စ

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="my">
  <siteinfo>
    <sitename>ဝီကီပီးဒီးယား</sitename>
    <dbname>mywiki</dbname>
    <base>https://my.wikipedia.org/wiki/%E1%80%97%E1%80%9F%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%85%E1%80%AC%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%AC</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.14</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">မီဒီယာ</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">အထူး</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">ဆွေးနွေးချက်</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">အသုံးပြုသူ</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">ဝီကီပီးဒီးယား</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">ဝီကီပီးဒီးယား ဆွေးနွေးချက်</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">ဖိုင်</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">ဖိုင် ဆွေးနွေးချက်</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">မီဒီယာဝီကီ</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">မီဒီယာဝီကီ ဆွေးနွေးချက်</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">တမ်းပလိတ်</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">တမ်းပလိတ် ဆွေးနွေးချက်</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">အကူအညီ</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">အကူအညီ ဆွေးနွေးချက်</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">ကဏ္ဍ</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">ကဏ္ဍ ဆွေးနွေးချက်</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">မုခ်ဝ</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">မုခ်ဝ ဆွေးနွေးချက်</namespace>
      <namespace key="118" case="first-letter">စာမူကြမ်း</namespace>
      <namespace key="119" case="first-letter">စာမူကြမ်း ဆွေးနွေးချက်</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">မော်ဂျူး</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">မော်ဂျူး ဆွေးနွေးချက်</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>စ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2271</id>
    <revision>
      <id>1046780</id>
      <parentid>649245</parentid>
      <timestamp>2026-08-06T13:04:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AlbrtChan</username>
        <id>139852</id>
      </contributor>
      <comment>Added information ‘1st palatal’</comment>
      <origin>1046780</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="621" sha1="9b1239hsz5j8f9ysu1izts336z4l448" xml:space="preserve">[[File:sa lone.jpg|right|500px]]
'''စ''' (အသံထွက် စလုံး)သည် [[မြန်မာ အက္ခရာ|မြန်မာဗျည်းအက္ခရာ]] ၃၃ လုံးအနက် ဆဋ္ဌမမြောက် ဗျည်းအက္ခရာ ဖြစ်သည်။  [[မြန်မာဘာသာစကား]]မှာ [[တာလုဇ]][[ဗျည်း]] ၏ ပထမမြောက်အက္ခရာ ဖြစ်သည်။ 

{{မြန်မာ အက္ခရာများ}}

[[Category:မြန်မာအက္ခရာ]]


{{lang-stub}}
{{Myanmar-stub}}</text>
      <sha1>9b1239hsz5j8f9ysu1izts336z4l448</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဆ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2272</id>
    <revision>
      <id>1046782</id>
      <parentid>542886</parentid>
      <timestamp>2026-08-06T13:05:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AlbrtChan</username>
        <id>139852</id>
      </contributor>
      <comment>Added information ‘2nd palatal’</comment>
      <origin>1046782</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="627" sha1="3frg3zsxah7lpgoatd26k0fwi878mer" xml:space="preserve">[[File:sa line.jpg|right|500px]]
'''ဆ''' (အသံထွက် ဆလိမ်)သည် [[မြန်မာ အက္ခရာ|မြန်မာဗျည်းအက္ခရာ]] ၃၃ လုံးအနက် သတ္တမမြောက် ဗျည်းအက္ခရာ ဖြစ်သည်။  [[မြန်မာဘာသာစကား]]မှာ [[တာလုဇ]][[ဗျည်း]] ၏ ဒုတိယမြောက်အက္ခရာ ဖြစ်သည်။ 

{{မြန်မာ အက္ခရာများ}}

[[Category:မြန်မာအက္ခရာ]]


{{lang-stub}}
{{Myanmar-stub}}</text>
      <sha1>3frg3zsxah7lpgoatd26k0fwi878mer</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဇ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2273</id>
    <revision>
      <id>1046783</id>
      <parentid>351581</parentid>
      <timestamp>2026-08-06T13:10:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AlbrtChan</username>
        <id>139852</id>
      </contributor>
      <comment>Added information ‘3rd palatal’</comment>
      <origin>1046783</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="588" sha1="j5wuaok1a383j2zvglexljbzq2v7amk" xml:space="preserve">'''ဇ''' (အသံထွက် ဇကွဲ)သည် [[မြန်မာ အက္ခရာ|မြန်မာဗျည်းအက္ခရာ]] ၃၃ လုံးအနက် အဋ္ဌမမြောက် ဗျည်းအက္ခရာ ဖြစ်သည်။  [[မြန်မာဘာသာစကား]]မှာ [[တာလုဇ]][[ဗျည်း]] ၏ တတိယမြောက်အက္ခရာ ဖြစ်သည်။ 

{{မြန်မာ အက္ခရာများ}}

[[Category:မြန်မာအက္ခရာ]]


{{lang-stub}}
{{Myanmar-stub}}</text>
      <sha1>j5wuaok1a383j2zvglexljbzq2v7amk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ည</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2274</id>
    <revision>
      <id>1046773</id>
      <parentid>1041595</parentid>
      <timestamp>2026-08-06T12:55:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AlbrtChan</username>
        <id>139852</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Edited information</comment>
      <origin>1046773</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="547" sha1="ou9wifvcjkhyf0wi6arybqc4q2lih8l" xml:space="preserve">'''ည'''သည် [[မြန်မာ အက္ခရာ|မြန်မာဗျည်းအက္ခရာ]] ၃၃ လုံးအနက် ဒသမမြောက် ဗျည်းအက္ခရာ ဖြစ်သည်။ [[မြန်မာဘာသာစကား]]မှာ [[တာလုဇ]][[ဗျည်း]] ၏ ပဉ္စမမြောက်အက္ခရာ ဖြစ်သည်။ 

{{မြန်မာ အက္ခရာများ}}

[[Category:မြန်မာအက္ခရာ]]


{{lang-stub}}
{{Myanmar-stub}}</text>
      <sha1>ou9wifvcjkhyf0wi6arybqc4q2lih8l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဈ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2614</id>
    <revision>
      <id>1046776</id>
      <parentid>859039</parentid>
      <timestamp>2026-08-06T13:01:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AlbrtChan</username>
        <id>139852</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Added information ‘4th palatial’</comment>
      <origin>1046776</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="603" sha1="qvhxlt07kqrds4uz7n3jiali4i74du2" xml:space="preserve">'''ဈ''' (အသံထွက် စမျဉ်းဆွဲ)သည် [[မြန်မာ အက္ခရာ|မြန်မာဗျည်းအက္ခရာ]] ၃၃ လုံးအနက် နဝမမြောက် ဗျည်းအက္ခရာ ဖြစ်သည်။  [[မြန်မာဘာသာစကား]]မှာ [[တာလုဇ]][[ဗျည်း]] ၏ စတုတ္ထမြောက်အက္ခရာ ဖြစ်သည်။ 

{{မြန်မာ အက္ခရာများ}}

[[Category:မြန်မာအက္ခရာ]]


{{lang-stub}}
{{Myanmar-stub}}</text>
      <sha1>qvhxlt07kqrds4uz7n3jiali4i74du2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ရခိုင်ပြည်နယ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2768</id>
    <revision>
      <id>1046787</id>
      <parentid>1045368</parentid>
      <timestamp>2026-08-06T14:50:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-43391-77</username>
        <id>146609</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ ရိုဟင်ဂျာဆိုသောနာမည်သည် ဌာနေလူမျိုးစုတွေရဲ့ သမိုင်းဆိုင်ရာကို တိုက်ရိုက်စိန်ခေါ်သလိုမျိုးဖြစ်နေသည် ရိုဟင်နာမည်သည်
နိုင်ငံတော်မှ တရားဝင်မသတ်မှတ်ထားသောကြောင့် ထိလွယ်ရှလွယ်သည်</comment>
      <origin>1046787</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="39008" sha1="b0kudb3yizg174ts8yrlp2iv0wbec9t" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name = ရခိုင်ပြည်နယ်
| native_name = 
| native_name_lang = 
| other_name = 
| settlement_type = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|ပြည်နယ်]]
| translit_lang1 = မြန်မာ
| translit_lang1_type = [[ရခိုင်ဘာသာစကား|ရခိုင်]]
| translit_lang1_info = {{lang|rki|အာရက္ခပြည်}}
| image_flag = United League of Arakan flag.svg
| flag_size = 150px
| image_seal = United League of Arakan flag.svg
| image_map = United League of Arakan flag.svg
| mapsize = 150px
| map_caption = မြန်မာအနောက်ဖက် တည်နေရာ
| pushpin_map = &lt;!-- Myanmar --&gt;
| coordinates = {{coord|19|30|N|94|0|E|region:MM_type:adm1st|display=inline,title}}
| subdivision_type = 
| subdivision_name = {{flag|Myanmar}}
| subdivision_type1 = ဒေသ
| subdivision_name1 = အနောက်ကမ်းရိုးတန်း
| established_title = အချုပ်အာဏာပိုင်ဒေသ
| established_date = ရခိုင်တိုင်း
| established_title1 = ပြည်နယ်အဖြစ် ပြောင်းလဲသတ်မှတ်ခြင်း
| established_date1 = ၃ ဇန်နဝါရီ ၁၉၇၄
| seat_type = မြို့တော်
| seat = [[စစ်တွေမြို့]]
| leader_party = 
| leader_title = ဝန်ကြီးချုပ်
| leader_name = ​[[ထိန်လင်း (ဗိုလ်မှူးကြီး)|ဦးထိန်လင်း]]
| leader_title1 = အစိုးရ
| leader_name1 = [[ရခိုင်ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့]]
| leader_title3 = တရားလွှတ်တော်
| leader_name3 = [[ရခိုင်ပြည်နယ် တရားလွှတ်တော်]]
| unit_pref = Metric&lt;!-- or US or UK --&gt;
| area_total_km2 = 36778.0
| area_rank = ၈
| population_total = ၃,၁၈၈,၈၀၇&lt;ref name=&quot;census-2014&quot;&gt;{{cite book|title=Census Report|publisher=Ministry of Immigration and Population|location=Naypyitaw|date=May 2015|series=The 2014 Myanmar Population and Housing Census|volume=2|page=17|url=https://drive.google.com/file/d/0B067GBtstE5TeUlIVjRjSjVzWlk/view}}&lt;/ref&gt;
| population_as_of = ၂၀၁၄
| population_density_km2 = auto
| population_rank = ၈
| demographics_type1 = Demographics
| demographics1_title1 = လူမျိုးများ
| timezone1 = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]]
| utc_offset1 = +06:30
| website = {{url|rakhinestate.gov.mm}}
| unemployment_rate = 
| leader_title2 = ဥပဒေပြုလွှတ်တော်
| leader_name2 = [[ရခိုင်ပြည်နယ် လွှတ်တော်]]
| demographics1_info1 = [[ရခိုင်လူမျိုး|ရခိုင်]]၊[[မူဆလင်|မူဆလင်]]၊ [[ကမန်လူမျိုး|ကမန်]]၊ [[မြိုလူမျိုး|မြို]]၊ [[ခမီလူမျိုး|ခမီ]][[ဗမာလူမျိုး|ဗမာ]]နှင့် [[ချင်းလူမျိုး|ချင်း]]၊[[မရာမာကြီးလူမျိုး|မရာမာကြီး]] ဒိုင်းနက် ၊ သက်လူမျိုး နှ
| demographics1_title2 = ကိုးကွယ်မှု
| demographics1_info2 = [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]၊ [[အစ္စလာမ်ဘာသာ]]၊ [[ဟိန္ဒူဘာသာ]] နှင့် အခြား
}}

'''ရခိုင်ပြည်နယ်''' သည် [[ရခိုင်လူမျိုး]] တို့ အစဉ်တစ်စိုက်‌နေထိုင်သော ပြည်နယ်ဖြစ်ပြီး [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၏ အနောက်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသည်။

== သမိုင်း​​ကြောင်း ==
ရှေးအခါက [[ရခိုင်မင်းဆက်|ရခိုင်ဘုရင်များ]] အုပ်စိုးရာ တိုင်းပြည်နိုင်ငံ ဖြစ်ခဲ့၏။ [[အေဒီ]] ၁၅ ရာစုမှ ၁၇ ရာစုအတွင်း ရှေးရခိုင်ဘုရင်များသည် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ [[စစ်တကောင်းမြို့|စစ်တကောင်း]]ဒေသနှင့် [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]] တြိပူရဒေသတို့ကို လက်အောက်ခံ အဖြစ် သိမ်းသွင်းနိုင်ခဲ့သည်။ ရခိုင်ဘုရင်များ တန်ခိုး အထွတ်အထိပ်သို့ ရောက်ရှိစဉ် ရခိုင်ဘုရင့်နိုင်ငံ၏ အကျယ်အဝန်းသည် ယခု ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ၊ ဒါကာမြို့တော်မှ ဧရာဝတီ ပင်လယ် ကမ်းရိုးတန်း တစ်လျှောက် ကျယ်ပြန့်ခဲ့သည်။ ရခိုင်လူမျိုးတို့၏ မူရင်း ရခိုင်ပြည် သည် ဘင်္ဂလားနယ်စပ် နတ်မြစ်ဝမှ [[မော်တင်စွန်းအငူ|မော်တင်စွန်း]] (ယခု ဧရာဝတီတိုင်းနယ်မြေ) အထိ ရှည်လျားသော ရခိုင်ကမ်းရိုးတန်းဒေသ ဖြစ်သည်။
===ရခိုင်ပြည်နယ်အလံ===
{{main|ရခိုင်ပြည်နယ်အလံ}}
[[File:Arakan flag.jpg|300px|thumbnail|right|ရခိုင်ပြည်နယ်အလံ]]
#[[ရခိုင်ပြည်နယ်အလံ]]ကို ရှေးခေတ်ကပင် အသုံးပြုခဲ့သော အောင်လံ၏ အခြေခံအမှတ်အသားကို မူတည်ခဲ့သည်၊၊
#အောင်လံအတိုင်းအတာမှာ ခေတ်အဆက်ဆက်က အသုံးပြုခဲ့သော အောင်လံ၊ ကောင်းရှည်ရေအတွက်နှင့် အခုခေတ်ကိုက်ညီအောင် အသုံးပြုနိုင်ဖို့အတွက် မူလအတိုင်းအတာကိုမှီပြီး အချိုးအစားအလိုက် ပြုပြင်ခဲ့ကြသည်။ မူလအတိုင်းအတာ အချိုးအစားမှာ အလျား ကိုးတောင် အနံ ခြောက်တောင် ဖြစ်သည်။
#အောင်လံ၏ အရောင်အဆင်းကို မူလရောင်စုံအတိုင်း အတည်ပြုခဲ့ကြသည်။ မူလရောင်စဉ် အဆင်းမှာ ဖြူရောင်ထက်ဝက်နှင့် အနီရောင်ထက်ဝက်ဖြစ်သည်။ အပေါ်ပိုင်းထက်ဝက်မှာ အဖြူရောင်ဖြစ်ပြီး အောက်ပိုင်းထက်ဝက်မှာ အနီရောင်ဖြစ်သည်။
#အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်မှာ အပေါ်ပိုင်းအဖြူရောင်သည် ရခိုင်အမျိုးသားတို့၏ ဖြူစင်ရေးစိတ်ဓာတ်ရှိခြင်း၊ အမျိုးသီလနှစ်ဌာနကို စောင့်ထိန်းခြင်း၊ ဖြူစင်ဖြောင့်မတ်ရေး စိတ်ရှိခြင်းနှင့် ဖြူစင်တည်ကြည်စောင့်ထိန်းအပ်ရေး ကိုယ်ကျင့်တရားရှိခြင်းများ ဖြစ်သည်။ အနီရောင်၏ သဘောမှာ ရဲရင့်တည်ကြည်ရေး သတ္တိနှင့် ခိုင်ခံ့တည်ကြည်ရေး ဇာတိသွေး၊ ဇာတိမာန် ရှိခြင်းများကို ဖော်ဆောင်သည်။

===ရခိုင်ပြည်နယ်တံဆိပ်===
{{main|ရခိုင်ပြည်နယ် တံဆိပ်နှင့် အလံ}}
&lt;gallery&gt;
File:Arakan Coins 2.jpg|ဝေသာလီခေတ် ရခိုင်ဒင်္ဂါးများ
&lt;/gallery&gt;
ရခိုင်လူမျိုးများ သုံးစွဲခဲ့သော ဝေသာလီခေတ် ရခိုင်ဒင်္ဂါး၏ ပန်းဖက်ပုံကို အခြေခံဖော်ပြထားသည်။ ဝေသာလီခေတ် ရခိုင်ဒင်္ဂါးကို သတ်မှတ်ဖော်ပြရခြင်းမှာ ရခိုင်လူမျိုးများ၏ ပေါ်လွင်ထင်ရှားရေး၊ အနုပညာ ဓနဥစ္စာ ကြွယ်ဝခြင်းနှင့် ရှေးပဝေသဏီကပင် ယဉ်ကျေးမှုထွန်းကားခဲ့ခြင်းကို ရည်ညွှန်းဖော်ထုတ်လို၍ ဖြစ်သည်။ ထိုဝေသာလီခေတ် ဒင်္ဂါးကို သဇင်ပန်းခွေ နှစ်ခက်ဖြင့် ခြံရံထားသည်။ ရခိုင်ပြည်နယ် တံဆိပ်၏ အပေါ်ထိပ်တွင် ကြယ်ဖြူတစ်ပွင့်၊ အောက်ဘက်တွင် &quot;ရခိုင်ပြည်နယ်&quot;ဟု ရေးသားဖော်ပြထားပြီး သဇင်ပန်းခွေနှစ်ခက်ဖြင့် ခြံရံထားသည်။

== တည်နေရာနှင့် အကျယ်အဝန်း ==
ရခိုင်ပြည်နယ်‌သည် ရခိုင်ရိုးမတောင်တန်းနှင့် [[ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်]]အကြား ကမ်းမြှောင်ဒေသတွင်တည်ရှိသည်။ ရှေးရခိုင်လူမျိုးတို့၏ ယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ်များ ပေါများသော ဒေသလည်းဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၏ အနောက်ပိုင်းတွင်တည်ရှိပြီး [[ဧရာဝတီတိုင်း]]၊ [[ပဲခူးတိုင်း]]၊ [[မကွေးတိုင်း]]၊ [[ချင်းပြည်နယ်]]၊ [[ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ]]နှင့် ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်တို့ဖြင့် ဝန်းရံထားသည်။ မြောက်လတ္တီတွဒ် ၁၇ ဒီဂရီ ၃၀မိနစ် နှင့် ၂၁ ဒီဂရီ ၃၀မိနစ်ကြား၊ အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် ၉၂ ဒီဂရီ ၁၀မိနစ် နှင့် ၉၄ ဒီဂရီ ၂၀မိနစ်ကြားတွင် တည်ရှိသည်။ ဧရိယာ စုစုပေါင်း ၁၄,၂၀ဝ စတုရန်းမိုင်ကျယ်ဝန်းသည်။
== ပထဝီဝင်အနေအထား ==
=== ​မြေမျက်နှာသွင်ပြင် ===
ရခိုင်ရိုးမတောင်တန်းသည် ပေ၃၀၀၀မြင့်ကာ ကမ်းရိုးတန်းနှင့်အပြိုင် သွယ်တန်းလာပြီး တောင်ဘက်သို့ နိမ့်ဆင်းသွားသည်။ စွန်တောင်သည် ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် အမြင့်ဆုံးတောင်ထိပ်ဖြစ်သည်။၆၅၂၇ပေ၊၁၉၈၉စတုရန်းမီတာခန့်မြင့်သည်။ နတ်မြစ်၊ မယူမြစ်၊ကုလားတန်မြစ်၊ လေးမြို့မြစ်တို့ စီးဆင်းနေသည်။ ဖရုံကာကျွန်း၊ ရမ်းဗြဲကျွန်း၊ မာန်အောင်ကျွန်းများနှင့် ကျွန်းငယ်များစွာ တည်ရှိသည်။

=== ရာသီဥတု ===
ရခိုင်ပြည်နယ်သည် ကမ်းရိုးတန်းဒေသဖြစ်သောကြောင့် မုတ်သုံရာသီဥတုမျိုးရှိသည်။ အပူအအေးပြောင်းလဲမှုမပြင်းထန်ပေ။ ပျှမ်းမျှအပူချိန်မှာ အပူဆုံးဖြစ်သည့် မေလတွင် ၈၄° ဖာရင်ဟိုက် နှင့် အအေးဆုံးဖြစ်သည့် ဇန်နဝါရီလ ၇၀° ဖာရင်ဟိုက် ဖြစ်ကြသည်။ ပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းဒေသဖြစ်ခြင်း၊ ရခိုင်ရိုးမတောင်တန်းက မုတ်သုံမိုးများ ရွာသွန်းစေခြင်းတို့ကြောင့် မိုးများသည့် ဒေသဖြစ်သည်။ နှစ်စဉ်ပျှမ်းမျှ မိုးရေချိန်များမှာ သံတွဲမြို့တွင် ၂၂၁ လက်မ၊ ကျောက်ဖြုမြို့တွင် ၁၈၆ လက်မ၊ စစ်တွေမြို့တွင် ၂၀၃ လက်မ အသီးသီးရှိကြသည်။ ထို့ပြင် ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်အတွင်း ဖြစ်ပေါ်လေ့ရှိသည့် မုန်တိုင်းများဒဏ်များအဖြစ်  နေအိမ်များ ပျက်စီးခြင်း နှင့် ရေကြီးခြင်းတို့ကိုလည်း မကြာခဏ ခံစားရတတ်သည်။  မုန်တိုင်းအများစုမှာ မိုးဦးနှင့် မိုးနှောင်းကာလများတွင် သာဖြစ်ပေါ်လေ့ရှိပြီး တခါတရံတွင်သာ မိုးလယ်ကာလများတွင် တိုက်ခတ်လေ့ရှိသည်။

[[File:Sittwe, Burma.JPG|thumb|200px|စစ်တွေမြို့]]

== အုပ်ချုပ်​ရေး ==
=== မြို့တော် ===
ရခိုင်ပြည်နယ်၏ မြို့တော်မှာ [[စစ်တွေမြို့]]ဖြစ်သည်။

=== အုပ်ချုပ်ရေး ===
{{see also|ရခိုင်ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့}}
၂၀၂၃ ခုနှစ်မှစ၍ အာရက္ခပြည်သူ့တော်လှန်‌ေးအစိုးရမှ အုပ်ချုပ်သည်။
=== ဥပဒေပြုရေး ===
{{see also|ရခိုင်ပြည်နယ် လွှတ်တော်}}
၂၀၁၁ခုနှစ်မှစတင်ကာ ပြည်နယ်လွှတ်တော်ကို ရွေးကောက်ခံကိုယ်စားလှယ်များ၊ တပ်မတော်သားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းကာ စတင်ကျင်းပခဲ့သည်။
=== တရားစီရင်ရေး ===
{{See also|ရခိုင်ပြည်နယ် တရားလွှတ်တော်}}
ရခိုင်ပြည်နယ် တရားလွှတ်တော်ကို တရားသူကြီးချုပ် (၁)ဦး၊ တရားသူကြီး (၂)ဦးဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ပြည်နယ်တရားလွှတ်တော်အောက်တွင် ခရိုင်တရားရုံး (၅)ရုံး၊ မြို့နယ်တရားရုံး (၁၇)ရုံးရှိသည်။
===ခရိုင်၊ မြို့နယ်၊ မြို့၊ ရပ်ကွက်၊ ကျေးရွာအုပ်စု၊ ကျေးရွာများ===
==== ခရိုင်များ ====
[[File:Rakhine state districts map 2022.svg|thumb|ရခိုင်ပြည်နယ်၏ ခရိုင်များ]]
#[[စစ်တွေခရိုင်]]
#[[မောင်တောခရိုင်]]
#[[ကျောက်ဖြူခရိုင်]]
#[[သံတွဲခရိုင်]]
#[[မြောက်ဦးခရိုင်]]
# [[အမ်းခရိုင်]]
# [[တောင်ကုတ်ခရိုင်]]

====မြို့နယ်များ====
{|class=wikitable
![[စစ်တွေခရိုင်]]
|[[စစ်တွေမြို့နယ်]]{{•}}[[ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့နယ်]]{{•}}ဝီရဌာနီ[[ပေါက်တောမြို့နယ်|မြို့နယ်]]{{•}}[[ရသေ့တောင်မြို့နယ်]]
|-

![[မောင်တောခရိုင်]]
|[[မောင်တောမြို့နယ်]]{{•}}[[ဘူးသီးတောင်မြို့နယ်]]
|-

![[ကျောက်ဖြူခရိုင်]]
|[[ကျောက်ဖြူမြို့နယ်]]{{•}}[[ရမ်းဗြဲမြို့နယ်]]
|-
![[အမ်းခရိုင်]]
|[[အမ်းမြို့နယ်]]
|-
![[တောင်ကုတ်ခရိုင်]]
|[[တောင်ကုတ်မြို့နယ်]]{{•}}[[မာန်အောင်မြို့နယ်]]
|-

![[သံတွဲခရိုင်]]
|[[သံတွဲမြို့နယ်]]{{•}}[[ဂွမြို့နယ်]]
|-

![[မြောက်ဦးခရိုင်]]
|[[မြောက်ဦးမြို့နယ်]]{{•}}[[ကျောက်တော်မြို့နယ်]]{{•}}[[မင်းပြားမြို့နယ်|အဉ္စနပူရမြို့နယ်]]{{•}}[[မြေပုံမြို့နယ်]]
|}
'''မြို့များ'''

မောင်တောမြို့နယ်တွင် မောင်တောမြို့၊ တောင်ပြိုလက်ဝဲမြို့၊ ခမောင်းဆိပ်မြို့နှင့် မြင်းလွှတ်မြို့တို့ ပါဝင်

[[အမ်းမြို့နယ်]] ပါဝင်သော မြို့များမှာ အမ်းမြို့နှင့် တပ်တောင်မြို့တို့  ပါဝင်

တောင်ကုတ်မြို့နယ်တွင် တောင်ကုတ်မြို့၊ မအီမြို့ နှင့် တန်းလွဲရာမမြို့တို့ ပါဝင်ပြီး

ဂွမြို့နယ်တွင် ဂွမြို့နှင့် ကျိန္တလီမြို့တို့ ပါဝင်ပြီး 


ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် ခရိုင် (၇)ခု၊ မြို့နယ် (၁၇) မြို့နယ်၊ မြို့ (၂၆) မြို့၊ ရပ်ကွက် (၁၇၀)၊ ကျေးရွာအုပ်စု (၁၀၃၅)။ ရွာပေါင်း (၃၇၃၈) ရှိသည်။ &lt;ref&gt;နေပြည်တော် တိုင်းဒေသကြီး နှင့် ပြည်နယ်များရှိ ခရိုင်၊ မြို့နယ်၊ မြို့၊ ရပ်ကွက်၊ ကျေးရွာအုပ်စု၊ ကျေးရွာ ဦးရေ စာရင်းချုပ် (၁၆. ၂. ၂၀၁၆)&lt;/ref&gt;

== လူဦးရေ ==
{{Historical populations
|footnote    = 
|source      = ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်း&lt;ref name=&quot;census-2014&quot;/&gt;
|၁၉၇၃ | 1,712,838
|၁၉၈၃ | 2,045,559
|၂၀၁၄ | 3,188,807
}}
၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် လူဦးရေ ၃.၁သန်း နေထိုင်ကြသည်။ ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် မဦးရေသည် ကျားဦးရေထက် အနည်းငယ် ပိုများသည်။ လူဦးရေသိပ်သည်းဆမှာ တစ်စတုရန်းကီလိုမီတာတွင် ၈၆.၇ဦးဖြစ်သည်။ ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် လူ၁၀၀လျှင် ၈၃ဦးသည် ကျေးလက်တွင် နေထိုင်ကြသည်။


==ဘာသာတရား==

ရခိုင်ပြည်နယ်တွင်အကြီးဆုံးဘာသာတရားသည်[[ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ]]ဖြစ်ပြီးရခိုင်ပြည်နယ်လူဦးရေ၏၉၀%ကိုးကွယ်သည်။အစ္စလာမ်၇%ထို့ပြင်[[ခရစ်ယာန်]]၁.၅%၊[[ဟိန္ဒူ]]၀.၅%၊[[နတ်ကိုးကွယ်]]၀.၁%၊[[ဘာသာမဲ့]]သို့မဟုတ် [[အခြား]]၁%တို့ကိုလည်းကိုးကွယ်ကြသည်။ရခိုင်ပြည်နယ်တွင်[[အစ္စလာမ်ဘာသာ]]ကို  [[ကမန်လူမျိုး]]တို့ကအဓိကကိုးကွယ်ကြသည်။

== လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး ==
ရခိုင်ပြည်နယ်၏ကုန်းလမ်းဆက်သွယ်ရေးမှာလွန်စွာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုနောက်ကျသည်။ ကုန်းလမ်းဆက်သွယ်ရေးမှာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုနောက်ကျ၍ လေကြောင်းလမ်းနှင့် ရေလမ်းတို့ကိုသာ အဓိကအားထားကြရသည်။ စစ်တွေ၊ သံတွဲ၊ ကျောက်ဖြူ၊ အမ်း နှင့် မာန်အောင် တို့တွင် လေယာဉ်ကွင်းရှိသည်။ စစ်တွေ-ရန်ကုန် ကားလမ်းမှာနှစ်လမ်းသွားကွန်ဂရစ်လမ်းကျဉ်းဖြစ်ပြီးမိုးရာသီရောက်လျှင်ကားဘီးများချော်သည်၊ ကျောက်ဖြူ-ရန်ကုန် ကားလမ်းမှာလည်းထိုနည်းတူဖြစ်သည်။ လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးသည် တစ်နှစ်ထက်တစ်နှစ် အနည်းငယ်စီ တိုးတက်လာလျက် ရှိသည်ဆိုသော်လည်း တခြားပြည်နယ် တိုင်းဒေသကြီးနဲ့ယှဉ်လျှင် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုလွန်စွာနောက်ကျနေဆဲဖြစ်သည်။

== စာပေ၊ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ရိုးရာဓလေ့ ==

===စာပေ===
ရခိုင် စာပေသည် ဓညဝတီခေတ် ([[အေဒီ]] တစ်ရာစု) ခန့်ကပင် စတင် ထွန်းကားခဲ့ကြောင်း၊ အထောက်အထားတွေ့ရသည်။ ဓညဝတီ မြို့ဟောင်းအနီးမှ တောင်ပေါက်ကြီးကျောက်စာတွင် အသောကခေတ်က အသုံးပြုခဲ့သော ဗြဟ္မီအရေးအသားဖြင့် ရေးထိုးထားသည်ကိုတွေ့ရသည်။ ထို့အပြင် ဗြဟ္မီအက္ခရာ အရေးသား စာတန်းပါ ဗိုက်ပူဘုရား ကျောက်စာသည်လည်း ဓည၀တီခေတ် ရခိုင်စာပေ ထွန်းကားမှု၏ သက်သေ ပင် ဖြစ်သည်။ ဝေသာလီခေတ် (အေဒီ လေးရာစုမှ ဆယ်ရာစု) တွင် ရခိုင်စာပေ ထွန်းကားမှုသည် ကျယ်ပြန့်ခဲ့သည်။ အေဒီ ခြောက်ရာစု ဂုပ္ပတ အက္ခရာ ဖြင့် ရေးထိုးထားသော ယေဓမ္မာ ရခိုင်ကျောက်စာများစွာကို ဤခေတ်တွင် တွေ့ရသည်။ ဝေသာလီခေတ်၏ အထင်ရှားဆုံး ကျောက်စာမှာ အေဒီ ၇၂၉ တွင် ရေးထိုးသော အာနန္ဒစန္ဒြမင်း ကျောက်စာဖြစ်သည်။ ထိုကျောက်စာတွင် ရခိုင် မင်းဆက်များကို ဂါထာ ၆၅ ဂါထာဖြင့် ရေးထိုးထားသည်။ ထိုသို့ မင်းစဉ်မင်းဆက်များကို အစအဆုံးမှတ်တမ်း တင်ထားသည့် ကျောက်စာမျိုးမှာ မြန်မာပြည်တွင်သာမက အိန္ဒိယပြည်တွင်ပါ အစောဆုံးဟု သိရသည်။ ဝေသာလီခေတ်တွင် ကျောက်စာများသာမက မော်ကွန်းလင်္ကာ၊ သျွှန်းလိုက်ရတု၊ စသည့် ရတုကဗျာများ ထွန်းကားခဲ့သည်။ အမတ်ကြီး မေဓပညာရေးသားသည့် မေဓပညာ မော်ကွန်းလင်္ကာမှာ ဝေသာလီခေတ် လက်ရာဟု ထင်ရှားသည်။ လေးမြို့ခေတ် (အေဒီ ၁၁ ရာစု ၁၅ ရာစု) တွင် ကျောက်စာအရေးအသားများများနှင့် အတူ ကဗျာစာပေများလည်း ထွန်းကားသည်။ ဗျည်း ၃၃ လုံးလင်္ကာမှာ လေးမြို့ခေတ်တွင် ပေါ်ထွန်းခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး၊ မြန်မာစာပေတွင် ထင်ရှားသည့် လောကသာရပျို့ကို ရခိုင်သူမြတ်က လေးမြို့ခေတ်တွင် ရေးသားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ လေးမြို့ခေတ် ရခိုင်ကျောက်စာများအနက် လောင်းကြက်တောင်မော် ကျောက်စာနှင့် မဟာထီး မီးကျောင်းရုပ် ကျောက်စာတို့မှာ ထင်ရှားသည်။ လောင်းကြက်တောင်မောင် ကျောက်စာသည် အလျား ပေ ၃၀ ရှိပြီး မြန်မာပြည်တွင် အကြီးဆုံး ကျောက်စာ ဖြစ်သည်။ မြောက်ဦးခေတ်တွင် ရေးစပ်သီကုံးခဲ့သော ဘဒူမင်းညို၏ ရခိုင်မင်းသမီးဧချင်း၊ နန်းတွင်းမိညို၏ ကိုယ်ရည်သွေးရတုနှင့် စာဆို ဥက္ကာပျံ၏ ၁၂ လ ရာသီ ရတုတို့မှာ ထင်ရှားသည်။

မြောက်ဦးခေတ် ရခိုင်စာဆိုတော် ဥက္ကာပျံ၏-
:အောက်အာကာဗွီ၊ ဝါယောထွီ၍
:ရီထက်ကားမြီ၊ မြီထက်လီနှင့်
:ပထဝီဟု၊ ထူထု နှစ်သိန်း၊
:လေးသောင်းကိန်းထက်၊  ရံသိန်းစကြာ၀ဠာ
:ညီစွာဝန်းလည်၊ ကျောက်တိတည်ကား

ဟူသည့် မိုးဖွဲ့ရတုသည် ရခိုင်ဘာသာစကား၊ ရခိုင်သံ၊ ရခိုင်ကာရန် ဖြင့် ရေးဖွဲ့ထားသည့် ရခိုင်စာပေ ၏ အကောင်းဆုံး သာဓက ပြယုဂ် ဖြစ်သည်။

===ယဉ်ကျေးမှု===
*[[မယိမ်တက်]]
*[[ရခိုင်သမက်တက်]]

=== ရိုးရာဓလေ့ ===
*[[ရခိုင်ရိုးရာ ကျင်ကိုင်ပွဲ]] 
*[[ကုန်းပြိုင်လောင်းပြိုင်ပွဲ]] 
*[[သင်္ကြန်လ ရခိုင်ပြိုင်လောင်းပွဲ]]
*[[ပန်းရထားဆွဲပွဲ]]
*[[တလားပွဲတော်]]
*[[ရခိုင်ရိုးရာနတ်ပွဲများ]]

== ပညာ​ရေး ==
===တက္ကသိုလ်နှင့် ကောလိပ်များ===
* [[စစ်တွေတက္ကသိုလ်]]
* [[စစ်တွေနည်းပညာတက္ကသိုလ်]]
* [[ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်(စစ်တွေ)]]
* [[ကျောက်ဖြူပညာရေးကောလိပ်|ကျောက်ဖြူပညာရေးဒီဂရီ]]
* [[နည်းပညာတက္ကသိုလ် (ကျောက်ဖြူ)]]
* [[အစိုးရစက်မှုလက်မှုသိပ္ပံ(သံတွဲ)]]
* [[တောင်ကုတ်တက္ကသိုလ်]]
*နည်းပညာကောလိပ်(တောင်ကုတ်)ဆောက်လုပ်ဆဲ
*သူနာပြုတက္ကသိုလ်(တောင်ကုတ်)ဆောက်လုပ်ဆဲ
*အစိုးရစိုက်ပျိုးရေးတက္ကသိုလ်(ဆောက်လုပ်ဆဲ)

==စီးပွား​ရေး ==
=== ဒေသထွက်ကုန်များ ===
ရခိုင်ကမ်းလွန်တွင် သဘာဝ ဓာတ်ငွေ့ထွက်ပြီး [[Shell]]၊ [[Total]]၊ [[Daewoo]]၊ [[Woodside]] အစရှိသည် နိုင်ငံခြားကုမ္ပဏီများက လုပ်ကိုင်လျက်ရှိသည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://www.moee.gov.mm/mm/ignite/page/145 |access-date=6 September 2020 |archive-date=11 March 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210311064826/https://moee.gov.mm/mm/ignite/page/145 }}&lt;/ref&gt; ရခိုင်ပြည်နယ်သည် မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံး၏ စွမ်းအင်တူးဖော်ထုတ်လုပ်မှုမှရရှိသော အခွန်ဘဏ္ဍာငွေ၏ အရင်းအမြစ်ဖြစ်သော်လည်း ဆင်းရဲမွဲတေမှု နှုန်း ၄၁.၆ ရာခိုင်နှုန်းဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံ၏ဒုတိယအဆင်းရဲဆုံးပြည်နယ်ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://myanmar.mmtimes.com/news/141164.html |access-date=6 September 2020 |archive-date=19 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210219151637/https://myanmar.mmtimes.com/news/141164.html }}&lt;/ref&gt;

ဆန်စပါးစိုက်ပျိုးရေး၊ ပင်လယ်ငါးဖမ်းလုပ်ငန်း နှင့်  ဝါး၊ ဓနီ အစရှိသည့် သစ်တောထွက်ပစ္စည်းရောင်းဝယ်ရေးလုပ်ငန်းများရှိသည်။ ဒေသထွက်ကုန်များကို အိမ်နီးချင်း ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် နိုင်ငံ နှင့် မြန်မာနိုင်ငံအနှံ တင်ပို့ရောင်းချသည်။

=== တွင်းထွက်===
ရခိုင်ကမ်းလွန်တွင် နာမည်ကျော် မြန်မာ့[[သဘာဝဓာတ်ငွေ့|သဘာဝဓာတ်ငွေ့သိုက်]]များ ရှိသည်။ ရမ်းဗြဲကျွန်းနှင့် မိုးစည်ကျွန်းတို့တွင် ရေနံအနည်းငယ်ထွက်သည်။ တောင်ကုတ်မြို့နယ် နေပူတောင်မှ စကျင်ကျောက် ထွက်သည်။

== စိတ်ဝင်စားဖွယ် နေရာများ ==
* [[မြောက်ဦးမြို့|မြောက်ဦးနန်းတော်ရာ နှင့် ဘုရားပုထိုးများ]]
* [[ငပလီကမ်းခြေ|ငပလီကမ်းခြေ အပန်းဖြေစခန်း နှင့် ကမ်းသာယာကမ်းခြေ]]
* [[ဦးရာဇ်တော်ဓာတ်စေတီ]]
* [[ဓညဝတီမြို့ဟောင်း]]နှင့် [[ကျောက်တော်မဟာမုနိဘုရား]]
* [[ဝေသာလီဘုရားကြီး]] နှင့် [[ဝေသာလီမြို့ဟောင်း]]
* [[ဗျူးပွိုင့်ကမ်းခြေအပန်းဖြေစခန်း(စစ်တွေ)]]
*မြေပုံမြို့နယ် အငူကမ်းခြေ
*မြေငူကျွန်းရှိဆံတော်ရှင်စေတီနှင့် ကမ်းခြေ
*လေးချမ်းတောင်(မီးပြတိုက်)
*ငှက်ခေါင်းတောင်
*ပန်းနံ့သာကျွန်း
*မအီစက်တော်ရာ
*ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့ရှိဂူဝဘုရား
*ပေါက်တောမြို့ရှိဘုရားကြီး၊တောင်းဖူး၊တောင်ညို
*ပန်းထော် ကျွန်းရှိ ငှက်ဆင်တောင်ဘုရား
*သံတွဲမြို့ရှိ ဆံတော်တောင်၊နံတော်တောင်၊အံတော် တောင်ဘုရားများ
*သံတွဲ(ဇလွန်မြို့)ရှိနှစ်ဆူမြှောက်ဖြစ်သော ရွှေသားအတိဖြစ်တော်မူသော ဆရာတော်ဘုရားကြီးများ၏ မသေနိုင်သော ရုပ်ကလာပ်များ
*တန်းလွဲရွာမမြို့ရှိ ပေါ်တော်မှု ရုပ်ပွားတော်မြတ်
*တောင်ကုတ်မြို့နယ်ရှိ ပန်းမြောက်တောင်ဘုရား
*တောင်ကုတ်မြို့နယ်ရှိ ကွင်းစမ်းရေတံခွန်
*ကုလားရောင်ကမ်းခြေ
*ခေါင်းလောင်းတူကမ်းခြေ
*ပန်းတင်ကမ်းခြေ
*မြပြင်ကမ်းခြေ


=== ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ ကျွန်းများ===
*[[ဖရုံကာကျွန်းများ]]
*[[ရမ်းဗြဲကျွန်း]]
*[[မာန်အောင်ကျွန်း]]
*[[ပန်းထော်ကျွန်း]]
*[[စကုကျွန်း]]
*[[ပဒင်းကျွန်း]]
*ကုလရောင်ကျွန်း
*ဖောင်းခါးကျွန်း
*[[မကျည်းကျွန်း]]
*ရဲကျွန်း
*တိုက်ကျွန်း
*[[ခရိုင်ကျွန်း]]
*ပန်း‌ထော် ကျွန်း
*သူဌေးကျွန်း
*ပုလဲကျွန်း
*လှံတပစ်ကျွန်း
*အုန်းကျွန်း

== ကိုးကား ==
{{reflist|
&lt;ref&gt; ရခိုင်ပြည်နယ် ဖြစ်စဉ်သမိုင်း&lt;/ref&gt;
&lt;ref&gt;D.P.S. MYANMAR GUIDE MAP. 2000.&lt;/ref&gt;
&lt;ref&gt; http://mizzimaburmese.com/article/9015း&lt;/ref&gt;
}}

{{ပထဝီဝင်တည်နေရာ
|Centre    = ရခိုင်ပြည်နယ်
|North     = [[ချင်းပြည်နယ်]]
|Northeast = 
|East      = [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]
|Southeast = [[ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး]]
|South     = 
|Southwest = [[ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်]]
|West      = 
|Northwest = [[စစ်တကောင်းခရိုင်]]၊ [[ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ]]
}}
&lt;br /&gt;
{{ရခိုင်ပြည်နယ်}}
{{မြန်မာတိုင်းနှင့် ပြည်နယ်များ}}
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံပြည်နယ်များ]]
[[Category:ရခိုင်ပြည်နယ်| ]]</text>
      <sha1>b0kudb3yizg174ts8yrlp2iv0wbec9t</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1046788</id>
      <parentid>1046787</parentid>
      <timestamp>2026-08-06T15:01:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-43391-77</username>
        <id>146609</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1046788</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="39159" sha1="mi0j0dirtjif3appc3vx35q8uaznww0" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name = အာရက္ခပြည် (ရခိုင်ပြည်နယ်)
| native_name = 
| native_name_lang = 
| other_name = 
| settlement_type = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|ပြည်နယ်]]
| translit_lang1 = မြန်မာ
| translit_lang1_type = [[ရခိုင်ဘာသာစကား|ရခိုင်]]
| translit_lang1_info = {{lang|rki|အာရက္ခပြည်}}
| image_flag = United League of Arakan flag.svg
| flag_size = 150px
| image_seal = United League of Arakan flag.svg
| image_map = United League of Arakan flag.svg
| mapsize = 150px
| map_caption = မြန်မာအနောက်ဖက် တည်နေရာ
| pushpin_map = &lt;!-- Myanmar --&gt;
| coordinates = {{coord|19|30|N|94|0|E|region:MM_type:adm1st|display=inline,title}}
| subdivision_type = 
| subdivision_name = {{flag|Myanmar}}
| subdivision_type1 = ဒေသ
| subdivision_name1 = အနောက်ကမ်းရိုးတန်း
| established_title = အချုပ်အာဏာပိုင်ဒေသ
| established_date = ရခိုင်တိုင်း
| established_title1 = ပြည်နယ်အဖြစ် ပြောင်းလဲသတ်မှတ်ခြင်း
| established_date1 = ၃ ဇန်နဝါရီ ၁၉၇၄
| seat_type = မြို့တော်
| seat = [[စစ်တွေမြို့]]
| leader_party = 
| leader_title = ဝန်ကြီးချုပ်
| leader_name = ​[[ထိန်လင်း (ဗိုလ်မှူးကြီး)|ဦးထိန်လင်း]]
| leader_title1 = အစိုးရ
| leader_name1 = [[အာရက္ခပြည်သူ့အစိုးရ]] နှင့် [[ရခိုင်ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့ (သုံးမြို့စား) ]]
| leader_title3 = တရားလွှတ်တော်
| leader_name3 = [[ရခိုင်ပြည်နယ် တရားလွှတ်တော်]]
| unit_pref = Metric&lt;!-- or US or UK --&gt;
| area_total_km2 = 36778.0
| area_rank = ၈
| population_total = ၃,၁၈၈,၈၀၇&lt;ref name=&quot;census-2014&quot;&gt;{{cite book|title=Census Report|publisher=Ministry of Immigration and Population|location=Naypyitaw|date=May 2015|series=The 2014 Myanmar Population and Housing Census|volume=2|page=17|url=https://drive.google.com/file/d/0B067GBtstE5TeUlIVjRjSjVzWlk/view}}&lt;/ref&gt;
| population_as_of = ၂၀၁၄
| population_density_km2 = auto
| population_rank = ၈
| demographics_type1 = Demographics
| demographics1_title1 = လူမျိုးများ
| timezone1 = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]]
| utc_offset1 = +06:30
| website = {{url|rakhinestate.gov.mm}}
| unemployment_rate = 
| leader_title2 = ဥပဒေပြုလွှတ်တော်
| leader_name2 = [[ရခိုင်ပြည်နယ် လွှတ်တော်]]
| demographics1_info1 = [[ရခိုင်လူမျိုး|ရခိုင်]]၊[[မူဆလင်|မူဆလင်]]၊ [[ကမန်လူမျိုး|ကမန်]]၊ [[မြိုလူမျိုး|မြို]]၊ [[ခမီလူမျိုး|ခမီ]][[ဗမာလူမျိုး|ဗမာ]]နှင့် [[ချင်းလူမျိုး|ချင်း]]၊[[မရာမာကြီးလူမျိုး|မရာမာကြီး]] ဒိုင်းနက် ၊ သက်လူမျိုး နှ
| demographics1_title2 = ကိုးကွယ်မှု
| demographics1_info2 = [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]၊ [[အစ္စလာမ်ဘာသာ]]၊ [[ဟိန္ဒူဘာသာ]] နှင့် အခြား
}}

'''ရခိုင်ပြည်နယ်''' သည် [[ရခိုင်လူမျိုး]] တို့ အစဉ်တစ်စိုက်‌နေထိုင်သော ပြည်နယ်ဖြစ်ပြီး [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၏ အနောက်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသည်။

== သမိုင်း​​ကြောင်း ==
ရှေးအခါက [[ရခိုင်မင်းဆက်|ရခိုင်ဘုရင်များ]] အုပ်စိုးရာ တိုင်းပြည်နိုင်ငံ ဖြစ်ခဲ့၏။ [[အေဒီ]] ၁၅ ရာစုမှ ၁၇ ရာစုအတွင်း ရှေးရခိုင်ဘုရင်များသည် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ [[စစ်တကောင်းမြို့|စစ်တကောင်း]]ဒေသနှင့် [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]] တြိပူရဒေသတို့ကို လက်အောက်ခံ အဖြစ် သိမ်းသွင်းနိုင်ခဲ့သည်။ ရခိုင်ဘုရင်များ တန်ခိုး အထွတ်အထိပ်သို့ ရောက်ရှိစဉ် ရခိုင်ဘုရင့်နိုင်ငံ၏ အကျယ်အဝန်းသည် ယခု ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ၊ ဒါကာမြို့တော်မှ ဧရာဝတီ ပင်လယ် ကမ်းရိုးတန်း တစ်လျှောက် ကျယ်ပြန့်ခဲ့သည်။ ရခိုင်လူမျိုးတို့၏ မူရင်း ရခိုင်ပြည် သည် ဘင်္ဂလားနယ်စပ် နတ်မြစ်ဝမှ [[မော်တင်စွန်းအငူ|မော်တင်စွန်း]] (ယခု ဧရာဝတီတိုင်းနယ်မြေ) အထိ ရှည်လျားသော ရခိုင်ကမ်းရိုးတန်းဒေသ ဖြစ်သည်။
===ရခိုင်ပြည်နယ်အလံ===
{{main|ရခိုင်ပြည်နယ်အလံ}}
[[File:Arakan flag.jpg|300px|thumbnail|right|ရခိုင်ပြည်နယ်အလံ]]
#[[ရခိုင်ပြည်နယ်အလံ]]ကို ရှေးခေတ်ကပင် အသုံးပြုခဲ့သော အောင်လံ၏ အခြေခံအမှတ်အသားကို မူတည်ခဲ့သည်၊၊
#အောင်လံအတိုင်းအတာမှာ ခေတ်အဆက်ဆက်က အသုံးပြုခဲ့သော အောင်လံ၊ ကောင်းရှည်ရေအတွက်နှင့် အခုခေတ်ကိုက်ညီအောင် အသုံးပြုနိုင်ဖို့အတွက် မူလအတိုင်းအတာကိုမှီပြီး အချိုးအစားအလိုက် ပြုပြင်ခဲ့ကြသည်။ မူလအတိုင်းအတာ အချိုးအစားမှာ အလျား ကိုးတောင် အနံ ခြောက်တောင် ဖြစ်သည်။
#အောင်လံ၏ အရောင်အဆင်းကို မူလရောင်စုံအတိုင်း အတည်ပြုခဲ့ကြသည်။ မူလရောင်စဉ် အဆင်းမှာ ဖြူရောင်ထက်ဝက်နှင့် အနီရောင်ထက်ဝက်ဖြစ်သည်။ အပေါ်ပိုင်းထက်ဝက်မှာ အဖြူရောင်ဖြစ်ပြီး အောက်ပိုင်းထက်ဝက်မှာ အနီရောင်ဖြစ်သည်။
#အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်မှာ အပေါ်ပိုင်းအဖြူရောင်သည် ရခိုင်အမျိုးသားတို့၏ ဖြူစင်ရေးစိတ်ဓာတ်ရှိခြင်း၊ အမျိုးသီလနှစ်ဌာနကို စောင့်ထိန်းခြင်း၊ ဖြူစင်ဖြောင့်မတ်ရေး စိတ်ရှိခြင်းနှင့် ဖြူစင်တည်ကြည်စောင့်ထိန်းအပ်ရေး ကိုယ်ကျင့်တရားရှိခြင်းများ ဖြစ်သည်။ အနီရောင်၏ သဘောမှာ ရဲရင့်တည်ကြည်ရေး သတ္တိနှင့် ခိုင်ခံ့တည်ကြည်ရေး ဇာတိသွေး၊ ဇာတိမာန် ရှိခြင်းများကို ဖော်ဆောင်သည်။

===ရခိုင်ပြည်နယ်တံဆိပ်===
{{main|ရခိုင်ပြည်နယ် တံဆိပ်နှင့် အလံ}}
&lt;gallery&gt;
File:Arakan Coins 2.jpg|ဝေသာလီခေတ် ရခိုင်ဒင်္ဂါးများ
&lt;/gallery&gt;
ရခိုင်လူမျိုးများ သုံးစွဲခဲ့သော ဝေသာလီခေတ် ရခိုင်ဒင်္ဂါး၏ ပန်းဖက်ပုံကို အခြေခံဖော်ပြထားသည်။ ဝေသာလီခေတ် ရခိုင်ဒင်္ဂါးကို သတ်မှတ်ဖော်ပြရခြင်းမှာ ရခိုင်လူမျိုးများ၏ ပေါ်လွင်ထင်ရှားရေး၊ အနုပညာ ဓနဥစ္စာ ကြွယ်ဝခြင်းနှင့် ရှေးပဝေသဏီကပင် ယဉ်ကျေးမှုထွန်းကားခဲ့ခြင်းကို ရည်ညွှန်းဖော်ထုတ်လို၍ ဖြစ်သည်။ ထိုဝေသာလီခေတ် ဒင်္ဂါးကို သဇင်ပန်းခွေ နှစ်ခက်ဖြင့် ခြံရံထားသည်။ ရခိုင်ပြည်နယ် တံဆိပ်၏ အပေါ်ထိပ်တွင် ကြယ်ဖြူတစ်ပွင့်၊ အောက်ဘက်တွင် &quot;ရခိုင်ပြည်နယ်&quot;ဟု ရေးသားဖော်ပြထားပြီး သဇင်ပန်းခွေနှစ်ခက်ဖြင့် ခြံရံထားသည်။

== တည်နေရာနှင့် အကျယ်အဝန်း ==
ရခိုင်ပြည်နယ်‌သည် ရခိုင်ရိုးမတောင်တန်းနှင့် [[ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်]]အကြား ကမ်းမြှောင်ဒေသတွင်တည်ရှိသည်။ ရှေးရခိုင်လူမျိုးတို့၏ ယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ်များ ပေါများသော ဒေသလည်းဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၏ အနောက်ပိုင်းတွင်တည်ရှိပြီး [[ဧရာဝတီတိုင်း]]၊ [[ပဲခူးတိုင်း]]၊ [[မကွေးတိုင်း]]၊ [[ချင်းပြည်နယ်]]၊ [[ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ]]နှင့် ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်တို့ဖြင့် ဝန်းရံထားသည်။ မြောက်လတ္တီတွဒ် ၁၇ ဒီဂရီ ၃၀မိနစ် နှင့် ၂၁ ဒီဂရီ ၃၀မိနစ်ကြား၊ အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် ၉၂ ဒီဂရီ ၁၀မိနစ် နှင့် ၉၄ ဒီဂရီ ၂၀မိနစ်ကြားတွင် တည်ရှိသည်။ ဧရိယာ စုစုပေါင်း ၁၄,၂၀ဝ စတုရန်းမိုင်ကျယ်ဝန်းသည်။
== ပထဝီဝင်အနေအထား ==
=== ​မြေမျက်နှာသွင်ပြင် ===
ရခိုင်ရိုးမတောင်တန်းသည် ပေ၃၀၀၀မြင့်ကာ ကမ်းရိုးတန်းနှင့်အပြိုင် သွယ်တန်းလာပြီး တောင်ဘက်သို့ နိမ့်ဆင်းသွားသည်။ စွန်တောင်သည် ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် အမြင့်ဆုံးတောင်ထိပ်ဖြစ်သည်။၆၅၂၇ပေ၊၁၉၈၉စတုရန်းမီတာခန့်မြင့်သည်။ နတ်မြစ်၊ မယူမြစ်၊ကုလားတန်မြစ်၊ လေးမြို့မြစ်တို့ စီးဆင်းနေသည်။ ဖရုံကာကျွန်း၊ ရမ်းဗြဲကျွန်း၊ မာန်အောင်ကျွန်းများနှင့် ကျွန်းငယ်များစွာ တည်ရှိသည်။

=== ရာသီဥတု ===
ရခိုင်ပြည်နယ်သည် ကမ်းရိုးတန်းဒေသဖြစ်သောကြောင့် မုတ်သုံရာသီဥတုမျိုးရှိသည်။ အပူအအေးပြောင်းလဲမှုမပြင်းထန်ပေ။ ပျှမ်းမျှအပူချိန်မှာ အပူဆုံးဖြစ်သည့် မေလတွင် ၈၄° ဖာရင်ဟိုက် နှင့် အအေးဆုံးဖြစ်သည့် ဇန်နဝါရီလ ၇၀° ဖာရင်ဟိုက် ဖြစ်ကြသည်။ ပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းဒေသဖြစ်ခြင်း၊ ရခိုင်ရိုးမတောင်တန်းက မုတ်သုံမိုးများ ရွာသွန်းစေခြင်းတို့ကြောင့် မိုးများသည့် ဒေသဖြစ်သည်။ နှစ်စဉ်ပျှမ်းမျှ မိုးရေချိန်များမှာ သံတွဲမြို့တွင် ၂၂၁ လက်မ၊ ကျောက်ဖြုမြို့တွင် ၁၈၆ လက်မ၊ စစ်တွေမြို့တွင် ၂၀၃ လက်မ အသီးသီးရှိကြသည်။ ထို့ပြင် ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်အတွင်း ဖြစ်ပေါ်လေ့ရှိသည့် မုန်တိုင်းများဒဏ်များအဖြစ်  နေအိမ်များ ပျက်စီးခြင်း နှင့် ရေကြီးခြင်းတို့ကိုလည်း မကြာခဏ ခံစားရတတ်သည်။  မုန်တိုင်းအများစုမှာ မိုးဦးနှင့် မိုးနှောင်းကာလများတွင် သာဖြစ်ပေါ်လေ့ရှိပြီး တခါတရံတွင်သာ မိုးလယ်ကာလများတွင် တိုက်ခတ်လေ့ရှိသည်။

[[File:Sittwe, Burma.JPG|thumb|200px|စစ်တွေမြို့]]

== အုပ်ချုပ်​ရေး ==
=== မြို့တော် ===
ရခိုင်ပြည်နယ်၏ မြို့တော်မှာ [[စစ်တွေမြို့]]ဖြစ်သည်။

=== အုပ်ချုပ်ရေး ===
{{see also|ရခိုင်ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့}}
၂၀၂၃ ခုနှစ်မှစ၍ အာရက္ခပြည်သူ့တော်လှန်‌ေးအစိုးရမှ အုပ်ချုပ်သည်။
=== ဥပဒေပြုရေး ===
{{see also|ရခိုင်ပြည်နယ် လွှတ်တော်}}
၂၀၁၁ခုနှစ်မှစတင်ကာ ပြည်နယ်လွှတ်တော်ကို ရွေးကောက်ခံကိုယ်စားလှယ်များ၊ တပ်မတော်သားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းကာ စတင်ကျင်းပခဲ့သည်။
=== တရားစီရင်ရေး ===
{{See also|ရခိုင်ပြည်နယ် တရားလွှတ်တော်}}
ရခိုင်ပြည်နယ် တရားလွှတ်တော်ကို တရားသူကြီးချုပ် (၁)ဦး၊ တရားသူကြီး (၂)ဦးဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ပြည်နယ်တရားလွှတ်တော်အောက်တွင် ခရိုင်တရားရုံး (၅)ရုံး၊ မြို့နယ်တရားရုံး (၁၇)ရုံးရှိသည်။
===ခရိုင်၊ မြို့နယ်၊ မြို့၊ ရပ်ကွက်၊ ကျေးရွာအုပ်စု၊ ကျေးရွာများ===
==== ခရိုင်များ ====
[[File:Rakhine state districts map 2022.svg|thumb|ရခိုင်ပြည်နယ်၏ ခရိုင်များ]]
#[[စစ်တွေခရိုင်]]
#[[မောင်တောခရိုင်]]
#[[ကျောက်ဖြူခရိုင်]]
#[[သံတွဲခရိုင်]]
#[[မြောက်ဦးခရိုင်]]
# [[အမ်းခရိုင်]]
# [[တောင်ကုတ်ခရိုင်]]

====မြို့နယ်များ====
{|class=wikitable
![[စစ်တွေခရိုင်]]
|[[စစ်တွေမြို့နယ်]]{{•}}[[ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့နယ်]]{{•}}ဝီရဌာနီ[[ပေါက်တောမြို့နယ်|မြို့နယ်]]{{•}}[[ရသေ့တောင်မြို့နယ်]]
|-

![[မောင်တောခရိုင်]]
|[[မောင်တောမြို့နယ်]]{{•}}[[ဘူးသီးတောင်မြို့နယ်]]
|-

![[ကျောက်ဖြူခရိုင်]]
|[[ကျောက်ဖြူမြို့နယ်]]{{•}}[[ရမ်းဗြဲမြို့နယ်]]
|-
![[အမ်းခရိုင်]]
|[[အမ်းမြို့နယ်]]
|-
![[တောင်ကုတ်ခရိုင်]]
|[[တောင်ကုတ်မြို့နယ်]]{{•}}[[မာန်အောင်မြို့နယ်]]
|-

![[သံတွဲခရိုင်]]
|[[သံတွဲမြို့နယ်]]{{•}}[[ဂွမြို့နယ်]]
|-

![[မြောက်ဦးခရိုင်]]
|[[မြောက်ဦးမြို့နယ်]]{{•}}[[ကျောက်တော်မြို့နယ်]]{{•}}[[မင်းပြားမြို့နယ်|အဉ္စနပူရမြို့နယ်]]{{•}}[[မြေပုံမြို့နယ်]]
|}
'''မြို့များ'''

မောင်တောမြို့နယ်တွင် မောင်တောမြို့၊ တောင်ပြိုလက်ဝဲမြို့၊ ခမောင်းဆိပ်မြို့နှင့် မြင်းလွှတ်မြို့တို့ ပါဝင်

[[အမ်းမြို့နယ်]] ပါဝင်သော မြို့များမှာ အမ်းမြို့နှင့် တပ်တောင်မြို့တို့  ပါဝင်

တောင်ကုတ်မြို့နယ်တွင် တောင်ကုတ်မြို့၊ မအီမြို့ နှင့် တန်းလွဲရာမမြို့တို့ ပါဝင်ပြီး

ဂွမြို့နယ်တွင် ဂွမြို့နှင့် ကျိန္တလီမြို့တို့ ပါဝင်ပြီး 


ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် ခရိုင် (၇)ခု၊ မြို့နယ် (၁၇) မြို့နယ်၊ မြို့ (၂၆) မြို့၊ ရပ်ကွက် (၁၇၀)၊ ကျေးရွာအုပ်စု (၁၀၃၅)။ ရွာပေါင်း (၃၇၃၈) ရှိသည်။ &lt;ref&gt;နေပြည်တော် တိုင်းဒေသကြီး နှင့် ပြည်နယ်များရှိ ခရိုင်၊ မြို့နယ်၊ မြို့၊ ရပ်ကွက်၊ ကျေးရွာအုပ်စု၊ ကျေးရွာ ဦးရေ စာရင်းချုပ် (၁၆. ၂. ၂၀၁၆)&lt;/ref&gt;

== လူဦးရေ ==
{{Historical populations
|footnote    = 
|source      = ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်း&lt;ref name=&quot;census-2014&quot;/&gt;
|၁၉၇၃ | 1,712,838
|၁၉၈၃ | 2,045,559
|၂၀၁၄ | 3,188,807
}}
၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် လူဦးရေ ၃.၁သန်း နေထိုင်ကြသည်။ ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် မဦးရေသည် ကျားဦးရေထက် အနည်းငယ် ပိုများသည်။ လူဦးရေသိပ်သည်းဆမှာ တစ်စတုရန်းကီလိုမီတာတွင် ၈၆.၇ဦးဖြစ်သည်။ ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် လူ၁၀၀လျှင် ၈၃ဦးသည် ကျေးလက်တွင် နေထိုင်ကြသည်။


==ဘာသာတရား==

ရခိုင်ပြည်နယ်တွင်အကြီးဆုံးဘာသာတရားသည်[[ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ]]ဖြစ်ပြီးရခိုင်ပြည်နယ်လူဦးရေ၏၉၀%ကိုးကွယ်သည်။အစ္စလာမ်၇%ထို့ပြင်[[ခရစ်ယာန်]]၁.၅%၊[[ဟိန္ဒူ]]၀.၅%၊[[နတ်ကိုးကွယ်]]၀.၁%၊[[ဘာသာမဲ့]]သို့မဟုတ် [[အခြား]]၁%တို့ကိုလည်းကိုးကွယ်ကြသည်။ရခိုင်ပြည်နယ်တွင်[[အစ္စလာမ်ဘာသာ]]ကို  [[ကမန်လူမျိုး]]တို့ကအဓိကကိုးကွယ်ကြသည်။

== လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး ==
ရခိုင်ပြည်နယ်၏ကုန်းလမ်းဆက်သွယ်ရေးမှာလွန်စွာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုနောက်ကျသည်။ ကုန်းလမ်းဆက်သွယ်ရေးမှာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုနောက်ကျ၍ လေကြောင်းလမ်းနှင့် ရေလမ်းတို့ကိုသာ အဓိကအားထားကြရသည်။ စစ်တွေ၊ သံတွဲ၊ ကျောက်ဖြူ၊ အမ်း နှင့် မာန်အောင် တို့တွင် လေယာဉ်ကွင်းရှိသည်။ စစ်တွေ-ရန်ကုန် ကားလမ်းမှာနှစ်လမ်းသွားကွန်ဂရစ်လမ်းကျဉ်းဖြစ်ပြီးမိုးရာသီရောက်လျှင်ကားဘီးများချော်သည်၊ ကျောက်ဖြူ-ရန်ကုန် ကားလမ်းမှာလည်းထိုနည်းတူဖြစ်သည်။ လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးသည် တစ်နှစ်ထက်တစ်နှစ် အနည်းငယ်စီ တိုးတက်လာလျက် ရှိသည်ဆိုသော်လည်း တခြားပြည်နယ် တိုင်းဒေသကြီးနဲ့ယှဉ်လျှင် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုလွန်စွာနောက်ကျနေဆဲဖြစ်သည်။

== စာပေ၊ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ရိုးရာဓလေ့ ==

===စာပေ===
ရခိုင် စာပေသည် ဓညဝတီခေတ် ([[အေဒီ]] တစ်ရာစု) ခန့်ကပင် စတင် ထွန်းကားခဲ့ကြောင်း၊ အထောက်အထားတွေ့ရသည်။ ဓညဝတီ မြို့ဟောင်းအနီးမှ တောင်ပေါက်ကြီးကျောက်စာတွင် အသောကခေတ်က အသုံးပြုခဲ့သော ဗြဟ္မီအရေးအသားဖြင့် ရေးထိုးထားသည်ကိုတွေ့ရသည်။ ထို့အပြင် ဗြဟ္မီအက္ခရာ အရေးသား စာတန်းပါ ဗိုက်ပူဘုရား ကျောက်စာသည်လည်း ဓည၀တီခေတ် ရခိုင်စာပေ ထွန်းကားမှု၏ သက်သေ ပင် ဖြစ်သည်။ ဝေသာလီခေတ် (အေဒီ လေးရာစုမှ ဆယ်ရာစု) တွင် ရခိုင်စာပေ ထွန်းကားမှုသည် ကျယ်ပြန့်ခဲ့သည်။ အေဒီ ခြောက်ရာစု ဂုပ္ပတ အက္ခရာ ဖြင့် ရေးထိုးထားသော ယေဓမ္မာ ရခိုင်ကျောက်စာများစွာကို ဤခေတ်တွင် တွေ့ရသည်။ ဝေသာလီခေတ်၏ အထင်ရှားဆုံး ကျောက်စာမှာ အေဒီ ၇၂၉ တွင် ရေးထိုးသော အာနန္ဒစန္ဒြမင်း ကျောက်စာဖြစ်သည်။ ထိုကျောက်စာတွင် ရခိုင် မင်းဆက်များကို ဂါထာ ၆၅ ဂါထာဖြင့် ရေးထိုးထားသည်။ ထိုသို့ မင်းစဉ်မင်းဆက်များကို အစအဆုံးမှတ်တမ်း တင်ထားသည့် ကျောက်စာမျိုးမှာ မြန်မာပြည်တွင်သာမက အိန္ဒိယပြည်တွင်ပါ အစောဆုံးဟု သိရသည်။ ဝေသာလီခေတ်တွင် ကျောက်စာများသာမက မော်ကွန်းလင်္ကာ၊ သျွှန်းလိုက်ရတု၊ စသည့် ရတုကဗျာများ ထွန်းကားခဲ့သည်။ အမတ်ကြီး မေဓပညာရေးသားသည့် မေဓပညာ မော်ကွန်းလင်္ကာမှာ ဝေသာလီခေတ် လက်ရာဟု ထင်ရှားသည်။ လေးမြို့ခေတ် (အေဒီ ၁၁ ရာစု ၁၅ ရာစု) တွင် ကျောက်စာအရေးအသားများများနှင့် အတူ ကဗျာစာပေများလည်း ထွန်းကားသည်။ ဗျည်း ၃၃ လုံးလင်္ကာမှာ လေးမြို့ခေတ်တွင် ပေါ်ထွန်းခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး၊ မြန်မာစာပေတွင် ထင်ရှားသည့် လောကသာရပျို့ကို ရခိုင်သူမြတ်က လေးမြို့ခေတ်တွင် ရေးသားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ လေးမြို့ခေတ် ရခိုင်ကျောက်စာများအနက် လောင်းကြက်တောင်မော် ကျောက်စာနှင့် မဟာထီး မီးကျောင်းရုပ် ကျောက်စာတို့မှာ ထင်ရှားသည်။ လောင်းကြက်တောင်မောင် ကျောက်စာသည် အလျား ပေ ၃၀ ရှိပြီး မြန်မာပြည်တွင် အကြီးဆုံး ကျောက်စာ ဖြစ်သည်။ မြောက်ဦးခေတ်တွင် ရေးစပ်သီကုံးခဲ့သော ဘဒူမင်းညို၏ ရခိုင်မင်းသမီးဧချင်း၊ နန်းတွင်းမိညို၏ ကိုယ်ရည်သွေးရတုနှင့် စာဆို ဥက္ကာပျံ၏ ၁၂ လ ရာသီ ရတုတို့မှာ ထင်ရှားသည်။

မြောက်ဦးခေတ် ရခိုင်စာဆိုတော် ဥက္ကာပျံ၏-
:အောက်အာကာဗွီ၊ ဝါယောထွီ၍
:ရီထက်ကားမြီ၊ မြီထက်လီနှင့်
:ပထဝီဟု၊ ထူထု နှစ်သိန်း၊
:လေးသောင်းကိန်းထက်၊  ရံသိန်းစကြာ၀ဠာ
:ညီစွာဝန်းလည်၊ ကျောက်တိတည်ကား

ဟူသည့် မိုးဖွဲ့ရတုသည် ရခိုင်ဘာသာစကား၊ ရခိုင်သံ၊ ရခိုင်ကာရန် ဖြင့် ရေးဖွဲ့ထားသည့် ရခိုင်စာပေ ၏ အကောင်းဆုံး သာဓက ပြယုဂ် ဖြစ်သည်။

===ယဉ်ကျေးမှု===
*[[မယိမ်တက်]]
*[[ရခိုင်သမက်တက်]]

=== ရိုးရာဓလေ့ ===
*[[ရခိုင်ရိုးရာ ကျင်ကိုင်ပွဲ]] 
*[[ကုန်းပြိုင်လောင်းပြိုင်ပွဲ]] 
*[[သင်္ကြန်လ ရခိုင်ပြိုင်လောင်းပွဲ]]
*[[ပန်းရထားဆွဲပွဲ]]
*[[တလားပွဲတော်]]
*[[ရခိုင်ရိုးရာနတ်ပွဲများ]]

== ပညာ​ရေး ==
===တက္ကသိုလ်နှင့် ကောလိပ်များ===
* [[စစ်တွေတက္ကသိုလ်]]
* [[စစ်တွေနည်းပညာတက္ကသိုလ်]]
* [[ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်(စစ်တွေ)]]
* [[ကျောက်ဖြူပညာရေးကောလိပ်|ကျောက်ဖြူပညာရေးဒီဂရီ]]
* [[နည်းပညာတက္ကသိုလ် (ကျောက်ဖြူ)]]
* [[အစိုးရစက်မှုလက်မှုသိပ္ပံ(သံတွဲ)]]
* [[တောင်ကုတ်တက္ကသိုလ်]]
*နည်းပညာကောလိပ်(တောင်ကုတ်)ဆောက်လုပ်ဆဲ
*သူနာပြုတက္ကသိုလ်(တောင်ကုတ်)ဆောက်လုပ်ဆဲ
*အစိုးရစိုက်ပျိုးရေးတက္ကသိုလ်(ဆောက်လုပ်ဆဲ)

==စီးပွား​ရေး ==
=== ဒေသထွက်ကုန်များ ===
ရခိုင်ကမ်းလွန်တွင် သဘာဝ ဓာတ်ငွေ့ထွက်ပြီး [[Shell]]၊ [[Total]]၊ [[Daewoo]]၊ [[Woodside]] အစရှိသည် နိုင်ငံခြားကုမ္ပဏီများက လုပ်ကိုင်လျက်ရှိသည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://www.moee.gov.mm/mm/ignite/page/145 |access-date=6 September 2020 |archive-date=11 March 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210311064826/https://moee.gov.mm/mm/ignite/page/145 }}&lt;/ref&gt; ရခိုင်ပြည်နယ်သည် မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံး၏ စွမ်းအင်တူးဖော်ထုတ်လုပ်မှုမှရရှိသော အခွန်ဘဏ္ဍာငွေ၏ အရင်းအမြစ်ဖြစ်သော်လည်း ဆင်းရဲမွဲတေမှု နှုန်း ၄၁.၆ ရာခိုင်နှုန်းဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံ၏ဒုတိယအဆင်းရဲဆုံးပြည်နယ်ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://myanmar.mmtimes.com/news/141164.html |access-date=6 September 2020 |archive-date=19 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210219151637/https://myanmar.mmtimes.com/news/141164.html }}&lt;/ref&gt;

ဆန်စပါးစိုက်ပျိုးရေး၊ ပင်လယ်ငါးဖမ်းလုပ်ငန်း နှင့်  ဝါး၊ ဓနီ အစရှိသည့် သစ်တောထွက်ပစ္စည်းရောင်းဝယ်ရေးလုပ်ငန်းများရှိသည်။ ဒေသထွက်ကုန်များကို အိမ်နီးချင်း ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် နိုင်ငံ နှင့် မြန်မာနိုင်ငံအနှံ တင်ပို့ရောင်းချသည်။

=== တွင်းထွက်===
ရခိုင်ကမ်းလွန်တွင် နာမည်ကျော် မြန်မာ့[[သဘာဝဓာတ်ငွေ့|သဘာဝဓာတ်ငွေ့သိုက်]]များ ရှိသည်။ ရမ်းဗြဲကျွန်းနှင့် မိုးစည်ကျွန်းတို့တွင် ရေနံအနည်းငယ်ထွက်သည်။ တောင်ကုတ်မြို့နယ် နေပူတောင်မှ စကျင်ကျောက် ထွက်သည်။

== စိတ်ဝင်စားဖွယ် နေရာများ ==
* [[မြောက်ဦးမြို့|မြောက်ဦးနန်းတော်ရာ နှင့် ဘုရားပုထိုးများ]]
* [[ငပလီကမ်းခြေ|ငပလီကမ်းခြေ အပန်းဖြေစခန်း နှင့် ကမ်းသာယာကမ်းခြေ]]
* [[ဦးရာဇ်တော်ဓာတ်စေတီ]]
* [[ဓညဝတီမြို့ဟောင်း]]နှင့် [[ကျောက်တော်မဟာမုနိဘုရား]]
* [[ဝေသာလီဘုရားကြီး]] နှင့် [[ဝေသာလီမြို့ဟောင်း]]
* [[ဗျူးပွိုင့်ကမ်းခြေအပန်းဖြေစခန်း(စစ်တွေ)]]
*မြေပုံမြို့နယ် အငူကမ်းခြေ
*မြေငူကျွန်းရှိဆံတော်ရှင်စေတီနှင့် ကမ်းခြေ
*လေးချမ်းတောင်(မီးပြတိုက်)
*ငှက်ခေါင်းတောင်
*ပန်းနံ့သာကျွန်း
*မအီစက်တော်ရာ
*ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့ရှိဂူဝဘုရား
*ပေါက်တောမြို့ရှိဘုရားကြီး၊တောင်းဖူး၊တောင်ညို
*ပန်းထော် ကျွန်းရှိ ငှက်ဆင်တောင်ဘုရား
*သံတွဲမြို့ရှိ ဆံတော်တောင်၊နံတော်တောင်၊အံတော် တောင်ဘုရားများ
*သံတွဲ(ဇလွန်မြို့)ရှိနှစ်ဆူမြှောက်ဖြစ်သော ရွှေသားအတိဖြစ်တော်မူသော ဆရာတော်ဘုရားကြီးများ၏ မသေနိုင်သော ရုပ်ကလာပ်များ
*တန်းလွဲရွာမမြို့ရှိ ပေါ်တော်မှု ရုပ်ပွားတော်မြတ်
*တောင်ကုတ်မြို့နယ်ရှိ ပန်းမြောက်တောင်ဘုရား
*တောင်ကုတ်မြို့နယ်ရှိ ကွင်းစမ်းရေတံခွန်
*ကုလားရောင်ကမ်းခြေ
*ခေါင်းလောင်းတူကမ်းခြေ
*ပန်းတင်ကမ်းခြေ
*မြပြင်ကမ်းခြေ


=== ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ ကျွန်းများ===
*[[ဖရုံကာကျွန်းများ]]
*[[ရမ်းဗြဲကျွန်း]]
*[[မာန်အောင်ကျွန်း]]
*[[ပန်းထော်ကျွန်း]]
*[[စကုကျွန်း]]
*[[ပဒင်းကျွန်း]]
*ကုလရောင်ကျွန်း
*ဖောင်းခါးကျွန်း
*[[မကျည်းကျွန်း]]
*ရဲကျွန်း
*တိုက်ကျွန်း
*[[ခရိုင်ကျွန်း]]
*ပန်း‌ထော် ကျွန်း
*သူဌေးကျွန်း
*ပုလဲကျွန်း
*လှံတပစ်ကျွန်း
*အုန်းကျွန်း

== ကိုးကား ==
{{reflist|
&lt;ref&gt; ရခိုင်ပြည်နယ် ဖြစ်စဉ်သမိုင်း&lt;/ref&gt;
&lt;ref&gt;D.P.S. MYANMAR GUIDE MAP. 2000.&lt;/ref&gt;
&lt;ref&gt; http://mizzimaburmese.com/article/9015း&lt;/ref&gt;
}}

{{ပထဝီဝင်တည်နေရာ
|Centre    = ရခိုင်ပြည်နယ်
|North     = [[ချင်းပြည်နယ်]]
|Northeast = 
|East      = [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]
|Southeast = [[ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး]]
|South     = 
|Southwest = [[ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်]]
|West      = 
|Northwest = [[စစ်တကောင်းခရိုင်]]၊ [[ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ]]
}}
&lt;br /&gt;
{{ရခိုင်ပြည်နယ်}}
{{မြန်မာတိုင်းနှင့် ပြည်နယ်များ}}
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံပြည်နယ်များ]]
[[Category:ရခိုင်ပြည်နယ်| ]]</text>
      <sha1>mi0j0dirtjif3appc3vx35q8uaznww0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1046791</id>
      <parentid>1046788</parentid>
      <timestamp>2026-08-06T15:31:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dr Lotus Black</username>
        <id>31011</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Special:Contributions/~2026-43391-77|~2026-43391-77]] ([[User talk:~2026-43391-77|ဆွေးနွေး]]) ၏ ပြင်ဆင်မှုများကို [[User:~2026-42291-84|~2026-42291-84]] ၏ နောက်ဆုံးတည်းဖြတ်မူသို့ နောက်ပြန် ပြန်ပြင်ခဲ့သည်</comment>
      <origin>1045368</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="39047" sha1="k4typ7kf7ja4wjicw28962p3y55h9ul" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name = ရခိုင်ပြည်နယ်
| native_name = 
| native_name_lang = 
| other_name = 
| settlement_type = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|ပြည်နယ်]]
| translit_lang1 = မြန်မာ
| translit_lang1_type = [[ရခိုင်ဘာသာစကား|ရခိုင်]]
| translit_lang1_info = {{lang|rki|အာရက္ခပြည်}}
| image_flag = United League of Arakan flag.svg
| flag_size = 150px
| image_seal = United League of Arakan flag.svg
| image_map = United League of Arakan flag.svg
| mapsize = 150px
| map_caption = မြန်မာအနောက်ဖက် တည်နေရာ
| pushpin_map = &lt;!-- Myanmar --&gt;
| coordinates = {{coord|19|30|N|94|0|E|region:MM_type:adm1st|display=inline,title}}
| subdivision_type = 
| subdivision_name = {{flag|Myanmar}}
| subdivision_type1 = ဒေသ
| subdivision_name1 = အနောက်ကမ်းရိုးတန်း
| established_title = အချုပ်အာဏာပိုင်ဒေသ
| established_date = ရခိုင်တိုင်း
| established_title1 = ပြည်နယ်အဖြစ် ပြောင်းလဲသတ်မှတ်ခြင်း
| established_date1 = ၃ ဇန်နဝါရီ ၁၉၇၄
| seat_type = မြို့တော်
| seat = [[စစ်တွေမြို့]]
| leader_party = 
| leader_title = ဝန်ကြီးချုပ်
| leader_name = ​[[ထိန်လင်း (ဗိုလ်မှူးကြီး)|ဦးထိန်လင်း]]
| leader_title1 = အစိုးရ
| leader_name1 = [[ရခိုင်ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့]]
| leader_title3 = တရားလွှတ်တော်
| leader_name3 = [[ရခိုင်ပြည်နယ် တရားလွှတ်တော်]]
| unit_pref = Metric&lt;!-- or US or UK --&gt;
| area_total_km2 = 36778.0
| area_rank = ၈
| population_total = ၃,၁၈၈,၈၀၇&lt;ref name=&quot;census-2014&quot;&gt;{{cite book|title=Census Report|publisher=Ministry of Immigration and Population|location=Naypyitaw|date=May 2015|series=The 2014 Myanmar Population and Housing Census|volume=2|page=17|url=https://drive.google.com/file/d/0B067GBtstE5TeUlIVjRjSjVzWlk/view}}&lt;/ref&gt;
| population_as_of = ၂၀၁၄
| population_density_km2 = auto
| population_rank = ၈
| demographics_type1 = Demographics
| demographics1_title1 = လူမျိုးများ
| timezone1 = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]]
| utc_offset1 = +06:30
| website = {{url|rakhinestate.gov.mm}}
| unemployment_rate = 
| leader_title2 = ဥပဒေပြုလွှတ်တော်
| leader_name2 = [[ရခိုင်ပြည်နယ် လွှတ်တော်]]
| demographics1_info1 = [[ရခိုင်လူမျိုး|ရခိုင်]]၊[[ရိုဟင်ဂျာလူမျိုး|ရိုဟင်ဂျာ]]၊ [[ကမန်လူမျိုး|ကမန်]]၊ [[မြိုလူမျိုး|မြို]]၊ [[ခမီလူမျိုး|ခမီ]][[ဗမာလူမျိုး|ဗမာ]]နှင့် [[ချင်းလူမျိုး|ချင်း]]၊[[မရာမာကြီးလူမျိုး|မရာမာကြီး]] ဒိုင်းနက် ၊ သက်လူမျိုး နှ
| demographics1_title2 = ကိုးကွယ်မှု
| demographics1_info2 = [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]၊ [[အစ္စလာမ်ဘာသာ]]၊ [[ဟိန္ဒူဘာသာ]] နှင့် အခြား
}}

'''ရခိုင်ပြည်နယ်''' သည် [[ရခိုင်လူမျိုး]] တို့ အစဉ်တစ်စိုက်‌နေထိုင်သော ပြည်နယ်ဖြစ်ပြီး [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၏ အနောက်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသည်။

== သမိုင်း​​ကြောင်း ==
ရှေးအခါက [[ရခိုင်မင်းဆက်|ရခိုင်ဘုရင်များ]] အုပ်စိုးရာ တိုင်းပြည်နိုင်ငံ ဖြစ်ခဲ့၏။ [[အေဒီ]] ၁၅ ရာစုမှ ၁၇ ရာစုအတွင်း ရှေးရခိုင်ဘုရင်များသည် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ [[စစ်တကောင်းမြို့|စစ်တကောင်း]]ဒေသနှင့် [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]] တြိပူရဒေသတို့ကို လက်အောက်ခံ အဖြစ် သိမ်းသွင်းနိုင်ခဲ့သည်။ ရခိုင်ဘုရင်များ တန်ခိုး အထွတ်အထိပ်သို့ ရောက်ရှိစဉ် ရခိုင်ဘုရင့်နိုင်ငံ၏ အကျယ်အဝန်းသည် ယခု ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ၊ ဒါကာမြို့တော်မှ ဧရာဝတီ ပင်လယ် ကမ်းရိုးတန်း တစ်လျှောက် ကျယ်ပြန့်ခဲ့သည်။ ရခိုင်လူမျိုးတို့၏ မူရင်း ရခိုင်ပြည် သည် ဘင်္ဂလားနယ်စပ် နတ်မြစ်ဝမှ [[မော်တင်စွန်းအငူ|မော်တင်စွန်း]] (ယခု ဧရာဝတီတိုင်းနယ်မြေ) အထိ ရှည်လျားသော ရခိုင်ကမ်းရိုးတန်းဒေသ ဖြစ်သည်။
===ရခိုင်ပြည်နယ်အလံ===
{{main|ရခိုင်ပြည်နယ်အလံ}}
[[File:Arakan flag.jpg|300px|thumbnail|right|ရခိုင်ပြည်နယ်အလံ]]
#[[ရခိုင်ပြည်နယ်အလံ]]ကို ရှေးခေတ်ကပင် အသုံးပြုခဲ့သော အောင်လံ၏ အခြေခံအမှတ်အသားကို မူတည်ခဲ့သည်၊၊
#အောင်လံအတိုင်းအတာမှာ ခေတ်အဆက်ဆက်က အသုံးပြုခဲ့သော အောင်လံ၊ ကောင်းရှည်ရေအတွက်နှင့် အခုခေတ်ကိုက်ညီအောင် အသုံးပြုနိုင်ဖို့အတွက် မူလအတိုင်းအတာကိုမှီပြီး အချိုးအစားအလိုက် ပြုပြင်ခဲ့ကြသည်။ မူလအတိုင်းအတာ အချိုးအစားမှာ အလျား ကိုးတောင် အနံ ခြောက်တောင် ဖြစ်သည်။
#အောင်လံ၏ အရောင်အဆင်းကို မူလရောင်စုံအတိုင်း အတည်ပြုခဲ့ကြသည်။ မူလရောင်စဉ် အဆင်းမှာ ဖြူရောင်ထက်ဝက်နှင့် အနီရောင်ထက်ဝက်ဖြစ်သည်။ အပေါ်ပိုင်းထက်ဝက်မှာ အဖြူရောင်ဖြစ်ပြီး အောက်ပိုင်းထက်ဝက်မှာ အနီရောင်ဖြစ်သည်။
#အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်မှာ အပေါ်ပိုင်းအဖြူရောင်သည် ရခိုင်အမျိုးသားတို့၏ ဖြူစင်ရေးစိတ်ဓာတ်ရှိခြင်း၊ အမျိုးသီလနှစ်ဌာနကို စောင့်ထိန်းခြင်း၊ ဖြူစင်ဖြောင့်မတ်ရေး စိတ်ရှိခြင်းနှင့် ဖြူစင်တည်ကြည်စောင့်ထိန်းအပ်ရေး ကိုယ်ကျင့်တရားရှိခြင်းများ ဖြစ်သည်။ အနီရောင်၏ သဘောမှာ ရဲရင့်တည်ကြည်ရေး သတ္တိနှင့် ခိုင်ခံ့တည်ကြည်ရေး ဇာတိသွေး၊ ဇာတိမာန် ရှိခြင်းများကို ဖော်ဆောင်သည်။

===ရခိုင်ပြည်နယ်တံဆိပ်===
{{main|ရခိုင်ပြည်နယ် တံဆိပ်နှင့် အလံ}}
&lt;gallery&gt;
File:Arakan Coins 2.jpg|ဝေသာလီခေတ် ရခိုင်ဒင်္ဂါးများ
&lt;/gallery&gt;
ရခိုင်လူမျိုးများ သုံးစွဲခဲ့သော ဝေသာလီခေတ် ရခိုင်ဒင်္ဂါး၏ ပန်းဖက်ပုံကို အခြေခံဖော်ပြထားသည်။ ဝေသာလီခေတ် ရခိုင်ဒင်္ဂါးကို သတ်မှတ်ဖော်ပြရခြင်းမှာ ရခိုင်လူမျိုးများ၏ ပေါ်လွင်ထင်ရှားရေး၊ အနုပညာ ဓနဥစ္စာ ကြွယ်ဝခြင်းနှင့် ရှေးပဝေသဏီကပင် ယဉ်ကျေးမှုထွန်းကားခဲ့ခြင်းကို ရည်ညွှန်းဖော်ထုတ်လို၍ ဖြစ်သည်။ ထိုဝေသာလီခေတ် ဒင်္ဂါးကို သဇင်ပန်းခွေ နှစ်ခက်ဖြင့် ခြံရံထားသည်။ ရခိုင်ပြည်နယ် တံဆိပ်၏ အပေါ်ထိပ်တွင် ကြယ်ဖြူတစ်ပွင့်၊ အောက်ဘက်တွင် &quot;ရခိုင်ပြည်နယ်&quot;ဟု ရေးသားဖော်ပြထားပြီး သဇင်ပန်းခွေနှစ်ခက်ဖြင့် ခြံရံထားသည်။

== တည်နေရာနှင့် အကျယ်အဝန်း ==
ရခိုင်ပြည်နယ်‌သည် ရခိုင်ရိုးမတောင်တန်းနှင့် [[ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်]]အကြား ကမ်းမြှောင်ဒေသတွင်တည်ရှိသည်။ ရှေးရခိုင်လူမျိုးတို့၏ ယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ်များ ပေါများသော ဒေသလည်းဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၏ အနောက်ပိုင်းတွင်တည်ရှိပြီး [[ဧရာဝတီတိုင်း]]၊ [[ပဲခူးတိုင်း]]၊ [[မကွေးတိုင်း]]၊ [[ချင်းပြည်နယ်]]၊ [[ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ]]နှင့် ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်တို့ဖြင့် ဝန်းရံထားသည်။ မြောက်လတ္တီတွဒ် ၁၇ ဒီဂရီ ၃၀မိနစ် နှင့် ၂၁ ဒီဂရီ ၃၀မိနစ်ကြား၊ အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် ၉၂ ဒီဂရီ ၁၀မိနစ် နှင့် ၉၄ ဒီဂရီ ၂၀မိနစ်ကြားတွင် တည်ရှိသည်။ ဧရိယာ စုစုပေါင်း ၁၄,၂၀ဝ စတုရန်းမိုင်ကျယ်ဝန်းသည်။
== ပထဝီဝင်အနေအထား ==
=== ​မြေမျက်နှာသွင်ပြင် ===
ရခိုင်ရိုးမတောင်တန်းသည် ပေ၃၀၀၀မြင့်ကာ ကမ်းရိုးတန်းနှင့်အပြိုင် သွယ်တန်းလာပြီး တောင်ဘက်သို့ နိမ့်ဆင်းသွားသည်။ စွန်တောင်သည် ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် အမြင့်ဆုံးတောင်ထိပ်ဖြစ်သည်။၆၅၂၇ပေ၊၁၉၈၉စတုရန်းမီတာခန့်မြင့်သည်။ နတ်မြစ်၊ မယူမြစ်၊ကုလားတန်မြစ်၊ လေးမြို့မြစ်တို့ စီးဆင်းနေသည်။ ဖရုံကာကျွန်း၊ ရမ်းဗြဲကျွန်း၊ မာန်အောင်ကျွန်းများနှင့် ကျွန်းငယ်များစွာ တည်ရှိသည်။

=== ရာသီဥတု ===
ရခိုင်ပြည်နယ်သည် ကမ်းရိုးတန်းဒေသဖြစ်သောကြောင့် မုတ်သုံရာသီဥတုမျိုးရှိသည်။ အပူအအေးပြောင်းလဲမှုမပြင်းထန်ပေ။ ပျှမ်းမျှအပူချိန်မှာ အပူဆုံးဖြစ်သည့် မေလတွင် ၈၄° ဖာရင်ဟိုက် နှင့် အအေးဆုံးဖြစ်သည့် ဇန်နဝါရီလ ၇၀° ဖာရင်ဟိုက် ဖြစ်ကြသည်။ ပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းဒေသဖြစ်ခြင်း၊ ရခိုင်ရိုးမတောင်တန်းက မုတ်သုံမိုးများ ရွာသွန်းစေခြင်းတို့ကြောင့် မိုးများသည့် ဒေသဖြစ်သည်။ နှစ်စဉ်ပျှမ်းမျှ မိုးရေချိန်များမှာ သံတွဲမြို့တွင် ၂၂၁ လက်မ၊ ကျောက်ဖြုမြို့တွင် ၁၈၆ လက်မ၊ စစ်တွေမြို့တွင် ၂၀၃ လက်မ အသီးသီးရှိကြသည်။ ထို့ပြင် ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်အတွင်း ဖြစ်ပေါ်လေ့ရှိသည့် မုန်တိုင်းများဒဏ်များအဖြစ်  နေအိမ်များ ပျက်စီးခြင်း နှင့် ရေကြီးခြင်းတို့ကိုလည်း မကြာခဏ ခံစားရတတ်သည်။  မုန်တိုင်းအများစုမှာ မိုးဦးနှင့် မိုးနှောင်းကာလများတွင် သာဖြစ်ပေါ်လေ့ရှိပြီး တခါတရံတွင်သာ မိုးလယ်ကာလများတွင် တိုက်ခတ်လေ့ရှိသည်။

[[File:Sittwe, Burma.JPG|thumb|200px|စစ်တွေမြို့]]

== အုပ်ချုပ်​ရေး ==
=== မြို့တော် ===
ရခိုင်ပြည်နယ်၏ မြို့တော်မှာ [[စစ်တွေမြို့]]ဖြစ်သည်။

=== အုပ်ချုပ်ရေး ===
{{see also|ရခိုင်ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့}}
၂၀၂၃ ခုနှစ်မှစ၍ အာရက္ခပြည်သူ့တော်လှန်‌ေးအစိုးရမှ အုပ်ချုပ်သည်။
=== ဥပဒေပြုရေး ===
{{see also|ရခိုင်ပြည်နယ် လွှတ်တော်}}
၂၀၁၁ခုနှစ်မှစတင်ကာ ပြည်နယ်လွှတ်တော်ကို ရွေးကောက်ခံကိုယ်စားလှယ်များ၊ တပ်မတော်သားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းကာ စတင်ကျင်းပခဲ့သည်။
=== တရားစီရင်ရေး ===
{{See also|ရခိုင်ပြည်နယ် တရားလွှတ်တော်}}
ရခိုင်ပြည်နယ် တရားလွှတ်တော်ကို တရားသူကြီးချုပ် (၁)ဦး၊ တရားသူကြီး (၂)ဦးဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ပြည်နယ်တရားလွှတ်တော်အောက်တွင် ခရိုင်တရားရုံး (၅)ရုံး၊ မြို့နယ်တရားရုံး (၁၇)ရုံးရှိသည်။
===ခရိုင်၊ မြို့နယ်၊ မြို့၊ ရပ်ကွက်၊ ကျေးရွာအုပ်စု၊ ကျေးရွာများ===
==== ခရိုင်များ ====
[[File:Rakhine state districts map 2022.svg|thumb|ရခိုင်ပြည်နယ်၏ ခရိုင်များ]]
#[[စစ်တွေခရိုင်]]
#[[မောင်တောခရိုင်]]
#[[ကျောက်ဖြူခရိုင်]]
#[[သံတွဲခရိုင်]]
#[[မြောက်ဦးခရိုင်]]
# [[အမ်းခရိုင်]]
# [[တောင်ကုတ်ခရိုင်]]

====မြို့နယ်များ====
{|class=wikitable
![[စစ်တွေခရိုင်]]
|[[စစ်တွေမြို့နယ်]]{{•}}[[ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့နယ်]]{{•}}ဝီရဌာနီ[[ပေါက်တောမြို့နယ်|မြို့နယ်]]{{•}}[[ရသေ့တောင်မြို့နယ်]]
|-

![[မောင်တောခရိုင်]]
|[[မောင်တောမြို့နယ်]]{{•}}[[ဘူးသီးတောင်မြို့နယ်]]
|-

![[ကျောက်ဖြူခရိုင်]]
|[[ကျောက်ဖြူမြို့နယ်]]{{•}}[[ရမ်းဗြဲမြို့နယ်]]
|-
![[အမ်းခရိုင်]]
|[[အမ်းမြို့နယ်]]
|-
![[တောင်ကုတ်ခရိုင်]]
|[[တောင်ကုတ်မြို့နယ်]]{{•}}[[မာန်အောင်မြို့နယ်]]
|-

![[သံတွဲခရိုင်]]
|[[သံတွဲမြို့နယ်]]{{•}}[[ဂွမြို့နယ်]]
|-

![[မြောက်ဦးခရိုင်]]
|[[မြောက်ဦးမြို့နယ်]]{{•}}[[ကျောက်တော်မြို့နယ်]]{{•}}[[မင်းပြားမြို့နယ်|အဉ္စနပူရမြို့နယ်]]{{•}}[[မြေပုံမြို့နယ်]]
|}
'''မြို့များ'''

မောင်တောမြို့နယ်တွင် မောင်တောမြို့၊ တောင်ပြိုလက်ဝဲမြို့၊ ခမောင်းဆိပ်မြို့နှင့် မြင်းလွှတ်မြို့တို့ ပါဝင်

[[အမ်းမြို့နယ်]] ပါဝင်သော မြို့များမှာ အမ်းမြို့နှင့် တပ်တောင်မြို့တို့  ပါဝင်

တောင်ကုတ်မြို့နယ်တွင် တောင်ကုတ်မြို့၊ မအီမြို့ နှင့် တန်းလွဲရာမမြို့တို့ ပါဝင်ပြီး

ဂွမြို့နယ်တွင် ဂွမြို့နှင့် ကျိန္တလီမြို့တို့ ပါဝင်ပြီး 


ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် ခရိုင် (၇)ခု၊ မြို့နယ် (၁၇) မြို့နယ်၊ မြို့ (၂၆) မြို့၊ ရပ်ကွက် (၁၇၀)၊ ကျေးရွာအုပ်စု (၁၀၃၅)။ ရွာပေါင်း (၃၇၃၈) ရှိသည်။ &lt;ref&gt;နေပြည်တော် တိုင်းဒေသကြီး နှင့် ပြည်နယ်များရှိ ခရိုင်၊ မြို့နယ်၊ မြို့၊ ရပ်ကွက်၊ ကျေးရွာအုပ်စု၊ ကျေးရွာ ဦးရေ စာရင်းချုပ် (၁၆. ၂. ၂၀၁၆)&lt;/ref&gt;

== လူဦးရေ ==
{{Historical populations
|footnote    = 
|source      = ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်း&lt;ref name=&quot;census-2014&quot;/&gt;
|၁၉၇၃ | 1,712,838
|၁၉၈၃ | 2,045,559
|၂၀၁၄ | 3,188,807
}}
၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် လူဦးရေ ၃.၁သန်း နေထိုင်ကြသည်။ ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် မဦးရေသည် ကျားဦးရေထက် အနည်းငယ် ပိုများသည်။ လူဦးရေသိပ်သည်းဆမှာ တစ်စတုရန်းကီလိုမီတာတွင် ၈၆.၇ဦးဖြစ်သည်။ ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် လူ၁၀၀လျှင် ၈၃ဦးသည် ကျေးလက်တွင် နေထိုင်ကြသည်။


==ဘာသာတရား==

ရခိုင်ပြည်နယ်တွင်အကြီးဆုံးဘာသာတရားသည်[[ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ]]ဖြစ်ပြီးရခိုင်ပြည်နယ်လူဦးရေ၏၉၀%ကိုးကွယ်သည်။အစ္စလာမ်၇%ထို့ပြင်[[ခရစ်ယာန်]]၁.၅%၊[[ဟိန္ဒူ]]၀.၅%၊[[နတ်ကိုးကွယ်]]၀.၁%၊[[ဘာသာမဲ့]]သို့မဟုတ် [[အခြား]]၁%တို့ကိုလည်းကိုးကွယ်ကြသည်။ရခိုင်ပြည်နယ်တွင်[[အစ္စလာမ်ဘာသာ]]ကို  [[ကမန်လူမျိုး]]တို့ကအဓိကကိုးကွယ်ကြသည်။

== လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး ==
ရခိုင်ပြည်နယ်၏ကုန်းလမ်းဆက်သွယ်ရေးမှာလွန်စွာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုနောက်ကျသည်။ ကုန်းလမ်းဆက်သွယ်ရေးမှာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုနောက်ကျ၍ လေကြောင်းလမ်းနှင့် ရေလမ်းတို့ကိုသာ အဓိကအားထားကြရသည်။ စစ်တွေ၊ သံတွဲ၊ ကျောက်ဖြူ၊ အမ်း နှင့် မာန်အောင် တို့တွင် လေယာဉ်ကွင်းရှိသည်။ စစ်တွေ-ရန်ကုန် ကားလမ်းမှာနှစ်လမ်းသွားကွန်ဂရစ်လမ်းကျဉ်းဖြစ်ပြီးမိုးရာသီရောက်လျှင်ကားဘီးများချော်သည်၊ ကျောက်ဖြူ-ရန်ကုန် ကားလမ်းမှာလည်းထိုနည်းတူဖြစ်သည်။ လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးသည် တစ်နှစ်ထက်တစ်နှစ် အနည်းငယ်စီ တိုးတက်လာလျက် ရှိသည်ဆိုသော်လည်း တခြားပြည်နယ် တိုင်းဒေသကြီးနဲ့ယှဉ်လျှင် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုလွန်စွာနောက်ကျနေဆဲဖြစ်သည်။

== စာပေ၊ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ရိုးရာဓလေ့ ==

===စာပေ===
ရခိုင် စာပေသည် ဓညဝတီခေတ် ([[အေဒီ]] တစ်ရာစု) ခန့်ကပင် စတင် ထွန်းကားခဲ့ကြောင်း၊ အထောက်အထားတွေ့ရသည်။ ဓညဝတီ မြို့ဟောင်းအနီးမှ တောင်ပေါက်ကြီးကျောက်စာတွင် အသောကခေတ်က အသုံးပြုခဲ့သော ဗြဟ္မီအရေးအသားဖြင့် ရေးထိုးထားသည်ကိုတွေ့ရသည်။ ထို့အပြင် ဗြဟ္မီအက္ခရာ အရေးသား စာတန်းပါ ဗိုက်ပူဘုရား ကျောက်စာသည်လည်း ဓည၀တီခေတ် ရခိုင်စာပေ ထွန်းကားမှု၏ သက်သေ ပင် ဖြစ်သည်။ ဝေသာလီခေတ် (အေဒီ လေးရာစုမှ ဆယ်ရာစု) တွင် ရခိုင်စာပေ ထွန်းကားမှုသည် ကျယ်ပြန့်ခဲ့သည်။ အေဒီ ခြောက်ရာစု ဂုပ္ပတ အက္ခရာ ဖြင့် ရေးထိုးထားသော ယေဓမ္မာ ရခိုင်ကျောက်စာများစွာကို ဤခေတ်တွင် တွေ့ရသည်။ ဝေသာလီခေတ်၏ အထင်ရှားဆုံး ကျောက်စာမှာ အေဒီ ၇၂၉ တွင် ရေးထိုးသော အာနန္ဒစန္ဒြမင်း ကျောက်စာဖြစ်သည်။ ထိုကျောက်စာတွင် ရခိုင် မင်းဆက်များကို ဂါထာ ၆၅ ဂါထာဖြင့် ရေးထိုးထားသည်။ ထိုသို့ မင်းစဉ်မင်းဆက်များကို အစအဆုံးမှတ်တမ်း တင်ထားသည့် ကျောက်စာမျိုးမှာ မြန်မာပြည်တွင်သာမက အိန္ဒိယပြည်တွင်ပါ အစောဆုံးဟု သိရသည်။ ဝေသာလီခေတ်တွင် ကျောက်စာများသာမက မော်ကွန်းလင်္ကာ၊ သျွှန်းလိုက်ရတု၊ စသည့် ရတုကဗျာများ ထွန်းကားခဲ့သည်။ အမတ်ကြီး မေဓပညာရေးသားသည့် မေဓပညာ မော်ကွန်းလင်္ကာမှာ ဝေသာလီခေတ် လက်ရာဟု ထင်ရှားသည်။ လေးမြို့ခေတ် (အေဒီ ၁၁ ရာစု ၁၅ ရာစု) တွင် ကျောက်စာအရေးအသားများများနှင့် အတူ ကဗျာစာပေများလည်း ထွန်းကားသည်။ ဗျည်း ၃၃ လုံးလင်္ကာမှာ လေးမြို့ခေတ်တွင် ပေါ်ထွန်းခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး၊ မြန်မာစာပေတွင် ထင်ရှားသည့် လောကသာရပျို့ကို ရခိုင်သူမြတ်က လေးမြို့ခေတ်တွင် ရေးသားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ လေးမြို့ခေတ် ရခိုင်ကျောက်စာများအနက် လောင်းကြက်တောင်မော် ကျောက်စာနှင့် မဟာထီး မီးကျောင်းရုပ် ကျောက်စာတို့မှာ ထင်ရှားသည်။ လောင်းကြက်တောင်မောင် ကျောက်စာသည် အလျား ပေ ၃၀ ရှိပြီး မြန်မာပြည်တွင် အကြီးဆုံး ကျောက်စာ ဖြစ်သည်။ မြောက်ဦးခေတ်တွင် ရေးစပ်သီကုံးခဲ့သော ဘဒူမင်းညို၏ ရခိုင်မင်းသမီးဧချင်း၊ နန်းတွင်းမိညို၏ ကိုယ်ရည်သွေးရတုနှင့် စာဆို ဥက္ကာပျံ၏ ၁၂ လ ရာသီ ရတုတို့မှာ ထင်ရှားသည်။

မြောက်ဦးခေတ် ရခိုင်စာဆိုတော် ဥက္ကာပျံ၏-
:အောက်အာကာဗွီ၊ ဝါယောထွီ၍
:ရီထက်ကားမြီ၊ မြီထက်လီနှင့်
:ပထဝီဟု၊ ထူထု နှစ်သိန်း၊
:လေးသောင်းကိန်းထက်၊  ရံသိန်းစကြာ၀ဠာ
:ညီစွာဝန်းလည်၊ ကျောက်တိတည်ကား

ဟူသည့် မိုးဖွဲ့ရတုသည် ရခိုင်ဘာသာစကား၊ ရခိုင်သံ၊ ရခိုင်ကာရန် ဖြင့် ရေးဖွဲ့ထားသည့် ရခိုင်စာပေ ၏ အကောင်းဆုံး သာဓက ပြယုဂ် ဖြစ်သည်။

===ယဉ်ကျေးမှု===
*[[မယိမ်တက်]]
*[[ရခိုင်သမက်တက်]]

=== ရိုးရာဓလေ့ ===
*[[ရခိုင်ရိုးရာ ကျင်ကိုင်ပွဲ]] 
*[[ကုန်းပြိုင်လောင်းပြိုင်ပွဲ]] 
*[[သင်္ကြန်လ ရခိုင်ပြိုင်လောင်းပွဲ]]
*[[ပန်းရထားဆွဲပွဲ]]
*[[တလားပွဲတော်]]
*[[ရခိုင်ရိုးရာနတ်ပွဲများ]]

== ပညာ​ရေး ==
===တက္ကသိုလ်နှင့် ကောလိပ်များ===
* [[စစ်တွေတက္ကသိုလ်]]
* [[စစ်တွေနည်းပညာတက္ကသိုလ်]]
* [[ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်(စစ်တွေ)]]
* [[ကျောက်ဖြူပညာရေးကောလိပ်|ကျောက်ဖြူပညာရေးဒီဂရီ]]
* [[နည်းပညာတက္ကသိုလ် (ကျောက်ဖြူ)]]
* [[အစိုးရစက်မှုလက်မှုသိပ္ပံ(သံတွဲ)]]
* [[တောင်ကုတ်တက္ကသိုလ်]]
*နည်းပညာကောလိပ်(တောင်ကုတ်)ဆောက်လုပ်ဆဲ
*သူနာပြုတက္ကသိုလ်(တောင်ကုတ်)ဆောက်လုပ်ဆဲ
*အစိုးရစိုက်ပျိုးရေးတက္ကသိုလ်(ဆောက်လုပ်ဆဲ)

==စီးပွား​ရေး ==
=== ဒေသထွက်ကုန်များ ===
ရခိုင်ကမ်းလွန်တွင် သဘာဝ ဓာတ်ငွေ့ထွက်ပြီး [[Shell]]၊ [[Total]]၊ [[Daewoo]]၊ [[Woodside]] အစရှိသည် နိုင်ငံခြားကုမ္ပဏီများက လုပ်ကိုင်လျက်ရှိသည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://www.moee.gov.mm/mm/ignite/page/145 |access-date=6 September 2020 |archive-date=11 March 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210311064826/https://moee.gov.mm/mm/ignite/page/145 }}&lt;/ref&gt; ရခိုင်ပြည်နယ်သည် မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံး၏ စွမ်းအင်တူးဖော်ထုတ်လုပ်မှုမှရရှိသော အခွန်ဘဏ္ဍာငွေ၏ အရင်းအမြစ်ဖြစ်သော်လည်း ဆင်းရဲမွဲတေမှု နှုန်း ၄၁.၆ ရာခိုင်နှုန်းဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံ၏ဒုတိယအဆင်းရဲဆုံးပြည်နယ်ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://myanmar.mmtimes.com/news/141164.html |access-date=6 September 2020 |archive-date=19 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210219151637/https://myanmar.mmtimes.com/news/141164.html }}&lt;/ref&gt;

ဆန်စပါးစိုက်ပျိုးရေး၊ ပင်လယ်ငါးဖမ်းလုပ်ငန်း နှင့်  ဝါး၊ ဓနီ အစရှိသည့် သစ်တောထွက်ပစ္စည်းရောင်းဝယ်ရေးလုပ်ငန်းများရှိသည်။ ဒေသထွက်ကုန်များကို အိမ်နီးချင်း ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် နိုင်ငံ နှင့် မြန်မာနိုင်ငံအနှံ တင်ပို့ရောင်းချသည်။

=== တွင်းထွက်===
ရခိုင်ကမ်းလွန်တွင် နာမည်ကျော် မြန်မာ့[[သဘာဝဓာတ်ငွေ့|သဘာဝဓာတ်ငွေ့သိုက်]]များ ရှိသည်။ ရမ်းဗြဲကျွန်းနှင့် မိုးစည်ကျွန်းတို့တွင် ရေနံအနည်းငယ်ထွက်သည်။ တောင်ကုတ်မြို့နယ် နေပူတောင်မှ စကျင်ကျောက် ထွက်သည်။

== စိတ်ဝင်စားဖွယ် နေရာများ ==
* [[မြောက်ဦးမြို့|မြောက်ဦးနန်းတော်ရာ နှင့် ဘုရားပုထိုးများ]]
* [[ငပလီကမ်းခြေ|ငပလီကမ်းခြေ အပန်းဖြေစခန်း နှင့် ကမ်းသာယာကမ်းခြေ]]
* [[ဦးရာဇ်တော်ဓာတ်စေတီ]]
* [[ဓညဝတီမြို့ဟောင်း]]နှင့် [[ကျောက်တော်မဟာမုနိဘုရား]]
* [[ဝေသာလီဘုရားကြီး]] နှင့် [[ဝေသာလီမြို့ဟောင်း]]
* [[ဗျူးပွိုင့်ကမ်းခြေအပန်းဖြေစခန်း(စစ်တွေ)]]
*မြေပုံမြို့နယ် အငူကမ်းခြေ
*မြေငူကျွန်းရှိဆံတော်ရှင်စေတီနှင့် ကမ်းခြေ
*လေးချမ်းတောင်(မီးပြတိုက်)
*ငှက်ခေါင်းတောင်
*ပန်းနံ့သာကျွန်း
*မအီစက်တော်ရာ
*ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့ရှိဂူဝဘုရား
*ပေါက်တောမြို့ရှိဘုရားကြီး၊တောင်းဖူး၊တောင်ညို
*ပန်းထော် ကျွန်းရှိ ငှက်ဆင်တောင်ဘုရား
*သံတွဲမြို့ရှိ ဆံတော်တောင်၊နံတော်တောင်၊အံတော် တောင်ဘုရားများ
*သံတွဲ(ဇလွန်မြို့)ရှိနှစ်ဆူမြှောက်ဖြစ်သော ရွှေသားအတိဖြစ်တော်မူသော ဆရာတော်ဘုရားကြီးများ၏ မသေနိုင်သော ရုပ်ကလာပ်များ
*တန်းလွဲရွာမမြို့ရှိ ပေါ်တော်မှု ရုပ်ပွားတော်မြတ်
*တောင်ကုတ်မြို့နယ်ရှိ ပန်းမြောက်တောင်ဘုရား
*တောင်ကုတ်မြို့နယ်ရှိ ကွင်းစမ်းရေတံခွန်
*ကုလားရောင်ကမ်းခြေ
*ခေါင်းလောင်းတူကမ်းခြေ
*ပန်းတင်ကမ်းခြေ
*မြပြင်ကမ်းခြေ


=== ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ ကျွန်းများ===
*[[ဖရုံကာကျွန်းများ]]
*[[ရမ်းဗြဲကျွန်း]]
*[[မာန်အောင်ကျွန်း]]
*[[ပန်းထော်ကျွန်း]]
*[[စကုကျွန်း]]
*[[ပဒင်းကျွန်း]]
*ကုလရောင်ကျွန်း
*ဖောင်းခါးကျွန်း
*[[မကျည်းကျွန်း]]
*ရဲကျွန်း
*တိုက်ကျွန်း
*[[ခရိုင်ကျွန်း]]
*ပန်း‌ထော် ကျွန်း
*သူဌေးကျွန်း
*ပုလဲကျွန်း
*လှံတပစ်ကျွန်း
*အုန်းကျွန်း

== ကိုးကား ==
{{reflist|
&lt;ref&gt; ရခိုင်ပြည်နယ် ဖြစ်စဉ်သမိုင်း&lt;/ref&gt;
&lt;ref&gt;D.P.S. MYANMAR GUIDE MAP. 2000.&lt;/ref&gt;
&lt;ref&gt; http://mizzimaburmese.com/article/9015း&lt;/ref&gt;
}}

{{ပထဝီဝင်တည်နေရာ
|Centre    = ရခိုင်ပြည်နယ်
|North     = [[ချင်းပြည်နယ်]]
|Northeast = 
|East      = [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]
|Southeast = [[ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး]]
|South     = 
|Southwest = [[ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်]]
|West      = 
|Northwest = [[စစ်တကောင်းခရိုင်]]၊ [[ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ]]
}}
&lt;br /&gt;
{{ရခိုင်ပြည်နယ်}}
{{မြန်မာတိုင်းနှင့် ပြည်နယ်များ}}
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံပြည်နယ်များ]]
[[Category:ရခိုင်ပြည်နယ်| ]]</text>
      <sha1>k4typ7kf7ja4wjicw28962p3y55h9ul</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1046792</id>
      <parentid>1046791</parentid>
      <timestamp>2026-08-06T15:33:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dr Lotus Black</username>
        <id>31011</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>&quot;[[ရခိုင်ပြည်နယ်]]&quot; ကို ကာကွယ်ခဲ့သည်: in light of current political situation, temporary protect page to autopatrolled users ([ပြင်ဆင်ရန်=အလိုအလျောက် အတည်ပြုထားသော အသုံးပြုသူများကိုသာ ခွင့်ပြုသည်] ( ၁၅:၃၃၊ ၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၇ (UTC) တွင် သက်တမ်းကုန်မည်) [ရွှေ့ရန်=အလိုအလျောက် အတည်ပြုထားသော အသုံးပြုသူများကိုသာ ခွင့်ပြုသည်] ( ၁၅:၃၃၊ ၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၇ (UTC) တွင် သက်တမ်းကုန်မည်))</comment>
      <origin>1045368</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="39047" sha1="k4typ7kf7ja4wjicw28962p3y55h9ul" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name = ရခိုင်ပြည်နယ်
| native_name = 
| native_name_lang = 
| other_name = 
| settlement_type = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|ပြည်နယ်]]
| translit_lang1 = မြန်မာ
| translit_lang1_type = [[ရခိုင်ဘာသာစကား|ရခိုင်]]
| translit_lang1_info = {{lang|rki|အာရက္ခပြည်}}
| image_flag = United League of Arakan flag.svg
| flag_size = 150px
| image_seal = United League of Arakan flag.svg
| image_map = United League of Arakan flag.svg
| mapsize = 150px
| map_caption = မြန်မာအနောက်ဖက် တည်နေရာ
| pushpin_map = &lt;!-- Myanmar --&gt;
| coordinates = {{coord|19|30|N|94|0|E|region:MM_type:adm1st|display=inline,title}}
| subdivision_type = 
| subdivision_name = {{flag|Myanmar}}
| subdivision_type1 = ဒေသ
| subdivision_name1 = အနောက်ကမ်းရိုးတန်း
| established_title = အချုပ်အာဏာပိုင်ဒေသ
| established_date = ရခိုင်တိုင်း
| established_title1 = ပြည်နယ်အဖြစ် ပြောင်းလဲသတ်မှတ်ခြင်း
| established_date1 = ၃ ဇန်နဝါရီ ၁၉၇၄
| seat_type = မြို့တော်
| seat = [[စစ်တွေမြို့]]
| leader_party = 
| leader_title = ဝန်ကြီးချုပ်
| leader_name = ​[[ထိန်လင်း (ဗိုလ်မှူးကြီး)|ဦးထိန်လင်း]]
| leader_title1 = အစိုးရ
| leader_name1 = [[ရခိုင်ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့]]
| leader_title3 = တရားလွှတ်တော်
| leader_name3 = [[ရခိုင်ပြည်နယ် တရားလွှတ်တော်]]
| unit_pref = Metric&lt;!-- or US or UK --&gt;
| area_total_km2 = 36778.0
| area_rank = ၈
| population_total = ၃,၁၈၈,၈၀၇&lt;ref name=&quot;census-2014&quot;&gt;{{cite book|title=Census Report|publisher=Ministry of Immigration and Population|location=Naypyitaw|date=May 2015|series=The 2014 Myanmar Population and Housing Census|volume=2|page=17|url=https://drive.google.com/file/d/0B067GBtstE5TeUlIVjRjSjVzWlk/view}}&lt;/ref&gt;
| population_as_of = ၂၀၁၄
| population_density_km2 = auto
| population_rank = ၈
| demographics_type1 = Demographics
| demographics1_title1 = လူမျိုးများ
| timezone1 = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]]
| utc_offset1 = +06:30
| website = {{url|rakhinestate.gov.mm}}
| unemployment_rate = 
| leader_title2 = ဥပဒေပြုလွှတ်တော်
| leader_name2 = [[ရခိုင်ပြည်နယ် လွှတ်တော်]]
| demographics1_info1 = [[ရခိုင်လူမျိုး|ရခိုင်]]၊[[ရိုဟင်ဂျာလူမျိုး|ရိုဟင်ဂျာ]]၊ [[ကမန်လူမျိုး|ကမန်]]၊ [[မြိုလူမျိုး|မြို]]၊ [[ခမီလူမျိုး|ခမီ]][[ဗမာလူမျိုး|ဗမာ]]နှင့် [[ချင်းလူမျိုး|ချင်း]]၊[[မရာမာကြီးလူမျိုး|မရာမာကြီး]] ဒိုင်းနက် ၊ သက်လူမျိုး နှ
| demographics1_title2 = ကိုးကွယ်မှု
| demographics1_info2 = [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]၊ [[အစ္စလာမ်ဘာသာ]]၊ [[ဟိန္ဒူဘာသာ]] နှင့် အခြား
}}

'''ရခိုင်ပြည်နယ်''' သည် [[ရခိုင်လူမျိုး]] တို့ အစဉ်တစ်စိုက်‌နေထိုင်သော ပြည်နယ်ဖြစ်ပြီး [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၏ အနောက်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသည်။

== သမိုင်း​​ကြောင်း ==
ရှေးအခါက [[ရခိုင်မင်းဆက်|ရခိုင်ဘုရင်များ]] အုပ်စိုးရာ တိုင်းပြည်နိုင်ငံ ဖြစ်ခဲ့၏။ [[အေဒီ]] ၁၅ ရာစုမှ ၁၇ ရာစုအတွင်း ရှေးရခိုင်ဘုရင်များသည် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ [[စစ်တကောင်းမြို့|စစ်တကောင်း]]ဒေသနှင့် [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]] တြိပူရဒေသတို့ကို လက်အောက်ခံ အဖြစ် သိမ်းသွင်းနိုင်ခဲ့သည်။ ရခိုင်ဘုရင်များ တန်ခိုး အထွတ်အထိပ်သို့ ရောက်ရှိစဉ် ရခိုင်ဘုရင့်နိုင်ငံ၏ အကျယ်အဝန်းသည် ယခု ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ၊ ဒါကာမြို့တော်မှ ဧရာဝတီ ပင်လယ် ကမ်းရိုးတန်း တစ်လျှောက် ကျယ်ပြန့်ခဲ့သည်။ ရခိုင်လူမျိုးတို့၏ မူရင်း ရခိုင်ပြည် သည် ဘင်္ဂလားနယ်စပ် နတ်မြစ်ဝမှ [[မော်တင်စွန်းအငူ|မော်တင်စွန်း]] (ယခု ဧရာဝတီတိုင်းနယ်မြေ) အထိ ရှည်လျားသော ရခိုင်ကမ်းရိုးတန်းဒေသ ဖြစ်သည်။
===ရခိုင်ပြည်နယ်အလံ===
{{main|ရခိုင်ပြည်နယ်အလံ}}
[[File:Arakan flag.jpg|300px|thumbnail|right|ရခိုင်ပြည်နယ်အလံ]]
#[[ရခိုင်ပြည်နယ်အလံ]]ကို ရှေးခေတ်ကပင် အသုံးပြုခဲ့သော အောင်လံ၏ အခြေခံအမှတ်အသားကို မူတည်ခဲ့သည်၊၊
#အောင်လံအတိုင်းအတာမှာ ခေတ်အဆက်ဆက်က အသုံးပြုခဲ့သော အောင်လံ၊ ကောင်းရှည်ရေအတွက်နှင့် အခုခေတ်ကိုက်ညီအောင် အသုံးပြုနိုင်ဖို့အတွက် မူလအတိုင်းအတာကိုမှီပြီး အချိုးအစားအလိုက် ပြုပြင်ခဲ့ကြသည်။ မူလအတိုင်းအတာ အချိုးအစားမှာ အလျား ကိုးတောင် အနံ ခြောက်တောင် ဖြစ်သည်။
#အောင်လံ၏ အရောင်အဆင်းကို မူလရောင်စုံအတိုင်း အတည်ပြုခဲ့ကြသည်။ မူလရောင်စဉ် အဆင်းမှာ ဖြူရောင်ထက်ဝက်နှင့် အနီရောင်ထက်ဝက်ဖြစ်သည်။ အပေါ်ပိုင်းထက်ဝက်မှာ အဖြူရောင်ဖြစ်ပြီး အောက်ပိုင်းထက်ဝက်မှာ အနီရောင်ဖြစ်သည်။
#အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်မှာ အပေါ်ပိုင်းအဖြူရောင်သည် ရခိုင်အမျိုးသားတို့၏ ဖြူစင်ရေးစိတ်ဓာတ်ရှိခြင်း၊ အမျိုးသီလနှစ်ဌာနကို စောင့်ထိန်းခြင်း၊ ဖြူစင်ဖြောင့်မတ်ရေး စိတ်ရှိခြင်းနှင့် ဖြူစင်တည်ကြည်စောင့်ထိန်းအပ်ရေး ကိုယ်ကျင့်တရားရှိခြင်းများ ဖြစ်သည်။ အနီရောင်၏ သဘောမှာ ရဲရင့်တည်ကြည်ရေး သတ္တိနှင့် ခိုင်ခံ့တည်ကြည်ရေး ဇာတိသွေး၊ ဇာတိမာန် ရှိခြင်းများကို ဖော်ဆောင်သည်။

===ရခိုင်ပြည်နယ်တံဆိပ်===
{{main|ရခိုင်ပြည်နယ် တံဆိပ်နှင့် အလံ}}
&lt;gallery&gt;
File:Arakan Coins 2.jpg|ဝေသာလီခေတ် ရခိုင်ဒင်္ဂါးများ
&lt;/gallery&gt;
ရခိုင်လူမျိုးများ သုံးစွဲခဲ့သော ဝေသာလီခေတ် ရခိုင်ဒင်္ဂါး၏ ပန်းဖက်ပုံကို အခြေခံဖော်ပြထားသည်။ ဝေသာလီခေတ် ရခိုင်ဒင်္ဂါးကို သတ်မှတ်ဖော်ပြရခြင်းမှာ ရခိုင်လူမျိုးများ၏ ပေါ်လွင်ထင်ရှားရေး၊ အနုပညာ ဓနဥစ္စာ ကြွယ်ဝခြင်းနှင့် ရှေးပဝေသဏီကပင် ယဉ်ကျေးမှုထွန်းကားခဲ့ခြင်းကို ရည်ညွှန်းဖော်ထုတ်လို၍ ဖြစ်သည်။ ထိုဝေသာလီခေတ် ဒင်္ဂါးကို သဇင်ပန်းခွေ နှစ်ခက်ဖြင့် ခြံရံထားသည်။ ရခိုင်ပြည်နယ် တံဆိပ်၏ အပေါ်ထိပ်တွင် ကြယ်ဖြူတစ်ပွင့်၊ အောက်ဘက်တွင် &quot;ရခိုင်ပြည်နယ်&quot;ဟု ရေးသားဖော်ပြထားပြီး သဇင်ပန်းခွေနှစ်ခက်ဖြင့် ခြံရံထားသည်။

== တည်နေရာနှင့် အကျယ်အဝန်း ==
ရခိုင်ပြည်နယ်‌သည် ရခိုင်ရိုးမတောင်တန်းနှင့် [[ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်]]အကြား ကမ်းမြှောင်ဒေသတွင်တည်ရှိသည်။ ရှေးရခိုင်လူမျိုးတို့၏ ယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ်များ ပေါများသော ဒေသလည်းဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၏ အနောက်ပိုင်းတွင်တည်ရှိပြီး [[ဧရာဝတီတိုင်း]]၊ [[ပဲခူးတိုင်း]]၊ [[မကွေးတိုင်း]]၊ [[ချင်းပြည်နယ်]]၊ [[ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ]]နှင့် ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်တို့ဖြင့် ဝန်းရံထားသည်။ မြောက်လတ္တီတွဒ် ၁၇ ဒီဂရီ ၃၀မိနစ် နှင့် ၂၁ ဒီဂရီ ၃၀မိနစ်ကြား၊ အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် ၉၂ ဒီဂရီ ၁၀မိနစ် နှင့် ၉၄ ဒီဂရီ ၂၀မိနစ်ကြားတွင် တည်ရှိသည်။ ဧရိယာ စုစုပေါင်း ၁၄,၂၀ဝ စတုရန်းမိုင်ကျယ်ဝန်းသည်။
== ပထဝီဝင်အနေအထား ==
=== ​မြေမျက်နှာသွင်ပြင် ===
ရခိုင်ရိုးမတောင်တန်းသည် ပေ၃၀၀၀မြင့်ကာ ကမ်းရိုးတန်းနှင့်အပြိုင် သွယ်တန်းလာပြီး တောင်ဘက်သို့ နိမ့်ဆင်းသွားသည်။ စွန်တောင်သည် ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် အမြင့်ဆုံးတောင်ထိပ်ဖြစ်သည်။၆၅၂၇ပေ၊၁၉၈၉စတုရန်းမီတာခန့်မြင့်သည်။ နတ်မြစ်၊ မယူမြစ်၊ကုလားတန်မြစ်၊ လေးမြို့မြစ်တို့ စီးဆင်းနေသည်။ ဖရုံကာကျွန်း၊ ရမ်းဗြဲကျွန်း၊ မာန်အောင်ကျွန်းများနှင့် ကျွန်းငယ်များစွာ တည်ရှိသည်။

=== ရာသီဥတု ===
ရခိုင်ပြည်နယ်သည် ကမ်းရိုးတန်းဒေသဖြစ်သောကြောင့် မုတ်သုံရာသီဥတုမျိုးရှိသည်။ အပူအအေးပြောင်းလဲမှုမပြင်းထန်ပေ။ ပျှမ်းမျှအပူချိန်မှာ အပူဆုံးဖြစ်သည့် မေလတွင် ၈၄° ဖာရင်ဟိုက် နှင့် အအေးဆုံးဖြစ်သည့် ဇန်နဝါရီလ ၇၀° ဖာရင်ဟိုက် ဖြစ်ကြသည်။ ပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းဒေသဖြစ်ခြင်း၊ ရခိုင်ရိုးမတောင်တန်းက မုတ်သုံမိုးများ ရွာသွန်းစေခြင်းတို့ကြောင့် မိုးများသည့် ဒေသဖြစ်သည်။ နှစ်စဉ်ပျှမ်းမျှ မိုးရေချိန်များမှာ သံတွဲမြို့တွင် ၂၂၁ လက်မ၊ ကျောက်ဖြုမြို့တွင် ၁၈၆ လက်မ၊ စစ်တွေမြို့တွင် ၂၀၃ လက်မ အသီးသီးရှိကြသည်။ ထို့ပြင် ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်အတွင်း ဖြစ်ပေါ်လေ့ရှိသည့် မုန်တိုင်းများဒဏ်များအဖြစ်  နေအိမ်များ ပျက်စီးခြင်း နှင့် ရေကြီးခြင်းတို့ကိုလည်း မကြာခဏ ခံစားရတတ်သည်။  မုန်တိုင်းအများစုမှာ မိုးဦးနှင့် မိုးနှောင်းကာလများတွင် သာဖြစ်ပေါ်လေ့ရှိပြီး တခါတရံတွင်သာ မိုးလယ်ကာလများတွင် တိုက်ခတ်လေ့ရှိသည်။

[[File:Sittwe, Burma.JPG|thumb|200px|စစ်တွေမြို့]]

== အုပ်ချုပ်​ရေး ==
=== မြို့တော် ===
ရခိုင်ပြည်နယ်၏ မြို့တော်မှာ [[စစ်တွေမြို့]]ဖြစ်သည်။

=== အုပ်ချုပ်ရေး ===
{{see also|ရခိုင်ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့}}
၂၀၂၃ ခုနှစ်မှစ၍ အာရက္ခပြည်သူ့တော်လှန်‌ေးအစိုးရမှ အုပ်ချုပ်သည်။
=== ဥပဒေပြုရေး ===
{{see also|ရခိုင်ပြည်နယ် လွှတ်တော်}}
၂၀၁၁ခုနှစ်မှစတင်ကာ ပြည်နယ်လွှတ်တော်ကို ရွေးကောက်ခံကိုယ်စားလှယ်များ၊ တပ်မတော်သားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းကာ စတင်ကျင်းပခဲ့သည်။
=== တရားစီရင်ရေး ===
{{See also|ရခိုင်ပြည်နယ် တရားလွှတ်တော်}}
ရခိုင်ပြည်နယ် တရားလွှတ်တော်ကို တရားသူကြီးချုပ် (၁)ဦး၊ တရားသူကြီး (၂)ဦးဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ပြည်နယ်တရားလွှတ်တော်အောက်တွင် ခရိုင်တရားရုံး (၅)ရုံး၊ မြို့နယ်တရားရုံး (၁၇)ရုံးရှိသည်။
===ခရိုင်၊ မြို့နယ်၊ မြို့၊ ရပ်ကွက်၊ ကျေးရွာအုပ်စု၊ ကျေးရွာများ===
==== ခရိုင်များ ====
[[File:Rakhine state districts map 2022.svg|thumb|ရခိုင်ပြည်နယ်၏ ခရိုင်များ]]
#[[စစ်တွေခရိုင်]]
#[[မောင်တောခရိုင်]]
#[[ကျောက်ဖြူခရိုင်]]
#[[သံတွဲခရိုင်]]
#[[မြောက်ဦးခရိုင်]]
# [[အမ်းခရိုင်]]
# [[တောင်ကုတ်ခရိုင်]]

====မြို့နယ်များ====
{|class=wikitable
![[စစ်တွေခရိုင်]]
|[[စစ်တွေမြို့နယ်]]{{•}}[[ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့နယ်]]{{•}}ဝီရဌာနီ[[ပေါက်တောမြို့နယ်|မြို့နယ်]]{{•}}[[ရသေ့တောင်မြို့နယ်]]
|-

![[မောင်တောခရိုင်]]
|[[မောင်တောမြို့နယ်]]{{•}}[[ဘူးသီးတောင်မြို့နယ်]]
|-

![[ကျောက်ဖြူခရိုင်]]
|[[ကျောက်ဖြူမြို့နယ်]]{{•}}[[ရမ်းဗြဲမြို့နယ်]]
|-
![[အမ်းခရိုင်]]
|[[အမ်းမြို့နယ်]]
|-
![[တောင်ကုတ်ခရိုင်]]
|[[တောင်ကုတ်မြို့နယ်]]{{•}}[[မာန်အောင်မြို့နယ်]]
|-

![[သံတွဲခရိုင်]]
|[[သံတွဲမြို့နယ်]]{{•}}[[ဂွမြို့နယ်]]
|-

![[မြောက်ဦးခရိုင်]]
|[[မြောက်ဦးမြို့နယ်]]{{•}}[[ကျောက်တော်မြို့နယ်]]{{•}}[[မင်းပြားမြို့နယ်|အဉ္စနပူရမြို့နယ်]]{{•}}[[မြေပုံမြို့နယ်]]
|}
'''မြို့များ'''

မောင်တောမြို့နယ်တွင် မောင်တောမြို့၊ တောင်ပြိုလက်ဝဲမြို့၊ ခမောင်းဆိပ်မြို့နှင့် မြင်းလွှတ်မြို့တို့ ပါဝင်

[[အမ်းမြို့နယ်]] ပါဝင်သော မြို့များမှာ အမ်းမြို့နှင့် တပ်တောင်မြို့တို့  ပါဝင်

တောင်ကုတ်မြို့နယ်တွင် တောင်ကုတ်မြို့၊ မအီမြို့ နှင့် တန်းလွဲရာမမြို့တို့ ပါဝင်ပြီး

ဂွမြို့နယ်တွင် ဂွမြို့နှင့် ကျိန္တလီမြို့တို့ ပါဝင်ပြီး 


ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် ခရိုင် (၇)ခု၊ မြို့နယ် (၁၇) မြို့နယ်၊ မြို့ (၂၆) မြို့၊ ရပ်ကွက် (၁၇၀)၊ ကျေးရွာအုပ်စု (၁၀၃၅)။ ရွာပေါင်း (၃၇၃၈) ရှိသည်။ &lt;ref&gt;နေပြည်တော် တိုင်းဒေသကြီး နှင့် ပြည်နယ်များရှိ ခရိုင်၊ မြို့နယ်၊ မြို့၊ ရပ်ကွက်၊ ကျေးရွာအုပ်စု၊ ကျေးရွာ ဦးရေ စာရင်းချုပ် (၁၆. ၂. ၂၀၁၆)&lt;/ref&gt;

== လူဦးရေ ==
{{Historical populations
|footnote    = 
|source      = ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်း&lt;ref name=&quot;census-2014&quot;/&gt;
|၁၉၇၃ | 1,712,838
|၁၉၈၃ | 2,045,559
|၂၀၁၄ | 3,188,807
}}
၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် လူဦးရေ ၃.၁သန်း နေထိုင်ကြသည်။ ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် မဦးရေသည် ကျားဦးရေထက် အနည်းငယ် ပိုများသည်။ လူဦးရေသိပ်သည်းဆမှာ တစ်စတုရန်းကီလိုမီတာတွင် ၈၆.၇ဦးဖြစ်သည်။ ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် လူ၁၀၀လျှင် ၈၃ဦးသည် ကျေးလက်တွင် နေထိုင်ကြသည်။


==ဘာသာတရား==

ရခိုင်ပြည်နယ်တွင်အကြီးဆုံးဘာသာတရားသည်[[ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ]]ဖြစ်ပြီးရခိုင်ပြည်နယ်လူဦးရေ၏၉၀%ကိုးကွယ်သည်။အစ္စလာမ်၇%ထို့ပြင်[[ခရစ်ယာန်]]၁.၅%၊[[ဟိန္ဒူ]]၀.၅%၊[[နတ်ကိုးကွယ်]]၀.၁%၊[[ဘာသာမဲ့]]သို့မဟုတ် [[အခြား]]၁%တို့ကိုလည်းကိုးကွယ်ကြသည်။ရခိုင်ပြည်နယ်တွင်[[အစ္စလာမ်ဘာသာ]]ကို  [[ကမန်လူမျိုး]]တို့ကအဓိကကိုးကွယ်ကြသည်။

== လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး ==
ရခိုင်ပြည်နယ်၏ကုန်းလမ်းဆက်သွယ်ရေးမှာလွန်စွာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုနောက်ကျသည်။ ကုန်းလမ်းဆက်သွယ်ရေးမှာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုနောက်ကျ၍ လေကြောင်းလမ်းနှင့် ရေလမ်းတို့ကိုသာ အဓိကအားထားကြရသည်။ စစ်တွေ၊ သံတွဲ၊ ကျောက်ဖြူ၊ အမ်း နှင့် မာန်အောင် တို့တွင် လေယာဉ်ကွင်းရှိသည်။ စစ်တွေ-ရန်ကုန် ကားလမ်းမှာနှစ်လမ်းသွားကွန်ဂရစ်လမ်းကျဉ်းဖြစ်ပြီးမိုးရာသီရောက်လျှင်ကားဘီးများချော်သည်၊ ကျောက်ဖြူ-ရန်ကုန် ကားလမ်းမှာလည်းထိုနည်းတူဖြစ်သည်။ လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးသည် တစ်နှစ်ထက်တစ်နှစ် အနည်းငယ်စီ တိုးတက်လာလျက် ရှိသည်ဆိုသော်လည်း တခြားပြည်နယ် တိုင်းဒေသကြီးနဲ့ယှဉ်လျှင် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုလွန်စွာနောက်ကျနေဆဲဖြစ်သည်။

== စာပေ၊ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ရိုးရာဓလေ့ ==

===စာပေ===
ရခိုင် စာပေသည် ဓညဝတီခေတ် ([[အေဒီ]] တစ်ရာစု) ခန့်ကပင် စတင် ထွန်းကားခဲ့ကြောင်း၊ အထောက်အထားတွေ့ရသည်။ ဓညဝတီ မြို့ဟောင်းအနီးမှ တောင်ပေါက်ကြီးကျောက်စာတွင် အသောကခေတ်က အသုံးပြုခဲ့သော ဗြဟ္မီအရေးအသားဖြင့် ရေးထိုးထားသည်ကိုတွေ့ရသည်။ ထို့အပြင် ဗြဟ္မီအက္ခရာ အရေးသား စာတန်းပါ ဗိုက်ပူဘုရား ကျောက်စာသည်လည်း ဓည၀တီခေတ် ရခိုင်စာပေ ထွန်းကားမှု၏ သက်သေ ပင် ဖြစ်သည်။ ဝေသာလီခေတ် (အေဒီ လေးရာစုမှ ဆယ်ရာစု) တွင် ရခိုင်စာပေ ထွန်းကားမှုသည် ကျယ်ပြန့်ခဲ့သည်။ အေဒီ ခြောက်ရာစု ဂုပ္ပတ အက္ခရာ ဖြင့် ရေးထိုးထားသော ယေဓမ္မာ ရခိုင်ကျောက်စာများစွာကို ဤခေတ်တွင် တွေ့ရသည်။ ဝေသာလီခေတ်၏ အထင်ရှားဆုံး ကျောက်စာမှာ အေဒီ ၇၂၉ တွင် ရေးထိုးသော အာနန္ဒစန္ဒြမင်း ကျောက်စာဖြစ်သည်။ ထိုကျောက်စာတွင် ရခိုင် မင်းဆက်များကို ဂါထာ ၆၅ ဂါထာဖြင့် ရေးထိုးထားသည်။ ထိုသို့ မင်းစဉ်မင်းဆက်များကို အစအဆုံးမှတ်တမ်း တင်ထားသည့် ကျောက်စာမျိုးမှာ မြန်မာပြည်တွင်သာမက အိန္ဒိယပြည်တွင်ပါ အစောဆုံးဟု သိရသည်။ ဝေသာလီခေတ်တွင် ကျောက်စာများသာမက မော်ကွန်းလင်္ကာ၊ သျွှန်းလိုက်ရတု၊ စသည့် ရတုကဗျာများ ထွန်းကားခဲ့သည်။ အမတ်ကြီး မေဓပညာရေးသားသည့် မေဓပညာ မော်ကွန်းလင်္ကာမှာ ဝေသာလီခေတ် လက်ရာဟု ထင်ရှားသည်။ လေးမြို့ခေတ် (အေဒီ ၁၁ ရာစု ၁၅ ရာစု) တွင် ကျောက်စာအရေးအသားများများနှင့် အတူ ကဗျာစာပေများလည်း ထွန်းကားသည်။ ဗျည်း ၃၃ လုံးလင်္ကာမှာ လေးမြို့ခေတ်တွင် ပေါ်ထွန်းခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး၊ မြန်မာစာပေတွင် ထင်ရှားသည့် လောကသာရပျို့ကို ရခိုင်သူမြတ်က လေးမြို့ခေတ်တွင် ရေးသားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ လေးမြို့ခေတ် ရခိုင်ကျောက်စာများအနက် လောင်းကြက်တောင်မော် ကျောက်စာနှင့် မဟာထီး မီးကျောင်းရုပ် ကျောက်စာတို့မှာ ထင်ရှားသည်။ လောင်းကြက်တောင်မောင် ကျောက်စာသည် အလျား ပေ ၃၀ ရှိပြီး မြန်မာပြည်တွင် အကြီးဆုံး ကျောက်စာ ဖြစ်သည်။ မြောက်ဦးခေတ်တွင် ရေးစပ်သီကုံးခဲ့သော ဘဒူမင်းညို၏ ရခိုင်မင်းသမီးဧချင်း၊ နန်းတွင်းမိညို၏ ကိုယ်ရည်သွေးရတုနှင့် စာဆို ဥက္ကာပျံ၏ ၁၂ လ ရာသီ ရတုတို့မှာ ထင်ရှားသည်။

မြောက်ဦးခေတ် ရခိုင်စာဆိုတော် ဥက္ကာပျံ၏-
:အောက်အာကာဗွီ၊ ဝါယောထွီ၍
:ရီထက်ကားမြီ၊ မြီထက်လီနှင့်
:ပထဝီဟု၊ ထူထု နှစ်သိန်း၊
:လေးသောင်းကိန်းထက်၊  ရံသိန်းစကြာ၀ဠာ
:ညီစွာဝန်းလည်၊ ကျောက်တိတည်ကား

ဟူသည့် မိုးဖွဲ့ရတုသည် ရခိုင်ဘာသာစကား၊ ရခိုင်သံ၊ ရခိုင်ကာရန် ဖြင့် ရေးဖွဲ့ထားသည့် ရခိုင်စာပေ ၏ အကောင်းဆုံး သာဓက ပြယုဂ် ဖြစ်သည်။

===ယဉ်ကျေးမှု===
*[[မယိမ်တက်]]
*[[ရခိုင်သမက်တက်]]

=== ရိုးရာဓလေ့ ===
*[[ရခိုင်ရိုးရာ ကျင်ကိုင်ပွဲ]] 
*[[ကုန်းပြိုင်လောင်းပြိုင်ပွဲ]] 
*[[သင်္ကြန်လ ရခိုင်ပြိုင်လောင်းပွဲ]]
*[[ပန်းရထားဆွဲပွဲ]]
*[[တလားပွဲတော်]]
*[[ရခိုင်ရိုးရာနတ်ပွဲများ]]

== ပညာ​ရေး ==
===တက္ကသိုလ်နှင့် ကောလိပ်များ===
* [[စစ်တွေတက္ကသိုလ်]]
* [[စစ်တွေနည်းပညာတက္ကသိုလ်]]
* [[ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်(စစ်တွေ)]]
* [[ကျောက်ဖြူပညာရေးကောလိပ်|ကျောက်ဖြူပညာရေးဒီဂရီ]]
* [[နည်းပညာတက္ကသိုလ် (ကျောက်ဖြူ)]]
* [[အစိုးရစက်မှုလက်မှုသိပ္ပံ(သံတွဲ)]]
* [[တောင်ကုတ်တက္ကသိုလ်]]
*နည်းပညာကောလိပ်(တောင်ကုတ်)ဆောက်လုပ်ဆဲ
*သူနာပြုတက္ကသိုလ်(တောင်ကုတ်)ဆောက်လုပ်ဆဲ
*အစိုးရစိုက်ပျိုးရေးတက္ကသိုလ်(ဆောက်လုပ်ဆဲ)

==စီးပွား​ရေး ==
=== ဒေသထွက်ကုန်များ ===
ရခိုင်ကမ်းလွန်တွင် သဘာဝ ဓာတ်ငွေ့ထွက်ပြီး [[Shell]]၊ [[Total]]၊ [[Daewoo]]၊ [[Woodside]] အစရှိသည် နိုင်ငံခြားကုမ္ပဏီများက လုပ်ကိုင်လျက်ရှိသည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://www.moee.gov.mm/mm/ignite/page/145 |access-date=6 September 2020 |archive-date=11 March 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210311064826/https://moee.gov.mm/mm/ignite/page/145 }}&lt;/ref&gt; ရခိုင်ပြည်နယ်သည် မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံး၏ စွမ်းအင်တူးဖော်ထုတ်လုပ်မှုမှရရှိသော အခွန်ဘဏ္ဍာငွေ၏ အရင်းအမြစ်ဖြစ်သော်လည်း ဆင်းရဲမွဲတေမှု နှုန်း ၄၁.၆ ရာခိုင်နှုန်းဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံ၏ဒုတိယအဆင်းရဲဆုံးပြည်နယ်ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://myanmar.mmtimes.com/news/141164.html |access-date=6 September 2020 |archive-date=19 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210219151637/https://myanmar.mmtimes.com/news/141164.html }}&lt;/ref&gt;

ဆန်စပါးစိုက်ပျိုးရေး၊ ပင်လယ်ငါးဖမ်းလုပ်ငန်း နှင့်  ဝါး၊ ဓနီ အစရှိသည့် သစ်တောထွက်ပစ္စည်းရောင်းဝယ်ရေးလုပ်ငန်းများရှိသည်။ ဒေသထွက်ကုန်များကို အိမ်နီးချင်း ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် နိုင်ငံ နှင့် မြန်မာနိုင်ငံအနှံ တင်ပို့ရောင်းချသည်။

=== တွင်းထွက်===
ရခိုင်ကမ်းလွန်တွင် နာမည်ကျော် မြန်မာ့[[သဘာဝဓာတ်ငွေ့|သဘာဝဓာတ်ငွေ့သိုက်]]များ ရှိသည်။ ရမ်းဗြဲကျွန်းနှင့် မိုးစည်ကျွန်းတို့တွင် ရေနံအနည်းငယ်ထွက်သည်။ တောင်ကုတ်မြို့နယ် နေပူတောင်မှ စကျင်ကျောက် ထွက်သည်။

== စိတ်ဝင်စားဖွယ် နေရာများ ==
* [[မြောက်ဦးမြို့|မြောက်ဦးနန်းတော်ရာ နှင့် ဘုရားပုထိုးများ]]
* [[ငပလီကမ်းခြေ|ငပလီကမ်းခြေ အပန်းဖြေစခန်း နှင့် ကမ်းသာယာကမ်းခြေ]]
* [[ဦးရာဇ်တော်ဓာတ်စေတီ]]
* [[ဓညဝတီမြို့ဟောင်း]]နှင့် [[ကျောက်တော်မဟာမုနိဘုရား]]
* [[ဝေသာလီဘုရားကြီး]] နှင့် [[ဝေသာလီမြို့ဟောင်း]]
* [[ဗျူးပွိုင့်ကမ်းခြေအပန်းဖြေစခန်း(စစ်တွေ)]]
*မြေပုံမြို့နယ် အငူကမ်းခြေ
*မြေငူကျွန်းရှိဆံတော်ရှင်စေတီနှင့် ကမ်းခြေ
*လေးချမ်းတောင်(မီးပြတိုက်)
*ငှက်ခေါင်းတောင်
*ပန်းနံ့သာကျွန်း
*မအီစက်တော်ရာ
*ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့ရှိဂူဝဘုရား
*ပေါက်တောမြို့ရှိဘုရားကြီး၊တောင်းဖူး၊တောင်ညို
*ပန်းထော် ကျွန်းရှိ ငှက်ဆင်တောင်ဘုရား
*သံတွဲမြို့ရှိ ဆံတော်တောင်၊နံတော်တောင်၊အံတော် တောင်ဘုရားများ
*သံတွဲ(ဇလွန်မြို့)ရှိနှစ်ဆူမြှောက်ဖြစ်သော ရွှေသားအတိဖြစ်တော်မူသော ဆရာတော်ဘုရားကြီးများ၏ မသေနိုင်သော ရုပ်ကလာပ်များ
*တန်းလွဲရွာမမြို့ရှိ ပေါ်တော်မှု ရုပ်ပွားတော်မြတ်
*တောင်ကုတ်မြို့နယ်ရှိ ပန်းမြောက်တောင်ဘုရား
*တောင်ကုတ်မြို့နယ်ရှိ ကွင်းစမ်းရေတံခွန်
*ကုလားရောင်ကမ်းခြေ
*ခေါင်းလောင်းတူကမ်းခြေ
*ပန်းတင်ကမ်းခြေ
*မြပြင်ကမ်းခြေ


=== ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ ကျွန်းများ===
*[[ဖရုံကာကျွန်းများ]]
*[[ရမ်းဗြဲကျွန်း]]
*[[မာန်အောင်ကျွန်း]]
*[[ပန်းထော်ကျွန်း]]
*[[စကုကျွန်း]]
*[[ပဒင်းကျွန်း]]
*ကုလရောင်ကျွန်း
*ဖောင်းခါးကျွန်း
*[[မကျည်းကျွန်း]]
*ရဲကျွန်း
*တိုက်ကျွန်း
*[[ခရိုင်ကျွန်း]]
*ပန်း‌ထော် ကျွန်း
*သူဌေးကျွန်း
*ပုလဲကျွန်း
*လှံတပစ်ကျွန်း
*အုန်းကျွန်း

== ကိုးကား ==
{{reflist|
&lt;ref&gt; ရခိုင်ပြည်နယ် ဖြစ်စဉ်သမိုင်း&lt;/ref&gt;
&lt;ref&gt;D.P.S. MYANMAR GUIDE MAP. 2000.&lt;/ref&gt;
&lt;ref&gt; http://mizzimaburmese.com/article/9015း&lt;/ref&gt;
}}

{{ပထဝီဝင်တည်နေရာ
|Centre    = ရခိုင်ပြည်နယ်
|North     = [[ချင်းပြည်နယ်]]
|Northeast = 
|East      = [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]
|Southeast = [[ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး]]
|South     = 
|Southwest = [[ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်]]
|West      = 
|Northwest = [[စစ်တကောင်းခရိုင်]]၊ [[ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ]]
}}
&lt;br /&gt;
{{ရခိုင်ပြည်နယ်}}
{{မြန်မာတိုင်းနှင့် ပြည်နယ်များ}}
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံပြည်နယ်များ]]
[[Category:ရခိုင်ပြည်နယ်| ]]</text>
      <sha1>k4typ7kf7ja4wjicw28962p3y55h9ul</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကိန်း</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3581</id>
    <revision>
      <id>1046946</id>
      <parentid>1040613</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T11:16:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dr Lotus Black</username>
        <id>31011</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ကိုးကား */</comment>
      <origin>1046946</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="69088" sha1="h7zufvx9bqfut11sp5vrki3ziv9w16c" xml:space="preserve">'''ကိန်း'''ဆိုသည်မှာ ရေတွက်ရန်နှင့် တိုင်းတာရန် အတွက် အသုံးပြုသော [[သင်္ချာ]]ဆိုင်ရာ အရာဝတ္ထုတစ်ခု ဖြစ်သည်။ သင်္ချာပညာတွင် ကိန်းဂဏန်းများ၏ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်ကို တဖြည်းဖြည်း ချဲ့ကားလာခဲ့သဖြင့် နှစ်ပေါင်းများစွာ ကြာသောအခါတွင် [[#သုညကို စတင်အသုံးပြုလာခြင်း|သုည]]၊ [[#အနုတ်ကိန်းများ စတင်အသုံးပြုလာခြင်း|အနုတ်ကိန်းများ]] (negative numbers)၊ [[#ရာရှင်နယ်ကိန်းများ (Rational Numbers)|ရာရှင်နယ်ကိန်း (rational number)]] ခေါ် အပိုင်းကိန်းများ၊ [[#ရာရှင်နယ်ကိန်းစစ်နှင့် အီရာရှင်နယ်ကိန်းစစ် (Rational vs. Irrational)|အီရာရှင်နယ်ကိန်း (irrational number)]] ခေါ် အပိုင်းကိန်းမဟုတ်သောကိန်းများ နှင့် [[#ကိန်းထွေးများ (Complex Numbers)|ကိန်းထွေး (complex number)]] များ စသည်ဖြင့် ပါဝင်လာကြသည်။

သင်္ချာဆိုင်ရာ တွက်ချက်မှုများ (mathematical operations) တွင် ဂဏန်းတစ်ခု သို့မဟုတ် တစ်ခုထက်ပိုသော ဂဏန်းများကို အဝင်ကိန်းအဖြစ် လက်ခံကြပြီး ဂဏန်းတစ်ခုကို အထွက်ကိန်း အဖြစ် ပြန်ထုတ်ပေးသည်။ ယူနရီ တွက်ချက်မှု (unary operation) ခေါ် တစ်လုံးသွင်းတွက်ချက်မှုတွင် ဂဏန်းတစ်ခုကို အဝင်ကိန်း အဖြစ် လက်ခံပြီး ဂဏန်းတစ်ခုကို အထွက်ကိန်း အဖြစ် ထုတ်ပေးသည်။ ဆပ်ဆက်ဆာ တွက်ချက်မှု ( successor operation) ခေါ် နောက်ဆက်တွဲတွက်ချက်မှုမှာ တစ်လုံးသွင်းတွက်ချက်မှု တစ်ခုဖြစ်သည်။ ယင်းတွက်ချက်မှုတွင် အဝင်ကိန်းတိုင်းကို ၁ ပေါင်းပေးရာ သာဓကဆိုသော် ၄ ထည့်လိုက်ပါက ၅ ပြန်ထွက်လာသည်။ ဘိုင်နရီ တွက်ချက်မှု (binary operation) ခေါ်  နှစ်လုံးသွင်းတွက်ချက်မှုတွင် အဝင်ကိန်းနှစ်ခုကို လက်ခံပြီး အထွက်ကိန်းတစ်ခုကို ပြန်ထုတ်ပေးသည်။ ပေါင်းခြင်း၊ နှုတ်ခြင်း၊ မြှောက်ခြင်း၊ စားခြင်းနှင့် ပါဝါ (အထပ်ကိန်း) တင်ခြင်းတို့သည် ဘိုင်နရီ တွက်ချက်မှုများ ဖြစ်သည်။ ထိုသို့ အခြေခံဂဏန်းများ၏ တွက်ချက်မှုကို လေ့လာခြင်းအား အရစ်သ်မတစ် (arithmetic)၊ သို့မဟုတ် ဂဏန်းတွက်ခြင်း၊ သို့မဟုတ် [[ဂဏန်းသင်္ချာ]]ဟု ခေါ်သည်။

ကိန်းများတွင် အသုံးပြုသော သင်္ကေတများကို နျူမရယ် (numeral) သို့ နံပါတ်ဟု ခေါ်ကြသည်။ နံပါတ်များကို ရေတွက်ရန်နှင့် တိုင်းတာရန် အတွက်သာ မကဘဲ အမှတ်အသား ပြုလုပ်ရန် (ဖုန်းနံပါတ်)၊ စီစဉ်ရန် (နံပါတ်စဉ်) နှင့် ကုတ်ဒ်သင်္ကေတ (ISBN နံပါတ်) စသည် တို့အတွက်လည်း အသုံးပြုကြလေ့ ရှိသည်။

== ကိန်းများကို အမျိုးအစားခွဲခြင်း ==
ကိန်းများကို အမျိုးအစားအဖုံဖုံ ခွဲခြားနိုင်သည်။ အမျိုးတူကိန်းများအားလုံးကို စုဝေး၍ [[အစု]]များ (sets) အတွင်းသို့ ခွဲခြားထည့်သွင်းခြင်းဖြင့် ကိန်းစနစ်များ (number systems) ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ ကိန်းတစ်ခုတည်းကိုပင် ရေးသားပုံတစ်မျိုးမကသုံး၍ ရေးနိုင်သည်။ သာဓကအားဖြင့် ကိန်းဂဏန်းရှစ်ကို ဟိန္ဒူ-အာရေဗျနံပါတ် (Hindu-Arabic numeral) သုံး၍ ၈ ဟုရေးနိုင်သလို၊ ရောမနံပါတ် (Roman numeral) သုံး၍ VIII ဟုလည်း ရေးနိုင်သည်။ 

&lt;center&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; width: 400px; height: 200px;&quot;
|+ နံပါတ်စနစ်
|-
! &lt;math&gt; \mathbb{N}&lt;/math&gt;
! သဘာဝကိန်းများ
| ၀၊၁၊၂၊၃၊၄... သို့ ၁၊၂၊၃၊၄... 
|-
! &lt;math&gt; \mathbb{Z}&lt;/math&gt;
! ကိန်းပြည့်များ
|  ... -၅၊-၄၊-၃၊-၂၊-၁၊၀၊၁၊၂၊၃၊၄၊၅...
|-
! &lt;math&gt; \mathbb{Q}&lt;/math&gt;
! ရာရှင်နယ်ကိန်းများ (အတိပြကိန်းများ)
| &lt;math&gt;\frac{a}{b}&lt;/math&gt; သဏ္ဌာန်ရှိကိန်းများ၊  (&lt;math&gt;a&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;b&lt;/math&gt; သည် ကိန်းပြည့်များဖြစ်၍  &lt;math&gt;b&lt;/math&gt; သည် သုညနှင့် မညီသော အခြေအနေ)
|-
! &lt;math&gt; \mathbb{R}&lt;/math&gt;
! ကိန်းစစ်များ
| လားရာစုစည်းသော (convergent) ရာရှင်နယ်ကိန်းတန်း (sequence of rational numbers) တို့၏ လားရာဆုံမှတ်များ (limits)
|-
! &lt;math&gt; \mathbb{C}&lt;/math&gt;
! ကိန်းထွေးများ
| &lt;math&gt;a+bi&lt;/math&gt; သဏ္ဌာန်ရှိကိန်းများ၊ (&lt;math&gt;a&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;b&lt;/math&gt; တို့သည် ကိန်းစစ်များဖြစ်၍ &lt;math&gt;i&lt;/math&gt; ဟူသော [[ကိန်းတေး]]သည် &lt;math&gt;-1&lt;/math&gt; ၏ နှစ်ထပ်ကိန်းရင်း (square root) ဖြစ်သည့် အခြေအနေ)
|}
&lt;/center&gt;

=== သဘာဝကိန်းများ (Natural numbers) ===

{{main|သဘာဝကိန်း}}

လူတို့ နိစ္စဓူဝ ထိတွေ့ရင်းနှီးမှု အများဆုံး ကိန်းအမျိုးအစားမှာ သဘာဝကိန်းများ ဖြစ်သည်။ သဘာဝကိန်းများကို ရေတွက်ကိန်းများ (counting numbers) ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။ ဂဏန်း ၁၊ ၂၊ ၃၊ ၄၊ ... စသည်တို့မှာ သဘာဝကိန်းများ ဖြစ်ကြသည်။ အချို့သင်္ချာသမားနှင့် စာအုပ်စာတမ်းများ (သာဓက၊ ဘိုဘာကီ ၁၉၆၈&lt;ref&gt;Bourbaki, N. ''Elements of Mathematics: Theory of Sets''. Paris, France: Hermann, 1968. &lt;/ref&gt; နှင့် ဟဲမော့ ၁၉၇၄&lt;ref&gt;Halmos, P. R. ''Naive Set Theory''. New York: Springer-Verlag, 1974. &lt;/ref&gt;)&lt;ref name=&quot;wolfram_n&quot;&gt;Weisstein, Eric W. &quot;[http://mathworld.wolfram.com/NaturalNumber.html Natural Number].&quot; From ''MathWorld''--A Wolfram Web Resource.&lt;/ref&gt;တွင် သုညကို သဘာဝကိန်းဟု သတ်မှတ်ပြီး ကျန်အချို့က သုညကို သဘာဝကိန်းအဖြစ် မထည့်သွင်းပါ။ မည်သို့ဖြစ်စေ သဘာဝကိန်းစု၏ အသုံးများသောသင်္ကေတမှာ &lt;math&gt; \mathbb{N} &lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။ သုညကို သဘာဝကိန်းအဖြစ် သတ်မှတ်/မသတ်မှတ် ရှင်းလင်းစေချင်သောအခါတွင် သင်္ကေတ &lt;math&gt;\mathbb{N}_0&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;\mathbb{Z}_{\geqslant 0}&lt;/math&gt; တို့ကို သုညပါသော သဘာဝကိန်းစုအတွက်လည်းကောင်း၊ သင်္ကေတ &lt;math&gt;\mathbb{N}_1&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;\mathbb{Z}_{&gt;0}&lt;/math&gt; တို့ကို သုညမပါသော သဘာဝကိန်းစုအတွက်လည်းကောင်း သုံးကြသည်။

=== ကိန်းပြည့်များ (Integers) ===

{{main|ကိန်းပြည့်}}

တွက်ချက်၊ ရေတွက်၊ တိုင်းတာမှုများတွင် သဘာဝကိန်းများသက်သက်ဖြင့် မလုံလောက်သောအခါ ကိန်းပြည့်များကို သုံးရသည်။ သုညနှင့် အပေါင်းကိန်းများ ဖြစ်သည့် ၀၊ ၁၊ ၂၊ ၃၊ ၄၊ ... စသည်တို့အပြင် အနုတ်ကိန်းများ ဖြစ်သည့် -၁၊ -၂၊ -၃၊ -၄၊ ... စသည်တို့ကို စုပေါင်း၍ ကိန်းပြည့်များဟုခေါ်သည်။ အနုတ်ကိန်းများကို အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ရာတွင် ရှိရင်းစွဲဖြစ်သည့် သုညအပါအဝင် သဘာဝကိန်းများနှင့် နှစ်လုံးသွင်းတွက်ချက်မှုတစ်ခုဖြစ်သည့် ပေါင်းခြင်းကိုသုံး၍ သတ်မှတ်သည်။ သာဓကအနေဖြင့်၊ -၃ ဆိုသည်မှာ ၃နှင့်ပေါင်းပါက သုညရသည့် ဂဏန်းအဖြစ် သတ်မှတ်သည်၊ -၄ ဆိုသည်မှာ ၄နှင့်ပေါင်းပါက သုညရသည့် ဂဏန်းအဖြစ်သတ်မှတ်သည်၊ ယေဘုယျဆိုရသော် -n ဆိုသည်မှာ n နှင့်ပေါင်းပါက သုညရသည့် ဂဏန်းအဖြစ်သတ်မှတ်သည်။

ကိန်းပြည့်များ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်အရ ''သဘာဝကိန်းတိုင်းမှာ ကိန်းပြည့်ဖြစ်သော်လည်း၊ ကိန်းပြည့်တိုင်း သဘာဝကိန်းမဟုတ်ပေ''။ (သာဓက၊ အနုတ်ကိန်းပြည့်များမှာ သဘာဝကိန်းများ မဟုတ်။)

ကိန်းပြည့်အစုကို သင်္ကေတ &lt;math&gt;\mathbb{Z}&lt;/math&gt; သုံး၍ ရေးသည်။ ကိန်းဂဏန်းများဟု အနက်ရသည့် ဂျာမန်စာလုံး &quot;''Zahlen''“ ကိုအရင်းပြု၍ သုံးခြင်းဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;Dummit, D. and Foote, R., ''Abstract Algebra''. John Wiley &amp; Sons, Inc., p. 1, 2004.&lt;/ref&gt;

=== ရာရှင်နယ်ကိန်းများ (Rational Numbers) ===
{{main|ရာရှင်နယ်ကိန်း}}
'''''ရာရှင်နယ်ကိန်း'' (ခေါ်) ''အတိပြကိန်း''''' ဆိုသည်မှာ (ဥပမာအားဖြင့် &lt;math&gt;a&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;b&lt;/math&gt; ဟူသော) '''''စုံလိုက်သင့်လျော်ရာ [[ကိန်းပြည့်]] ၂ခုဖြင့်''''' (&lt;math&gt;\frac{a}{b}&lt;/math&gt;  ဟူသော) '''''အပိုင်းကိန်းဖွဲ့ကာ ၎င်း၏ တန်ဖိုးကို အတိအပပြနိုင်သည့် ကိန်းများ''''' ဖြစ်သည်။ သာဓကအားဖြင့် ၁/၃၊ ၇/၈၊ -၁/၂ စသည်တို့မှာ (ဤသို့ အပိုင်းကိန်းအဖြစ် ရေးသည်ဖြစ်စေ၊ ဒသမကိန်းအဖြစ် ချရေးသည်ဖြစ်စေ) '''ရာရှင်နယ်''' (ဝါ) '''အတိပြကိန်း'''များ ဖြစ်ကြသည်။ ပိုင်းခြေ သုညမဖြစ်ရခြင်းမှာ အရေးကြီးသည့် ကန့်သတ်ချက်ဖြစ်သည်၊ သို့မှသာ တန်ဖိုးပမာဏ သတ်မှတ်၍ ရသော သင်္ချာကိန်းအဖြစ် ရှိနေမည်။&lt;br&gt;

မြန်မာဘာသာဖြင့် ရေရွတ်သောအခါ ၁/၃၊ ၇/၈ နှင့် -၁/၂ တို့ကို &quot;သုံးပုံ၊ တစ်ပုံ၊&quot; &quot;ရှစ်ပုံ၊ ခုနစ်ပုံ၊&quot; &quot;အနုတ် နှစ်ပုံ၊ တစ်ပုံ၊&quot; စသည်ဖြင့် ပိုင်းခြေကိန်းကို ဦးစွာ ရေရွတ်ရသည်။ (&quot;ပုံ&quot; အစား &quot;ပိုင်း&quot; ဟုလည်း သုံးကြသည်။) တစ်စုံတစ်ခုကို သုံးပုံ၊ သုံးပိုင်း အညီအမျှပိုင်းပြီးနောက် တစ်ပုံနှင့် ညီမျှသော ပမာဏ၊ စသည့်ဖြင့် အနက်ကောက်ယူနိုင်သည်။&lt;br&gt;
ကိန်းတစ်ခုတည်းကို အပိုင်းကိန်းဖြင့်ရေးရာတွင် တစ်မျိုးထက်ပို၍ ရေးနိုင်သည်။ သာဓကအားဖြင့် ၂/၄ နှင့် ၁/၂ နှစ်မျိုးစလုံးမှာ ကိန်းတစ်ခုတည်းကို ကိုယ်စားပြုသည်။ ထို့အတူ -၁/၂ ကို &lt;math&gt;\frac{-1}{2}&lt;/math&gt; အနေဖြင့်လည်းကောင်း၊ &lt;math&gt;\frac{1}{-2}&lt;/math&gt; အနေဖြင့်လည်းကောင်း ရေးနိုင်သည်။ သို့ရာတွင် အနုတ်ကိန်းကို ပိုင်းဝေမှာထား၍ ရေးခြင်းက ပို၍တွင်ကျယ်သည်။&lt;br&gt;
သဘာဝကိန်းတိုင်းမှာ ရာရှင်နယ်ကိန်းများ ဖြစ်သည်ကို သတိပြုသင့်သည်။ သာဓကဆိုသော် သဘာဝကိန်း ၅ ကို ၅/၁ ဟုရေး၍ ရသောကြောင့် ၅ မှာ ရာရှင်နယ်ကိန်းလည်း ဖြစ်သည်။ သို့သော် သဘာဝကိန်းမဟုတ်သော ရာရှင်နယ်ကိန်းများစွာရှိ၏။ သာဓက၊ ၁/၂၊ ၄/၅၊ -၁၃/၁၄။&lt;br&gt;
ရာရှင်နယ်ကိန်းစုကို သင်္ကေတ &lt;math&gt;\mathbb{Q}&lt;/math&gt; သုံး၍ ရေးသည်။ အချိုး (ratio) ဟု အနက်ရသည့် &amp;ldquo;''Quotient''&amp;rdquo; ဆိုသည့် ဂျာမန်စာလုံးကို အရင်းပြုထားခြင်းဖြစ်သည်။ ဤသင်္ကေတကို ၁၉၆၀ ပြည့်လွန်နှစ်များဆီက ဘိုဘာကီရေး ''Algèbre'' တွင်စတင် အသုံးပြုသည်။&lt;ref name=&quot;wolfram_q&quot;&gt;Weisstein, Eric W. &quot;[http://mathworld.wolfram.com/RationalNumber.html Rational Number].&quot; From ''MathWorld''--A Wolfram Web Resource.&lt;/ref&gt;

=== ကိန်းစစ်များ (Real Numbers) ===
လက်တွေ့တိုင်းတာရာတွင် သုံးသည့်နံပါတ်များ၊ ကိန်းများအားလုံးမှာ ကိန်းစစ်များဖြစ်သည်။ တစ်နည်းဆိုသော် ကိန်စစ်မျဉ်း (real number line) ပေါ်တွင် နေရာချထား၍ ရသောကိန်းအားလုံးမှာ ကိန်းစစ်များဖြစ်သည်။ ကိန်းစစ်မျဉ်းဆိုသည်မှာ မျဉ်းဖြောင့်တစ်ခုပေါ်တွင် နံပါတ်များကို အညီအမျှတိုင်းတာ၍ မှတ်သားထားသော အလျားလိုက်မျဉ်းဖြစ်သည်။ လက်တွေ့ဥပမာအားဖြင့် ကျောင်းသုံးပေတံမှာ ကိန်းစစ်မျဉ်း၏ တစ်စိတ်တစ်ဒေသဖြစ်သည်။ ကိန်းပြည့်တစ်ခုနှင့် နောက်ကပ်လျက်ကိန်းတစ်ခု၏ အကွာအဝေးကို တစ်လက်မဟု သတ်မှတ်ပါလျှင်၊ တစ်ပေရှည်သော ပေတံသည် သုညနှင့် ၁၂အပါအဝင်နှင့် ယင်းကိန်းနှစ်ခုကြားရှိ ကိန်းစစ်များ အားလုံးကို ကိုယ်စားပြုနိုင်သည်။ သာဓကဆိုရသော် ၂.၅ ဆိုသည့်ကိန်းစစ်ကို ပေတံပေါ်ရှိ နှစ်လက်မ အမှတ်နှင့် သုံးလက်မ အမှတ်ကြားရှိ အလယ်တည့်တည့်အမှတ်ဖြင့် ကိုယ်စားပြုနိုင်သည်။ ထို့အတူ ၁/၃ ကို သုညနှင့် ၁လက်မ အမှတ်ကြား အကွာအဝေးကို သုံးပိုင်း အညီအမျှပိုင်းကာ သုညဘက်မှစ၍ ရေတွက်ပါက တစ်ပိုင်းမြောက် အမှတ်ဖြင့် ကိုယ်စားပြုနိုင်သည်။ ထို့အတူ [[ပိုင် (သင်္ချာ)|သင်္ချာကိန်းသေ &lt;math&gt;\pi&lt;/math&gt;]] သည်လည်း ၃လက်မနှင့် ၄လက်မကြားရှိ တစ်နေရာတွင် ရှိပေလိမ့်မည်။

ကိန်းစစ်များကို ဒသမကိန်းစနစ်သုံး၍လည်း ရေးနိုင်သည်။ သာဓက၊ ၃.၅၊ -၆.၉၉၂၀၊ ၀.၃၃၃...၊ ၃.၁၄၁၅၉၂၆၅၄... အစရှိသဖြင့်။ ဒသမကိန်းတစ်ခုတွင် ဒသမပွိုင့် (decimal point) နောက်ပါ ဂဏန်းတွဲမှာ အဆုံးသတ်သည်လည်း ရှိသည်၊ အဆုံးမသတ်သည်လည်း ရှိသည်။ သာဓကဆိုသော် ရာရှင်နယ်ကိန်း ၁/၂ ကို ဒသမပုံစံဖြင့်ရေးပါက ၀.၅ ဖြစ်၍ အဆုံးသတ်သည့် ဒသမကိန်း (terminating decimal number) ဟုခေါ်သည့် ကိန်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ရာရှင်နယ်ကိန်း ၁/၃ကို ဒသမပုံစံဖြင့်ရေးပါမူ ၀.၃၃၃... ဟူ၍ ဒသမနောက်တွဲ ၃ ဂဏန်းမှာ အဆုံးမရှိ ထပ်ကာထပ်ကာ ပေါ်နေရာ အဆုံးမသတ်သည့် ဒသမကိန်း (non-terminating decimal number) တစ်ခုဖြစ်သည်။ သို့သော် ၁/၃ ကို &lt;math&gt;0.\bar{3}&lt;/math&gt; ဟူ၍ ပြန်ထပ်သည့် ဂဏန်းများအပေါ် မျဉ်းတိုတစ်ခုတင်၍ ရေးနိုင်သည်။ ၎င်းဒသမကိန်းမျိုးကို ပြန်ထပ်ဒသမကိန်း (recursive/repeating decimal number) ဟုခေါ်သည်။ နောက်ဆုံးအနေဖြင့် &lt;math&gt;\pi&lt;/math&gt;၊ &lt;math&gt;\sqrt{2}&lt;/math&gt; အစရှိသည့် ကိန်းများကို ဒသမကိန်းပုံစံဖြင့်ရေးပါက ၃.၁၄၁၅၉၂၆၅၄...၊ ၁.၄၁၄၂၁၃၅၆... ဟူ၍ ဂဏန်းတွဲမှာ ဆုံးလည်း မဆုံး၊ ပြန်လည်းမထပ် ဖြစ်နေရာ ၎င်းကိန်းအမျိုးအစားကို ပြန်မထပ်ဒသမကိန်း (non-recursive/non-repeating decimal number) ဟု ခေါ်သည်။ အဆုံးသတ်ဒသမကိန်း၊ ပြန်ထပ်ဒသမကိန်း၊ ပြန်မထပ်ဒသမကိန်း အားလုံးကို စုပေါင်း၍ ကိန်းစစ်များဟု ခေါ်သည်။

ကိန်းစစ်များကို ပို၍စနစ်တကျ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်လိုပါက ကဲကုလသင်္ချာမှ လားရာစုစည်းသည့် ကိန်းစဉ်တန်း (convergent sequence)၊ ကိန်းစဉ်တန်းတို့၏ လားရာဆုံချက် (limit) အစရှိသည့် သဘောတရားတို့ကို သုံးလေ့ရှိသည်။ ထိုသို့အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ရသော် ကိန်းစစ်တစ်ခု ဟူသည်မှာ ကိုရှီရာရှင်နယ်ကိန်းစဉ်တန်း (Cauchy sequence of rational numbers) တစ်ခု၏ လားရာဆုံချက် (limit) ဖြစ်သည်။ ယခုဖော်ပြပြီးဖြစ်သည့် ကိန်းစုများအနက် ကိန်းစစ်အစု &lt;math&gt;\mathbb{R}&lt;/math&gt; သည် (ပြင်သစ်သင်္ချာပညာရှင် ကိုရှီကို ဂုဏ်ပြုမှည့်ဆိုထားသော) ကိုရှီကိန်းစဉ်တန်းတိုင်း၏ လားရာဆုံချက်အားလုံးပါဝင်သည့် အသေးဆုံးသော အစုဖြစ်သည်။

အပိုင်းကိန်းအားလုံးကို ဒသမပုံစံဖြင့်ရေး၍ ရသောကြောင့် ရာရှင်နယ်ကိန်းတိုင်းသည် ကိန်းစစ်များဖြစ်သည်။ သို့သော် အပိုင်းကိန်းပုံစံဖြင့် ရေး၍မရသော ကိန်းစစ်များစွာရှိသည်။ သာဓက၊ &lt;math&gt;\sqrt{2}&lt;/math&gt;၊ &lt;math&gt;\pi&lt;/math&gt; အစရှိသဖြင့်။

ကိန်းစစ်အစုကို သင်္ကေတ &lt;math&gt;\mathbb{R}&lt;/math&gt; သုံး၍ရေးသည်။

=== ကိန်းထွေးများ (Complex Numbers) ===
{{main|ကွန်ပလက်စ်ကိန်း|ကိန်းထွေး}}
သင်္ချာပညာ အဆင့်မြင့်လာသည်နှင့်အမျှ အချို့ကိစ္စများတွင် ကိန်းစစ်များဖြင့်သာ မလုံလောက်သည့် အခြေအနေကို ရောက်ရှိလာသည်။ သာဓကပြရသော် အချို့သော ပိုလီနိုမီရယ် ညီမျှခြင်းများ (polynomial equations) မှာ ကိန်းစစ်အဖြေမရှိပါ။ ပိုလီနိုမီရယ်ညီမျှခြင်း &lt;math&gt;x^2-1=0&lt;/math&gt; ကို &lt;math&gt;x&lt;/math&gt; အတွက်ဖြေရှင်းပါက ၁ နှင့် -၁ ဟူ၍ ကိန်းစစ်ကိန်းရင်းအဖြေ နှစ်ခုရှိသော်လည်း၊ &lt;math&gt;x^2+1=0&lt;/math&gt; ကို ဖြေရှင်းပါက ကိန်းစစ်ကိန်းရင်းအဖြေ (real root) တစ်ခုမျှမရှိသည်ကို တွေ့ရမည်။ (မည်သည့် ကိန်းစစ် &lt;math&gt;x&lt;/math&gt; ကိုမဆို နှစ်ထပ်ကိန်းတင်ပြီးပါက &lt;math&gt;x^2&lt;/math&gt; ၏တန်ဖိုးမှာ အနည်းဆုံး သုညဖြစ်ရာ တစ်သာထပ်ပေါင်းပါက ပေါင်းလဒ်မှာ သုညထက် အနည်းဆုံး တစ်ယူနစ်ပိုကြီးနေမည် ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် &lt;math&gt;x^2+1&lt;/math&gt; သည် သုညနှင့် မည်သို့မှ ညီမည်မဟုတ်ပါ။) ဤအခြေအနေမျိုးကို ကျော်လွှားနိုင်ရန် ကိန်းအသစ်များလိုအပ်လာသည်။ ထိုအခါ &lt;math&gt;x^2+1=0&lt;/math&gt; ၏ (ကိန်းစစ်မဖြစ်နိုင်သော) ကိန်းရင်းအဖြေတစ်ခုကို ''i'' ဟု သတ်မှတ်ကာ ၎င်းကို [[ကိန်းတေး]] (imaginary unit) ဟုခေါ်သည်။ (ဖော်ပြပါ ပိုလီနိုမီရယ်ညီမျှခြင်းကို ရှင်းပါက &lt;math&gt;x^2=-1&lt;/math&gt; ဟုထွက်ရာ ''i'' ကို -၁ ၏ နှစ်ထပ်ကိန်းရင်း (square root) ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။ ''i'' သည် -၁၏ နှစ်ထပ်ကိန်းရင်း ဖြစ်ပါက ''-i'' သည်လည်း -၁၏ နှစ်ထပ်ကိန်းရင်း တစ်ခုဖြစ်ကြောင်း သတိချပ်သင့်သည်။) အချုပ်ဆိုရသော် ''i'' ဆိုသည်မှာ နှစ်ထပ်ကိန်းတင်ပါက -၁ ရသည့် ကိန်းသစ်တစ်ခုဟု အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်နိုင်သည်။ မည်သည့်ကိန်းစစ်မဆို နှစ်ထပ်ကိန်းတင်ပါက -၁ မရနိုင်ရာ ''i'' မှာ ကိန်းစစ်မဟုတ်သည့် ကိန်းအသစ်တစ်ခု ဖြစ်ကြောင်း ထင်ရှားသည်။

အထက်ပါ [[ကိန်းတေး]]ကို အသုံးပြု၍ ကိန်းထွေးများကို အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်နိုင်သည်။ ကိန်းထွေးတစ်ခု ဆိုသည်မှာ ''a+bi'' သဏ္ဌာန်ရှိသည့် ကိန်းတစ်တွဲလုံးကို ဆိုသည်။ ဤတွင် ''a'' နှင့် ''b'' မှာ ကိန်းစစ်များဖြစ်သည်။ သာဓက၊ &lt;math&gt;2+3i, -2+(1/3)i, 4-\pi i&lt;/math&gt;။ ကိန်းထွေး ''-2+(1/3)i'' ၏ ကိန်းစစ်ပိုင်း (real part) မှာ ''-2'' ဖြစ်ပြီး ကိန်းတေးပိုင်း (imaginary part) မှာ ''1/3'' ဖြစ်သည်။ ယေဘုယျဆိုရသော် ကိန်းထွေး ''a+bi'' ၏ ကိန်းစစ်ပိုင်းမှာ ''a'' ဖြစ်၍၊ ကိန်းတေးပိုင်းမှာ ''b'' ဖြစ်သည်။

ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော အထွေထွေခြုံကြည့်မှု (generalization) အားဖြင့်မူ ကိန်းစစ်တိုင်းမှာ ကိန်းထွေးဖြစ်သည်။ အကြောင်းမှာ ကိန်းစစ် 4 ကို 4+0i ဟူ၍ ရေးနိုင်သောကြောင့် ကိန်းစစ် ၄မှာ ကိန်းစစ်ပိုင်း ၄ရှိပြီး ကိန်းတေးပိုင်း သုညရှိခြင်းဖြင့် ဖော်ဆောင်နေသည့် ကိန်းထွေးတစ်ခုဖြစ်သည်။ သို့သော် ကိန်းထွေးတိုင်း ကိန်းစစ်မဟုတ်ပါ။ ပို၍ တိတိကျကျ ဆိုရသော် ကိန်းတေးပိုင်း သုညမဟုတ်သည့် ကိန်းထွေးတိုင်းမှာ ကိန်းစစ်များအတွင်း မပါဝင်ကြတော့။

ကိန်းထွေးစုကို သင်္ကေတ &lt;math&gt;\mathbb{C}&lt;/math&gt; သုံး၍ ရေးနိုင်သည်။

ကိန်းထွေးအစုကို ပို၍စနစ်ကျစွာ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ် တည်ဆောက်လိုပါက [[သဘောနက် အက္ခရာသင်္ချာ]] (abstract algebra) ရှိ ကွင်း (ring) များ တိုးချဲ့တည်ဆောက်ခြင်းဟူသည့် သဘောတရားကို သုံးလေ့ရှိသည်။ ထိုသို့အဓိပ္ပာယ် ဖွင့်လိုပါက &lt;math&gt;\mathbb{C}&lt;/math&gt; ဆိုသည်မှာ &lt;math&gt;\mathbb{R}&lt;/math&gt; အပေါ်တွင် ကိန်းရင်းများဖြင့် ထပ်ဖြည့်တည်ဆောက်ထားသည့်အစု (algebraic closure of &lt;math&gt;\mathbb{R}&lt;/math&gt;) ဖြစ်သည်။

=== ကိန်းအမျိုးအစားအသီးသီးတို့ ဆက်နွယ်ချက် ===
သဘာဝကိန်းတိုင်း ကိန်းပြည့်ဖြစ်သည်၊ ဤအချက်ကြောင့် သဘာဝကိန်းအစု &lt;math&gt;\mathbb{N}&lt;/math&gt; သည် ကိန်းပြည့်အစု &lt;math&gt;\mathbb{Z}&lt;/math&gt; ၏ အစုငယ် (subset) တစ်ခုဖြစ်သည်ဟု ပြောလေ့ရှိသည်။ သင်္ကေတအားဖြင့် &lt;math&gt;\mathbb{N}\subseteq\mathbb{Z}&lt;/math&gt; ဟူ၍ ရေးနိုင်သည်။ သို့သော် ကိန်းပြည့်တိုင်း သဘာဝကိန်း ဖြစ်သည်ဟု မဆိုသာ၊ သဘာဝကိန်းမဟုတ်သော ကိန်းပြည့်များ ရှိ၍ဖြစ်သည်။  ထို့ကြောင့် သဘာဝကိန်းစုနှင့် ကိန်းပြည့်စုနှစ်ခုမှာ မတူညီ။ ဤသည်ကို &lt;math&gt;\mathbb{N}\neq \mathbb{Z}&lt;/math&gt; ဟု ရေးနိုင်သည်။ ဤ &lt;math&gt;\mathbb{N}\subseteq\mathbb{Z}&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;\mathbb{N}\neq \mathbb{Z}&lt;/math&gt; နှစ်ချက်ကို ပေါင်း၍ &lt;math&gt;\mathbb{N}\subsetneq \mathbb{Z}&lt;/math&gt; ဟူ၍ ရေးနိုင်သည်။ ထိုအခါ ကိန်းစုအမျိုးမျိုးကြား ဆက်နွယ်မှုကို 
&lt;center&gt;
&lt;math&gt; \mathbb{N} \subsetneq \mathbb{Z} \subsetneq \mathbb{Q} \subsetneq \mathbb{R} \subsetneq \mathbb{C} &lt;/math&gt;
&lt;/center&gt;
ဟု သင်္ချာသင်္ကေတများသုံး၍ ရေးနိုင်သည်။

== ကိန်းပြည့်အမျိုးအစားများ ==
=== စုံကိန်းနှင့် မကိန်း (Even vs. Odd) ===
ကိန်းပြည့်များထဲတွင် ...၊ -၄၊ -၂၊ ၀၊ ၂၊ ၄၊ ... အစရှိသည်တို့ကို စုံကိန်းများဟု ခေါ်သည်။ အတိအကျဆိုရသော် ကိန်းပြည့် ၂ ဖြင့် စား၍ပြတ်သော (ဝါ) အကြွင်းမကျန်သော ကိန်းပြည့်ဟူသမျှကို စုံကိန်းများဟု ခေါ်သည်။ သုညကို ၂ ဖြင့်စားလျှင် အကြွင်းသုညသာ ကျန်သောကြောင့် သုညသည်လည်း စုံကိန်းတစ်ခုဖြစ်သည်။

နှစ်ခုတွဲ အစုံလိုက် အစုံလိုက် တွဲ၍ရသော ပမာဏများ ဖြစ်သောကြောင့် ''စုံ'' ဆိုသည့် ဝေါဟာရကို သုံးခြင်းဖြစ်သည်။ မြန်မာပြည် ကျေးလက်ဒေသအချို့တွင် တစ်စုံကို &amp;ldquo;တစ်ပြူ&amp;rdquo;&lt;ref name=&quot;မြကေတု&quot;&gt;မြကေတု။ &amp;ldquo;ကလေးမှတ်ဉာဏ် တစ်ပြူ တစ်လံ။&amp;rdquo; ''စာပေတန်ဆောင်''။ ၁၉၆၇။&lt;/ref&gt; ဟုလည်း ခေါ်လေ့ရှိရာ ကိန်းပြည့် ၂ ကို မြန်မာလို တစ်ပြူဟု ခေါ်သည်လည်း ရှိသည်။ မြန်မာကျေးလက်ရှိ ကလေးများ ရေတွက်တတ်စေရန် ၂၊ ၄၊ ၆၊ ၈၊ ၁၀ စသည့် စုံကိန်းပြည့်များကို &amp;ldquo;တစ်ပြူ၊ တစ်လံ၊ ညောင်ကန်၊ ထမ်းပိုး၊ အကျိုး&amp;rdquo;&lt;ref name=&quot;မြကေတု&quot;&gt;&lt;/ref&gt; ဟု စကားပုံဆောင်၍ မှတ်သည်လည်း ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;ext_blog&quot;&gt;စုချစ်။ &amp;ldquo;[http://suuchitthu.blogspot.sg/2012/10/blog-post_13.html တစ်ပြူ၊ တစ်လံ၊ ညောင်ကန်၊ ထမ်းပိုး၊ အချိုး (အကျိုး/ချိုး)]။&amp;rdquo; ''စုချစ်သူ''။ ၂၀၁၂။&lt;/ref&gt;

စုံကိန်းမဟုတ်သော ကိန်းပြည့်များကို မ ကိန်းဟုခေါ်သည်။ ...၊ -၃၊ -၁၊ ၁၊ ၃၊ ... စသည့် ကိန်းပြည့်များမှာ မကိန်းများဖြစ်သည်။ အတိအကျဆိုရသော် ကိန်းပြည့် ၂ ဖြင့်စားသောအခါ အကြွင်း ၁ ကျန်သော ကိန်းပြည့်ဟူသမျှကို မကိန်းများဟု ခေါ်သည်။

စုံကိန်းစုနှင့် မကိန်းစုကို သင်္ကေတအဖုံဖုံ သုံး၍ကိုယ်စားပြုတတ်ကြသည်။ အုပ်စုသီအိုရီ (group theory) မှလာသည့် &lt;math&gt;2\mathbb{Z}&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;2\mathbb{Z}+1&lt;/math&gt; ကို စုံကိန်းစုနှင့် မကိန်းစု အသီးသီးတို့ကို ဖော်ပြရန် သင်္ချာပညာရှင်များကြားတွင် သုံးလေ့ရှိသည်။

=== သုဒ္ဓကိန်းပြည့်များ (Prime Integers) ===
{{main|သုဒ္ဓကိန်း}} တစ်ထက်ကြီးသော အပေါင်းကိန်းပြည့်တစ်ခုသည် ၎င်းကိန်းပြည့်ကိုယ်တိုင်နှင့် ကိန်းပြည့် ၁ မှအပါး အခြား[[ဆခွဲကိန်း]]မရှိပါက ၎င်းကိန်းပြည့်ကို သုဒ္ဓကိန်းပြည့်ဟု အများအားဖြင့် ခေါ်ကြသည်။ တစ်နည်းဆိုရသော် သုဒ္ဓကိန်းတစ်ခုကို ၎င်းကိန်းကိုယ်တိုင်နှင့် ကိန်းပြည့် ၁ မှအပါး အခြားမည်သည့် အပေါင်းကိန်းပြည့်နှင့်မှ စား၍မပြတ်ပါ။ သာဓကအားဖြင့် ဆိုရသော် ၂၊ ၃၊ ၅၊ ၇၊ ... အစရှိသည်တို့မှာ အပေါင်းသုဒ္ဓကိန်းပြည့်များ ဖြစ်ကြသည်။

သုဒ္ဓကိန်းများ၏ လူသိများသော အထက်ဖော်ပြပါ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်အပြင် ပို၍ယေဘုယျကျသော၊ ပို၍တိကျသော အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်ကို ကွင်းသီအိုရီ (ring theorey) တွင်တွေ့နိုင်သည်။ ၎င်းအဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်အရဆိုလျှင် ယူနစ် (unit) (ဆိုလိုသည်မှာ တစ်နှင့် အနှုတ်တစ်) မဟုတ်သည့် ကိန်းပြည့် &lt;math&gt;x&lt;/math&gt; သည် ကိန်းနှစ်ခု၏မြှောက်လဒ် &lt;math&gt;ab&lt;/math&gt; ကို စား၍ပြတ်ပါက ၎င်းကိန်းနှစ်လုံးထဲမှ အနည်းဆုံးတစ်လုံးကိုလည်း စား၍ပြတ်မှသာ (ဆိုလိုသည်မှာ &lt;math&gt;x&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;a&lt;/math&gt; ကိုသော်လည်းကောင်း၊ &lt;math&gt;b&lt;/math&gt; ကိုသော်လည်းကောင်း စား၍ပြတ်မှသာ) ထိုကိန်းပြည့် &lt;math&gt;x&lt;/math&gt; ကို သုဒ္ဓကိန်းဟုခေါ်သည်။ သာဓကအရ ကိန်းပြည့် ၂ ကိုကြည့်ပါ။ မည်သည့်ကိန်းနှစ်ခု၏ မြှောက်လဒ်ကိုမဆို ၂ ဖြင့်စား၍ပြတ်ပါက ထိုကိန်းနှစ်လုံးထဲမှ အနည်းဆုံးတစ်လုံးကိုလည်း ၂ ဖြင့်စား၍ ပြတ်သည်၊ ထို့ကြောင့် ၂ သည် သုဒ္ဓကိန်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ဤအဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်အရဆိုလျှင် ကိန်းပြည့်စုထဲရှိ -၂၊ -၃၊ -၅၊ -၇၊ ... စသည်တို့သည်လည်း သုဒ္ဓကိန်းများ ဖြစ်ကြသည်။

သုဒ္ဓကိန်းများကို သင်္ချာသန့်သန့်နယ်ပယ်တွင်သာမက အသုံးချသင်္ချာ၊ သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ စသည့် ဘာသာရပ် နယ်ပယ်အသီးအသီးတို့တွင် တွေ့နိုင်သည်။ သုဒ္ဓကိန်းတို့၏ ဂုဏ်သတ္တိ မြောက်မြားစွာအနက် အချို့မှာ လူသိများသည်။ ကိန်းပြည့် ၂ သည် တစ်ခုတည်းသော အပေါင်း စုံ သုဒ္ဓကိန်းဖြစ်ပြီး၊ ကျန် အပေါင်း သုဒ္ဓကိန်းများမှာ မကိန်းများဖြစ်သည်။ တစ်ထက်ကြီးသော အပေါင်းကိန်းပြည့်များကို သုဒ္ဓကိန်းများသက်သက်သာ သုံး၍ [[ဆခွဲကိန်း]] ခွဲနိုင်သည်။ (ဤအချက်ကို ဂဏန်းသင်္ချာ၏ အခြေခံသီအိုရမ် Fundamental Theorem of Arithmetic ဟုခေါ်သည်။) သုဒ္ဓကိန်းများနှင့် ပတ်သက်၍ သက်သေမပြရသေးသောအဆိုများ (conjectures) များလည်းရှိ၏။ ၎င်းတို့အနက် &amp;ldquo;နှစ်ထက်ကြီးသော စုံကိန်းများကို သုဒ္ဓကိန်းနှစ်ခု၏ ပေါင်းလဒ်အဖြစ် ဖော်ပြနိုင်သည်&amp;rdquo; ဆိုသည့် ဂိုးဘ၏ အဆို (Goldbach's conjecture) သည် ထင်ရှားသည်။

=== အခြားကိန်းပြည့်အမျိုးအစားများ ===
အထက်ဖော်ပြပါ ကိန်းပြည့်များအပြင် သင်္ချာနှင့် အခြားပညာရှင်များ လေ့လာစူးစမ်းသည့် အခြားကိန်းပြည့်အမျိုးအစားများလည်း ရှိသည်။ ထင်ရှားသော သာဓကများမှာ ဖီဘိုနာချီကိန်းစဉ်တန်း (Fibonacci sequence) (OEIS ရှိ [https://oeis.org/A000045 A000045]) နှင့် ဆခွဲပေါင်းကိန်းဟု ခေါ်ဆိုနိုင်မည့် perfect number (OEIS ရှိ [https://oeis.org/A000396 A000396]) တို့ဖြစ်သည်။ ကျန်ရှိသော ကိန်းစဉ်တန်းအမျိုးအစားများကို [https://oeis.org On-Line Encyclopedia of Integer Sequences (OEIS)] တွင် ကြည့်နိုင်သည်။

== ကိန်းထွးအမျိုးအစားများ ==
=== ကိန်းစစ်နှင့် ကိန်းတေး (Real vs. Imaginary) ===
အထက်ပါ [[#ကိန်းထွေးများ (Complex Numbers)|ကိန်းထွေး]] ခေါင်းစဉ်အောက်တွင် ဖော်ပြခဲ့သည့်အတိုင်း၊ ကိန်းစစ်များဖြင့် မလုံလောက်သောအခါ ကိန်းထွေးများကိုလည်း အသုံးပြုရန်လိုအပ်လာသည်။ ကိန်းစစ်စုနှင့် ကိန်းထွေးစုတို့အကြား [[#ကိန်းအမျိုးအစားအသီးသီးတို့ ဆက်နွယ်ချက်|ဆက်နွယ်ချက်]]မှာ &lt;math&gt;\mathbb{R} \subsetneq \mathbb{C}&lt;/math&gt;  ဖြစ်သည်။ တစ်နည်းဆိုရသော် ကိန်းစစ်တိုင်း ကိန်းထွေးဖြစ်သော်လည်း ကိန်းစစ်မဟုတ်သော ကိန်းထွေးများလည်း ရှိသည်။ ထိုသို့ ကိန်းစစ်မဟုတ်သော ကွန်ကိန်းထွေးများကို [[ကိန်းတေး]]သီးသန့်များ (pure imaginary numbers) ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ ထိုကိန်းတေးများသည် ''bi'' ပုံသဏ္ဌာန် (ဤတွင် ''b'' မှာ ကိန်းစစ်တစ်ခု) ရှိကြသည်။ သာဓက၊ &lt;math&gt;i,-i, 3i, (5/7)i, -\pi i&lt;/math&gt;။

ကိန်းစစ်များကို ကိန်းစစ်မျဉ်းတစ်ခုတည်းဖြင့် ဖော်ပြ၍ ရသော်လည်း ကိန်းထွေးများကိုမူ ကိန်းမျဉ်းနှစ်ခု (ကိန်းစစ်ပိုင်းအတွက် အလျားလိုက်ဝင်ရိုး၊ ကိန်းတေးပိုင်းအတွက် ထောင်လိုက်ဝင်ရိုး) သုံးမှ ဖော်ပြနိုင်သည်။ ထိုသို့ဖော်ပြသည့်စနစ်ကို ကိန်းထွေးပြင် (complex plane) ဟုခေါ်သည်။ ကိန်းစစ်များသည် ကိန်းထွေးပြင်တွင် အလျားလိုက်ဝင်ရိုးပေါ်ရှိ ကိန်းများဖြစ်ပြီး၊ ကိန်းတေးများသည် ထောင်လိုက်ဝင်ရိုးပေါ်ရှိ ကိန်းများဖြစ်သည်။

ကိန်းတေး(သီးသန့်) အစုကို &lt;math&gt;\mathbb{C} \setminus \mathbb{R}&lt;/math&gt; ဟု သင်္ကေတပြု၍ ဖော်ပြနိုင်သည်။

=== ရာရှင်နယ်ကိန်းစစ်နှင့် အီရာရှင်နယ်ကိန်းစစ် (Rational vs. Irrational) ===
[[#ရာရှင်နယ်ကိန်းများ (Rational Numbers)|ရာရှင်နယ်ကိန်းများ]]ခေါင်းစဉ်အောက်တွင် ဖော်ပြခဲ့သည့်တိုင်း ရာရှင်နယ်ကိန်းတိုင်းသည် ကိန်းစစ်ဖြစ်သော်လည်း ရာရှင်နယ်ကိန်းမဟုတ်သော ကိန်းစစ်များလည်းရှိသည်။ ထို ရာရှင်နယ်ကိန်းမဟုတ်သော ကိန်းစစ်များကို အီရာရှင်နယ်ကိန်း (irrational number) (ဝါ) အပိုင်းကိန်း အတိဖော်ပြမှု မရနိုင်သည့် ကိန်းစစ်များ ဟု ခေါ်သည်။ တစ်နည်းဆိုရသော် အဆုံးလည်းမသတ်၊ ပြန်လည်းမထပ်သည့် ဒသမကိန်းများမှာ အီရာရှင်နယ်ကိန်းများဖြစ်သည်။ သာဓကအားဖြင့် &lt;math&gt;\sqrt{2}&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;\pi&lt;/math&gt; တို့မှာ အီရာရှင်နယ် (အတိမပြ)ကိန်းစစ်များ ဖြစ်ကြသည်။

အစုသီအိုရီရှိ အစုအရွယ်အစား (cardinality of a set) သဘောအရဆိုလျှင် ကိန်းစစ်စုအတွင်းရှိ ကိန်း &amp;ldquo;''အားလုံးနီးပါး''&amp;rdquo; (almost all) မှာ အီရာရှင်နယ်ကိန်းများဖြစ်ကြသည်။ (ဤတွင် &amp;ldquo;''အားလုံးနီးပါး''&amp;rdquo; ဟူသောအသုံးမှာ သာမန်မြန်မာစာ အသုံးမဟုတ်ဘဲ အစုသီအိုရီနှင့် အတိုင်းအတာသီအိုရီ (measure theory) ဆိုင်ရာ တိကျသည့် အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက် ရှိသည်။)

အီရာရှင်နယ်ကိန်းစစ်အစုကို &lt;math&gt;\mathbb{R}\setminus\mathbb{Q}&lt;/math&gt; ဟုသင်္ကေတပြုနိုင်သည်။

=== ကိန်းရင်းနှင့် ကိန်းလွန် (Algebraic vs. Transcendental) ===
ကွန်ပလက်စ်ကိန်းတစ်ခုကို ကိန်းပြည့်အမြှောက်ကိန်း (integer coefficient) များသာပါဝင်သည့် ပိုလီနိုမီရယ် ညီမျှခြင်းတစ်ခု၏ ကိန်းရင်းအဖြေ (root) အဖြစ်ဖော်ပြနိုင်ပါက ၎င်းကွန်ပလက်ကိန်းကို ကိန်းရင်းဟု ခေါ်သည်။ သာဓကဆောင်ရသော် -၃ မှာ &lt;math&gt;x^2-9=0&lt;/math&gt; ၏ အဖြေတစ်ခုအဖြစ် ဖော်ပြနိုင်သောကြောင့် ကိန်းရင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ရာရှင်နယ်ကိန်းတိုင်းမှာ ''a/b'' (ဤတွင် ''b'' မှာ သုညမဟုတ်) သဏ္ဌာန်ရှိ၍ &lt;math&gt;bx-a=0&lt;/math&gt; ပိုလီနိုမီရယ်ညီမျှခြင်း၏ အဖြေဖြစ်ရာ ရာရှင်နယ်ကိန်းတိုင်းမှာ ကိန်းရင်းများဖြစ်သည်။ ထို့အတူ &lt;math&gt;\sqrt{2}&lt;/math&gt;နှင့် &lt;math&gt;\sqrt{3}i&lt;/math&gt; တို့မှာ အီရာရှင်နယ်ကိန်းနှင့် ကိန်းယောင်အသီးသီး ဖြစ်သော်လည်း &lt;math&gt;x^2-2=0&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;x^2+3=0&lt;/math&gt; တို့၏ မသိကိန်းအဖြေများ အသီးသီးဖြစ်သောကြောင့် ၎င်းတို့မှာလည်း ကိန်းရင်းများ ဖြစ်ကြသည်။

ကိန်းရင်းမဟုတ်သော ကိန်းထွေးများကို ကိန်းလွန်များ (transcendental numbers) ဟုခေါ်သည်။ တစ်နည်းဆိုရသော် ကိန်းပြည့်အမြှောက်ကိန်းသက်သက်ပါ ပိုလီနိုမီရယ် ညီမျှခြင်းတစ်ခု၏ အဖြေအဖြစ် ဖော်ပြ၍မရသော ကိန်းထွေးများကို ကိန်းလွန်များဟု ခေါ်သည်။ သာဓကဆိုရသော် &lt;math&gt;\pi&lt;/math&gt;၊ &lt;math&gt;e&lt;/math&gt; အစရှိသည်တို့ဖြစ်သည်။

== အခြားကိန်း အမျိုးအစားများ ==
အထက်ဖော်ပြပါ ကိန်းအမျိုးအစားများအပြင် တွက်ချက်နိုင်သောကိန်းများ (computable numbers)၊ &amp;ldquo;''p''-အခြေခံကိန်းများ&amp;rdquo; ဟုခေါ်ဆိုနိုင်မည့် ''p''-adic ကိန်းများ၊ ဟိုက်ပါကွန်ပလက်စ် (hypercomplex) ကိန်းများ၊ စံမဟုတ်သည့် ကိန်းများ (non-standard numbers) စသည်ဖြင့် ကိန်း၏သဘောတရားကို ချဲ့ထွင်ပြုပြင်ထားသော ကိန်းများစွာလည်းရှိသေးသည်။

== သမိုင်းကြောင်း ==

=== ကိန်းများစတင်အသုံးပြုလာခြင်း ===
သမိုင်းဦးမတင်မီခေတ်ကပင် ကိန်းများကိုစတင်အသုံးပြုလာသော အထောက်အထားများရှိသည်။ တိရစ္ဆာန်အရိုးစသည့် ပစ္စည်းများတွင် ကိုက်ရာများဖြင့် တာလီမှတ်ခဲ့သည်ဟု ခန့်မှန်းကြသည်။&lt;ref&gt;Marshak, A. ''The Roots of Civilisation; Cognitive Beginnings of Man’s First Art, Symbol and Notation.'' London: Weidenfeld &amp; Nicolson, 1972, pp. 81ff.&lt;/ref&gt; သို့သော် တာလီစနစ်တွင် နေရာလိုက်တန်ဖိုး (positional value) သဘောကို အသုံးမပြုသောကြောင့် အကန့်အသတ်များ ရှိသည်။ ရှေးအကျဆုံးသော ကိန်းစနစ်များဖြစ်သည့် အီဂျစ်၊ ရောမ၊ ဟီဘရူးနှင့် ဂရိကိန်းစနစ်များတွင် နေရာလိုက်တန်ဖိုးကို အသုံးမပြုသော်လည်း၊ အခြားကိန်းစနစ်များဖြစ်သည့် ဘေဘီလုံ ကိန်းစနစ်၊ အိန္ဒိယကိန်းစနစ်တစ်မျိုး၊ တရုတ်ကိန်းစနစ်တစ်မျိုးနှင့် မာယာကိန်းစနစ်တို့တွင် နေရာကို အခြေခံ၍ တန်ဖိုးတွက်သည့် သဘောကိုတွေ့နိုင်သည်။&lt;ref&gt;&amp;ldquo;Numeral system&amp;rdquo;. Encyclopædia Britannica. Encyclopædia Britannica Online. Encyclopædia Britannica Inc., 2014. Web. 25 Dec. 2014 &lt;[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/422375/numeral-system http://www.britannica.com/EBchecked/topic/422375/numeral-system]&gt;.&lt;/ref&gt;

=== သုညကို စတင်အသုံးပြုလာခြင်း ===
သုညကို စတင်၍ အမှတ်အသားပြုသူတို့မှာ ဆူမယ်ရီယန် (Sumerian) များဖြစ်သည်ဟု ခန့်မှန်းရသည်။&lt;ref name=&quot;yale_zero&quot;&gt;Wallin, N. &amp;ldquo;[http://yaleglobal.yale.edu/about/zero.jsp The History of Zero.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160825124525/http://yaleglobal.yale.edu/about/zero.jsp |date=25 August 2016 }}&amp;rdquo; From ''YaleGlobal Online''--Web. 25 Dec 2014.&lt;/ref&gt; သို့သော် သုည၏သဘောတရား၊ သုည၏နေရာလိုက်တန်ဖိုး စသည်တို့ကိုမူ ဆူမယ်ရီယန်တို့ အသေအချာ နားလည်ခဲ့ပုံမရချေ။ သင်္ချာအခြေခံများကို အီဂျစ်တို့ထံမှ သင်ယူခဲ့သည့် ဂရိပညာရှင်သည်လည်း ထိုသဘောကို နားလည်ကြောင်း အထောက်အထား အခိုင်အမာ မတွေ့ရပေ။&lt;ref name=&quot;yale_zero&quot;&gt;&lt;/ref&gt; 

သုညကို သင်္ကေတအဖြစ်သာမကဘဲ သဘောတရားတစ်ခုအဖြစ်ပါ အသေအချာ စတင်အသုံးပြုခဲ့သူများမှာ အိန္ဒိယလူမျိုးများဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;yale_zero&quot;&gt;&lt;/ref&gt; အိန္ဒိယမှ ဗြာဟ္မဂုတ္တ (Brahmagupta) သည် ၆၅၀စီအီးတွင် သုညကိုသုံး၍ ဂဏန်းသင်္ချာတွက်ချက်ခြင်းကို စနစ်တကျလုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;yale_zero&quot;&gt;&lt;/ref&gt; သင်္ကရိုက် (Sanskrit) ဘာသာဖြင့် သုညကို &amp;ldquo;sunya&amp;rdquo; ဟုခေါ်ရာမှ မြန်မာဘာသာရှိ ပါဠိမွေးစားစကားလုံး &amp;ldquo;သုည&amp;rdquo; ဖြစ်လာဟန်ရှိသည်။

အာရပ်ကုန်သည်များသည် အိန္ဒိယမှ ဟင်းခတ်အမွှေးအကြိုင်နှင့် အခြားကုန်ပစ္စည်းအသစ်အဆန်းများအပြင် ဗြာဟ္မဂုတ္တ၏ သင်္ချာကျမ်းကိုပါ ပြန်လည်သယ်ဆောင်လာကြရာ ၇၇၃စီအီးသို့ရောက်သော် (ယခုခေတ် အီရတ်နိုင်ငံရှိ) ဘဂ္ဂဒက်မြို့သို့ သုည၏သဘောတရား ရောက်ရှိပြီးဖြစ်သည်။ အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသတွင် သုည၏သဘောတရား ပြန့်ပွားစည်ပင်လာရာ ကိုးရာစုနှစ်သို့ ရောက်သောအခါ [[မိုဟာမက် အီဘင်မူဆာ အယ်ခိုဝါရစ်ဇမီ]] (Mohammed ibn-Musa al-Khowarizmi) သည် သုညပါ ညီမျှခြင်းများကို စတင်လေ့လာခဲ့ပြီး မြှောက်ခြင်းနှင့် စားခြင်းတို့ကို အမြန်တွက်နည်းတို့ကိုလည်း တီထွင်တွေ့ရှိခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;yale_zero&quot;&gt;&lt;/ref&gt; အယ်ခိုဝါရစ်ဇမီက သုညကို &amp;ldquo;sifr&amp;rdquo; ဟုခေါ်ခဲ့သည်။ ခုနှစ် ၈၇၉စီအီးသို့ရောက်သော် သုညကို မျက်မှောက်ခေတ်ရေးသားပုံအတိုင်း ဘဲဥပုံဖြင့် ရေးသားလာကြသည်။ 

စပိန်ပြည်တောင်ပိုင်းကို မောတို့ (Moors) သိမ်းပိုက်ရာမှစပြီး တစ်ဆယ့်နှစ်ရာစုအလယ်ပိုင်းသို့ ရောက်သောအခါ အယ်ခိုဝါရစ်ဇမီ၏ကျမ်းကို ဘာသာပြန်ထားသောကျမ်းများသည် အင်္ဂလန်သို့ တဖြည်းဖြည်း ရောက်ရှိလာသည်။ ကုန်သွယ်စီးပွားရေးရာများတွင် သုညသည် အလွန်အသုံးဝင်သော်လည်း သုညနှင့် နေရာလိုက်တန်ဖိုးကို အသုံးပြုရေးသားထားသော နံပါတ်များကို တုပပြင်ဆင်ရေးသားရန် လွယ်ကူလွန်းသည်ဟုဆိုကာ ဥရောပရှိ အစိုးရများက သုညနှင့် အာရေဗျ ကိန်းစနစ်ကို ပိတ်ပင်ခဲ့သည်များလည်းရှိသည်။&lt;ref name=&quot;yale_zero&quot;&gt;&lt;/ref&gt; သို့သော် ကုန်သည်များက လျှို့ဝှက်သုံးစွဲခဲ့ရာမှာ &amp;ldquo;sifr&amp;rdquo; ခေါ်သုည၏ အာရေဗျအမည်မှ ရွေ့လျောလာသည့် &amp;ldquo;cipher&amp;rdquo; ဆိုသည့် မျက်မှောက်ခေတ်စကားလုံးမှာ ဝှက်စာ ဟု အဓိပ္ပာယ်ရလာသည်။&lt;ref name=&quot;yale_zero&quot;&gt;&lt;/ref&gt; နောင်တွင် ရနေးဒေးကား (Rene Descartes) ၏ နာမည်ကျော် ကာတေးရှန်း ကိုဩဒိနိတ်စနစ်တွင် လည်းကောင်း၊ အခြားသင်္ချာပညာရှင်များဖြစ်သည့် [[နယူတန်]] (Newton) နှင့် [[ဂေါ့ဖရိဒ် ဝီလ်ဟမ် လိုက်ဘနစ်|လိုက်ဘနစ်]] (Leibniz) စသည်တို့၏ လေ့လာမှုများတွင် သုညကို အသုံးပြုခဲ့ပြီး ကဲကုလပ်နှင့် အခြားသင်္ချာဆိုင်ရာ တိုးတက်မှုများ ပေါ်ပေါက်ခဲ့ပေသည်။

=== အနုတ်ကိန်းများ စတင်အသုံးပြုလာခြင်း ===
အနုတ်ကိန်းဟူသည့် သဘောတရားကို အစောဆုံး ၁၀၀ ဘီစီအီး နှင့် ၅၀ ဘီစီအီးအကြားတွင် [[တရုတ်]]လူမျိုးတို့ သိမြင်နားလည်ခဲ့ပုံရသည်။&lt;ref name=&quot;utexas_m326k&quot;&gt;Smith, M. K. &amp;ldquo;[https://www.ma.utexas.edu/users/mks/326K/Negnos.html History of Negative Numbers].&amp;rdquo; From ''M326K: Foundations of Number Systems''--Web. 25 Dec 2014.&lt;/ref&gt; &amp;ldquo;သင်္ချာအနုပညာနှင့် ပတ်သက်သည့် အခန်းကိုးခန်း&amp;rdquo; အမည်ရ တရုတ်ကျမ်းတွင် ပုံသဏ္ဌာန်အမျိုးမျိုး၏ ဧရိယာရှာပုံရှာနည်းကို ဖော်ပြရာတွင် အပေါင်းအမြှောက်ကိန်း (positive coefficient) များကို အနီရောင်အစက်ပြောက်များနှင့်လည်းကောင်း၊ အနုတ်အမြှောက်ကိန်း (negative coefficient) များကို အနက်ရောင်အစက်ပြောက်များနှင့်လည်းကောင်း ကိုယ်စားပြုရေးသားထားသည်။&lt;ref&gt;Staszkow, R. and Bradshaw R. ''The Mathematical Palette'' (3rd ed.). Thomson Brooks/Cole, p. 41, 2004.&lt;/ref&gt;

သုံးရာစုနှစ်အတွင်းသို့ ရောက်သောအခါ [[ဂရိ]]ပညာရှင် ဒိုင်အိုဖန်တပ် (Diophantus) ၏ ''Arithmetica'' ခေါ် [[ဂဏန်းသင်္ချာ]]ကျမ်းတွင် &lt;math&gt;4x+20=0&lt;/math&gt; ဟူ၍ ယခုခေတ်ပုံစံဖြင့် ရေး၍ရမည့် ညီမျှခြင်းကို ဖြေရှင်းရာတွင် ရရှိသည့် အနုတ်ကိန်းအဖြေကို အဓိပ္ပာယ်မရှိဟု ကျမ်းပြုသူကိုယ်တိုင် မှတ်ချက်ချဖူးသည်။ ဒိုင်အိုဖန်တပ်သည် အနုတ်ဂဏန်းပါ တွက်ချက်မှုအချို့ကို ပြုလုပ်ခဲ့သော်လည်း အနုတ်၏ ယေဘုယျသဘောတရားအကြောင်းကို ရှင်းလင်းရေးသားခဲ့ခြင်းမရှိပေ။&lt;ref&gt;Smith, David E. [http://www.amazon.com/History-Mathematics-Vol-Dover-Books/dp/0486204308 ''History of Mathematics''], Vol. 2. Dover, p. 258, 1958.&lt;/ref&gt;

စီအီး ခုနစ်ရာစုသို့ ရောက်သောအခါမှသာ [[အိန္ဒိယ]]ပညာရှင် ဗြာဟ္မဂုတ္တ၏ကျမ်းတွင် နှစ်ထပ်ကိန်းညီမျှခြင်းရှင်းနည်းကို အနုတ်ကိန်းများသုံး၍ ဖော်ပြခဲ့သည်။&lt;ref&gt;Cajori, Florian. [https://books.google.com/books?id=mGJRjIC9fZgC&amp;source=gbs_navlinks_s ''History of Mathematics''], 5th ed. New York: Chelsea, p. 94, 1991.&lt;/ref&gt; အနုတ်ကိန်းသုံး၍ တွက်ချက်ရာတွင် လိုက်နာရမည့် စည်းမျဉ်းများကိုလည်း ရေးသားခဲ့သည်။&lt;ref&gt;Katz, Victor J. [https://books.google.com/books?id=vV8PAQAAMAAJ&amp;source=gbs_navlinks_s ''A History of Mathematics: An Introduction''], 2nd edition, Reading, MA: Addison-Wesley, p. 226, 1998.&lt;/ref&gt;

နောက်ပိုင်းရာစုများတွင် အနုတ်ကိန်းအကြောင်းကို ကမ္ဘာအရပ်ရပ်မှ ပညာရှင်တို့ မှတ်ချက်ပြုရေးသားခဲ့သော်လည်း ဤအနုတ်သဘောကို အလွယ်တကူ လက်ခံခဲ့ခြင်းမရှိပေ။ စီအီး ကိုးရာစု အရှေ့အလယ်ပိုင်းမှ အယ်ခိုဝါရစ်ဇမီက အနုတ်ကိန်းများကို အသုံးမပြုဘဲ နှစ်ထပ်ကိန်းညီမျှခြင်းရှင်းနည်းကို ခြောက်မျိုးခွဲ၍ရေးသားခဲ့ပြီး&lt;ref&gt;Katz, Victor J. [https://books.google.com/books?id=vV8PAQAAMAAJ&amp;source=gbs_navlinks_s ''A History of Mathematics: An Introduction''], 2nd edition, Reading, MA: Addison-Wesley, p. 245, 1998.&lt;/ref&gt;၊ တစ်ဆယ့်နှစ်ရာစု အိန္ဒိယမှ ဘက်ရှ်ကာရာ (Bhaskara) က အနုတ်ကိန်းရင်းအဖြေကို &amp;ldquo;မပြည့်စုံ၍၊ လူတို့သဘောမတူ၍ ယူစရာမလို&amp;rdquo;&lt;ref&gt;Cajori, Florian. [https://books.google.com/books?id=mGJRjIC9fZgC&amp;source=gbs_navlinks_s ''History of Mathematics''], 5th ed. New York: Chelsea, p. 93, 1991.&lt;/ref&gt; ဟုလည်းကောင်း၊ ဆယ့်ငါးရာစု ဥရောပမှ ရှူကေး (Chuquet) က &amp;ldquo;အဓိပ္ပာယ်မရှိသော နံပါတ်များ&amp;rdquo; ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ဆယ့်ခြောက်ရာစု ဥရောပမှ ရှတီဖယ်က သုညထက်နည်းသည့် အတုအယောင်ကိန်း အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ဆယ့်ခုနစ်ရာစု ဥရောပမှ ဒေးကားက အနှုတ်ကိန်းရင်းများသော အဖြေမှားများ အဖြစ်လည်းကောင်း အသီးသီး ရေးသားခဲ့ကြသည်။ သမိုင်းအဆက်ဆက်မှ ပညာရှင်အချို့က အနုတ်ကိန်းကို အလုံးစုံသော်လည်းကောင်း၊ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းမျှသာလည်းကောင်း လက်ခံခဲ့သည့် ဖြစ်ရပ်များ ရှိသော်လည်း ၁၉ရာစု နောက်ပိုင်းရောက်မှသာ အနုတ်ကိန်းများကို တဖြည်းဖြည်း တွင်ကျယ်စွာ အသုံးပြုလာဟန်ရှိသည်။

== ကိုးကား ==
{{Reflist|2}}{{DEFAULTSORT:ကိန်းhtml}}

[[ကဏ္ဍ:ကိန်းများ]]</text>
      <sha1>h7zufvx9bqfut11sp5vrki3ziv9w16c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဝေသာလီမြို့</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3672</id>
    <revision>
      <id>1046768</id>
      <parentid>848346</parentid>
      <timestamp>2026-08-06T12:08:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-43528-88</username>
        <id>146601</id>
      </contributor>
      <origin>1046768</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12784" sha1="9nn4ugokiekt5fv0ns9mm7l2lxj4qf3" xml:space="preserve">{{Description|မြန်မာနိုင်ငံရှိ မင်းနိုင်ငံဟောင်း}}
{{Infobox settlement
|native_name = 
|official_name =
|pushpin_label_position = bottom
|pushpin_map = Burma
|pushpin_map_caption = တည်နေရာ
|image_skyline = 
|image_map = 
|map_caption = 
|subdivision_type = နိုင်ငံ
|subdivision_name = {{Flag|Burma}}
|subdivision_type1 = [[Administrative divisions of Burma|ပြည်နယ်]]
|subdivision_name1 = ရခိုင်
|subdivision_type2 = [[Districts of Burma|District]]
|subdivision_type3 = Township
|unit_pref = Imperial
|area_total_km2 = 
|population = 
|population_as_of = 
|population_blank1_title = Ethnicities
|population_blank2_title = Religions
|population_density_km2 = auto
|coordinates = {{coord|20|39|46.03|N|93|9|0.82|E|region:MM|display=inline}}
|elevation_ft = 
|elevation_m = 
|timezone = [[Myanmar Standard Time|MST]]
|utc_offset = 6:30
|website =
}}
'''ဝေသာလီမြို့'''သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]၏ အနောက်ပိုင်းတွင် တည်ရှိခဲ့သော မြို့ဟောင်းတစ်မြို့ ဖြစ်သည်။ ဒုတိယ ရခိုင်တိုင်းပြည်၏မြို့တော်လည်းဖြစ်သည်။ ဝေသာလီမြို့ဟောင်းသည် ရခိုင်သမိုင်း၏ခေတ်လေးခေတ် '''(ဓညဝတီ, ဝေသာလီ, လေးမြို့, မြောက်ဦး)'''မှ ဝေသာလီခေတ်သည် ရခိုင်သမိုင်း၏ ဒုတိယမြောက် ရွှေခေတ်ဖြစ်သည်။ '''အေဒီ ၄ ရာစု မှ ၉ ရာစု''' အထိ ထွန်းကားခဲ့သည်။

==တည်ထောင်သူ==
ဝေသာလီမြို့ကို တည်ထောင်သူမှာ ဒွင်စန္ဒြ ဖြစ်သည်။ ဝေသာလီမြို့အား နတ်ပြည်၏လှပတင့်တယ်ခြင်းကို ပျယ်ရယ်ပြုနိုင်လောက်အောင်လှပသည်ဟု ရေးထိုးခဲ့သည်။ ဝေသာလီမြို့အား စန္ဒြားမင်းဆက်က အုပ်စိုးခဲ့သည်။  စန္ဒြားမင်းများသည် သီဝ (ရှီဝ) နတ်မင်း၏ အနွယ်တော်များဟု ရေးထိုးဖော်ပြထားကြသောကြောင့် ၎င်းတို့သည် သီဝဂိုဏ်း (Shaivism) ဝင်များဖြစ်နိုင်သည်။&lt;ref name=&quot;oldburmese&quot;/&gt;

==တည်နေရာ==
ဝေသာလီ မြို့ဟောင်းသည် [[ရခိုင်ပြည်နယ်]] [[မြောက်ဦးမြို့နယ်]] ထဲတွင် တည်ရှိသည်။ မြောက်ဦးမြို့ အနောက်မြောက်ဘက် ၅ မိုင်ခန့်တွင် တည်ရှိသည်။ ရန်ကုန် စစ်တွေကားလမ်းသည် ဝေသာလီမြို့ဟောင်းအား အလယ်တည့်တည့်မှ ဖြတ်သန်းသွားသည်။

==ပုံသဏ္ဌာန်==
ဝေသာလီမြို့ဟောင်း၏ ပုံသဏ္ဌာန်သည် ဘဲဥပုံ နီးပါးဝိုင်းဝန်းသော သဏ္ဌာန်ရှိသည်။ မြို့ရိုးနှစ်ထပ်ရှိသည်။ အပြင်မြို့ရိုး တစ်ထပ်၊နန်းမြို့ရိုးတစ်ထပ်ဖြစ်သည်။ နန်းမြို့ရိုးသည် ထောင့်မှန်စတုဂံပုံရှိသည်။ ယခု နန်းတော်နေရာတွင် [[ဝေသာလီရွာ]]တည်ထားကြသည်။ မြို့ရိုးများ တည်ဆောက်ရာတွင် ဘေးနှစ်ဘက်ကို အုတ်စီကာ အလယ်တွင် အုတ်ကျိုးအုတ်ပဲ့များ ထည့်ကာတည်ဆောက်ကြသည်။ အပြင်မြို့ရိုးပတ်လည်တွင် ကျုံးများပတ်ရံထားသည်။​တောင်ဘက်ကျုံး​နေရာတွင် ​ရေများရှိ​နေ​သေးသည်။​ဝေသာလီ နန်း​တော်ကိုလည်း ကျုံးဖြင့်ပတ်ရံထားသည်။
အပြင်မြို့ရိုး၏ အနောက်ဘက်တွင် ရန်းချောင်း စီးဆင်းနေပြီး အရှေ့ဘက်တွင် တောင်တန်းများကာရံထားသည်။

==ထင်ရှားသော နေရာများ==
ဝေသာလီ နန်းတော်၏ မြောက်ဘက်တွင် ဝေသာလီဘုရားကြီး ရှိသည်။ ကြီးမားသော ကျောက်တုံးကြီးအား ထုဆစ်ထားကာ ဉာဏ်တော် ၁၇ ပေခန့်ရှိသည်။ ဝေသာလီဘုရားကြီးကုန်းတော်တွင် စတူပါများ၊ နတ်ရုပ်များ ကို မြင်နိုင်သည်။ [[ဝေသာလီဘုရားကြီး]] မှ မြောက်ဘက်သို့သွားသော် သီရိစန္ဒြား မင်းကြီး သင်္ဂါယနာတင်ခဲ့သော သရက်ချိုတောင်ကို မြင်နိုင်သည်။ ထိုတောင်ထက်တွင် ကျောင်းဆောင်၅ခုဆောက်ကာ သီဟိုဠ်သံဃာ ၁၀၀၀၊ ရခိုင်သံဃာ ၁၀၀၀ ဖြင့် တစ်နှစ်ကြာအောင် သင်္ဂါယနာတင်ခဲ့သည်။ ဝေသာလီမြို့၏ အနောက်ဘက်အပြင်မြို့ရိုးတွင် မြို့တန်းခါး ဘုရားရှိသည်။ ဝေသာလီမြို့ တောင်ဘက်တွင် သင်းကျစ်တော်ဓာတ်ဘုရား ရှိသည်။ ဓညဝတီခေတ် သူရိယစက္ကဘုရင်ကစတင် တည်ထားခဲ့ပြီးနောက်ပိုင်းကာလများတွင် အဆင့်ဆင့် ပြုပြင်တည်ထားခဲ့ကြသည်။

ဝေသာလီခေတ်တွင် ရေကြောင်းခရီးဖြင့် ကုန်စည်ကူးသန်းရောင်းဝယ်ကြရာ ထိုခေတ်ကအသုံးပြုသော ဆိပ်ကမ်း တစ်ခုကို မြို့ အနောက်မြောက်ဘက် ရန်းချောင်းကမ်းပါးတွင် တွေ့မြင်နိုင်သည်။

ဝေသာလီခေတ်ကတည်ဆောက် ခဲ့သောဆည်တစ်ခုကို ရန်းချောင်းဖျားတွင် တွေ့နိုင်သည်။ ကျောက်တုံးများဖြင့်တည်ဆောက်ထားသည်။ စတင်တည်ဆောက်ခဲ့ခြင်းမှာ ဓညဝတီခေတ်ကပင် ဖြစ်သော်လည်း ကျိုးပေါက်ခြင်း ရင်ဆိုင်ခဲ့ရပြီး ဝေသာလီခေတ်တွင်မှ အောင် မြင်စွာတည်ဆောက်နိုင်ခဲ့သည်။ 

==ဝေသာလီခေတ်စာပေ==
ဝေသာလီခေတ် ရုံးသုံးဘာသာမှာ [[သင်္သကရိုက်]] ဘာသာဖြစ်သည်။​ ဝေသာလီခေတ်တွင်ရေးထိုးခဲ့သော အာနန္ဒစန္ဒြား ကျောက်စာတိုင်သည် မြောက်ဦးမြို့ [[သျှစ်သောင်းပုထိုးတော်ကြီး]]တွင် ရှိသည်။ မျက်နှာလေးဘက်ရှိပြီး ၃ ဘက်တွင် စာရေးထိုးထားသည်။ တစ်မျက်နှာနှင့် တစ်မျက်နှာသည် ရာစုနှစ်၂ စီခြားလျက်ရေးထိုးခဲ့ကြသည်။ အနောက်ဘက်မျက်နှာကိုသာ ဖတ်ရှု၍ရသည်။ အာနန္ဒစန္ဒြားမင်းက မိမိမတိုင်မီ မင်းဆက်များ၊မိမိ၏အလှူဒါန တို့ကို ရေးထိုးထားသည်။ ဝေသာလီခေတ်ကျောက်စာအများစုတွင် &quot;ယေဓမ္မာ ဟေတုပ္ပဘဝ&quot; ဂါထာ ရေးထိုးပါရှိကြသည်။

ဝေသာလီကြေးနီပြား အမိန့်မှတ်တမ်းစာကို ဝေသာလီမြို့ အုတ်ကုန်းငယ်တစ်ခုကို ဖျက်ရာမှရရှိခဲ့သည်။ ဝေသာလီမင်းတစ်ပါး၏ မြေလှူမှတ်တမ်းဖြစ်သည်။ဤကဲ့သို့အမိန့်မှတ်တမ်းမှာ မြန်မာနိုင်ငံတွင်သာမက အိန္ဒိယတွင် အ​စောဆုံး​တွေ့ရှိရခြင်းဖြစ်သည်။ စာလုံးများ လှပ​သေသပ်စွာ​ရေးသားထားပြီးမဟာဘာရတ ဇာတ်​တော်မှ စာသားအချို့ကို ထည့်သွင်း​ရေးသားထားသည်။

==စတူပါများ==
စတူပါဟူသည် ဝေသာလီခေတ်တွင် ထုဆစ်ကိုးကွယ်ခဲ့သော ​ကျောက်စေတီငယ်တစ်မျိုး ဖြစ်ပြီး ဒီဇိုင်းအမျိုးမျိုးဖြင့် ထုလုပ်ခဲ့ကြသည်။

==ဘာသာတရား==
ဝေသာလီခေတ်တွင် အများစု ကိုးကွယ်ကြသောဘာသာမှာ မဟာယာန ဗုဒ္ဓဘာသာ ဖြစ်၍ ပါဠိဘာသာဖြင့်ရေးထိုးသည့်ကျောက်စာတစ်ခုကိုတွေ့ရှိသဖြင့် ထေရဝါဒကို ကိုးကွယ်သူရှိနိုင်သည်။ ဗြဟ္မဏဘာသာ ကိုးကွယ်မှုလည်းရှိသည်။ ဘုရင်သည် ဗုဒ္ဓဘာသာကို ကိုးကွယ်ပြီး အခြားဘာသာများကိုလည်း အားပေးချီးမြှောက်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;oldburmese&quot;&gt;{{cite book|title=ခေတ်ဟောင်းမြန်မာရာဇဝင် (တတိယအကြိမ်) |author=[[သန်းထွန်း]][|publisher=အင်းဝစာအုပ်တိုက်|date=ဒီဇင်ဘာ ၂၀၀၂|page=၈၇-၉၄}}&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist|&lt;ref&gt;မြောက်ဦးလမ်းညွှန်&lt;/ref&gt;}}

== ပြင်ပလင့်ခ်များ ==
* [https://www.google.com.mm/maps/@20.6641451,93.1554189,4131m/data=!3m1!1e3 ဝေသာလီမြို့ဟောင်း ကောင်းကင်မြေပုံ (Google မြေပုံ)]

{{ရခိုင်ပြည်နယ်}}
[[Category:ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ မြို့များ]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့များ]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ရှေးဟောင်းမြို့များ]]</text>
      <sha1>9nn4ugokiekt5fv0ns9mm7l2lxj4qf3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>မဟာအလက်ဇန္ဒား</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4717</id>
    <revision>
      <id>1046935</id>
      <parentid>835493</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T10:59:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Cepyita</username>
        <id>93402</id>
      </contributor>
      <origin>1046935</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25705" sha1="ft9mi3cste14y1hsqjk4ktzyijfkuks" xml:space="preserve">{{copyedit|date=24 Jul 2021}}
{{Infobox royalty
| name = Alexander the Great
| title = Basileus of Macedon, Hegemon of the Hellenic League, Shahanshah of Persia, Pharaoh of  [[ရှေးဟောင်းအီဂျစ်|Egypt]], Lord of Asia
| image = Alexander the Great mosaic.jpg
| caption = &lt;small&gt;{{Citation | contribution = Alexander fighting king Darius III of Persia | title = Alexander Mosaic | publisher = Naples National Archaeological Museum}}.&lt;/small&gt;
| succession   = King of Macedonia
| reign = ဘီစီ ၃၃၆–၃၂၃
| predecessor  = Philip II
| successor = Alexander IV&lt;br /&gt;Philip III
| succession1   = Pharaoh of Egypt
| reign1 =ဘီစီ ၃၃၂–၃၂၃
| predecessor1  = Darius III
| successor1 = Alexander IV&lt;br /&gt;Philip III
| succession2   = King of Persia
| reign2 = ဘီစီ ၃၃၀–၃၂၃
| predecessor2  = Darius III
| successor2 = Alexander IV&lt;br /&gt;Philip III
| succession3   = King of Asia
| reign3 = ဘီစီ ၃၃၁–၃၂၃
| predecessor3  = ''New office''
| successor3 = Alexander IV&lt;br /&gt;Philip III
| othertitles =
| full name = Alexander III of Macedon
| native_lang1 = [[ဂရိဘာသာနှင့်စာပေ|ဂရိ]]
| native_lang1_name1 ={{plainlist |
* Μέγας Ἀλέξανδρος{{Cref2|d}} (''Mégas Aléxandros'', Great Alexander)
* Ἀλέξανδρος ὁ Μέγας (''Aléxandros ho Mégas'', Alexander the Great)
}}
| spouse = Roxana] of Bactria&lt;br /&gt;Stateira II of Persia&lt;br /&gt;Parysatis II of Persia
| issue = Alexander IV
| house = Argead
| house-type = Dynasty
| father = Philip II of Macedon
| mother = Olympias of Epirus
| birth_date = ၂၀ သို့ ၂၁ ဇူလိုင် ဘီစီ ၃၅၆
| birth_place = Pella, Macedon
| death_date = ၁၀ သို့ ၁၁ ဇွန် ဘီစီ ၃၂၃ (အသက် ၃၂)&lt;!-- 32 years, 10 months and 20 days (approx.) --&gt;
| death_place = [[ဘေဘီလုံအင်ပါယာ|ဘေဘီလုံ]]
| religion = Greek polytheism}}

မက်ဆီဒို၏ တတိယ အလက်ဇန္ဒား (၂၀/၂၁ ဇူလိုင် ၃၅၆ ဘီစီ - ၁၀/၁၁ ဇွန် ၃၂၃ ဘီစီ) '''မဟာအလက်ဇန္ဒား'''အဖြစ် ထင်ရှားခဲ့သည်။ အလက်ဇန္ဒားဆိုသည်မှာ ဂရိ ဘာသာဖြင့် Ἀλέξανδρος ὁ Μέγας, alexo ကာကွယ်ခြင်း၊ ကူညီခြင်း ဟုတွင်ပြီး aner မှာ လူ ကို ဆိုလိုသည်။ ထို့ကြောင့် ကာကွယ် စောင့်ရှောက် နိုင်စွမ်းသူ ဟု ဖွင့်ဆိုနိုင်ပေမည်။
၎င်းသည် ရှေးဂရိနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်း မက်ဆီဒိုးနီးယားမှ ဘုရင် တစ်ပါး ဖြစ်သည်။ 
ဘီစီ ၃၅၆ တွင် Pella (မက်စီဒိုးနီးယား အလယ်ပိုင်း)တွင် ဖွားမြင်ခဲ့ပြီး အရစ္စတိုတယ် ထံတွင် အသက် ၁၆ နှစ်ထိ ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ အသက် (၃၀) တွင် အကြီးမားဆုံး အင်ပါယာ တစ်ခုကို ချဲ့ထွင်နိုင်ခဲ့ပြီး ၎င်း၏ အင်ပါယာ သည်   Ionian Sea  မှ  Himalayas ထိကျယ်ပြန့်ခဲ့သည်။ ၎င်းလက်ထက်တိုက်ခဲ့သော တိုက်ပွဲများတွင် ရှုံးနိမ့်ခဲ့ခြင်း မရှိသောကြောင့် စစ်သမိုင်း တွင် အအောင်မြင်ဆုံးသော စစ်ခေါင်းဆောင်အဖြစ် အတူမရှိ ထင်ရှားသူဖြစ်သည်။၎င်း၏ အင်ပါယာသည် မျက်မှောက်ခေတ်တွင် [[ဂရိနိုင်ငံ|ဂရိ]] မှ [[ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ|ပါကစ္စတန်]] ထိ ကျယ်ပြန့် ပေသည်။

ဘီစီ ၃၃၆ တွင် အလက်ဇန္ဒား၏ဖခင်ဖြစ်သူ မက်စီဒိုးနီးယား ဘုရင် ဖိလစ် ၂  လုပ်ကြံခံရပြီးနောက် ထီးနန်းဆက်ခံခဲ့သည်။ ဖိလစ်သေဆုံးပြီး နောက် အလက်ဇန္ဒားသည်  ဖခင်သိမ်းပိုက်ခဲ့သော အင်ပါယာနှင့် တိုက်ရည်ခိုက်ရည်ပြည့်၀ပြီး ဖြစ်သော စစ်တပ်ကို အမွေရရှိ ခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ဂရိစစ်သေနာပတိချုပ် ရာထူးကိုခန့်အပ်ခံရပြီးနောက် ဖခင်လက်ထက် နယ်မြေချဲ့  ထွင်ရေး စီမံချက်ကို ဆက်လက် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ဘီစီ ၃၃၄ တွင် Achaemenid အင်ပါယာအား ကျူး ကျော်သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် အာရှမိုင်းနား အား အုပ်ချုပ်သည့် အချိန်မှစ၍ ၁၀ နှစ်ခန့်ထိ စစ်ပွဲများဆက်တိုက် ဆင်နွဲခဲ့ရသည်။ Issus တိုက်ပွဲ, Gaugamela တိုက်ပွဲတို့ဖြင့် ပါရှားတို့၏  ဩဇာကို ချိုးဖဲ့ခဲ့သည်။ ထို့နောက်ပိုင်းတွင် ပါရှား ဘုရင် တတိယမြောက် ဒရိုင်းယပ်စ် ကိုအောင်နိုင်ကာ ပါရှား အင်ပါယာ၏ အရှင်သခင်ဖြစ်လာခဲ့ သည်။ မျက်မှောက်ခေတ်တွင် Adriatic ပင်လယ် မှ Indus မြစ်ထိ ကျယ်ဝန်းသည်။

 ဖခမည်းတော် [[မက်စီဒိုးနီးယား|မက်ဆီဒိုးနီးယား]]ဘုရင် ဖိလစ်နှင့် မယ်တော် အိုလံပီယာမှ ဖွားမြင်သည့်သား ဖြစ်သည်။ မွေးဖွားပြီးနောက်တွင် ဖခမည်းတော်ဖိလစ်မှာ မက်စီဒိုးနီးယားမှ မြောက်ဘက်နယ် အနည်းငယ်နှင့် တောင်ဘက် ဂရိနိုင်ငံများကို သိမ်းယူပြီးဖြစ်သည်။ ငယ်စဉ်ကပင် ထက်မြက်သည့်အလျှောက် အသက် ၁၃ နှစ်တွင် ဆရာဖြစ်သူ [[အရစ္စတိုတယ်]]၏ သွန်သင်ပြသမှုများကို ခံယူပြီး အသက် ၂၀ တွင် ဖိလစ်လုပ်ကြံခံရသဖြင့် ဂရိတို့၏ဘုရင် ဖြစ်လာတော့သည်။ နန်းတက်စတွင် လက်အောက်ခံများက မက်ဆီဒိုးနီးယား၏ အုပ်ချုပ်မှုအောက်မှ လွတ်မြောက်ရန် အကြံဖြင့် ပုန်ကန်ကြသည်။ သို့သော် ငယ်ရွယ်သည့် အလက်ဇန္ဒားသည် အဆိုပါ တွန်းလှန်မှုများကို ရက်စက်စွာ နှိမ်နှင်းပြခြင်းဖြင့် ငြိမ်ဝပ်စေခဲ့သည်။

==အမည်နာမ==
Alexander ဟူသော အမည်ဘွဲ့ကို အသောကမင်းကြီး၏ ပြာကဋ ပါဠိ(Prakrit) ကျောက်စာများ၌ '''အလိကသုဒရ''' သို့မဟုတ် '''အလိကျၐုဒလ''' ဟု အက္ခရာတင်၏။ 
မဟာအလက်ဇန္ဒားကို ရှေးဂရိဘာသာဖြင့် (Ἀλέξανδρος ὁ Μέγας) ဟု ခေါ်သည်။ Ἀλέξανδρος ကို မြန်မာသံပြုလျှင် အ

နိရုတ္တိဖွင့်ရလျှင်  ᾰ̓λέξω (ăléxō) မှာ &quot;ကာကွယ်-စောင့်ရှောက်-ကူညီ-ရန်တား&quot;  အနက်ဟောပြီး  ᾰ̓νήρ (ănḗr) မှာ &quot;လူယောက်ျား# ကို ဆိုလိုသည်။ ထို့ကြောင့် &quot;ကာကွယ် စောင့်ရှောက် နိုင်စွမ်းရှိသူ&quot; ဟု ဖွင့်ဆိုနိုင်ပေမည်။ ဤအနက်ကို ဟပ်မိအောင် ပါဠိမှုပြုရလျှင် 


== နယ်ပယ်ချဲ့ထွင်ခြင်း ==
ဘီစီ ၃၃၄ မှစကာ အလက်ဇန္ဒား၏ နယ်ပယ်ချဲ့ထွင်မှုကို မရပ်မနား စတင်တော့သည်။ ရှေးဦးစွာ တပ်အနည်းငယ်ကိုသာ [[ဂရိနိုင်ငံ|ဂရိ]]တွင် အစောင့်အနေဖြင့် ချန်ထားပြီး စစ်သည် ၃၅၀၀၀ ဖြင့် [[ပါရှန်းအင်ပါယာ|ပါရှားအင်ပါယာ]]ကို ထိုးစစ်ဆင်သည်။ ထိုစဉ်က [[အာရှ]]မှ နှစ် ၂၀၀ သက်တမ်းရှိ ပါရှားအင်ပါယာ (အီဂျစ်မှ အိန္ဒိယထိ) မှာ ဂရိတို့နယ်မြေနှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် အလွန့်အလွန်မှ ကြီးကျယ်လှသဖြင့် ငယ်ရွယ်သည့် အလက်ဇန္ဒား၏ အင်အားမှာ ပျက်ရယ်ပြုဖွယ် အဆင့်ပင်ဖြစ်နေသည်။ သို့သော် အမှန်တကယ် တိုက်ခိုက်သည်နှင့် ပါရှားတို့ သိလာသည်မှာ ဖိလစ်ဘုရင်က သားဖြစ်သူအတွက် အမွေချန်ရစ်ပေးခဲ့သော ဂရိ-မက်စီဒုံ တပ်ပေါင်းတို့၏ စစ်ရေးစွမ်းရည်မှာ အနယ်နယ်အရပ်ရပ်မှ စုစည်းထားသည့် ပါရှန်းအင်ပါယာ၏ တပ်ထက် များစွာသာလွန်ကြောင်းပင်ဖြစ်သည်။ သို့ဖြင့် ပါရှန်းအင်ပါယာ၏ အနောက်ဘက်မျက်နှာစာ အာရှမိုင်းနားဒေသများဖြစ်သည့် ယနေ့ [[ဆီးရီးယား]]၊ [[လက်ဘနွန်]]၊ [[အစ္စရေးနိုင်ငံ|အစ္စရေး]]၊ [[ပါလက်စတိုင်း]]၊ ဂါဇာ၊ [[အီဂျစ်နိုင်ငံ|အီဂျစ်]]တို့မှာ အလက်ဇန္ဒား၏ လက်အောက်ကို အချိန်တိုအတွင်း ကျရောက်ပြီးနောက် အီဂျစ်မှ ရဟန်းများက သူ့အား ဖာရိုဘွဲ့ဖြင့် ပူဇော်ကာ နတ်ဘုရားတစ်ပါးအဖြစ် သတ်မှတ်ကြေညာပေးသည်။ ထိုတိုက်ပွဲစဉ်များအတွင်း ခက်ခဲသည့် တိုက်ပွဲဟူ၍ ဖီနီစီယမ်ကျွန်းမှ တိုင်ရာမြို့ခံတပ်ကို ၇ လကြာ တိုက်ရသည်သာရှိသည်။ ထိုစဉ်က ပါရှန်းဧကရာဇ် တတိယမြောက် ဒရိုင်းယပ်စ် က ပါရှားနယ် တစ်ဝက်ပေးကာ စစ်ပြေငြိမ်းရန် ကမ်းလှမ်းသော်လည်း လက်မခံခဲ့ပေ။ ထိုကိစ္စနှင့် ပတ်သတ်၍ စစ်သူကြီး [https://en.wikipedia.org/wiki/Parmenion ပါမီနီယို]က &quot;ငါသာ အလက်ဇန္ဒားဖြစ်ရင် ဒီကမ်းလှမ်းချက်ကို လက်ခံမိမယ်။&quot;ဟု ဆိုသည်ကို အလက်ဇန္ဒားကလည်း &quot;ငါသာ ပါမေနီယိုဆိုရင်လည်း ဒီကမ်းလှမ်းချက်ကို လက်ခံတာပေါ့။&quot; ဟုပြန်လည်ချေပခဲ့သည်။

အီဂျစ်မှ အာရှဖက်သို့ ပြန်လှည့်ပြီး ဘီစီ ၃၃၁ တွင် [[ဂေါဂါမီလာတိုက်ပွဲ]]၌ မိမိထက်အင်အားများစွာ သာလွန်သည့် ပါရှန်းတပ်မကြီးကို အပြတ်အသတ် နိုင်သဖြင့် ဘေဘီလုံသို့ ဆက်လက်ချီတက်သည်။ နောက် ပါရှန်းမြို့တော်များဖြစ်သည့် စုစု နှင့် ပါစီပိုလစ် တို့ဆီ ချီတက်သည်။ ထိုအချိန်တွင်ပဲ ပါရှန်းဧကရာဇ် ဒရိုင်းယပ်စ်-၃ က လက်နက်ချရန် ကြံရာ သူ၏ နောက်လိုက်များက သတ်ဖြတ်လိုက်ကြသည့်အတွက် အီရန် (ပါရှန်း) တို့အင်အားမှာ ပြိုကွဲခြင်းသို့ရောက်လေသည်။ ဘီစီ ၃၃၀ မှ သုံးနှစ်အတွင်း ပါရှန်းတပ် အကြွင်းအကျန်များကို နှိမ်နှင်းပြီး အီရန်အရှေ့ဘက်ခြမ်းကို သိမ်းယူသည်။

== နောက်ဆုံး အချိန်ကာလများ ==
တစ်နှစ်နီးပါးမျှ ပါရှားတွင်အခြေချကာ တည်ငြိမ်ရေးကို ဆောင်ရွက်ပြီး အိန္ဒိယမြောက်ပိုင်းသို့ ချီတက်သိမ်းသွင်းပြန်သည်။ သို့သော် ဆိုးဝါးလှသည့် အိန္ဒိယတောတောင်နှင့် ရာသီဥတုဒဏ်ကြောင့် လည်းကောင်း၊ မိမိတပ်သားများက အိမ်ပြန်ရန် ဆန္ဒပြင်းပြသည်ကြောင့် လည်းကောင်း ဂရိသို့လှည့်ပြန်ရသည်။ ထိုမတိုင်မှီက အာရှမှ ပါရှန်းများသည် မိမိတို့ ဂရိများထင်သကဲ့သို့ အရိုင်းအစိုင်းများ မဟုတ်ကြောင်း၊ ပါရှန်းတို့တွင်လည်း ထူးချွန်သည့် အရည်အသွေးများ ကိုယ်စီရှိကြောင်း နားလည်ပြီး မိမိ၏ ဂရိ-မက်စီဒုံ စစ်သည်များကို ပါရှန်းသူများနှင့် လက်ထပ်စေသည်။ မိမိကိုယ်တိုင်လည်း ဒရိုင်းယပ်စ်၏ သမီးတော်နှင့် လက်ထပ်သည်။ ထိုသို့ ဂရိ-မက်စီဒုံ-ပါရှန်း ဗဟုယဉ်ကျေးမှု အင်ပါယာကို တည်ထောင်ကာ မိမိကအုပ်စိုးရန် ကြံရွယ်ခဲ့သည်။ ဘီစီ ၃၂၃ ဇွန်လဦးကာလ ၊ နောက်တစ်ကြိမ် အိန္ဒိယသို့ ချီတက်ရန် စစ်ပြင်စဲ ဘေဘီလုံမြို့တော်တွင် ရုတ်တရက် အပြင်းဖျားနာကာ ၁၀ ရက်အကြာတွင် အသက် ၃၂ နှစ်သာရှိသေးသည့် စစ်ဘုရင်ကြီး မဟာအလက်ဇန္ဒား နတ်ရွာစံလေသည်။ ၎င်းနတ်ရွာစံသည်နှင့် ၎င်း၏အင်ပါယာမှာလည်း ပြိုကွဲလေသည်။ အကြောင်းမှာ မည်သူ့အား နန်းဆက်ခံရန် မိန့်မှာဖူးသည် မရှိသဖြင့် ၎င်း၏ပိုင်နက်များကို စစ်သူကြီးများက အပိုင်းပိုင်း ခွဲယူသွားကြခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။ ထိုနယ်မြေလုပွဲတွင် မိခင်၊ မိဖုရားများနှင့် သားသမီးများမှာ ဓားစာခံအဖြစ် အသတ်ခံရကြရှာသည်။

== အရည်အချင်းများ ==
[[File:AlexanderCoin.jpg|thumb |fram | right | မဟာအလက်ဇန္ဒားပုံပါ ဒင်္ဂါးပြားပုံ]]
မဟာအလက်ဇန္ဒားသည် အသက် ၂၀ နန်းတက်ပြီး အသက် ၃၂ နတ်ရွာစံသည်ထိ တိုက်သမျှစစ် ရှုံးဖူးသည်မရှိချေ။ ထိုသို့ဖြစ်ရသည်မှာ-
# ဖခမည်းတော်ဖိလစ်ဘုရင် အမွေပေးခဲ့သည့် စစ်တပ်မှာ အလွန်အရည်အသွေး၊ တိုက်ခိုက်နိုင်စွမ်း ကောင်းလွန်းသည်။ ခြေလျင်တပ်က လှံတံရှည်များကို အားပြုကာ စနစ်တကျ တိုက်ခိုက်တတ်ပြီး နောက်မှ မြင်းတပ်ကလည်း သေနင်္ဂဗျူဟာကို အကောင်းဆုံး ပုံဖော်နိုင်သည်။
# မဟာအလက်ဇန္ဒား၏ အလွန်ရဲရင့်သည့် ပင်ကိုစိတ်ဖြစ်သည်။ အနိုင်တိုက်ရန် ဆုံးဖြတ်သည်နှင့် မိမိကိုယ်တိုင် မြင်းတပ်ကို ဦးဆောင်ကာ ရှေ့ဆုံးမှတိုက်လေ့ရှိသည်။ ထို့ကြောင့် စစ်သည်တို့လည်း “မိမိတို့ဘုရင်သည် သူမလုပ်ဝံ့ဘဲ ငါတို့ကို မခိုင်း။” ဟုနားလည်ပြီး ၎င်းနှင့်အတူ တိုက်ပွဲဝင်သည်။ စစ်ပွဲကို ကိုယ်တိုင် ဦးဆောင်တိုက်သဖြင့် မကြာခဏဆိုသလို သေဘေးနှင့် ကြုံလေ့ရှိသည်။ သို့သော် စစ်ပွဲတိုင်းကို ကိုယ်တိုင်ဦးဆောင်မြဲဖြစ်သည်။ (စစ်တိုက်ရာတွင် သူမတူအောင် အလွန်အမင်း ရဲရင့်ခက်ထန်သော်လည်း၊ စစ်ပွဲကာလမဟုတ်လျှင် ရန်သူနှင့်ပင်ဖြစ်စေ မိမိကိုယ်နှင့်မခြား ကြင်နာစွာဖြင့်၊ လေးစားသမှုပေးကာ ဆက်ဆံတတ်သည်။ အလွန်ဆက်ဆံရေးပြေပြစ်သူအဖြစ် ရန်သူများကပင် ချီးကျူးကြသည်။)
# နောက်တစ်ကြောင်းမှာ ခေတ်အဆက်ဆက်တွင် သူသာအတော်ဆုံး စစ်ဗိုလ်ချုပ်၊ စစ်ဘုရင်ဟု ဆိုရလောက်အောင်ပင် ထူးချွန်လှသည့် စစ်ခေါင်းဆောင်ဖြစ်သည်။ မိမိထက် အင်အား အလွန်သာလွန်သည့် ပါရှန်းတပ်များကို အင်အားနည်းနည်းဖြင့် ဆက်ကာဆက်ကာ အောင်နိုင်သည်ကို ကြည့်လျှင် အလက်ဇန္ဒား၏ စစ်ရေးသေနင်္ဂ နည်းဗျူဟာတွင် တစ်ဖက်ကမ်းခတ် ပိုင်နိုင်ပုံကို သိနိုင်သည်။

သို့သော် မကြာခဏ သေဘေးနှင့် ကြုံရသည့်တိုင် စစ်ဘုရင်ကြီးမှာ သေဘေးနှင့်နီးသည်ဟု မိမိကိုယ်ကို အသိမဝင်ပဲ နန်းလျာ မသတ်မှတ်သဖြင့် ၎င်း၏လက်နက်နိုင်ငံမှာ အလွယ်တကူပင် ပြိုလဲရခြင်းမှာ အလွန်မှ အံ့ဖွယ်ကောင်းလှသည်။ အသေမစောလျှင် ကမ္ဘာ့သမိုင်းကို ယခုထက် ပြောင်းလဲခဲ့ဦးမည်သာဖြစ်သည်။ တိုက်စရာ နယ်ပယ် ကျန်သရွေ့ကို တိုက်ဦးမည်သာဖြစ်သည်။ အိန္ဒိယကိုရလျှင် စစ်တပ်ကို အနောက်ဘက်လှည့်ပြီး [[အာဖရိက]]နှင့် [[မြေထဲပင်လယ်]] ကမ်းခြေများကိုပါ သိမ်းယူရန် ဆန္ဒရှိသေးသည် ဟုဆိုကြသည်။

သူ့ကျေးဇူးကြောင့် ယခင်က ဂရိတို့မသိခဲ့၊ မမြင်ခဲ့သည့် အရှေ့တိုင်း ယဉ်ကျေးမှုကို မြည်းစမ်းသုံးစွဲခွင့်ရပြီး အရှေ့၊ အနောက် ယဉ်ကျေးမှုခြင်း ဖလှယ်ကြသဖြင့် များစွာအကျိုးဖြစ်ထွန်းသည် ဟုဆိုနိုင်သည်။ ဤဆက်ဆံရေးတို့ကြောင့် ၎င်းနတ်ရွာစံပြီး နောင်နှစ်ပေါင်း ရာချီအတွင်း [[ဟယ်လင်နစ်ခေတ် ယဉ်ကျေးမှု]] ပေါ်ထွန်းကာ ဂရိတို့ တိုးတက်လာရသည်။ အဆိုပါ ဟယ်လင်နစ် ယဉ်ကျေးမှုမှာ ဂရိမှ ရောမ သို့ဆက်လက်စီးဆင်းပြီး နောင် ဥရောပ တစ်ဝန်းပျံ့နှံ့သေးသဖြင့် သူ့ကျေးဇူးမှာ [[ဥရောပ]]အပေါ်တွင်လည်း ရှိသေးသည် ဟုဆိုနိုင်သည်။ ထို့ပြင် အိန္ဒိယတွင်လည်း ရှေးကမရှိခဲ့သည့် ဘာသာရေးဆိုင်ရာ ရုပ်တုများကို ဂရိယဉ်ကျေးမှု အငွေ့အသက်များ ဖြင့်ထုလုပ်လာကြသည်။

== ရည်ညွှန်းကိုးကား ==
{{reflist}}
* ကျော်စွာ(၁၀၀)-[[ဒေါက်တာသန်းထွန်း]]

[[Category:ဘီစီ ၃၅၆ မွေးဖွားသူများ]]
[[Category:ဘီစီ ၃၂၃ ကွယ်လွန်သူများ]]
[[Category:နိုင်ငံတကာ ဘုရင်များ]]</text>
      <sha1>ft9mi3cste14y1hsqjk4ktzyijfkuks</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1046936</id>
      <parentid>1046935</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T11:00:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Cepyita</username>
        <id>93402</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1046936</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25728" sha1="jnld7t14oqx4a2lw2sx0u1etv4m9bv3" xml:space="preserve">{{copyedit|date=24 Jul 2021}}
{{Infobox royalty
| name = Alexander the Great
| title = Basileus of Macedon, Hegemon of the Hellenic League, Shahanshah of Persia, Pharaoh of  [[ရှေးဟောင်းအီဂျစ်|Egypt]], Lord of Asia
| image = Alexander the Great mosaic.jpg
| caption = &lt;small&gt;{{Citation | contribution = Alexander fighting king Darius III of Persia | title = Alexander Mosaic | publisher = Naples National Archaeological Museum}}.&lt;/small&gt;
| succession   = King of Macedonia
| reign = ဘီစီ ၃၃၆–၃၂၃
| predecessor  = Philip II
| successor = Alexander IV&lt;br /&gt;Philip III
| succession1   = Pharaoh of Egypt
| reign1 =ဘီစီ ၃၃၂–၃၂၃
| predecessor1  = Darius III
| successor1 = Alexander IV&lt;br /&gt;Philip III
| succession2   = King of Persia
| reign2 = ဘီစီ ၃၃၀–၃၂၃
| predecessor2  = Darius III
| successor2 = Alexander IV&lt;br /&gt;Philip III
| succession3   = King of Asia
| reign3 = ဘီစီ ၃၃၁–၃၂၃
| predecessor3  = ''New office''
| successor3 = Alexander IV&lt;br /&gt;Philip III
| othertitles =
| full name = Alexander III of Macedon
| native_lang1 = [[ဂရိဘာသာနှင့်စာပေ|ဂရိ]]
| native_lang1_name1 ={{plainlist |
* Μέγας Ἀλέξανδρος{{Cref2|d}} (''Mégas Aléxandros'', Great Alexander)
* Ἀλέξανδρος ὁ Μέγας (''Aléxandros ho Mégas'', Alexander the Great)
}}
| spouse = Roxana] of Bactria&lt;br /&gt;Stateira II of Persia&lt;br /&gt;Parysatis II of Persia
| issue = Alexander IV
| house = Argead
| house-type = Dynasty
| father = Philip II of Macedon
| mother = Olympias of Epirus
| birth_date = ၂၀ သို့ ၂၁ ဇူလိုင် ဘီစီ ၃၅၆
| birth_place = Pella, Macedon
| death_date = ၁၀ သို့ ၁၁ ဇွန် ဘီစီ ၃၂၃ (အသက် ၃၂)&lt;!-- 32 years, 10 months and 20 days (approx.) --&gt;
| death_place = [[ဘေဘီလုံအင်ပါယာ|ဘေဘီလုံ]]
| religion = Greek polytheism}}

မက်ဆီဒို၏ တတိယ အလက်ဇန္ဒား (၂၀/၂၁ ဇူလိုင် ၃၅၆ ဘီစီ - ၁၀/၁၁ ဇွန် ၃၂၃ ဘီစီ) '''မဟာအလက်ဇန္ဒား''' (Alexander the Great) အဖြစ် ထင်ရှားခဲ့သည်။ အလက်ဇန္ဒားဆိုသည်မှာ ဂရိ ဘာသာဖြင့် Ἀλέξανδρος ὁ Μέγας, alexo ကာကွယ်ခြင်း၊ ကူညီခြင်း ဟုတွင်ပြီး aner မှာ လူ ကို ဆိုလိုသည်။ ထို့ကြောင့် ကာကွယ် စောင့်ရှောက် နိုင်စွမ်းသူ ဟု ဖွင့်ဆိုနိုင်ပေမည်။
၎င်းသည် ရှေးဂရိနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်း မက်ဆီဒိုးနီးယားမှ ဘုရင် တစ်ပါး ဖြစ်သည်။ 
ဘီစီ ၃၅၆ တွင် Pella (မက်စီဒိုးနီးယား အလယ်ပိုင်း)တွင် ဖွားမြင်ခဲ့ပြီး အရစ္စတိုတယ် ထံတွင် အသက် ၁၆ နှစ်ထိ ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ အသက် (၃၀) တွင် အကြီးမားဆုံး အင်ပါယာ တစ်ခုကို ချဲ့ထွင်နိုင်ခဲ့ပြီး ၎င်း၏ အင်ပါယာ သည်   Ionian Sea  မှ  Himalayas ထိကျယ်ပြန့်ခဲ့သည်။ ၎င်းလက်ထက်တိုက်ခဲ့သော တိုက်ပွဲများတွင် ရှုံးနိမ့်ခဲ့ခြင်း မရှိသောကြောင့် စစ်သမိုင်း တွင် အအောင်မြင်ဆုံးသော စစ်ခေါင်းဆောင်အဖြစ် အတူမရှိ ထင်ရှားသူဖြစ်သည်။၎င်း၏ အင်ပါယာသည် မျက်မှောက်ခေတ်တွင် [[ဂရိနိုင်ငံ|ဂရိ]] မှ [[ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ|ပါကစ္စတန်]] ထိ ကျယ်ပြန့် ပေသည်။

ဘီစီ ၃၃၆ တွင် အလက်ဇန္ဒား၏ဖခင်ဖြစ်သူ မက်စီဒိုးနီးယား ဘုရင် ဖိလစ် ၂  လုပ်ကြံခံရပြီးနောက် ထီးနန်းဆက်ခံခဲ့သည်။ ဖိလစ်သေဆုံးပြီး နောက် အလက်ဇန္ဒားသည်  ဖခင်သိမ်းပိုက်ခဲ့သော အင်ပါယာနှင့် တိုက်ရည်ခိုက်ရည်ပြည့်၀ပြီး ဖြစ်သော စစ်တပ်ကို အမွေရရှိ ခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ဂရိစစ်သေနာပတိချုပ် ရာထူးကိုခန့်အပ်ခံရပြီးနောက် ဖခင်လက်ထက် နယ်မြေချဲ့  ထွင်ရေး စီမံချက်ကို ဆက်လက် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ဘီစီ ၃၃၄ တွင် Achaemenid အင်ပါယာအား ကျူး ကျော်သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် အာရှမိုင်းနား အား အုပ်ချုပ်သည့် အချိန်မှစ၍ ၁၀ နှစ်ခန့်ထိ စစ်ပွဲများဆက်တိုက် ဆင်နွဲခဲ့ရသည်။ Issus တိုက်ပွဲ, Gaugamela တိုက်ပွဲတို့ဖြင့် ပါရှားတို့၏  ဩဇာကို ချိုးဖဲ့ခဲ့သည်။ ထို့နောက်ပိုင်းတွင် ပါရှား ဘုရင် တတိယမြောက် ဒရိုင်းယပ်စ် ကိုအောင်နိုင်ကာ ပါရှား အင်ပါယာ၏ အရှင်သခင်ဖြစ်လာခဲ့ သည်။ မျက်မှောက်ခေတ်တွင် Adriatic ပင်လယ် မှ Indus မြစ်ထိ ကျယ်ဝန်းသည်။

 ဖခမည်းတော် [[မက်စီဒိုးနီးယား|မက်ဆီဒိုးနီးယား]]ဘုရင် ဖိလစ်နှင့် မယ်တော် အိုလံပီယာမှ ဖွားမြင်သည့်သား ဖြစ်သည်။ မွေးဖွားပြီးနောက်တွင် ဖခမည်းတော်ဖိလစ်မှာ မက်စီဒိုးနီးယားမှ မြောက်ဘက်နယ် အနည်းငယ်နှင့် တောင်ဘက် ဂရိနိုင်ငံများကို သိမ်းယူပြီးဖြစ်သည်။ ငယ်စဉ်ကပင် ထက်မြက်သည့်အလျှောက် အသက် ၁၃ နှစ်တွင် ဆရာဖြစ်သူ [[အရစ္စတိုတယ်]]၏ သွန်သင်ပြသမှုများကို ခံယူပြီး အသက် ၂၀ တွင် ဖိလစ်လုပ်ကြံခံရသဖြင့် ဂရိတို့၏ဘုရင် ဖြစ်လာတော့သည်။ နန်းတက်စတွင် လက်အောက်ခံများက မက်ဆီဒိုးနီးယား၏ အုပ်ချုပ်မှုအောက်မှ လွတ်မြောက်ရန် အကြံဖြင့် ပုန်ကန်ကြသည်။ သို့သော် ငယ်ရွယ်သည့် အလက်ဇန္ဒားသည် အဆိုပါ တွန်းလှန်မှုများကို ရက်စက်စွာ နှိမ်နှင်းပြခြင်းဖြင့် ငြိမ်ဝပ်စေခဲ့သည်။

==အမည်နာမ==
Alexander ဟူသော အမည်ဘွဲ့ကို အသောကမင်းကြီး၏ ပြာကဋ ပါဠိ(Prakrit) ကျောက်စာများ၌ '''အလိကသုဒရ''' သို့မဟုတ် '''အလိကျၐုဒလ''' ဟု အက္ခရာတင်၏။ 
မဟာအလက်ဇန္ဒားကို ရှေးဂရိဘာသာဖြင့် (Ἀλέξανδρος ὁ Μέγας) ဟု ခေါ်သည်။ Ἀλέξανδρος ကို မြန်မာသံပြုလျှင် အ

နိရုတ္တိဖွင့်ရလျှင်  ᾰ̓λέξω (ăléxō) မှာ &quot;ကာကွယ်-စောင့်ရှောက်-ကူညီ-ရန်တား&quot;  အနက်ဟောပြီး  ᾰ̓νήρ (ănḗr) မှာ &quot;လူယောက်ျား# ကို ဆိုလိုသည်။ ထို့ကြောင့် &quot;ကာကွယ် စောင့်ရှောက် နိုင်စွမ်းရှိသူ&quot; ဟု ဖွင့်ဆိုနိုင်ပေမည်။ ဤအနက်ကို ဟပ်မိအောင် ပါဠိမှုပြုရလျှင် 


== နယ်ပယ်ချဲ့ထွင်ခြင်း ==
ဘီစီ ၃၃၄ မှစကာ အလက်ဇန္ဒား၏ နယ်ပယ်ချဲ့ထွင်မှုကို မရပ်မနား စတင်တော့သည်။ ရှေးဦးစွာ တပ်အနည်းငယ်ကိုသာ [[ဂရိနိုင်ငံ|ဂရိ]]တွင် အစောင့်အနေဖြင့် ချန်ထားပြီး စစ်သည် ၃၅၀၀၀ ဖြင့် [[ပါရှန်းအင်ပါယာ|ပါရှားအင်ပါယာ]]ကို ထိုးစစ်ဆင်သည်။ ထိုစဉ်က [[အာရှ]]မှ နှစ် ၂၀၀ သက်တမ်းရှိ ပါရှားအင်ပါယာ (အီဂျစ်မှ အိန္ဒိယထိ) မှာ ဂရိတို့နယ်မြေနှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် အလွန့်အလွန်မှ ကြီးကျယ်လှသဖြင့် ငယ်ရွယ်သည့် အလက်ဇန္ဒား၏ အင်အားမှာ ပျက်ရယ်ပြုဖွယ် အဆင့်ပင်ဖြစ်နေသည်။ သို့သော် အမှန်တကယ် တိုက်ခိုက်သည်နှင့် ပါရှားတို့ သိလာသည်မှာ ဖိလစ်ဘုရင်က သားဖြစ်သူအတွက် အမွေချန်ရစ်ပေးခဲ့သော ဂရိ-မက်စီဒုံ တပ်ပေါင်းတို့၏ စစ်ရေးစွမ်းရည်မှာ အနယ်နယ်အရပ်ရပ်မှ စုစည်းထားသည့် ပါရှန်းအင်ပါယာ၏ တပ်ထက် များစွာသာလွန်ကြောင်းပင်ဖြစ်သည်။ သို့ဖြင့် ပါရှန်းအင်ပါယာ၏ အနောက်ဘက်မျက်နှာစာ အာရှမိုင်းနားဒေသများဖြစ်သည့် ယနေ့ [[ဆီးရီးယား]]၊ [[လက်ဘနွန်]]၊ [[အစ္စရေးနိုင်ငံ|အစ္စရေး]]၊ [[ပါလက်စတိုင်း]]၊ ဂါဇာ၊ [[အီဂျစ်နိုင်ငံ|အီဂျစ်]]တို့မှာ အလက်ဇန္ဒား၏ လက်အောက်ကို အချိန်တိုအတွင်း ကျရောက်ပြီးနောက် အီဂျစ်မှ ရဟန်းများက သူ့အား ဖာရိုဘွဲ့ဖြင့် ပူဇော်ကာ နတ်ဘုရားတစ်ပါးအဖြစ် သတ်မှတ်ကြေညာပေးသည်။ ထိုတိုက်ပွဲစဉ်များအတွင်း ခက်ခဲသည့် တိုက်ပွဲဟူ၍ ဖီနီစီယမ်ကျွန်းမှ တိုင်ရာမြို့ခံတပ်ကို ၇ လကြာ တိုက်ရသည်သာရှိသည်။ ထိုစဉ်က ပါရှန်းဧကရာဇ် တတိယမြောက် ဒရိုင်းယပ်စ် က ပါရှားနယ် တစ်ဝက်ပေးကာ စစ်ပြေငြိမ်းရန် ကမ်းလှမ်းသော်လည်း လက်မခံခဲ့ပေ။ ထိုကိစ္စနှင့် ပတ်သတ်၍ စစ်သူကြီး [https://en.wikipedia.org/wiki/Parmenion ပါမီနီယို]က &quot;ငါသာ အလက်ဇန္ဒားဖြစ်ရင် ဒီကမ်းလှမ်းချက်ကို လက်ခံမိမယ်။&quot;ဟု ဆိုသည်ကို အလက်ဇန္ဒားကလည်း &quot;ငါသာ ပါမေနီယိုဆိုရင်လည်း ဒီကမ်းလှမ်းချက်ကို လက်ခံတာပေါ့။&quot; ဟုပြန်လည်ချေပခဲ့သည်။

အီဂျစ်မှ အာရှဖက်သို့ ပြန်လှည့်ပြီး ဘီစီ ၃၃၁ တွင် [[ဂေါဂါမီလာတိုက်ပွဲ]]၌ မိမိထက်အင်အားများစွာ သာလွန်သည့် ပါရှန်းတပ်မကြီးကို အပြတ်အသတ် နိုင်သဖြင့် ဘေဘီလုံသို့ ဆက်လက်ချီတက်သည်။ နောက် ပါရှန်းမြို့တော်များဖြစ်သည့် စုစု နှင့် ပါစီပိုလစ် တို့ဆီ ချီတက်သည်။ ထိုအချိန်တွင်ပဲ ပါရှန်းဧကရာဇ် ဒရိုင်းယပ်စ်-၃ က လက်နက်ချရန် ကြံရာ သူ၏ နောက်လိုက်များက သတ်ဖြတ်လိုက်ကြသည့်အတွက် အီရန် (ပါရှန်း) တို့အင်အားမှာ ပြိုကွဲခြင်းသို့ရောက်လေသည်။ ဘီစီ ၃၃၀ မှ သုံးနှစ်အတွင်း ပါရှန်းတပ် အကြွင်းအကျန်များကို နှိမ်နှင်းပြီး အီရန်အရှေ့ဘက်ခြမ်းကို သိမ်းယူသည်။

== နောက်ဆုံး အချိန်ကာလများ ==
တစ်နှစ်နီးပါးမျှ ပါရှားတွင်အခြေချကာ တည်ငြိမ်ရေးကို ဆောင်ရွက်ပြီး အိန္ဒိယမြောက်ပိုင်းသို့ ချီတက်သိမ်းသွင်းပြန်သည်။ သို့သော် ဆိုးဝါးလှသည့် အိန္ဒိယတောတောင်နှင့် ရာသီဥတုဒဏ်ကြောင့် လည်းကောင်း၊ မိမိတပ်သားများက အိမ်ပြန်ရန် ဆန္ဒပြင်းပြသည်ကြောင့် လည်းကောင်း ဂရိသို့လှည့်ပြန်ရသည်။ ထိုမတိုင်မှီက အာရှမှ ပါရှန်းများသည် မိမိတို့ ဂရိများထင်သကဲ့သို့ အရိုင်းအစိုင်းများ မဟုတ်ကြောင်း၊ ပါရှန်းတို့တွင်လည်း ထူးချွန်သည့် အရည်အသွေးများ ကိုယ်စီရှိကြောင်း နားလည်ပြီး မိမိ၏ ဂရိ-မက်စီဒုံ စစ်သည်များကို ပါရှန်းသူများနှင့် လက်ထပ်စေသည်။ မိမိကိုယ်တိုင်လည်း ဒရိုင်းယပ်စ်၏ သမီးတော်နှင့် လက်ထပ်သည်။ ထိုသို့ ဂရိ-မက်စီဒုံ-ပါရှန်း ဗဟုယဉ်ကျေးမှု အင်ပါယာကို တည်ထောင်ကာ မိမိကအုပ်စိုးရန် ကြံရွယ်ခဲ့သည်။ ဘီစီ ၃၂၃ ဇွန်လဦးကာလ ၊ နောက်တစ်ကြိမ် အိန္ဒိယသို့ ချီတက်ရန် စစ်ပြင်စဲ ဘေဘီလုံမြို့တော်တွင် ရုတ်တရက် အပြင်းဖျားနာကာ ၁၀ ရက်အကြာတွင် အသက် ၃၂ နှစ်သာရှိသေးသည့် စစ်ဘုရင်ကြီး မဟာအလက်ဇန္ဒား နတ်ရွာစံလေသည်။ ၎င်းနတ်ရွာစံသည်နှင့် ၎င်း၏အင်ပါယာမှာလည်း ပြိုကွဲလေသည်။ အကြောင်းမှာ မည်သူ့အား နန်းဆက်ခံရန် မိန့်မှာဖူးသည် မရှိသဖြင့် ၎င်း၏ပိုင်နက်များကို စစ်သူကြီးများက အပိုင်းပိုင်း ခွဲယူသွားကြခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။ ထိုနယ်မြေလုပွဲတွင် မိခင်၊ မိဖုရားများနှင့် သားသမီးများမှာ ဓားစာခံအဖြစ် အသတ်ခံရကြရှာသည်။

== အရည်အချင်းများ ==
[[File:AlexanderCoin.jpg|thumb |fram | right | မဟာအလက်ဇန္ဒားပုံပါ ဒင်္ဂါးပြားပုံ]]
မဟာအလက်ဇန္ဒားသည် အသက် ၂၀ နန်းတက်ပြီး အသက် ၃၂ နတ်ရွာစံသည်ထိ တိုက်သမျှစစ် ရှုံးဖူးသည်မရှိချေ။ ထိုသို့ဖြစ်ရသည်မှာ-
# ဖခမည်းတော်ဖိလစ်ဘုရင် အမွေပေးခဲ့သည့် စစ်တပ်မှာ အလွန်အရည်အသွေး၊ တိုက်ခိုက်နိုင်စွမ်း ကောင်းလွန်းသည်။ ခြေလျင်တပ်က လှံတံရှည်များကို အားပြုကာ စနစ်တကျ တိုက်ခိုက်တတ်ပြီး နောက်မှ မြင်းတပ်ကလည်း သေနင်္ဂဗျူဟာကို အကောင်းဆုံး ပုံဖော်နိုင်သည်။
# မဟာအလက်ဇန္ဒား၏ အလွန်ရဲရင့်သည့် ပင်ကိုစိတ်ဖြစ်သည်။ အနိုင်တိုက်ရန် ဆုံးဖြတ်သည်နှင့် မိမိကိုယ်တိုင် မြင်းတပ်ကို ဦးဆောင်ကာ ရှေ့ဆုံးမှတိုက်လေ့ရှိသည်။ ထို့ကြောင့် စစ်သည်တို့လည်း “မိမိတို့ဘုရင်သည် သူမလုပ်ဝံ့ဘဲ ငါတို့ကို မခိုင်း။” ဟုနားလည်ပြီး ၎င်းနှင့်အတူ တိုက်ပွဲဝင်သည်။ စစ်ပွဲကို ကိုယ်တိုင် ဦးဆောင်တိုက်သဖြင့် မကြာခဏဆိုသလို သေဘေးနှင့် ကြုံလေ့ရှိသည်။ သို့သော် စစ်ပွဲတိုင်းကို ကိုယ်တိုင်ဦးဆောင်မြဲဖြစ်သည်။ (စစ်တိုက်ရာတွင် သူမတူအောင် အလွန်အမင်း ရဲရင့်ခက်ထန်သော်လည်း၊ စစ်ပွဲကာလမဟုတ်လျှင် ရန်သူနှင့်ပင်ဖြစ်စေ မိမိကိုယ်နှင့်မခြား ကြင်နာစွာဖြင့်၊ လေးစားသမှုပေးကာ ဆက်ဆံတတ်သည်။ အလွန်ဆက်ဆံရေးပြေပြစ်သူအဖြစ် ရန်သူများကပင် ချီးကျူးကြသည်။)
# နောက်တစ်ကြောင်းမှာ ခေတ်အဆက်ဆက်တွင် သူသာအတော်ဆုံး စစ်ဗိုလ်ချုပ်၊ စစ်ဘုရင်ဟု ဆိုရလောက်အောင်ပင် ထူးချွန်လှသည့် စစ်ခေါင်းဆောင်ဖြစ်သည်။ မိမိထက် အင်အား အလွန်သာလွန်သည့် ပါရှန်းတပ်များကို အင်အားနည်းနည်းဖြင့် ဆက်ကာဆက်ကာ အောင်နိုင်သည်ကို ကြည့်လျှင် အလက်ဇန္ဒား၏ စစ်ရေးသေနင်္ဂ နည်းဗျူဟာတွင် တစ်ဖက်ကမ်းခတ် ပိုင်နိုင်ပုံကို သိနိုင်သည်။

သို့သော် မကြာခဏ သေဘေးနှင့် ကြုံရသည့်တိုင် စစ်ဘုရင်ကြီးမှာ သေဘေးနှင့်နီးသည်ဟု မိမိကိုယ်ကို အသိမဝင်ပဲ နန်းလျာ မသတ်မှတ်သဖြင့် ၎င်း၏လက်နက်နိုင်ငံမှာ အလွယ်တကူပင် ပြိုလဲရခြင်းမှာ အလွန်မှ အံ့ဖွယ်ကောင်းလှသည်။ အသေမစောလျှင် ကမ္ဘာ့သမိုင်းကို ယခုထက် ပြောင်းလဲခဲ့ဦးမည်သာဖြစ်သည်။ တိုက်စရာ နယ်ပယ် ကျန်သရွေ့ကို တိုက်ဦးမည်သာဖြစ်သည်။ အိန္ဒိယကိုရလျှင် စစ်တပ်ကို အနောက်ဘက်လှည့်ပြီး [[အာဖရိက]]နှင့် [[မြေထဲပင်လယ်]] ကမ်းခြေများကိုပါ သိမ်းယူရန် ဆန္ဒရှိသေးသည် ဟုဆိုကြသည်။

သူ့ကျေးဇူးကြောင့် ယခင်က ဂရိတို့မသိခဲ့၊ မမြင်ခဲ့သည့် အရှေ့တိုင်း ယဉ်ကျေးမှုကို မြည်းစမ်းသုံးစွဲခွင့်ရပြီး အရှေ့၊ အနောက် ယဉ်ကျေးမှုခြင်း ဖလှယ်ကြသဖြင့် များစွာအကျိုးဖြစ်ထွန်းသည် ဟုဆိုနိုင်သည်။ ဤဆက်ဆံရေးတို့ကြောင့် ၎င်းနတ်ရွာစံပြီး နောင်နှစ်ပေါင်း ရာချီအတွင်း [[ဟယ်လင်နစ်ခေတ် ယဉ်ကျေးမှု]] ပေါ်ထွန်းကာ ဂရိတို့ တိုးတက်လာရသည်။ အဆိုပါ ဟယ်လင်နစ် ယဉ်ကျေးမှုမှာ ဂရိမှ ရောမ သို့ဆက်လက်စီးဆင်းပြီး နောင် ဥရောပ တစ်ဝန်းပျံ့နှံ့သေးသဖြင့် သူ့ကျေးဇူးမှာ [[ဥရောပ]]အပေါ်တွင်လည်း ရှိသေးသည် ဟုဆိုနိုင်သည်။ ထို့ပြင် အိန္ဒိယတွင်လည်း ရှေးကမရှိခဲ့သည့် ဘာသာရေးဆိုင်ရာ ရုပ်တုများကို ဂရိယဉ်ကျေးမှု အငွေ့အသက်များ ဖြင့်ထုလုပ်လာကြသည်။

== ရည်ညွှန်းကိုးကား ==
{{reflist}}
* ကျော်စွာ(၁၀၀)-[[ဒေါက်တာသန်းထွန်း]]

[[Category:ဘီစီ ၃၅၆ မွေးဖွားသူများ]]
[[Category:ဘီစီ ၃၂၃ ကွယ်လွန်သူများ]]
[[Category:နိုင်ငံတကာ ဘုရင်များ]]</text>
      <sha1>jnld7t14oqx4a2lw2sx0u1etv4m9bv3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1046937</id>
      <parentid>1046936</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T11:07:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Cepyita</username>
        <id>93402</id>
      </contributor>
      <origin>1046937</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25929" sha1="kdkvfi5logmysaytdmgeso8wg783df2" xml:space="preserve">{{copyedit|date=24 Jul 2021}}
{{Infobox royalty
| name = Alexander the Great
| title = Basileus of Macedon, Hegemon of the Hellenic League, Shahanshah of Persia, Pharaoh of  [[ရှေးဟောင်းအီဂျစ်|Egypt]], Lord of Asia
| image = Alexander the Great mosaic.jpg
| caption = &lt;small&gt;{{Citation | contribution = Alexander fighting king Darius III of Persia | title = Alexander Mosaic | publisher = Naples National Archaeological Museum}}.&lt;/small&gt;
| succession   = King of Macedonia
| reign = ဘီစီ ၃၃၆–၃၂၃
| predecessor  = Philip II
| successor = Alexander IV&lt;br /&gt;Philip III
| succession1   = Pharaoh of Egypt
| reign1 =ဘီစီ ၃၃၂–၃၂၃
| predecessor1  = Darius III
| successor1 = Alexander IV&lt;br /&gt;Philip III
| succession2   = King of Persia
| reign2 = ဘီစီ ၃၃၀–၃၂၃
| predecessor2  = Darius III
| successor2 = Alexander IV&lt;br /&gt;Philip III
| succession3   = King of Asia
| reign3 = ဘီစီ ၃၃၁–၃၂၃
| predecessor3  = ''New office''
| successor3 = Alexander IV&lt;br /&gt;Philip III
| othertitles =
| full name = Alexander III of Macedon
| native_lang1 = [[ဂရိဘာသာနှင့်စာပေ|ဂရိ]]
| native_lang1_name1 ={{plainlist |
* Μέγας Ἀλέξανδρος{{Cref2|d}} (''Mégas Aléxandros'', Great Alexander)
* Ἀλέξανδρος ὁ Μέγας (''Aléxandros ho Mégas'', Alexander the Great)
}}
| spouse = Roxana] of Bactria&lt;br /&gt;Stateira II of Persia&lt;br /&gt;Parysatis II of Persia
| issue = Alexander IV
| house = Argead
| house-type = Dynasty
| father = Philip II of Macedon
| mother = Olympias of Epirus
| birth_date = ၂၀ သို့ ၂၁ ဇူလိုင် ဘီစီ ၃၅၆
| birth_place = Pella, Macedon
| death_date = ၁၀ သို့ ၁၁ ဇွန် ဘီစီ ၃၂၃ (အသက် ၃၂)&lt;!-- 32 years, 10 months and 20 days (approx.) --&gt;
| death_place = [[ဘေဘီလုံအင်ပါယာ|ဘေဘီလုံ]]
| religion = Greek polytheism}}

မက်ဆီဒို၏ တတိယ အလက်ဇန္ဒား (၂၀/၂၁ ဇူလိုင် ၃၅၆ ဘီစီ - ၁၀/၁၁ ဇွန် ၃၂၃ ဘီစီ) '''မဟာအလက်ဇန္ဒား''' (Alexander the Great) အဖြစ် ထင်ရှားခဲ့သည်။ အလက်ဇန္ဒားဆိုသည်မှာ ဂရိ ဘာသာဖြင့် Ἀλέξανδρος ὁ Μέγας, alexo ကာကွယ်ခြင်း၊ ကူညီခြင်း ဟုတွင်ပြီး aner မှာ လူ ကို ဆိုလိုသည်။ ထို့ကြောင့် ကာကွယ် စောင့်ရှောက် နိုင်စွမ်းသူ ဟု ဖွင့်ဆိုနိုင်ပေမည်။
၎င်းသည် ရှေးဂရိနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်း မက်ဆီဒိုးနီးယားမှ ဘုရင် တစ်ပါး ဖြစ်သည်။ 
ဘီစီ ၃၅၆ တွင် Pella (မက်စီဒိုးနီးယား အလယ်ပိုင်း)တွင် ဖွားမြင်ခဲ့ပြီး အရစ္စတိုတယ် ထံတွင် အသက် ၁၆ နှစ်ထိ ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ အသက် (၃၀) တွင် အကြီးမားဆုံး အင်ပါယာ တစ်ခုကို ချဲ့ထွင်နိုင်ခဲ့ပြီး ၎င်း၏ အင်ပါယာ သည်   Ionian Sea  မှ  Himalayas ထိကျယ်ပြန့်ခဲ့သည်။ ၎င်းလက်ထက်တိုက်ခဲ့သော တိုက်ပွဲများတွင် ရှုံးနိမ့်ခဲ့ခြင်း မရှိသောကြောင့် စစ်သမိုင်း တွင် အအောင်မြင်ဆုံးသော စစ်ခေါင်းဆောင်အဖြစ် အတူမရှိ ထင်ရှားသူဖြစ်သည်။၎င်း၏ အင်ပါယာသည် မျက်မှောက်ခေတ်တွင် [[ဂရိနိုင်ငံ|ဂရိ]] မှ [[ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ|ပါကစ္စတန်]] ထိ ကျယ်ပြန့် ပေသည်။

ဘီစီ ၃၃၆ တွင် အလက်ဇန္ဒား၏ဖခင်ဖြစ်သူ မက်စီဒိုးနီးယား ဘုရင် ဖိလစ် ၂  လုပ်ကြံခံရပြီးနောက် ထီးနန်းဆက်ခံခဲ့သည်။ ဖိလစ်သေဆုံးပြီး နောက် အလက်ဇန္ဒားသည်  ဖခင်သိမ်းပိုက်ခဲ့သော အင်ပါယာနှင့် တိုက်ရည်ခိုက်ရည်ပြည့်၀ပြီး ဖြစ်သော စစ်တပ်ကို အမွေရရှိ ခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ဂရိစစ်သေနာပတိချုပ် ရာထူးကိုခန့်အပ်ခံရပြီးနောက် ဖခင်လက်ထက် နယ်မြေချဲ့  ထွင်ရေး စီမံချက်ကို ဆက်လက် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ဘီစီ ၃၃၄ တွင် Achaemenid အင်ပါယာအား ကျူး ကျော်သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် အာရှမိုင်းနား အား အုပ်ချုပ်သည့် အချိန်မှစ၍ ၁၀ နှစ်ခန့်ထိ စစ်ပွဲများဆက်တိုက် ဆင်နွဲခဲ့ရသည်။ Issus တိုက်ပွဲ, Gaugamela တိုက်ပွဲတို့ဖြင့် ပါရှားတို့၏  ဩဇာကို ချိုးဖဲ့ခဲ့သည်။ ထို့နောက်ပိုင်းတွင် ပါရှား ဘုရင် တတိယမြောက် ဒရိုင်းယပ်စ် ကိုအောင်နိုင်ကာ ပါရှား အင်ပါယာ၏ အရှင်သခင်ဖြစ်လာခဲ့ သည်။ မျက်မှောက်ခေတ်တွင် Adriatic ပင်လယ် မှ Indus မြစ်ထိ ကျယ်ဝန်းသည်။

ဖခမည်းတော် [[မက်စီဒိုးနီးယား|မက်ဆီဒိုးနီးယား]]ဘုရင် ဖိလစ်နှင့် မယ်တော် အိုလံပီယာမှ ဖွားမြင်သည့်သား ဖြစ်သည်။ မွေးဖွားပြီးနောက်တွင် ဖခမည်းတော်ဖိလစ်မှာ မက်စီဒိုးနီးယားမှ မြောက်ဘက်နယ် အနည်းငယ်နှင့် တောင်ဘက် ဂရိနိုင်ငံများကို သိမ်းယူပြီးဖြစ်သည်။ ငယ်စဉ်ကပင် ထက်မြက်သည့်အလျှောက် အသက် ၁၃ နှစ်တွင် ဆရာဖြစ်သူ [[အရစ္စတိုတယ်]]၏ သွန်သင်ပြသမှုများကို ခံယူပြီး အသက် ၂၀ တွင် ဖိလစ်လုပ်ကြံခံရသဖြင့် ဂရိတို့၏ဘုရင် ဖြစ်လာတော့သည်။ နန်းတက်စတွင် လက်အောက်ခံများက မက်ဆီဒိုးနီးယား၏ အုပ်ချုပ်မှုအောက်မှ လွတ်မြောက်ရန် အကြံဖြင့် ပုန်ကန်ကြသည်။ သို့သော် ငယ်ရွယ်သည့် အလက်ဇန္ဒားသည် အဆိုပါ တွန်းလှန်မှုများကို ရက်စက်စွာ နှိမ်နှင်းပြခြင်းဖြင့် ငြိမ်ဝပ်စေခဲ့သည်။

==အမည်နာမ==
Alexander ဟူသော အမည်ဘွဲ့ကို အသောကမင်းကြီး၏ ပြာကဋ ပါဠိ(Prakrit) ကျောက်စာများ၌ '''အလိကသုဒရ''' သို့မဟုတ် '''အလိကျၐုဒလ''' ဟု အက္ခရာတင်၏။ '''အလသန္ဒါ''' ဟုလည်း တွင်၏။

မဟာအလက်ဇန္ဒားကို ရှေးဂရိဘာသာဖြင့် (Ἀλέξανδρος ὁ Μέγας) ဟု ခေါ်သည်။ Ἀλέξανδρος ကို မြန်မာသံပြုလျှင် /အာလေ့'က်စန္ဒရို့'စ်/ ​ဖြစ်မည်။

နိရုတ္တိဖွင့်ရလျှင်  ᾰ̓λέξω (ăléxō) မှာ &quot;ကာကွယ်-စောင့်ရှောက်-ကူညီ-ရန်တား&quot;  အနက်ဟောပြီး  ᾰ̓νήρ (ănḗr) မှာ &quot;လူယောက်ျား# ကို ဆိုလိုသည်။ ထို့ကြောင့် &quot;ကာကွယ် စောင့်ရှောက် နိုင်စွမ်းရှိသူ&quot; ဟု ဖွင့်ဆိုနိုင်ပေမည်။ ဤအနက်ကို ဟပ်မိအောင် ပါဠိမှုပြုရလျှင် '''အာရက္ခနရ'''  ဖြစ်ရာ၏။


== နယ်ပယ်ချဲ့ထွင်ခြင်း ==
ဘီစီ ၃၃၄ မှစကာ အလက်ဇန္ဒား၏ နယ်ပယ်ချဲ့ထွင်မှုကို မရပ်မနား စတင်တော့သည်။ ရှေးဦးစွာ တပ်အနည်းငယ်ကိုသာ [[ဂရိနိုင်ငံ|ဂရိ]]တွင် အစောင့်အနေဖြင့် ချန်ထားပြီး စစ်သည် ၃၅၀၀၀ ဖြင့် [[ပါရှန်းအင်ပါယာ|ပါရှားအင်ပါယာ]]ကို ထိုးစစ်ဆင်သည်။ ထိုစဉ်က [[အာရှ]]မှ နှစ် ၂၀၀ သက်တမ်းရှိ ပါရှားအင်ပါယာ (အီဂျစ်မှ အိန္ဒိယထိ) မှာ ဂရိတို့နယ်မြေနှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် အလွန့်အလွန်မှ ကြီးကျယ်လှသဖြင့် ငယ်ရွယ်သည့် အလက်ဇန္ဒား၏ အင်အားမှာ ပျက်ရယ်ပြုဖွယ် အဆင့်ပင်ဖြစ်နေသည်။ သို့သော် အမှန်တကယ် တိုက်ခိုက်သည်နှင့် ပါရှားတို့ သိလာသည်မှာ ဖိလစ်ဘုရင်က သားဖြစ်သူအတွက် အမွေချန်ရစ်ပေးခဲ့သော ဂရိ-မက်စီဒုံ တပ်ပေါင်းတို့၏ စစ်ရေးစွမ်းရည်မှာ အနယ်နယ်အရပ်ရပ်မှ စုစည်းထားသည့် ပါရှန်းအင်ပါယာ၏ တပ်ထက် များစွာသာလွန်ကြောင်းပင်ဖြစ်သည်။ သို့ဖြင့် ပါရှန်းအင်ပါယာ၏ အနောက်ဘက်မျက်နှာစာ အာရှမိုင်းနားဒေသများဖြစ်သည့် ယနေ့ [[ဆီးရီးယား]]၊ [[လက်ဘနွန်]]၊ [[အစ္စရေးနိုင်ငံ|အစ္စရေး]]၊ [[ပါလက်စတိုင်း]]၊ ဂါဇာ၊ [[အီဂျစ်နိုင်ငံ|အီဂျစ်]]တို့မှာ အလက်ဇန္ဒား၏ လက်အောက်ကို အချိန်တိုအတွင်း ကျရောက်ပြီးနောက် အီဂျစ်မှ ရဟန်းများက သူ့အား ဖာရိုဘွဲ့ဖြင့် ပူဇော်ကာ နတ်ဘုရားတစ်ပါးအဖြစ် သတ်မှတ်ကြေညာပေးသည်။ ထိုတိုက်ပွဲစဉ်များအတွင်း ခက်ခဲသည့် တိုက်ပွဲဟူ၍ ဖီနီစီယမ်ကျွန်းမှ တိုင်ရာမြို့ခံတပ်ကို ၇ လကြာ တိုက်ရသည်သာရှိသည်။ ထိုစဉ်က ပါရှန်းဧကရာဇ် တတိယမြောက် ဒရိုင်းယပ်စ် က ပါရှားနယ် တစ်ဝက်ပေးကာ စစ်ပြေငြိမ်းရန် ကမ်းလှမ်းသော်လည်း လက်မခံခဲ့ပေ။ ထိုကိစ္စနှင့် ပတ်သတ်၍ စစ်သူကြီး [https://en.wikipedia.org/wiki/Parmenion ပါမီနီယို]က &quot;ငါသာ အလက်ဇန္ဒားဖြစ်ရင် ဒီကမ်းလှမ်းချက်ကို လက်ခံမိမယ်။&quot;ဟု ဆိုသည်ကို အလက်ဇန္ဒားကလည်း &quot;ငါသာ ပါမေနီယိုဆိုရင်လည်း ဒီကမ်းလှမ်းချက်ကို လက်ခံတာပေါ့။&quot; ဟုပြန်လည်ချေပခဲ့သည်။

အီဂျစ်မှ အာရှဖက်သို့ ပြန်လှည့်ပြီး ဘီစီ ၃၃၁ တွင် [[ဂေါဂါမီလာတိုက်ပွဲ]]၌ မိမိထက်အင်အားများစွာ သာလွန်သည့် ပါရှန်းတပ်မကြီးကို အပြတ်အသတ် နိုင်သဖြင့် ဘေဘီလုံသို့ ဆက်လက်ချီတက်သည်။ နောက် ပါရှန်းမြို့တော်များဖြစ်သည့် စုစု နှင့် ပါစီပိုလစ် တို့ဆီ ချီတက်သည်။ ထိုအချိန်တွင်ပဲ ပါရှန်းဧကရာဇ် ဒရိုင်းယပ်စ်-၃ က လက်နက်ချရန် ကြံရာ သူ၏ နောက်လိုက်များက သတ်ဖြတ်လိုက်ကြသည့်အတွက် အီရန် (ပါရှန်း) တို့အင်အားမှာ ပြိုကွဲခြင်းသို့ရောက်လေသည်။ ဘီစီ ၃၃၀ မှ သုံးနှစ်အတွင်း ပါရှန်းတပ် အကြွင်းအကျန်များကို နှိမ်နှင်းပြီး အီရန်အရှေ့ဘက်ခြမ်းကို သိမ်းယူသည်။

== နောက်ဆုံး အချိန်ကာလများ ==
တစ်နှစ်နီးပါးမျှ ပါရှားတွင်အခြေချကာ တည်ငြိမ်ရေးကို ဆောင်ရွက်ပြီး အိန္ဒိယမြောက်ပိုင်းသို့ ချီတက်သိမ်းသွင်းပြန်သည်။ သို့သော် ဆိုးဝါးလှသည့် အိန္ဒိယတောတောင်နှင့် ရာသီဥတုဒဏ်ကြောင့် လည်းကောင်း၊ မိမိတပ်သားများက အိမ်ပြန်ရန် ဆန္ဒပြင်းပြသည်ကြောင့် လည်းကောင်း ဂရိသို့လှည့်ပြန်ရသည်။ ထိုမတိုင်မှီက အာရှမှ ပါရှန်းများသည် မိမိတို့ ဂရိများထင်သကဲ့သို့ အရိုင်းအစိုင်းများ မဟုတ်ကြောင်း၊ ပါရှန်းတို့တွင်လည်း ထူးချွန်သည့် အရည်အသွေးများ ကိုယ်စီရှိကြောင်း နားလည်ပြီး မိမိ၏ ဂရိ-မက်စီဒုံ စစ်သည်များကို ပါရှန်းသူများနှင့် လက်ထပ်စေသည်။ မိမိကိုယ်တိုင်လည်း ဒရိုင်းယပ်စ်၏ သမီးတော်နှင့် လက်ထပ်သည်။ ထိုသို့ ဂရိ-မက်စီဒုံ-ပါရှန်း ဗဟုယဉ်ကျေးမှု အင်ပါယာကို တည်ထောင်ကာ မိမိကအုပ်စိုးရန် ကြံရွယ်ခဲ့သည်။ ဘီစီ ၃၂၃ ဇွန်လဦးကာလ ၊ နောက်တစ်ကြိမ် အိန္ဒိယသို့ ချီတက်ရန် စစ်ပြင်စဲ ဘေဘီလုံမြို့တော်တွင် ရုတ်တရက် အပြင်းဖျားနာကာ ၁၀ ရက်အကြာတွင် အသက် ၃၂ နှစ်သာရှိသေးသည့် စစ်ဘုရင်ကြီး မဟာအလက်ဇန္ဒား နတ်ရွာစံလေသည်။ ၎င်းနတ်ရွာစံသည်နှင့် ၎င်း၏အင်ပါယာမှာလည်း ပြိုကွဲလေသည်။ အကြောင်းမှာ မည်သူ့အား နန်းဆက်ခံရန် မိန့်မှာဖူးသည် မရှိသဖြင့် ၎င်း၏ပိုင်နက်များကို စစ်သူကြီးများက အပိုင်းပိုင်း ခွဲယူသွားကြခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။ ထိုနယ်မြေလုပွဲတွင် မိခင်၊ မိဖုရားများနှင့် သားသမီးများမှာ ဓားစာခံအဖြစ် အသတ်ခံရကြရှာသည်။

== အရည်အချင်းများ ==
[[File:AlexanderCoin.jpg|thumb |fram | right | မဟာအလက်ဇန္ဒားပုံပါ ဒင်္ဂါးပြားပုံ]]
မဟာအလက်ဇန္ဒားသည် အသက် ၂၀ နန်းတက်ပြီး အသက် ၃၂ နတ်ရွာစံသည်ထိ တိုက်သမျှစစ် ရှုံးဖူးသည်မရှိချေ။ ထိုသို့ဖြစ်ရသည်မှာ-
# ဖခမည်းတော်ဖိလစ်ဘုရင် အမွေပေးခဲ့သည့် စစ်တပ်မှာ အလွန်အရည်အသွေး၊ တိုက်ခိုက်နိုင်စွမ်း ကောင်းလွန်းသည်။ ခြေလျင်တပ်က လှံတံရှည်များကို အားပြုကာ စနစ်တကျ တိုက်ခိုက်တတ်ပြီး နောက်မှ မြင်းတပ်ကလည်း သေနင်္ဂဗျူဟာကို အကောင်းဆုံး ပုံဖော်နိုင်သည်။
# မဟာအလက်ဇန္ဒား၏ အလွန်ရဲရင့်သည့် ပင်ကိုစိတ်ဖြစ်သည်။ အနိုင်တိုက်ရန် ဆုံးဖြတ်သည်နှင့် မိမိကိုယ်တိုင် မြင်းတပ်ကို ဦးဆောင်ကာ ရှေ့ဆုံးမှတိုက်လေ့ရှိသည်။ ထို့ကြောင့် စစ်သည်တို့လည်း “မိမိတို့ဘုရင်သည် သူမလုပ်ဝံ့ဘဲ ငါတို့ကို မခိုင်း။” ဟုနားလည်ပြီး ၎င်းနှင့်အတူ တိုက်ပွဲဝင်သည်။ စစ်ပွဲကို ကိုယ်တိုင် ဦးဆောင်တိုက်သဖြင့် မကြာခဏဆိုသလို သေဘေးနှင့် ကြုံလေ့ရှိသည်။ သို့သော် စစ်ပွဲတိုင်းကို ကိုယ်တိုင်ဦးဆောင်မြဲဖြစ်သည်။ (စစ်တိုက်ရာတွင် သူမတူအောင် အလွန်အမင်း ရဲရင့်ခက်ထန်သော်လည်း၊ စစ်ပွဲကာလမဟုတ်လျှင် ရန်သူနှင့်ပင်ဖြစ်စေ မိမိကိုယ်နှင့်မခြား ကြင်နာစွာဖြင့်၊ လေးစားသမှုပေးကာ ဆက်ဆံတတ်သည်။ အလွန်ဆက်ဆံရေးပြေပြစ်သူအဖြစ် ရန်သူများကပင် ချီးကျူးကြသည်။)
# နောက်တစ်ကြောင်းမှာ ခေတ်အဆက်ဆက်တွင် သူသာအတော်ဆုံး စစ်ဗိုလ်ချုပ်၊ စစ်ဘုရင်ဟု ဆိုရလောက်အောင်ပင် ထူးချွန်လှသည့် စစ်ခေါင်းဆောင်ဖြစ်သည်။ မိမိထက် အင်အား အလွန်သာလွန်သည့် ပါရှန်းတပ်များကို အင်အားနည်းနည်းဖြင့် ဆက်ကာဆက်ကာ အောင်နိုင်သည်ကို ကြည့်လျှင် အလက်ဇန္ဒား၏ စစ်ရေးသေနင်္ဂ နည်းဗျူဟာတွင် တစ်ဖက်ကမ်းခတ် ပိုင်နိုင်ပုံကို သိနိုင်သည်။

သို့သော် မကြာခဏ သေဘေးနှင့် ကြုံရသည့်တိုင် စစ်ဘုရင်ကြီးမှာ သေဘေးနှင့်နီးသည်ဟု မိမိကိုယ်ကို အသိမဝင်ပဲ နန်းလျာ မသတ်မှတ်သဖြင့် ၎င်း၏လက်နက်နိုင်ငံမှာ အလွယ်တကူပင် ပြိုလဲရခြင်းမှာ အလွန်မှ အံ့ဖွယ်ကောင်းလှသည်။ အသေမစောလျှင် ကမ္ဘာ့သမိုင်းကို ယခုထက် ပြောင်းလဲခဲ့ဦးမည်သာဖြစ်သည်။ တိုက်စရာ နယ်ပယ် ကျန်သရွေ့ကို တိုက်ဦးမည်သာဖြစ်သည်။ အိန္ဒိယကိုရလျှင် စစ်တပ်ကို အနောက်ဘက်လှည့်ပြီး [[အာဖရိက]]နှင့် [[မြေထဲပင်လယ်]] ကမ်းခြေများကိုပါ သိမ်းယူရန် ဆန္ဒရှိသေးသည် ဟုဆိုကြသည်။

သူ့ကျေးဇူးကြောင့် ယခင်က ဂရိတို့မသိခဲ့၊ မမြင်ခဲ့သည့် အရှေ့တိုင်း ယဉ်ကျေးမှုကို မြည်းစမ်းသုံးစွဲခွင့်ရပြီး အရှေ့၊ အနောက် ယဉ်ကျေးမှုခြင်း ဖလှယ်ကြသဖြင့် များစွာအကျိုးဖြစ်ထွန်းသည် ဟုဆိုနိုင်သည်။ ဤဆက်ဆံရေးတို့ကြောင့် ၎င်းနတ်ရွာစံပြီး နောင်နှစ်ပေါင်း ရာချီအတွင်း [[ဟယ်လင်နစ်ခေတ် ယဉ်ကျေးမှု]] ပေါ်ထွန်းကာ ဂရိတို့ တိုးတက်လာရသည်။ အဆိုပါ ဟယ်လင်နစ် ယဉ်ကျေးမှုမှာ ဂရိမှ ရောမ သို့ဆက်လက်စီးဆင်းပြီး နောင် ဥရောပ တစ်ဝန်းပျံ့နှံ့သေးသဖြင့် သူ့ကျေးဇူးမှာ [[ဥရောပ]]အပေါ်တွင်လည်း ရှိသေးသည် ဟုဆိုနိုင်သည်။ ထို့ပြင် အိန္ဒိယတွင်လည်း ရှေးကမရှိခဲ့သည့် ဘာသာရေးဆိုင်ရာ ရုပ်တုများကို ဂရိယဉ်ကျေးမှု အငွေ့အသက်များ ဖြင့်ထုလုပ်လာကြသည်။

== ရည်ညွှန်းကိုးကား ==
{{reflist}}
* ကျော်စွာ(၁၀၀)-[[ဒေါက်တာသန်းထွန်း]]

[[Category:ဘီစီ ၃၅၆ မွေးဖွားသူများ]]
[[Category:ဘီစီ ၃၂၃ ကွယ်လွန်သူများ]]
[[Category:နိုင်ငံတကာ ဘုရင်များ]]</text>
      <sha1>kdkvfi5logmysaytdmgeso8wg783df2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1046938</id>
      <parentid>1046937</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T11:07:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Cepyita</username>
        <id>93402</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1046938</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25439" sha1="a2w3qo3rh1xn8dapcj0rrrowunejaok" xml:space="preserve">{{copyedit|date=24 Jul 2021}}
{{Infobox royalty
| name = Alexander the Great
| title = Basileus of Macedon, Hegemon of the Hellenic League, Shahanshah of Persia, Pharaoh of  [[ရှေးဟောင်းအီဂျစ်|Egypt]], Lord of Asia
| image = Alexander the Great mosaic.jpg
| caption = &lt;small&gt;{{Citation | contribution = Alexander fighting king Darius III of Persia | title = Alexander Mosaic | publisher = Naples National Archaeological Museum}}.&lt;/small&gt;
| succession   = King of Macedonia
| reign = ဘီစီ ၃၃၆–၃၂၃
| predecessor  = Philip II
| successor = Alexander IV&lt;br /&gt;Philip III
| succession1   = Pharaoh of Egypt
| reign1 =ဘီစီ ၃၃၂–၃၂၃
| predecessor1  = Darius III
| successor1 = Alexander IV&lt;br /&gt;Philip III
| succession2   = King of Persia
| reign2 = ဘီစီ ၃၃၀–၃၂၃
| predecessor2  = Darius III
| successor2 = Alexander IV&lt;br /&gt;Philip III
| succession3   = King of Asia
| reign3 = ဘီစီ ၃၃၁–၃၂၃
| predecessor3  = ''New office''
| successor3 = Alexander IV&lt;br /&gt;Philip III
| othertitles =
| full name = Alexander III of Macedon
| native_lang1 = [[ဂရိဘာသာနှင့်စာပေ|ဂရိ]]
| native_lang1_name1 ={{plainlist |
* Μέγας Ἀλέξανδρος{{Cref2|d}} (''Mégas Aléxandros'', Great Alexander)
* Ἀλέξανδρος ὁ Μέγας (''Aléxandros ho Mégas'', Alexander the Great)
}}
| spouse = Roxana] of Bactria&lt;br /&gt;Stateira II of Persia&lt;br /&gt;Parysatis II of Persia
| issue = Alexander IV
| house = Argead
| house-type = Dynasty
| father = Philip II of Macedon
| mother = Olympias of Epirus
| birth_date = ၂၀ သို့ ၂၁ ဇူလိုင် ဘီစီ ၃၅၆
| birth_place = Pella, Macedon
| death_date = ၁၀ သို့ ၁၁ ဇွန် ဘီစီ ၃၂၃ (အသက် ၃၂)&lt;!-- 32 years, 10 months and 20 days (approx.) --&gt;
| death_place = [[ဘေဘီလုံအင်ပါယာ|ဘေဘီလုံ]]
| religion = Greek polytheism}}

မက်ဆီဒို၏ တတိယ အလက်ဇန္ဒား (၂၀/၂၁ ဇူလိုင် ၃၅၆ ဘီစီ - ၁၀/၁၁ ဇွန် ၃၂၃ ဘီစီ) '''မဟာအလက်ဇန္ဒား''' (Alexander the Great) အဖြစ် ထင်ရှားခဲ့သည်။ 
၎င်းသည် ရှေးဂရိနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်း မက်ဆီဒိုးနီးယားမှ ဘုရင် တစ်ပါး ဖြစ်သည်။ 
ဘီစီ ၃၅၆ တွင် Pella (မက်စီဒိုးနီးယား အလယ်ပိုင်း)တွင် ဖွားမြင်ခဲ့ပြီး အရစ္စတိုတယ် ထံတွင် အသက် ၁၆ နှစ်ထိ ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ အသက် (၃၀) တွင် အကြီးမားဆုံး အင်ပါယာ တစ်ခုကို ချဲ့ထွင်နိုင်ခဲ့ပြီး ၎င်း၏ အင်ပါယာ သည်   Ionian Sea  မှ  Himalayas ထိကျယ်ပြန့်ခဲ့သည်။ ၎င်းလက်ထက်တိုက်ခဲ့သော တိုက်ပွဲများတွင် ရှုံးနိမ့်ခဲ့ခြင်း မရှိသောကြောင့် စစ်သမိုင်း တွင် အအောင်မြင်ဆုံးသော စစ်ခေါင်းဆောင်အဖြစ် အတူမရှိ ထင်ရှားသူဖြစ်သည်။၎င်း၏ အင်ပါယာသည် မျက်မှောက်ခေတ်တွင် [[ဂရိနိုင်ငံ|ဂရိ]] မှ [[ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ|ပါကစ္စတန်]] ထိ ကျယ်ပြန့် ပေသည်။

ဘီစီ ၃၃၆ တွင် အလက်ဇန္ဒား၏ဖခင်ဖြစ်သူ မက်စီဒိုးနီးယား ဘုရင် ဖိလစ် ၂  လုပ်ကြံခံရပြီးနောက် ထီးနန်းဆက်ခံခဲ့သည်။ ဖိလစ်သေဆုံးပြီး နောက် အလက်ဇန္ဒားသည်  ဖခင်သိမ်းပိုက်ခဲ့သော အင်ပါယာနှင့် တိုက်ရည်ခိုက်ရည်ပြည့်၀ပြီး ဖြစ်သော စစ်တပ်ကို အမွေရရှိ ခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ဂရိစစ်သေနာပတိချုပ် ရာထူးကိုခန့်အပ်ခံရပြီးနောက် ဖခင်လက်ထက် နယ်မြေချဲ့  ထွင်ရေး စီမံချက်ကို ဆက်လက် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ဘီစီ ၃၃၄ တွင် Achaemenid အင်ပါယာအား ကျူး ကျော်သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် အာရှမိုင်းနား အား အုပ်ချုပ်သည့် အချိန်မှစ၍ ၁၀ နှစ်ခန့်ထိ စစ်ပွဲများဆက်တိုက် ဆင်နွဲခဲ့ရသည်။ Issus တိုက်ပွဲ, Gaugamela တိုက်ပွဲတို့ဖြင့် ပါရှားတို့၏  ဩဇာကို ချိုးဖဲ့ခဲ့သည်။ ထို့နောက်ပိုင်းတွင် ပါရှား ဘုရင် တတိယမြောက် ဒရိုင်းယပ်စ် ကိုအောင်နိုင်ကာ ပါရှား အင်ပါယာ၏ အရှင်သခင်ဖြစ်လာခဲ့ သည်။ မျက်မှောက်ခေတ်တွင် Adriatic ပင်လယ် မှ Indus မြစ်ထိ ကျယ်ဝန်းသည်။

ဖခမည်းတော် [[မက်စီဒိုးနီးယား|မက်ဆီဒိုးနီးယား]]ဘုရင် ဖိလစ်နှင့် မယ်တော် အိုလံပီယာမှ ဖွားမြင်သည့်သား ဖြစ်သည်။ မွေးဖွားပြီးနောက်တွင် ဖခမည်းတော်ဖိလစ်မှာ မက်စီဒိုးနီးယားမှ မြောက်ဘက်နယ် အနည်းငယ်နှင့် တောင်ဘက် ဂရိနိုင်ငံများကို သိမ်းယူပြီးဖြစ်သည်။ ငယ်စဉ်ကပင် ထက်မြက်သည့်အလျှောက် အသက် ၁၃ နှစ်တွင် ဆရာဖြစ်သူ [[အရစ္စတိုတယ်]]၏ သွန်သင်ပြသမှုများကို ခံယူပြီး အသက် ၂၀ တွင် ဖိလစ်လုပ်ကြံခံရသဖြင့် ဂရိတို့၏ဘုရင် ဖြစ်လာတော့သည်။ နန်းတက်စတွင် လက်အောက်ခံများက မက်ဆီဒိုးနီးယား၏ အုပ်ချုပ်မှုအောက်မှ လွတ်မြောက်ရန် အကြံဖြင့် ပုန်ကန်ကြသည်။ သို့သော် ငယ်ရွယ်သည့် အလက်ဇန္ဒားသည် အဆိုပါ တွန်းလှန်မှုများကို ရက်စက်စွာ နှိမ်နှင်းပြခြင်းဖြင့် ငြိမ်ဝပ်စေခဲ့သည်။

==အမည်နာမ==
Alexander ဟူသော အမည်ဘွဲ့ကို အသောကမင်းကြီး၏ ပြာကဋ ပါဠိ(Prakrit) ကျောက်စာများ၌ '''အလိကသုဒရ''' သို့မဟုတ် '''အလိကျၐုဒလ''' ဟု အက္ခရာတင်၏။ '''အလသန္ဒါ''' ဟုလည်း တွင်၏။

မဟာအလက်ဇန္ဒားကို ရှေးဂရိဘာသာဖြင့် (Ἀλέξανδρος ὁ Μέγας) ဟု ခေါ်သည်။ Ἀλέξανδρος ကို မြန်မာသံပြုလျှင် /အာလေ့'က်စန္ဒရို့'စ်/ ​ဖြစ်မည်။

နိရုတ္တိဖွင့်ရလျှင်  ᾰ̓λέξω (ăléxō) မှာ &quot;ကာကွယ်-စောင့်ရှောက်-ကူညီ-ရန်တား&quot;  အနက်ဟောပြီး  ᾰ̓νήρ (ănḗr) မှာ &quot;လူယောက်ျား# ကို ဆိုလိုသည်။ ထို့ကြောင့် &quot;ကာကွယ် စောင့်ရှောက် နိုင်စွမ်းရှိသူ&quot; ဟု ဖွင့်ဆိုနိုင်ပေမည်။ ဤအနက်ကို ဟပ်မိအောင် ပါဠိမှုပြုရလျှင် '''အာရက္ခနရ'''  ဖြစ်ရာ၏။


== နယ်ပယ်ချဲ့ထွင်ခြင်း ==
ဘီစီ ၃၃၄ မှစကာ အလက်ဇန္ဒား၏ နယ်ပယ်ချဲ့ထွင်မှုကို မရပ်မနား စတင်တော့သည်။ ရှေးဦးစွာ တပ်အနည်းငယ်ကိုသာ [[ဂရိနိုင်ငံ|ဂရိ]]တွင် အစောင့်အနေဖြင့် ချန်ထားပြီး စစ်သည် ၃၅၀၀၀ ဖြင့် [[ပါရှန်းအင်ပါယာ|ပါရှားအင်ပါယာ]]ကို ထိုးစစ်ဆင်သည်။ ထိုစဉ်က [[အာရှ]]မှ နှစ် ၂၀၀ သက်တမ်းရှိ ပါရှားအင်ပါယာ (အီဂျစ်မှ အိန္ဒိယထိ) မှာ ဂရိတို့နယ်မြေနှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် အလွန့်အလွန်မှ ကြီးကျယ်လှသဖြင့် ငယ်ရွယ်သည့် အလက်ဇန္ဒား၏ အင်အားမှာ ပျက်ရယ်ပြုဖွယ် အဆင့်ပင်ဖြစ်နေသည်။ သို့သော် အမှန်တကယ် တိုက်ခိုက်သည်နှင့် ပါရှားတို့ သိလာသည်မှာ ဖိလစ်ဘုရင်က သားဖြစ်သူအတွက် အမွေချန်ရစ်ပေးခဲ့သော ဂရိ-မက်စီဒုံ တပ်ပေါင်းတို့၏ စစ်ရေးစွမ်းရည်မှာ အနယ်နယ်အရပ်ရပ်မှ စုစည်းထားသည့် ပါရှန်းအင်ပါယာ၏ တပ်ထက် များစွာသာလွန်ကြောင်းပင်ဖြစ်သည်။ သို့ဖြင့် ပါရှန်းအင်ပါယာ၏ အနောက်ဘက်မျက်နှာစာ အာရှမိုင်းနားဒေသများဖြစ်သည့် ယနေ့ [[ဆီးရီးယား]]၊ [[လက်ဘနွန်]]၊ [[အစ္စရေးနိုင်ငံ|အစ္စရေး]]၊ [[ပါလက်စတိုင်း]]၊ ဂါဇာ၊ [[အီဂျစ်နိုင်ငံ|အီဂျစ်]]တို့မှာ အလက်ဇန္ဒား၏ လက်အောက်ကို အချိန်တိုအတွင်း ကျရောက်ပြီးနောက် အီဂျစ်မှ ရဟန်းများက သူ့အား ဖာရိုဘွဲ့ဖြင့် ပူဇော်ကာ နတ်ဘုရားတစ်ပါးအဖြစ် သတ်မှတ်ကြေညာပေးသည်။ ထိုတိုက်ပွဲစဉ်များအတွင်း ခက်ခဲသည့် တိုက်ပွဲဟူ၍ ဖီနီစီယမ်ကျွန်းမှ တိုင်ရာမြို့ခံတပ်ကို ၇ လကြာ တိုက်ရသည်သာရှိသည်။ ထိုစဉ်က ပါရှန်းဧကရာဇ် တတိယမြောက် ဒရိုင်းယပ်စ် က ပါရှားနယ် တစ်ဝက်ပေးကာ စစ်ပြေငြိမ်းရန် ကမ်းလှမ်းသော်လည်း လက်မခံခဲ့ပေ။ ထိုကိစ္စနှင့် ပတ်သတ်၍ စစ်သူကြီး [https://en.wikipedia.org/wiki/Parmenion ပါမီနီယို]က &quot;ငါသာ အလက်ဇန္ဒားဖြစ်ရင် ဒီကမ်းလှမ်းချက်ကို လက်ခံမိမယ်။&quot;ဟု ဆိုသည်ကို အလက်ဇန္ဒားကလည်း &quot;ငါသာ ပါမေနီယိုဆိုရင်လည်း ဒီကမ်းလှမ်းချက်ကို လက်ခံတာပေါ့။&quot; ဟုပြန်လည်ချေပခဲ့သည်။

အီဂျစ်မှ အာရှဖက်သို့ ပြန်လှည့်ပြီး ဘီစီ ၃၃၁ တွင် [[ဂေါဂါမီလာတိုက်ပွဲ]]၌ မိမိထက်အင်အားများစွာ သာလွန်သည့် ပါရှန်းတပ်မကြီးကို အပြတ်အသတ် နိုင်သဖြင့် ဘေဘီလုံသို့ ဆက်လက်ချီတက်သည်။ နောက် ပါရှန်းမြို့တော်များဖြစ်သည့် စုစု နှင့် ပါစီပိုလစ် တို့ဆီ ချီတက်သည်။ ထိုအချိန်တွင်ပဲ ပါရှန်းဧကရာဇ် ဒရိုင်းယပ်စ်-၃ က လက်နက်ချရန် ကြံရာ သူ၏ နောက်လိုက်များက သတ်ဖြတ်လိုက်ကြသည့်အတွက် အီရန် (ပါရှန်း) တို့အင်အားမှာ ပြိုကွဲခြင်းသို့ရောက်လေသည်။ ဘီစီ ၃၃၀ မှ သုံးနှစ်အတွင်း ပါရှန်းတပ် အကြွင်းအကျန်များကို နှိမ်နှင်းပြီး အီရန်အရှေ့ဘက်ခြမ်းကို သိမ်းယူသည်။

== နောက်ဆုံး အချိန်ကာလများ ==
တစ်နှစ်နီးပါးမျှ ပါရှားတွင်အခြေချကာ တည်ငြိမ်ရေးကို ဆောင်ရွက်ပြီး အိန္ဒိယမြောက်ပိုင်းသို့ ချီတက်သိမ်းသွင်းပြန်သည်။ သို့သော် ဆိုးဝါးလှသည့် အိန္ဒိယတောတောင်နှင့် ရာသီဥတုဒဏ်ကြောင့် လည်းကောင်း၊ မိမိတပ်သားများက အိမ်ပြန်ရန် ဆန္ဒပြင်းပြသည်ကြောင့် လည်းကောင်း ဂရိသို့လှည့်ပြန်ရသည်။ ထိုမတိုင်မှီက အာရှမှ ပါရှန်းများသည် မိမိတို့ ဂရိများထင်သကဲ့သို့ အရိုင်းအစိုင်းများ မဟုတ်ကြောင်း၊ ပါရှန်းတို့တွင်လည်း ထူးချွန်သည့် အရည်အသွေးများ ကိုယ်စီရှိကြောင်း နားလည်ပြီး မိမိ၏ ဂရိ-မက်စီဒုံ စစ်သည်များကို ပါရှန်းသူများနှင့် လက်ထပ်စေသည်။ မိမိကိုယ်တိုင်လည်း ဒရိုင်းယပ်စ်၏ သမီးတော်နှင့် လက်ထပ်သည်။ ထိုသို့ ဂရိ-မက်စီဒုံ-ပါရှန်း ဗဟုယဉ်ကျေးမှု အင်ပါယာကို တည်ထောင်ကာ မိမိကအုပ်စိုးရန် ကြံရွယ်ခဲ့သည်။ ဘီစီ ၃၂၃ ဇွန်လဦးကာလ ၊ နောက်တစ်ကြိမ် အိန္ဒိယသို့ ချီတက်ရန် စစ်ပြင်စဲ ဘေဘီလုံမြို့တော်တွင် ရုတ်တရက် အပြင်းဖျားနာကာ ၁၀ ရက်အကြာတွင် အသက် ၃၂ နှစ်သာရှိသေးသည့် စစ်ဘုရင်ကြီး မဟာအလက်ဇန္ဒား နတ်ရွာစံလေသည်။ ၎င်းနတ်ရွာစံသည်နှင့် ၎င်း၏အင်ပါယာမှာလည်း ပြိုကွဲလေသည်။ အကြောင်းမှာ မည်သူ့အား နန်းဆက်ခံရန် မိန့်မှာဖူးသည် မရှိသဖြင့် ၎င်း၏ပိုင်နက်များကို စစ်သူကြီးများက အပိုင်းပိုင်း ခွဲယူသွားကြခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။ ထိုနယ်မြေလုပွဲတွင် မိခင်၊ မိဖုရားများနှင့် သားသမီးများမှာ ဓားစာခံအဖြစ် အသတ်ခံရကြရှာသည်။

== အရည်အချင်းများ ==
[[File:AlexanderCoin.jpg|thumb |fram | right | မဟာအလက်ဇန္ဒားပုံပါ ဒင်္ဂါးပြားပုံ]]
မဟာအလက်ဇန္ဒားသည် အသက် ၂၀ နန်းတက်ပြီး အသက် ၃၂ နတ်ရွာစံသည်ထိ တိုက်သမျှစစ် ရှုံးဖူးသည်မရှိချေ။ ထိုသို့ဖြစ်ရသည်မှာ-
# ဖခမည်းတော်ဖိလစ်ဘုရင် အမွေပေးခဲ့သည့် စစ်တပ်မှာ အလွန်အရည်အသွေး၊ တိုက်ခိုက်နိုင်စွမ်း ကောင်းလွန်းသည်။ ခြေလျင်တပ်က လှံတံရှည်များကို အားပြုကာ စနစ်တကျ တိုက်ခိုက်တတ်ပြီး နောက်မှ မြင်းတပ်ကလည်း သေနင်္ဂဗျူဟာကို အကောင်းဆုံး ပုံဖော်နိုင်သည်။
# မဟာအလက်ဇန္ဒား၏ အလွန်ရဲရင့်သည့် ပင်ကိုစိတ်ဖြစ်သည်။ အနိုင်တိုက်ရန် ဆုံးဖြတ်သည်နှင့် မိမိကိုယ်တိုင် မြင်းတပ်ကို ဦးဆောင်ကာ ရှေ့ဆုံးမှတိုက်လေ့ရှိသည်။ ထို့ကြောင့် စစ်သည်တို့လည်း “မိမိတို့ဘုရင်သည် သူမလုပ်ဝံ့ဘဲ ငါတို့ကို မခိုင်း။” ဟုနားလည်ပြီး ၎င်းနှင့်အတူ တိုက်ပွဲဝင်သည်။ စစ်ပွဲကို ကိုယ်တိုင် ဦးဆောင်တိုက်သဖြင့် မကြာခဏဆိုသလို သေဘေးနှင့် ကြုံလေ့ရှိသည်။ သို့သော် စစ်ပွဲတိုင်းကို ကိုယ်တိုင်ဦးဆောင်မြဲဖြစ်သည်။ (စစ်တိုက်ရာတွင် သူမတူအောင် အလွန်အမင်း ရဲရင့်ခက်ထန်သော်လည်း၊ စစ်ပွဲကာလမဟုတ်လျှင် ရန်သူနှင့်ပင်ဖြစ်စေ မိမိကိုယ်နှင့်မခြား ကြင်နာစွာဖြင့်၊ လေးစားသမှုပေးကာ ဆက်ဆံတတ်သည်။ အလွန်ဆက်ဆံရေးပြေပြစ်သူအဖြစ် ရန်သူများကပင် ချီးကျူးကြသည်။)
# နောက်တစ်ကြောင်းမှာ ခေတ်အဆက်ဆက်တွင် သူသာအတော်ဆုံး စစ်ဗိုလ်ချုပ်၊ စစ်ဘုရင်ဟု ဆိုရလောက်အောင်ပင် ထူးချွန်လှသည့် စစ်ခေါင်းဆောင်ဖြစ်သည်။ မိမိထက် အင်အား အလွန်သာလွန်သည့် ပါရှန်းတပ်များကို အင်အားနည်းနည်းဖြင့် ဆက်ကာဆက်ကာ အောင်နိုင်သည်ကို ကြည့်လျှင် အလက်ဇန္ဒား၏ စစ်ရေးသေနင်္ဂ နည်းဗျူဟာတွင် တစ်ဖက်ကမ်းခတ် ပိုင်နိုင်ပုံကို သိနိုင်သည်။

သို့သော် မကြာခဏ သေဘေးနှင့် ကြုံရသည့်တိုင် စစ်ဘုရင်ကြီးမှာ သေဘေးနှင့်နီးသည်ဟု မိမိကိုယ်ကို အသိမဝင်ပဲ နန်းလျာ မသတ်မှတ်သဖြင့် ၎င်း၏လက်နက်နိုင်ငံမှာ အလွယ်တကူပင် ပြိုလဲရခြင်းမှာ အလွန်မှ အံ့ဖွယ်ကောင်းလှသည်။ အသေမစောလျှင် ကမ္ဘာ့သမိုင်းကို ယခုထက် ပြောင်းလဲခဲ့ဦးမည်သာဖြစ်သည်။ တိုက်စရာ နယ်ပယ် ကျန်သရွေ့ကို တိုက်ဦးမည်သာဖြစ်သည်။ အိန္ဒိယကိုရလျှင် စစ်တပ်ကို အနောက်ဘက်လှည့်ပြီး [[အာဖရိက]]နှင့် [[မြေထဲပင်လယ်]] ကမ်းခြေများကိုပါ သိမ်းယူရန် ဆန္ဒရှိသေးသည် ဟုဆိုကြသည်။

သူ့ကျေးဇူးကြောင့် ယခင်က ဂရိတို့မသိခဲ့၊ မမြင်ခဲ့သည့် အရှေ့တိုင်း ယဉ်ကျေးမှုကို မြည်းစမ်းသုံးစွဲခွင့်ရပြီး အရှေ့၊ အနောက် ယဉ်ကျေးမှုခြင်း ဖလှယ်ကြသဖြင့် များစွာအကျိုးဖြစ်ထွန်းသည် ဟုဆိုနိုင်သည်။ ဤဆက်ဆံရေးတို့ကြောင့် ၎င်းနတ်ရွာစံပြီး နောင်နှစ်ပေါင်း ရာချီအတွင်း [[ဟယ်လင်နစ်ခေတ် ယဉ်ကျေးမှု]] ပေါ်ထွန်းကာ ဂရိတို့ တိုးတက်လာရသည်။ အဆိုပါ ဟယ်လင်နစ် ယဉ်ကျေးမှုမှာ ဂရိမှ ရောမ သို့ဆက်လက်စီးဆင်းပြီး နောင် ဥရောပ တစ်ဝန်းပျံ့နှံ့သေးသဖြင့် သူ့ကျေးဇူးမှာ [[ဥရောပ]]အပေါ်တွင်လည်း ရှိသေးသည် ဟုဆိုနိုင်သည်။ ထို့ပြင် အိန္ဒိယတွင်လည်း ရှေးကမရှိခဲ့သည့် ဘာသာရေးဆိုင်ရာ ရုပ်တုများကို ဂရိယဉ်ကျေးမှု အငွေ့အသက်များ ဖြင့်ထုလုပ်လာကြသည်။

== ရည်ညွှန်းကိုးကား ==
{{reflist}}
* ကျော်စွာ(၁၀၀)-[[ဒေါက်တာသန်းထွန်း]]

[[Category:ဘီစီ ၃၅၆ မွေးဖွားသူများ]]
[[Category:ဘီစီ ၃၂၃ ကွယ်လွန်သူများ]]
[[Category:နိုင်ငံတကာ ဘုရင်များ]]</text>
      <sha1>a2w3qo3rh1xn8dapcj0rrrowunejaok</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1046940</id>
      <parentid>1046938</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T11:08:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Cepyita</username>
        <id>93402</id>
      </contributor>
      <comment>/* အမည်နာမ */</comment>
      <origin>1046940</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25436" sha1="k3s713udl6vwwzfbvwpchos9zngnpdc" xml:space="preserve">{{copyedit|date=24 Jul 2021}}
{{Infobox royalty
| name = Alexander the Great
| title = Basileus of Macedon, Hegemon of the Hellenic League, Shahanshah of Persia, Pharaoh of  [[ရှေးဟောင်းအီဂျစ်|Egypt]], Lord of Asia
| image = Alexander the Great mosaic.jpg
| caption = &lt;small&gt;{{Citation | contribution = Alexander fighting king Darius III of Persia | title = Alexander Mosaic | publisher = Naples National Archaeological Museum}}.&lt;/small&gt;
| succession   = King of Macedonia
| reign = ဘီစီ ၃၃၆–၃၂၃
| predecessor  = Philip II
| successor = Alexander IV&lt;br /&gt;Philip III
| succession1   = Pharaoh of Egypt
| reign1 =ဘီစီ ၃၃၂–၃၂၃
| predecessor1  = Darius III
| successor1 = Alexander IV&lt;br /&gt;Philip III
| succession2   = King of Persia
| reign2 = ဘီစီ ၃၃၀–၃၂၃
| predecessor2  = Darius III
| successor2 = Alexander IV&lt;br /&gt;Philip III
| succession3   = King of Asia
| reign3 = ဘီစီ ၃၃၁–၃၂၃
| predecessor3  = ''New office''
| successor3 = Alexander IV&lt;br /&gt;Philip III
| othertitles =
| full name = Alexander III of Macedon
| native_lang1 = [[ဂရိဘာသာနှင့်စာပေ|ဂရိ]]
| native_lang1_name1 ={{plainlist |
* Μέγας Ἀλέξανδρος{{Cref2|d}} (''Mégas Aléxandros'', Great Alexander)
* Ἀλέξανδρος ὁ Μέγας (''Aléxandros ho Mégas'', Alexander the Great)
}}
| spouse = Roxana] of Bactria&lt;br /&gt;Stateira II of Persia&lt;br /&gt;Parysatis II of Persia
| issue = Alexander IV
| house = Argead
| house-type = Dynasty
| father = Philip II of Macedon
| mother = Olympias of Epirus
| birth_date = ၂၀ သို့ ၂၁ ဇူလိုင် ဘီစီ ၃၅၆
| birth_place = Pella, Macedon
| death_date = ၁၀ သို့ ၁၁ ဇွန် ဘီစီ ၃၂၃ (အသက် ၃၂)&lt;!-- 32 years, 10 months and 20 days (approx.) --&gt;
| death_place = [[ဘေဘီလုံအင်ပါယာ|ဘေဘီလုံ]]
| religion = Greek polytheism}}

မက်ဆီဒို၏ တတိယ အလက်ဇန္ဒား (၂၀/၂၁ ဇူလိုင် ၃၅၆ ဘီစီ - ၁၀/၁၁ ဇွန် ၃၂၃ ဘီစီ) '''မဟာအလက်ဇန္ဒား''' (Alexander the Great) အဖြစ် ထင်ရှားခဲ့သည်။ 
၎င်းသည် ရှေးဂရိနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်း မက်ဆီဒိုးနီးယားမှ ဘုရင် တစ်ပါး ဖြစ်သည်။ 
ဘီစီ ၃၅၆ တွင် Pella (မက်စီဒိုးနီးယား အလယ်ပိုင်း)တွင် ဖွားမြင်ခဲ့ပြီး အရစ္စတိုတယ် ထံတွင် အသက် ၁၆ နှစ်ထိ ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ အသက် (၃၀) တွင် အကြီးမားဆုံး အင်ပါယာ တစ်ခုကို ချဲ့ထွင်နိုင်ခဲ့ပြီး ၎င်း၏ အင်ပါယာ သည်   Ionian Sea  မှ  Himalayas ထိကျယ်ပြန့်ခဲ့သည်။ ၎င်းလက်ထက်တိုက်ခဲ့သော တိုက်ပွဲများတွင် ရှုံးနိမ့်ခဲ့ခြင်း မရှိသောကြောင့် စစ်သမိုင်း တွင် အအောင်မြင်ဆုံးသော စစ်ခေါင်းဆောင်အဖြစ် အတူမရှိ ထင်ရှားသူဖြစ်သည်။၎င်း၏ အင်ပါယာသည် မျက်မှောက်ခေတ်တွင် [[ဂရိနိုင်ငံ|ဂရိ]] မှ [[ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ|ပါကစ္စတန်]] ထိ ကျယ်ပြန့် ပေသည်။

ဘီစီ ၃၃၆ တွင် အလက်ဇန္ဒား၏ဖခင်ဖြစ်သူ မက်စီဒိုးနီးယား ဘုရင် ဖိလစ် ၂  လုပ်ကြံခံရပြီးနောက် ထီးနန်းဆက်ခံခဲ့သည်။ ဖိလစ်သေဆုံးပြီး နောက် အလက်ဇန္ဒားသည်  ဖခင်သိမ်းပိုက်ခဲ့သော အင်ပါယာနှင့် တိုက်ရည်ခိုက်ရည်ပြည့်၀ပြီး ဖြစ်သော စစ်တပ်ကို အမွေရရှိ ခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ဂရိစစ်သေနာပတိချုပ် ရာထူးကိုခန့်အပ်ခံရပြီးနောက် ဖခင်လက်ထက် နယ်မြေချဲ့  ထွင်ရေး စီမံချက်ကို ဆက်လက် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ဘီစီ ၃၃၄ တွင် Achaemenid အင်ပါယာအား ကျူး ကျော်သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် အာရှမိုင်းနား အား အုပ်ချုပ်သည့် အချိန်မှစ၍ ၁၀ နှစ်ခန့်ထိ စစ်ပွဲများဆက်တိုက် ဆင်နွဲခဲ့ရသည်။ Issus တိုက်ပွဲ, Gaugamela တိုက်ပွဲတို့ဖြင့် ပါရှားတို့၏  ဩဇာကို ချိုးဖဲ့ခဲ့သည်။ ထို့နောက်ပိုင်းတွင် ပါရှား ဘုရင် တတိယမြောက် ဒရိုင်းယပ်စ် ကိုအောင်နိုင်ကာ ပါရှား အင်ပါယာ၏ အရှင်သခင်ဖြစ်လာခဲ့ သည်။ မျက်မှောက်ခေတ်တွင် Adriatic ပင်လယ် မှ Indus မြစ်ထိ ကျယ်ဝန်းသည်။

ဖခမည်းတော် [[မက်စီဒိုးနီးယား|မက်ဆီဒိုးနီးယား]]ဘုရင် ဖိလစ်နှင့် မယ်တော် အိုလံပီယာမှ ဖွားမြင်သည့်သား ဖြစ်သည်။ မွေးဖွားပြီးနောက်တွင် ဖခမည်းတော်ဖိလစ်မှာ မက်စီဒိုးနီးယားမှ မြောက်ဘက်နယ် အနည်းငယ်နှင့် တောင်ဘက် ဂရိနိုင်ငံများကို သိမ်းယူပြီးဖြစ်သည်။ ငယ်စဉ်ကပင် ထက်မြက်သည့်အလျှောက် အသက် ၁၃ နှစ်တွင် ဆရာဖြစ်သူ [[အရစ္စတိုတယ်]]၏ သွန်သင်ပြသမှုများကို ခံယူပြီး အသက် ၂၀ တွင် ဖိလစ်လုပ်ကြံခံရသဖြင့် ဂရိတို့၏ဘုရင် ဖြစ်လာတော့သည်။ နန်းတက်စတွင် လက်အောက်ခံများက မက်ဆီဒိုးနီးယား၏ အုပ်ချုပ်မှုအောက်မှ လွတ်မြောက်ရန် အကြံဖြင့် ပုန်ကန်ကြသည်။ သို့သော် ငယ်ရွယ်သည့် အလက်ဇန္ဒားသည် အဆိုပါ တွန်းလှန်မှုများကို ရက်စက်စွာ နှိမ်နှင်းပြခြင်းဖြင့် ငြိမ်ဝပ်စေခဲ့သည်။

==အမည်နာမ==
Alexander ဟူသော အမည်ဘွဲ့ကို အသောကမင်းကြီး၏ ပြာကဋ ပါဠိ (Prakrit) ကျောက်စာများ၌ '''အလိကသုဒရ''' သို့မဟုတ် '''အလိကျၐုဒလ''' ဟု အက္ခရာတင်၏။ '''အလသန္ဒါ''' ဟုလည်း တွင်၏။

မဟာအလက်ဇန္ဒားကို ရှေးဂရိဘာသာဖြင့် (Ἀλέξανδρος ὁ Μέγας) ဟု ခေါ်သည်။ Ἀλέξανδρος ကို မြန်မာသံပြုလျှင် /အာလေ့'က်စန္ဒရို့'စ်/ ​ဖြစ်မည်။

နိရုတ္တိဖွင့်ရလျှင်  ᾰ̓λέξω (ălexō) မှာ &quot;ကာကွယ်-စောင့်ရှောက်-ကူညီ-ရန်တား&quot;  အနက်ဟောပြီး  ᾰ̓νήρ (ănḗr) မှာ &quot;လူယောက်ျား ကို ဆိုလိုသည်။ ထို့ကြောင့် &quot;ကာကွယ် စောင့်ရှောက် နိုင်စွမ်းရှိသူ&quot; ဟု ဖွင့်ဆိုနိုင်ပေမည်။ ဤအနက်ကို ဟပ်မိအောင် ပါဠိမှုပြုရလျှင် '''အာရက္ခနရ'''  ဖြစ်ရာ၏။

== နယ်ပယ်ချဲ့ထွင်ခြင်း ==
ဘီစီ ၃၃၄ မှစကာ အလက်ဇန္ဒား၏ နယ်ပယ်ချဲ့ထွင်မှုကို မရပ်မနား စတင်တော့သည်။ ရှေးဦးစွာ တပ်အနည်းငယ်ကိုသာ [[ဂရိနိုင်ငံ|ဂရိ]]တွင် အစောင့်အနေဖြင့် ချန်ထားပြီး စစ်သည် ၃၅၀၀၀ ဖြင့် [[ပါရှန်းအင်ပါယာ|ပါရှားအင်ပါယာ]]ကို ထိုးစစ်ဆင်သည်။ ထိုစဉ်က [[အာရှ]]မှ နှစ် ၂၀၀ သက်တမ်းရှိ ပါရှားအင်ပါယာ (အီဂျစ်မှ အိန္ဒိယထိ) မှာ ဂရိတို့နယ်မြေနှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် အလွန့်အလွန်မှ ကြီးကျယ်လှသဖြင့် ငယ်ရွယ်သည့် အလက်ဇန္ဒား၏ အင်အားမှာ ပျက်ရယ်ပြုဖွယ် အဆင့်ပင်ဖြစ်နေသည်။ သို့သော် အမှန်တကယ် တိုက်ခိုက်သည်နှင့် ပါရှားတို့ သိလာသည်မှာ ဖိလစ်ဘုရင်က သားဖြစ်သူအတွက် အမွေချန်ရစ်ပေးခဲ့သော ဂရိ-မက်စီဒုံ တပ်ပေါင်းတို့၏ စစ်ရေးစွမ်းရည်မှာ အနယ်နယ်အရပ်ရပ်မှ စုစည်းထားသည့် ပါရှန်းအင်ပါယာ၏ တပ်ထက် များစွာသာလွန်ကြောင်းပင်ဖြစ်သည်။ သို့ဖြင့် ပါရှန်းအင်ပါယာ၏ အနောက်ဘက်မျက်နှာစာ အာရှမိုင်းနားဒေသများဖြစ်သည့် ယနေ့ [[ဆီးရီးယား]]၊ [[လက်ဘနွန်]]၊ [[အစ္စရေးနိုင်ငံ|အစ္စရေး]]၊ [[ပါလက်စတိုင်း]]၊ ဂါဇာ၊ [[အီဂျစ်နိုင်ငံ|အီဂျစ်]]တို့မှာ အလက်ဇန္ဒား၏ လက်အောက်ကို အချိန်တိုအတွင်း ကျရောက်ပြီးနောက် အီဂျစ်မှ ရဟန်းများက သူ့အား ဖာရိုဘွဲ့ဖြင့် ပူဇော်ကာ နတ်ဘုရားတစ်ပါးအဖြစ် သတ်မှတ်ကြေညာပေးသည်။ ထိုတိုက်ပွဲစဉ်များအတွင်း ခက်ခဲသည့် တိုက်ပွဲဟူ၍ ဖီနီစီယမ်ကျွန်းမှ တိုင်ရာမြို့ခံတပ်ကို ၇ လကြာ တိုက်ရသည်သာရှိသည်။ ထိုစဉ်က ပါရှန်းဧကရာဇ် တတိယမြောက် ဒရိုင်းယပ်စ် က ပါရှားနယ် တစ်ဝက်ပေးကာ စစ်ပြေငြိမ်းရန် ကမ်းလှမ်းသော်လည်း လက်မခံခဲ့ပေ။ ထိုကိစ္စနှင့် ပတ်သတ်၍ စစ်သူကြီး [https://en.wikipedia.org/wiki/Parmenion ပါမီနီယို]က &quot;ငါသာ အလက်ဇန္ဒားဖြစ်ရင် ဒီကမ်းလှမ်းချက်ကို လက်ခံမိမယ်။&quot;ဟု ဆိုသည်ကို အလက်ဇန္ဒားကလည်း &quot;ငါသာ ပါမေနီယိုဆိုရင်လည်း ဒီကမ်းလှမ်းချက်ကို လက်ခံတာပေါ့။&quot; ဟုပြန်လည်ချေပခဲ့သည်။

အီဂျစ်မှ အာရှဖက်သို့ ပြန်လှည့်ပြီး ဘီစီ ၃၃၁ တွင် [[ဂေါဂါမီလာတိုက်ပွဲ]]၌ မိမိထက်အင်အားများစွာ သာလွန်သည့် ပါရှန်းတပ်မကြီးကို အပြတ်အသတ် နိုင်သဖြင့် ဘေဘီလုံသို့ ဆက်လက်ချီတက်သည်။ နောက် ပါရှန်းမြို့တော်များဖြစ်သည့် စုစု နှင့် ပါစီပိုလစ် တို့ဆီ ချီတက်သည်။ ထိုအချိန်တွင်ပဲ ပါရှန်းဧကရာဇ် ဒရိုင်းယပ်စ်-၃ က လက်နက်ချရန် ကြံရာ သူ၏ နောက်လိုက်များက သတ်ဖြတ်လိုက်ကြသည့်အတွက် အီရန် (ပါရှန်း) တို့အင်အားမှာ ပြိုကွဲခြင်းသို့ရောက်လေသည်။ ဘီစီ ၃၃၀ မှ သုံးနှစ်အတွင်း ပါရှန်းတပ် အကြွင်းအကျန်များကို နှိမ်နှင်းပြီး အီရန်အရှေ့ဘက်ခြမ်းကို သိမ်းယူသည်။

== နောက်ဆုံး အချိန်ကာလများ ==
တစ်နှစ်နီးပါးမျှ ပါရှားတွင်အခြေချကာ တည်ငြိမ်ရေးကို ဆောင်ရွက်ပြီး အိန္ဒိယမြောက်ပိုင်းသို့ ချီတက်သိမ်းသွင်းပြန်သည်။ သို့သော် ဆိုးဝါးလှသည့် အိန္ဒိယတောတောင်နှင့် ရာသီဥတုဒဏ်ကြောင့် လည်းကောင်း၊ မိမိတပ်သားများက အိမ်ပြန်ရန် ဆန္ဒပြင်းပြသည်ကြောင့် လည်းကောင်း ဂရိသို့လှည့်ပြန်ရသည်။ ထိုမတိုင်မှီက အာရှမှ ပါရှန်းများသည် မိမိတို့ ဂရိများထင်သကဲ့သို့ အရိုင်းအစိုင်းများ မဟုတ်ကြောင်း၊ ပါရှန်းတို့တွင်လည်း ထူးချွန်သည့် အရည်အသွေးများ ကိုယ်စီရှိကြောင်း နားလည်ပြီး မိမိ၏ ဂရိ-မက်စီဒုံ စစ်သည်များကို ပါရှန်းသူများနှင့် လက်ထပ်စေသည်။ မိမိကိုယ်တိုင်လည်း ဒရိုင်းယပ်စ်၏ သမီးတော်နှင့် လက်ထပ်သည်။ ထိုသို့ ဂရိ-မက်စီဒုံ-ပါရှန်း ဗဟုယဉ်ကျေးမှု အင်ပါယာကို တည်ထောင်ကာ မိမိကအုပ်စိုးရန် ကြံရွယ်ခဲ့သည်။ ဘီစီ ၃၂၃ ဇွန်လဦးကာလ ၊ နောက်တစ်ကြိမ် အိန္ဒိယသို့ ချီတက်ရန် စစ်ပြင်စဲ ဘေဘီလုံမြို့တော်တွင် ရုတ်တရက် အပြင်းဖျားနာကာ ၁၀ ရက်အကြာတွင် အသက် ၃၂ နှစ်သာရှိသေးသည့် စစ်ဘုရင်ကြီး မဟာအလက်ဇန္ဒား နတ်ရွာစံလေသည်။ ၎င်းနတ်ရွာစံသည်နှင့် ၎င်း၏အင်ပါယာမှာလည်း ပြိုကွဲလေသည်။ အကြောင်းမှာ မည်သူ့အား နန်းဆက်ခံရန် မိန့်မှာဖူးသည် မရှိသဖြင့် ၎င်း၏ပိုင်နက်များကို စစ်သူကြီးများက အပိုင်းပိုင်း ခွဲယူသွားကြခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။ ထိုနယ်မြေလုပွဲတွင် မိခင်၊ မိဖုရားများနှင့် သားသမီးများမှာ ဓားစာခံအဖြစ် အသတ်ခံရကြရှာသည်။

== အရည်အချင်းများ ==
[[File:AlexanderCoin.jpg|thumb |fram | right | မဟာအလက်ဇန္ဒားပုံပါ ဒင်္ဂါးပြားပုံ]]
မဟာအလက်ဇန္ဒားသည် အသက် ၂၀ နန်းတက်ပြီး အသက် ၃၂ နတ်ရွာစံသည်ထိ တိုက်သမျှစစ် ရှုံးဖူးသည်မရှိချေ။ ထိုသို့ဖြစ်ရသည်မှာ-
# ဖခမည်းတော်ဖိလစ်ဘုရင် အမွေပေးခဲ့သည့် စစ်တပ်မှာ အလွန်အရည်အသွေး၊ တိုက်ခိုက်နိုင်စွမ်း ကောင်းလွန်းသည်။ ခြေလျင်တပ်က လှံတံရှည်များကို အားပြုကာ စနစ်တကျ တိုက်ခိုက်တတ်ပြီး နောက်မှ မြင်းတပ်ကလည်း သေနင်္ဂဗျူဟာကို အကောင်းဆုံး ပုံဖော်နိုင်သည်။
# မဟာအလက်ဇန္ဒား၏ အလွန်ရဲရင့်သည့် ပင်ကိုစိတ်ဖြစ်သည်။ အနိုင်တိုက်ရန် ဆုံးဖြတ်သည်နှင့် မိမိကိုယ်တိုင် မြင်းတပ်ကို ဦးဆောင်ကာ ရှေ့ဆုံးမှတိုက်လေ့ရှိသည်။ ထို့ကြောင့် စစ်သည်တို့လည်း “မိမိတို့ဘုရင်သည် သူမလုပ်ဝံ့ဘဲ ငါတို့ကို မခိုင်း။” ဟုနားလည်ပြီး ၎င်းနှင့်အတူ တိုက်ပွဲဝင်သည်။ စစ်ပွဲကို ကိုယ်တိုင် ဦးဆောင်တိုက်သဖြင့် မကြာခဏဆိုသလို သေဘေးနှင့် ကြုံလေ့ရှိသည်။ သို့သော် စစ်ပွဲတိုင်းကို ကိုယ်တိုင်ဦးဆောင်မြဲဖြစ်သည်။ (စစ်တိုက်ရာတွင် သူမတူအောင် အလွန်အမင်း ရဲရင့်ခက်ထန်သော်လည်း၊ စစ်ပွဲကာလမဟုတ်လျှင် ရန်သူနှင့်ပင်ဖြစ်စေ မိမိကိုယ်နှင့်မခြား ကြင်နာစွာဖြင့်၊ လေးစားသမှုပေးကာ ဆက်ဆံတတ်သည်။ အလွန်ဆက်ဆံရေးပြေပြစ်သူအဖြစ် ရန်သူများကပင် ချီးကျူးကြသည်။)
# နောက်တစ်ကြောင်းမှာ ခေတ်အဆက်ဆက်တွင် သူသာအတော်ဆုံး စစ်ဗိုလ်ချုပ်၊ စစ်ဘုရင်ဟု ဆိုရလောက်အောင်ပင် ထူးချွန်လှသည့် စစ်ခေါင်းဆောင်ဖြစ်သည်။ မိမိထက် အင်အား အလွန်သာလွန်သည့် ပါရှန်းတပ်များကို အင်အားနည်းနည်းဖြင့် ဆက်ကာဆက်ကာ အောင်နိုင်သည်ကို ကြည့်လျှင် အလက်ဇန္ဒား၏ စစ်ရေးသေနင်္ဂ နည်းဗျူဟာတွင် တစ်ဖက်ကမ်းခတ် ပိုင်နိုင်ပုံကို သိနိုင်သည်။

သို့သော် မကြာခဏ သေဘေးနှင့် ကြုံရသည့်တိုင် စစ်ဘုရင်ကြီးမှာ သေဘေးနှင့်နီးသည်ဟု မိမိကိုယ်ကို အသိမဝင်ပဲ နန်းလျာ မသတ်မှတ်သဖြင့် ၎င်း၏လက်နက်နိုင်ငံမှာ အလွယ်တကူပင် ပြိုလဲရခြင်းမှာ အလွန်မှ အံ့ဖွယ်ကောင်းလှသည်။ အသေမစောလျှင် ကမ္ဘာ့သမိုင်းကို ယခုထက် ပြောင်းလဲခဲ့ဦးမည်သာဖြစ်သည်။ တိုက်စရာ နယ်ပယ် ကျန်သရွေ့ကို တိုက်ဦးမည်သာဖြစ်သည်။ အိန္ဒိယကိုရလျှင် စစ်တပ်ကို အနောက်ဘက်လှည့်ပြီး [[အာဖရိက]]နှင့် [[မြေထဲပင်လယ်]] ကမ်းခြေများကိုပါ သိမ်းယူရန် ဆန္ဒရှိသေးသည် ဟုဆိုကြသည်။

သူ့ကျေးဇူးကြောင့် ယခင်က ဂရိတို့မသိခဲ့၊ မမြင်ခဲ့သည့် အရှေ့တိုင်း ယဉ်ကျေးမှုကို မြည်းစမ်းသုံးစွဲခွင့်ရပြီး အရှေ့၊ အနောက် ယဉ်ကျေးမှုခြင်း ဖလှယ်ကြသဖြင့် များစွာအကျိုးဖြစ်ထွန်းသည် ဟုဆိုနိုင်သည်။ ဤဆက်ဆံရေးတို့ကြောင့် ၎င်းနတ်ရွာစံပြီး နောင်နှစ်ပေါင်း ရာချီအတွင်း [[ဟယ်လင်နစ်ခေတ် ယဉ်ကျေးမှု]] ပေါ်ထွန်းကာ ဂရိတို့ တိုးတက်လာရသည်။ အဆိုပါ ဟယ်လင်နစ် ယဉ်ကျေးမှုမှာ ဂရိမှ ရောမ သို့ဆက်လက်စီးဆင်းပြီး နောင် ဥရောပ တစ်ဝန်းပျံ့နှံ့သေးသဖြင့် သူ့ကျေးဇူးမှာ [[ဥရောပ]]အပေါ်တွင်လည်း ရှိသေးသည် ဟုဆိုနိုင်သည်။ ထို့ပြင် အိန္ဒိယတွင်လည်း ရှေးကမရှိခဲ့သည့် ဘာသာရေးဆိုင်ရာ ရုပ်တုများကို ဂရိယဉ်ကျေးမှု အငွေ့အသက်များ ဖြင့်ထုလုပ်လာကြသည်။

== ရည်ညွှန်းကိုးကား ==
{{reflist}}
* ကျော်စွာ(၁၀၀)-[[ဒေါက်တာသန်းထွန်း]]

[[Category:ဘီစီ ၃၅၆ မွေးဖွားသူများ]]
[[Category:ဘီစီ ၃၂၃ ကွယ်လွန်သူများ]]
[[Category:နိုင်ငံတကာ ဘုရင်များ]]</text>
      <sha1>k3s713udl6vwwzfbvwpchos9zngnpdc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>မြန်မာကျပ်ငွေ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>7205</id>
    <revision>
      <id>1046834</id>
      <parentid>1017345</parentid>
      <timestamp>2026-08-06T19:37:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1046834</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="120691" sha1="j4hupnk6eop6hbuwjku19o32gio77rg" xml:space="preserve">{{Infobox currency
| currency_name_in_local = ကျပ်
| image_1 = 1kyatf.png
| image_title_1 = ၁ ကျပ် (၁၉၉၆)
| image_2 = 1000kyatnf.png
| image_title_2 = ၁၀၀၀ ကျပ် (၂၀၀၄)
| iso_code = MMK
| using_countries = {{MYA}}
| inflation_rate = ၈.၈%
| inflation_source_date = ''[https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/burma/#economy The World Factbook]''၊ ၂၀၁၉ ခန့်မှန်း
| subunit_ratio_1 = 1/100
| subunit_name_1 = ပြား
| symbol = K
| used_coins = K1, K5, K10, K50, K100
| used_banknotes = 50 pyas, K1, K5, K10, K20, K50, K100, K200, K500, K1000, K5000, K10,000,
| issuing_authority = [[မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်]]
| issuing_authority_website = {{URL|www.cbm.gov.mm}}
}}

မြန်မာနိုင်ငံတွင် အသုံးပြုသော ငွေကြေးကို [[ငွေ]]ဟုလည်းကောင်း၊ [[ပိုက်ဆံ]] ဟုလည်းကောင်းခေါ်ကြသည်။ ပိုက်ဆံဟူသည်မှာ အိန္ဒိယနိုင်ငံမှ အကြွေစေ့ကိုခေါ်သော ဝေါဟာရတစ်မျိုးကို လိုက်လံပြောဆိုရာမှ အသုံးတွင်လာခြင်းဖြစ်သည်။ အဆိုပါ[[ငွေ]]ကို ရေတွက်တိုင်းတာသော အရေအတွက်ပြ ဝေါဟာရမှာမူ [[ကျပ်|&quot;ကျပ်&quot;]] ဖြစ်သည်။ တစ်ကျပ်လျှင် ပြားတစ်ရာအထိ စိတ်ပိုင်းထားပြီး အသုံးပြုသောစနစ်ဖြစ်သည်။ အသေးဆုံး ရေတွက်သည့် ယူနစ်မှာ &quot;[[ပြား|ပြား&quot;]] ဖြစ်သည်။ အသေးငယ်ဆုံး ငွေကြေးမှာ တစ်ပြားဖြစ်ပြီး၊ အကြီးဆုံး ငွေစက္ကူမှာ ၂၀,၀၀၀ ကျပ်တန်ဖိုးရှိသည်။တစ်ကျပ်ကို ၁ိ ဟုရေးနိုင်ပြီး တစ်ပြားကို ၁ါး ဟုရေးနိုင်သည်။  

၁၉၆၆-ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ(၁၅)ရက်နေ့တွင် တော်လှန်ရေးအစိုးရ၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန်ဌာနသည် (၅၀)ပြား၊ (၂၅)ပြား၊ (၁၀)ပြား၊ (၅)ပြား စသော ငွေအကြွေ အသစ်များ ထုတ်ဝေသည်။ အဆိုပါ ငွေအကြွေများကို ဒန်သတ္တုနှင့် ထုတ်လုပ်၍ ငွေအကြွေစေ့မျက်နှာစာတွင် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း၏ ရုပ်ပုံပါရှိပြီး ကျောဘက်တွင် တန်ဖိုးကို စာဖြင့် ဖော်ပြထားသည်။ &lt;ref&gt;ရှေ့သို့စာစောင် အတွဲ(၉)အမှတ်(၉)၁.၁၀.၆၆၊ စာ-၄&lt;/ref&gt; 

မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်အား စတင်ကျင့်သုံးသည့် ၁၉၆၂ ခုနှစ်ကစပြီး ဗဟိုက တိုင်းပြည်၏အရပ်ရပ်သော ကိစ္စရပ်များနှင့်အတူ ငွေကြေး၊ဘဏ္ဍာရေးစီမံခန့်ခွဲမှု အပါအဝင် ဘဏ်လုပ်ငန်းတို့အား ချုပ်ကိုင်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://thedocs.worldbank.org/en/doc/997531574213525085-0070022019/render/SCDExecutiveSummaryMyanmar.pdf|title=မြန်မာနိုင်ငံ ပဋိပက္ခကြားမှ စီးပွားရေးအသွင်ကူးပြောင်းလဲမှု-စာပိုဒ်(၅)|work=World Bank Group|access-date=၂၀ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃|archive-date=17 July 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240717121700/https://thedocs.worldbank.org/en/doc/997531574213525085-0070022019/render/SCDExecutiveSummaryMyanmar.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;  

၁၉၇၇ ခုနှစ်မှစ၍ အထူးထုတ်ယူခွင့် (SDR) တစ်ယူနစ်လျှင် ၈ ဒသမ ၅၀၈၄၇ ကျပ်ဖြင့် ချိတ်ဆက်သတ်မှတ်ခဲ့သည့် တရားဝင်နိုင်ငံခြားငွေလဲလှယ်နှုန်းအား ကျင့်သုံးသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://commercejournal.com.mm/10263|title=မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံခြားငွေလဲလှယ်နှုန်း အစီအစဉ် စတင်ပြောင်းလဲ|work=The Commerce Journal|access-date=၂၀ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂ ဧပြီ ၂၀၁၂ }}&lt;/ref&gt; [[အမေရိကန်ဒေါ်လာ|အမေရိကန် တဒေါ်လာ]] မြန်မာငွေ ၆ ကျပ်ကျော် ဟု အများသိကြသည်။ထိုစနစ်ကို နှစ် ၃၀ကျော် ဆက်တိုက် ကျင့်သုံးသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/money-excahnge-rate-03282012211252.html|title=နိုင်ငံခြားငွေ လဲလှယ်နှုန်း &quot;နှုန်းရှင်&quot; ဖြစ်တော့မည်|work=RFA Burmese|access-date=၂၀ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၈ မတ် ၂၀၁၂ }}&lt;/ref&gt;  

၂၀၁၂ ခုနှစ် ဧပြီ ၁ရက်မှစတင်၍ နိုင်ငံခြားငွေလဲလှယ်နှုန်းအား ဈေးကွက် အခြေခံ သော ထိန်းကျောင်းမှုရှိသည့် နှုန်းရှင်ငွေလဲလှယ်နှုန်းစနစ် (Managed Floating Exchange Rate Regime) ဖြင့် အစားထိုး ပြောင်းလဲ ကျင့်သုံးသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/burma/2012/03/120306_exchange_800|title=နိုင်ငံခြားငွေလဲနှုန်း ၈၀၀ ကျပ် ဝန်းကျင် ဖြစ်မယ်|work=BBC Burmese|access-date=၂၀ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၆ မတ် ၂၀၁၂ }}&lt;/ref&gt;  ပြောင်းလဲကျင့်သုံးသည့် နိုင်ငံခြားငွေလဲလှယ်နှုန်းစနစ်သစ်နှင့်အညီ ရည်ညွှန်းနိုင်ငံခြား ငွေလဲလှယ်နှုန်းကို [[မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်]] မှ နေ့စဉ် ထုတ်ပြန်ကြေညာသည်။ 

၂၀၁၃ ဇူလိုင် ၁၁ရက်ကစပြီး သီးခြားရပ်တည်လိုက်သည့်   မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်က နိုင်ငံ၏ ငွေရေးကြေးရေးကို စီမံခန့်ခွဲကိုင်တွယ်သည်။  &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/myanmar-central-bank-begins-independent-july-12-2013-/1700612.html|title=ဗဟိုဘဏ် သီးခြားလွတ်လပ်စွာ ရပ်တည်တော့မည်|work=VOA Burmese|access-date=၂၀ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၁၂ ဇူလိုင် ၂၀၁၃}}&lt;/ref&gt;  ယင်းနောက် ၂၀၁၈ ဩဂုတ် ၁၃ရက်တွင်  ဗဟိုဘဏ်ရည်ညွှန်းငွေလဲနှုန်း အတိုး-အလျှော့ဝ.၈ ရာခိုင်နှုန်း ဘောင်အတွင်း သတ်မှတ်ဆောင်ရွက်ရန်ညွှန်ကြားချက်အား ပယ်ဖျက်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/politics-law-military/%E1%80%97%E1%80%9F%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%98%E1%80%8F%E1%80%BA%E1%80%9B%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%80%8A%E1%80%BD%E1%80%BE%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%84%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%9C%E1%80%B2%E1%80%94/|title=ဗဟိုဘဏ်ရည်ညွှန်းငွေလဲနှုန်း အတိုး-အလျှော့ဝ.၈ ရာခိုင်နှုန်း ဘောင်အတွင်း သတ်မှတ်ဆောင်ရွက်ရန်ညွှန်ကြားချက်အား ပယ်ဖျက်ကြောင်း မြန်မာနိုင်ငံဗဟိုဘဏ်မှထုတ်ပြန်|work=ဆင်ဟွာသတင်း|access-date=၂၀ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၁၃ ဩဂုတ် ၂၀၁၈|archive-date=11 December 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241211042845/https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/politics-law-military/%E1%80%97%E1%80%9F%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%98%E1%80%8F%E1%80%BA%E1%80%9B%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%80%8A%E1%80%BD%E1%80%BE%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%84%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%9C%E1%80%B2%E1%80%94/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ  (၅) ရက်ကစပြီး ဈေးကွက်အခြေခံ ရည်ညွှန်းငွေလဲလှယ်နှုန်း   စတင်ကျင့်သုံးသည်။ &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.myanmardigitalnewspaper.com/my/rnnynnynngelailynunaaa-jhekkakhekhnr-ttkkhksttmttsnny-kiccnngcplnysnny-sttngmiidiiyaattechunpai|title=ရည်ညွန်းငွေလဲလှယ်နှုန်းအား ဈေးကွက်အခြေခံ၍ တွက်ချက်သတ်မှတ်သည့် ကိစ္စနှင့်စပ်လျဉ်းသည့် သတင်းမီဒီယာတွေ့ဆုံပွဲ ကျင်းပ|work=Myanmar Digital News|access-date=၂၀ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၉|archive-date=11 December 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241211043011/https://www.myanmardigitalnewspaper.com/my/rnnynnynngelailynunaaa-jhekkakhekhnr-ttkkhksttmttsnny-kiccnngcplnysnny-sttngmiidiiyaattechunpai}}&lt;/ref&gt; 

[[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|၂၀၂၁ စစ်အာဏာသိမ်းပြီး]]နောက် [[မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်|ဗဟိုဘဏ်]] က ရည်ညွှန်းငွေလဲနှုန်း အတိုး-အလျှော့ သတ်မှတ် ရာခိုင်နှုန်း ဘောင်အတွင်း ဆောင်ရွက်ရန် ပြန်လည်သတ်မှတ်သည်။ထိုနောက်ပိုင်း တရားဝင်ငွေလဲနှုန်း နှင့် ပြင်ပငွေလဲနှုန်းများ ထပ်မံပေါ်ပေါက်လာသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/ကမ္ဘောဇဘဏ်-ငွေလဲနှုန်း-သင်္ဘောသားလစာ-ဒေါ်လာ-cbဘဏ်-adဘဏ်/6768502.html|title=ငွေလဲနှုန်းဘဏ်သတ်မှတ်ချက်တွေ ကွဲလွဲ|work=VOA Burmese|access-date=၂၀ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၉ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ }}&lt;/ref&gt;  ရည်ညွှန်းနိုင်ငံခြားငွေလဲလှယ်နှုန်း တစ်ဒေါ်လာ ကျပ် ၂၁၀၀ ဟု ဗဟိုဘဏ်က သတ်မှတ်ထားသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://news-eleven.com/article/237404|title=ရည်ညွှန်းနိုင်ငံခြားငွေလဲလှယ်နှုန်း တစ်ဒေါ်လာ ကျပ် ၂၁၀၀ အား ပြင်ဆင်ရန်မရှိဟု ဗဟိုဘဏ် တာဝန်ရှိသူ ပြောကြား|work=Eleven Media Group|access-date=၂၀ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၁၆ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ }}&lt;/ref&gt;

၂၀၂၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၅ရက်က စပြီး ဗဟိုဘဏ် က ဆယ်စုနှစ်တစ်ခုကျော် ကျင့်သုံးခဲ့သော နိုင်ငံခြားငွေလဲလှယ်နှုန်း သတ်မှတ်ပေးမှုအား ဖျက်သိမ်းကာ ဈေးကွက်အတွင်း နိုင်ငံခြားငွေ ရောင်းချလိုသူနှင့် ဝယ်ယူလိုသူတို့မှတင်သွင်းသော ငွေလဲလှယ်နှုန်းပေါ် မူတည်၍ Market rate အတိုင်း လွတ်လပ်စွာ ဆောင်ရွက်ခွင့် ပေးသည်။ &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://newdaymyanmar.com/1822/|title=ပြည်တွင်း ဒေါ်လာရောင်းဝယ်သူတွေကို ကြိုက်ဈေးနဲ့ ရောင်းဝယ်ဖို့ စစ်ကောင်စီကြေညာ ပေး / ဗဟိုဘဏ်က သတ်မှတ်ချက် အကြုံးမဝင်တော့ပြီ|work=New Day Myanmar|access-date=၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|archive-date=7 December 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231207180352/https://newdaymyanmar.com/1822/}}&lt;/ref&gt;

 
[[ဖိုင်:Burma 1 pya 1953.jpg|alt=၁ပြား|thumb|၁ပြား]]

== သမိုင်းကြောင်း ==
ပျူခေတ်၊ ဟန်လင်း၊ ဗိဿနိုးနှင့် သရေခေတ္တရာခေတ်တို့တွင် ဟန်လင်းဒင်္ဂါးများကို ကျပ်စေ့၊ ငါးမူးစေ့၊ မတ်စေ့၊ မူးစေ့ဟူ၍လည်းကောင်း၊ နွားလားဥဿဘ၊ သပြေညွှန့်နှင့် မင်းအမည်ခပ်နှိပ်ထားသော ရခိုင်ဒင်္ဂါးများနှင့် ဟင်္သာရုပ်ပါ ရှိသည့် မွန်ဒင်္ဂါးများကို၎င်း ငွေကြေးအဖြစ် ထုတ်ဝေသုံးစွဲခဲ့သည်ကို အထောက်အထားများ တွေ့ရှိရပြီး ပုဂံခေတ်၊ အင်းဝခေတ်တို့တွင် ငွေတုံးငွေခဲများကိုသာ အစိတ်သား၊ နှစ်ဆယ်သား၊ တဆယ်သား စသည်ဖြင့် ပြုလုပ်သုံးစွဲခဲ့ကြောင်း တွေ့ရှိရသည်။ ကုန်းဘောင်ခေတ်၏ ဘိုးတော်ဘုရားလက်ထက်တွင် ခေတ်မီ မြန်မာ့ဒင်္ဂါးများကို ကာလကတ္တားမြို့တွင် သွန်းလုပ်သုံးစွဲခဲ့သည်။ ၎င်းတို့မှာ မြန်မာဒင်္ဂါး၊ ရခိုင်ဒင်္ဂါး၊ ဝေသာလီဒင်္ဂါး၊ ကုလားဒင်္ဂါးတို့ ဖြစ်သည်။ ဘကြီးတော် သာယာဝတီနှင့် ပုဂံမင်းတို့လက်ထက်တွင်လည်း ထိုလေးမျိုးကိုပင် သုံးစွဲခဲ့ကြသည်။

=== ပထမဆုံးကျပ်ငွေ (၁၈၅၂-၁၈၈၉ ခုနှစ်) ===
[[ဖိုင်:Burma (Myanmar), 1853 - 1 kyat, Mindon Min.jpg|alt=၁ပြား|thumb|၁ ကျပ် (၁၂၁၄)]] 
[[မင်းတုန်းမင်း]]လက်ထက်တွင် ဒင်္ဂါးသွန်းစက်ကို အင်္ဂလန်နိုင်ငံမှ ဝယ်ယူခဲ့ပြီး မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၂၇-ခုနှစ် တန်ဆောင်မုန်းလပြည့်ကျော် ၇-ရက်နေ့တွင် မန္တလေးနေပြည်တော်၌ မြန်မာဒေါင်းဒင်္ဂါးများကို စတင်သွန်းလုပ်ခဲ့သည်။ ဒေါင်းဒင်္ဂါးများကို ရွှေဖြင့် တမတ်စေ့၊ တပဲစေ့များ ထုတ်လုပ်ပြီး ငွေဖြင့် တကျပ်စေ့၊ ငါးမူးစေ့၊ တမတ်စေ့၊ တမူးစေ့နှင့် တပဲစေ့ဟူ၍ ငါးမျိုး သွန်းလုပ်ခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က ငွေလဲလှယ်နှုန်းမှာ မြန်မာဒင်္ဂါး ၁၅-ကျပ်ခန့်ကို အင်္ဂလိပ်ရွှေဒင်္ဂါး စတာလင်တပေါင်ဖြစ်သည်။

=== ဗြိတိသျှခေတ် ===
ခရစ်နှစ် ၁၈၈၅-ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံကို ဗြိတိသျှနယ်ချဲ့များ သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီး ငွေကြေးအဖြစ် အိန္ဒိယငွေဒင်္ဂါးများကို သွင်းယူလာခဲ့သည်။ မင်းတုန်းမင်း ထုတ်ဝေခဲ့သည့် မြန်မာ့ဒင်္ဂါးများနှင့် အိန္ဒိယဒင်္ဂါး နှစ်မျိုးလုံးကိုပင် မြန်မာနိုင်ငံတွင် တရားဝင်လက်ခံသုံးစွဲကြသည်။ ခရစ်နှစ် ၁၈၉၇-ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံအား အိန္ဒိယအင်ပါယာ၏ ပြည်နယ်တခုအဖြစ် အဆင့်သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ အိန္ဒိယအစိုးရသည် ၁၈၆၁-ခုနှစ် ဥပဒေအရ ငွေဒင်္ဂါးများသာမက ငွေစက္ကူများကိုပါ ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ထိုငွေစက္ကူများကို သုံးစွဲခွင့်ပြုခဲ့သည်။

၁၉၃၅-ခုနှစ် ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံ ဥပဒေသစ်ပြဋ္ဌာန်းပြီး မြန်မာနိုင်ငံအား အိန္ဒိယမှ ခွဲထွက်ခွင့်ပြုခဲ့ပြီး ၁၉၃၇-ခုနှစ် ဧပြီလ ၁-ရက်နေ့တွင် ၉၁-ဌာန အုပ်ချုပ်ရေးကို ပေးအပ်ခဲ့သည်။ သို့သော် မြန်မာနိုင်ငံအတွက် ငွေစက္ကူထုတ်ဝေခွင့်ကို ၁၉၃၅-ခုနှစ်က တည်ထောင်ခဲ့သော အိန္ဒိယရီဇတ်ဘဏ် (Reserve Bank of India) အား ဆက်လက်အပ်နှင်းထားခဲ့သည်။ အစပိုင်းတွင် မြန်မာနိုင်ငံအတွက် သုံးစွဲရန် ငွေစက္ကူများအဖြစ် အိန္ဒိယအစိုးရက ရိုက်နှိပ်သော ငွေစက္ကူများပေါ်တွင် မြန်မာပြည်၌သာ တရားဝင်သည် (Legal Tender in Burma Only) ဟူသော ငွေစက္ကူများကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ၁၉၃၈-ခုနှစ်တွင် အိန္ဒိယရီဇတ်ဘဏ်က မြန်မာနိုင်ငံအတွက် ၅-ရူပီးတန်၊ ၁၀-ရူပီးတန်၊ ၁၀၀-ရူပီးတန်နှင့် ၁၀,၀၀၀-ရူပီးတန် ငွေစက္ကူများကို သီးသန့်ပုံစံဖြင့် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ထိုငွေစက္ကူများပေါ်တွင် ဗြိတိသျှဘုရင်များ၏ရုပ်ပုံများကိုရိုက်နိှပ်ကာထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ၁၉၃၉-ခုနှစ်တွင် ၁,၀၀၀-ရူပီးတန်နှင့် ၁-ရူပီးတန်များကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ၁ရူပီး (Rupee)တွင် ၁၀ဝ စန့် (Cent) ရှိသည်။ ၁ရူပီး (Rupee) တွင် ၁၆- ပဲ (Anna) ရှိသည်။ 

=== ဂျပန်ခေတ် (ဒုတိယကျပ်ငွေ)===
၁၉၄၂-မှ ၁၉၄၅-ခုနှစ်အထိ ဖက်ဆစ်ဂျပန်တို့ မြန်မာနိုင်ငံသို့ ဝင်ရောက်လာပြီးနောက် အိန္ဒိယငွေစက္ကူ များကို တရားဝင်အဖြစ်မှ ဖျက်သိမ်းခဲ့သည်။ ထို့နောက် ကျောထောက်နောက်ခံမရှိဘဲ ထောင်မလဲသဲကော် ဂျပန်ငွေစက္ကူများကို အတိုင်းအဆမရှိ အမြောက်အမြား ရိုက်နှိပ်သုံးစွဲခဲ့သည်။ ၁၉၄၄ ခုနစ်တွင် “ဂျပန်နိုင်ငံတော်အစိုးရ” ဆိုသည့်နာမည်နှင့် ငွေစက္ကူများ၊ “ဗမာနိုင်ငံတော်ဘဏ်” ဆိုသောနာမည်နှင့် ထုတ်ထားသော ငွေစက္ကူများ တွေ့ရသည်။ ဂျပန်ခေတ်တွင်လည်း ရူပီး (Rupee) သာသုံးသည်။ ထိုကာလတွင် ၁ ရူပီး၊ ၅ ရူပီး၊ ၁၀ ရူပီး၊ ၁၀၀ ရူပီး တို့ကိုထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ၁၉၄၄ခုနှစ်တွင် ဒေါင်းရုပ်ပုံများပါရှိသည့် ၁ ကျပ် ၅ ကျပ် ၁၀ ကျပ် ၁၀၀ ကျပ်တို့ကိုလည်းထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ၁၉၄၅ ခုနှစ်တွင် အဓိပတိ [[ဒေါက်တာဘမော်]] ပုံပါရှိသည့် ၁၀၀ ကျပ်တမ်ကိုလည်းထုတ်ဝေခဲ့ပြန်သည်။


=== စစ်ပြီးခေတ် ===
၁၉၄၅-ခုနှစ် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အပြီး ဗြိတိသျှများ မြန်မာနိုင်ငံသို့ ပြန်လည်ဝင်ရောက်လာပြီး ဂျပန်ငွေစက္ကူများကို တရားမဝင်ဟု ဗြိတိသျှစစ်အုပ်ချုပ်ရေး (British Military Administration) က ကြေညာခဲ့သည်။ အိန္ဒိယငွေစက္ကူပေါ်တွင် ဗြိတိသျှစစ်အုပ်ချုပ်ရေး၊ မြန်မာပြည်၌သာ တရားဝင်သည်-ဟူသော စာတမ်းကို ထပ်ဆင့်ရိုက်နှိပ်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံအတွက် သီးသန့်ငွေစက္ကူများ ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က စစ်အုပ်ချုပ်ရေး ငွေစက္ကူများ၊ အိန္ဒိယရီဇတ်ဘဏ်က မြန်မာပြည်အတွက် ထုတ်ဝေခဲ့သော ငွေစက္ကူများနှင့် အိန္ဒိယငွေစက္ကူအားလုံး မြန်မာပြည်တွင် တရားဝင်သုံးစွဲခွင့် ရှိသည်။

၁၉၄၆-ခုနှစ်၊ ဒီဇင်္ဘာလ ၃၁-ရက်နေ့တွင် ရူပီး ၁,၀၀၀-တန်နှင့် ၁၀,၀၀၀-တန် ငွေစက္ကူများကို တရားဝင်အဖြစ်မှ ရပ်စဲခဲ့သည်။
၁၉၄၇-ခုနှစ် မတ်လ ၃၁-ရက်နေ့တွင် အိန္ဒိယရီဇတ်ဘဏ်နှင့် ဆက်သွယ်မှုကို ရပ်စဲပြီး မြန်မာငွေစက္ကူ ဘုတ်အဖွဲ့ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ အဖွဲ့ဝင်များအဖြစ် - 

# ဘုရင်ခံက ခန့်အပ်သည့် သဘာပတိတစ်ဦး။
# မြန်မာနိုင်ငံတွင် မွေးဖွားသူ အဖွဲ့ဝင် ၂-ဦး။
# မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ ဗြိတိသျှအဖွဲ့ ဝန်ကြီးက ခန့်အပ်သည့်အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦး။
# အင်္ဂလန်ဘဏ်ဥက္ကဋ္ဌ (Governor) က ခန့်အပ်သည့်အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးတို့ ပါဝင်သည်။

=== ယနေ့ခေတ်ကျပ်ငွေ (တတိယကျပ်ငွေ)===
၁၉၄၈ ခုနှစ်တွင် ဗမာနိုင်ငံတော်အစိုးရဟူသည့်စာသားဖြင့် ဒေါင်းရုပ်ပုံများပါရှိသည့် ၁ ကျပ် ၅ ကျပ် ၁၀ ကျပ် ၁၀၀ ကျပ်တို့ကိုထုတ်ဝေခဲ့သည်။
၁ ရက် ဇူလိုင် ၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် ပညာမင်းကြီးဦးကောင်း၏လက်မှတ်ပါရှိသည့် ၁ ကျပ် ၅ ကျပ် ၁၀ ကျပ် ၅၀ ကျပ် ၁၀၀ ကျပ် တို့ကို ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော်ဘဏ်ဟူသည့်စားသားဖြင့်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ထို့အတူ ၁ ပြားစေ့ ၅ ပြားစေ့ ၁၀ ပြားစေ့ ၂၅ ပြားစေ့ ၅၀ ပြားစေ့ ၁ ကျပ်စေ့ တို့ကိုလည်းထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ၁၉၅၈ ခုနှစ်တွင် ယခင်ငွေစက္ကူကိုမှ အုပ်ချုပ်ရေးမှူး ဦးစံလင်း၏လက်မှတ်ပါဝင်သည့် ငွေစက္ကူများကိုထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ထိုငွေစက္ကူများပေါ်တွင်ယခင်ဒေါင်းရုပ်ပုံများနေရာမှာ [[ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း]]ပုံဖြင့်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ၁၉၆၅ ခုနှစ်တွင် ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံပြည်သူ့ဘဏ်ကိုဖွဲ့စည်းကာ အာဏာသိမ်းခေါင်းဆောင် [[ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်း]]က ဦးကောင်းပိုက်ဆံနှင့် ဦးစံလင်းပိုက်ဆံတို့ကို တရားဝင်အဖြစ်မှရပ်စဲခဲ့သည်။ ထိုငွေစက္ကူများကို မိမိပိုင်ဟုဖြစ်စေ တရားသုံးစွဲသည်ဖြစ်စေ အမြင့်ဆုံး ထောင်ဒဏ်မှ သေဒဏ်အထိချမှတ်မည်ဖြစ်ကြောင်းကြေညာခဲ့သည်။ ထိုနေရာမှာ [[ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း‌]]ကျောင်းသားဘဝတုန်းကပုံပါဝင်သည့် ၁ ကျပ် ၅ ကျပ် ၁၀ ကျပ် ၂၀ ကျပ်တို့ကို ထုတ်ဝေခဲ့ပြန်သည်။ ထို့အတူ [[ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း]] ရုပ်ပုံပါရှိသည့် ၅ ပြား ၁၀ ပြား ၂၅ ပြားစေ့တို့ကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ထို့အတူ စပါးနှံပုံပါရှိသည့် ၂၅ ပြား ၅၀ ပြား ၁ ကျပ်စေ့တို့ကို ၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင်လည်းထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ၁၉၇၂ခုနှစ်တွင် ပြည်ပငွေလည်းလည်နှုန်းနှင့် မြန်မာငွေလည်းလည်နှုန်းတို့ကို ပြင်ဆင်သတ်မှတ်ပြန်သည်။ ထို့နောက် ၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းပုံများပါဝင်သည့် ၁ ကျပ် ၅ ကျပ် ၁၀ ကျပ် ၅၀ ကျပ် ၁၀၀ ကျပ်တို့ကိုထုတ်ဝေခဲ့ပြန်သည်။ ၁၉၈၃ ခုနှစ်ပိုင်းတွင် [[ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း]] ရုပ်ပုံများပါရှိသည့် ၁၅ ကျပ် ၂၅ ကျပ် ၃၅ ကျပ် ၇၅ ကျပ် တို့ကိုထုတ်ဝေခဲ့ပြန်သည်။ ၁၉၈၇ ခုနှစ်တွင် [[မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီ]] အစိုးရမှ ယခင် ၂၅ ကျပ် ၃၅ ကျပ် ၇၅ ကျပ် တို့ကိုတရားမဝင်ဟုကြေညာကာ သခင်ဖိုးလှကြီး ပုံဖြင့် ၄၅ ကျပ် နှင့် ဆရာစံပုံဖြင့် ၉၀ ကျပ်တို့ကိုထုတ်ဝေပြန်သည်။ ၁၉၉၀ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ‌တော်ဗဟိုဘဏ်ကိုဖွဲ့စည်းကာ [[ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း]] ပုံဖြင့် ၁ ကျပ်တန်အသစ်ကိုလည်း ထုတ်ဝေခဲ့သည်။၁၉၉၄ ခုနှစ်တွင် ၅၀ ပြား ၁ ကျပ် ၅ ကျပ် ၁၀ ကျပ် ၂၀ ကျပ် ၅၀ ကျပ် ၁၀၀ ကျပ် ၂၀၀ ကျပ်တို့ကိုထုတ်ဝေပြန်သည်။ ၁၉၉၅ ခုနှစ်တွင် ၅၀၀ ကျပ်တန်ကိုလည်းထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် ၁၀၀၀ ကျပ်ကိုလည်းထုတ်ဝေပြန်သည်။ ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် ၅၀၀၀ ကျပ်တန်ကို ထုတ်ဝေပြန်သည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် ၁၀၀၀၀ ကျပ်ကိုထပ်မံထုတ်ဝေပြန်သည်။&lt;ref&gt;ဦးမြင့်စော (သမိုင်းပါမောက္ခ၊ ပုသိမ်တက္ကသိုလ်) (မင်္ဂလာမောင်မယ်-၂၀၁၀-ခု ဇူလိုင်လ)&lt;/ref&gt; ၂၀၂၀ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ (၄) ရက်နေ့မှ စတင်၍ အမျိုးသားခေါင်းဆောင်ကြီး [[ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း]]ရုပ်ပုံပါ ၁၀၀၀ ကျပ်တန် ငွေစက္ကူအသစ်ကို စတင်ထုတ်ဝေသုံးစွဲခဲ့သည်။ ၂၀၂၀ခုနှစ် ဇူလိုင်လ (၂၁)ရက်နေ့တွင် အမျိုးသားခေါင်းဆောင်ကြီး [[ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း]] ရုပ်ပုံပါ၅၀၀ ကျပ်တန် ငွေစက္ကူအသစ်ကို ထပ်မံထုတ်ဝေခဲ့သည်။

==ဒင်္ဂါးပြားများ==
{{main|မြန်မာနိုင်ငံမှဒင်္ဂါးများသမိုင်း}}
===ပထမကျပ်ငွေ===
၁၈၅၂ ခုနှစ်တွင် မင်းတုန်းမင်းက မန္တလေးတွင် [[ရတနာပုံ စက်ရုံများ|ဒင်္ဂါးစက်ရုံများ]] စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ပုံသွင်းစက်များမှာ ပါရီမြို့မှ ပြုလုပ်သည်။ ငွေဒင်္ဂါးများကို ၁ ပဲ၊ ၁ မူး၊ ၁ မတ်၊ ၅ မူး နှင့် ၁ ကျပ် အဖြစ် လည်းကောင်း၊ ရွှေဒင်္ဂါး ၁ ပဲ နှင့် ၁ မူး အဖြစ်လည်းကောင်း သွန်းလုပ်ခဲ့သည်။ ဒင်္ဂါးမျက်နှာစာတွင် တော်ဝင်ဒေါင်းတံဆိပ်ကို ဖော်ပြရိုက်နှိပ်ထားသဖြင့် ဒေါင်းဒင်္ဂါးဟူ၍ အမည်တွင်ခဲ့သည်။ နောက်ကျောဘက်တွင် ငွေကြေးတန်ဖိုးနှင့် ရိုက်နှိပ်သည့် ခုနှစ် ပါရှိသည်။ ၁၈၆၀ နှင့် ၁၈၇၀ ဆယ်စုနှစ်များတွင် {{frac|8}} နှင့် {{frac|4}} ပြားတို့ကို ကြေးနီ၊ ကြေးဝါ၊ သံဖြူဖြင့်လည်းကောင်း၊ သံသတ္တု {{Frac|4}} ပဲ (၁ ပြား) နှင့် ကြေးနီ ၂ ပြားတို့ကိုလည်းကောင်း ထုတ်လုပ်ခဲ့သည်။ ၁၈၆၆ ခုနှစ်တွင် ရွှေဒင်္ဂါးများကို ၁ ပဲ၊ {{frac|2|1|2}} မူးနှင့် ၁ကျပ်တို့ကိုလည်းကောင်း ၁၈၇၈ ခုနှစ်တွင် ငါးမူးကိုလည်းကောင်း ထုတ်လုပ်ခဲ့သည်။

===ဒုတိယကျပ်ငွေ===
ဤငွေကြေးအတွက် ဒင်္ဂါးပြား ထုတ်ဝေမှု မရှိပေ။

===တတိယကျပ်ငွေ===
၁၉၅၆ ခုနှစ်တွင် ၁ ပြား၊ ၅ ပြား၊ ၁၀ ပြား၊ ၂၅ ပြား၊ ၅၀ ပြားနှင့် ၁ ကျပ်တို့အတွက် ဒင်္ဂါးပြားများကို ရိုက်နှိပ်ခဲ့သည်။ ဒင်္ဂါးမျက်နှာစာတွင် ခြင်္သေ့ပုံနှင့် နောက်ကျောတွင် ပန်းခက်အခွေပုံအလယ်တွင် ဒင်္ဂါးတန်ဖိုးကို ရေးသားထားသည်။

{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size: 90%&quot;
!colspan=&quot;10&quot;| ၁၉၅၆-၁၉၆၆ ထုတ် ဒင်္ဂါးများ &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.cbm.gov.mm/?q=content/series-bank-notes-and-coins|title=Series of Bank Notes and Coins - Central Bank of Myanmar|website=Cbm.gov.mm}}&lt;/ref&gt;
|-
!colspan=&quot;2&quot;| ပုံ !!rowspan=&quot;2&quot;| တန်ဖိုး !!colspan=&quot;3&quot;| အတိုင်းအတာ !!colspan=&quot;3&quot;| ဖော်ပြချက် !!rowspan=&quot;2&quot;| ထုတ်ဝေရက်စွဲ
|-
! ရှေ့ !! နောက် !! အချင်း !! ဒြပ်ထု !! ပါဝင်မှု !! အနား !! ရှေ့ !! နောက်
|- {{Coin-copper-color}}
| align=&quot;centre&quot; style=&quot;background:#fff;&quot;|
| align=&quot;centre&quot; style=&quot;background:#fff;&quot;| [[File:19561pyareverse.jpg|66px]]
| ၁ ပြား
| ၁၈&amp;nbsp;မီလီမီတာ
| ၂.၂ ဂရမ်
| သတ္တုစပ်&lt;br /&gt;၉၀% [[ကြေးနီ]]&lt;br /&gt; ၁၀% [[ခဲမဖြူ]]
| ပြောင်
| [[ခြင်္သေ့]]
| တန်ဖိုး (ဂဏန်း)၊ တန်ဖိုး (စာ)၊ ရိုက်နှိပ်ခုနှစ်၊ မြန်မာကနုတ်ပန်းခွေ
| ၁၉၅၆
|- {{Coin-silver-color}}
| align=&quot;centre&quot; style=&quot;background:#fff;&quot;| [[File:19565pyaobverse.jpg|66px]]
| align=&quot;centre&quot; style=&quot;background:#fff;&quot;| [[File:19565pyareverse.jpg|66px]]
| ၅ ပြား
| ၁၉.၅&amp;nbsp;မီလီမီတာ
| ၃.၁၇ ဂရမ်
| ကြေးနီ-နီကယ်
| ပြောင်
|rowspan=&quot;5&quot;| [[ခြင်္သေ့]]
| တန်ဖိုး (ဂဏန်း)၊ တန်ဖိုး (စာ)၊ ရိုက်နှိပ်ခုနှစ်၊ မြန်မာကနုတ်ပန်းခွေ
| ၁၉၅၆
|- {{Coin-silver-color}}
| align=&quot;centre&quot; style=&quot;background:#fff;&quot;| [[File:195610pyaobverse.jpg|66px]]
| align=&quot;centre&quot; style=&quot;background:#fff;&quot;|
| ၁၀ ပြား
| ၁၉.၅&amp;nbsp;မီလီမီတာ
| ၄.၄၆ ဂရမ်
| ကြေးနီ-နီကယ်
| ပြောင်
| တန်ဖိုး (ဂဏန်း)၊ တန်ဖိုး (စာ)၊ ရိုက်နှိပ်ခုနှစ်၊ မြန်မာကနုတ်ပန်းခွေ
| ၁၉၅၆
|- {{Coin-silver-color}}
| align=&quot;centre&quot; style=&quot;background:#fff;&quot;|
| align=&quot;centre&quot; style=&quot;background:#fff;&quot;|
| ၂၅ ပြား
| ၂၄.၁&amp;nbsp;မီလီမီတာ
| ၆.၇၈ ဂရမ်
| ကြေးနီ-နီကယ်
| ပြောင်
| တန်ဖိုး (ဂဏန်း)၊ တန်ဖိုး (စာ)၊ ရိုက်နှိပ်ခုနှစ်၊ မြန်မာကနုတ်ပန်းခွေ
| ၁၉၅၆
|- {{Coin-silver-color}}
| align=&quot;centre&quot; style=&quot;background:#fff;&quot;|
| align=&quot;centre&quot; style=&quot;background:#fff;&quot;|
| ၅၀ ပြား
| ၂၆&amp;nbsp;မီလီမီတာ
| ၇.၈ ဂရမ်
| ကြေးနီ-နီကယ်
| လုံခြုံရေးအနားသတ်
| တန်ဖိုး (ဂဏန်း)၊ တန်ဖိုး (စာ)၊ ရိုက်နှိပ်ခုနှစ်၊ မြန်မာကနုတ်ပန်းခွေ
| ၁၉၅၆
|- {{Coin-silver-color}}
| align=&quot;centre&quot; style=&quot;background:#fff;&quot;|
| align=&quot;centre&quot; style=&quot;background:#fff;&quot;|
| ၁ ကျပ်
| ၃၀.၅&amp;nbsp;မီလီမီတာ
| ၁၁.၅၆ ဂရမ်
| Copper-nickel
| လုံခြုံရေးအနားသတ်
| တန်ဖိုး (ဂဏန်း)၊ တန်ဖိုး (စာ)၊ ရိုက်နှိပ်ခုနှစ်၊ မြန်မာကနုတ်ပန်းခွေ
| ၁၉၅၆
|}

၁၉၆၆ ခုနှစ်တွင် ဒင်္ဂါးပြားများ၏ ရှေ့မျက်နှာစာတွင် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းပုံဖြင့် ပြောင်းလဲခဲ့ပြီး အလူမီနီယမ်ဖြင့် သွန်းလုပ်ခဲ့သလို အရွယ်အစားကိုလည်း အနည်းငယ် လျော့ချခဲ့သည်။ သို့သော် ပုံသဏ္ဌာန်ကို မပြောင်းခဲ့ပေ။ အဆိုပါဒင်္ဂါးများကို ၁၉၈၃ ခုနှစ်အထိ သုံးစွဲခဲ့ကြသည်။

၁၉၈၃ ခုနှစ်တွင် ၅ ပြား၊ ၁၀ ပြား၊ ၂၅ ပြား၊ ၅၀ ပြားတို့ကို ကြေးနီ-ခဲမဖြူ သတ္တုစပ်ဖြင့်လည်းကောင်း ၁ ကျပ်တန် ဒင်္ဂါးကို ကြေးနီ-နီကယ်ဖြင့်လည်းကောင်း အသစ်သွန်းလုပ်ခဲ့သည်။ အစောပိုင်းတွင် ၂၅ ပြားကို အဝိုင်းပုံဖြင့် ထုတ်ဝေခဲ့ရာမှ ၁၀ ပြားနှင့် ၅၀ ပြားတို့ဖြင့် မရောထွေးစေရန် ခြောက်ထောင့်ပုံစံသို့ ပြောင်းလဲထုတ်ဝေခဲ့သည်။ အဆိုပါ ဒင်္ဂါးတို့သည် &quot;Burma&quot; အမည်အောက်တွင် နောက်ဆုံးထုတ်ဝေသော ဒင်္ဂါးပြားများ ဖြစ်ခဲ့သည်။

၁ ပြားတန်ဒင်္ဂါးကို ၁၉၆၆ ခုနှစ်တွင် လည်းကောင်း၊ ၅ ပြားနှင့် ၂၅ ပြားကို ၁၉၈၇ ခုနှစ်တွင်လည်းကောင်း၊ ၁၀ ပြားနှင့် ၅၀ ပြားတို့ကို ၁၉၉၁ ခုနှစ်တွင်လည်းကောင်း နောက်ဆုံးသွန်းလုပ်ခဲ့သည်။

၁၉၉၀ ခုနှစ်တွင် ၁ ကျပ်တန်ဒင်္ဂါးကို ကြေးနီ-ခဲမဖြူ သတ္တုစပ်၊ ၅ ကျပ်နှင့် ၁၀ ကျပ် ဒင်္ဂါးများကို ကြေးဝါ၊ ၅၀ ကျပ်နှင့် ၁၀၀ ကျပ် ဒင်္ဂါးတို့ကို ကြေးနီ-နီကယ်သတ္တုစပ်တို့ဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံတော် ဗဟိုဘဏ်က သွန်းလုပ်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ အဆိုပါဒင်္ဂါးများသည် လက်တင်စာလုံး ပါဝင်သော ပထမဆုံး မြန်မာဒင်္ဂါးပြားများ ဖြစ်သည်။ အဆိုပါဒင်္ဂါးများကို ဟောင်းနွမ်းသော ငွေစက္ကူများအစား သုံးစွဲရန် ရည်ရွယ်ခဲ့သော်လည်း ငွေကြေးဖောင်းပွမှု မြင့်မားခြင်းကြောင့် နောက်ပိုင်းတွင် အသုံးပြုခြင်း မရှိတော့ပေ။

၂၀၀၈ ခုနှစ် နှောင်းပိုင်းတွင် ၅၀ ကျပ်နှင့် ၁၀၀ ကျပ်တန် ဒင်္ဂါးအသစ်များကို ထုတ်ဝေမည်ဖြစ်ကြောင်း အစိုးရက ကြေညာခဲ့သည်။ သတင်းစာများတွင် ဖော်ပြချက်အရ ၅၀ ကျပ်တန် ဒင်္ဂါးအသစ်ကို ကြေးနီဖြင့် ပြုလုပ်ပြီး ရှေ့ဖက်တွင် ခြင်္သေ့ပုံနှင့် နောက်ကျောတွင် နေပြည်တော်ရှိ ကြာပန်းရေပန်းပုံ ပါဝင်သည်။ ၁၀၀ ကျပ်တန် ဒင်္ဂါးကို ကြေးနီ-နီကယ်ဖြင့် ပြုလုပ်ပြီး မျက်နှာစာတွင် ခြင်္သေ့ပုံနှင့် နောက်ကျောတွင် တန်ဖိုး ဖော်ပြချက် ပါဝင်သည်။

{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size: 90%&quot;
|-
!colspan=&quot;9&quot;|၁၉၉၁ ခုနှစ် ထုတ်
|-
!rowspan=&quot;2&quot;| ပုံ !!rowspan=&quot;2&quot;| တန်ဖိုး !!colspan=&quot;3&quot;| အတိုင်းအတာ !!colspan=&quot;3&quot;| ဖော်ပြချက် !!rowspan=&quot;2&quot;| ပထမဆုံး သွန်းလုပ်ရက်
|-
! အချင်း !! အလေးချိန် !! ပါဝင်မှု !! အနားသတ် !! ရှေ့ !! နောက်
|- {{Coin-yellow-color}}
|align=&quot;centre&quot;| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://worldcoingallery.com/countries/img2/127-57.jpg|format=JPG|title=Photographic image|website=Worldcoingallery.com|access-date=16 January 2018}}&lt;/ref&gt;
| ၁၀ ပြား || ၂၀.၄&amp;nbsp;မီလီမီတာ || || [[ကြေးဝါ]] || || [[စပါး]]ပင်၊ &quot;မြန်မာနိုင်ငံတော် ဗဟိုဘဏ်&quot; || တန်ဖိုး (မြန်မာဂဏန်းဖြင့်) || ၁၉၉၁
|- {{Coin-yellow-color}}
|align=&quot;centre&quot;|
| ၅၀ ပြား || ၂၄.၆&amp;nbsp;မီလီမီတာ || || [[ကြေးဝါ]] || || [[စပါး]]ပင်၊ &quot;မြန်မာနိုင်ငံတော် ဗဟိုဘဏ်&quot; || တန်ဖိုး (မြန်မာဂဏန်းဖြင့်) || ၁၉၉၁
|-
!colspan=&quot;9&quot;|၁၉၉၉ ခုနှစ် ထုတ်
|- {{Coin-copper-color}}
|align=&quot;centre&quot;| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://worldcoingallery.com/countries/img2/127-60.jpg|format=JPG|title=Photographic image|website=Worldcoingallery.com|access-date=16 January 2018}}&lt;/ref&gt;
| ၁ ကျပ် || ၁၉.၀၃ || ၂.၉၅ || ကြေးနီ-ခဲဖဖြူ || ပြောင် || [[ခြင်္သေ့]]၊ &quot;မြန်မာနိုင်ငံတော် ဗဟိုဘဏ်&quot; နှင့် တန်ဖိုး (မြန်မာဘာသာ) || ဘဏ်အမည်နှင့် တန်ဖိုးအား အင်္ဂလိပ်ဘာသာ၊ အာရဘီ ကိန်းဂဏန်းတို့ဖြင့် ||၁၉၉၉
|- {{Coin-yellow-color}}
|align=&quot;centre&quot;| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://worldcoingallery.com/countries/img2/127-61.jpg|format=JPG|title=Photographic image|website=Worldcoingallery.com|access-date=16 January 2018}}&lt;/ref&gt;
| ၅ ကျပ် || ၂၀&amp;nbsp;မီလီမီတာ || ၂.၇၃ ဂရမ် ||rowspan=&quot;2&quot;| [[ကြေးဝါ]] || ပြောင် ||rowspan=&quot;2&quot;| [[ခြင်္သေ့]]၊ &quot;မြန်မာနိုင်ငံတော် ဗဟိုဘဏ်&quot; နှင့် တန်ဖိုး (မြန်မာဘာသာ)||rowspan=&quot;2&quot;| ဘဏ်အမည်နှင့် တန်ဖိုးအား အင်္ဂလိပ်ဘာသာ၊ အာရဘီ ကိန်းဂဏန်းတို့ဖြင့် ||rowspan=&quot;2&quot;| ၁၉၉၉
|- {{Coin-yellow-color}}
|align=&quot;centre&quot;| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://worldcoingallery.com/countries/img2/127-62.jpg|format=JPG|title=Photographic image|website=Worldcoingallery.com|access-date=16 January 2018}}&lt;/ref&gt;
| ၁၀ ကျပ် || ၂၂.၃&amp;nbsp;မီလီမီတာ || ၄.၄၅ ဂရမ် ||
|- {{Coin-silver-color}}
|align=&quot;centre&quot;| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://worldcoingallery.com/countries/img2/127-63.jpg|format=JPG|title=Photographic image|website=Worldcoingallery.com|access-date=16 January 2018}}&lt;/ref&gt;
| ၅၀ ကျပ် || ၂၃.၈၅&amp;nbsp;မီလီမီတာ || ၅.၀၆ ဂရမ် ||rowspan=&quot;2&quot;| ကြေးနီ-နီကယ် ||rowspan=&quot;2&quot;| Reeded ||rowspan=&quot;2&quot;| [[ခြင်္သေ့]]၊ &quot;မြန်မာနိုင်ငံတော် ဗဟိုဘဏ်&quot; နှင့် တန်ဖိုး (မြန်မာဘာသာ) ||rowspan=&quot;2&quot;| ဘဏ်အမည်နှင့် တန်ဖိုးအား အင်္ဂလိပ်ဘာသာ၊ အာရဘီ ကိန်းဂဏန်းတို့ဖြင့် ||rowspan=&quot;2&quot;| ၁၉၉၉
|- {{Coin-silver-color}}
|align=&quot;centre&quot;| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://worldcoingallery.com/countries/img2/127-64.jpg|format=JPG|title=Photographic image|website=Worldcoingallery.com|access-date=16 January 2018}}&lt;/ref&gt;
| ၁၀၀ ကျပ် || ၂၆.၈&amp;nbsp;မီလီမီတာ || ၇.၅၂ ဂရမ်
|}


==ငွေစက္ကူများ==
===ပထမကျပ်ငွေ===
ဤငွေကြေးအတွက် ငွေစက္ကူထုတ်ဝေခြင်း မရှိပေ။

===ဒုတိယကျပ်ငွေ===
၁၉၄၄ ခုနှစ်တွင် ဗမာနိုင်ငံတော်ဘဏ်သည် ၁ ကျပ်၊ ၅ ကျပ်၊ ၁၀ ကျပ်နှင့် ၁၀၀ ကျပ်တန် ငွေစက္ကူများကို ထုတ်ဝေခဲ့ပြီး ၁၉၄၅ ခုနှစ်တွင် ၁၀၀ ကျပ်တန် ငွေစက္ကူသစ်ကိုလည်း ဆက်လက်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ၁၉၄၈ ခုနစ်တွင် တစ်ကျပ်တန်ကို “ဗမာနိုင်ငံအစိုးရ” ဆိုသော အမည်နှင့်ထုတ်ဝေခဲ့ပြီး ၁၉၅၃ ခုနစ်မှာ ထိုဒီဇိုင်းကို မပြောင်းဘဲ [[ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံတော်ဘဏ်]] ဟုဆိုသော အမည်နှင့် ပြောင်းလဲထုတ်ဝေခဲ့သည်။ 

မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ် ဥပဒေပုဒ်မ-၈(က)အရ မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်သည် ငွေစက္ကူများ (သို့မဟုတ်)ဒင်္ဂါးများဖြစ်သော ပြည်တွင်းသုံးစွဲငွေကို တစ်ဦးတည်းထုတ်ဝေသူအဖြစ် ဆောင်ရွက်ရသည်။ ထိရောက်သော ငွေပေးချေမှုစနစ်များကို တိုးမြှင့်ဆောင်ရွက်နိုင်ရန်နှင့် မြန်မာကျပ်ငွေတန်ဖိုး တည်တံ့ခိုင်မြဲစေရန်အတွက် ငွေကြေးမူဝါဒ များ ချမှတ်အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။
မြန်မာနိုင်ငံသည် ဗြိတိသျှထံမှ လွတ်လပ်ရေးမရမီ အိန္ဒိယလက်အောက်ခံပြည်နယ်တစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်တွင် မြန်မာငွေကြေးအဖြစ် ရူပီးကိုအသုံးပြုခဲ့သည်။ မြန်မာနှင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံသုံး ရူပီးငွေသည် စတာလင်ပေါင်နှင့် ချိတ်ဆက်ထားပြီး တစ်သျှီလင် ခြောက်ပဲနိဖြင့် တန်ဖိုးသတ်မှတ်ထားသည်။၁၉၄၆ခုနှစ် ငွေကြေးနှင့် ငွေအကြွေအက်ဥပဒေ ပထမအစီအစဉ်အရ ၁,၅,၁၀,၁၀၀ ရူပီးငွေစက္ကူများ အဖြစ်ထုတေ်ဝရန်နှင့် ဒုတိယအစီအစဉ်အရ ၂၀ နှင့် ၅၀ရူပီး ငွေအကြွေတို့ကို ဘုတ်အဖွဲ့မှထုတေ်ဝခဲ့သည်။ ထိုငွေစက္ကူ များတွင် ဒေါင်းတံဆိပ်ရေစာအမှတ်အသားပါရှိခဲ့ပြီး ဘုတ်အဖွဲ့၏ဥက္ကဋ္ဌမှ ထုတေ်ဝခွင့် ရရှိခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံတော် ငွေကြေးအုပ်ချုပ်မှုအဖွဲ့ မြန်မာပြည်တွင်း၌သာ သုံးပိုင်ခွင့်ရှိသည် (Burma Currency Board Legal Tender in Burma Only) ဟု အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် ရိုက်နှိပ်ထား သောစာတန်းများပါရှိသည်။
အင်္ဂလိပ်တို့ထံမှ မြန်မာလွတ်လပ်ရေးရရှိပြီးသောအခါ မြန်မာနိုင်ငံသည် ပြည်ထောင်စုသမ္မတနိုင်ငံ ဖြစ်လာခဲ့ပြီး ငွေစက္ကူ၏ခေါင်းစည်းစာတန်းကို Government of the Union of Burma ဟု ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ ငွေကြေးအုပ်ချုပ်မှုအဖွဲ့သည် Legal Tender Currency in Burma Only စာတန်းပါသော အိန္ဒိယနိုင်ငံထုတ် ငွေစက္ကူများကို ရုပ်သိမ်းခဲ့ပြီး ၁၉၄၈ခုနှစ် ဇူလိုင်လ(၁)ရက်နေ့တွင် အဆိုပါ Government of the Union of Burma ခေါင်းစည်းစာတန်းပါ ငွေစက္ကူကို တိုးချဲ့ထုတေ်ဝခဲ့သည်။ သို့ရာတွင် ၁၉၅၀ခုနှစ် ဇူလိုင်လ(၂၀)ရက်နေ့တွင် ငွေအကြွေ အမျိုးအစားအားလုံး သုံးစွဲခွင့်အား ရပ်စဲခဲ့သည်။၁၉၅၂ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံတော်ပြည်သူ့ဘဏ်အက်ဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းခဲ့ပြီး ငွေကြေးအုပ်ချုပ်မှုအဖွဲ့၏ တစ်ဦးတည်းငွေကြေးထုတေ်ဝခွင့်ကို မြန်မာနိုင်ငံပြည်သူ့ဘဏ် ငွေကြေးဌာနသို့ အသစ်ဖွဲ့စည်း လွှဲပြောင်းခဲ့ပြီး ၁၉၅၂ခုနှစ် ဇူလိုင်လ(၁)ရက်နေ့မှစတင်၍ ဗဟိုဘဏ်လုပ်ငန်းများ စတင်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ငွေကြေးအုပ်ချုပ်မှုအဖွဲ့ပိုင်ဆိုင်သော ရရန်နှင့် ပေးရန်ပိုင်ခွင့်များကို မြန်မာနိုင်ငံပြည်သူ့ဘဏ်သို့ လွှဲပြောင်းပေးခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံပြည်သူ့ဘဏ်လက်ထက် ငွေကြေးစနစ်သစ်တွင် အခြားအရေးပါသောပြောင်းလဲမှုမှာ ဒဿမစိတ်ငွေကြေးစနစ်သို့ ပြောင်းလဲစေခဲ့ခြင်းပင်ဖြစ်သည်။

ငွေအကြွေများကို နီကယ်ဖြင့်ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး ၁မူး၊ ၁ပဲ၊ ၂ပဲ၊ ၄ပဲ နှင့် ၈ပဲများကို ထုတေ်ဝခဲ့သည်။ ငွေအကြွေစေ့အားလုံးတွင် ခြင်္သေ့ပုံပါရှိသည်။ နောက်ကျောဘက်တွင် တန်ဖိုးနှင့် သွန်းလုပ်သည့်ခုနှစ်ကို ပန်းခွေအတွင်း ဖော်ပြပါရှိသည်။ သို့သော် ၁၉၅၃ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ(၁) ရက်နေ့တွင် ၁မူး တန်၊ ၁ပဲတန်နှင့် ၂ပဲတန် ငွေအကြွေများကို ရုပ်သိမ်းခဲ့သည်။ ထို့ပြင် ၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် သုံးစွဲငွေ ရူပီးအမည်ကို ကျပ်ဖြင့် ပြောင်းလဲခဲ့ပြီး ဒဿမစိတ်ငွေကြေးဖြင့် ၁၀၀ပြားဖြင့် ညှိနှိုင်း ထုတေ်ဝခဲ့သည်။ ယခင်က တစ်ရူပီးသည် မြန်မာငွေ ၁၆ပဲ၆၄ပြားနှင့် ညီမျှခဲ့သည်။ မြန်မာငွေကြေး တစ်ယူနစ်ကို ကျပ်ငွဖြေင့် ပြောင်းလဲခဲ့ချိန်တွင် ပြား၁၀၀ နှင့် ညီမျှခဲ့သည်။

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size: 90%&quot;
|-
!colspan=&quot;10&quot;| ၁၉၄၄/၁၉၄၅ ထုတ်
|-
!colspan=&quot;2&quot;| ပုံ !!rowspan=&quot;2&quot;| တန်ဖိုး !!rowspan=&quot;2&quot;| အတိုင်းအတာ !!rowspan=&quot;2&quot;| အဓိက အရောင် !!colspan=&quot;3&quot;| ဖော်ပြချက် !!rowspan=&quot;2&quot;| ထုတ်ဝေရက် !!rowspan=&quot;2&quot;| မှတ်ချက်
|-
! ရှေ့ !! နောက် !! ရှေ့ !! နောက် !! ရေစာ
|-
|  style=&quot;text-align:center; background:#fff;&quot;| [[File:1945burma1kyat.jpg|150px]]
|  style=&quot;text-align:center; background:#fff;&quot;| [[File:1945burma1bkyat.jpg|150px]]
| ၁ ကျပ်
| ၁၀၉ × ၆၃&amp;nbsp;မီလီမီတာ
| အပြာ
| ဒေါင်းပုံနှင့် &quot;ကျပ်တကျပ်&quot; ကို မြန်မာဘာသာဖြင့် ရေးထားပြီး နောက်ကျောတွင် နေထွက်ပုံ ပါရှိသည်။
|rowspan=&quot;4&quot;| [[မန္တလေး နန်းတော်|မန္တလေး တော်ဝင်နန်းတော်]]
|rowspan=&quot;4&quot;| &quot;ဗမာ&quot;
|rowspan=&quot;4&quot;| ၁၉၄၄
|
|-
|  style=&quot;text-align:center; background:#fff;&quot;| [[File:1945burma5kyat.jpg|150px]]
|  style=&quot;text-align:center; background:#fff;&quot;|
| ၅ ကျပ်
| ၁၃၀ × ၇၂&amp;nbsp;မီလီမီတာ
| အနီ
| ဒေါင်းပုံနှင့် &quot;ကျပ်ငါးကျပ်&quot; ကို မြန်မာဘာသာဖြင့် ရေးထားပြီး နောက်ကျောတွင် နေထွက်ပုံ ပါရှိသည်။
|
|-
|  style=&quot;text-align:center; background:#fff;&quot;| [[File:1945burma10kyat.jpg|150px]]
|  style=&quot;text-align:center; background:#fff;&quot;| [[File:1945burma10bkyat.jpg|150px]]
| ၁၀ ကျပ်
| ၁၄၆ × ၈၄&amp;nbsp;မီလီမီတာ
| အစိမ်း
| ဒေါင်းပုံနှင့် &quot;ကျပ်တဆယ်&quot; ကို မြန်မာဘာသာဖြင့် ရေးထားပြီး နောက်ကျောတွင် နေထွက်ပုံ ပါရှိသည်။
|
|-
|  style=&quot;text-align:center; background:#fff;&quot;| [[File:1945burma100kyat.jpg|150px]]
|  style=&quot;text-align:center; background:#fff;&quot;| [[File:1945burma100bkyat.jpg|150px]]
| ၁၀၀ ကျပ်
| ၁၆၀ × ၉၀&amp;nbsp;မီလီမီတာ
| လိမ္မော်
| ဒေါင်းပုံနှင့် &quot;ကျပ်တရာ&quot; ကို မြန်မာဘာသာဖြင့် ရေးထားပြီး နောက်ကျောတွင် နေထွက်ပုံ ပါရှိသည်။
|
|-
|  style=&quot;text-align:center; background:#fff;&quot;| [[File:1945burmab100kyat.jpg|150px]]
|  style=&quot;text-align:center; background:#fff;&quot;| [[File:1945burmab100bkyat.jpg|150px]]
| ၁၀၀ ကျပ်
| ၁၅၅ × ၉၅&amp;nbsp;မီလီမီတာ
| နက်ပြာ
| ဒေါင်းပုံ၊ &quot;ကျပ်တရာ&quot; ကို &quot;၁၀၀&quot; ဂဏန်းပေါ်မှ မြန်မာဘာသာဖြင့် ရေးထားပြီး ဘေးတွင် နိုင်ငံတော်အဓိပတိ ဒေါက်တာ[[ဘမော်]]ပုံ ပါရှိသည်။
| အလယ်တွင် မန္တလေး တော်ဝင်နန်းတော်ပုံအား နဂါးပုံဖြင့် ဝန်းရံထားသည်။ ဘယ်နှင့်ညာတို့တွင် &quot;၁၀၀&quot; ကို မြန်မာဂဏန်းဖြင့် ရေးထားသည်။
| နိုင်ငံတော်အဓိပတိ ဒေါက်တာဘမော်၏ ပုံ
| ၁၉၄၅
|
|}

===တတိယကျပ်ငွေ===
၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံဘဏ်သည် ငွေကြေးအုပ်ချုပ်မှုအဖွဲ့၏ တစ်ဦးတည်း ငွေကြေးထုတ်ဝေခွင့်ကို ငွေကြေးဌာနသို့ အသစ်ဖွဲ့စည်းလွှဲပြောင်းခဲ့သည်။ အရေးပါသော ပြောင်းလဲမှုမှာ ဒဿမစိတ်ငွေကြေးစနစ်သို့ ပြောင်းလဲစေခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.cbm.gov.mm/?q=content/history-bank-notes|title=History of Bank Notes - Central Bank of Myanmar|website=Cbm.gov.mm|access-date=16 January 2018}}&lt;/ref&gt; မြန်မာနိုင်ငံတော်ပြည်သူ့ဘဏ်မှ ဗဟိုဘဏ်၏ တာဝန်ဝတ္တရားများကို လွှဲပြောင်းရယူခဲ့ပြီး ၁၉၅၂ခုနှစ် ဇူလိုင်လ(၁)ရက်နေ့တွင် ဘဏ်မှထုတ်ဝေသော ငွေစက္ကူများ၏ အမှတ်လက္ခဏာများကို ပြောင်းလဲထုတ်ဝေခဲ့သည်။ အသစ်ထုတ်ဝေသော ငွေစက္ကူများတွင် ရူပီးငွေကြေးများဖြစ်သော ၁, ၅, ၁၀, ၁၀၀ ရူပီးတန်များပါဝင်ပြီး၊ နောက်ပိုင်းတွင် ကျပ်ငွေဖြင့် ချိတ်ဆက်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ငွေစက္ကူတွင် ဥဒေါင်းပုံ ရေစာပါရှိသည်။ ဒုတိယအကြိမ်အားဖြင့် ၁၉၅၈ခုနှစ်တွင် ထုတေ်ဝသည့် ငွေစက္ကူများတွင် '''ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း၏ (ဦးထုပ်ပါစစ်ဝတ်စုံဖြင့်)''' ရုပ်ပုံပါရှိသည်။ ၁၉၅၈ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ (၁၂)ရက်နေ့ (ပြည်ထောင်စုနေ့)တွင် ၁, ၅, ၁၀, ၁၀၀ ကျပ်တန်များကို စတင်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။  အဆိုပါ ကျပ်ငွေစက္ကူများသည် နောက်ဆုံးထုတ်ဝေခဲ့သော ရူပီးငွေစက္ကူများနှင့် ဒီဇိုင်းအလွန်တူညီခဲ့သည်။ (၂၁)ရက် ဩဂုတ်လတွင် ၂၀, ၅၀ ကျပ်တန်များကို ထုတေ်ဝခဲ့သည်။ ဤထုတေ်ဝမှုသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထမဆုံး ထုတေ်ဝသော ငွေစက္ကူများဖြစ်သည်။

ဒဿမစိတ်ငွေကြေးစနစ်ဖြစ်သော ငွေအကြွေများတွင် ၁, ၅, ၁၀, ၂၅, ၅၀ ပြားနှင့် ၁ကျပ်တန် အကြွေစေ့များကို Royal Minted မှသွန်းလုပ်ခဲ့သည်။ အဆိုပါ ငွေအကြွေများတွင် အမှတ်အသား များစွာပါဝင်သော် လည်း မြန်မာခြင်္သေ့ (သို့မဟုတ်) ခြင်္သေ့ပုံကို ယခင်အတိုင်းထားရှိသည်။ ၁၉၅၂ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ (၁)ရက်နေ့တွင် ၅ပြားနှင့် ၁၀ပြား ငွေအကြွေများကို စတင်သုံးစွဲခဲ့သည်။
တော်လှန်ရေးကောင်စီအစိုးရလက်ထက် ၁၉၆၄ခုနှစ် မေလ(၁၇)ရက်နေ့တွင် ၅၀တန်နှင့် ၁၀၀တန် များကို တရားမဝင်ငွေစက္ကူအဖြစ် ကြငြောပြီးနောက် ပြည်သူ့ဘဏ်ထုတ်ငွေစက္ကူအသစ်များဖြစ်သော ၁, ၅, ၁၀, ၂၀ တန် ငွေစက္ကူများကို ၁၉၆၅ခုနှစ်ဧပြီလ(၃၀)ရက်နေ့တွင် စတင်ထုတေ်ဝခဲ့သည်။ အဆိုပါငွေစက္ကူများတွင် ဗိုလ်ချုပ် အောင်ဆန်း၏ (ဦးထုပ်ပါစစ်ဝတ်စုံ)ရုပ်ပုံဖြင့် ထုတေ်ဝခဲ့သည်။ ၁၉၅၈ခုနှစ်နှင့် ၁၉၆၄ခုနှစ်ထုတ် ၂၀ကျပ်တန် ငွေစက္ကူများအား ၁၉၈၅ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ(၃)ရက်နေ့တွင် တရားဝင်ငွေအဖြစ်မှ ရပ်စဲခဲ့သည်။ လက်ရှိငွေစက္ကူများ သည်၎င်းတို့အား ဆက်လက်သုံးစွဲခွင့်မရှိသော ငွေအဖြစ်မှ မသတ်မှတ်မချင်း တရားဝင်ငွေအဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိ နေမည်ဖြစ်သည်။


{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size: 90%&quot;
|-
!colspan=&quot;9&quot;| ၁၉၅၂ ခုနှစ် ထုတ်
|-
!colspan=&quot;2&quot;| ပုံ !!rowspan=&quot;2&quot;| တန်ဖိုး !!rowspan=&quot;2&quot;| အတိုင်းအတာ !!rowspan=&quot;2&quot;| အဓိက အရောင် !!colspan=&quot;3&quot;| ဖော်ပြချက် !!rowspan=&quot;2&quot;| ထုတ်ဝေရက် 
|-
! ရှေ့ !! နောက် !! ရှေ့ !! နောက် !! ရေစာ
|-
|  style=&quot;text-align:center; background:#fff;&quot;| [[File:1952Burma1Kyat.jpg|150px]]
|  style=&quot;text-align:center; background:#fff;&quot;| [[File:1952Burma1Kyatb.jpg|150px]]
| ၁ ကျပ်
| 
| ပန်းရောင်နှင့် မီးခိုးရောင်
| ဒေါင်း
| ရွက်လှေနှင့် one rupee
| 
| rowspan=&quot;3&quot;|၁ ဇူလိုင် ၁၉၅၂
|-
|  style=&quot;text-align:center; background:#fff;&quot;| [[File:1952Burma5Kyat.jpg|150px]]
|  style=&quot;text-align:center; background:#fff;&quot;| [[File:1952Burma5Kyatb.jpg|150px]]
| ၅ ကျပ်
| 
| ပန်းရောင်နှင့် မီးခိုးရောင်
| ခြင်္သေ့
| ဗိုင်းငင်နေသော အမျိုးသမီး
|
|-
|  style=&quot;text-align:center; background:#fff;&quot;|  [[File:1952Burma10Kyat.jpg|150px]]
|  style=&quot;text-align:center; background:#fff;&quot;|  [[File:1952Burma10Kyatb.jpg|150px]]
| ၁၀ ကျပ်
| 
| အပြာ
| ဒေါင်း
| သစ်လုံးသယ်နေသော ဆင်
|
|-
!colspan=&quot;9&quot;| ၁၉၅၈ ခုနှစ် ထုတ်
|-
|  style=&quot;text-align:center; background:#fff;&quot;| [[File:1958Burma1Kyat.jpg|150px]]
|  style=&quot;text-align:center; background:#fff;&quot;| [[File:1958Burma1Kyatb.jpg|150px]]
| ၁ ကျပ်
| 
| ပန်းရောင်၊ အဝါနှင့် မီးခိုးရောင်
| rowspan=&quot;3&quot;|ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း 
| ရွက်လှေနှင့် One Kyat
| 
| rowspan=&quot;3&quot;| ၁၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၅၈
|-
|  style=&quot;text-align:center; background:#fff;&quot;| [[File:1958Burma5Kyat.jpg|150px]]
|  style=&quot;text-align:center; background:#fff;&quot;| [[File:1958Burma5Kyatb.jpg|150px]]
| ၅ ကျပ်
| 
| ပန်းရောင်နှင့် မီးခိုးရောင်
| ဗိုင်းငင်နေသော အမျိုးသမီး
| 
|-
|  style=&quot;text-align:center; background:#fff;&quot;| [[File:1958Burma10Kyat.jpg|150px]]
|  style=&quot;text-align:center; background:#fff;&quot;| [[File:1958Burma10Kyatb.jpg|150px]]
| ၁၀ ကျပ်
| 
| အပြာနု၊ အဝါ
| သစ်လုံးသယ်နေသော ဆင်
| 
|}

==== ၁၉၆၅-၁၉၇၁ ====


ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံတော် ပြည်သူ့ဘဏ်သည် ၁၉၆၅ ခုနှစ်တွင် ငွေကြေးထုတ်ဝေခြင်းကို လွှဲပြောင်းရယူခဲ့ပြီး ၁ ကျပ်၊ ၅ ကျပ်၊ ၁၀ ကျပ်နှင့် ၂၀ ကျပ်တန် ငွေစက္ကူများကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size: 90%&quot;
|-
!colspan=&quot;9&quot;| ၁၉၆၅ ခုနှစ် ထုတ်
|-
!colspan=&quot;2&quot;| ပုံ !!rowspan=&quot;2&quot;| တန်ဖိုး !!rowspan=&quot;2&quot;| အတိုင်းအတာ !!rowspan=&quot;2&quot;| အဓိက အရောင် !!colspan=&quot;3&quot;| ဖော်ပြချက် !!rowspan=&quot;2&quot;| ထုတ်ဝေရက် 
|-
! ရှေ့ !! နောက် !! ရှေ့ !! နောက် !! ရေစာ
|-
|  style=&quot;text-align:center; background:#fff;&quot;| [[File:19651kyat.jpg|150px]]
|  style=&quot;text-align:center; background:#fff;&quot;| [[File:19651kyatb.jpg|150px]]
| ၁ ကျပ်
| ၁၁၅ × ၆၆&amp;nbsp;မီလီမီတာ
| ပန်းရောင်နှင့် မီးခိုးရောင်
|rowspan=&quot;4&quot;| ဗိုလ်ချုပ် [[အောင်ဆန်း]]
| [[အင်းလေးကန်]] ငါးဖမ်းသမား
| စက်ဝိုင်းဝက်ပုံ အချိတ်အဆက်များ
| ၃၀ ဧပြီ ၁၉၆၅
|-
|  style=&quot;text-align:center; background:#fff;&quot;| [[File:19655kyat.jpg|150px]]
|  style=&quot;text-align:center; background:#fff;&quot;| [[File:19655kyatb.jpg|150px]]
| ၅ ကျပ်
| ၁၅၀ × ၇၀&amp;nbsp;မီလီမီတာ
| အစိမ်း
| လယ်သမားနှင့် နွား
|rowspan=&quot;3&quot;| Pattern throughout paper
|rowspan=&quot;3&quot;| ၁၉၆၅
|-
|  style=&quot;text-align:center; background:#fff;&quot;| [[File:196510kyat.jpg|150px]]
|  style=&quot;text-align:center; background:#fff;&quot;| [[File:196510kyatb.jpg|150px]]
| ၁၀ ကျပ်
| ၁၅၉ × ၈၁&amp;nbsp;မီလီမီတာ
| အနီ
| ဝါဂွမ်းခူးနေသော အမျိုးသမီး
|-
|  style=&quot;text-align:center; background:#fff;&quot;| [[File:196520k.jpg|150px]]
|  style=&quot;text-align:center; background:#fff;&quot;| [[File:196520kb.jpg|150px]]
| ၂၀ ကျပ်
| ၁၆၉ × ၉၀&amp;nbsp;မီလီမီတာ
| အညို
| လယ်ထွန်စက်
|}

==== ၁၉၇၂-၁၉၈၈ ====
၁၉၇၂ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ(၃၀)ရက်နေ့တွင် ပြည်သူ့ဘဏ်မှ ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော် ဘဏ်အဖြစ် ပြောင်းလဲခဲ့ပြီး ၂၅ကျပ်တန်ငွေစက္ကူကို ထုတေ်ဝခဲ့သည်။ တချိန်တည်းတွင် ယခင်ထုတေ်ဝခဲ့သော ပြည်ထောင်စုဘဏ် ထုတ်ငွေစက္ကူများမှာ ယခုတိုင် တရားဝင်အသုံးဝင်ဆဲဖြစ်သည်။ ပြည်သူ့ဘဏ်ထုတ် ၁ကျပ်တန်ငွေစက္ကူကို ၁၉၇၂ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ(၃၀)ရက်နေ့တွင် ထုတေ်ဝခဲ့ပြီး ၁၉၇၃ခုနှစ် ဇွန်လ (၃၀)ရက်နေ့တွင် ၁၀ကျပ်တန်ငွေစက္ကူများကို ထုတေ်ဝခဲ့သည်။ ၁၉၇၃ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ (၃၁)ရက်နေ့တွင် ၅ကျပ်တန်နှင့် ပြည်သူ့ဘဏ်နှင့် ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ တော်ဘဏ်ထုတ် ၅ကျပ်တန်များကို ဆက်လက် သုံးစွဲလျက်ရှိသည်။ ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံဘဏ် ထုတ်ငွေစက္ကူများ ဖြစ်သော ၁၀၀ကျပ်တန် ငွေစက္ကူအား ၁၉၇၆ခုနှစ်၊ ဧပြီလ(၁၇)ရက် နေ့တွင် လည်းကောင်း၊ ၅၀ကျပ်တန် ငွေစက္ကူအား ၁၉၇၉ခုနှစ်၊ ဧပြီလ(၃၀)ရက်နေ့တွင်လည်းကောင်း၊ ၇၅ကျပ်တန် ငွေစက္ကူအား ၁၉၈၅ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ(၁၁)ရက်နေ့တွင်လည်းကောင်း၊ ၃၅ကျပ်တန်ငွေစက္ကူအား ၁၉၈၆ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ(၁)ရက်နေ့တွင်လည်းကောင်း အသီးသီးထုတေ်ဝခဲ့သည်။ ထိုမျှမက ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော်ဘဏ်၏ ၄၅ကျပ်တန်နှင့် ၉၀ကျပ် တန် ငွေစက္ကူများကို ၁၉၈၇ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ (၂၂)ရက်နေ့တွင် ထုတေ်ဝခဲ့သည်။ ၁၉၅၂ခုနှစ်ထုတ် ၁၀၀ကျပ်တန်ငွေစက္ကူအား ၁၉၆၄ခုနှစ်၊ မေလ(၁၇)ရက်နေ့တွင်လည်းကောင်း၊ ၁၉၇၉ခုနှစ်တွင် ၅၀ကျပ်တန်နှင့်အတူ ကုလသမဂ္ဂစားနပ်ရိက္ခါနှင့် လယ်ယာစိုက်ပျိုး ရေးအဖွဲ့တံဆိပ်ပါ ၅၀ပြားတန်ငွေစက္ကူတို့ကို ထုတေ်ဝခဲ့သည်။ အဆိုပါငွေစက္ကူနှင့်ငွေအကြွေအား လုံခြုံရေးနှင့်ဆိုင်သော ပုံနှိပ်လုပ်ငန်းများ စက်ရုံ တွင် သွန်းလုပ်ခဲ့သည်။ &lt;ref name=&quot;cbm&quot; /&gt;ငွေစက္ကူများကို ဂျာမနီ Giesecke &amp; Devrient ၏ နည်းပညာလမ်းညွှန်ချက်များအတိုင်း ဝါဇီလုပ်ငန်းစက်ရုံတွင် ရိုက်နှိပ်ခဲ့သည်။

၁၉၇၆ခုနှစ်ထုတ် ၁၀၀ကျပ်တန်ငွေစက္ကူနှင့် ၁၉၇၉ခုနှစ်ထုတ် ၅၀ကျပ်တန်ငွေစက္ကူတို့အား ၁၉၈၅ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၃ ရက်နေ့တွင် သတိပေးခြင်းမရှိဘဲ ရုပ်သိမ်းခဲ့သည်။ အများပြည်သူအား ငွေစက္ကူအဟောင်းများအား အသစ်ဖြင့် လဲလှယ်ခြင်းကို အကန့်အသတ်ဖြင့်သာ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ အခြားသော ထုတ်ဝေထားသည့် ငွေကြေးများသည် တရားဝင်ဆက်လက်သုံးစွဲခွင့်ရှိဆဲ ဖြစ်သည်။ ၁၉၈၅ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ၇၅ ကျပ်တန် ငွေစက္ကူကို စတင်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ဗိုလ်ချုပ်[[နေဝင်း၊ ဦး|ဦးနေဝင်း]]၏ ဂဏန်းဗေဒင်ယုံကြည်မှုကြောင့် တန်ဖိုး မဂဏန်းဖြင့် ငွေစက္ကူများကို ထုတ်ဝေခဲ့ခြင်း ဖြစ်နိုင်ပြီး ၇၅ ကျပ်တန်ကို ဦးနေဝင်း၏ ၇၅ နှစ် မွေးနေ့ အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ၁၉၈၆ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁ ရက်နေ့တွင် ၁၅ ကျပ်နှင့် ၃၅ ကျပ်တန် ငွေစက္ကူများကို ဆက်လက်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။

နှစ်နှစ်ခန့်အကြာ ၁၉၈၇ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၅ ရက်နေ့တွင် ၂၅ ကျပ်၊ ၃၅ ကျပ်နှင့် ၇၅ ကျပ်တန် ငွေစက္ကူများကို အသိပေးချက် တစ်စုံတစ်ရာမရှိဘဲ အသုံးပြုမှု ရုပ်သိမ်းခဲ့ပြန်သည်။ နိုင်ငံတွင်း လည်ပတ်နေသော ငွေကြေး၏ ၇၅%ခန့် တန်ဖိုးမရှိဖြစ်သွားကာ နိုင်ငံသားများ၏ စုဆောင်းထားမှုများ ပျက်သုန်းခဲ့ရသည်။ ၁၉၈၇ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၂၂ ရက်နေ့တွင် ၄၅ ကျပ်နှင့် ၉၀ ကျပ်တန် ငွေစက္ကူများကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ စီးပွားရေးမငြိမ်မသက်မှုများမှ [[ရှစ်လေးလုံး|အဓိကရုဏ်းများစွာ]] ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး ၁၉၈၈ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်ချုပ်[[စောမောင်]]က နိုင်ငံတော် အာဏာကို သိမ်းယူခဲ့သည်။

{|class=&quot;wikitable&quot;
|-
!colspan=&quot;9&quot;| ၁၉၇၂-၁၉၈၇ ခုနှစ် ထုတ်
|-
!colspan=&quot;2&quot;| ပုံ !!rowspan=&quot;2&quot;| တန်ဖိုး !!rowspan=&quot;2&quot;| အတိုင်းအတာ !!rowspan=&quot;2&quot;| အဓိက အရောင် !!colspan=&quot;2&quot;| ဖော်ပြချက် !!colspan=&quot;2&quot;| 
|-
! ရှေ့ !! နောက် !! ရှေ့ !! နောက် !! ထုတ်ဝေ !! ရပ်စဲ
|-
|  style=&quot;text-align:center;&quot;|[[File:19791kyatsa.png|150px]]
|  style=&quot;text-align:center;&quot;|[[File:19791kyatsb.jpg|150px]]
| ၁ ကျပ် || ၁၂၄ × ၆၀&amp;nbsp;မီလီမီတာ || အစိမ်း || rowspan=&quot;6&quot; | ဗိုလ်ချုပ်[[အောင်ဆန်း]] || ဗိုင်းငင်စက် || ၃၁ အောက်တိုဘာ ၁၉၇၂ || အသုံးပြုခြင်း နည်းပါးကာ ပျောက်ကွယ်
|-
|  style=&quot;text-align:center;&quot;|[[File:19795kyatsa.jpg|150px]]
|  style=&quot;text-align:center;&quot;|[[File:19795kyatsb.jpg|150px]]
| ၅ ကျပ် || ၁၃၆ × ၇၀&amp;nbsp;မီလီမီတာ || အပြာ || ထန်းပင်နှင့် ထန်းတက်သမား || ၃၁ အောက်တိုဘာ ၁၉၇၂ || အသုံးပြုခြင်း နည်းပါးကာ ပျောက်ကွယ်
|-
|  style=&quot;text-align:center;&quot;|[[File:197910kyatsa.jpg|150px]]
|  style=&quot;text-align:center;&quot;|[[File:197910kyatsb.jpg|150px]]
| ၁၀ ကျပ် || ၁၄၆ × ၈၀&amp;nbsp;မီလီမီတာ || နီညို || အခမ်းအနားသုံး ဖလား || ၃၀ ဇွန် ၁၉၇၃ || အသုံးပြုခြင်း နည်းပါးကာ ပျောက်ကွယ်
|-
|  style=&quot;text-align:center;&quot;|[[File:197915kyatsa.jpg|150px]]
|  style=&quot;text-align:center;&quot;|[[File:197915kyatsb.jpg|150px]]
| ၁၅ ကျပ် || ၁၄၉ × ၇၁&amp;nbsp;မီလီမီတာ || အစိမ်းဖျော့ || ဇော်ဂျီရုပ်တု || ၁ ဩဂုတ် ၁၉၈၆ || အသုံးပြုခြင်း နည်းပါးကာ ပျောက်ကွယ်
|-
|  style=&quot;text-align:center;&quot;|[[File:197925kyatsa.jpg|150px]]
|  style=&quot;text-align:center;&quot;|[[File:197925kyatsb.jpg|150px]]
| ၂၅ ကျပ် || ၁၅၅ × ၉၀&amp;nbsp;မီလီမီတာ || လိမ္မော် || [[ပဉ္စရူပ]] || ၃ နိုဝင်ဘာ ၁၉၈၅ || ၅ စက်တင်ဘာ ၁၉၈၇
|-
|[[File:35kyata.png|150px]]
|[[File:197935kyatsb.png|150px]]
|၃၅ ကျပ်
|၁၅၅ × ၇၄&amp;nbsp;မီလီမီတာ
|ခရမ်း
|နတ်သား
|၁ ဩဂုတ် ၁၉၈၆
|၅ စက်တင်ဘာ ၁၉၈၇
|-
|  style=&quot;text-align:center;&quot;|[[File:197945kyatsa.png|150px]]
|  style=&quot;text-align:center;&quot;|[[File:197945kyatsb.png|150px]]
| ၄၅ ကျပ် || ၁၅၈ × ၇၇.၅&amp;nbsp;မီလီမီတာ || အပြာ-အစိမ်း || [[သခင်ဖိုးလှကြီး]] || ရေနံတွင်းနှင့် ရေနံလုပ်သားများ || ၂၂ စက်တင်ဘာ ၁၉၈၇ || အသုံးပြုခြင်း နည်းပါးကာ ပျောက်ကွယ်
|-
|  style=&quot;text-align:center;&quot;|[[File:197950kyatsa.jpg|150px]]
|  style=&quot;text-align:center;&quot;|[[File:197950kyatsb.jpg|150px]]
| ၅၀ ကျပ် || ၁၆၆ × ၁၀၀&amp;nbsp;မီလီမီတာ || အဝါ-အညို || rowspan=2 | ဗိုလ်ချုပ် [[အောင်ဆန်း]] || rowspan=2 | [[လောကနတ်]] || ဇူလိုင် ၁၉၇၉ ||၃ နိုဝင်ဘာ ၁၉၈၅
|-
|  style=&quot;text-align:center;&quot;|[[File:197975kyatsa.jpg|150px]]
|  style=&quot;text-align:center;&quot;|[[File:197975kyatsb.jpg|150px]]
| ၇၅ ကျပ် || ၁၆၁ × ၇၇&amp;nbsp;မီလီမီတာ || အညို|| ၁၀ နိုဝင်ဘာ ၁၉၈၅ ||၅ စက်တင်ဘာ ၁၉၈၇
|-
|  style=&quot;text-align:center;&quot;|[[File:197990kyatsa.png|150px]]
|  style=&quot;text-align:center;&quot;|[[File:197990kyatsb.png|150px]]
| ၉၀ ကျပ် || ၁၆၇ × ၈၀&amp;nbsp;မီလီမီတာ || အစိမ်းဖျော့ || [[ဆရာစံ]] || လယ်သမားများနှင့် လယ်ထွန်လှည်း || ၂၂ စက်တင်ဘာ ၁၉၈၇ || အသုံးပြုခြင်း နည်းပါးကာ ပျောက်ကွယ်
|-
|  style=&quot;text-align:center;&quot;|[[File:1979100kyatsa.jpg|150px]]
|  style=&quot;text-align:center;&quot;|[[File:1979100kyatsb.jpg|150px]]
| ၁၀၀ ကျပ် || ၁၇၆ × ၁၁၀&amp;nbsp;မီလီမီတာ || အစိမ်းဖျော့ || ဗိုလ်ချုပ် [[အောင်ဆန်း]]  || [[စောင်းကောက်]] || ၁ ဩဂုတ် ၁၉၇၆ || ၃ နိုဝင်ဘာ ၁၉၈၅
|}
၅၀ ပြား၊ ၁ ကျပ်နှင့် ၅ ကျပ်တန် ငွေစက္ကူတို့မှာ ရှားပါးပြီး နေ့စဉ်သုံးစွဲမှုများသည် အနီးစပ်ဆုံး ၁၀ ကျပ် ဆတိုးဖြင့် သုံးစွဲကြသည်။

==== ၁၉၈၉ မှ လက်ရှိ ====

၁၉၈၉ ခုနှစ် ဇွန်လ ၂၀ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံအမည်အား မြန်မာနိုင်ငံသို့ ပြောင်းလဲမှုနောက်ပိုင်းတွင် ငွေစက္ကူအသစ်များကို ထုတ်ဝေရန် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ယခုအကြိမ်တွင် ငွေစက္ကူဟောင်းများအား ရုပ်သိမ်းခြင်း မပြုခဲ့ဘဲ ဟောင်းနွမ်းလာပြီး အသုံးပြုခြင်း နည်းပါးအောင်သာ ထားရှိခဲ့သည်။ ၁၉၉၀ ခုနှစ် မတ်လ ၁ ရက်နေ့တွင် ၁ ကျပ်ကိုလည်းကောင်း၊ မတ်လ ၂၇ ရက်နေ့တွင် ၂၀၀ ကျပ်တန်ကိုလည်းကောင်း ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ၁၉၉၄ ခုနှစ် မတ်လ ၂၇ ရက်နေ့တွင် ၅၀ ပြား၊ ၂၀ ကျပ်၊ ၅၀ ကျပ်၊ ၁၀၀ ကျပ်နှင့် ၅၀၀ ကျပ်တန် ငွေစက္ကူများကိုလည်းကောင်း၊ ၁၉၉၅ ခုနှစ် မေလ ၁ ရက်နေ့တွင် ၅ ကျပ်တန်နှင့် ၁၀ ကျပ်တန် ငွေစက္ကူသစ်များကိုလည်းကောင်း ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ၁၉၉၈ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ တွင် ၁၀၀၀ ကျပ်တန် ငွေစက္ကူကို စတင်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။

နိုင်ငံတော်ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှုတည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့လက်ထက်တွင် မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ် မှ ခြင်္သေ့မင်းရုပ်ပုံပါ ငွေစက္ကူအတွဲစဉ်များကို ထုတေ်ဝခဲ့ပြီး ဗိုလ်ချုပ်ပုံပါ ငွေစက္ကူအတွဲစဉ် များနေရာတွင်အစားထိုးခဲ့သည်။ ခြင်္သေ့မင်းရုပ်ပုံပါငွေစက္ကူများမှာ ၁, ၅, ၁၀, ၂၀, ၅၀, ၁၀၀, ၂၀၀, ၅၀၀, ၁၀၀၀ နှင့် ၁, ၅, ၁၀, ၅၀, ၁၀၀ ကျပ်တန် ငွေအကြွေစေ့တို့ဖြစ်သည်။ ၁ကျပ်တန်ငွေအကြွေစေ့မှာ ကြေးညိုရောင်ဖြစ်ပြီး ၅ကျပ်တန်နှင့် ၁၀ကျပ်တန် ငွေအကြွစေ့ များမှာ ရွှေဝါရောင်နှင့် ၅၀ကျပ်တန်နှင့် ၁၀၀ကျပ်တန် ငွေအကြွေစေ့များမှာ ငွေရောင်တို့ဖြစ်သည်။ &lt;ref name=&quot;cbm&quot;&gt; {{cite web
|url= http://www.cbm.gov.mm/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=23&amp;Itemid=22&amp;lang=my
|title= ငွေစက္ကူသမိုင်း
|accessdate= ၀၃
|accessdaymonth= ဧပြီ
|accessyear= ၂၀၁၂
}} &lt;/ref&gt; 

၂၀၀၃ ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံအဝှမ်းတွင် ငွေကြေးအသုံးပြုမှု ရုပ်သိမ်းမည်ဟူသော ကောလဟာလများ ပေါ်ထွက်လာခဲ့ကာ အစိုးရက တရားဝင်ငြင်းဆိုခြင်းများ ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး ထိုအကြိမ်တွင် ငွေကြေးရုပ်သိမ်းခြင်း မဖြစ်ပေါ်ခဲ့ပေ။ ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် ၂၀၀ ကျပ်၊ ၅၀၀ ကျပ်နှင့် ၁၀၀ ကျပ်တန် ငွေစက္ကူများကို အရွယ်အစား ချုံ့ကာ (ငွေစက္ကူများ၏ အရွယ်အစား တပြေးညီဖြစ်စေရန်) ထုတ်ဝေခဲ့ပြီး ယခင်အရွယ်အစားကြီး ငွေစက္ကူများကိုလည်း ဆက်လက်သုံးစွဲခွင့် ပြုခဲ့သည်။ ၅၀ ပြား၊ ၁ ကျပ်၊ ၅ ကျပ်၊ ၁၀ ကျပ်နှင့် ၂၀ ကျပ်တန် ငွေစက္ကူများမှာ တန်ဖိုးနည်းပါးခြင်းကြောင့် ရှားပါးပြီး တွေ့မြင်နိုင်ရန် ခက်ခဲသည်။ ထူးခြားချက်တစ်ခုမှာ ၁၉၉၄ ခုနစ်က ထုတ်ခဲ့သော ၅၀ဝကျပ်တန် နှင့် ၁၉၉၈ ခုနစ်မှာ ထုတ်ခဲ့သည့် ၁၀ဝ၀ကျပ်တန် ငွေစက္ကူများကို ၂၀ဝ၄ ခုနစ်မှာ ဒီဇိုင်းလုံးဝမပြောင်းဘဲ အရွယ်အစားသေးပြီး ထပ်မံထုတ်ဝေခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။


၂၀၀၉ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၁ ရက်နေ့တွင် ၅၀၀၀ ကျပ်တန် ငွေစက္ကူကို ၁၅၀ x ၇၀ မီလီမီတာ အရွယ်အစားဖြင့် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ငွေစက္ကူ၏ အရှေ့မျက်နှာထိပ်တွင် [[မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်]] စာသားကို မြန်မာဘာသာဖြင့် ရေးသားထားပြီး ငွေစက္ကူအလယ်တွင် ဆင်ဖြူတော်ပုံ ပါရှိသည်။ နောက်ကျောတွင် [[ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] အဆောက်အဦးပုံများပါဝင်ကာ Central Bank of Myanmar နှင့် &quot;FIVE THOUSAND KYATS 5000&quot; ကို အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် ရေးသားထားသည်။ ဤထုတ်ဝေသော ငွေကြေးတန်ဖိုးသည် ယခင်နောက်ဆုံးထုတ်ဝေခဲ့သည့် တန်ဖိုးအကြီးဆုံးထက် ငါးဆ ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite book | last1 = Linzmayer | first1 = Owen | title = The Banknote Book | chapter = Myanmar | website=BanknoteNews.com | year = 2012 | location = San Francisco, California | url = http://www.banknotebook.com}}&lt;/ref&gt; အများပြည်သူအချို့က တန်ဖိုးကြီး ငွေစက္ကူထုတ်ဝေမှုကို ကြိုဆိုခဲ့ကြသလို အချို့ကလည်း ဤပြောင်းလဲမှုကြောင့် ငွေကြေးဖောင်းပွမှုများကို ပိုမိုများပြားစေမည်ကိုလည်း စိုးရိမ်ခဲ့ကြသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.myanmar2day.com/myanmar-news/2009/09/new-myanmar-kyat-note/|title=New Myanmar kyat note|website=Myanmar2day.com|access-date=16 January 2018|archive-date=16 January 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180116193426/http://myanmar2day.com/myanmar-news/2009/09/new-myanmar-kyat-note/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://banknotenews.com/files/b302483bcf30f585b72b075e62197796-823.php Myanmar new 5,000-kyat note confirmed] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110625022744/http://banknotenews.com/files/b302483bcf30f585b72b075e62197796-823.php |date=25 June 2011 }} BanknoteNews.com, 9 October 2009.&lt;/ref&gt; ၂၀၁၄ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၁ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံတော် ဗဟိုဘဏ်သည် လုံခြုံမှုတိုးမြှင့်ထားသော ၅၀၀၀ ကျပ်တန် ငွေစက္ကူအသစ်ကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ အဆိုပါ ငွေစက္ကူတွင် အရောင်တင်ထားခြင်း၊ ပုံနှိပ်ရာတွင် အဆင့်မြှင့်ထားခြင်း၊ ရေစာများနှင့် လုံခြုံရေးကြိုးများ ပါဝင်ပြီး ဆက်လက်အသုံးပြုနိုင်ဆဲဖြစ်သော ၂၀၀၉ ခုနှစ်ထုတ် ငွေစက္ကူနှင့် အရွယ်အစား၊ အရောင်နှင့် ဒီဇိုင်းများ တူညီသည်။ ငွေစက္ကူသစ်သည် ကြာရှည်ခံပြီး ပိုမိုသပ်ရပ်သည်ဟု ဗဟိုဘဏ်က ဆိုသည်။ ယင်းနောက်တွင် ၅၀၀၀ ကျပ်တန်နှင့် ၁၀၀၀၀ ကျပ်တန် ငွေစက္ကူအတုများ ပျံ့နှံ့မှုကို မီဒီယာများက ဖော်ပြခဲ့ကြပြီး စက်တင်ဘာလ ၁၂ ရက်နေ့က တာမွေမြို့နယ်တွင် ၁၀၀၀၀ ကျပ်တန်အတု ပြုလုပ်မှုများကို ရဲတပ်ဖွဲ့က ဖမ်းဆီးရမိခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://nutmegcollector.blogspot.com/2014/09/myanmar-to-issue-new-design-5000-kyat.html|title=Some Interesting Facts About Paper Money|website=Nutmegcollector.blogspot.com|access-date=16 January 2018}}&lt;/ref&gt;

၂၀၁၂ ခုနှစ် ဇွန်လ ၉ ရက်နေ့တွင် ဗဟိုဘဏ်က ၁၀၀၀၀ ကျပ်တန် ငွေစက္ကူကို ငွေကြေးလည်ပတ်မှုပိုမိုချောမွေ့စေရန်အတွက် ထုတ်ဝေမည်ဖြစ်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁၅ ရက်နေ့တွင် ၁၀၀၀၀ ကျပ်တန် ငွေစက္ကူကို စတင်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite news | url=https://www.washingtonpost.com/business/myanmar-will-introduce-new-higher-denomination-bank-note-next-week/2012/06/07/gJQAqBy0KV_story.html | work=The Washington Post | title=Get complete access to The Washington Post online - it's FREE! | date=7 June 2012 | access-date=30 March 2017 | archive-url=https://web.archive.org/web/20200316163130/https://www.washingtonpost.com/business/myanmar-will-introduce-new-higher-denomination-bank-note-next-week/2012/06/07/gJQAqBy0KV_story.html | archive-date=16 March 2020 | url-status=dead }}{{Dead link|date=June 2021 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://banknotenews.com/files/0cb53d71db0460b4c129de9c869f72a8-2132.php|title=Myanmar new 10,000-kyat note confirmed|website=Banknotenews.com|access-date=16 January 2018|archive-date=6 October 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121006210342/http://banknotenews.com/files/0cb53d71db0460b4c129de9c869f72a8-2132.php}}&lt;/ref&gt;

၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံတော် ဗဟိုဘဏ်က ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းပုံ ပါဝင်သော ငွေစက္ကူသစ်များကို ထုတ်ဝေမည်ဖြစ်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်နေ့တွင် ၁၀၀၀ ကျပ်တန် ငွေစက္ကူသစ်ကိုလည်းကောင်း၊ ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ဇူလိုင် ၁၉ ရက်နေ့တွင် ၅၀၀ ကျပ်တန် ငွေစက္ကူကိုလည်းကောင်း ထုတ်ဝေခဲ့သည်။&lt;ref&gt;[https://banknotenews.com/?p=21217 Myanmar new 1,000-kyat note (B119a) confirmed] BanknoteNews (https://banknotenews.com). January 12, 2020. Retrieved on 2020-06-27.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://news.coinupdate.com/myanmar-new-500-kyat-banknote-depicting-national-hero-of-liberation-aung-san/ Myanmar: New 500-kyat banknote depicting national hero of liberation, Aung San] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200928204037/http://news.coinupdate.com/myanmar-new-500-kyat-banknote-depicting-national-hero-of-liberation-aung-san/ |date=28 September 2020 }} Coin Update (news.coinupdate.com). June 22, 2020. Retrieved on 2020-06-27.&lt;/ref&gt;

[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|နစက]] မှ ဆင်ဖြူတော် [[ရဋ္ဌနန္ဒက (ဆင်)|ရဋ္ဌနန္ဒက]]တစ်နှစ်ပြည့်မွေးနေ့အထိမ်းအမှတ်နှင့်  [[မာရဝိဇယဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်|မာရဝိဇယ]]ဘုရားကြီး တည်ထားပြီးစီးမှုအထိမ်းအမှတ်အဖြစ် ၂၀၂၃ ဇူလိုင် ၂၃ ရက်နေ့တွင် ၂၀၀၀၀ ကျပ်တန် ငွေစက္ကူများကို ထုတ်ဝေရန်ကြေညာခဲ့သည်။ ၂၀၂၃ ဇူလိုင် ၃၁ ရက်နေ့တွင် စတင်ထုတ်ဝေမည်ဖြစ်ကြောင်းကြေညာသည်။ ဤသတင်းကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း အလွန်ဂယက်ထခဲ့ပြီး ပြည်သူများက ငွေကြေးအလွန်ဖောင်းပွလာမည်ကို စိုးရိမ်လာခဲ့ကြသည်။ 
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size: 90%&quot;
|-
!colspan=&quot;10&quot;|လက်ရှိ ထုတ်
|-
!colspan=&quot;2&quot;| ပုံ !!rowspan=&quot;2&quot;| တန်ဖိုး !!rowspan=&quot;2&quot;| အရွယ်အစား !!rowspan=&quot;2&quot;| အဓိက အရောင် !!colspan=&quot;3&quot;| ဖော်ပြချက် !!rowspan=&quot;2&quot;| ထုတ်ဝေရက် !!rowspan=&quot;2&quot;|မှတ်ချက်
|-
! ရှေ့ !! နောက် !! ရှေ့ !! နောက် !! ရေစာ
|-
|  style=&quot;text-align:center; background:#fff;&quot;| [[File:50pyasf.png|150px]]
|  style=&quot;text-align:center; background:#fff;&quot;| [[File:50pyasb.png|150px]]
| ၅၀ ပြား
|rowspan=&quot;3&quot;| ၁၁၀ × ၅၅&amp;nbsp;မီလီမီတာ
| ရှေ့ - ခရမ်းနုရောင်နှင့် လိမ္မော်ရောင် &lt;br /&gt;နောက်ကျော - အရောင်စုံ
| [[စောင်းကောက်]]
| [[:en:Guilloché|Guilloché pattern]]
| &quot;BCM&quot;
| ၂၇ မတ် ၁၉၉၄
|
|-
|  style=&quot;text-align:center; background:#fff;&quot;| [[File:1kyatasf.png|150px]]
|  style=&quot;text-align:center; background:#fff;&quot;| [[File:1kyatasb.png|150px]]
| ၁ ကျပ်
| လိမ္မော်
| [[ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း]]
| [[:en:Guilloché|Guilloché pattern]]
| ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း
| ၁ မတ် ၁၉၉၀
|
|-
|  style=&quot;text-align:center; background:#fff;&quot;| [[File:1kyatf.png|150px]]
|  style=&quot;text-align:center; background:#fff;&quot;| [[File:1kyatb.png|150px]]
| ၁ ကျပ်
| အပြာ-ပန်း
| rowspan=&quot;14&quot; | [[ခြင်္သေ့]]
| ရန်ကုန်မြို့ ကန်တော်ကြီး လှေလှော်ပွဲ
| &quot;BCM&quot;
| ၃၁ အောက်တိုဘာ ၁၉၉၆
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; background:#fff;&quot;| [[File:5kyatf.png|150px]]
| rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; background:#fff;&quot;| [[File:5kyatb.png|150px]]
|rowspan=&quot;2&quot;| ၅ ကျပ်
|rowspan=&quot;4&quot;| ၁၃၀ × ၆၀&amp;nbsp;မီလီမီတာ
|rowspan=&quot;2&quot;| အညိုနှင့် အပြာ
|rowspan=&quot;2&quot;| [[ခြင်းလုံး ကစားခြင်း|ဝိုင်းခြင်း]]ခတ်နေပုံ
| [[ခြင်္သေ့]]
| ၁ မေ ၁၉၉၅
|
|-
| တန်ဖိုးအပေါ် [[ခြင်္သေ့]]ပုံ
| ၁၉၉၇
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; background:#fff;&quot;| [[File:10kyatf.png|150px]]
| rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; background:#fff;&quot;| [[File:10kyatb1.png|150px]]
|rowspan=&quot;2&quot;| ၁၀ ကျပ်
|rowspan=&quot;2&quot;| ခရမ်းနုရောင်
|rowspan=&quot;2&quot;|[[ကရဝိတ်]]
| rowspan=&quot;2&quot; | [[ခြင်္သေ့]]
| ၁ မေ ၁၉၉၅
|
|-
| ၁၉၉၇

|
|-
|  style=&quot;text-align:center; background:#fff;&quot;| [[File:20kyatf.png|150px]]
|  style=&quot;text-align:center; background:#fff;&quot;| [[File:20kyatb1.png|150px]]
| ၂၀ ကျပ်
|rowspan=&quot;5&quot;| 145 × 70&amp;nbsp;မီလီမီတာ
| အစိမ်း
| ရန်ကုန် ပြည်သူ့ရင်ပြင်နှင့် ဆင်ရေပန်း
| rowspan=&quot;9&quot; | တန်ဖိုးအပေါ် [[ခြင်္သေ့]]ပုံ
| ၂၇ မတ် ၁၉၉၄
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; background:#fff;&quot;| [[File:50kyatf.png|150px]]
| rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; background:#fff;&quot;| [[File:50kyatb1.png|150px]]
|rowspan=&quot;2&quot;| ၅၀ ကျပ်
|rowspan=&quot;2&quot;| လိမ္မော်-အညို

|rowspan=&quot;2&quot;| ယွန်းထည်

| ၂၇ မတ် ၁၉၉၄

|
|-
| 1997

|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; background:#fff;&quot;| [[File:100kyatf.png|150px]]
| rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; background:#fff;&quot;| [[File:100kyatb.png|150px]]
|rowspan=&quot;2&quot;| ၁၀၀ ကျပ်
|rowspan=&quot;2&quot;| အပြာ၊ အစိမ်းနှင့် ပန်းရောင်

|rowspan=&quot;2&quot;| [[ပန်းတော့]]

|rowspan=&quot;2&quot;| ၂၇ မတ် ၁၉၉၄

|
|-
|

|-
| style=&quot;text-align:center;&quot; | &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://banknoteworld.com/banknotes/myanmar/MyanmarP75a-200Kyats-(1991)-donatedoy_f.jpg|title=Banknote World - World Currency &amp; Paper Money Collectors|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20080414004125/http://www.banknoteworld.com/banknotes/myanmar/MyanmarP75a-200Kyats-%281991%29-donatedoy_f.jpg|archive-date=14 April 2008|df=dmy-all|accessdate=30 January 2021|archivedate=14 April 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080414004125/http://www.banknoteworld.com/banknotes/myanmar/MyanmarP75a-200Kyats-%281991%29-donatedoy_f.jpg}}&lt;/ref&gt;
| style=&quot;text-align:center;&quot; | &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://banknoteworld.com/banknotes/myanmar/MyanmarP75a-200Kyats-(1991)-donatedoy_b.jpg|title=Banknote World - World Currency &amp; Paper Money Collectors|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20080414004124/http://www.banknoteworld.com/banknotes/myanmar/MyanmarP75a-200Kyats-%281991%29-donatedoy_b.jpg|archive-date=14 April 2008|df=dmy-all|accessdate=30 January 2021|archivedate=14 April 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080414004124/http://www.banknoteworld.com/banknotes/myanmar/MyanmarP75a-200Kyats-%281991%29-donatedoy_b.jpg}}&lt;/ref&gt;
| rowspan=&quot;2&quot; | ၂၀၀ ကျပ်
| ၁၆၅ × ၈၀&amp;nbsp;မီလီမီတာ
| rowspan=&quot;2&quot; | အစိမ်းပုတ်
| rowspan=&quot;2&quot; | သစ်ဆွဲဆင်
| ၂၇ မတ် ၁၉၉၀၊ ၁၉၉၈
| Value below watermark
|-
| style=&quot;text-align:center; background:#fff;&quot; | [[File:200kyatnf.png|150px]]
| style=&quot;text-align:center; background:#fff;&quot; | [[File:200kyatnb.png|150px]]
| ၁၅၀ × ၇၀&amp;nbsp;mm
| ၁၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၀၄
| Value above watermark
|-
| style=&quot;text-align:center;&quot; | &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://banknoteworld.com/banknotes/myanmar/mya076_f.JPG|title=Banknote World - World Currency &amp; Paper Money Collectors|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110628195457/http://www.banknoteworld.com/banknotes/myanmar/mya076_f.JPG|archive-date=28 June 2011|df=dmy-all|accessdate=30 January 2021|archivedate=28 June 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110628195457/http://www.banknoteworld.com/banknotes/myanmar/mya076_f.JPG}}&lt;/ref&gt;
| style=&quot;text-align:center;&quot; | &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://banknoteworld.com/banknotes/myanmar/mya076_b.JPG|title=Banknote World - World Currency &amp; Paper Money Collectors|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110628195509/http://www.banknoteworld.com/banknotes/myanmar/mya076_b.JPG|archive-date=28 June 2011|df=dmy-all|accessdate=30 January 2021|archivedate=28 June 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110628195509/http://www.banknoteworld.com/banknotes/myanmar/mya076_b.JPG}}&lt;/ref&gt;
| rowspan=&quot;2&quot; | ၅၀၀ ကျပ်
| ၁၆၅ × ၈၀&amp;nbsp;မီလီမီတာ
| rowspan=&quot;2&quot; | ခရမ်းနုနှင့် အညို
| rowspan=&quot;2&quot; | စစ်သူကြီး [[မဟာဗန္ဓုလ]]ရုပ်တုအား ဆေးခြယ်နေပုံ
| ၂၇ မတ် ၁၉၉၄
| Value above watermark
|-
| style=&quot;text-align:center; background:#fff;&quot; | [[File:500kyatnf.png|150px]]
| style=&quot;text-align:center; background:#fff;&quot; | [[File:500kyatnb.png|150px]]
| ၁၅၀ × ၇၀&amp;nbsp;မီလီမီတာ
| ၁၀ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄
| Value below watermark
|-
-
|  style=&quot;text-align:center; background:#fff;&quot;| [[File:500kyat.jpg|150px]]
|  style=&quot;text-align:center; background:#fff;&quot;| [[File:500kyat(back).jpg|150px]]
| ၅၀၀ ကျပ်&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://news-eleven.com/article/183845|title=ဗိုလ်ချုပ်ရုပ်ပုံပါ ကျပ် ၅၀၀ တန် ငွေစက္ကူများ စတင် ထုတ်ဝေပြီး ပင်စင်လစာများတွင် နှစ်ရွက်စီ ထည့်သွင်းထားကြောင်း သိရ|work=Eleven Media Group|access-date=၁၃ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၀ }}&lt;/ref&gt; 
| ၁၅၀ × ၇၀&amp;nbsp;မီလီမီတာ
| အနီနှင့် ပန်းရောင်
| ဗိုလ်ချုပ် [[အောင်ဆန်း]] 
| [[နေပြည်တော်]]ရှိ [[မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်]] ရုံးချုပ်
| တန်ဖိုးအပေါ် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းပုံ
| ၁၉ ဇူလိုင် ၂၀၂၀
| Value below watermark

|-
| style=&quot;text-align:center;&quot; | [[File:1000kyatof.png|150px]]
| style=&quot;text-align:center;&quot; | [[File:1000kyatob.png|150px]]
| rowspan=&quot;2&quot; | ၁၀၀၀ ကျပ်
| ၁၆၅ × ၈၀&amp;nbsp;မီလီမီတာ
| rowspan=&quot;2&quot; | အစိမ်းနှင့် ခရမ်းနု
| rowspan=&quot;2&quot; | [[ခြင်္သေ့]]
| rowspan=&quot;2&quot; | ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန်ဝန်ကြီးဌာန
|rowspan=&quot;2&quot;| တန်ဖိုးအပေါ် [[ခြင်္သေ့]]ပုံ
| နိုဝင်ဘာ ၁၉၉၈
| rowspan=&quot;2&quot; |Value below watermark
|-
| style=&quot;text-align:center; background:#fff;&quot; | [[File:1000kyatnf.png|150px]]
| style=&quot;text-align:center; background:#fff;&quot; | [[File:1000kyatnb.png|150px]]
| ၁၅၀ × ၇၀&amp;nbsp;မီလီမီတာ
| ၁၁ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄
|-
|  style=&quot;text-align:center; background:#fff;&quot;| [[File:2020MyanmarKyat.png|150px]]
|  style=&quot;text-align:center; background:#fff;&quot;|[[File:1000kyat.jpg|150px]]
| ၁၀၀၀ ကျပ်
| ၁၅၀ × ၇၀&amp;nbsp;မီလီမီတာ
| အပြာ
| ဗိုလ်ချုပ်[[အောင်ဆန်း]]
| နေပြည်တော် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် အဆောက်အအုံ
| တန်ဖိုးအပေါ် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းပုံ
| ၄ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၀&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://elevenmyanmar.com/news/central-bank-to-circulate-bogyoke-aung-san-1000-kyat-note|title=Central bank to circulate 'Bogyoke Aung San' 1000-Kyat note|website=elevenmyanmar.com|access-date=7 January 2020}}&lt;/ref&gt;
| Value above watermark

|-
|  style=&quot;text-align:center; background:#fff;&quot;| [[File:5000kyatf.png|150px]]
|  style=&quot;text-align:center; background:#fff;&quot;| [[File:5000kyatb.png|150px]]
| ၅၀၀၀ ကျပ်
| ၁၅၀ × ၇၀&amp;nbsp;မီလီမီတာ
| လိမ္မော်နှင့် ပန်းရောင်
| ဆင်
| နေပြည်တော် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် အဆောက်အအုံ
| တန်ဖိုးအပေါ် ဆင်ပုံ
| ၁ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၉&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://banknotenews.com/files/b302483bcf30f585b72b075e62197796-823.php|title=Myanmar new 5,000-kyat note confirmed|website=Banknotenews.com|access-date=16 January 2018|archive-date=25 June 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110625022744/http://banknotenews.com/files/b302483bcf30f585b72b075e62197796-823.php}}&lt;/ref&gt;
| Value above watermark
|-
|  style=&quot;text-align:center; background:#fff;&quot;| [[File:10000kyatf.jpg|150px]]
|  style=&quot;text-align:center; background:#fff;&quot;| [[File:10000kyatb.jpg|150px]]
| ၁၀,၀၀၀ ကျပ် &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.mizzima.com/business/7284-burma-to-issue-10000-kyat-banknote.html|title=Burma to issue 10,000-kyat banknote|date=31 May 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130531100426/http://www.mizzima.com/business/7284-burma-to-issue-10000-kyat-banknote.html|access-date=16 January 2018|archive-date=31 May 2013|accessdate=30 January 2021|archivedate=31 May 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130531100426/http://www.mizzima.com/business/7284-burma-to-issue-10000-kyat-banknote.html}}&lt;/ref&gt;
| ၁၅၀ × ၇၀&amp;nbsp;မီလီမီတာ
| အပြာ၊ အနီ၊ ခရမ်းနု၊ အစိမ်း၊ အညို၊ အဝါ
| ပြောင်းလဲထားသော [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်|မြန်မာနိုင်ငံတော် အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်]] (မူလ နိုင်ငံတော် အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်ရှိ ခြင်္သေ့၊ ကြယ်များအစား ကြာပန်း၊ ဆင်တစ်စုံ ပါဝင်)
| မန္တလေးနန်းတော် ကျုံးမြို့ရိုး
| တန်ဖိုးအပေါ် ကြာပန်းပုံ
| ၁၅ ဇွန် ၂၀၁၂
| Value above watermark
|-
|  style=&quot;text-align:center; background:#fff;&quot;| 
|  style=&quot;text-align:center; background:#fff;&quot;|
| ၂၀,၀၀၀ ကျပ် &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.mdn.gov.mm/my/mnmaaniungngntteaabhiubhnnm-ncseaangkpttn-ngeckkuuamiuacaasckiu-juuliungl-31-rknemcr-thuttwemnny|title=မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်မှ &quot;နှစ်သောင်းကျပ်တန်&quot; ငွေစက္ကူအမျိုးအစားသစ်ကို ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်နေ့မှစ၍ ထုတ်ဝေမည်|work=Myanmar Digital News|access-date=၁၃ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၄ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|archive-date=24 July 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230724040849/https://www.mdn.gov.mm/my/mnmaaniungngntteaabhiubhnnm-ncseaangkpttn-ngeckkuuamiuacaasckiu-juuliungl-31-rknemcr-thuttwemnny}}&lt;/ref&gt; 
| ၁၅၀ × ၇၀&amp;nbsp;မီလီမီတာ
| အစိမ်းနုရောင်
| ဆင်ဖြူပုံ 
| စစ်ကိုင်းတံတားပုံနှင့်ဧရာဝတီတံတား(ရတနာပုံ)
| ဆင်ဖြူတော်ဦးခေါင်းပုံရေစာ
| ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၃
| Value above watermark
|}

===နိုင်ငံခြားငွေလက်မှတ်===
၁၉၉၃ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၄ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံခြားငွေလက်မှတ် (foreign exchange certificate) ခေါ် အက်ဖ်အီးစီ ကို ထုတ်ဝေခဲ့ပြီး [[အမေရိကန်ဒေါ်လာ]] ၁၊ ၅၊ ၁၀ နှင့် ၂၀ တို့နှင့် တန်ဖိုးညီမျှသော အက်ဖ်အီးစီများကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ နိုင်ငံခြားငွေကြေးများကို မြန်မာကျပ်ငွေနှင့် လှဲလှယ်ရာတွင် တရားမဝင်လဲလှယ်ခဲ့ကြရသည်။ ထိုကာလအတွင်း တရားဝင်သတ်မှတ်ထားသော ငွေလဲလှယ်မှုနှုန်းမှာ အမေရိကန် တစ်ဒေါ်လာလျှင် မြန်မာငွေ ၆ ကျပ်ဖြစ်သော်လည်း မှောင်ခိုဈေးကွက်တွင် ယင်းထက် ၁၀ ဆကျော်မျှ များပြားသည်။ မြန်မာနိုင်ငံသို့ လာရောက်သော နိုင်ငံခြားသားများအနေဖြင့် အက်ဖ်အီးစီငွေကိုသာ သုံးစွဲခွင့်ရှိပြီး သို့မဟုတ်ပါက တရားဝင်သတ်မှတ်ဈေးဖြင့်သာ မြန်မာငွေကို လဲလှယ်ကြရသည်။

၂၀၁၂ ခုနှစ် ဧပြီလတွင် မြန်မာအစိုးရက နိုင်ငံခြားငွေ လဲလှယ်မှုများကို နိုင်ငံတကာ ငွေကြေးလဲလှယ်မှု နှုန်းထားများအလိုက် ပြင်ဆင်သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၃ ခုနှစ် မတ်လ ၂၀ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံခြားငွေလက်မှတ် အက်ဖ်အီးစီများကို ဆက်လက်သုံးစွဲတော့မည်မဟုတ်ကြောင်း အစိုးရက ကြေညာခဲ့သည်။

&lt;gallery&gt;
File:m1f1f.jpg|၁ ကျပ် မျက်နှာစာ
File:m1f1b.jpg|၁ ကျပ် ကျောဘက်
File:m1f10f.jpg|၁ဝ ကျပ် မျက်နှာစာ
File:m1f10b.jpg|၁ဝ ကျပ် ကျောဘက်
File:m1f20f.jpg|၂ဝ ကျပ် မျက်နှာစာ
File:m1f20b.jpg|၂ဝ ကျပ် ကျောဘက်
&lt;/gallery&gt;


== ဒင်္ဂါးများနှင့် ငွေစက္ကူပုံများ ==
===၁၉၃၇ ခုနစ်မှ ၁၉၄၅ ခုနစ်အထိ ထုတ်ဝေခဲ့သော ငွေစက္ကူပုံများ===
&lt;gallery&gt;
File:India, Uniface 10 Rupees, Green Underprint, Rangoon Circle, 1897.jpg
KGVI rupee 1 note reverse.jpg
File:Military Administration of Burma WW2 Rupee.jpg
File:m10r3b.jpg
File:m10r3f.jpg
KGVI rupees 10 note cdd front reverse.jpg
File:m10r2f.jpg
File:RBI 10 Rupees, King George VI, reverse.jpg
File:m10r5f.jpg
File:me100r1b.jpg
File:m100r1f.jpg
File:m100r2b.jpg
File:Portrait Note of King George VI - One Hundred Rupees - Kanpur (1917).jpg
&lt;/gallery&gt;

===ဂျပန်ခေတ် ငွေစက္ကူပုံများ===
&lt;gallery&gt;
File:BUR-14-Burma-Japanese Occupation-One Rupee ND (1942).jpg
File:BUR-15b-Burma-Japanese Occupation-Five Rupees ND (1942-44).jpg
File:BUR-16-Japanese occupation Burma-10 rupees (1942-44).jpg
File:BUR-17b-Burma-Japanese Occupation-100 Rupees ND (1944).jpg
&lt;/gallery&gt;

===၁၉၄၈ ခုနစ်မှ ၁၉၈၇ ခုနစ်အထိ ထုတ်ဝေခဲ့သော ငွေစက္ကူပုံများ===
&lt;gallery&gt;
File:1952Burma1Kyat.jpg|၁ ကျပ် မျက်နှာစာ
File:1952Burma1Kyatb.jpg |၁ ကျပ် ကျောဘက်
File:1958Burma5Kyat.jpg|၅ ကျပ် မျက်နှာစာ
File:1958Burma5Kyatb.jpg|၅ ကျပ် ကျောဘက်
File:m100k1f.jpg|၁၀ဝ ကျပ် မျက်နှာစာ
File:m100k1b.jpg|၁၀ဝ ကျပ် ကျောဘက်
&lt;/gallery&gt;

=== ကျပ်ဒင်္ဂါး ===
&lt;gallery&gt;
Image:myanmarset4r.jpg|(2000) ၅-ကျပ်၊ ၁၀-ကျပ်၊ ၅၀-ကျပ်၊၁၀၀-ကျပ် Coins 
&lt;/gallery&gt;

==ကိုးကား==
&lt;references/&gt;

{{မြန်မာနိုင်ငံ}}
[[Category:မြန်မာငွေကြေးများ]]
[[Category:မြန်မာကျပ်ငွေ]]
[[ကဏ္ဍ:သုံးစွဲနေဆဲ ငွေကြေးများ‎]]
[[ကဏ္ဍ:ISO 4217 ကုဒ်စာရင်းဝင် ငွေကြေးများ]]</text>
      <sha1>j4hupnk6eop6hbuwjku19o32gio77rg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ရန်ကုန် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>8184</id>
    <revision>
      <id>1046847</id>
      <parentid>1026687</parentid>
      <timestamp>2026-08-06T23:34:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 0 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 1 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1046847</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="42477" sha1="5p29u83hfb2g2h29jlx5b03qdx9jv12" xml:space="preserve">{{Infobox Airport 
| name         = ရန်ကုန်အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်
| nativename   = Yangon International Airport
| nativename-a = 
| nativename-r = 
| image        =
| image-width  = 200
| caption      = ရန်ကုန်​လေဆိပ်
| IATA = RGN
| ICAO = VYYY
&lt;center&gt;{{Location map|Burma|width=200|float=center
|caption=|mark=Airplane_silhouette.svg|marksize=10
|label=RGN|position=right
|lat_deg=16|lat_min=54|lat_sec=26|lat_dir=N
|lon_deg=96|lon_min=07|lon_sec=59|lon_dir=E
}}&lt;small&gt;ရန်ကုန် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ် တည်နေရာပြပုံ&lt;/small&gt;&lt;/center&gt;
| type = ပြည်သူပိုင်
| owner =  ပြည်ထောင်စု သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော် အစိုးရ
| operator  = ရန်ကုန် အေရိုဒရုန်း ကုမ္ပဏီလီမိတက်
| city-served  = [[ရန်ကုန်]]
| hub      = 
&lt;div&gt;
* [[အဲကေဘီဇက်|ကမ္ဘောဇ လေကြောင်းလိုင်း]]
* [[မြန်မာအမျိုးသား လေကြောင်းလိုင်း]]
* [[အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ မြန်မာ့လေကြောင်း]]
&lt;/div&gt;
| location = [[မင်္ဂလာဒုံမြို့နယ်|မင်္ဂလာဒုံ]] ၁၁၀၂၁၊ ရန်ကုန် &lt;br /&gt; [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[မြန်မာ]]
| elevation-f  = ၁၀၉
| elevation-m  = ၃၃
| coordinates  = {{Coord|16|54|26|N|96|07|59|E|type:airport|display=inline}}
| website      = {{url|http://yangonairport.aero}}
| metric-elev  = 
| metric-rwy   = 
| r1-number  = ၀၃/၂၁
| r1-length-f  = ၁၁,၂၀၀
| r1-length-m = ၃,၄၁၄
| r1-surface  = နိုင်လွန်ကတ္တရာ
| stat-year    = ၂၀၁၂
| stat1-header = 
| stat1-data   = 
| stat2-header = 
| stat2-data   = 
| footnotes    = 
}}

'''ရန်ကုန်အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်''' (IATA: RGN, ICAO: VYYY) သည် ရန်ကုန်မြို့လယ်မှ မြောက်ဘက် ၁၅ ကီလိုမီတာအကွာ၊ မင်္ဂလာဒုံမြို့နယ်တွင် တည်ရှိပြီး [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၏ အကြီးဆုံးနှင့် အလုပ်အများဆုံးသော လေဆိပ်ဖြစ်သည်။ အဆိုပါလေဆိပ်တွင် လေဆိပ်အဆောက်အအုံ (၃) ခုဖြင့် ဝန်ဆောင်မှုပေးနေပြီး (၁) နှင့် (၂) တို့ကို ပြည်ပခရီးစဉ်များအတွက်လည်းကောင်း၊ (၃) ကို ပြည်တွင်းခရီးစဉ်များအတွက်လည်းကောင်း အသီးသီး ခွဲခြားအသုံးပြုလျက်ရှိသည်။ 

၂၀၁၅ ခုနှစ်စာရင်းအရ ခရီးသည် ၄.၆၈ သန်းကို ဝန်ဆောင်မှုပေးနိုင်ခဲ့သည့်အပြင် လက်ရှိတွင် ပြည်တွင်းလေကြောင်းလိုင်း ၁၀ လိုင်းနှင့် ပြည်ပလေကြောင်းလိုင်း ၃၀ လိုင်းတို့က ပြည်တွင်းမြို့ကြီး ၂၆ မြို့နှင့် ပြည်ပမြို့ကြီး ၂၂ မြို့သို့ ပုံမှန်ချိတ်ဆက် ပျံသန်းလျက်ရှိပါသည်။

== သမိုင်း ==
[[File:Ygnbusyairport.jpg|thumb|left|ပြည်ပ လေဆိပ်အဆောက်အအုံရှိ Check-in ကောင်တာများ]]
Calcutta Metropolitan Airports Authority မှ ၁၉၄၇ ခုနှစ်၊ [[ဒုတိယကမ္ဘာစစ်]]ကြီးအတွင်းတွင် တည်ဆောက်ခဲ့ကြသည်။ တစ်ချိန်က အရှေ့တောင်အာရှ၏ အကောင်းဆုံးလေဆိပ်တစ်ခုအဖြစ် လေးစားခံခဲ့ရသော်လည်း နောက်ပိုင်းတွင် ထိန်းသိမ်းမှု နည်းပါးခြင်း၊ ခေတ်နောက်ကျခြင်းတို့ကြောင့် ၎င်း၏အရှိန်အဝါကျဆင်းခဲ့ရသည်။ 

ရန်ကုန် လေဆိပ် အဆင့်မြှင့်တင်ရေး အစီအစဉ်ကို ၂၀၀၃ ခုနှစ် တွင် စတင်ခဲ့ပြီး အဆုံးတွင် တာမီနယ် အသစ်တစ်ခုနှင့် တိုးချဲ့ထားသော ၁၁၂၀၀ ပေ (၃၄၁၄ မီတာ) ရှည်သော လေယာဉ်ပြေးလမ်းတစ်ခု တို့ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။

== လေဆိပ်အဆောက်အအုံ ==
၂၀၂၁ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်လေဆိပ်၌ အများပြည်သူအသုံးပြုသော လေဆိပ်အဆောက်အအုံ (Terminal) (၃)ခုရှိသည်။ ယခင်လေဆိပ်အဟောင်းရှိ အဆောက်အအုံများမှ လက်ရှိ အဆောက်အအုံ (၂)ကို ပထမဆုံးအဆင့်မြှင့်တင်ခဲ့သည်။ ထိုအဆောက်အအုံအသစ်တွင် နိုင်ငံတကာ ခရီးစဉ်များ အသုံးပြုခဲ့သည်။ ထို့နောက် အရေးကြီးပုဂ္ဂိုလ်အဆောက်အအုံအပါအဝင် လေဆိပ်အဆောက်အအုံဟောင်းကို ဖျက်သိမ်းကာ ၆ထပ် အဆောက်အအုံအသစ်ကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် အဆောက်အအုံ (၁)ဟု သတ်မှတ်ကာ နိုင်ငံတကာခရီးစဉ်များ အသုံးပြုခဲ့သည်။ အဆောက်အအုံ (၁)ဖွင့်လှစ်ပြီး မကြာမီတွင် အဆောက်အအုံ (၃)ကို တည်ဆောက်ဖွင့်လှစ်ကာ အဆောက်အအုံ (၃)အဖြစ် သတ်မှတ်ပြီး ပြည်တွင်းခရီးစဉ်များ သုံးစွဲလျက်ရှိသည်။ ထို့နောက် ယခင်လေဆိပ်အဆောက်အအုံများမှ နောက်ဆုံးကျန်ရှိသော အဆောက်အအုံ (၁)နှင့် (၂)ကြားရှိ အဆောက်အအုံကို ဖျက်သိမ်းကာ အဆောက်အအုံ (၁)နှင့် (၂) အကြား ဆက်သွယ်တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် အဆောက်အအုံ (၂)အား ထပ်မံအဆင့်မြှင့်တင်လျက်ရှိသည်။
[[File:Airport rangun Burma2002.jpg|thumb|၂၀၀၂ခုနှစ်က​တွေ့ရ​သော ​လေဆိပ်​ဆောက်အဦးများ]]
=== လေဆိပ်အဆောက်အအုံ (၁) ===
၂၀၁၄ခုနှစ်တွင် လေဆိပ်အဆောက်အအုံဟောင်းကို ဖြိုချကာ ၆ထပ်ရှိ လေဆိပ်အဆောက်အအုံအသစ်ကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။၂၀၁၄ ဩဂုတ်လတွင် စတင်တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး အမေရိကန်ဒေါ်လာ သန်း ၆၆၀ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံ တည်ဆောက်ခဲ့သည်။၂၀၁၆ခုနှစ်တွင် တည်ဆောက်ပြီးစီးကာ နိုင်ငံတကာခရီးစဉ်များကို အသုံးပြုလျက်ရှိသည်။ လေဆိပ်အဆောက်အအုံနှင့် ကားပါကင်ကို ခေတ်မီပေါင်းကူးတံတားဖြင့် ဆက်သွယ်ထားရှိသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.news-eleven.com/local/%E1%80%90%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B8%E1%80%81%E1%80%BA%E1%80%B2%E1%82%95%E1%80%90%E1%80%8A%E1%80%B9%E1%80%B1%E1%80%86%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%B9%E1%80%B1%E1%80%94%E1%80%9E%E1%80%8A%E1%80%B9%E1%80%B7-%E1%80%9B%E1%80%94%E1%80%B9%E1%80%80%E1%80%AF%E1%80%94%E1%80%B9-%E1%80%A1%E1%80%BB%E1%80%95%E1%80%8A%E1%80%B9%E1%80%BB%E1%80%95%E1%80%8A%E1%80%B9%E1%80%86%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%B9%E1%80%9B%E1%80%AC-%E1%80%B1%E1%80%9C%E1%80%86%E1%80%AD%E1%80%95%E1%80%B9%E1%80%85%E1%80%AE%E1%80%99%E1%80%B6%E1%80%80%E1%80%AD%E1%80%94%E1%80%B9%E1%80%B8%E1%80%99%E1%80%BA%E1%80%AC%E1%80%B8-%E1%81%BF%E1%80%95%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%86%E1%80%B6%E1%80%AF%E1%80%B8%E1%80%BB%E1%80%81%E1%80%84%E1%80%B9%E1%80%B8|title=တိုးချဲ့တည်ဆောက်နေသည့် ရန်ကုန်အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်စီမံကိန်းများ ပြီးဆုံးခြင်းမရှိသေးချိန်တွင် အကြိုဖွင့်ပွဲပြုလုပ်|publisher=Eleven media group|date=၁၁ မတ် ၂၀၁၆|accessdate=၁၈ မတ် ၂၀၁၆}}{{Dead link|date=January 2021 }}&lt;/ref&gt; ဤအဆောက်အအုံသည် အလျား ၂၄၀ မီတာ၊ အကျယ် ၉၄.၇ မီတာ ရှိ မြေအောက်ထပ် အပါအဝင် ၆ ထပ် ပါဝင်သည်။ 

မြေအောက်ထပ်တွင် ထွက်ခွာ၊ ဆိုက်ရောက် ခရီးသည်အိတ်များ ကိုင်တွယ်မှု ဧရိယာ၊ Check-In ခန်းမ၊ ဆိုက်ရောက်ခရီးသည်များအတွက် လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေး ကောင်တာများ၊ အကောက်ခွန် နှင့် ဈေးဆိုင်ခန်းများ ပါဝင်သည်။ 
ပထမထပ်တွင် နိုင်ငံကူးလက်မှတ် စစ်ဆေးရေးကောင်တာ၊ လုံခြုံရေး စစ်ဆေးရေးဂိတ်၊ ထွက်ခွာဂိတ်များနှင့် ဈေးဆိုင်များ ပါဝင်သည်။ ဒုတိယထပ်တွင် ဈေးဆိုင်များနှင့် တတိယထပ်တွင် အပန်းဖြေရန် နေရာများ ပါဝင်တည်ဆောက်ထားသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.moi.gov.mm/npe/?q=news/13/03/2016/id-38733|title=တစ်နှစ်လျှင် ခရီးသည် သန်း ၂ဝ ဝန်ဆောင်မှုပေးနိုင်မည့် ရန်ကုန်အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ် အဆင့်မြှင့်တင်မှုစီမံကိန်း အဆင့်သုံးဆင့်အနက် ပထမအဆင့် ပြည်ပခရီးသည် လေဆိပ်အဆောက်အအုံသစ် ဖွင့်လှစ်|pubisher=[[ပြန်ကြားရေး ဝန်ကြီးဌာန]]|date=၁၃ မတ် ၂၀၁၆|accessdate=၁၈ မတ် ၂၀၁၆}}&lt;/ref&gt;
[[File:Yangon International Airport MRD-1.jpg|thumb|အသစ်မတည်​ဆောက်မီက ​လေဆိပ်အ​ဆောက်အဦး​ဟောင်း]]
လေဆိပ်အဆောက်အအုံ (၁) ဟု ခေါ်ဆိုပြီး ပြည်ပ ဝင်/ထွက် အဖြစ် အသုံးပြုမည်ဖြစ်သည်။ ဖွင့်ပွဲ အခမ်းအနားကို မတ်လ (၁၂) ရက်နေ့တွင် ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ပိုင်အိုးနီးယား အေရိုဒရုန်း ကုမ္ပဏီက တည်ဆောက်ပေးထားပြီး ယခင်က တစ်နှစ်လျှင် ခရီးသည် ၂.၇ သန်း ဝန်ဆောင်မှု ပေးနိုင်ရာမှ ယခုအခါ ခရီးသည် သန်း ၂၀ ခန့် ဝန်ဆောင်မှုပေးနိုင်မည် ဖြစ်သည်။

လေဆိပ်အဆောက်အအုံ (၁) ကို ပထမဦးဆုံး စတင်အသုံးပြုသော လေကြောင်းလိုင်းမှာ [[မြန်မာအမျိုးသား လေကြောင်းလိုင်း]]ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထို့နောက် [[ထိုင်းအဲအေးရှား လေကြောင်းလိုင်း]]သည် ဒုတိယ လေကြောင်းလိုင်းအဖြစ် လေဆိပ် အဆောက်အအုံ (၁) ကို အသုံးပြုခဲ့သည်။

=== လေဆိပ်အဆောက်အအုံ (၂) ===
[[File:Yangon International Airport (8387825241).jpg|thumb|​လေဆိပ်အ​ဆောက်အဦး (၂)]]
စင်ကာပူအခြေစိုက် CPG Corporation ၏ လေဆိပ်အဆင့်မြှင့်တင်ရေးဌာနမှ ဒီဇိုင်း ရေးဆွဲကာ မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရှေ့ပြေး ဆောက်လုပ်ရေး ကုမ္ပဏီ တစ်ခုဖြစ်သော Asia World မှ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၃.၃သန်း အကုန်အကျခံကာ တည်ဆောက်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;monster&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.monstersandcritics.com/news/asiapacific/news/article_1309165.php|title=Yangon International Airport opens new terminal|date=2007-07-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090417010239/http://www.monstersandcritics.com/news/asiapacific/news/article_1309165.php|archivedate=17 April 2009|accessdate=2 November 2009}}&lt;/ref&gt; အ​ဆောက်အဦး အသစ်သည် ဆိုက်ရောက်ခရီးသည် ၉၀၀၊ထွက်ခွာခရီးသည် ၉၀၀ ကို တစ်ပြိုင်တည်း ဝန်ဆောင်မှုပေးနိုင်သည်။ လေဆိပ်ကြီးတစ်ခုလုံး၏ ဒီဇိုင်းနှင့် အသေးစိပ်ကို အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေကြောင်းပို့ဆောင်ရေးအဖွဲ့အစည်း (IATA) ၏ သတ်မှတ်ချက်များ၊ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ပြည်သူပြည်သားနှင့် ဆိုင်သောလေကြောင်းပို့ဆောင်ရေးအဖွဲ့အစည်း (ICAO) ၏ လုံခြုံရေးသတ်မှတ်ချက်များနှင့် ကိုက်ညီမှုရှိစေရန် [[စင်ကာပူဒေါ်လာ]] သန်း ၃၀ အသုံးပြုထားသည်။ အခြားမှတ်သားစရာအချက်အလက်များမှာ
* ပြွတ်ကြပ်ခြင်းလျော့နည်းစေရန်ဆိုက်ရောက်နှင့်ထွက်ခွာ ကို တစ်ထပ်စီ ထား ထားသည်။
* အလိုအလျှောက်လက်ဆွဲအိတ်ကိုင်တွယ်မှု၊ပေါင်းစပ်ထားသော check-in system
* ဘိုးရင်း၇၄၇လေယာဉ်ကြီးများဆိုက်ကပ်နိုင်သည့်ခရီးသည်ပို့ဆောင်သောရွေ့လျားတံတား ၄ ခု
* အစိုးရ အရာရှိများ နှင့် စီးပွားရေးသမားများ အတွက် နားနေခန်းများ
* မော်တော်ယာဉ် အစီးရေ ၃၄၀ ဆံ့သော နှစ်ထပ်ကားပါကင်တစ်ခုပါဝင်သည်။

=== လေဆိပ်အဆောက်အအုံ (၃) === 
[[File:A Terminal of Yangon Airport.jpg|thumb|၂၀၁၇ခုနှစ်က​တွေ့ရ​သော 
 ပြည်တွင်း​ခရီးစဉ် အ​ဆောက်အဦး]]
လေဆိပ်အဆောက်အအုံ (၂) တည်ဆောက်ပြီးစီးပြီးနောက် ပြည်ပခရီးစဉ်များ အားလုံးကို လေဆိပ်အဆောက်အအုံ (၂) သို့ ပြောင်းရွေ့လိုက်သည်။ လေဆိပ်အဆောက်အအုံ အဟောင်းမှာ ပြည်တွင်းခရီးစဉ်များသာ ကျန်ရှိခဲ့သည်။ ထို့နောက် လေဆိပ်အဆောက်အအုံအဟောင်း နေရာတွင် အဆောက်အအုံထပ်မံတည်ဆောက်ရန်အတွက် ပြည်တွင်းခရီးစဉ်များအားလုံးကို အရေးကြီးပုဂ္ဂိုလ်များ အဆောင်သို့ ရွေ့ပြောင်းလိုက်သည်။ လေဆိပ်အဆောက်အအုံကို ဖျက်၍ အသစ်တည်ဆောက်သော အဆောက်အအုံ (၁) မှာလည်း ပြည်ပ ခရီးစဉ်များအတွက်သာ အသုံးပြုခဲ့သည်။ 

လေဆိပ်အဆောက်အအုံ (၂) အနီးတွင် လေဆိပ်အဆောက်အအုံ (၃) ကို တည်ဆောက်ကာ ၂၀၁၆ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၉ ရက်နေ့မှ စတင်ကာ ပြည်တွင်းခရီးစဉ်များအားလုံးအတွက် အသုံးပြုခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://asiaworldcompany.com/mm/index.php/our-business/infrastructure/airport|title=လေဆိပ်|pubisher=|date=}}&lt;/ref&gt; ယခင် ယာယီအသုံးပြုခဲ့သော အရေးကြီးပုဂ္ဂိုလ်များအဆောင်ကို ဖျက်သိမ်းခဲ့ပြီး လေဆိပ်အဆောက်အအုံ (၁) နှင့် (၂) တို့ကို ချိတ်ဆက်ထားသည်။

[[File:Rangun Burma airport 2002b.jpg|thumb|ယခင် ပြည်တွင်းထွက်ခွာ ​လေဆိပ်အ​ဆောက်အဦး​ဟောင်း]]

==ပြေးဆွဲသည့် လေကြောင်းလိုင်းများ နှင့် မြို့များ==
{{Airport-dest-list
| {{nowrap|[[အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာမြန်မာလေကြောင်း]]}} | [[ဒွန်မောင်း အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်|ဘန်ကောက်–ဒွန်မောင်း]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://yangonairport.aero/index.php/en/flight-information/international-flight-schedule|title=International Flight Schedule|website=www.yangonairport.aero}}&lt;/ref&gt;, [[သုဝဏ္ဏဘူမိလေဆိပ်|ဘန်ကောက်–သုဝဏ္ဏဘူမိ]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://yangonairport.aero/index.php/en/flight-information/international-flight-schedule|title=International Flight Schedule|website=www.yangonairport.aero}}&lt;/ref&gt;, [[ချန်းရှားမြို့|ချန်ရှာ]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://centreforaviation.com/news/myanmar-airways-international-to-commence-yangon-changsha-service-1346120|title=News for Airlines, Airports and the Aviation Industry &amp;#124; CAPA|website=centreforaviation.com}}&lt;/ref&gt;, [[ချန်နိုင်းမြို့|ချင်နိုင်း]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://yangonairport.aero/index.php/en/flight-information/international-flight-schedule|title=International Flight Schedule|website=www.yangonairport.aero}}&lt;/ref&gt;, [[ချင်းမိုင် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်|ချင်းမိုင်]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://yangonairport.aero/index.php/en/flight-information/international-flight-schedule|title=International Flight Schedule|website=www.yangonairport.aero}}&lt;/ref&gt;, [[ဒါနန် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်|ဒါနန်း]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://yangonairport.aero/index.php/en/flight-information/international-flight-schedule|title=International Flight Schedule|website=www.yangonairport.aero}}&lt;/ref&gt;, [[နယူးဒေလီမြို့|ဒေလီ]]&lt;ref name=&quot;UserInternational Flight Schedule&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.yangonairport.aero/index.php/en/flight-information/international-flight-schedule|title=International Flight Schedule|website=www.yangonairport.aero}}&lt;/ref&gt;, [[ဒါကာမြို့|ဒါကာ]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.gnlm.com.mm/mai-to-expand-chiang-mai-vientiane-dhaka-flights-in-april/|title=MAI to expand Chiang Mai, Vientiane, Dhaka flights in April - Global New Light Of Myanmar|date=10 March 2024}}&lt;/ref&gt;, [[ဒူဘိုင်း အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်|ဒူဘိုင်း]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://yangonairport.aero/index.php/en/flight-information/international-flight-schedule|title=International Flight Schedule|website=www.yangonairport.aero}}&lt;/ref&gt;, [[ကွမ်ကျိုးမြို့|ကွမ်ကျိုး]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://yangonairport.aero/index.php/en/flight-information/international-flight-schedule|title=International Flight Schedule|website=www.yangonairport.aero}}&lt;/ref&gt;, [[ဟနွိုင်း အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်|ဟနွိုင်း]]&lt;ref name=&quot;Bao Giao Thong-2022&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.baogiaothong.vn/hang-hang-tu-nhan-lon-nhat-myanmar-sap-co-mat-tai-viet-nam-d563218.html|title=Hãng hàng không tư nhân lớn nhất Myanmar sắp có mặt tại Việt Nam|trans-title=Myanmar's largest private airline is coming to Vietnam soon|website=Bao Giao Thong|language=Vietnamese|date=19 August 2022}}&lt;/ref&gt;, [[ဟိုချီမင်းစီးတီး အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်|ဟိုချီမင်းမြို့]]&lt;ref name=&quot;Bao Giao Thong-2022&quot;/&gt;, [[ကာလကတ္တားမြို့|ကာလကတ္တား]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.flightconnections.com/route-map-myanmar-airways-8m|title=Myanmar Airways Route Map|access-date=12 November 2022|archive-date=7 March 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230307231330/https://www.flightconnections.com/route-map-myanmar-airways-8m|url-status=live}}&lt;/ref&gt;, [[ကွာလာလမ်ပူ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်|ကွာလာလမ်ပူ]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://yangonairport.aero/index.php/en/flight-information/international-flight-schedule|title=International Flight Schedule|website=www.yangonairport.aero}}&lt;/ref&gt;, [[နန်းနင်မြို့|နန်နင်း]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.ttrweekly.com/site/2026/01/mai-flies-to-nanning-in-china/|title=MAI flies to Nanning in China|accessdate=23 February 2026}}&lt;/ref&gt;, [[ပီနန် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်|ပီနန်]]&lt;ref name=&quot;UserInternational Flight Schedule&quot;/&gt;, [[တေဇောတာခမောအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်|ဖနွမ်းပင်]]&lt;ref&gt;{{cite web|title=MAI moves Phnom Penh flights to Techo Airport from 9 Sept|date=6 July 2025 |url=https://www.gnlm.com.mm/mai-moves-phnom-penh-flights-to-techo-airport-from-9-sept/}}&lt;/ref&gt;, [[ဖူးခက် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်|ဖူးကက်]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://yangonairport.aero/index.php/en/flight-information/international-flight-schedule|title=International Flight Schedule|website=www.yangonairport.aero}}&lt;/ref&gt;, [[အင်ချွန်း အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်|ဆိုးလ်–အင်ချွန်]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.ttlnews.com/article/biz_world/6681 |script-title=ko:미얀마국제항공(8M) 12월 4일 인천- 양곤 취항으로 편리해지는 미얀마 하늘길|website=www.ttlnews.com |language=ko}}&lt;/ref&gt;, [[ချန်ဂီ လေဆိပ်|စင်္ကာပူ]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.gnlm.com.mm/mai-to-transfer-its-singapore-flights-to-terminal-2/|title=MAI to shift Singapore flights to Terminal 2 - Global New Light Of Myanmar|date=2 July 2025}}&lt;/ref&gt;, [[ဗီယင်ကျန်း အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်|ဗီယင်ကျန်း]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://yangonairport.aero/index.php/en/flight-information/international-flight-schedule|title=International Flight Schedule|website=www.yangonairport.aero}}&lt;/ref&gt;, &lt;br/&gt; '''ရာသီအလိုက်:''' [[ဗုဒ္ဓဂါယာ|ဂယာ]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://centreforaviation.com/news/myanmar-airways-international-to-commence-yangon-gaya-service-1211255|title=Myanmar Airways International to commence Yangon-Gaya service|work=Aeroroutes|accessdate=8 July 2023}}&lt;/ref&gt;
&lt;!-- --&gt;
| [[မြန်မာအမျိုးသား လေကြောင်းလိုင်း]] | [[ဒွန်မောင်း အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်|ဘန်ကောက်–ဒွန်မောင်း]]&lt;ref&gt;{{cite web |title=Myanmar National Airlines to launch Yangon-Bangkok Don Mueang service from Feb-2025 |url=https://centreforaviation.com/news/myanmar-national-airlines-to-launch-yangon-bangkok-don-mueang-service-from-feb-2025-1301128|website=Centre for Aviation |access-date=2 June 2023}}&lt;/ref&gt;, [[သုဝဏ္ဏဘူမိလေဆိပ်|ဘန်ကောက်–သုဝဏ္ဏဘူမိ]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://yangonairport.aero/index.php/en/flight-information/international-flight-schedule|title=International Flight Schedule|website=www.yangonairport.aero}}&lt;/ref&gt;, [[ချင်းမိုင် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်|ချင်းမိုင်]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://yangonairport.aero/index.php/en/flight-information/international-flight-schedule|title=International Flight Schedule|website=www.yangonairport.aero}}&lt;/ref&gt;, [[ကူမင်း ချန်ဆွေ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်|ကူမင်း]]&lt;ref&gt;{{cite web|title=International Flight Schedule|url=https://www.yangonairport.aero/index.php/en/flight-information/international-flight-schedule}}&lt;/ref&gt;, [[ချန်ဂီ လေဆိပ်|စင်္ကာပူ]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://elevenmyanmar.com/news/mna-plans-to-expand-its-flight-to-singapore-from-apr-23|title=MNA plans to expand its flight to Singapore from Apr 23|website=Eleven Media Group Co., Ltd}}&lt;/ref&gt;
&lt;!-- --&gt;
| အဲချိုင်းနား| [[ပေကျင်း မြို့တော် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်|ပေကျင်း–ကယ်ပီတယ်]] &lt;ref&gt;{{cite web|title=International Flight Schedule|url=https://www.yangonairport.aero/index.php/en/flight-information/international-flight-schedule|access-date=February 16, 2025}}&lt;/ref&gt;
&lt;!-- --&gt;
| [[အဲအိန္ဒိယ]] | [[နယူးဒေလီမြို့|ဒေလီ]] &lt;ref&gt;{{cite web|title=International Flight Schedule|url=https://www.yangonairport.aero/index.php/en/flight-information/international-flight-schedule|access-date=February 16, 2025}}&lt;/ref&gt;
&lt;!-- --&gt;
| ကမ္ဘောဒီးယားလေကြောင်း| [[တေဇောတာခမောအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်|ဖနွမ်းပင်]] (၂၀၂၆ မတ် ၂၀ မှ စတင်ပြေးဆွဲမည်)&lt;ref&gt;{{cite web|title=Cambodia Airways to fly Phnom Penh-Yangon route|url=https://www.ttrweekly.com/site/2026/03/cambodia-airways-to-fly-phnom-penh-yangon-route/?fbclid=IwU0ZQTwQe841leHRuA2FlbQIxMABzcnRjBmFwcF9pZAo2NjI4NTY4Mzc5AAEelNh28fR5FS4-YHZM4ul5dbqm7Co0TiEOjrf8xyl57c89tnCPNaLiZwKDaQU_aem_BU3miq2xbN2mqXor8pimTA}}&lt;/ref&gt;
&lt;!-- --&gt;
| ချိုင်းနားလေကြောင်း | [[ထိုင်ဝမ် ထောင်ယွမ် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်|ထိုင်ပေ–တောင်းယွမ်]]&lt;ref&gt;{{OAGWorldAug2025Ref|title=Taipei, Chinese Taipei TPE|pages=1253-1255}}&lt;/ref&gt;
&lt;!-- --&gt;
| ချိုင်းနားအီစတန်လေကြောင်း | [[ကူမင်း ချန်ဆွေ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်|ကူမင်း]]&lt;ref&gt;{{cite web|title=International Flight Schedule|url=https://www.yangonairport.aero/index.php/en/flight-information/international-flight-schedule|access-date=February 16, 2025}}&lt;/ref&gt;
&lt;!-- --&gt;
| ချိုင်းနားဆာသန်လေကြောင်း | [[ကွမ်ကျိုးမြို့|ကွမ်ကျိုး]]&lt;ref&gt;{{cite web|title=International Flight Schedule|url=https://www.yangonairport.aero/index.php/en/flight-information/international-flight-schedule|access-date=February 16, 2025}}&lt;/ref&gt;
&lt;!-- --&gt;
| ကိုးရီယားအဲ | [[အင်ချွန်း အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်|ဆိုးလ်–အင်ချွန်း]]&lt;ref&gt;{{cite web|title=International Flight Schedule|url=https://www.yangonairport.aero/index.php/en/flight-information/international-flight-schedule|access-date=February 22, 2026}}&lt;/ref&gt;
&lt;!-- --&gt;
| [[မလေးရှား လေကြောင်းလိုင်း]] | [[ကွာလာလမ်ပူ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်|ကွာလာလမ်ပူ]]&lt;ref&gt;{{cite web|title=International Flight Schedule|url=https://www.yangonairport.aero/index.php/en/flight-information/international-flight-schedule|access-date=February 22, 2026}}&lt;/ref&gt;
&lt;!-- --&gt;
| [[စင်ကာပူ လေကြောင်းလိုင်း]] | [[ချန်ဂီ လေဆိပ်|စင်္ကာပူ]]&lt;ref&gt;{{cite web|title=International Flight Schedule|url=https://www.yangonairport.aero/index.php/en/flight-information/international-flight-schedule|access-date=February 16, 2025}}&lt;/ref&gt;
&lt;!-- --&gt;
| [[ထိုင်းအဲအေးရှား လေကြောင်းလိုင်း]] | [[ဒွန်မောင်း အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်|ဘန်ကောက်–ဒွန်မောင်း]]&lt;ref name=&quot;OAG Flight Guide Worldwide-2025&quot;&gt;{{OAGWorldAug2025Ref|title=Bangkok, Thailand BKK|pages=109-113}}&lt;/ref&gt;
&lt;!-- --&gt;
| [[ထိုင်းအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေကြောင်းလိုင်း]] | [[သုဝဏ္ဏဘူမိလေဆိပ်|ဘန်ကောက်–ဆူဝဏ္ဏဘူမိ]]&lt;ref name=&quot;OAG Flight Guide Worldwide-2025&quot;/&gt;
&lt;!-- --&gt;
| ဝက်စ်အဲ (တရုတ်)| [[ချုံချင့်မြို့|ချုံချင်း–ကျန်းပေ]]&lt;ref&gt;{{cite web|title=Airline Information|url=https://www.airlineinformation.com/CKG-RGN|access-date=February 23, 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=West-air-to-commence-chongqing-yangon-service-in-dec-2025|url=https://centreforaviation.com/news/west-air-to-commence-chongqing-yangon-service-in-dec-2025-1339357|access-date=February 23, 2026}}&lt;/ref&gt;
}}
==မတော်တဆဖြစ်စဉ်များ==
* ၁၉၇၈ခုနှစ် မတ် ၂၅တွင် မင်္ဂလာဒုံလေဆိပ်မှ ထွက်ခွါလာသော Fokker F-27 Friendship 200အမျိုးအစား လေယာဉ် XY-ADKသည် ထွက်ခွာပြီးမကြာမီ လယ်ကွင်းထဲပျက်ကျခဲ့ကာ လေယာဉ်ပေါ်ပါ ခရီးသည် ၄၈ဦးလုံး သေဆုံးခဲ့သည်။&lt;ref&gt;&quot;Accident description&quot;. Aviation Safety Network. Retrieved 13 March 2016.&lt;/ref&gt;
* ၁၉၉၈ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၂၇တွင် [[မြန်မာအမျိုးသား လေကြောင်းလိုင်း|မြန်မာ့လေကြောင်းလိုင်း]]ပိုင် Fokker F27လေယာဉ်သည် ရန်ကုန်မှ ထွက်ခွာနေစဉ် တိမ်းမှောက်ကာ လေယာဉ်ပေါ်ပါ ခရီးသည် ၄၈ဦးအနက် ၁၆ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။
*  ၂၀၁၇ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၂၉တွင် [[ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]]၏ အကြံပေး နှင့် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာရှေ့နေ [[ဦးကိုနီ]]သည် လေဆိပ်ဂိတ်နံပါတ် ၆ အပြင်၌ လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်ခံခဲ့ရသည်။
* ၂၀၁၉ခုနှစ် မေ ၈တွင် Biman ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်လေကြောင်းလိုင်း ခရီးစဉ်အမှတ် ၆၀သည် ဒါကာမြို့မှ ရန်ကုန်မြို့သို့ ထွက်ခွာလာရာ အဆင်းတွင် ပြေးလမ်းချော်ခဲ့သည်။ လေယာဉ်မှူး၊လက်ထောက်လေယာဉ်မှူး နှင့် ခရီးသည်များအပါအဝင် ၃၃ဦး အသေးစားထိခိုက်ဒဏ်ရာများရရှိခဲ့သည်။&lt;ref&gt;&quot;Biman Airlines Plane Skids Off Runway in Yangon, Myanmar&quot;. The New York Times. 8 May 2019. Retrieved 8 May 2019.&lt;/ref&gt;
* ၂၀၁၉ခုနှစ် ဩဂုတ် ၂တွင် မန္တလေးမှ ရန်ကုန်သို့ထွက်ခွာလာသော [[ရွှေမြန်မာလေကြောင်းလိုင်း]]ပိုင် လေယာဉ် Y5-506 ATR-72-600လေယာဉ်သည် ရန်ကုန် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်ပြေးလမ်းသို့ ဆင်းသက်စဉ် ရှေ့ဘီးအဆင်းဂီယာကျိုးမှုဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ထိုအဖြစ်အပျက်တွင် ထိခိုက်ဒဏ်ရာရမှု မရှိခဲ့ပါ။&lt;ref&gt;&quot;Yangon airport runway closed temporarily after a plane nose wheel breaks&quot;. Mizzima News. 9 August 2019. Retrieved 11 August 2019.&lt;/ref&gt;
* ၂၀၂၆ ဧပြီ ၂၀ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်လေဆိပ်မှာ မြန်မာအမျိုးသားလေကြောင်းလိုင်း လေယာဉ်တစ်စင်း ATR-72 ပြေးလမ်းပေါ်ထွက်ခွာနေချိန် ဘရိတ်စနစ်ချို့ယွင်းမှု ဖြစ်ပွားခဲ့းပြီး ရပ်နားထားသည့် [[အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာမြန်မာလေကြောင်း|အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာမြန်မာ့လေကြောင်း]] (MAI) ၏ Airbus A319 လေယာဉ် အမြီးပိုင်းကို ဝင်တိုက်မိခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|title=ရန်ကုန်လေဆိပ်မှာ MNA ATR-72 ဘရိတ်ချို့ယွင်းပြီး MAI Airbus A319 ကို ဝင်တိုက်မှုဖြစ် - New Day Myanmar|url=https://newdaymyanmar.com/%e1%80%9b%e1%80%94%e1%80%ba%e1%80%80%e1%80%af%e1%80%94%e1%80%ba%e1%80%9c%e1%80%b1%e1%80%86%e1%80%ad%e1%80%95%e1%80%ba%e1%80%99%e1%80%be%e1%80%ac-mna-atr-72-%e1%80%98%e1%80%9b%e1%80%ad%e1%80%90/|date=2026-04-20|access-date=2026-04-20|language=en-US}}&lt;/ref&gt;

==ကုန်စည်ပို့ဆောင်==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! လေကြောင်းလိုင်း
! မြို့အမည်
|- 
|[[အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ မြန်မာ့လေကြောင်း]] || [[သုဝဏ္ဏဘူမိလေဆိပ်]]
|}

==လူသွားအများဆုံး နေရာများ==
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလအထိ အချက်အလက်များအရ ရန်ကုန်မြို့မှတစ်ဆင့် အပတ်စဉ် ပျံသန်းမှုအများဆုံးဖြစ်သော နိုင်ငံတကာ ခရီးသည်တင် လေကြောင်းခရီးစဉ်များ&lt;ref&gt;https://yangonairport.aero/index.php/en/flight-information/international-flight-schedule&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:89%; align=center;&quot;
|- style=&quot;background:darkgrey;&quot;
!အဆင့်
!နေရာ/လေဆိပ်
!အကြိမ်ရေ (အပတ်စဉ်)
|-
|1
|{{flagicon|Thailand}} [[သုဝဏ္ဏဘူမိလေဆိပ်|ဘန်ကောက်-သုဝဏ္ဏဘူမိ]]
|82
|-
|2
|{{flagicon|Singapore}} [[စင်ကာပူ ချန်ဂီလေဆိပ်|စင်ကာပူ-ချန်ဂီ]]
|32
|-
|3
|{{flagicon|Thailand}} [[ဒွန်မောင်း အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်|ဘန်ကောက်-ဒွန်မောင်း]]
|28
|-
|4
|{{flagicon|Thailand}} [[ချင်းမိုင် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်|ချင်းမိုင်]]
|18
|-
|5
|{{flagicon|Malaysia}} [[ကွာလာလမ်ပူ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်|ကွာလာလမ်ပူ]]
|17
|-
|6
|{{flagicon|China}} [[ကူမင်း ချန်ဆွေ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်|ကူမင်း-ချန်းဆွေ]]
|11
|-
|7
|{{flagicon|China}} [[ကွမ်ကျိုးမြို့|ကွမ်ကျိုး-ဘိုင်ယွန်း]]
|11
|-
|8
|{{flagicon|Vietnam}} [[နွိုင်ဘိုင် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်|ဟနွိုင်း]]
|7
|-
|9
|{{flagicon|India}} [[ဗုဒ္ဓဂါယာ|ဂါယာ]]
|7
|-
|10
|{{flagicon|South Korea}} [[အင်ချွန်း အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်|ဆိုးလ်-အင်ချွန်း]]
|5
|}

== သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး ==
ရန်ကုန်လေဆိပ်နှင့် မြို့တွင်းသို့ အငှားယာဉ်များဖြင့် သွားလာနိုင်သည်။၂၀၁၈ခုနှစ် ဇွန်လမှစတင်ကာ နံနက်၄နာရီမှ ၁၀နာရီအတွင်း YBS Shuttle Busအမည်ဖြင့် ရန်ကုန်လေဆိပ်မှ လေဆိပ်အဝင်အလမ်း၊ ပြည်လမ်း၊ ကမ္ဘာအေးဘုရားလမ်း၊ ရွှေဂုံတိုင်လမ်း၊ အလံပြဘုရားလမ်းနှင့် ဆူးလေဘုရားလမ်းအတိုင်း ဆူးလေအထိ ပြေးဆွဲလျက်ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/social/ybs-airport-shuttle-bus/|title=YBS-Airport Shuttle Bus အမည်ဖြင့် လေဆိပ်-ဆူးလေ ယာဉ်လိုင်းအသစ်ပြေးဆွဲ|pubisher=|date=}}{{Dead link|date=August 2026 }}&lt;/ref&gt;မှတ်တိုင်များသည် လေဆိပ်အဆောက်အအုံ (၁)နှင့် (၃) အနီးတွင် တည်ရှိသည်။
[[File:Airport 24 hrs Service.jpg|thumb|YBS Shuttle Bus]]

== ကိုးကား ==
{{reflist}}


{{မြန်မာနိုင်ငံရှိ လေဆိပ်များ}}

[[ကဏ္ဍ:ရန်ကုန်မြို့]]
[[ကဏ္ဍ:အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ လေဆိပ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:ရန်ကုန်မြို့ရှိ အဆောက်အအုံများ]]</text>
      <sha1>5p29u83hfb2g2h29jlx5b03qdx9jv12</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>သိန်းစိန် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>13975</id>
    <revision>
      <id>1046827</id>
      <parentid>895867</parentid>
      <timestamp>2026-08-06T19:03:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>နေနီဝန်း</username>
        <id>89694</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ ၂၀၁၁ခုနှစ် မတ်လအထိ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ကြောင်း သတင်းစာများ၊မှတ်တမ်းများအရသိရပါသည်။</comment>
      <origin>1046827</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="42815" sha1="4g2dulqdiyikn70ybx4j918ta9r4ed1" xml:space="preserve">{{Infobox officeholder|honorific_prefix=|name=သိန်းစိန်|office=အဋ္ဌမမြောက် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]]|native_name=|native_name_lang=|image=HE Thein Sein, President of the Republic of the Union of Myanmar (9292476975) (cropped).jpg|caption=၂၀၁၃ ခုနှစ်က ဦးသိန်းစိန်
|predecessor=*''ဖွဲ့စည်းပုံရာထူးစတင်''
*[[သန်းရွှေ]] &lt;br&gt;{{small|[[နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ|နအဖအစိုးရ]] ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်}}
* [[မောင်မောင် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)| မောင်မောင်]]&lt;br&gt;{{small|[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတများ စာရင်း|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]] ရာထူးအဖြစ်}}|successor=[[ထင်ကျော် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ထင်ကျော်]]
|vicepresident={{List collapsed|title=''See list''|'''ဒုတိယသမ္မတ (၁)'''|[[တင်အောင်မြင့်ဦး|တင်အောင်မြင့်ဦး]]&lt;br /&gt;(၂၀၁၁–၂၀၁၂)|[[စိုင်းမောက်ခမ်း]]&lt;br /&gt;(၂၀၁၂–၂၀၁၆)|'''ဒုတိယသမ္မတ(၂)'''|စိုင်းမောက်ခမ်း&lt;br /&gt;((၂၀၁၁–၂၀၁၂)|''လစ်လပ်''&lt;br /&gt;(ဇူလိုင်–ဩဂုတ် ၂၀၁၂)|[[ဉာဏ်ထွန်း]]&lt;br /&gt;(၂၀၁၂–၂၀၁၆)}}

|office2=[[နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ]] &lt;br&gt; အတွင်းရေးမှူး-၁|predecessor2=[[စိုးဝင်း၊ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး| စိုးဝင်း]]|office3=[[နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ]] &lt;br&gt; အတွင်းရေးမှူး-၂|predecessor3=[[စိုးဝင်း၊ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး| စိုးဝင်း]]|party=[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] (2010–2016)|leader1=[[သန်းရွှေ]]|office1=[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်| နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်]]|predecessor1=[[စိုးဝင်း၊ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး| စိုးဝင်း]]|successor1=*ရာထူးဖျက်သိမ်း (၂၀၁၁ - ၂၀၂၁)
* [[မင်းအောင်လှိုင်]] (၂၀၂၁)  &lt;br/&gt;{{small|နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ်}}|successor2=[[တင်အောင်မြင့်ဦး၊ ဦး (သီဟသူရ)| တင်အောင်မြင့်]]|successor3=[[တင်အောင်မြင့်ဦး၊ ဦး (သီဟသူရ)| တင်အောင်မြင့်]]|birth_date={{birth date and age|1945|4|20|df=y}}|birth_place=ကျုံကူးကျေးရွာ၊ ငပုတောမြို့နယ်၊ ဧရာဝတီတိုင်း|death_date=|death_place=|spouse=[[ခင်ခင်ဝင်း၊ ဒေါ်| ခင်ခင်ဝင်း]]|children=၃ ဦး|alma_mater=[[စစ်တက္ကသိုလ် (ပြင်ဦးလွင်)]]|allegiance={{flag|Myanmar}}|branch={{army|Myanmar}}|serviceyears=၁၉၆၈-၂၀၁၀|rank=[[File:Tatmadaw_General_Insignia_01.png|15px]] [[ဗိုလ်ချုပ်ကြီး]]|term_start=၃၀ မတ် ၂၀၁၁|term_end=၃၀ မတ် ၂၀၁၆|term_start1=၁၂ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇|term_end1=၃၀ မတ် ၂၀၁၁ &lt;br/&gt;{{small|ယာယီ: ဧပြီ ၂၀၀၇ - ၁၂ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇}}|term_start2=၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄|term_end2=၁၂ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇|term_start3=၂၅ ဩဂုတ် ၂၀၀၃|term_end3=၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄|office4=[[ဇမ္ဗူသီရိမြို့နယ်]] မဲဆန္ဒနယ် ကိုယ်စားပြု &lt;br&gt; [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]]ကိုယ်စားလှယ်|term_start4=၃၁ မတ် ၂၀၁၁|term_end4=၃၀ မတ် ၂၀၁၁|predecessor4=မဲဆန္ဒနယ် ဖွဲ့စည်း|successor4=[[စန္ဒာမင်း]]|majority4=65,620 (91.2%)|honorific prefix=[[အဂ္ဂမဟာသရေစည်သူ]]၊ [[အဂ္ဂမဟာသီရိသုဓမ္မ]]၊ &lt;br&gt; ဦး|signature=Prez TheinSein Sign.jpg|honorific suffix=ဗိုလ်ချုပ်ကြီး (ငြိမ်း)}}'''

[[အဂ္ဂမဟာသရေစည်သူ]]၊​ [[အဂ္ဂမဟာသီရိသုဓမ္မ|အဂ္ဂမဟာသီရိသုဓမ္မ]]၊ '''ဦးသိန်းစိန်''' (၁၉၄၅ မွေး) သည် လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက် မြန်မာနိုင်ငံ၏ [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတများ စာရင်း|အဋ္ဌမမြောက်]]၊ ၂၀၀၈ ခုနှစ် ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေ အသက်ဝင်ပြီးနောက် ပထမမြောက် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]] ဖြစ်သည်။ ဦးသိန်းစိန်သည် ၂ဝ၁၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၄ ရက်နေ့တွင် သမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်ခံရပြီးနောက် ဧပြီလ (၁)ရက်နေ့မှ ၂၀၁၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၃၀ ရက်နေ့အထိ သမ္မတတာဝန်အား ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ 
 
[[နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ|နအဖအစိုးရ]]လက်ထက်တွင် ၂ဝဝ၇-ခုနှစ် မေလတွင် ယခင်ဝန်ကြီးချုပ် [[ဗိုလ်ချုပ်ကြီးစိုးဝင်း|ဦးစိုးဝင်း]] ကျန်းမာရေး အခြေအနေ ကျဆင်းလာပြီးနောက် ဝန်ကြီးချုပ်တာဝန်များကို စတင်ထမ်းဆောင်ရပြီး အောက်တိုဘာလတွင် တရားဝင် ခန့်အပ်ခြင်းခံရသည်။&lt;ref name=&quot;Burmese junta&quot;&gt;[http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/6669035.stm Burmese junta choose stand-in PM], BBC.co.uk; retrieved 20 May 2007.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Burmese junta 2&quot;&gt;[http://www.irrawaddy.org/aviewer.asp?a=7115&amp;z=163 Burmese Junta Tips New Prime Minister] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070520214005/http://www.irrawaddy.org/aviewer.asp?a=7115&amp;z=163 |date=20 May 2007 }}; retrieved 20 May 2007.&lt;/ref&gt; မြန်မာနိုင်ငံ၏ [[အမျိုးသားညီလာခံ]]ကျင်းပရေးကော်မရှင် ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်သည်။ ၂၀၀၈-ခု၊ မေလ [[နာဂစ်မုန်တိုင်း|ဆိုင်ကလုံးနာဂစ်]] ဖြစ်ပွားပြီးသည့်နောက် အမျိုးသား သဘာဝဘေးအန္တရာယ် ကာကွယ်ရေး ဗဟိုကော်မီတီ၏ ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;altsean&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.altsean.org/Research/Regime%20Watch/Executive/President.php|title=President Thein Sein|work=Alternative Asean Network on Burma|accessdate=19 August 2011}}&lt;/ref&gt;

စစ်အစိုးရ၏ လမ်းစဉ် (၇)ရပ်မှ တစ်ရပ်ဖြစ်သည့် ၂၀၁၀ ရွေးကောက်ပွဲတွင် ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ရန် [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေး အသင်း|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးအသင်း]]ကို အမည်ပြောင်းလဲထားသည့်  [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] ကိုခေါင်းဆောင်ရန် တာဝန်ပေးအပ်ခြင်းခံရပြီး ၂၀၁၀ ခုနှစ် ဧပြီလ မကုန်မီတွင် အခြားသော စစ်အရာရှိ ဝန်ကြီး ဒုဝန်ကြီး (၂၇) ဦးနှင့်အတူ အရပ်ဝတ် လဲလှယ်ပြီး ပါတီကို ထူထောင်ခွင့် လျှောက်ထားခဲ့သည်။ ၂၀၁၀-ပြည့်နှစ် နိုဝင်ဘာလ (၇) ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသော ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲတွင် [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] ကို ကိုယ်စားပြုလျက် [[နေပြည်တော်]]၊ [[ဇမ္ဗူသီရိမြို့နယ်]] မဲဆန္ဒနယ်တွင် ပါဝင်အရွေးချယ်ခံခဲ့သည်။ ၂၀၁၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၄ ရက်နေ့တွင် [[ပထမအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]]က သမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။

== အစောပိုင်းဘဝ ==
ဦးသိန်းစိန်ကို ၁၉၄၅ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၂ဝ)ရက်နေ့တွင် ဧရာဝတီတိုင်း၊ ပုသိမ်ခရိုင်၊ [[ငပုတောမြို့နယ်]]၊ [[ကျုံကူးရွာ၊ ကျုံကူး|ကျုံကူးရွာ]]တွင် အဖ ဦးမောင်ဖြိုး (ကွယ်လွန်)၊ အမိ ဒေါ်ခင်ညွန့် (ကွယ်လွန်)တို့မှ မွေးဖွားခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;keller&quot;&gt;{{cite news|url=http://keller.blogs.nytimes.com/2012/09/30/a-conversation-with-president-u-thein-sein-of-myanmar/|title=A Conversation with President U Thein Sein of Myanmar|last=Keller|first=Bill|date=30 September 2012|work=The New York Times|accessdate=1 October 2012}}&lt;/ref&gt; ငယ်နာမည်မှာ မောင်သိန်းစိန် ပင်ဖြစ်သည်။ မွေးချင်း (၃)ယောက်တွင် အငယ်ဆုံးသားဖြစ်သည်။ အစ်မကြီးဖြစ်သူမှာ ဒေါ်ရင်လှိုင် ဖြစ်ပြီး အကိုကြီးဖြစ်သူမှာ ဦးမြင့်ထွန်း ဖြစ်လေ၏။

=== ပညာရေး ===
ငယ်စဉ်က အခြေခံပညာကို ပုသိမ်ခရိုင် ငပုတောမြို့နယ်၊ [[ကျုံကူးရွာ၊ ကျုံကူး|ကျုံကူးရွာ]]မူလတန်းကျောင်း၊ ချောင်း၀ရွာ အလယ်တန်းကျောင်းနှင့် [[ပုသိမ်မြို့]] အမှတ်(၁)အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်းတို့၌ ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ အစိုးရအထက်တန်းအောင်မြင်ပြီး ပြင်ဦးလွင် [[စစ်တက္ကသိုလ် (ပြင်ဦးလွင်)|စစ်တက္ကသိုလ်]]သို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ၁၉၆၈-ခုနှစ်တွင် စစ်တက္ကသိုလ် အပတ်စဉ် (၉) ၌ ဝိဇ္ဇာဘွဲ့အထူးပြုဖြင့် အောင်မြင်၍ စစ်သင်တန်းဆင်းခဲ့ပြီး [[တပ်မတော် (ကြည်း)|တပ်မတော်]]တွင် စတင် တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။

==စစ်မှုထမ်းခြင်း==
[[စစ်တက္ကသိုလ် (ပြင်ဦးလွင်)|စစ်တက္ကသိုလ်]]မှ ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ရရှိပြီးနောက် တပ်မတော်သို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ကာ ရှမ်းသေနတ်ကိုင်တပ်ရင်း အမှတ် (၁) တွင် ဒုတိယဗိုလ်အဖြစ် စတင်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်တွင် ဗိုလ်ကြီးအဆင့်သို့ တိုးမြှင့်ခြင်းခံရပြီး ၁၉၇၀ မှ ၁၉၇၃ ခုနှစ်အထိ ဗိုလ်ကြီးအဆင့်ဖြင့်လည်းကောင်း၊ ၁၉၇၃ မှ ၁၉၈၂ ခုနှစ်အထိ [[အရှေ့မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]၊ ခမရ (၁၀၉) နှင့် ခလရ (၈၉) တို့တွင် ဗိုလ်မှူးအဆင့်ဖြင့်လည်းကောင်း တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။

၁၉၈၈ ခုနှစ်ဝန်းကျင်တွင် တပ်မတော်မှ နိုင်ငံတော်အာဏာရယူပြီးနောက်ပိုင်း စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ [[ကလေးမြို့]]ရှိ ခြေလျင်တပ်ရင်း ခလရ (၈၉) တွင် တပ်ရင်းမှူး (ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး) အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။ ထို့နောက် [[စစ်ရုံး]]သို့ ပြောင်းရွှေ့ကာ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[သန်းရွှေ (ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|သန်းရွှေ]]၏ ကိုယ်ရေးအရာရှိအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သောကြောင့် ရုံးလုပ်ငန်းနှင့် အုပ်ချုပ်ရေးဘက်တွင် ကျွမ်းကျင်လာခဲ့သည်။ ၁၉၈၈ ခုနှစ်၊ တပ်မတော်မှ အာဏာသိမ်းပြီးနောက် ကက(ကြည်း)တွင် [[စစ်ဦးစီးစနစ်|စစ်ဦးစီး]] (ဗိုလ်မှူးကြီး)နှင့် စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲရေးမှူး တာဝန်များကို ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်များ ဖွင့်လှစ်သည့်အခါ မှော်ဘီမြို့နယ်၊ ဖူးကြီး အခြေစိုက် စကခ (၄) တွင် စကခမှူး ဖြစ်လာခဲ့သည်။

၁၉၉၃ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်မှူးကြီးအဖြစ် ကက(ကြည်း)နှင့် စကခ(၄)၊ ၁၉၉၆ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်မှူးချုပ်အဖြစ် စကခ(၄)နှင့် တသခ ([[တြိဂံဒေသတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]) တို့တွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၇ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်ချုပ်အဖြစ် တသခနှင့် ကကရေးတို့၌ တာဝန်ယူခဲ့ပြီး တြိဂံဒေသတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူးအဖြစ် တိုးမြှင့်ခန့်အပ်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။ တြိဂံဒေသတိုင်းအား တာဝန်ယူစဉ် ဘိန်းဘုရင်များနှင့် ထိုင်းလူမျိုးများ ဆက်စပ်သည့် ကိစ္စရပ်များကို ဖြေရှင်းခဲ့ရပြီး နယ်စပ်ဒေသရှိ လူမျိုးစုလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အချို့ကို အပစ်အခတ်ရပ်စဲရန် ကြိုးစားခဲ့သည်။

၁၉၉၈ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်ချုပ်ရာထူး၊ ၂၀၀၁ ခုနှစ်တွင် [[စစ်ရေးချုပ်]]တာဝန်တို့ကို ရယူခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၂၀၀၃ ခုနှစ်တွင် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့်သို့ တိုးမြှင့်ခန့်အပ်ခြင်းခံခဲ့ရသည့်အပြင် [[နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ|နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ]] (နအဖ) ၏ အတွင်းရေးမှူး (၂) တာဝန်ကိုပါ ပေးအပ်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။ ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ၏ အတွင်းရေးမှူး (၁) ဖြစ်လာခဲ့သည်။

၂၀၀၇ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့်သို့ ထပ်မံတိုးမြှင့်ခြင်းခံရသည်။ ထိုနှစ် ဧပြီလတွင် နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[စိုးဝင်း၊ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး|စိုးဝင်း]] ကျန်းမာရေးချို့ယွင်းလာသည့်အတွက် &quot;ခေတ္တနိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်&quot; ဖြစ်လာခဲ့ပြီး ၂၀၀၇ အောက်တိုဘာလ ၂၄ ရက်တွင် တရားဝင် နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်ဖြစ်လာခဲ့သည်။ [[နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ|နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ]] အတွင်းရေးမှူး (၁) ရာထူးသည် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး သူရ တင်အောင်မြင့်က ဆက်ခံသည်။  

၂၀၀၈ ခုနှစ်အတွင်း ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် [[နာဂစ်မုန်တိုင်း|နာဂစ်]][[ဆိုင်ကလုံးမုန်တိုင်း|ဆိုင်ကလုန်း]]မုန်တိုင်းဒဏ်ခံ ပြည်သူများထံသို့ သွားရောက်ခဲ့သည့် အစိုးရအရာရှိများထဲတွင် ၎င်းသည် ပထမဆုံးဖြစ်သည်။ နာဂစ်မုန်တိုင်း တိုက်ခတ်ပြီးနောက် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည့် အမျိုးသားသဘာဝဘေးကာကွယ်တားဆီးရေး ဗဟိုကော်မတီ၏ ဥက္ကဋ္ဌတာဝန်ကိုလည်း ပူးတွဲထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး နိုင်ငံတော်အဆင့် အခြားလုပ်ငန်းကိစ္စရပ်များတွင်လည်း အစိုးရအဖွဲ့ကို ဦးစီးကွပ်ကဲခဲ့သည်။ 

၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်၊ ဧပြီလ ၂၄ ရက်နေ့တွင် ရွေးကောက်ပွဲဝင်ရန်အတွက် စစ်ဘက်ရာထူး ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဖြစ်မှ နုတ်ထွက်ပြီး [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]]ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ၌ ကျင်းပသည့် [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၀|ရွေးကောက်ပွဲ]]တွင် ၎င်းဦးဆောင်သည့် ကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီက မဲအများစုဖြင့် အနိုင်ရရှိပြီးနောက် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဖြစ်လာခဲ့သည်။

== နိုင်ငံရေးဘဝ ==
{{Also|ဦးသိန်းစိန် အစိုးရ}}
[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]]ဗဟိုအဖွဲ့ ခေါင်းဆောင်အဖြစ် [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၀|၂၀၁၀ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ]]တွင် စတင်လှုပ်ရှားကာ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.irrawaddy.org/article.php?art_id=18388|title=Tight Censorship on Reporting USDP|last=Wai Moe|date=5 May 2010|work=The Irrawaddy|accessdate=22 August 2011}}&lt;/ref&gt; ရွေးကောက်ပွဲတွင် [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]]အတွက် နေပြည်တော်ကောင်စီနယ်မြေ [[ဇမ္ဗူသီရိမြို့နယ်|ဇဗ္ဗူသီရီ]] မဲဆန္ဒနယ်ကို ကိုယ်စားပြုကာ [[တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ]] မှ ဦးကျော်အေး နှင့် ယှဉ်ပြိုင်ရွေးကောက်ခံခဲ့ကာ မဲအရေအတွက် ၆၅,၆၂၀ (၉၁.၂%) ဖြင့် အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.burma2010election.com/election/peoples/constituency/673|title=People's parliament candidates in Zabuthiri constituency (Naypyitaw Union Territory)|accessdate=21 August 2011}}&lt;/ref&gt;

၂၀၁၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၄ ရက်နေ့တွင် ဦးသိန်းစိန်သည် [[ပြည်ထောင်စု လွှတ်တော်]]မှ မြန်မာနိုင်ငံအတွက် သမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။ ၂၀၁၁ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁၁ ရက်နေ့မှ စတင်၍ ဒုသမ္မတများ ဖြစ်ကြသော [[သီဟသူရဘွဲ့|သီဟသူရ]] [[တင်အောင်မြင့်ဦး၊ ဦး (သီဟသူရ)|ဦးတင်အောင်မြင့်ဦး]] နှင့် [[ဒေါက်တာစိုင်းမောက်ခမ်း]] တို့နှင့်အတူ နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;[http://www.bbc.co.uk/news/world-asia-pacific-12362745 Burma ex-Prime Minister Thein Sein named new president], BBC, 4 February 2011.&lt;/ref&gt;

== ရာထူးအဆင့်ဆင့် မြင့်တက်လာခြင်း ==
[[File:The Prime Minister of Myanmar, General Thein Sein and the Minister of State for Commerce and Power, Shri Jairam Ramesh inaugurated the India-Myanmar Centre for Enhancement of IT Skills (IMCEITS), in Yangon.jpg|thumb|နိုင်ငံ​တော်ဝန်ကြီးချုပ်အ​နေဖြင့်​တွေ့ရ​သော ဗိုလ်ချုပ်ကြီးသိန်းစိန်]]
* ၁၉၈၆ ဗိုလ်မှူးကြီး
* ၁၉၈၈- အရှေ့ပိုင်းတိုင်း ၏ အမှတ် ၂  စစ်ဒေသမှူး
* ၁၉၉၂ - General Staff Colonel
* ၁၉၉၇- တြိဂံစစ်တိုင်းမှူး -ဗိုလ်မှူးချုပ်
* ၂၀၀၁- စစ်ရေးချုပ်
* ၂၀၀၂- ဒုတိယ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး
* ၂၀၀၃- နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေး ကောင်စီ အတွင်းရေးမှူး ၂&lt;ref name=&quot;altsean2&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.altsean.org/Research/SPDC%20Whos%20Who/SPDC/TheinSein.htm|title=THEIN SEIN profile|work=Alternative Asean Network on Burma|accessdate=22 August 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;mm&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.mmtimes.com/no390/n003.htm|title=Lt-Gen Thein Sein is new PM|date=29 October 2007|work=Myanmar Times|accessdate=22 August 2011}}&lt;/ref&gt;
* ၂၀၀၄- နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေး ကောင်စီ အတွင်းရေးမှူး ၁&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.mizzima.com/news/election-2010-/4837-profiles-of-vice-president-nominees.html|title=Profiles of vice president nominees|author=Tun Tun|date=3 February 2011|work=Mizzma News|accessdate=22 August 2011}}&lt;/ref&gt;
* ၂၀၀၇- နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်&lt;ref name=&quot;mm&quot;/&gt;
* ၂၀၀၇- ဗိုလ်ချုပ်ကြီး
* ၂၀၁၀- ဧပြီလ ၂၄ ရက်နေ့ တွင် တပ်မတော်မှ အငြိမ်းစားယူပြီး အရပ်သားဖြစ်လာ
* ၂၀၁၀- ဧပြီ လ၂၈ ကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ ခေါင်းဆောင်အဖြစ် ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်ထံ ပါတီထူထောင်ခွင့်လျှောက်ထား 
* ၂၀၁၁-‌‌ ဖေဖော်ဝါရီလ ၄ ရက်တွင် သမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်

== နိုင်ငံတကာ ဆက်ဆံရေး ==
[[File:Thein Sein and Abhisit Vejjajiva handshake.jpg|thumb|ဦးသိန်းစိန်နှင့်ထိုင်းဝန်ကြီးချုပ်[[အဘီစစ် ဝိဇ္ဇာဇီဝ]]တို့ ၂၀၁၀ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၁၁ ရက်က ဇေယျာသီရိဗိမာန်တွင် ဓာတ်ပုံရိုက်ကြစဉ်။]]
ဝန်ကြီးချုပ်ဖြစ်ပြီးနောက် နိုင်ငံတကာ ချစ်ကြည်ရေး ခရီးစဉ်များအဖြစ် [[တရုတ်နိုင်ငံ|တရုတ်]]၊ [[လောနိုင်ငံ|လာအို]]၊ [[ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ|ကမ္ဘောဒီးယား]]၊ [[သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ|သီရိလင်္ကာ]]၊ [[ထိုင်းနိုင်ငံ|ထိုင်း]] စသည့် အိမ်နီးချင်း နိုင်ငံများသို့ သွားရောက်လည်ပတ်ခဲ့ပြီး၊ နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေး ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;[http://www.theage.com.au/news/World/Burmas-PM-visits-Vietnam/2007/11/09/1194329510113.html Burma's PM visits Vietnam], Associated Press via The Age. Retrieved 11 November 2007.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://news.xinhuanet.com/english/2007-11/09/content_7040876.htm Laos, Myanmar set to enhance relations], Xinhua; retrieved 11 November 2007.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Myanmar's prime minister visits Cambodia to garner support against sanctions |url=http://www.pr-inside.com/myanmar-s-prime-minister-visits-cambodia-r325144.htm |accessdate=28 August 2018 |archivedate=14 November 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121114222248/http://www.pr-inside.com/myanmar-s-prime-minister-visits-cambodia-r325144.htm }}&lt;/ref&gt; ထို့အပြင် အာဆီယံ အစည်းအဝေးများ၊ တောင်အာရှ နိုင်ငံများ၊ တရုတ် ၊ ဂျပန်နှင့် အမေရိကန် နိုင်ငံများသို့ သွားရောက်ခဲ့သည်။

၂ဝဝ၈ ခုနှစ်အတွင်း ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် နာဂစ်ဆိုင်ကလုန်း မုန်တိုင်းဒဏ်သင့် ပြည်သူများထံ သွားရောက်ခဲ့သည့် အစိုးရ အရာရှိများထဲတွင် ပထမဆုံး ဖြစ်သည်။

နာဂစ်မုန်တိုင်း တိုက်ခတ်ပြီးနောက် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည့် အမျိုးသား သဘာဝဘေး ကာကွယ်တားဆီးရေး ဗဟိုကော်မတီ၏ ဥက္ကဋ္ဌတာဝန်ကိုလည်း ပူးတွဲထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;Burmese junta&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Burmese junta 2&quot; /&gt;

၂၀၀၉ ခုနှစ် မတ်လအတွင်း သွားရောက်ခဲ့သော [[စင်ကာပူနိုင်ငံ]] ခရီးစဉ်တွင် စင်ကာပူနိုင်ငံက  သစ်ခွတစ်မျိုးကို &quot;ဒမ်ဒရိုဗီယမ်သိန်းစိန်&quot; ဟု အမည်ပေး ဂုဏ်ပြုခြင်းခံရသည်။&lt;ref name=&quot;th&quot;&gt;{{cite news |first= |last= |title=Daw Khin Khin Win, wife of Myanmar's President Thein Sein, looks at an orchid hybrid, the Dendrobium U Thein Sein - Daw Khin Khin Win, named after her during a ceremony at the Singapore Botanical |url=http://townhall.com/photos/2012/01/30/daw_khin_khin_win,_wife_of_myanmars_president_thein_sein,_looks_at_an_orchid_hybrid,_the_dendrobium_u_thein_sein_-_daw_khin_khin_win,_named_after_her_during_a_ceremony_at_the_singapore_botanical |work=Townhall.com (Reuters) |date=2012-01-30 |accessdate=2016-03-13 |archivedate=18 March 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160318055741/http://townhall.com/photos/2012/01/30/daw_khin_khin_win,_wife_of_myanmars_president_thein_sein,_looks_at_an_orchid_hybrid,_the_dendrobium_u_thein_sein_-_daw_khin_khin_win,_named_after_her_during_a_ceremony_at_the_singapore_botanical }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;inq&quot;&gt;{{cite news|first=Pam|last=Lim|title=Singapore says it with flowers |url=http://newsinfo.inquirer.net/144281/singapore-says-it-with-flowers |work=Philippine Daily Inquirer |date=2012-02-12 |accessdate=2016-03-13}}&lt;/ref&gt;

၂ဝ၁ဝ ခုနှစ်တွင် ပြည်ထောင်စု ကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးအသင်း ဥက္ကဋ္ဌအနေဖြင့် ဦးဆောင်ကာ ပါတီအသွင်ပြောင်းပြီး ရွေးကောက်ပွဲ ဝင်ခဲ့သည်။ ကိုယ်တိုင်လည်း  ဇဗ္ဗူသီရိမြို့နယ်မှနေ၍ ပြည်သူ့လွှတ်တော်အတွက် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ရာ အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။

ရွေးကောက်ပွဲတွင် ဦးသိန်းစိန်ခေါင်းဆောင်သည့် ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီမှာ အမျိုးသား လွှတ်တော်တွင် ၅၇ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် ပြည်သူ့လွှတ်တော်တွင် ၅၉  ရာခိုင်နှုန်း အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။

၁၉၈၈- ခုနှစ်တွင် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ သူရဲကောင်းလက်မှတ် ရရှိခဲ့သည်။
၂၀၁၁- ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ(၁၂) ရက်တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတနှင့်ဇနီးဒေါ်ခင်ခင်ဝင်းသည် အိန္ဒိယသမ္မတ၏ ဖိတ်ကြားချက်အရ အိန္ဒိယနိုင်ငံသို့ ချစ်ကြည်ရေးခရီးထွက်ခွာခဲ့သည်။

==ဂုဏ်ပြုချီးကျူးခံရခြင်း==
* ၁၉၈၈ ခုနှစ်တွင် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ သူရဲကောင်းလက်မှတ်ကို ရရှိခဲ့သည်။ 
*၂ဝဝ၉-ခုနှစ်၊ မတ်လအတွင်း သွားရောက်ခဲ့သော စင်္ကာပူနိုင်ငံ ခရီးစဉ်တွင် စင်္ကာပူနိုင်ငံမှ သစ်ခွတစ်မျိုးကို &quot;ဒမ်ဒရိုဗီယမ်သိန်းစိန်&quot;ဟု အမည်ပေး ဂုဏ်ပြုခြင်း ခံရသည်။
*၂၀၁၁-ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ (၄)ရက်တွင် [[အဂ္ဂမဟာသရေစည်သူ]]၊ [[အဂ္ဂမဟာသီရိသုဓမ္မ|အဂ္ဂမဟာ သီရိသုဓမ္မ]] ဘွဲ့ရရှိသည်။
*၂၀၁၂ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ (၁၉)ရက်တွင် တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ၊ ယန်လင်းစိုက်ပျိုးရေးနှင့်သစ်တောတက္ကသိုလ် (Northwest Agriculture &amp; Forest University)မှ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း ကျေးလက်ဒေသဖွံ့ဖြိုးရေးလုပ်ငန်းများမှတဆင့် ဆင်းရဲနွမ်းပါးမှုပပျောက်ရေးကြိုးပမ်းမှုများကြောင့် ဂုဏ်ထူးဆောင် ဒေါက်တာဘွဲ့ ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=၂၃.၀၉.၁၂ ကြေးမုံသတင်းစာ |url=http://myanmar.com/newspaper/kyaymon/Sep18.pdf |accessdate=28 August 2018 |archivedate=16 October 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121016020627/http://www.myanmar.com/newspaper/kyaymon/Sep18.pdf }}&lt;/ref&gt;

==ပြည်ပခရီးများ==
ဝန်ကြီးချုပ်ဖြစ်ပြီးနောက် နိုင်ငံတကာ ချစ်ကြည်ရေးခရီးစဉ်များ အဖြစ် တရုတ်၊ လာအို၊ ကမ္ဘောဒီးယား၊ သီရိလင်္ကာ၊ ထိုင်းစသည့် အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများသို့ သွားရောက်လည်ပတ်ခဲ့ပြီး နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေး ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် အာဆီယံ အစည်းအဝေးများ၊ တောင်အာရှ နိုင်ငံများ၊ တရုတ်၊ ဂျပန်နှင့် အမေရိကန် နိုင်ငံများသို့ သွားရောက်ခဲ့သည်။ နိုင်ငံတကာ အစည်းအဝေးများသို့ မြန်မာအစိုးရ ကိုယ်စားပြုအဖြစ် တက်ရောက်ခဲ့သည်။

==မိသားစု==
ဦးသိန်းစိန်၏ ဇနီးသည်မှာ [[ခင်ခင်ဝင်း၊ ဒေါ်|ဒေါ်ခင်ခင်ဝင်း]]ဖြစ်ပြီး သမီး သုံးဦး ထွန်းကားခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;keller&quot; /&gt; ဦးသိန်းစိန်သည်၂၀၁၂-ခု၊ ဇန်နဝါရီလ၊ ၃၁-နေ့တွင် စင်္ကာပူနိုင်ငံ Mt. Elizabeth ဆေးရုံ၌ ကျန်းမာရေး စစ်ဆေးမှု ခံယူခဲ့သည်။ ဦးသိန်းစိန်မှာ နှလုံးရောဂါရှိပြီး ၂၀၀၄ ခုနှစ်ကစ၍ နှလုံးခုန်စက် တပ်ဆင်ထားရသည်ဟု ဆိုသည်။&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.bbc.co.uk/news/world-asia-pacific-12358204|title=Profile: Burmese leader Thein Sein|date=4 February 2011|publisher=BBC News|accessdate=22 August 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.atimes.com/atimes/Southeast_Asia/ME04Ae01.html|title=Man in the mirror in Myanmar|last=McCoy|first=Clifford|date=4 May 2011|work=Asia Times|accessdate=22 August 2011|archivedate=10 August 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110810172055/http://www.atimes.com/atimes/Southeast_Asia/ME04Ae01.html}}&lt;/ref&gt;

==ဓာတ်ပုံများ==
&lt;gallery&gt;
File:President Thein Sein (1).jpg|နိုင်ငံတော်သမ္မတဦးသိန်းစိန် (ယာ) ငယ်စဉ်က ဧရာဝတီသင်္ဘောပေါ်တွင် ရိုက်ကူးထားသောပုံ
File:President Thein Sein (2).jpg|နိုင်ငံတော်သမ္မတဦးသိန်းစိန် ဇနီးဖြစ်သူ ဒေါ်ခင်ခင်ဝင်း မင်္ဂလာပွဲတွင် ရိုက်ကူးထားသောပုံ
File:President Thein Sein (3).JPG|နိုင်ငံတော်သမ္မတဦးသိန်းစိန် (ဝဲမှယာ တတိယ) ဗိုလ်လောင်းသင်တန်းဆင်းပွဲတွင်တွေ့ရစဉ်
File:President Thein Sein (4).jpg|နိုင်ငံတော်သမ္မတဦးသိန်းစိန် စစ်မှူထမ်းဘဝ
&lt;/gallery&gt;

== ကိုးကား ==
{{Commons category|Thein Sein}}
{{Reflist|2}}

{{s-start}}
{{s-off}}
{{s-bef|before=[[စိုးဝင်း၊ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး|ဦးစိုးဝင်း]]}}
{{s-ttl|title=[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်]]|years=၂၀၀၇–၂၀၁၁}}
{{s-aft|after=[[အောင်ဆန်းစုကြည်၊ ဒေါ်|​ဒေါ်​အောင်ဆန်းစုကြည်]]&lt;br&gt;{{small|([[နိုင်ငံတော်၏ အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်]]ရာထူးဖြင့်)}}}}

|-
{{s-bef|before=[[သန်းရွှေ]]&lt;br&gt;{{nowrap|''{{small|နိုင်ငံတော်ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးကောင်စီ၏ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်}}''}}}}
{{s-ttl|title=[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ]]|years=၂၀၁၁–၂၀၁၆}}
{{s-aft|after=[[ဦးထင်ကျော်]]&lt;br&gt;{{small|ရွေးချယ်}}}}
{{s-end}}

{{ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော်၏ သမ္မတများ}}
{{မြန်မာနိုင်ငံတော်၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ}}

[[Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတများ]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ]]
{{lifetime|၁၉၄၅| | }}
[[ကဏ္ဍ:ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးမှ ပုဂ္ဂိုလ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:စစ်တက္ကသိုလ် ကျောင်းဆင်းများ]]</text>
      <sha1>4g2dulqdiyikn70ybx4j918ta9r4ed1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>၁</title>
    <ns>0</ns>
    <id>14437</id>
    <revision>
      <id>1046790</id>
      <parentid>1046754</parentid>
      <timestamp>2026-08-06T15:03:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dr Lotus Black</username>
        <id>31011</id>
      </contributor>
      <comment>replaced with Databox template</comment>
      <origin>1046790</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22435" sha1="9gasc2ufzhco316tl5ayypx437o5fdk" xml:space="preserve">{{Databox}}

[[file:1 number LZNQBD.jpg|50px|right|အင်္ဂလိပ် ထိပ်ချွန်ပါ ၁ ဂဏန်း]]

'''၁''' သည် [[မြန်မာဘာသာစကား]]အရ တစ်ဟု ခေါ်သည်။ မျိုးပြပစ္စည်း တခုခုနှင့် တွဲကာ၊ တစ်ခု၊ တစ်ကောင်၊ တစ်ယောက်ဟု ရေတွက်ရသည်။ ၁ ကို ပထမဟုလဲ ခေါ်သည်။ [[သဘာဝကိန်း]] တလုံး ဖြစ်သော ၁ ရှေ့တွင် [[သုည]] အလျင်လာပြီး၊ ၁ နောက်တွင် [[၂]] လိုက်သည်။ သုညကို အပေါင်းလည်းမဟုတ် အနုတ်လည်းမဟုတ် သတ်မှတ်ထားရာ၊ ၁ သည် ပထမဆုံးနှင့် အငယ်ဆုံး အပေါင်းကိန်း ဖြစ်သည်။ အတိုင်းအတာ၊ ယူနစ်တို့ကို တစ်ကစ အခြေခံထား တွက်ချက်ကြသည်။&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|last=Weisstein|first=Eric W.|title=1|url=https://mathworld.wolfram.com/1.html|access-date=2020-08-10|website=mathworld.wolfram.com|language=en}}&lt;/ref&gt; တခါတရံ သဘာဝကိန်းများ၏ အနန္တကိန်းစဉ်တန်း၏ အဦးအစ အဖြစ် မှတ်ယူသည်။ အချို့သတ်မှတ်ချက်များတွင် ၁ ကို ဝ နောက်မှ လိုက်သော ဒုတိယ သဘာဝကိန်းဟု ယူဆသည်။

၁ ၏ အခြေခံကျဆုံး သင်္ချာဂုဏ်သတ္တိမှာ မြှောက်ဂုဏ် ဖြစ်ကာ၊ ၁ ကို မည်သည့်ကိန်းဂဏန်းဖြင့် မြှောက်မြှောက်၊ ထိုကိန်းကို ပြန်ရသည်။ မည်သည့်ဂုဏ်သတ္တိမှမဆို ၁ ကို ဖယ်ရှား၍ မရပေ။ အဆင့်မြင့်သင်္ချာတွင်၊ ကိန်းတခု မဟုတ်လျှင်ပင် မြှောက်ကိန်းကို မကြာခဏ ၁ ထားကြသည်။ ၁ ကို သုဒ္ဓကိန်းတလုံးဟုလည်း မယူဆကြချေ။ ၂၀ ရာစုအလယ် ရောက်သည်ထိ အငြင်းပွားမှုအချို့ ရှိနေသေးသည်။

== ကိန်းဂဏန်းအဖြစ် ==
တစ်သည် အင်္ဂလိပ်လို တခါတရံ unity ဟု ညွှန်းပြီး၊&lt;ref&gt;Skoog, Douglas. ''Principles of Instrumental Analysis''. Brooks/Cole, 2007, p. 758.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; အဦးဆုံး သုညမဟုတ်သော သဘာဝကိန်း ဖြစ်သည်။ သို့ဖြစ်၍ [[သုည]]နောက်က လိုက်သော အပေါင်းကိန်း ဖြစ်သည်။

[[သင်္ချာ]]ဝယ် တစ်ကို မည်သည့်[[ဂဏန်း]]ဖြင့် မြှောက်သည်ဖြစ်စေ ထိုဂဏန်း ပြန်ရကြောင်း အများသိပြီး ဖြစ်သည်။ ရလဒ်အဖြစ်၊ ၁ သည် သူ့ကိုယ်သူ [[ဆခွဲကိန်း]] ဖြစ်ကာ၊ သူ့ကိုယ်သူ၏ [[နှစ်ထပ်ကိန်း]]၊ [[နှစ်ထပ်ကိန်းရင်း]] ဖြစ်သည်။ [[သုံးထပ်ကိန်း]] တင်၍ ရသလို၊ [[သုံးထပ်ကိန်းရင်း]] ပြန်ရှာ၍လည်း ရသည်။ ထို့ကြောင့် မည်သည့်ကိန်းဂဏန်းဖြင့် မြှောက်သော်လည်း ထိုကိန်းပင် ပြန်ရသဖြင့် empty product ဖြစ်စေသော ရလဒ် ဖြစ်သည်။ ring theory ဟု သတ်မှတ်သည်။

== ဂဏန်းခြေအဖြစ် ==
{{main|History of the Hindu–Arabic numeral system}}
နံပါတ် ၁ သည် အင်္ဂလိပ်လို 1 ဖြစ်ကာ၊ အနောက်တိုင်းတွင် ယနေ့ အသုံးပြုသော 1 အတွက် ဂလဖ် glyph မှာ ထိပ်တွင် အကောက်ပါပြီး၊ တခါတရံ အောက်ခြေဝယ် အလျားလိုက် မျဉ်းတကြောင်း ပါတတ်သေးသည်။ ထို 1 ရေးထုံးကို ခြေရာ ပြန်လိုက်သော် ရှေးခေတ် [[အိန္ဒိယ]]၏ ဗြဟ္မီ အရေးအသားတွင် ရိုးရိုးရှင်းရှင်း ဒေါင်လိုက်မျဉ်း တကြောင်းတည်းသာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ အလယ်ခေတ်တွင် ပညာတတ်များ [[အာရပ်|အာရဗီ]]လို ရေးသားသော အာရဗီ ကိန်းဂဏန်းများမှတဆင့် [[ဥရောပ]]သို့ ပျံ့နှံ့သွားသည်။

အချို့တိုင်းပြည်များတွင် ထိပ်မှ အချွန်သည် မျဉ်းဖြောင့် ပြီး ရှည်ထွက်လာရာ၊ အခြားတိုင်းပြည်များက 7 အတွက် အသုံးပြုသော ခဲစာလုံးနှင့် မှားယွင်း ရှုပ်ထွေးကြသည်။ ထိုအခါ ထိပ်ကို မျဉ်းဖြောင့် ရှည်ထွက်သော စတိုင်ကို အသုံးပြုသော ဖောင့်စာလုံးမျိုးတွင် 7 ကို အလယ်၌ 1 နှင့် ကွဲပြားသွားစေရန် အလျားလိုက် မျဉ်း တကြောင်း ထပ်ထည့်ထားလေသည်။ ထိပ်ရှည် 1 ကို မသုံးသော ဖောင့်စာလုံးတွင် 7 အလယ်၌ မျဉ်း ထည့်လေ့ မရှိချေ။ မြန်မာတွင် ဤ ပြဿနာမျိုး မရှိသော်လည်း၊ ၁ သည် [[၀]] နှင့်လည်း ဆင်တူယိုးမှား ဖြစ်နိုင်သည်။ [[လက်ရေး]]တွင် ၈ ကို မျက်ဆန်ထည့်ရေးတတ်ကြသော်လည်း၊ မျက်ဆန်မထည့်သော ဖောင့်ဝယ် [[၈]] သည် ၁ နှင့်လည်း မှားနိုင်သည်။ ၁ ပုံစံ ခဲစာလုံးသည် အပေါ် ၉၀° လှည့်လိုက်ပါက [[မြန်မာအက္ခရာ]] [[ပ|ပစောက်]]၊ ထိုမှ အနောက် ၉၀ [[ဒီဂရီ]]ထပ်လှည့်လိုက်ပါက [[င]]၊ အောက်သို့ ၉၀ ဒီဂရီ ထပ်လှည့်ပေးလိုက်ပါက [[ဂ|ဂငယ်]] အသီးသီး ရရှိသည်။ တရုတ်လို 一 သည် အင်္ဂလိပ် 1 နှင့် အလဲအထောင် ဆန့်ကျင်လျက် ရှိသည်။

[[File:TextFigs148.svg|alt=Horizontal guidelines with a one fitting within lines, a four extending below guideline, and an eight poking above guideline]]
ဤသို့ အက္ခရာများနှင့် မျဉ်းတပြေးအရွယ်အစား ဖြစ်နေလျှင်
x-height, x အမြင့်ဟု ခေါ်သည်။

[[File:Clock 24 J.jpg|thumb|alt=Decorative clay/stone circular off-white sundial with bright gold stylized sunburst in center of 24-hour clock face, one through twelve clockwise on right, and one through twelve again clockwise on left, with J shapes where ones' digits would be expected when numbering the clock hours. Shadow suggests 3 PM toward lower left.|ဗင်းနစ်မြို့မှ ၂၄ နာရီလည်ပတ်နေသော နာရီစင်သည် ၁ နေရာအတွက် J ကို သုံးထားပုံ]]

ရှေးက လက်နှိပ်စက်ဟောင်း အတော်များများတွင် ''1'' ကိုရိုက်ရန် သင်္ကေတသတ်သတ် မရှိချေ။ ယင်းအစား ''l'' (အယ်လ်အသေး) ကို သုံးသည်။ အလှဆင်သည့်အနေဖြင့် လိုလာသည့်အခါ J အကြီးကို ရိုက်ကြလေသည်။

=== အခြေခံတွက်ချက်ဇယား ===
{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; background: white&quot;
|-
! style=&quot;width:105px;&quot;|[[Multiplication]]
!1
!2
!3
!4
!5
!6
!7
!8
!9
!10
! style=&quot;width:5px;&quot;|
!11

!12
!13
!14
!15
!16
!17
!18
!19
!20
! style=&quot;width:5px;&quot;|
!21
!22
!23
!24
!25
! style=&quot;width:5px;&quot;|
!50
!100
!1000
|-
|'''1 × ''x'''''
|'''1'''
|[[2 (number)|2]]
|[[3 (number)|3]]
|[[4 (number)|4]]
|[[5 (number)|5]]
|[[6 (number)|6]]
|[[7 (number)|7]]
|[[8 (number)|8]]
|[[9 (number)|9]]
|[[10 (number)|10]]
!
|[[11 (number)|11]]
|[[12 (number)|12]]
|[[13 (number)|13]]
|[[14 (number)|14]]
|[[15 (number)|15]]
|[[16 (number)|16]]
|[[17 (number)|17]]
|[[18 (number)|18]]
|[[19 (number)|19]]
|[[20 (number)|20]]
!
|[[21 (number)|21]]
|[[22 (number)|22]]
|[[23 (number)|23]]
|[[24 (number)|24]]
|[[25 (number)|25]]
!
|[[50 (number)|50]]
|[[100 (number)|100]]
|[[1000 (number)|1000]]
|}

{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; background: white&quot;
|-
! style=&quot;width:105px;&quot;|[[Division (mathematics)|Division]]
!1
!2
!3
!4
!5
!6
!7
!8
!9
!10
! style=&quot;width:5px;&quot;|
!11
!12
!13
!14
!15
|-
|'''1 ÷ ''x'''''
|'''1'''
|0.5
|0.{{overline|3}}
|0.25
|0.2
|0.1{{overline|6}}
|0.{{overline|142857}}
|0.125
|0.{{overline|1}}
|0.1
!
|0.{{overline|09}}
|0.08{{overline|3}}
|0.{{overline|076923}}
|0.0{{overline|714285}}
|0.0{{overline|6}}
|-
|'''''x'' ÷ 1'''
|'''1'''
|2
|3
|4
|5
|6
|7
|8
|9
|10
!
|11
|12
|13
|14
|15
|}

{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; background: white&quot;
|-
! style=&quot;width:105px;&quot;|[[Exponentiation]]
!1
!2
!3
!4
!5
!6
!7
!8
!9
!10
! style=&quot;width:5px;&quot;|
!11
!12
!13
!14
!15
!16
!17
!18
!19
!20
|-
|'''1{{sup|''x''}}'''
|'''1'''
|'''1'''
|'''1'''
|'''1'''
|'''1'''
|'''1'''
|'''1'''
|'''1'''
|'''1'''
|'''1'''
!
|'''1'''
|'''1'''
|'''1'''
|'''1'''
|'''1'''
|'''1'''
|'''1'''
|'''1'''
|'''1'''
|'''1'''
|-
|'''''x''{{sup|1}}'''
|'''1'''
|2
|3
|4
|5
|6
|7
|8
|9
|10
!
|11
|12
|13
|14
|15
|16
|17
|18
|19
|20
|}

== နည်းပညာဝယ်==
[[File:U+2673 DejaVu Sans.svg|50px|right|alt=အတွင်းတွင် ၁ နှင့်အတူ မြားလိုက်နေသော တြိဂံ|ပြန်လှည့်ပတ်ရာတွင် သုံးသော ရီစင်ညွှန်းကိန်းအဖြစ် ၁]]
* Polyethylene terephthalate ကို ခွဲခြားရန် ပြန်လှည့်ပတ်ရာ၌ သုံးသော ရီစင်ညွှန်းကုတ် resin identification code။&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.americanchemistry.com/s_plastics/bin.asp?CID=1102&amp;DID=4645&amp;DOC=FILE.PDF |title=Plastic Packaging Resins |publisher=American Chemistry Council |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110721103005/http://www.americanchemistry.com/s_plastics/bin.asp?CID=1102&amp;DID=4645&amp;DOC=FILE.PDF |archive-date=2011-07-21 |accessdate=30 October 2021 |archivedate=21 July 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110721103005/http://www.americanchemistry.com/s_plastics/bin.asp?CID=1102&amp;DID=4645&amp;DOC=FILE.PDF }}&lt;/ref&gt;
* မြောက်အမေရိကန် နံပါတ်ပလန်ဒေသအတွက် အမေရိကန်၊ ကနေဒါနှင့် ကရစ်ဘီယံ အစိတ်အပိုင်းများ ပါဝင်သော ITU နိုင်ငံတကာ ကြိုးမဲ့ဆက်သွယ်ရေးသမဂ္ဂ နိုင်ငံကုတ်။
* ဘိုင်နရီကုတ် binary code ဆိုသည်မှာ မည်သည့် ဒေတာအမျိုးအစားမဆို ကိုယ်စားပြုရန်အတွက် ကွန်ပျူတာများတွင် အသုံးပြုသည့် ၁ နှင့် ၀ အတွဲ ဖြစ်သည်။
* ရုပ်ဝတ္ထုပစ္စည်း များစွာမှာ၊ ၁ သည် ဖွင့်သည် '''on''' အတွက် တန်ဖိုး ဖြစ်ကာ၊ လျှပ်စစ် စီးနေသည့် အဓိပ္ပာယ် ဖြစ်သည်။&lt;ref name=Woodford&gt;{{citation |first=Chris |last=Woodford |url=https://books.google.com/books?id=My7Zr0aP2L8C&amp;pg=PA9 |title=Digital Technology |date=2006 |publisher=Evans Brothers |isbn=978-0-237-52725-9 |page=9}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=Godbole&gt;{{citation |first=Achyut S. |last=Godbole |url=https://books.google.com/books?id=SN_46YHs27MC&amp;pg=PA34 |title=Data Comms &amp; Networks |date=1 September 2002 |publisher=Tata McGraw-Hill Education |isbn=978-1-259-08223-8 |page=34}}&lt;/ref&gt;
* ပရိုဂရမ် ဘာသာစကားများစွာတွင် Boolean data type ဖြစ်သော true ၏ ကိန်းတန်ဖိုး။
* ၁ သည် ခေါင်းစဉ် အစ Start of Header ၏ ASCII ကုတ်။

== သိပ္ပံဝယ် ==
* ဒိုင်မင်ရှင်းမဲ့ အရေအတွက်များ Dimensionless quantities ဆိုသည်ကို ဒိုင်မင်ရှင်း ၁ ၏ အရေအတွက်များဟုလည်း သိကြသည်။
* ၁ သည် ဟိုက်ဒရိုဂျင်၏ [[အက်တမ်]]နံပါတ် ဖြစ်သည်။
* +၁ သည် [[ပိုစီထရွန်]]များ (positrons) နှင့် [[ပရိုတွန်]]များ၏ လျှပ်ဆောင် (electric charge) ဖြစ်သည်။
* [[ဒြပ်စင်အလှည့်ကျဇယား|အလှည့်မှန်ဇယား]]၏ အုပ်စု ၁ တွင် အယ်လ်ကာလီ [[သတ္တု]]များ ပါဝင်သည်။
* အလှည့်မှန်ဇယား၏ ပထမအလှည့်တွင် [[ဟိုက်ဒရိုဂျင်]]နှင့် [[ဟီလီယမ်]] ဟူသော [[ဒြပ်စင်]] နှစ်မျိုးသာ ပါဝင်သည်။
* စီရက် Ceres [[ဂြိုဟ်ပု]]တွင် ၁ စီရက် ဆိုသော ဂြိုဟ်သိမ်ရှိပြီး၊ ၎င်းမှာ ရှာဖွေတွေ့ရှိသော ပထမဆုံး [[ဂြိုဟ်သိမ်ဂြိုဟ်မွှား]] ဖြစ်၍ ဖြစ်သည်။
* ရောမကိန်း I သည် [[ဂြိုဟ်]] သို့မဟုတ် [[ဂြိုဟ်သိမ်]] တလုံး၏ ပထမဆုံး တွေ့ရှိသော [[ဂြိုဟ်ရံလ]]အတွက် မကြာခဏ သတ်မှတ်သည်။ ဥပမာ ''နက်ပကျွန်း ၁''၊ ဆိုလိုသည်မှာ ''ထရိုင်တန်လ'' ဖြစ်သည်။

== ဒဿနိကဗေဒဝယ် ==
ပလိုတီးနပ် Plotinus အပါအဝင် အခြားသော ဒဿနိကဗေဒပညာရှင်များ အယူတွင်၊ The One သည် သက်ရှိအားလုံး၏ အရင်းမြစ် ဖြစ်ကာ၊ အတုမရှိသော နံပါတ်တစ် ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite book|title=The Essentials of Christian Thought: Seeing Reality through the Biblical Story|url=https://archive.org/details/essentialsofchri0000olso|last=Olson|first=Roger|year=2017|isbn=9780310521563|location=Zondervan Academic}}&lt;/ref&gt; ဖီလို အလက်ဇန္ဒြီးယား(၂၀&amp;nbsp;BC&amp;nbsp;– AD&amp;nbsp;၅၀)က နံပါတ်တစ်ကို ဘုရားသခင်၏ နံပါတ်၊ ကိန်းဂဏန်းအားလုံးအတွက် အခြေခံဟု မှတ်ယူသည်။(&quot;De Allegoriis Legum,&quot; ii.12 [i.66])
ပိုက်သဂိုးရပ်ဆန်ဆန်တွေးခေါ်ကြသော ဂယ်ရာဆာမှ နီကိုမချပ်ကမူ တစ်သည် ကိန်းမဟုတ်၊ သို့သော် ကိန်း၏ အရင်းမြစ်ဟု အခိုင်အမာ ဆိုသည်။ နံပါတ် ၂ သည်ပင် အခြား၏ အရင်းမြစ် ပါဝင်နေသည်ဟု သူက ယုံကြည်သည်။&lt;ref&gt;{{cite journal|url=https://www.cambridge.org/core/journals/british-journal-for-the-history-of-science/article/abs/from-abacus-to-algorism-theory-and-practice-in-medieval-arithmetic/7DFF144C90C127E715CA40083254E601#access-block|title=From Abacus to Algorism: Theory and Practice in Medieval Arithmetic|journal=The British Journal for the History of Science|volume =10 |issue= 2 |date=July 1, 1977 |page=Abstract|doi=10.1017/S0007087400015375|publisher=Cambridge University PRess|author= British Society for the History of Science|access-date=May 16, 2021}}&lt;/ref&gt;

== အားကစားဝယ် ==
* [[ဘေ့စ်ဘော]]အမှတ်ပေးရာတွင်၊ နံပါတ် ၁ ကို ပစ်သူ pitcher သို့ ပေးရသည်။
* [[ဘောလုံး]]အသင်းတွင် ကျောနံပါတ် ၁ ကို [[ဂိုးစောင့်]] ဖြစ်သော [[ဂိုးသမား]]ကိုသာ ပေးလေ့ရှိသည်။
[[file:rugby Union blank line ups.svg|thumb|left]]
* ရဂ်ဘီ လိဂ်အသင်းများ ပြိုင်ပွဲအများစုတွင် စပေးသည့် ကျောပြည့် fullback သည် ဂျာစီနံပါတ်&amp;nbsp; ၁ ကို ဝတ်သည်။
[[file:fullback position.png|thumb|left]]
* ရဂ်ဘီသမဂ္ဂတွင် စပေးသည့် ခေါင်ထိပ်လူ loosehead prop က ဂျာစီနံပါတ်&amp;nbsp; ၁ ကို ဝတ်ဆင်သည်။
* အမျိုးသား ဟော်ကီလိဂ်အသင်း ကစားသမားများ အသုံးပြုရန် ၁ သည် ခွင့်ပြုထားသော အနိမ့်ဆုံး နံပါတ် ဖြစ်သည်။ ၁၉၉၀ ပြည့်လွန်နှစ်များတွင် [[၀]] နှင့် [[၀၀]] အသုံးပြုခြင်းကို လိဂ်က တားမြစ်သည် (အမြင့်ဆုံးခွင့်ပြုနံပါတ်မှာ [[၉၈]] ထိသာ ဖြစ်သည်)။
* ၁ သည် အမေရိကန် ဘောလုံး၏ အဆင့်အများစုတွက် သုံးရန် ခွင့်ပြုသော အနိမ့်ဆုံးနံပါတ် ဖြစ်သည်။ အမျိုးသားဘောလုံးလိဂ်အသင်း မူဝါဒအရ၊ တိုက်စစ်မျဉ်းစောင့် offensive linemen နှင့် ခံစစ်မျဉ်းစောင့် defensive linemen တို့က အသုံးမပြုရ။
* ဖော်မြူလာဝမ်းတွင်၊ ရှေ့နှစ် ပြိုင်ပွဲ၏ ကမ္ဘာ့ချန်ပီယံက ထိုနံပါတ်ကို သုံးမည်ဆိုလျှင် ခွင့်ပြုထားသည်။

==အချိန်ကာလဝယ်==
* အနောက်တိုင်း [[ပြက္ခဒိန်]]အရ၊ တနှစ်ကို ၁၂ လဖြင့် ဖွဲ့စည်းသည်။ တလစီ၏ ရက်အရေအတွက် မှာ မတူသော်လည်း၊ ဦးဆုံးရက်အစများသည် တူညီကြသည်။ [[၁ ဇန်နဝါရီ]]၊ [[၁ ဖေဖော်ဝါရီ]]၊ [[၁ မတ်]]၊၊ [[၁ ဧပြီ]]၊ [[၁ မေ]]၊ [[၁ ဇွန်]]၊ [[၁ ဇူလိုင်]]၊ [[၁ ဩဂုတ်]]၊ [[၁ စက်တင်ဘာ]]၊ [[၁ အောက်တိုဘာ]]၊ [[၁ နိုဝင်ဘာ]]၊ [[၁ ဒီဇင်ဘာ]]တို့ ဖြစ်သည်။
* ၁ ပတ်တွင် ၇ ရက် ရှိကာ၊ ၁ ရက်တွင် ၂၄ [[နာရီ]] ရှိသည်။ ၁ ရက်တွင် နေ့ ၁၂ နာရီ၊ ည ၁၂ နာရီ ရှိသည်။ တနေ့နှင့် တညကို တရက်ဟု ခေါ်သည်။ ၁ နာရီမှာ မိနစ် ၆၀၊ ၁ မိနစ်မှာ စက္ကန့် ၆၀ ရှိသည်။
* လူသားများတွင် [[ဘီစီ]] ၁၊ [[အေဒီ]] ၁ နှင့် ဘီစီ ၁ ရာစု၊ အေဒီ ၁ ရာစုများအတွက် မှတ်တမ်းများ ရှိသည်။

==°==

==ကိုးကား==
{{Reflist}}

[[ကဏ္ဍ:၁| ]]
[[Category:မြန်မာအက္ခရာ]]
[[ကဏ္ဍ:ကိန်းပြည့်များ]]


{{သင်္ချာ-stub}}</text>
      <sha1>9gasc2ufzhco316tl5ayypx437o5fdk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>၂</title>
    <ns>0</ns>
    <id>15689</id>
    <revision>
      <id>1046789</id>
      <parentid>1046756</parentid>
      <timestamp>2026-08-06T15:01:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dr Lotus Black</username>
        <id>31011</id>
      </contributor>
      <comment>replaced with Databox template</comment>
      <origin>1046789</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13179" sha1="qpjza5mpfc9p9k9o3vh56pnn96x8guq" xml:space="preserve">{{Databox}}

၂ (နှစ်) သည် ကိန်း၊ ဂဏန်း၊ ဂဏန်းခြေ၊ အပေါင်းကိန်း တခု ဖြစ်သည်။ ၁ နှင့် ၃ ကြား နေသော သဘာဝကိန်း ဖြစ်သည်။ တလုံးတည်းသော အငယ်ဆုံး စုံကိန်း သုဒ္ဓကိန်း ဖြစ်သည်။ နှစ်ဖက်သွားဟူသော သဘောသဘာဝကြောင့် ကမ္ဘာ့ယဉ်ကျေးမှု များစွာဝယ် ဘာသာရေးနှင့် ဝိညာဉ်ပိုင်းဆိုင်ရာတွင် အရေးပါသည်။
{{anchor|glyph}}

၂ (အသံထွက်-နှစ်)သည် မြန်မာဘာသာတွင် သင်္ချာဘာသာသင်ကြားရာတွင် အသုံးပြုပြီး တစ်ထက်တစ်ဆပိုသော နှစ်အတွက်အသုံးပြုသော သင်္ချာဂဏန်းအက္ခရာတစ်ခုဖြစ်သည်။ နှစ်ကို ဒုတိယဟုလဲ ခေါ်သည်။ အင်္ဂလိပ်ဘာသာတွင် 2 ဟုရေးသားကြသည်။

==ဆင့်ကဲပြောင်းလဲပုံ==
===အာရဗီ ဂဏန်းခြေ===
[[Image:Evolution2glyph.png|x50px|right]]
မျက်မှောက် အနောက်တိုင်းကမ္ဘာတွင် အသုံးပြုသော ဂဏန်းခြေ ၂ ၏ မူလရင်းမြစ် ဖြစ်သော အိန္ဒိယ ဗြဟ္မီ စာသားများသို့ ခြေရာပြန်ကောက်လိုက်သော်၊ ၂ ကို အလျားလိုက် မျဉ်းနှစ်ကြောင်းအဖြစ် ရေးသားထားသည်။ မျက်မှောက် တရုတ်နှင့် ဂျပန်စာရေးသားနည်းတွင် ဤနည်းကို သုံးဆဲ ဖြစ်သည်။ ဂုပ္တ အရေးအသားတွင် မျဉ်းနှစ်ကြောင်းကို ၄၅ ဒီဂရီ စောင်းလိုက်ရာ၊ အစောင်းများ ဖြစ်သွားသည်။ ထိပ်မျဉ်းသည် တခါတရံ တိုတတ်ကာ၊ ၎င်း၏ အောက်စွန်းသည် အောက်ခြေမျဉ်း၏ အလယ်သို့ ကွေးညွတ်သွားသည်။ ဒေဝနဂရီ အရေးအသားတွင် ထိပ်မျဉ်းကို အောက်မျဉ်းနှင့် ထိသွားအောင် ကောက်၍ ရေးသည်။ အာရဗီ ဂူဘာအရေးအသားတွင် အောက်မျဉ်းမှာ လုံးဝ တည့်မတ်နေကာ၊ ဂဏန်းသည် အစက်မပါသော မေးခွန်းမှတ်နှင့် ဆင်တူသည်။ ထိုတည့်နေသော အောက်မျဉ်းကို မူလအတိုင်း အလျားလိုက် ပြန်ထား၍ အပေါ်မျဉ်းကွေးကို အကွေးအတိုင်း ထားလိုက်ပုံက ယနေ့ အသုံးပြုနေသော 2 ပုံစံ ဖြစ်လာသည်။&lt;ref&gt;Georges Ifrah, ''The Universal History of Numbers: From Prehistory to the Invention of the Computer'' transl. David Bellos et al. London: The Harvill Press (1998): 393, Fig. 24.62&lt;/ref&gt;

အချို့ဖောင့်များတွင်၊ ဂဏန်းခြေ ၂ သည် x-အမြင့်သာ ရှိသည်။ ဥပမာ - [[Image:Text figures 256.svg]]

=== two ၏ ရင်းမြစ် ===
[[wikt:နှစ်|နှစ်]] သည် အင်္ဂလိပ်ဟောင်း {{lang|ang|twá}}(ဣတ္ထိလိင်), {{lang|ang|tú}}(နပုလ္လိင်), {{lang|ang|twégen}}(ပုလ္လိင်) မှ ဆင်းသက်လာပြီး၊ ယနေ့အခါ twegen မှနေ၍ [[wikt:twain|twain]] ဟု ကျန်ရစ်သည်။&lt;ref name=OED&gt;{{Cite OED|two, adj., n., and adv.}}&lt;/ref&gt;

== သင်္ချာဝယ် ==
၂ ဖြင့် စား၍ ပြတ်လျှင် ထိုကိန်းသည် စုံကိန်း ဖြစ်သည်။ ကိန်းဂဏန်းအားဖြင့် ကိန်းပြည့်ဖြစ်စေ၊ ဒသမဖြင့် ရေးသည် ဖြစ်စေ၊ ၂ ဖြင့် စား၍ ပြတ်မပြတ်ကို သိလိုမူ ထိုကိန်း၏ နောက်ဆုံးလုံးကိုသာ ကြည့်ရန် လိုသည်။ နောက်ဆုံးကိန်းကို နှစ်ဖြင့် စားပြတ်လျှင် ကိန်းတခုလုံးသည် ၂ ဖြင့် စားပြတ်သည်။ နောက်ဆုံးကိန်းသည် စုံကိန်းဖြစ်လျှင် ကိန်းတခုလုံးသည် စုံကိန်း ဖြစ်သည် ဟူလို။ အထူးအားဖြင့်၊ ၂ အလီအတိုင်း ၀၊ ၂၊ ၄၊ ၆ နှင့် ၈ တို့ဖြင့် ဆုံးသတ်ပေမည်။

နှစ်သည် အငယ်ဆုံး သုဒ္ဓကိန်း ဖြစ်ကာ၊ တခုတည်းသော စုံ သုဒ္ဓကိန်း ဖြစ်သည့်အတွက် ရံခါ အဆန်းဆုံး သုဒ္ဓကိန်း ခေါ်သည်။&lt;ref&gt;John Horton Conway &amp; Richard K. Guy, ''The Book of Numbers''. New York: Springer (1996): 25. {{ISBN|0-387-97993-X}}. &quot;Two is celebrated as the only even prime, which in some sense makes it the oddest prime of all.&quot;&lt;/ref&gt; နောက် သုဒ္ဓကိန်းမှာ သုံး ဖြစ်သည်။ နှစ်နှင့် သုံးသည် တခုတည်းသော ဆက်တိုက်လာသည့် သုဒ္ဓကိန်း နှစ်လုံး ဖြစ်သည်။ ၂ သည် ပထမဆုံး ဆိုဖီ ဂျာမိန်း သုဒ္ဓကိန်း၊ ပထမဆုံး ဆခွဲနိုင်သော သုဒ္ဓကိန်း၊ ပထမဆုံး လူကပ်စ် သုဒ္ဓကိန်းနှင့် ပထမဆုံး ရာမနူဂျန် သုဒ္ဓကိန်း ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://oeis.org/A104272 |title=Sloane's A104272 : Ramanujan primes |website=The On-Line Encyclopedia of Integer Sequences |publisher=OEIS Foundation |access-date=2016-06-01 |archive-date=2011-04-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110428165633/https://oeis.org/A104272 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

နှစ်သည် တတိယ သို့မဟုတ် စတုတ္ထ ဖီဘိုနာစီ ကိန်း ဖြစ်သည်။

နှစ်သည် ဘိုင်နရီစနစ်၏ အခြေ ဖြစ်သည်။ ဤ ဘိုင်နရီ နံပါတ်စနစ်ကို ကွန်ပျူတာတွင် ချဲ့ထွင် သုံးပြုသည်။ ({{math|log&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; ''n'' }} tokens)

မည်သည့် ကိန်း အတွက်မဆို ''x'':
:''x'' + ''x'' = 2 · ''x'' အပေါင်းမှ အမြှောက်သို့
:''x'' · ''x'' = ''x''&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; အမြှောက်မှ ထပ်ကိန်းသို့
:''x''&lt;sup&gt;''x''&lt;/sup&gt; = ''x''↑↑2 ထပ်ကိန်းမှ tetration သို့

Hyperoperation အမှတ်အသားကို မိတ်ဆက်ခြင်းဖြင့် ဤ ကိန်းစဉ်၏ လုပ်ဆောင်ချက်ကို ဤနေရာတွင် &quot;hyper(''a'',''b'',''c'')&quot; ဟု သတ်မှတ်ပြီး၊ ''a'' နှင့် ''c'' သည် ပထမနှင့် ဒုတိယ operand ဖြစ်ကာ၊ ''b'' မှာ အထက်လုပ်ဆောင်ချက် ပုံကြမ်းကိန်းစဉ်တွင် ''level''  ဖြစ်သည်။ ယေဘုယျအားဖြင့် အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
:hyper(''x'',''n'',''x'') = hyper(''x'',(''n'' + 1),2)

သို့ဖြစ်၍ နှစ်တွင် အတုမရှိသော ဂုဏ်သတ္တိ ရှိသည်။ {{nowrap|1=2 + 2 = 2 · 2 = 2{{sup|2}} = 2↑↑2 = 2↑↑↑2 = ...}} တွင် Knuth ၏ မြားထောင်မှတ်ဖြင့် မှတ်သားသည်။ ထောင်မြား အရေအတွက်သည် hyperoperation ၏ လယ်ဗယ်ကို ညွှန်းသည်။

နှစ်သည် ပြန်တူနေသော သဘာဝ x ထပ်ကိန်း၏ အပြန်အလှန် ပေါင်းလဒ်ကဲ့သို့သော တခုတည်းသော x ကိန်း ဖြစ်သည်။ သင်္ကေတအားဖြင့်
:&lt;math&gt;\sum_{k=0}^{\infin}\frac {1}{2^k}=1+\frac{1}{2}+\frac{1}{4}+\frac{1}{8}+\frac{1}{16}+\cdots=2.&lt;/math&gt;

ယင်းမှာ 
:&lt;math&gt;\sum_{k=0}^\infin \frac {1}{n^k}=1+\frac{1}{n-1} \quad\mbox{for all} \quad n\in\mathbb R &gt; 1.&lt;/math&gt;
ဟူသော အချက်မှ လာသည်။

နှစ်၏ ထပ်ကိန်းများသည် မာဆင်နီ သုဒ္ဓကိန်းများ အယူအဆ၏ အချက်အချာ ဖြစ်ကာ၊ ကွန်ပျူတာသိပ္ပံအတွက် အရေးပါသည်။ နှစ်သည် ပထမဆုံး မာဆင်နီသုဒ္ဓထပ်ညွှန်း ဖြစ်သည်။

ဂဏန်းတခုကို နှစ်ထပ်ကိန်းရင်း ယူပုံသည် သာမန် သင်္ချာ တွက်ချက်မှု ဖြစ်ကာ၊ နှစ်ထပ်ကိန်းရင်း သင်္ကေတပေါ်ရှိ နေရာတွင် ထပ်ညွှန်းကို သာမန်အားဖြင့် သုံးထပ် သို့ အခြား ထပ်များ ရေးသားလေ့ ရှိပြီး၊ ဘာမှ ရေးမထားလျှင် နှစ်ထပ်ကိန်းရင်းကို ရှာခိုင်းခြင်း ဖြစ်သည်ဟု အလိုလို နားလည်ရပေသည်။

၂ ၏ နှစ်ထပ်ကိန်းရင်းသည် ပထမဆုံး သိမြင်ရသည့် ရာရှင်နယ်မဟုတ်သော ကိန်း ဖြစ်သည်။

အငယ်ဆုံး field တွင် အစုဝင် element ၂ ခု ရှိသည်။

သဘာဝကိန်းများ ၏ set-theory တည်ဆောက်ပုံတခုတွင်၊ ၂ ကို &lt;nowiki&gt;{{∅},∅}&lt;/nowiki&gt; အစုနှင့် ခွဲခြားသည်။ နောက်အစုသည် ကဏ္ဍသီအိုရီတွင် အရေးပါသည်။ ၎င်းသည် အစုများ၏ ကဏ္ဍတွင် subobject classifier တခု ဖြစ်သည်။

နှစ်တွင် အောက်ပါ ထူးခြားချက်လည်း ရှိသည်။
:&lt;math&gt;\sum_{k=0}^{n-1} 2^k = 2^{n} - 1&lt;/math&gt;
''a'' သည် သုညနှင့် မညီခြင်းအတွက်
:&lt;math&gt;\sum_{k=a}^{n-1} 2^k = 2^n - \sum_{k=0}^{a-1} 2^k - 1&lt;/math&gt;

မည်သည့် n ဒိုင်မင်ရှင်းတွင် မဆို ထင်ရှားသည့် အမှတ်နှစ်ခုသည် မျဉ်းဖြောင့် ဖြစ်ခြင်းကို ဆုံးဖြတ်ပေးသည်။

စက်လုံးတခုသို့ မည်သည့် မျက်နှာပြင်မဆို ပုံဖော်မှုအတွက်၊ ယူလာ ဂုဏ်သတ္တိ [[Euler characteristic]] မှာ {{nowrap|1=''χ'' = ''V'' − ''E'' + ''F'' = 2}} ဖြစ်၍၊ ''V'' မှာ ဆုံစက်များ အရေအတွက်၊ ''E'' မှာ အနားများ အရေအတွက်နှင့် ''F'' မှာ မျက်နှာပြင်များ အရေအတွက် ဖြစ်သည်။ (Vertices, edges, and faces)

==ကိုးကား==
{{Reflist}}


[[Category:မြန်မာအက္ခရာ]]
[[ကဏ္ဍ:ကိန်းပြည့်များ]]</text>
      <sha1>qpjza5mpfc9p9k9o3vh56pnn96x8guq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1046947</id>
      <parentid>1046789</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T11:20:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dr Lotus Black</username>
        <id>31011</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:သုဒ္ဓကိန်းများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်</comment>
      <origin>1046947</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13239" sha1="awlzw23qge9jumo5070vgfutq4corig" xml:space="preserve">{{Databox}}

၂ (နှစ်) သည် ကိန်း၊ ဂဏန်း၊ ဂဏန်းခြေ၊ အပေါင်းကိန်း တခု ဖြစ်သည်။ ၁ နှင့် ၃ ကြား နေသော သဘာဝကိန်း ဖြစ်သည်။ တလုံးတည်းသော အငယ်ဆုံး စုံကိန်း သုဒ္ဓကိန်း ဖြစ်သည်။ နှစ်ဖက်သွားဟူသော သဘောသဘာဝကြောင့် ကမ္ဘာ့ယဉ်ကျေးမှု များစွာဝယ် ဘာသာရေးနှင့် ဝိညာဉ်ပိုင်းဆိုင်ရာတွင် အရေးပါသည်။
{{anchor|glyph}}

၂ (အသံထွက်-နှစ်)သည် မြန်မာဘာသာတွင် သင်္ချာဘာသာသင်ကြားရာတွင် အသုံးပြုပြီး တစ်ထက်တစ်ဆပိုသော နှစ်အတွက်အသုံးပြုသော သင်္ချာဂဏန်းအက္ခရာတစ်ခုဖြစ်သည်။ နှစ်ကို ဒုတိယဟုလဲ ခေါ်သည်။ အင်္ဂလိပ်ဘာသာတွင် 2 ဟုရေးသားကြသည်။

==ဆင့်ကဲပြောင်းလဲပုံ==
===အာရဗီ ဂဏန်းခြေ===
[[Image:Evolution2glyph.png|x50px|right]]
မျက်မှောက် အနောက်တိုင်းကမ္ဘာတွင် အသုံးပြုသော ဂဏန်းခြေ ၂ ၏ မူလရင်းမြစ် ဖြစ်သော အိန္ဒိယ ဗြဟ္မီ စာသားများသို့ ခြေရာပြန်ကောက်လိုက်သော်၊ ၂ ကို အလျားလိုက် မျဉ်းနှစ်ကြောင်းအဖြစ် ရေးသားထားသည်။ မျက်မှောက် တရုတ်နှင့် ဂျပန်စာရေးသားနည်းတွင် ဤနည်းကို သုံးဆဲ ဖြစ်သည်။ ဂုပ္တ အရေးအသားတွင် မျဉ်းနှစ်ကြောင်းကို ၄၅ ဒီဂရီ စောင်းလိုက်ရာ၊ အစောင်းများ ဖြစ်သွားသည်။ ထိပ်မျဉ်းသည် တခါတရံ တိုတတ်ကာ၊ ၎င်း၏ အောက်စွန်းသည် အောက်ခြေမျဉ်း၏ အလယ်သို့ ကွေးညွတ်သွားသည်။ ဒေဝနဂရီ အရေးအသားတွင် ထိပ်မျဉ်းကို အောက်မျဉ်းနှင့် ထိသွားအောင် ကောက်၍ ရေးသည်။ အာရဗီ ဂူဘာအရေးအသားတွင် အောက်မျဉ်းမှာ လုံးဝ တည့်မတ်နေကာ၊ ဂဏန်းသည် အစက်မပါသော မေးခွန်းမှတ်နှင့် ဆင်တူသည်။ ထိုတည့်နေသော အောက်မျဉ်းကို မူလအတိုင်း အလျားလိုက် ပြန်ထား၍ အပေါ်မျဉ်းကွေးကို အကွေးအတိုင်း ထားလိုက်ပုံက ယနေ့ အသုံးပြုနေသော 2 ပုံစံ ဖြစ်လာသည်။&lt;ref&gt;Georges Ifrah, ''The Universal History of Numbers: From Prehistory to the Invention of the Computer'' transl. David Bellos et al. London: The Harvill Press (1998): 393, Fig. 24.62&lt;/ref&gt;

အချို့ဖောင့်များတွင်၊ ဂဏန်းခြေ ၂ သည် x-အမြင့်သာ ရှိသည်။ ဥပမာ - [[Image:Text figures 256.svg]]

=== two ၏ ရင်းမြစ် ===
[[wikt:နှစ်|နှစ်]] သည် အင်္ဂလိပ်ဟောင်း {{lang|ang|twá}}(ဣတ္ထိလိင်), {{lang|ang|tú}}(နပုလ္လိင်), {{lang|ang|twégen}}(ပုလ္လိင်) မှ ဆင်းသက်လာပြီး၊ ယနေ့အခါ twegen မှနေ၍ [[wikt:twain|twain]] ဟု ကျန်ရစ်သည်။&lt;ref name=OED&gt;{{Cite OED|two, adj., n., and adv.}}&lt;/ref&gt;

== သင်္ချာဝယ် ==
၂ ဖြင့် စား၍ ပြတ်လျှင် ထိုကိန်းသည် စုံကိန်း ဖြစ်သည်။ ကိန်းဂဏန်းအားဖြင့် ကိန်းပြည့်ဖြစ်စေ၊ ဒသမဖြင့် ရေးသည် ဖြစ်စေ၊ ၂ ဖြင့် စား၍ ပြတ်မပြတ်ကို သိလိုမူ ထိုကိန်း၏ နောက်ဆုံးလုံးကိုသာ ကြည့်ရန် လိုသည်။ နောက်ဆုံးကိန်းကို နှစ်ဖြင့် စားပြတ်လျှင် ကိန်းတခုလုံးသည် ၂ ဖြင့် စားပြတ်သည်။ နောက်ဆုံးကိန်းသည် စုံကိန်းဖြစ်လျှင် ကိန်းတခုလုံးသည် စုံကိန်း ဖြစ်သည် ဟူလို။ အထူးအားဖြင့်၊ ၂ အလီအတိုင်း ၀၊ ၂၊ ၄၊ ၆ နှင့် ၈ တို့ဖြင့် ဆုံးသတ်ပေမည်။

နှစ်သည် အငယ်ဆုံး သုဒ္ဓကိန်း ဖြစ်ကာ၊ တခုတည်းသော စုံ သုဒ္ဓကိန်း ဖြစ်သည့်အတွက် ရံခါ အဆန်းဆုံး သုဒ္ဓကိန်း ခေါ်သည်။&lt;ref&gt;John Horton Conway &amp; Richard K. Guy, ''The Book of Numbers''. New York: Springer (1996): 25. {{ISBN|0-387-97993-X}}. &quot;Two is celebrated as the only even prime, which in some sense makes it the oddest prime of all.&quot;&lt;/ref&gt; နောက် သုဒ္ဓကိန်းမှာ သုံး ဖြစ်သည်။ နှစ်နှင့် သုံးသည် တခုတည်းသော ဆက်တိုက်လာသည့် သုဒ္ဓကိန်း နှစ်လုံး ဖြစ်သည်။ ၂ သည် ပထမဆုံး ဆိုဖီ ဂျာမိန်း သုဒ္ဓကိန်း၊ ပထမဆုံး ဆခွဲနိုင်သော သုဒ္ဓကိန်း၊ ပထမဆုံး လူကပ်စ် သုဒ္ဓကိန်းနှင့် ပထမဆုံး ရာမနူဂျန် သုဒ္ဓကိန်း ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://oeis.org/A104272 |title=Sloane's A104272 : Ramanujan primes |website=The On-Line Encyclopedia of Integer Sequences |publisher=OEIS Foundation |access-date=2016-06-01 |archive-date=2011-04-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110428165633/https://oeis.org/A104272 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

နှစ်သည် တတိယ သို့မဟုတ် စတုတ္ထ ဖီဘိုနာစီ ကိန်း ဖြစ်သည်။

နှစ်သည် ဘိုင်နရီစနစ်၏ အခြေ ဖြစ်သည်။ ဤ ဘိုင်နရီ နံပါတ်စနစ်ကို ကွန်ပျူတာတွင် ချဲ့ထွင် သုံးပြုသည်။ ({{math|log&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; ''n'' }} tokens)

မည်သည့် ကိန်း အတွက်မဆို ''x'':
:''x'' + ''x'' = 2 · ''x'' အပေါင်းမှ အမြှောက်သို့
:''x'' · ''x'' = ''x''&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; အမြှောက်မှ ထပ်ကိန်းသို့
:''x''&lt;sup&gt;''x''&lt;/sup&gt; = ''x''↑↑2 ထပ်ကိန်းမှ tetration သို့

Hyperoperation အမှတ်အသားကို မိတ်ဆက်ခြင်းဖြင့် ဤ ကိန်းစဉ်၏ လုပ်ဆောင်ချက်ကို ဤနေရာတွင် &quot;hyper(''a'',''b'',''c'')&quot; ဟု သတ်မှတ်ပြီး၊ ''a'' နှင့် ''c'' သည် ပထမနှင့် ဒုတိယ operand ဖြစ်ကာ၊ ''b'' မှာ အထက်လုပ်ဆောင်ချက် ပုံကြမ်းကိန်းစဉ်တွင် ''level''  ဖြစ်သည်။ ယေဘုယျအားဖြင့် အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
:hyper(''x'',''n'',''x'') = hyper(''x'',(''n'' + 1),2)

သို့ဖြစ်၍ နှစ်တွင် အတုမရှိသော ဂုဏ်သတ္တိ ရှိသည်။ {{nowrap|1=2 + 2 = 2 · 2 = 2{{sup|2}} = 2↑↑2 = 2↑↑↑2 = ...}} တွင် Knuth ၏ မြားထောင်မှတ်ဖြင့် မှတ်သားသည်။ ထောင်မြား အရေအတွက်သည် hyperoperation ၏ လယ်ဗယ်ကို ညွှန်းသည်။

နှစ်သည် ပြန်တူနေသော သဘာဝ x ထပ်ကိန်း၏ အပြန်အလှန် ပေါင်းလဒ်ကဲ့သို့သော တခုတည်းသော x ကိန်း ဖြစ်သည်။ သင်္ကေတအားဖြင့်
:&lt;math&gt;\sum_{k=0}^{\infin}\frac {1}{2^k}=1+\frac{1}{2}+\frac{1}{4}+\frac{1}{8}+\frac{1}{16}+\cdots=2.&lt;/math&gt;

ယင်းမှာ 
:&lt;math&gt;\sum_{k=0}^\infin \frac {1}{n^k}=1+\frac{1}{n-1} \quad\mbox{for all} \quad n\in\mathbb R &gt; 1.&lt;/math&gt;
ဟူသော အချက်မှ လာသည်။

နှစ်၏ ထပ်ကိန်းများသည် မာဆင်နီ သုဒ္ဓကိန်းများ အယူအဆ၏ အချက်အချာ ဖြစ်ကာ၊ ကွန်ပျူတာသိပ္ပံအတွက် အရေးပါသည်။ နှစ်သည် ပထမဆုံး မာဆင်နီသုဒ္ဓထပ်ညွှန်း ဖြစ်သည်။

ဂဏန်းတခုကို နှစ်ထပ်ကိန်းရင်း ယူပုံသည် သာမန် သင်္ချာ တွက်ချက်မှု ဖြစ်ကာ၊ နှစ်ထပ်ကိန်းရင်း သင်္ကေတပေါ်ရှိ နေရာတွင် ထပ်ညွှန်းကို သာမန်အားဖြင့် သုံးထပ် သို့ အခြား ထပ်များ ရေးသားလေ့ ရှိပြီး၊ ဘာမှ ရေးမထားလျှင် နှစ်ထပ်ကိန်းရင်းကို ရှာခိုင်းခြင်း ဖြစ်သည်ဟု အလိုလို နားလည်ရပေသည်။

၂ ၏ နှစ်ထပ်ကိန်းရင်းသည် ပထမဆုံး သိမြင်ရသည့် ရာရှင်နယ်မဟုတ်သော ကိန်း ဖြစ်သည်။

အငယ်ဆုံး field တွင် အစုဝင် element ၂ ခု ရှိသည်။

သဘာဝကိန်းများ ၏ set-theory တည်ဆောက်ပုံတခုတွင်၊ ၂ ကို &lt;nowiki&gt;{{∅},∅}&lt;/nowiki&gt; အစုနှင့် ခွဲခြားသည်။ နောက်အစုသည် ကဏ္ဍသီအိုရီတွင် အရေးပါသည်။ ၎င်းသည် အစုများ၏ ကဏ္ဍတွင် subobject classifier တခု ဖြစ်သည်။

နှစ်တွင် အောက်ပါ ထူးခြားချက်လည်း ရှိသည်။
:&lt;math&gt;\sum_{k=0}^{n-1} 2^k = 2^{n} - 1&lt;/math&gt;
''a'' သည် သုညနှင့် မညီခြင်းအတွက်
:&lt;math&gt;\sum_{k=a}^{n-1} 2^k = 2^n - \sum_{k=0}^{a-1} 2^k - 1&lt;/math&gt;

မည်သည့် n ဒိုင်မင်ရှင်းတွင် မဆို ထင်ရှားသည့် အမှတ်နှစ်ခုသည် မျဉ်းဖြောင့် ဖြစ်ခြင်းကို ဆုံးဖြတ်ပေးသည်။

စက်လုံးတခုသို့ မည်သည့် မျက်နှာပြင်မဆို ပုံဖော်မှုအတွက်၊ ယူလာ ဂုဏ်သတ္တိ [[Euler characteristic]] မှာ {{nowrap|1=''χ'' = ''V'' − ''E'' + ''F'' = 2}} ဖြစ်၍၊ ''V'' မှာ ဆုံစက်များ အရေအတွက်၊ ''E'' မှာ အနားများ အရေအတွက်နှင့် ''F'' မှာ မျက်နှာပြင်များ အရေအတွက် ဖြစ်သည်။ (Vertices, edges, and faces)

==ကိုးကား==
{{Reflist}}


[[Category:မြန်မာအက္ခရာ]]
[[ကဏ္ဍ:ကိန်းပြည့်များ]]
[[ကဏ္ဍ:သုဒ္ဓကိန်းများ]]</text>
      <sha1>awlzw23qge9jumo5070vgfutq4corig</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဆခွဲကိန်း</title>
    <ns>0</ns>
    <id>16654</id>
    <revision>
      <id>1046922</id>
      <parentid>878383</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T08:46:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dr Lotus Black</username>
        <id>31011</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1046922</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13093" sha1="i2cb2oc7p5ttclmqo3mnm2t0sld14yw" xml:space="preserve">
နှစ်ဂဏန်း သို့မဟုတ် နှစ်ဂဏန်းထက်ပိုသော ကိန်းတို့၏ မြောက်လဒ်သည် ပေးထားသော ကိန်းနှင့် ညီမျှလျှင် ထိုကိန်းများကို ပေးထားသောကိန်း၏ ဆခွဲကိန်းများဟုခေါ်သည်။ ဥပမာ ၂× ၃ ×၅ = ၃ဝ။ ထို့ကြောင့် ၂၊ ၃၊ ၅ ဟူသော ဂဏန်းများသည် ၃ဝ ၏ ဆခွဲကိန်းများ ဖြစ်သည်။ သာမန်အားဖြင့် ၃ဝ ကို ၁ နှင့်သော်လည်းကောင်း၊ ၃ဝ နှင့်သော်လည်းကောင်း ပြတ်အောင်စားနိုင်သည်။ ထိုအပြင် ၃၀ ၏ ဆခွဲကိန်းများ အချင်းချင်းကို မြှောက်၍ရသောမြှောက်လဒ်များဖြစ်သည့် ၆၊ ၁ဝ၊ ၁၅ တို့သည်လည်း ၃ဝ ကိုပြတ်အောင် စားနိုင်သည်။ သို့သော် အခြားကိန်းများနှင့် စားလျှင်မူကား အကြွင်းကျန်သည်။ ဆခွဲကိန်းများဖြစ်ကြသော ၂၊ ၃၊ ၅ ဂဏန်းများကို ၁ သို့မဟုတ် ဆိုင်ရာဆခွဲကိန်းရင်းမှလွဲ၍ အခြားဂဏန်းများဖြင့် စားလျှင်မပြတ်ချေ။ ထို့ကြောင့် ဤဂဏန်းမျိုးကို သုဒ္ဓဆခွဲကိန်းများဟု ခေါ်သည်။ 

ယခု အသုံးပြုလျက်ရှိကြသော ဆယ်လီစိတ်စနစ်၏ အခြေခံကိန်းမှာ ၁ဝ ဖြစ်သည်။ ၁ဝ ၏ ဆခွဲ ကိန်းများသည် ၂ နှင့် ၅ ဖြစ်သည်။ အကယ်၍ အပိုင်းဂဏန်း တစ်ခုတွင် ပိုင်းခြေ၏ ဆခွဲကိန်း များသည် ၂ နှင့် ၅ မှ လွဲ၍ အခြားဂဏန်းများဖြစ်လျှင် ထိုအပိုင်း ဂဏန်းကိုတိကျသော ဒသမဂဏန်း ဖြစ်အောင် ဖွဲ့၍မရနိုင်ပါ။ ဤနည်းဖြင့် အပိုင်းဂဏန်းတစ်ခုကို တိကျသော ဒသမဖြစ်အောင် ဖွဲ့၍ရ၊ မရကို ကျွန်ုပ်တို့ စစ်ဆေးကြည့်ရှုနိုင်သည်။ ဆခွဲကိန်းများကို အသုံးပြု၍ အချို့သော အစားပုစ္ဆာများကို လွယ်ကူမြန်ဆန်စွာ တွက်ယူနိုင်သည်။


'''ပုစ္ဆာ''' – ၃၆၄ ကို ၂၈ နှင့်စားပါ။

'''တွက်နည်း''' –

၂၈ ၏ ဆခွဲကိန်းများမှာ ၄ နှင့် ၇ ဖြစ်ကြသည်။ ဤဂဏန်းများသည် ၃၆၄ တွင်ဝင်နိုင်သည်ဟုစိတ်တွင်ယူမှတ်ပြီးနောက် ၃၆၄ ကိုပထမ ၄ နှင့်စားပါ။ စားလဒ် ၉၁ ကို ၇ နှင့်ထပ်၍စားပါက ၁၃ ကိုရသည်။ ထို့ကြောင့် ၃၆၄ ၏ ဆခွဲကိန်းများမှာ ၄၊ ၇၊ ၁၃ တို့ဖြစ်ကြသည်။ 

၃၆၄ = ၇ × ၄ × ၁၃&lt;br /&gt;၃၆၄ ÷ ၂၈ = ၁၃&lt;br /&gt;၂၈ = ၇ × ၄&lt;br /&gt;

ဆခွဲကိန်းဖွဲ့ရာတွင် အောက်ပါအချက်များသည် အလွန်အသုံးဝင်သဖြင့် ၎င်းတို့ကို မှတ်သားထားသင့်သည် –

# ပေးထားသောကိန်းတွင် ခုဂဏန်းသည် ၂၊ ၄၊ ၆ ကဲ့သို့ စုံဂဏန်းဖြစ်လျှင် ထိုကိန်းကို ၂ ဖြင့်စား၍ ပြတ်သည်။
# ပေးထားသော ကိန်းသည် ဝ သို့မဟုတ် ၅ နှင့်ဆုံးလျှင် ထိုကိန်းကို ၅ နှင့်စား၍ပြတ်သည်။
# ပေးထားသောကိန်းတွင်ပါသည့် ဂဏန်းအားလုံး၏ပေါင်းရကိန်းကို ၃ နှင့်စား၍ပြတ်လျှင်၊ ပေးထားသည့်ကိန်းကို ၃ နှင့်စား၍ပြတ်သည်။


'''ပုစ္ဆာ''' – ၂၇၃ဝ ၏ဆခွဲကိန်းများကို ရှာပါ။

'''တွက်နည်း –'''

၂၇၃ဝ ၏ ခုဂဏန်းသည် ဝ ဖြစ်သောကြောင့် ၂ နှင် ၅ သည် ၎င်းကိန်း၏ ဆခွဲကိန်းများ ဖြစ်သည်။ တစ်ဖန်  ၂ + ၇ + ၃ + ဝ = ၁၂ ဖြစ်ပြီး ၁၂ ကို ၃ နှင့် ပြတ်အောင် စားနိုင်သောကြောင့် ၃ သည်လည်း ထိုကိန်း၏ ဆခွဲကိန်းဖြစ်သည်။

၂၇၃ဝ = ၂၇၃ × ၅ × ၂

:= ၉၁ × ၃ × ၅ × ၂

၉၁ ကိုထပ်မံ၍ ဆခွဲကိန်းဖွဲ့လျှင် ၁၃ နှင့် ၇ ကိုရ သည်။

၂၇၃ဝ = ၁၃ × ၇ × ၃ × ၅ × ၂

&lt;br /&gt;

=== အခွဲမြှောက်ကိန်းတူအကြီးဆုံး ===
အခွဲမြှောက်ကိန်းတူအကြီးဆုံးဆိုသည်မှာ ပေးထားသော ကိန်းနှစ်ခု သို့မဟုတ် နှစ်ခုထက်ပိုသည့် ကိန်းအားလုံးကို ပြတ်အောင်စားနိုင်သော အကြီးဆုံးကိန်းဖြစ်သည်။ ပုံစံအားဖြင့် ၃၂၊ ၄၈၊ ၇၂ ဟူသော ကိန်းသုံးခုလုံးကို ပြတ်အောင်စားနိုင်သော အကြီးဆုံးကိန်းသည် ၈ ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ၈ ကို ၃၂၊ ၄၈၊ ၇၂ တို့၏ ဆခွဲမြှောက်ကိန်းတူ အကြီးဆုံးဟုခေါ်သည်။

===ဘုံဆတိုးကိန်းအငယ်ဆုံး===
အောက်ပါ ၆ နှင့် ၈ တို့၏ ဆတိုးကိန်းများကို စစ်ဆေးကြည့်ပါ။ 

၆၊ ၁၂၊ ၁၈၊ ၂၄၊ ၃ဝ၊ ၃၆၊ ၄၂၊ ၄၈

၈၊ ၁၆၊ ၂၄၊ ၃၂၊ ၄ဝ၊ ၄၈

၄၈ သည် ၆ နှင့် ၈ တို၏ ဘုံဆတိုးကိန်းဖြစ်သည်။ ၂၄ သည်လည်း ၆ နှင့် ၈ တို့၏ ဘုံဆတိုးကိန်းဖြစ်သည်။ ဤဆတိုးကိန်းနှစ်ခုတွင် ၂၄ သည် ၄၈ ထက်ငယ်သောကြောင့် ၂၄ ကို ၆ နှင့် ၈ တို့၏ ဘုံဆတိုးကိန်းအငယ်ဆုံးဟုခေါ်သည်။ ဆခွဲကိန်းကိုအသုံးပြုကာ အောက်ပါအတိုင်း ခွဲမြှောက်ကိန်းတူအကြီးဆုံးနှင့် ဘုံဆတိုးကိန်းအငယ်ဆုံး ကို တွက်ယူနိုင်သည်။


'''ပုစ္ဆာ''' – ၁၃၅ နှင့် ၂၂၅ တို့၏ အခွဲမြှောက်ကိန်းတူအကြီး ဆုံးကိုရှာပါ။

'''တွက်နည်း''' – အထက်ပါဆခွဲကိန်း ဖွဲ့နည်းကို အသုံးပြု၍ ၁၃၅ နှင့် ၂၂၅ ကို ခွဲခြမ်းသောအခါ အောက်ပါဆခွဲကိန်းများကို ရရှိသည်။

၁၃၅ = ၂၇ × ၅ 

:=၅ × ၃ × ၉
:=၅ × ၃ × ၃ × ၃

၂၂၅ = ၄၅ × ၅ 

:=၅ × ၅ × ၉
:=၅ × ၅ × ၃ × ၃

၎င်းကိန်းနှစ်လုံးကို ပြတ်အောင် စားနိုင်သော ဂဏန်းများမှာ ၅ × ၃ × ၃ တို့ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် အခွဲမြှောက်ကိန်းတူအကြီးဆုံးသည် ၄၅ ဖြစ်သည်။  

ဖြေရှင်းချက်။ ပေးထားသည့် ကိန်းတို့၏ အခွဲမြှောက်ကိန်းတူ အကြီးဆုံးကိုလိုလျှင်၊ ထိုကိန်းများတွင် ပါရှိသော ဆခွဲကိန်းတူများကို မြောက်ယူပါ။ ၃ × ၃ × ၃ ဟူသော ဆခွဲကိန်းနှင့် ၁၃၅ ကိုစား၍ ပြတ်သော်လည်း၊ ယင်းနှင့် ၂၂၅ ကိုစား၍ မပြတ်ပါ။ အကြောင်းမှာ ၃ × ၃ × ၃ သည် ၂၂၅ ၏ ဆခွဲကန်းမဟုတ် ၃ × ၃ သာလျှင် ၂၂၅ ၏ ဆခွဲကိန်းဖြစ်သောကြောင့်ဖြစ်သည်။ ထိုနည်းတူ ၅ × ၅ သည် ပေးထားသောကိန်း ၂ ခုနှင့် သက်ဆိုင်သော ဆခွဲကိန်းမဟုတ်။ ၅ သာလျှင် ကိန်း ၂ ခုလုံးနှင့် သက်ဆိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် ၅ × ၃ × ၃ သာလျှင် ဆခွဲမြှောက်ကိန်းတူ အကြီးဆုံးဖြစသည်။ 


'''ပုစ္ဆာ''' – ၁၂ဝ၊ ၁၄၄၊ ၉၆ တို့၏ ဘုံဆတိုးကိန်းအငယ်ဆုံးကို ရှာပါ။


အထက်တွင်ဖော်ပြထားသည့် ဆခွဲကိန်း ဖွဲ့ယူနည်းဖြင့်

၁၂ဝ = ၁၂× ၅ × ၂ 

:= ၆ × ၂ × ၅ × ၂ 
:= ၃ × ၂ × ၂ × ၅ × ၂&lt;br /&gt;

၁၄၄ = ၃ × ၄၈ 

:= ၃ × ၃ × ၁၆ 
:= ၃ × ၃ × ၂ × ၂ × ၂ &lt;br /&gt;
၉၆ = ၃ × ၃၂ = ၃ × ၂ × ၂ × ၂ × ၂ × ၂&lt;br /&gt;

ထို့ကြောင့် 

ဘုံဆတိုးကိန်းအငယ်ဆုံး = ( ၂ × ၂ × ၂ ×၂ × ၂ ) × ( ၃ × ၃ ) × ၅ = ၁၄၄ဝ


ဖြေရှင်းချက်။ ။ လိုအပ်သော ဘုံဆတိုးကိန်းအငယ်ဆုံးတွင်  ၂ × ၂ × ၂ × ၂ × ၂ ဟူသော ဆခွဲကိန်းပါရှိမှသာလျှင် ထိုဘုံဆတိုးကိန်း အငယ်ဆုံးကို ၉၆ နှင့်စား၍ ပြတ်မည်။ ထိုနည်းတူ ဘုံဆတိုးကိန်းအငယ်ဆုံးတွင် ၃ × ၃ ဟူသော ဆခွဲကိန်းမပါလျှင် ထို ဘုံဆတိုးကိန်း အငယ်ဆုံးကို ၁၄၄ နှင့် ပြတ်အောင်မစားနိုင်ပါ။

ထို့နောက် ဘုံဆတိုးကိန်းအငယ်ဆုံးတွင် ၅ ဟူသော ဆခွဲကိန်းမပါရှိလျှင် ထိုဘုံဆတိုးကိန်းအငယ်ဆုံးကို ၁၂ဝ နှင့်စား၍မပြတ်ပါ။ ထို့ကြောင့် လိုအပ်သော ဘုံဆတိုးကိန်း အငယ်ဆုံးသည် (၂ × ၂ × ၂ × ၂ × ၂) × (၃ × ၃) × ၅ = ၁၄၄ဝ ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၄)&lt;/ref&gt;

== ကိုးကား ==
&lt;references group=&quot;real own bamar&quot; /&gt;

[[ကဏ္ဍ:အခြေခံ သင်္ချာ]]</text>
      <sha1>i2cb2oc7p5ttclmqo3mnm2t0sld14yw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ပဲခူးရိုးမတောင်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>18669</id>
    <revision>
      <id>1046900</id>
      <parentid>870142</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T07:36:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Chenzeyan29</username>
        <id>141880</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1046900</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10754" sha1="rfbyn9fv6bij6hcrtolhcb67yuiyq3g" xml:space="preserve">{{Infobox mountain range
| name=ပဲခူးရိုးမ
| other_name=
| photo= 17 gora Popa (3).JPG
| photo_caption=ပုပ္ပားတောင်
| country= [[မြန်မာနိုင်ငံ]]
| region=
| parent=
| border=
| geology=
| period=
| orogeny=
| highest=[[ပုပ္ပားတောင်]]
| elevation_m=၁၅၁၈
|coordinates = {{coord|20|55|27|N|95|15|02|E|type:mountain|format=dms|display=inline}}
|range_coordinates = {{coord|20|55.3|N|95|14.9|E|type:mountain|format=dms|display=inline,title}}
| length_km= 475| length_orientation=N/S
| width_km= 60 | width_orientation=E/W
| map=မြန်မာနိုင်ငံ
| map_caption=မြန်မာနိုင်ငံတွင်း တည်နေရာ
}}
'''ပဲခူးရိုးမတောင်တန်း''' သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]အလယ်ပိုင်း၊ မြောက်လတ္တီတွဒ် ၁၇ ဒီဂရီမှ ၂ဝ ဒီဂရီအတွင်း မြောက်မှ တောင်သို့ [[ဧရာဝတီမြစ်]]နှင့် [[စစ်တောင်းမြစ်]]အကြားတွင် တည်ရှိသော တောင်တန်းဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;Seekins-357&quot;&gt;Seekins, Donald M. (2006). ''Historical Dictionary of Burma (Myanmar)''. Lanham, Maryland: Scarecrow Press, [https://books.google.com/books?id=zY5F88wiDYYC&amp;pg=PA357 p. 357]. {{ISBN|0-8108-5476-7}}.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Seekins-191&quot;&gt;Seekins, Donald M. (2006). ''Historical Dictionary of Burma (Myanmar)''. Lanham, Maryland: Scarecrow Press, [https://books.google.com/books?id=zY5F88wiDYYC&amp;pg=PA191 p. 191]. {{ISBN|0-8108-5476-7}}.&lt;/ref&gt; ပဲခူးရိုးမတောင်တန်းသည် မြောက်ဘက်စွန်း [[ပုပ္ပားတောင်]]မှ တောင်ဘက် [[သိင်္ဂုတ္တရကုန်းတော်]] အထိ ရှည်လျားသည်။ ယင်းတောင်တန်းသည် ဧရာဝတီမြစ်နှင့် စစ်တောင်းမြစ်အကြား ရေဝေကုန်းတန်းကြီးဖြစ်ပြီး [[ပဲခူးမြစ်]]နှင့် စစ်တောင်းမြစ်တို့သည် ပဲခူးရိုးမတွင် မြစ်ဖျားခံသော မြစ်နှစ်စင်း ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;Burmese-Encyclopedia&quot;&gt;''မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း''၊ အတွဲ (၆)၊ စာပေဗိမာန်၊ ရန်ကုန်။&lt;/ref&gt;
== ပထဝီဝင် အနေအထား ==
တောင်ဘက်စွန်းသည် [[ရန်ကုန်မြို့]] မြောက်ဘက်နားတွင် ပြတ်သွားပြီးနောက် ရန်ကုန်မြို့တွင်း၌ တောင်ပူစာလေးများအဖြစ် ဖြာဆင်းလာသည်။ [[ရွှေတိဂုံဘုရား]] တည်ရာ [[သိင်္ဂုတ္တရကုန်းတော်]]သည် ပဲခူးရိုးမတောင်၏ အဆွယ်တောင်ပူစာ ဖြစ်သည်။ ပဲခူးရိုးမတောင်သည် မြောက်မှ တောင်သို့ မိုင် ၂ဝဝ ကျော် ရှည်လျားပြီး အမြင့်မှာ ပေ ၂ဝဝဝ ထက် ပိုမမြင့်ချေ။ သို့ရာတွင် စောက်၍ ကျောက်ထူထပ် ပေါများသည်။ အရှေ့ဘက်နှင့် အနောက်ဘက်တို့သို့ တောင်စွယ်များ ဖြာဆင်းသွားကြသည်။
ပဲခူးရိုးမတောင်၏ အရှေ့ဘက်တွင် ရမည်းသင်း၊ တောင်ငူနှင့် ပဲခူးခရိုင်များ ရှိပြီး၊ အနောက်ဘက်တွင် မကွေး၊ သရက်၊ ပြည်နှင့် သာယာဝတီခရိုင်များ ရှိကြသည်။ အရှေ့ဘက် တောင်စောင်းမှ စစ်တောင်းမြစ်၏ မြစ်လက်တက်များနှင့် ပဲခူးမြစ်တို့ မြစ်ဖျားခံ စီးဆင်းသည်။ အနောက်ဘက် တောင်စောင်းမှမူ [[ပင်းချောင်း]]၊ [[ယင်းချောင်း]]နှင့် [[နဝင်းချောင်း]] တို့သည် ဧရာဝတီမြစ်တွင်းသို့ စီးဝင်ကြပြီး၊ တောင်ဘက်၌မူ [[မြစ်မခမြစ်]] (သို့မဟုတ်) လှိုင်မြစ်အတွင်းသို့ စီးဝင်သော ချောင်းပေါင်းများစွာသည် ယင်းတောင်၏ တောင်ဘက်ဖျား တောင်တန်းများတွင် မြစ်ဖျားခံကြသည်။&lt;ref name=&quot;Burmese-Encyclopedia&quot; /&gt;
== သစ်တောနှင့် စီးပွားရေး ==
ပဲခူးရိုးမတောင်၏ တောင်ဘက်ပိုင်းတွင် မြောက်ဘက်ပိုင်းထက် မိုးများသဖြင့် အမြဲစိမ်းလန်းသော သစ်တောများ ပေါက်ရောက်ပြီး၊ မြောက်ဘက်ပိုင်းတွင် နွေအခါ အရွက်ကြွေသော [[မုတ်သုန်သစ်တော]]များ ဖုံးလွှမ်းနေသည်။ ပဲခူးရိုးမတောင်သည် နေရာတိုင်း၌လိုပင် အဖိုးတန် သစ်တောများဖြင့် ဖုံးလွှမ်းလျက်ရှိကာ မြန်မာနိုင်ငံထွက် အဖိုးတန် [[ကျွန်းသစ်]] အများဆုံး ပေါက်ရောက်ရာ ဒေသဖြစ်သည်။
အရှေ့ဘက် တောင်စောင်းမှ သစ်များကို စစ်တောင်းမြစ်၏ လက်တက်များဖြင့် ထိုမြစ်ထဲသို့ မျှောချ၍ [[ပဲခူး-စစ်တောင်း တူးမြောင်း]]မှတစ်ဆင့် ရန်ကုန်မြို့သို့ တင်ပို့ကြသည်။ အနောက်ဘက် တောင်စောင်းမှ သစ်များကို မြစ်မခမြစ်၊ လှိုင်မြစ်များအတွင်းသို့ စီးဝင်သော ချောင်းများမှတစ်ဆင့် လှိုင်မြစ်အတိုင်း မျှောချကာ ရန်ကုန်မြို့သို့ တင်ပို့ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Burmese-Encyclopedia&quot; /&gt;
== လူနေထိုင်မှုနှင့် လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး ==
ပဲခူးရိုးမ တောင်တန်းဒေသတွင် အများအားဖြင့် ကရင်လူမျိုးများ ရွာတည်ထောင်၍ နေထိုင်ကြသော်လည်း လူဦးရေ လွန်စွာ ပါးလျသည်။ ယင်းတို့သည် ရွာ၏ ပတ်ဝန်းကျင်၌ သစ်တောများကို ရှင်းလင်း ခုတ်ထွင်၍ တောင်ယာများတွင် အိမ်သုံးအတွက် ကောက်ပဲသီးနှံများ စိုက်ပျိုး နေထိုင်ကြသည်။ ပြည်၊ မကွေး၊ တောင်ငူနှင့် သရက်ခရိုင် အစပ်ဘက်ရှိ ပဲခူးရိုးမ တောင်တန်းဒေသတွင်မူ ချင်းရွာငယ်များ ရှိကြသည်။ ယင်းတို့သည် ရခိုင်ရိုးမတောင်ကို ကျော်လွန်၍ ဧရာဝတီမြစ် အရှေ့ဘက်သို့ မည်သည့်အချိန်ကစ၍ ပြောင်းရွှေ့ နေထိုင်ခဲ့ကြသည်ကိုမူ အတိအကျ မသိရချေ။
ပဲခူးရိုးမ တောင်တန်းကို ပျဉ်းမနားမှ တောင်တွင်းကြီးသို့ သွားသော မီးရထားလမ်းက ဖြတ်သန်း ဖောက်လုပ်ထားသည်။ ထို့ပြင် တောင်ငူမြို့မှ ပြည်မြို့သို့ ပဲခူးရိုးမကို ဖြတ်၍ ဆက်သွယ်ထားသော မော်တော်ကားလမ်းများလည်း ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;Burmese-Encyclopedia&quot; /&gt;
== ကိုးကားချက်များ ==
&lt;references /&gt;

== တောင်ထွတ် ==

# [[ပုပ္ပါးတောင်|ပုပ္ပါးတောင်မကြီး]] ၄၅၀၀ ပေ၊ ကျောက်ပန်တောင်းမြို့နယ်

== ထင်ရှားသောတောင်ထွတ်များ ==

# [[ဆင်နှာမောင်းတောင်]] ၂၆၉၃ပေ၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်
# [[ကန့်ဘလူတောင်]] ၂၆၃၃ပေ၊ သာယာဝတီမြို့နယ်
# [[ရွှေနပေတောင်]] ၂၆၃၁ပေ၊ နတ်တလင်းမြို့နယ်
# [[စောဖြူတောင်]] ၂၁၄၉ပေ၊ နတ်တလင်းမြို့နယ်
# [[တခလောက်တောင်]] ၂၀၃၄ပေ၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်
# [[ဝိဇ္ဇာတောင်]] ၁၇၇၁ပေ၊ နတ်တလင်းမြို့နယ်

== ကိုးကား ==
{{Reflist}}

[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ တောင်များ]]</text>
      <sha1>rfbyn9fv6bij6hcrtolhcb67yuiyq3g</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1046901</id>
      <parentid>1046900</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T07:36:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Chenzeyan29</username>
        <id>141880</id>
      </contributor>
      <origin>1046901</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10686" sha1="hq77sg5t6bunje6g21w2qce3ttwwv53" xml:space="preserve">{{Infobox mountain range
| name=ပဲခူးရိုးမ
| other_name=
| photo= 17 gora Popa (3).JPG
| photo_caption=ပုပ္ပားတောင်
| country= [[မြန်မာနိုင်ငံ]]
| region=
| parent=
| border=
| geology=
| period=
| orogeny=
| highest=[[ပုပ္ပားတောင်]]
| elevation_m=၁၅၁၈
|coordinates = {{coord|20|55|27|N|95|15|02|E|type:mountain|format=dms|display=inline}}
|range_coordinates = {{coord|20|55.3|N|95|14.9|E|type:mountain|format=dms|display=inline,title}}
| length_km= 475| length_orientation=N/S
| width_km= 60 | width_orientation=E/W
| map=မြန်မာနိုင်ငံ
| map_caption=မြန်မာနိုင်ငံတွင်း တည်နေရာ
}}
'''ပဲခူးရိုးမတောင်တန်း''' သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]အလယ်ပိုင်း၊ မြောက်လတ္တီတွဒ် ၁၇ ဒီဂရီမှ ၂ဝ ဒီဂရီအတွင်း မြောက်မှ တောင်သို့ [[ဧရာဝတီမြစ်]]နှင့် [[စစ်တောင်းမြစ်]]အကြားတွင် တည်ရှိသော တောင်တန်းဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;Seekins-357&quot;&gt;Seekins, Donald M. (2006). ''Historical Dictionary of Burma (Myanmar)''. Lanham, Maryland: Scarecrow Press, [https://books.google.com/books?id=zY5F88wiDYYC&amp;pg=PA357 p. 357]. {{ISBN|0-8108-5476-7}}.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Seekins-191&quot;&gt;Seekins, Donald M. (2006). ''Historical Dictionary of Burma (Myanmar)''. Lanham, Maryland: Scarecrow Press, [https://books.google.com/books?id=zY5F88wiDYYC&amp;pg=PA191 p. 191]. {{ISBN|0-8108-5476-7}}.&lt;/ref&gt; ပဲခူးရိုးမတောင်တန်းသည် မြောက်ဘက်စွန်း [[ပုပ္ပားတောင်]]မှ တောင်ဘက် [[သိင်္ဂုတ္တရကုန်းတော်]] အထိ ရှည်လျားသည်။ ယင်းတောင်တန်းသည် ဧရာဝတီမြစ်နှင့် စစ်တောင်းမြစ်အကြား ရေဝေကုန်းတန်းကြီးဖြစ်ပြီး [[ပဲခူးမြစ်]]နှင့် စစ်တောင်းမြစ်တို့သည် ပဲခူးရိုးမတွင် မြစ်ဖျားခံသော မြစ်နှစ်စင်း ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;Burmese-Encyclopedia&quot;&gt;''မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း''၊ အတွဲ (၆)၊ စာပေဗိမာန်၊ ရန်ကုန်။&lt;/ref&gt;
== ပထဝီဝင် အနေအထား ==
တောင်ဘက်စွန်းသည် [[ရန်ကုန်မြို့]] မြောက်ဘက်နားတွင် ပြတ်သွားပြီးနောက် ရန်ကုန်မြို့တွင်း၌ တောင်ပူစာလေးများအဖြစ် ဖြာဆင်းလာသည်။ [[ရွှေတိဂုံဘုရား]] တည်ရာ [[သိင်္ဂုတ္တရကုန်းတော်]]သည် ပဲခူးရိုးမတောင်၏ အဆွယ်တောင်ပူစာ ဖြစ်သည်။ ပဲခူးရိုးမတောင်သည် မြောက်မှ တောင်သို့ မိုင် ၂ဝဝ ကျော် ရှည်လျားပြီး အမြင့်မှာ ပေ ၂ဝဝဝ ထက် ပိုမမြင့်ချေ။ သို့ရာတွင် စောက်၍ ကျောက်ထူထပ် ပေါများသည်။ အရှေ့ဘက်နှင့် အနောက်ဘက်တို့သို့ တောင်စွယ်များ ဖြာဆင်းသွားကြသည်။
ပဲခူးရိုးမတောင်၏ အရှေ့ဘက်တွင် ရမည်းသင်း၊ တောင်ငူနှင့် ပဲခူးခရိုင်များ ရှိပြီး၊ အနောက်ဘက်တွင် မကွေး၊ သရက်၊ ပြည်နှင့် သာယာဝတီခရိုင်များ ရှိကြသည်။ အရှေ့ဘက် တောင်စောင်းမှ စစ်တောင်းမြစ်၏ မြစ်လက်တက်များနှင့် ပဲခူးမြစ်တို့ မြစ်ဖျားခံ စီးဆင်းသည်။ အနောက်ဘက် တောင်စောင်းမှမူ [[ပင်းချောင်း]]၊ [[ယင်းချောင်း]]နှင့် [[နဝင်းချောင်း]] တို့သည် ဧရာဝတီမြစ်တွင်းသို့ စီးဝင်ကြပြီး၊ တောင်ဘက်၌မူ [[မြစ်မခမြစ်]] (သို့မဟုတ်) လှိုင်မြစ်အတွင်းသို့ စီးဝင်သော ချောင်းပေါင်းများစွာသည် ယင်းတောင်၏ တောင်ဘက်ဖျား တောင်တန်းများတွင် မြစ်ဖျားခံကြသည်။&lt;ref name=&quot;Burmese-Encyclopedia&quot; /&gt;
== သစ်တောနှင့် စီးပွားရေး ==
ပဲခူးရိုးမတောင်၏ တောင်ဘက်ပိုင်းတွင် မြောက်ဘက်ပိုင်းထက် မိုးများသဖြင့် အမြဲစိမ်းလန်းသော သစ်တောများ ပေါက်ရောက်ပြီး၊ မြောက်ဘက်ပိုင်းတွင် နွေအခါ အရွက်ကြွေသော [[မုတ်သုန်သစ်တော]]များ ဖုံးလွှမ်းနေသည်။ ပဲခူးရိုးမတောင်သည် နေရာတိုင်း၌လိုပင် အဖိုးတန် သစ်တောများဖြင့် ဖုံးလွှမ်းလျက်ရှိကာ မြန်မာနိုင်ငံထွက် အဖိုးတန် [[ကျွန်းသစ်]] အများဆုံး ပေါက်ရောက်ရာ ဒေသဖြစ်သည်။
အရှေ့ဘက် တောင်စောင်းမှ သစ်များကို စစ်တောင်းမြစ်၏ လက်တက်များဖြင့် ထိုမြစ်ထဲသို့ မျှောချ၍ [[ပဲခူး-စစ်တောင်း တူးမြောင်း]]မှတစ်ဆင့် ရန်ကုန်မြို့သို့ တင်ပို့ကြသည်။ အနောက်ဘက် တောင်စောင်းမှ သစ်များကို မြစ်မခမြစ်၊ လှိုင်မြစ်များအတွင်းသို့ စီးဝင်သော ချောင်းများမှတစ်ဆင့် လှိုင်မြစ်အတိုင်း မျှောချကာ ရန်ကုန်မြို့သို့ တင်ပို့ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Burmese-Encyclopedia&quot; /&gt;
== လူနေထိုင်မှုနှင့် လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး ==
ပဲခူးရိုးမ တောင်တန်းဒေသတွင် အများအားဖြင့် ကရင်လူမျိုးများ ရွာတည်ထောင်၍ နေထိုင်ကြသော်လည်း လူဦးရေ လွန်စွာ ပါးလျသည်။ ယင်းတို့သည် ရွာ၏ ပတ်ဝန်းကျင်၌ သစ်တောများကို ရှင်းလင်း ခုတ်ထွင်၍ တောင်ယာများတွင် အိမ်သုံးအတွက် ကောက်ပဲသီးနှံများ စိုက်ပျိုး နေထိုင်ကြသည်။ ပြည်၊ မကွေး၊ တောင်ငူနှင့် သရက်ခရိုင် အစပ်ဘက်ရှိ ပဲခူးရိုးမ တောင်တန်းဒေသတွင်မူ ချင်းရွာငယ်များ ရှိကြသည်။ ယင်းတို့သည် ရခိုင်ရိုးမတောင်ကို ကျော်လွန်၍ ဧရာဝတီမြစ် အရှေ့ဘက်သို့ မည်သည့်အချိန်ကစ၍ ပြောင်းရွှေ့ နေထိုင်ခဲ့ကြသည်ကိုမူ အတိအကျ မသိရချေ။
ပဲခူးရိုးမ တောင်တန်းကို ပျဉ်းမနားမှ တောင်တွင်းကြီးသို့ သွားသော မီးရထားလမ်းက ဖြတ်သန်း ဖောက်လုပ်ထားသည်။ ထို့ပြင် တောင်ငူမြို့မှ ပြည်မြို့သို့ ပဲခူးရိုးမကို ဖြတ်၍ ဆက်သွယ်ထားသော မော်တော်ကားလမ်းများလည်း ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;Burmese-Encyclopedia&quot; /&gt;
== တောင်ထွတ် ==

# [[ပုပ္ပါးတောင်|ပုပ္ပါးတောင်မကြီး]] ၄၅၀၀ ပေ၊ ကျောက်ပန်တောင်းမြို့နယ်

== ထင်ရှားသောတောင်ထွတ်များ ==

# [[ဆင်နှာမောင်းတောင်]] ၂၆၉၃ပေ၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်
# [[ကန့်ဘလူတောင်]] ၂၆၃၃ပေ၊ သာယာဝတီမြို့နယ်
# [[ရွှေနပေတောင်]] ၂၆၃၁ပေ၊ နတ်တလင်းမြို့နယ်
# [[စောဖြူတောင်]] ၂၁၄၉ပေ၊ နတ်တလင်းမြို့နယ်
# [[တခလောက်တောင်]] ၂၀၃၄ပေ၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်
# [[ဝိဇ္ဇာတောင်]] ၁၇၇၁ပေ၊ နတ်တလင်းမြို့နယ်

== ကိုးကား ==
{{Reflist}}

[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ တောင်များ]]</text>
      <sha1>hq77sg5t6bunje6g21w2qce3ttwwv53</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1046908</id>
      <parentid>1046901</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T07:47:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Chenzeyan29</username>
        <id>141880</id>
      </contributor>
      <comment>/* ပထဝီဝင် အနေအထား */</comment>
      <origin>1046908</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15473" sha1="op5nwycym1cymtuy7xvh57s6811fbwo" xml:space="preserve">{{Infobox mountain range
| name=ပဲခူးရိုးမ
| other_name=
| photo= 17 gora Popa (3).JPG
| photo_caption=ပုပ္ပားတောင်
| country= [[မြန်မာနိုင်ငံ]]
| region=
| parent=
| border=
| geology=
| period=
| orogeny=
| highest=[[ပုပ္ပားတောင်]]
| elevation_m=၁၅၁၈
|coordinates = {{coord|20|55|27|N|95|15|02|E|type:mountain|format=dms|display=inline}}
|range_coordinates = {{coord|20|55.3|N|95|14.9|E|type:mountain|format=dms|display=inline,title}}
| length_km= 475| length_orientation=N/S
| width_km= 60 | width_orientation=E/W
| map=မြန်မာနိုင်ငံ
| map_caption=မြန်မာနိုင်ငံတွင်း တည်နေရာ
}}
'''ပဲခူးရိုးမတောင်တန်း''' သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]အလယ်ပိုင်း၊ မြောက်လတ္တီတွဒ် ၁၇ ဒီဂရီမှ ၂ဝ ဒီဂရီအတွင်း မြောက်မှ တောင်သို့ [[ဧရာဝတီမြစ်]]နှင့် [[စစ်တောင်းမြစ်]]အကြားတွင် တည်ရှိသော တောင်တန်းဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;Seekins-357&quot;&gt;Seekins, Donald M. (2006). ''Historical Dictionary of Burma (Myanmar)''. Lanham, Maryland: Scarecrow Press, [https://books.google.com/books?id=zY5F88wiDYYC&amp;pg=PA357 p. 357]. {{ISBN|0-8108-5476-7}}.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Seekins-191&quot;&gt;Seekins, Donald M. (2006). ''Historical Dictionary of Burma (Myanmar)''. Lanham, Maryland: Scarecrow Press, [https://books.google.com/books?id=zY5F88wiDYYC&amp;pg=PA191 p. 191]. {{ISBN|0-8108-5476-7}}.&lt;/ref&gt; ပဲခူးရိုးမတောင်တန်းသည် မြောက်ဘက်စွန်း [[ပုပ္ပားတောင်]]မှ တောင်ဘက် [[သိင်္ဂုတ္တရကုန်းတော်]] အထိ ရှည်လျားသည်။ ယင်းတောင်တန်းသည် ဧရာဝတီမြစ်နှင့် စစ်တောင်းမြစ်အကြား ရေဝေကုန်းတန်းကြီးဖြစ်ပြီး [[ပဲခူးမြစ်]]နှင့် စစ်တောင်းမြစ်တို့သည် ပဲခူးရိုးမတွင် မြစ်ဖျားခံသော မြစ်နှစ်စင်း ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;Burmese-Encyclopedia&quot;&gt;''မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း''၊ အတွဲ (၆)၊ စာပေဗိမာန်၊ ရန်ကုန်။&lt;/ref&gt;
== ပထဝီဝင် အနေအထား ==
တောင်ဘက်စွန်းသည် [[ရန်ကုန်မြို့]] မြောက်ဘက်နားတွင် ပြတ်သွားပြီးနောက် ရန်ကုန်မြို့တွင်း၌ တောင်ပူစာလေးများအဖြစ် ဖြာဆင်းလာသည်။ [[ရွှေတိဂုံဘုရား]] တည်ရာ [[သိင်္ဂုတ္တရကုန်းတော်]]သည် ပဲခူးရိုးမတောင်၏ အဆွယ်တောင်ပူစာ ဖြစ်သည်။ ပဲခူးရိုးမတောင်သည် မြောက်မှ တောင်သို့ မိုင် ၂ဝဝ ကျော် ရှည်လျားပြီး အမြင့်မှာ ပေ ၂ဝဝဝ ထက် ပိုမမြင့်ချေ။ သို့ရာတွင် စောက်၍ ကျောက်ထူထပ် ပေါများသည်။ အရှေ့ဘက်နှင့် အနောက်ဘက်တို့သို့ တောင်စွယ်များ ဖြာဆင်းသွားကြသည်။
ပဲခူးရိုးမတောင်၏ အရှေ့ဘက်တွင် ရမည်းသင်း၊ တောင်ငူနှင့် ပဲခူးခရိုင်များ ရှိပြီး၊ အနောက်ဘက်တွင် မကွေး၊ သရက်၊ ပြည်နှင့် သာယာဝတီခရိုင်များ ရှိကြသည်။ အရှေ့ဘက် တောင်စောင်းမှ စစ်တောင်းမြစ်၏ မြစ်လက်တက်များနှင့် ပဲခူးမြစ်တို့ မြစ်ဖျားခံ စီးဆင်းသည်။ အနောက်ဘက် တောင်စောင်းမှမူ [[ပင်းချောင်း]]၊ [[ယင်းချောင်း]]နှင့် [[နဝင်းချောင်း]] တို့သည် ဧရာဝတီမြစ်တွင်းသို့ စီးဝင်ကြပြီး၊ တောင်ဘက်၌မူ [[မြစ်မခမြစ်]] (သို့မဟုတ်) လှိုင်မြစ်အတွင်းသို့ စီးဝင်သော ချောင်းပေါင်းများစွာသည် ယင်းတောင်၏ တောင်ဘက်ဖျား တောင်တန်းများတွင် မြစ်ဖျားခံကြသည်။&lt;ref name=&quot;Burmese-Encyclopedia&quot; /&gt;

== သမိုင်း == 

ဘူမိဗေဒဆိုင်ရာ လေ့လာတွေ့ရှိချက်များအရ ပဲခူးရိုးမသည် မိုင်အိုဆင်း (Miocene) နှင့် ပလိုင်အိုဆင်း (Pliocene) ကာလများ (လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း သန်း ၂၀ မှ ၅ သန်းခန့်) အတွင်း အိန္ဒိယကျောက်လွှာ (Indian Plate) နှင့် ယူရေးရှား ကျောက်လွှာ (Eurasian Plate) တို့ တိုက်မိတွန်းထိုးမှုကြောင့် ပေါ်ထွက်လာခဲ့သော သက်နု တွန့်ခေါက်တောင်တန်းများ ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;Bertrand&quot;&gt;Bertrand, G., &amp; Rangin, C. (2003). &quot;Tectonics of the western margin of the Shan plateau (central Myanmar)&quot;. ''Journal of Asian Earth Sciences'', 21(10), pp. 1139–1157.&lt;/ref&gt; မြောက်ဘက်တွင် အနည်ကျကျောက်များမှ မီးတောင်ဟောင်း ပုပ္ပါးတောင်အထိ ဆက်စပ်နေပြီး၊ တောင်ဘက်တွင် ရန်ကုန်မြို့ [[သိင်္ဂုတ္တရကုန်းတော်]] အထိ မြေနိမ့်တောင်ပူစာအဖြစ် ပြတ်ဆင်းသွားသည်။&lt;ref name=&quot;Seekins&quot; /&gt;

ပဲခူးရိုးမ တောင်တန်းကြီးအတွင်း သမိုင်းအစဉ်အလာအရ [[ကရင်လူမျိုး|ကရင်]] နှင့် [[ချင်းလူမျိုး|ချင်း]] လူမျိုးစုများ ရွာတည်ထောင်၍ နေထိုင်ခဲ့ကြသည်။ တောင်တန်းဒေသ၏ ခက်ခဲသော ပထဝီဝင်ကြောင့် လူဦးရေ ပါးလျပြီး ရွှေ့ပြောင်းတောင်ယာ စိုက်ပျိုးရေး ကို အဓိက လုပ်ကိုင်ခဲ့ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Marshall&quot;&gt;Marshall, Harry Ignatius. (1922). ''The Karen People of Burma: A Study in Anthropology and Ethnology''. Ohio State University, pp. 12–25.&lt;/ref&gt;

ပဲခူးရိုးမသည် ပုဂံ၊ အင်းဝ၊ တောင်ငူနှင့် ကုန်းဘောင် မင်းဆက်များ လက်ထက်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ အလယ်ပိုင်း ဧရာဝတီမြစ်ဝှမ်းနှင့် အောက်ပိုင်း စစ်တောင်း/ဟံသာဝတီ မြစ်ဝှမ်းတို့အကြား သဘာဝ စစ်မက်ကာကွယ်ရေး အတားအဆီးအဖြစ် တည်ရှိခဲ့သည်။ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း ဂျပန်တော်လှန်ရေးနှင့် ဗြိတိသျှ တပ်များ ပြန်လည်ဝင်ရောက်ရာတွင် ပဲခူးရိုးမသည် ဗျူဟာမြောက် စစ်ရေးစခန်းတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။၁၉၄၈ ခုနှစ် လွတ်လပ်ရေးရရှိပြီးနောက်ပိုင်း ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ (ဗကပ) နှင့် ကရင်အမျိုးသား အစည်းအရုံး (KNU) တို့သည် ပဲခူးရိုးမ တောင်တန်းကြီးအား ဌာနချုပ်နှင့် တောခိုအခြေခံစခန်းအဖြစ် ရာစုနှစ်ဝက်နီးပါး သုံးစွဲခဲ့ကြသည်။ ၁၉၇၀-၁၉၇၅ ကာလများအရောက် မြန်မာ့တပ်မတော်၏ &quot;ဖြတ်လေးဖြတ်&quot; စစ်ဆင်ရေးများဖြင့် တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီးနောက်မှသာ ပဲခူးရိုးမအတွင်း စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုများ ငြိမ်သက်သွားခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;Lintner&quot;&gt;Lintner, Bertil. (1990). ''The Rise and Fall of the Communist Party of Burma (CPB)''. Southeast Asia Program Publications, Cornell University, pp. 45–68.&lt;/ref&gt;
== ကိုးကားချက်များ (References) ==
&lt;references /&gt;

== သစ်တောနှင့် စီးပွားရေး ==
ပဲခူးရိုးမတောင်၏ တောင်ဘက်ပိုင်းတွင် မြောက်ဘက်ပိုင်းထက် မိုးများသဖြင့် အမြဲစိမ်းလန်းသော သစ်တောများ ပေါက်ရောက်ပြီး၊ မြောက်ဘက်ပိုင်းတွင် နွေအခါ အရွက်ကြွေသော [[မုတ်သုန်သစ်တော]]များ ဖုံးလွှမ်းနေသည်။ ပဲခူးရိုးမတောင်သည် နေရာတိုင်း၌လိုပင် အဖိုးတန် သစ်တောများဖြင့် ဖုံးလွှမ်းလျက်ရှိကာ မြန်မာနိုင်ငံထွက် အဖိုးတန် [[ကျွန်းသစ်]] အများဆုံး ပေါက်ရောက်ရာ ဒေသဖြစ်သည်။
အရှေ့ဘက် တောင်စောင်းမှ သစ်များကို စစ်တောင်းမြစ်၏ လက်တက်များဖြင့် ထိုမြစ်ထဲသို့ မျှောချ၍ [[ပဲခူး-စစ်တောင်း တူးမြောင်း]]မှတစ်ဆင့် ရန်ကုန်မြို့သို့ တင်ပို့ကြသည်။ အနောက်ဘက် တောင်စောင်းမှ သစ်များကို မြစ်မခမြစ်၊ လှိုင်မြစ်များအတွင်းသို့ စီးဝင်သော ချောင်းများမှတစ်ဆင့် လှိုင်မြစ်အတိုင်း မျှောချကာ ရန်ကုန်မြို့သို့ တင်ပို့ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Burmese-Encyclopedia&quot; /&gt;
== လူနေထိုင်မှုနှင့် လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး ==
ပဲခူးရိုးမ တောင်တန်းဒေသတွင် အများအားဖြင့် ကရင်လူမျိုးများ ရွာတည်ထောင်၍ နေထိုင်ကြသော်လည်း လူဦးရေ လွန်စွာ ပါးလျသည်။ ယင်းတို့သည် ရွာ၏ ပတ်ဝန်းကျင်၌ သစ်တောများကို ရှင်းလင်း ခုတ်ထွင်၍ တောင်ယာများတွင် အိမ်သုံးအတွက် ကောက်ပဲသီးနှံများ စိုက်ပျိုး နေထိုင်ကြသည်။ ပြည်၊ မကွေး၊ တောင်ငူနှင့် သရက်ခရိုင် အစပ်ဘက်ရှိ ပဲခူးရိုးမ တောင်တန်းဒေသတွင်မူ ချင်းရွာငယ်များ ရှိကြသည်။ ယင်းတို့သည် ရခိုင်ရိုးမတောင်ကို ကျော်လွန်၍ ဧရာဝတီမြစ် အရှေ့ဘက်သို့ မည်သည့်အချိန်ကစ၍ ပြောင်းရွှေ့ နေထိုင်ခဲ့ကြသည်ကိုမူ အတိအကျ မသိရချေ။
ပဲခူးရိုးမ တောင်တန်းကို ပျဉ်းမနားမှ တောင်တွင်းကြီးသို့ သွားသော မီးရထားလမ်းက ဖြတ်သန်း ဖောက်လုပ်ထားသည်။ ထို့ပြင် တောင်ငူမြို့မှ ပြည်မြို့သို့ ပဲခူးရိုးမကို ဖြတ်၍ ဆက်သွယ်ထားသော မော်တော်ကားလမ်းများလည်း ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;Burmese-Encyclopedia&quot; /&gt;
== တောင်ထွတ် ==

# [[ပုပ္ပါးတောင်|ပုပ္ပါးတောင်မကြီး]] ၄၅၀၀ ပေ၊ ကျောက်ပန်တောင်းမြို့နယ်

== ထင်ရှားသောတောင်ထွတ်များ ==

# [[ဆင်နှာမောင်းတောင်]] ၂၆၉၃ပေ၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်
# [[ကန့်ဘလူတောင်]] ၂၆၃၃ပေ၊ သာယာဝတီမြို့နယ်
# [[ရွှေနပေတောင်]] ၂၆၃၁ပေ၊ နတ်တလင်းမြို့နယ်
# [[စောဖြူတောင်]] ၂၁၄၉ပေ၊ နတ်တလင်းမြို့နယ်
# [[တခလောက်တောင်]] ၂၀၃၄ပေ၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်
# [[ဝိဇ္ဇာတောင်]] ၁၇၇၁ပေ၊ နတ်တလင်းမြို့နယ်

== ကိုးကား ==
{{Reflist}}

[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ တောင်များ]]</text>
      <sha1>op5nwycym1cymtuy7xvh57s6811fbwo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1046909</id>
      <parentid>1046908</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T07:47:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Chenzeyan29</username>
        <id>141880</id>
      </contributor>
      <origin>1046909</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15392" sha1="03g70f06b1du9aw1l94pgt69582x3d9" xml:space="preserve">{{Infobox mountain range
| name=ပဲခူးရိုးမ
| other_name=
| photo= 17 gora Popa (3).JPG
| photo_caption=ပုပ္ပားတောင်
| country= [[မြန်မာနိုင်ငံ]]
| region=
| parent=
| border=
| geology=
| period=
| orogeny=
| highest=[[ပုပ္ပားတောင်]]
| elevation_m=၁၅၁၈
|coordinates = {{coord|20|55|27|N|95|15|02|E|type:mountain|format=dms|display=inline}}
|range_coordinates = {{coord|20|55.3|N|95|14.9|E|type:mountain|format=dms|display=inline,title}}
| length_km= 475| length_orientation=N/S
| width_km= 60 | width_orientation=E/W
| map=မြန်မာနိုင်ငံ
| map_caption=မြန်မာနိုင်ငံတွင်း တည်နေရာ
}}
'''ပဲခူးရိုးမတောင်တန်း''' သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]အလယ်ပိုင်း၊ မြောက်လတ္တီတွဒ် ၁၇ ဒီဂရီမှ ၂ဝ ဒီဂရီအတွင်း မြောက်မှ တောင်သို့ [[ဧရာဝတီမြစ်]]နှင့် [[စစ်တောင်းမြစ်]]အကြားတွင် တည်ရှိသော တောင်တန်းဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;Seekins-357&quot;&gt;Seekins, Donald M. (2006). ''Historical Dictionary of Burma (Myanmar)''. Lanham, Maryland: Scarecrow Press, [https://books.google.com/books?id=zY5F88wiDYYC&amp;pg=PA357 p. 357]. {{ISBN|0-8108-5476-7}}.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Seekins-191&quot;&gt;Seekins, Donald M. (2006). ''Historical Dictionary of Burma (Myanmar)''. Lanham, Maryland: Scarecrow Press, [https://books.google.com/books?id=zY5F88wiDYYC&amp;pg=PA191 p. 191]. {{ISBN|0-8108-5476-7}}.&lt;/ref&gt; ပဲခူးရိုးမတောင်တန်းသည် မြောက်ဘက်စွန်း [[ပုပ္ပားတောင်]]မှ တောင်ဘက် [[သိင်္ဂုတ္တရကုန်းတော်]] အထိ ရှည်လျားသည်။ ယင်းတောင်တန်းသည် ဧရာဝတီမြစ်နှင့် စစ်တောင်းမြစ်အကြား ရေဝေကုန်းတန်းကြီးဖြစ်ပြီး [[ပဲခူးမြစ်]]နှင့် စစ်တောင်းမြစ်တို့သည် ပဲခူးရိုးမတွင် မြစ်ဖျားခံသော မြစ်နှစ်စင်း ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;Burmese-Encyclopedia&quot;&gt;''မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း''၊ အတွဲ (၆)၊ စာပေဗိမာန်၊ ရန်ကုန်။&lt;/ref&gt;
== ပထဝီဝင် အနေအထား ==
တောင်ဘက်စွန်းသည် [[ရန်ကုန်မြို့]] မြောက်ဘက်နားတွင် ပြတ်သွားပြီးနောက် ရန်ကုန်မြို့တွင်း၌ တောင်ပူစာလေးများအဖြစ် ဖြာဆင်းလာသည်။ [[ရွှေတိဂုံဘုရား]] တည်ရာ [[သိင်္ဂုတ္တရကုန်းတော်]]သည် ပဲခူးရိုးမတောင်၏ အဆွယ်တောင်ပူစာ ဖြစ်သည်။ ပဲခူးရိုးမတောင်သည် မြောက်မှ တောင်သို့ မိုင် ၂ဝဝ ကျော် ရှည်လျားပြီး အမြင့်မှာ ပေ ၂ဝဝဝ ထက် ပိုမမြင့်ချေ။ သို့ရာတွင် စောက်၍ ကျောက်ထူထပ် ပေါများသည်။ အရှေ့ဘက်နှင့် အနောက်ဘက်တို့သို့ တောင်စွယ်များ ဖြာဆင်းသွားကြသည်။
ပဲခူးရိုးမတောင်၏ အရှေ့ဘက်တွင် ရမည်းသင်း၊ တောင်ငူနှင့် ပဲခူးခရိုင်များ ရှိပြီး၊ အနောက်ဘက်တွင် မကွေး၊ သရက်၊ ပြည်နှင့် သာယာဝတီခရိုင်များ ရှိကြသည်။ အရှေ့ဘက် တောင်စောင်းမှ စစ်တောင်းမြစ်၏ မြစ်လက်တက်များနှင့် ပဲခူးမြစ်တို့ မြစ်ဖျားခံ စီးဆင်းသည်။ အနောက်ဘက် တောင်စောင်းမှမူ [[ပင်းချောင်း]]၊ [[ယင်းချောင်း]]နှင့် [[နဝင်းချောင်း]] တို့သည် ဧရာဝတီမြစ်တွင်းသို့ စီးဝင်ကြပြီး၊ တောင်ဘက်၌မူ [[မြစ်မခမြစ်]] (သို့မဟုတ်) လှိုင်မြစ်အတွင်းသို့ စီးဝင်သော ချောင်းပေါင်းများစွာသည် ယင်းတောင်၏ တောင်ဘက်ဖျား တောင်တန်းများတွင် မြစ်ဖျားခံကြသည်။&lt;ref name=&quot;Burmese-Encyclopedia&quot; /&gt;

== သမိုင်း == 

ဘူမိဗေဒဆိုင်ရာ လေ့လာတွေ့ရှိချက်များအရ ပဲခူးရိုးမသည် မိုင်အိုဆင်း (Miocene) နှင့် ပလိုင်အိုဆင်း (Pliocene) ကာလများ (လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း သန်း ၂၀ မှ ၅ သန်းခန့်) အတွင်း အိန္ဒိယကျောက်လွှာ (Indian Plate) နှင့် ယူရေးရှား ကျောက်လွှာ (Eurasian Plate) တို့ တိုက်မိတွန်းထိုးမှုကြောင့် ပေါ်ထွက်လာခဲ့သော သက်နု တွန့်ခေါက်တောင်တန်းများ ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;Bertrand&quot;&gt;Bertrand, G., &amp; Rangin, C. (2003). &quot;Tectonics of the western margin of the Shan plateau (central Myanmar)&quot;. ''Journal of Asian Earth Sciences'', 21(10), pp. 1139–1157.&lt;/ref&gt; မြောက်ဘက်တွင် အနည်ကျကျောက်များမှ မီးတောင်ဟောင်း ပုပ္ပါးတောင်အထိ ဆက်စပ်နေပြီး၊ တောင်ဘက်တွင် ရန်ကုန်မြို့ [[သိင်္ဂုတ္တရကုန်းတော်]] အထိ မြေနိမ့်တောင်ပူစာအဖြစ် ပြတ်ဆင်းသွားသည်။&lt;ref name=&quot;Seekins&quot; /&gt;

ပဲခူးရိုးမ တောင်တန်းကြီးအတွင်း သမိုင်းအစဉ်အလာအရ [[ကရင်လူမျိုး|ကရင်]] နှင့် [[ချင်းလူမျိုး|ချင်း]] လူမျိုးစုများ ရွာတည်ထောင်၍ နေထိုင်ခဲ့ကြသည်။ တောင်တန်းဒေသ၏ ခက်ခဲသော ပထဝီဝင်ကြောင့် လူဦးရေ ပါးလျပြီး ရွှေ့ပြောင်းတောင်ယာ စိုက်ပျိုးရေး ကို အဓိက လုပ်ကိုင်ခဲ့ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Marshall&quot;&gt;Marshall, Harry Ignatius. (1922). ''The Karen People of Burma: A Study in Anthropology and Ethnology''. Ohio State University, pp. 12–25.&lt;/ref&gt;

ပဲခူးရိုးမသည် ပုဂံ၊ အင်းဝ၊ တောင်ငူနှင့် ကုန်းဘောင် မင်းဆက်များ လက်ထက်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ အလယ်ပိုင်း ဧရာဝတီမြစ်ဝှမ်းနှင့် အောက်ပိုင်း စစ်တောင်း/ဟံသာဝတီ မြစ်ဝှမ်းတို့အကြား သဘာဝ စစ်မက်ကာကွယ်ရေး အတားအဆီးအဖြစ် တည်ရှိခဲ့သည်။ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း ဂျပန်တော်လှန်ရေးနှင့် ဗြိတိသျှ တပ်များ ပြန်လည်ဝင်ရောက်ရာတွင် ပဲခူးရိုးမသည် ဗျူဟာမြောက် စစ်ရေးစခန်းတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။၁၉၄၈ ခုနှစ် လွတ်လပ်ရေးရရှိပြီးနောက်ပိုင်း ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ (ဗကပ) နှင့် ကရင်အမျိုးသား အစည်းအရုံး (KNU) တို့သည် ပဲခူးရိုးမ တောင်တန်းကြီးအား ဌာနချုပ်နှင့် တောခိုအခြေခံစခန်းအဖြစ် ရာစုနှစ်ဝက်နီးပါး သုံးစွဲခဲ့ကြသည်။ ၁၉၇၀-၁၉၇၅ ကာလများအရောက် မြန်မာ့တပ်မတော်၏ &quot;ဖြတ်လေးဖြတ်&quot; စစ်ဆင်ရေးများဖြင့် တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီးနောက်မှသာ ပဲခူးရိုးမအတွင်း စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုများ ငြိမ်သက်သွားခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;Lintner&quot;&gt;Lintner, Bertil. (1990). ''The Rise and Fall of the Communist Party of Burma (CPB)''. Southeast Asia Program Publications, Cornell University, pp. 45–68.&lt;/ref&gt;
== သစ်တောနှင့် စီးပွားရေး ==
ပဲခူးရိုးမတောင်၏ တောင်ဘက်ပိုင်းတွင် မြောက်ဘက်ပိုင်းထက် မိုးများသဖြင့် အမြဲစိမ်းလန်းသော သစ်တောများ ပေါက်ရောက်ပြီး၊ မြောက်ဘက်ပိုင်းတွင် နွေအခါ အရွက်ကြွေသော [[မုတ်သုန်သစ်တော]]များ ဖုံးလွှမ်းနေသည်။ ပဲခူးရိုးမတောင်သည် နေရာတိုင်း၌လိုပင် အဖိုးတန် သစ်တောများဖြင့် ဖုံးလွှမ်းလျက်ရှိကာ မြန်မာနိုင်ငံထွက် အဖိုးတန် [[ကျွန်းသစ်]] အများဆုံး ပေါက်ရောက်ရာ ဒေသဖြစ်သည်။
အရှေ့ဘက် တောင်စောင်းမှ သစ်များကို စစ်တောင်းမြစ်၏ လက်တက်များဖြင့် ထိုမြစ်ထဲသို့ မျှောချ၍ [[ပဲခူး-စစ်တောင်း တူးမြောင်း]]မှတစ်ဆင့် ရန်ကုန်မြို့သို့ တင်ပို့ကြသည်။ အနောက်ဘက် တောင်စောင်းမှ သစ်များကို မြစ်မခမြစ်၊ လှိုင်မြစ်များအတွင်းသို့ စီးဝင်သော ချောင်းများမှတစ်ဆင့် လှိုင်မြစ်အတိုင်း မျှောချကာ ရန်ကုန်မြို့သို့ တင်ပို့ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Burmese-Encyclopedia&quot; /&gt;
== လူနေထိုင်မှုနှင့် လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး ==
ပဲခူးရိုးမ တောင်တန်းဒေသတွင် အများအားဖြင့် ကရင်လူမျိုးများ ရွာတည်ထောင်၍ နေထိုင်ကြသော်လည်း လူဦးရေ လွန်စွာ ပါးလျသည်။ ယင်းတို့သည် ရွာ၏ ပတ်ဝန်းကျင်၌ သစ်တောများကို ရှင်းလင်း ခုတ်ထွင်၍ တောင်ယာများတွင် အိမ်သုံးအတွက် ကောက်ပဲသီးနှံများ စိုက်ပျိုး နေထိုင်ကြသည်။ ပြည်၊ မကွေး၊ တောင်ငူနှင့် သရက်ခရိုင် အစပ်ဘက်ရှိ ပဲခူးရိုးမ တောင်တန်းဒေသတွင်မူ ချင်းရွာငယ်များ ရှိကြသည်။ ယင်းတို့သည် ရခိုင်ရိုးမတောင်ကို ကျော်လွန်၍ ဧရာဝတီမြစ် အရှေ့ဘက်သို့ မည်သည့်အချိန်ကစ၍ ပြောင်းရွှေ့ နေထိုင်ခဲ့ကြသည်ကိုမူ အတိအကျ မသိရချေ။
ပဲခူးရိုးမ တောင်တန်းကို ပျဉ်းမနားမှ တောင်တွင်းကြီးသို့ သွားသော မီးရထားလမ်းက ဖြတ်သန်း ဖောက်လုပ်ထားသည်။ ထို့ပြင် တောင်ငူမြို့မှ ပြည်မြို့သို့ ပဲခူးရိုးမကို ဖြတ်၍ ဆက်သွယ်ထားသော မော်တော်ကားလမ်းများလည်း ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;Burmese-Encyclopedia&quot; /&gt;
== တောင်ထွတ် ==

# [[ပုပ္ပါးတောင်|ပုပ္ပါးတောင်မကြီး]] ၄၅၀၀ ပေ၊ ကျောက်ပန်တောင်းမြို့နယ်

== ထင်ရှားသောတောင်ထွတ်များ ==

# [[ဆင်နှာမောင်းတောင်]] ၂၆၉၃ပေ၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်
# [[ကန့်ဘလူတောင်]] ၂၆၃၃ပေ၊ သာယာဝတီမြို့နယ်
# [[ရွှေနပေတောင်]] ၂၆၃၁ပေ၊ နတ်တလင်းမြို့နယ်
# [[စောဖြူတောင်]] ၂၁၄၉ပေ၊ နတ်တလင်းမြို့နယ်
# [[တခလောက်တောင်]] ၂၀၃၄ပေ၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်
# [[ဝိဇ္ဇာတောင်]] ၁၇၇၁ပေ၊ နတ်တလင်းမြို့နယ်

== ကိုးကား ==
{{Reflist}}

[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ တောင်များ]]</text>
      <sha1>03g70f06b1du9aw1l94pgt69582x3d9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>မင်းအောင်လှိုင်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>18849</id>
    <revision>
      <id>1046920</id>
      <parentid>1044871</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T08:32:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Salai Rungtoi</username>
        <id>22844</id>
      </contributor>
      <comment>/* နိုင်ငံတော်သမ္မတ (၂၀၂၆ - လက်ရှိ) */ ထိုင်းနိုင်ငံ ခရီးစဉ်</comment>
      <origin>1046920</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="156756" sha1="7ir5xwloxfz7drvw6ou26x0mjak2n5u" xml:space="preserve">{{Infobox officeholder
| honorific_prefix    = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]](ငြိမ်း)
| name                = မင်းအောင်လှိုင်
| image               = President Min Aung Hlaing 2026 (cropped).jpg
|caption               = သမ္မတ မင်းအောင်လှိုင် (၂၀၂၆)

|office1 =  [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတများ စာရင်း|ဧကာဒသမမြောက်]] [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ]]
|term_start1= ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆
|term_end1 = 
|vicepresident1 = [[ညိုစော|ညိုစော]] &lt;br&gt; [[နန်းနီနီအေး|နန်းနီနီအေး]]
|predecessor1= [[ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဝင်းမြင့်]] 
|successor1 =

| office2             = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]]
| status2            = ယာယီ (တာဝန်)
| predecessor2        = [[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးမြင့်ဆွေ]] (ယာယီ)
| successor2         = ''ကိုယ်တိုင်''
| president2         = 
| primeminister2      = ''ကိုယ်တိုင်'' &lt;small&gt;(၂၀၂၄-၂၀၂၅)&lt;/small&gt; &lt;br&gt; [[ညိုစော]] &lt;small&gt;(၂၀၂၅-၂၀၂၆)&lt;/small&gt;
| term_start2       = ၂၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၄
| term_end2          = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆

| office3            = [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေး နှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်| နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်]] &lt;br&gt;ဥက္ကဋ္ဌ
| predecessor3        = ''ကော်မရှင်စတင်''
| successor3        = ''ကော်မရှင် ဖျက်သိမ်း''
|appointer3= ''ကိုယ်တိုင်''
| deputy3           = [[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စိုးဝင်း]]
| president3         =  ''ကိုယ်တိုင်'' (ယာယီတာဝန်)
| termstart3        = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅
| termend3          = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆

| office4             = [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]]&lt;ref&gt;{{cite web|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး အမိန့်အမှတ်(၉/၂၀၂၁) ၁၃၈၂ ခုနှစ်၊ ပြာသိုလပြည့်ကျော် ၆ ရက် ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂ ရက်|url=http://www.dsinfo.org/node/957|website=|access-date=|language=|date=2 February 2021|accessdate=2 February 2021|archivedate=3 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210203131316/http://dsinfo.org/node/957}}&lt;/ref&gt;
| predecessor4        = ''ကောင်စီစတင်''
| successor4        =''ကောင်စီဖျက်သိမ်း'' 
| deputy4            = [[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စိုးဝင်း]]
| president4         = [[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးမြင့်ဆွေ]] (ယာယီ) &lt;br&gt; ''ကိုယ်တိုင်'' (ယာယီတာဝန်)
| termstart4       = ၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁
| termend4          = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅


| office5            = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ စာရင်း|၁၂ ဦးမြောက်]]&lt;!--ဝန်ကြီးချုပ်အမည်ဖြင့် ရာထူးယူခဲ့သူများကိုသာ ထည့်တွက်ထားခြင်းဖြစ်သည်။--&gt; [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်]]&lt;ref&gt;{{Cite news |url=http://www.xinhuanet.com/english/asiapacific/2021-08/01/c_1310100662.htm |title=Myanmar forms caretaker government: State Administration Council |accessdate=2 August 2021 |archivedate=19 February 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230219074722/http://www.xinhuanet.com/english/asiapacific/2021-08/01/c_1310100662.htm }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/myanmar-military-ruler-promises-elections-says-ready-work-with-asean-2021-08-01/|title=Myanmar army ruler takes prime minister role, again pledges elections|accessdate=2 August 2021|archivedate=1 August 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210801191831/https://www.reuters.com/world/asia-pacific/myanmar-military-ruler-promises-elections-says-ready-work-with-asean-2021-08-01/}}&lt;/ref&gt;
| president5         = [[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးမြင့်ဆွေ]] (ယာယီ)&lt;br&gt; ''ကိုယ်တိုင်'' (ယာယီ)(တာဝန်)
| predecessor5       = [[သိန်းစိန် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဦးသိန်းစိန်]] (နအဖအစိုးရ)
| successor5          = [[ညိုစော|ဦးညိုစော]]
| deputy5             = {{list collapsed|title=''စာရင်း''|
*[[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စိုးဝင်း]]
*[[တင်အောင်စန်း]]
*[[မြထွန်းဦး]]
*[[မောင်မောင်အေး]]
*[[ဝင်းရှိန်]]
*[[သန်းဆွေ]]
}}
| term_start5        = ၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၁
| term_end5           = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅


| office6             = [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]
| predecessor6        = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[သန်းရွှေ]]
| successor6          = ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲဝင်းဦး]]
| president6          =ဦး[[သိန်းစိန်]] &lt;br&gt; ဦး[[ထင်ကျော်]] &lt;br&gt; ဦး[[ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဝင်းမြင့်]] &lt;br&gt; ဦး[[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|မြင့်ဆွေ]] (ယာယီ) &lt;br&gt; ''ကိုယ်တိုင်'' (ယာယီ)(တာဝန်)
| deputy6             = [[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စိုးဝင်း]]
| termstart6        = ၃၀ မတ် ၂၀၁၁
| termend6           = ၃၀ မတ် ၂၀၂၆
| party               = 
| birth_date          = {{birth date and age|1956|7|3|df=y}}
| birth_place         = [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]] ၊ [[မင်းဘူးမြို့]]
| death_date          = 
| death_place         = 
| nationality         = [[ထားဝယ်လူမျိုး]]
| parents = ပန်းချီဦးခင်လှိုင်(ထားဝယ်)&lt;ref&gt;{{cite web |title=သီတဂူဆရာတော် ရေစက်ချအနုမောဒနာတရားဟောကြားချီးမြှင့်ခြင်း |url=https://thesitagu.org/index.php/academics/yangon/970-2020-01-27-03-08-48 |website=thesitagu.org |access-date=၂၃ ဧပြီ ၂၀၂၂ |date=၂၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၀}}&lt;/ref&gt;၊ ဒေါ်လှမူ(ထားဝယ်)&lt;ref name=&quot;cincds&quot;&gt;{{cite web |title=တပ်မတော် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်နှင့် ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းနိုင်ငံ Politic မဂ္ဂဇင်းတို့၏ မေးမြန်းဖြေကြားမှုများကို Politic မဂ္ဂဇင်း၌ ထည့်သွင်းဖော်ပြ |url=https://cincds.gov.mm/node/8613?d=1 |website=cincds.gov.mm |access-date=၂၃ ဧပြီ ၂၀၂၂ |date=၇ ဩဂုတ် ၂၀၂၀}}&lt;/ref&gt;
| spouse              = ဒေါ်[[ကြူကြူလှ]]
| children            = [[အောင်ပြည့်စုံ]]&lt;br/&gt;[[ခင်သီရိသက်မွန်]]
| alma_mater          = [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]] ([[LL.B]])&lt;br/&gt;[[စစ်တက္ကသိုလ်]]
| website             = {{url|www.seniorgeneralminaunghlaing.com.mm}}
| nickname            = 
| allegiance          = {{flag|Myanmar}}
| branch              = {{army|Myanmar}}
| serviceyears        = ၁၉၇၄–၂၀၂၆
| rank                = [[File:Senior General.gif|15px]] [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]]
| unit                = 
| commands            = {{flagicon image|Commander in Chief flag of Myanmar.svg}} ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်
| battles             = [[ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်]]
| awards              = {{unbulleted list
| [[သတိုးမဟာသရေစည်သူ]]
| [[သတိုးသီရိသုဓမ္မ]]
| [[:en:Orders, decorations, and medals of Malaysia|Honorary Malaysian Armed Forces Order for Valour (First Degree)]]
| [[:en:Orders, decorations, and medals of Malaysia|Gallant Commander of Malaysian Armed Forces]]
| Knight Grand Cross First Class of the Most Exalted [[ဆင်ဖြူတော်ဝင်သူရဲကောင်းဘွဲ့တံဆိပ်]]
}} 
| ethnicity           = 
|honorific prefix=[[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] (ငြိမ်း) &lt;br&gt;[[အဂ္ဂမဟာသရေစည်သူ]] [[အဂ္ဂမဟာသီရိသုဓမ္မ]]&lt;br&gt;ဦး

|military_blank1=ကိုယ်ပိုင်အမှတ်|military_data1=ကြည်း ၁၄၂၃၂}}[[အဂ္ဂမဟာသရေစည်သူ]] [[အဂ္ဂမဟာသီရိသုဓမ္မ]] '''ဦးမင်းအောင်လှိုင်'''([[၃ ဇူလိုင်]] [[၁၉၅၆]] မွေးဖွား)သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၏ ဧကာဒသမမြောက် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော် သမ္မတ]]ဖြစ်သည်။ မြန်မာ့တပ်မတော်၏ ၁၀ ဦးမြောက် [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]အဖြစ် ထမ်းဆောင်ခဲ့သူလည်း ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2026-04-03 |title=၂၀၂၆ ဧပြီ ၃ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်သမ္မတအိပ်မက်ပြည့်ဝ |url=https://www.bbc.com/burmese/live/czrey4p725jt |access-date=2026-04-03 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}&lt;/ref&gt;

၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|စစ်အာဏာသိမ်း]]ပြီးနောက် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]]၊ [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့်အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်]] ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁ ရက်နေ့တွင် ဖွဲ့စည်းခဲ့သော [[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁)|အိမ်စောင့်အစိုးရ]]တွင်လည်း ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် မိမိကိုယ်တိုင် ခန့်အပ်ကာ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ [[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁)|အိမ်စောင့်အစိုးရ]]၏ အစိုးရအကြီးအကဲအဖြစ် အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာနှင့် ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဥပဒေပြုရေးအာဏာတို့ကို ကိုယ်တိုင်ကျင့်သုံးခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Min Aung Hlaing elected Myanmar president despite international criticism |url=https://asia.nikkei.com/spotlight/myanmar-crisis/min-aung-hlaing-elected-myanmar-president-despite-international-criticism |access-date=2026-04-03 |website=Nikkei Asia |language=en}}&lt;/ref&gt;

၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၂ ရက်တွင် ယာယီသမ္မတ [[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးမြင့်ဆွေ]]မှ ကျန်းမာရေးမကောင်းတော့သဖြင့် ယာယီသမ္မတ တာဝန်များကို  လက်လွှဲပေးခဲ့ရာ  ထိုနေ့မှာပင် သူသည် ယာယီသမ္မတ(တာဝန်) ရယူသူလည်း ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;ယာယီသမ္မတရာထူးအားယူ&lt;/ref&gt;၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ရက်တွင် သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော ရွေးကောက်ခံ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ အစုအဖွဲ့အစည်းအဝေး က ဒုတိယသမ္မတလောင်းတစ်ဦးအဖြစ် ရွေးချယ်ခဲ့ပြီး၊မတ်လ ၃၁ရက်တွင် အဆိုပါအစုအဖွဲ့၏ ဒုတိယသမ္မတအဖြစ် [[တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်|ပြည်သူ့လွှတ်တော်]]တွင် မဲအများဆုံးဖြင့် ရွေးချယ်ခံခဲ့ရသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော ရွေးကောက်ခံ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ အစုအဖွဲ့အစည်းအဝေး ပထမနေ့ကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81258 |access-date=2026-03-31 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;ဧပြီလ ၃ရက် တွင် [[တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] က ဒုတိယ သမ္မတသုံးဦးအနက် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင် ကို ထောက်ခံမဲ ၄၂၉ ၊ ဦးညိုစော ကို ၁၂၆မဲ နှင့် ဒေါ်နန်းနီနီအေး ကို ၂၆ မဲဖြင့် သမ္မတမဲပေးရွေးချယ်မှု ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ဤသို့ဖြင့်  ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်သည် ၁၁ ဦးမြောက်သမ္မတ ဖြစ်လာခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=မြန်မာနိုင်ငံ၏ ၁၁ ဦးမြောက် နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်အား ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က ရွေးချယ်တင်မြှောက် |url=https://news-eleven.com/article/310989 |access-date=2026-04-03 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}&lt;/ref&gt; 

သူသည် [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] ရာထူးကို ၂၀၁၁ ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ ရက်နေ့တွင် လက်ခံခဲ့ပြီး ၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ရက်တွင် အနားယူခဲ့သည်။ သူသည် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]] ဦးဆောင်သော အဖွဲ့ဝင် (၁၁) ဦးပါဝင်သည့် [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ]]၏ အဖွဲ့ဝင်လည်းဖြစ်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=http://www.burmalibrary.org/docs5/Myanmar_Constitution-2008-en.pdf |access-date=5 November 2019 |archive-date=16 August 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190816065930/http://www.burmalibrary.org/docs5/Myanmar_Constitution-2008-en.pdf }}&lt;/ref&gt; 

ယခင်က [[ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)|ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး (ကြည်း၊ရေ၊လေ)]] ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;https://www.irrawaddy.com/news/burma/min-aung-hlaing-appointed-vice-senior-general.html&lt;/ref&gt;ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ [[ရိုဟင်ဂျာ လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု|ရိုဟင်ဂျာလူမျိုးတုန်းသတ်ဖြတ်မှု]]အတွက် အဓိကတာဝန်ရှိသူအဖြစ် စွပ်စွဲခံထားရသည်။ နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒတွင် သူသည် [[အာဆီယံ]]၏လွှမ်းမိုးမှုကို တွန်းလှန်ပြီး [[ရုရှားနိုင်ငံ]]၊[[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]]၊[[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]]တို့အပေါ် ပိုမိုအားကိုးခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite news |title=China, Russia, India enabling Myanmar’s military rule: Report |url=https://www.aljazeera.com/news/2022/11/2/china-russia-india-enabling-myanmars-military-report |access-date=7 February 2023 |work=[[Al Jazeera]] |date=2 November 2022 |accessdate=24 February 2023 |archivedate=7 February 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230207033107/https://www.aljazeera.com/news/2022/11/2/china-russia-india-enabling-myanmars-military-report }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |title=Myanmar warns ASEAN that pressure would be counterproductive |url=https://www.aljazeera.com/news/2022/10/28/myanmar-warns-asean-that-pressure-for-peace-is-counterproductive?traffic_source=KeepReading |access-date=7 February 2023 |work=[[Al Jazeera]] |date=28 October 2022 |accessdate=24 February 2023 |archivedate=7 February 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230207051251/https://www.aljazeera.com/news/2022/10/28/myanmar-warns-asean-that-pressure-for-peace-is-counterproductive?traffic_source=KeepReading }}&lt;/ref&gt; သူ၏ လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုများနှင့် အကျင့်ပျက်ခြစားမှု စွပ်စွဲချက်များကြောင့် နိုင်ငံတကာ၏ အရေးယူပိတ်ဆို့မှုများ ဆက်တိုက်ချမှတ်ခံခဲ့ရလျက်ရှိသည်။ ၂၀၂၂ ခုနှစ် [[ဒီမိုကရေစီ|ဒီမိုကရေစီ အညွှန်းကိန်း]]၏ အဆင့်သတ်မှတ်ချက်များအရ သူ၏လက်‌ထက်မြန်မာနိုင်ငံသည် အာဖဂန်နစ္စတန်ပြီးလျှင် ဒုတိယအာဏာရှင်အဆန်ဆုံးနိုင်ငံဖြစ်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite news |title=Myanmar Ranked Second-Least Democratic Nation in World |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-ranked-second-least-democratic-nation-in-world.html |access-date=7 February 2023 |work=[[The Irrawaddy]] |date=10 February 2022}}&lt;/ref&gt; ၂၀၂၃ ဧပြီလ ၁၃ တွင် [[တိုင်းစ်|တိုင်းမ်စ်]]မဂ္ဂဇင်းမှ သူ့အား &quot;၂၀၂၃ ခုနှစ်၏ ဩဇာအရှိဆုံး လူပုဂ္ဂိုလ် ၁၀၀&quot; ထဲတွင် ထည့်သွင်းခဲ့ပြီး &quot;နိုင်ငံကိုအပယ်ခံဘဝသို့ ရောက်စေခဲ့သည်&quot; ဟူ၍ဖော်ပြထားသည်။&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Campbell |first1=Joshua |title=Min Aung Hlaing |url=https://time.com/collection/100-most-influential-people-2023/6269857/min-aung-hlaing/ |website=The 100 Most Influential People of 2023 |publisher=[[တိုင်းစ်|TIME]] |access-date=16 April 2023 |date=13 April 2023 |quote=Min Aung Hlaing has returned Myanmar to a pariah state and made it the world’s second most authoritarian regime, per the Economist Intelligence Unit’s 2022 Democracy Index. Only Taliban-ruled Afghanistan ranked worse. |archive-date=16 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230416064524/https://time.com/collection/100-most-influential-people-2023/6269857/min-aung-hlaing/ }}&lt;/ref&gt;

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၃) ရက်နေ့တွင် တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ရွေးချယ်တင်မြှောက်ပွဲတွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်ကို နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခဲ့ကြသည်။

==ကိုယ်ရေးအကျဉ်း==
[[File:Thai delegation with Burmese SPDC.jpg|thumb|၂၀၁၀ပြည့်နှစ်က ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသန်းရွှေက ထိုင်းနိုင်ငံဝန်ကြီးချုပ် [[အဘီစစ် ဝိဇ္ဇာဇီဝ]]အား လက်ခံတွေ့ဆုံရာ ထိုစဉ်ကညှိကွပ် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးမင်းအောင်လှိုင်အား ဘေးတွင်တွေ့ရစဉ်]]
ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် (ကြည်း ၁၄၂၃၂)&lt;ref&gt;{{cite web|title=တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်အဖြစ် ပြန်လည်အတည်ပြုခန့်အပ်ခြင်း|url=https://www.gad.gov.mm/sites/default/files/3_ttpmettaakaakyeruiiciikhpaphc_pnlnnyattnnypkhnapkhng.pdf|accessdate=16 June 2021|archivedate=24 June 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210624195531/https://www.gad.gov.mm/sites/default/files/3_ttpmettaakaakyeruiiciikhpaphc_pnlnnyattnnypkhnapkhng.pdf}}&lt;/ref&gt; ကို ခရစ်နှစ် ၁၉၅၅-ခုနှစ်တွင် အစိုးရဝန်ထမ်းဖြစ်သည့် ဖခင်တာဝန်ကျရာ[[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[မင်းဘူးမြို့]]တွင် မွေးဖွားသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.facebook.com/popularnewsjournal/videos/361626864949685
|title=တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင် နှင့် Popular News အင်တာဗျူး|work=Popular News Journal|access-date=၁၃ ဇွန် ၂၀၂၃ |date= ၃ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၀ }}&lt;/ref&gt; ဖခင်ဖြစ်သူ ဦးသောင်းလှိုင်(ခေါ်) ဦးခင်လှိုင်မှာ အစိုးရဝန်ထမ်းဖြစ်ပြီး ပန်းချီဆရာတစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။ မိဘနှစ်ပါးစလုံးသည် ထားဝယ်ဇာတိဖြစ်ကြပြီး [[မြန်မာလူမျိုး|မြန်မာ]]လူမျိုးများဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;cincds&quot;/&gt; 

၁၉၆၁ ခုနှစ်မှ ၁၉၆၆ ခုနှစ်အထိ မန္တလေးမြို့၊ ၁၉၆၇ ခုနှစ်မှ ၁၉၇၂ ခုနှစ်အထိ ရန်ကုန်မြို့တို့တွင် ပညာသင်ကြားခဲ့ပြီး&lt;ref name=&quot;cincds&quot; /&gt;  ၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းကို [[အ.ထ.က(၁)လသာ]] (Central) ကျောင်းမှ အောင်မြင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သစ်နှင့် အမေရိကန် မြန်မာ တပ်မတော်နှစ်ရပ် ဆက်ဆံရေး - အပိုင်း (၁) |url=http://burmese.voanews.com/content/article-04-02-11-soldiers-talk054-119117354/1245642.html |access-date=6 September 2014 |archive-date=5 March 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305092756/http://burmese.voanews.com/content/article-04-02-11-soldiers-talk054-119117354/1245642.html }}&lt;/ref&gt; ၁၉၇၃-၇၄ ခုနှစ်တွင် [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]] ဥပဒေပညာ တက်ရောက်သင်ကြားရင်း  ၁၉၇၄ ခုနှစ်တွင် [[စစ်တက္ကသိုလ်]] ဗိုလ်လောင်းသင်တန်း အပတ်စဉ် (၁၉) ဝင်ခွင့်ရရှိခဲ့ရာ [[ပြင်ဦးလွင်မြို့]]ရှိ [[စစ်တက္ကသိုလ်]]သို့ တက်ရောက်ခဲ့ပြီး သိပ္ပံဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။ 

[[နိုင်ငံတော်ကာကွယ်ရေးတက္ကသိုလ်]]မှ မဟာဝိဇ္ဇာ(ကာကွယ်ရေး)ဘွဲ့ကိုလည်း ရရှိခဲ့သည်။ အရာရှိငယ်ဘဝတွင် မြောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် အမှတ်(၈၆) ခြေလျင်တပ်ရင်းတွင် ထမ်းဆောင်ခဲ့ဖူးသည်။ (အမှတ်(၃၆၉)ခြေမြန်တပ်ရင်း)နမခလက်အောက်ခံတပ်ရင်း တပ်ရင်းမှူး၊ အမှတ်(၃၃) ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်တွင် စစ်ဦးစီးမှူး(ပထမတန်း)နှင့် နည်းဗျူဟာမှူး တာဝန်များ၊ အမှတ်(၄၄) ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ် တပ်မမှူး၊ စစ်တက္ကသိုလ် ကျောင်းအုပ်ကြီး၊ အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်နှင့် တြိဂံဒေသတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူး တာဝန်များအပြင် အမှတ်(၂) စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူးတာဝန်ကိုပါ ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ 

၂၀၁၀ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲကာလတွင် [[ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)]] ဖြစ်လာပြီး ၂၀၁၁ မတ် ၃၁ မှ စတင်ကာ [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] ရာထူးကို ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့်ဖြင့် စတင်တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။

==တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်တာဝန်==
===၂၀၁၁-၂၀၁၆ : ပြည်ထောင်စုကြံခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီအစိုးရ ကာလ===
၂၀၁၁ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ရက်နေ့တွင် [[နအဖ]]အစိုးရမှ [[ဦးသိန်းစိန် အစိုးရ|ဦးသိန်းစိန်အစိုးရ]]အသစ်ထံ တရားဝင် အာဏာလွှဲပြောင်းပေးအပ်ချိန်တွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်မှာ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဖြစ်လာသည်။ သူသည် သူ့ထက် ပို၍ဝါကြီးသောသူများကို ကျော်ဖြတ်၍ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;:6&quot;&gt;{{Cite web |date=12 January 2021 |title=Could Min Aung Hlaing's retirement break the political deadlock? |url=https://www.frontiermyanmar.net/en/could-min-aung-hlaings-retirement-break-the-political-deadlock/ |access-date= |website=Frontier Myanmar |language=en-US |archive-date=30 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210130143558/https://www.frontiermyanmar.net/en/could-min-aung-hlaings-retirement-break-the-political-deadlock/ }}&lt;/ref&gt;တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဖြစ်လာချိန်တွင် သူသည် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့်သာ ဖြစ်သေးသည်။[[ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]ဖြစ်သူ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စိုးဝင်း]]သည်လည်း ဗိုလ်ချုပ်အဆင့်သာ ဖြစ်သေးသည်။ ၎င်းတိုကို ခန့်အပ်ကြောင်းကို တရားဝင် လူသိရှင်ကြား ကြေညာခဲ့ခြင်းမရှိပဲ ထိုနေ့က လွှတ်တော်အစည်းအဝေးကျင်းပမှသာ တရားဝင်သိရှိခဲ့ကြရသည်။&lt;ref name=&quot;mmsp&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www-bbc-com.cdn.ampproject.org/v/s/www.bbc.com/burmese/burma/2011/03/110330_breakingnews.amp?amp_js_v=a6&amp;amp_gsa=1&amp;usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw%3D%3D#aoh=16323623508558&amp;referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp;amp_tf=From%20%251%24s&amp;ampshare=https%3A%2F%2Fwww.bbc.com%2Fburmese%2Fburma%2F2011%2F03%2F110330_breakingnews|title=အစိုးရသစ်ကို အာဏာလွှဲအပ် လိုက်ပြီ|access-date=23 September 2021|archive-date=19 February 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230219084210/https://www-bbc-com.cdn.ampproject.org/v/s/www.bbc.com/burmese/burma/2011/03/110330_breakingnews.amp?amp_js_v=a6&amp;amp_gsa=1&amp;usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw==#aoh=16323623508558&amp;referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp;amp_tf=From%20%251%24s&amp;ampshare=https%3A%2F%2Fwww.bbc.com%2Fburmese%2Fburma%2F2011%2F03%2F110330_breakingnews}}&lt;/ref&gt;

၂၀၁၂ခုနှစ် (၆၇)နှစ်မြောက် တပ်မတော်နေ့အကြောင်း သတင်းများတွင် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်အား ဗိုလ်ချုပ်ကြီး အဆင့်ဖြင့်သာ ဖော်ပြခဲ့ကြပြီး&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.burmalibrary.org/sites/burmalibrary.org/files/obl/docs13/MA2012-03-28.pdf|title=မြန်မာ့အလင်းသတင်းစာ (၂၈.၃.၂၀၁၂)}}&lt;/ref&gt;ဧပြီလ (၃)ရက်​နေ့တွင် ထုတ်​ဝေ​သော နိုင်ငံပိုင်သတင်းစာတွင် ဖော်ပြထားသော သတင်း၌ [[အာဆီယံထိပ်သီးအစည်းအဝေး]]တက်ရောက်ရန် ထွက်ခွာသွားသော နိုင်ငံတော်သမ္မတ [[ဦးသိန်းစိန်]]ကို လေဆိပ်၌လိုက်ပါ ပို့ဆောင်သူများစာရင်းတွင် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်ဟု ပါရှိခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.burmalibrary.org/sites/burmalibrary.org/files/obl/docs13/MA2012-04-03.pdf|title=မြန်မာ့အလင်းသတင်းစာ (၃.၄.၂၀၁၂)}}&lt;/ref&gt; ထို့ကြောင့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်သည် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့်မှ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး ဖြစ်လာခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;David&quot;&gt;David Paquette, [http://www.irrawaddy.org/archives/1890 &quot;Min Aung Hlaing Appointed Vice-Senior General&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150724081319/http://www.irrawaddy.org/archives/1890 |date=24 July 2015 }}, ''The Irrawaddy'', 3 April 2012.&lt;/ref&gt;

၂၀၁၃ခုနှစ် မတ်လ (၂၄)ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးမှ ကျင်းပသော ဆွမ်းကပ်လှူပွဲသို့ ဇနီးဖြစ်သူ ဒေါ်[[ကြူကြူလှ]] တက်ရောက်ခဲ့ရာ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ ရာထူးအဆင့်အတန်းကို ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.burmalibrary.org/sites/burmalibrary.org/files/obl/docs21/Mirror2013-03-25.pdf|title=​ကြေးမုံသတင်းစာ (၂၅.၃.၂၀၁၃)}}&lt;/ref&gt; မတ်လ (၂၇) ရက်နေ့ (၆၈)နှစ်မြောက် တပ်မတော်နေ့ မိန့်ခွန်းပြောကြားရာတွင်မူ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ အဆင့်ကို ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးဟု ဖော်ပြခဲ့ကြသည်။ ဤသို့ဖြင့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်သည် မြန်မာ့တပ်မတော်၏ အမြင့်ဆုံးတိုးမြှင့်နိုင်သည့် အဆင့်ဖြစ်သော [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] အဆင့်ကို ရယူခဲ့သည်။ ထို့အတူ ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကိုလည်း ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့်မှ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး အဆင့်ဖြင့် ပြောင်း၍ ဖော်ပြခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.burmalibrary.org/sites/burmalibrary.org/files/obl/docs21/Mirror2013-03-28-red.pdf|title=​ကြေးမုံသတင်းစာ (၂၈.၃.၂၀၁၃)}}&lt;/ref&gt; ၎င်းအကြောင်းများကို တရားဝင်ထုတ်ဖော်ကြေညာခြင်းမရှိသဖြင့် ရက်စွဲအတိအကျကို မသိရဘဲ [[တပ်မတော်နေ့]] တွင် တိုးမြှင့်ခဲ့သည်ဟုသာ ခန့်မှန်းကြသည်။

၂၀၁၁ မှ ၂၀၁၆အတွင်း အစိုးရနှင့် တပ်မတော်သည် ဆက်ဆံရေးကောင်းမွန်ခဲ့သည်။ အစိုးရပိုင်းမှ [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်]]ဟောင်း ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအငြိမ်းစားဖြစ်သူ သမ္မတဦးသိန်းစိန်သည် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးထက် ဝါပိုရင့်သူ ဖြစ်သည်။ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသည် ဤကာလအတွင်း နိုင်ငံရေးတွင် ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ခြင်းမရှိပဲ တပ်မ​တော်ပိုင်းတွင်သာ အားစိုက်ခဲ့သည်။ သို့သော် [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီ]]အတွင်း [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]] ဦးသိန်းစိန်နှင့် [[ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ|ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ]] [[ရွှေမန်း၊ ဦး|သူရဦးရွှေမန်း]]တို့ အားပြိုင်ရာတွင် ဦးသိန်းစိန်ဘက်မှ ရပ်တည်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;wnf&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.frontiermyanmar.net/en/what-next-for-senior-general-min-aung-hlaing/|title=What next for Senior General Min Aung Hlaing?|access-date=23 September 2021|archive-date=21 September 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200921125550/https://www.frontiermyanmar.net/en/what-next-for-senior-general-min-aung-hlaing/}}&lt;/ref&gt;
[[File:The Commander-in-Chief of Defence Services of the Republic of the Union of Myanmar, General Min Aung Hlaing calls on the Chairman Chief of Staff Committee and Chief of Naval Staff, Admiral Nirmal Verma, in New Delhi.jpg|thumb|၂၀၁၂ခုနှစ်က​ အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် တွေ့ရစဉ်]]
ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသည် အသက်(၆၀)ပြည့်ရန် နီးကပ်လာချိန်တွင် ၂၀၁၄ ခုနှစ်၌ ကကနကောင်စီညွှန်ကြားလွှာ ၄/၂၀၁၄အရ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်နှင့် ဒုတိယကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်တို့၏ တာဝန်ထမ်းဆောင်နိုင်သော အသက်ကို ၆၅နှစ်အထိ တိုးမြှင့်လိုက်သည်။ ထို့ကြောင့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသည် ၂၀၂၁ ခုနှစ် အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်နိုင်မည် ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;kakana&quot;&gt;{{Cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2016/07/20/118781.html|title=တပ်ချုပ်နှင့် ဒုတပ်ချုပ်တို့ အသက် ၆၅ နှစ်ထိ တာဝန်ထမ်းနိုင်ပြီး စစ်အရာရှိများ၏ တာဝန် သက်တမ်း ကန့်သတ်ဟုဆို}}&lt;/ref&gt; သို့ရာတွင် ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖေါ်ဝါရီ၌ အာဏာသိမ်းမှုဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် အသက် ၆၅ နှစ် ပြည့်ခဲ့သော်လည်း တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်တာဝန်ကို ယခုအချိန်ထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်လျက်ရှိသည်။

===၂၀၁၆-၂၀၂၁ : အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်အစိုးရ ကာလ ===
[[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၅|၂၀၁၅ ရွေးကောက်ပွဲ]]ပြီးနောက် ၂၀၁၆ခုနှစ်တွင် [[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်|အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]] ဦးဆောင်သော [[ဦးထင်ကျော်အစိုးရ]] တက်လာခဲ့သည်။ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသည် ထိုအစိုးရလက်ထက်တွင်လည်း တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်အဖြစ် ဆက်လက် တာဝန်ယူခဲ့သည်။
[[File:President Duterte Meets Myanmar President U Htin Kiaw, Minister For Foreign Affairs Aung San Suu Kyi, Commander-in-Chief Min Aung Hlaing and Myanmar-based Filipino Companies 08.jpg|thumb|၂၀၁၇ခုနှစ်က​တွေ့ရ​သော ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးနှင့် ဖိလစ်ပိုင်သမ္မတ [[ရော်ဒရီဂို ဒူတာတေး]]]]
၂၀၁၇ခုနှစ်အတွင်း အေအာအက်စ်အေ အကြမ်းဖက်အဖွဲ့၏ ရခိုင်ပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းတွင် ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်မှုကို မြန်မာလုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့များက ပြန်လည်တုံ့ပြန်ကြရာ ဒုက္ခသည် ၇သိန်းကျော် ဘင်္ဂလားဒေရှ့်နိုင်ငံအတွင်း ထွက်ပြေးသွားခဲ့ကြသည်။ ရခိုင်အရေးနှင့် ပက်သက်သက်၍ သူ့အား အမေရိကန်အပါအဝင် နိုင်ငံတကာမှ ဒဏ်ခတ်ပိတ်ဆို့ခဲ့ရာ သူ့အနေဖြင့် ဥပဒေများအတိုင်း လုပ်ဆောင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ကာ နိုင်ငံတကာက ယခုလို ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ခြင်းကို လက်မခံဟု ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးက တုံ့ပြန်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;retire&quot;/&gt;

အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်အစိုးရ သက်တမ်းကြာရှည်လာသည်နှင့်အမျှ [[တပ်မတော်]]နှင့် [[ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့|အစိုးရ]]အကြား ပွတ်တိုက်မှုများ မြင့်တက်လာခဲ့သည်။၂၁ ရာစုပင်လုံညီလာခံ ဖွင့်ပွဲအခမ်းအနားတစ်ခုတွင် မိန့်ခွန်းပြောကြားရာ အချို့နိုင်ငံရေးပါတီများနှင့် လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများသည် ၁၉၅၅ခုနှစ်က [[ဗမာပြည် ကွန်မြူနစ်ပါတီ|ဗကပ]]၏ [[ဖဆပလ|ဖဆပလအစိုးရ]]အား ပြုလုပ်ခဲ့သကဲ့သို့ ယခုအခါတွင် ဖဆပလနေရာ၌ တပ်မတော်ကို အစားထိုးနေကြောင်း၊ &quot;ဆိတ်ခေါင်းချိတ်ပြီး ခွေးသားရောင်းဖို့ မကြိုးစားပါနဲ့&quot; ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;wheremah&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.frontiermyanmar.net/mm/%E1%80%97%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%9C%E1%80%BA%E1%80%81%E1%80%BB%E1%80%AF%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BE%E1%80%B0%E1%80%B8%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%99%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8-2/|title=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင် ဘယ်လမ်းကို ရွေးချယ်မလဲ}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;speech&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.mdn.gov.mm/my/ttpmtteaakaakyreuuciikhup-biulkhupmuukii-mngaeaangliung-pnnytheaangcungimkhmrennyiilaakhn|title=တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ပြည်ထောင်စုငြိမ်းချမ်းရေးညီလာခံ-(၂၁)ရာစုပင်လုံ စတုတ္ထအစည်းအဝေးတွင် ပြောကြားသည့် နှုတ်ခွန်းဆက်အမှာစကား|access-date=13 January 2022|archive-date=13 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220113071811/https://www.mdn.gov.mm/my/ttpmtteaakaakyreuuciikhup-biulkhupmuukii-mngaeaangliung-pnnytheaangcungimkhmrennyiilaakhn}}&lt;/ref&gt;လက်ရှိပြည်တွင်းစစ်ကို တပ်မတော်နှင့် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်များအကြား ပဋိပက္ခအဖြစ် သတ်မှတ်ပြီး အစိုးရက ကြားဝင်ဖျန်ဖြေသူအဖြစ် ပုံမဖော်ရန်၊ တပ်မတော်ကိုသာ အပြစ်ပုံမချရန် ပြောဆိုခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;wnf&quot;/&gt;ပြည်တွင်းငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် ပက်သက်၍ အစိုးရ၏ လုပ်ဆောင်ချက်များကို တပ်မတော်မှ လူသိရှင်ကြား ဝေဖန်လာခဲ့သည်။ တပ်မတော်ဘက်မှ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲများတွင် သတင်းမှန်ပြန်ကြားရေးအဖွဲ့မှ ဗိုလ်မှူးချုပ် [[ဇော်မင်းထွန်း (ဒုဝန်ကြီး)|ဇော်မင်းထွန်း]]နှင့် အစိုးရဘက်သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲများတွင် ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် ဦး[[ဇော်ဌေး]]တို့သည် ၎င်းတို့၏ သက်ဆိုင်ရာ သဘောထားများကို ပြောကြားရာတွင် မကြာခဏ တင်းမာမှုများရှိခဲ့သည်။ဥပမာ- တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ အဆင့်သတ်မှတ်ချက်ကိစ္စနှင့် ၂၀၂၀ရွေးကောက်ပွဲအပြီးများတွင်ဖြစ်သည်။

၂၀၁၇ ခုနှစ်အတွင်းက ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး ဝန်ကြီးချုပ် ဦး[[ဖြိုးမင်းသိန်း]]က ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်အဆင့်သာဖြစ်ကြောင်းပြောကြားခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် တပ်မတော်ဘက်မှ နိုင်ငံတော်အစိုးရမှ ထုတ်ပြန်သည့် [[ပြည်ထောင်စုအင်္ဂါစဉ်]]အရ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် အဆင့် (၈)ဖြစ်ကာ ပြည်ထောင်စုအဆင့်တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသူဟု ပြန်လည်ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;vpmah&quot;&gt;{{Cite web|url=https://myanmar.mmtimes.com/news/146153.html|title=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်သည် ဒုတိယသမ္မတအဆင့်ရှိသူဟု တပ်မတော်ထုတ်ပြန်|access-date=23 September 2021|archive-date=13 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201113084838/https://myanmar.mmtimes.com/news/146153.html}}&lt;/ref&gt;

၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် နိုဝင်ဘာ ၄ ရက်နေ့တွင် [[သမ္မတအိမ်တော် (နေပြည်တော်)|နိုင်ငံတော်သမ္မတအိမ်တော်]] သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတွင် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကို ရည်ညွှန်းကာ နိုင်ငံဝန်ထမ်းများသည် ပါတီနိုင်ငံရေး ကင်းရှင်းရမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ နိုဝင်ဘာ ၅ ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်မှ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် သာမန်ဝန်ထမ်းမဟုတ်ဘဲ အမျိုးသားနိုင်ငံရေးကဏ္ဍတွင် ဦးဆောင်သူဖြစ်သဖြင့် ၎င်း၏တာဝန်အပေါ် လေးစားအသိအမှတ်ပြုရန် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ အုပ်ချုပ်ရေးပိုင်းကဏ္ဍတွင် လုပ်ပိုင်ခွင့်များ၊ အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီတွင် ပါဝင်မှု၊ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေစတင်ရာ အမျိုးသားညီလာခံများတွင် ချမှတ်သည့် အခြေခံမူများနှင့် အသေးစိတ်အခြေခံရမည့် မူများစာအုပ်အရ  တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ အဆင့်သတ်မှတ်ရာတွင် မှီငြမ်းပြုနိုင်ရေးအတွက် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကို  [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယသမ္မတ]]အဆင့် သတ်မှတ်သည်ဟု အခြေခံမူ သတ်မှတ်ခဲ့သဖြင့် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် နိုင်ငံဝန်ထမ်းမဟုတ်သည့် အမျိုးသားနိုင်ငံရေးအဆင့်အတန်းကို သတ်မှတ်ထားခြင်းဖြစ်သည်ဟု ပြန်လည်ပြောကြားခဲ့သည်။ &lt;ref name=&quot;vpmah&quot;/&gt;

အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် အစိုးရများ သက်တမ်းတွင် ကာလုံဟုခေါ်သော [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]]ကို တစ်ကြိမ်မျှမခေါ်ခဲ့ပေ။&lt;ref name=&quot;retire&quot;&gt;{{Cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2020/11/20/233687.html|title=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် အနားယူ မယူ}}&lt;/ref&gt;

ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးက ၎င်းတွင် နှစ်​ပေါင်း (၄၀)​ကျော်ကြာ အုပ်ချုပ်ရေး အတွေ့အကြုံများစွာရှိကြောင်း၊ ထိုအတွေ့အကြုံများကို လက်တွေ့ အသုံးချရန် အသင့်ရှိကြောင်း အမြဲပြောဆိုခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;40yrsservice&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/burma-53204574?xtor=AL-73-%5Bpartner%5D-%5Bkhaosod.co.th%5D-%5Blink%5D-%5Bburmese%5D-%5Bbizdev%5D-%5Bisapi%5D|title=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်-&quot;အုပ်ချုပ်ရေးအတွေ့ အကြုံ ကျွန်တော့်မှာ အများကြီးရှိတယ်&quot;}}&lt;/ref&gt;နိုင်ငံခြားသတင်းထောက်နှင့် တွေ့ဆုံမေးမြန်းခန်းတစ်ခုတွင် သူ့အနေဖြင့် လက်ရှိရာထူးထက် ပို၍မြင့်သော တာဝန်ကို ထမ်းဆောင်ရန် ဆန္ဒရှိကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။၂၀၂၀ရွေးကောက်ပွဲမစမီတွင် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်နှင့် နိုင်ငံရေးပါတီ (၃၄)ခုတို့ တွေ့ဆုံခဲ့ရာ ပါတီအချို့မှ လက်ရှိရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်မှာ ဘက်လိုက်နေကြောင်း၊ လွတ်လပ်ပြီး တရားမျှတသော ရွေးကောက်ပွဲမဖြစ်နိုင်ကြောင်းနှင့် တပ်မတော်မှ အာဏာရယူပြီး ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပပေးစေလိုကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;wnf&quot;/&gt;

ရွေးကောက်ပွဲအပြီး ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသည် အတင်းမာဆုံးအခြေအနေဖြစ်လာခဲ့သည်။ တပ်မတော်မှ ရွေးကောက်ပွဲနှင့် ပက်သက်၍ တောက်လျှောက်ပြောဆိုလာခဲ့ပြီး အစိုးရနှင့် ​ရွေး​ကောက်ပွဲ​ကော်မရှင်အား တောင်းဆိုမှုများ ရှိလာခဲ့သည်။ သို့သော် အစိုးရမှ တရားဝင် ပြန်လည်ဖြေကြားခြင်း မရှိခဲ့ပေ။၂၀၂၁ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၂၇ ရက်နေ့က [[နိုင်ငံတော်ကာကွယ်ရေးတက္ကသိုလ်]]မှ နည်းပြအရာရှိများနှင့် သင်တန်းသားများကို တွေ့ဆုံရာ တချို့မှာ ဥပဒေကို လိုရာဆွဲ၍ လုပ်နေသဖြင့် အကျိုးထက် အဆိုးကို ဖြစ်ပေါ်စေကြောင်း၊ ဥပဒေကို မလိုက်နာပါက  ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကို ဖျက်ပစ်နိုင်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ထို့အပြင် တပ်မတော်၏ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတွင် ဗိုလ်မှူးချုပ် [[ဇော်မင်းထွန်း (ဒုဝန်ကြီး)|ဇော်မင်းထွန်း]]က တပ်မတော်အနေဖြင့် အာဏာမသိမ်းဘူးဟု မှတ်ယူ၍မရကြောင်း ပြန်လည်ဖြေကြားခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;sanda&quot;&gt;{{Cite web|url=https://burmese-voanews-com.cdn.ampproject.org/v/s/burmese.voanews.com/amp/sithu-aungmyint-what-will-be-the-real-desire-of-myanmar-military-chief/5758387.html?amp_js_v=a6&amp;amp_gsa=1&amp;usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw%3D%3D#aoh=16323674553152&amp;referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp;amp_tf=From%20%251%24s&amp;ampshare=https%3A%2F%2Fburmese.voanews.com%2Fa%2Fsithu-aungmyint-what-will-be-the-real-desire-of-myanmar-military-chief%2F5758387.html|title=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ ဆန္ဒအစစ်အမှန် ဘာဖြစ်မလဲ|access-date=23 September 2021|archive-date=27 February 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230227130033/https://burmese-voanews-com.cdn.ampproject.org/v/s/burmese.voanews.com/amp/sithu-aungmyint-what-will-be-the-real-desire-of-myanmar-military-chief/5758387.html?amp_js_v=a6&amp;amp_gsa=1&amp;usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw==#aoh=16323674553152&amp;referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp;amp_tf=From%20%251%24s&amp;ampshare=https%3A%2F%2Fburmese.voanews.com%2Fa%2Fsithu-aungmyint-what-will-be-the-real-desire-of-myanmar-military-chief%2F5758387.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;ဇန်နဝါရီလ ၂၈ရက်နေ့တွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးက ၎င်း၏သဘောထားကို နိုင်ငံတော်၏အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်ထံ စာရေးသား ပေးပို့ခဲ့သည်ဟု သတင်းများ ထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။ ထိုစာတွင် မဲစာရင်းမှားယွင်းမှုများကို ပြန်၍စစ်ဆေးပေးရန်နှင့် တတိယအကြိမ်လွှတ်တော်များအား သမ္မတ၏အာဏာဖြင့် ဆိုင်းငံ့ပေးရန်တို့ ပါဝင်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www-rfa-org.cdn.ampproject.org/v/s/www.rfa.org/burmese/news/army-letter-to-dassk-02012021012235.html/ampRFA?amp_js_v=a6&amp;amp_gsa=1&amp;usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw%3D%3D#aoh=16323674553152&amp;referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp;amp_tf=From%20%251%24s&amp;ampshare=https%3A%2F%2Fwww.rfa.org%2Fburmese%2Fnews%2Farmy-letter-to-dassk-02012021012235.html|title=ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ထံသို့ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ပေးပို့ခဲ့တဲ့စာ|access-date=23 September 2021|archive-date=19 February 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230219084611/https://www-rfa-org.cdn.ampproject.org/v/s/www.rfa.org/burmese/news/army-letter-to-dassk-02012021012235.html/ampRFA?amp_js_v=a6&amp;amp_gsa=1&amp;usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw==#aoh=16323674553152&amp;referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp;amp_tf=From%20%251%24s&amp;ampshare=https%3A%2F%2Fwww.rfa.org%2Fburmese%2Fnews%2Farmy-letter-to-dassk-02012021012235.html}}&lt;/ref&gt;

ထိုရက်ပိုင်းအတွင်း မြို့ကြီးအချို့၌ တပ်မတော်၏ သံချပ်ကာယာဉ်များ လှည့်လည်သွားလာမှုများ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီ (၁)ရက်နေ့ နံနက်အစောပိုင်းတွင် တပ်မတော်မှ အာဏာသိမ်းယူခဲ့သည်။ ထို့နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး၏ အမိန့်အမှတ် ၁/၂၀၂၁အရ အာဏာသုံးရပ်ကို တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ထံ လွှဲပြောင်းပေးခဲ့သည်။ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေတွင် သမ္မတအနေဖြင့် အရေးပေါ်အခြေအနေကြေညာ၍ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကို အာဏာ (၃) ရပ်လွှဲပြောင်းပေးနိုင်သည်ဆိုသည့်ပုဒ်မ ပါဝင်သည်။ သို့သော် နိုင်ငံတော်သမ္မတ၊ နိုင်ငံတော်၏အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် နှင့် လွှတ်တော်နှစ်ရပ်၏ ဥက္ကဋ္ဌများကို ဖမ်းဆီးအကျယ်ချုပ်ထားရှိကာ မတရားသဖြင့် ဒုသမ္မတ(၁) ဦးမြင့်ဆွေအား ယာယီသမ္မတ အနေဖြင့် သူ့ထံ အာဏာလွှဲပြောင်းစေခဲ့သည်။ ထိုအချက်သည် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေနှင့် ကွဲလွဲကာ အာဏာသိမ်းမှုကို တရားဝင်သယောင်ယောင် လုပ်ဆောင်နေခြင်းဖြစ်သည်။ 

===၂၀၂၁ မှ ၂၀၂၆: စစ်အာဏာသိမ်းခြင်း ===
၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|အာဏာသိမ်း]]ပြီးနောက် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်သည် အာဏာ(၃)ရပ်ကို ချုပ်ကိုင်သူ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီလ (၂)ရက်နေ့မှစတင်ကာ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]ကို ဖွဲ့စည်းကာ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ|ဥက္ကဋ္ဌ]]အဖြစ် ဆောင်ရွက်ကာ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများကို ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ယာယီသမ္မတ ဦး[[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|မြင့်ဆွေ]]မှာ အစည်းအဝေးပွဲတစ်ခုတွင်သာ တွေ့ခဲ့ရပြီး လူမြင်ကွင်းမှ ပျောက်သွားခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် အုပ်ချုပ်ရေးပိုင်းအလုံးစုံကို တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်မှ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;mal&quot;&gt;{{Cite news|title=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ အာဏာကစားပွဲ|url=https://www-bbc-com.cdn.ampproject.org/v/s/www.bbc.com/burmese/burma-57432310.amp?amp_js_v=a6&amp;amp_gsa=1&amp;usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw%3D%3D#aoh=16252286593180&amp;referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp;amp_tf=From%20%251%24s&amp;ampshare=https%3A%2F%2Fwww.bbc.com%2Fburmese%2Fburma-57432310}}&lt;/ref&gt;အာဏာသိမ်းခြင်းအတွက် အချို့နိုင်ငံများမှ စိုးရိမ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပြီး အချို့နိုင်ငံများက ဖမ်းဆီးထားသူများကို လွှတ်ပေးရန် ပြောကြားခဲ့သည်။ မြန်မာပြည်အရေးနှင့် အာဆီယံခေါင်းဆောင်များအကြား အရေးပေါ်အစည်းအဝေးတစ်ရပ်ကို အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ၌ ကျင်းပခဲ့ရာ ထိုပွဲသို့ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ဤသည်မှာ အာဏာသိမ်းပိုက်ပြီးနောက် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ ပထမဆုံးသော ပြည်ပခရီးစဉ်ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;asean&quot;&gt;{{Cite news|title=Asean leaders agree 5-point plan for Myanmar|url=https://www.bangkokpost.com/thailand/general/2104915/asean-leaders-agree-5-point-plan-for-myanmar|accessdate=23 September 2021|archivedate=1 May 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210501020903/https://www.bangkokpost.com/thailand/general/2104915/asean-leaders-agree-5-point-plan-for-myanmar}}&lt;/ref&gt;
[[File:2021 Special ASEAN Summit on Myanmar's coup d'état (2).jpg|thumb|၂၀၂၁ ဧပြီ ၂၄ရက်​နေ့တွင် ကျင်းပသော အာဆီယံခေါင်းဆောင်များ အစည်းအဝေး]]
၂၀၂၁ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ (၁)ရက်နေ့တွင် [[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁)|အိမ်စောင့်အစိုးရ]]အဖြစ် ပြောင်း၍ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် တာဝန်ကိုပါ ပူးတွဲရယူခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;cgov2&quot;/&gt; အိမ်စောင့်အစိုးရအနေဖြင့် ၂၀၂၃ခုနှစ် ဩဂုတ်လအထိ တာဝန်ယူမည်ဖြစ်ပြီး ၂၀၂၃ခုနှစ်တွင် ရွေးကောက်ပွဲ ပြန်လည်ကျင်းပပေးမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;cgov2&quot;&gt;{{Cite news|title=အိမ်စောင့်အစိုးရပြောင်းတာ ဘာထူးခြားသွားလဲ|url=https://www-bbc-com.cdn.ampproject.org/v/s/www.bbc.com/burmese/burma-58076614.amp?amp_js_v=a6&amp;amp_gsa=1&amp;usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw%3D%3D#aoh=16323943293539&amp;referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp;amp_tf=From%20%251%24s&amp;ampshare=https%3A%2F%2Fwww.bbc.com%2Fburmese%2Fburma-58076614}}&lt;/ref&gt;၂၀၂၁ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလအထိ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး ဦးဆောင်သော အိမ်စောင့်အစိုးရနှင့် ပြိုင်ဘက်ဖြစ်သော [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရအဖွဲ့|အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]]တို့သည် နိုင်ငံတကာ မျက်နှာစာတွင် အသိအမှတ်ပြုခံရရေး ကြိုးစားခဲ့ရသည်။။&lt;ref&gt;{{Cite news|title=ကုလသမဂ္ဂမှာ မြန်မာနိုင်ငံကိုယ်စားပြု ဘယ်သူဖြစ်လာမလဲ|url=https://www-rfa-org.cdn.ampproject.org/v/s/www.rfa.org/burmese/program_2/who-will-be-representative-of-myanmar-at-un-meeting-09152021070526.html/ampRFA?amp_js_v=a6&amp;amp_gsa=1&amp;usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw%3D%3D#aoh=16323948539993&amp;referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp;amp_tf=From%20%251%24s&amp;ampshare=https%3A%2F%2Fwww.rfa.org%2Fburmese%2Fprogram_2%2Fwho-will-be-representative-of-myanmar-at-un-meeting-09152021070526.html|accessdate=23 September 2021|archivedate=19 February 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230219084743/https://www-rfa-org.cdn.ampproject.org/v/s/www.rfa.org/burmese/program_2/who-will-be-representative-of-myanmar-at-un-meeting-09152021070526.html/ampRFA?amp_js_v=a6&amp;amp_gsa=1&amp;usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw==#aoh=16323948539993&amp;referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp;amp_tf=From%20%251%24s&amp;ampshare=https%3A%2F%2Fwww.rfa.org%2Fburmese%2Fprogram_2%2Fwho-will-be-representative-of-myanmar-at-un-meeting-09152021070526.html}}&lt;/ref&gt;

လက်ရှိတွင် [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရအဖွဲ့|အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ]] ကိုမူ ပြင်သစ်နိုင်ငံ၊ ချက်နိုင်ငံ၊တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ၊ ဥရောပသမဂ္ဂ စသည်တို့က မြန်မာနိုင်ငံ၏ တရားဝင်အစိုးရ အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုထားပြီး မင်းအောင်လှိုင်၏ [[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁)|အိမ်စောင့်အစိုးရ]] ကို တရားဝင်အစိုးရဟု မည်သည့်နိုင်ငံကမျှ အသိအမှတ်ပြု ထုတ်ဖော်‌ပြောဆိုထားခြင်းမရှိပေ။

၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၁၇ ရက်တွင် အမိန်ကြော်ငြာစာ အမှတ် ၆၂/၂၀၂၂ အရ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ]] မင်းအောင်လှိုင်သည် [[ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟ]]ဘွဲ့ဖြစ်သော [[သတိုးမဟာသရေစည်သူ]]ဘွဲ့နှင့် [[သုဓမ္မသင်္ဂဟ]]ဘွဲ့ဖြစ်သော [[သတိုးသီရိသုဓမ္မ]]ဘွဲ့တို့ မိမိကိုယ်ကို ချီးမြှင့်အပ်နှင်းခဲ့သည်။ &lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{cite web|url=https://sacoffice.gov.mm/sites/default/files/2024-11/63-2022_0.pdf|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၆၃/၂၀၂၂ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့တံဆိပ်များ ချီးမြှင့်ခြင်း|work=sacoffice.gov|access-date=၁၂ မတ် ၂၀၂၅|date=၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၂|archive-date=8 July 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250708141937/https://sacoffice.gov.mm/sites/default/files/2024-11/63-2022_0.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၂၂ ရက်တွင် ယာယီသမ္မတ [[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးမြင့်ဆွေ]] ကျန်းမာရေးမကောင်းသည့်အကြောင်းပြချက်ဖြင့်  ၎င်းအား ယာယီသမ္မတ တာဝန်အား လွှဲအပ်ရာ သူသည် ထိုနေ့မှာပင် ယာယီသမ္မတ ဖြစ်လာသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c978rm02pgno|title=ယာယီသမ္မတနဲ့ အခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာမေးခွန်းများ|work=BBC Burmese|access-date=၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၄|date=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၄|archive-date=31 July 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240731114512/https://www.bbc.com/burmese/articles/c978rm02pgno}}&lt;/ref&gt;  ယာယီသမ္မတတာဝန်လွှဲပြောင်းယူခြင်းနှင့်စပ်လျဉ်းပြီး  [[မြန်မာနိုင်ငံဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈)|၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေ]] နှင့် မကိုက်ညီကြောင်း ဝေဖန်ချက်များရှိခဲ့သော်လည်း ဥပဒေနှင့် ညီသည်ဟု စစ်ကောင်စီပြောခွင့်ရ [[ဇော်မင်းထွန်း|ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်း]] က တုံ့ပြန်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/7711192.html|title=ယာယီသမ္မတတာဝန်လွှဲပြောင်းယူတာ ၂၀၀၈ အခြေခံဥပဒေနဲ့ ညီတယ်လို့ စစ်ကောင်စီပြောခွင့် ပြောဆိုချက် ၂၀၀၈ အခြေခံဥပဒေနဲ့ ကွဲလွဲနေ|work=VOA Burmese|access-date=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၄|date=၂၄ ဇူလိုင် ၂၀၂၄ }}&lt;/ref&gt; 

၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေး ကောင်စီ]] အစည်းအဝေး(၂/၂၀၂၄) အား ၎င်းကိုယ်တိုင် ယာယီသမ္မတ (တာဝန်) ဖြင့် ဦးဆောင် ကျင်းပပြီး “နိုင်ငံတစ်ဝန်းလုံးအရေးပေါ်အခြေအနေ ကြေညာ ထားသည့် ကာလကို နောက်ထပ် ၆ လ တိုးမြှင့်သတ်မှတ်ကြောင်း” ဆုံးဖြတ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://cincds.gov.mm/node/26518?d=1|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီအစည်းအဝေး(၂/၂၀၂၄)ကျင်းပ|work=CINCDS Myanmar|access-date=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၄|date=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၄ }}&lt;/ref&gt;

၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီအစည်းအဝေး (၃/၂၀၂၅) ကို ကျင်းပခဲ့ပြီး၊ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]ကို ဖျက်သိမ်းပြီးနောက် မြန်မာနိုင်ငံကို ဆက်လက်အုပ်ချုပ်ရန် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ (ကာလုံ) ဖြင့် ဖွဲ့စည်းမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ပါသည်။ တစ်နိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် အရေးပေါ်အခြေအနေ ကြေညာချက်ကို ရုပ်သိမ်းခဲ့သော်လည်း မြို့နယ်ပေါင်း ၆၃ မြို့နယ်ကိုမူ အရေးပေါ်အခြေအနေနှင့် စစ်အုပ်ချုပ်ရေးတို့ ပြန်လည်ကြေညာခဲ့ပါသည်။ စစ်အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာများကို သက်ဆိုင်ရာ တိုင်းမှူးများအား အပ်နှင်းခဲ့ပြီး စစ်ခုံရုံးဖြင့် သေဒဏ်အထိ ချမှတ်နိုင်သည့် တရားစီရင်ရေးအာဏာကိုလည်း ယာယီသမ္မတတာဝန်ယူသူ မင်းအောင်လှိုင်က ခန့်အပ်ခဲ့ပါသည်။ တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ် ၉ ခုရှိ ယင်းမြို့နယ် ၆၃ မြို့နယ်အား ရက်ပေါင်း ၉၀ အတွက် အရေးပေါ်အခြေအနေ ကြေညာထားခြင်း ဖြစ်ပါသည်။

အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ၏ အမိန့်များကို ယာယီသမ္မတ(တာဝန်) ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က လက်မှတ်ရေးထိုး ထုတ်ပြန်ပြီး နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ရာထူးကို ဦး[[ညိုစော]] အား အပ်နှင်းခဲ့ပြီး၊ [[ဦးညိုစောအစိုးရ|ပြည်ထောင်စုအစိုးရအသစ်]]ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web|title=ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းခြင်း|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/73051|publisher=MOI|accessdate=1 August 2025}}&lt;/ref&gt;

ဖျက်သိမ်းလိုက်သော စစ်ကောင်စီအစား [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေး နှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်]] ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး၊ ဥက္ကဋ္ဌနေရာကို ယူထားပြီး ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးကို ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌနေရာကို ပေးအပ်သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web|title=နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင် ဖွဲ့စည်းခြင်း|url=https://www.mdn.gov.mm/my/niungngntteaalunkhunrenngaekhmsaayaarekeaamrng-phaicnnykhng|accessdate=2025 July 31|publisher=Myanmar Digital News}}&lt;/ref&gt;ယခင်စစ်ကောင်စီအဖွဲ့ဝင်အချို့များကို ကာလုံအကြံပေးအဖွဲ့ဝင်များအဖြစ် ပြင်ဆင်ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ဥပဒေပြုအာဏာကို ကာလုံကတစ်ဆင့် ပြန်လည်ကျင့်သုံးလိုက်သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/73140|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ နိုင်ငံသားများ၏ ပုဂ္ဂိုလ်ဆိုင်ရာလွတ်လပ်မှုနှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ဆိုင်ရာလုံခြုံမှုကို ကာကွယ်ပေးရေးဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့် ဥပဒေ|publisher=MOI|accessdate=2025-8-1}}&lt;/ref&gt;

=== ကာချုပ်ရာထူးအပြောင်းအလဲ ===
{{main|၂၀၂၆ မြန်မာတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ရာထူးအပြောင်းအလဲ}}
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊မတ်လ ၃၀ရက်နေ့တွင် နေပြည်တော်ရှိ ဇေယျသီရိဗိမာန်၌ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်တာဝန်လွှဲပြောင်းလက်ခံခြင်းကို ဂုဏ်ပြုစစ်ရေးပြအခမ်းအနားဖြင့် ပြုလုပ်ပြီး၊ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် (ကြည်း) ဗိုလ်ချုပ်ကြီး  [[ရဲဝင်းဦး]] ထံသို့ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် တာဝန်များ လွှဲပြောင်းပေးအပ်ခဲ့သည်။ထိုနေ့မှာပင် [[တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] သမ္မတရွေးချယ်ရေးအစုအဖွဲ့က ဒုတိယသမ္မတလောင်း အဖြစ် တစညပါတီမှ ဒေါက်တာကျော်ဆွေ နှင့်အတူ ပူးတွဲအဆိုပြုခဲ့သည်။ထိုသို့ အဆိုပြုချိန် [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] ရာထူးနှင့်တွဲဖက်၍ အဆိုပြုခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော ရွေးကောက်ခံ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ အစုအဖွဲ့အစည်းအဝေး ဒုတိယနေ့ကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/81294 |access-date=2026-04-04 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;

== နိုင်ငံတော်သမ္မတ (၂၀၂၆-လက်ရှိ) ==
{{main|၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံ သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း}}
၂၀၂၆ခုနှစ် မတ်လ ၃၁ရက် တွင်  ကြံ့ခိုင်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီမှ တင်သွင်းသည့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် သည် ရွေးကောက်ခံပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အစုအဖွဲ့၏ (၂၄၇ ) မဲရရှိခဲ့ပြီး၊ တစညပါတီမှ တင်သွင်းသည့် တောင်တွင်းကြီးမဲဆန္ဒနယ်မှ ဒေါက်တာကျော်ဆွေ ကို အနိုင်ရကာ ပြည်သူ့လွှတ်တော်အစုအဖွဲ့မှ ရွေးချယ်သော ဒုတိယသမ္မတ ဖြစ်လာခဲ့သည်။၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ဧပြီ ၃ရက် တွင် [[တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] ၌ မဲအများဆုံးဖြင့် ဧကာဒသမမြောက် သမ္မတ အဖြစ် တင်မြှောက်ခံခဲ့ရသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဒုတိယသမ္မတများအဖြစ် ဦးညိုစောနှင့် ဒေါ်နန်းနီနီအေးတို့အား ရွေးချယ်တင်မြှောက် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/81374 |access-date=2026-04-04 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၁၀ရက်တွင်  [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၏ ဧကာဒသမမြောက် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော် သမ္မတ]] အဖြစ် ကျမ်းသစ္စာကျိန်ဆိုပြီး စတင်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံထားရသူ ဦးမင်းအောင်လှိုင်၊ ဒုတိယသမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံထားရသူများဖြစ်သည့် ဦးညိုစောနှင့် ဒေါ်နန်းနီနီအေးတို့ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်နာယက၏ ရှေ့မှောက်၌ ကတိသစ္စာပြု {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81674 |access-date=2026-04-11 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt; ပြီးနောက် [[ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ|ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့သစ်]]ကို အဖွဲ့ဝင် ၃၄ ဦး၊ ဝန်ကြီးဌာန (၃၁) ခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းလိုက်သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81565 |access-date=2026-04-11 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;

=== ငြိမ်းချမ်းရေးလမ်စဉ် (၂၀၂၆ - လက်ရှိ) ===
သမ္မတကတိသစ္စာပြုပွဲ၏ မိန့်ခွန်းတွင် [[တစ်နိုင်ငံလုံး ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှု ရပ်စဲရေးသဘောတူစာချုပ်|တစ်နိုင်ငံလုံး အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး သဘောတူစာချုပ်]] (NCA) လမ်းကြောင်းအတိုင်း ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဉ်များကို ဆက်လက်ဖော်ဆောင်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပြီး&lt;ref&gt;{{Cite web |last=News |first=K. I. C. |date=2026-04-11 |title=NCA အပစ်ရပ်လမ်းကြောင်းအတိုင်း ငြိမ်းချမ်းရေး ဆက်လက်ဖော်ဆောင်မည်ဟု စစ်ခေါင်းဆောင်ပြော |url=https://kicnews.org/2026/04/nca-%E1%80%A1%E1%80%95%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%9B%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%9C%E1%80%99%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%A1%E1%80%90%E1%80%AD/ |access-date=2026-04-12 |website=ကေအိုင်စီ - KIC News |language=en-US}}&lt;/ref&gt;၊ ဧပြီ ၁၁ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတက ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဦးဆောင်သော အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှုဗဟိုကော်မတီ&lt;ref&gt;{{Cite web |title=အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှုဗဟိုကော်မတီ (National Solidarity and Peace – making Central Committee ) ဖွဲ့စည်းခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81695 |access-date=2026-04-12 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;၊ ဒုတိယသမ္မတ ဦး[[ညိုစော]]က ဦးဆောင်သော အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှု လုပ်ငန်းကော်မတီ&lt;ref&gt;{{Cite web |title=အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှုလုပ်ငန်းကော်မတီ (National Solidarity and Peace – making Working Committee) ဖွဲ့စည်းခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81697 |access-date=2026-04-12 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;နှင့် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရာပြည့်]]က ဦးဆောင်မည့် အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှုညှိနှိုင်းရေးကော်မတီ&lt;ref&gt;{{Cite web |title=အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှုညှိနှိုင်းရေးကော်မတီ (National Solidarity and Peace-making Negotiation Committee) ဖွဲ့စည်းခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81699 |access-date=2026-04-12 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;တို့ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ 

မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၈ ခုနှစ်၊ နှစ်သစ်ကူးနှုတ်ခွန်းဆက်မိန့်ခွန်တွင် &quot;လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းအားလုံး လက်နက်ကိုင်လမ်းစဉ်ကို စွန့်လွှတ်ပြီး နိုင်ငံရေးလမ်းကြောင်းကတစ်ဆင့် နိုင်ငံရေးပြဿနာကို နိုင်ငံရေးနည်းလမ်းနဲ့ဖြေရှင်း ဆောင်ရွက်သွားကြဖို့ အလေးအနက်တိုက်တွန်းသည်&quot; ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်သမ္မတ အဂ္ဂမဟာသရေစည်သူ အဂ္ဂမဟာ သီရိသုဓမ္မ ဦးမင်းအောင်လှိုင်၏ မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၈ ခုနှစ်၊ နှစ်သစ်ကူးနှုတ်ခွန်းဆက် မင်္ဂလာစကား {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81790 |access-date=2026-04-18 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt; 

=== လွတ်ငြိမ်းသက်သာခွင့် (၂၀၂၆-လက်ရှိ) ===
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၁၇) ရက်နေ့တွင် ကျရောက်သော [[မြန်မာ သက္ကရာဇ်|မြန်မာသက္ကရာဇ်]] နှစ်ဆန်းတစ်ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံသား အကျဉ်းသား၊ အကျဉ်းသူ ၄,၃၃၅ ဦးနှင့် နိုင်ငံခြားသား အကျဉ်းသား၊ အကျဉ်းသူ ၁၇၉ ဦး၊ စုစုပေါင်း ၄,၅၁၄ ဦးတို့ကို ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်ပြုခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=တိုင်းဒေသကြီး/ပြည်နယ်အသီးသီးရှိ အကျဉ်းထောင်/အချုပ်ထောင်/စခန်းအသီးသီးမှ အကျဉ်းကျခံနေရသူများကို ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်ပြု {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81823 |access-date=2026-04-18 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt; လွတ်မြောက်လာသူများထဲ၌ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများဖြစ်သော သမ္မတ ဦး[[ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဝင်းမြင့်]]၊​ ဦးဝင်းထိန်တို့အပါအဝင် နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသား ဦးရေ ၁၆၅ ဦးသာ ပါဝင်ကြောင်း မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာနိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများကွန်ရက်က ထုတ်ပြန်သည်။​&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2026-04-17 |title=ယနေ့ လွတ်ငြိမ်းခွင့်မှာ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသား ဦးရေ ၁၆၅ ဦးသာ ပါဝင်လာ - New Day Myanmar |url=https://newdaymyanmar.com/%e1%80%9a%e1%80%94%e1%80%b1%e1%80%b7-%e1%80%9c%e1%80%bd%e1%80%90%e1%80%ba%e1%80%84%e1%80%bc%e1%80%ad%e1%80%99%e1%80%ba%e1%80%b8%e1%80%81%e1%80%bd%e1%80%84%e1%80%b7%e1%80%ba%e1%80%99%e1%80%be%e1%80%ac/ |access-date=2026-04-18 |language=en-US}}&lt;/ref&gt; နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ဒေါ်[[အောင်ဆန်းစုကြည်]] အား ချမှတ်ထားသည့် ထောင်ဒဏ် ၂၇ နှစ်အနက် (၄) နှစ်နှင့် (၆) လအား လျှော့ပေါ့ပေးခဲ့ကြောင်း ၎င်း၏ ရှေ့နေဖြစ်သူက ပြောကြားခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |date=2026-04-17 |title=ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ရဲ့ ထောင်ဒဏ် ၂၇ နှစ်အနက် ၄ နှစ်ခွဲ လျှော့ပေါ့ပေး - New Day Myanmar |url=https://newdaymyanmar.com/%e1%80%92%e1%80%b1%e1%80%ab%e1%80%ba%e1%80%a1%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%86%e1%80%94%e1%80%ba%e1%80%b8%e1%80%85%e1%80%af%e1%80%80%e1%80%bc%e1%80%8a%e1%80%ba%e1%80%9b%e1%80%b2%e1%80%b7-4/ |access-date=2026-04-18 |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၃၀) ရက်နေ့တွင် ကျရောက်သော [[ကဆုန်လပြည့် ဗုဒ္ဓနေ့|ကဆုန်လပြည့်နေ့]] အထိမ်းအမှတ်အဖြင့် နိုင်ငံသား အကျဉ်းသား၊ အကျဉ်းသူ ၁,၅၀၈ ဦး&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်အမိန့် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/82285 |access-date=2026-04-30 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;နှင့် နိုင်ငံခြားသား အကျဉ်းသား၊ အကျဉ်းသူ ၁၁ ဦး&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်အမိန့် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/82287 |access-date=2026-04-30 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;၊ စုစုပေါင်း ၁,၅၁၉ ဦးတို့ကို ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်ပြုခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=■ အကျဉ်း​ထောင် အချုပ်​ထောင်အသီးသီးတွင် အကျဉ်းကျခံ​နေရသည့် အကျဉ်းသား အကျဉ်းသာသူ ၁၅၀၈ ဦးကို ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်​ပေး |url=https://news-eleven.com/article/311564 |access-date=2026-04-30 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}&lt;/ref&gt; ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၃ဝ ရက် မတိုင်မီ ကျူးလွန်ခဲ့သော ပြစ်မှုတစ်ခုခုနှင့်စပ်လျဉ်း၍ ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်ခြင်းခံရပြီး အကျဉ်း ထောင်/အချုပ်ထောင်/စခန်းအသီးသီးတွင် ပြစ်ဒဏ်ကျခံလျက်ရှိသော အကျဉ်းသား၊ သူများကို ရာဇဝတ်ကျင့်ထုံးဥပဒေ ပုဒ်မ ၄၀၁၊ ပုဒ်မခွဲ (၁) အရ ယင်းတို့ကျခံရန်ကျန်ရှိသောပြစ်ဒဏ်၏ ခြောက်ပုံတစ်ပုံကို လွတ်ငြိမ်းသက်သာခွင့်သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းသက်သာခွင့်အမိန့် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/82283 |access-date=2026-04-30 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;

== တရားဝင် နိုင်ငံတကကာ ခရီးစဉ်များ ==

=== နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကော်စီဥက္ကဋ္ဌ (၂၀၂၁-၂၀၂၅) ===
နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီအစိုးရ၏ ဝန်ကြီးချုပ်ရာထူး ရယူပြီးနောက်ပိုင်း ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်သည် ၂၀၂၁ ခုနှစ်မှစ၍ နိုင်ငံတကာခရီးစဉ်အချို့ကို ဖိတ်ကြားခံရမှုအရ သွားရောက်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၁၇ ရက်နေ့တွင် အာဆီယံအလှည့်ကျဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်ယူထားသည့် [[မလေးရှားနိုင်ငံ]]ဝန်ကြီးချုပ်နှင့် မင်းအောင်လှိုင်သည် ထိုင်းနိုင်ငံ [[ဘန်ကောက်မြို့]]တွင် တွေ့ဆုံခဲ့သော်လည်း တရားဝင် ခရီးစဉ်တစ်ခု အနေဖြင့် ဖော်ပြ၊ ကြေညာထားခြင်း မရှိပေ။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://burmese.shannews.org/archives/47831#:~:text=%E1%80%A1%E1%80%AC%E1%80%86%E1%80%AE%E1%80%9A%E1%80%B6%E1%80%A1%E1%80%9C%E1%80%BE%E1%80%8A%E1%80%B7%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BB%E1%80%A5%E1%80%80%E1%80%B9%E1%80%80%E1%80%8B%E1%80%B9%E1%80%8C%20%E1%80%90%E1%80%AC%E1%80%9D%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%9A%E1%80%B0%E1%80%91%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%8A%E1%80%B7%E1%80%BA%20%E1%80%99%E1%80%9C%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%BE%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%20%E1%80%9D%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%81%E1%80%BB%E1%80%AF%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%84%E1%80%B7%E1%80%BA%20%E1%80%85%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%81%E1%80%B1%E1%80%AB%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%86%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA,%E1%80%99%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%A1%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%9C%E1%80%BE%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%9E%E1%80%8A%E1%80%BA%20%E1%80%91%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%20%E1%80%98%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B7%E1%80%90%E1%80%BD%E1%80%84%E1%80%BA%20%E1%80%85%E1%80%90%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%86%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%B1%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%96%E1%80%BC%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%20%E1%80%9E%E1%80%90%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%AD%E1%80%9B%E1%80%9E%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%81%8B|title=အာဆီယံဥက္ကဋ္ဌနှင့် စစ်ခေါင်းဆောင် ဘန်ကောက်မြို့တွင် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးနေ၊ ထိုင်းအစိုးရ လုံခြုံရေးတင်းကြပ်ထား|accessdate=2025-6--26|publisher=Shan Herald News|date=April 17, 2025|archive-date=4 May 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250504212343/https://burmese.shannews.org/archives/47831#:~:text=%E1%80%A1%E1%80%AC%E1%80%86%E1%80%AE%E1%80%9A%E1%80%B6%E1%80%A1%E1%80%9C%E1%80%BE%E1%80%8A%E1%80%B7%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BB%E1%80%A5%E1%80%80%E1%80%B9%E1%80%80%E1%80%8B%E1%80%B9%E1%80%8C%20%E1%80%90%E1%80%AC%E1%80%9D%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%9A%E1%80%B0%E1%80%91%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%8A%E1%80%B7%E1%80%BA%20%E1%80%99%E1%80%9C%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%BE%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%20%E1%80%9D%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%81%E1%80%BB%E1%80%AF%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%84%E1%80%B7%E1%80%BA%20%E1%80%85%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%81%E1%80%B1%E1%80%AB%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%86%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA,%E1%80%99%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%A1%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%9C%E1%80%BE%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%9E%E1%80%8A%E1%80%BA%20%E1%80%91%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%20%E1%80%98%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B7%E1%80%90%E1%80%BD%E1%80%84%E1%80%BA%20%E1%80%85%E1%80%90%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%86%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%B1%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%96%E1%80%BC%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%20%E1%80%9E%E1%80%90%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%AD%E1%80%9B%E1%80%9E%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%81%8B}}&lt;/ref&gt;

==== အနှစ်ချုပ် ====
* တစ်ကြိမ် - {{အလံ|Thailand}}နိုင်ငံ (တစ်ကြိမ်သည် တရားဝင်မကြေညာထားပါ။)၊ 
* နှစ်ကြိမ် - {{အလံ|Belarus}}၊ {{အလံ|China}}
* ခုနှစ်ကြိမ် - {{အလံ|Russia}}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+တရားဝင် နိုင်ငံတကကာ ခရီးစဉ်များ
!ခရီးစဉ်
!ရောက်ရှိသည့် နိုင်ငံများ
!မြို့များ
!ရက်စွဲ
!အကြောင်းအရာ
!ရင်းမြစ်
|-
|၁။
|{{အလံ|Russia}}
|[[မော်စကိုမြို့]]
|၂၁-၂၇ ဇွန် ၂၀၂၁
|ပထမတစ်ကြိမ် ရုရှားနိုင်ငံခရီးစဉ်မှာ မော်စကိုတွင် ကျင်းပသော Moscow Conference on International Security 2021 သို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ 
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/12145/|title=ကမ်းကုန်အောင်မိုက်နေသော မင်းအောင်လှိုင်နှင့် ရုရှား၏ အခန်းကဏ္ဍ|accessdate=2025-6-26|publisher=Myanmar Now}}&lt;/ref&gt;
|-
|၂။
|{{အလံ|Russia}}
|[[မော်စကိုမြို့]]
|၁၀-၁၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၂
|ရုရှားနိုင်ငံကို ဒုတိယအကြိမ် သွားရောက်တဲ့ ခရီးစဉ်အတွင်းမှာ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်ဟာ မော်စကိုမြို့၊ ကမ္ဘာ့ယဉ်ကျေးမှုမြို့တော်မှာ ရွှေ စည်းခုံ ပုံတူစေတီ ထီးတော်တင်တာ၊ ရုရှား မြန်မာ ချစ်ကြည်ရေးအသင်း၊ ရုရှား အာဆီယံ စီးပွားရေး ကောင်စီက တာဝန်ရှိသူတွေနဲ့ တွေ့ဆုံတာတွေ လုပ်ခဲ့ပေမယ့်၊ ရုရှား ကာကွယ် ရေးဝန်ကြီး ဆာဂေး ရှိုဂူ တို့နဲ့တော့ တွေ့ဆုံခွင့်မရခဲ့ဘဲ ရုရှား ဒုတိယကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီး အလက်ဇန်းဒါး ဖိုမင်နဲ့သာ တွေ့ဆုံခဲ့ရပါသည်။ 
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/11998/|title=အပယ်ခံစစ်ခေါင်းဆောင်၏ ဟန်ပြရုရှားခရီးစဉ်|accessdate=2025-6-26|publisher=Myanmar Now}}&lt;/ref&gt;
|-
|၃။
|{{အလံ|Russia}}
|ဒီဗော့စတော့ခ်မြို့
|၄-၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂
|(၇) ကြိမ်မြောက် အရှေ့ဖျားစီးပွားရေးဖိုရမ် (The 7th Eastern Economic Forum-2022) သို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ မျက်နှာစုံညီပွဲတွင် ပူတင်နှင့်လည်း ဆုံတွေ့နိုင်ခဲ့သည်။ 
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/29869|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် Eastern Economic Forum-2022 ၏ မျက်နှာစုံညီအစည်းအဝေး Plenary Session ၌ တက်ရောက် ပါဝင်ဆွေးနွေး|accessdate=2025-6-26|publisher=MOI}}&lt;/ref&gt;
|-
|၄။
|{{Flag|China}}
|[[ကူမင်းမြို့]]
|၇ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၄
|အဋ္ဌမကြိမ် မဟာမဲခေါင်ဒေသခွဲ (ဂျီအမ်အက်စ်) ထိပ်သီးအစည်းအဝေးသို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ တရုတ်ဝန်ကြီးချုပ် မစ္စတာလီချန်နှင့် တွေဆုံခဲ့သည်။
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/63632|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် အဋ္ဌမကြိမ် မဟာမဲခေါင်ဒေသခွဲ (ဂျီအမ်အက်စ်) ထိပ်သီးအစည်းအဝေးသို့ တက်ရောက်|accessdate=2025-6-26|publisher=Ministry of Information}}&lt;/ref&gt;
|-
|၅။
|{{အလံ|Russia}}
{{Flag|Belarus}}
|[[မော်စကိုမြို့]]၊ မင့်စ်မြို့
|၄-၉ မတ် ၂၀၂၅
|ရုရှားသမ္မတ ပူတင်နှင့် ဘယ်လာရုစ်နိုင်ငံသမ္မတ လူကာရှန်ကိုတို့နှင့် တွေ့ဆုံခဲ့သည်။
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2025/03/12/398454.html|title=မင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ ရွေးကောက်ပွဲကို ရုရှားနဲ့ ဘီလာရုစ် အာဏာရှင်တွေ အားပေး|accessdate=2025-6-26|publisher=The Irrawaddy}}&lt;/ref&gt;
|-
|၆။
|{{Flag|Thailand}}
|[[ဘန်ကောက်မြို့]]
|၃ ဧပြီ ၂၀၂၅
|ထိုင်းနိုင်ငံတွင် ကျင်းပသည့် [[ဘင်းမ်စတက်|BIMSTEC]] ထိပ်သီးအစည်းအဝေးတွင် တက်ရောက်ခဲ့သည်။
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://ayartimes.com/?p=52388|title=စစ်ခေါင်းဆောင် က ဘင်းမ်စတက် အစည်းအဝေးအတွက် ပြင်ဆင်ခဲ့သော်လည်း အကျိုးအမြတ် မထွက်ဘဲ ဆန့်ကျင်မှုများသာ ကြုံတွေ့ခဲ့ရ|publisher=Ayeyarwaddy Times|accessdate=2025-6-26}}&lt;/ref&gt;
|-
|၇။
|{{အလံ|Russia}}
|[[မော်စကိုမြို့]]
|၇-၁၀ မေ ၂၀၂၅
|ရုရှားနိုင်ငံ၊ မော်စကိုမြို့တွင်ကျင်းပသည့် [[ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်|ဒုတိယကမ္ဘာစစ်]]ပြီးဆုံးသည့် ရင်ပြင်နီအောင်ပွဲ အခမ်းအနားတက်ပွဲတက်ရောက်ခဲ့သည်။
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/69680|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ မဟာမျိုးချစ်စစ်ပွဲကြီးအောင်ပွဲ နှစ် (၈၀) ပြည့်အထိမ်းအမှတ် စစ်ရေးပြအခမ်းအနားသို့ ပါဝင်တက်ရောက်|accessdate=2025-6-26|publisher=Ministry of Information}}&lt;/ref&gt;
|-
|၈။
|{{Flag|Russia}}
{{အလံ|Belarus}}
|မင့်စ်မြို့၊ နိုဗာစီဗစ်မြို့၊ Ulan-Ude မြို့
|၂၅-၂၉ ဇွန် ၂၀၂၅
|စတုတ္ထအကြိမ် ဥရောပ-အာရှစီးပွားရေးဖိုရမ်(Eurasian Economic Forum 2025)သို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ဘယ်လာရုစ်နိုင်ငံသို့ မရောက်မီ၊ ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းနိုင်ငံ နိုဗာစီဗစ်မြို့သို့ အရင်ရောက်ရှိပြီး၊ နိုဗာစီဗစ်ဒေသအုပ်ချုပ်ရေးမှူး Mr. Travnikov Ahdrey Aleksandrovich နှင့် တွေ့ဆုံခဲ့သည်။ ဘယ်လာရုစ်သမ္မတနိုင်ငံမှ ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းနိုင်ငံ၊ Buryatia ပြည်နယ်၊ Ulan-Ude မြို့သို့ တရားဝင်ချစ်ကြည်ရေးခရီးရောက်ရှိခဲ့သည်။ 
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/71501|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့် ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ စတုတ္ထအကြိမ် ဥရောပ-အာရှစီးပွားရေးဖိုရမ်(EEF 2025)သို့ တက်ရောက်ရန် ဘယ်လာရုစ်သမ္မတနိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိ|accessdate=2025-6-26|publisher=MOI|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250626062311/https://www.moi.gov.mm/news/71501|archivedate=2025-6-26}}&lt;/ref&gt;
|-
|၉။
|{{အလံ|China}}
|တီယန်ကျင်းမြို့ 
|၃၀ ဩဂုတ် - ၇ စက်တင်ဘာ&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/74578|title=တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံသို့ အလုပ်သဘောခရီးစဉ်သွားရောက်ခဲ့ပြီး နှစ်နိုင်ငံနှင့် နိုင်ငံတကာမှ ခေါင်းဆောင်များအား တွေ့ဆုံ၍ နိုင်ငံဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် ဆွေးနွေးဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့သည့် ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ယာယီသမ္မတ နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့အား ပြည်သူလူထုများက သောင်းသောင်းဖြဖြ ကြိုဆိုနှုတ်ဆက်|publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန|accessdate=8 September 2025}}&lt;/ref&gt; ၂၀၂၆
|[[ရှန်ဟိုင်းပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးအဖွဲ့|ရှန်ဟိုင်းပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုအဖွဲ့]] ထိပ်သီးအစည်းအဝေးသို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/74363|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ယာယီသမ္မတ နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ရှန်ဟိုင်းပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုအဖွဲ့ ထိပ်သီးအစည်းအဝေး (SCO SUMMIT 2025) အစည်းအဝေးအထိမ်းအမှတ်ကြိုဆိုဂုဏ်ပြုညစာစားပွဲသို့ တက်ရောက်|accessdate=၁ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅|publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန}}&lt;/ref&gt;
|
|-
|၁၀။
|{{အလံ|Russia}}
|[[မော်စကိုမြို့]]
|၂၄-၂၈ စက်တင်ဘာ   ၂၀၂၆ 
|ကမ္ဘာ့အဏုမြူသီတင်းပတ်ဖိုရမ်-၂၀၂၅ (World Atomic Week Forum 2025) သို့တက်ရောက်ခဲ့သည်။ 
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/75321|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ယာယီသမ္မတ နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ ကမ္ဘာ့အဏုမြူသီတင်းပတ်ဖိုရမ်-၂၀၂၅ (World Atomic Week Forum - 2025) ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းနိုင်ငံသို့ထွက်ခွာ|publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန|accessdate=25 September 2025}}&lt;/ref&gt;
|}

=== နိုင်ငံတော်သမ္မတ (၂၀၂၆ - လက်ရှိ) ===

* တစ်ကြိမ် - {{အလံ|India}}၊  {{အလံ|China}}၊   {{အလံ|Laos}}၊ {{အလံ|Thailand}}

{| class=&quot;wikitable&quot;
!ခရီးစဉ်
!ရောက်ရှိသည့် နိုင်ငံများ
!မြို့များ
!ရက်စွဲ
!အကြောင်းအရာ
!ရင်းမြစ်
|-
|၁။
|{{အလံ|India}}
|[[ဗုဒ္ဓဂါယာ]]၊ [[နယူးဒေလီမြို့]]၊ [[မွမ်ဘိုင်းမြို့]]
|၃၀ မေ&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ အိန္ဒိယနိုင်ငံသို့ တရားဝင်ခရီးစဉ် ရောက်ရှိ |url=http://www.moi.gov.mm/news/83365 |access-date=2026-05-31 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt; - ၃ ဇွန် ၂၀၂၆ 
|
|
|-
|၂။
|{{အလံ|China}}
|[[ပေကျင်းမြို့]]
|၁၅ ဇွန်&lt;ref&gt;{{Cite web |title=သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင် ဦး​ဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ တရုတ်နိုင်ငံ ​​​​ပေကျင်းမြို့သို့​ရောက်ရှိ |url=https://news-eleven.com/article/312702 |access-date=2026-06-15 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}&lt;/ref&gt; - ၁၉ ဇွန် ၂၀၂၆ 
|
|
|-
|၃။
| {{အလံ|Laos}}
|[[ဗီယင်ကျန်းမြို့]]
|၃ ဇူလိုင်&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်နှင့် ဇနီး ဒေါ်ကြူကြူလှ ဦးဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ လာအိုပြည်သူ့ဒီမိုရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံသို့ နိုင်ငံတော်အဆင့်ချစ်ကြည်ရေးခရီးစဉ်ရောက်ရှိ |url=http://www.moi.gov.mm/news/84781 |access-date=2026-07-04 |website=Ministry Of Information |language=en}}&lt;/ref&gt; - ၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၆
|
|
|-
|၄။
|{{အလံ|Thailand}}
|ဘန်ကောက်မြို့
|၆ - ၇ ဩဂုတ် ၂၀၂၆&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2026-08-07 |title=၂၀၂၆ ဩဂုတ် ၆ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများ တိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - ကန့်ကွက်မှုတွေနဲ့ ဦးမင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ ထိုင်းခရီးစဉ် စတင် |url=https://www.bbc.com/burmese/live/cw20jkkz3y81t |access-date=2026-08-07 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}&lt;/ref&gt;
|
|
|} 
[[File:Мин Аун Хлайн в Татарстане 02 (25-06-2021).jpg|thumb|၂၀၂၁ခုနှစ် ဇွန်လအတွင်းက ရုရှားနိုင်ငံခရီးစဉ်တွင် ​တွေ့ရစဉ်]]

== လူမျိုးတုံး သတ်ဖြတ်မှုနှင့် စစ်ရာဇဝတ်မှုများ ==
[[ကုလသမဂ္ဂ လူ့အခွင့်အရေး ကောင်စီ]]က မင်းအောင်လှိုင်၏ တပ်မတော်သားများသည် [[ကချင်ပြည်နယ်]]နှင့် [[ရှမ်းပြည်နယ်]]က အရပ်သားများကို တမင်တကာ ပစ်မှတ်ထားခဲ့ကြကြောင်း၊ ရိုဟင်ဂျာအမျိုးသမီးများကို အဓမ္မပြုကျင့်ခဲ့ကြောင်း၊ အရပ်သားများကိုပစ်ခတ်ကြောင်းနှင့် [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]အတွင်းရှိ ကျေးရွာများ မီးရှို့ကြောင်း အစီရင်ခံ သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Section |first=United Nations News Service |date=20 June 2016 |title=UN News – Myanmar must address 'serious' human rights violations against minorities – UN rights chief |url=http://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=54268#.WdnLnTtpG02 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180212012658/http://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=54268#.WdnLnTtpG02 |archive-date=12 February 2018 |access-date=8 October 2017 |website=UN News Service Section |language=en}}&lt;/ref&gt; သူသည် ရိုဟင်ဂျာလူမျိုးများအား လူမျိုးတုန်းရှင်းလင်းခြင်းအတွက် စွပ်စွဲခံနေရသည်။&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Farmaner |first=Mark |date=13 September 2017 |title=Only One Person Can Stop Ethnic Cleansing In Myanmar, And It Isn't Aung San Suu Kyi |work=[[Huffington Post]] |url=https://www.huffingtonpost.com/entry/myanmar-rohingya-aung-san-suu-kyi_us_59b83175e4b02da0e13cf59f |url-status=live |access-date=31 October 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190209201258/https://www.huffingtonpost.com/entry/myanmar-rohingya-aung-san-suu-kyi_us_59b83175e4b02da0e13cf59f |archive-date=9 February 2019 |accessdate=19 January 2022 |archivedate=9 February 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190209201258/https://www.huffingtonpost.com/entry/myanmar-rohingya-aung-san-suu-kyi_us_59b83175e4b02da0e13cf59f }}&lt;/ref&gt; အဆိုပါလုပ်ရပ်များသည် လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှု၊ စစ်ရာဇဝတ်မှုနှင့် လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုများ ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite news |date=30 March 2015 |title=Burma's Military Milestone |publisher=[[Human Rights Watch]] |url=https://www.hrw.org/news/2015/03/30/burmas-military-milestone |url-status=live |access-date=27 August 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160804172653/https://www.hrw.org/news/2015/03/30/burmas-military-milestone |archive-date=4 August 2016 |accessdate=28 May 2017 |archivedate=4 August 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160804172653/https://www.hrw.org/news/2015/03/30/burmas-military-milestone }}&lt;/ref&gt;

၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် ကုလသမဂ္ဂ၏ လွတ်လပ်သော နိုင်ငံတကာ အချက်အလက်ရှာဖွေရေးမစ်ရှင်က မင်းအောင်လှိုင်နှင့် အခြားသော စစ်ဗိုလ်ချုပ်များသည် ရခိုင်ပြည်နယ်၊ ကချင်ပြည်နယ်နှင့် ရှမ်းပြည်နယ်တို့တွင် ပြုလုပ်ခဲ့သော ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်မှုများအတွက် အဓိက တာဝန်ရှိသူများဟု ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;UNReport&quot;&gt;{{Cite news |last=Nebehay |first=Stephanie |date=27 August 2018 |title=Myanmar generals had &quot;genocidal intent&quot; against Rohingya, must face justice – UN |language=en |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/article/myanmar-rohingya-un-idUSL8N1VH04R |accessdate=19 January 2022 |archivedate=12 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210212175728/https://www.reuters.com/article/myanmar-rohingya-un-idUSL8N1VH04R }}&lt;/ref&gt; မင်းအောင်လှိုင်နှင့် တကွ အခြားစစ်ဗိုလ်ချုပ်များဖြစ်သည့် စိုးဝင်း၊ အောင်ကျော်ဇော၊ မောင်မောင်စိုးနှင့် သန်းဦးတို့အား စစ်ရာဇဝတ်မှုများအတွက် နိုင်ငံတကာ ရာဇဝတ်မှု တရားရုံးတို့တွင် တရားစွဲဆိုသင့်ကြောင်း ကုလသမဂ္ဂ စုံစမ်းစစ်ဆေးရေးအဖွဲ့က ပြောကြားခဲ့သည်။&lt;ref name=UNReport/&gt;

မြန်မာနိုင်ငံတွင်း လူမျိုးရေးနှင့် ဘာသာရေး အမုန်းတရားများ ပြန့်ပွားမှုကို ကာကွယ်ရန်အတွက်ဟုဆိုကာ ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်က မင်းအောင်လှိုင်အပါအဝင် လူပုဂ္ဂိုလ်နှင့် အဖွဲ့အစည်းများ၏ ဖေ့စ်ဘွတ်စာမျက်နှာ ၁၉ ခုကို ဖယ်ရှားခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite news |date=27 August 2018 |title=Facebook bans Myanmar army chief over rights abuses |work=[[The Times of India]] |url=https://www.timesofindia.com/world/south-asia/facebook-bans-myanmar-army-chief-over-rights-abuses/articleshow/65561259.cms |access-date=27 August 2018}}{{Dead link|date=April 2020 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |date=27 August 2018 |title=Facebook bans Myanmar Army Chief Min Aung Hlaing, 19 others over rights abuses |publisher=[[News Nation]] |url=http://www.newsnation.in/world-news/facebook-bans-myanmar-army-chief-min-aung-hlaing-19-after-un-report-on-rohingya-article-201517.html |url-status=live |access-date=27 August 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180827174300/http://www.newsnation.in/world-news/facebook-bans-myanmar-army-chief-min-aung-hlaing-19-after-un-report-on-rohingya-article-201517.html |archive-date=27 August 2018 |accessdate=19 January 2022 |archivedate=27 August 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180827174300/http://www.newsnation.in/world-news/facebook-bans-myanmar-army-chief-min-aung-hlaing-19-after-un-report-on-rohingya-article-201517.html }}&lt;/ref&gt; ၂၀၁၉ ခုနှစ် မေလ ၁၆ ရက်တွင် တွစ်တာမှလည်း မင်းအောင်လှိုင်ကို ဖယ်ရှားခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Archived copy |url=https://www.theguardian.com/world/2019/may/16/myanmar-army-chiefs-twitter-account-suspended-over-anti-rohingya-hate-speech |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200630080746/https://www.theguardian.com/world/2019/may/16/myanmar-army-chiefs-twitter-account-suspended-over-anti-rohingya-hate-speech |archive-date=30 June 2020 |access-date=5 May 2020}}&lt;/ref&gt;

၂၀၁၉ ခုနှစ် မတ်လ ၁၇ ရက်နေ့တွင် ရခိုင်လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်တစ်ဦးဖြစ်သော ဦး[[ကျော်ဇောဦး]]က ရခိုင်ပြည်နယ်တွင်း တပ်မတော်၏ လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုများသည် ပြည်သူလူထုနှင့် ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်များအား ထိခိုက်နစ်နာစေကြောင်း အိတ်ဖွင့်ပေးစာကို မင်းအောင်လှိုင်ထံ ပေးပို့ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite book |url=https://kzo.home.blog/2019/03/18/open-letter-to-myanmar-cinc-min-aung-hlaing-from-u-kyaw-zaw-oo-about-damage-incurred-by-intentional-and-indiscriminate-attacks-of-myanma-tatmadaw-on-non-military-targets/ |title=Open Letter to Senior General Min Aung Hlaing from U Kyaw Zaw Oo about damage to cultural heritage, fatalities and casualties incurred by intentional and indiscriminate attacks of Myanma Tatmadaw on non-military targets |publisher=[[Kyaw Zaw Oo]] |year=2019 |access-date=27 December 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201227103927/https://kzo.home.blog/2019/03/18/open-letter-to-myanmar-cinc-min-aung-hlaing-from-u-kyaw-zaw-oo-about-damage-incurred-by-intentional-and-indiscriminate-attacks-of-myanma-tatmadaw-on-non-military-targets/ |archive-date=27 December 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book |url=https://kzo.home.blog/2019/03/18/open-letter-to-senior-general-min-aung-hlaing-from-u-kyaw-zaw-oo-about-intentional-and-indiscriminate-attacks-of-myanma-tatmadaw-on-non-military-targets/ |title=သမိုင်းဝင် ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာအဆောက်အအုံများအပါအဝင် စစ်ဖက်ပစ်မှတ်မဟုတ်သည့်နေရာများသို့ တမင်သက်သက် ပစ်ခတ်ကြသဖြင့် သေဆုံးထိခိုက်ကြရသည့်ကိစ္စ အိတ်ဖွင့်ပေးစာ |publisher=[[Kyaw Zaw Oo]] |year=2019 |language=my |access-date=27 December 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201227104428/https://kzo.home.blog/2019/03/18/open-letter-to-senior-general-min-aung-hlaing-from-u-kyaw-zaw-oo-about-intentional-and-indiscriminate-attacks-of-myanma-tatmadaw-on-non-military-targets/ |archive-date=27 December 2020}}&lt;/ref&gt;

အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုက မင်းအောင်လှိုင်အား ပိတ်ဆို့မှုများ ချမှတ်ခဲ့ရာ သူ့အား အမေရိကန်နိုင်ငံသို့ ဝင်ရောက်ခွင့်ကို ၂၀၁၉ ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် ပိတ်ပင်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |title=US Tightens Sanctions on Myanmar Army Chief |url=https://www.voanews.com/east-asia-pacific/us-tightens-sanctions-myanmar-army-chief |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210108091251/https://www.voanews.com/east-asia-pacific/us-tightens-sanctions-myanmar-army-chief |archive-date=8 January 2021 |access-date=11 January 2021 |website=Voice of America |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Treasury Sanctions Individuals for Roles in Atrocities and Other Abuses |url=https://home.treasury.gov/news/press-releases/sm852 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201207144752/https://home.treasury.gov/news/press-releases/sm852 |archive-date=7 December 2020 |access-date=11 January 2021 |website=U.S. Department of the Treasury}}&lt;/ref&gt;

၂၀၁၇ ခုနှစ်အတွင်း ရိုဟင်ဂျာလူမျိုးများအပေါ် ကျူးလွန်ခဲ့သော လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်ခဲ့သည့် ရာဇဝတ်မှုများနှင့် စစ်ရာဇဝတ်မှုပေါင်းများစွာအတွက် စစ်ခေါင်းဆောင် [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[သတိုးမဟာသရေစည်သူ]] [[သတိုးသီရိသုဓမ္မ|သတိုးသီရိ]]သုဓမ္မ မင်းအောင်လှိုင်ကို ဖမ်းဝရမ်းထုတ်ရန် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ရာဇဝတ်မှုတရားရုံး (ICC) ၏ ရှေ့နေချုပ် ကာရင် ခန်း (Karim AA Khan) က ICC တရားရုံးကို ၂၀၂၄ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၂၇ ရက်နေ့တွင်လျှောက်ထားသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cwy147w07pyo|title=အိုင်စီစီ ဖမ်းဝရမ်း လျှောက်ထားမှု အပေါ် စစ်ကောင်စီ တုံ့ပြန်ချက်|work=BBC Burmese|access-date=၂၈ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၄|date=၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄ }}&lt;/ref&gt;လူ့အခွင့်အရေးတက်ကြွသူများက ထောက်ခံကြိုဆိုခဲ့ကြသော်လည်း တရုတ်နိုင်ငံခြားရေးပြောခွင့်ရ Mao Ning က ကုလသမဂ္ဂလုံခြုံရေးကောင်စီက အမှုကိုလွှဲပြောင်းပေးခြင်းမျိုးမဟုတ်လျှင် ရောမဥပဒေစာချုပ်၌ လက်မှတ် မထိုးထားသည့် နိုင်ငံ နှင့် နယ်မြေများအပေါ် အိုင်စီစီတရားရုံးက စီရင်ပိုင်ခွင့်မရှိဟု  နိုဝင်ဘာ ၂၈ ရက် တွင် မြန်မာစစ်ခေါင်းဆောင်ဘက်က ပြောဆို ရပ်တည်ခဲ့သည်။အလားတူ မြန်မာစစ်ကောင်စီပြောခွင့်ရ ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်းကလည်း အိုင်စီစီရှေ့နေချုပ်၏ ပြောကြားချက်အပေါ် လက်မခံဘဲ ပယ်ချသည်။

== အကျင့်ပျက်ခြစားမှုများ ==
မင်းအောင်လှိုင်သည် တပ်မတော်ပိုင် [[ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ စီးပွားရေး ဦးပိုင်လီမိတက်]] (MEHL)တွင် ရှယ်ယာအများစု ပိုင်ဆိုင်သူတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၀-၁၁ ဘဏ္ဍာရေးနှစ်တွင် ရှယ်ယာ ၅၀၀၀ ပိုင်ဆိုင်ခဲ့ပြီး နှစ်စဉ်အမြတ်ဝေစုအနေဖြင့် ဒေါ်လာ နှစ်သိန်းခွဲ ရရှိခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Leaked documents reveal global business links to Myanmar military crimes |url=https://www.amnesty.org/en/latest/news/2020/09/mehl-military-links-to-global-businesses/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210108144231/https://www.amnesty.org/en/latest/news/2020/09/mehl-military-links-to-global-businesses/ |archive-date=8 January 2021 |access-date=11 January 2021 |website=Amnesty International |language=en}}&lt;/ref&gt; သူသည် MEHL ၏ နာယက အဖွဲ့ဝင်လည်း ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |date=17 June 2020 |title=Systemic Conflict of Interest in Myanmar Military Allows for Serious Corruption |url=https://www.justiceformyanmar.org/press-releases/systemic-conflict-of-interest-in-myanmar-military-allows-for-serious-corruption |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201026180332/https://www.justiceformyanmar.org/press-releases/systemic-conflict-of-interest-in-myanmar-military-allows-for-serious-corruption |archive-date=26 October 2020 |access-date=11 January 2021 |website=Justice For Myanmar}}&lt;/ref&gt;

မင်းအောင်လှိုင်၏ သားဖြစ်သူ အောင်ပြည့်စုံသည် Sky One ဆောက်လုပ်ရေးကုမ္ပဏီနှင့် အောင်မြင့်မိုမင်းအာမခံ ကုမ္ပဏီအပါအဝင် ကုမ္ပဏီများစွာ ပိုင်ဆိုင်ထားသည်။&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt; အောင်ပြည့်စုံသည် ဆက်သွယ်ရေးကုမ္ပဏီတစ်ခုဖြစ်သော [[မိုင်တဲလ် မြန်မာ]]တွင်လည်း ရှယ်ယာများစွာ ပါဝင်ထားသည်။&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{Cite web |title=တပ်ချုပ်သားပိုင်ကုမ္ပဏီများကို အရေးယူရန် ကုလအချက်အလက်ရှာဖွေရေးအဖွဲ့ တောင်းဆို |url=https://www.myanmar-now.org/mm/news/2402 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210201053646/https://www.myanmar-now.org/mm/news/2402 |archive-date=1 February 2021 |access-date=11 January 2021 |website=Myanmar NOW |language=my}}&lt;/ref&gt; တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်အဖြစ် တာဝန်ယူပြီးနောက် ၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့ရှိ [[ပြည်သူ့ရင်ပြင်နှင့် ပြည်သူ့ဥယျာဉ်]]တွင် စားသောက်ဆိုင်နှင့် အနုပညာပြခန်းအတွက် နှစ် ၃၀ မြေငှားရမ်းခြင်းကို ဈေးကွက်ပေါက်ဈေးထက် လျော့နည်းသော နှုန်းထားဖြင့် သားဖြစ်သူ အောင်ပြည့်စုံက ရရှိခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Military Chief's Son Paid 'Very Low' Rent for His Upscale Restaurant on Government-Owned Land |url=https://www.myanmar-now.org/en/news/military-chiefs-son-paid-very-low-rent-for-his-upscale-restaurant-on-government-owned-land |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200717014336/https://myanmar-now.org/en/news/military-chiefs-son-paid-very-low-rent-for-his-upscale-restaurant-on-government-owned-land |archive-date=17 July 2020 |access-date=11 January 2021 |website=Myanmar NOW |language=en}}&lt;/ref&gt; ဆေးနှင့် ဆေးပစ္စည်းများအတွက် [[အစားအသောက်နှင့် ဆေးဝါးကွပ်ကဲမှုဌာန (မြန်မာ)|အစားအသောက်နှင့် ဆေးဝါးကွပ်ကဲရေးဌာန]]၏ ခွင့်ပြုချက်နှင့် အခွန်ကိစ္စရပ်များကို ဝန်ဆောင်မှုပေးသော ''A&amp;M Mahar'' ကုမ္ပဏီသည်လည်း အောင်ပြည့်စုံပိုင်ဆိုင်သော ကုမ္ပဏီ ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web |title=Dirty Secrets #2: Sr. Gen. Min Aung Hlaing's family profiting off of FDA and Customs clearances |url=https://www.justiceformyanmar.org/stories/dirty-secrets-2-sr-gen-min-aung-hlaings-family-selling-fda-and-customs-clearance-for-profit |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201026181000/https://www.justiceformyanmar.org/stories/dirty-secrets-2-sr-gen-min-aung-hlaings-family-selling-fda-and-customs-clearance-for-profit |archive-date=26 October 2020 |access-date=11 January 2021 |website=Justice For Myanmar}}&lt;/ref&gt; အခွန်ဌာနကို MEHL ၏ ဒါရိုက်တာဟောင်းဖြစ်သူ ဦးကျော်ထင်က ဦးဆောင်သည်။&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;

၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် သမီးဖြစ်သူ [[ခင်သီရိသက်မွန်]]သည် [[သတ္တမမြောက်အာရုံ]] ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Cite web |title=Military Chief's Family Members Spend Big on Blockbuster Movies, Beauty Pageants |url=https://www.myanmar-now.org/en/news/military-chiefs-family-members-spend-big-on-blockbuster-movies-beauty-pageants |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201215082136/https://www.myanmar-now.org/en/news/military-chiefs-family-members-spend-big-on-blockbuster-movies-beauty-pageants |archive-date=15 December 2020 |access-date=11 January 2021 |website=Myanmar NOW |language=en}}&lt;/ref&gt; ထိုနှစ်မှာပင် ချွေးမဖြစ်သူ မျိုးရတနာထိုက်က Stellar Seven Entertainment အမည်ရှိ ဖျော်ဖြေရေးကုမ္ပဏီတစ်ခုကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;

==ထမ်းဆောင်ခဲ့သော စစ်ဖက်ဆိုင်ရာတာဝန်များ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
!ခုနှစ် !! နေရာ !!ရာထူး!! တာဝန်
|-၁၉၉၅-၁၉၉၈(အမှတ်(၃၆၉)ခြေမြန်တပ်ရင်း)နမခလက်အောက်ခံတပ်ရင်း(တပ်ရင်းမှူး)
| ၁၉၉၈ ||[[အမှတ်(၃၃)ခြေမြန်တပ်မ ဌာနချုပ်]] || ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး || စစ်ဦးစီးအရာရှိ (ပထမတန်း)
|-
| ၁၉၉၉ ||[[အမှတ်(၃၃)ခြေမြန်တပ်မ ဌာနချုပ်]] || ဗိုလ်မှူးကြီး|| နည်းဗျူဟာမှူး
|-
| ၂၀၀၂  ||[[အမှတ်(၄၄)ခြေမြန်တပ်မ ဌာနချုပ်]] || ဗိုလ်မှူးချုပ် || တပ်မမှူး
|-
| ၂၀၀၃ ဩဂုတ် ||[[စစ်တက္ကသိုလ်]] || ဗိုလ်မှူးချုပ် || ကျောင်းအုပ်ကြီး
|-
| ၂၀၀၄ နိုဝင်ဘာ || [[အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]  || ဗိုလ်ချုပ်|| တိုင်းမှူး
|-
| ၂၀၀၆ || [[တြိဂံဒေသတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] || ဗိုလ်ချုပ် || တိုင်းမှူး
|-
| ၂၀၀၇ || [[မြန်မာနိုင်ငံ ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || ဗိုလ်ချုပ်|| [[အမှတ် (၂) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့မှူး]]
|-
| ၂၀၀၈ || [[မြန်မာနိုင်ငံ ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး || [[အမှတ် (၂) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့မှူး]]
|-
| ၂၀၁၀ ဩဂုတ် || [[မြန်မာနိုင်ငံ ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ||  [[ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)|ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး (ကြည်း/ ရေ/ လေ)]]
|-
|၂၀၁၁ မတ် || rowspan=&quot;3&quot; |[[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး]]|| ဗိုလ်ချုပ်ကြီး|| rowspan=&quot;3&quot; | [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်|တပ်မတော်ကာကွယ်ရေး ဦးစီးချုပ်]]
|-
|၂၀၁၂ ဧပြီ ၃ || ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး
|-
|၂၀၁၃  မတ်  || ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး
|}

== ဂုဏ်ပြုခံရခြင်း ==
၂၀၁၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁ ရက်တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးသိန်းစိန်က  [[ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟ]]ဘွဲ့ဖြစ်သော [[မဟာသရေစည်သူ]]ဘွဲ့ကို ချီးမြှင့်အပ်နှံခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web|title=မြန်မာနိုင်ငံပြန်တမ်း|url=https://data.opendevelopmentmekong.net/dataset/3ca3a1e3-b448-4c9a-b428-cf32d455055e/resource/155c187b-6893-4037-bacb-a6ca8676deb2/download/69-18.pdf|accessdate=2025 August 2|publisher=Open Data Mekong}}&lt;/ref&gt;

၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၁၇ ရက်တွင် အမိန်ကြော်ငြာစာ အမှတ် ၆၂/၂၀၂၂ အရ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ]] မင်းအောင်လှိုင်သည် [[ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟ]]ဘွဲ့ဖြစ်သော [[သတိုးမဟာသရေစည်သူ]]ဘွဲ့နှင့် [[သုဓမ္မသင်္ဂဟ]]ဘွဲ့ဖြစ်သော [[သတိုးသီရိသုဓမ္မ]]ဘွဲ့တို့ မိမိကိုယ်ကို ချီးမြှင့်အပ်နှင်းခဲ့သည်။ &lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ (၅) ရက်နေ့တွင် [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]က ဂုဏ်ထူးဆောင် [[ပြည်သူ့ရေးရာ စီမံခန့်ခွဲမှု|ပြည်သူ့ရေးရာစီမံခန့်ခွဲမှု]]ပါရဂူဘွဲ့ Honorary Doctor of Public Administration (D.P.A honoris causa) ကိုချီးမြှင့်အပ်နှင်းခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |title=NP News |url=https://www.npnewsmm.com/news/69846d4bdd503d7856062b39 |access-date=2026-04-14 |website=www.npnewsmm.com}}&lt;/ref&gt;

== ကျန်းမာရေး နှင့် အရေးပေါ်ခွဲစိတ်ခံရမှု ==
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂၀ ရက်နေ့တွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်သည် ခါးကျီးပေါင်းရောဂါကြောင့် အာရုံကြောညပ်ခြင်း (Lumbar Spondylosis with Spinal Stenosis) ဝေဒနာအတွက်  နေပြည်တော်ရှိ အမှတ် (၂) တပ်မတော်ဆေးရုံကြီး (ခုတင် ၁၀၀၀) ၌ အိန္ဒိယနိုင်ငံမှ ပါရဂူများနှင့် မြန်မာ့တပ်မတော်ဆေးတပ်ဖွဲ့တို့ ပူးပေါင်း၍ ၂ နာရီကြာ အရေးပေါ် ခွဲစိတ်ကုသမှု ခံယူခဲ့သည်။ထို ခွဲစိတ်မှုသည် အောင်မြင်ခဲ့ကြောင်း ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂၃ ရက်နေ့တွင် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီက သတင်းထုတ်ပြန်ပေးခဲ့ပြီး၊ထုတ်ပြန်ချက်ထဲ တာဝန်များပြန်လည်ထမ်းဆောင်နေပြီဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://news-eleven.com/article/310689|title=ယာယီသမ္မတ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ခါးကျီးပေါင်းရောဂါကြောင့် အာရုံကြောညပ်ခြင်း ဝေဒနာခံစားခဲ့ရသဖြင့်  အရေးပေါ်ခွဲစိတ်ကုသမှု (၂)နာရီကြာ ပြုလုပ်ခဲ့ရ|work=Eleven Media Group|access-date=၂၃ မတ် ၂၀၂၆|date=၂၃ မတ် ၂၀၂၆}}&lt;/ref&gt;

== ကိုးကား ==
{{Reflist|2}}

{{s-start}}
{{s-mil}}
{{s-bef|before=[[ရွှေမန်း၊ ဦး|သူရရွှေမန်း]]}}
{{s-ttl|title=[[ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)]]|years=၂၀၁၀–၂၀၁၁}}
{{s-aft|after=[[လှဌေးဝင်း (ဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|လှဌေးဝင်း]]}}
{{s-bef|before=[[သန်းရွှေ]]}}
{{s-ttl|title=[[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]|years=၂၀၁၁–၂၀၂၆}}
{{S-aft|after= [[ရဲဝင်းဦး]]}}
{{s-off}}
{{s-bef|before=[[သန်းရွှေ]]&lt;br&gt;{{nobold|[[နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ|နအဖ]]ဥက္ကဋ္ဌ &lt;small&gt;(၁၉၉၇–၂၀၁၁)&lt;/small&gt;}}}}
{{s-ttl|title=[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]]|years=၂၀၂၁–၂၀၂၅}}
{{S-aft|after= ''ကောင်စီဖျက်သိမ်း''}}
{{s-bef|before=[[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|မြင့်ဆွေ]] {{nobold|(ယာယီ)}}}}
{{s-ttl|title=ယာယီ[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|သမ္မတ]] (တာဝန်) |years=၂၀၂၄–၂၀၂၆}}
{{S-aft|after= ''ကိုယ်တိုင်''}}
{{s-vac|last=[[သိန်းစိန်]] {{nobold|(၂၀၁၁)}}}}
{{s-ttl|title=[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|ဝန်ကြီးချုပ်]] |years=၂၀၂၁–၂၀၂၅}}
{{S-aft|after= [[ညိုစော]]}}
{{s-end}}

{{မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ}}
{{မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်သူ အကြီးအကဲများ}}
{{နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ}}

{{lifetime|၁၉၅၆| | }}
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတများ]]
[[ကဏ္ဍ:တပ်မတော် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဝင်များ]]
[[ကဏ္ဍ:အာဏာသိမ်း ခေါင်းဆောင်များ]]
[[ကဏ္ဍ:မကွေးတိုင်းဒေသကြီးမှ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:ထားဝယ်လူမျိုး]]</text>
      <sha1>7ir5xwloxfz7drvw6ou26x0mjak2n5u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ပြည်သူ့လွှတ်တော်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>21211</id>
    <revision>
      <id>1046822</id>
      <parentid>1031363</parentid>
      <timestamp>2026-08-06T18:17:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>နေနီဝန်း</username>
        <id>89694</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ အမည်ပြောင်းထား</comment>
      <origin>1046822</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="56666" sha1="e8g5h8oipy50n9rg9g6lepclw7d9mbj" xml:space="preserve">{{about|၂၀၀၈ခုနှစ်အခြေခံဥပဒေအရ ပြည်သူ့လွှတ်တော်|၁၉၄၇ခုနှစ်အခြေခံဥပဒေအရ ပြည်ထောင်စုပါလီမန်၏အောက်လွှတ်တော်|ပြည်သူ့လွှတ်တော် (၁၉၅၂)|၁၉၇၄ခုနှစ်အခြေခံဥပဒေအရ ပြည်သူ့လွှတ်တော်|ပြည်သူ့လွှတ်တော် (၁၉၇၄)}}
{{Infobox legislature
 | name               = ပြည်သူ့လွှတ်တော်
 | native_name        = 
 | background_color   = orange
 | text_color         = white
  | native_name_lang   = 
 | transcription_name = 
 | legislature        = [[တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်]]
 | coa_pic            = Myanmar Pyithu Hluttaw Logo.svg
 | coa_res            = 200px 
 | coa_alt            =
 | foundation         = {{Start date|2011|1|31|df=y}}
 | house_type         = အောက်လွှတ်တော်
 | body               = ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်
 | leader1_type       = [[ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ|ဥက္ကဋ္ဌ]]
 | leader1            = [[ခင်ရီ|ဦးခင်ရီ]]
 | party1             = [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|USDP]]
 | election1          = ၁၆ မတ် ၂၀၂၆
 | leader2_type       = ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ
 | leader2            = [[မောင်မောင်အုန်း|ဦးမောင်မောင်အုန်း]]
 | party2             = [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|USDP]]
 | election2          = ၁၆ မတ် ၂၀၂၆
 |seats           = လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ၄၄၀ ဦး
 | house1             = ပြည်သူ့လွှတ်တော်
 | structure1         = [[ဖိုင်:Myanmar Pyithu Hluttaw 2026.svg|ပြည်သူ့လွှတ်တော် (၂၀၂၆)]]
 | structure1_res     = 250px
 | structure1_alt     =
 | political_groups1  =  
{{colorbox|#006B31}} [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|USDP]] (၂၃၁)&lt;br /&gt;
{{colorbox|##FFFFFF}} [[ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (ကျားဖြူပါတီ)|SNDP]] (၇)&lt;br /&gt;
{{colorbox|#FFE63B}} [[မွန်ညီညွတ်ရေးပါတီ|MUP]] (၅)&lt;br /&gt;
{{colorbox|#28166F}} [[ပအိုဝ်း အမျိုးသား အဖွဲ့ချုပ်|PNO]] (၅)&lt;br /&gt;
{{colorbox|#CC0000}} [[တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ|NUP]] (၄) &lt;br /&gt;
{{colorbox|#5B1C1F}} [[နာဂအမျိုးသားပါတီ|NNP]] (၄) &lt;br /&gt;
{{colorbox|#DDDDDD}} [[ကရင်အမျိုးသားဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ|KNDP]] (၁) &lt;br /&gt;
{{colorbox|#DDDDDD}} [[ရခိုင်တိုင်းရင်းသားများပါတီ|RNP]] (၁) &lt;br /&gt;
{{colorbox|#DDDDDD}} [[ရှမ်းနီ(တိုင်းလျန်)သွေးစည်းညီညွတ်ရေးပါတီ|SSP]] (၁) &lt;br /&gt;
{{colorbox|#DDDDDD}} [[ဓနုတိုင်းရင်းသားလူမျိုးများဒီမိုကရေစီပါတီ|DNDP]] (၁) &lt;br /&gt;
{{colorbox|#DDDDDD}} [[အင်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်ပါတီ|INLP]] (၁) &lt;br /&gt;
{{colorbox|#DDDDDD}} [[ကချင်ပြည်နယ်ပြည်သူ့ပါတီ|KSDP]] (၁) &lt;br /&gt;
{{colorbox|#DDDDDD}} တစ်သီးပုဂ္ဂလ (၁) &lt;br /&gt;
{{colorbox|#DDDDDD}} လစ်လပ် (၆၇)&lt;br /&gt;{{colorbox|#34B233}} [[တပ်မတော်]] (၁၁၀)
 | committees1        =
 | joint_committees   =
 | voting_system1     =  [[အနိုင်ရသူ အကုန်ယူစနစ်|မဲအများဆုံးရသူ အနိုင်ရယူစနစ်]]
 | last_election1     = [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅-၂၀၂၆|၂၀၂၅-၂၀၂၆ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲများ]]
 | previous_election1 = 
 | session_room       = Hluttaw Complex, Naypyidaw.jpg
 | session_res        = 250px
 | session_alt        = 
 | meeting_place      =လွှတ်တော်အဆောက်အအုံ၊
ပြည်သူ့လွှတ်တော်အစည်းဝေးခန်းမ[[နေပြည်တော်]]
 | website            =  {{URL|https://pyithu.hluttaw.mm/}}
 | footnotes          =
 | motto              = ''ပြည်သူ့အသံ လွှတ်တော်အသံ၊
 ပြည်သူ့ဆန္ဒ လွှတ်တော်ဆန္ဒ၊ 
ပြည်သူတို့၏မျှော်လင့်ချက် လွှတ်တော်က ဖော်ဆောင်ရွက်။''
}}'''ပြည်သူ့လွှတ်တော်'''သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၏ ၂၀၀၈ ခုနှစ် [[ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ]]အရ ပေါ်ပေါက်လာသော [[ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]]၏ အောက်လွှတ်တော် ဖြစ်သည်။ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကို မြို့နယ်အခြေခံ၍ ရွေးကောက်တင်မြှောက်ထားသော ပြည်သူ့ကိုယ်စားလှယ် ၃၃၀ ဦးနှင့် [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]က အမည်စာရင်းတင်သွင်းသော တပ်မတော်သားကိုယ်စားလှယ် ၁၁၀ ဦး၊ စုစုပေါင်း ၄၄၀ ဦးဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။

လွှတ်တော်၏ သက်တမ်းမှာ ငါးနှစ်ဖြစ်ပြီး နိုင်ငံတော်၏ ဥပဒေပြုရေး၊ အမျိုးသားစီမံကိန်းနှင့် ဘတ်ဂျက်အတည်ပြုခြင်း၊ အစိုးရအဖွဲ့၏ လုပ်ဆောင်ချက်များကို ထိန်းကျောင်းတည့်မတ်ပေးခြင်းစသည့် တာဝန်များကို အဓိကဆောင်ရွက်သည်။ 

ပြည်သူ့လွှတ်တော်ရုံးစိုက်ရာ နေရာမှာ [[နေပြည်တော်မြို့]]၊ [[ဇမ္ဗူသီရိမြို့နယ်]]ရှိ လွှတ်တော်အဆောက်အအုံဝင်းအတွင်း တည်ရှိသည်။

== သမိုင်းကြောင်းနှင့် ဖွဲ့စည်းပုံ ==
ပထမအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် သက်တမ်းကို ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပုဒ်မ ၄၄၃ နှင့် ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဆိုင်ရာ ဥပဒေ ပုဒ်မ ၃၂ တို့အရ ၂၀၁၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၃၁ ရက်နေ့တွင် စတင်ခေါ်ယူခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{cite news |first= |last= |authorlink= |coauthors= |title=[[မြန်မာ့အလင်း သတင်းစာ]] |url= |work= |publisher= |date= ၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၁ |accessdate= }}&lt;/ref&gt; 

ပထမဆုံးသော ပြည်သူ့လွှတ်တော်၏ ယာယီသဘာပတိအဖြစ် ဦး[[ဌေးဦး]]က ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး၊ ရွေးကောက်ခံဥက္ကဋ္ဌအား တာဝန်မလွှဲပြောင်းမီအထိ ကြီးကြပ်ကွပ်ကဲခဲ့သည်။

ပြည်သူ့လွှတ်တော် အမတ်ဦးရေ အများဆုံးအမတ် ၄၄၀ နှင့်သာ ဖွဲ့စည်းနိုင်ပြီး ၎င်းတို့မှာ မဲဆန္ဒနယ်အခြေပြု ကိုယ်စားလှယ် ၃၃၀ ဦးနှင့် တပ်မတော်သား ကိုယ်စားလှယ် ၁၁၀ ဦးတို့ ဖြစ်နိုင်သည်။ &lt;ref&gt;{{cite book |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော် ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈ ခုနှစ်) |last= |first= |authorlink= |coauthors= |year=၂၀၀၈ စက်တင်ဘာ |publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ပုံနှိပ်ရေးနှင့် စာအုပ်ထုတ်ဝေရေး လုပ်ငန်း |location= |isbn= |pages= }}&lt;/ref&gt;

== ခေါင်းဆောင်မှု ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
!စဉ်
!လွှတ်တော်သက်တမ်း
!သဘာပတိ
!ဥက္ကဋ္ဌ
!ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ
|-
|၁။
|ပထမအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်
|[[ဌေးဦး|ဦးဌေးဦး]]
|[[ရွှေမန်း၊ ဦး|ဦးရွှေမန်း]]
|[[နန္ဒကျော်စွာ|ဒေါက်တာ နန္ဒကျော်စွာ]]
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |၂။
| rowspan=&quot;2&quot; |ဒုတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်
|[[ခင်ဌေးကြွယ်|ဒေါ်ခင်ဌေးကြွယ်]]
|[[ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဦးဝင်းမြင့်]] &lt;small&gt;(၂၀၁၆-၂၀၁၈)&lt;/small&gt;
|[[တီခွန်မြတ်|ဦးတီခွန်မြတ်]]
&lt;small&gt;(၂၀၁၆-၂၀၁၈)&lt;/small&gt;
|-
|ဦးခင်မောင်ဝင်း
|[[တီခွန်မြတ်|ဦးတီခွန်မြတ်]]
&lt;small&gt;(၂၀၁၈-၂၀၂၁)&lt;/small&gt;
|[[ထွန်းထွန်းဟိန်|ဦးထွန်းထွန်းဟိန်]]
&lt;small&gt;(၂၀၁၈-၂၀၂၁)&lt;/small&gt;
|-
|၃။
|တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်
|[[နန္ဒကျော်စွာ|ဒေါက်တာ နန္ဒကျော်စွာ]]
|[[ခင်ရီ|ဦးခင်ရီ]]&lt;small&gt;(၂၀၂၆-လက်ရှိ)&lt;/small&gt;
|[[မောင်မောင်အုန်း|ဦးမောင်မောင်အုန်း]]
|}


==ကော်မတီ၊ ကော်မရှင်များ==
ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဆိုင်ရာ ကော်မတီများနှင့် ကော်မရှင်များသည် လွှတ်တော်၏ လုပ်ငန်းတာဝန်များကို ပိုမိုထိရောက်စွာ ဆောင်ရွက်နိုင်ရန်အတွက် သက်ဆိုင်ရာ ကဏ္ဍအလိုက် ကျွမ်းကျင်သူ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသောအဖွဲ့များ ဖြစ်ကြသည်။ ဤအဖွဲ့အစည်းများသည် ဥပဒေကြမ်းများကို စိစစ်ခြင်း၊ သက်ဆိုင်ရာဝန်ကြီးဌာနများ၏ လုပ်ဆောင်ချက်များကို စောင့်ကြည့်လေ့လာခြင်းနှင့် ပြည်သူ့အကျိုးပြုကိစ္စရပ်များကို အကြံပြုတင်ပြခြင်းတို့ကို ဆောင်ရွက်ရသည်။ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ ပြည်သူ့လွှတ်တော်တွင် အမြဲတမ်းကော်မတီ လေးခုအပြင် လိုအပ်ချက်အရ အခြားကော်မတီနှင့် ကော်မရှင်များကိုလည်း ယာယီ သို့မဟုတ် အတည်တကျ ဖွဲ့စည်းခွင့်ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{cite web
|url= http://www.pyithuhluttaw.gov.mm/?q=committees
|title= ကော်မတီ/ကော်မရှင် များ
|accessdate= 20 Aug
|accessdaymonth= 
|accessyear= 2012
|archivedate= 30 July 2012
|archiveurl= https://web.archive.org/web/20120730101722/http://www.pyithuhluttaw.gov.mm/?q=committees
}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! စဉ် !! အမည် !! အမျိုးအစား !! မှတ်ချက်
|-
| ၁||[[ဥပဒေကြမ်း ကော်မတီ၊ ပြည်သူ့လွှတ်တော်| ဥပဒေကြမ်း ကော်မတီ]]||အမြဲတမ်းကော်မတီ||
|-
| ၂||[[ပြည်သူ့ငွေစာရင်း ကော်မတီ၊ ပြည်သူ့လွှတ်တော်| ပြည်သူ့ငွေစာရင်း ကော်မတီ]]||အမြဲတမ်းကော်မတီ||
|-
| ၃||[[လွှတ်တော်အခွင့်အရေး ကော်မတီ၊ ပြည်သူ့လွှတ်တော်| လွှတ်တော်အခွင့်အရေး ကော်မတီ]]||အမြဲတမ်းကော်မတီ||
|-
| ၄||[[အစိုးရ၏ အာမခံချက်များ၊ ကတိများနှင့် တာဝန်ခံချက်များ စိစစ်ရေး ကော်မတီ]]||အမြဲတမ်းကော်မတီ||
|-
| ၅||[[နိုင်ငံသားများ၏ မူလအခွင့်အရေး၊ ဒီမိုကရေစီအရေးနှင့် လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ ကော်မတီ]]||အခြားကော်မတီ||
|-
| ၆||[[တိုင်းရင်းသားရေးရာနှင့် ပြည်တွင်းငြိမ်းချမ်းရေး ဖော်ဆောင်မှု ကော်မတီ၊ ပြည်သူ့လွှတ်တော်| တိုင်းရင်းသားရေးရာနှင့် ပြည်တွင်းငြိမ်းချမ်းရေး ဖော်ဆောင်မှု ကော်မတီ]]||အခြားကော်မတီ||
|-
| ၇||[[ဘဏ်များနှင့် ငွေကြေးဆိုင်ရာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး ကော်မတီ၊ ပြည်သူ့လွှတ်တော်| ဘဏ်များနှင့် ငွေကြေးဆိုင်ရာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး ကော်မတီ]]||အခြားကော်မတီ||
|-
| ၈||[[စီမံကိန်းများနှင့် ဘဏ္ဍာရေး ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု ကော်မတီ၊ ပြည်သူ့လွှတ်တော်| စီမံကိန်းများနှင့် ဘဏ္ဍာရေး ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု ကော်မတီ]]||အခြားကော်မတီ||
|-
| ၉||[[တောင်သူလယ်သမား၊ အလုပ်သမားနှင့် လူငယ်ရေးရာ ကော်မတီ၊ ပြည်သူ့လွှတ်တော်| တောင်သူလယ်သမား၊ အလုပ်သမားနှင့် လူငယ်ရေးရာ ကော်မတီ]]||အခြားကော်မတီ||
|-
| ၁၀||[[နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေး ကော်မတီ၊ ပြည်သူ့လွှတ်တော်| နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေး ကော်မတီ]]||အခြားကော်မတီ||
|-
| ၁၁||[[စီးပွားရေးနှင့် ကုန်သွယ်ရေးလုပ်ငန်း ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး ကော်မတီ၊ ပြည်သူ့လွှတ်တော်| စီးပွားရေးနှင့် ကုန်သွယ်ရေးလုပ်ငန်း ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး ကော်မတီ]]||အခြားကော်မတီ||
|-
| ၁၂||[[ပို့ဆောင်ရေး၊ ဆက်သွယ်ရေးနှင့် ဆောက်လုပ်ရေးဆိုင်ရာ ကော်မတီ၊ ပြည်သူ့လွှတ်တော်| ပို့ဆောင်ရေး၊ ဆက်သွယ်ရေးနှင့် ဆောက်လုပ်ရေးဆိုင်ရာ ကော်မတီ]]||အခြားကော်မတီ||
|-
| ၁၃||[[အားကစား၊ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ပြည်သူ့ဆက်ဆံရေး ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု ကော်မတီ၊ ပြည်သူ့လွှတ်တော်| အားကစား၊ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ပြည်သူ့ဆက်ဆံရေး ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု ကော်မတီ]]||အခြားကော်မတီ||
|-
| ၁၄||[[ရင်းနှီးမြုပ်နှံမှုနှင့် စက်မှုလက်မှု ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး ကော်မတီ၊ ပြည်သူ့လွှတ်တော်| ရင်းနှီးမြုပ်နှံမှုနှင့် စက်မှုလက်မှု ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး ကော်မတီ]]||အခြားကော်မတီ||
|-
| ၁၅||[[စိုက်ပျိုးရေး၊ မွေးမြူရေးနှင့် ရေလုပ်ငန်း ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု ကော်မတီ၊ ပြည်သူ့လွှတ်တော်| စိုက်ပျိုးရေး၊ မွေးမြူရေးနှင့် ရေလုပ်ငန်း ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု ကော်မတီ]]||အခြားကော်မတီ||
|-
| ၁၆||[[သယံဇာတနှင့် သဘာဝ ပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေးဆိုင်ရာ ကော်မတီ၊ ပြည်သူ့လွှတ်တော်| သယံဇာတနှင့် သဘာဝ ပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေးဆိုင်ရာ ကော်မတီ]]||အခြားကော်မတီ||
|-
| ၁၇||[[ကျန်းမာရေး မြှင့်တင်မှု ကော်မတီ၊ ပြည်သူ့လွှတ်တော်| ကျန်းမာရေး မြှင့်တင်မှု ကော်မတီ]]||အခြားကော်မတီ||
|-
| ၁၈||[[တရားစီရင်ရေးနှင့်ဥပဒေရေးရာ ကော်မတီ၊ ပြည်သူ့လွှတ်တော်| တရားစီရင်ရေးနှင့်ဥပဒေရေးရာ ကော်မတီ]]||အခြားကော်မတီ||
|-
| ၁၉||[[ပညာရေး မြှင့်တင်မှု ကော်မတီ၊ ပြည်သူ့လွှတ်တော်| ပညာရေး မြှင့်တင်မှု ကော်မတီ]]||အခြားကော်မတီ||
|-
| ၂၀||[[ပြည်သူ့ရေးရာစီမံခန့်ခွဲမှု ကော်မတီ၊ ပြည်သူ့လွှတ်တော်| ပြည်သူ့ရေးရာစီမံခန့်ခွဲမှု ကော်မတီ]]||အခြားကော်မတီ||
|-
| ၂၁||[[လူမှုဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး ကော်မတီ၊ ပြည်သူ့လွှတ်တော်| လူမှုဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး ကော်မတီ]]||အခြားကော်မတီ||
|-
| ၂၂||[[ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးနှင့် ခေတ်မီဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု စိစစ်ရေး ကော်မတီ၊ ပြည်သူ့လွှတ်တော်| ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးနှင့် ခေတ်မီဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု စိစစ်ရေး ကော်မတီ]]||အခြားကော်မတီ||
|-
| ၂၃||[[ရေကြောင်းပို့ဆောင်ရေး ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု ကော်မတီ၊ ပြည်သူ့လွှတ်တော်| ရေကြောင်းပို့ဆောင်ရေး ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု ကော်မတီ]]||အခြားကော်မတီ||
|-
| ၂၄||[[ဥပဒေရေးရာနှင့် အထူးကိစ္စရပ်များ လေ့လာဆန်းစစ်သုံးသပ်ရေး ကော်မရှင်၊ ပြည်သူ့လွှတ်တော်| ဥပဒေရေးရာနှင့် အထူးကိစ္စရပ်များ လေ့လာဆန်းစစ်သုံးသပ်ရေး ကော်မရှင်]]||ကော်မရှင်||
|-
| ၂၅||[[တရားဥပဒေစိုးမိုးရေးနှင့် တည်ငြိမ်အေးချမ်းရေး ကော်မတီ၊ ပြည်သူ့လွှတ်တော်| တရားဥပဒေစိုးမိုးရေးနှင့် တည်ငြိမ်အေးချမ်းရေး ကော်မတီ]]||အခြားကော်မတီ||
|}


== မဲဆန္ဒနယ် သတ်မှတ်ခြင်း ==
=== ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ===
ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်သည် ၂၀၂၅ ခုနှစ် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲအတွက် လွှတ်တော်အသီးသီး၏ မဲဆန္ဒနယ်မြေများကို ၂၀၂၅ ဩဂုတ်လ ၁၅ ရက်နေ့တွင် ထုတ်ပြန်လိုက်ပြီး ယင်းထုတ်ပြန်ချက်အရ ပြည်သူ့လွှတ်တော်အတွက်  [[အနိုင်ရသူ အကုန်ယူစနစ်|မဲအများဆုံးရသူ အနိုင်ရယူစနစ်]] (FPTP) ဖြင့် ၃၃၀ နယ်ကို သတ်မှတ်ထားသည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/73698|title=၂၀၂၅ ခုနှစ် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲကျင်းပမည့် မဲဆန္ဒနယ်မြေများ ထုတ်ပြန်ကြေညာ|publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန|accessdate=12 August 2025}}&lt;/ref&gt;
== တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ==
[[တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] သက်တမ်းအတွက် အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲတွင် စုစုပေါင်း ကိုယ်စားလှယ်နေရာ ၄၄၀ အနက် ၂၆၃ နေရာအား တိုက်ရိုက်ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခဲ့ပြီး ၁၁၀ နေရာအား တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်မှ ခန့်အပ်ထားသည်။ 

ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပခဲ့သည့် မဲဆန္ဒနယ် ၂၆၃ နေရာအနက် ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီက ၂၃၁ နေရာဖြင့် အများဆုံး အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။ အခြား တိုင်းရင်းသားပါတီများနှင့် ပါတီအသီးသီးက လက်ကျန်နေရာများကို ရရှိခဲ့ကြပြီး လစ်လပ်နေရာ ၆၇ နေရာ ရှိခဲ့သည်။ ထူးခြားမှုတစ်ခုအနေဖြင့် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ ကြည့်မြင်တိုင်မြို့နယ်မှ ဦးခင်လှိုင်သည်သာ တစ်သီးပုဂ္ဂလ ဝင်ပြိုင်မှုဖြင့် နေရာရသူဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=ဧရာဝတီ |date=2026-01-12 |title=လွှတ်တော်အိပ်မက် ဇွဲမလျှော့တဲ့ ဇောတိက ဦးခင်လှိုင် အနိုင်ရပြီ |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2026/01/12/409878.html |access-date=2026-03-19 |website=ဧရာဝတီ |language=en-US}}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!စဉ်
!နိုင်ငံရေးပါတီ / တစ်သီးပုဂ္ဂလ
!နေရာရရှိမှု
!အသားတင် အနိုင်/အရှုံး
!နေရာ ရာခိုင်နှုန်း
|-
|၁။
|[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]]
|၂၃၁
|{{Increase}}  ၂၀၁
|52.50%
|-
|၂။
|[[ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (ကျားဖြူပါတီ)|ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (ကျားဖြူပါတီ)]]
|၇
|{{Increase}} ၇
|1.59%
|-
|၃။
|[[ပအိုဝ်း အမျိုးသား အဖွဲ့ချုပ်|ပအိုဝ်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ် (PNO) ပါတီ]]
|၅
|{{Increase}} ၂
|1.14%
|-
|၄။
|[[မွန်ညီညွတ်ရေးပါတီ]]
|၅
|{{Increase}} ၅
|1.14%
|-
|၅။
|[[တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ]]
|၄
|{{Increase}} ၄
|0.91%
|-
|၆။
|[[နာဂအမျိုးသားပါတီ]]
|၄
|{{Increase}} ၄
|0.91%
|-
|၇။
|[[ကရင်အမျိုးသားဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ]]
|၁
|{{Increase}} ၁
|0.23%
|-
|၈။
|[[ရခိုင်တိုင်းရင်းသားများပါတီ]]
|၁
|{{Increase}} ၁
|0.23%
|-
|၉။
|[[ရှမ်းနီ(တိုင်းလျန်)သွေးစည်းညီညွတ်ရေးပါတီ]]
|၁
|{{Increase}} ၁
|0.23%
|-
|၁၀။
|[[ဓနုတိုင်းရင်းသားလူမျိုးများဒီမိုကရေစီပါတီ|ဓနုတိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ ဒီမိုကရေစီပါတီ]]
|၁
|{{Increase}} ၁
|0.23%
|-
|၁၁။
|[[အင်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်ပါတီ]]
|၁
|{{Increase}} ၁
|0.23%
|-
|၁၂။
|[[ကချင်ပြည်နယ်ပြည်သူ့ပါတီ]]
|၁
|{{Increase}} ၁
|0.23%
|-
|၁၃။
|တစ်သီးပုဂ္ဂလ
|၁
|{{Increase}} ၁
|0.23%
|-
|၁၄။
|[[တပ်မတော်]]
|၁၁၀
|{{steady}}
|25.00%
|-
| -
|လစ်လပ်
|၆၇
|
|15.23%
|-
|
|'''စုစုပေါင်း'''
|'''၄၄၀'''
|
|'''၁၀၀%'''
|}

=== ပါတီအလိုက် ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီးရှိ မဲဆန္ဒနယ်များတွင် နေရာရရှိမှု ဇယား ===
{| class=&quot;wikitable mw-collapsible&quot;
|+ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီးများမှ ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်များ
!
!style=&quot;background:#90EE90;&quot;|&lt;small&gt;ကျင်းပခဲ့သည့် မဲဆန္ဒနယ်ပေါင်း&lt;/small&gt;
!style=&quot;background:#FFF2CC;&quot;|&lt;small&gt;မကျင်းပခဲ့သည့် မဲဆန္ဒနယ်ပေါင်း&lt;/small&gt;
!&lt;small&gt;သတ်မှတ်သည့်&lt;/small&gt;
&lt;small&gt;မဲဆန္ဒနယ် စုစုပေါင်း&lt;/small&gt;
! rowspan=&quot;17&quot;style=&quot;background-color:#FFFFFF; |
![[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|USDP]]
![[ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (ကျားဖြူပါတီ)|SNDP]]
![[ပအိုဝ်း အမျိုးသား အဖွဲ့ချုပ်|PNO]]
![[မွန်ညီညွတ်ရေးပါတီ|MUP]]
![[တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ|NUP]]
![[နာဂအမျိုးသားပါတီ|NNP]]
![[ကရင်အမျိုးသားဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ|KNDP]]
![[ရခိုင်တိုင်းရင်းသားများပါတီ|RNP]]
![[ရှမ်းနီ(တိုင်းလျန်)သွေးစည်းညီညွတ်ရေးပါတီ|SNSP]]
![[ဓနုတိုင်းရင်းသားလူမျိုးများဒီမိုကရေစီပါတီ|DNDP]]
![[အင်းတိုင်းရင်းသားအဖွဲ့ချုပ်ပါတီ|INLP]]
![[ကချင်ပြည်နယ်ပြည်သူ့ပါတီ|KSPP]]
!&lt;small&gt;တစ်သီး&lt;/small&gt;
&lt;small&gt;ပုဂ္ဂလ&lt;/small&gt;
!စုစု
ပေါင်း
|-
![[ကချင်ပြည်နယ်]]
|style=&quot;background:#90EE90;&quot;|၁၂
|style=&quot;background:#FFF2CC;&quot;|၆
|'''၁၈'''
|'''၁၁'''
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|'''၁'''
|
|'''၁၂'''
|-
![[ကယားပြည်နယ်]]
|style=&quot;background:#90EE90;&quot;|၄
|style=&quot;background:#FFF2CC;&quot;|၃
|'''၇'''
|'''၄'''
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|'''၄'''
|-
![[ကရင်ပြည်နယ်]]
|style=&quot;background:#90EE90;&quot;|၇
|style=&quot;background:#FFF2CC;&quot;|၀
|'''၇'''
|'''၆'''
|
|
|
|
|
|'''၁'''
|
|
|
|
|
|
|'''၇'''
|-
![[ချင်းပြည်နယ်]]
|style=&quot;background:#90EE90;&quot;|၂
|style=&quot;background:#FFF2CC;&quot;|၇
|'''၉'''
|'''၂'''
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|'''၂'''
|-
![[မွန်ပြည်နယ်]]
|style=&quot;background:#90EE90;&quot;|၁၀
|style=&quot;background:#FFF2CC;&quot;|၀
|'''၁၀'''
|'''၅'''
|
|
|'''၅'''
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|'''၁၀'''
|-
![[ရခိုင်ပြည်နယ်]]
|style=&quot;background:#90EE90;&quot;|၃
|style=&quot;background:#FFF2CC;&quot;|၁၄
|'''၁၇'''
|'''၂'''
|
|
|
|
|
|
|'''၁'''
|
|
|
|
|
|'''၃'''
|-
![[ရှမ်းပြည်နယ်]]
|style=&quot;background:#90EE90;&quot;|၃၈
|style=&quot;background:#FFF2CC;&quot;|၁၇
|'''၅၅'''
|'''၂၄'''
|'''၇'''
|'''၅'''
|
|
|
|
|
|
|'''၁'''
|'''၁'''
|
|
|'''၃၈'''
|-
![[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]
|style=&quot;background:#90EE90;&quot;|၂၅
|style=&quot;background:#FFF2CC;&quot;|၁၂
|'''၃၇'''
|'''၂၀'''
|
|
|
|
|'''၄'''
|
|
|'''၁'''
|
|
|
|
|'''၂၅'''
|-
![[တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး]]
|style=&quot;background:#90EE90;&quot;|၁၀
|style=&quot;background:#FFF2CC;&quot;|၀
|'''၁၀'''
|'''၁၀'''
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|'''၁၀'''
|-
![[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]
|style=&quot;background:#90EE90;&quot;|၂၈
|style=&quot;background:#FFF2CC;&quot;|၀
|'''၂၈'''
|'''၂၈'''
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|'''၂၈'''
|-
![[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]
|style=&quot;background:#90EE90;&quot;|၂၀
|style=&quot;background:#FFF2CC;&quot;|၅
|'''၂၅'''
|'''၁၇'''
|
|
|
|'''၃'''
|
|
|
|
|
|
|
|
|'''၂၀'''
|-
![[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]]
|style=&quot;background:#90EE90;&quot;|၂၅
|style=&quot;background:#FFF2CC;&quot;|၃
|'''၂၈'''
|'''၂၅'''
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|'''၂၅'''
|-
![[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]
|style=&quot;background:#90EE90;&quot;|၄၅
|style=&quot;background:#FFF2CC;&quot;|၀
|'''၄၅'''
|'''၄၄'''
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|'''၁'''
|'''၄၅'''
|-
![[ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး]]
|style=&quot;background:#90EE90;&quot;|၂၆
|style=&quot;background:#FFF2CC;&quot;|၀
|'''၂၆'''
|'''၂၅'''
|
|
|
|'''၁'''
|
|
|
|
|
|
|
|
|'''၂၆'''
|-
![[နေပြည်တော် ပြည်ထောင်စုနယ်မြေ|ပြည်ထောင်စုနယ်မြေ]]
|style=&quot;background:#90EE90;&quot;|၈
|style=&quot;background:#FFF2CC;&quot;|၀
|'''၈'''
|'''၈'''
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|'''၈'''
|-
!
!style=&quot;background:#90EE90;&quot;|၂၆၃
!style=&quot;background:#FFF2CC;&quot;|၆၇
!၃၃၀
!၂၃၁
!၇
!၅
!၅
!၄
!၄
!၁
!၁
!၁
!၁
!၁
!၁
!၁
!၂၆၃
|}

== ဒုတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ==
၂၀၁၅ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၂၀ ရက်နေ့ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲရလဒ် အနှစ်ချုပ်များ ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url = http://www.mmtimes.com/index.php/election-2015/live-blog.html|title = The Myanmar Times Election Live, Eleven Media|date = |accessdate = 2015-11-14 &lt;!-- 15:19  --&gt;|website = |publisher = |last = |first = |archivedate = 20 November 2015|archiveurl = https://web.archive.org/web/20151120032848/http://www.mmtimes.com/index.php/election-2015/live-blog.html}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Announcement 92/2015|url=http://www.uecmyanmar.org/index.php/2014-02-11-08-31-43/862-20-11-2015-pyithu92|website=Union Election Commission|accessdate=20 November 2015|archivedate=20 November 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151120210630/http://www.uecmyanmar.org/index.php/2014-02-11-08-31-43/862-20-11-2015-pyithu92}}&lt;/ref&gt;
{{Election Summary net Begin| title = ပြည်သူ့လွှတ်တော် ရွေးကောက်ပွဲ ၂၀၁၅}}
{{Election Summary net Party|
  |party = အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်
  |seats = ၂၅၅
  |net = {{increase}}၂၁၈
  |votes =
  |votes % =
  |seats % = ၅၇.၉၅
  |plus/minus =
}}
{{Election Summary net Party|
  |party = ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ
  |seats = ၃၀
  |net = {{decrease}}၁၈၂
  |votes =
  |votes % =
  |seats % = ၆.၈၂
  |plus/minus =
}}
{{Election Summary net Party|
  |party = ရခိုင်အမျိုးသားပါတီ
  |seats = ၁၂
  |net = {{increase}}၄
  |votes = 
  |votes % =
  |seats % = ၂.၇၃
  |plus/minus = 
}}
{{Election Summary net Party|
  |party = ရှမ်းတိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်
  |seats = ၁၂
  |net = {{increase}}၁၂
  |votes =
  |votes % =
  |seats % = ၂.၇၃
  |plus/minus =
}}
{{Election Summary net Party|
  |party = ပအိုဝ်း အမျိုးသား အဖွဲ့ချုပ်
  |seats = ၃
  |net = {{steady}}
  |votes =
  |votes % =
  |seats % = ၀.၆၈
  |plus/minus =
}}
{{Election Summary net Party|
  |party = တအာင်း(ပလောင်)အမျိုးသားပါတီ
  |seats = ၃
  |net = {{increase}}၁
  |votes =
  |votes % =
  |seats % = ၀.၆၈
  |plus/minus =
}}
{{Election Summary net Party|
  |party = လီဆူအမျိုးသားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ
  |seats = ၂
  |net = {{increase}}၂
  |votes =
  |votes % =
  |seats % = ၀.၄၅
  |plus/minus =
}}
{{Election Summary net Party|
  |party = ဇိုမီးဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်
  |seats = ၂
  |net = {{increase}}၂
  |votes =
  |votes % =
  |seats % = ၀.၄၅
  |plus/minus =
}}
{{Election Summary net Party|
  |party = ကချင်ပြည်နယ်ဒီမိုကရေစီပါတီ
  |seats = ၁
  |net = {{steady}}
  |votes =
  |votes % =
  |seats % = ၀.၂၃
  |plus/minus =
}}
{{Election Summary net Party|
  |party = ကိုးကန့် ဒီမိုကရေစီနှင့် ညီညွတ်ရေးပါတီ
  |seats = ၁
  |net = {{steady}}
  |votes =
  |votes % =
  |seats % = ၀.၂၃
  |plus/minus =
}}
{{Election Summary net Party|
  |party = ဝ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ
  |seats = ၁
  |net = {{decrease}}၁
  |votes =
  |votes % =
  |seats % = ၀.၂၃
  |plus/minus =
}}
{{Election Summary net Other|
  |party = တစ်သီးပုဂ္ဂလ
  |seats = ၁
  |net = {{increase}}၁
  |votes =
  |votes % =
  |seats % = ၀.၂၃
  |plus/minus =
}}
&lt;!--
{{Election Summary net Other|
  |party = အခြား
  |seats = ၀
  |net =
  |votes =
  |votes % =
  |seats % = ၀
  |plus/minus =
}}--&gt;
{{Election Summary net Other|
  |party = နယ်မြေမတည်ငြိမ်ခြင်းကြောင့် ရွေးကောက်ပွဲမလုပ်သည့် နေရာများ&lt;ref&gt;{{cite web
    | url        = http://www.theguardian.com/world/2015/nov/11/aung-san-suu-kyi-wins-seat-myanmar-election-results-tallied
    | title      = Myanmar election: Aung San Suu Kyi calls for reconciliation talks with military
    | author     = Oliver Holmes
    | work  = The Guardian
    | date       = 11 November 2015
    | accessdate = 11 November 2015
    }}&lt;/ref&gt;
  |seats = ၇
  |net = 
  |votes =
  |votes % =
  |seats % = ၁.၅၉
  |plus/minus =
}}
{{Election Summary net Other|
  |party = [[တပ်မတော်]]
  |seats = ၁၁၀
  |net = {{steady}}
  |votes = –
  |votes % = –
  |seats % = ၂၅.၀၀
  |plus/minus = ၀
}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
! colspan=&quot;14&quot; |ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီးများမှ ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်များ [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ ၂၀၁၅|(နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၅)]]
|-
!ပြည်နယ်/တိုင်းဒေသကြီး
!NLD
!USDP
!ANP
!SNLD
!TNP
!PNO
!ZCD
!KSDP
!KDUP
!LNDP
!WDP
!တစ်သီးပုဂ္ဂလ
!စုစုပေါင်း
|-
|[[ကချင်ပြည်နယ်]]
|၁၂
|၃
|
|
|
|
|
|၁
|
|၂
|
|
|၁၈
|-
|[[ကယားပြည်နယ်]]
|၆
|၁
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|၇
|-
|[[ကရင်ပြည်နယ်]]
|၆
|၁
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|၇
|-
|[[ချင်းပြည်နယ်]]
|၇
|
|
|
|
|
|၂
|
|
|
|
|
|၉
|-
|[[မွန်ပြည်နယ်]]
|၁၀
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|၁၀
|-
|[[ရခိုင်ပြည်နယ်]]
|၄
|၁
|၁၂
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|၁၇
|-
|[[ရှမ်းပြည်နယ်]]
|၁၂
|၁၅
|
|၁၂
|၃
|၃
|
|
|၁
|
|၁
|၁
|၄၈
|-
|[[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]
|၃၆
|၁
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|၃၇
|-
|[[တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး]]
|၁၀
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|၁၀
|-
|[[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]
|၂၇
|၁
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|၂၈
|-
|[[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]
|၂၅
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|၂၅
|-
|[[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]]
|၂၇
|၄
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|၃၁
|-
|[[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]
|၄၄
|၁
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|၄၅
|-
|[[ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး]]
|၂၅
|၁
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|၂၆
|-
|[[နေပြည်တော်ပြည်ထောင်စုနယ်မြေ|နေပြည်တော်]]
|၄
|၁
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|၅
|-
|စုစုပေါင်း
|၂၅၅
|၃၀
|၁၂
|၁၂
|၃
|၃
|၂
|၁
|၁
|၂
|၁
|၁
|၃၂၃
|}

မှတ်ချက်။ ၂၀၁၅ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၂၀ရက် အထိ ရလဒ်များ ဖြစ်သည်။ ရှမ်းပြည်နယ်အတွင်းရှိ မြို့နယ် ၇ မြို့နယ်တွင် နယ်မြေမတည်ငြိမ်မှုကြောင့် ရွေးကောက်ပွဲ မပြုလုပ်ခဲ့ပေ။ တပ်မတော်သား ကိုယ်စားလှယ်များအား ဤဇယားတွင် မထည့်သွင်းထားပါ။&lt;ref&gt;{{cite web|title=The Myanmar Times Election Live|url=http://www.mmtimes.com/index.php/election-2015/live-blog.html|website=http://www.mmtimes.com/index.php/election-2015/|accessdate=19 November 2015|archivedate=20 November 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151120032848/http://www.mmtimes.com/index.php/election-2015/live-blog.html}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Announcement 92/2015|url=http://www.uecmyanmar.org/index.php/2014-02-11-08-31-43/862-20-11-2015-pyithu92|website=Union Election Commission|accessdate=20 November 2015|archivedate=20 November 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151120210630/http://www.uecmyanmar.org/index.php/2014-02-11-08-31-43/862-20-11-2015-pyithu92}}&lt;/ref&gt;

== ပထမအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ==
၂၀၁၀ပြည့်နှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲရလဒ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် နေရာများမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။ {{Election Summary net Begin| title = ပြည်သူ့လွှတ်တော် (၂၀၁၀)}}&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://psephos.adam-carr.net/countries/b/burma/burma2010.txt|title=LEGISLATIVE ELECTION OF 7 NOVEMBER 2010|year=2010|publisher=Adam Carr's Election Archive|accessdate=3 April 2012}}&lt;/ref&gt;
{{Election Summary net Party|
  |party      = ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ
  |seats      = ၂၅၉
  |net        =
  |votes      = ၁၁,၈၅၈,၁၂၅
  |votes %    = ၅၆.၇၆
  |seats %    = ၅၈.၈၆
  |plus/minus =
}}
{{Election Summary net Party|
  |party      = ရှမ်းတိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ် ပါတီ
  |seats      = ၁၈
  |net        =
  |votes      = ၅၀၈,၇၈၀
  |votes %    = ၂.၄၄
  |seats %    = ၄.၀၉
  |plus/minus =
}}
{{Election Summary net Party|
  |party      = တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ
  |seats      = ၁၂
  |net        =
  |votes      = ၄,၀၆၀,၈၀၂
  |votes %    = ၁၉.၄၄
  |seats %    = ၂.၇၃
  |plus/minus =
}}
{{Election Summary net Party|
  |party      = ရခိုင်တိုင်းရင်းသားများ တိုးတက်ရေး ပါတီ
  |seats      = ၉
  |net        =
  |votes      = ၅၉၉,၀၀၈
  |votes %    = ၂.၈၇
  |seats %    = ၂.၀၅
  |plus/minus =
}}
{{Election Summary net Party|
  |party      = အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အင်အားစု
  |seats      = ၈
  |net        =
  |votes      = ၁,၄၈၃,၃၂၉
  |votes %    = ၇.၁၀
  |seats %    = ၁.၈၂
  |plus/minus =
}}
{{Election Summary net Party|
  |party      = မွန်ဒေသလုံးဆိုင်ရာ ဒီမိုကရေစီပါတီ
  |seats      = ၃
  |net        =
  |votes      = ၁၆၇,၉၂၈
  |votes %    = ၀.၈၀
  |seats %    = ၀.၆၈
  |plus/minus =
}}
{{Election Summary net Party|
  |party      = ပအိုဝ်း အမျိုးသား အဖွဲ့ချုပ်
  |seats      = ၃
  |net        =
  |votes      =
  |votes %    =
  |seats %    = ၀.၆၈
  |plus/minus =
}}
{{Election Summary net Party|
  |party      = ချင်းအမျိုးသားပါတီ
  |seats      = ၁
  |net        =
  |votes      = ၃၆,၀၉၈
  |votes %    = ၀.၁၇
  |seats %    = ၀.၄၅
  |plus/minus =
}}
{{Election Summary net Party|
  |party      = ချင်းတိုးတက်ရေးပါတီ
  |seats      = ၂
  |net        =
  |votes      = ၇၆,၄၆၃
  |votes %    = ၀.၃၆
  |seats %    = ၀.၄၅
  |plus/minus =
}}
{{Election Summary net Party|
  |party      = ဖလုံ-စဝေါ် ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ
  |seats      = ၂
  |net        =
  |votes      = ၈၂,၀၃၈
  |votes %    = ၀.၃၉
  |seats %    = ၀.၄၅
  |plus/minus =
}}
{{Election Summary net Party|
  |party      = ဝ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ
  |seats      = ၂
  |net        =
  |votes      = ၂၇,၅၄၆
  |votes %    = ၀.၁၃
  |seats %    = ၀.၄၅
  |plus/minus =
}}
{{Election Summary net Other|
  |party      = အခြား
  |seats      = ၁၀
  |net        =
  |votes      = ၁,၉၉၂,၅၉၀
  |votes %    = ၉.၅၄
  |seats %    = ၂.၂၉
  |plus/minus =
}}
{{Election Summary net Other|
  |party      = [[တပ်မတော်]]
  |seats      = ၁၁၀
  |net        = {{increase}}၁၁၀
  |votes      = -
  |votes %    = -
  |seats %    = ၂၅.၀၀
  |plus/minus =
}}
{{Election box end}}

{{Election Summary net Begin| title = ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲ ၂၀၁၂}}
{{Election Summary net Party|
  |party      = ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ
  |seats      = ၂၁၂
  |net        = {{decrease}}၄၇
  |votes      =
  |votes %    =
  |seats %    = ၄၈.၁၈
  |plus/minus =
}}
{{Election Summary net Party|
  |party      = အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်
  |seats      = ၃၇
  |net        = {{increase}}၃၇
  |votes      =
  |votes %    =
  |seats %    = ၈.၄၁
  |plus/minus =
}}
{{Election Summary net Party|
  |party      = ရှမ်းတိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ် ပါတီ
  |seats      = ၁၈
  |net        =
  |votes      =
  |votes %    =
  |seats %    = ၄.၀၉
  |plus/minus =
}}
{{Election Summary net Party|
  |party      = တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ
  |seats      = ၁၂
  |net        =
  |votes      =
  |votes %    =
  |seats %    = ၂.၇၃
  |plus/minus =
}}
{{Election Summary net Party|
  |party      = ရခိုင်တိုင်းရင်းသားများ တိုးတက်ရေး ပါတီ
  |seats      = ၉
  |net        =
  |votes      =
  |votes %    =
  |seats %    = ၂.၀၅
  |plus/minus =
}}
{{Election Summary net Party|
  |party      = အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အင်အားစု
  |seats      = ၈
  |net        =
  |votes      =
  |votes %    =
  |seats %    = ၁.၈၂
  |plus/minus =
}}
{{Election Summary net Party|
  |party      = မွန်ဒေသလုံးဆိုင်ရာ ဒီမိုကရေစီပါတီ
  |seats      = ၃
  |net        =
  |votes      =
  |votes %    =
  |seats %    = ၀.၆၈
  |plus/minus =
}}
{{Election Summary net Party|
  |party      = ပအိုဝ်း အမျိုးသား အဖွဲ့ချုပ်
  |seats      = ၃
  |net        =
  |votes      =
  |votes %    =
  |seats %    = ၀.၆၈
  |plus/minus =
}}
{{Election Summary net Party|
  |party      = ချင်းအမျိုးသားပါတီ
  |seats      = ၂
  |net        =
  |votes      =
  |votes %    =
  |seats %    = ၀.၄၅
  |plus/minus =
}}
{{Election Summary net Party|
  |party      = ချင်းတိုးတက်ရေးပါတီ
  |seats      = ၂
  |net        =
  |votes      =
  |votes %    =
  |seats %    = ၀.၄၅
  |plus/minus =
}}
{{Election Summary net Party|
  |party      = ဖလုံ-စဝေါ် ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ
  |seats      = ၂
  |net        =
  |votes      =
  |votes %    =
  |seats %    = ၀.၄၅
  |plus/minus =
}}
{{Election Summary net Party|
  |party      = ဝ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ
  |seats      = ၂
  |net        =
  |votes      =
  |votes %    =
  |seats %    = ၀.၄၅
  |plus/minus =
}}
{{Election Summary net Other|
  |party      = အခြား
  |seats      = ၁၀
  |net        =
  |votes      =
  |votes %    =
  |seats %    = ၂.၂၈
  |plus/minus =
}}
{{Election Summary net Other|
  |party      = [[တပ်မတော်]]
  |seats      = ၁၁၀
  |net        =
  |votes      = -
  |votes %    = -
  |seats %    = ၂၅.၀၀
  |plus/minus =
}}
{{Election Summary net Other|
  |party      = လစ်လပ်
  |seats      = ၁၀
  |net        = {{increase}}၁၀
  |votes      =
  |votes %    =
  |seats %    = ၂.၂၈
  |plus/minus =
}}
{{Election box end}}

=== ပြည်နယ်နှင့်တိုင်းဒေသကြီးအသီးသီးအလိုက် ပြည်သူ့လွှတ်တော် အမတ်နေရာများ(၂၀၁၀) ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! rowspan=&quot;2&quot; |ပါတီ
! colspan=&quot;7&quot; |တိုင်းဒေသကြီး
! colspan=&quot;7&quot; |ပြည်နယ်
! မဲဆန္ဒနယ်
! rowspan=&quot;2&quot; |ပါတီ၏ စုစုပေါင်းအမတ်နေရာ
|-
| [[ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး|ဧရာဝတီ]]
| [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး|ပဲခူး]]
| [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး|မကွေး]]
| [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး|မန္တလေး]]
| [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး|စစ်ကိုင်း]]
| [[တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး|တနင်္သာရီ]]
| [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး|ရန်ကုန်]]
| [[ချင်းပြည်နယ်|ချင်း]]
| [[ကချင်ပြည်နယ်|ကချင်]]
| [[ကယားပြည်နယ်|ကယား]]
| [[ကရင်ပြည်နယ်|ကရင်]]
| [[မွန်ပြည်နယ်|မွန်]]
| [[ရခိုင်ပြည်နယ်|ရခိုင်]]
| [[ရှမ်းပြည်နယ်|ရှမ်း]]{{ref|1|1}}
| [[နေပြည်တော်ပြည်ထောင်စုနယ်မြေ|နေပြည်တော်]]
|-
| [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]]
| ၂၀
| ၂၁
| ၁၈
| ၂၅
| ၃၁
| ၈
| ၃၁
| ၅
| ၁၄
| ၇
| ၄
| ၅
| ၈
| ၂၃
| ၁
| ၂၂၁
|-
| [[အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]]
| ၅
| ၄
| ၅
| ၆
| ၃
| ၂
| ၆
| -
| -
| -
| -
| ၁
| -
| ၁
| ၄
| ၃၇
|-
| [[ရှမ်းတိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]]
| -
| -
| -
| -
| -
| -
| -
| -
| ၁
| -
| -
| -
| -
| ၁၇
| -
| ၁၈
|-
| [[တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ]]
| ၁
| ၃
| ၁
| -
| ၃
| -
| -
| -
| ၁
| -
| -
| ၁
| -
| ၂
| -
| ၁၂
|-
| [[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အင်အားစု]]
| -
| -
| -
| -
| -
| -
| ၈
| -
| -
| -
| -
| -
| -
| -
| -
| ၈
|-
| [[ရခိုင်တိုင်းရင်းသားများ တိုးတက်ရေး ပါတီ]]
| -
| -
| -
| -
| -
| -
| -
| -
| -
| -
| -
| -
| ၉
| -
| -
| ၉
|-
| [[မွန်ဒေသလုံးဆိုင်ရာ ဒီမိုကရေစီပါတီ]]
| -
| -
| -
| -
| -
| -
| -
| -
| -
| -
| -
| ၃
| -
| -
| -
| ၃
|-
| [[ပအိုဝ်း အမျိုးသား အဖွဲ့ချုပ်]]
| -
| -
| -
| -
| -
| -
| -
| -
| -
| -
| -
| -
| -
| ၃
| -
| ၃
|-
| [[ချင်းအမျိုးသားပါတီ]]
| -
| -
| -
| -
| -
| -
| -
| ၂
| -
| -
| -
| -
| -
| -
| -
| ၂
|-
| [[ချင်းတိုးတက်ရေးပါတီ]]
| -
| -
| -
| -
| -
| -
| -
| ၂
| -
| -
| -
| -
| -
| -
| -
| ၂
|-
| [[ဖလုံ-စဝေါ် ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ]]
| -
| -
| -
| -
| -
| -
| -
| -
| -
| -
| ၂
| -
| -
| -
| -
| ၂
|-
| [[ဝ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ]]
| -
| -
| -
| -
| -
| -
| -
| -
| -
| -
| -
| -
| -
| ၂
| -
| ၂
|-
| စည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့်ဒီမိုကရေစီပါတီ ကချင်ပြည်နယ် 
| -
| -
| -
| -
| -
| -
| -
| -
| ၁
| -
| -
| -
| -
| -
| -
| ၁
|-
| ကရင်ပြည်သူ့ပါတီ
| -
| -
| -
| -
| -
| -
| -
| -
| -
| -
| ၁
| -
| -
| -
| -
| ၁
|-
| [[အင်းအမျိုးသား ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး ပါတီ]]
| -
| -
| -
| -
| -
| -
| -
| -
| -
| -
| -
| -
| -
| ၁
| -
| ၁
|-
| တအာင်း(ပလောင်)အမျိုးသားပါတီ
| -
| -
| -
| -
| -
| -
| -
| -
| -
| -
| -
| -
| -
| ၁
| -
| ၁
|-
| အခြားပါတီများနှင့် တစ်သီးပုဂ္ဂလ
| -
| -
| ၁
| -
| -
| -
| -
| -
| -
| -
| -
| -
| -
| ၁
| -
| ၂
|-
| စုစုပေါင်း
| ၂၆
| ၂၈
| ၂၅
| ၃၁
| ၃၇
| ၁၀
| ၄၅
| ၉
| ၁၇
| ၇
| ၇
| ၁၀
| ၁၇
| ၅၁
| ၅
| ၃၂၅
|}

== မှတ်စု ==
{{Notelist}}

==ကိုးကား==
{{reflist}}


{{မြန်မာနိုင်ငံ၏ လွှတ်တော်များ}}
{{မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေး}}
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေး]]
[[ကဏ္ဍ:ပြည်သူ့လွှတ်တော်]]</text>
      <sha1>e8g5h8oipy50n9rg9g6lepclw7d9mbj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>23292</id>
    <revision>
      <id>1046800</id>
      <parentid>1044609</parentid>
      <timestamp>2026-08-06T16:20:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Chenzeyan29</username>
        <id>141880</id>
      </contributor>
      <comment>/* သဒ္ဒါအသုံးပြုပုံ */</comment>
      <origin>1046800</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="65657" sha1="9jfc0w5xvppj84cns5y2jtiznzxug6w" xml:space="preserve">
{{Infobox language family
|name   = တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ
|region = [[အရှေ့တောင်အာရှ]]၊ [[အရှေ့အာရှ]]၊ [[တောင်အာရှ]]
|familycolor = Sino-Tibetan
|protoname = ရှေးဦး တိဗက်-ဗမာ
|iso5   = tbq
|glotto = none
|map    = Lenguas tibeto-birmanas.png
|mapcaption= တိဗက်-ဗမာနွယ်၏ ပင်မကိုင်းခွဲများ-
{{col-begin}}
{{col-3}}
{{legend|#32CD32|[[တိဗက်ဘာသာစကားများ|တိဗက်နွယ်]]}}
{{legend|#FFD700|[[ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|ဗမာနွယ်]]}}
{{legend|#FF0000|[[ကရင်နွယ်ဘာသာစကားများ|ကရင်နွယ်]]}}
{{legend|#FF4500|[[ရွန်ဘာသာစကားများ|ရွန် (Rung)]]}}
{{col-3}}
{{legend|#8B4513|[[တာနီဘာသာစကားများ|တာနီ]]}}
{{legend|#800000|[[ချန်နွယ် ဘာသာစကားများ|ချန်နွယ် (Qiang)]]}}
{{legend|#0000FF|[[ဘိုရို-ဂါရို ဘာသာစကားများ|ဘိုရို-ဂါရို]]}}
{{legend|#1E90FF|[[ကွန်ညပ်ဘာသာစကားများ|ကွန်ညပ် (Konyak)]]}}
{{col-3}}
{{legend|#9400D3|[[နာဂနွယ် ဘာသာစကားများ|နာဂ]]}}
{{legend|#FF69B4|[[ကသည်းဘာသာစကား|ကသည်း]]}}
{{legend|#FF1493|[[ကူကီး-ချင်းနွယ် ဘာသာစကားများ|ကူကီး-ချင်း-မီဇို]]}}
{{col-end}}
}}

'''တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ''' (Tibeto-Burman languages) သည် [[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက် မိသားစု]]ကြီးအတွင်း [[တရုတ်နွယ်ဘာသာစကားများ]] မပါဝင်သည့် ကျန်ရှိသော ဘာသာစကားအစုအဖွဲ့အားလုံးကို စုပေါင်းခေါ်ဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။ ဤအုပ်စုတွင် [[တိဘက်လူမျိုးများ|တိဗက်ဘာသာစကား]]၊ [[မြန်မာဘာသာစကား|ဗမာဘာသာစကား]] နှင့် [[နော့ဆူဘာသာစကား|ယီဘာသာစကား]] တို့ကဲ့သို့သော အဓိကဘာသာစကားများ ပါဝင်ပြီး [[ဘူတန်နိုင်ငံ]] နှင့် [[မြန်မာနိုင်ငံ]] တို့၏ တရားဝင် ရုံးသုံးဘာသာစကားများသည်လည်း ဤအုပ်စုမှ ဆင်းသက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။ &lt;ref name=&quot;Thurgood2003&quot;&gt;Thurgood, G., &amp; LaPolla, R. J. (2003). ''The Sino-Tibetan Languages''. Routledge.&lt;/ref&gt; မိသားစုဝင် ဘာသာစကား အမျိုးကွဲပေါင်း ၄၀၀ ကျော်သည် အရှေ့အာရှ၊ တောင်အာရှ နှင့် အရှေ့တောင်အာရှရှိ ကုန်းမြင့်ဒေသများအပြင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ မြေပြန့်လွင်ပြင်များတွင်ပါ ကျယ်ပြန့်စွာ ပြောဆိုကြသည်။ &lt;ref name=&quot;Zhang2020&quot;&gt;Zhang, H., et al. (2020). &quot;Phylogenetic evidence for the origin and expansion of Sino-Tibetan languages&quot;. ''Nature'', 583(7817).&lt;/ref&gt;

အစဉ်အလာအရ [[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက် ဘာသာစကားမိသားစုကြီး]]ကို [[တရုတ်နွယ်ဘာသာစကားများ|တရုတ်နွယ်]] (Sinitic) နှင့် [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာနွယ်]] (Tibeto-Burman) ဟူ၍ ပင်မအုပ်စုကြီး နှစ်ခုအဖြစ် ရိုးရှင်းစွာ ခွဲခြားလေ့ ရှိခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း တရုတ်နွယ် မဟုတ်သော ဘာသာစကားများ၏ မူလအစ ရေဝေရေလဲကို အဆိုပါအယူအဆက တိကျစွာ မရှင်းပြနိုင်သည့်အတွက်၊ ယခုအခါ ပညာရှင်အများစုက ဤသို့ ပင်မအုပ်စု နှစ်ခုခွဲခြားခြင်းကို လက်မခံတော့ဘဲ ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော သစ်ပင်ခက်မများသဖွယ် ခွဲဖြာထွက်သည့် နည်းလမ်းများဖြင့် ပြန်လည်ပြင်ဆင် လေ့လာနေကြသည်။&lt;ref name=&quot;Sagart2019&quot;&gt;Sagart, L., et al. (2019). &quot;Dated language phylogenies shed light on the ancestry of Sino-Tibetan languages&quot;. ''PNAS'', 116(21), 10317–10322.&lt;/ref&gt;တစ်ဖက်တွင်လည်း ခေတ်သစ် မော်လီကျူး ဗီဇဗေဒ  အချက်အလက်များအရ ဖခင်ဘက်မှဆင်းသက်သော Y-DNA Haplogroup O3 (O2a2b1a1-M117) သည် တရုတ်-တိဗက် ဘာသာစကား မိသားစုဝင်များတွင် အများဆုံး တွေ့ရှိရသည့် ဘုံမျိုးရိုးဗီဇ ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;Wang2021&quot;&gt;Wang, C. C., et al. (2021). &quot;Genomic insights into the formation of human populations in East Asia&quot;. ''Nature'', 591(7849), 413–419.&lt;/ref&gt; ဤ DNA အထောက်အထားများသည် ရှေးဦး လူသားတို့၏ ရွှေ့ပြောင်းသွားလာမှုနှင့် အရှေ့အာရှ၊ အရှေ့တောင်အာရှ ဒေသများ၌ အခြေချခဲ့သည့် သမိုင်းကြောင်းကို သိပ္ပံနည်းကျ ပြန်လည်ဖော်ထုတ်ရာတွင် အဓိက သက်သေအဖြစ် ပါဝင်လျက်ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;Wang2021&quot; /&gt;

== အုပ်စုသတ်မှတ်မှု ==
တရုတ်-တိဗက် ဘာသာစကားမိသားစုသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် ပြောဆိုသူဦးရေ ဒုတိယအများဆုံး ဘာသာစကားအုပ်စုဖြစ်ပြီး ပညာရှင်များက ၎င်းတို့၏ မျိုးရိုးဗီဇဆိုင်ရာ ဆက်နွှယ်မှုများကို ဆယ်စုနှစ်ပေါင်းများစွာ လေ့လာခဲ့ကြသည်။၁၉ ရာစုတွင် ဥရောပ ဘာသာဗေဒပညာရှင်များသည် အရှေ့တောင်အာရှ ဘာသာစကားများကို စတင်လေ့လာခဲ့ကြသည်။ ထိုစဉ်က ဘာသာစကားများကို ၎င်းတို့၏ '''ဖွဲ့စည်းပုံ (Structure)''' အပေါ် အခြေခံ၍ အုပ်စုဖွဲ့ခဲ့ကြသည်။

* '''Monosyllabic Theory:''' အစောပိုင်း ပညာရှင်များက စကားလုံး တစ်လုံးချင်း အသံထွက်သော (Monosyllabic) နှင့် အသံနိမ့်အသံမြင့် ရှိသော (Tonal) ဘာသာစကားများဖြစ်သည့် တရုတ်၊ ထိုင်း နှင့် ဗီယက်နမ် ဘာသာစကားများကို အုပ်စုတစ်ခုတည်းဟု မှားယွင်းစွာ ယူဆခဲ့ကြဖူးသည်။

၁၉၂၀ ကျော်ကာလများတွင် ပြင်သစ်ပညာရှင် '''Jean Przyluski''' က &quot;Sino-Tibetan&quot; ဆိုသည့် အသုံးအနှုန်းကို စတင်သုံးစွဲခဲ့ပြီး ဤမိသားစုကို အဓိက အကိုင်းအခက် (၃) ခု ခွဲခြားခဲ့သည် -

# '''Tibeto-Burman''' (တိဗက်-ဗမာ)
# '''Chinese''' (တရုတ်)
# '''Tai-Kadai''' (တိုင်-ကဒိုင်) - နောင်တွင် တိုင်''-''ကဒိုင်သည် သီးခြားမိသားစုဖြစ်ကြောင်း သတ်မှတ်ခဲ့သည်။

၁၉၄၀ ဝန်းကျင်တွင် ပညာရှင် '''Paul Benedict''' က &quot;Sino-Tibetan Philology&quot; စီမံကိန်းဖြင့် ပိုမိုစနစ်တကျ ခွဲခြားခဲ့သည်။ ၎င်း၏ အဓိက အောင်မြင်မှုမှာ -

* '''တိုင်-ကဒိုင် (Tai-Kadai)''' နှင့် '''မြောင်-ယောင် (Hmong-Mien)''' ဘာသာစကားများသည် တရုတ်-တိဗက် မိသားစုဝင်များ မဟုတ်ကြောင်း ဖယ်ထုတ်နိုင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
* ၎င်းက တရုတ်-တိဗက် မိသားစုကို '''တရုတ်(Chinese)''' နှင့် '''တိဗက်-ကရင်(Tibeto-Karen)''' ဟူ၍ အဓိက အကိုင်းကြီး နှစ်ခု ခွဲခြားခဲ့ပြီး၊ဤအုပ်စုအောက်တွင် ဗမာဘာသာစကားကိုထားရှိခဲ့သည်။

ခေတ်သစ် ဘာသာဗေဒတွင် '''James Matisoff''' က Sino-Tibetan Etymological Dictionary and Thesaurus (STEDT) စီမံကိန်းဖြင့် ရှေးဦးဘာသာစကား (Proto-Sino-Tibetan) ကို ပြန်လည်ဖော်ထုတ်ခဲ့ရာမှ -

* တရုတ်ဘာသာစကား (Sinitic) နှင့် တိဗက်-ဗမာ (Tibeto-Burman) တို့သည် တူညီသော ဘိုးဘွားဘာသာစကားတစ်ခုတည်းမှ ဆင်းသက်လာကြောင်း ခိုင်မာစွာ သက်သေပြခဲ့သည်။

ယခုအခါ ပညာရှင်အချို့ (ဥပမာ- George van Driem) က &quot;Sino-Tibetan&quot; အမည်အစား '''&quot;Trans-Himalayan&quot;'''ဟု ခေါ်ဆိုရန် အဆိုပြုကြသည်။ ဤယူဆချက်အရ တရုတ်ဘာသာစကားသည် သီးခြားအကိုင်းတစ်ခုမဟုတ်ဘဲ တိဗက်-ဗမာ အကိုင်းအခက်များထဲမှ တစ်ခုသာဖြစ်သည်ဟု ယူဆကြသည်။

လက်ရှိတွင် အများစုက တရုတ်-တိဗက် မိသားစုကို အောက်ပါအတိုင်း အခြေခံခွဲခြားထားသည် -
{| class=&quot;wikitable&quot;
| valign=&quot;top&quot; |'''အုပ်စုအမည်'''
| valign=&quot;top&quot; |'''အဓိကဘာသာစကားများ'''
|-
| valign=&quot;top&quot; |'''Sinitic (တရုတ်နွယ်)'''
| valign=&quot;top&quot; |မန်ဒရင်း၊ ကန်တုံ၊ ဝူ စသည့် တရုတ်ဘာသာစကားစုများ
|-
| valign=&quot;top&quot; |'''Tibeto-Burman (တိဗက်-ဗမာ)'''
| valign=&quot;top&quot; |ဗမာ၊ တိဗက်၊ ကရင်၊ ကချင် (ဂျိန်းဖော)၊ လီဆူ၊ နာဂ စသည်ဖြင့်
|}

== စတင်ရာဒေသ ==

'''တိဗက်–ဗမာနွယ်ဝင် လူမျိုးများ'''သည် တရုတ်–တိဗက် ဘာသာစကားမိသားစု ၏ ပင်မအခြေခံ အစိတ်အပိုင်းကြီးတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤလူမျိုးစုအဖွဲ့အစည်းအတွင်း၌ [[ဗမာလူမျိုး|မြန်မာ (ဗမာ)]]၊ [[တိဘက်လူမျိုးများ|တိဗက်]]၊ [[နာဂလူမျိုး|နာဂ]]၊ [[လီဆူလူမျိုး|လီဆူ]]၊ [[ကချင်လူမျိုး|ကချင်]] နှင့် [[ချင်းလူမျိုး|ချင်း]] လူမျိုးများအပြင် အခြားသော တိဗက်–ဗမာနွယ်ဝင် ဘာသာစကားပြော တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစုများစွာ ပါဝင်ကြသည်။

သမိုင်းကြောင်းနှင့် ဘာသာဗေဒဆိုင်ရာ သုတေသနပြုချက်များအရ တိဗက်–ဗမာနွယ်ဝင်တို့၏ မူလအစပြုရာ မွေးရပ်မြေ သည် တရုတ်နိုင်ငံတောင်ပိုင်း ([[ယူနန်ပြည်နယ်]]၊ [[စီချွမ်|စီချွမ်ပြည်နယ်]])၊ [[တိဗက်|တိဘက်ကုန်းပြင်မြင့် မြောက်ပိုင်း]] နှင့် [[ဟိမဝန္တာ တောင်တန်း|ဟိမဝန္တာတောင်တန်းဒေသ]]များ ဖြစ်ကြောင်း အများစုက လက်ခံယူဆကြသည်။&lt;ref&gt;Van Driem, George (2001). ''Languages of the Himalayas: An Ethnolinguistic Handbook of the Greater Himalayan Region''. Leiden: Brill.&lt;/ref&gt; ထိုဒေသများမှတစ်ဆင့် လူဦးရေရွှေ့ပြောင်းမှုများ ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ အဆင့်ဆင့် ခွဲဖြာထွက်လာခဲ့ရာမှ ယနေ့ခေတ် မြန်မာနိုင်ငံ၊ တရုတ်နိုင်ငံအနောက်တောင်ပိုင်းနှင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံ အရှေ့မြောက်ပိုင်းဒေသများအထိ ပျံ့နှံ့အခြေချလာခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်သည်။

{{Multiple image
| align     = center
| direction = horizontal
| width     = 250
| image1    = The origin and spread of the Sino-Tibetan language family.png
| alt1      = Sagart et al. ၏ မြေပုံ
| caption1  = Sagart et al. (၂၀၁၉) ၏ မြောက်တရုတ် (မြစ်ဝါမြစ်ဝှမ်း) မွေးရပ်မြေ သီအိုရီမြေပုံ{{sfnp|Sagart|Jacques|Lai|Ryder|2019|pp=10319–10320}}
| image2    = Homeland and dispersal of the Sino-Tibetan languages (2).svg
| alt2      = van Driem ၏ မြေပုံ
| caption2  = Van Driem (၂၀၀၅) ၏ ဆီချွမ်/ဟိမဝန္တာအခြေပြု မွေးရပ်မြေ သီအိုရီမြေပုံ{{sfnp|van Driem|2005|pp=94–97}}
| image3    = Homeland and dispersal of the Sino-Tibetan languages.svg
| alt3      = Blench ၏ မြေပုံ
| caption3  = Blench (၂၀၀၉) ၏ အိန္ဒိယအရှေ့မြောက်ပိုင်းအခြေပြု သီအိုရီမြေပုံ&lt;ref&gt;{{Cite web|last1=Blench|first1=Roger|last2=Post|first2=Mark|date=2010|title=NE Indian languages and the origin of Sino-Tibetan|url=https://www.rogerblench.info/Language/Sino-Tibetan/Blench%20ICSTLL42%20Chiang%20Mai%20paper.pdf|access-date=2021-10-28|website=rogerblench.info|page=20|archive-date=27 May 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250527064203/https://www.rogerblench.info/Language/Sino-Tibetan/Blench%20ICSTLL42%20Chiang%20Mai%20paper.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
}}

== မျိုးရိုးဗီဇ ==
မနုဿဗေဒဆိုင်ရာ မျိုးရိုးဗီဇ စစ်ဆေးချက်များအရ တိဗက်–ဗမာနွယ်ဝင် လူမျိုးများတွင် အချို့သော Haplogroup များ ထင်ရှားစွာ တွေ့ရှိရသည်။ ဖခင်ဘက်မှ ဆင်းသက်လာသော မျိုးရိုးဗီဇလိုင်း (Y-Chromosome DNA) တွင် အဓိကအကျဆုံးတွေ့ရသည့် Haplogroup O-M175 သည် အရှေ့အာရှသား အများစုတွင် တွေ့ရလေ့ရှိသော ဗီဇလိုင်းဖြစ်ပြီး တိဗက်–ဗမာနွယ်ဝင် လူမျိုးများတွင်လည်း အမြင့်မားဆုံး ရာခိုင်နှုန်းဖြင့် တည်ရှိနေသည်။&lt;ref&gt;Karmin, Monika et al. (2015). &quot;A recent bottleneck of Y chromosome diversity coincides with a global change in culture&quot;. ''Genome Research'', 25(4), 459–466.&lt;/ref&gt; 

တိဗက်–ဗမာနွယ်ဝင် လူမျိုးစုများအကြား မျိုးရိုးဗီဇအရ တူညီစွာ ချိတ်ဆက်နေသော ဘုံ Haplogroup (Shared Haplogroups) များသည် ၎င်းတို့၏ သမိုင်းမတင်မီခေတ် ကနဦးအစပြုရာ တူညီမှုနှင့် လူမျိုးစုအချင်းချင်း ရောနှောဆက်နွှယ်ခဲ့ပုံများကို ထင်ဟပ်နေစေသည်။&lt;ref&gt;Su, Bing et al. (2000). &quot;Y-Chromosome Evidence for a Northward Migration of Modern Humans into East Asia during the Last Ice Age&quot;. ''American Journal of Human Genetics'', 65(6), 1718–1724.&lt;/ref&gt; 

တိဗက်–ဗမာနွယ်ဝင် လူမျိုးစုအားလုံးနီးပါးကို တူညီစွာ ချိတ်ဆက်ပေးထားသည့် အဓိကအကျဆုံးသော ဖခင်ဘက်မှ ဘုံဗီဇလိုင်းမှာ Haplogroup O-M117 (O2a2b1a1-M117) ဖြစ်သည်။ ဤဗီဇလိုင်းသည် တိဘက်မြင့်တန်းတွင် နေထိုင်ကြသော တိဘက်လူမျိုးများ၊ မြေပြန့်နှင့် တောင်တန်းဒေသများရှိ [[ဗမာလူမျိုး|ဗမာ]]၊ [[ကချင်လူမျိုး|ကချင်]]၊ [[ကရင်လူမျိုး|ကရင်]]၊ [[ယီလူမျိုး|ယီ]] နှင့် [[နာဂလူမျိုး|နာဂ]] လူမျိုးများအကြားတွင် သိသာထင်ရှားစွာ ဗဟိုပြု၍ တူညီစွာ တွေ့ရှိရသည်။&lt;ref&gt;Li, Hui et al. (2008). &quot;Paternal Heritage of Discovery: Y-chromosomal evidence of Han-Tibetan divergence&quot;. ''Annals of Human Genetics'', 72(2), 167–181.&lt;/ref&gt; ဤဘုံဗီဇ တည်ရှိနေမှုက တိဗက်–ဗမာနွယ်ဝင် ဘာသာစကားပြော လူမျိုးများအားလုံးသည် သမိုင်းဦးခေတ် ကျောက်ခေတ်သစ် လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေး (အထူးသဖြင့် လူး၊ ဆတ် စိုက်ပျိုးမှု) တိုးတက်လာရာ မြစ်ဝါမြစ်ဝှမ်း သို့မဟုတ် တရုတ်ပြည် အနောက်တောင်ပိုင်းဒေသတွင် စုပေါင်းနေထိုင်ခဲ့ကြသည့် &quot;ဘုံဘိုးဘွားလိုင်း&quot; တစ်ခုတည်းမှ ဆင်းသက်ခွဲဖြာလာခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြနေသည်။

မိခင်ဘက်မှ ဆင်းသက်လာသော ဗီဇလိုင်း (mtDNA) တွင်လည်း တိဗက်-ဗမာနွယ်ဝင်တို့သည် Haplogroup M9a နှင့် G2a ဗီဇလိုင်းနှစ်ခုလုံးကို တွေ့ရပြီး တိဘက်လူမျိုးများနှင့် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းရှိ တိဗက်–ဗမာနွယ်ဝင် လူမျိုးစုများ (ဥပမာ- ဗမာနှင့် ကချင်) အကြားတွင် တူညီစွာ ဖြန့်ကြက်တည်ရှိနေသော ဘုံမိခင်မျိုးရိုးလိုင်းများ ဖြစ်ကြသည်။&lt;ref&gt;Wen, Bo et al. (2004). &quot;Genetic evidence supports the Kazakh and Tibeto-Burman connection&quot;. ''Molecular Biology and Evolution'', 21(11), 2011–2019.&lt;/ref&gt;

မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းရှိ တိဗက်–ဗမာနွယ်ဝင် လူမျိုးများသည် မြောက်ဘက် ကုန်းပြင်မြင့်တွင် နေထိုင်ဆဲဖြစ်သော တိဘက်လူမျိုးများနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက အရှေ့တောင်အာရှ၏ မူလဗီဇများနှင့် ပိုမိုထိစပ်ချိတ်ဆက်နေသည်ကို တွေ့ရသည်။ ၎င်းမှာ တောင်ဘက်သို့ ရွှေ့ပြောင်းအခြေချလာသောအခါ ဒေသခံ မွန်-ခမာနွယ်ဝင်များ၊ တိုင်-ရှမ်းများနှင့် ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ သွေးနှောရောယှက်ခဲ့ခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းကို ၎င်းတို့၏ [[အော်တိုဆုမ်းမား DNA|အော်တိုဆုမ်းမား ဗီဇပုံစံများ]] (Autosomal DNA profiles) တွင် အထင်ရှားဆုံး တွေ့မြင်နိုင်ပါသည်။&lt;ref&gt;Kutanan, Wibhu et al. (2018). &quot;Asymmetric maternal and paternal genetic histories of Tibeto-Burman speaking groups&quot;. ''Scientific Reports'', 8(1), 3281.&lt;/ref&gt;

=== ဇီဝကမ္မနှင့် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ မျိုးဗီဇ ပြောင်းလဲမှုများ ===
တိဗက်–ဗမာနွယ်ဝင် လူမျိုးများသည် ကမ္ဘာ့အခြေအနေ အခက်ခဲဆုံးသော ကုန်းမြင့်ဒေသများနှင့် ရာသီဥတုများတွင် ရေရှည်ရှင်သန်နိုင်ရန်အတွက် ထူးခြားဆန်းပြားသော ရုပ်ပိုင်းနှင့် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ မျိုးဗီဇပြောင်းလဲမှုများ (Genetic Adaptations) ကို ပိုင်ဆိုင်ထားကြသည်။&lt;ref&gt;Simonson, T. S., et al. (2010). &quot;Genetic evidence for high-altitude adaptation in Tibetans&quot;. ''Science'', 329(5987), 72–75.&lt;/ref&gt;

EPAS1 နှင့် EGLN1 ဗီဇများသည် တိဗက်–ဗမာနွယ်ဝင် (အထူးသဖြင့် တိဘက်လူမျိုးများ) တွင် ထင်ရှားဆုံးတွေ့ရသည့် ဗီဇပြောင်းလဲမှု ဖြစ်သည်။ သာမန်လူသားများ အောက်စီဂျင်နည်းပါးသော အရပ်သို့ ရောက်ပါက သွေးခဲခြင်း၊ လေဖြတ်ခြင်းနှင့် နှလုံးရောဂါ ဖြစ်ပွားနိုင်သော်လည်း ဤဗီဇပြောင်းလဲမှုကြောင့် ၎င်းတို့သည် သွေးတွင်း ဟေမိုဂလိုဘင် (Hemoglobin) ပမာဏကို ပုံမှန်အတိုင်း ထိန်းညှိပေးကာ ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးမရှိဘဲ ကျန်းမာစွာ အသက်ရှူ ရှင်သန်နိုင်သည်။&lt;ref name=&quot;Yi2010&quot;&gt;Yi, X., et al. (2010). &quot;Sequencing of 50 human exomes reveals adaptation to high altitude&quot;. ''Science'', 329(5987), 75–78.&lt;/ref&gt; သုတေသနများအရ ဤ EPAS1 ဗီဇသည် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်းသောင်းချီက မျိုးသုဉ်းသွားခဲ့သည့် ရှေးဟောင်းလူသားမျိုးနွယ်စု '''ဒနီဆိုဗန် (Denisovans)''' ထံမှ သွေးနှောမှုမှတစ်ဆင့် ဆင်းသက်ရရှိခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;Huerta-Sánchez, E., et al. (2014). &quot;Altitude adaptation in Tibetans caused by introgression of Denisovan-like DNA&quot;. ''Nature'', 512(7513), 194–197.&lt;/ref&gt;

တိဗက်–ဗမာနွယ်ဝင် လူမျိုးစုများတွင် ဖောလစ်အက်ဆစ် (Folic Acid) စုပ်ယူမှုနှင့် ဆဲလ်ဒီအန်အေ ပြုပြင်ခြင်းကို အားပေးသည့် MTHFR ဗီဇပြောင်းလဲမှုများ ထင်ရှားသည်။ ယင်းသည် တောင်မြင့်ဒေသများရှိ ပြင်းထန်သော နေရောင်ခြည် (UV Radiation) ဒဏ်ကြောင့် အရေပြားကင်ဆာ မဖြစ်ပွားအောင် ကာကွယ်ပေးသလို၊ ခန္ဓာကိုယ်၏ ဇီဝကမ္မဖြစ်စဉ်ကို မြှင့်တင်ပေးခြင်းဖြင့် အအေးဒဏ်ကို အလွယ်တကူ ခံနိုင်ရည်ရှိစေသည်။&lt;ref&gt;Yang, J., et al. (2017). &quot;High-altitude adaptation of Tibetan MTHFR gene polymorphisms&quot;. ''Scientific Reports'', 7, 41720.&lt;/ref&gt;

=== စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာနှင့် အာရုံကြောဆိုင်ရာ မျိုးဗီဇပြောင်းလဲမှုများ ===

မကြာသေးမီက ပြုလုပ်ခဲ့သော မျိုးရိုးဗီဇဆိုင်ရာ သုတေသနများအရ တိဗက်-ဗမာနွယ်ဝင် လူမျိုးများ၏ သွေးလိုင်းတွင် ဦးနှောက်နှင့် အာရုံကြော ဆဲလ်များအကြား ဆက်သွယ်မှုကို အားကောင်းစေသည့် ဗီဇအပြောင်းအလဲအချို့ကို ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် ဆိုးရွားပြင်းထန်သော ပတ်ဝန်းကျင်အခြေအနေများအောက်တွင် စိတ်ဓာတ်ကျဆင်းမှုနှင့် တုန်လှုပ်ခြောက်ခြားမှု (Anxiety and Depression) ကို ထိန်းချုပ်ပေးသည့် Neurotransmitter စနစ်ဆိုင်ရာ ဗီဇအပြောင်းအလဲများ ပါဝင်သည်။&lt;ref&gt;Zheng, W., et al. (2023). &quot;Genome-wide evolutionary analysis reveals neurological and psychological adaptations in high-altitude populations&quot;. ''Molecular Biology and Evolution'', 40(5), msad098.&lt;/ref&gt;

ဤအာရုံကြောဆိုင်ရာ ဗီဇပြောင်းလဲမှုများသည် ၎င်းတို့အား သဘာဝဘေးအန္တရာယ်များနှင့် ဖိအားဒဏ်များကို ရင်ဆိုင်ရာတွင် စိတ်ဓာတ်ကြံ့ခိုင်မှု (Mental Resilience) ကောင်းမွန်စေပြီး၊ ပတ်ဝန်းကျင်သစ်တွင် အလျင်အမြန် အသားကျ လိုက်လျောညီထွေဖြစ်နိုင်စွမ်း ရှိသော အုပ်စုများအဖြစ် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ စရိုက်လက္ခဏာကို ပုံဖော်ပေးခဲ့သည်ဟု ယူဆကြသည်။&lt;ref&gt;Kutanan, W., et al. (2021). &quot;The genetic and psychological matrix of Tibeto-Burman populations&quot;. ''Human Genetics'', 140(9), 1311–1326.&lt;/ref&gt;

== သဒ္ဒါအသုံးပြုပုံ ==

တိဗက်-ဗမာ ဘာသာစကားအများစုသည် (ကရင်နွယ် ဘာသာစကားအချို့မှလွဲ၍) သဒ္ဒါဖွဲ့စည်းပုံတွင် တူညီသော မူလဝိသေသများကို ပိုင်ဆိုင်ထားကြသည်။

မွန်-ခမာဘာသာစကားများ သို့မဟုတ် ထိုင်း ဘာသာစကားများ ကဲ့သို့ ကြိယာ (Verb) ကို အလယ်တွင် မထားဘဲ ဝါကျ၏ အဆုံး၌သာ ထားရှိသည့် Subject-Object-Verb (SOV) စနစ်ကို သုံးစွဲကြသည်။&lt;ref&gt;LaPolla, Randy J. (2003). &quot;Overview of Sino-Tibetan Morphosyntax&quot;. ''The Sino-Tibetan Languages''. Routledge, pp. 22–42.&lt;/ref&gt;
 * ''မြန်မာ:'' ငါ (S) + ထမင်း (O) + စားသည် (V)။
 * ''တိဗက်:'' ང་ (ငါ) + ཁ་ལག་ (ထမင်း) + ཟ་གི་ཡོད། (စားသည်)။
 * ''ဂျိန်းဖော့:'' Ngai (ငါ) + Shat (ထမင်း) + Sha ngai (စားသည်)။

နာမ်များ၏ အရှေ့တွင် ထားရှိသော ရှေ့ဆက်ဝိဘတ်များ (Prepositions) အစား နာမ် သို့မဟုတ် နာမ်စားများ၏ အနောက်၌မှ စကားဆက် ဝိဘတ်များ ကပ်၍ သုံးစွဲသည့် စနစ် ကို ကျင့်သုံးကြသည် (ဥပမာ - မြန်မာဘာသာ၌ &quot;အိမ်'''သို့'''&quot;၊ &quot;ကျောင်း'''မှာ'''&quot;၊ တိဗက်ဘာသာ၌ &quot;ခဲတံ'''ဖြင့်'''&quot;)။

ဝါကျတစ်ခုအတွင်း ကာလ၊ မူလအခြေအနေနှင့် သဘောထားများကို ဖော်ပြရန်အတွက် ကိရိယာ၏ အနောက်၌ ပစ္စည်း/နောက်ဆက်တွဲများ (Particles) ကို ဆက်တိုက် ကပ်တွဲ အသုံးပြုကြသည်။&lt;ref&gt;Thurgood, Graham. (2003). &quot;A Subgrouping of Sino-Tibetan&quot;. ''The Sino-Tibetan Languages''. Routledge, pp. 3–21.&lt;/ref&gt;

==တိဗက်-ဗမာ အုပ်စုဝင်များ==

[[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက် မိသားစု]]၏ အဓိက ဌာနခွဲတစ်ခုဖြစ်သော တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများကို အောက်ပါအတိုင်း အုပ်စုခွဲခြားနိုင်သည် -

=== အဓိက ဘာသာစကားအုပ်စုများ ===

* '''တိဗက်အုပ်စု (Tibetic):'''
** [[တိဗက်ဘာသာစကား]] (Amdo, Kham, Ü-Tsang)
** [[ဒရွန်ခါဘာသာစကား|Dzongkha]] (ဘူတန်နိုင်ငံသုံး)
** ဆစ်ခ်ကင်း (Sikkimese) နှင့် ရှဲပါ့ (Sherpa)

* '''လိုလို-ဗမာအုပ်စု (Lolo-Burmese):'''
** [[ဗမာဘာသာစကား]] နှင့် ဗမာနွယ်ဝင်များ (အာချန်/မိုင်းသာ၊ လော်ဝေါ် သို့မဟုတ် မရူ)
** [[ယီဘာသာစကား|လိုလို (ယီ)]]၊ လီဆူ၊ နရှီး၊ အာခါ

* '''ကရင်အုပ်စု (Karenic):'''
** [[စကောကရင်ဘာသာစကား|စကောကရင်]]၊ [[ပိုးကရင်ဘာသာစကား|ပိုးကရင်]]
** [[ကယားဘာသာစကား|ကယား (ကရင်နီ)]]၊ [[ပအိုဝ်းဘာသာစကား|ပအိုဝ်း]]၊ ကယန်း

* '''ချင်း-ကူကီး-နာဂအုပ်စု (Kuki-Chin-Naga):'''
** [[ချင်းဘာသာစကား|ချင်း]] (တီးတိန်၊ ဟားခါး စသည်)၊ ကူကီး၊ ဇိုမီး
** [[နာဂဘာသာစကား|နာဂများ]]
** ကသည်း (Meitei)

* '''ဆယ်လ်အုပ်စု (Sal):'''
** [[ဂျိန်းဖောဘာသာစကား|ဂျိန်းဖော (ကချင်)]]
** ဇိုင်ဝါး နှင့် လာချိဒ် (ယခင်က လိုလို-ဗမာအုပ်စုဟု သတ်မှတ်ခဲ့သည်)
** [[Luish အုပ်စု]]: သက်၊ ကတူး၊ Andro-Sengmai

* '''နုံအုပ်စု (Nungish):'''
** [[ရဝမ်ဘာသာစကား|ရဝမ်]]၊ ထရုံ

* '''Qiangic အုပ်စု:'''
** Qiang၊ Pumi၊ Muya၊ Ersu (စီချွမ်ကုန်းမြင့်ဒေသသုံး)

* '''Tani အုပ်စု:'''
** Galo, Apatani, Nyishi (အာရုဏာချာပရာဒေ့ရှ်ပြည်နယ်သုံး)

* '''အခြား ဟိမဝန္တာဒေသစုများ:'''
** '''Bodic အုပ်စု:''' Tamang, Gurung, Magar, Thakali
** '''Kiranti အုပ်စု:''' Rai များ (Bantawa, Chamling စသည်)၊ Limbu
** '''Newaric:''' Newar (Nepal Bhasa), Baram
** '''အခြား:''' Lepcha, Dhimalic, Dhambojiya

== ပြောဆိုသူဦးရေနှင့် အခြေအနေ ==

[[File:Lenguas tibeto-birmanas.png|thumb|right|300px|တိဗက်-ဗမာဘာသာစကားများ ပြန့်နှံ့တည်ရှိပုံပြမြေပုံ]]

&quot;တိဗက်-ဗမာ&quot; ဟူသော အမည်သည် ဤအုပ်စုအတွင်း ပြောဆိုသူ အများဆုံးဖြစ်သည့် ဗမာနှင့် တိဗက်ဘာသာစကားနှစ်ခုကို အစွဲပြု၍ မှည့်ခေါ်ထားခြင်းဖြစ်သည်။

{| class=&quot;wikitable&quot;
! ဘာသာစကား !! ပြောဆိုသူဦးရေ (ခန့်မှန်းခြေ) !! အဓိကတည်နေရာ
|-
| [[ဗမာဘာသာစကား]] || ၃၅ သန်းကျော် || [[မြန်မာနိုင်ငံ]]
|-
| [[ယီဘာသာစကား|လိုလို (ယီ)]] || ၁၀ သန်းခန့် || တရုတ်ပြည်တောင်ပိုင်း
|-
| [[တိဗက်ဘာသာစကား]] || ၈ သန်းကျော် || တိဗက်ကုန်းမြင့်ဒေသ
|-
| အခြားဘာသာစကားများ || ၈ သန်းခန့် || ဟိမဝန္တာနှင့် အရှေ့တောင်အာရှ
|-
| '''စုစုပေါင်း''' || '''၆၁ သန်းခန့်''' || 
|}

တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကား ပြောဆိုသူ စုစုပေါင်း ၆၁ သန်းနီးပါး ရှိသည့်အနက် [[ဗမာဘာသာစကား]] ပြောဆိုသူအရေအတွက်သည် ၅၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော်ဖြင့် အများဆုံး ဖြစ်သည်။ အခြားသော ဘာသာစကား အများစုမှာ လူနည်းစု အဖွဲ့အစည်းငယ်များအဖြစ်သာ တည်ရှိကြသည်။

== သမိုင်း ==
18 ရာစုအတွင်းတွင် ကျယ်ပြန့်သော စာပေထုံးတမ်းစဉ်လာများရှိသည့် ဘာသာစကားနှစ်ခု ဖြစ်သည့် တိဗက်နှင့် ဗမာအကြား တူညီသည်ကို ပညာရှင်အများအပြား သတိပြုမိခဲ့ကြသည်။နောက်ရာစုနှစ်များတွင် Brian Houghton Hodgson သည် ဟိမဝန္တာတောင်တန်းများနှင့် အိန္ဒိယအရှေ့မြောက်ဘက်ရှိ ဘာသာစကားများအကြောင်း အချက်အလက်များစွာကို စုဆောင်းခဲ့ပြီး လေ့လာခဲ့ရာ အများစုမှာ တိဗက်နှင့် ဗမာ ဘာသာစကား တို့နှင့် ဆက်စပ်မှုများရှိကြောင်း သတိပြုမိလာခဲ့သည်။ {{Sfnp|Hodgson|1853}}အချို့သော အရှေ့တောင်အာရှကုန်းမြင့်နှင့် တရုတ်နိုင်ငံအနောက်တောင်ပိုင်းရှိ ဆက်စပ်ဘာသာစကားများကို ဖော်ထုတ်နိုင်ခဲ့သည်။&quot;တိဗက်-ဗမာ&quot; ဟူသောအမည်ကို 1856 ခုနှစ်တွင် ပညာရှင် James Logan မှ ပထမဆုံးအသုံးပြုခဲ့ပြီး၊ကရင်ဘာသာစကားများကိုလည်းထိုအဖွဲ့တွင်ထည့်သွင်းခဲ့သည်။ {{Sfnp|Logan|1856}} {{Sfnp|Logan|1858}}Charles Forbes က မိသားစုသည် Max Muller 's Turanian ၏ Gangetic နှင့် Lohitic အကိုင်းအခက်များကို ပေါင်းစည်းခြင်းအဖြစ် ရှုမြင်သုံးသပ်ခဲ့ပြီး ဆီးမိုက် ၊ &quot;အာရီယန်&quot; ( [[အင်ဒို-ဥရောပနွယ် ဘာသာစကားများ|အင်ဒို-ဥရောပ]] ) နှင့် တရုတ်ဘာသာစကားများမှလွဲ၍ Eurasian ဘာသာစကားများအားလုံးပါဝင်သော ဧရာမမိသားစုကြီးဖြစ်သည်။ {{Sfnp|Forbes|1878}}''အိန္ဒိယဘာသာဗေဒစစ်တမ်း'' ၏ တတိယမြောက်အတွဲကို ဗြိတိသျှအိန္ဒိယ၏ တိဘက်-ဗမာဘာသာစကားများ အကြောင်းရှင်းလင်းထားသည်။

ဂျာမန်လူမျိုး ဘာသာဗေဒပညာရှင်၊ သမိုင်းပညာရှင်၊ လူမျိုးရေးဆရာ Julius Klaproth က ဗမာ၊ တိဗက်နှင့် တရုတ်အားလုံးတွင် တူညီသော အခြေခံ [[ဝေါဟာရ|ဝေါဟာရများကို]] မျှဝေကြသည်၊ သို့သော် [[ထိုင်းဘာသာစကား|ထိုင်း]] ၊ [[မွန်ဘာသာစကား|မွန်]] နှင့် [[ဗီယက်နမ်ဘာသာစကား|ဗီယက်နမ်တို့]] သည် အတော်လေး ကွဲပြားကြောင်း ၁၈၂၃ ခုနှစ်တွင် မှတ်ချက်ချခဲ့သည်။ {{Sfnp|van Driem|2001}}1883 ခုနှစ်တွင် Ernst Kuhn နှင့် 1896 ခုနှစ်   ဂျာမန်  ဘာသာဗေဒပညာရှင် August Conrady  အပါအဝင် စာရေးဆရာအများအပြားသည် တိဗက်-ဗမာ နှင့် ထိုင်းတရုတ် ဟူ၍ ကိုင်းဆက်နှစ်ခုပါရှိသော &quot;အင်ဒို-ချိုင်းနား&quot; ဘာသာစကားမိသားစုကို ဖော်ပြခဲ့သည်။ {{Sfnp|van Driem|2001}}[[တိုင်ဘာသာစကားများ|တိုင် ဘာသာစကားများကို]] တရုတ်နှင့် မျှဝေထားသော ဝေါဟာရနှင့် typological features များကို အခြေခံ၍ ထည့်သွင်းထားခဲ့ပြီးJean Przyluski သည် ''Sino-Tibétain'' (Sino-Tibetan) ဟူသော ဝေါဟာရကို Antoine Meillet နှင့် Marcel Cohen 's ''Les Langues du Monde'' တွင် 1924 ခုနှစ်တွင် အဖွဲ့၏အခန်းခေါင်းစဉ်အဖြစ် မိတ်ဆက်ပေးခဲ့သည်။ {{Sfnp|Sapir|1925}}

ဒုတိယကမ္ဘာစစ်နောက်ပိုင်း အနောက်တိုင်းအကောင့်အများစုတွင် တိုင် ဘာသာစကားများကို တရုတ်-တိဗက်ဘာသာစကားများ တွင်မထည့်သွင်းကြတော့သော်လည်း တရုတ်ဘာသာဗေဒပညာရှင်အများအပြားက ၎င်းတို့ကို ထည့်သွင်းထားဆဲဖြစ်သည်။၁၉၇၇ခုနှစ် တွင် Li Fang-Kuei နှင့် Laurent Sagart တို့က တိုင်ဘာသာစကားများ နှင့် တရုတ်-တိဗက်ဘာသာစကားများ အကြား၌ regular sound correspondences မရှိကြောင်း ပြသသည်။၁၉၉၀ကျော်ခုနှစ်များတွင် တိုင်နှင့် တရုတ်စကားအကြား အခြေခံဝေါဟာရတူညီမှုများ မရှိကြောင်း၊ ဝေါဟာရတူမှုများသည် “loanwords” ဖြစ်ကြောင်း သက်သေပြထားသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.ethnologue.com/show_family.asp?subid=818-16|title=Ethnologue Tai–Kadai family tree}}&lt;/ref&gt;တိဗက်-ဗမာ နှင့် တရုတ်တို့ကြား ဆက်စပ်မှုကို ယခုအခါ ဘာသာဗေဒ ပညာရှင် အများစု က Roy Andrew Miller နှင့် Christopher Beckwith ကဲ့သို့သော လက်ခံထားသည်။ {{Sfnp|Miller|1974}} {{Sfnp|Beckwith|1996}} {{Sfnp|Beckwith|2002}}မကြာသေးမီက အငြင်းပွားမှုများသည် တရုတ်-တိဗက်ကို တရုတ်နှင့် တိဗက်-ဗမာ အုပ်စုခွဲများအဖြစ် အဆိုပြုထားခြင်းကြောင့်ဖြစ်သည်။ဒီခွဲခြားမှုစနစ်ဟာ Kuhn နဲ့ Conrady တို့က ပထမဦးဆုံးတင်ပြခဲ့တာဖြစ်ပြီး၊ နောက်ပိုင်းမှာလည်း Paul Benedict (1972) နဲ့ James Matisoff တို့က ထပ်မံကျယ်ပြန့်အောင်တိုက်ပွဲလုပ်ခဲ့ပေမဲ့  “Tibeto-Burman” ဆိုတဲ့အုပ်စုသည် သီးသန့်အုပ်စု တစ်ခုဖြစ်တယ်ဆိုတာကို သက်သေပြနိုင်ဖူးသေးတာ မရှိပါ။ {{Sfnp|Handel|2008}}
== ခြုံငုံသုံးသပ်ချက် ==
တိဗက်-ဗမာဘာသာစကား အများစုသည် သွားလာရန်ခက်ခဲသော တောင်တန်းဒေသများတွင် ပြောဆိုကြသောကြောင့် ထိုဘာသာစကားများကို လေ့လာရာတွင် အခက်အခဲများရှိခဲ့သည်။ ထိုဘာသာစကားအများစုသည် အရေးအသားစနစ်မရှိကြသေးပါ။အခြားဘာသာစကားများနှင့်တိကျသောဆက်နွယ်မှုကို ဆုံးဖြတ်ရန်ထက် တိဗက်-ဗမာဘာသာစကားကို ယေဘူယျအားဖြင့် ခွဲခြားသတ်မှတ်ရန် ပိုမိုလွယ်ကူသည်။ {{Sfnp|Handel|2008}}ဘာသာစကား အုပ်စုခွဲ ဒါဇင်ပေါင်းများစွာရှိပြီး ပြောဆိုသူသန်းပေါင်းများစွာရှိသောလည်း အချို့သော တိဗက်-ဗမာအုပ်စုဝင်ဘာသာစကားများသည် ပျောက်ကွယ်သွားမည့် အန္တရာယ်နှင့်ရင်ဆိုင်ရမှုများရှိသည် {{Sfnp|van Driem|2011a}}။ဤအုပ်စုခွဲများကို ဤနေရာတွင် ပထဝီဝင်အနေအထားအရ စစ်တမ်းကောက်ယူထားပါသည်။

=== အရှေ့တောင်အာရှနှင့် တရုတ်နိုင်ငံ အနောက်တောင်ပိုင်း ===
[[File:Ethnolinguistic_map_of_Burma_1972_en.svg|right|thumb|[[မြန်မာနိုင်ငံ|မြန်မာ]] နိုင်ငံ၏ ဘာသာစကား မိသားစုများ]]

တိဗက်-ဗမာဘာသာစကား၏ တောင်ဘက်အကျဆုံးအုပ်စုဖြစ်သော [[ကရင်နွယ်ဘာသာစကားများ|ကရင်ဘာသာစကား]]များကို မြန်မာ-ထိုင်းနယ်စပ် နှစ်ဖက်စလုံးတွင် လူသုံးသန်း နီးပါးပြောဆိုကြသည်။ ကရင်ဘာသာစကားသည် [[ခရာ-ဒိုင် ဘာသာစကားများ]] နှင့် [[ဩစထြိုအေးရှားတစ် ဘာသာစကားများ]] နှင့် ထိတွေ့မှုကြောင့် ရည်ညွှန်းထားသည့် ကတ္တား-ကြိယာ-ကံ စကားလုံးအစီအစဉ်ရှိခြင်းတွင် အခြားတိဗက်-ဗမာဘာသာစကားများ (Bai မှလွဲ၍) နှင့် ကွဲပြားသည်။ {{Sfnp|Thurgood|2003}}

တိဗက်-ဗမာဘာသာစကားအုပ်စု၏ အကျယ်ပြန့်ဆုံးသော ဘာသာစကားမှာ [[မြန်မာဘာသာစကား|ဗမာ]] ဘာသာစကားဖြစ်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံ၏တရားဝင်ရုံးသုံးဘာသာစကားအဖြစ် စံသတ်မှတ်ကာ မြန်မာဘာသာစကားအဖြစ် ပြောဆိုသူပေါင်း ၃၂ သန်းကျော်ရှိပြီး ၁၂ ရာစုအစောပိုင်းကတည်းက စာပေအစဉ်အလာတစ်ခုဖြစ်သည်။ ဗမာဘာသာစကားသည် မြန်မာနှင့် ထိုင်း၊ လာအို၊ ဗီယက်နမ်၊ နှင့် [[တရုတ် အနောက်တောင်ပိုင်း|အနောက်တောင်တရုတ်]] ကုန်းမြင့်တို့တွင် ဘာသာစကား ၁၀၀ ခန့် ပြောဆိုသော ဘာသာစကား 100 ခန့် ပါဝင်သည့် [[လိုလို-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|လိုလို-ဗမာအုပ်စု]]တွင်ပါဝင်ပြီး အပြင်းအထန်လေ့လာပြီး ကောင်းစွာသတ်မှတ်ထားသော အုပ်စုတစ်ခုဖြစ်သည် ။ အဓိကဘာသာစကားများတွင် [[လိုလိုနွယ် ဘာသာစကားများ]] ပါဝင်ပြီး အနောက်ဘက် [[စီချွမ်]] နှင့် [[ယူနန်ပြည်နယ်|ယူနန်]] မြောက်ပိုင်းတွင် ပြောဆိုသူ နှစ်သန်း၊ အာခါဘာသာစကား နှင့် ဟာနီဘာသာစကားများ ပါဝင်ပြီး ယူနန်တောင်ပိုင်း၊ မြန်မာအရှေ့ပိုင်း၊ လာအိုနှင့် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံတို့တွင် ပြောဆိုသူ နှစ်သန်းနှင့် ယူနန်၊ မြန်မာမြောက်ပိုင်းနှင့် ထိုင်းနိုင်ငံမြောက်ပိုင်းရှိ [[လီဆူဘာသာစကား|လီဆူ]] နှင့် လားဟူ တို့ဖြစ်သည်။ လိုလို အုပ်စုခွဲရှိ ဘာသာစကားအားလုံးသည် ဩစထြိုအေးရှားတစ်ဘာသာစကား၏ လွှမ်းမိုးမှုကို သိသိသာသာပြသသည်။ {{Sfnp|Thurgood|2003}}၁ ရာစုတွင် တရုတ်အက္ခရာဖြင့် ရေးထားသော [[ပိုင်လင်ဘာသာစကား|ပါလန်]] သီချင်းများသည် လိုလို-ဗမာဘာသာစကားမှ စကားလုံးများကို မှတ်တမ်းတင်ထားပုံရပြီး တရုတ်အစီအစဉ်ဖြင့် စီစဉ်သည်။ {{Sfnp|Coblin|1979}}

[[File:Ethnolinguistic map of China 1983.png|thumb|right|Language families of China, with Tibeto-Burman in orange{{efn|Source: United States Central Intelligence Agency, 1983. The map shows the distribution of ethnolinguistic groups according to the historical majority ethnic groups by region. Note this is different from the current distribution due to ongoing internal migration and assimilation.}}]]
တရုတ်နိုင်ငံ အနောက်တောင်ပိုင်းရှိ တိဗက်-ဗမာ ဘာသာစကားများသည် ကာလကြာရှည်စွာ တရုတ်၏ လွှမ်းမိုးမှု ကြီးမားသောကြောင့် ဆက်နွယ်မှုကို ဆုံးဖြတ်ရန် ခက်ခဲစေသည်။ ယူနန်ပြည်နယ်တွင် စကားပြောသူတစ်သန်းဖြင့် ဘိုင်ဘာသာစကား သည် အငြင်းပွားဖွယ်ဖြစ်ပြီး အလုပ်သမားအချို့က တရုတ်ဘာသာစကားများ၏ ညီမ ဘာသာစကားဖြစ်သည်ဟု အကြံပြုကြသည်။ ယူနန်မြောက်ပိုင်းရှိ နာဇီဘာသာစကားကို လိုလို-ဗမာနွယ်ဘာသာစကားများ တွင် ထည့်သွင်းလေ့ရှိသော်လည်း အခြားပညာရှင်များက ၎င်းကို အမျိုးအစားခွဲခြားမထားဘဲ ထားလိုကြသည်။ {{Sfnp|Thurgood|2003}} စီချွမ်ပြည်နယ် အနောက်မြောက်ပိုင်းရှိ တောင်ကုန်းများသည် ရှေးဟောင်းအင်္ဂါရပ်များစွာကို ထိန်းသိမ်းထားသည့် [[ချန်းဘာသာစကားအုပ်စု|Qiangic]] နှင့် Rgyalrongic ဘာသာစကားအုပ်စုငယ်များနေထိုင်ရာ နေရာဖြစ်သည်။ တိဘက်-ဗမာဘာသာစကားများတွင်  ဟူနန်၊ ဟူဘေး၊ ကွေ့ကျိုးနှင့် ချုံကင်းနယ်နိမိတ်ရှိ ဝူလင်တောင်တန်းများ တွင် ပြောဆိုသော Tujia သည် အရှေ့ဘက်အကျဆုံးဘာသာစကားဖြစ်သည်။

ပျူနှင့်တန်ဂွတ်ကဲ့သို့ သမိုင်းဝင်ဘာသာစကားနှစ်ခုကိုလည်း တိဗက်-ဗမာဟု ယူဆကြသော်လည်း တိကျသောဆက်နွယ်မှုမှာ မသေချာပါ။ ပထမရာစုနှစ်များက မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်းရှိ [[ပျူဘာသာစကား|ပျူဘာသာစကားကို]] ဂုပတ္တအက္ခရာ ပုံစံတစ်မျိုးဖြင့် ကမ္ပည်းစာများမှ လူသိများသည်။ ၁၂ ရာစု တရုတ်နိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းရှိ [[အနောက်ရှားနယ်|အနောက် Xia]] ၏ [[တန်ဂု ဘာသာစကား|တန်ဂွတ်ဘာသာစကားကို]] တရုတ် တန်ဂတ်အက္ခရာ ဖြင့် ရေးသားထားသော စာသားများစွာဖြင့် ထိန်းသိမ်းထားသည်။ {{Sfnp|Thurgood|2003}}

=== တိဗက်နှင့် တောင်အာရှ ===
[[File:South_Asian_Language_Families.png|right|thumb|လိမ္မော်ရောင်ဖြင့် တိဗက်-ဗမာနှင့် တောင်အာရှ ဘာသာစကား မိသားစုများ]]
Baltistan ၊ Ladakh ၊ [[နီပေါနိုင်ငံ]] ၊ [[ဆစ်ကင်ပြည်နယ်]] နှင့် [[ဘူတန်နိုင်ငံ]] ရှိ တိဗက်ကုန်းပြင်မြင့် နှင့် အိမ်နီးချင်းဒေသများတွင် လူပေါင်း ရှစ်သန်းကျော်သည် တိဗက်ဘာသာစကား များစွာကို ဆက်စပ်ပြောဆိုကြသည်။ 8 ရာစုမှစတင်ခဲ့သော Classical Tibetan တွင် ကျယ်ပြောလှသော စာပေတစ်ခုအဖြစ်ရှိခဲ့သည်။ တိဗက်ဘာသာစကားများကို အများအားဖြင့် Bodish အုပ်စုအဖြစ် ဘူတန်နှင့် [[အရုဏာစလပဒေသပြည်နယ်|အရုဏာရှယ်ပါရာဒေ့ရှ်]] တို့၏ သေးငယ်သော အရှေ့ Bodish ဘာသာစကားများ ဖြင့် အုပ်စုဖွဲ့ထားသည်။

ဟိမဝန္တာတောင်ဘက် တောင်စောင်းများတွင်လည်း တိဗက်-ဗမာ ဘာသာစကား အများအပြားကို ပြောဆိုကြသည်။ဖော်ထုတ်နိုင်သော အရွယ်အစားကြီးမားသောအုပ်စုများမှာ [[ဟိမာစလပဒေသပြည်နယ်|ဟိမာရှယ်ပရာဒေ့ရှ်]] နှင့် နီပေါနိုင်ငံတို့၏ အနောက်ဟိမဝန္တာဘာသာစကားများ ၊ Tamang တစ်သန်းရှိသော ဘာသာစကားများအပါအဝင် အနောက်နီပေါ၏ Tamangic ဘာသာစကားများ နှင့် နီပေါအရှေ့ပိုင်း Kiranti ဘာသာစကားများ ဖြစ်သည်။ကျန်အုပ်စုများသည် သေးငယ်ပြီး သီးခြားခွဲထားမှုများရှိသည်။နီပေါအလယ်ပိုင်းရှိ နေဝါရီ ဘာသာစကား (Nepal Bhasa) တွင် 12 ရာစုမှ စတင်ခဲ့သော စပီကာနှင့် စာပေပေါင်း တစ်သန်းရှိပြီး လူတစ်သန်းနီးပါးသည် Magaric ဘာသာစကားများကို ပြောဆိုကြသော်လည်း ကျန်ဘာသာစကားများမှာ သေးငယ်သော စကားပြောအသိုင်းအဝိုင်းများရှိသည်။နီပေါရှိ အခြားအထီးကျန်များနှင့် အုပ်စုငယ်များမှာ Dura ၊ Raji-Raute ၊ Chepangic နှင့် Dhimalish တို့ဖြစ်သည်။Lepcha ကို နီပေါအရှေ့ပိုင်းမှ ဘူတန်အနောက်ဘက်အထိ ဒေသတစ်ခုတွင် ပြောဆိုကြသည်။ {{Sfnp|van Driem|2007}}ဘူတန်၏ဘာသာစကားအများစုမှာ Bodish ဖြစ်သော်လည်း၊ 'Ole (&quot;Black Mountain Monpa&quot;)၊ Lhokpu နှင့် Gongduk နှင့် Tshangla ၏ပို၍ကျယ်ပြောသောအသိုက်အဝန်းကြီးသုံးခုလည်းရှိသည်။ {{Sfnp|van Driem|2011a}}

တနိုင်းဘာသာစကားများ ကို အရုဏာရှယ်ပရာဒေ့ရှ်ပြည်နယ် ၏ တိဗက်-ဗမာဘာသာစကားအများစုနှင့် တိဗက်၏ ကပ်လျက်ဒေသများ  ပြောဆိုကြသည်။ {{Sfnp|Burling|2003}}အရုဏာရှယ်ပရာဒေ့ရှ်ပြည်နယ် ၏ ကျန်ရှိသော ဘာသာစကားများသည် Siangic ၊ Kho-Bwa (သို့မဟုတ် Kamengic)၊ Hruso ၊ Miju နှင့် Digaro ဘာသာစကားများ (သို့မဟုတ် Mishmic) အုပ်စုငယ်များမှ ကွဲပြားပါသည်။ {{Sfnp|Burling|2003}}ဤအုပ်စုများသည် တိဗက်-ဗမာ ဝေါဟာရအတော်လေးနည်းပါးကြပြီး၊ Bench နှင့် Post တို့သည် တရုတ်-တိဗက်တွင် ၎င်းတို့၏ပါဝင်မှုကို အငြင်းပွားကြသည်။ {{Sfnp|Blench|Post|2011}}

ဘာသာစကားမျိုးစုံနှင့် အုပ်စုခွဲများကို မြန်မာနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းမှ အိန္ဒိယနိုင်ငံ အရှေ့မြောက်ဘက်အထိ ကုန်းမြင့်များတွင် တွေ့ရှိရသည်။

မြန်မာနိုင်ငံမြောက်ပိုင်းသည် [[နမ်းဘာသာစကားအနွယ်များ|နုံဘာသာစကားများ]] အုပ်စုငယ်အပြင် Jingpho-Luish ဘာသာစကားများဖြစ်သည့် Jingpho-Luish ဘာသာစကားများ [[ကချင်ဘာသာစကား|နေထိုင်ရာ]] နေရာဖြစ်သည်။Brahmaputran သို့မဟုတ် [[ဆယ်လ်ဘာသာစကားများ|Sal ဘာသာစကားများတွင်]] အနည်းဆုံး [[ဘိုရို-ဂါရို ဘာသာစကားများ|Boro-Garo]] နှင့် Konyak ဘာသာစကားများ ပါဝင်ပြီး အိန္ဒိယပြည်နယ်များမှတဆင့် [[နာဂလန်ပြည်နယ်]] ၊ [[မေဃာလယပြည်နယ်]] နှင့် [[တြိပူရပြည်နယ်]] တို့ကို ဖြတ်၍ မြန်မာနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းမှ ကျယ်ပြန့်သော ဒေသတွင် ပြောဆိုကြပြီး Jingpho-Luish အဖွဲ့တွင် ပါဝင်သည်ဟု ယူဆလေ့ရှိသည်။ {{Sfnp|Thurgood|2003}} {{Sfnp|Burling|2003}}

[[နာဂလန်ပြည်နယ်|နာဂလန်း]] ၊ [[မဏိပူရပြည်နယ်|မဏိပူရ]] နှင့် မြန်မာနိုင်ငံအနောက်ဘက်ရှိ ကုန်းမြင့်ဒေသများသည် Ao ၊ Angami-Pochuri ၊ Tangkhulic နှင့် Zeme ဘာသာစကားအုပ်စုငယ်များအပြင် ကာဘီဘာသာစကား ဖြင့် နေထိုင်ကြသည်။ပြောဆိုသူ ၁.၄ သန်းရှိသော မဏိပူရပြည်နယ်၏ အဓိကဘာသာစကားဖြစ်သော [[ကသည်းဘာသာစကား]] သည် တစ်ခါတစ်ရံတွင် [[ကူကီး-ချင်းနွယ် ဘာသာစကားများ|ကူကီးချင်းဘာသာစကား]] ၅၀ သို့မဟုတ် [[မီဇိုရမ်ပြည်နယ်]] နှင့် မြန်မာနိုင်ငံ [[ချင်းပြည်နယ်]] တို့တွင် ပြောဆိုနေကြပါသည်။

[[မြို(မရူစာ)ဘာသာစကား|မရူဘာသာစကားကို]] ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နှင့် မြန်မာကြား [[စစ်တကောင်းတောင်တန်းဒေသ|စစ်တကောင်းတောင်တန်းဒေသရှိ]] လူတစ်စုက ပြောဆိုကြသည်။ {{Sfnp|Thurgood|2003}} {{Sfnp|Burling|2003}}

==မှတ်စု==
{{Notelist}}

==ကိုးကား==
{{Reflist}}

[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဘာသာစကားများ]]
[[ကဏ္ဍ:တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ]]
[[Category:ဘာသာစကား မိသားစုများ]]
[[ကဏ္ဍ:တိဘက်၏ ဘာသာစကားများ]]]</text>
      <sha1>9jfc0w5xvppj84cns5y2jtiznzxug6w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>၃</title>
    <ns>0</ns>
    <id>23455</id>
    <revision>
      <id>1046786</id>
      <parentid>1046757</parentid>
      <timestamp>2026-08-06T14:50:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dr Lotus Black</username>
        <id>31011</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1046786</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35707" sha1="relmwsjjcfpv2e0zxtmy1l0xgu5fdrs" xml:space="preserve">{{Databox}}

၃ (အသံထွက်-သုံး)သည် မြန်မာဘာသာတွင် သင်္ချာဘာသာသင်ကြားရာတွင် အသုံးပြုပြီး သင်္ချာဂဏန်းအက္ခရာတစ်ခုဖြစ်သည်။ တတိယဟုလည်း ခေါ်သည်။
'''၃''' ('''သုံး''') သည် အရေအတွက် (number)၊ ဂဏန်း (numeral (linguistics)) နှင့် ကိန်း (numerical digit) တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် [[၂]] နောက်မှ လိုက်ကာ [[၄]] ရှေ့တွင် ရှိသော သဘာဝကိန်း (natural number) ဖြစ်ပြီး (၂ နှင့် ၄ ကြားရှိ ကိန်းဖြစ်ပြီး)၊ အနည်းဆုံး မညီမညာ သုဒ္ဓကိန်း (prime number) နှင့် စတုရန်းကိန်းတစ်ခု၏ ရှေ့တွင် ရှိသည့် တစ်ခုတည်းသော သုဒ္ဓကိန်း ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် လူ့အဖွဲ့အစည်းများစွာတွင် ဘာသာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှု အရေးပါမှု ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Merriam-Webster Dictionary |url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/three |access-date=ဒီဇင်ဘာ ၅၊ ၂၀၂၄ |website=Merriam-webster.com}}&lt;/ref&gt;

== အာရဗီဂဏန်း၏ ဆင့်ကဲဖြစ်ပေါ်မှု ==
[[File:Evolution3glyph.png|x50px|left]]
၃ ကို မျဉ်းသုံးကြောင်းဖြင့် ဖော်ပြခြင်းသည် ယနေ့တိုင် အသုံးပြုနေဆဲဖြစ်သော ရောမနှင့် တရုတ်ဂဏန်း (Chinese numerals) အပါအဝင် စာရေးစနစ်များစွာတွင် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ဗြဟ္မဂဏန်း (Brahmic numerals) (အိန္ဒိယ) ဂဏန်းသင်္ကေတတွင် မူလက ဒေါင်လိုက်အနေဖြင့် စီစဉ်ထားသော ၃ ၏ အစောဆုံး ပုံစံလည်း ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;Smith Karpinski 1911&quot;&gt;{{cite book |last1=Smith |first1=David Eugene |last2=Karpinski |first2=Louis Charles |author1-link=David Eugene Smith |author2-link=Louis Charles Karpinski |title=The Hindu-Arabic numerals |date=1911 |publisher=Ginn and Company |location=Boston; London |pages=27–29, 40–41 |url=https://archive.org/details/hinduarabicnumer00smitrich/}}&lt;/ref&gt; သို့သော် ဂုပတ အင်ပါယာ (Gupta Empire) ကာလတွင် မျဉ်းတစ်ခုစီတွင် မျဉ်းကွေး ထည့်သွင်းခြင်းဖြင့် ပုံစံပြောင်းလဲခဲ့သည်။ နာဂရီစာလုံး (Nāgarī script) တွင် မျဉ်းများကို နာရီလက်တံအတိုင်း လှည့်ကာ အလျားလိုက် ဖြစ်စေပြီး၊ မျဉ်းတစ်ခုစီ၏ ညာဘက်တွင် တိုတောင်းသော အောက်သို့ လှည့်ကွေးမှု ထည့်ခဲ့သည်။ လက်ရေးစာလုံးတွင် မျဉ်းသုံးကြောင်းကို နောက်ဆုံးတွင် ဆက်စပ်လိုက်ပြီး အောက်တွင် ထပ်ဆောင်းမျဉ်း ထည့်ကာ {{angbr|3}} နှင့် ဆင်တူသော သင်္ကေတတစ်ခု ဖြစ်လာသည်- '''३'''။

အိန္ဒိယဂဏန်းများသည် ၉ ရာစုတွင် ကာလီဖိတ် (Caliphate) သို့ ပျံ့နှံ့ခဲ့သည်။ ၁၀ ရာစုဝန်းကျင်တွင် မဂ္ဂရက်ဘ် (Maghreb) နှင့် အယ်လ်-အန်ဒလပ်စ် (Al-Andalus) ကဲ့သို့သော ကာလီဖိတ်၏ အနောက်ပိုင်းဒေသများတွင် အောက်မျဉ်းကို ဖယ်ထုတ်ခဲ့ပြီး၊ ခေတ်မီအနောက်ဂဏန်း ၃ အပါအဝင် &quot;အနောက်အာရဗီ&quot; (Western Arabic) ဂဏန်းသင်္ကေတ၏ ထူးခြားသော ပုံစံတစ်ခု ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။ ဆန့်ကျင်ဘက်အနေဖြင့်၊ အရှေ့အာရဗီများက ထိုမျဉ်းကို ထိန်းသိမ်းထားပြီး ချဲ့ထွင်ကာ ဂဏန်းကို နောက်ထပ်တစ်ကြိမ် လှည့်ပြီး ခေတ်မီ &quot;အရှေ့အာရဗီ&quot; (Eastern Arabic) ဂဏန်း &quot;'''٣'''&quot; ကို ရရှိခဲ့သည်။&lt;ref&gt;Georges Ifrah, ''The Universal History of Numbers: From Prehistory to the Invention of the Computer'' transl. David Bellos et al. London: The Harvill Press (1998): 393, Fig. 24.63&lt;/ref&gt;

ခေတ်မီအနောက်ဖောင့်ပုံစံ (typeface) အများစုတွင်၊ ဂဏန်း ၃ သည် အခြားဆယ်ဂဏန်း (decimal digit) များကဲ့သို့ စာလုံးကြီး (capital letter) အမြင့်ရှိပြီး အခြေမျဉ်း (baseline (typography)) ပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။ သို့သော် စာသားဂဏန်း (text figures) ပါသော ဖောင့်ပုံစံများတွင်၊ သင်္ကေတသည် များသောအားဖြင့် စာလုံးသေး &quot;x&quot; ၏ အမြင့်နှင့် အောက်သို့ဆင်းသော မျဉ်း (descender) ပါရှိသည်- &quot;[[File:Text figures 036.svg|50px]]&quot;။ အချို့ ပြင်သစ်ဘာသာ (French language) စာသားဂဏန်းဖောင့်ပုံစံများတွင်မူ၊ ၎င်းတွင် အောက်သို့ဆင်းသော မျဉ်းအစား အပေါ်သို့တက်သော မျဉ်း (ascender (typography)) ပါရှိသည်။

{{anchor|Flat-topped 3}}
ဂဏန်း ၃ ၏ သာမန်ပုံစံဗီဇ (graphic variant) တစ်ခုမှာ အပေါ်ပိုင်းပြားချပ်သော ပုံစံဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းသည် Ʒ (ezh) စာလုံးနှင့် ဆင်တူသည်။ ဤပုံစံကို တစ်ခါတစ်ရံ &quot;ဘဏ်လုပ်ငန်းသုံး ၃&quot; (banker's 3) ဟု ခေါ်ဆိုပြီး၊ အတုလုပ်သူများက ၃ ကို ၈ အဖြစ် ပြောင်းလဲခြင်းမှ ကာကွယ်နိုင်သည်။ ၎င်းကို UPC-A ဘားကုဒ် (Universal Product Code) နှင့် စံ ၅၂ ကတ်ပုံး (standard 52-card deck) များတွင် တွေ့ရသည်။{{citation needed|date=ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၅}}

== သင်္ချာ ==
=== စားနိုင်စည်းမျဉ်း ===
သဘာဝကိန်းတလုံးသည် ဂဏန်းများကို ပြန်ပေါင်း၍ ရသော တလုံးတည်းပေါင်းလဒ် (digital root) သည် အခြေ ၁၀ (base 10) တွင် ၃ ဖြင့် စားပြတ်ပါက၊ ထိုပင်မကိန်းကို ၃ ဖြင့် စားနိုင်သည်။ (ဥပမာ- ၂၁ → ၂ + ၁ = ၃၊ ထို့ကြောင့် ၃ × ၇ = ၂၁) ၎င်းကို ၃ ၏ စားနိုင်စည်းမျဉ်း (divisibility rule) ဟု သိကြသည်။ ထို့ကြောင့်၊ ၃ ဖြင့် စားနိုင်သော မည်သည့်ကိန်းကိုမဆို ၎င်း၏ ပြောင်းပြန် (သို့မဟုတ် ၎င်း၏ ဂဏန်းများ၏ မည်သည့် အစီအစဉ်ပြောင်းလဲမှု (permutation)) ကိုမဆို ၃ ဖြင့် စား၍ပြတ်သည်။ ဥပမာ ၁၈ ကို ၃ ဖြင့် စား၍ ပြတ်သည် ဖြစ်ရာ၊ ၁၈ ၏ ပြောင်းပြန်ကိန်း ၈၁ ကိုလည်း (စဉ်းစားစရာမလို) ၃ ဖြင့် စား၍ ပြတ်မည်။ ဤစားနိုင်စည်းမျဉ်းသည် အခြေ (radix) ကို ၃ ဖြင့် ပိုင်းသောအခါ အကြွင်း ၁ ကျန်သော မည်သည့် အနေအထား ဂဏန်းစနစ် (positional numeral system) (ဥပမာ- အခြေ ၄၊ ၇၊ ၁၀ စသည်) တွင်မဆို အလုပ်လုပ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Divisibility Rules |url=https://www.mathsisfun.com/divisibility-rules.html |access-date=၂၀၂၅-၀၄-၀၃ |website=Math is Fun}}&lt;/ref&gt;

=== ဂုဏ်သတ္တိများ ===
၃ သည် ဒုတိယအသေးဆုံး သုဒ္ဓကိန်း (prime number) နှင့် ပထမဆုံး မညီမညာ (Parity (mathematics)) သုဒ္ဓကိန်း ဖြစ်သည်။ ၃ သည် ၅ နှင့် အမြွှာသုဒ္ဓကိန်း (twin prime) ဖြစ်ပြီး၊ ၇ နှင့် ဝမ်းကွဲသုဒ္ဓကိန်း (cousin prime) ဖြစ်သည်။

တြိဂံ (triangle) သည် အနား (Edge (geometry)) သုံးခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ၎င်းသည် မိမိကိုယ်ကို ဖြတ်မသွားသော (non-self-intersecting) အနည်းဆုံး ဗဟုဂံ (polygon) ဖြစ်ပြီး၊ သင့်လျော်သော ထောင့်ဖြတ်မျဉ်း (diagonals) မရှိသည့် တစ်ခုတည်းသော ဗဟုဂံ ဖြစ်သည်။ အမြန်ခန့်မှန်းတွက်ချက်မှုများ ပြုလုပ်သည့်အခါ၊ ၃ သည် π (pi) (3.1415...) ၏ အနီးစပ်ဆုံး ခန့်မှန်းချက်တစ်ခုဖြစ်ပြီး၊ e (E (mathematical constant)) (2.71828...) ၏ အလွန်အနီးစပ်ဆုံး ခန့်မှန်းချက်တစ်ခု ဖြစ်သည်။

၃ သည် ပထမဆုံး မာစင်း သုဒ္ဓကိန်း (Mersenne prime) ဖြစ်သည်။ ၃ သည် လူသိများသော ဖာမာ့တ် သုဒ္ဓကိန်း (Fermat prime) ငါးခုအနက် ပထမဆုံး ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ဒုတိယ ဖီဘိုနက်ချီ သုဒ္ဓကိန်း (Fibonacci prime) (နှင့် ဒုတိယ လူးကပ်စ် သုဒ္ဓကိန်း (Lucas prime))၊ ဒုတိယ ဆိုဖီ ဂျာမိန်း သုဒ္ဓကိန်း (Sophie Germain prime)၊ နှင့် ဒုတိယ အချက်မ သုဒ္ဓကိန်း (factorial prime) ဖြစ်သည်။

၃ သည် ဒုတိယနှင့် တစ်ခုတည်းသော မူလ တြိဂံနံပါတ် (triangular number) ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=A000217 - OEIS |url=https://oeis.org/A000217 |access-date=၂၀၂၄-၁၁-၂၈ |website=oeis.org}}&lt;/ref&gt; ဂေါ့စ် (Gauss) က အချက်တစ်ခုစီကို တြိဂံနံပါတ် သုံးခုအထိ ပေါင်းလဒ်အဖြစ် သက်သေပြခဲ့သည်။

၃ သည် စတုရန်းကိန်း (square number) ထက် တစ်လျော့သော တစ်ခုတည်းသော သုဒ္ဓကိန်း ဖြစ်သည်။ အခြား n² − 1 ပုံစံရှိသော မည်သည့်နံပါတ်မဆို (n သည် အချက်တစ်ခု) သုဒ္ဓကိန်း မဟုတ်ပေ၊ အကြောင်းမှာ ၎င်းသည် (n − 1)(n + 1) ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ၃ အတွက်လည်း မှန်သည် (n = ၂ ဖြစ်လျှင်)၊ သို့သော် ဤကိစ္စတွင် သေးငယ်သော အချက်မှာ ၁ ဖြစ်သည်။ n သည် ၂ ထက်ကြီးပါက၊ n − 1 နှင့် n + 1 နှစ်ခုစလုံး ၁ ထက်ကြီးသောကြောင့် ၎င်းတို့၏ မြှောက်လဒ်သည် သုဒ္ဓကိန်း မဟုတ်ပေ။

=== ဂဏန်းစနစ်များ ===
လူသားများ၏ အစောပိုင်းကာလတွင် &quot;တစ်၊ နှစ်၊ သုံး&quot; နှင့် ထို့နောက် &quot;များ&quot; ဟူသော ရေတွက်စနစ်များ အသုံးပြုခဲ့ဖူးသည်ဟု အထောက်အထားအချို့ ရှိသည်။ အစောပိုင်းလူများတွင် တစ်၊ နှစ်၊ သုံး ဟူသော ပမာဏများကို ဖော်ပြရန် စကားလုံးများ ရှိခဲ့သော်လည်း၊ ထို့ထက်ကျော်လွန်သော ပမာဏများကို &quot;များ&quot; ဟူ၍သာ ဖော်ပြခဲ့သည်။ ၎င်းသည် အမေဇုံနှင့် ဘော်နီယို တောနက်များကဲ့သို့သော ကွဲပြားသော ဒေသများရှိ လူများအကြား ဤဖြစ်စဉ်၏ ပျံ့နှံ့မှုအပေါ် အခြေခံပြီး ဖြစ်နိုင်ခြေများသည်။ အနောက်တိုင်း ယဉ်ကျေးမှု၏ စူးစမ်းရှာဖွေသူများက ဤဌာနေ လူမျိုးစုများနှင့် ၎င်းတို့၏ ပထမဆုံး ထိတွေ့မှုများ၏ သမိုင်းမှတ်တမ်းများ ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{cite book | last1 = Gribbin | first1 = Mary  | last2 = Gribbin | first2 = John R. | last3 = Edney | first3 = Ralph | last4 = Halliday | first4 = Nicholas | title = Big numbers | url = https://archive.org/details/bignumbers0000grib | publisher = Wizard | location = Cambridge | year = 2003 | isbn = 1840464313 }}&lt;/ref&gt;

=== အခြေခံတွက်ချက်မှု စာရင်း ===
{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; background: white&quot;
|-
!width=&quot;105px&quot;|အမြှောက်
!1
!2
!3
!4
!5
!6
!7
!8
!9
!10
!11
!12
!13
!14
!15
!16
!17
!18
!19
!20
!21
!22
!23
!24
!25
!50
!100
!1000
!10000
|-
|'''၃ × ''x'''''
|'''၃'''
|[[၆]] 
|[[၉]] 
|[[၁၂]] 
|[[၁၅]] 
|၁၈
|၂၁
|၂၄
|၂၇
|၃၀
|၃၃
|၃၆
|၃၉
|၄၂
|၄၅
|၄၈
|၅၁
|၅၄
|၅၇
|၆၀
|၆၃
|၆၆
|၆၉
|၇၂
|၇၅
|၁၅၀
|၃၀၀
|၃၀၀၀
|၃၀၀၀၀
|}

{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; background: white&quot;
|-
!width=&quot;105px&quot;|အစား
!1
!2
!3
!4
!5
!6
!7
!8
!9
!10
!width=&quot;5px&quot;|
!11
!12
!13
!14
!15
!16
!17
!18
!19
!20
|-
|'''၃ ÷ ''x'''''
|'''၃'''
|၁.၅
|၁
|၀.၇၅
|၀.၆
|၀.၅
|၀.{{overline|၄၂၈၅၇၁}}
|၀.၃၇၅
|၀.{{overline|၃}}
|၀.၃
!
|၀.{{overline|၂၇}}
|၀.၂၅
|၀.{{overline|၂၃၀၇၆၉}}
|၀.၂{{overline|၁၄၂၈၅၇}}
|၀.၂
|၀.၁၈၇၅
|၀.၁{{overline|၇၆၄၇၀၅၈၈၂၃၅၂၉၄၁၁}}
|၀.၁{{overline|၆}}
|၀.၁{{overline|၅၇၈၉၄၇၃၆၈၄၂၁၀၅၂၆၃}}
|၀.၁၅
|-
|'''''x'' ÷ ၃'''
|၀.{{overline|၃}}
|၀.{{overline|၆}}
|၁
|၁.{{overline|၃}}
|၁.{{overline|၆}}
|၂
|၂.{{overline|၃}}
|၂.{{overline|၆}}
|'''၃'''
|၃.{{overline|၃}}
!
|၃.{{overline|၆}}
|၄
|၄.{{overline|၃}}
|၄.{{overline|၆}}
|၅
|၅.{{overline|၃}}
|၅.{{overline|၆}}
|၆
|၆.{{overline|၃}}
|၆.{{overline|၆}}
|}

{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; background: white&quot;
|-
!width=&quot;105px&quot;|ထပ်ကိန်း (Exponentiation)
!1
!2
!3
!4
!5
!6
!7
!8
!9
!10
!width=&quot;5px&quot;|
!11
!12
!13
!14
!15
!16
!17
!18
!19
!20
|-
|'''၃{{sup|''x''}}'''
|'''၃'''
|၉
|၂၇
|၈၁
|၂၄၃
|၇၂၉
|၂၁၈၇
|၆၅၆၁
|၁၉၆၈၃
|၅၉၀၄၉
!
|၁၇၇၁၄၇
|၅၃၁၄၄၁
|၁၅၉၄၃၂၃
|၄၇၈၂၉၆၉
|၁၄၃၄၈၉၀၇
|၄၃၀၄၆၇၂၁
|၁၂၉၁၄၀၁၆၃
|၃၈၇၄၂၀၄၈၉
|၁၁၆၂၂၆၁၄၆၇
|၃၄၈၆၇၈၄၄၀၁
|-
|'''''x''{{sup|၃}}'''
|၁
|၈ 
|၂၇
|၆၄
|၁၂၅
|၂၁၆
|၃၄၃
|၅၁၂
|၇၂၉
|၁၀၀၀
!
|၁၃၃၁
|၁၇၂၈
|၂၁၉၇
|၂၇၄၄
|၃၃၇၅
|၄၀၉၆
|၄၉၁၃
|၅၈၃၂
|၆၈၅၉
|၈၀၀၀
|}

== အင်ဂျင်နီယာ ==
* တြိဂံ (triangle)၊ အနား (Edge (geometry)) သုံးခုနှင့် ထိပ်စွန်း (Vertex (geometry)) သုံးခုပါသော ဗဟုဂံ (polygon) သည် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အတည်ငြိမ်ဆုံး ပုံသဏ္ဌာန် ဖြစ်သည်။ ဤအကြောင်းကြောင့် ၎င်းကို ဆောက်လုပ်ရေး၊ အင်ဂျင်နီယာနှင့် ဒီဇိုင်းတွင် ကျယ်ပြန့်စွာ အသုံးပြုသည်။&lt;ref&gt;&quot;[https://web.archive.org/web/20120412203618/http://www.mathsinthecity.com/sites/most-stable-shape-triangle Most stable shape- triangle]&quot;. ''Maths in the city''. Retrieved February 23, 2015.&lt;/ref&gt;

=== သိပ္ပံမဟုတ်သော အယူအဆ ===
* ၃ သည် မု (Mu (lost continent))၊ ဩဂပ်စတာ့စ် လီ ပလွန်ဂွန် (Augustus Le Plongeon) နှင့် ဂျိမ်းစ် ချပ်ချ်ဝါ့ဒ် (James Churchward) ၏ ပျောက်ဆုံးသွားသော တိုက်ကြီး၏ သင်္ကေတ ကိုယ်စားပြုမှု ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;Three is for the Lost Continent of Mu&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.bibliotecapleyades.net/atlantida_mu/contmu/contmu09.htm |title=The Lost Continent of Mu – Symbols, Vignettes, Tableaux and Diagrams |first=James |last=Churchward |year=1931 |access-date=2016-03-15 |work=Biblioteca Pleyades |archive-date=2015-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150718115213/http://www.bibliotecapleyades.net/atlantida_mu/contmu/contmu09.htm |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

== ဘာသာရေးနှင့် ယုံကြည်ချက်များ ==
{{prose|section|date=အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃}}{{more citations needed section|date=အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃}}
{{See also|Triple deity}}
[[File:Triple Goddess Symbol.svg|thumb|right|လဆန်း၊ လပြည့်၊ လဆုတ်ကို ပြသထားသော သုံးဆူမယ်တော်၏ သင်္ကေတ]]

ကမ္ဘာ့ဘာသာတရားများစွာတွင် သုံးဆူ နတ်ဘုရားများ သို့မဟုတ် သုံးပါးတစ်ဆူ၏ အယူအဆများ ပါဝင်သည်။ ၎င်းတို့တွင် ဟိန္ဒူ၏ ထရီမုတ္တိ (Trimurti) နှင့် ထရီဒေဝီ (Tridevi)၊ စလပ်များ၏ အဓိကနတ်ဘုရား ထရီဂလပ် (Triglav (mythology)) (ဦးခေါင်းသုံးလုံးရှိသူ)၊ ဗုဒ္ဓဘာသာ၏ ရတနာသုံးပါး (three Jewels)၊ တောက်ဘာသာ၏ စင်ကြယ်သူသုံးပါး (three Pure Ones)၊ ခရစ်ယာန်ဘာသာ၏ သန့်ရှင်းသော သုံးပါးတစ်ဆူ (Trinity)၊ နှင့် ဝစ္စကာ၏ သုံးဆူမယ်တော် (Triple Goddess (Neopaganism)) တို့ ပါဝင်သည်။

ပိုင်သာဂိုးရပ်စ် (Pythagoras) နှင့် ပိုင်သာဂိုးရီးယန်း အတွေးအခေါ် (Pythagoreanism) အရ၊ ၃ သည် ၎င်းတို့ခေါ်သော &quot;ထရီအက်&quot; (triad) ဟု သတ်မှတ်ပြီး၊ ၎င်းအောက်ရှိ အချက်များ၏ ပေါင်းလဒ်နှင့် ညီမျှသော တစ်ခုတည်းသော ကိန်း ဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းအောက်ရှိ အချက်များနှင့် ပေါင်းလဒ်သည် ၎င်းတို့နှင့် ၎င်း၏ မြှောက်လဒ်နှင့် ညီမျှသော တစ်ခုတည်းသော ကိန်း ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{citation |author=Priya Hemenway |title=Divine Proportion: Phi In Art, Nature, and Science |pages=53–54 |year=2005 |publisher=Sterling Publishing Company Inc. |isbn=1-4027-3522-7}}&lt;/ref&gt;

အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန်၊ အနာဂတ်ဟူ၍ ကာလ သုံးပါး ရှိသည်။ ရှင်ခြင်းနှင့် သေခြင်းဟူ၍ နှစ်မျိုး ယူသော်လည်း၊ ဘဝစက်ဝန်းကိုမူ မွေးခြင်း၊ ရှင်သန်ခြင်းနှင့် သေခြင်းဟူ၍ သုံးမျိုး ယူသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Three is The Magic Number |url=https://www.westnorfolkonline.co.uk/three-is-the-magic-number/ |access-date=၂၀၂၅-၀၄-၀၃ |website=West Norfolk Online }}{{Dead link|date=April 2025 }}&lt;/ref&gt; ထို့ပြင်၊ ပုံပြင်များတွင် ၃ သည် မှော်ဆန်သော အရေးပါမှုရှိသည် (ဥပမာ- ဆုတောင်းသုံးခါ၊ သုံးကြိမ်စမ်းသပ်မှု)။ ဗုဒ္ဓဘာသာတွင် သုံးကြိမ်မြောက်ကို တတိယမ္ပိဟု ခေါ်သည်။ ရှိခိုးဦးတင်ခြင်းကို သုံးကြိမ် သုံးခါ ပြုလုပ်သည်။ အမျှကို သုံးခါ ဝေသကဲ့သို့ သာဓုကို သုံးကြိမ် ခေါ်သည်။

[[File:Shield-Trinity-Scutum-Fidei-English.svg|thumb|ခရစ်ယာန် သုံးပါးတစ်ဆူ အယူအဆ၏ ပုံသဏ္ဌာန်ဖြစ်သော သုံးပါးတစ်ဆူ၏ ဒိုင်း (Shield of the Trinity)]]

ဂျူပီတာ (Jupiter) ဂြိုဟ်နှင့် ဆက်စပ်သော ၃ သည် ဝိညာဉ်ရေးရာ အဓိပ္ပာယ်ရှိပြီး၊ နံပါတ် ၃၊ ၁၂၊ ၂၁၊ ၃၀ တို့နှင့် ပတ်သက်သူများသည် ဉာဏ်ရည်ထက်မြက်ပြီး ဘာသာရေးစိတ်ရှိသူများဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Numero Facts: Significance of Number 3 |url=https://timesofindia.indiatimes.com/life-style/numerology/significance-of-number-3/articleshow/68205741.cms |access-date=၂၀၂၅-၀၄-၀၃ |website=Times of India}}&lt;/ref&gt;

=== ကံကောင်းသော သို့မဟုတ် ကံမကောင်းသော နံပါတ် ===
၃ ({{lang|zh|三}}, တရားဝင်ရေးသားမှု- {{lang|zh|叁}}, ပင်းယင်း- sān (pinyin), ကန်တုံ- saam&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt;) သည် တရုတ်ယဉ်ကျေးမှုတွင် ကောင်းသော နံပါတ် (numerology) တစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ခံရသည်။ အကြောင်းမှာ ၎င်းသည် &quot;အသက်ရှင်&quot; ဟူသော စကားလုံး ({{lang|zh|生}}, ပင်းယင်း- shēng, ကန်တုံ- saang&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt;) နှင့် အသံထွက်ဆင်တူသောကြောင့် ဖြစ်ပြီး၊ ၄ ({{lang|zh|四}}, ပင်းယင်း- sì, ကန်တုံ- sei&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt;) သည် &quot;သေခြင်း&quot; ဟူသော စကားလုံး ({{lang|zh|死}}, ပင်းယင်း- sǐ, ကန်တုံ- sei&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;) နှင့် အသံထွက်ဆင်တူသည်နှင့် နှိုင်းယှဉ်ကြသည်။

&quot;တတိယအကြိမ်သည် အောင်မြင်ခြင်း&quot; (Third time's the charm) ဟူသော စကားစုသည် မည်သည့်ကြိုးစားမှုတွင်မဆို နှစ်ကြိမ် မအောင်မြင်ပြီးနောက်၊ တတိယအကြိမ် ကြိုးစားမှုသည် အောင်မြင်နိုင်ဖွယ် ပိုများသည်ဟူသော အယူသီးမှုကို ရည်ညွှန်းသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Definition of THE THIRD TIME IS THE CHARM |url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/the%20third%20time%20is%20the%20charm |access-date=၂၀၂၄-၁၂-၀၈ |website=www.merriam-webster.com |language=en}}&lt;/ref&gt; သို့သော် အချို့ အယူသီးမှုများက ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်ပြီး၊ ကံတရား၊ အထူးသဖြင့် မကောင်းသော ကံတရားသည် &quot;သုံးကြိမ်သုံးခါ လာတတ်သည်&quot; ဟု ဆိုကြသည်။&lt;ref&gt;See &quot;[http://www.encyclopedia.com/doc/1O214-bad.html bad] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090302124523/http://www.encyclopedia.com/doc/1O214-bad.html |date=2009-03-02 }}&quot; in the ''Oxford Dictionary of Phrase and Fable'', 2006, via Encyclopedia.com.&lt;/ref&gt;

ထိုကဲ့သို့သော အယူသီးမှုတစ်ခုမှာ &quot;မီးခြစ်တစ်ချောင်းမှာ သုံးယောက်&quot; (Three on a match) ဟူ၍ ခေါ်ဆိုပြီး၊ တူညီသော မီးခြစ် သို့မဟုတ် မီးညှိကိရိယာမှ စီးကရက်ကို တတိယမြောက် မီးညှိသူ ဖြစ်လျှင် ကံမကောင်းလတ္တံ့ဟု ဆိုသည်။ ဤအယူသီးမှုသည် ပထမကမ္ဘာစစ်အတွင်း မြေတူးကျင်းများရှိ စစ်သားများအကြား စတင်ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်ဟု အချို့က အခိုင်အမာဆိုကြပြီး၊ စနိုက်ပါတစ်ဦးသည် ပထမမီးကို မြင်ပြီး၊ ဒုတိယမီးတွင် ချိန်ရွယ်ကာ၊ တတိယမီးတွင် ပစ်ခတ်နိုင်သည်ဟု ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite news |last=King |first=Stephen |date=1984-04-12 |title=1984, A BAD YEAR IF YOU FEAR FRIDAY THE 13TH |url=https://www.nytimes.com/1984/04/12/garden/1984-a-bad-year-if-you-fear-friday-the-13th.html |access-date=၂၀၂၅-၀၂-၀၆ |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |date=1935-12-07 |title=THREE CIGARETTES. |url=https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/17211389 |access-date=၂၀၂၅-၀၂-၀၆ |work=Sydney Morning Herald}}&lt;/ref&gt;

== သိပ္ပံပညာနှင့် သဘာဝတရား ==
&quot;Amazing Facts Home&quot; ဝဘ်ဆိုဒ်တွင် ဖော်ပြချက်အရ၊ ၃ သည် လူသားများ ခံစားနိုင်သော အတိုင်းအတာ (dimension) သုံးခု (အလျား၊ အနံ၊ အမြင့်) ကို ကိုယ်စားပြုသည်။ ထို့ပြင်၊ လူ့မျက်လုံးသည် အရောင်ခံစားနိုင်သော ဆဲလ် (cones) သုံးမျိုးဖြင့် အရောင်များကို ခွဲခြားသည် (အနီရောင်၊ အစိမ်းရောင်၊ အပြာရောင်)။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Facts About Number 3 |url=https://amazingfactshome.com/facts-about-number-3/ |access-date=၂၀၂၅-၀၄-၀၃ |website=Amazing Facts Home}}&lt;/ref&gt; &quot;Factscrush&quot; ဝဘ်ဆိုဒ်တွင် ဖော်ပြသည့်အတိုင်း၊ လစ်သီယမ် (lithium) ၏ အနုမြူနံပါတ်သည် ၃ ဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းသည် အပေါ့ပါးဆုံး သတ္တုဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=25 Interesting Facts About Number 3 |url=https://factscrush.com/number-3-facts/ |access-date=၂၀၂၅-၀၄-၀၃ |website=Factscrush }}{{Dead link|date=April 2025 }}&lt;/ref&gt;

အကယ်၍ စားပွဲတစ်လုံး၏ ခြေထောက်လေးချောင်းအနက် တစ်ချောင်းမမှန်ပါက ယိမ်းနွဲ့နိုင်သော်လည်း၊ ခြေထောက်သုံးချောင်းပါ သုံးခုံ (tripod) သည် မညီမညာသော မြေပြင်ပေါ်တွင်ပင် အမြဲတည်ငြိမ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=The Number Three |url=https://houseofmaths.co.uk/number-three/ |access-date=၂၀၂၅-၀၄-၀၃ |website=House of Maths }}{{Dead link|date=April 2025 }}&lt;/ref&gt;

== အနုပညာနှင့် အားကစား ==
ဘေ့စ်ဘောဂိမ်းတွင် ဘောလုံးကို သုံးကြိမ်မထိနိုင်ပါက ထိုကစားသမားသည် အထုတ်ခံရသည် (strikeout)။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=25 Interesting Facts About Number 3 |url=https://factscrush.com/number-3-facts/ |access-date=၂၀၂၅-၀၄-၀၃ |website=Factscrush }}{{Dead link|date=April 2025 }}&lt;/ref&gt; ထို့ပြင်၊ ကစားပွဲများတွင် ၃ ကို မကြာခဏအသုံးပြုသည် (ဥပမာ- &quot;သုံးကြိမ်ထိ၊ ထွက်&quot; - Three strikes and you’re out)။

== မှတ်သားရန် ==
# [[ဘုရား (ဗုဒ္ဓဘာသာ)|ဘုရား]]၊ [[တရား]]၊ [[သံဃာ]] ဟူ၍ [[ရတနာသုံးပါး|ရတနာ ၃ ပါး]] ရှိသည်။
# [[တန်ခူးလ]]ဆန်း ၃ ရက်၊ [[ကဆုန်လ]]ဆုတ် ၃ ရက်၊ [[နယုန်လ]]ပြည့်ကျော် ၃ ရက် စသည်ဖြင့် ခေါ်ဝေါ်သည်။
# နယုန်လသည် မြန်မာပြက္ခဒိန်အရ ၃ လမြောက် လ ဖြစ်သည်။
# မတ်လသည် ဂရီဂေါရီယန်းပြက္ခဒိန်အရ ၃ လမြောက် လ ဖြစ်သည်။
# အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန်၊ အနာဂတ် ဟူ၍ ကာလ ၃ ပါး ရှိသည်။
# သုံးဘက်မြင် လောကတွင် အလျား၊ အနံ၊ အမြင့် ဟူ၍ အတိုင်းအတာ ၃ မျိုး ရှိသည်။
# ကမ္ဘာပေါ်၌ တတိယအကြီးဆုံးတိုက်သည် မြောက်အမေရိကတိုက် ဖြစ်သည်။
# နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်း နေမှစ၍ အစဉ်လိုက် ရေတွက်လျှင် တတိယမြောက် ဂြိုဟ်သည် ကမ္ဘာဂြိုဟ် ဖြစ်သည်။
# စစ်အေးကာလအတွင်းမှာ ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများကို တတိယကမ္ဘာဟူ၍ ရည်ညွှန်းသည်။

== ရှု ==
{{Portal|သင်္ချာ (Mathematics)}}
* သုံးထပ်ကိန်း (Cube (algebra)) – (၃ ထပ်ကိန်း (superscript))
* သုံးကြိမ် (Thrice)
* တတိယ (Third (disambiguation))
* သုံးစုံ (Triad (disambiguation))
* သုံးယောက် (Trio (disambiguation))
* သုံးခုစည်းမျဉ်း (Rule of three (disambiguation))
* ɜ (Open-mid central unrounded vowel), {{unichar|025C}} သည် ပြောင်းပြန် အက္ခရာ အီးစီလွန် (Reversed epsilon) ဟုလည်း သိသည်။


== ကိုးကား ==
{{Reflist|30em}}

*Wells, D. ''The Penguin Dictionary of Curious and Interesting Numbers'' London: Penguin Group. (1987): 46–48

== ပြင်ပလင့်ခ် ==
{{Wiktionary|three}}
{{Commons category}}
*[https://web.archive.org/web/20071023064015/http://threes.com/ Tricyclopedic Book of Threes] by Michael Eck
*[http://www.meddean.luc.edu/lumen/MedEd/GrossAnatomy/Threes.html Threes in Human Anatomy] by John A. McNulty
*{{cite web|last=Grime|first=James|title=3 is everywhere|url=http://www.numberphile.com/videos/three.html|work=Numberphile|publisher=[[Brady Haran]]|access-date=2013-04-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20130514230849/http://www.numberphile.com/videos/three.html|archive-date=2013-05-14|url-status=dead}}
*[https://web.archive.org/web/20140201161634/http://numdic.com/3 The Number 3]
*[http://www.positiveintegers.org/3 The Positive Integer 3]
*[http://primes.utm.edu/curios/page.php/3.html Prime curiosities: 3]


[[Category:မြန်မာအက္ခရာ]]
[[ကဏ္ဍ:ကိန်းပြည့်များ]]</text>
      <sha1>relmwsjjcfpv2e0zxtmy1l0xgu5fdrs</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1046948</id>
      <parentid>1046786</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T11:20:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dr Lotus Black</username>
        <id>31011</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:သုဒ္ဓကိန်းများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်</comment>
      <origin>1046948</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35767" sha1="6y35tjh76opkle7esgighnhys0z08ta" xml:space="preserve">{{Databox}}

၃ (အသံထွက်-သုံး)သည် မြန်မာဘာသာတွင် သင်္ချာဘာသာသင်ကြားရာတွင် အသုံးပြုပြီး သင်္ချာဂဏန်းအက္ခရာတစ်ခုဖြစ်သည်။ တတိယဟုလည်း ခေါ်သည်။
'''၃''' ('''သုံး''') သည် အရေအတွက် (number)၊ ဂဏန်း (numeral (linguistics)) နှင့် ကိန်း (numerical digit) တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် [[၂]] နောက်မှ လိုက်ကာ [[၄]] ရှေ့တွင် ရှိသော သဘာဝကိန်း (natural number) ဖြစ်ပြီး (၂ နှင့် ၄ ကြားရှိ ကိန်းဖြစ်ပြီး)၊ အနည်းဆုံး မညီမညာ သုဒ္ဓကိန်း (prime number) နှင့် စတုရန်းကိန်းတစ်ခု၏ ရှေ့တွင် ရှိသည့် တစ်ခုတည်းသော သုဒ္ဓကိန်း ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် လူ့အဖွဲ့အစည်းများစွာတွင် ဘာသာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှု အရေးပါမှု ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Merriam-Webster Dictionary |url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/three |access-date=ဒီဇင်ဘာ ၅၊ ၂၀၂၄ |website=Merriam-webster.com}}&lt;/ref&gt;

== အာရဗီဂဏန်း၏ ဆင့်ကဲဖြစ်ပေါ်မှု ==
[[File:Evolution3glyph.png|x50px|left]]
၃ ကို မျဉ်းသုံးကြောင်းဖြင့် ဖော်ပြခြင်းသည် ယနေ့တိုင် အသုံးပြုနေဆဲဖြစ်သော ရောမနှင့် တရုတ်ဂဏန်း (Chinese numerals) အပါအဝင် စာရေးစနစ်များစွာတွင် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ဗြဟ္မဂဏန်း (Brahmic numerals) (အိန္ဒိယ) ဂဏန်းသင်္ကေတတွင် မူလက ဒေါင်လိုက်အနေဖြင့် စီစဉ်ထားသော ၃ ၏ အစောဆုံး ပုံစံလည်း ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;Smith Karpinski 1911&quot;&gt;{{cite book |last1=Smith |first1=David Eugene |last2=Karpinski |first2=Louis Charles |author1-link=David Eugene Smith |author2-link=Louis Charles Karpinski |title=The Hindu-Arabic numerals |date=1911 |publisher=Ginn and Company |location=Boston; London |pages=27–29, 40–41 |url=https://archive.org/details/hinduarabicnumer00smitrich/}}&lt;/ref&gt; သို့သော် ဂုပတ အင်ပါယာ (Gupta Empire) ကာလတွင် မျဉ်းတစ်ခုစီတွင် မျဉ်းကွေး ထည့်သွင်းခြင်းဖြင့် ပုံစံပြောင်းလဲခဲ့သည်။ နာဂရီစာလုံး (Nāgarī script) တွင် မျဉ်းများကို နာရီလက်တံအတိုင်း လှည့်ကာ အလျားလိုက် ဖြစ်စေပြီး၊ မျဉ်းတစ်ခုစီ၏ ညာဘက်တွင် တိုတောင်းသော အောက်သို့ လှည့်ကွေးမှု ထည့်ခဲ့သည်။ လက်ရေးစာလုံးတွင် မျဉ်းသုံးကြောင်းကို နောက်ဆုံးတွင် ဆက်စပ်လိုက်ပြီး အောက်တွင် ထပ်ဆောင်းမျဉ်း ထည့်ကာ {{angbr|3}} နှင့် ဆင်တူသော သင်္ကေတတစ်ခု ဖြစ်လာသည်- '''३'''။

အိန္ဒိယဂဏန်းများသည် ၉ ရာစုတွင် ကာလီဖိတ် (Caliphate) သို့ ပျံ့နှံ့ခဲ့သည်။ ၁၀ ရာစုဝန်းကျင်တွင် မဂ္ဂရက်ဘ် (Maghreb) နှင့် အယ်လ်-အန်ဒလပ်စ် (Al-Andalus) ကဲ့သို့သော ကာလီဖိတ်၏ အနောက်ပိုင်းဒေသများတွင် အောက်မျဉ်းကို ဖယ်ထုတ်ခဲ့ပြီး၊ ခေတ်မီအနောက်ဂဏန်း ၃ အပါအဝင် &quot;အနောက်အာရဗီ&quot; (Western Arabic) ဂဏန်းသင်္ကေတ၏ ထူးခြားသော ပုံစံတစ်ခု ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။ ဆန့်ကျင်ဘက်အနေဖြင့်၊ အရှေ့အာရဗီများက ထိုမျဉ်းကို ထိန်းသိမ်းထားပြီး ချဲ့ထွင်ကာ ဂဏန်းကို နောက်ထပ်တစ်ကြိမ် လှည့်ပြီး ခေတ်မီ &quot;အရှေ့အာရဗီ&quot; (Eastern Arabic) ဂဏန်း &quot;'''٣'''&quot; ကို ရရှိခဲ့သည်။&lt;ref&gt;Georges Ifrah, ''The Universal History of Numbers: From Prehistory to the Invention of the Computer'' transl. David Bellos et al. London: The Harvill Press (1998): 393, Fig. 24.63&lt;/ref&gt;

ခေတ်မီအနောက်ဖောင့်ပုံစံ (typeface) အများစုတွင်၊ ဂဏန်း ၃ သည် အခြားဆယ်ဂဏန်း (decimal digit) များကဲ့သို့ စာလုံးကြီး (capital letter) အမြင့်ရှိပြီး အခြေမျဉ်း (baseline (typography)) ပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။ သို့သော် စာသားဂဏန်း (text figures) ပါသော ဖောင့်ပုံစံများတွင်၊ သင်္ကေတသည် များသောအားဖြင့် စာလုံးသေး &quot;x&quot; ၏ အမြင့်နှင့် အောက်သို့ဆင်းသော မျဉ်း (descender) ပါရှိသည်- &quot;[[File:Text figures 036.svg|50px]]&quot;။ အချို့ ပြင်သစ်ဘာသာ (French language) စာသားဂဏန်းဖောင့်ပုံစံများတွင်မူ၊ ၎င်းတွင် အောက်သို့ဆင်းသော မျဉ်းအစား အပေါ်သို့တက်သော မျဉ်း (ascender (typography)) ပါရှိသည်။

{{anchor|Flat-topped 3}}
ဂဏန်း ၃ ၏ သာမန်ပုံစံဗီဇ (graphic variant) တစ်ခုမှာ အပေါ်ပိုင်းပြားချပ်သော ပုံစံဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းသည် Ʒ (ezh) စာလုံးနှင့် ဆင်တူသည်။ ဤပုံစံကို တစ်ခါတစ်ရံ &quot;ဘဏ်လုပ်ငန်းသုံး ၃&quot; (banker's 3) ဟု ခေါ်ဆိုပြီး၊ အတုလုပ်သူများက ၃ ကို ၈ အဖြစ် ပြောင်းလဲခြင်းမှ ကာကွယ်နိုင်သည်။ ၎င်းကို UPC-A ဘားကုဒ် (Universal Product Code) နှင့် စံ ၅၂ ကတ်ပုံး (standard 52-card deck) များတွင် တွေ့ရသည်။{{citation needed|date=ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၅}}

== သင်္ချာ ==
=== စားနိုင်စည်းမျဉ်း ===
သဘာဝကိန်းတလုံးသည် ဂဏန်းများကို ပြန်ပေါင်း၍ ရသော တလုံးတည်းပေါင်းလဒ် (digital root) သည် အခြေ ၁၀ (base 10) တွင် ၃ ဖြင့် စားပြတ်ပါက၊ ထိုပင်မကိန်းကို ၃ ဖြင့် စားနိုင်သည်။ (ဥပမာ- ၂၁ → ၂ + ၁ = ၃၊ ထို့ကြောင့် ၃ × ၇ = ၂၁) ၎င်းကို ၃ ၏ စားနိုင်စည်းမျဉ်း (divisibility rule) ဟု သိကြသည်။ ထို့ကြောင့်၊ ၃ ဖြင့် စားနိုင်သော မည်သည့်ကိန်းကိုမဆို ၎င်း၏ ပြောင်းပြန် (သို့မဟုတ် ၎င်း၏ ဂဏန်းများ၏ မည်သည့် အစီအစဉ်ပြောင်းလဲမှု (permutation)) ကိုမဆို ၃ ဖြင့် စား၍ပြတ်သည်။ ဥပမာ ၁၈ ကို ၃ ဖြင့် စား၍ ပြတ်သည် ဖြစ်ရာ၊ ၁၈ ၏ ပြောင်းပြန်ကိန်း ၈၁ ကိုလည်း (စဉ်းစားစရာမလို) ၃ ဖြင့် စား၍ ပြတ်မည်။ ဤစားနိုင်စည်းမျဉ်းသည် အခြေ (radix) ကို ၃ ဖြင့် ပိုင်းသောအခါ အကြွင်း ၁ ကျန်သော မည်သည့် အနေအထား ဂဏန်းစနစ် (positional numeral system) (ဥပမာ- အခြေ ၄၊ ၇၊ ၁၀ စသည်) တွင်မဆို အလုပ်လုပ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Divisibility Rules |url=https://www.mathsisfun.com/divisibility-rules.html |access-date=၂၀၂၅-၀၄-၀၃ |website=Math is Fun}}&lt;/ref&gt;

=== ဂုဏ်သတ္တိများ ===
၃ သည် ဒုတိယအသေးဆုံး သုဒ္ဓကိန်း (prime number) နှင့် ပထမဆုံး မညီမညာ (Parity (mathematics)) သုဒ္ဓကိန်း ဖြစ်သည်။ ၃ သည် ၅ နှင့် အမြွှာသုဒ္ဓကိန်း (twin prime) ဖြစ်ပြီး၊ ၇ နှင့် ဝမ်းကွဲသုဒ္ဓကိန်း (cousin prime) ဖြစ်သည်။

တြိဂံ (triangle) သည် အနား (Edge (geometry)) သုံးခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ၎င်းသည် မိမိကိုယ်ကို ဖြတ်မသွားသော (non-self-intersecting) အနည်းဆုံး ဗဟုဂံ (polygon) ဖြစ်ပြီး၊ သင့်လျော်သော ထောင့်ဖြတ်မျဉ်း (diagonals) မရှိသည့် တစ်ခုတည်းသော ဗဟုဂံ ဖြစ်သည်။ အမြန်ခန့်မှန်းတွက်ချက်မှုများ ပြုလုပ်သည့်အခါ၊ ၃ သည် π (pi) (3.1415...) ၏ အနီးစပ်ဆုံး ခန့်မှန်းချက်တစ်ခုဖြစ်ပြီး၊ e (E (mathematical constant)) (2.71828...) ၏ အလွန်အနီးစပ်ဆုံး ခန့်မှန်းချက်တစ်ခု ဖြစ်သည်။

၃ သည် ပထမဆုံး မာစင်း သုဒ္ဓကိန်း (Mersenne prime) ဖြစ်သည်။ ၃ သည် လူသိများသော ဖာမာ့တ် သုဒ္ဓကိန်း (Fermat prime) ငါးခုအနက် ပထမဆုံး ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ဒုတိယ ဖီဘိုနက်ချီ သုဒ္ဓကိန်း (Fibonacci prime) (နှင့် ဒုတိယ လူးကပ်စ် သုဒ္ဓကိန်း (Lucas prime))၊ ဒုတိယ ဆိုဖီ ဂျာမိန်း သုဒ္ဓကိန်း (Sophie Germain prime)၊ နှင့် ဒုတိယ အချက်မ သုဒ္ဓကိန်း (factorial prime) ဖြစ်သည်။

၃ သည် ဒုတိယနှင့် တစ်ခုတည်းသော မူလ တြိဂံနံပါတ် (triangular number) ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=A000217 - OEIS |url=https://oeis.org/A000217 |access-date=၂၀၂၄-၁၁-၂၈ |website=oeis.org}}&lt;/ref&gt; ဂေါ့စ် (Gauss) က အချက်တစ်ခုစီကို တြိဂံနံပါတ် သုံးခုအထိ ပေါင်းလဒ်အဖြစ် သက်သေပြခဲ့သည်။

၃ သည် စတုရန်းကိန်း (square number) ထက် တစ်လျော့သော တစ်ခုတည်းသော သုဒ္ဓကိန်း ဖြစ်သည်။ အခြား n² − 1 ပုံစံရှိသော မည်သည့်နံပါတ်မဆို (n သည် အချက်တစ်ခု) သုဒ္ဓကိန်း မဟုတ်ပေ၊ အကြောင်းမှာ ၎င်းသည် (n − 1)(n + 1) ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ၃ အတွက်လည်း မှန်သည် (n = ၂ ဖြစ်လျှင်)၊ သို့သော် ဤကိစ္စတွင် သေးငယ်သော အချက်မှာ ၁ ဖြစ်သည်။ n သည် ၂ ထက်ကြီးပါက၊ n − 1 နှင့် n + 1 နှစ်ခုစလုံး ၁ ထက်ကြီးသောကြောင့် ၎င်းတို့၏ မြှောက်လဒ်သည် သုဒ္ဓကိန်း မဟုတ်ပေ။

=== ဂဏန်းစနစ်များ ===
လူသားများ၏ အစောပိုင်းကာလတွင် &quot;တစ်၊ နှစ်၊ သုံး&quot; နှင့် ထို့နောက် &quot;များ&quot; ဟူသော ရေတွက်စနစ်များ အသုံးပြုခဲ့ဖူးသည်ဟု အထောက်အထားအချို့ ရှိသည်။ အစောပိုင်းလူများတွင် တစ်၊ နှစ်၊ သုံး ဟူသော ပမာဏများကို ဖော်ပြရန် စကားလုံးများ ရှိခဲ့သော်လည်း၊ ထို့ထက်ကျော်လွန်သော ပမာဏများကို &quot;များ&quot; ဟူ၍သာ ဖော်ပြခဲ့သည်။ ၎င်းသည် အမေဇုံနှင့် ဘော်နီယို တောနက်များကဲ့သို့သော ကွဲပြားသော ဒေသများရှိ လူများအကြား ဤဖြစ်စဉ်၏ ပျံ့နှံ့မှုအပေါ် အခြေခံပြီး ဖြစ်နိုင်ခြေများသည်။ အနောက်တိုင်း ယဉ်ကျေးမှု၏ စူးစမ်းရှာဖွေသူများက ဤဌာနေ လူမျိုးစုများနှင့် ၎င်းတို့၏ ပထမဆုံး ထိတွေ့မှုများ၏ သမိုင်းမှတ်တမ်းများ ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{cite book | last1 = Gribbin | first1 = Mary  | last2 = Gribbin | first2 = John R. | last3 = Edney | first3 = Ralph | last4 = Halliday | first4 = Nicholas | title = Big numbers | url = https://archive.org/details/bignumbers0000grib | publisher = Wizard | location = Cambridge | year = 2003 | isbn = 1840464313 }}&lt;/ref&gt;

=== အခြေခံတွက်ချက်မှု စာရင်း ===
{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; background: white&quot;
|-
!width=&quot;105px&quot;|အမြှောက်
!1
!2
!3
!4
!5
!6
!7
!8
!9
!10
!11
!12
!13
!14
!15
!16
!17
!18
!19
!20
!21
!22
!23
!24
!25
!50
!100
!1000
!10000
|-
|'''၃ × ''x'''''
|'''၃'''
|[[၆]] 
|[[၉]] 
|[[၁၂]] 
|[[၁၅]] 
|၁၈
|၂၁
|၂၄
|၂၇
|၃၀
|၃၃
|၃၆
|၃၉
|၄၂
|၄၅
|၄၈
|၅၁
|၅၄
|၅၇
|၆၀
|၆၃
|၆၆
|၆၉
|၇၂
|၇၅
|၁၅၀
|၃၀၀
|၃၀၀၀
|၃၀၀၀၀
|}

{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; background: white&quot;
|-
!width=&quot;105px&quot;|အစား
!1
!2
!3
!4
!5
!6
!7
!8
!9
!10
!width=&quot;5px&quot;|
!11
!12
!13
!14
!15
!16
!17
!18
!19
!20
|-
|'''၃ ÷ ''x'''''
|'''၃'''
|၁.၅
|၁
|၀.၇၅
|၀.၆
|၀.၅
|၀.{{overline|၄၂၈၅၇၁}}
|၀.၃၇၅
|၀.{{overline|၃}}
|၀.၃
!
|၀.{{overline|၂၇}}
|၀.၂၅
|၀.{{overline|၂၃၀၇၆၉}}
|၀.၂{{overline|၁၄၂၈၅၇}}
|၀.၂
|၀.၁၈၇၅
|၀.၁{{overline|၇၆၄၇၀၅၈၈၂၃၅၂၉၄၁၁}}
|၀.၁{{overline|၆}}
|၀.၁{{overline|၅၇၈၉၄၇၃၆၈၄၂၁၀၅၂၆၃}}
|၀.၁၅
|-
|'''''x'' ÷ ၃'''
|၀.{{overline|၃}}
|၀.{{overline|၆}}
|၁
|၁.{{overline|၃}}
|၁.{{overline|၆}}
|၂
|၂.{{overline|၃}}
|၂.{{overline|၆}}
|'''၃'''
|၃.{{overline|၃}}
!
|၃.{{overline|၆}}
|၄
|၄.{{overline|၃}}
|၄.{{overline|၆}}
|၅
|၅.{{overline|၃}}
|၅.{{overline|၆}}
|၆
|၆.{{overline|၃}}
|၆.{{overline|၆}}
|}

{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; background: white&quot;
|-
!width=&quot;105px&quot;|ထပ်ကိန်း (Exponentiation)
!1
!2
!3
!4
!5
!6
!7
!8
!9
!10
!width=&quot;5px&quot;|
!11
!12
!13
!14
!15
!16
!17
!18
!19
!20
|-
|'''၃{{sup|''x''}}'''
|'''၃'''
|၉
|၂၇
|၈၁
|၂၄၃
|၇၂၉
|၂၁၈၇
|၆၅၆၁
|၁၉၆၈၃
|၅၉၀၄၉
!
|၁၇၇၁၄၇
|၅၃၁၄၄၁
|၁၅၉၄၃၂၃
|၄၇၈၂၉၆၉
|၁၄၃၄၈၉၀၇
|၄၃၀၄၆၇၂၁
|၁၂၉၁၄၀၁၆၃
|၃၈၇၄၂၀၄၈၉
|၁၁၆၂၂၆၁၄၆၇
|၃၄၈၆၇၈၄၄၀၁
|-
|'''''x''{{sup|၃}}'''
|၁
|၈ 
|၂၇
|၆၄
|၁၂၅
|၂၁၆
|၃၄၃
|၅၁၂
|၇၂၉
|၁၀၀၀
!
|၁၃၃၁
|၁၇၂၈
|၂၁၉၇
|၂၇၄၄
|၃၃၇၅
|၄၀၉၆
|၄၉၁၃
|၅၈၃၂
|၆၈၅၉
|၈၀၀၀
|}

== အင်ဂျင်နီယာ ==
* တြိဂံ (triangle)၊ အနား (Edge (geometry)) သုံးခုနှင့် ထိပ်စွန်း (Vertex (geometry)) သုံးခုပါသော ဗဟုဂံ (polygon) သည် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အတည်ငြိမ်ဆုံး ပုံသဏ္ဌာန် ဖြစ်သည်။ ဤအကြောင်းကြောင့် ၎င်းကို ဆောက်လုပ်ရေး၊ အင်ဂျင်နီယာနှင့် ဒီဇိုင်းတွင် ကျယ်ပြန့်စွာ အသုံးပြုသည်။&lt;ref&gt;&quot;[https://web.archive.org/web/20120412203618/http://www.mathsinthecity.com/sites/most-stable-shape-triangle Most stable shape- triangle]&quot;. ''Maths in the city''. Retrieved February 23, 2015.&lt;/ref&gt;

=== သိပ္ပံမဟုတ်သော အယူအဆ ===
* ၃ သည် မု (Mu (lost continent))၊ ဩဂပ်စတာ့စ် လီ ပလွန်ဂွန် (Augustus Le Plongeon) နှင့် ဂျိမ်းစ် ချပ်ချ်ဝါ့ဒ် (James Churchward) ၏ ပျောက်ဆုံးသွားသော တိုက်ကြီး၏ သင်္ကေတ ကိုယ်စားပြုမှု ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;Three is for the Lost Continent of Mu&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.bibliotecapleyades.net/atlantida_mu/contmu/contmu09.htm |title=The Lost Continent of Mu – Symbols, Vignettes, Tableaux and Diagrams |first=James |last=Churchward |year=1931 |access-date=2016-03-15 |work=Biblioteca Pleyades |archive-date=2015-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150718115213/http://www.bibliotecapleyades.net/atlantida_mu/contmu/contmu09.htm |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

== ဘာသာရေးနှင့် ယုံကြည်ချက်များ ==
{{prose|section|date=အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃}}{{more citations needed section|date=အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃}}
{{See also|Triple deity}}
[[File:Triple Goddess Symbol.svg|thumb|right|လဆန်း၊ လပြည့်၊ လဆုတ်ကို ပြသထားသော သုံးဆူမယ်တော်၏ သင်္ကေတ]]

ကမ္ဘာ့ဘာသာတရားများစွာတွင် သုံးဆူ နတ်ဘုရားများ သို့မဟုတ် သုံးပါးတစ်ဆူ၏ အယူအဆများ ပါဝင်သည်။ ၎င်းတို့တွင် ဟိန္ဒူ၏ ထရီမုတ္တိ (Trimurti) နှင့် ထရီဒေဝီ (Tridevi)၊ စလပ်များ၏ အဓိကနတ်ဘုရား ထရီဂလပ် (Triglav (mythology)) (ဦးခေါင်းသုံးလုံးရှိသူ)၊ ဗုဒ္ဓဘာသာ၏ ရတနာသုံးပါး (three Jewels)၊ တောက်ဘာသာ၏ စင်ကြယ်သူသုံးပါး (three Pure Ones)၊ ခရစ်ယာန်ဘာသာ၏ သန့်ရှင်းသော သုံးပါးတစ်ဆူ (Trinity)၊ နှင့် ဝစ္စကာ၏ သုံးဆူမယ်တော် (Triple Goddess (Neopaganism)) တို့ ပါဝင်သည်။

ပိုင်သာဂိုးရပ်စ် (Pythagoras) နှင့် ပိုင်သာဂိုးရီးယန်း အတွေးအခေါ် (Pythagoreanism) အရ၊ ၃ သည် ၎င်းတို့ခေါ်သော &quot;ထရီအက်&quot; (triad) ဟု သတ်မှတ်ပြီး၊ ၎င်းအောက်ရှိ အချက်များ၏ ပေါင်းလဒ်နှင့် ညီမျှသော တစ်ခုတည်းသော ကိန်း ဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းအောက်ရှိ အချက်များနှင့် ပေါင်းလဒ်သည် ၎င်းတို့နှင့် ၎င်း၏ မြှောက်လဒ်နှင့် ညီမျှသော တစ်ခုတည်းသော ကိန်း ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{citation |author=Priya Hemenway |title=Divine Proportion: Phi In Art, Nature, and Science |pages=53–54 |year=2005 |publisher=Sterling Publishing Company Inc. |isbn=1-4027-3522-7}}&lt;/ref&gt;

အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန်၊ အနာဂတ်ဟူ၍ ကာလ သုံးပါး ရှိသည်။ ရှင်ခြင်းနှင့် သေခြင်းဟူ၍ နှစ်မျိုး ယူသော်လည်း၊ ဘဝစက်ဝန်းကိုမူ မွေးခြင်း၊ ရှင်သန်ခြင်းနှင့် သေခြင်းဟူ၍ သုံးမျိုး ယူသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Three is The Magic Number |url=https://www.westnorfolkonline.co.uk/three-is-the-magic-number/ |access-date=၂၀၂၅-၀၄-၀၃ |website=West Norfolk Online }}{{Dead link|date=April 2025 }}&lt;/ref&gt; ထို့ပြင်၊ ပုံပြင်များတွင် ၃ သည် မှော်ဆန်သော အရေးပါမှုရှိသည် (ဥပမာ- ဆုတောင်းသုံးခါ၊ သုံးကြိမ်စမ်းသပ်မှု)။ ဗုဒ္ဓဘာသာတွင် သုံးကြိမ်မြောက်ကို တတိယမ္ပိဟု ခေါ်သည်။ ရှိခိုးဦးတင်ခြင်းကို သုံးကြိမ် သုံးခါ ပြုလုပ်သည်။ အမျှကို သုံးခါ ဝေသကဲ့သို့ သာဓုကို သုံးကြိမ် ခေါ်သည်။

[[File:Shield-Trinity-Scutum-Fidei-English.svg|thumb|ခရစ်ယာန် သုံးပါးတစ်ဆူ အယူအဆ၏ ပုံသဏ္ဌာန်ဖြစ်သော သုံးပါးတစ်ဆူ၏ ဒိုင်း (Shield of the Trinity)]]

ဂျူပီတာ (Jupiter) ဂြိုဟ်နှင့် ဆက်စပ်သော ၃ သည် ဝိညာဉ်ရေးရာ အဓိပ္ပာယ်ရှိပြီး၊ နံပါတ် ၃၊ ၁၂၊ ၂၁၊ ၃၀ တို့နှင့် ပတ်သက်သူများသည် ဉာဏ်ရည်ထက်မြက်ပြီး ဘာသာရေးစိတ်ရှိသူများဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Numero Facts: Significance of Number 3 |url=https://timesofindia.indiatimes.com/life-style/numerology/significance-of-number-3/articleshow/68205741.cms |access-date=၂၀၂၅-၀၄-၀၃ |website=Times of India}}&lt;/ref&gt;

=== ကံကောင်းသော သို့မဟုတ် ကံမကောင်းသော နံပါတ် ===
၃ ({{lang|zh|三}}, တရားဝင်ရေးသားမှု- {{lang|zh|叁}}, ပင်းယင်း- sān (pinyin), ကန်တုံ- saam&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt;) သည် တရုတ်ယဉ်ကျေးမှုတွင် ကောင်းသော နံပါတ် (numerology) တစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ခံရသည်။ အကြောင်းမှာ ၎င်းသည် &quot;အသက်ရှင်&quot; ဟူသော စကားလုံး ({{lang|zh|生}}, ပင်းယင်း- shēng, ကန်တုံ- saang&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt;) နှင့် အသံထွက်ဆင်တူသောကြောင့် ဖြစ်ပြီး၊ ၄ ({{lang|zh|四}}, ပင်းယင်း- sì, ကန်တုံ- sei&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt;) သည် &quot;သေခြင်း&quot; ဟူသော စကားလုံး ({{lang|zh|死}}, ပင်းယင်း- sǐ, ကန်တုံ- sei&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;) နှင့် အသံထွက်ဆင်တူသည်နှင့် နှိုင်းယှဉ်ကြသည်။

&quot;တတိယအကြိမ်သည် အောင်မြင်ခြင်း&quot; (Third time's the charm) ဟူသော စကားစုသည် မည်သည့်ကြိုးစားမှုတွင်မဆို နှစ်ကြိမ် မအောင်မြင်ပြီးနောက်၊ တတိယအကြိမ် ကြိုးစားမှုသည် အောင်မြင်နိုင်ဖွယ် ပိုများသည်ဟူသော အယူသီးမှုကို ရည်ညွှန်းသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Definition of THE THIRD TIME IS THE CHARM |url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/the%20third%20time%20is%20the%20charm |access-date=၂၀၂၄-၁၂-၀၈ |website=www.merriam-webster.com |language=en}}&lt;/ref&gt; သို့သော် အချို့ အယူသီးမှုများက ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်ပြီး၊ ကံတရား၊ အထူးသဖြင့် မကောင်းသော ကံတရားသည် &quot;သုံးကြိမ်သုံးခါ လာတတ်သည်&quot; ဟု ဆိုကြသည်။&lt;ref&gt;See &quot;[http://www.encyclopedia.com/doc/1O214-bad.html bad] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090302124523/http://www.encyclopedia.com/doc/1O214-bad.html |date=2009-03-02 }}&quot; in the ''Oxford Dictionary of Phrase and Fable'', 2006, via Encyclopedia.com.&lt;/ref&gt;

ထိုကဲ့သို့သော အယူသီးမှုတစ်ခုမှာ &quot;မီးခြစ်တစ်ချောင်းမှာ သုံးယောက်&quot; (Three on a match) ဟူ၍ ခေါ်ဆိုပြီး၊ တူညီသော မီးခြစ် သို့မဟုတ် မီးညှိကိရိယာမှ စီးကရက်ကို တတိယမြောက် မီးညှိသူ ဖြစ်လျှင် ကံမကောင်းလတ္တံ့ဟု ဆိုသည်။ ဤအယူသီးမှုသည် ပထမကမ္ဘာစစ်အတွင်း မြေတူးကျင်းများရှိ စစ်သားများအကြား စတင်ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်ဟု အချို့က အခိုင်အမာဆိုကြပြီး၊ စနိုက်ပါတစ်ဦးသည် ပထမမီးကို မြင်ပြီး၊ ဒုတိယမီးတွင် ချိန်ရွယ်ကာ၊ တတိယမီးတွင် ပစ်ခတ်နိုင်သည်ဟု ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite news |last=King |first=Stephen |date=1984-04-12 |title=1984, A BAD YEAR IF YOU FEAR FRIDAY THE 13TH |url=https://www.nytimes.com/1984/04/12/garden/1984-a-bad-year-if-you-fear-friday-the-13th.html |access-date=၂၀၂၅-၀၂-၀၆ |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |date=1935-12-07 |title=THREE CIGARETTES. |url=https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/17211389 |access-date=၂၀၂၅-၀၂-၀၆ |work=Sydney Morning Herald}}&lt;/ref&gt;

== သိပ္ပံပညာနှင့် သဘာဝတရား ==
&quot;Amazing Facts Home&quot; ဝဘ်ဆိုဒ်တွင် ဖော်ပြချက်အရ၊ ၃ သည် လူသားများ ခံစားနိုင်သော အတိုင်းအတာ (dimension) သုံးခု (အလျား၊ အနံ၊ အမြင့်) ကို ကိုယ်စားပြုသည်။ ထို့ပြင်၊ လူ့မျက်လုံးသည် အရောင်ခံစားနိုင်သော ဆဲလ် (cones) သုံးမျိုးဖြင့် အရောင်များကို ခွဲခြားသည် (အနီရောင်၊ အစိမ်းရောင်၊ အပြာရောင်)။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Facts About Number 3 |url=https://amazingfactshome.com/facts-about-number-3/ |access-date=၂၀၂၅-၀၄-၀၃ |website=Amazing Facts Home}}&lt;/ref&gt; &quot;Factscrush&quot; ဝဘ်ဆိုဒ်တွင် ဖော်ပြသည့်အတိုင်း၊ လစ်သီယမ် (lithium) ၏ အနုမြူနံပါတ်သည် ၃ ဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းသည် အပေါ့ပါးဆုံး သတ္တုဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=25 Interesting Facts About Number 3 |url=https://factscrush.com/number-3-facts/ |access-date=၂၀၂၅-၀၄-၀၃ |website=Factscrush }}{{Dead link|date=April 2025 }}&lt;/ref&gt;

အကယ်၍ စားပွဲတစ်လုံး၏ ခြေထောက်လေးချောင်းအနက် တစ်ချောင်းမမှန်ပါက ယိမ်းနွဲ့နိုင်သော်လည်း၊ ခြေထောက်သုံးချောင်းပါ သုံးခုံ (tripod) သည် မညီမညာသော မြေပြင်ပေါ်တွင်ပင် အမြဲတည်ငြိမ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=The Number Three |url=https://houseofmaths.co.uk/number-three/ |access-date=၂၀၂၅-၀၄-၀၃ |website=House of Maths }}{{Dead link|date=April 2025 }}&lt;/ref&gt;

== အနုပညာနှင့် အားကစား ==
ဘေ့စ်ဘောဂိမ်းတွင် ဘောလုံးကို သုံးကြိမ်မထိနိုင်ပါက ထိုကစားသမားသည် အထုတ်ခံရသည် (strikeout)။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=25 Interesting Facts About Number 3 |url=https://factscrush.com/number-3-facts/ |access-date=၂၀၂၅-၀၄-၀၃ |website=Factscrush }}{{Dead link|date=April 2025 }}&lt;/ref&gt; ထို့ပြင်၊ ကစားပွဲများတွင် ၃ ကို မကြာခဏအသုံးပြုသည် (ဥပမာ- &quot;သုံးကြိမ်ထိ၊ ထွက်&quot; - Three strikes and you’re out)။

== မှတ်သားရန် ==
# [[ဘုရား (ဗုဒ္ဓဘာသာ)|ဘုရား]]၊ [[တရား]]၊ [[သံဃာ]] ဟူ၍ [[ရတနာသုံးပါး|ရတနာ ၃ ပါး]] ရှိသည်။
# [[တန်ခူးလ]]ဆန်း ၃ ရက်၊ [[ကဆုန်လ]]ဆုတ် ၃ ရက်၊ [[နယုန်လ]]ပြည့်ကျော် ၃ ရက် စသည်ဖြင့် ခေါ်ဝေါ်သည်။
# နယုန်လသည် မြန်မာပြက္ခဒိန်အရ ၃ လမြောက် လ ဖြစ်သည်။
# မတ်လသည် ဂရီဂေါရီယန်းပြက္ခဒိန်အရ ၃ လမြောက် လ ဖြစ်သည်။
# အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန်၊ အနာဂတ် ဟူ၍ ကာလ ၃ ပါး ရှိသည်။
# သုံးဘက်မြင် လောကတွင် အလျား၊ အနံ၊ အမြင့် ဟူ၍ အတိုင်းအတာ ၃ မျိုး ရှိသည်။
# ကမ္ဘာပေါ်၌ တတိယအကြီးဆုံးတိုက်သည် မြောက်အမေရိကတိုက် ဖြစ်သည်။
# နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်း နေမှစ၍ အစဉ်လိုက် ရေတွက်လျှင် တတိယမြောက် ဂြိုဟ်သည် ကမ္ဘာဂြိုဟ် ဖြစ်သည်။
# စစ်အေးကာလအတွင်းမှာ ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများကို တတိယကမ္ဘာဟူ၍ ရည်ညွှန်းသည်။

== ရှု ==
{{Portal|သင်္ချာ (Mathematics)}}
* သုံးထပ်ကိန်း (Cube (algebra)) – (၃ ထပ်ကိန်း (superscript))
* သုံးကြိမ် (Thrice)
* တတိယ (Third (disambiguation))
* သုံးစုံ (Triad (disambiguation))
* သုံးယောက် (Trio (disambiguation))
* သုံးခုစည်းမျဉ်း (Rule of three (disambiguation))
* ɜ (Open-mid central unrounded vowel), {{unichar|025C}} သည် ပြောင်းပြန် အက္ခရာ အီးစီလွန် (Reversed epsilon) ဟုလည်း သိသည်။


== ကိုးကား ==
{{Reflist|30em}}

*Wells, D. ''The Penguin Dictionary of Curious and Interesting Numbers'' London: Penguin Group. (1987): 46–48

== ပြင်ပလင့်ခ် ==
{{Wiktionary|three}}
{{Commons category}}
*[https://web.archive.org/web/20071023064015/http://threes.com/ Tricyclopedic Book of Threes] by Michael Eck
*[http://www.meddean.luc.edu/lumen/MedEd/GrossAnatomy/Threes.html Threes in Human Anatomy] by John A. McNulty
*{{cite web|last=Grime|first=James|title=3 is everywhere|url=http://www.numberphile.com/videos/three.html|work=Numberphile|publisher=[[Brady Haran]]|access-date=2013-04-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20130514230849/http://www.numberphile.com/videos/three.html|archive-date=2013-05-14|url-status=dead}}
*[https://web.archive.org/web/20140201161634/http://numdic.com/3 The Number 3]
*[http://www.positiveintegers.org/3 The Positive Integer 3]
*[http://primes.utm.edu/curios/page.php/3.html Prime curiosities: 3]


[[Category:မြန်မာအက္ခရာ]]
[[ကဏ္ဍ:ကိန်းပြည့်များ]]
[[ကဏ္ဍ:သုဒ္ဓကိန်းများ]]</text>
      <sha1>6y35tjh76opkle7esgighnhys0z08ta</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>၅</title>
    <ns>0</ns>
    <id>23493</id>
    <revision>
      <id>1046775</id>
      <parentid>1046759</parentid>
      <timestamp>2026-08-06T13:00:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dr Lotus Black</username>
        <id>31011</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1046775</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="417" sha1="9hha8zhb51fvn0khq92ma1zmcul50z8" xml:space="preserve">{{Databox}}
၅ (အသံထွက်-ငါး)သည် မြန်မာဘာသာတွင် သင်္ချာဘာသာသင်ကြားရာတွင် အသုံးပြုပြီး သင်္ချာဂဏန်းအက္ခရာတစ်ခုဖြစ်သည်။ 

[[Category:မြန်မာအက္ခရာ]]
[[ကဏ္ဍ:ကိန်းပြည့်များ]]</text>
      <sha1>9hha8zhb51fvn0khq92ma1zmcul50z8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1046949</id>
      <parentid>1046775</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T11:21:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dr Lotus Black</username>
        <id>31011</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:သုဒ္ဓကိန်းများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်</comment>
      <origin>1046949</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="477" sha1="6whlliyivxpivrtdh1x3ni4854kjw6w" xml:space="preserve">{{Databox}}
၅ (အသံထွက်-ငါး)သည် မြန်မာဘာသာတွင် သင်္ချာဘာသာသင်ကြားရာတွင် အသုံးပြုပြီး သင်္ချာဂဏန်းအက္ခရာတစ်ခုဖြစ်သည်။ 

[[Category:မြန်မာအက္ခရာ]]
[[ကဏ္ဍ:ကိန်းပြည့်များ]]
[[ကဏ္ဍ:သုဒ္ဓကိန်းများ]]</text>
      <sha1>6whlliyivxpivrtdh1x3ni4854kjw6w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>၆</title>
    <ns>0</ns>
    <id>23494</id>
    <revision>
      <id>1046777</id>
      <parentid>1046760</parentid>
      <timestamp>2026-08-06T13:02:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dr Lotus Black</username>
        <id>31011</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1046777</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="426" sha1="8c5epggwd8a87k8ijuwce1nf8h1fz89" xml:space="preserve">{{Databox}}
၆ (အသံထွက်-ခြောက်)သည် မြန်မာဘာသာတွင် သင်္ချာဘာသာသင်ကြားရာတွင် အသုံးပြုပြီး သင်္ချာဂဏန်းအက္ခရာတစ်ခုဖြစ်သည်။ 

[[Category:မြန်မာအက္ခရာ]]
[[ကဏ္ဍ:ကိန်းပြည့်များ]]</text>
      <sha1>8c5epggwd8a87k8ijuwce1nf8h1fz89</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>၇</title>
    <ns>0</ns>
    <id>23495</id>
    <revision>
      <id>1046778</id>
      <parentid>1046761</parentid>
      <timestamp>2026-08-06T13:02:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dr Lotus Black</username>
        <id>31011</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1046778</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2097" sha1="rstviduvdrhrsn6ds7vi3seuq3w6huo" xml:space="preserve">{{Databox}}
၇ (အသံထွက်-ခွန်)သည် မြန်မာဘာသာတွင် သင်္ချာဘာသာသင်ကြားရာတွင် အသုံးပြုပြီး သင်္ချာဂဏန်းအက္ခရာတစ်ခုဖြစ်သည်။ [[သက်တံ့]]တွင် ရောင်စဉ် ၇ မျိုး ရှိသည်။ ကံကောင်းသော ဂဏန်းအဖြစ် တိုင်းပြည်အတော်များများတွင် မှတ်ယူကြသည်။

== အယူအဆများ ==
တရုတ်လူမျိုးတို့သည် မိဘ ကွယ်လွန်သောအခါ ဝမ်းနည်းပူဆွေးခြင်း အထိမ်းအမှတ် ဝတ်စုံနက်များ (ရှောက်ဖူ) ကို ၇ ထပ်ကိန်း အဖြစ် ၄၉ ရက် ဝတ်ဆင်လေ့ ရှိပြီး၊ ၄၉ ရက်လွန်သော် အထက်အင်္ကျီ အဖြူ၊ အောက် လုံချည်၊ ဘောင်းဘီ အနက် ဝတ်စုံကို ပြောင်းလဲဝတ်ဆင်ကြသည်။ တရုတ်လူမျိုးတို့က [[ဒွါရ ၆-ပါး|ဒွါရ ခြောက်ပေါက်]]မဟုတ်ဘဲ မျက်စိ ၂ ပေါက်၊ နား ၂ ပေါက်၊ နှာခေါင်း ၂ ပေါက်၊ ပါးစပ် ၁ ပေါက်ဖြင့် ဒွါရ ၇ ပေါက်ဟု ရေတွက်သည်။ &lt;ref&gt;{{cite book|author= ဟူဂျင်းဇီ| title=ဂဏန်းခြေတို့၏ဘာသာစကား| publisher= နက္ခတ္တရောင်ခြည်| page = ၂၆၆ | date = ဇူလိုင်၊ ၂၀၀၀}}&lt;/ref&gt;

== ကိုးကား ==
{{reflist}}

[[Category:မြန်မာအက္ခရာ]]
[[ကဏ္ဍ:ကိန်းပြည့်များ]]</text>
      <sha1>rstviduvdrhrsn6ds7vi3seuq3w6huo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1046950</id>
      <parentid>1046778</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T11:24:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dr Lotus Black</username>
        <id>31011</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:သုဒ္ဓကိန်းများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်</comment>
      <origin>1046950</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2157" sha1="81ltkjq0xnz3pj27n5bowxweyxdvm1o" xml:space="preserve">{{Databox}}
၇ (အသံထွက်-ခွန်)သည် မြန်မာဘာသာတွင် သင်္ချာဘာသာသင်ကြားရာတွင် အသုံးပြုပြီး သင်္ချာဂဏန်းအက္ခရာတစ်ခုဖြစ်သည်။ [[သက်တံ့]]တွင် ရောင်စဉ် ၇ မျိုး ရှိသည်။ ကံကောင်းသော ဂဏန်းအဖြစ် တိုင်းပြည်အတော်များများတွင် မှတ်ယူကြသည်။

== အယူအဆများ ==
တရုတ်လူမျိုးတို့သည် မိဘ ကွယ်လွန်သောအခါ ဝမ်းနည်းပူဆွေးခြင်း အထိမ်းအမှတ် ဝတ်စုံနက်များ (ရှောက်ဖူ) ကို ၇ ထပ်ကိန်း အဖြစ် ၄၉ ရက် ဝတ်ဆင်လေ့ ရှိပြီး၊ ၄၉ ရက်လွန်သော် အထက်အင်္ကျီ အဖြူ၊ အောက် လုံချည်၊ ဘောင်းဘီ အနက် ဝတ်စုံကို ပြောင်းလဲဝတ်ဆင်ကြသည်။ တရုတ်လူမျိုးတို့က [[ဒွါရ ၆-ပါး|ဒွါရ ခြောက်ပေါက်]]မဟုတ်ဘဲ မျက်စိ ၂ ပေါက်၊ နား ၂ ပေါက်၊ နှာခေါင်း ၂ ပေါက်၊ ပါးစပ် ၁ ပေါက်ဖြင့် ဒွါရ ၇ ပေါက်ဟု ရေတွက်သည်။ &lt;ref&gt;{{cite book|author= ဟူဂျင်းဇီ| title=ဂဏန်းခြေတို့၏ဘာသာစကား| publisher= နက္ခတ္တရောင်ခြည်| page = ၂၆၆ | date = ဇူလိုင်၊ ၂၀၀၀}}&lt;/ref&gt;

== ကိုးကား ==
{{reflist}}

[[Category:မြန်မာအက္ခရာ]]
[[ကဏ္ဍ:ကိန်းပြည့်များ]]
[[ကဏ္ဍ:သုဒ္ဓကိန်းများ]]</text>
      <sha1>81ltkjq0xnz3pj27n5bowxweyxdvm1o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>၉</title>
    <ns>0</ns>
    <id>23496</id>
    <revision>
      <id>1046781</id>
      <parentid>1046763</parentid>
      <timestamp>2026-08-06T13:04:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dr Lotus Black</username>
        <id>31011</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1046781</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="420" sha1="7q4vq0py2imb13z0fbutrbvz9qgvhqd" xml:space="preserve">{{Databox}}
၉ (အသံထွက်-ကိုး)သည် မြန်မာဘာသာတွင် သင်္ချာဘာသာသင်ကြားရာတွင် အသုံးပြုပြီး သင်္ချာဂဏန်းအက္ခရာတစ်ခုဖြစ်သည်။ 

[[Category:မြန်မာအက္ခရာ]]
[[ကဏ္ဍ:ကိန်းပြည့်များ]]</text>
      <sha1>7q4vq0py2imb13z0fbutrbvz9qgvhqd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>၈</title>
    <ns>0</ns>
    <id>23497</id>
    <revision>
      <id>1046779</id>
      <parentid>1046762</parentid>
      <timestamp>2026-08-06T13:03:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dr Lotus Black</username>
        <id>31011</id>
      </contributor>
      <origin>1046779</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="420" sha1="cjg10eixk2obbwcfvv40x11kapvowlh" xml:space="preserve">{{Databox}}
၈ (အသံထွက်-ရှစ်)သည် မြန်မာဘာသာတွင် သင်္ချာဘာသာသင်ကြားရာတွင် အသုံးပြုပြီး သင်္ချာဂဏန်းအက္ခရာတစ်ခုဖြစ်သည်။ 

[[Category:မြန်မာအက္ခရာ]]
[[ကဏ္ဍ:ကိန်းပြည့်များ]]</text>
      <sha1>cjg10eixk2obbwcfvv40x11kapvowlh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>၀</title>
    <ns>0</ns>
    <id>23498</id>
    <revision>
      <id>1046784</id>
      <parentid>1046753</parentid>
      <timestamp>2026-08-06T13:40:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dr Lotus Black</username>
        <id>31011</id>
      </contributor>
      <origin>1046784</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="882" sha1="ae2j4rkfrrwfuagqro4ab458v13kpvs" xml:space="preserve">{{Databox}}
'''၀'' (အသံထွက်-သုည) သည် [[သင်္ချာ]]ဘာသာသင်ကြားရာ၌ အသုံးပြုပြီး သင်္ချာ[[ဂဏန်း]] အက္ခရာတစ်ခုဖြစ်သည်။ (၀-သုည)ကို မည်သည့်နံပါတ်ဖြစ် ပေါင်းလျှင်း နံပါတ်သည် ပြောင်းလဲခြင် မရှိပါ။ ထို့ကဲသို့ မြှောက်လျှင်း '''၀''' သည် '''၀''' သာပြင်ရသည်။ (၀-သုည) သည်  ဘာမှမရှိခြင်းကို ကိုယ်စားပြုသည်။

== ကိုးကား ==
{{Reflist}}


[[Category:မြန်မာအက္ခရာ]]
[[ကဏ္ဍ:ကိန်းပြည့်များ]]</text>
      <sha1>ae2j4rkfrrwfuagqro4ab458v13kpvs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>မြန်မာ ငွေစက္ကူ သမိုင်း</title>
    <ns>0</ns>
    <id>23746</id>
    <revision>
      <id>1046833</id>
      <parentid>855749</parentid>
      <timestamp>2026-08-06T19:32:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1046833</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20102" sha1="mpxvjzzo544tub0r6po0qm8by71rurk" xml:space="preserve">==အင်္ဂလိပ်ခေတ်==
မြန်မာနိုင်ငံသည် ဗြိတိသျှထံမှ လွတ်လပ်ရေးမရမီ အိန္ဒိယလက်အောက်ခံပြည်နယ်တစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်တွင် မြန်မာငွေကြေးအဖြစ် ရူပီးကိုအသုံးပြုခဲ့သည်။ မြန်မာနှင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံသုံး ရူပီးငွေသည် စတာလင်ပေါင်နှင့် ချိတ်ဆက်ထားပြီး တစ်သျှီလင် ခြောက်ပဲနိဖြင့် တန်ဖိုးသတ်မှတ်ထားသည်။

၁၉၄၆ခုနှစ် ငွေကြေးနှင့် ငွေအကြွေအက်ဥပဒေ ပထမအစီအစဉ်အရ ၁,၅,၁၀,၁၀၀ ရူပီးငွေစက္ကူများ အဖြစ်ထုတ်ဝေရန်နှင့် ဒုတိယအစီအစဉ်အရ ၂၀ နှင့် ၅၀ရူပီး ငွေအကြွေတို့ကို ဘုတ်အဖွဲ့မှ ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ထိုငွေစက္ကူ များတွင် ဒေါင်းတံဆိပ်ရေစာအမှတ်အသားပါရှိခဲ့ပြီး ဘုတ်အဖွဲ့၏ဥက္ကဋ္ဌမှ ထုတ်ဝေခွင့် ရရှိခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံတော် ငွေကြေးအုပ်ချုပ်မှုအဖွဲ့ မြန်မာပြည်တွင်း၌သာ သုံးပိုင်ခွင့်ရှိသည် (Burma Currency Board Legal Tender in Burma Only) ဟု အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် ရိုက်နှိပ်ထား သောစာတန်းများပါရှိသည်။
==လွတ်လပ်ပြီးခေတ်==
အင်္ဂလိပ်တို့ထံမှ မြန်မာလွတ်လပ်ရေးရရှိပြီးသောအခါ မြန်မာနိုင်ငံသည် ပြည်ထောင်စုသမ္မတနိုင်ငံ ဖြစ်လာခဲ့ပြီး ငွေစက္ကူ၏ခေါင်းစည်းစာတန်းကို Government of the Union of Burma ဟု ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ ငွေကြေးအုပ်ချုပ်မှုအဖွဲ့သည် Legal Tender Currency in Burma Only စာတန်းပါသော အိန္ဒိယနိုင်ငံထုတ် ငွေစက္ကူများကို ရုပ်သိမ်းခဲ့ပြီး ၁၉၄၈ခုနှစ် ဇူလိုင်လ(၁)ရက်နေ့တွင် အဆိုပါ Government of the Union of Burma ခေါင်းစည်းစာတန်းပါ ငွေစက္ကူကို တိုးချဲ့ ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ သို့ရာတွင် ၁၉၅၀ခုနှစ် ဇူလိုင်လ(၂၀)ရက်နေ့တွင် ငွေအကြွေ အမျိုးအစားအားလုံး သုံးစွဲခွင့်အား ရပ်စဲခဲ့သည်။

၁၉၅၂ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံတော်ပြည်သူ့ဘဏ်အက်ဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းခဲ့ပြီး ငွေကြေးအုပ်ချုပ်မှုအဖွဲ့၏ တစ်ဦးတည်းငွေကြေး ထုတ်ဝေခွင့်ကို မြန်မာနိုင်ငံပြည်သူ့ဘဏ် ငွေကြေးဌာနသို့ အသစ်ဖွဲ့စည်း လွှဲပြောင်းခဲ့ပြီး ၁၉၅၂ခုနှစ် ဇူလိုင်လ(၁)ရက်နေ့မှစတင်၍ ဗဟိုဘဏ်လုပ်ငန်းများ စတင်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ငွေကြေးအုပ်ချုပ်မှုအဖွဲ့ပိုင်ဆိုင်သော ရရန်နှင့် ပေးရန်ပိုင်ခွင့်များကို မြန်မာနိုင်ငံပြည်သူ့ဘဏ်သို့ လွှဲပြောင်းပေးခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံပြည်သူ့ဘဏ်လက်ထက် ငွေကြေးစနစ်သစ်တွင် အခြားအရေးပါသောပြောင်းလဲမှုမှာ ဒဿမစိတ်ငွေကြေးစနစ်သို့ ပြောင်းလဲစေခဲ့ခြင်းပင်ဖြစ်သည်။

ငွေအကြွေများကို နီကယ်ဖြင့်ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး ၁မူး၊ ၁ပဲ၊ ၂ပဲ၊ ၄ပဲ နှင့် ၈ပဲများကို  ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ငွေအကြွေစေ့အားလုံးတွင် ခြင်္သေ့ပုံပါရှိသည်။ နောက်ကျောဘက်တွင် တန်ဖိုးနှင့် သွန်းလုပ်သည့်ခုနှစ်ကို ပန်းခွေအတွင်း ဖော်ပြပါရှိသည်။ သို့သော် ၁၉၅၃ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ(၁) ရက်နေ့တွင် ၁မူး တန်၊ ၁ပဲတန်နှင့် ၂ပဲတန် ငွေအကြွေများကို ရုပ်သိမ်းခဲ့သည်။ ထို့ပြင် ၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် သုံးစွဲငွေ ရူပီးအမည်ကို ကျပ်ဖြင့် ပြောင်းလဲခဲ့ပြီး ဒဿမစိတ်ငွေကြေးဖြင့် ၁၀၀ပြားဖြင့် ညှိနှိုင်း  ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ယခင်က တစ်ရူပီးသည် မြန်မာငွေ ၁၆ပဲ၆၄ပြားနှင့် ညီမျှခဲ့သည်။ မြန်မာငွေကြေး တစ်ယူနစ်ကို ကျပ်ငွေဖြင့် ပြောင်းလဲခဲ့ချိန်တွင် ပြား၁၀၀ နှင့် ညီမျှခဲ့သည်။

မြန်မာနိုင်ငံတော်ပြည်သူ့ဘဏ်မှ ဗဟိုဘဏ်၏ တာဝန်ဝတ္တရားများကို လွှဲပြောင်းရယူခဲ့ပြီး ၁၉၅၂ခုနှစ် ဇူလိုင်လ(၁)ရက်နေ့တွင် ဘဏ်မှ ထုတ်ဝေသော ငွေစက္ကူများ၏ အမှတ်လက္ခဏာများကို ပြောင်းလဲ ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ အသစ် ထုတ်ဝေသော ငွေစက္ကူများတွင် ရူပီးငွေကြေးများဖြစ်သော ၁, ၅, ၁၀, ၁၀၀ ရူပီးတန်များပါဝင်ပြီး၊ နောက်ပိုင်းတွင် ကျပ်ငွေဖြင့် ချိတ်ဆက်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ငွေစက္ကူတွင် ဥဒေါင်းပုံ ရေစာပါရှိသည်။ ဒုတိယအကြိမ်အားဖြင့် ၁၉၅၈ခုနှစ်တွင်  ထုတ်ဝေသည့် ငွေစက္ကူများတွင် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း၏ (ဦးထုပ်ပါစစ်ဝတ်စုံဖြင့်) ရုပ်ပုံပါရှိသည်။ ၁၉၅၈ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ (၁၂)ရက်နေ့ (ပြည်ထောင်စုနေ့)တွင် ၁, ၅, ၁၀, ၁၀၀ ကျပ်တန်များကို စတင် ထုတ်ဝေခဲ့ပြီး (၂၁)ရက် ဩဂုတ်လတွင် ၂၀, ၅၀ ကျပ်တန်များကို  ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ဤ ထုတ်ဝေမှုသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထမဆုံး  ထုတ်ဝေသော ငွေစက္ကူများဖြစ်သည်။

ဒဿမစိတ်ငွေကြေးစနစ်ဖြစ်သော ငွေအကြွေများတွင် ၁, ၅, ၁၀, ၂၅, ၅၀ ပြားနှင့် ၁ကျပ်တန် အကြွေစေ့များကို Royal Minted မှသွန်းလုပ်ခဲ့သည်။ အဆိုပါ ငွေအကြွေများတွင် အမှတ်အသား များစွာပါဝင်သော် လည်း မြန်မာခြင်္သေ့ (သို့မဟုတ်) ခြင်္သေ့ပုံကို ယခင်အတိုင်းထားရှိသည်။ ၁၉၅၂ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ (၁)ရက်နေ့တွင် ၅ပြားနှင့် ၁၀ပြား ငွေအကြွေများကို စတင်သုံးစွဲခဲ့သည်။

==တော်လှန်ရေးကောင်စီခေတ်==
တော်လှန်ရေးကောင်စီအစိုးရလက်ထက် ၁၉၆၄ ခုနှစ် မေလ(၁၇)ရက်နေ့တွင် ၅၀ တန်နှင့် ၁၀၀ တန် များကို တရားမဝင်ငွေစက္ကူအဖြစ် ကြေညာပြီးနောက် ပြည်သူ့ဘဏ်ထုတ်ငွေစက္ကူအသစ်များဖြစ်သော ၁, ၅, ၁၀, ၂၀ တန် ငွေစက္ကူများကို ၁၉၆၅ ခုနှစ် ဧပြီလ(၃၀)ရက်နေ့တွင် စတင် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ အဆိုပါငွေစက္ကူများတွင် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း၏ (ဦးထုပ်ပါစစ်ဝတ်စုံ)ရုပ်ပုံဖြင့်  ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ၁၉၅၈ ခုနှစ်နှင့် ၁၉၆၄ ခုနှစ်ထုတ် ၂၀ကျပ်တန် ငွေစက္ကူများအား ၁၉၈၅ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ(၃)ရက်နေ့တွင် တရားဝင်ငွေအဖြစ်မှ ရပ်စဲခဲ့သည်။ လက်ရှိငွေစက္ကူများ သည် ၎င်းတို့အား ဆက်လက်သုံးစွဲခွင့်မရှိသော ငွေအဖြစ်မှ မသတ်မှတ်မချင်း တရားဝင်ငွေအဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိ နေမည်ဖြစ်သည်။

၁၉၇၂ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ(၃၀)ရက်နေ့တွင် ပြည်သူ့ဘဏ်မှ ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော် ဘဏ်အဖြစ် ပြောင်းလဲခဲ့ပြီး ၂၅ ကျပ်တန်ငွေစက္ကူကို  ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ တချိန်တည်းတွင် ယခင် ထုတ်ဝေခဲ့သော ပြည်ထောင်စုဘဏ် ထုတ်ငွေစက္ကူများမှာ ယခုတိုင် တရားဝင်အသုံးဝင်ဆဲဖြစ်သည်။ ပြည်သူ့ဘဏ်ထုတ် ၁ ကျပ်တန်ငွေစက္ကူကို ၁၉၇၂ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ(၃၀)ရက်နေ့တွင်  ထုတ်ဝေခဲ့ပြီး ၁၉၇၃ ခုနှစ် ဇွန်လ (၃၀) ရက်နေ့တွင် ၁၀ ကျပ်တန်ငွေစက္ကူများကို  ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ၁၉၇၃ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ (၃၁) ရက်နေ့တွင် ၅ ကျပ်တန်နှင့် ပြည်သူ့ဘဏ်နှင့် ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော်ဘဏ်ထုတ် ၅ ကျပ်တန်များကို ဆက်လက် သုံးစွဲလျက်ရှိသည်။
==ဆိုရှယ်လစ်ခေတ်==
ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံဘဏ်ထုတ်ငွေစက္ကူများဖြစ်သော ၁၀၀ ကျပ်တန်ငွေစက္ကူအား ၁၉၇၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ(၁၇)ရက် နေ့တွင်လည်းကောင်း၊ ၅၀ ကျပ်တန်ငွေစက္ကူအား ၁၉၇၉ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ(၃၀)ရက်နေ့တွင်လည်းကောင်း၊ ၇၅ ကျပ်တန် ငွေစက္ကူအား ၁၉၈၅ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ(၁၁)ရက်နေ့တွင်လည်းကောင်း၊ ၃၅ ကျပ်တန်ငွေစက္ကူအား ၁၉၈၆ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ(၁)ရက်နေ့တွင်လည်းကောင်း အသီးသီး ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ထိုမျှမက ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော်ဘဏ်၏ ၄၅ ကျပ်တန်နှင့် ၉၀ ကျပ် တန် ငွေစက္ကူများကို ၁၉၈၇ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ (၂၂) ရက်နေ့တွင်  ထုတ်ဝေခဲ့သည်။

၁၉၅၂ ခုနှစ်ထုတ် ၁၀၀ ကျပ်တန်ငွေစက္ကူအား ၁၉၆၄ ခုနှစ်၊ မေလ(၁၇)ရက်နေ့တွင်လည်းကောင်း၊ ၁၉၇၆ ခုနှစ်ထုတ် ၁၀၀ ကျပ်တန်ငွေစက္ကူနှင့် ၁၉၇၉ ခုနှစ်ထုတ် ၅၀ ကျပ်တန်ငွေစက္ကူတို့အား ၁၉၈၅ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ(၃)ရက်နေ့တွင် လည်းကောင်း၊ ၂၅၊ ၃၅၊ ၇၅ ကျပ်တန်ငွေစက္ကူများအား၊ ၁၉၈၇ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ(၅)ရက်နေ့တွင်လည်းကောင်း တရားဝင်ငွေအဖြစ်မှ ရပ်စဲခဲ့သည်။

၁၉၇၉ ခုနှစ်တွင် ၅၀ ကျပ်တန်နှင့်အတူ ကုလသမဂ္ဂစားနပ်ရိက္ခာနှင့် လယ်ယာစိုက်ပျိုး ရေးအဖွဲ့တံဆိပ်ပါ ၅၀ ပြားတန်ငွေစက္ကူတို့ကို  ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ အဆိုပါငွေစက္ကူနှင့်ငွေအကြွေအား [[လုံခြုံရေးနှင့်ဆိုင်သောပုံနှိပ်လုပ်ငန်းများစက်ရုံ (ဝါဇီ)]] တွင် သွန်းလုပ်ခဲ့သည်။

==နိုင်ငံတော်ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှုတည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့ခေတ်==
၁၉၈၈ ခုနှစ် နိုင်ငံတော်ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှုတည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့လက်ထက်တွင် မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ် မှ ခြင်္သေ့မင်းရုပ်ပုံပါ ငွေစက္ကူအတွဲစဉ်များကို  ထုတ်ဝေခဲ့ပြီး ဗိုလ်ချုပ်ပုံပါ ငွေစက္ကူအတွဲစဉ် များနေရာတွင်အစားထိုးခဲ့သည်။ ခြင်္သေ့မင်းရုပ်ပုံပါငွေစက္ကူများမှာ ၁, ၅, ၁၀, ၂၀, ၅၀, ၁၀၀, ၂၀၀, ၅၀၀, ၁၀၀၀ နှင့် ၁, ၅, ၁၀, ၅၀, ၁၀၀ ကျပ်တန် ငွေအကြွေစေ့တို့ဖြစ်သည်။ ၁ ကျပ်တန်ငွေအကြွေစေ့မှာ ကြေးညိုရောင်ဖြစ်ပြီး ၅ ကျပ်တန်နှင့် ၁၀ ကျပ်တန် ငွေအကြွစေ့ များမှာ ရွှေဝါရောင်နှင့် ၅၀ ကျပ်တန်နှင့် ၁၀၀ ကျပ်တန် ငွေအကြွေစေ့များမှာ ငွေရောင်တို့ဖြစ်သည်။{{citation needed}}
==နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီခေတ်==
၂၀၀၉ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ (၁)ရက်နေ့ တွင် မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်မှ ၅၀၀၀ ကျပ်တန်ငွေစက္ကူကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ {{citation needed}}

==ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်ခေတ်==
၂၀၁၂ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁၅ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံတော် ဗဟိုဘဏ်မှ [[တစ်သောင်းကျပ်တန် ငွေစက္ကူ]] အမျိုးအစားသစ်ကို  စတင်ထုတ်ဝေသည်။ 
၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ဇန္နဝါရီလ ၄ ရက်နေ့တွင် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း ရုပ်ပုံပါ တထောင်ကျပ်တန် ငွေစက္ကများ စတင်ထုတ်ဝေသည်။&lt;ref&gt;https://www.bbc.com/burmese/50882904 ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းပုံပါ ကျပ်ငွေစက္ကူများ လွတ်လပ်ရေးနေ့ စထုတ်မယ်၊ BBC News Myanmar&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://xinhuamyanmar.com/news/business/local/%E1%80%97%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%9C%E1%80%BA%E1%80%81%E1%80%BB%E1%80%AF%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%A1%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%86%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%81%8F%E1%80%95%E1%80%AF/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230524090125/https://xinhuamyanmar.com/news/business/local/%E1%80%97%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%9C%E1%80%BA%E1%80%81%E1%80%BB%E1%80%AF%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%A1%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%86%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%81%8F%E1%80%95%E1%80%AF/ |date=24 May 2023 }} ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း၏ပုံဖြင့် ၁၀၀၀ ကျပ်တန် ငွေစက္ကူ ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်မှစတင် ထုတ်ဝေမည်၊ ဆင်ဟွာသတင်း&lt;/ref&gt;
==ကိုးကား==
[[Category:မြန်မာငွေကြေးများ]]</text>
      <sha1>mpxvjzzo544tub0r6po0qm8by71rurk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကျုံစလူရွာ၊ ဘိုကလေးမြို့နယ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>44622</id>
    <revision>
      <id>1046894</id>
      <parentid>308992</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T07:28:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[ကျုံစလူရွာ၊ ကျုံစလူ]] စာမျက်နှာကို [[ကျုံစလူရွာ၊ ဘိုကလေးမြို့နယ်]] သို့ ခင်မောင်မောင်လွင်က ရွှေ့ခဲ့သည်</comment>
      <origin>308992</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1499" sha1="h99igmkqvx6lkxi1nc150h11om13j9c" xml:space="preserve">'''ကျုံစလူရွာ၊ ကျုံစလူ'''
{{Infobox settlement
|official_name = ကျုံစလူ
|pushpin_label_position = bottom
|pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ
|pushpin_map_caption = ကျုံစလူ တည်နေရာ၊ မြန်မာ။
|pushpin_mapsize = 300
|subdivision_type = နိုင်ငံ
|subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}}
|subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ တိုင်းဒေသကြီးများ|တိုင်းဒေသကြီး]]
|subdivision_name1 = [[ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး]]
|subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံ ခရိုင်များ|ခရိုင်]]
|subdivision_name2 = [[ဖျာပုံခရိုင်]]
|subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]]
|subdivision_name3 = [[ဘိုကလေးမြို့နယ်]]
|subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]]
|subdivision_name4 =ကျုံစလူ&lt;ref&gt;GAD, Feb 2011&lt;/ref&gt;
|latNS = N
|latd = 16.41251
|longEW = E
|longd = 95.56621
|P-code = 155897
}}
==ကိုးကား==
&lt;references/&gt;
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံ ရွာများ]]
[[Category:ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးရှိ ရွာများ]]
[[Category:BotUpload]]</text>
      <sha1>h99igmkqvx6lkxi1nc150h11om13j9c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ပုဇွန်တောင်မြို့နယ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>50475</id>
    <revision>
      <id>1046769</id>
      <parentid>1042823</parentid>
      <timestamp>2026-08-06T12:32:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1046769</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8147" sha1="pmi9z5b3kl1m0jfhaabmcj0dyh4ync8" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
|official_name = ပုဇွန်တောင်မြို့နယ်
|image_map= Pazundaung tsp in Botahtaung district.svg
|map_caption= ဗိုလ်တထောင်ခရိုင်အတွင်း တည်နေရာ
|image_map1             = Pazundaung Township.svg
|mapsize1               = 
|map_caption1           = ရန်ကုန်မြို့အတွင်း တည်​နေရာ
|pushpin_label_position = bottom
|pushpin_map = Myanmar
|pushpin_map_caption = ပုဇွန်တောင်မြို့နယ် တည်နေရာ၊ မြန်မာ။
|pushpin_mapsize = 300
|image_skyline = Yae Kyaw Street.jpg
|subdivision_type = Country
|subdivision_name = {{flag|Myanmar}}
|subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ တိုင်းဒေသကြီးများ|တိုင်း]]
|subdivision_name1 = {{flag|ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး}}
|subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]]
|subdivision_name2 = [[ဗိုလ်တထောင်ခရိုင်|ဗိုလ်တထောင်]]
|coordinates_display = inline, title
|latNS = N
|latd = 16
|latm = 47
|lats = 0
|longEW = E
|longd = 96
|longm = 10
|longs = 0
|postal_code_type = စာပို့သင်္ကေတ 
|postal_code = ၁၁၁၇၁
}}
'''ပုဇွန်တောင်မြို့နယ်''' ('''{{lang-mnw|ဍုၚ်ပသုန်ဒဵု}}''') သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဗိုလ်တထောင်ခရိုင်]]တွင် ပါဝင်သော မြို့နယ်တစ်ခုဖြစ်သည်။

==တည်နေရာ==
'''ပုဇွန်တောင်မြို့နယ် ({{lang-mnw|ဍုၚ်ပသုန်ဒဵု}}''') သည် [[ရန်ကုန်မြို့]]၏ အရှေ့တောင်အရပ်တွင် တည်ရှိသည်။ ပုဇွန်တောင်မြို့နယ်၏ အနောက်ဘက်နှင့် တောင်ဘက်တွင် [[ဗိုလ်တထောင်မြို့နယ်]]၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် [[မင်္ဂလာ‌တောင်ညွန့်မြို့နယ်]]၊ တောင်ဘက်တွင် [[သကေတမြို့နယ်]]နှင့် အရှေ့ဘက်တွင် [[ပုဇွန်တောင်ချောင်း]]တို့ တည်ရှိသည်။ ပုဇွန်တောင်မြို့နယ်နှင့် [[ဒေါပုံမြို့နယ်]]ကို [[မဟာဗန္ဓုလတံတား]]ဖြင့် ဆက်သွယ်ထားသည်။

==ခေါ်တွင်ပုံ==
ပုဇွန်တောင်ဟု အမည်ခေါ်တွင်ပုံမှာ မွန်ဘာသာ ('''ပသုန်ဒဵု''' - မဇုန်ဒေး) = ကုန်းငါးကုန်း (ညောင်ကုန်း၊ ပေတောကုန်း၊ မလွှကုန်း၊ မအူကုန်း၊ ပိန္နဲကုန်း) ရှိသော အရပ်ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ &lt;ref&gt;မောင်မြတ်မွန်(ဆူးလေ)၏ မြို့ရိုး/ခံတပ်ကြောင့် သမိုင်းတွင်ခဲ့တဲ့မြို့နယ်&lt;/ref&gt;
ပုဇွန်တောင် - '''ပသုန်''' - ငါး၊ '''ဒဵု''' - တောင်ကုန်းငယ် (တောင်ငါးလုံး)&lt;ref&gt;မြန်မာသမိုင်း နိဒါန်း - ဒေါက်တာ သန်းထွန်း&lt;/ref&gt;
ပုဇွန်တောင်မြို့နယ်တွင် ရပ်ကွက်ပေါင်း (၁၀)ခု၊ အစိုးရ မူလတန်းကျောင်း (၉) ကျောင်း၊ အလယ်တန်းကျောင်း (၃) ကျောင်း၊ အထက်တန်းကျောင်း (၄) ကျောင်းနှင့် ပြည်သူ့ဆေးရုံ (၁) ရုံရှိသည်။ [[ပုစွန်တောင်ဈေး]]နှင့် [[ရေကျော်ဈေး]]တို့မှာ ပုဇွန်တောင်မြို့နယ်ရှိ အဓိကကျသော ဈေးကြီးများဖြစ်သည်။ 

=== ထင်ရှားသော အဆောက်အဦးများ ===
ဗြိတိသျှများ ရေးဆွဲခဲ့သည့် မြို့တည်ဆောက်ရေးစီမံကိန်းတွင် ပုဇွန်တောင်မြို့နယ်သည် အရှေ့ဘက်အကျဆုံးအပိုင်း ဖြစ်ခဲ့သည်။ [[ရန်ကုန်မြို့တော် စည်ပင်သာယာရေး ကော်မတီ]]မှ  ပုဇွန်တောင်မြို့နယ်ရှိ အချို့အဆောက်အဦးများကို ဗိသုကာအရအထင်ကရရှိသော အဆောက်အဦးများအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။ 

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! အမည်  !! အမျိုးအစား !! လိပ်စာ !! မှတ်ချက်
|-
| မဟာဗိသျှနုဟိန္ဒူဘုရားကျောင်း || ဟိန္ဒူဘုရားကျောင်း || ၁၃၇-၁၃၉၊ ၅၁လမ်း || 
|-
| လွတ်လပ်သောမက်သဒစ်အသင်းတော်(ရန်ကုန်) || ခရစ်ယာန်ဘုရားရှိခိုးကျောင်း || ၂၅၆၊ [[ဗိုလ်မြတ်ထွန်းလမ်း]]||
|-
| [[ရွှေဘုန်းပွင့်ဘုရား]]|| ဘုရား || ဦးရွှေဂုံလမ်း||
|-
| '''&lt;big&gt;ဘားမ္မလား စွန္နီမွတ်စလင်(မ်)ဂျာမေဗလီ&lt;/big&gt;'''|| ဗလီ || ၆၉/၇၃၊ ၅၃လမ်းနှင့် ၅၄လမ်းကြား၊ [[အနော်ရထာလမ်း]] ||
|-
| [[အ.ထ.က(၁)ပုဇွန်တောင်]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/culture-entertainment/%E1%80%9B%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%AF%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B7%E1%80%97%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%9C%E1%80%BA%E1%80%A1%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA/|title=ရန်ကုန်မြို့ဗိုလ်အောင်ကျော်လမ်း နှင့် အ.ထ.က (၁) ပုဇွန်တောင် တို့၌ အပြာရောင် ကမ္ဗည်းပြားများ တပ်ဆင်|work=ဆင်ဟွာသတင်း|access-date=၂၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃|date=၂၀ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၈|archive-date=24 February 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230224081815/https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/culture-entertainment/%e1%80%9b%e1%80%94%e1%80%ba%e1%80%80%e1%80%af%e1%80%94%e1%80%ba%e1%80%99%e1%80%bc%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%b7%e1%80%97%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%9c%e1%80%ba%e1%80%a1%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%84%e1%80%ba/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; || စာသင်ကျောင်း || ၄၅လမ်းနှင့်လမ်း၅၀ကြား [[အနော်ရထာလမ်း]] ||
|}

==ကိုးကား==
{{Reflist}}

&lt;br /&gt;
{{ရန်ကုန်တိုင်း}}
{{မြန်မာတိုင်းနှင့် ပြည်နယ်များ}}
&lt;br /&gt;
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့များ]]
[[Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးရှိ မြို့နယ်များ]]
&lt;br /&gt;</text>
      <sha1>pmi9z5b3kl1m0jfhaabmcj0dyh4ync8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>သဘာဝကိန်း</title>
    <ns>0</ns>
    <id>51564</id>
    <revision>
      <id>1046793</id>
      <parentid>338188</parentid>
      <timestamp>2026-08-06T15:43:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dr Lotus Black</username>
        <id>31011</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:သင်္ချာ]]ကို ဖယ်ရှားခဲ့သည်၊ [[Category:ကိန်းပြည့်များ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်</comment>
      <origin>1046793</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2528" sha1="edneivscj599sh2152vcb7esx83yoio" xml:space="preserve">{{redirect|သဘာဝကိန်း|ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော ကိန်းများအကြောင်း|ကိန်း}} 

လူတို့ နိစ္စဓူဝ ထိတွေ့ရင်းနှီးမှု အများဆုံး ကိန်းအမျိုးအစားမှာ သဘာဝကိန်းများ (natural numbers) ဖြစ်သည်။ သဘာဝကိန်းများကို ရေတွက်ကိန်းများ (counting numbers) ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။ ဂဏန်း ၁၊ ၂၊ ၃၊ ၄၊ ... စသည်တို့မှာ သဘာဝကိန်းများ ဖြစ်ကြသည်။ အချို့သင်္ချာသမားနှင့် စာအုပ်စာတမ်းများ (သာဓက၊ ဘိုဘာကီ ၁၉၆၈&lt;ref&gt;Bourbaki, N. ''Elements of Mathematics: Theory of Sets''. Paris, France: Hermann, 1968. &lt;/ref&gt; နှင့် ဟဲမော့ ၁၉၇၄&lt;ref&gt;Halmos, P. R. ''Naive Set Theory''. New York: Springer-Verlag, 1974. &lt;/ref&gt;)&lt;ref name=&quot;wolfram_n&quot;&gt;Weisstein, Eric W. &quot;[http://mathworld.wolfram.com/NaturalNumber.html Natural Number].&quot; From ''MathWorld''--A Wolfram Web Resource.&lt;/ref&gt;တွင် သုညကို သဘာဝကိန်းဟု သတ်မှတ်ပြီး ကျန်အချို့က သုညကို သဘာဝကိန်းအဖြစ် မသတ်မှတ်ပါ။ မည်သို့ဖြစ်စေ သဘာဝကိန်းစု၏ အသုံးများသောသင်္ကေတမှာ &lt;math&gt; \mathbb{N} &lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။ သုညကို သဘာဝကိန်းအဖြစ် သတ်မှတ်/မသတ်မှတ် ရှင်းလင်းစေချင်သောအခါတွင် သင်္ကေတ &lt;math&gt;\mathbb{N}_0&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;\mathbb{Z}_{\geqslant 0}&lt;/math&gt; တို့ကို သုညပါသော သဘာဝကိန်းစုအတွက်လည်းကောင်း၊ သင်္ကေတ &lt;math&gt;\mathbb{N}_1&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;\mathbb{Z}_{&gt;0}&lt;/math&gt; တို့ကို သုညမပါသော သဘာဝကိန်းစုအတွက်လည်းကောင်း သုံးကြသည်။

== ကိုးကား ==
&lt;references /&gt;

[[ကဏ္ဍ:ကိန်းပြည့်များ]]

{{သင်္ချာ-stub}}</text>
      <sha1>edneivscj599sh2152vcb7esx83yoio</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>သုဒ္ဓကိန်း</title>
    <ns>0</ns>
    <id>51565</id>
    <revision>
      <id>1046939</id>
      <parentid>1040518</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T11:07:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dr Lotus Black</username>
        <id>31011</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:သင်္ချာ]]ကို ဖယ်ရှားခဲ့သည်၊ [[Category:သုဒ္ဓကိန်းများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်</comment>
      <origin>1046939</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="45411" sha1="c46jz83iybn5ivt3mxhup9hyv4h2w9w" xml:space="preserve">တစ်ထက်ကြီးသော [[ကိန်းပြည့်]] (integer) &lt;math&gt;p&lt;/math&gt; တစ်ခုတွင် အပေါင်းဆခွဲကိန်း (positive divisor) အနေဖြင့် ၁ နှင့် &lt;math&gt;p&lt;/math&gt; ကိုယ်တိုင်သာရှိပါက ၎င်းကို သုဒ္ဓကိန်း (prime number) သို့မဟုတ် သုဒ္ဓကိန်းပြည့် ဟုခေါ်သည်။ တစ်ထက်ကြီးပြီး သုဒ္ဓကိန်းမဟုတ်သော ကိန်းများကို ဆပေါင်းကိန်း (composite number) ဟုခေါ်သည်။ ကိန်း &lt;math&gt;1&lt;/math&gt; သည် အထူးကိန်းဖြစ်ပြီး သုဒ္ဓကိန်းအဖြစ်လည်းကောင်း၊ ဆပေါင်းကိန်းအဖြစ်လည်းကောင်း မသတ်မှတ်ပါ။ &lt;math&gt;2&lt;/math&gt; သည် တစ်ခုတည်းသော စုံကိန်း (even number) ဖြစ်သည့် သုဒ္ဓကိန်းဖြစ်ပြီး ကျန်ရှိသော သုဒ္ဓကိန်းများအားလုံးမှာ မကိန်း (odd number) များဖြစ်ကြသည်။ သင်္ချာပညာတွင် သုဒ္ဓကိန်းများကို ကိုယ်စားပြုဖော်ပြရန်အတွက် အင်္ဂလိပ်အက္ခရာ &lt;math&gt;p&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;q&lt;/math&gt; တို့ကို အသုံးပြုလေ့ရှိသည်။

== အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်များ နှင့် စားကိန်းဂုဏ်သတ္တိများ (Definitions and Divisibility Properties) ==

[[ကွင်း (အက္ခရာသင်္ချာ)|ကွင်းသီအိုရီ]] (ring theory) တွင် သုဒ္ဓကိန်းများ၏ ပိုမိုတိကျသော အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်ကို အသုံးပြုသည်။ ယူနစ် (unit) မဟုတ်သော ကိန်းပြည့် &lt;math&gt;p&lt;/math&gt; တစ်ခုသည် ကိန်းနှစ်ခု၏ မြှောက်လဒ် &lt;math&gt;ab&lt;/math&gt; ကို စား၍ပြတ်ပါက ၎င်းသည် &lt;math&gt;a&lt;/math&gt; ကိုသော်လည်းကောင်း၊ &lt;math&gt;b&lt;/math&gt; ကိုသော်လည်းကောင်း စား၍ပြတ်ရမည်ဖြစ်သည်။ ကိန်းပြည့်များစနစ်တွင် ယူနစ်များမှာ &lt;math&gt;1&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;-1&lt;/math&gt; တို့ဖြစ်ကြသည်။ ဤသတ်မှတ်ချက်အရဆိုလျှင် အပေါင်းသုဒ္ဓကိန်းများသာမက &lt;math&gt;-2&lt;/math&gt;, &lt;math&gt;-3&lt;/math&gt;, &lt;math&gt;-5&lt;/math&gt; စသည့် အနုတ်ကိန်းများကိုလည်း သုဒ္ဓကိန်းများအဖြစ် သတ်မှတ်နိုင်သည်။

ဤအခြေခံ စားကိန်းဂုဏ်သတ္တိ (divisibility property) ကို '''ယူကလစ်ဒ် အထောက်အကူပြု သီအိုရမ်''' (Euclid's lemma) မှ ဆင်းသက်ရရှိသည်။ အကယ်၍ သုဒ္ဓကိန်း &lt;math&gt;p&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;ab&lt;/math&gt; ကိုစား၍ပြတ်ပြီး &lt;math&gt;a&lt;/math&gt; ကိုစား၍မပြတ်ပါက ၎င်းသည် &lt;math&gt;b&lt;/math&gt; ကိုသာ တိကျစွာစား၍ပြတ်ရမည်ဖြစ်သည်။ ဤဂုဏ်သတ္တိကို အောက်ပါအတိုင်း တိုးချဲ့အသုံးပြုနိုင်သည်။

* '''ဆခွဲကိန်းများစွာ ပါဝင်ခြင်း။''' သုဒ္ဓကိန်း &lt;math&gt;p&lt;/math&gt; သည် ကိန်းပြည့်များစွာ၏ မြှောက်လဒ် &lt;math&gt;a_1 \cdot a_2 \cdots a_n&lt;/math&gt; ကို စား၍ပြတ်ပါက ၎င်းသည် အဆိုပါ ကိန်းပြည့်များအနက် အနည်းဆုံးတစ်ခုကို စား၍ပြတ်ရမည်ဖြစ်သည်။ ဤအချက်ကို သင်္ချာဆိုင်ရာ ဆင့်ကဲသက်သေပြနည်း (mathematical induction) ဖြင့် သက်သေပြနိုင်သည်။

* '''သုဒ္ဓကိန်းများ၏ မြှောက်လဒ်ဖြစ်ခြင်း။''' သုဒ္ဓကိန်း &lt;math&gt;p&lt;/math&gt; သည် အခြားသုဒ္ဓကိန်းများ၏ မြှောက်လဒ် &lt;math&gt;q_1 \cdot q_2 \cdots q_n&lt;/math&gt; ကို စား၍ပြတ်ပါက &lt;math&gt;p&lt;/math&gt; သည် ၎င်းသုဒ္ဓကိန်းများအနက် အနည်းဆုံးတစ်ခုနှင့် တိကျစွာ ညီမျှရမည်ဖြစ်သည်။ သုဒ္ဓကိန်းတစ်ခုကို &lt;math&gt;1&lt;/math&gt; နှင့် ၎င်းကိုယ်တိုင်ဖြင့်သာ စား၍ပြတ်သောကြောင့် ထိုသို့ညီမျှခြင်းဖြစ်သည်။

== ဂဏန်းသင်္ချာ၏ အခြေခံသီအိုရမ် (Fundamental Theorem of Arithmetic) ==

တစ်ထက်ကြီးသော ကိန်းပြည့်တိုင်းသည် သုဒ္ဓကိန်းများ သို့မဟုတ် သုဒ္ဓကိန်းများ၏ မြှောက်လဒ်များ ဖြစ်ကြသည်။ ထို့ကြောင့် သုဒ္ဓကိန်းများကို ကိန်းပြည့်အားလုံး၏ အခြေခံတည်ဆောက်ပုံအဖြစ် သတ်မှတ်သည်။ ဤသဘောတရားကို ဂဏန်းသင်္ချာ၏ အခြေခံသီအိုရမ် (Fundamental Theorem of Arithmetic) အဖြစ် ပုံသေထုတ်ပြန်ထားသည်။ ၎င်းသီအိုရမ်အရ တစ်ထက်ကြီးသော အပေါင်းကိန်းပြည့်တိုင်းကို သုဒ္ဓကိန်းများ၏ မြှောက်လဒ်အဖြစ် ဖော်ပြနိုင်သည်။ အဆိုပါ ဖော်ပြချက်သည် သုဒ္ဓကိန်းများ၏ အစီအစဉ်ကို ထည့်သွင်းမစဉ်းစားပါက တစ်ခုတည်းသီးသန့်ဖြစ်သော (unique) ဖော်ပြချက်ဖြစ်သည်။

သက်သေပြချက်ကို အပိုင်းနှစ်ပိုင်းဖြင့် ခွဲခြားထားသည်။

* '''တည်ရှိမှု (Existence)။''' ကိန်းတစ်ခုသည် ဆပေါင်းကိန်းဖြစ်ပါက ၎င်းတွင် အငယ်ဆုံး အပေါင်းဆခွဲကိန်းတစ်ခု ရှိရမည်ဖြစ်သည်။ ယင်းဆခွဲကိန်းမှာ သုဒ္ဓကိန်းဖြစ်ရမည်ဖြစ်သည်။ ထိုသုဒ္ဓကိန်းဖြင့် စားလိုက်သောအခါ ပိုမိုငယ်ရွယ်သော ကိန်းပြည့်တစ်ခုကို ရရှိသည်။ ထိုငယ်ရွယ်သောကိန်းသည် ဆပေါင်းကိန်းဖြစ်နေသေးပါက အထက်ပါလုပ်ငန်းစဉ်ကို ထပ်မံလုပ်ဆောင်နိုင်သည်။ ကိန်းများ ဆက်တိုက်ငယ်သွားမည်ဖြစ်ရာ အဆုံးတွင် အဆုံးရှိသော သုဒ္ဓကိန်းဆခွဲကိန်းများကို ရရှိမည်ဖြစ်သည်။

* '''တစ်ခုတည်းသီးသန့်ဖြစ်မှု (Uniqueness)။''' ကိန်းပြည့်တစ်ခုကို မတူညီသော သုဒ္ဓကိန်းမြှောက်လဒ် နှစ်စုဖြင့် ဖော်ပြနိုင်သည်ဟု မှတ်ယူကြပါစို့။ ၎င်းတို့ကို ငယ်စဉ်ကြီးလိုက် စီထားပါက ပထမအစုမှ အငယ်ဆုံးသုဒ္ဓကိန်းသည် ဒုတိယအစု၏ မြှောက်လဒ်တစ်ခုလုံးကို စား၍ပြတ်ရမည်ဖြစ်သည်။ အထက်တွင်ဖော်ပြခဲ့သော စားကိန်းဂုဏ်သတ္တိအရ ပထမအစုမှ အငယ်ဆုံးသုဒ္ဓကိန်းသည် ဒုတိယအစုမှ အငယ်ဆုံးသုဒ္ဓကိန်းနှင့် ထပ်တူညီရမည်ဖြစ်သည်။ ၎င်းတူညီသောကိန်းများကို ချေဖျက်ခြင်းဖြင့် အစုနှစ်ခုလုံးရှိ သုဒ္ဓကိန်းများ အားလုံး တူညီကြောင်း တွေ့ရှိရမည်ဖြစ်သည်။

'''သုဒ္ဓဆခွဲကိန်းခွဲခြင်း''' (prime factorization) တွင် တူညီသော သုဒ္ဓကိန်းများ အကြိမ်ကြိမ်ပါဝင်နိုင်သည်။ ၎င်းတို့ကို ထပ်ကိန်းများ (exponents) အသုံးပြု၍ စုစည်းရေးသားခြင်းကို ပုံမှန်ပုံစံ (canonical form) ဟုခေါ်သည်။ ကိန်း &lt;math&gt;n&lt;/math&gt; ၏ ပုံမှန်ပုံစံကို &lt;math&gt;n = p_1^{k_1} p_2^{k_2} \dots p_r^{k_r}&lt;/math&gt; ဟု ရေးသားသည်။ ဤနေရာတွင် &lt;math&gt;k&lt;/math&gt; သည် အပေါင်းကိန်းပြည့်ဖြစ်ပြီး &lt;math&gt;p_1 &lt; p_2 &lt; \dots &lt; p_r&lt;/math&gt; အတိုင်း ငယ်စဉ်ကြီးလိုက် စီစဉ်ထားသည်။ ဥပမာအားဖြင့် &lt;math&gt;360&lt;/math&gt; ၏ သုဒ္ဓကိန်းများကို &lt;math&gt;360 = 2^3 \cdot 3^2 \cdot 5&lt;/math&gt; ဟု ဖော်ပြနိုင်သည်။

တစ်ခုတည်းသီးသန့်ဖြစ်သော ဆခွဲကိန်းခွဲခြင်းသည် ကိန်းစနစ်တိုင်းတွင် အလိုအလျောက် မှန်ကန်သော ဂုဏ်သတ္တိမဟုတ်ပါ။ အပေါင်းစုံကိန်းများ သီးသန့်ပါဝင်သော ကိန်းစနစ်တစ်ခုကို စဉ်းစားကြည့်နိုင်သည်။ ၎င်းစနစ်တွင် အခြားစုံကိန်းနှစ်ခု၏ မြှောက်လဒ်အဖြစ် ဖော်ပြ၍မရသော စုံကိန်းကို '''e-သုဒ္ဓကိန်း''' (e-prime) ဟု သတ်မှတ်ပါစို့။ ဤစနစ်တွင် &lt;math&gt;60&lt;/math&gt; ကို &lt;math&gt;60 = 2 \cdot 30&lt;/math&gt; သို့မဟုတ် &lt;math&gt;60 = 6 \cdot 10&lt;/math&gt; ဟူ၍ မတူညီသော e-သုဒ္ဓကိန်းများဖြင့် ဖော်ပြနိုင်သည်။ မကိန်းများမပါဝင်သောကြောင့် ပုံမှန် သုဒ္ဓကိန်း စားကိန်းဂုဏ်သတ္တိများ ပျက်ယွင်းသွားခြင်းဖြစ်သည်။

အခြေခံသီအိုရမ်ကို အသုံးပြု၍ &lt;math&gt;\sqrt{2}&lt;/math&gt; သည် '''အီရာရှင်နယ်ကိန်း''' (irrational number) ဖြစ်ကြောင်း သက်သေပြနိုင်သည်။ ပိုက်သာဂိုရပ်စ် (Pythagorean) ပညာရှင်များ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သော ဤအချက်ကို ရှေ့နောက်မညီညွတ်မှု (contradiction) ဖြင့် သက်သေပြနိုင်သည်။ &lt;math&gt;\sqrt{2}&lt;/math&gt; ကို ရာရှင်နယ်ကိန်း (rational number) &lt;math&gt;a/b&lt;/math&gt; ဟု မှတ်ယူပါစို့။ ထိုအပိုင်းကိန်းသည် အချိုးအကျဆုံးဖြစ်ပြီး &lt;math&gt;a&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;b&lt;/math&gt; တွင် &lt;math&gt;1&lt;/math&gt; မှလွဲ၍ အခြားဘုံဆခွဲကိန်း မရှိဟု ယူဆရမည်ဖြစ်သည်။ ညီမျှခြင်းကို နှစ်ထပ်ကိန်းတင်လိုက်ပါက &lt;math&gt;2 = a^2 / b^2&lt;/math&gt; ဖြစ်ပြီး &lt;math&gt;a^2 = 2b^2&lt;/math&gt; ကို ရရှိသည်။ ထို့ကြောင့် &lt;math&gt;b&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;a^2&lt;/math&gt; ကို စား၍ပြတ်ရမည်ဖြစ်သည်။ အကယ်၍ &lt;math&gt;b&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;1&lt;/math&gt; ထက်ကြီးပါက အခြေခံသီအိုရမ်အရ &lt;math&gt;b&lt;/math&gt; တွင် အနည်းဆုံး သုဒ္ဓကိန်းဆခွဲကိန်း &lt;math&gt;p&lt;/math&gt; တစ်ခုရှိရမည်ဖြစ်သည်။ သို့ဖြစ်၍ &lt;math&gt;p&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;b&lt;/math&gt; ကိုစား၍ပြတ်ပြီး &lt;math&gt;a^2&lt;/math&gt; (တစ်နည်းအားဖြင့် &lt;math&gt;a&lt;/math&gt;) ကိုလည်း စား၍ပြတ်ရမည်ဖြစ်သည်။ ဤသည်မှာ &lt;math&gt;a&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;b&lt;/math&gt; တွင် ဘုံဆခွဲကိန်းမရှိဟူသော မူလယူဆချက်နှင့် ဆန့်ကျင်နေသည်။ ထို့ကြောင့် &lt;math&gt;b = 1&lt;/math&gt; ဖြစ်ရမည်ဖြစ်ပြီး &lt;math&gt;a^2 = 2&lt;/math&gt; သို့ ရောက်ရှိသွားသည်။ သို့ရာတွင် မည်သည့်ကိန်းပြည့်ကိုမျှ နှစ်ထပ်ကိန်းတင်၍ &lt;math&gt;2&lt;/math&gt; မရနိုင်သောကြောင့် မူလယူဆချက် မှားယွင်းပြီး &lt;math&gt;\sqrt{2}&lt;/math&gt; သည် အီရာရှင်နယ်ကိန်း ဖြစ်သည်။

== သုဒ္ဓကိန်းဖြစ်ကြောင်း စစ်ဆေးခြင်း (Testing for Primality) ==

ကိန်းတစ်ခုသည် သုဒ္ဓကိန်းဖြစ်ခြင်း ရှိမရှိ စစ်ဆေးရန် တိုက်ရိုက်အကျဆုံးနည်းလမ်းမှာ ငယ်ရွယ်သော ကိန်းများဖြင့် စား၍စမ်းသပ်ခြင်းဖြစ်သည်။ သို့သော် ကိန်းအားလုံးဖြင့် စမ်းသပ်ရန်မလိုအပ်ပါ။ ဆပေါင်းကိန်း &lt;math&gt;a &gt; 1&lt;/math&gt; တိုင်းတွင် &lt;math&gt;\sqrt{a}&lt;/math&gt; ထက်ငယ်သော သို့မဟုတ် ညီသော သုဒ္ဓကိန်း ဆခွဲကိန်း &lt;math&gt;p&lt;/math&gt; တစ်ခု အမြဲတည်ရှိသည်။ ဆပေါင်းကိန်း &lt;math&gt;a&lt;/math&gt; ကို &lt;math&gt;a = bc&lt;/math&gt; ဟု သတ်မှတ်ပြီး &lt;math&gt;b \le c&lt;/math&gt; ဟု ယူဆပါစို့။ &lt;math&gt;b&lt;/math&gt; ကို နှစ်ထပ်ကိန်းတင်ပါက &lt;math&gt;b^2 \le bc = a&lt;/math&gt; ဖြစ်လာသည်။ နှစ်ဖက်စလုံးကို နှစ်ထပ်ကိန်းရင်း (square root) ရှာလိုက်ပါက &lt;math&gt;b \le \sqrt{a}&lt;/math&gt; ကို ရရှိသည်။ &lt;math&gt;b&lt;/math&gt; တွင် သုဒ္ဓကိန်းဆခွဲကိန်း အနည်းဆုံးတစ်ခု ပါဝင်ရမည်ဖြစ်ရာ ထိုဆခွဲကိန်းသည်လည်း &lt;math&gt;\sqrt{a}&lt;/math&gt; ထက် ငယ်ရမည် သို့မဟုတ် ညီရမည်ဖြစ်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် &lt;math&gt;509&lt;/math&gt; သည် သုဒ္ဓကိန်းဟုတ်မဟုတ် စစ်ဆေးရာတွင် &lt;math&gt;\sqrt{509}&lt;/math&gt; (&lt;math&gt;23&lt;/math&gt; အောက်ငယ်သော) သုဒ္ဓကိန်းများဖြစ်သည့် &lt;math&gt;2&lt;/math&gt;, &lt;math&gt;3&lt;/math&gt;, &lt;math&gt;5&lt;/math&gt;, &lt;math&gt;7&lt;/math&gt;, &lt;math&gt;11&lt;/math&gt;, &lt;math&gt;13&lt;/math&gt;, &lt;math&gt;17&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;19&lt;/math&gt;  တို့ဖြင့်သာ စားကြည့်ရန် လိုအပ်သည်။ မည်သည့်ကိန်းနှင့်မျှ စား၍မပြတ်ပါက &lt;math&gt;509&lt;/math&gt; သည် သုဒ္ဓကိန်းဖြစ်ကြောင်း အတည်ပြုနိုင်သည်။

ဤသဘောတရားကို အခြေခံ၍ ရှေးဟောင်းဂရိသင်္ချာပညာရှင် အီရာတိုစ်သီးနီးစ် (Eratosthenes) သည် '''အီရာတိုစ်သီးနီးစ်၏ ဆန်ခါ''' (Sieve of Eratosthenes) ဟုခေါ်သော နည်းလမ်းကို တီထွင်ခဲ့သည်။ ၎င်းသည် သတ်မှတ်ထားသော ကန့်သတ်ချက် &lt;math&gt;n&lt;/math&gt; အောက်ရှိ သုဒ္ဓကိန်းအားလုံးကို ရှာဖွေနိုင်သည့် နည်းလမ်းဖြစ်သည်။ &lt;math&gt;2&lt;/math&gt; မှစ၍ &lt;math&gt;n&lt;/math&gt; အထိ ကိန်းစဉ်များကို ရေးချရမည်ဖြစ်သည်။ ပထမဆုံးကိန်း &lt;math&gt;2&lt;/math&gt; ကို သုဒ္ဓကိန်းအဖြစ် မှတ်သားပြီး &lt;math&gt;2&lt;/math&gt; ၏ ဆတိုးကိန်းများ (multiples) အားလုံးကို စာရင်းမှ ချေဖျက်ရမည်ဖြစ်သည်။ ထို့နောက် ချေဖျက်မခံရသော ကိန်း &lt;math&gt;3&lt;/math&gt; ကို သုဒ္ဓကိန်းအဖြစ် မှတ်သားပြီး ၎င်း၏ ဆတိုးကိန်းများကို ချေဖျက်ရမည်ဖြစ်သည်။ ဤလုပ်ငန်းစဉ်ကို &lt;math&gt;\sqrt{n}&lt;/math&gt; အထိရောက်သည်အထိ လုပ်ဆောင်ပါက စာရင်းတွင် ကျန်ရှိနေသော ကိန်းများအားလုံးသည် သုဒ္ဓကိန်းများ ဖြစ်ကြသည်။

== သုဒ္ဓကိန်းများ အနန္တဖြစ်တည်မှု (Infinitude of Primes) ==

သုဒ္ဓကိန်းများ၏ အရေအတွက်သည် အနန္တ (infinite) ဖြစ်ကြောင်း ယူကလစ်ဒ် (Euclid) က ရှေးခေတ်ကတည်းက သက်သေပြခဲ့သည်။ ၎င်း၏ ရှေ့နောက်မညီညွတ်မှုဖြင့် သက်သေပြချက်အရ သုဒ္ဓကိန်းအရေအတွက်သည် အဆုံးရှိအစု (finite set) အဖြစ် &lt;math&gt;p_1, p_2, \dots, p_n&lt;/math&gt; သာရှိသည်ဟု ယူဆပါစို့။ ထိုသုဒ္ဓကိန်းများအားလုံးကို မြှောက်၍ &lt;math&gt;1&lt;/math&gt; ပေါင်းထည့်ပါက ကိန်းအသစ် &lt;math&gt;P = (p_1 \cdot p_2 \cdots p_n) + 1&lt;/math&gt; ကို ရရှိသည်။ အခြေခံသီအိုရမ်အရ &lt;math&gt;P&lt;/math&gt; တွင် သုဒ္ဓကိန်းဆခွဲကိန်း &lt;math&gt;p&lt;/math&gt; တစ်ခုရှိရမည်ဖြစ်သည်။ အကယ်၍ &lt;math&gt;p&lt;/math&gt; သည် မူလစာရင်းထဲတွင် ပါဝင်ခဲ့ပါက ၎င်းသည် မြှောက်လဒ်ပိုင်းကို စား၍ပြတ်မည်ဖြစ်သည်။ သို့ဖြစ်၍ &lt;math&gt;p&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;P&lt;/math&gt; နှင့် မြှောက်လဒ်ပိုင်းတို့၏ ကွာခြားချက်ဖြစ်သော &lt;math&gt;1&lt;/math&gt; ကိုလည်း စား၍ပြတ်ရမည်ဖြစ်သည်။ မည်သည့်သုဒ္ဓကိန်းမှ &lt;math&gt;1&lt;/math&gt; ကို စား၍မပြတ်နိုင်သဖြင့် ဤသည်မှာ ဝိရောဓိ (paradox) ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် သုဒ္ဓကိန်းအရေအတွက်သည် အဆုံးရှိမဖြစ်နိုင်ပါ။

သုဒ္ဓကိန်း &lt;math&gt;p&lt;/math&gt; ထက်ငယ်သော သို့မဟုတ် ညီသော သုဒ္ဓကိန်းများ အားလုံး၏ မြှောက်လဒ်ကို &lt;math&gt;p^\#&lt;/math&gt; ဟု သင်္ကေတပြုသည်။ ယူကလစ်ဒ် ပုံသေနည်းမှ ရရှိလာသော &lt;math&gt;p^\# + 1&lt;/math&gt; ပုံစံ ကိန်းများကို '''ယူကလစ်ဒ် ကိန်းများ''' (Euclid numbers) ဟုခေါ်သည်။ အချို့သော ယူကလစ်ဒ် ကိန်းများမှာ သုဒ္ဓကိန်းများ ဖြစ်ကြသော်လည်း အမြဲတမ်းမဟုတ်ပါ။ ဥပမာအားဖြင့် &lt;math&gt;13&lt;/math&gt; အထိ သုဒ္ဓကိန်းများကို မြှောက်၍ &lt;math&gt;1&lt;/math&gt; ပေါင်းပါက &lt;math&gt;30031&lt;/math&gt; ကို ရရှိပြီး ၎င်းသည် ဆပေါင်းကိန်း (&lt;math&gt;59 \cdot 509&lt;/math&gt;) ဖြစ်သည်။ သုဒ္ဓကိန်းဖြစ်သော ယူကလစ်ဒ် ကိန်းများ အနန္တရှိမရှိ ဆိုသည်မှာ ယနေ့တိုင် အဖြေမထွက်သေးသော သင်္ချာပြဿနာတစ်ခု ဖြစ်သည်။

အနန္တဖြစ်တည်မှုကို အခြားသော ကိန်းစဉ်တန်းတစ်ခုဖြင့်လည်း သက်သေပြနိုင်သည်။ &lt;math&gt;2&lt;/math&gt; မှစတင်သော ကိန်းစဉ်တန်းတစ်ခုကို စဉ်းစားပါ။ နောက်ဆက်တွဲကိန်းများကို ရှေ့ကိန်းများအားလုံးမြှောက်၍ &lt;math&gt;1&lt;/math&gt; ပေါင်းခြင်းဖြင့် ဖန်တီးသည်။ ဥပမာ &lt;math&gt;n_1 = 2&lt;/math&gt;, &lt;math&gt;n_2 = n_1 + 1 = 3&lt;/math&gt;, &lt;math&gt;n_3 = (n_1 \cdot n_2) + 1 = 7&lt;/math&gt; အစရှိသဖြင့်ဖြစ်သည်။ ဤကိန်းစဉ်တန်းရှိ မည်သည့်ကိန်းနှစ်ခုမျှ ဘုံပါဝင်သော သုဒ္ဓကိန်းဆခွဲကိန်း မရှိနိုင်ပါ။ ဘုံဆခွဲကိန်းရှိပါက ၎င်းသည် ကွာခြားချက် &lt;math&gt;1&lt;/math&gt; ကို စား၍ပြတ်ရမည်ဖြစ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ကိန်းအသစ်တိုင်းတွင် မတူညီသော သုဒ္ဓကိန်းဆခွဲကိန်းများ ပါဝင်နေသဖြင့် သုဒ္ဓကိန်းအရေအတွက်သည် အနန္တဖြစ်ကြောင်း ထင်ရှားသည်။

== ဖြန့်ကျက်တည်ရှိပုံ အတိုင်းအတာ (Distribution and Size) ==

&lt;math&gt;n&lt;/math&gt; ကြိမ်မြောက် သုဒ္ဓကိန်းကို &lt;math&gt;p_n&lt;/math&gt; ဟု သင်္ကေတပြုပါက မညီမျှခြင်းများ (inequalities) ကို အသုံးပြု၍ ၎င်း၏ အရွယ်အစားကို ခန့်မှန်းနိုင်သည်။ ယူကလစ်ဒ်၏ သက်သေပြချက်အရ &lt;math&gt;p_n \le (p_1 \cdot p_2 \cdots p_{n-1}) + 1&lt;/math&gt; ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။ ပိုမိုတိကျသော သင်္ချာဆိုင်ရာ ဆင့်ကဲသက်သေပြနည်းအရ &lt;math&gt;p_n&lt;/math&gt; သည် အမြဲတမ်း &lt;math&gt;2^{2^{n-1}}&lt;/math&gt; အောက် ငယ်ရမည် သို့မဟုတ် ညီရမည်ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ကိန်းပြည့် &lt;math&gt;n \ge 1&lt;/math&gt; တိုင်းအတွက် ကြီးမားလှသော &lt;math&gt;2^{2^n}&lt;/math&gt; ထက်ငယ်သည့် သုဒ္ဓကိန်း အနည်းဆုံး &lt;math&gt;n + 1&lt;/math&gt; ခု ရှိသည်။

၁၈၄၅ ခုနှစ်တွင် ဂျိုးဇက် ဘာထရန် (Joseph Bertrand) အဆိုပြုခဲ့ပြီး ချေဘီရှက်ဗ် (Chebyshev) သက်သေပြနိုင်ခဲ့သော ဘာထရန်၏ အဆို (Bertrand's Conjecture) ကို အသုံးပြု၍ ပိုမိုတိကျစွာ ခန့်မှန်းနိုင်သည်။ ယင်းအဆိုအရ ကိန်းပြည့် &lt;math&gt;n \ge 2&lt;/math&gt; တိုင်းအတွက် &lt;math&gt;n&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;2n&lt;/math&gt; အကြားတွင် သုဒ္ဓကိန်း အနည်းဆုံးတစ်ခု အမြဲတမ်း ရှိရမည်ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် &lt;math&gt;p_n &lt; 2^n&lt;/math&gt; ဟူသော ပိုမိုကျဉ်းမြောင်းသည့် ကန့်သတ်ချက်ကို ရရှိသည်။

သုဒ္ဓကိန်းများသည် အနန္တဖြစ်သော်လည်း ၎င်းတို့၏ ဖြန့်ကျက်တည်ရှိပုံမှာ အလွန် ပုံမှန်မဟုတ်ပေ။ တစ်ခါတစ်ရံတွင် အလွန်နီးကပ်စွာ တည်ရှိပြီး တစ်ခါတစ်ရံတွင် ကြီးမားသော ကွာဟချက်များ ရှိသည်။ &lt;math&gt;11&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;13&lt;/math&gt; ကဲ့သို့သော ဆက်တိုက်ဖြစ်နေသည့် မကိန်း သုဒ္ဓကိန်းစုံတွဲများကို '''အမြွှာသုဒ္ဓကိန်းများ''' (twin primes) ဟုခေါ်သည်။ အဆိုပါ အမြွှာသုဒ္ဓကိန်းများ အနန္တရှိမရှိ ဆိုသည်မှာ အဖြေမထွက်သေးသော ပြဿနာဖြစ်သည်။

ဆန့်ကျင်ဘက်အားဖြင့် ဆက်တိုက်ဖြစ်နေသော သုဒ္ဓကိန်းနှစ်ခုကြားရှိ ကွာဟချက်သည် အလိုရှိသလောက် ကြီးမားနိုင်သည်။ မည်သည့် ကိန်းပြည့် &lt;math&gt;n&lt;/math&gt; အတွက်မဆို သုဒ္ဓကိန်းများ လုံးဝမပါဝင်သော ဆက်တိုက်ဖြစ်သည့် ဆပေါင်းကိန်း &lt;math&gt;n&lt;/math&gt; ခုပါဝင်သည့် အပိုင်းအခြားတစ်ခုကို အမြဲရှာဖွေနိုင်သည်။ ဖက်တိုရီရယ် (factorial) ကို အသုံးပြု၍ ၎င်းကို သက်သေပြနိုင်သည်။ &lt;math&gt;(n + 1)! + 2&lt;/math&gt; မှ &lt;math&gt;(n + 1)! + (n + 1)&lt;/math&gt; အထိ ကိန်းများကို စဉ်းစားပါ။ ပထမကိန်းသည် &lt;math&gt;2&lt;/math&gt; ဖြင့် စား၍ပြတ်ပြီး နောက်ဆုံးကိန်းသည် &lt;math&gt;n+1&lt;/math&gt; ဖြင့် စား၍ပြတ်သည်။ ကိန်းတိုင်းတွင် ဆခွဲကိန်းတစ်ခုစီ အတိအကျရှိနေသဖြင့် ၎င်းတို့အားလုံးသည် ဆပေါင်းကိန်းများ ဖြစ်ကြသည်။

== အထူးသုဒ္ဓကိန်းများနှင့် ပုံသေနည်းများ (Special Primes and Formulae) ==

&lt;math&gt;1&lt;/math&gt; များကိုသာ ထပ်တလဲလဲ အသုံးပြုရေးသားထားသော ကိန်းများကို '''ရပ်ပ်ယူနစ်''' (repunit) ဟုခေါ်သည်။ &lt;math&gt;1&lt;/math&gt; များ &lt;math&gt;n&lt;/math&gt; ကြိမ်ပါဝင်သော ရပ်ပ်ယူနစ်ကို &lt;math&gt;R_n = (10^n - 1) / 9&lt;/math&gt; ဟု တွက်ချက်နိုင်သည်။ ၎င်းကိန်းများသည် သုဒ္ဓကိန်းဖြစ်ရန် အလွန်ခဲယဉ်းသည်။ &lt;math&gt;R_n&lt;/math&gt; သည် သုဒ္ဓကိန်းဖြစ်နိုင်ရန်အတွက် &lt;math&gt;n&lt;/math&gt; ကိုယ်တိုင်သည် သုဒ္ဓကိန်းဖြစ်ရမည် ဟူသော အခြေခံစည်းမျဉ်းရှိသည်။ သို့သော် &lt;math&gt;n&lt;/math&gt; သည် သုဒ္ဓကိန်းဖြစ်တိုင်း &lt;math&gt;R_n&lt;/math&gt; သည် သုဒ္ဓကိန်းမဖြစ်နိုင်ပါ။ ဥပမာ &lt;math&gt;R_3 = 111&lt;/math&gt; ဖြစ်သော်လည်း ၎င်းသည် &lt;math&gt;3 \cdot 37&lt;/math&gt; ဖြင့် စား၍ပြတ်သည်။ ဤကဲ့သို့သော ရပ်ပ်ယူနစ် သုဒ္ဓကိန်းများ အလွန်နည်းပါးစွာသာ ရှာဖွေတွေ့ရှိထားသည်။

မည်သည့် အပေါင်းကိန်းပြည့်ကိုမဆို &lt;math&gt;4&lt;/math&gt; ဖြင့်စားသောအခါ ရရှိသည့် အကြွင်းကို မူတည်၍ &lt;math&gt;4n&lt;/math&gt;, &lt;math&gt;4n+1&lt;/math&gt;, &lt;math&gt;4n+2&lt;/math&gt; သို့မဟုတ် &lt;math&gt;4n+3&lt;/math&gt; ပုံစံများအဖြစ် ခွဲခြားနိုင်သည်။ &lt;math&gt;4n&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;4n+2&lt;/math&gt; များသည် &lt;math&gt;2&lt;/math&gt; မှလွဲ၍ ကျန်စုံကိန်းများဖြစ်သောကြောင့် ဆပေါင်းကိန်းများ ဖြစ်ကြသည်။ ထို့ကြောင့် မကိန်း သုဒ္ဓကိန်းများသည် &lt;math&gt;4n+1&lt;/math&gt; (ဥပမာ &lt;math&gt;5,13,17&lt;/math&gt;) သို့မဟုတ် &lt;math&gt;4n+3&lt;/math&gt; (&lt;math&gt;3,7,11&lt;/math&gt;) ပုံစံ တစ်ခုခုသာ ဖြစ်ရမည်ဖြစ်သည်။ &lt;math&gt;4n+1&lt;/math&gt; ပုံစံ ကိန်းများကို အချင်းချင်းမြှောက်ပါက ရလဒ်သည်လည်း &lt;math&gt;4n+1&lt;/math&gt; ပုံစံသာ ဖြစ်ရမည်ဟူသော အခြေခံဂုဏ်သတ္တိ ရှိသည်။ ယူကလစ်ဒ်၏ သက်သေပြချက်နည်းတူ &lt;math&gt;4n+3&lt;/math&gt; ပုံစံ သုဒ္ဓကိန်းများ အနန္တရှိကြောင်းကို သက်သေပြနိုင်သည်။

&lt;math&gt;4n+1&lt;/math&gt; ပုံစံ သုဒ္ဓကိန်းများ အနန္တရှိကြောင်းကိုမူ '''ဒစ်ရစ်ခ်ျလေး၏ သီအိုရမ်''' (Dirichlet's Theorem) ကို အသုံးပြု၍ သက်သေပြရသည်။ ၎င်းသီအိုရမ်အရ အစကိန်း &lt;math&gt;a&lt;/math&gt; နှင့် ကွာခြားချက် &lt;math&gt;b&lt;/math&gt; တို့တွင် &lt;math&gt;1&lt;/math&gt; မှလွဲ၍ ဘုံဆခွဲကိန်း မရှိပါက အဆိုပါ '''ဂဏန်းသင်္ချာ ကိန်းစဉ်တန်း''' (arithmetic progression) တွင် သုဒ္ဓကိန်းများ အနန္တပါဝင်သည်။ &lt;math&gt;4n+1&lt;/math&gt; တွင် &lt;math&gt;1&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;4&lt;/math&gt; ကြား ဘုံဆခွဲကိန်းမရှိသဖြင့် သုဒ္ဓကိန်းများ အနန္တပါဝင်သည်။ သို့ရာတွင် မည်သည့် ကိန်းစဉ်တန်းမှ သုဒ္ဓကိန်းများချည်း သီးသန့် အဆုံးအစမရှိ မပါဝင်နိုင်ပါ။

ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ သင်္ချာပညာရှင်များသည် ကိန်းပြည့်များကို ထည့်သွင်းတွက်ချက်ပါက သုဒ္ဓကိန်းများကိုသာ အဖြေထုတ်ပေးမည့် ပုံသေနည်း သို့မဟုတ် ဖန်ရှင် (function) များကို ရှာဖွေခဲ့ကြသည်။ လီယွန်ဟတ် အွိုင်လာ (Leonhard Euler) ၏ ပိုလီနိုမီရယ် (polynomial) ပုံသေနည်း &lt;math&gt;f(n) = n^2 + n + 41&lt;/math&gt; သည် အလွန်ထင်ရှားသည်။ &lt;math&gt;n=0&lt;/math&gt; မှ &lt;math&gt;39&lt;/math&gt; အထိ ထည့်သွင်းတွက်ချက်ပါက သုဒ္ဓကိန်းများကိုသာ ရရှိသော်လည်း &lt;math&gt;40&lt;/math&gt; ထည့်သွင်းသောအခါ &lt;math&gt;41^2&lt;/math&gt; ကို ရရှိသဖြင့် ဆပေါင်းကိန်းဖြစ်သွားသည်။ မည်သည့် ပိုလီနိုမီရယ်မျှ သုဒ္ဓကိန်းများကိုချည်း သီးသန့် မထုတ်ပေးနိုင်ကြောင်း သက်သေပြထားပြီးဖြစ်သည်။ သို့သော် ဒဗလျူ အိတ်ချ် မေးလ်စ် (W. H. Mills) ၏ မေးလ်စ် ပုံသေနည်း (Mills's formula) မှာမူ ခြွင်းချက်ဖြစ်သည်။ တိကျသော ကိန်းစစ် &lt;math&gt;r&lt;/math&gt; အတွက် &lt;math&gt;\lfloor r^{3^n} \rfloor&lt;/math&gt; သည် အမြဲတမ်း သုဒ္ဓကိန်း ဖြစ်လာသည်။ သို့သော် ၎င်း &lt;math&gt;r&lt;/math&gt; ၏ တန်ဖိုးကို အတိအကျ မတွက်ချက်နိုင်သဖြင့် လက်တွေ့အသုံးချ၍ မရနိုင်ပါ။

== ဖဲမ သုဒ္ဓကိန်းများ (Fermat Primes) ==
[[ကိန်းပြည့်]] &lt;math&gt;k \geq 0&lt;/math&gt; များအတွက်
:&lt;math&gt;F_k = 2^{2^k}+1&lt;/math&gt;
ပုံစံရှိသော ကိန်းကို '''ဖဲမကိန်း''' (Fermat number) ဟုခေါ်သည်။ [[သုဒ္ဓကိန်း]]ဖြစ်သော ဖဲမကိန်းကို '''ဖဲမ သုဒ္ဓကိန်း''' (Fermat prime) ဟု ခေါ်ဆိုသည်။  
၁၆၄၀ ခုနှစ်တွင် ပီယား ဒေ ဖဲမ (Pierre de Fermat) က &lt;math&gt;F_k&lt;/math&gt; ကိန်းများအားလုံးသည် သုဒ္ဓကိန်းများဖြစ်မည်ဟု အဆိုပြုခဲ့သည်။ သို့သော် &lt;math&gt;F_5=4294967297&lt;/math&gt; သည် ဆပေါင်းကိန်းဖြစ်သည်။ ၎င်းကိန်းတွင် &lt;math&gt;641&lt;/math&gt; သည် ဆခွဲကိန်းတစ်ခုအဖြစ် ပါဝင်ကြောင်း အွိုင်လာ (Euler) က ၁၇၃၂ ခုနှစ်တွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ လက်တွေ့တွင် ၂၀၁၄ ခုနှစ်အထိ &lt;math&gt;k=0,1,2,3,4&lt;/math&gt; အတွက် &lt;math&gt;F_k&lt;/math&gt; များကိုသာ သုဒ္ဓကိန်းများအဖြစ် သိရှိထားသည်။ အောက်ပါ အခြေခံမေးခွန်းများမှာမူ ယနေ့တိုင် အဖြေမထွက်သေးဘဲ ကျန်ရှိနေဆဲဖြစ်သည်။  
*ဖဲမ သုဒ္ဓကိန်းများ အနန္တတည်ရှိသလား။ 
*ဆပေါင်းကိန်းဖြစ်သော ဖဲမကိန်းများ အနန္တတည်ရှိသလား။
&lt;math&gt;k=5,\ldots,32&lt;/math&gt; အတွက် ဖဲမကိန်း &lt;math&gt;F_k&lt;/math&gt; များသည် ဆပေါင်းကိန်းများဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။ သို့ရာတွင် အချို့သော ကိန်းများဖြစ်သည့် &lt;math&gt;k=20&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;k=24&lt;/math&gt; တို့အတွက် တိကျသော ဆခွဲကိန်းများကို မသိရှိရသေးပေ။ ထို့အပြင် &lt;math&gt;12 \leq k \leq 32&lt;/math&gt; ကြားရှိ ကိန်းများအတွက် ဆခွဲကိန်းခွဲခြင်းမှာလည်း မပြည့်စုံသေးပါ။ အခြားသော သီးခြားကိန်းများဖြစ်သည့် ဥပမာ &lt;math&gt;k=3329780&lt;/math&gt; သည်လည်း ဆပေါင်းကိန်းဖြစ်ကြောင်း သိရှိထားသည်။

ဖဲမ [[သုဒ္ဓကိန်း]] အရေအတွက်သည် အဆုံးရှိသာဖြစ်သင့်ကြောင်း အတွေ့အကြုံအရ မှန်းဆထားသော တိကျမှုမရှိသည့် သက်သေပြချက်များ (heuristic arguments) ရှိသည်။ ထို့အပြင် ဖဲမ သုဒ္ဓကိန်းများသည် သုဒ္ဓကိန်းများအကြားတွင် အပေါင်းသိပ်သည်းဆ (positive density) ရှိကြောင်းလည်း ဆိုကြသည်။ သို့ရာတွင် အဆုံးရှိ[[အစု|အစုများ]] (finite sets) သည် သုဒ္ဓကိန်းများကဲ့သို့ ရေတွက်နိုင်သော [[အစု|အစုများ]] (countable sets) အတွင်း သုညသိပ်သည်းဆ (zero density) သာ ရှိသည်။ ထို့ကြောင့် အဆိုပါ အချက်နှစ်ချက်စလုံး တစ်ပြိုင်နက်တည်း မှန်ကန်ရန် မဖြစ်နိုင်ပါ။

မည်သို့ပင်ဆိုစေကာမူ သင်္ချာပညာရှင် အသီးသီးက ကွဲပြားသော အဆိုများကို တင်ပြထားကြသည်။ အချို့က ဖဲမ သုဒ္ဓကိန်း အရေအတွက်သည် အဆုံးရှိသာဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြသည်။ အချို့ကမူ ဖဲမ သုဒ္ဓကိန်း ငါးခုသာရှိသည်ဟု ယူဆကြသည်။ ဧမီလ် အာတင် (Emil Artin) ကမူ ဖဲမ သုဒ္ဓကိန်း အရေအတွက်သည် အဆုံးရှိဖြစ်သော်လည်း ငါးခုထက် ပိုများမည်ဟု အဆိုပြုခဲ့သည်။

== သက်သေမပြရသေးသော အဆိုများ (Unproved Conjectures) ==
&lt;math&gt;4&lt;/math&gt; ထက်ကြီးသော စုံကိန်းတိုင်းကို မကိန်း သုဒ္ဓကိန်း နှစ်ခု၏ ပေါင်းလဒ်အဖြစ် ရေးသားနိုင်သည် ဟူသော ဂိုးဘတ်ခ်၏ အဆို (Goldbach's conjecture) သည် အလွန်ထင်ရှားသည်။ ယင်းကို အဓိက ဂိုးဘတ်ခ် အဆိုအဖြစ် သတ်မှတ်ပြီး၊ ယင်းနှင့် ဆက်စပ်နေသော အားနည်း ဂိုးဘတ်ခ် အဆို (Weak Goldbach Conjecture) တွင် &lt;math&gt;7&lt;/math&gt; ထက်ကြီးသော မကိန်းတိုင်းကို မကိန်း သုဒ္ဓကိန်း သုံးခု၏ ပေါင်းလဒ်အဖြစ် ဖော်ပြနိုင်သည်ဟု ဆိုသည်။ အကယ်၍ အဓိက ဂိုးဘတ်ခ် အဆို မှန်ကန်ပါက အားနည်း ဂိုးဘတ်ခ် အဆိုသည်လည်း အလိုအလျောက် မှန်ကန်မည်ဖြစ်သည်။ ၁၉၃၇ ခုနှစ်တွင် အိုင် အမ် ဗီနိုဂရာဒေါ့ဗ် (I. M. Vinogradov) က လုံလောက်စွာ ကြီးမားသော မကိန်းများအတွက် အားနည်း ဂိုးဘတ်ခ် အဆို မှန်ကန်ကြောင်း အတိအကျ သက်သေပြနိုင်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ဂိုးဘတ်ခ် အဆိုနှင့် မကိုက်ညီသော စုံကိန်းများ၏ အချိုးအစားသည် သုညရာခိုင်နှုန်းသို့ ချဉ်းကပ်သွားကြောင်းကိုလည်း ၎င်းက သက်သေပြခဲ့သည်။

ဆေးလ်ဗက်စတာ (Sylvester) ၏ အဆိုအရ &lt;math&gt;4&lt;/math&gt; ထက်ကြီးသော စုံကိန်း &lt;math&gt;2n&lt;/math&gt; တိုင်းကို သုဒ္ဓကိန်းနှစ်ခု၏ ပေါင်းလဒ်အဖြစ် ရေးသားနိုင်ပြီး တစ်ခုသည် &lt;math&gt;n/2&lt;/math&gt; ထက် ကြီး၍ အခြားတစ်ခုသည် &lt;math&gt;3n/2&lt;/math&gt; ထက် ငယ်ရမည်ဖြစ်သည်။ ဒီ ပိုလီနက် (de Polignac) က မကိန်းတိုင်းကို သုဒ္ဓကိန်းတစ်ခုနှင့် &lt;math&gt;2&lt;/math&gt; ၏ ထပ်ကိန်း တစ်ခု ပေါင်းလဒ်အဖြစ် ဖော်ပြနိုင်သည်ဟု အဆိုပြုခဲ့သော်လည်း &lt;math&gt;509&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;877&lt;/math&gt; ကဲ့သို့သော ကိန်းများကြောင့် ၎င်းအဆို မှားယွင်းကြောင်း သက်သေပြပြီးဖြစ်သည်။

== ကိုးကား ==
* {{Citation |last=Burton |first=David M. |title=Elementary Number Theory |edition=7th |publisher=McGraw-Hill |date=2010 |isbn=978-0-07-338314-9}}
* {{Citation |author=nLab authors |title=Fermat number |date=June 2026 |edition=Revision 4 |url=https://ncatlab.org/nlab/show/Fermat+number}}

[[ကဏ္ဍ:သုဒ္ဓကိန်းများ]]</text>
      <sha1>c46jz83iybn5ivt3mxhup9hyv4h2w9w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>တွက်ချက်နိုင်စွမ်းသီအိုရီ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>52421</id>
    <revision>
      <id>1046772</id>
      <parentid>225330</parentid>
      <timestamp>2026-08-06T12:54:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dr Lotus Black</username>
        <id>31011</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:သင်္ချာ]]ကို ဖယ်ရှားခဲ့သည်၊ [[Category:သင်္ချာယုတ္တိဗေဒ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်</comment>
      <origin>1046772</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1482" sha1="oi2t3tfstrr9d4yce7qf0oc67mx5gez" xml:space="preserve">'''တွက်ချက်နိုင်စွမ်း သီအိုရီ''' (computability theory) (သို့မဟုတ်) '''ထပ်ပြန်ကျော့ သီအိုရီ''' (recursion theory) ဆိုသည်မှာ သင်္ချာ၊ [[သဘောတရားဆိုင်ရာ ကွန်ပျူတာသိပ္ပံ]] (theoretical computer science) စသည့် ဘာသာရပ်များ၏ ဘာသာခွဲတစ်ခု ဖြစ်သည်။ တွက်ချက်နိုင်သော (computable) ဖန်ရှင် (function) တစ်ခု၊ သို့မဟုတ် အစု (set) တစ်ခု ဆိုသည်မှာ အဘယ်နည်း၊ ၎င်းတို့၏ တွက်ချက်နိုင်စွမ်းအပေါ်မူတည်၍ မည်သို့ အဆင့် ခွဲခြားနိုင်သနည်း ဆိုသည့် မေးခွန်းများကို လေ့လာသည့် ဘာသာရပ်ဖြစ်သည်။

==ကိုးကား==
* {{Citation
| url   = https://math.dartmouth.edu/archive/m29s11/public_html/Webercoursenotes.pdf
| title = Math 29: Computability Theory
| author-last = Weber
| author-first = Rebecca
| year = 2011
| accessdate = January 31, 2015
| place = Darthmouth College
}}

[[ကဏ္ဍ:သင်္ချာယုတ္တိဗေဒ]]


{{သင်္ချာ-stub}}</text>
      <sha1>oi2t3tfstrr9d4yce7qf0oc67mx5gez</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>တိုပိုသီအိုရီ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>52523</id>
    <revision>
      <id>1046774</id>
      <parentid>949675</parentid>
      <timestamp>2026-08-06T12:56:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dr Lotus Black</username>
        <id>31011</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:သင်္ချာ]]ကို ဖယ်ရှားခဲ့သည်၊ [[Category:ကတ်တဂိုရီသီအိုရီ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်</comment>
      <origin>1046774</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2978" sha1="9x6gpt9u9pefqz8j4sqzz3p6k9r9e2v" xml:space="preserve">{{Translation incomplete|en|Topos theory}}

သင်္ချာဘာသာရပ်တွင်၊ တိုပေါ်လော်ဂျစ်ကယ် ဟင်းလင်း ([[:en:topological space|topological space]]) တစ်ခုပေါ်ရှိ အစု ကောက်လှိုင်းစည်းများ ([[:en:Sheaf (mathematics)|sheaves]] of sets) ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည့် [[ကတ်တဂိုရီသီအိုရီ|ကတ်တဂိုရီ]] (category) ကဲ့သို့ ပြုမူသည့် ကတ်တဂိုရီ အမျိုးအစားတစ်ခုကို '''တိုပို''' ({{lang-en|topos}}, {{IPAc-en|ˈ|t|oʊ|p|oʊ|s}}၊ {{IPAc-en|ˈ|t|oʊ|p|ɒ|s}} သို့ {{IPAc-en|ˈ|t|ɒ|p|ɒ|s}}; ဗဟုဝုစ် topoi, {{IPAc-en|ˈ|t|oʊ|p|ɔɪ}}၊ {{IPAc-en|ˈ|t|ɒ|p|ɔɪ}}၊ သို့ toposes) ဟုခေါ်သည်။ တိုပိုများသည် အစုကတ်တဂိုရီ ([[:en:category of sets|category of sets]]) နှင့် များစွာဆင်တူပြီး၊ ပိုင်းခြေဖန်တီးခြင်း (localization) ဟူသည့် သဘောတစ်ရပ်လည်း ပိုင်ဆိုင်သည်။ တစ်နည်းဆိုရလျှင် တိုပိုများသည် [[အထွေထွေတိုပေါ်လော်ဂျီ|အစက်-အစု တိုပေါ်လော်ဂျီ]] (point-set topology) ကို ယေဘုယျပြုထားခြင်း ဖြစ်သည်။{{sfn|Illusie|2004|p=1060}} [[အလက်ဇန်းဒါး ဂရိုသန်ဒိခ်|'''ဂရိုသန်ဒိခ်''']] '''တိုပိုများ''' (Grothendieck topoi) ကို [[အက္ခရာသင်္ချာနည်းကျ ဂျီဩမေတြီ]] (algebraic geometry) တွင် အသုံးပြုပြီး၊ ပို၍ ယေဘုယျကျသည့် '''အခြေခံ တိုပိုများ''' (elementary topoi) ကို [[သင်္ချာယုတ္တိဗေဒ]]တွင် အသုံးပြုသည်။{{sfn|Illusie|2004|p=1061}}

==အညွှန်း==
{{reflist}}

==ကိုးကား==
{{refbegin}}
* {{citation
 |last         = Illusie
 |first        = Luc
 |title        = What Is ... a Topos?
 |journal      = Notices of the AMS
 |volume       = 51
 |issue        = 9
 |year         = 2004
 |pages        = 1060-1061
 |url          = http://www.ams.org/notices/200409/what-is-illusie.pdf
 |access-date  = 3 February 2015
 |archive-date = 1 August 2020
 |archive-url  = https://web.archive.org/web/20200801181450/http://www.ams.org/notices/200409/what-is-illusie.pdf
 |url-status   = dead
}}
{{refend}}

[[ကဏ္ဍ:ကတ်တဂိုရီသီအိုရီ]]


{{သင်္ချာ-stub}}</text>
      <sha1>9x6gpt9u9pefqz8j4sqzz3p6k9r9e2v</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အာရက္ခတပ်တော်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>56197</id>
    <revision>
      <id>1046801</id>
      <parentid>962239</parentid>
      <timestamp>2026-08-06T16:30:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-43306-14</username>
        <id>146613</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1046801</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="34946" sha1="iylcqvq86i0jtyitvryfwcz8sz7ca3f" xml:space="preserve">{{distinguish2|[[ရခိုင်ပြည်တပ်မတော်]]}}
{{infobox war faction
|name = အာရက္ခတပ်တော်
|native_name = 
|native_name_lang =
|war = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ|ပြည်တွင်းပဋိပက္ခသမိုင်း]]
|image = Flag of the Arakan Army, under the United League of Arakan.svg
|image_size = 300px
|caption = အာရက္ခတပ်တော်၏အလံ
|partof = {{flagicon image|United League of Arakan flag.svg}} [[ရက္ခိုင့်အမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်]]
|active= {{Start date|df=yes|2009|04|10}}–လက်ရှိ
|leaders = [[ထွန်းမြတ်နိုင်]]&lt;ref name=&quot;Arakan1&quot;&gt;{{cite web|url=http://thearakanarmy.com/?page_id=4|title=About AA|work=Arakan Army|access-date=24 June 2015|accessdate=2 January 2020|archivedate=3 November 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161103125451/http://thearakanarmy.com/?page_id=4}}&lt;/ref&gt;&lt;br&gt;[[ညိုထွန်းအောင်]]&lt;ref name=AAabout&gt;{{cite web|url=https://www.arakanarmy.net/about-us|title=About AA|work=Arakan Army|accessdate=၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၁၉}}&lt;/ref&gt;&lt;br&gt;[[ကျော်ဟန်]]&lt;br&gt;[[ခိုင်သုခ]]
|ideology = *[[ရခိုင်လူမျိုး|ရခိုင်]] [[အမျိုးသားရေးဝါဒ|အမျိုးသားရေး]]
* ရခိုင်လူမျိုးများ၏ ကိုယ်ပိုင်အခွင့်အရေး
* [[ကွန်ဖက်ဒရေးရှင်း|ကွန်ဖက်ဒရိတ်ဝါဒ]]
|clans =
|currently = 
|headquarters = *လိုင်ဇာမြို့၊ ကချင်ပြည်နယ် (လက်ရှိ) 
*မြောက်ဦးမြို့၊ ရခိုင်ပြည်နယ် (စီစဉ်)
|area = * [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]]၏ထိန်းချုပ်နယ်‌မြေများ
*[[ရခိုင်ပြည်နယ်]]
*[[ချင်းပြည်နယ်]]
*[[ရှမ်းပြည်နယ်]] 
*[[ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်-မြန်မာ နယ်စပ်]]
*[[အိန္ဒိယ-မြန်မာ နယ်စပ်]]
| strength = ၃၈၀၀၀+  &lt;ref&gt;{{cite web |title=ဗိုလ်ချုပ်ထွန်းမြတ်နိုင်နဲ့ဘီဘီစီသီးသန့်မေးမြန်းခန်း |url=https://https/ |website=BBC Burmese |access-date= |language=my |url-status=live |archive-date=25 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200625000000/https://https//udn.com/news/story/121424/4659358 }}&lt;/ref&gt;
|allies =
{{flagicon image|Kachin War Flag.svg}} [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]]&lt;br&gt;
{{flagicon image|Flag of the Myanmar National Democratic Alliance Army.svg}} [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်]]&lt;br&gt;
{{flagicon image|Flag of the Ta'ang National Liberation Army.svg}} [[တအောင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်]]

'''အခြား:'''
* {{flagicon image|Fighting peacock flag.svg}} [[မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာကျောင်းသားများဒီမိုကရက်တစ်တပ်ဦး]]&lt;ref name=&quot;atimes&quot;&gt;{{cite news|last1=Mathieson|first1=David Scott|title=Shadowy rebels extend Myanmar's wars|url=https://asiatimes.com/article/shadowy-rebels-extend-myanmars-wars/|access-date=13 June 2017|work=Asia Times|date=11 June 2017}}&lt;/ref&gt;
* {{flagicon image|United Wa State Army flag.png}} [[ဝပြည် သွေးစည်းညီညွတ်ရေး တပ်မတော်]]
{{flagdeco|Thailand}} [[ထိုင်းနိုင်ငံ]]
{{flagdeco|China}} [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]] (အိန္ဒိယ၏စွပ်စွဲချက်)&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Ranjan Sen |first1=Sudhi |title=India Accuses China of Helping Rebel Groups on Myanmar Border |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2020-12-07/india-accuses-china-of-helping-rebels-groups-on-myanmar-border |publisher=[[Bloomberg L.P.|Bloomberg]] |access-date=December 7, 2020}}&lt;/ref&gt;
|opponents =
{{flagicon|Myanmar}} [[မြန်မာနိုင်ငံ|မြန်မာနိုင်ငံ အစိုးရ]]
* {{flagicon image|Flag of the Ministry of Defense (Myanmar).svg}} [[တပ်မတော်]] 
{{flagdeco|Bangladesh}} [[ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်]]
*{{flagicon image|Flag of the Arakan Rohingya Salvation Army.png}} [[အာရကန်ရိုဟင်ဂျာ ကယ်တင်ရေးတပ်မတော်|ရခိုင်ရိုဟင်ဂျာကယ်ဆယ်ရေးတပ်မတော်]]
'''နိုင်ငံမဟုတ်ပြိုင်ဘက်များ'''
{{flagicon image|Flag of the Arakan Liberation Party.svg}} [[ရခိုင်ပြည် လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်]]
|battles = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ|ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ]]
* [[ကချင်ပဋိပက္ခ]]
* ၂၀၁၅ ကိုးကန့်တိုက်ပွဲ
* ၂၀၁၅ ရခိုင်-ဘင်္ဂလားနယ်စပ်တိုက်ပွဲ
* ၂၀၁၆ မူဆယ်တိုက်ပွဲ
* ၂၀၁၈–၂၀ ရခိုင်မြောက်ပိုင်းတိုက်ပွဲ
* [[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]]
* [[မောင်တောတိုက်ပွဲ]]
| website = {{URL|www.arakanarmy.net}}
| designated_as_terror_group_by =
| identification_symbol_label = အလံ
| identification_symbol = 
}}

'''အာရက္ခတပ်တော်''' ({{lang-en|Arakha Army}}; အတိုကောက် '''AA''') သည်&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/opinion/interview/2024/04/14/382302.html|title=အာရက္ခပြည်သူတွေရဲ့ ကံကြမ္မာကို တခြားလူမျိုးတမျိုးက ဆုံးဖြတ်တာ လုံးဝလက်မခံဘူး|work=The Irrawaddy|access-date=၁၈ ဧပြီ ၂၀၂၄|date=၁၄ ဧပြီ ၂၀၂၄}}&lt;/ref&gt; ၂၀၀၉ ခုနှစ် ဧပြီ ၁၀ ရက်နေ့တွင် စတင်တည်ထောင်ခဲ့သော [[ရခိုင်လူမျိုး|ရခိုင်]]လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;Arakan1&quot; /&gt; [[ရက္ခိုင့်အမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်]]၏ လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းဖြစ်ပြီး ဗိုလ်ချုပ် [[ထွန်းမြတ်နိုင်]]မှ ဦးစီးသည်။ အာရက္ခတပ်တော် ၏ အဓိက ခေါင်းဆောင်လေးဦးမှာ  ဗိုလ်ချုပ် [[ထွန်းမြတ်နိုင်]] ၊ ဗိုလ်မှူးချုပ် ဒေါက်တာ[[ညိုထွန်းအောင်]] ၊ ဗိုလ်မှူးကြီး ကျော်ဟန် နှင့် အာရက္ခတပ်တော် ပြန်ကြားရေးတာဝန်ခံ [[ခိုင်သုခ]] တို့ ဖြစ်သည်။

၂၀၁၉ ဇန်နဝါရီ ၄ ရက်နေ့တွင် ရခိုင်ပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းရှိ ရဲကင်းစခန်းလေးခုကို အာရက္ခတပ်တော် AA က တစ်ပြိုင်နက် တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီးနောက် မြန်မာနိုင်ငံတော်အစိုးရက အာရက္ခတပ်တော် ကို အကြမ်းဖက်အဖွဲ့အစည်းအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ပြီး ၂၀၂၁ မတ်လ ၁၁ ရက်နေ့တွင် အာဏာသိမ်း [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|စစ်ကောင်စီ]] မှ အာရက္ခတပ်တော် AA အား အကြမ်းဖက်အုပ်စုမှ ကြေညာထားခြင်းမှ ပြန်လည် ရုပ်သိမ်းလိုက်သည်။&lt;ref name=reuters&gt;{{Cite web |title=Myanmar Junta removes rakhine rebels terrorist list/2021-03-11 |url=https://www.reuters.com/business/media-telecom/myanmar-junta-removes-rakhine-rebels-terrorist-list-2021-03-11/ |accessdate=6 September 2021 |archivedate=6 September 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210906054915/https://www.reuters.com/business/media-telecom/myanmar-junta-removes-rakhine-rebels-terrorist-list-2021-03-11/ }}&lt;/ref&gt;

၂၀၂၄ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၂ ရက်နေ့တွင် [[အကြမ်းဖက်မှုတိုက်ဖျက်ရေးဗဟိုအဖွဲ့]]က အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၂/၂၀၂၄ ဖြင့် United League of Arakan (ULA)/ Arakan Army (AA) အား မူလက အကြမ်းဖက်အုပ်စုအဖြစ်မှ ပယ်ဖျက်ပေးထားခဲ့သော်လည်း အကြမ်းဖက်အုပ်စုအဖြစ် ပြန်လည်ကြေညာလိုက်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite news|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250530063944/https://www.moi.gov.mm/news/61068|archivedate=30 May 2025|title=အကြမ်းဖက်အုပ်စုအဖြစ်ကြေညာထားခြင်းမှ ပြန်လည်ရုပ်သိမ်းခြင်းကို ပယ်ဖျက်၍ အကြမ်းဖက်အုပ်စုအဖြစ်ကြေညာခြင်း|accessdate=30 May 2025|url=https://www.moi.gov.mm/news/61068|publisher=Ministry of Information|date=09/02/2024}}&lt;/ref&gt;

== သမိုင်းကြောင်း == 
၁၉၉၇ ခုနှစ်က ရခိုင်တက္ကသိုလ်ကျောင်းသားလူငယ်များနှင့် လူလတ်ပိုင်းများ၏ စုစည်းလှုပ်ရှားမှုမှ ရက္ခိုင့် တပ်တော် ပေါ်ပေါက်လာရန် အစပြုခဲ့သည်။&lt;ref name=burma.irrawadyy&gt;[https://burma.irrawaddy.com/article/2019/06/05/193664.html, AA ရဲ့လာရာလမ်း]&lt;/ref&gt;၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်ချုပ်ထွန်းမြတ်နိုင်နှင့် KIA ဗိုလ်ချုပ်[[ဂွမ်မော်]]တို့ လိုင်ဇာတွင် တွေ့ဆုံခဲ့ပြီးနောက် ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် ရခိုင်လူငယ်များကို KIA မှ စစ်သင်တန်းများ ပေးခဲ့သည်။  

၂၀၀၉ ခုနှစ် ဧပြီ ၁၀ ရက်တွင်  ကချင်ပြည်နယ် KIO/ KIA ဌာနချုပ် ရှိရာ [[လိုင်ဇာမြို့]]တွင် ရခိုင်လူငယ် ၂၆ ဦးဖြင့် စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;irrawaddy&quot; /&gt; စတင်ဖွဲ့စည်းစဉ် အခါက တပ်တော်အမည်အား ရက္ခိုင့်တပ်မတော်ဟု အမည်ပေးခဲ့သည်။ ဖွဲ့စည်းပြီး ၁၀ နှစ် ပြည့်မြောက်သည့် ၂၀၁၉ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ရက္ခိုင့်တပ်တော်ဟူ၍လည်းကောင်း၊ တပ်တော် ၁၅နှစ်ပြည့်မြောက်နေ့ ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁၀ရက်တွင် အာရက္ခတပ်တော်ဟူ၍လည်းကောင်း အမည်များ အသီးသီးပြောင်းလဲခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://burmese.narinjara.com/news/detail/66179a80d7eb939a87e4cdf3|title=“ရက္ခိုင့်တပ်တော်”ကို “အာရက္ခတပ်တော်” သို့ နာမည်ပြောင်းလဲခြင်းမှာ ရခိုင်ပြည်အတွင်း မှီတင်းနေထိုင်ကြသူများအားလုံးကို ကိုယ်စားပြုလို၍ ဖြစ်ကြောင်း တပ်တော်တာဝန်ရှိသူပြောကြား|work=Narinjara|access-date=၁၈ ဧပြီ၂၀၂၄|date=၁၁ ဧပြီ ၂၀၂၄}}&lt;/ref&gt;

== တိုက်ပွဲများ ==
အာရက္ခတပ်တော် သည် ၂၀၁၅ ခုနှစ်မှ စတင်ကာ [[ပလက်ဝမြို့နယ်]]ဘက်မှ တဆင့် ရခိုင်ပြည်နယ်သို့ ထိုးဖောက် ဝင်ရောက်ရန် ကြိုးစားလာခဲ့ပြီးနောက် [[တပ်မတော်|မြန်မာ့တပ်မတော်]]နှင့် ရင်ဆိုင်တိုက်ပွဲများ မကြာခဏ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;irrawaddy&quot;/&gt;

၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် [[ရသေ့တောင်မြို့နယ်|ရသေ့တောင်]]၊ [[ကျောက်တော်မြို့နယ်|ကျောက်တော်]]၊ [[မြောက်ဦးမြို့နယ်|မြောက်ဦး]]၊ [[ဘူးသီးတောင်မြို့နယ်|ဘူးသီးတောင်]] စသောမြို့နယ်များအထိ နယ်မြေချဲ့ထွင်လာခဲ့ပြီးနောက် တပ်မတော်နှင့် AA တို့ တိုက်ပွဲ အပြင်းအထန် ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့ပြီး ၂၀၁၅ မှစတင်ကာ တပ်မတော်နှင့်အကြိမ် ၁၀၀ ကျော် တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;irrawaddy&quot;/&gt;

၂၀၁၈ ဒီဇင်ဘာလအတွင်း တပ်မတော်မှ [[ရှမ်းပြည်နယ်]] နှင့် [[ကချင်ပြည်နယ်]] တို့ကို ၄ လ စစ်ကြောင်း ရပ်နားလိုက်သော်လည်း ရခိုင်ပြည်နယ် မပါဝင်ခဲ့ပေ။

၂၀၁၉ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်နေ့ နံနက်ပိုင်းတွင် AA တပ်ဖွဲ့ဝင်များက ဘူးသီးတောင်နှင့် မောင်တောမြို့နယ်များရှိ နယ်ခြားစောင့်စခန်း (၄) ကို ဝင်ရောက် တိုက်ခိုက်ပြီးနောက် တပ်မတော်နှင့် AA တို့အကြား တိုက်ပွဲများ ပိုမိုပြင်းထန်လာခဲ့ပြီး အရပ်သားများ ထိခိုက်ဒဏ်ရာရမှုနှင့် သေဆုံးမှုများလည်း ရှိခဲ့သည်။ ၂၀၁၉ ဇန်နဝါရီလကနေ မေလအထိ  နှစ်ဘက် ထိတွေ့ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားသည့် အရေအတွက်မှာ တိုက်ပွဲပေါင်း ၁၀၀ ကျော်အထိ ရှိခဲ့သလို စစ်ဘေးရှောင် အရေအတွက်မှာလည်း လူပေါင်း ၄၀,၀၀၀ ကျော်အထိ ရှိခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite news|archivedate=27 May 2025|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250527141048/https://burma.irrawaddy.com/news/2019/06/11/194437.html|title=တပ်မတော်မှ ၁၀၀၀ ကျော် ထိခိုက်ကျဆုံးဆိုသည့် AA ထုတ်ပြန်ချက် တပ် လက်မခံ|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2019/06/11/194437.html|publisher=The Irrawaddy|accessdate=27 May 2025}}&lt;/ref&gt; 

၂၀၂၀ ခုနှစ်အတွင်းတွင် တပ်မတော်နှင့် AA တပ်ဖွဲ့တို့အကြား ရင်ဆိုင်တိုက်ပွဲများသည် ချင်းပြည်နယ် ပလက်ဝ၊ ရခိုင်ပြည်နယ် ဘူးသီးတောင်၊ မောင်တော၊ ရသေ့တောင်၊ စစ်တွေ၊ ကျောက်တော်၊ မြောက်ဦး၊ မင်းပြား၊ မြေပုံ၊ အမ်းနှင့် ရမ်းဗြဲမြို့နယ်များထိ ကူးစပ် ကျယ်ပြန့်လာခဲ့ပြီး ရခိုင်ပြည်နယ်အတွင်း အရပ်သားထိခိုက်ဒဏ်ရာရမှုနှင့် လူဦးရေသိန်းနှင့်ချီကာ နေရပ်စွန့်ခွာ စစ်ဘေးသင့်ပြည်သူများ ဖြစ်လာခဲ့ရသည်။

မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရပြီး ၂နှစ်ကျော်အကြာ ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်းတွင်  အာရက္ခတပ်တော် ပါဝင်သည့် [[ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့]]က မြန်မာ့တပ်မတော်နှင့် ပြည်သူ့စစ်အဖွဲ့များအား တိုက်ခိုက်သည့် [[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]]အား စတင်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/7329256.html|title=၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးစတင်ကြေညာ|work=VOA Burmese|access-date=၁၈ ဧပြီ၂၀၂၄|date=၂၇ အောက်တိုဘာ၊ ၂၀၂၃}}&lt;/ref&gt; အာရက္ခတပ်တော် သည် ယင်းစစ်ဆင်ရေးအပြင် ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ (၁၃) ရက်နေ့တွင် ရခိုင်ဒေသစစ်ဆင်ရေးအား ရခိုင်ပြည်နယ်တွင်  စတင်ခဲ့သည်။ ရခိုင်ဒေသ စစ်ဆင်ရေးအတွင်း ရခိုင်ပြည်နယ်အတွင်းရှိ  ကျောက်တော်၊ မြောက်ဦး၊ မင်းပြား၊ မြေပုံ၊ ရမ်းဗြဲ၊ ပေါက်တော၊ ပုဏ္ဏားကျွန်း၊ ရသေ့တောင်၊ အမ်း၊ သံတွဲ၊ တောင်ကုတ်၊ ဂွ၊ ဘူးသီးတောင်၊ မောင်တောမြို့နယ် များအပါအဝင် ချင်းပြည်နယ်အတွင်းရှိ  ပလက်ဝမြို့နယ်များအား ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။

== ရည်ရွယ်ချက် ==
အာရက္ခတပ်တော်သည် မျိုးနွယ်စု စုံလင်သည့် ရခိုင်လူထုအတွက် ကိုယ်ပိုင်ဆုံးဖြတ်ခွင့်နှင့် ရခိုင်တိုင်းရင်းသားတို၏ အမျိုးသားတည်မြဲမှုနှင့် ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်ကို ကာကွယ်ရန်နှင့် မြှင့်တင်ရန် ရပ်တည်လျက်ရှိကြောင်း ဆိုသည်။ တပ်တော်သည် ရိုဟင်ဂျာတို့ကို အတင်းအကျပ် လူစုဆောင်းပြီး မြန်မာ့တပ်မတော်ကို ဆန့်ကျင်ရန် အားလုံးပါဝင်နိုင်သည့် ဖယ်ဒရယ် အစိုးရတစ်ရပ် တည်ဆောင်မည်ဟု ရည်ရွယ်ကြောင်း ဆိုသော်လည်း၊ ရက္ခိုင့်တပ်တော်က အကြမ်းဖက်မှုများနှင့် ရိုဟင်ဂျာတို့အား စစ်မှုမြေပုံပေါ်တွင် အသုံးချမှု (လူသားဒိုင်းအဖြစ် အသုံးပြုမှု) ရှိနေကြောင်း စွပ်စွဲမှုများ ရှိနေသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=MD Mufassir Rashid |date=15 February 2022 |title=A precarious ceasefire in Myanmar needs international support to continue |url=https://www.eastasiaforum.org/2022/02/15/a-precarious-ceasefire-in-myanmar-needs-international-support-to-continue/ |access-date=1 December 2023 |website=East Asia Forum |place=Dhaka, Bangladesh |language=en|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240123181144/https://eastasiaforum.org/2022/02/15/a-precarious-ceasefire-in-myanmar-needs-international-support-to-continue/|archive-date=23 January 2024}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=emergence&gt;{{Cite web |last=Kyaw Lynn |date=26 January 2023 |title=The Emergence of the ULA/AA and Question of the Rohingya Crisis |url=https://www.tni.org/en/article/the-emergence-of-the-ulaaa-and-question-of-the-rohingya-crisis |access-date=1 December 2023 |website=Transnational Institute |language=en|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231104125910/https://www.tni.org/en/article/the-emergence-of-the-ulaaa-and-question-of-the-rohingya-crisis|archive-date=4 November 2023}}&lt;/ref&gt; ရခိုင်နှင့် ရိုဟင်ဂျာများအကြား တင်းမာမှုများကို အလွဲသုံးစားပြုလျက် စစ်အစိုးရအနေဖြင့် ရိုဟင်ဂျာများအား အတင်းအကြပ်လူသူစုဆောင်းကာ လူသားဒိုင်းအဖြစ် အသုံးပြုလျက်ရှိသည်ဟူသော အစီရင်ခံစာများလည်း ရှိနေသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Uddin |first=Nasir |title=The fate of the Rohingya may be in the Arakan Army's hands |url=https://www.aljazeera.com/opinions/2024/7/3/the-fate-of-the-rohingya-may-be-in-the-arakan-armys-hands |access-date=8 September 2024 |website=Al Jazeera |language=en}}&lt;/ref&gt; ၂၀၂၁ ခုနှစ်က ''Prothom Alo'' နှင့် ပြုလုပ်သော အင်တာဗျူးတစ်ခုတွင် တပ်တော်၏ စစ်ဦးစီးဖြစ်သော ဗိုလ်ချုပ်ထွန်းမြတ်နိုင်က ၎င်းတို့၏ အဖွဲ့အစည်းသည် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နှင့် ကောင်းမွန်သော ဆက်ဆံရေးရှိရန် ရည်ရွယ်ထားပြီး ရိုဟင်ဂျာအရေးကိုလည်း အတူတကွ ကိုင်တွယ်သွားရန် ရည်ရွယ်သည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;pa2Jan2022&quot;&gt;{{cite news |last1=Parvez |first1=Altaf |title='We recognise the human rights and citizen rights of the Rohingyas' |url=https://en.prothomalo.com/opinion/interview/we-recognise-the-human-rights-and-citizen-rights-of-the-rohingyas |access-date=3 January 2022 |work=Prothom Alo |date=2 January 2022 |language=en |archive-date=3 January 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220103085203/https://en.prothomalo.com/amp/story/opinion/interview/we-recognise-the-human-rights-and-citizen-rights-of-the-rohingyas |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

ရိုဟင်ဂျာသွေးစည်းညီညွတ်ရေးအဖွဲ့ (RSO)၊ [[အာရကန်ရိုဟင်ဂျာ ကယ်တင်ရေးတပ်မတော်]]နှင့် အာရကန်ရိုဟင်ဂျာတပ်မတော် တို့အပါအဝင် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ရှိ ရိုဟင်ဂျာဒုက္ခသည်စခန်းမှ လည်ပတ်လျက်ရှိသော လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ ၁၁ ဖွဲ့သည် မြန်မာ-ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နယ်စပ်ရှိ ဗုဒ္ဓဘာသာနှင့် ဟိန္ဒူလူမျိုးများအား သတ်ဖြတ်ခြင်း၊ မုဒိန်းပြုကျင့်ခြင်း၊ ပြန်ပေးဆွဲခြင်းနှင့် နှိပ်စက်ခြင်းများ ပြုလုပ်လျက်ရှိသည်ဟု ရက္ခိုင့်တပ်တော်က ဆိုသည်။ Global Arakan Network ၏ အစီရင်ခံစာအရ RSO ကဲ့သို့သော အဖွဲ့အစည်းများသည် အလ်-ကိုင်ဒါနှင့် ဂျာမာတ်-အီ-အစ်လာမီ တို့နှင့် ဆက်သွယ်မှုရှိသည်ဟု စွပ်စွဲထားသည်။ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နယ်စပ်ဒေသအတွင်း အဆိုပါ အဖွဲ့များ အင်အားကြီးထွားလာနေသည်ကို ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်က မျက်ကွယ်ပြုထားသည်ဟု အာရက္ခတပ်တော်က ဆိုသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Seli |first=Yeshi |date=2024-12-14 |title=Jihadi groups carrying out atrocities against Buddhists, Hindus on Myanmar-Bangladesh border: Arakan Army |url=https://www.newindianexpress.com/world/2024/Dec/14/jihadi-groups-carrying-out-atrocities-against-buddhists-hindus-on-myanmar-bangladesh-border-arakan-army |access-date=2024-12-17 |website=The New Indian Express |language=en}}&lt;/ref&gt;

၂၀၂၁ ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် အာရက္ခမီဒီယာ နှင့် ပြုလုပ်သည့် အင်တာဗျူးတွင် အာရက္ခတပ်တော်၏ စစ်ဦးစီးက လက်နက်ကိုင်ဆန္ဒပြမှု၏ နိုင်ငံရေး ရည်ရွယ်ချက်သည် အာရကန်၏ အချုပ်အခြာအာဏာကို ပြန်လည်ရယူရန်နှင့်၊ ဆုံးရှုံးသွားသည့် အချုပ်အခြာအာဏာကို ပြန်လည်ရယူရာတွင် မည်သည့်အရာကိုမျှ ညှိနှိုင်းခြင်း မပြုခဲ့ဘဲ၊ အနာဂတ်တွင်လည်း မည်သည့်အခါမျှ ညှိနှိုင်းမည် မဟုတ်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;akk&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=9qbZaLFL61s|title=ရက္ခိုင်အမျိုးသားအဖွဲချုပ် ULA ဥက္ကဋ္ဌ ရက္ခိုင့်တပ်တော်တပ်မှူးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်ထွန်းမြတ်နိုင်နန့် အင်တာ|via=www.youtube.com|access-date=1 September 2021|archive-date=1 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210901142739/https://www.youtube.com/watch?v=9qbZaLFL61s|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url = https://www.irrawaddy.com/opinion/guest-column/visions-of-a-federal-future-for-myanmar-are-fading-fast.html|title = Guest Column &amp;#124; Visions of a Federal Future for Myanmar are Fading Fast|date = September 2021|access-date = 1 September 2021|archive-date = 1 September 2021|archive-url = https://web.archive.org/web/20210901142740/https://www.irrawaddy.com/opinion/guest-column/visions-of-a-federal-future-for-myanmar-are-fading-fast.html|url-status = live}}&lt;/ref&gt;

== ရက္ခိုင့် အိပ်မက် ၂၀၂၀ ==
ရက္ခိုင့်အိပ်မက် ၂၀၂၀ သည် ရခိုင်လူထုတစ်ရပ်လုံး ချိတ်ဆက်ပြီး ရခိုင်လူထုလှုပ်ရှားမှုတစ်ရပ်ကို ၂၀၂၀ တွင် စတင်ရန် ရည်မှန်းချက်ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;irrawaddy&quot;&gt;{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/opinion/viewpoint/2019/02/07/182604.html|title=ရခိုင်တွေ AA ကို ဘာလို့ ထောက်ခံကြသလဲ|date=၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၉|accessdate=၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၀|work=ဧရာဝတီသတင်းဌာန|author=ထွန်းထွန်းနိုင်}}&lt;/ref&gt;

== အရပ်သား ထိခိုက်ဒဏ်ရာ ရရှိမှုများ ==
၂၀၂၀ နှစ် ဧပြီလ ၂၁ ရက်နေ့တွင် ပုဂ္ဂလိကကုမ္ပဏီပိုင် ပိုးသတ်ဆေးပစ္စည်းများ တင်ဆောင်လာသည့် ယာဉ်တစ်စီးကို [[မင်းပြားမြို့နယ်]]၊ ဖားပြိုကျေးရွာအနီး၌ AA က လက်နက်ငယ်များဖြင့် ပစ်ခတ်ခဲ့ရာ ယာဉ်မောင်းသေဆုံးခဲ့ကြောင်း တပ်မတော်က သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း တပ်မတော်အနေဖြင့် ထိုသတင်းမှန်ကန်ကြောင်း အထောက်အထားတစ်စုံတစ်ရာ ထုတ်ပြနိုင်ခြင်းမရှိခဲ့ပေ။ &lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ဧပြီလ ၂၂ ရက်နေ့တွင် ချင်းပြည်နယ်၊ [[ပလက်ဝမြို့နယ်]]ရှိ [[မြန်မာ့စီးပွားရေးဘဏ်]]အနီးသို့ AA နှင့် တပ်မတော်တို့ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားစဉ် တပ်မတော်မှ ပစ်ခတ်သည့် လက်နက်ကြီးကျည် ကျရောက်ပေါက်ကွဲခဲ့ကြောင်း ရခိုင်တိုင်းရင်းသားမျိုးနွယ်များအစည်းအရုံး (R. E. C) က ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ထိုပေါက်ကွဲမှုကြောင့် ဘဏ်အနောက်ဘက်ရှိ သရက်ပင်တွင် သရက်သီးခူးစားနေသည့် ဘဏ်ဝန်ထမ်းတစ်ဦး၏ မိသားစုဝင် အမျိုးသမီးတစ်ဦး၊ လေးနှစ်အရွယ် မိန်းကလေးတစ်ဦးနှင့် ကိုးနှစ်အရွယ် ယောက်ျားလေးတစ်ဦးတို့ သေဆုံးခဲ့သည်။ &lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;Page 1,2,4, 7 Days Daily Newspaper, 23.4.2020&lt;/ref&gt;

၂၀၂၄ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၅ ရက်နေ့တွင် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်သို့ ထွက်ပြေးရန် နတ်မြစ်အနီး စက်လှေစောင့်ဆိုင်းနေသော မောင်တောမြို့နယ်မှ ရိုဟင်ဂျာများကို အာရက္ခတပ်တော် (AA) က လက်နက်ကြီးများနှင့် ရှော့တိုက်ဒုံးများဖြင့် ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ စက်လှေတစ်စီးနစ်မြုပ်ကာ မြစ်ကမ်းဘေးရှိ လူအုပ်ထဲသို့ ဒုံးကျရောက်ပေါက်ကွဲခဲ့သဖြင့် လူရာနှင့်ချီ သေဆုံးခဲ့ကြောင်း အသက်ရှင်ကျန်သူများက ပြောကြားခဲ့သည်။ AA ကမူ ၎င်းတို့၏ တိုက်ခိုက်မှုမဟုတ်ကြောင်း ဩဂုတ် ၇ ရက်နေ့တွင် ကြေညာချက် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{cite news|title=နတ်မြစ်အနီး ထွက်ပြေးလာတဲ့ ရိုဟင်ဂျာ ၂ဝဝ ကျော် ရှော့တိုက်ဒုံးအပစ်ခံရပြီး သေဆုံး|url=https://www.rfa.org/burmese/program_2/rohingya-fleeing-killed-08062024150519.html|access-date=30 May 2025|work=Radio Free Asia|date=၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၄|language=my|publisher=RFA Burmese}}&lt;/ref&gt;

== ကိုးကား ==
{{reflist}}

== ပြင်ပလင့်ခ်များ ==
* {{Official website}}


[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:ရခိုင် လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများ]]</text>
      <sha1>iylcqvq86i0jtyitvryfwcz8sz7ca3f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အမျိုးသားပြတိုက် (နေပြည်တော်)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>56804</id>
    <revision>
      <id>1046921</id>
      <parentid>867077</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T08:45:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 1 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1046921</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22750" sha1="q1ckxsdpqn7zqehx5yjn5mzwtr64vx9" xml:space="preserve">{{Infobox ပြတိုက်
|name        = အမျိုးသားပြတိုက် (​နေပြည်​တော်)
|native_name = 
|image       =
|imagesize   = 250
|established = 
*၁၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၅ {{small|(ပထမအဆင့်)}}
*၂၂ မတ် ၂၀၁၆ {{small|(ဒုတိယအဆင့်)}}
|location    = ရာဇသင်္ဂဟလမ်း၊ [[ဥတ္တရသီရိမြို့နယ်]]၊ [[နေပြည်တော် ပြည်ထောင်စုနယ်မြေ]]
|website     = http://www.culture.gov.mm/
}}
'''အမျိုးသားပြတိုက် (နေပြည်တော်)''' သည် [[နေပြည်တော် ပြည်ထောင်စုနယ်မြေ]]၊ [[ဥတ္တရသီရိမြို့နယ်]]၊ ရာဇသင်္ဂဟလမ်းမ၊ ကုမုဒြာကြာပန်းအဝိုင်းအနီးတွင် တည်ရှိသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၏ အမျိုးသားပြတိုက် (၂)ခုအနက် တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်သည်။ ပြတိုက်တွင် အဆောက်အအုံ (၅) ခုပါဝင်သည်။ ပြတိုက်သည် ၃၄.၇၉ ဧက ကျယ်ဝန်းကာ မြောက်ဘက်တွင် [[အမျိုးသားမှတ်တမ်းများမော်ကွန်းတိုက်ဦးစီးဌာန]]၊ တောင်ဘက်တွင် အမျိုးသားစာကြည့်တိုက် (နေပြည်တော်) တို့ တည်ရှိသည်။ 

ပြတိုက်တည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်းများကို ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ် ဇွန်လ ၃ ရက်နေ့တွင် စတင်ခဲ့ပြီး&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.culture.gov.mm/DANML_mm/Mission_mm/default.asp?id=216|title=အမျိုးသားပြတိုက် (နေပြည်တော်)|publisher=ယဉ်ကျေးမှု ဝန်ကြီးဌာန|accessdate=၂၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၆}}{{Dead link|date=January 2021 }}&lt;/ref&gt; ၂၀၁၅ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁၅ ရက်နေ့တွင် ဒုတိယသမ္မတ [[မောက်ခမ်း၊ စိုင်း (ဒေါက်တာ)|ဒေါက်တာစိုင်းမောက်ခမ်း]]မှ ဖွင့်လှစ်ပေးခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.moi.gov.mm/?q=news/15/07/2015/id-7416|title=ဒုတိယသမ္မတ ဒေါက်တာစိုင်းမောက်ခမ်း အမျိုးသားပြတိုက် (နေပြည်တော်) ပထမအဆင့်ဖွင့်ပွဲ အခမ်းအနားသို့ တက်ရောက်အားပေး|publisher=[[ပြန်ကြားရေး ဝန်ကြီးဌာန]]|date=ဇူလိုင် ၁၅၊ ၂၀၁၅|accessdate=ဩဂုတ် ၅၊ ၂၀၁၅}}&lt;/ref&gt;
==သမိုင်းကြောင်း==
မြန်မာနိုင်ငံ၏ [[အမျိုးသားပြတိုက် (ရန်ကုန်)|ပထမဆုံးသော အမျိုးသားပြတိုက်]]ကို ၁၉၅၂ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့ရှိ [[ဂျူဗလီဟော]] အဆောက်အအုံတွင် စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ၁၉၇၀ပြည့်နှစ်တွင်  ပန်းဆိုးတန်းလမ်း၊ ဂရင်းလေးဘဏ်သို့လည်းကောင်း၊ ၁၉၉၆ခုနှစ်တွင် ပြည်လမ်းရှိ လက်ရှိ (၅)ထပ် အဆောက်အဦးသို့လည်းကောင်း ပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/lifestyle/travel/2019/02/20/183946.html|title=ရန်ကုန်မြို့ က အမျိုးသားပြတိုက်|accessdate=}}&lt;/ref&gt;
၂၀၀၆ခုနှစ်တွင် မြို့တော်ကို [[ရန်ကုန်မြို့]]မှ [[နေပြည်တော်မြို့]]သို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ပြီးနောက် မြို့တော်အင်္ဂါရပ်နှင့်အညီ အခြေခံအဆောက်အဦးများ တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ထိုအဆောက်အဦးများအနက် အမျိုးသားပြတိုက် တည်ဆောက်ရေးလည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။ နေပြည်တော်ရှိ အမျိုးသားပြတိုက်ကို ၂၀၁၀ပြည့်နှစ် ဇွန်လ ၃ရက်နေ့တွင် စတင်တည်ဆောက်ခဲ့ကြသည်။&lt;ref name=&quot;main&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.myanmardigitalnewspaper.com/my/amiusaaynykemurttnaasiuk-amiusaapttiuk|title=အမျိုးသားယဉ်ကျေးမှုရတနာသိုက် အမျိုးသားပြတိုက်|accessdate=|archive-date=14 February 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220214234626/https://www.myanmardigitalnewspaper.com/my/amiusaaynykemurttnaasiuk-amiusaapttiuk}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.mdn.gov.mm/my/nepnnytteaamaa-lnnycraa|title=နေပြည်တော်မှာ လည်စရာ|accessdate=}}&lt;/ref&gt;၂၀၁၅ခုနှစ် ဇူလိုင်လ (၁၅)ရက်နေ့တွင် ပြတိုက်၏ ပထမအဆင့်အဖြစ် အဆောင် အေနှင့် ဘီတို့ကို ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ဒုတိယသမ္မတ ဒေါက်တာစိုင်းမောက်ခမ်း၊ ယဉ်ကျေးမှု ဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဦး[[အေးမြင့်ကြူ]] တို့ တက်ရောက်ခဲ့ကြသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.burmalibrary.org/en/myanmar-alin-thursday-16-july-2015|title=မြန်မာ့အလင်းသတင်းစာ (၁၆.၇.၂၀၁၅)|accessdate=}}&lt;/ref&gt; ဒုတိယအဆင့်အဖြစ် အ​ဆောင် စီ၊ ဒီနှင့် အီးတို့အား ၂၀၁၆ခုနှစ် မတ်လ (၂၂) ရက်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/culture-entertainment/%E1%80%A1%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%90%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%80%E1%80%BA-%E1%80%94%E1%80%B1%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%8A-2/|title=အမျိုးသားပြတိုက် (နေပြည်တော်) ဒုတိယအဆင့် အဖြစ် မတ်လ ၂၂ ရက်တွင် ဖွင့်လှစ်သွားမည်|accessdate=}}{{Dead link|date=August 2026 }}&lt;/ref&gt;

==ဖွဲ့စည်းပုံ==
အမျိုးသားပြတိုက် (နေပြည်တော်) သည် [[အမျိုးသားပြတိုက် (ရန်ကုန်)]] ကဲ့သို့ အထပ်မြင့်အဆောက်အဦးမဟုတ်ဘဲ တစ်ထပ်အဆောက်အဦးများကို ဆက်သွယ်ထားခြင်းဖြစ်သည်။ ပြတိုက်တွင် အဆောက်အဦး (၅) ခုပါဝင်ပြီး အေ၊ ဘီ၊ စီ၊ ဒီ နှင့် အီး တို့ဖြစ်ကြသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/culture-entertainment/%E1%80%A1%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%90%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%80%E1%80%BA-%E1%80%94%E1%80%B1%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%8A%E1%80%BA/|title=အမျိုးသားပြတိုက် (နေပြည်တော်) တွင် မြန်မာ့ လက်မှု အနုပညာပြခန်း ၊ အာဆီယံ ပြခန်းများကို ဖေဖော်ဝါရီလ တတိယပတ်တွင် အပြီးသတ် ခင်းကျင်း ဖွင့်လှစ်သွားမည်|accessdate=|archive-date=11 February 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220211123604/https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/culture-entertainment/%E1%80%A1%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%90%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%80%E1%80%BA-%E1%80%94%E1%80%B1%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%8A%E1%80%BA/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
==အဆောင် အေ==
အမျိုးသားပြတိုက်၏ ပင်မဝင်ပေါက်သည် အဆောင် အေဖြစ်သည်။ ထိုအဆောင်တွင် ပြခန်း(၁)ခန်း၊ ဧည့်ကြိုခန်းမ၊ ရှင်းလင်းဆောင်ငယ်၊ လက်ဆောင်ပစ္စည်းအရောင်းဆိုင်များ၊ မီးဖိုခန်း စသည်တို့ ပါဝင်သည်။&lt;ref name=&quot;main&quot;/&gt;
===လက်ဆောင်ပစ္စည်းများပြခန်း===
အဆောင်အေတွင် လက်ဆောင်ပစ္စည်းများပြခန်း ပါဝင်သည်။ ထိုပြခန်းတွင် နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲများ၊ ဝန်ကြီးများအား အခြားနိုင်ငံများမှ ပေးအပ်သော လက်ဆောင်ပစ္စည်းများကို ပြသထားသည်။ ထို့အပြင် [[တစ်နိုင်ငံလုံး ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှု ရပ်စဲရေးသဘောတူစာချုပ်]] လက်မှတ်ရေးထိုးပွဲတွင် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]]နှင့် [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]တို့ အသုံးပြုခဲ့သည့် ဘောပင်များအား ပြသထားသည်။
[[File:Naypyidaw National Museum A.jpg|thumb|လက်ဆောင်ပစ္စည်းများပြခန်း]]

==အဆောင် ဘီ==
အဆောင်ဘီသည် အမျိုးသားပြတိုက်တွင် ပြခန်းအများဆုံးပါဝင်သော အဆောက်အဦးဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် အခြားသော အဆောင်အားလုံးကို ဆက်သွယ်ထားသော အဆောင်ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;main&quot;/&gt;
===ပရိုင်းမိတ်နှင့် ကျောက်ဖြစ်ရုပ်ကြွင်းပြခန်း (ဘီ - ၁)===

ဤပြခန်းတွင် ပုံတောင်ကျောက်လွှာစုနှင့် ဧရာဝတီကျောက်လွှာစုတို့မှ တွေ့ရသော တိရစ္ဆာန်၊ အပင် တို့၏ ကျောက်ဖြစ်ရုပ်ကြွင်းများ၊ မြန်မာနိုင်ငံတွင်တွေ့ရသော ပရိုင်းမိတ် ကျောက်ဖြစ်ရုပ်ကြွင်းများကို ပြသထားသည်။
[[File:Naypyidaw National Museum B1.jpg|thumb|ပရိုင်းမိတ်နှင့် ကျောက်ဖြစ်ရုပ်ကြွင်းပြခန်း]]
===သမိုင်းမတင်မီခေတ်ပြခန်း (ဘီ - ၂)===
ဤပြခန်းတွင် [[ပြဒါးလင်းဂူ]]ပုံစံတူ၊ ကျောက်ခေတ်၊ ကြေးခေတ်၊ သံခေတ် လက်နက်များ၊ အသုံးအဆောင်များနှင့် မြန်မာနိုင်ငံတွင် ကြေးခေတ်ထွန်းကားခဲ့သည့် ပျော်ဘွယ်မြို့နယ် ကြို့ကုန်းတူးဖော်မှုတို့ကို ပြသထားသည်။
[[File:Naypyidaw National Museum B2.jpg|thumb|သမိုင်းမတင်မီခေတ်ပြခန်း]]
===မြန်မာ့ပန်းချီပြခန်း (ဘီ - ၃)===
ဤပြခန်းတွင် မြန်မာ့ပန်းချီ ဆင့်ကဲဖြစ်ပေါ်လာပုံများ၊ ပြဒါးလင်းဂူမှစ၍ ခေတ်အဆက်ဆက် နံရံပန်းချီပုံစံတူများ၊ ပုရပိုက်များ၊ ထင်ရှားသောပန်းချီဆရာကြီးများ၏ လက်ရာများကို ပြသထားသည်။
[[File:Naypyidaw National Museum B3.jpg|thumb|မြန်မာ့ပန်းချီပြခန်း]]
===မြန်မာ့အနုသုခုမပြခန်း (ဘီ - ၄)===
ဤပြခန်းတွင် မြန်မာတို့၏ ထီးသုံးနန်းသုံး တော်ဝင်တူရိယာများ၊ အခြားသော တူရိယာများ၊ ဇာတ်သဘင်၊ ရုပ်သေး အစရှိသည်များ၊ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ၏ ရိုးရာတူရိယာများကို ပြသထားသည်။
[[File:Naypyidaw National Museum B4.jpg|thumb|မြန်မာ့အနုသုခုမပြခန်း]]
===သမိုင်းတင်ခေတ်ဦး (ဘီစီ ၂ရာစုမှ အေဒီ ၉ရာစု) ပြခန်း (ဘီ - ၅)===
ဤပြခန်းတွင် [[ပျူမြို့ပြနိုင်ငံများ]]နှင့် မြန်မာ့ရှေးဟောင်းမြို့ပြနိုင်ငံများ၏ မြို့ဟောင်းပုံစံများ၊ အသုံးအဆောင်များကို ပြသထားသည်။
[[File:Naypyidaw National Museum B5.jpg|thumb|သမိုင်းတင်ခေတ်ဦးပြခန်း]]
===သမိုင်းတင်ခေတ် (အေဒီ ၁၁ရာစုမှ ၁၄ရာစု) ပြခန်း (ဘီ - ၆)===
ဤပြခန်းတွင် [[ပုဂံခေတ်]]နှင့်ဆိုင်သည်များကို ပြသထားသည်။
[[File:Naypyidaw National Museum B6.jpg|thumb|သမိုင်းတင်ခေတ်ပြခန်း]]
==အဆောင် စီ==
အဆောင် စီသည် ပြတိုက်၏ မြောက်ဘက်ခြမ်းတွင်တည်ရှိကာ အဆောင် ဘီ၏ မြောက်ဘက်၊ အဆောင် အီး၏ အရှေ့ဘက်တွင် တည်ရှိသည်။
===သီဟာသနပလ္လင်ပြခန်း===
အဆောင်စီ၏ (၁)ခုတည်းသော ပြခန်းမှာ [[သီဟာသနပလ္လင်]]ပြခန်းဖြစ်သည်။ ထိုပြခန်းတွင် သီဟာသနပလ္လင်ပုံစံတူအား မြန်မာဘုရင်များလက်ထက်က ထားရှိသည့်အတိုင်း ပြသထားကာ လက်ဝဲ၊ လက်ယာ မင်းခမ်းတော်ပစ္စည်းများ၊ မင်းခမ်းတော်မဟုတ်သော ပစ္စည်းများနှင့် အခြားသော နန်းတွင်းသုံးပစ္စည်းများကို ပြသထားသည်။
[[File:Naypyidaw National Museum C4.jpg|thumb|သီဟာသနပလ္လင်ပြခန်း]]
==အဆောင် ဒီ==
အဆောင် ဒီသည် ပြတိုက်၏ တောင်ဘက်ခြမ်းတွင် တည်ရှိကာ ပြခန်း (၄) ခန်းပါဝင်သည်။
===မြန်မာ့လက်မှုအနုပညာပြခန်း (ဒီ - ၁)===
ဤပြခန်းတွင် မြန်မာ့ ပန်း(၁၀)မျိုး၊ ရွှေချည်ထိုး၊ အချိတ်ဒီဇိုင်းများ၊ ရွှေဆိုင်း၊ အင်းလေးကြာချည် စသဖြင့် မြန်မာ့ရိုးရာလက်မှုပညာများကို ပြသထားသည်။
===အာဆီယံပြခန်း (ဒီ - ၂)===
ဤပြခန်းတွင် အာဆီယံအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများအကြောင်း၊ အာဆီယံအသင်းကြီးအကြောင်း၊ ရိုးရာဝတ်စုံများ စသည်ဖြင့် ပြသထားသည်။
===ကလေးသူငယ်ပညာပေးပြခန်း (ဒီ - ၃)===
ဤပြခန်းတွင် သဘာဝသမိုင်း၊ မြန်မာ့သမိုင်း၊ ယဉ်ကျေးမှုတို့ကို ကလေးများ လွယ်ကူစွာနားလည်နိုင်ရန် ပြသထားသည်။
===ဒီ - ၄===
ဤပြခန်းမှာ အထူးပွဲများပြသသည့် ပြခန်းဖြစ်ကာ ပုံမှန်ပြသထားခြင်းမရှိပေ။
==အဆောင် အီး==
အဆောင်အီးတွင် ပြခန်းများ ခင်းကျင်းပြသထားခြင်းမရှိပေ။
[[File:Naypyidaw National Museum E.jpg|thumb|အ​ဆောင် အီး]]
==လာရောက်ခဲ့သော အထူးဧည့်သည်တော်များ==
အမျိုးသားပြတိုက် (နေပြည်တော်) သို့ ပြည်တွင်းပြည်ပမှ နိုင်ငံတော်အဆင့် ဧည့်သည်တော်များ လာရောက်ခဲ့ကြသည်။
*{{flagicon|THA}}မင်းသမီး [[သီရိဒုံ|ချက်ကရီသီရိဒုံ]] –ပြတိုက်အား ပထမအဆင့် ဖွင့်လှစ်ပြီးနောက် ၂၀၁၅ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် [[ထိုင်းနိုင်ငံ]]မှ မင်းသမီး သီရိဒုံမှ လာရောက်လေ့လာခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2015/09/24/95379.html|title=ထိုင်းဘုရင့် သမီးတော် မဟာချက်ကရီ သီရိဒုံ မြန်မာနိုင်ငံလာရောက်မည်|accessdate=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.burmalibrary.org/en/myanmar-alin-tuesday-6-october-2015|title=မြန်မာ့အလင်းသတင်းစာ (၆.၁၀.၂၀၁၅)|accessdate=}}&lt;/ref&gt;

*{{flagicon|KOR}}ပထမလေဒီ ကင်မ်ဂျောင်းဆု – ၂၀၁၉ခုနှစ် စက်တင်ဘာ (၄)ရက်နေ့တွင် [[ကိုရီးယားသမ္မတနိုင်ငံ]] [[တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|သမ္မတ]]နှင့် ဇနီးတို့ နိုင်ငံတော်အဆင့် လာရောက်လည်ပတ်ကြပြီး ကိုရီးယားသမ္မတနိုင်ငံ ပထမလေဒီ ကင်မ်ဂျောင်းဆုသည် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထမလေဒီ]] [[ချိုချို (သမ္မတကတော်)|ဒေါ်ချိုချို]]နှင့်အတူ အမျိုးသားပြတိုက် (နေပြည်တော်) သို့ လာရောက်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.mdn.gov.mm/en/first-lady-rok-visits-national-museum-nay-pyi-taw|title=First Lady of RoK visits National Museum (Nay Pyi Taw)|accessdate=}}&lt;/ref&gt;
 

==ပြခန်း==
===ပြခန်း (​အေ)===
&lt;gallery&gt;
File:Naypyidaw National Museum A-1.jpg|
File:Naypyidaw National Museum A-2.jpg|
File:Naypyidaw National Museum A-3.jpg|
&lt;/gallery&gt;
===ပြခန်း (ဘီ-၁)===
&lt;gallery&gt;
File:Naypyidaw National Museum B1-1.jpg|
&lt;/gallery&gt;
===ပြခန်း (ဘီ-၂)===
&lt;gallery&gt;
File:Naypyidaw National Museum B2-1.jpg|
File:Naypyidaw National Museum B2-2.jpg|
&lt;/gallery&gt;
===ပြခန်း (ဘီ-၄)===
&lt;gallery&gt;
File:Naypyidaw National Museum B4-1.jpg|
File:Naypyidaw National Museum B4-2.jpg|
File:Naypyidaw National Museum B4-3.jpg|
File:Naypyidaw National Museum B4-4.jpg|
&lt;/gallery&gt;
===ပြခန်း (ဘီ-၅)===
&lt;gallery&gt;
File:Naypyidaw National Museum B5-1.jpg|
&lt;/gallery&gt;
===ပြခန်း (ဘီ-၆)===
&lt;gallery&gt;
File:Naypyidaw National Museum B6‐1.jpg|
File:Naypyidaw National Museum B6-2.jpg|
File:Naypyidaw National Museum B6-3.jpg|
&lt;/gallery&gt;
===ပြခန်း (စီ-၄)===
&lt;gallery&gt;
File:Naypyidaw National Museum C4-1.jpg|
&lt;/gallery&gt;

== အခြားကြည့်ရန် ==
* [[အမျိုးသားပြတိုက် (ရန်ကုန်)]]

== ကိုးကား ==
{{reflist}}


{{မြန်မာနိုင်ငံရှိ ပြတိုက်များ}}

[[Category:နေပြည်တော်]]
[[Category:အမျိုးသားပြတိုက်များ]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ပြတိုက်များ]]</text>
      <sha1>q1ckxsdpqn7zqehx5yjn5mzwtr64vx9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>မြန်မာအမျိုးသားလေကြောင်း</title>
    <ns>0</ns>
    <id>56957</id>
    <revision>
      <id>1046840</id>
      <parentid>1040846</parentid>
      <timestamp>2026-08-06T21:22:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 2 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1046840</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="44756" sha1="db7fn5n9fzrdhf87w3zrievtoofv47t" xml:space="preserve">{{Infobox airline
|airline        = မြန်မာအမျိုးသားလေကြောင်း&lt;br&gt;&lt;small&gt;Myanmar National Airlines&lt;/small&gt;
|logo           = Myanmar-national-airlines-logo 3 0.png
|logo_size      = 260
|fleet_size     = ၁၀
|destinations   = ပြည်ပ (၇) နှင့် ပြည်တွင်း (၂၉)
|IATA           = UB&lt;ref name=&quot;Airframes&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.airframes.org/fleet/uba|title=AIRFRAMES.ORG - Aircraft Database - airline UBA fleet|publisher=|accessdate=24 April 2015}}&lt;/ref&gt;
|ICAO           = UBA&lt;ref name=&quot;Airframes&quot;/&gt;
|callsign       = UNIONAIR
|parent         = [[ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]]
|company_slogan = Journey of a Lifetime
|founded        = ၁၅ စက်တင်ဘာ ၁၉၄၈ (Union of Burma Airways အဖြစ်)
|headquarters   = [[ရန်ကုန်မြို့]]၊ [[မြန်မာနိုင်ငံ]]
|key_people     = Captain ခုပ်ခန့်မုံ ([[အမှုဆောင် အရာရှိချုပ်|CEO]])
|hubs           = 
* [[ရန်ကုန်အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်]]
|frequent_flyer = MNA Club
|lounge         = Mingalabar Lounges
|alliance       =
|website        = [http://flymna.com/ flymna.com]
}}

'''မြန်မာအမျိုးသားလေကြောင်း'''({{lang-en|Myanmar National Airlines}}; ယခင်အမည် Union of Burma Airways, Burma Airways, မြန်မာ့လေကြောင်း) သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၏ တစ်ခုတည်းသော နိုင်ငံပိုင်၊ အမျိုးသားလေကြောင်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး [[ရန်ကုန်အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်]]တွင် ဌာနချုပ် နှင့် အမှတ် (၁၀၄) ကမ်းနားလမ်း၊ ကျောက်တံတားမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်မြို့တွင် ရုံးချုပ် ထားရှိသည်။ မြန်မာအမျိုးသား လေကြောင်းသည် ပြည်သူများ အဆင်ပြေချောမွေ့စွာ သွားလာနိုင်ရေးအတွက် လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး ခက်ခဲသည့်ဒေသများ၊ အခြား ပုဂ္ဂလိကလေကြောင်းလိုင်းများ မပြေးဆွဲသည့် လေယာဉ်ကွင်းများကို ပြေးဆွဲပေးလျက်ရှိသည်။

== သမိုင်းကြောင်း ==
[[File:Union of Burma Airways Boeing 727 Volpati.jpg|thumb|၁၉၇၄ ခုနှစ်က ဟောင်ကောင်ကိုင်တပ်လေဆိပ်တွင် တွေ့ရသော UBA ၏ ဘိုးအင်း ၇၂၇ လေယာဉ်]]
လွတ်လပ်ရေးမရမီ (BOAC) လေကြောင်းကုမ္ပဏီမှ မြန်မာ့မြို့ ပြလေကြောင်းလုပ်ငန်များကို တာဝန်ယူ စီမံ ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး လွတ်လပ်ရေးရရှိလာသောအခါ ယင်းလေကြောင်း ကုမ္ပဏီ လက်အောက်တွင် မြန်မာ့မြို့ပြ လေကြောင်းဆက်သွယ်ရေး လုပ်ငန်းများအား ဆက်လက်ထားရှိရန် မသင့်လျော်သဖြင့် International Aeradio Limited ခေါ် IAL ကုမ္ပဏီနှင့် ဆက်သွယ်မိခဲ့ပြီး မြို့ပြလေကြောင်း ဆက်သွယ်ရေးလုပ်ငန်းများကို လုပ်ကိုင်ရန် ငှားရမ်း၍ မြန်မာ့မြို့ ပြလေကြောင်းလုပ်ငန်း ဆက်သွယ်ရေး၏ အခြေခံအုတ်မြစ်ကို ချမှတ်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။

[[၁၉၄၇]] ခုနှစ် ဧပြီလ ၄ ရက်နေ့တွင် ချီကာဂို ကွန်ဗင်းရှင်း (Chicago Convention) အား ပြဋ္ဌာန်း၍ [[အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ မြို့ပြလေကြောင်းဖွံ့ဖြိုးရေး အဖွဲ့|အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာမြို့ပြလေကြောင်းအဖွဲ့]] (ICAO) ကို ဖွဲ့စည်း တည်ထောင်ခဲ့ပြီး မြန်မာနိုင်ငံအနေဖြင့်လည်း ၁၉၄၈ ခုနှစ်ဩဂုတ်လ ၈ ရက်နေ့တွင် အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံအဖြစ် ပါဝင်ခဲ့သည်။

[[၁၉၄၈]] ခုနှစ်တွင် လေကြောင်းပို့ဆောင်ရေး UBA - Union of Burma Airways ဘုတ်အဖွဲ့တစ်ခုကို တည်ထောင် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၁၉၄၈ ခုနှစ် မှာပင် လေကြောင်းပျံသန်းမှုလုပ်ငန်း စတင်ဆောင်ရွက်ချိန်၌ ပြည်တွင်း လေယာဉ်ခရီးစဉ် ပျံသန်းမှုကို ခရီးသည် (၉) ယောက်စီး ဂျိုးဖြူလေယာဉ် (၆) စီးဖြင့် ဆောင်ရွက်ခဲ့ရာ ရှေးဦးစွာ ပြည်တွင်းလေဆိပ်မြို့ (၁၉) မြို့ သို့ ဆက်သွယ် ပျံသန်းခဲ့သည်။ ၁၉၅ဝခုနှစ်တွင် ပြည်ပခရီးစဉ်များ အဖြစ် ဘန်ကောက်၊ ကာလကတ္တား နှင့် စစ်တကောင်းမြို့များသို့ တိုးချဲ့ ပျံသန်းခဲ့သည်။

[[၁၉၅၂]] ခုနှစ်တွင် လေကြောင်းပို့ဆောင်ရေးအဖွဲ့အဖြစ် အက်ဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်းချက်ဖြင့် ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ပြည်ပနိုင်ငံများသို့ တိုးချဲ့ ပျံသန်းမှုအစီအစဉ်အရ ၁၉၅၃ ခုနှစ်တွင် ပီနန်၊ စင်ကာပူနှင့် ခတ္တမန္ဒူ မြို့များသို့ စတင်ပျံသန်း ဆက်သွယ်နိုင်ခဲ့သည်။ ၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံတော်အုပ်ချုပ်ရေးစနစ်သစ် စတင်သည့်အချိန်မှစ၍ ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံ လေကြောင်းသယ်ယူပို့ဆောင်ရေးအဖွဲ့မှ လေကြောင်းပို့ဆောင်ရေး ကော်ပိုရေးရှင်း (BAC) အဖြစ် ပြောင်းလဲ ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။

[[၁၉၈၉]] ခုနှစ်တွင် မြန်မာ့လေကြောင်း (Myanma Airways) အဖြစ် ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး အမှတ်အသားတံဆိပ် အသစ်ကို စတင်အသုံးပြုခဲ့သည်။ ပြည်ပခရီးစဉ်များအဖြစ် ဘန်ကောက်၊ စင်ကာပူ၊ ခတ္တမန္ဒူ၊ [[ဒါကာမြို့|ဒက္ကာ]]၊ ဟောင်ကောင်၊ ဂျာကာတာ ခရီးစဉ်မြို့များသို့ ၁၉၉၃ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁၅ ရက်အထိ ပျံသန်းခဲ့သည်။

မြန်မာ့လေကြောင်း၏ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ဝန်ဆောင်မှုများကို [[အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ မြန်မာ့လေကြောင်း|Myanmar Airways International]] (MAI) ဖက်စပ်လေကြောင်းလိုင်းဖြင့် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ မြန်မာ့လေကြောင်း (MA) သည် [[၁၉၉၃]] ခုနှစ်တွင်တည်ထောင်ခဲ့သော Joint Venture ကုမ္ပဏီ MAI ၏ အစုရှယ်ယာအများဆုံးပိုင်ဆိုင်သူ ဖြစ်သည်။ [[၂၀၁၀]] ခုနှစ်တွင် အစုရှယ်ယာ၏ ၈၀% ရာခိုင်နှုန်းအား KBZ Group သို့ ရောင်းချခဲ့ပြီး [[၂၀၁၁]] ခုနှစ်တွင် ကျန် ၂၀% ရာခိုင်နှုန်းအား KBZ Group သို့ ထပ်မံရောင်းချခဲ့သည်။ ထိုအချိန်မှ စ၍ မြန်မာ့လေကြောင်း (MA) တွင်  MAI လေကြောင်းလိုင်း၏ ရှယ်ယာများ မရှိတော့ပါ။ 

[[၁၉၉၂]] ခုနှစ်တွင် ဖွဲ့စည်းခဲ့သော အဲမန္တလေး (Air Mandalay) ၏ အစုရှယ်ယာ အများဆုံးကို မြန်မာ့လေကြောင်း (MA) မှ ပိုင်ဆိုင်ခဲ့ပြီး ၂၀၁၅ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၃၁ ရက်နေ့ တွင် မြန်မာ့လေကြောင်း (MA) ပိုင်ဆိုင်သော အဲမန္တလေး (Air Mandalay) အစုရှယ်ယာများအားလုံးကို အဲမန္တလေး (Air Mandalay) သို့ ရောင်းချခဲ့သည်။ 

၅-၁၂-၂၀၁၄ ရက်နေ့ တွင် ''မြန်မာအမျိုးသားလေကြောင်းဥပဒေ'' ကို ၂၀၁၄ ခုနှစ်၊   ပြည်ထောင်စု လွှတ်တော်ဥပဒေအမှတ် (၅၂) ဖြင့် ပြဋ္ဌာန်းခဲ့ပါသည်။ 

{{Wikisource|မြန်မာအမျိုးသားလေကြောင်းဥပဒေ}}
* ၂၄-၉-၂၀၁၅ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပ ပြုလုပ်သည့် ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့အစည်းအဝေး အမှတ်စဉ် (၁၉/၂၀၁၅) မှ သဘောတူညီချက်အရ ''မြန်မာအမျိုးသားလေကြောင်းနည်းဥပဒေ'' အား ပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဌာန၏  ၁၁-၁၂-၂၀၁၅    ရက်စွဲ ပါ အမိန့်ကြော်ငြာစာ အမှတ် (၂၃၁/၂၀၁၅) ဖြင့် ထုတ်ပြန်ခဲ့ပါသည်။

* ပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဌာန၊  ဝန်ကြီးရုံး၏ ၄-၅-၂၀၁၅ရက်နေ့စွဲပါ   အမိန့် ကြော်ငြာစာအမှတ် (၇၀/၂၀၁၅) ဖြင့် မြန်မာ့လေကြောင်းပိုင် ပစ္စည်းများအားလုံးနှင့် လုပ်ငန်းတာဝန်များကို ''မြန်မာအမျိုးသားလေကြောင်း (မြန်မာ အမျိုးသား လေကြောင်းကုမ္မဏီလီမိတက်)'' သို့ လွှဲပြောင်း ဆက်ခံခွင့်ပြုခဲ့ပါသည်။
* မြန်မာအမျိုးသား လေကြောင်းကုမ္ပဏီလီမိတက်အား မြန်မာနိုင်ငံရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုကော်မရှင်၏ ၁၆-၃-၂၀၁၆ ရက်စွဲပါ ခွင့်ပြုအမိန့်အမှတ်၊ မသန-၁၁၄၂/၂၀၁၆ ဖြင့် ပြည်တွင်း ပြည်ပ လေကြောင်းသယ်ယူပို့ဆောင်ရေးလုပ်ငန်း လုပ်ကိုင် ဆောင်ရွက်နိုင်ရန်အတွက် ခွင့်ပြုမိန့်ထုတ်ပေးခဲ့ပါသည်။

[[၂၀၁၄]] ဒီဇင်ဘာတွင် မြန်မာအမျိုးသားလေကြောင်း (Myanmar National Airlines) အမည်သို့ ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ ၂၀၁၅ ခုနှစ် အစောပိုင်းမှ စတင်၍ စင်ကာပူ၊ ဘန်ကောက်၊ ချင်းမိုင်၊ ဖူးခက်၊ ဟောင်ကောင်၊ ချန်ဒူး၊ ဂါယာမြို့တို့နှင့် ချိတ်ဆက်ပြီး နိုင်ငံတကာ ခရီးစဉ်များကို ပြန်လည်ပျံသန်းခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;ptd&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.motc.gov.mm/my/%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%AC%E1%80%A1%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%9C%E1%80%B1%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8|title=မြန်မာအမျိုးသား​လေ​ကြောင်း|last=|first=|author2=|date=|publisher=[[ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]]|accessdate=|archive-date=4 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210204080701/https://www.motc.gov.mm/my/%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%AC%E1%80%A1%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%9C%E1%80%B1%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== ဖွဲ့စည်းပုံ ==
[[File:M orgchart la.gif]]

== လေကြောင်းလိုင်းချဲ့ထွင်မှုနှင့် အဆင့်မြှင့်တင်မှုများ (၂၀၁၀ မှ ယနေ့အထိ) ==
မြန်မာလေကြောင်းသည် ဖော်ကာအက်ဖ်-၂၇ လေယာဉ်အမျိုးအစားများကို ၁၉၆၃ ခုနှစ်မှစတင်၍ အသုံးပြုခဲ့သည်။ ထိုလေယာဉ်အမျိုးအစားကို နှစ်၄၀ထက်မနည်း ပျံသန်းခဲ့ကြပြီး မြန်မာလေကြောင်းပိုင် လေယာဉ်များထဲတွင် မတော်တဆဖြစ်မှုအများဆုံး လေယာဉ်လည်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၀ခုနှစ်တွင် တရုတ်နိုင်ငံလုပ် အမ်အေ-၆၀ လေယာဉ် ၃စီးဖြင့် အစားထိုးကာ ဖော်ကာအက်ဖ်-၂၇ လေယာဉ်များအားလုံးကို ပျံသန်းမှုမှ အနားပေးခဲ့သည်။&lt;ref&gt;[http://english.people.com.cn/90001/90777/90851/7229697.html Myanmar airline replaces old aircrafts for safe flight - People's Daily Online&lt;!-- Bot generated title --&gt;]&lt;/ref&gt;  တစ်ဖန် ၂၀၁၂ နှစ်ကုန်ပိုင်းမှ စတင်ကာ သက်တမ်းနှစ် ၃၀ကျော်ပြီဖြစ်သော ဖော်ကာအက်ဖ်-၂၈-၄၀၀၀ အမျိုးအစားလေယာဉ်များကိုလည်း တစ်စီးပြီးတစ်စီး ပျံသန်းမှုမှ ရပ်နားခဲ့သည်။ ထိုလေယာဉ်များနေရာတွင် အစားထိုးရန် အမေရိကန် လေယာဉ်ငှား ကုမ္ပဏီ GE Civil Aviation Services Limited မှ အမ်ဘရေရာ ၁၉၀ အမျိုးအစားလေယာဉ်နှစ်စီး ငှားရန်းခဲ့သည်။ ယခင် ဖော်ကာအက်ဖ်-၂၈ ပြေးဆွဲခဲ့သော လမ်းကြောင်းများတွင် ဝင်ရောက် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေကြပြီး မြန်မာ့လေကြောင်းသည် အရှေ့တောင်အာရှတွင် အဆိုပါလေယာဉ်အမျိုးအစား ပထမဦးဆုံး အသုံးပြုသော လေကြောင်းလိုင်း အဖြစ် မှတ်တမ်းဝင်ခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ 

၂၀၁၄ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၁၁ ရက်နေ့တွင် စင်္ကာပူနိုင်ငံတွင် အမေရိကန်အခြေစိုက် GECAS လုပ်ငန်းနှင့် ဒေါ်လာ သန်း ၉၆၀ တန်ဖိုးရှိ  Boeing 737-800s လေယာဉ် (၆) စီးနှင့် Boeing 737 MAX လေယာဉ် (၄) စီး ငှားရမ်းသည့်စာချုပ်ဖြစ်သည်။ အဆိုပါ စာချုပ်မှာ မြန်မာနိုင်ငံ လေကြောင်းလိုင်းများမှ အကြီးမားဆုံး လေယာဉ်မှာယူမှု ဖြစ်ပြီး အမေရိကန် နှင့် မြန်မာနိုင်ငံတို့အကြား ရောင်းဝယ်မှု အကြီးမားဆုံး စာချုပ်လည်းဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလအတွင်း မြန်မာ့လေကြောင်းမှ မြန်မာအမျိုးသားလေကြောင်း အဖြစ် နာမည်ပြောင်းလဲခဲ့သည်။

== မြေပြင်ဝန်ဆောင်ထောက်ပံ့မှုဌာန ==
မြန်မာအမျိုးသား လေကြောင်းလိုင်းသည် ပြည်တွင်းလေဆိပ်ပေါင်း ၃၃ ခု အထူးသဖြင့် [[ရန်ကုန် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်]] နှင့် ပုဂံ[[ညောင်ဦးလေဆိပ်]] တို့တွင် မြေပြင်ဝန်ဆောင်မှု လုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်ပေးလျက်ရှိသည်။ ၂၀၀၉ ခုနှစ်မှစတင်၍ မြေပြင် ဝန်ဆောင်မှုဌာနသည် [[ရန်ကုန် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်]] တွင် မြန်မာအမျိုးသား လေကြောင်းလိုင်း၏ ကြီးကြပ်မှုဖြင့် အခြားသော လေကြောင်းလိုင်းများ ကိုလည်း ဝန်ဆောင်မှုပေးလျက်ရှိသည်။ မြေပြင် ဝန်ဆောင်မှုဌာန၏ အဓိက လုပ်ငန်းစဉ်များမှာ ခရီးသည်နှင့် လက်ဆွဲအိတ်များ အတင်အချ ပြုလုပ်ခြင်း၊ လေယာဉ်ရပ်နားရာနေရာများ၊ လေယာဉ်သန့်ရှင်းရေး လုပ်ငန်းများ၊ ကုန်စည် ကြီးကြပ်ကွပ်ကဲမှုနှင့် ဆက်သွယ်ရေး၊ ကုန်စည်၊လေကြောင်း ခရီးစဉ်များ ပျံသန်းခြင်း၊ မြေပြင်သယ်ယူ ပို့ဆောင်မှုနှင့် အိုင်အေတီအေ၏ မြေပြင်ဝန်ဆောင်မှုဆိုင်ရာ စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းများနှင့်အညီ ကြီးကြပ်ကွပ်ကဲ ထိန်းချုပ်ပေးခြင်းများ ပါဝင်သည်။ မြေပြင် ဝန်ဆောင်မှုလုပ်ငန်းသည် မြန်မာနိုင်ငံသို့ ပျံသန်းနေသော နိုင်ငံတကာ လေကြောင်းလိုင်းများ ဖြစ်သည့်  ကာတာလေကြောင်းလိုင်း၊ ကိုရီးယားလေကြောင်းလိုင်း၊ နော့ခ်အဲလေကြောင်းလိုင်း၊ ဗီယက်နမ်လေကြောင်းလိုင်း၊ အဲချိုင်းနား၊ တရုတ်လေကြောင်းလိုင်း၊ တရုတ်အရှေ့ပိုင်းလေကြောင်းလိုင်း၊ တရုတ်တောင်ပိုင်းလေကြောင်းလိုင်း နှင့် အဲအိန္ဒိယ စသည့် လေကြောင်းလိုင်းများကို အပြည့်အဝ ဝန်ဆောင်မှုပေးလျက်ရှိသည်။

'''&quot;မင်္ဂလာပါ&quot; ဝန်ဆောင်မှု - &quot;Mingalabar Service&quot;'''

မြန်မာအမျိုးသားလေကြောင်းမှ ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် &quot;မင်္ဂလာပါ&quot; ဝန်ဆောင်မှုအား စတင်မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။ 

Mingalarbar Service ဟုခေါ်သော မြန်မာအမျိုးသားလေကြောင်း ၏ ဝန်ဆောင်မှုသည် “Business Class” ဝယ်ယူထားသောခရီးသည်များအတွက်ဖြစ်ပြီး ထိုဝန်ဆောင်မှုတွင် အမြန်သီးသန့်လမ်းကြောင်းဖြင့် လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးဌာန နှင့် လေဆိပ်လုံခြုံရေးဌာနကို ဝင်ရောက်နိုင်ခြင်း ၊ Mingalarbar Service ၏ ဝန်ထမ်းမှ လိုက်ပါကူညီဆောင်ရွက်ပေးခြင်း ၊ ရန်ကုန်အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ် မှ/သို့ ပို့ဆောင်ပေးခြင်း၊ Check in counter တွင် စောင့်ဆိုင်းစရာမလိုခြင်း ၊ ရန်ကုန်အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်၏ ပြည်တွင်း / ပြည်ပ ဂိတ် ၏ Mingalar Lounges အားအသုံးပြုခွင့်များ ပါဝင်သည်။

== လေယာဉ်အမျိုးအစားများ  ==

[[File:MYANMA AIRWAYS ATR72 AT MANDALAY INTERNATIONAL AIRPORT MYANMAR FEB 2013 (8551913054).jpg|thumb|150px|မြန်မာ့လေကြောင်းပိုင် ATR-72 လေယာဉ်တစ်စီး]][[File:Myanma Airways Embraer 190 at Yangon Airport.jpg|thumb|150px|မြန်မာအမျိုးသား လေကြောင်းလိုင်းပိုင် EMBRAER 190 လေယာဉ်တစ်စီး]]
{| class=&quot;toccolours&quot; border=&quot;1&quot; cellpadding=&quot;3&quot; style=&quot;border-collapse:collapse&quot;  	
|+ '''၁၉၇၀ ခုနှစ်အတွင်း ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံတော်လေကြောင်းပျံသန်းမှုများ''' &lt;ref&gt;[http://www.flightglobal.com/pdfarchive/view/1970/1970%20-%200557.html Flight International 26 March 1970]&lt;/ref&gt;
|- bgcolor=lightblue
!လေယာဉ်အမျိုးအစား
!စုစုပေါင်း
!မှာယူတင်သွင်းမှု
!မှတ်ချက်များ
|-
|[[Boeing 727]]
|၁
|၀
|
|-
|[[Douglas DC-3]]
|၇
|၀
|
|-
|[[Fokker F27]]
|၅
|၀
|
|-
|[[Fokker F28]]
|၄
|၀
|
|-
|[[Vickers Viscount|Vickers Viscount 700]]
|၃
|၀
|
|-
|စုစုပေါင်း
|၁၆
|၀
|
|}

၂၀၁၄ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် အမေရိကန်နိုင်ငံ လေယာဉ်ငှားရမ်းရေး ကုမ္ပဏီ နှင့် ဒေါ်လာသန်း ၉၆၀ တန် စာချုပ်တစ်ခုကို စင်္ကာပူနိုင်ငံတွင် ချုပ်ဆိုခဲ့ကြသည်။ 

အောက်ဖော်ပြပါ လေယာဉ်အမျိုးအစားများမှာ မြန်မာအမျိုးသား လေကြောင်းလိုင်းတွင် လက်ရှိ အသုံးပြုနေသော လေယာဉ်များ ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;http://www.myanmaairways.aero/mm_our-fleets.aspx{{Dead link|date=January 2021 }}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! လေယာဉ်အမျိုးအစား !! လက်ရှိပြေးဆွဲနေသော အရေအတွက် !!  မှာယူထားသောအရေအတွက် !! ခရီးသည်အရေအတွက် !! မှတ်ချက်
|-
| [[Boeing 737-800]]  || ၂ စီး|| - ||၁၆၄|| 
|- 
| [[ATR 72-600]]||၄ စီး||-||၇၀ ဦး||
|-
|L-410
| ၂ စီး
| -
|၁၉ ဦး
|
|- 
| စုစုပေါင်း ||၈ စီး||-||
|
|}
&lt;ref&gt;https://www.planespotters.net/airline/Myanmar&lt;/ref&gt;

'''လေယာဉ်အတွင်းပိုင်းဖွဲ့စည်းပုံ နှင့် ထိုင်ခုံအမျိုးအစား'''

မြန်မာအမျိုးသားလေကြောင်း ၏ လေယာဉ်အသစ်ဖြစ်သော Boeing 737-800 နှင့် ATR 72-600 လေယာဉ်များ၏ အတွင်းပိုင်း ပုံစံ အသစ် နှင့် “in-flight entertainment” တို့အား ဇွန်လ ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် စတင်မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။

''&lt;u&gt;Business Class&lt;/u&gt;''

Business Class သည် Boeing 737-800 လေယာဉ်အမျိုးအစားတွင်သာရရှိသည်။ Business class ထိုင်ခုံသည် ဘယ်ညာ ၂၁ လက်မ (၅၃စင်တီမီတာ)၊ အရှေ့အနောက် ၄၂ လက်မ (၁၀၇ စင်တီမီတာ) ကျယ်ဝန်းသည်။ ခြေထောက်တင်ရန် ၉လက်မ (၂၃ စင်တီမီတာ)ကျယ်ဝန်းပြီး electric outlet အားထားရှိပေးထားကာ personal TV အားထိုင်ခုံဘေးတွင် ထားရှိပေးထားသည်။

''&lt;u&gt;Premium Economy Class&lt;/u&gt;''

Premium Economy Class သည် Embraer 190 နှင့် Boeing 37-800 လေယာဉ်များတွင် ရရှိသည်။ ထိုင်ခုံ အရှေ့အနောက် အကျယ်မှာ ၃၆ လက်မ ရှိပြီး Economy Class ထက် ၄ လက်မ ပိုမိုကျယ်ဝန်းပသည်။ In-seat power outlet နှင့် streaming inflight Entertainmentအား Boeing 737-800 လေယာဉ် အမျိုးအစားတွင်သာ ရရှိသည်။

''&lt;u&gt;Economy Class&lt;/u&gt;''

Economy Class သည် MNA လေယာဉ် အမျိုးအစားအားလုံးတွင် ရရှိနိုင်သည်။ Economy Class သည် Boeing 737-800 လေယာဉ်အမျိုးအစားတွင် ဘယ်ညာ ၁၇.၂ လက်မ (၄၄စင်တီမီတာ)နှင့် အရှေ့အနောက် ၃၂ လက်မ (၈၁ စင်တီမီတာ)၊ Embraer 190 လေယာဉ်အမျိုးအစားတွင် ဘယ်ညာ ၁၈လက်မ (၄၆စင်တီမီတာ) နှင့် အရှေ့အနောက် ၃၂ လက်မ (၈၁ စင်တီမီတာ) ကျယ်ဝန်းပြီး ATR 72-600 နှင့် Grand Caravan တွင် ဘယ်ညာ ၁၇ လက်မ (၄၃ စင်တီမီတာ)နှင့် အရှေ့အနောက် ၃၀လက်မ မှ ၃၂ လက်မ အတွင်း ရှိသည်။ In-seat power outletနှင့် streaming inflight Entertainmentအား Boeing 737-800 လေယာဉ် အမျိုးအစားတွင် ရရှိနိုင်သည်။

== ခရီးစဉ်များ ==
=== ပြည်ပ === 
{|class=&quot;wikitable sortable toccolours&quot;
|-
!style=&quot;background-color:lightblue;&quot;|နိုင်ငံ
!style=&quot;background-color:lightblue;&quot;|မြို့
!style=&quot;background-color:lightblue;&quot;|လေဆိပ်
|-
| [[ထိုင်းနိုင်ငံ|ထိုင်း]]
| [[ဘန်ကောက်မြို့|ဘန်ကောက်]]
| [[သုဝဏ္ဏဘူမိလေဆိပ်|သုဝဏ္ဏဘူမိ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်]]
|-
| [[ထိုင်းနိုင်ငံ | ထိုင်း]]
| [[ဖူးခက်မြို့ | ဖူးခက်]]
| [[ဖူးခက် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်]]
|-
|[[စင်ကာပူ]]
|[[စင်ကာပူ]]
|[[စင်ကာပူ ချန်ဂီလေဆိပ် | ချန်ဂီ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်]]
|-
|[[တရုတ်]]
|[[ဟောင်ကောင်]]
| ဟောင်ကောင် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်
|-
|[[ထိုင်းနိုင်ငံ|ထိုင်း]]
|[[ချင်းမိုင်မြို့|ချင်းမိုင်]]
| [[ချင်းမိုင်  အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်]]
|-
|[[အိန္ဒိယနိုင်ငံ|အိန္ဒိယ]]
|[[ဂါယာမြို့|ဂါယာ]]
|[[Gaya airport|ဂါယာ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်]]
|-
|[[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|တရုတ်]]
|[[Chengdu|ချန်ဒူး]]
|[[Shuangliu|ရှုအမ်းလူ  အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်]]
|}

=== ပြည်တွင်း === 
မြန်မာအမျိုးသား လေကြောင်းလိုင်း ပြည်တွင်းခရီးစဉ်များ၊ စင်းလုံးငှား ခရီးစဉ်များကို အောက်ပါမြို့ များသို့ ပျံသန်းပြေးဆွဲပေးလျက်ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=http://www.flymna.com/route-map |accessdate=20 August 2015 |archivedate=27 August 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160827035352/http://www.flymna.com/route-map }}&lt;/ref&gt;

==== ပုံမှန်ပြေးဆွဲနေသောခရီးစဉ်များ ====
{{columns-list|3|
* [[ကလေးမြို့]]  
* [[ကျိုင်းတုံမြို့]]
* [[ကျောက်ဖြူ]]
* [[ကော့သောင်းမြို့]] 
* [[ခန္တီးမြို့]] 
* [[နေပြည်တော်]]
* [[စစ်တွေ]]
* [[တာချီလိတ်]]
* [[ထားဝယ်]]
* [[ပုဂံ]]/[[ညောင်ဦးမြို့]]
* [[မကွေး]]
* [[ဗန်းမော်]] 
* [[ဘုတ်ပြင်းမြို့]] 
* [[မန္တလေး]]
* [[မြစ်ကြီးနား]] 
* [[မော်လမြိုင်]] 
* [[မိုင်းဆတ်မြို့]]
* [[မုံရွာ]]
* [[မြိတ်]] 
* [[လွိုင်ကော်]]
* [[လားရှိုး]]
* [[သံတွဲ]]
* [[ဟဲဟိုး]]
* [[ဟုမ္မလင်းမြို့]] 
* [[ပူတာအို]] 
* [[အမ်းမြို့]]
* [[ရန်ကုန်]]
}}

==== စင်းလုံးငှား ခရီးစဉ်များ ====
* [[ပုသိမ်]]
* [[ကိုကိုးကျွန်း]]

== မတော်တဆ ဖြစ်ပျက်မှုများ ==
* ၁၉၆၉ ခုနှစ် မေလ ၂၃ ရက်နေ့တွင် Douglas DC-3 XY-ACR လေယာဉ်သည် လားရှိုးမြို့လေဆိပ်ကို ချဉ်းကပ်စဉ် ပျက်ကျခဲ့ပြီး လူ ၆ ဦးသေဆုံးခဲ့သည်။&lt;ref name=ASN230569&gt;{{cite web |url=http://aviation-safety.net/database/record.php?id=19690523-1 |title=XY-ACR Accident Description |publisher=Aviation Safety Network |accessdate=14 February 2011 |archive-date=27 April 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110427152526/http://aviation-safety.net/database/record.php?id=19690523-1 }}&lt;/ref&gt;
* ၁၉၇၂ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁၆ ရက်နေ့တွင် Douglas C-47B XY-ACM အမျိုးအစား လေယာဉ်ပျံတစ်စီး သံတွဲလေဆိပ်မှ ခရီးသည်များ တင်ဆောင်ပြီး ပြေးလမ်းနှင့် လေယာဉ်ဝမ်း ယှက်သန်းမှုကြောင့် လူပေါင်း ၂၈ ဦး သေဆုံးခဲ့ရသည်။&lt;ref name=ASN160872&gt;{{cite web|url=http://aviation-safety.net/database/record.php?id=19720816-1|title=XY-ACM Accident description|publisher=Aviation Safety Network|accessdate=7 September 2010|archive-date=27 April 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110427152516/http://aviation-safety.net/database/record.php?id=19720816-1}}&lt;/ref&gt;
* ၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် Vickers Viscount XY-ADF အမျိုးအစားလေယာဉ်ပျံသည် စစ်တွေလေဆိပ်တွင် ပြင်ဆင်မှုများ ပြုလုပ်ပြီးနောက် ပြေးလမ်းပေါ် ဆင်းသက်စဉ် လေယာဉ်ဘီးအုံပျက်စီးခဲ့ရသည်။&lt;ref name=ASN240872&gt;{{cite web |url=http://aviation-safety.net/database/record.php?id=19720824-0 |title=Accident description |publisher=Aviation Safety Network |accessdate=8 October 2009 |archive-date=27 April 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110427152507/http://aviation-safety.net/database/record.php?id=19720824-0 }}&lt;/ref&gt;
* ၁၉၉၈ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၂၇ ရက်နေ့တွင် Fokker F27 လေယာဉ်သည် ရန်ကုန်လေဆိပ်မှ ထွက်ခွာစဉ် ပျက်ကျခဲ့သည်။ ခရီးသည် နှင့် လေယာဉ်အမှုထမ်း ၄၅ ဦးပါရှိပြီး ၁၆ ဦး သေဆုံးခဲ့ရသည်။ &lt;ref&gt;[https://en.wikipedia.org/wiki/1998_in_aviation 1998 in aviation - Wikipedia&lt;!-- Bot generated title --&gt;]&lt;/ref&gt;
* ၁၉၉၈ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၂၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာ့လေကြောင်းပိုင်လေယာဉ်ပျံ ၆၃၅ သည် တာချီလိတ် လေဆိပ်အနီး ၂မိုင်အကွာရှိ တောင်အား လေယာဉ်ဝမ်းဖြင့် ပွတ်တိုက်မှုကြောင့် လူပေါင်း ၃၆ ဦး သေဆုံးခဲ့ရသည်။&lt;ref name=AFP1998&gt;{{cite web
 |url=http://www.burmalibrary.org/reg.burma/archives/199808/msg01228.html
 |work=AFP
 |title=MYANMAR GOVERNMENT REPORTS CRASH OF PASSENGER PLANE IN LAOS
 |date=27 August 1998
 |accessdate=10 November 2010}}&lt;/ref&gt;
* ၂၀၀၉ ခုနှစ် ဇွန်လ ၆ ရက်န့တွင် FokkerF28-4000 လေယာဉ်အမျိုးအစားသည် စစ်တွေလေဆိပ်တွင် ပြေးလမ်းကျော်သွားခဲ့သည်။&lt;ref name=XYADW&gt;{{cite web|url=http://www.jacdec.de/info/2009-06-06_XY-ADW.pdf|title=06. June 2009 Myanma Airways Fokker 28-4000 XY-ADW Sittwe Airport, Myanmar (Burma)|publisher=Jacdec|accessdate=17 May 2013|archivedate=16 February 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120216093848/http://www.jacdec.de/info/2009-06-06_XY-ADW.pdf}}&lt;/ref&gt;
* ၂၀၁၆ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၁၆ ရက်နေ့တွင် Cessna Caravan လေယာဉ်အမျိုးအစား၊ ရန်ကုန်မြို့မှ မာန်အောင်မြို့သို့ ပျံသန်းလာသော ခရီးစဉ်အမှတ် UB-241 သည် မာန်အောင် လေဆိပ်သို့ ဆင်းသက်စဉ် ဘီးပေါက်၍ ပြေးလမ်းချော်ခဲ့သည်။ အဆိုပါ မတော်တဆမှုတွင်ခရီးသည်နှင့် လေယာဉ်အမှုထမ်းများ ထိခိုက်မှုမရှိခဲ့ပေ။&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/environment-disasters-accidents/%E1%80%99%E1%80%AC%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%A1%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA-%E1%80%9C%E1%80%B1%E1%80%86%E1%80%AD%E1%80%95%E1%80%BA%E1%81%8C-%E1%80%9C%E1%80%B1%E1%80%9A%E1%80%AC%E1%80%89%E1%80%BA/ |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |access-date=30 October 2022 |archive-date=30 October 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221030094226/https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/environment-disasters-accidents/%E1%80%99%E1%80%AC%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%A1%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA-%E1%80%9C%E1%80%B1%E1%80%86%E1%80%AD%E1%80%95%E1%80%BA%E1%81%8C-%E1%80%9C%E1%80%B1%E1%80%9A%E1%80%AC%E1%80%89%E1%80%BA/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
* ၂၀၁၉ ခုနှစ် မေလ ၁၂ ရက်နေ့ ၀၇၁၅နာရီတွင်မြန်မာအမျိုးသားလေကြောင်းလိုင်း ၏ခရီးစဉ်အမှတ် UB103 ရန်ကုန်- မန္တလေး- ရန်ကုန် ခရီးစဉ်ကို လေယာဉ်အမှတ် XY-AGQ , Embraer E-190AR နှင့် ခရီးသည် ၈၂ ဦးတင်ဆောင်၍ ပျံ သန်းရာ မန္တလေး လေဆိပ်သို့ ဆင်းချိန် Nose Landing Gear မကျ ၍ belly landing ဆင်းသက်ခဲ့သည်။ အဆိုပါမတော်တဆမှုတွင် ခရီးသည်နှင့် လေယာဉ်အမှုထမ်းများ ထိခိုက်မှုမရှိခဲ့ပါ။&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/environment-disasters-accidents/%E1%80%99%E1%80%94%E1%80%B9%E1%80%90%E1%80%9C%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%9C%E1%80%B1%E1%80%86%E1%80%AD%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%A1%E1%80%90%E1%80%BD%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8-%E1%80%9C%E1%80%B1%E1%80%9A/ |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |access-date=30 October 2022 |archive-date=30 October 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221030094231/https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/environment-disasters-accidents/%E1%80%99%E1%80%94%E1%80%B9%E1%80%90%E1%80%9C%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%9C%E1%80%B1%E1%80%86%E1%80%AD%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%A1%E1%80%90%E1%80%BD%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8-%E1%80%9C%E1%80%B1%E1%80%9A/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
* ၂၀၂၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀ ရက်နေ့တွင် [[မြစ်ကြီးနားလေဆိပ်]]မှ ပြန်လည်ထွက်ခွာရန် ပြင်ဆင်နေသည့် ATR-72-600 အမျိုးအစား ခရီးသည်တင်လေယာဉ်ကို FPV Suicide Drone များဖြင့် ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်ခဲ့မှု ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး လေယာဉ်၏ ခေါင်းပိုင်း၊ ကိုယ်ထည်အလယ်ပိုင်းနှင့် နောက်မီးပိုင်းတို့တွင် ဗုံးစထိမှန်၍ အနည်းငယ်ပျက်စီးခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://npnewsmm.com/news/699966621a20c677ac351113|title=မြစ်ကြီးနားလေဆိပ် တိုက်ခိုက်ခံရပြီးနောက် လေယာဉ်ခရီးစဉ်များ ဖျက်သိမ်းထား|website=NP News|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=မြစ်ကြီးနားလေဆိပ်မှာ ခရီးသည်တင်လေယာဉ် တိုက်ခိုက်ခံရ|url=https://www.rfa.org/burmese/news/2026/02/21/mna-airline-rebel-drone-burma-junta/|website=မြန်မာဌာန|date=2026-02-21|access-date=2026-02-22|language=my|first=R. F. A.|last=Burmese}}&lt;/ref&gt;

* ၂၀၂၆ ဧပြီ ၂၀ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်လေဆိပ်မှာ MNA ATR-72 ပြေးလမ်းပေါ်ထွက်ခွာနေချိန် ဘရိတ်စနစ်ချို့ယွင်းမှု ဖြစ်ပွားခဲ့းပြီး ရပ်နားထားသည့် [[အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာမြန်မာလေကြောင်း|အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာမြန်မာ့လေကြောင်း]] (MAI) ၏ Airbus A319 လေယာဉ် အမြီးပိုင်းကို ဝင်တိုက်မိခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2026-04-20 |title=ရန်ကုန်လေဆိပ်မှာ MNA ATR-72 ဘရိတ်ချို့ယွင်းပြီး MAI Airbus A319 ကို ဝင်တိုက်မှုဖြစ် - New Day Myanmar |url=https://newdaymyanmar.com/%e1%80%9b%e1%80%94%e1%80%ba%e1%80%80%e1%80%af%e1%80%94%e1%80%ba%e1%80%9c%e1%80%b1%e1%80%86%e1%80%ad%e1%80%95%e1%80%ba%e1%80%99%e1%80%be%e1%80%ac-mna-atr-72-%e1%80%98%e1%80%9b%e1%80%ad%e1%80%90/ |access-date=2026-04-20 |language=en-US}}&lt;/ref&gt;


== ပြင်ပလင့်ခ်များ ==
* [http://www.flymna.com Myanmar National Airlines Official Website]

== ကိုးကား ==
&lt;references/&gt;

{{ပို့​ဆောင်​ရေးနှင့် ဆက်သွယ်​ရေး ဝန်ကြီးဌာန}}
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံအခြေစိုက် လေကြောင်းလိုင်းများ]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ အစိုးရအဖွဲ့အစည်းများ]]</text>
      <sha1>db7fn5n9fzrdhf87w3zrievtoofv47t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ပြည်ထောင်စုပါလီမန်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>58200</id>
    <revision>
      <id>1046810</id>
      <parentid>1044225</parentid>
      <timestamp>2026-08-06T18:05:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>နေနီဝန်း</username>
        <id>89694</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ ကိုးကားချက်ထည့်သွင်း၊ ခုနှစ်အမှားပြင်ဆင်</comment>
      <origin>1046810</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6194" sha1="71y40ydj235ycuv6r6og5pj071uv61v" xml:space="preserve">{{Infobox Legislature
| name               = Union Parliament
| native_name        = {{my|ပြည်ထောင်စုပါလီမန်}}
| native_name_lang   = Burmese
| transcription_name = Pyidaungzu Parliman
| coa_pic            = State Seal of Burma (1948-1974) in colour.png
| coa_caption        = 
| coa_res            = 
| coa_alt            = 
| logo_pic           = 
| logo_caption       = 
| logo_res           = 
| logo_alt           = 
| house_type         = လွှတ်တော်နှစ်ရပ်ပေါင်း
| houses             = [[လူမျိုးစုလွှတ်တော်]]&lt;br/&gt;[[ပြည်သူ့လွှတ်တော် (၁၉၄၈)|ပြည်သူ့လွှတ်တော်]]
| term_limits        = 
| foundation         = {{Start date|1952}}
| disbanded          = {{End date|1962}}
| preceded_by        = * [[တိုင်းပြည်ပြုလွှတ်‌တော်]] (၁၉၄၇-၁၉၄၈)
* ယာယီပါလီမန် (၁၉၄၈-၁၉၅၂)
| succeeded_by       = [[ပြည်သူ့လွှတ်တော် (၁၉၇၄)|ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] (၁၉၇၄-၁၉၈၈)
| seats              = 
| house1             = [[လူမျိုးစုလွှတ်တော်]]
| house2             = [[ပြည်သူ့လွှတ်တော် (၁၉၄၈)|ပြည်သူ့လွှတ်တော်]]
| structure1         = 
| structure1_res     = 
| structure1_alt     = 
| structure2         = 
| structure2_res     = 
| structure2_alt     = 
| political_groups1  = 
| political_groups2  = 
| committees1        = 
| committees2        = 
| joint_committees   = 
| voting_system1     = 
| voting_system2     = 
| last_election1     = [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၁၉၆၀|၁၉၆၀]]
| last_election2     = [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၁၉၆၀|၁၉၆၀]]
| session_room       = 
| session_res        = 
| session_alt        = 
| meeting_place      = 
| website            =
| footnotes          = 
| motto              = သမဂ္ဂါနံ တပေါ သုခေါ
}}

'''ပြည်ထောင်စုပါလီမန်'''&lt;ref name=pml&gt;၁၉၅၆ ခုနှစ်၊ ပြည်ထောင်စုပါလီမန်ဆိုင်ရာ လူမျိုးစုလွှတ်တော်နာယကနှင့် ဒုတိယနာယက၊ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌနှင့် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌတို့၏ လစာငွေများ (ပြင်ဆင်ချက်) အက်ဥပဒေ။ (၁၉၅၆ ခုနှစ်၊ အက်ဥပဒေအမှတ် ၃၈။)[https://www.mlis.gov.mm/mLsView.do;jsessionid=94AAF15FFED04B431CAD2036631DD59C?lawordSn=2813]{{Dead link|date=December 2025 }}&lt;/ref&gt; ({{lang-en|Union Parliament}}) သို့မဟုတ် '''ပါလီမန်'''{{efn|၁၉၄၇ခုနှစ် ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံအခြေခံဥပဒေတွင် မြန်မာဘာသာဖြင့် &quot;ပါလီမန်&quot; ဟုသာ သုံးနှုန်းထားပါသည်။}}&lt;ref name=c47&gt;ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ၏ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံအခြေခံဥပဒေ (၁၉၄၇ခုနှစ်)[https://www.mlis.gov.mm/lsScPop.do?lawordSn=2923]{{Dead link|date=December 2025 }}&lt;/ref&gt; သည် [[လွတ်လပ်ပြီးခေတ်မြန်မာနိုင်ငံ|ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ]]၏ [[လွှတ်တော်]]နှစ်ရပ်ပေါင်း ဥပဒေပြုလွှတ်တော် ဖြစ်ပြီး ပထမဦးဆုံး ပြည်ထောင်စုပါလီမန်ကို ၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် ဖွဲ့စည်းခဲ့ကာ ၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် [[တော်လှန်ရေးကောင်စီ]]မှ ဖျက်သိမ်းခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/in-depth-55872259|title=ဝန်ကြီးတွေ ဆေးတံသောက်တဲ့လွှတ်တော်၊ ဘက်ဂျက်နဲ့ အာဏာလုပွဲ|quote=၁၉၅၂ မှာ ပေါ်လာတဲ့ လူမျိုးစုနဲ့ ပြည်သူ့လွှတ်တော်နှစ်ရပ်ပေါင်းကို ပြည်ထောင်စုပါလီမန်အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ပါတယ်။}}&lt;/ref&gt; ပါလီမန်တွင် အထက်လွှတ်တော်အဖြစ် &quot;လူမျိုးစုလွှတ်တော်&quot; နှင့် အောက်လွှတ်တော်အဖြစ် &quot;[[ပြည်သူ့လွှတ်တော် (၁၉၄၈)|ပြည်သူ့လွှတ်တော်]]&quot; တို့ ပါဝင်ခဲ့သည်။ ၁၉၄၈မှ ၁၉၅၂ခုနှစ်အတွင်းကာလ၌ ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံ အခြေခံဥပဒေ ပုဒ်မ ၂၃၁ အရ [[တိုင်းပြည်ပြုလွှတ်‌တော်]]သည် ပါလီမန်လွှတ်တော် နည်းလမ်းကျနစွာ ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်ပြီးသည်အထိ ယာယီပါလီမန်အဖြစ် ဆက်လက်တည်မြဲကာ တာဝန်ဝတ္တရားများကို ဆက်လက် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။&lt;ref name=c47/&gt;

==မှတ်စု==
{{Notelist}}

==ကိုးကား==
{{Reflist}}


{{မြန်မာနိုင်ငံ၏ လွှတ်တော်များ}}


[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ လွှတ်တော်များ]]</text>
      <sha1>71y40ydj235ycuv6r6og5pj071uv61v</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1046812</id>
      <parentid>1046810</parentid>
      <timestamp>2026-08-06T18:08:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>နေနီဝန်း</username>
        <id>89694</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ ယာယီပါလီမန်အဖြစ်ထမ်းဆောင်ခြင်း</comment>
      <origin>1046812</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6206" sha1="e8o13qk7ohsah5u3k7ctih0n4wyenq9" xml:space="preserve">{{Infobox Legislature
| name               = Union Parliament
| native_name        = {{my|ပြည်ထောင်စုပါလီမန်}}
| native_name_lang   = Burmese
| transcription_name = Pyidaungzu Parliman
| coa_pic            = State Seal of Burma (1948-1974) in colour.png
| coa_caption        = 
| coa_res            = 
| coa_alt            = 
| logo_pic           = 
| logo_caption       = 
| logo_res           = 
| logo_alt           = 
| house_type         = လွှတ်တော်နှစ်ရပ်ပေါင်း
| houses             = [[လူမျိုးစုလွှတ်တော်]]&lt;br/&gt;[[ပြည်သူ့လွှတ်တော် (၁၉၄၈)|ပြည်သူ့လွှတ်တော်]]
| term_limits        = 
| foundation         = {{Start date|1952}}
| disbanded          = {{End date|1962}}
| preceded_by        = [[တိုင်းပြည်ပြုလွှတ်‌တော်]] (၁၉၄၇-၁၉၄၈၊ ၁၉၄၈-၁၉၅၂ ယာယီပါလီမန်အဖြစ်)
| succeeded_by       = [[ပြည်သူ့လွှတ်တော် (၁၉၇၄)|ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] (၁၉၇၄-၁၉၈၈)
| seats              = 
| house1             = [[လူမျိုးစုလွှတ်တော်]]
| house2             = [[ပြည်သူ့လွှတ်တော် (၁၉၄၈)|ပြည်သူ့လွှတ်တော်]]
| structure1         = 
| structure1_res     = 
| structure1_alt     = 
| structure2         = 
| structure2_res     = 
| structure2_alt     = 
| political_groups1  = 
| political_groups2  = 
| committees1        = 
| committees2        = 
| joint_committees   = 
| voting_system1     = 
| voting_system2     = 
| last_election1     = [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၁၉၆၀|၁၉၆၀]]
| last_election2     = [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၁၉၆၀|၁၉၆၀]]
| session_room       = 
| session_res        = 
| session_alt        = 
| meeting_place      = 
| website            =
| footnotes          = 
| motto              = သမဂ္ဂါနံ တပေါ သုခေါ
}}

'''ပြည်ထောင်စုပါလီမန်'''&lt;ref name=pml&gt;၁၉၅၆ ခုနှစ်၊ ပြည်ထောင်စုပါလီမန်ဆိုင်ရာ လူမျိုးစုလွှတ်တော်နာယကနှင့် ဒုတိယနာယက၊ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌနှင့် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌတို့၏ လစာငွေများ (ပြင်ဆင်ချက်) အက်ဥပဒေ။ (၁၉၅၆ ခုနှစ်၊ အက်ဥပဒေအမှတ် ၃၈။)[https://www.mlis.gov.mm/mLsView.do;jsessionid=94AAF15FFED04B431CAD2036631DD59C?lawordSn=2813]{{Dead link|date=December 2025 }}&lt;/ref&gt; ({{lang-en|Union Parliament}}) သို့မဟုတ် '''ပါလီမန်'''{{efn|၁၉၄၇ခုနှစ် ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံအခြေခံဥပဒေတွင် မြန်မာဘာသာဖြင့် &quot;ပါလီမန်&quot; ဟုသာ သုံးနှုန်းထားပါသည်။}}&lt;ref name=c47&gt;ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ၏ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံအခြေခံဥပဒေ (၁၉၄၇ခုနှစ်)[https://www.mlis.gov.mm/lsScPop.do?lawordSn=2923]{{Dead link|date=December 2025 }}&lt;/ref&gt; သည် [[လွတ်လပ်ပြီးခေတ်မြန်မာနိုင်ငံ|ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ]]၏ [[လွှတ်တော်]]နှစ်ရပ်ပေါင်း ဥပဒေပြုလွှတ်တော် ဖြစ်ပြီး ပထမဦးဆုံး ပြည်ထောင်စုပါလီမန်ကို ၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် ဖွဲ့စည်းခဲ့ကာ ၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် [[တော်လှန်ရေးကောင်စီ]]မှ ဖျက်သိမ်းခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/in-depth-55872259|title=ဝန်ကြီးတွေ ဆေးတံသောက်တဲ့လွှတ်တော်၊ ဘက်ဂျက်နဲ့ အာဏာလုပွဲ|quote=၁၉၅၂ မှာ ပေါ်လာတဲ့ လူမျိုးစုနဲ့ ပြည်သူ့လွှတ်တော်နှစ်ရပ်ပေါင်းကို ပြည်ထောင်စုပါလီမန်အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ပါတယ်။}}&lt;/ref&gt; ပါလီမန်တွင် အထက်လွှတ်တော်အဖြစ် &quot;လူမျိုးစုလွှတ်တော်&quot; နှင့် အောက်လွှတ်တော်အဖြစ် &quot;[[ပြည်သူ့လွှတ်တော် (၁၉၄၈)|ပြည်သူ့လွှတ်တော်]]&quot; တို့ ပါဝင်ခဲ့သည်။ ၁၉၄၈မှ ၁၉၅၂ခုနှစ်အတွင်းကာလ၌ ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံ အခြေခံဥပဒေ ပုဒ်မ ၂၃၁ အရ [[တိုင်းပြည်ပြုလွှတ်‌တော်]]သည် ပါလီမန်လွှတ်တော် နည်းလမ်းကျနစွာ ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်ပြီးသည်အထိ ယာယီပါလီမန်အဖြစ် ဆက်လက်တည်မြဲကာ တာဝန်ဝတ္တရားများကို ဆက်လက် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။&lt;ref name=c47/&gt;

==မှတ်စု==
{{Notelist}}

==ကိုးကား==
{{Reflist}}


{{မြန်မာနိုင်ငံ၏ လွှတ်တော်များ}}


[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ လွှတ်တော်များ]]</text>
      <sha1>e8o13qk7ohsah5u3k7ctih0n4wyenq9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1046817</id>
      <parentid>1046812</parentid>
      <timestamp>2026-08-06T18:12:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>နေနီဝန်း</username>
        <id>89694</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ အမည်ပြင်ဆင်</comment>
      <origin>1046817</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6206" sha1="nbsoa2062gahxef7i82xj6m20e2bxv4" xml:space="preserve">{{Infobox Legislature
| name               = Union Parliament
| native_name        = {{my|ပြည်ထောင်စုပါလီမန်}}
| native_name_lang   = Burmese
| transcription_name = Pyidaungzu Parliman
| coa_pic            = State Seal of Burma (1948-1974) in colour.png
| coa_caption        = 
| coa_res            = 
| coa_alt            = 
| logo_pic           = 
| logo_caption       = 
| logo_res           = 
| logo_alt           = 
| house_type         = လွှတ်တော်နှစ်ရပ်ပေါင်း
| houses             = [[လူမျိုးစုလွှတ်တော်]]&lt;br/&gt;[[ပြည်သူ့လွှတ်တော် (၁၉၄၈)|ပြည်သူ့လွှတ်တော်]]
| term_limits        = 
| foundation         = {{Start date|1952}}
| disbanded          = {{End date|1962}}
| preceded_by        = [[တိုင်းပြည်ပြုလွှတ်‌တော်]] (၁၉၄၇-၁၉၄၈၊ ၁၉၄၈-၁၉၅၂ ယာယီပါလီမန်အဖြစ်)
| succeeded_by       = [[ပြည်သူ့လွှတ်တော် (၁၉၇၄)|ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] (၁၉၇၄-၁၉၈၈)
| seats              = 
| house1             = [[လူမျိုးစုလွှတ်တော်]]
| house2             = [[ပြည်သူ့လွှတ်တော် (၁၉၅၂)|ပြည်သူ့လွှတ်တော်]]
| structure1         = 
| structure1_res     = 
| structure1_alt     = 
| structure2         = 
| structure2_res     = 
| structure2_alt     = 
| political_groups1  = 
| political_groups2  = 
| committees1        = 
| committees2        = 
| joint_committees   = 
| voting_system1     = 
| voting_system2     = 
| last_election1     = [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၁၉၆၀|၁၉၆၀]]
| last_election2     = [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၁၉၆၀|၁၉၆၀]]
| session_room       = 
| session_res        = 
| session_alt        = 
| meeting_place      = 
| website            =
| footnotes          = 
| motto              = သမဂ္ဂါနံ တပေါ သုခေါ
}}

'''ပြည်ထောင်စုပါလီမန်'''&lt;ref name=pml&gt;၁၉၅၆ ခုနှစ်၊ ပြည်ထောင်စုပါလီမန်ဆိုင်ရာ လူမျိုးစုလွှတ်တော်နာယကနှင့် ဒုတိယနာယက၊ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌနှင့် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌတို့၏ လစာငွေများ (ပြင်ဆင်ချက်) အက်ဥပဒေ။ (၁၉၅၆ ခုနှစ်၊ အက်ဥပဒေအမှတ် ၃၈။)[https://www.mlis.gov.mm/mLsView.do;jsessionid=94AAF15FFED04B431CAD2036631DD59C?lawordSn=2813]{{Dead link|date=December 2025 }}&lt;/ref&gt; ({{lang-en|Union Parliament}}) သို့မဟုတ် '''ပါလီမန်'''{{efn|၁၉၄၇ခုနှစ် ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံအခြေခံဥပဒေတွင် မြန်မာဘာသာဖြင့် &quot;ပါလီမန်&quot; ဟုသာ သုံးနှုန်းထားပါသည်။}}&lt;ref name=c47&gt;ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ၏ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံအခြေခံဥပဒေ (၁၉၄၇ခုနှစ်)[https://www.mlis.gov.mm/lsScPop.do?lawordSn=2923]{{Dead link|date=December 2025 }}&lt;/ref&gt; သည် [[လွတ်လပ်ပြီးခေတ်မြန်မာနိုင်ငံ|ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ]]၏ [[လွှတ်တော်]]နှစ်ရပ်ပေါင်း ဥပဒေပြုလွှတ်တော် ဖြစ်ပြီး ပထမဦးဆုံး ပြည်ထောင်စုပါလီမန်ကို ၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် ဖွဲ့စည်းခဲ့ကာ ၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် [[တော်လှန်ရေးကောင်စီ]]မှ ဖျက်သိမ်းခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/in-depth-55872259|title=ဝန်ကြီးတွေ ဆေးတံသောက်တဲ့လွှတ်တော်၊ ဘက်ဂျက်နဲ့ အာဏာလုပွဲ|quote=၁၉၅၂ မှာ ပေါ်လာတဲ့ လူမျိုးစုနဲ့ ပြည်သူ့လွှတ်တော်နှစ်ရပ်ပေါင်းကို ပြည်ထောင်စုပါလီမန်အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ပါတယ်။}}&lt;/ref&gt; ပါလီမန်တွင် အထက်လွှတ်တော်အဖြစ် &quot;လူမျိုးစုလွှတ်တော်&quot; နှင့် အောက်လွှတ်တော်အဖြစ် &quot;[[ပြည်သူ့လွှတ်တော် (၁၉၄၈)|ပြည်သူ့လွှတ်တော်]]&quot; တို့ ပါဝင်ခဲ့သည်။ ၁၉၄၈မှ ၁၉၅၂ခုနှစ်အတွင်းကာလ၌ ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံ အခြေခံဥပဒေ ပုဒ်မ ၂၃၁ အရ [[တိုင်းပြည်ပြုလွှတ်‌တော်]]သည် ပါလီမန်လွှတ်တော် နည်းလမ်းကျနစွာ ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်ပြီးသည်အထိ ယာယီပါလီမန်အဖြစ် ဆက်လက်တည်မြဲကာ တာဝန်ဝတ္တရားများကို ဆက်လက် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။&lt;ref name=c47/&gt;

==မှတ်စု==
{{Notelist}}

==ကိုးကား==
{{Reflist}}


{{မြန်မာနိုင်ငံ၏ လွှတ်တော်များ}}


[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ လွှတ်တော်များ]]</text>
      <sha1>nbsoa2062gahxef7i82xj6m20e2bxv4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1046818</id>
      <parentid>1046817</parentid>
      <timestamp>2026-08-06T18:13:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>နေနီဝန်း</username>
        <id>89694</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ အမည်ပြင်</comment>
      <origin>1046818</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6206" sha1="9vwz9jv63rgkrof089u5ms2zcxipllt" xml:space="preserve">{{Infobox Legislature
| name               = Union Parliament
| native_name        = {{my|ပြည်ထောင်စုပါလီမန်}}
| native_name_lang   = Burmese
| transcription_name = Pyidaungzu Parliman
| coa_pic            = State Seal of Burma (1948-1974) in colour.png
| coa_caption        = 
| coa_res            = 
| coa_alt            = 
| logo_pic           = 
| logo_caption       = 
| logo_res           = 
| logo_alt           = 
| house_type         = လွှတ်တော်နှစ်ရပ်ပေါင်း
| houses             = [[လူမျိုးစုလွှတ်တော်]]&lt;br/&gt;[[ပြည်သူ့လွှတ်တော် (၁၉၄၈)|ပြည်သူ့လွှတ်တော်]]
| term_limits        = 
| foundation         = {{Start date|1952}}
| disbanded          = {{End date|1962}}
| preceded_by        = [[တိုင်းပြည်ပြုလွှတ်‌တော်]] (၁၉၄၇-၁၉၄၈၊ ၁၉၄၈-၁၉၅၂ ယာယီပါလီမန်အဖြစ်)
| succeeded_by       = [[ပြည်သူ့လွှတ်တော် (၁၉၇၄)|ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] (၁၉၇၄-၁၉၈၈)
| seats              = 
| house1             = [[လူမျိုးစုလွှတ်တော်]]
| house2             = [[ပြည်သူ့လွှတ်တော် (၁၉၅၂)|ပြည်သူ့လွှတ်တော်]]
| structure1         = 
| structure1_res     = 
| structure1_alt     = 
| structure2         = 
| structure2_res     = 
| structure2_alt     = 
| political_groups1  = 
| political_groups2  = 
| committees1        = 
| committees2        = 
| joint_committees   = 
| voting_system1     = 
| voting_system2     = 
| last_election1     = [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၁၉၆၀|၁၉၆၀]]
| last_election2     = [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၁၉၆၀|၁၉၆၀]]
| session_room       = 
| session_res        = 
| session_alt        = 
| meeting_place      = 
| website            =
| footnotes          = 
| motto              = သမဂ္ဂါနံ တပေါ သုခေါ
}}

'''ပြည်ထောင်စုပါလီမန်'''&lt;ref name=pml&gt;၁၉၅၆ ခုနှစ်၊ ပြည်ထောင်စုပါလီမန်ဆိုင်ရာ လူမျိုးစုလွှတ်တော်နာယကနှင့် ဒုတိယနာယက၊ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌနှင့် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌတို့၏ လစာငွေများ (ပြင်ဆင်ချက်) အက်ဥပဒေ။ (၁၉၅၆ ခုနှစ်၊ အက်ဥပဒေအမှတ် ၃၈။)[https://www.mlis.gov.mm/mLsView.do;jsessionid=94AAF15FFED04B431CAD2036631DD59C?lawordSn=2813]{{Dead link|date=December 2025 }}&lt;/ref&gt; ({{lang-en|Union Parliament}}) သို့မဟုတ် '''ပါလီမန်'''{{efn|၁၉၄၇ခုနှစ် ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံအခြေခံဥပဒေတွင် မြန်မာဘာသာဖြင့် &quot;ပါလီမန်&quot; ဟုသာ သုံးနှုန်းထားပါသည်။}}&lt;ref name=c47&gt;ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ၏ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံအခြေခံဥပဒေ (၁၉၄၇ခုနှစ်)[https://www.mlis.gov.mm/lsScPop.do?lawordSn=2923]{{Dead link|date=December 2025 }}&lt;/ref&gt; သည် [[လွတ်လပ်ပြီးခေတ်မြန်မာနိုင်ငံ|ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ]]၏ [[လွှတ်တော်]]နှစ်ရပ်ပေါင်း ဥပဒေပြုလွှတ်တော် ဖြစ်ပြီး ပထမဦးဆုံး ပြည်ထောင်စုပါလီမန်ကို ၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် ဖွဲ့စည်းခဲ့ကာ ၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် [[တော်လှန်ရေးကောင်စီ]]မှ ဖျက်သိမ်းခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/in-depth-55872259|title=ဝန်ကြီးတွေ ဆေးတံသောက်တဲ့လွှတ်တော်၊ ဘက်ဂျက်နဲ့ အာဏာလုပွဲ|quote=၁၉၅၂ မှာ ပေါ်လာတဲ့ လူမျိုးစုနဲ့ ပြည်သူ့လွှတ်တော်နှစ်ရပ်ပေါင်းကို ပြည်ထောင်စုပါလီမန်အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ပါတယ်။}}&lt;/ref&gt; ပါလီမန်တွင် အထက်လွှတ်တော်အဖြစ် &quot;လူမျိုးစုလွှတ်တော်&quot; နှင့် အောက်လွှတ်တော်အဖြစ် &quot;[[ပြည်သူ့လွှတ်တော် (၁၉၅၂)|ပြည်သူ့လွှတ်တော်]]&quot; တို့ ပါဝင်ခဲ့သည်။ ၁၉၄၈မှ ၁၉၅၂ခုနှစ်အတွင်းကာလ၌ ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံ အခြေခံဥပဒေ ပုဒ်မ ၂၃၁ အရ [[တိုင်းပြည်ပြုလွှတ်‌တော်]]သည် ပါလီမန်လွှတ်တော် နည်းလမ်းကျနစွာ ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်ပြီးသည်အထိ ယာယီပါလီမန်အဖြစ် ဆက်လက်တည်မြဲကာ တာဝန်ဝတ္တရားများကို ဆက်လက် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။&lt;ref name=c47/&gt;

==မှတ်စု==
{{Notelist}}

==ကိုးကား==
{{Reflist}}


{{မြန်မာနိုင်ငံ၏ လွှတ်တော်များ}}


[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ လွှတ်တော်များ]]</text>
      <sha1>9vwz9jv63rgkrof089u5ms2zcxipllt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1046819</id>
      <parentid>1046818</parentid>
      <timestamp>2026-08-06T18:13:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>နေနီဝန်း</username>
        <id>89694</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ အမည်ပြင်</comment>
      <origin>1046819</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6206" sha1="7e33mwvavyfgcsi5e5tf2u816d99sei" xml:space="preserve">{{Infobox Legislature
| name               = Union Parliament
| native_name        = {{my|ပြည်ထောင်စုပါလီမန်}}
| native_name_lang   = Burmese
| transcription_name = Pyidaungzu Parliman
| coa_pic            = State Seal of Burma (1948-1974) in colour.png
| coa_caption        = 
| coa_res            = 
| coa_alt            = 
| logo_pic           = 
| logo_caption       = 
| logo_res           = 
| logo_alt           = 
| house_type         = လွှတ်တော်နှစ်ရပ်ပေါင်း
| houses             = [[လူမျိုးစုလွှတ်တော်]]&lt;br/&gt;[[ပြည်သူ့လွှတ်တော် (၁၉၅၂)|ပြည်သူ့လွှတ်တော်]]
| term_limits        = 
| foundation         = {{Start date|1952}}
| disbanded          = {{End date|1962}}
| preceded_by        = [[တိုင်းပြည်ပြုလွှတ်‌တော်]] (၁၉၄၇-၁၉၄၈၊ ၁၉၄၈-၁၉၅၂ ယာယီပါလီမန်အဖြစ်)
| succeeded_by       = [[ပြည်သူ့လွှတ်တော် (၁၉၇၄)|ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] (၁၉၇၄-၁၉၈၈)
| seats              = 
| house1             = [[လူမျိုးစုလွှတ်တော်]]
| house2             = [[ပြည်သူ့လွှတ်တော် (၁၉၅၂)|ပြည်သူ့လွှတ်တော်]]
| structure1         = 
| structure1_res     = 
| structure1_alt     = 
| structure2         = 
| structure2_res     = 
| structure2_alt     = 
| political_groups1  = 
| political_groups2  = 
| committees1        = 
| committees2        = 
| joint_committees   = 
| voting_system1     = 
| voting_system2     = 
| last_election1     = [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၁၉၆၀|၁၉၆၀]]
| last_election2     = [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၁၉၆၀|၁၉၆၀]]
| session_room       = 
| session_res        = 
| session_alt        = 
| meeting_place      = 
| website            =
| footnotes          = 
| motto              = သမဂ္ဂါနံ တပေါ သုခေါ
}}

'''ပြည်ထောင်စုပါလီမန်'''&lt;ref name=pml&gt;၁၉၅၆ ခုနှစ်၊ ပြည်ထောင်စုပါလီမန်ဆိုင်ရာ လူမျိုးစုလွှတ်တော်နာယကနှင့် ဒုတိယနာယက၊ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌနှင့် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌတို့၏ လစာငွေများ (ပြင်ဆင်ချက်) အက်ဥပဒေ။ (၁၉၅၆ ခုနှစ်၊ အက်ဥပဒေအမှတ် ၃၈။)[https://www.mlis.gov.mm/mLsView.do;jsessionid=94AAF15FFED04B431CAD2036631DD59C?lawordSn=2813]{{Dead link|date=December 2025 }}&lt;/ref&gt; ({{lang-en|Union Parliament}}) သို့မဟုတ် '''ပါလီမန်'''{{efn|၁၉၄၇ခုနှစ် ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံအခြေခံဥပဒေတွင် မြန်မာဘာသာဖြင့် &quot;ပါလီမန်&quot; ဟုသာ သုံးနှုန်းထားပါသည်။}}&lt;ref name=c47&gt;ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ၏ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံအခြေခံဥပဒေ (၁၉၄၇ခုနှစ်)[https://www.mlis.gov.mm/lsScPop.do?lawordSn=2923]{{Dead link|date=December 2025 }}&lt;/ref&gt; သည် [[လွတ်လပ်ပြီးခေတ်မြန်မာနိုင်ငံ|ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ]]၏ [[လွှတ်တော်]]နှစ်ရပ်ပေါင်း ဥပဒေပြုလွှတ်တော် ဖြစ်ပြီး ပထမဦးဆုံး ပြည်ထောင်စုပါလီမန်ကို ၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် ဖွဲ့စည်းခဲ့ကာ ၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် [[တော်လှန်ရေးကောင်စီ]]မှ ဖျက်သိမ်းခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/in-depth-55872259|title=ဝန်ကြီးတွေ ဆေးတံသောက်တဲ့လွှတ်တော်၊ ဘက်ဂျက်နဲ့ အာဏာလုပွဲ|quote=၁၉၅၂ မှာ ပေါ်လာတဲ့ လူမျိုးစုနဲ့ ပြည်သူ့လွှတ်တော်နှစ်ရပ်ပေါင်းကို ပြည်ထောင်စုပါလီမန်အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ပါတယ်။}}&lt;/ref&gt; ပါလီမန်တွင် အထက်လွှတ်တော်အဖြစ် &quot;လူမျိုးစုလွှတ်တော်&quot; နှင့် အောက်လွှတ်တော်အဖြစ် &quot;[[ပြည်သူ့လွှတ်တော် (၁၉၅၂)|ပြည်သူ့လွှတ်တော်]]&quot; တို့ ပါဝင်ခဲ့သည်။ ၁၉၄၈မှ ၁၉၅၂ခုနှစ်အတွင်းကာလ၌ ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံ အခြေခံဥပဒေ ပုဒ်မ ၂၃၁ အရ [[တိုင်းပြည်ပြုလွှတ်‌တော်]]သည် ပါလီမန်လွှတ်တော် နည်းလမ်းကျနစွာ ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်ပြီးသည်အထိ ယာယီပါလီမန်အဖြစ် ဆက်လက်တည်မြဲကာ တာဝန်ဝတ္တရားများကို ဆက်လက် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။&lt;ref name=c47/&gt;

==မှတ်စု==
{{Notelist}}

==ကိုးကား==
{{Reflist}}


{{မြန်မာနိုင်ငံ၏ လွှတ်တော်များ}}


[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ လွှတ်တော်များ]]</text>
      <sha1>7e33mwvavyfgcsi5e5tf2u816d99sei</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1046820</id>
      <parentid>1046819</parentid>
      <timestamp>2026-08-06T18:16:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>နေနီဝန်း</username>
        <id>89694</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1046820</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6669" sha1="rcmn1yjzjvjqdl7wakl6881c90lb6hm" xml:space="preserve">{{Infobox Legislature
| name               = Union Parliament
| native_name        = {{my|ပြည်ထောင်စုပါလီမန်}}
| native_name_lang   = Burmese
| transcription_name = Pyidaungzu Parliman
| coa_pic            = State Seal of Burma (1948-1974) in colour.png
| coa_caption        = 
| coa_res            = 
| coa_alt            = 
| logo_pic           = 
| logo_caption       = 
| logo_res           = 
| logo_alt           = 
| house_type         = လွှတ်တော်နှစ်ရပ်ပေါင်း
| houses             = [[လူမျိုးစုလွှတ်တော်]]&lt;br/&gt;[[ပြည်သူ့လွှတ်တော် (၁၉၅၂)|ပြည်သူ့လွှတ်တော်]]
| term_limits        = 
| foundation         = {{Start date|1952}}
| disbanded          = {{End date|1962}}
| preceded_by        = [[တိုင်းပြည်ပြုလွှတ်‌တော်]] (၁၉၄၇-၁၉၄၈၊ ၁၉၄၈-၁၉၅၂ ယာယီပါလီမန်အဖြစ်)
| succeeded_by       = [[ပြည်သူ့လွှတ်တော် (၁၉၇၄)|ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] (၁၉၇၄-၁၉၈၈)
| seats              = 
| house1             = [[လူမျိုးစုလွှတ်တော်]]
| house2             = [[ပြည်သူ့လွှတ်တော် (၁၉၅၂)|ပြည်သူ့လွှတ်တော်]]
| structure1         = 
| structure1_res     = 
| structure1_alt     = 
| structure2         = 
| structure2_res     = 
| structure2_alt     = 
| political_groups1  = 
| political_groups2  = 
| committees1        = 
| committees2        = 
| joint_committees   = 
| voting_system1     = 
| voting_system2     = 
| last_election1     = [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၁၉၆၀|၁၉၆၀]]
| last_election2     = [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၁၉၆၀|၁၉၆၀]]
| session_room       = 
| session_res        = 
| session_alt        = 
| meeting_place      = 
| website            =
| footnotes          = 
| motto              = သမဂ္ဂါနံ တပေါ သုခေါ
}}

'''ပြည်ထောင်စုပါလီမန်'''&lt;ref name=pml&gt;၁၉၅၆ ခုနှစ်၊ ပြည်ထောင်စုပါလီမန်ဆိုင်ရာ လူမျိုးစုလွှတ်တော်နာယကနှင့် ဒုတိယနာယက၊ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌနှင့် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌတို့၏ လစာငွေများ (ပြင်ဆင်ချက်) အက်ဥပဒေ။ (၁၉၅၆ ခုနှစ်၊ အက်ဥပဒေအမှတ် ၃၈။)[https://www.mlis.gov.mm/mLsView.do;jsessionid=94AAF15FFED04B431CAD2036631DD59C?lawordSn=2813]{{Dead link|date=December 2025 }}&lt;/ref&gt; ({{lang-en|Union Parliament}}) သို့မဟုတ် '''ပါလီမန်'''{{efn|၁၉၄၇ခုနှစ် ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံအခြေခံဥပဒေတွင် မူလက မြန်မာဘာသာဖြင့် &quot;ပြည်ထောင်စုပါလီမန်&quot; အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် &quot;Union Parliament&quot; ဟုသာ ပြဋ္ဌာန်းထားခဲ့သော်လည်း တိုင်းပြည်ပြုလွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌမှ ၎င်း၏အခွင့်အာဏာကိုသုံး၍ &quot;ပြည်ထောင်စု&quot; နှင့် &quot;Union&quot; ဟူသော စာကားလုံးများကိုဖယ်ရှားခဲ့သည်။}}&lt;ref name=c47&gt;ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ၏ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံအခြေခံဥပဒေ (၁၉၄၇ခုနှစ်)[https://www.mlis.gov.mm/lsScPop.do?lawordSn=2923]{{Dead link|date=December 2025 }}&lt;/ref&gt; သည် [[လွတ်လပ်ပြီးခေတ်မြန်မာနိုင်ငံ|ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ]]၏ [[လွှတ်တော်]]နှစ်ရပ်ပေါင်း ဥပဒေပြုလွှတ်တော် ဖြစ်ပြီး ပထမဦးဆုံး ပြည်ထောင်စုပါလီမန်ကို ၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် ဖွဲ့စည်းခဲ့ကာ ၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် [[တော်လှန်ရေးကောင်စီ]]မှ ဖျက်သိမ်းခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/in-depth-55872259|title=ဝန်ကြီးတွေ ဆေးတံသောက်တဲ့လွှတ်တော်၊ ဘက်ဂျက်နဲ့ အာဏာလုပွဲ|quote=၁၉၅၂ မှာ ပေါ်လာတဲ့ လူမျိုးစုနဲ့ ပြည်သူ့လွှတ်တော်နှစ်ရပ်ပေါင်းကို ပြည်ထောင်စုပါလီမန်အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ပါတယ်။}}&lt;/ref&gt; ပါလီမန်တွင် အထက်လွှတ်တော်အဖြစ် &quot;လူမျိုးစုလွှတ်တော်&quot; နှင့် အောက်လွှတ်တော်အဖြစ် &quot;[[ပြည်သူ့လွှတ်တော် (၁၉၅၂)|ပြည်သူ့လွှတ်တော်]]&quot; တို့ ပါဝင်ခဲ့သည်။ ၁၉၄၈မှ ၁၉၅၂ခုနှစ်အတွင်းကာလ၌ ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံ အခြေခံဥပဒေ ပုဒ်မ ၂၃၁ အရ [[တိုင်းပြည်ပြုလွှတ်‌တော်]]သည် ပါလီမန်လွှတ်တော် နည်းလမ်းကျနစွာ ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်ပြီးသည်အထိ ယာယီပါလီမန်အဖြစ် ဆက်လက်တည်မြဲကာ တာဝန်ဝတ္တရားများကို ဆက်လက် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။&lt;ref name=c47/&gt;

==မှတ်စု==
{{Notelist}}

==ကိုးကား==
{{Reflist}}


{{မြန်မာနိုင်ငံ၏ လွှတ်တော်များ}}


[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ လွှတ်တော်များ]]</text>
      <sha1>rcmn1yjzjvjqdl7wakl6881c90lb6hm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1046821</id>
      <parentid>1046820</parentid>
      <timestamp>2026-08-06T18:16:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>နေနီဝန်း</username>
        <id>89694</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ typo ပြင်</comment>
      <origin>1046821</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6666" sha1="g5zih4cj6femeptlqbxj6trn9z0f22c" xml:space="preserve">{{Infobox Legislature
| name               = Union Parliament
| native_name        = {{my|ပြည်ထောင်စုပါလီမန်}}
| native_name_lang   = Burmese
| transcription_name = Pyidaungzu Parliman
| coa_pic            = State Seal of Burma (1948-1974) in colour.png
| coa_caption        = 
| coa_res            = 
| coa_alt            = 
| logo_pic           = 
| logo_caption       = 
| logo_res           = 
| logo_alt           = 
| house_type         = လွှတ်တော်နှစ်ရပ်ပေါင်း
| houses             = [[လူမျိုးစုလွှတ်တော်]]&lt;br/&gt;[[ပြည်သူ့လွှတ်တော် (၁၉၅၂)|ပြည်သူ့လွှတ်တော်]]
| term_limits        = 
| foundation         = {{Start date|1952}}
| disbanded          = {{End date|1962}}
| preceded_by        = [[တိုင်းပြည်ပြုလွှတ်‌တော်]] (၁၉၄၇-၁၉၄၈၊ ၁၉၄၈-၁၉၅၂ ယာယီပါလီမန်အဖြစ်)
| succeeded_by       = [[ပြည်သူ့လွှတ်တော် (၁၉၇၄)|ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] (၁၉၇၄-၁၉၈၈)
| seats              = 
| house1             = [[လူမျိုးစုလွှတ်တော်]]
| house2             = [[ပြည်သူ့လွှတ်တော် (၁၉၅၂)|ပြည်သူ့လွှတ်တော်]]
| structure1         = 
| structure1_res     = 
| structure1_alt     = 
| structure2         = 
| structure2_res     = 
| structure2_alt     = 
| political_groups1  = 
| political_groups2  = 
| committees1        = 
| committees2        = 
| joint_committees   = 
| voting_system1     = 
| voting_system2     = 
| last_election1     = [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၁၉၆၀|၁၉၆၀]]
| last_election2     = [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၁၉၆၀|၁၉၆၀]]
| session_room       = 
| session_res        = 
| session_alt        = 
| meeting_place      = 
| website            =
| footnotes          = 
| motto              = သမဂ္ဂါနံ တပေါ သုခေါ
}}

'''ပြည်ထောင်စုပါလီမန်'''&lt;ref name=pml&gt;၁၉၅၆ ခုနှစ်၊ ပြည်ထောင်စုပါလီမန်ဆိုင်ရာ လူမျိုးစုလွှတ်တော်နာယကနှင့် ဒုတိယနာယက၊ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌနှင့် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌတို့၏ လစာငွေများ (ပြင်ဆင်ချက်) အက်ဥပဒေ။ (၁၉၅၆ ခုနှစ်၊ အက်ဥပဒေအမှတ် ၃၈။)[https://www.mlis.gov.mm/mLsView.do;jsessionid=94AAF15FFED04B431CAD2036631DD59C?lawordSn=2813]{{Dead link|date=December 2025 }}&lt;/ref&gt; ({{lang-en|Union Parliament}}) သို့မဟုတ် '''ပါလီမန်'''{{efn|၁၉၄၇ခုနှစ် ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံအခြေခံဥပဒေတွင် မူလက မြန်မာဘာသာဖြင့် &quot;ပြည်ထောင်စုပါလီမန်&quot; အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် &quot;Union Parliament&quot; ဟုသာ ပြဋ္ဌာန်းထားခဲ့သော်လည်း တိုင်းပြည်ပြုလွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌမှ ၎င်း၏အခွင့်အာဏာကိုသုံး၍ &quot;ပြည်ထောင်စု&quot; နှင့် &quot;Union&quot; ဟူသော စကားလုံးများကိုဖယ်ရှားခဲ့သည်။}}&lt;ref name=c47&gt;ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ၏ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံအခြေခံဥပဒေ (၁၉၄၇ခုနှစ်)[https://www.mlis.gov.mm/lsScPop.do?lawordSn=2923]{{Dead link|date=December 2025 }}&lt;/ref&gt; သည် [[လွတ်လပ်ပြီးခေတ်မြန်မာနိုင်ငံ|ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ]]၏ [[လွှတ်တော်]]နှစ်ရပ်ပေါင်း ဥပဒေပြုလွှတ်တော် ဖြစ်ပြီး ပထမဦးဆုံး ပြည်ထောင်စုပါလီမန်ကို ၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် ဖွဲ့စည်းခဲ့ကာ ၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် [[တော်လှန်ရေးကောင်စီ]]မှ ဖျက်သိမ်းခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/in-depth-55872259|title=ဝန်ကြီးတွေ ဆေးတံသောက်တဲ့လွှတ်တော်၊ ဘက်ဂျက်နဲ့ အာဏာလုပွဲ|quote=၁၉၅၂ မှာ ပေါ်လာတဲ့ လူမျိုးစုနဲ့ ပြည်သူ့လွှတ်တော်နှစ်ရပ်ပေါင်းကို ပြည်ထောင်စုပါလီမန်အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ပါတယ်။}}&lt;/ref&gt; ပါလီမန်တွင် အထက်လွှတ်တော်အဖြစ် &quot;လူမျိုးစုလွှတ်တော်&quot; နှင့် အောက်လွှတ်တော်အဖြစ် &quot;[[ပြည်သူ့လွှတ်တော် (၁၉၅၂)|ပြည်သူ့လွှတ်တော်]]&quot; တို့ ပါဝင်ခဲ့သည်။ ၁၉၄၈မှ ၁၉၅၂ခုနှစ်အတွင်းကာလ၌ ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံ အခြေခံဥပဒေ ပုဒ်မ ၂၃၁ အရ [[တိုင်းပြည်ပြုလွှတ်‌တော်]]သည် ပါလီမန်လွှတ်တော် နည်းလမ်းကျနစွာ ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်ပြီးသည်အထိ ယာယီပါလီမန်အဖြစ် ဆက်လက်တည်မြဲကာ တာဝန်ဝတ္တရားများကို ဆက်လက် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။&lt;ref name=c47/&gt;

==မှတ်စု==
{{Notelist}}

==ကိုးကား==
{{Reflist}}


{{မြန်မာနိုင်ငံ၏ လွှတ်တော်များ}}


[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ လွှတ်တော်များ]]</text>
      <sha1>g5zih4cj6femeptlqbxj6trn9z0f22c</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1046824</id>
      <parentid>1046821</parentid>
      <timestamp>2026-08-06T18:23:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>နေနီဝန်း</username>
        <id>89694</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1046824</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6687" sha1="8dz59ba8psxgpoywd8s07tg3q95mhl3" xml:space="preserve">{{Infobox Legislature
| name               = Union Parliament
| native_name        = {{my|ပြည်ထောင်စုပါလီမန်}}
| native_name_lang   = Burmese
| transcription_name = Pyidaungzu Parliman
| coa_pic            = State Seal of Burma (1948-1974) in colour.png
| coa_caption        = 
| coa_res            = 
| coa_alt            = 
| logo_pic           = 
| logo_caption       = 
| logo_res           = 
| logo_alt           = 
| house_type         = လွှတ်တော်နှစ်ရပ်ပေါင်း
| houses             = [[လူမျိုးစုလွှတ်တော်]]&lt;br/&gt;[[ပြည်သူ့လွှတ်တော် (၁၉၅၂)|ပြည်သူ့လွှတ်တော်]]
| term_limits        = 
| foundation         = {{Start date|1952}}
| disbanded          = {{End date|1962}}
| preceded_by        = [[တိုင်းပြည်ပြုလွှတ်‌တော်]] (၁၉၄၇-၁၉၄၈၊ ၁၉၄၈-၁၉၅၂ ယာယီပါလီမန်အဖြစ်)
| succeeded_by       = [[ပြည်သူ့လွှတ်တော် (၁၉၇၄)|ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] (၁၉၇၄-၁၉၈၈)
| seats              = 
| house1             = [[လူမျိုးစုလွှတ်တော်]]
| house2             = [[ပြည်သူ့လွှတ်တော် (၁၉၅၂)|ပြည်သူ့လွှတ်တော်]]
| structure1         = 
| structure1_res     = 
| structure1_alt     = 
| structure2         = 
| structure2_res     = 
| structure2_alt     = 
| political_groups1  = 
| political_groups2  = 
| committees1        = 
| committees2        = 
| joint_committees   = 
| voting_system1     = 
| voting_system2     = 
| last_election1     = [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၁၉၆၀|၁၉၆၀]]
| last_election2     = [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၁၉၆၀|၁၉၆၀]]
| session_room       = 
| session_res        = 
| session_alt        = 
| meeting_place      = 
| website            =
| footnotes          = 
| motto              = သမဂ္ဂါနံ တပေါ သုခေါ
}}

'''ပြည်ထောင်စုပါလီမန်'''&lt;ref name=pml&gt;၁၉၅၆ ခုနှစ်၊ ပြည်ထောင်စုပါလီမန်ဆိုင်ရာ လူမျိုးစုလွှတ်တော်နာယကနှင့် ဒုတိယနာယက၊ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌနှင့် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌတို့၏ လစာငွေများ (ပြင်ဆင်ချက်) အက်ဥပဒေ။ (၁၉၅၆ ခုနှစ်၊ အက်ဥပဒေအမှတ် ၃၈။)[https://www.mlis.gov.mm/mLsView.do;jsessionid=94AAF15FFED04B431CAD2036631DD59C?lawordSn=2813]{{Dead link|date=December 2025 }}&lt;/ref&gt; ({{lang-en|Union Parliament}}) သို့မဟုတ် '''ပါလီမန်'''{{efn|၁၉၄၇ခုနှစ် ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံအခြေခံဥပဒေတွင် မူလက မြန်မာဘာသာဖြင့် &quot;ပြည်ထောင်စုပါလီမန်&quot; အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် &quot;Union Parliament&quot; ဟုသာ ပြဋ္ဌာန်းထားခဲ့သော်လည်း တိုင်းပြည်ပြုလွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌမှ ၎င်း၏အခွင့်အာဏာကိုသုံး၍ &quot;ပြည်ထောင်စု&quot; နှင့် &quot;Union&quot; ဟူသော စကားလုံးများကိုဖယ်ရှားခဲ့သည်။}}&lt;ref name=c47&gt;ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ၏ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံအခြေခံဥပဒေ (၁၉၄၇ခုနှစ်)[https://www.mlis.gov.mm/lsScPop.do?lawordSn=2923]{{Dead link|date=December 2025 }}&lt;/ref&gt; သည် [[လွတ်လပ်ပြီးခေတ်မြန်မာနိုင်ငံ|ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ]]၏ [[လွှတ်တော်]]နှစ်ရပ်ပေါင်း ဥပဒေပြုလွှတ်တော် ဖြစ်ပြီး ပထမဦးဆုံး ပြည်ထောင်စုပါလီမန်ကို ၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် ဖွဲ့စည်းခဲ့ကာ ၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် [[တော်လှန်ရေးကောင်စီ]]မှ ဖျက်သိမ်းခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/in-depth-55872259|title=ဝန်ကြီးတွေ ဆေးတံသောက်တဲ့လွှတ်တော်၊ ဘက်ဂျက်နဲ့ အာဏာလုပွဲ|work=BBC|language=my|quote=၁၉၅၂ မှာ ပေါ်လာတဲ့ လူမျိုးစုနဲ့ ပြည်သူ့လွှတ်တော်နှစ်ရပ်ပေါင်းကို ပြည်ထောင်စုပါလီမန်အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ပါတယ်။}}&lt;/ref&gt; ပါလီမန်တွင် အထက်လွှတ်တော်အဖြစ် &quot;လူမျိုးစုလွှတ်တော်&quot; နှင့် အောက်လွှတ်တော်အဖြစ် &quot;[[ပြည်သူ့လွှတ်တော် (၁၉၅၂)|ပြည်သူ့လွှတ်တော်]]&quot; တို့ ပါဝင်ခဲ့သည်။ ၁၉၄၈မှ ၁၉၅၂ခုနှစ်အတွင်းကာလ၌ ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံ အခြေခံဥပဒေ ပုဒ်မ ၂၃၁ အရ [[တိုင်းပြည်ပြုလွှတ်‌တော်]]သည် ပါလီမန်လွှတ်တော် နည်းလမ်းကျနစွာ ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်ပြီးသည်အထိ ယာယီပါလီမန်အဖြစ် ဆက်လက်တည်မြဲကာ တာဝန်ဝတ္တရားများကို ဆက်လက် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။&lt;ref name=c47/&gt;

==မှတ်စု==
{{Notelist}}

==ကိုးကား==
{{Reflist}}


{{မြန်မာနိုင်ငံ၏ လွှတ်တော်များ}}


[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ လွှတ်တော်များ]]</text>
      <sha1>8dz59ba8psxgpoywd8s07tg3q95mhl3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>လူမျိုးစုလွှတ်တော်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>58201</id>
    <revision>
      <id>1046809</id>
      <parentid>955434</parentid>
      <timestamp>2026-08-06T18:02:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>နေနီဝန်း</username>
        <id>89694</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ ပါလီမန်လွှတ်တော်များကို ၁၉၅၂ခုနှစ်မှာမှစတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့တာပါ။</comment>
      <origin>1046809</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5249" sha1="ozaclq31owrultwb89t4m3euclt0qwu" xml:space="preserve">{{Infobox Legislature
| name               = Chamber of Nationalities
| native_name        = {{my|လူမျိုးစုလွှတ်တော်}}
| native_name_lang   = Burmese
| transcription_name = Lumyozu Hluttaw
| coa_pic            = 
| coa_caption        = 
| coa_res            = 
| coa_alt            = 
| logo_pic           = 
| logo_caption       = 
| logo_res           = 
| logo_alt           = 
| house_type         = [[အထက်လွှတ်တော်]]
| body               = ပြည်ထောင်စုပါလီမန်
| houses             = 
| term_limits        = 
| foundation         = {{Start date|၁၉၅၂}}
| disbanded          = {{End date|၁၉၆၂}}
| leader1_type       = ဥက္ကဋ္ဌ
| leader1            = 
| preceded_by        = မြန်မာ့ဥပဒေပြုလွှတ်တော်
| succeeded_by       = [[ပြည်သူ့လွှတ်တော် (၁၉၇၄)|ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] (၁၉၇၄-၁၉၈၈)
| seats              = ၁၂၅
| structure1         = 
| structure1_res     = 
| structure1_alt     = 
| political_groups1  = 
| committees1        = 
| joint_committees   = 
| voting_system1     = 
| last_election1     = [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၁၉၆၀|၁၉၆၀]]
| session_room       = 
| session_res        = 
| session_alt        = 
| meeting_place      =  [[ဝန်ကြီးများရုံး (ရန်ကုန်)|အတွင်းဝန်ရုံး]]၊ [[ရန်ကုန်မြို့]]
| website            = &lt;!-- {{URL|www.example.com}} --&gt;
| footnotes          = 
| motto              = 
}}

'''လူမျိုးစုလွှတ်တော်''' ({{lang-en|Chamber of Nationalities}}) သည် ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံ [[ပြည်ထောင်စုပါလီမန်]]၏ [[အထက်လွှတ်တော်]] ဖြစ်ပြီး ၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/in-depth-55872259|title=ဝန်ကြီးတွေ ဆေးတံသောက်တဲ့လွှတ်တော်၊ ဘက်ဂျက်နဲ့ အာဏာလုပွဲ}}&lt;/ref&gt; လူမျိုးစုလွှတ်တော်သည် မြန်မာနိုင်ငံတွင်းရှိ တိုင်းရင်းသား လူမျိုးစုများအား ပြည်ထောင်စုအုပ်ချုပ်ရေးတွင် ပါဝင်နိုင်စေရန် ဖွဲ့စည်းခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

လူမျိုးစုလွှတ်တော်တွင် အမတ်နေရာ ၁၂၅ နေရာပါဝင်ပြီး ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းအသီးသီးမှ ကိုယ်စားလှယ်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ [[ရှမ်းပြည်နယ်]]အတွက် ၂၅ နေရာ၊ [[ကချင်ပြည်နယ်]]အတွက် ၁၂ နေရာ၊ ချင်းဝိသေသတိုင်း (ယခု [[ချင်းပြည်နယ်]]) အတွက် ၈ နေရာ၊ ကရင်နီပြည်နယ် (ယခု [[ကယားပြည်နယ်]]) အတွက် ၃ နေရာ၊ [[ကရင်လူမျိုး]]များအတွက် ၂၄ နေရာနှင့် အင်္ဂလိပ်-မြန်မာကပြားများ အတွက် ၄ နေရာအပါအဝင် အခြားနယ်မြေများ (တိုင်းများအပါအဝင်) အတွက် ၅၃ နေရာ တို့ဖြစ်သည်။ ၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် [[နေဝင်း၊ ဦး|ဦးနေဝင်း]] မှ အာဏာသိမ်းပြီးနောက် လူမျိုးစုလွှတ်တော်ကို ဖျက်သိမ်းခဲ့သည်။

==လူမျိုးစုလွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌများ==
#[[စဝ်ရွှေသိုက်၊ (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|စဝ်ရွှေသိုက်]] (၁၉၅၂-၁၉၆၀)&lt;ref&gt;{{cite book|last=Houtman|first=Gustaaf|title=Traditions of Buddhist Practice in Burma|publisher=School of Oriental and African Studies, London University|date=1990|pages=275}}&lt;/ref&gt;
#စဝ်ခွန်ကြည် (၁၉၆၀-၁၉၆၂)

== ကိုးကား ==
{{Reflist}}
*{{cite web |url=http://www.blc-burma.org/html/Constitution/1947.html |title=The Constitution of the Union of Burma |accessdate=2006-07-07 |year=1947 |archivedate=30 June 2015 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150630025838/http://www.blc-burma.org/html/Constitution/1947.html }}


{{မြန်မာနိုင်ငံ၏ လွှတ်တော်များ}}

[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ လွှတ်တော်များ]]</text>
      <sha1>ozaclq31owrultwb89t4m3euclt0qwu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1046813</id>
      <parentid>1046809</parentid>
      <timestamp>2026-08-06T18:09:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>နေနီဝန်း</username>
        <id>89694</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ ၁၉၄၇အခြေခံဥပဒေအရ ၁၉၄၈မှ၁၉၅၂အထိ ယာယီပါလီမန်</comment>
      <origin>1046813</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5359" sha1="4g1s24pkvqq3afqkgqgku74fwonofnf" xml:space="preserve">{{Infobox Legislature
| name               = Chamber of Nationalities
| native_name        = {{my|လူမျိုးစုလွှတ်တော်}}
| native_name_lang   = Burmese
| transcription_name = Lumyozu Hluttaw
| coa_pic            = 
| coa_caption        = 
| coa_res            = 
| coa_alt            = 
| logo_pic           = 
| logo_caption       = 
| logo_res           = 
| logo_alt           = 
| house_type         = [[အထက်လွှတ်တော်]]
| body               = ပြည်ထောင်စုပါလီမန်
| houses             = 
| term_limits        = 
| foundation         = {{Start date|၁၉၅၂}}
| disbanded          = {{End date|၁၉၆၂}}
| leader1_type       = ဥက္ကဋ္ဌ
| leader1            = 
| preceded_by        = [[တိုင်းပြည်ပြုလွှတ်‌တော်]] (၁၉၄၇-၁၉၄၈၊ ၁၉၄၈-၁၉၅၂ ယာယီပါလီမန်အဖြစ်)
| succeeded_by       = [[ပြည်သူ့လွှတ်တော် (၁၉၇၄)|ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] (၁၉၇၄-၁၉၈၈)
| seats              = ၁၂၅
| structure1         = 
| structure1_res     = 
| structure1_alt     = 
| political_groups1  = 
| committees1        = 
| joint_committees   = 
| voting_system1     = 
| last_election1     = [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၁၉၆၀|၁၉၆၀]]
| session_room       = 
| session_res        = 
| session_alt        = 
| meeting_place      =  [[ဝန်ကြီးများရုံး (ရန်ကုန်)|အတွင်းဝန်ရုံး]]၊ [[ရန်ကုန်မြို့]]
| website            = &lt;!-- {{URL|www.example.com}} --&gt;
| footnotes          = 
| motto              = 
}}

'''လူမျိုးစုလွှတ်တော်''' ({{lang-en|Chamber of Nationalities}}) သည် ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံ [[ပြည်ထောင်စုပါလီမန်]]၏ [[အထက်လွှတ်တော်]] ဖြစ်ပြီး ၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/in-depth-55872259|title=ဝန်ကြီးတွေ ဆေးတံသောက်တဲ့လွှတ်တော်၊ ဘက်ဂျက်နဲ့ အာဏာလုပွဲ}}&lt;/ref&gt; လူမျိုးစုလွှတ်တော်သည် မြန်မာနိုင်ငံတွင်းရှိ တိုင်းရင်းသား လူမျိုးစုများအား ပြည်ထောင်စုအုပ်ချုပ်ရေးတွင် ပါဝင်နိုင်စေရန် ဖွဲ့စည်းခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

လူမျိုးစုလွှတ်တော်တွင် အမတ်နေရာ ၁၂၅ နေရာပါဝင်ပြီး ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းအသီးသီးမှ ကိုယ်စားလှယ်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ [[ရှမ်းပြည်နယ်]]အတွက် ၂၅ နေရာ၊ [[ကချင်ပြည်နယ်]]အတွက် ၁၂ နေရာ၊ ချင်းဝိသေသတိုင်း (ယခု [[ချင်းပြည်နယ်]]) အတွက် ၈ နေရာ၊ ကရင်နီပြည်နယ် (ယခု [[ကယားပြည်နယ်]]) အတွက် ၃ နေရာ၊ [[ကရင်လူမျိုး]]များအတွက် ၂၄ နေရာနှင့် အင်္ဂလိပ်-မြန်မာကပြားများ အတွက် ၄ နေရာအပါအဝင် အခြားနယ်မြေများ (တိုင်းများအပါအဝင်) အတွက် ၅၃ နေရာ တို့ဖြစ်သည်။ ၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် [[နေဝင်း၊ ဦး|ဦးနေဝင်း]] မှ အာဏာသိမ်းပြီးနောက် လူမျိုးစုလွှတ်တော်ကို ဖျက်သိမ်းခဲ့သည်။

==လူမျိုးစုလွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌများ==
#[[စဝ်ရွှေသိုက်၊ (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|စဝ်ရွှေသိုက်]] (၁၉၅၂-၁၉၆၀)&lt;ref&gt;{{cite book|last=Houtman|first=Gustaaf|title=Traditions of Buddhist Practice in Burma|publisher=School of Oriental and African Studies, London University|date=1990|pages=275}}&lt;/ref&gt;
#စဝ်ခွန်ကြည် (၁၉၆၀-၁၉၆၂)

== ကိုးကား ==
{{Reflist}}
*{{cite web |url=http://www.blc-burma.org/html/Constitution/1947.html |title=The Constitution of the Union of Burma |accessdate=2006-07-07 |year=1947 |archivedate=30 June 2015 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150630025838/http://www.blc-burma.org/html/Constitution/1947.html }}


{{မြန်မာနိုင်ငံ၏ လွှတ်တော်များ}}

[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ လွှတ်တော်များ]]</text>
      <sha1>4g1s24pkvqq3afqkgqgku74fwonofnf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ပြည်သူ့လွှတ်တော် (၁၉၅၂)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>58202</id>
    <revision>
      <id>1046811</id>
      <parentid>955433</parentid>
      <timestamp>2026-08-06T18:06:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>နေနီဝန်း</username>
        <id>89694</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ ခုနှစ်အမှားပြင်ဆင်၊ ကိုးကားထည့်သွင်း။</comment>
      <origin>1046811</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3829" sha1="nii7mmdmrty71mv5l9mjuhk8hpo3s25" xml:space="preserve">{{Infobox Legislature
| name               = Chamber of Deputies
| native_name        = {{my|ပြည်သူ့လွှတ်တော်}}
| native_name_lang   = Burmese
| transcription_name = Pyithu Hluttaw
| coa_pic            = 
| coa_caption        = 
| coa_res            = 
| coa_alt            = 
| logo_pic           = 
| logo_caption       = 
| logo_res           = 
| logo_alt           = 
| house_type         = [[အောက်လွှတ်တော်]]
| body               = ပြည်ထောင်စုပါလီမန်
| houses             = 
| term_limits        = 
| foundation         = {{Start date|1952}}
| disbanded          = {{End date|1962}}
| preceded_by        = မြန်မာ့ဥပဒေပြုလွှတ်တော်
| leader1_type       = ဥက္ကဋ္ဌ
| leader1            = 
| succeeded_by       = [[ပြည်သူ့လွှတ်တော် (၁၉၇၄)|ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] (၁၉၇၄-၁၉၈၈)
| seats              = ၂၅၀
| structure1         = 
| structure1_res     = 
| structure1_alt     = 
| political_groups1  = 
| committees1        = 
| committees2        = 
| joint_committees   = 
| voting_system1     = 
| last_election1     = [[မြန်မာ့အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၁၉၆၀|၁၉၆၀]]
| session_room       = Pyithu Hluttaw in 1950s.jpg
| session_res        = 250px
| session_alt        = 
| meeting_place      = [[ဝန်ကြီးများရုံး (ရန်ကုန်)|အတွင်းဝန်ရုံး]]၊ [[ရန်ကုန်မြို့]]
| website            = &lt;!-- {{URL|www.example.com}} --&gt;
| footnotes          = 
| motto              = 
}}

'''ပြည်သူ့လွှတ်တော်''' ({{lang-en|Chamber of Deputies}}) သည် ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံ [[ပြည်ထောင်စုပါလီမန်]]၏ [[အောက်လွှတ်တော်]] ဖြစ်ပြီး ၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/in-depth-55872259|title=ဝန်ကြီးတွေ ဆေးတံသောက်တဲ့လွှတ်တော်၊ ဘက်ဂျက်နဲ့ အာဏာလုပွဲ|quote=၁၉၅၂ မှာ ပေါ်လာတဲ့ လူမျိုးစုနဲ့ ပြည်သူ့လွှတ်တော်နှစ်ရပ်ပေါင်းကို ပြည်ထောင်စုပါလီမန်အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ပါတယ်။}}&lt;/ref&gt; ၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် [[နေဝင်း၊ ဦး|ဦးနေဝင်း]] မှ အာဏာသိမ်းပြီးနောက် လွှတ်တော်ကို ဖျက်သိမ်းခဲ့သည်။

==ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌများ==
#ဦးမြ
#[[အောင်၊ ဗိုလ်မှူး (ရဲဘော်သုံးကျိပ်)|ဗိုလ်မှူးအောင်]]
#[[မန်းဘဆိုင်]]
#

==ကိုးကား==
*{{cite web |url=http://www.blc-burma.org/html/Constitution/1947.html |title=The Constitution of the Union of Burma |accessdate=2015-06-27 |year=1947 |archivedate=30 June 2015 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150630025838/http://www.blc-burma.org/html/Constitution/1947.html }}


{{မြန်မာနိုင်ငံ၏ လွှတ်တော်များ}}

[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ လွှတ်တော်များ]]
[[ကဏ္ဍ:ပြည်သူ့လွှတ်တော်]]</text>
      <sha1>nii7mmdmrty71mv5l9mjuhk8hpo3s25</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1046814</id>
      <parentid>1046811</parentid>
      <timestamp>2026-08-06T18:10:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>နေနီဝန်း</username>
        <id>89694</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ ၁၉၄၇အခြေခံဥပဒေအရ ၁၉၄၈-၁၉၅၂ယာယီပါလီမန်</comment>
      <origin>1046814</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3939" sha1="rfv8p0w9ii35qfis8ludcvjdt1k88nb" xml:space="preserve">{{Infobox Legislature
| name               = Chamber of Deputies
| native_name        = {{my|ပြည်သူ့လွှတ်တော်}}
| native_name_lang   = Burmese
| transcription_name = Pyithu Hluttaw
| coa_pic            = 
| coa_caption        = 
| coa_res            = 
| coa_alt            = 
| logo_pic           = 
| logo_caption       = 
| logo_res           = 
| logo_alt           = 
| house_type         = [[အောက်လွှတ်တော်]]
| body               = ပြည်ထောင်စုပါလီမန်
| houses             = 
| term_limits        = 
| foundation         = {{Start date|1952}}
| disbanded          = {{End date|1962}}
| preceded_by        = [[တိုင်းပြည်ပြုလွှတ်‌တော်]] (၁၉၄၇-၁၉၄၈၊ ၁၉၄၈-၁၉၅၂ ယာယီပါလီမန်အဖြစ်)
| leader1_type       = ဥက္ကဋ္ဌ
| leader1            = 
| succeeded_by       = [[ပြည်သူ့လွှတ်တော် (၁၉၇၄)|ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] (၁၉၇၄-၁၉၈၈)
| seats              = ၂၅၀
| structure1         = 
| structure1_res     = 
| structure1_alt     = 
| political_groups1  = 
| committees1        = 
| committees2        = 
| joint_committees   = 
| voting_system1     = 
| last_election1     = [[မြန်မာ့အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၁၉၆၀|၁၉၆၀]]
| session_room       = Pyithu Hluttaw in 1950s.jpg
| session_res        = 250px
| session_alt        = 
| meeting_place      = [[ဝန်ကြီးများရုံး (ရန်ကုန်)|အတွင်းဝန်ရုံး]]၊ [[ရန်ကုန်မြို့]]
| website            = &lt;!-- {{URL|www.example.com}} --&gt;
| footnotes          = 
| motto              = 
}}

'''ပြည်သူ့လွှတ်တော်''' ({{lang-en|Chamber of Deputies}}) သည် ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံ [[ပြည်ထောင်စုပါလီမန်]]၏ [[အောက်လွှတ်တော်]] ဖြစ်ပြီး ၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/in-depth-55872259|title=ဝန်ကြီးတွေ ဆေးတံသောက်တဲ့လွှတ်တော်၊ ဘက်ဂျက်နဲ့ အာဏာလုပွဲ|quote=၁၉၅၂ မှာ ပေါ်လာတဲ့ လူမျိုးစုနဲ့ ပြည်သူ့လွှတ်တော်နှစ်ရပ်ပေါင်းကို ပြည်ထောင်စုပါလီမန်အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ပါတယ်။}}&lt;/ref&gt; ၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် [[နေဝင်း၊ ဦး|ဦးနေဝင်း]] မှ အာဏာသိမ်းပြီးနောက် လွှတ်တော်ကို ဖျက်သိမ်းခဲ့သည်။

==ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌများ==
#ဦးမြ
#[[အောင်၊ ဗိုလ်မှူး (ရဲဘော်သုံးကျိပ်)|ဗိုလ်မှူးအောင်]]
#[[မန်းဘဆိုင်]]
#

==ကိုးကား==
*{{cite web |url=http://www.blc-burma.org/html/Constitution/1947.html |title=The Constitution of the Union of Burma |accessdate=2015-06-27 |year=1947 |archivedate=30 June 2015 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150630025838/http://www.blc-burma.org/html/Constitution/1947.html }}


{{မြန်မာနိုင်ငံ၏ လွှတ်တော်များ}}

[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ လွှတ်တော်များ]]
[[ကဏ္ဍ:ပြည်သူ့လွှတ်တော်]]</text>
      <sha1>rfv8p0w9ii35qfis8ludcvjdt1k88nb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1046815</id>
      <parentid>1046814</parentid>
      <timestamp>2026-08-06T18:12:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>နေနီဝန်း</username>
        <id>89694</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[ပြည်သူ့လွှတ်တော် (၁၉၄၈)]] စာမျက်နှာကို [[ပြည်သူ့လွှတ်တော် (၁၉၅၂)]] သို့ နေနီဝန်းက ရွှေ့ခဲ့သည်: ပြည်ထောင်စ​ုပါလီမန်လွှတ်တော်နှစ်ရပ်ကို ၁၉၅၂မှစတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့တာလို့ သိရပါတယ်။</comment>
      <origin>1046814</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3939" sha1="rfv8p0w9ii35qfis8ludcvjdt1k88nb" xml:space="preserve">{{Infobox Legislature
| name               = Chamber of Deputies
| native_name        = {{my|ပြည်သူ့လွှတ်တော်}}
| native_name_lang   = Burmese
| transcription_name = Pyithu Hluttaw
| coa_pic            = 
| coa_caption        = 
| coa_res            = 
| coa_alt            = 
| logo_pic           = 
| logo_caption       = 
| logo_res           = 
| logo_alt           = 
| house_type         = [[အောက်လွှတ်တော်]]
| body               = ပြည်ထောင်စုပါလီမန်
| houses             = 
| term_limits        = 
| foundation         = {{Start date|1952}}
| disbanded          = {{End date|1962}}
| preceded_by        = [[တိုင်းပြည်ပြုလွှတ်‌တော်]] (၁၉၄၇-၁၉၄၈၊ ၁၉၄၈-၁၉၅၂ ယာယီပါလီမန်အဖြစ်)
| leader1_type       = ဥက္ကဋ္ဌ
| leader1            = 
| succeeded_by       = [[ပြည်သူ့လွှတ်တော် (၁၉၇၄)|ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] (၁၉၇၄-၁၉၈၈)
| seats              = ၂၅၀
| structure1         = 
| structure1_res     = 
| structure1_alt     = 
| political_groups1  = 
| committees1        = 
| committees2        = 
| joint_committees   = 
| voting_system1     = 
| last_election1     = [[မြန်မာ့အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၁၉၆၀|၁၉၆၀]]
| session_room       = Pyithu Hluttaw in 1950s.jpg
| session_res        = 250px
| session_alt        = 
| meeting_place      = [[ဝန်ကြီးများရုံး (ရန်ကုန်)|အတွင်းဝန်ရုံး]]၊ [[ရန်ကုန်မြို့]]
| website            = &lt;!-- {{URL|www.example.com}} --&gt;
| footnotes          = 
| motto              = 
}}

'''ပြည်သူ့လွှတ်တော်''' ({{lang-en|Chamber of Deputies}}) သည် ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံ [[ပြည်ထောင်စုပါလီမန်]]၏ [[အောက်လွှတ်တော်]] ဖြစ်ပြီး ၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/in-depth-55872259|title=ဝန်ကြီးတွေ ဆေးတံသောက်တဲ့လွှတ်တော်၊ ဘက်ဂျက်နဲ့ အာဏာလုပွဲ|quote=၁၉၅၂ မှာ ပေါ်လာတဲ့ လူမျိုးစုနဲ့ ပြည်သူ့လွှတ်တော်နှစ်ရပ်ပေါင်းကို ပြည်ထောင်စုပါလီမန်အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ပါတယ်။}}&lt;/ref&gt; ၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် [[နေဝင်း၊ ဦး|ဦးနေဝင်း]] မှ အာဏာသိမ်းပြီးနောက် လွှတ်တော်ကို ဖျက်သိမ်းခဲ့သည်။

==ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌများ==
#ဦးမြ
#[[အောင်၊ ဗိုလ်မှူး (ရဲဘော်သုံးကျိပ်)|ဗိုလ်မှူးအောင်]]
#[[မန်းဘဆိုင်]]
#

==ကိုးကား==
*{{cite web |url=http://www.blc-burma.org/html/Constitution/1947.html |title=The Constitution of the Union of Burma |accessdate=2015-06-27 |year=1947 |archivedate=30 June 2015 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150630025838/http://www.blc-burma.org/html/Constitution/1947.html }}


{{မြန်မာနိုင်ငံ၏ လွှတ်တော်များ}}

[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ လွှတ်တော်များ]]
[[ကဏ္ဍ:ပြည်သူ့လွှတ်တော်]]</text>
      <sha1>rfv8p0w9ii35qfis8ludcvjdt1k88nb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>တမ်းပလိတ်:မြန်မာနိုင်ငံ၏ လွှတ်တော်များ</title>
    <ns>10</ns>
    <id>58285</id>
    <revision>
      <id>1046808</id>
      <parentid>916650</parentid>
      <timestamp>2026-08-06T17:59:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>နေနီဝန်း</username>
        <id>89694</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ ခုနှစ်အမှားပြင်ဆင်</comment>
      <origin>1046808</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3842" sha1="4qhtg42xwvar6wqhz5axfj92ksz3o5g" xml:space="preserve">{{Navbox
| name       = မြန်မာနိုင်ငံ၏ လွှတ်တော်များ
| title      = မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဥပဒေပြုလွှတ်တော်များ
| listclass  = hlist
| state      = {{{state|autocollapse}}}

| above      = '''[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေး]]'''
| image      =

| group1     = [[ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]]
| list1      =
* [[အမျိုးသားလွှတ်တော်]] (အထက်လွှတ်တော်)
* [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] (အောက်လွှတ်တော်)

| group2     = [[ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်များ|ပြည်နယ်လွှတ်တော်များ]]
| list2      =
* [[ကချင်ပြည်နယ် လွှတ်တော်]]
* [[ကယားပြည်နယ် လွှတ်တော်]]
* [[ကရင်ပြည်နယ် လွှတ်တော်]]
* [[ချင်းပြည်နယ် လွှတ်တော်]]
* [[မွန်ပြည်နယ် လွှတ်တော်]]
* [[ရခိုင်ပြည်နယ် လွှတ်တော်]]
* [[ရှမ်းပြည်နယ် လွှတ်တော်]]

| group3    = [[ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်များ|တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်များ]]
| list3     =
* [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်]]
* [[တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်]]
* [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်]]
* [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်]]
* [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်]]
* [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်]]
* [[ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်]]

| group4    = စင်ပြိုင်
| list4     =
* [[ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံအမျိုးသားကောင်စီ|ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ အမျိုးသားကောင်စီ]] (၁၉၉၂–၂၀၁၂)
* [[ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ကိုယ်စားပြုကော်မတီ]] (၂၀၂၁-လက်ရှိ)

| group5    = ယခင်လွှတ်တော်များ
| list5     =
* [[ဥပဒေပြုကောင်စီ (မြန်မာနိုင်ငံ)|ဥပဒေပြုကောင်စီ]] (၁၉၂၃–၁၉၃၅) 
* [[မြန်မာနိုင်ငံ ဥပဒေပြုလွှတ်တော်]] (၁၉၃၅–၁၉၄၇) 
*[[တိုင်းပြည်ပြုလွှတ်‌တော်]] (၁၉၄၇-၁၉၅၂)
* [[ပြည်ထောင်စုပါလီမန်]] (၁၉၅၂–၁၉၆၂) ([[လူမျိုးစုလွှတ်တော်]]
* [[ပြည်သူ့လွှတ်တော် (၁၉၄၈)|ပြည်သူ့လွှတ်တော်]])
* [[ပြည်သူ့လွှတ်တော် (၁၉၇၄)|ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] (၁၉၇၄–၁၉၈၈)

|below=
}}&lt;noinclude&gt;
{{collapsible option}}

[[Category:မြန်မာနိုင်ငံ တမ်းပလိတ်များ]]

&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>4qhtg42xwvar6wqhz5axfj92ksz3o5g</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1046823</id>
      <parentid>1046808</parentid>
      <timestamp>2026-08-06T18:20:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>နေနီဝန်း</username>
        <id>89694</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ ခုနှစ်ပြင်ဆင်</comment>
      <origin>1046823</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3842" sha1="2mrnf1bm7785f5i58q14099g79gm182" xml:space="preserve">{{Navbox
| name       = မြန်မာနိုင်ငံ၏ လွှတ်တော်များ
| title      = မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဥပဒေပြုလွှတ်တော်များ
| listclass  = hlist
| state      = {{{state|autocollapse}}}

| above      = '''[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေး]]'''
| image      =

| group1     = [[ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]]
| list1      =
* [[အမျိုးသားလွှတ်တော်]] (အထက်လွှတ်တော်)
* [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] (အောက်လွှတ်တော်)

| group2     = [[ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်များ|ပြည်နယ်လွှတ်တော်များ]]
| list2      =
* [[ကချင်ပြည်နယ် လွှတ်တော်]]
* [[ကယားပြည်နယ် လွှတ်တော်]]
* [[ကရင်ပြည်နယ် လွှတ်တော်]]
* [[ချင်းပြည်နယ် လွှတ်တော်]]
* [[မွန်ပြည်နယ် လွှတ်တော်]]
* [[ရခိုင်ပြည်နယ် လွှတ်တော်]]
* [[ရှမ်းပြည်နယ် လွှတ်တော်]]

| group3    = [[ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်များ|တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်များ]]
| list3     =
* [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်]]
* [[တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်]]
* [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်]]
* [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်]]
* [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်]]
* [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်]]
* [[ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်]]

| group4    = စင်ပြိုင်
| list4     =
* [[ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံအမျိုးသားကောင်စီ|ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ အမျိုးသားကောင်စီ]] (၁၉၉၂–၂၀၁၂)
* [[ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ကိုယ်စားပြုကော်မတီ]] (၂၀၂၁-လက်ရှိ)

| group5    = ယခင်လွှတ်တော်များ
| list5     =
* [[ဥပဒေပြုကောင်စီ (မြန်မာနိုင်ငံ)|ဥပဒေပြုကောင်စီ]] (၁၉၂၃–၁၉၃၅) 
* [[မြန်မာနိုင်ငံ ဥပဒေပြုလွှတ်တော်]] (၁၉၃၅–၁၉၄၇) 
*[[တိုင်းပြည်ပြုလွှတ်‌တော်]] (၁၉၄၇-၁၉၅၂)
* [[ပြည်ထောင်စုပါလီမန်]] (၁၉၅၂–၁၉၆၂) ([[လူမျိုးစုလွှတ်တော်]]
* [[ပြည်သူ့လွှတ်တော် (၁၉၅၂)|ပြည်သူ့လွှတ်တော်]])
* [[ပြည်သူ့လွှတ်တော် (၁၉၇၄)|ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] (၁၉၇၄–၁၉၈၈)

|below=
}}&lt;noinclude&gt;
{{collapsible option}}

[[Category:မြန်မာနိုင်ငံ တမ်းပလိတ်များ]]

&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2mrnf1bm7785f5i58q14099g79gm182</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အင်္ဂါဂြိုဟ်သား (ရုပ်ရှင်)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>59610</id>
    <revision>
      <id>1046925</id>
      <parentid>674120</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T09:20:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dr Lotus Black</username>
        <id>31011</id>
      </contributor>
      <origin>1046925</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4698" sha1="6gqsvg49vva8ydkpgvuaumc8bs4z7ki" xml:space="preserve">{{Infobox film
| name           = The Martian
| image          = The Martian film poster.jpg
| alt            = The tired and worn face of a man wearing a space suit, with the words &quot;Bring Him Home&quot; overlayed in white lettering. In smaller lettering the name &quot;Matt Damon&quot; and the title &quot;The Martian&quot;
| caption        = ရုပ်ရှင်ရုံမှထုတ်ပြန်သော ပိုစတာ
| director       = Ridley Scott
| producer       = {{Plainlist|
* Simon Kinberg
* Ridley Scott 
* Aditya Sood
* Michael Schaefer
* Mark Huffam 
}}
| screenplay     = Drew Goddard
| based on       = {{Based on|''[[:en:The Martian (Weir novel)|The Martian]]''|[[Andy Weir]]}}
| starring       = {{Plainlist|
* [[မတ်ဒေမွန်]]
* [[ဂျက်ဆီကာ ချက်စတိန်း]]
* Kristen Wiig
* Jeff Daniels
* Michael Peña
* Kate Mara
* Sean Bean
* Sebastian Stan
* Aksel Hennie
* Chiwetel Ejiofor
&lt;!--- Donald Glover &amp; Mackenzie Davis added to the cast list. Cast order is based on the billing block at http://www.foxmovies.com/movies/the-martian ---&gt;
}}
| music          = Harry Gregson-Williams
| cinematography = Dariusz Wolski
| editing        = Pietro Scalia
| production companies = {{Plainlist|
* Scott Free Productions
* Kinberg Genre
}}
| distributor    = 20th Century Fox
| released       = {{Film date|2015|9|11|[[2015 Toronto International Film Festival|TIFF]]|2015|10|02|အမေရိကန်}}&lt;!--COUNTRY OF PRODUCTION (U.S.) ONLY --&gt;
| runtime        = ၁၄၁ မိနစ်&lt;!--Theatrical runtime: ၁၄၁:၂၄--&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://www.bbfc.co.uk/releases/martian-film | title=''The Martian'' (12A) | publisher=British Board of Film Classification | date=September 16, 2015 | accessdate=September 16, 2015 | archivedate=27 September 2015 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20150927133538/http://www.bbfc.co.uk/releases/martian-film }}&lt;/ref&gt;
| country        = [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု|အမေရိကန်]]&lt;ref name=&quot;TIFF&quot;&gt;{{cite web|title=The Martian|url=http://tiff.net/festivals/festival15/galapresentations/the-martian|publisher=Toronto International Film Festival|accessdate=August 12, 2015|archivedate=30 July 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150730224917/http://www.tiff.net/festivals/festival15/galapresentations/the-martian}}&lt;/ref&gt;
| language       = [[အင်္ဂလိပ်ဘာသာ]]
| budget         = $ ၁၀၈ မီလီယံ&lt;ref&gt;{{cite journal | last=McCarthy | first=Todd | url=http://www.hollywoodreporter.com/news/martian-truth-todd-mccarthys-5-819231 | title=From 'The Martian' to 'Truth,' Todd McCarthy's 5 Most Tantalizing Titles at TIFF | journal=The Hollywood Reporter | date=September 8, 2015 | accessdate=September 10, 2015 }}&lt;/ref&gt;
| gross          = $၅၉၅.၆ မီလီယံ&lt;ref name=&quot;BOM&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.boxofficemojo.com/movies/?id=scott2016.htm |title=The Martian (2015) |website=Box Office Mojo |accessdate=January 1, 2016}}&lt;/ref&gt;
}}
'''''အင်္ဂါဂြိုဟ်သား''''' သည် ၂၀၁၅ ခုနှစ် အမေရိကန် သိပ္ပံစိတ်ကူးယဉ်ရုပ်ရှင်ကားဖြစ်ပြီး ဒါရိုက်တာ Ridley Scott မှ ဖန်တီးချက်ဖြစ်ကာ Matt Damon မှ အဓိကဇာတ်လမ်းသရုပ်ဆောင်အဖြစ် သရုပ်ဆောင်ထားသည်။ [[အင်္ဂါဂြိုဟ်]]ပေါ်၌ သိပ္ပံလေ့လာရေးမက်ရှင်တစ်ခုတွင် မမျှော်လင့်ထားသော မတော်တဆမှုကြောင့် အဖွဲ့နှင့်အုပ်စုကွဲကာ သောင်တင်ကျန်ခဲ့သော လူသားတစ်ယောက်အနေဖြင့် အသက်ရှင်ရန် ကြိုးပမ်းပုံကို ပုံဖော်ရိုက်ကူးထားသည်။

==ကိုးကား==
{{Reflist}}

[[Category:သိပ္ပံစိတ်ကူးယဉ် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ]]
[[Category:၂၀၁၅ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ]]
[[Category:အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကား ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ]]
[[Category:အမေရိကန် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ]]
[[Category:အမေရိကန် သိပ္ပံစိတ်ကူးယဉ် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ]]</text>
      <sha1>6gqsvg49vva8ydkpgvuaumc8bs4z7ki</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကြယ်တာရာကြားဝယ် (ရုပ်ရှင်)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>59623</id>
    <revision>
      <id>1046923</id>
      <parentid>792144</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T09:08:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dr Lotus Black</username>
        <id>31011</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* သရုပ်ဆောင် */</comment>
      <origin>1046923</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11374" sha1="o5bq2tdnbu4h0vyd10z74geks6swwrg" xml:space="preserve">{{Infobox film
| name = Interstellar
| image = Interstellar film poster.jpg
| alt = A ringed spacecraft near a wormhole, here depicted as a massive reflective sphere.
| caption = ရုပ်ရှင်ရုံ ပိုစတာ
| director = Christopher Nolan
| producer = {{Plainlist|
* Emma Thomas
* Christopher Nolan
* Lynda Obst
}}
| writer               = {{Plainlist|
* Jonathan Nolan
* Christopher Nolan
}}
| starring             = {{Plainlist|
&lt;!---Per Template:Infobox film, &quot;Insert the names of the actors as they are listed in the BILLING BLOCK of the poster for the film's original theatrical release.&quot; ---&gt;
* Matthew McConaughey
* Anne Hathaway
* [[ဂျက်ဆီကာ ချက်စတိန်း]]
* Bill Irwin
* Ellen Burstyn
* Michael Caine
&lt;!---STOP! DO NOT CHANGE! These six actors (McConaughey, Hathaway, Chastain, Irwin, Burstyn, Caine) are the only cast members that appear in the billing block. NOTE: The billing block is the list of names at the BOTTOM portion of the poster. This particular poster doesn't have a billing block but other posters of Interstellar do. ---&gt;
}}
| music                = Hans Zimmer
| cinematography       = Hoyte van Hoytema
| editing              = Lee Smith 
| production companies = {{Plainlist|
* Legendary Pictures
* Syncopy Inc.
* Lynda Obst Productions
}}
| distributor          = {{Plainlist|
* Paramount Pictures &lt;br /&gt; &lt;small&gt;(မြောက်အမေရိက)&lt;/small&gt;
* Warner Bros. Pictures &lt;br /&gt; &lt;small&gt;(နိုင်ငံတကာ)&lt;/small&gt;
}}
| released             = {{Film date|2014|10|26|TCL တရုတ်ရုပ်ရှင်ရုံ|2014|11|05|အမေရိကန်|2014|11|07|ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်း}}&lt;!--- First release (premiere/festival) and countries of production per [[WP:FILMRELEASE]] ---&gt;
| runtime              = ၁၆၉ မိနစ်&lt;!--Theatrical runtime: 169:04--&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.bbfc.co.uk/releases/interstellar-film |title=Interstellar |publisher=BBFC |date=October 20, 2014 |accessdate=October 20, 2014}}&lt;/ref&gt;
| country              = {{Plainlist|
* အမေရိကန်&lt;ref name=&quot;BFI&quot;&gt;{{cite web |url=http://explore.bfi.org.uk/5452c65e2de78 |title=Interstellar (2014) |publisher=British Film Institute |accessdate=December 10, 2014 |archivedate=8 December 2015 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20151208183554/http://explore.bfi.org.uk/5452c65e2de78 }}&lt;/ref&gt;
* ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်း&lt;ref name=&quot;BFI&quot;/&gt;
}}
| language             = [[အင်္ဂလိပ်ဘာသာ]]
| budget               = $165 million&lt;ref name=&quot;BOM&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.boxofficemojo.com/movies/?id=interstellar.htm |title=Interstellar (2014) |publisher=Box Office Mojo |accessdate=August 29, 2015}}&lt;/ref&gt;
| gross                = $675 million&lt;ref name=&quot;BOM&quot;/&gt;
}}

'''ကြယ်တာရာကြားဝယ်''' ရုပ်ရှင်သည် ၂ဝ၁၄ ခုနှစ် ခရစ္စတိုဖာ နိုလန်မှ ဒါရိုက်တာလုပ်ကာ ရိုက်ကူးထားသည့် သိပ္ပံစိတ်ကူးယဉ်ဇာတ်လမ်းဖြစ်သည်။
အဓိကဇာတ်ဆောင်များအဖြစ် Matthew McConaughey, Anne Hathaway, Jessica Chastain နှင့် Michael Caine တို့မှ ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ထားသည်။
ဇာတ်ကား၏သရုပ်မှာမူ အာကာသယာဉ်မှူးများသည် တွင်းပေါက်ကနေတစ်ဆင့် ကမ္ဘာသစ်များအား လူသားများအတွက် ရှာဖွေကြခြင်းဖြစ်သည်။
ယင်းဇာတ်ကားရိုက်ကူးခဲ့ရာ၌ ငွေကြေးကုန်ကျများပြားသည့် အထူးလုပ်ဆောင်ချက်များအား သုံးခဲ့ရသည်ဟုဆိုသည်။ ရုပ်ရှင်အား အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု
လော့အိန်ဂျယ်မြို့၌ ၂ဝ၁၄ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် ဖြန့်ချိခဲ့သည်။ ၈၇ ကြိမ်မြောက် အကယ်ဒမီဆုပေးပွဲတွင် ယင်းဇာတ်ကားသည် အကောင်းဆုံး
အထူးပြုလုပ်ချက်ဆု၊ အကောင်းဆုံး အသံတည်းဖြတ်ခြင်းဆု၊ အကောင်းဆုံး ဒီဇိုင်းထုတ်လုပ်ခြင်းဆု အစရှိသော ဆုအသီးသီးအား ဆွတ်ခူးရရှိခဲ့သည်။

==ဇာတ်ညွှန်းအကျဉ်း==
ကမ္ဘာပေါ်မှ ယာခင်းများသည့် ကြီးမားသော ပိုးကျခြင်းကြောင့် အစာရေစာ ရှားပါးလာကာ လူသားမျိုးနွယ် မျိုးတုန်းပျောက်ကွယ်ရကိန်းနှင့်
ရင်ဆိုင်နေရသည်။ ကူးပါးသည် နာဆာ၏ ယခင်လေယာဉ်မှူးဟောင်းနှင့် ယာသမားတစ်ယောက်ဖြစ်ကာ သားသမီးနှစ်ယောက်ရှိသည်။
တစ်နေ့တွင် သမီးဖြစ်သူနှင့်အတူ နာဆာ၏ လျှို့ဝှက်နေရာအား ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ ယင်းမှတဆင့် ဒေါက်တာ ဘရန်းနှင့် ဆုံခဲ့သည်။
သူတို့သည် လွန်ခဲ့သောဆယ်စုနှစ်တစ်ခုလောက်ကတည်းက လူသားများလိုက်ပါသော အာကာသယာဉ်များအား တွင်းပေါက်များမှတဆင့်
ကမ္ဘာသစ်ဆီသို့ စေလွှတ်ခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။ စကြဝဠာအခြားတစ်ဖက်သို့ ဂယ်လက်ဆီများအားဖြတ်ကာ ခရီးသွားရန်အတွက် [[စနေဂြိုဟ်]]အနီးတွင် အင်မတန်ကြီးမားသည့် [[တွင်းနက်]]တစ်ခုအား လွန်ခဲ့သောနှစ် ၄ဝ ခန့်က စတင်တွေ့ရှိခဲ့သည်။ အစီစဉ် (က) လူသားများအား တတ်နိုင်သမျှ ''Endurance'' ယာဉ်ပေါ် တင်ခေါ်ကာ ကမ္ဘာမြေမှ ထွက်ခွာရန်၊ အစီစဉ် (ခ) အအေးရိုက်ထားသော လူသားမျိုးဥ ၅ဝဝဝ အားသယ်ဆောင်ပြီး လူသားမျိုးနွယ်အား ရှင်သန်အောင်ပြုလုပ်ရန် ဖြစ်သည်။ ကူးပါးသည် ယင်းခရီးစဉ်တွင်
စေတနာဝန်ထမ်းအဖြစ်ပါဝင်ရန် သဘောတူခဲ့သည်။ ''Endurance'' ဖြင့် စနေဂြိုဟ်သို့ ၂ နှစ်ခန့်ကြာခဲ့သည်။ စနေဂြိုဟ်အနားသို့ရောက်သောအခါ တွင်းနက်အား slingshot အဖြစ်အသုံးချကာ ပြင်ပစကြဝဠာဆီသို့ ရောက်သွားသည်။ ကူးပါးနှင့် ဒေါက်တာဘရန်းတို့သည် မီလာဂြိုဟ်သို့ ဆင်းသက်မိရာ မတော်တဆမှုကြောင့် ၁ နာရီကျော်ခန့် ကြာသွားသည်။ ယင်းဂြိုဟ်၌ ၁ နာရီကျော်သည် ကမ္ဘာမြေ၌ ဆယ်စုနှစ် နှစ်ခု ကျော်သွားလေသည်။ ယင်းဂြိုဟ်ပတ်လမ်းအပေါ်တွင် စောင့်နေသော ဒိုလီအတွက်မူ ၂၃ နှစ် စောင့်စားခဲ့ရသည်ဟုဆိုသည်။ ကမ္ဘာမြေမှ အင်မတန်များပြားသော သတင်းများရောက်လာသောအခါ အံ့ဩရလေသည်။ အကြောင်းမူ ကူးပါး၏ သားငယ်မှာမူ အိမ်ထောင်ကျကာ ကလေးတစ်ယောက်ပင် ရလေပြီ။ သူ့သမီး မာဖီလည်း အသက် ၃၀ ကျော်သွားလေပြီ။

==သရုပ်ဆောင်==
{{multiple image
| direction = horizontal
| width1     = 156
| width2     = 155
| footer    = ကူးပါးနှင့် ဒေါက်တာဘရန်းအဖြစ် Matthew McConaughey နှင့် Anne Hathaway 
| image1    = Matthew McConaughey - Goldene Kamera 2014 - Berlin.jpg
| alt1      = Matthew McConaughey
| image2    = AnneHathawayAAFeb09.jpg
| alt2      = Anne Hathaway
}}
* ကူးပါးအဖြစ် Matthew McConaughey
* ဒေါက်တာ အလီမီယား ဘရန်းအဖြစ် Anne Hathaway
* မာဖီအဖြစ် [[ဂျက်ဆီကာ ချက်စတိန်း]]
:* မာဖီ ငယ်ရွယ်စဉ်ဘဝကအဖြစ် Mackenzie Foy
:* အသက်ရလာသည့်မာဖီအဖြစ် Ellen Burstyn
* ကူးပါး၏ ယောက္ခမအဖြစ် John Lithgow
* ဒေါက်တာ ဂျွန်ဘရန်းအဖြစ် Michael Caine
* တွန် ကူပါးအဖြစ် Casey Affleck
:* တွန် ငယ်စဉ်ဘဝကအဖြစ် Timothée Chalamet
* ဒေါက်တာ ဒိုလီအဖြစ် Wes Bentley
* TARS အဖြစ် Bill Irwin {{small|(အသံသရုပ်ဆောင်)}} 
* CASE အဖြစ် Josh Stewart {{small|(အသံ)}}
* Getty အဖြစ် Topher Grace
* ဒေါက်တာ ရိုမလီအဖြစ် David Gyasi
* ဒေါက်တာမန်းအဖြစ် [[မတ်ဒေမွန်]]
* လူးဝစ် ကူပါးအဖြစ် Leah Cairns

==ကိုးကား==
{{Reflist}}

[[Category:သိပ္ပံစိတ်ကူးယဉ် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ]]
[[Category:၂၀၁၄ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ]]
[[Category:အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကား ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ]]
[[Category:အမေရိကန် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ]]
[[Category:အမေရိကန် သိပ္ပံစိတ်ကူးယဉ် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ]]</text>
      <sha1>o5bq2tdnbu4h0vyd10z74geks6swwrg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>မန်းဂျော်နီ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>63344</id>
    <revision>
      <id>1046802</id>
      <parentid>1037788</parentid>
      <timestamp>2026-08-06T16:41:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1046802</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17904" sha1="359tbx7o5smp4d2la0uh31vodbgljck" xml:space="preserve">{{Infobox MP
|honorific-prefix = 
|name        = မန်းဂျော်နီ
|honorific-suffix = 
|native_name = 
|native_name_lang = 
|image       = 
|alt         = 
|caption     = 
| order1            = [[ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး]] ဝန်ကြီးချုပ်
| office1           =
| term_start1       = ၃၀ မတ် ၂၀၁၆
| term_end1         = ၉ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၈
| predecessor1      = ဦး[[သိန်းအောင်]]
| successor1        = ဦး[[လှမိုးအောင်]]

|office = [[ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်]] ကိုယ်စားလှယ်
|constituency = [[ကျုံပျော်မြို့နယ်]] မဲဆန္ဒနယ် ၂
|majority= 
|term_start  = ၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၆
|term_end   = ၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁
|predecessor = 
|successor   = 
|office2 = [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] ကိုယ်စားလှယ်
|constituency2 = [[မြောင်းမြမြို့နယ်]]
|majority2 = 
|term_start2  = ၂ မေ ၂၀၁၂
|term_end2    = ၂၉ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၆
|predecessor2 = [[တင့်ဆန်း (ဝန်ကြီး)|တင့်ဆန်း]]
|successor2   = စိုးမိုးသူ
|order3 = 
|office3 = [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] ကိုယ်စားလှယ်
|constituency3 = [[ကျုံပျော်မြို့နယ်]] မဲဆန္ဒနယ် ၁
|majority3 = ၃၁,၇၃၁ (၇၃%)
|predecessor3 = အခြေခံဥပဒေ စတင်
|successor3   = အခြေခံဥပဒေ ဖျက်သိမ်း
| party = [[အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]]
| birth_date  = {{birth date and age|၁၉၄၂|၁|၃၀}}
| birth_place = ဆင်ခေါင်းကြီး၊ [[ပုသိမ်မြို့]] [[ဗြိတိသျှဘားမား]]
| death_date  = &lt;!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date then birth date) --&gt;
| death_place = 
| residence   = 
| nationality = ကရင်
| ethnicity   = 
| occupation  = နိုင်ငံရေးသမား
| religion    = ခရစ်ယာန်
| spouse      = 
| children    = 
| relations   = ဦးကျော်ဦး (ဖခင်)&lt;br/&gt;ဒေါ်ခြောက် (မိခင်) 
| alma_mater = ပုသိမ်ဒေသကောလိပ်&lt;br/&gt;[[ရန်ကုန်ပညာရေးတက္ကသိုလ်]]
| website     =
}}

'''မန်းဂျော်နီ''' သည် မြန်မာနိုင်ငံသား ကရင်လူမျိုး နိုင်ငံရေးသမားနှင့် နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားဟောင်း တစ်ဦးဖြစ်ပြီး ၁၉၉၀ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၂ ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲ၊ [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၅|အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ၂၀၁၅]]၊ [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၀|အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ၂၀၂၀]] များတွင်   အနိုင်ရ အမတ်တစ်ဦးအဖြစ် လေးကြိမ်လုံး ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံရသူဖြစ်ကာ ဝါရင့်နိုင်ငံရေး သမားကြီးတစ်ဦးလည်းဖြစ်သည်။   &lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.mmtimes.com/2012/news/election2012/election_announc_17.html|title=Names of Pyithu Hluttaw representatives announced|date=2 April 2012|work=[[ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်]]|publisher=Government of Myanmar|accessdate=5 October 2012|archivedate=9 May 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120509090053/http://mmtimes.com/2012/news/election2012/election_announc_17.html}}&lt;/ref&gt; [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၁၉၉၀|၁၉၉၀ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ]]တွင် [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် မဲအရေအတွက် ၃၁,၇၃၁ ဖြင့် ရွေးကောက်ခံခဲ့ရသော်လည်း ဆောင်ရွက်ခွင့်မရခဲ့ပေ။&lt;ref name=&quot;kyh&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ibiblio.org/obl/docs/Elections-03.htm|title=Brief Biographies of Elected MPs|last=Khin Kyaw Han|date=1 February 2003|work= 1990 Multi-party Democracy General Elections|accessdate=5 October 2012}}&lt;/ref&gt;

== ငယ်ဘ၀ ==
ဦးမန်းဂျော်နီသည် တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းကို ၁၉၆၀ တွင် အောင်မြင်ခဲ့ပြီး ပုသိမ်ဒေသကောလိပ်တွင် ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;kyh&quot; /&gt; ၁၉၆၅ မှ ၁၉၈၆ အထိ မူလတန်းနှင့် အလယ်တန်းပြ ဆရာအဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;kyh&quot; /&gt; ၁၉၈၀ တွင် [[ရန်ကုန်ပညာရေးတက္ကသိုလ်]]မှ ဒီပလိုမာ ရရှိခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;kyh&quot; /&gt; 

== နိုင်ငံရေးဘဝ ==
၁၉၈၉ ခုနှစ်မှစ၍ NLD ပါတီအဖွဲ့ဝင် အဖြစ် စတင်ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။၂၀၁၅ ရွေးကောက်ပွဲတွင် ကျုံပျော်မြို့ မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၂) မှရွေးကောက်တင်မြှောက်ခြင်းခံရကာ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး ၂၀၁၈ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၉ ရက်နေ့တွင် ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ်မှ နုတ်ထွက်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://news-eleven.com/headline/31329|title=ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး ဝန်ကြီးချုပ် မန်းဂျော်နီအား တိုင်းဒေသကြီးဝန်ကြီးချုပ်ရာထူးမှ နုတ်ထွက်ခွင့်ပြု|date=၉ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၈|accessdate=၉ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၈|archive-date=12 January 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180112050749/http://news-eleven.com/headline/31329|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

ဝန်ကြီးချုပ်တာဝန်ထမ်းဆောင်နေစဉ် ၂၀၁၇ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၆ရက်နေ့က  နေပြည်တော်သို့  အစည်းအဝေးတက်ရန် ပုသိမ်မှအသွား  ညောင်တုန်းမြို့နယ် ဆားမလောက်ကျေးရွာ အနီးတွင်  ရန်ကုန်- ဇလွန် ခရီးသည်တင်ကား ၁ စင်း၏ ဝင်ရောက်တိုက်မိခြင်းကို ခံခဲ့ရ၍ ရန်ကုန်ဆေးရုံကြီးသို့ တက်ရောက်ကုသမှုခံယူခဲ့ရသေးသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/mann-johnny-car-accident-01062017115422.html|title= ဧရာဝတီတိုင်း ဝန်ကြီးချုပ် ဦးမန်းဂျော်နီ ယာဉ်တိုက်မှုကြောင့် ဒဏ်ရာရ|work=RFA|access-date=၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |date= ၆ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၇ }}&lt;/ref&gt;

မန်းဂျော်နီသည် ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ်မှ နုတ်ထွက်ခဲ့သော်လည်း   ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်တွင်  တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် အဖြစ် ဆက်ရှိနေခဲ့ပြီး လွှတ်တော်အစည်းအဝေးများအား ဆက်တက်ခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://ayeyarwadyregion.hluttaw.mm/en/representative/2021-03-19t1522080630 |access-date=18 June 2022 |archive-date=20 October 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211020092049/https://ayeyarwadyregion.hluttaw.mm/en/representative/2021-03-19t1522080630 }}&lt;/ref&gt;

ဒုတိယအကြိမ် ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော် အစည်းအဝေး ၂၄ ကြိမ်တွင် မန်းဂျော်နီ အပါအဝင် နှစ်ဦးက မေးခွန်းနှင့် အဆိုတစ်ခုမှ မေးမြန်းတင်သွင်းခြင်းမရှိခဲ့ဘဲတခြားလွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်များ တင်သွင်းသည့် အဆိုများကိုမူ  ထောက်ခံဆွေးနွေးခြင်း တစ်ကြိမ်စီရှိခဲ့သည်ဟု လွှတ်တော်မှတ်တမ်းများအား ကိုးကားကာRFAက ဖော်ပြမှုလည်းရှိခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/irrawaddy-division-parliament-01112021001657.html|title= မေးခွန်းနဲ့ အဆို မေးမြန်းတင်သွင်းခြင်းမရှိသူ စာရင်းမှာ ဦးမန်းဂျော်နီ ပါဝင်|work=RFA|access-date=၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |date= ၁၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၁ }}&lt;/ref&gt;

မန်းဂျော်နီသည် ၂၀၁၈ခုနှစ် မတ် ၂၄ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသော အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်ပါတီ၏ ဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင်အဖွဲ့ အစည်းအဝေး ဆုံးဖြတ်ချက်ဖြင့်  အဖွဲ့ဝင်(၆)ဦးပါသော ပါတီ၏သဘာပတိအဖွဲ့တွင် အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးဖြစ်လာခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/politics-law-military/%E1%80%A1%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%92%E1%80%AE%E1%80%99%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%80%E1%80%9B%E1%80%B1%E1%80%85%E1%80%AE%E1%80%A1%E1%80%96%E1%80%BD-5/|title=အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် ဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင်အဖွဲ့ ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်း|work=Xinhua News|access-date=၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃|date=၃၀ မတ် ၂၀၁၈|archive-date=26 September 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250926110807/https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/politics-law-military/%E1%80%A1%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%92%E1%80%AE%E1%80%99%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%80%E1%80%9B%E1%80%B1%E1%80%85%E1%80%AE%E1%80%A1%E1%80%96%E1%80%BD-5/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

ယင်းနောက်   [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၀|အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ၂၀၂၀]] တွင် ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး မဲဆန္ဒနယ် အမှတ်(၂) မှနေ၍ အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်ပါတီကိုယ်စားပြုဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ပြီး&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.myanmaplatform.com/a/46355.html|title= ဧရာဝတီတိုင်းဝန်ကြီးချုပ်ရာထူးမှ နုတ်ထွက်ခဲ့သည့် ဦးမန်းဂျော်နီ ၂၀၂၀ရွေးကောက်ပွဲ ဝင်ယှဉ်ပြိုင်မည်|work=MyanmaPlatform News|access-date=၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |date= ၂၄ ဇူလိုင် ၂၀၂၀ }}&lt;/ref&gt; ခိုင်လုံမဲအရေအတွက် ၁၈၃၀၂၇မဲ၊ ခိုင်လုံမဲရာခိုင်နှုန်း ၇၀ဒသမ၄၁ရာခိုင်နှုန်းဖြင့် အမျိုးသားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် တင်မြှောက်ခံခဲ့ရသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://uecdata.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/2020%20Election%20Result%20%28%20Percentage%20%29/2.%20Amyotha%20Result%20%28%20Percentage%20%29/Amyotha%20Each%20Candidate%20Result.pdf|title=အမျိုးသားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်းတစ်ဦးချင်းစီ၏ ဆန္ဒမဲရရှိမှုအခြေအနေ(၂၀၂၀ပြည့်နှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ)|work=UEC Myanmar|access-date=၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃|archive-date=18 June 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220618232637/https://uecdata.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/2020%20Election%20Result%20%28%20Percentage%20%29/2.%20Amyotha%20Result%20%28%20Percentage%20%29/Amyotha%20Each%20Candidate%20Result.pdf}}&lt;/ref&gt;

== ၂၀၂၁ ဖေဖော်ဝါရီနောက်ပိုင်းဖြစ်ရပ်များ ==
ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့ စစ်အာဏာသိမ်းခြင်းတွင် အမျိုးသားလွှတ်တော်အစည်းအဝေးသို့တက်ရောက်ရန်အတွက်  လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ တည်းခိုသည့်  နေပြည်တော် စည်ပင်ဝင်းထဲတွင် မန်းဂျော်နီလည်း ရောက်ရှိနေခဲ့သည်။ ထိန်းသိမ်းခြင်းကို မခံရပေ။

အာဏာသိမ်းခံရပြီး ၇ လအကြာတွင်  စစ်ကောင်စီကို ပြန်လည်ခုခံရန် တောတွင်းတစ်နေရာတွင်  စစ်ရေးလေ့ကျင့်နေကြောင်း မန်းဂျော်နီက အများသိကြေညာခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.myanmar-now.org/mm/news/8083|title=“ပြည်သူသာလျှင်အမိ၊ ပြည်သူသာလျှင်အဖ၊ ပြည်သူပါရင် အားလုံးနိုင်မယ်” |work= Myanmar Now|access-date=၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃|date= ၂၉ ဩဂုတ်၂၀၂၁  }}&lt;/ref&gt;

နောက်ဆက်တွဲအနေဖြင့် ၂၀၂၁ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၃၁ရက်တွင် မန်းဂျော်နီ၏ ကျုံပျော်မြို့၊ အောင်ဆန်းရပ်ကွက်ရှိ  နေအိမ်ကို စစ်ကောင်စီက လာရောက်ချိတ်ပိတ်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.myanmar-now.org/mm/news/9059|title=ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း မန်းဂျော်နီ၏ နေအိမ် ချိပ်ပိတ်ခံရ |work= Myanmar Now|access-date=၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃|date= ၁ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၁ }}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/military-coup-nld-former-region-prime-minister-mann-jonny-08302021091311.html|title=တိုင်းဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း မန်းဂျော်နီရဲ့သား ဖမ်းဆီးစစ်ဆေးခံရ |work= RFA|access-date=၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃|date= ၃၀ ဩဂုတ် ၂၀၂၁ }}&lt;/ref&gt;

== ကိုးကား ==
{{reflist}}

== ပြင်ပလင့်ခ်များ ==
*{{Facebook|mahnjohnny}}

{{lifetime|၁၉၄၂| |ဂျော်နီ၊ မန်း}}
[[Category:မြန်မာ့နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသားများ]]
[[ကဏ္ဍ:ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး ဝန်ကြီးချုပ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:၁၉၄၂ မွေးဖွားသူများ]]
[[ကဏ္ဍ:ကရင်လူမျိုး နိုင်ငံရေးသမားများ]]
[[ကဏ္ဍ:ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်များ]]</text>
      <sha1>359tbx7o5smp4d2la0uh31vodbgljck</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>UTC+06:30</title>
    <ns>0</ns>
    <id>64658</id>
    <revision>
      <id>1046770</id>
      <parentid>854667</parentid>
      <timestamp>2026-08-06T12:46:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AlbrtChan</username>
        <id>139852</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Added a missing closing bracket</comment>
      <origin>1046770</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1379" sha1="3mvguon0wsg7yhmex0mdxhfk9l482pk" xml:space="preserve">{{Short description|UTC+၆:၃၀ ၏ အချိန်အထောက်အထား}}

{{Infobox time zone
| UTC = yes
| offset =+06:30
|
}}

'''UTC+၀၆:၃၀''' ({{lang-en|UTC+06:30}}) သည် +၆:၃၀ ၏ [[UTC Offset]] အတွက် ရည်ညွှန်းချက်တစ်ခုဖြစ်သည်။ [[ISO 8601]] တွင် ဆက်စပ်အချိန်ကို {{TimebyUTCoffset|+|06|30}} အဖြစ် ရေးပါမည်။ ၎င်းသည် [[Coordinated Universal Time|UTC]] ထက် ၆.၅ နာရီ စောသည်၊ ဆိုလိုသည်မှာ UTC ဧရိယာများရှိ အချိန်သည် သန်းခေါင်ယံ (၀၀:၀၀) ဖြစ်ပြီး UTC+၆:၃၀ ဧရိယာရှိ အချိန်သည် နံနက် ၆:၃၀ ဖြစ်ပါမည်။

== စံတော်ချိန်အဖြစ် (တနှစ်ပတ်လုံး) ==

=== အရှေ့တောင်အာရှ ရန်ကုန်, နေပြည်တော်, မန္တလေး ===
* မြန်မာ – မြန်မာစံတော်ချိန်

== ပြင်ပလင့်များ ==
* [http://www.timegenie.com/utc.time/UTC+6:30 Find cities currently in UTC+06:30]
{{UTC time offsets}}

[[Category:UTC offset များ]]</text>
      <sha1>3mvguon0wsg7yhmex0mdxhfk9l482pk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာပြတိုက်များနေ့</title>
    <ns>0</ns>
    <id>64814</id>
    <revision>
      <id>1046917</id>
      <parentid>867072</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T08:12:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1046917</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17068" sha1="8krpnju3miom1h90wbd3m4vnzzkdou2" xml:space="preserve">
မေလ ၁၈ ရက်နေ့သည် '''အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ပြတိုက်များနေ့''' ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.myanmardigitalnewspaper.com/my/apnnypnnychiungraapttiukmaane-0|title=အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာပြတိုက်များနေ့|work=Myanmar Digital News|access-date=၂၅ မေ ၂၀၂၃|date=၁၈ မေ ၂၀၂၂|archive-date=25 May 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230525061658/https://www.myanmardigitalnewspaper.com/my/apnnypnnychiungraapttiukmaane-0}}&lt;/ref&gt; နှစ်စဉ် မေလ ၁၈ ရက်နေ့ကို အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ပြတိုက်များနေ့အဖြစ် ၁၉၇၇ ခုနှစ်မှစတင်၍ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ပြတိုက်များ ကောင်စီ (International Council of Museums, ICOM) က သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ရည်ရွယ်ချက်မှာ ပြတိုက်များသည် လူ့အဖွဲ့အစည်း ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် မည်မျှအရေးပါသည်ကို ပိုမိုသတိပြုမိလာစေရန် ဖြစ်သည်။

== သမိုင်းကြောင်း ==
ပြတိုက်များနှင့် လူ့အဖွဲ့အစည်းဆက်စပ်မှုသည် ၁၉ ရာစုမှ စတင်လာခဲ့သည်။ ပြတိုက်များ၏ သမိုင်းကြောင်းကို ပြန်ကြည့်လျှင် ၁၅ ရာစုခန့်က ဥရောပတွင် စတင်ပေါ်ပေါက်ခဲ့ပြီး၊ ရှေးဟောင်းပစ္စည်းများ၊ အလှအပပစ္စည်း၊ အဖိုးတန်ရတနာများအား စုဆောင်းပြသရာ နေရာတစ်ခုသာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ (၁၇)ရာစုတွင် အများပြည်သူအား ဖွင့်လှစ်ပြသသော အက်ရှ်မိုလီယန်  ပြတိုက်၊ အင်္ဂလန်နိုင်ငံတွင် ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ ၁၉ရာစုအစာပိုင်းကာလနှင့် စက်မှုတော်လှန်ရေးကာလ အတွင်းတွင် ပညာကို လူတိုင်းအညီအမျှသင်ယူခွင့်ရှိရမည်ဆိုသော အယူအဆများပေါ်ထွက်လာသည်နှင့် အတူ ပြတိုက်များသည် လူတိုင်းအတွက်ပညာပေးရေး ဗဟိုဌာနတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.mdn.gov.mm/my/2022-khunc-apnnypnnychiungraapttiukmaane|title=၂၀၂၂ ခုနှစ် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာပြတိုက်များနေ့|work=Myanmar Digital News|access-date=၂၅ မေ  ၂၀၂၃|date=၁၇ မေ  ၂၀၂၂|archive-date=25 May 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230525061659/https://www.mdn.gov.mm/my/2022-khunc-apnnypnnychiungraapttiukmaane}}&lt;/ref&gt; ပြတိုက်များအနေဖြင့်လည်း ယခင်ကပြသပစ္စည်းများကိုသာ အာရုံစိုက်ရာမှ ပြည်သူလူထုအား ပညာပေးရေးဆိုသည့် အယူအဆသစ်ကို စတင်လက်ခံဆောင်ရွက် အကောင်အထည်ဖော် လာကြသည်။  အဆိုပါအယူအဆအသစ်နှင့်အတူ နိုင်ငံအသီးသီးတွင် မိမိနိုင်ငံ၏ အခြေအနေအလိုက် ဒေသဆိုင်ရာ၊ အထိမ်းအမှတ်ဆိုင်ရာ၊ ဘာသာရပ်ဆိုင်ရာပြတိုက်များကို တည်ထောင်လာကြသည်။ အမျိုးသားပြတိုက်၊ ယဉ်ကျေးမှုပြတိုက်၊ တပ်မတော်စစ်သမိုင်း ပြတိုက်၊ သမိုင်းပြတိုက်၊ သဘာဝသမိုင်းပြတိုက်၊ သိပ္ပံပညာရပ်ဆိုင်ရာပြတိုက်စသည့်ပြတိုက် ကြီးများမှသည် ကျေးလက်တောရွာရှိ လက်မှုပညာပြခန်းလေးများအဆုံး ပြတိုက်အားလုံး၏ တူညီသောဦးတည်ချက်မှာ ပညာပေးရေးဖြစ်လာသည်။ ထိုအယူအဆအသစ်နှင့်အတူ ပြတိုက်များ၏စီမံခန့်ခွဲမှုများသည်လည်း ပြောင်းလဲလာခဲ့သည်။

ယနေ့မျက်မှောက်ခေတ် ပြတိုက်များကို စတင်တည်ထောင်ခဲ့ကြသူများမှာ ဥရောပနိုင်ငံများမှ မင်းစိုးရာဇာများဖြစ်ကြပြီး၊ (၁၈)ရာစု ရီနေးဆန့်ခေတ်တွင် ပြတိုက် လုပ်ငန်းဆိုသည်မှာ ယင်းတို့၏ ကိုယ်ပိုင်အထူးသီးသန့် စုဆောင်းထားသော ရှားပါးပစ္စည်း များကို ပြသရန်အဖြစ်သာ ပုံဖော်ခဲ့ကြသည်။ ၁၉ ရာစုတွင် Great Exhibition of 1851 ပြပွဲကြီးကို ခင်းကျင်းပြသခဲ့ပြီးသည့်နောက် ပြတိုက်ဆိုင်ရာ လှုပ်ရှားမှုများသည် သီးခြား ဆောင်ရွက်နေမှုများမှသည် အများပြည်သူအား ပညာပေးရေးအတွက် အဓိကထား ဆောင်ရွက်မှုသို့ ပြောင်းလဲလာခဲ့သည် ။ အဆိုပါ ပြပွဲကြီးကို ဦးဆောင်ကျင်းပခဲ့သူမှာ ဗြိတိန်နိုင်ငံ၊ ဝိတိုရိယဘုရင်မကြီး၏ ကြင်ယာတော် အဲလ်ဘတ်မင်းသား က ဦးဆောင် ကျင်းပခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ပွဲကြီးတွင် ပြသပစ္စည်းပေါင်း ၁၀၀၀၀၀ ကျော် ပါဝင်ပြသခဲ့ကာ ပြခန်း အရှည် ၁၀ မိုင်ကျော်အတွင်း ခင်းကျင်းပြသခဲ့သည်။ ပြသပစ္စည်းများမှာ ပုံနှိပ်စက်၊ စက်ဘီး၊ မီးသတ်စက်၊ ကျောက်မျက်ရတနာစီခြယ်ထားသော အင်္ကျီများ၊ ရုပ်တုများ၊ ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး စိန်ကြီး၊ အဝတ်အထည်၊ ပိုးထည်၊ ပရိဘောဂများ စသည်တို့ပါဝင်ပြသခဲ့သည်။  အဆိုပါ ပြပွဲကြီး ပြီးဆုံးပြီးနောက် ပြတိုက်ဆိုင်ရာအတွေးအခေါ်၊ အယူအဆတို့လည်း ပြောင်းလဲ လာခဲ့သည်။ ပြတိုက်များအနေဖြင့် မိမိပြတိုက်၏ပြသပစ္စည်းများကိုသာ အလေးထားသည့် အယူအဆမှ လာရောက်လေ့လာသူများအား ပညာပေးပြသရေးကို ပိုမိုအလေးပေး လာကြသည်။ တစ်နည်းအားဖြင့် ပစ္စည်းကိုအလေးပေးရာမှ လူကို အလေးပေးလာသည်ဟု ပြောနိုင်သည်။ ပြတိုက်များတွင် ပညာပေးရေးအစီအစဉ်များ ချမှတ်ရေးဆွဲလာခဲ့ကြသည်။

==ပြတိုက်များနှင့်လူ့အဖွဲ့အစည်း ==
(၂၀) ရာစုအတွင်း ပြောင်းလဲလာသော လူ့အဖွဲ့အစည်း၏ အတွေးအခေါ်အယူအဆ များအရ ပြတိုက်များအနေဖြင့် စိန်ခေါ်မှုများစွာတွေ့ကြုံလာခဲ့ရသည်။ စက်မှုတော်လှန်ရေး ပြီးဆုံးပြီးနောက်ပိုင်းတွင် လူတိုင်းတစ်ပြေးညီ ပညာသင်ကြားခွင့်၊ သင်ယူနိုင်ခွင့်တို့ကို တောင်းဆိုလာကြသည်။ ပညာသင်ကြားရေးနှင့်ပတ်သက်၍လည်း ယခင်က စာသင်ခန်း အတွင်းသင်ကြားရေးမှသည် Lifelong Learning ဟူသည့် မွေးဖွားချိန်မှစ၍ လူသားတို့၏ ဘဝတစ်လျှောက်လုံးတွေ့ကြုံထိတွေ့ ဆက်ဆံလေ့လာသင်ယူနေရသည့် တစ်နည်းအားဖြင့် စဉ်ဆက်မပြတ်သော ပညာသင်ယူရေးဖက်သို့ ပြောင်းလဲလာခဲ့သည်။ ပြတိုက်ဆိုင်ရာ အတွေး အခေါ် အယူအဆများ တိုးတက်ပြောင်းလဲလာသည်နှင့်အမျှ ပြတိုက်များသည် မိမိတည်ရှိရာ နယ်မြေဒေသရှိလူထုကို အကျိုးပြုစေမည့် ခင်းကျင်းပြသမှုများ၊ မိမိတို့ပြတိုက်သို့ လာရောက်လေ့လာသူ များပြားလာစေရန် အထူးအစီအစဉ်များရေးဆွဲပြီး လူထုပါ ပူးပေါင်း ပါဝင်ဆောင်ရွက်နိုင်သည့် ပညာပေးရေးဆိုင်ရာအစီအစဉ်များကို ချမှတ်ဆောင်ရွက် လာကြသည်။ &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://yoyarlay.com/vczv9ltj/
|title=အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ပြတိုက်များနေ့ရဲ့ လူထု အနုပညာများ|work=ရိုးရာလေး|access-date=၂၅ မေ ၂၀၂၃ |date=၂၃ မေ ၂၀၁၈  }}&lt;/ref&gt;

==အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာပြတိုက်များကောင်စီ (International Council for Museums) (ICOM)==
၁၉၄၆ ခုနှစ်တွင် သဘာဝနှင့် ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်များအား ထိန်းသိမ်းကာကွယ်စောင့်ရှောက် ရန်၊ ဒြပ်ရှိနှင့်ဒြပ်မဲ့ယဉ်ကျေးမှုများအား ထိန်းသိမ်းကာကွယ် စောင့်ရှောက်မှုများကို တိုးမြှင့်ဆောင်ရွက်ရန်တို့အတွက် ရည်ရွယ်ကာ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းရှိ ပြတိုက်များနှင့် ပြတိုက်ဝန်ထမ်းများ စုစည်းပါဝင်သည့် ပြတိုက်ဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုကို ၁၉၄၆ ခုနှစ်တွင် တည်ထောင်ခဲ့သည်။ အဖွဲ့ကြီး၏ အမည်ကို အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ပြတိုက်များကောင်စီဟု ခေါ်ပြီး ပြင်သစ်နိုင်ငံတွင် အခြေစိုက်သည်။ ယခုအခါ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံပေါင်း ၁၃၅ နိုင်ငံနှင့် အဖွဲ့ဝင်ပြတိုက်ပေါင်း ၃၅၀၀၀ ရှိပြီး ပြတိုက်များနှင့် ပတ်သက်၍ ဘာသာရပ်ဆိုင်ရာ စည်းမျဉ်းများ၊ပညာရပ်များကိုအဖွဲ့ဝင်များ အကြား ချိတ်ဆက်ဆောင်ရွက်ပေးနေသည့် အဖွဲ့ကြီးဖြစ်သည်။ အဖွဲ့အနေဖြင့် ပြတိုက်များ အတွက်ထူးခြားကောင်းမွန်သော စံ အဆင့်အတန်းများကို ပိုမိုကောင်းမွန်လာအောင် မြှင့်တင် ဆောင်ရွက်ပေးသည်။ အထူးသဖြင့် ပြတိုက်များ၏ ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံစည်းမျဉ်းများ၊ ပြတိုက်ပစ္စည်း စုဆောင်းခြင်းနှင့် စွန့်ပစ်ခြင်းနှင့် ပြတိုက်ဝန်ထမ်းများ စီမံခန့်ခွဲမှု စသည်တို့ကို အထူး အလေးထားဆောင်ရွက်သည်။

အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာပြတိုက်များကောင်စီက နှစ်စဉ် ပြတိုက်များနေ့အတွက် ဆောင်ပုဒ်များ ချမှတ်လေ့ရှိသည်။ ၂၀၁၆ နှစ်အတွက်ဆောင်ပုဒ်မှာ ပြတိုက်များနှင့်ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ် တောတောင်ရေမြေရှုခင်းများ “Cultural Landscapes and Museums”ဖြစ်သည်။ ပြတိုက်များသည် မိမိတို့နိုင်ငံ၊ ဒေသ၏ဒြပ်ရှိ၊ ဒြပ်မဲ့ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်များ၊သဘာဝအမွေ အနှစ်များကို ထိန်းသိမ်းကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရာတွင် အရေးပါသောနေရာမှ ပါဝင်ကြောင်းကို သတိပေးထားခြင်းဖြစ်သည်။ တစ်နည်းအားဖြင့်ပြတိုက်များသည် ပြတိုက်အတွင်းရှိပြသ ပစ္စည်းများ ထိန်းသိမ်းခင်းကျင်းပြသရေးကိုသာမက ပြတိုက်ခန်းမနံရံများ အပြင်ဘက်ကို ကျော်လွန်၍ မိမိတို့၏အမွေအနှစ်များ ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေးအတွက် တာဝန်ရှိကြောင်း အသိပေးထားခြင်းဖြစ်သည်။ &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/nm-2305001900012/|title=အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ပြတိုက်များနေ့တွင် အမျိုးသားပြတိုက် (ရန်ကုန်) သို့လာရောက်လေ့လာကြ|work=ဆင်ဟွာသတင်း|access-date=၂၅ မေ  ၂၀၂၃|archive-date=25 May 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230525060156/https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/nm-2305001900012/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== ကိုးကား ==


[[Category:ကမ္ဘာ့အထိမ်းအမှတ်နေ့များ]]</text>
      <sha1>8krpnju3miom1h90wbd3m4vnzzkdou2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အ.ထ.က(၁)ပုဇွန်တောင်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>66147</id>
    <revision>
      <id>1046864</id>
      <parentid>803778</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T06:27:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1046864</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4932" sha1="prlheus9stu35mfs7tcr172bmqi4sa8" xml:space="preserve">[[File:BEHS 1 Pazundaung.jpg|thumb|အ.ထ.က (၁) ပုဇွန်တောင်]]
'''အမှတ်(၁) အခြေခံပညာ အထက်တန်းကျောင်း ပုဇွန်တောင်'''သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဗိုလ်တထောင်ခရိုင်|ဗိုလ်တထောင်ခရိုင်ရှိ]] [[ပုဇွန်တောင်မြို့နယ်]] ၄၅ လမ်းနှင့် လမ်း ၅၀ကြား [[အနော်ရထာလမ်း|အနော်ရထာလမ်းမ]]ပေါ်  တွင် တည်ရှိသည်။ဤကျောင်း၏ အဆောက်အအုံသည် နှစ် ၁၀၀ကျော် သက်တမ်းရှိ၍  ရန်ကုန်မြို့၏ ထူးခြားသော မြို့ပြ အမွေအနှစ်များထဲမှ တစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။

=== သမိုင်းအကျဉ်း ===
အမှတ်(၁) အခြေခံပညာ အထက်တန်းကျောင်း ပုဇွန်တောင် ၏ မူလအဆောက်အအုံအား  [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]] စာကြည့်တိုက် (အဆောက်အအုံဟောင်း) အပါအဝင် ရန်ကုန်မြို့ ရှိ အဆောက်အအုံများစွာ လှူဒါန်းခဲ့သော အလှူရှင်ဖြစ်သည့် ထင်ရှားသော စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင် ပရဟိတသမား ဒေါက်တာ အက်စ် ရာမာနာသန်း ရက်ဒီးယား (Dr. S. Ramanatha Reddiar) က ဆောက်လုပ်လှူဒါန်းသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://mizzimaburmese.com/article/53324|title=ဗိုလ်အောင်ကျော်လမ်းနှင့် အ.ထ.က (၁) ပုဇွန်တောင်တို့တွင် အပြာရောင်ကမ္ဗည်းပြားများတပ်ဆင်|work=Mizzima Burmese|access-date=၂၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |date= ၂၀ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၈ }}&lt;/ref&gt; အဆောက်အအုံကို အလှူရှင်ကိုယ်တိုင် ၁၉၁၇ မေလ ၃၁ တွင် အုတ်မြစ်ချကာ ၁၉၁၈ ဇွန် ၂၀ တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ထိုကျောင်း၏ မူလအမည်မှာ အက်စ် သမ်ဘာရာ ရက်ဒီးယာ အထက်တန်းကျောင်း(S. Thambara Reddiar High School) ဖြစ်သည်။ လွတ်လပ်ပြီးခေတ်တွင် ပုဇွန်တောင် အထက်တန်းကျောင်းအဖြစ် အမည်ပြောင်းသည်။ယင်းနောက် အ.ထ.က (၁) ပုဇွန်တောင် အဖြစ် ထပ်မံပြောင်းလဲသည်။

၂၀၁၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀ တွင်  ၂၆ ခုမြောက် အပြာရောင်ကမ္ဗည်းပြားကို တပ်ဆင်သည်။ &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/culture-entertainment/%E1%80%9B%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%AF%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B7%E1%80%97%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%9C%E1%80%BA%E1%80%A1%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA/|title=CULTURE &amp; ENTERTAINMENTရန်ကုန်မြို့ဗိုလ်အောင်ကျော်လမ်း နှင့် အ.ထ.က (၁) ပုဇွန်တောင် တို့၌ အပြာရောင် ကမ္ဗည်းပြားများ တပ်ဆင်|work=ဆင်ဟွာသတင်း|access-date=၂၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃|date=၂၀ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၈|archive-date=24 February 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230224081815/https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/culture-entertainment/%e1%80%9b%e1%80%94%e1%80%ba%e1%80%80%e1%80%af%e1%80%94%e1%80%ba%e1%80%99%e1%80%bc%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%b7%e1%80%97%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%9c%e1%80%ba%e1%80%a1%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%84%e1%80%ba/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== ကိုးကား ==
 [[Category:ရန်ကုန်မြို့ရှိ အထက်တန်းကျောင်းများ|ပုဇွန်တောင်]]
[[Category:ရန်ကုန်မြို့ရှိ ရှေးဟောင်းအမွေအနှစ် အဆောက်အအုံများ]]
[[Category:ရန်ကုန်မြို့]]</text>
      <sha1>prlheus9stu35mfs7tcr172bmqi4sa8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>သမ္မတအိမ်တော် (နေပြည်တော်)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>73683</id>
    <revision>
      <id>1046861</id>
      <parentid>954543</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T04:56:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 2 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1046861</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="44274" sha1="3fo98kagaciqyufm7wmvx1y0sz9k3of" xml:space="preserve">{{Infobox building
| name                =နိုင်ငံတော်သမ္မတအိမ်တော်
| former_names        = 
| alternate_names     = သမ္မတအိမ်တော်
| image               =Myanmar Presidential Palace.jpg
| image_size          = 300px
| image_alt           = 
| caption             = နိုင်ငံတော်သမ္မတအိမ်တော်
| address             = ရာဇဌာနီလမ်းမကြီး၊ ဇေယျာသိဒ္ဓိရပ်ကွက်၊ [[ဇမ္ဗူသီရိမြို့နယ်]]
| groundbreaking_date = 
| start_date          = 
| stop_date           = 
| topped_out_date     = 
| completion_date     = &lt;!-- or |est_completion= --&gt;
| opened_date         = ၂၀၁၀
| inauguration_date   = 
| relocated_date      = 
| closing_date        = 
| renovation_date     = 
| location_town       = [[နေပြည်တော်မြို့]]
| location_country    = [[မြန်မာနိုင်ငံ]]
| architectural_style = 
| map_type            = မြန်မာနိုင်ငံ
| map_alt             = 
| map_caption         = သမ္မတအိမ်တော်တည်နေရာ
| coordinates         = {{coord|19.768|96.1219|display=inline,title}}
|current_tenants              =ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မင်းအောင်လှိုင်]]&lt;br&gt;{{small|([[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]])}}&lt;ref name=&quot;mallay&quot;/&gt;
}}

'''နိုင်ငံတော်သမ္မတအိမ်တော်''' ({{lang-en|Presidential Palace , President House}}) သည် နိုင်ငံ​တော်၏အကြီးအကဲနှင့် အစိုးရအဖွဲ့၏အကြီးအကဲဖြစ်​သော [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံ​တော်သမ္မတ]] ရုံးထိုင်ရာနေရာနှင့် နေထိုင်ရာ တရားဝင်အိမ်တော်ဖြစ်သည်။ သမ္မတအိမ်တော်သည် [[နေပြည်တော် ပြည်ထောင်စုနယ်မြေ]]တွင် တည်ရှိသည်။ အိမ်တော်သည် အခန်း ၁၀၀ ကျော်ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားပြီး အိမ်တော်ပတ်လည်တွင် [[ကျုံး]]များဖြင့်ကာရံထားကာ ကျုံးများကို ဖြတ်သန်းရန်အတွက် တံတားများလည်း ပါရှိသည်။ သမ္မတအိမ်တော်အနီးတွင် လွှတ်တော်အဆောက်အဦးများ၊ ဒုတိယသမ္မတများ၏ အိမ်တော်များ၊ လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌများ၏ အိမ်တော်များ၊ ဝန်ကြီးအိမ်တော်များလည်း တည်ရှိသည်။ 

နိုင်ငံတော်သမ္မတအိမ်တော်တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးကိုပါ ဖွင့်လှစ်ထားရှိသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.reuters.com/article/us-myanmar-capital-idUSTRE60G08C20100117|title=As poll looms, Myanmar still building parliament|author=Reuters Editorial|date=17 January 2010|work=Reuters}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://googlesightseeing.com/2011/10/naypyidaw-an-unconventional-capital/|title=Naypyidaw, An Unconventional Capital|work=Google Sightseeing}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/asia/burmamyanmar/8900217/Burma-welcome-to-Naypyidaw-the-home-of-kings-and-the-worlds-weirdest-capital-city.html|title=Burma: welcome to Naypyidaw - the home of kings - and the world's weirdest capital city|date=18 November 2011|work=Telegraph.co.uk}}&lt;/ref&gt;နိုင်ငံတော်သမ္မတအိမ်တော်နှင့် ပက်သက်သည့် အချက်အလက်များ၊ သတင်းများကို တရားဝင် ထုတ်ပြန်ခြင်းမရှိသော်လည်း၊ နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲများ၏ သတင်းများမှတဆင့် အိမ်တော်၏ ဖွဲ့စည်းပုံကို တွေ့ရှိနိုင်သည်။ 

၂၀၂၁ခုနှစ် [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|အာဏာသိမ်း]]ပြီးချိန်တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတအိမ်တော်အား [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌရုံး]]၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးအား [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီရုံး]]၊ ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ရုံးကို နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အုပ်ချုပ်မှုရုံး စသည်ဖြင့် အသီးသီး ပြောင်းလဲခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;mal&quot;&gt;{{Cite news|title=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ အာဏာကစားပွဲ|url=https://www-bbc-com.cdn.ampproject.org/v/s/www.bbc.com/burmese/burma-57432310.amp?amp_js_v=a6&amp;amp_gsa=1&amp;usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw%3D%3D#aoh=16252286593180&amp;referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp;amp_tf=From%20%251%24s&amp;ampshare=https%3A%2F%2Fwww.bbc.com%2Fburmese%2Fburma-57432310}}&lt;/ref&gt;

==သမိုင်းကြောင်း==
ရှေးမြန်မာဘုရင်များသည် တိုင်းပြည်၏ မြို့တော်များတွင် နန်းတော်များ တည်ဆောက်၍ စံမြန်းခဲ့ကြသည်။ ကိုလိုနီခေတ်တွင် ရန်ကုန်၊ မန္တလေး၊ မေမြို့တို့၌ [[ဘုရင်ခံအိမ်တော် (မြန်မာနိုင်ငံ)|ဘုရင်ခံအိမ်တော်များ]] ဆောက်လုပ်ခဲ့ကာ ဘုရင်ခံများ နေထိုင်ခဲ့ကြသည်။ လွတ်လပ်ရေးရရှိပြီးနောက် သမ္မတများဖြစ်ကြသည့် [[စဝ်ရွှေသိုက် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|စဝ်ရွှေသိုက်]]၊ ဦး[[ဘဦး (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဘဦး]]၊ မန်း[[မန်းဝင်းမောင် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဝင်းမောင်]]တို့သည် ရန်ကုန်မြို့၊ ပြည်လမ်း နှင့် အလုံလမ်း​ထောင့်ရှိ ထို[[ဘုရင်ခံအိမ်တော် (ရန်ကုန်)|အိမ်တော်]]၌ပင် ဆက်လက်နေထိုင်ကြသည်။ [[တော်လှန်ရေးကောင်စီ]]အစိုးရလက်ထက်တွင် ထိုအဆောက်အဦးအား ဖြိုချခဲ့သည်။ ထို့နောက်အဆောက်အဦးသစ်ကိုတည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ၁၉၇၄ခုနှစ် စနစ်သစ်မှစ၍ ထိုနေရာသည် [[ပြည်သူ့လွှတ်တော် (၁၉၇၄)|ပြည်သူ့လွှတ်တော်]]အဆောက်အဦး တည်ရှိရာနေရာဖြစ်ကာ ၂၀၁၁ခုနှစ် နောက်ပိုင်းတွင် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့|ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးအစိုးရအဖွဲ့]]နှင့် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်|ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်]]တို့ တည်ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.ft.com/cms/s/2/8acdba9a-15dc-11e1-8db8-00144feabdc0.html#axzz2fnKRSEi3|title=Forgotten treasures|last=Thant Myint-U|date=2 December 2011|work=Financial Times|accessdate=}}&lt;/ref&gt; ၁၉၈၈ခုနှစ်မှစ၍ ၂၀၁၁ခုနှစ် မတ်လအထိ သမ္မတရာထူးကို ဖျက်သိမ်းထားခဲ့သည်။

၂၀၀၆ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံ၏မြို့တော်ကို [[ရန်ကုန်မြို့]]မှ [[နေပြည်တော်မြို့|နေပြည်တော်]]သို့ ပြောင်းရွှေ့ပြီးနောက် အခြေခံအဆောက်အဦးများစွာ တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ [[မြန်မာနိုင်ငံဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈)|၂၀၀၈အခြေခံဥပဒေ]]ကို အတည်ပြုပြီးနောက် နိုင်ငံရေးစနစ်သစ်အတွက်လိုအပ်သော သမ္မတအိမ်တော်၊ လွှတ်တော်များ၊  ဝန်ကြီးဌာနရုံးများကို တည်ဆောက်ခဲ့ကြသည်။

[[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၀|၂၀၁၀ပြည့်နှစ်ရွေးကောက်ပွဲ]]အပြီး ၂၀၁၁ခုနှစ် မတ်လ (၃၀) ရက်နေ့တွင် အစိုးရအသစ်တက်လာရာ ဤအဆောက်အဦးကို စတင်အသုံးပြုခဲ့သည်။ (၂၀၀၈) အခြေခံဥပဒေအရ နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲနှင့် အစိုးရအဖွဲ့အကြီးအကဲဖြစ်သော နိုင်ငံတော်သမ္မတ၊ ဒုတိယအကြီးအကဲများဖြစ်သည့် ဒုတိယသမ္မတများ သည် ဤအိမ်တော်တွင် ရုံးထိုင်ကြကာ နိုင်ငံတော်သမ္မတနှင့် မိသားစုသည် ဤအိမ်တော်တွင် နေထိုင်ကြသည်။ [[ဦးသိန်းစိန်]]သည် ဤအိမ်တော်၌ ပထမဆုံးနေထိုင်သည့် သမ္မတဖြစ်လာခဲ့သည်။
==အမည်နာမ==
သမ္မတအိမ်တော်အား နိုင်ငံတော်သတင်းများတွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတအိမ်တော်ဟု ဖော်ပြလေ့ရှိသည်။အင်္ဂလိပ်အသုံးတွင် ''Presidential Palace''&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.burmalibrary.org/sites/burmalibrary.org/files/obl/docs20/GNLM2014-11-14-red.pdf|title=The Global New Light of Myanmar (14.11.2014)}}&lt;/ref&gt;ဟူ၍ သုံးသကဲ့သို့ ''President House'' ဟူ၍လည်း အသုံးပြုကြသည်။ သမ္မတအိမ်တော် သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲများတွင် အသုံးပြုသော အမှတ်တံဆိပ်တွင် ''President House''ဟု အသုံးပြုထားသည်။&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.frontiermyanmar.net/en/military-civilian-and-eao-leaders-to-attend-mount-popa-peace-talks/|title=Military, civilian and EAO leaders to attend Mount Popa peace talks|work=Frontier Myanmar}}&lt;/ref&gt;

၂၀၂၁ခုနှစ်အာဏာသိမ်းပြီးချိန်တွင် စစ်ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌဖြစ်သူ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး[[မင်းအောင်လှိုင်]]က နိုင်ငံတော်သမ္မတအိမ်တော်အား နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌရုံးဟု ပြောင်း၍အသုံးပြုလျက်ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;mal&quot;/&gt;

==တည်နေရာ==
နိုင်ငံတော်သမ္မတအိမ်တော်သည် [[ဇမ္ဗူသီရိမြို့နယ်]]၊ ဇေယျသိဒ္ဓိရပ်ကွက်တွင် တည်ရှိသည်။အိမ်တော်သို့ရောက်ရန်အတွက် ၂၂လမ်းသွားလမ်းမကြီးမှ အတွင်းသို့ အနည်းငယ်ဝင်ရသည်။ အိမ်တော်၏ အနောက်တောင်ဘက်တွင် လွှတ်တော်အဆောက်အဦးများ တည်ရှိသည်။အနောက်တောင်ဘက်တွင် ဒုတိယသမ္မတများ၏ အိမ်တော်များလည်း တည်ရှိသည်။ ထို့အပြင် အိမ်​တော်အနီး၌ ပြည်​ထောင်စုဝန်ကြီးနှင့် ဒုတိယဝန်ကြီးများ၏ အိမ်များလည်း တည်ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;shwetaungkyar&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.frontiermyanmar.net/mm/%e1%80%94%e1%80%b1%e1%80%95%e1%80%bc%e1%80%8a%e1%80%ba%e1%80%90%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%ba%e1%80%80-%e1%80%9b%e1%80%bd%e1%80%be%e1%80%b1%e1%80%90%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%80%e1%80%bc/|title=နေပြည်တော်က ရွှေတောင်ကြား|work=Frontier Myanmar}}&lt;/ref&gt;
==အိမ်တော်ပုံစံ==
သမ္မတအိမ်​တော်ကို ငလိုက်​ချောင်းမှ ပတ်လည်ဝိုင်းထားသည်။ ငလိုက်​ချောင်းကို ဖြတ်သန်းရန် တံတား (၂)စင်းပါဝင်သည်။ (၂၂)လမ်းသွား လမ်းမကြီးမှတစ်ဆင့် သမ္မတအိမ်​တော်အဝင်လမ်းအတိုင်းလာလျှင် ငလိုက်​ချောင်းမှာ ကျုံးသဖွယ် တည်ရှိ​နေသည်။ ဂြိုဟ်တုမြေပုံမှပုံစံများအရ ပင်မအဆောက်အဦးကြီးမှာ အဆောက်အဦး (၄)ခုအား ပေါင်းကူးတံတားများဖြင့် ဆက်သွယ်ထားသည်။&lt;ref name=&quot;shwetaungkyar&quot;/&gt;နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးမှထုတ်ပြန်လေ့ရှိသော ဓာတ်ပုံများအရ အဆောက်အဦးများသည် အနည်းဆုံး ၃ထပ်ရှိနိုင်သည်။&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/culture-entertainment/%E1%80%9E%E1%80%99%E1%80%B9%E1%80%99%E1%80%90%E1%80%A1%E1%80%AD%E1%80%99%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA-%E1%80%9E%E1%80%BC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B9%E1%80%80%E1%80%94%E1%80%BA-%E1%80%A1/|title=သမ္မတအိမ်တော် သင်္ကြန် အကြိုနေ့ တစ်ရက်သာ ကျင်းပမည်|archive-date=18 September 2023|access-date=31 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20230918204657/https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/culture-entertainment/%E1%80%9E%E1%80%99%E1%80%B9%E1%80%99%E1%80%90%E1%80%A1%E1%80%AD%E1%80%99%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA-%E1%80%9E%E1%80%BC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B9%E1%80%80%E1%80%94%E1%80%BA-%E1%80%A1/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://virtualglobetrotting.com/map/presidential-palace-in-naypyidaw/view/google/|title=Presidential Palace in Naypyidaw}}&lt;/ref&gt; အ​ရှေ့ဘက်မှ အ​ဆောက်အဦး (၂)ခုမှာ ရုံးပိုင်းဆိုင်ရာများ တည်ရှိသည်။ အ​နောက်ဘက်အကျဆုံးအ​ဆောက်အဦး (၂)ခုမှာ သမ္မတမိသားစု​နေထိုင်ရာဖြစ်ပြီး ​ရေကူးကန်၊ တင်းနစ်ကွင်းများပါဝင်သည်။ အ​ဆောင်တိုင်းတွင် ကားလမ်းများ ​ဖောက်လုပ်ထားသည်။&lt;ref name=&quot;shwetaungkyar&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.mmtimes.com/opinion/19221-who-are-the-naypyitawrians.html|title=Who are Naypyitawrians|accessdate=31 May 2022|archivedate=19 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210219110240/https://www.mmtimes.com/opinion/19221-who-are-the-naypyitawrians.html}}&lt;/ref&gt;
==အ​ဆောက်အဦးများ==
===သမ္မတရုံးခန်း===
နိုင်ငံ​တော်သမ္မတ၏ရုံးခန်းကို ပြည်ပသို့ သွား​ရောက်မည့် သံအမတ်ကြီးများအား မူဝါဒများ လမ်းညွှန်မှာကြားရာတွင် ​တွေ့ရတတ်သည်။ [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်|နိုင်ငံ​တော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်]]၊ [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အလံတော်|နိုင်ငံ​တော်အလံ]]၊ ဘဲဥပုံသဏ္ဌာန် စားပွဲ၊ မြန်မာနိုင်ငံ​မြေပုံ၊ ကမ္ဘာ့​မြေပုံများ ထားရှိသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mdn.gov.mm/my/niungngntteaasmmtt-uuwngmng-khksmmttniungngnchiungraa-mnmaasnamttkiiaphc-ttaawnthmcheaangmnny|title=နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးဝင်းမြင့် ချက်သမ္မတနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်မည့် ဒေါ်ကေသီစိုးအား လမ်းညွှန်မှာကြား|access-date=1 June 2022|archive-date=18 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230918204701/https://www.mdn.gov.mm/my/niungngntteaasmmtt-uuwngmng-khksmmttniungngnchiungraa-mnmaasnamttkiiaphc-ttaawnthmcheaangmnny}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://myawady.net.mm/node/3265|title=နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးဝင်းမြင့် ဂျပန်နိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးနှင့် မလေးရှားနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီး တို့အား လမ်းညွှန်မှာကြား}}&lt;/ref&gt;  
===သံတမန်ဆောင်===
အရှေ့ပိုင်းဆုံးတွင် သံတမန်ဆောင်တည်ရှိသည်။သံတမန်ဆောင်သည် တိုင် (၆)လုံးပါဝင်သော ဆင်ဝင်တစ်ခုပါဝင်သည်။ ထိုဆင်ဝင်အထိ ကားဖြင့်တက်နိုင်သည်။ ထိုဆင်ဝင်မှနေ၍ အောက်ရှိဥပစာမြက်ခင်းသို့ဆင်းရန်အတွက် လှေကားများ ပါရှိသည်။ ထိုလှေကားနှင့် မြက်ခင်းပြင်အကြားတွင် နောက်ထပ်ကားလမ်းတစ်ခုတည်ရှိသည်။ ဥပစာမြက်ခင်းပြင်တွင် နိုင်ငံတော်အဆင့်ဧည့်သည်တော်များအား ဂုဏ်ပြုအခမ်းအနားဖြင့် ကြိုဆိုလေ့ရှိသည်။ နေ့ထူးနေ့မြတ်အထိမ်းအမှတ်ညစာစားပွဲများကိုလည်း ကျင်းပလေ့ရှိသည်။
====သံတမန်ဆောင်ဧည့်ခန်းမများ====
သံတမန်ဆောင်ဧည့်ခန်းမများအား အမည်နာမခွဲခြားထားခြင်းမရှိဘဲ သတင်းများ ဖော်ပြရာတွင် သံတမန်ဆောင်ဧည့်ခန်းမဟုသာ ဖော်ပြလေ့ရှိသည်။
====='''ပလ္လင်ခန်းမ'''=====
သံတမန်ဆောင်တွင် အဆင့်မြင့်ဆုံးသောဧည့်ခန်းမမှာ [[ရာဇပလ္လင်]]ထားရှိရာ ခန်းမဖြစ်သည်။ ဤခန်းမကို ၂၀၁၁ခုနှစ်မှစ၍ နိုင်ငံတော်သမ္မတများသာ အသုံးပြုခဲ့သည်။ ဖွဲ့စည်းပုံအ​ခြေခံဥပဒေအရ နိုင်ငံတော်၏ အချုပ်အခြာအာဏာကို သမ္မတထံ အပ်နှင်းထား၍ အချုပ်အခြာအာဏာ၏သင်္ကေတဖြစ်သော သီဟာသနပလ္လင်တော်ကို ပထမဆုံးသမ္မတ [[စဝ်ရွှေသိုက် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|စဝ်ရွှေသိုက်]]၏ ရန်ကုန်မြို့ရှိ [[ဘုရင်ခံအိမ်တော် (ရန်ကုန်)|သမ္မတအိမ်တော်]]၌ ထားရှိခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဒုတိယမြောက်သမ္မတ [[ဘဦး (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဒေါက်တာဘဦး]]သည်လည်း အိမ်တော်၌ပင် ထားရှိခဲ့သည်။ တတိယမြောက်သမ္မတ [[မန်းဝင်းမောင် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|မန်းဝင်းမောင်]]လက်ထက်တွင် ထိုပလ္လင်တော်ကို အများပြည်သူလေ့လာနိုင်ရန် [[အမျိုးသားပြတိုက် (ရန်ကုန်)|အမျိုးသားပြတိုက်]]သို့ ပြောင်းကာ ပြသခဲ့သည်။ ၂၀၁၁ခုနှစ်တွင် စနစ်သစ်ပြန်လည်စတင်ရာ ပလ္လင်တော်ပုံတူပွားတစ်ခု ပြုလုပ်ကာ ​နေပြည်​တော်ရှိ သမ္မတအိမ်တော် သံတမန်ဆောင် ဧည့်ခန်းမတွင် ထားရှိခဲ့သည်။&lt;ref name=SS&gt;{{cite news|url=https://sarpaybeikman-pol.gov.mm/books/swaesone/swel-sone-2016-ebook|title=မြန်မာစွယ်စုံကျမ်း နှစ်ချုပ်၊ ၂၀၁၆|last=|first=|author2=|date=|publisher=[[စာပေဗိမာန်]]|accessdate=|archivedate=8 May 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190508095041/https://sarpaybeikman-pol.gov.mm/books/swaesone/swel-sone-2016-ebook}}&lt;/ref&gt; 

[[File:Secretary Kerry Meets Burmese President Thein Sein - Flickr - East Asia and Pacific Media Hub.jpg|thumb|သမ္မတဦးသိန်းစိန်လက်ထက်က ဧည့်ခန်းမ]]
ဤခန်းမတွင် နိုင်ငံတော်အဆင့် အရေးကြီးသော ဧည့်သည်တော်များကို တွေ့ဆုံလေ့ရှိကာ နှစ်နိုင်ငံအရေးကိစ္စများ အပြန်အလှန်ပြောဆိုလေ့ရှိသည်။ ထို့အပြင် သံအမတ်ခန့်အပ်လွှာများကိုလည်း လက်ခံလေ့ရှိသည်။ သမ္မတ[[ဦးသိန်းစိန်]]လက်ထက်က အဖွဲ့ဝင်များ၏ ထိုင်ခုံများကို ခပ်ကျဲကျဲ ထားရှိခဲ့ပြီး သမ္မတ[[ဦးထင်ကျော်]]လက်ထက်မှစပြီး ခပ်စိပ်စိပ်ထားရှိခဲ့သည်။ ၂၀၁၆ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ရက်နေ့တွင် သမ္မတ ဦးသိန်းစိန်မှ သမ္မတအသစ် ဦးထင်ကျော်ထံ နိုင်ငံတော်သမ္မတအဆောင်အယောင်များ လွှဲပြောင်းပေးအပ်ခြင်းကို ဤခန်းမတွင် ပြုလုပ်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;tshk&quot;&gt;{{cite news|url=https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/politics-law-military/%E1%80%9E%E1%80%99%E1%80%B9%E1%80%99%E1%80%90%E1%80%A6%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%AD%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%85%E1%80%AD%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BE-%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84/|title=သမ္မတဦးသိန်းစိန်မှ နိုင်ငံတော်သမ္မတ အိမ်တော်၌ သမ္မတသစ် ဦးထင်ကျော်အား ငြိမ်းချမ်းစွာ တာဝန် လွှဲပြောင်းခြင်း အစီအစဉ် ပြုလုပ်|work=[[ဆင်ဟွာသတင်းဌာန]]|archive-date=31 May 2022|access-date=31 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220531120029/https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/politics-law-military/%E1%80%9E%E1%80%99%E1%80%B9%E1%80%99%E1%80%90%E1%80%A6%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%AD%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%85%E1%80%AD%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BE-%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
[[File:The Prime Minister, Shri Narendra Modi meeting the President of Myanmar, Mr. U. Htin Kyaw, at Presidential Palace, in Nay Pyi Taw, Myanmar on September 05, 2017 (2).jpg|thumb|သမ္မတဦးထင်ကျော်လက်ထက်က ဧည့်ခန်းမ]]
====='''အခြားခန်းမ'''=====
[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်ဒုတိယသမ္မတများ]]နှင့် [[နိုင်ငံတော်၏ အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်|နိုင်ငံတော်၏အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်]]တို့ အသုံးပြုလေ့ရှိသည့် ဧည့်ခန်းမတစ်ခုလည်းရှိသေးသည်။&lt;ref name=&quot;sai&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.mfa.gov.cn/ce/cemm/eng/xwdt/t1288206.htm|title=Ambassador Hong Liang Met with Vice President of Myanmar H.E. Sai Mauk Kham|accessdate=31 May 2022|archivedate=31 May 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220531121902/https://www.mfa.gov.cn/ce/cemm/eng/xwdt/t1288206.htm}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;nyan&quot;&gt;{{cite news|url=https://usa.nissannews.com/en-US/photos/office-of-vice-president-u-nyan-tun?page=824|title=Office of Vice President U Nyan Tun}}{{Dead link|date=May 2023 }}&lt;/ref&gt; နောက်ခံတွင် ရေတံခွန်ပန်းချီကားတစ်ချပ် ထားရှိသည်။ နိုင်ငံတော်၏အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် [[အောင်ဆန်းစုကြည်|ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]]သည် ၎င်း၏သက်တမ်းအတွင်း သမ္မတအိမ်တော်၌ ဧည့်သည်များကိုတွေ့ဆုံရန် ဤခန်းမကို အဓိကအသုံးပြုခဲ့သည်။
[[File:The Prime Minister, Shri Narendra Modi with the State Counsellor of Myanmar, Ms. Aung San Suu Kyi, on his arrival, at Presidential Palace, in Nay Pyi Taw, Myanmar on September 06, 2017 (1).jpg|thumb|ဤဧည့်ခန်းမတွင်တွေ့ရသော ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]]
====='''အခြားဧည့်ခန်းမဆောင်များ'''=====
နိုင်ငံတော်သမ္မတအိမ်တော်တွင် အခြားဧည့်ခန်းမဆောင်တစ်ခုမှာ အနောက်တွင် နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ် တပ်ဆင်ထားသည်။ ထိုခန်းမတွင် နိုင်ငံအတွင်းရှိ အဆင့်မြင့်အရာရှိများအား လက်ခံတွေ့ဆုံလေ့ရှိသည်။ 

ထိုခန်းမနည်းတူ ​နောက်ခံတွင် ​ရွှေချည်ထိုး တပ်ဆင်ထား​သော ဧည့်ခန်းမလည်း တည်ရှိသည်။နိုင်ငံ​တော်သမ္မတဦးသိန်းစိန်လက်ထက်က ​တွေ့ဆုံ​မေးမြန်းခန်းများ ​ဖြေကြားခြင်း၊ နိုင်ငံ​ရေးအရ များစွာအ​ရေးမကြီး​သော ဧည့်သည်များအား​တွေ့ဆုံခြင်းနှင့် အခြားကိစ္စများအတွက် အသုံးပြုခဲ့ပြီး [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထမလေဒီ|ပထမ​လေဒီ]]များလည်း အသုံးပြု​လေ့ရှိသည်။ ၂၀၁၅​ရွေး​ကောက်ပွဲအပြီး သမ္မတဦးသိန်းစိန်သည် အနိုင်ရပါတီ​ခေါင်း​ဆောင် ​​ဒေါ်​အောင်ဆန်းစုကြည်အား ဤခန်းမတွင် ​တွေ့ဆုံခဲ့သည်။  ၂၀၁၂ခုနှစ်တွင် သမ္မတက​တော် ​ဒေါ်[[ခင်ခင်ဝင်း၊ ဒေါ်|ခင်ခင်ဝင်း]]သည် မ​လေးရှားဝန်ကြီးချုပ်၏ ဇနီးအားလည်း​ကောင်း၊&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.burmalibrary.org/sites/burmalibrary.org/files/obl/docs13/MA2012-03-29.pdf|title=မြန်မာ့အလင်းသတင်းစာ (၂၉.၃.၂၀၁၂)}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://https://www.burmalibrary.org/sites/burmalibrary.org/files/obl/docs22/mal%209.6.16.pdf|title=မြန်မာ့အလင်းသတင်းစာ (၉.၆.၂၀၁၆)|accessdate=9 May 2022|archivedate=11 July 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130711041720/http://https/}}&lt;/ref&gt;၂၀၁၉ခုနှစ်တွင် သမ္မတက​တော် ​​​ဒေါ်[[ချိုချို (သမ္မတကတော်)|ချိုချို]]သည် ​ကိုရီးယားသမ္မတနိုင်ငံ သမ္မတက​တော်အားလည်း​ကောင်း ဤခန်းမတွင် လက်ခံ​တွေ့ဆုံခဲ့ကြသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mdn.gov.mm/my/node/41531|title=First Lady Daw Cho Cho hosts tea party for First Lady of Republic of Korea Mrs Kim Jung-Sook|access-date=1 June 2022|archive-date=1 June 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220601074614/https://www.mdn.gov.mm/my/node/41531}}&lt;/ref&gt;  

​ဒေါ်​အောင်ဆန်းစုကြည် အသုံးပြု​လေ့ရှိသည့် အခြားဧည့်ခန်းမတစ်ခုလည်း ရှိ​သေးကာ ​နောက်ခံတွင် မည်သည်တို့မှ တပ်ဆင်ထားခြင်းမရှိ​ပေ။ ဤခန်းမသည် ၂၀၂၁ခုနှစ် ​ဖေ​ဖော်ဝါရီလ ၁ရက်​နေ့တွင် ယာယီသမ္မတ [[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးမြင့်​ဆွေ]]က [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်|တပ်မ​တော်ကာကွယ်​ရေးဦးစီးချုပ်]]ထံ အာဏာ(၃)ရပ် လွှဲ​ပြောင်း​ပေးခဲ့ရာတွင် အသုံးပြုခဲ့​သော ခန်းမဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2022/02/01/249461.html|title=အာဏာသိမ်း စစ်ခေါင်းဆောင်ရဲ့ သမ္မတ ဖြစ်ရေး အိပ်မက် နီးစပ်နေပြီလား}}&lt;/ref&gt;
====ထမင်းစားခန်းမ====
နိုင်ငံတော်အဆင့်ဧည့်သည်တော်များအား ဂုဏ်ပြုညစာ သို့မဟုတ် နေ့လယ်စာ တည်ခင်းလေ့ရှိသော ခန်းမဖြစ်သည်။ စားပွဲရှည်ကြီးတစ်လုံးတွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတနှင့် အဆင့်မြင့်ခေါင်းဆောင်များ၊ ဧည့်သည်တော်ဘက်မှ အဆင့်မြင့်ခေါင်းဆောင်များ တစ်တန်းတည်း သုံးဆောင်လေ့ရှိကြသည်။ ထိုနောက်တွင် [[ပုပ္ပါးတောင်ကလပ်]]ပုံ ပန်ချီးကားကြီးတစ်ချပ် ထားရှိသည်။အခြားသော အရာရှိများသည် စာပွဲဝိုင်းများဖြင့် ထိုင်ကြသည်။
[[File:The Prime Minister, Dr. Manmohan Singh addressing at the dinner banquet hosted by the President of Myanmar, Mr. Tien Sein, at Presidential Palace, in Nay Pyi Taw, Myanmar on May 28, 2012.jpg|thumb|ထမင်းစားခန်းမ]]
===သဘင်ဆောင်===
သဘင်ဆောင်တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတက ချီးမြှင့်သော ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့တံဆိပ်များ ချီးမြှင့်ခြင်း၊ နိုင်ငံတော်အဆင့် ဧည့်သည်တော်များအား ယဉ်ကျေးမှုအကများဖြင့် ဖျော်ဖြေတင်ဆက်ခြင်းများ ပြုလုပ်လေ့ရှိသည်။စင်မြင့်ပါရှိပြီး ထိုင်ခုံများ တပ်ဆင်ထားသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://news-eleven.com/article/201395|title=၂၀၂၀ ပြည့်နှစ်တွင် ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့ ရရှိသူများအား ဘွဲ့ပေးအပ်ချီးမြှင့်သည့် အခမ်းအနား သမ္မတအိမ်တော်တွင် ပြုလုပ်}}&lt;/ref&gt; 
[[File:Manmohan Singh and his wife Smt. Gursharan Kaur, the President of Myanmar, Mr. Tien Sein and the first lady with the artists at the cultural programme, during the dinner banquet, at Presidential Palace, in Nay Pyi Taw.jpg|thumb|သဘင်​ဆောင်]]
===ငုရွှေဝါခန်းမ===
ငုရွှေဝါခန်းမသည် ပင်မအ​ဆောက်အဦးများတွင် မဟုတ်ဘဲ သီးခြားတည်ရှိ​သော ခန်းမ​ဆောင်ဖြစ်သည်။ စင်မြင့်တစ်ခုပါဝင်သည့် ခန်းမတစ်ခုဖြစ်ပြီး ထိုင်ခုံများတပ်ဆင်မထားဘဲ ဘက်စုံအသုံးပြုသည့် ခန်းမဖြစ်သည်။ သံဃာတော်များအား ဆွမ်းဆပ်ကပ်ပွဲများ၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတအိမ်တော် မဟာသင်္ကြန်ပွဲများ၊ တွေ့ဆုံပွဲများကို ကျင်းပလေ့ရှိသည်။ သမ္မတဦးသိန်းစိန်လက်ထက်က နိုင်ငံ၏ ထိပ်သီးပုဂ္ဂိုလ်များ တွေ့ဆုံပွဲများကို ဤခန်းမတွင် ကျင်းပခဲ့သည်။ သမ္မတဦးဝင်းမြင့်လက်ထက်တွင် ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံ၏ တရားစွဲဆိုမှုအား ပြန်လည်ချေပရန် အစီအစဉ်များအတွက် စီစဉ်ဆောင်ရွက်ထားမှုများအား တင်ပြသည့် ပွဲကို ဤခန်းမတွင် ကျင်းပခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://news-eleven.com/article/147849|title=ICJ အတွက် အစိုးရ ဘာတွေပြင်ဆင်ထားလဲ}}&lt;/ref&gt;

==အစည်းအဝေးခန်းမများ==
===ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ အစည်းအဝေးခန်းမ===
နိုင်ငံတော်သမ္မတက ဦးဆောင်ကျင်းပသော [[ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့]] အစည်းအဝေးများနှင့် အခြားသောပြည်ထောင်စုအဆင့် အစည်းအဝေးများကို ကျင်းပလေ့ရှိသည်။
===အခြား===
အခြားအစည်းအဝေးခန်းမတစ်ခုမှာ နိုင်ငံတော်အဆင့်လာရောက်သော ပြည်ပနိုင်ငံခေါင်းဆောင်များနှင့် အလုပ်သဘောဆွေးနွေးရာတွင် အသုံးပြုလေ့ရှိသည်။ ထို့အပြင်အခြားသော အစည်းအဝေးခန်းမများလည်း တည်ရှိသည်။
[[File:The Prime Minister, Shri Narendra Modi in delegation level talks with the State Counsellor of Myanmar, Ms. Aung San Suu Kyi, at Presidential Palace, in Nay Pyi Taw, Myanmar on September 06, 2017 (2).jpg|thumb|နှစ်နိုင်ငံ အလုပ်သဘောဆွေးနွေးရာတွင် အသုံးပြုလေ့ရှိသည့် အစည်းအ​ဝေးခန်းမ]]
==အိမ်တော်ကို အသုံးပြုသူများ==
*သမ္မတ [[ဦးသိန်းစိန်]]နှင့် ဇနီး ဒေါ်[[ခင်ခင်ဝင်း၊ ဒေါ်|ခင်ခင်ဝင်း]] (၂၀၁၁ - ၂၀၁၆)
*သမ္မတ [[ဦးထင်ကျော်]]နှင့် ဇနီး ဒေါ်[[စုစုလွင်၊ ဒေါ်|စုစုလွင်]] (၂၀၁၆ - ၂၀၁၈)
*သမ္မတ [[ဦးဝင်းမြင့်]]နှင့် ဇနီး ဒေါ်[[ချိုချို (သမ္မတကတော်)|ချိုချို]] (၂၀၁၈ - ၂၀၂၁)
*ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]]နှင့် ဇနီး ဒေါ်[[ကြူကြူလှ]] (၂၀၂၁ - လက်ရှိ)&lt;ref name=&quot;mallay&quot;&gt; ယာယီသမ္မတ ဦးမြင့်ဆွေနှင့် ဇနီးတို့ နေထိုင်ခြင်းမရှိဘဲ ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်နှင့် ဇနီးသာ နေထိုင်ကြသည်။ [https://burma.irrawaddy.com/opinion/viewpoint/2021/05/25/242165.html]&lt;/ref&gt;
== ဓာတ်ပုံပြခန်း ==
&lt;gallery&gt;
File:Clinton and President Thein Sein.jpg|[[သိန်းစိန်၊ ဦး|ဦးသိန်းစိန်]]နှင့်အတူ အ​မေရိကန်နိုင်ငံခြား​ရေးဝန်ကြီး [[ဟီလာရီ ကလင်တန်]]အား တွေ့ရစဉ်
File:President Rodrigo Roa Duterte is welcomed by Myanmar President U Htin Kiaw.jpg|ဖိလစ်ပိုင်သမ္မတ [[ရော်ဒရီဂို ဒူတာတေး]] အား ဂုဏ်ပြုအခမ်းအနားဖြင့် ကြိုဆိုစဉ်
File:President Rodrigo Roa Duterte is welcomed by Myanmar President U Htin Kyaw.jpg|ဖိလစ်ပိုင်သမ္မတ ရော်ဒရီဂို ဒူတာတေး လာ​ရောက်စဉ်
File:President Obama Meets with the President of Burma.webm| သမ္မတ[[သိန်းစိန်၊ ဦး|ဦးသိန်းစိန်]]မှ  အမေရိကန် ပြည်ထောင်စုသမ္မတ [[ဘာရက် အိုဘားမား]] အား သမ္မတအိမ်တော် ၌ တွေ့ဆုံစဉ် 
File:The Prime Minister, Shri Narendra Modi meeting the President of Myanmar, Mr. U. Htin Kyaw, at Presidential Palace, in Nay Pyi Taw, Myanmar on September 05, 2017 (2).jpg|သမ္မတ[[ထင်ကျော်၊ ဦး|ဦးထင်ကျော်]]မှ  အိန္ဒိယဝန်ကြီးချုပ် [[နာရင်ဒရာ မိုဒီ]] အား သမ္မတအိမ်တော်  ၌ တွေ့ဆုံစဉ်
&lt;/gallery&gt;

==အခြားကြည့်ရန်==
*[[ဘုရင်ခံအိမ်တော် (ရန်ကုန်)]]
* [[ဘုရင်ခံအိမ်တော် (မြန်မာနိုင်ငံ)]] 

== ကိုးကား ==
{{reflist}}


[[ကဏ္ဍ:နေပြည်တော်ရှိ အဆောက်အအုံများ]]
[[ကဏ္ဍ:သမ္မတ အိမ်တော်များ]]</text>
      <sha1>3fo98kagaciqyufm7wmvx1y0sz9k3of</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>မြန်မာ-တရုတ် ပိုက်လိုင်းများ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>79316</id>
    <revision>
      <id>1046832</id>
      <parentid>1034811</parentid>
      <timestamp>2026-08-06T19:29:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1046832</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20417" sha1="l13irx7g8bmfl41y9jbzjmxrn89m8kt" xml:space="preserve">&lt;div class=&quot;infobox&quot; style=&quot;float: right; width: 280px; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; padding: 5px; font-size: 88%; font-family: sans-serif; margin: 0 0 1em 1em; box-shadow: 0 2px 4px rgba(0,0,0,0.1);&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-size: 125%; font-weight: bold; background-color: #efefef; text-align: center; padding: 5px; border-bottom: 1px solid #a2a9b1;&quot;&gt;တရုတ်-မြန်မာ သဘာဝဓာတ်ငွေ့ပိုက်လိုင်း&lt;br&gt;&lt;small style=&quot;font-size: 80%; color: #555;&quot;&gt;(Sino-Myanmar Natural Gas Pipeline)&lt;/small&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center; padding: 5px; border-bottom: 1px solid #eaecf0;&quot;&gt;
&lt;mapframe width=&quot;260&quot; height=&quot;200&quot; zoom=&quot;5&quot; latitude=&quot;21.5&quot; longitude=&quot;97.0&quot;&gt;
{
  &quot;type&quot;: &quot;Feature&quot;,
  &quot;geometry&quot;: {
    &quot;type&quot;: &quot;LineString&quot;,
    &quot;coordinates&quot;: [
      [93.685, 19.364],
      [95.0, 20.5],
      [96.1, 21.9],
      [97.4, 22.0],
      [97.85, 23.75],
      [100.5, 24.0],
      [102.71, 25.05]
    ]
  },
  &quot;properties&quot;: {
    &quot;stroke&quot;: &quot;#ff0000&quot;,
    &quot;stroke-width&quot;: 3
  }
}
&lt;/mapframe&gt;&lt;br&gt;&lt;small style=&quot;color:#555; font-weight: bold;&quot;&gt;ပိုက်လိုင်းလမ်းကြောင်း&lt;/small&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center; padding: 5px;&quot;&gt;[[File:中缅油气管道工程龙陵分输（泵）站06.jpg|260px]]&lt;br&gt;&lt;small style=&quot;color:#555;&quot;&gt;ယူနန်ပြည်နယ်၊ လုံလင်ခရိုင်ရှိ ပန့်ခွဲစခန်းတစ်ခု&lt;/small&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;background-color: #efefef; font-weight: bold; text-align: center; padding: 3px; border-top: 1px solid #a2a9b1; border-bottom: 1px solid #a2a9b1;&quot;&gt;အခြေခံအချက်အလက်များ&lt;/div&gt;
&lt;table style=&quot;width: 100%; border-collapse: collapse; text-align: left;&quot;&gt;
&lt;tr style=&quot;border-bottom: 1px solid #eaecf0;&quot;&gt;&lt;td style=&quot;font-weight: bold; padding: 4px; width: 40%;&quot;&gt;အမျိုးအစား&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;padding: 4px;&quot;&gt;သဘာဝဓာတ်ငွေ့ (Natural Gas)&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr style=&quot;border-bottom: 1px solid #eaecf0;&quot;&gt;&lt;td style=&quot;font-weight: bold; padding: 4px;&quot;&gt;နိုင်ငံ&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;padding: 4px;&quot;&gt;{{flag|Myanmar}}၊ {{flag|China}}&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr style=&quot;border-bottom: 1px solid #eaecf0;&quot;&gt;&lt;td style=&quot;font-weight: bold; padding: 4px;&quot;&gt;အကျိုးတူပူးပေါင်းသူ&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;padding: 4px;&quot;&gt;CNPC နှင့် [[မြန်မာ့ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့လုပ်ငန်း|MOGE]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;
&lt;div style=&quot;background-color: #efefef; font-weight: bold; text-align: center; padding: 3px; border-top: 1px solid #a2a9b1; border-bottom: 1px solid #a2a9b1;&quot;&gt;ပိုက်လိုင်းလမ်းကြောင်း&lt;/div&gt;
&lt;table style=&quot;width: 100%; border-collapse: collapse; text-align: left;&quot;&gt;
&lt;tr style=&quot;border-bottom: 1px solid #eaecf0;&quot;&gt;&lt;td style=&quot;font-weight: bold; padding: 4px; width: 40%;&quot;&gt;အလျား&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;padding: 4px;&quot;&gt;၂,၈၀၆ ကီလိုမီတာ&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr style=&quot;border-bottom: 1px solid #eaecf0;&quot;&gt;&lt;td style=&quot;font-weight: bold; padding: 4px;&quot;&gt;သယ်ယူပို့လွှတ်မှု&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;padding: 4px;&quot;&gt;၁၂ ဘီလီယံ ကုဗမီတာ / နှစ်&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr style=&quot;border-bottom: 1px solid #eaecf0;&quot;&gt;&lt;td style=&quot;font-weight: bold; padding: 4px;&quot;&gt;ဦးတည်ချက်&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;padding: 4px;&quot;&gt;တောင်မှ မြောက်သို့&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr style=&quot;border-bottom: 1px solid #eaecf0;&quot;&gt;&lt;td style=&quot;font-weight: bold; padding: 4px;&quot;&gt;စတင်ရာ&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;padding: 4px;&quot;&gt;[[ကျောက်ဖြူမြို့]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr style=&quot;border-bottom: 1px solid #eaecf0;&quot;&gt;&lt;td style=&quot;font-weight: bold; padding: 4px;&quot;&gt;ဖြတ်သန်းရာ&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;padding: 4px;&quot;&gt;မန္တလေး၊ လားရှိုး၊ နမ့်ခမ်း၊ ရွှေလီ၊ ကူမင်း&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr style=&quot;border-bottom: 1px solid #eaecf0;&quot;&gt;&lt;td style=&quot;font-weight: bold; padding: 4px;&quot;&gt;အဆုံးသတ်ရာ&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;padding: 4px;&quot;&gt;ကွေ့ကျိုး နှင့် ကွမ်ရှီးပြည်နယ်&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr style=&quot;border-bottom: 1px solid #eaecf0;&quot;&gt;&lt;td style=&quot;font-weight: bold; padding: 4px;&quot;&gt;ဆက်စပ်ပိုက်လိုင်း&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;padding: 4px;&quot;&gt;တရုတ်-မြန်မာ ရေနံစိမ်းပိုက်လိုင်း&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;div class=&quot;infobox&quot; style=&quot;float: right; width: 280px; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; padding: 5px; font-size: 88%; font-family: sans-serif; margin: 0 0 1em 1em; box-shadow: 0 2px 4px rgba(0,0,0,0.1);&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-size: 125%; font-weight: bold; background-color: #efefef; text-align: center; padding: 5px; border-bottom: 1px solid #a2a9b1;&quot;&gt;တရုတ်-မြန်မာ ရေနံစိမ်းပိုက်လိုင်း&lt;br&gt;&lt;small style=&quot;font-size: 80%; color: #555;&quot;&gt;(Sino-Myanmar Crude Oil Pipeline)&lt;/small&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center; padding: 5px; border-bottom: 1px solid #eaecf0;&quot;&gt;
&lt;mapframe width=&quot;260&quot; height=&quot;200&quot; zoom=&quot;5&quot; latitude=&quot;21.5&quot; longitude=&quot;97.0&quot;&gt;
{
  &quot;type&quot;: &quot;Feature&quot;,
  &quot;geometry&quot;: {
    &quot;type&quot;: &quot;LineString&quot;,
    &quot;coordinates&quot;: [
      [93.684, 19.364],
      [95.0, 20.5],
      [96.1, 21.9],
      [97.4, 22.0],
      [97.85, 23.75],
      [102.71, 25.05]
    ]
  },
  &quot;properties&quot;: {
    &quot;stroke&quot;: &quot;#0000ff&quot;,
    &quot;stroke-width&quot;: 3
  }
}
&lt;/mapframe&gt;&lt;br&gt;&lt;small style=&quot;color:#555; font-weight: bold;&quot;&gt;ပိုက်လိုင်းလမ်းကြောင်း&lt;/small&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center; padding: 5px;&quot;&gt;[[File:中缅油气管道工程龙陵分输（泵）站07.jpg|260px]]&lt;br&gt;&lt;small style=&quot;color:#555;&quot;&gt;ယူနန်ပြည်နယ်၊ လုံလင်ခရိုင်ရှိ ပန့်ခွဲစခန်းတစ်ခု&lt;/small&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;background-color: #efefef; font-weight: bold; text-align: center; padding: 3px; border-top: 1px solid #a2a9b1; border-bottom: 1px solid #a2a9b1;&quot;&gt;အခြေခံအချက်အလက်များ&lt;/div&gt;
&lt;table style=&quot;width: 100%; border-collapse: collapse; text-align: left;&quot;&gt;
&lt;tr style=&quot;border-bottom: 1px solid #eaecf0;&quot;&gt;&lt;td style=&quot;font-weight: bold; padding: 4px; width: 40%;&quot;&gt;အမျိုးအစား&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;padding: 4px;&quot;&gt;ရေနံစိမ်း (Crude Oil)&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr style=&quot;border-bottom: 1px solid #eaecf0;&quot;&gt;&lt;td style=&quot;font-weight: bold; padding: 4px;&quot;&gt;နိုင်ငံ&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;padding: 4px;&quot;&gt;{{flag|Myanmar}}၊ {{flag|China}}&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr style=&quot;border-bottom: 1px solid #eaecf0;&quot;&gt;&lt;td style=&quot;font-weight: bold; padding: 4px;&quot;&gt;ကိုဩဒိနိတ်&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;padding: 4px;&quot;&gt;{{coord|19|21|52|N|93|41|04|E|display=inline}}&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr style=&quot;border-bottom: 1px solid #eaecf0;&quot;&gt;&lt;td style=&quot;font-weight: bold; padding: 4px;&quot;&gt;အကျိုးတူပူးပေါင်းသူ&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;padding: 4px;&quot;&gt;CNPC နှင့် [[မြန်မာ့ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့လုပ်ငန်း|MOGE]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;
&lt;div style=&quot;background-color: #efefef; font-weight: bold; text-align: center; padding: 3px; border-top: 1px solid #a2a9b1; border-bottom: 1px solid #a2a9b1;&quot;&gt;ပိုက်လိုင်းလမ်းကြောင်း&lt;/div&gt;
&lt;table style=&quot;width: 100%; border-collapse: collapse; text-align: left;&quot;&gt;
&lt;tr style=&quot;border-bottom: 1px solid #eaecf0;&quot;&gt;&lt;td style=&quot;font-weight: bold; padding: 4px; width: 40%;&quot;&gt;အလျား&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;padding: 4px;&quot;&gt;၇၇၁ ကီလိုမီတာ&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr style=&quot;border-bottom: 1px solid #eaecf0;&quot;&gt;&lt;td style=&quot;font-weight: bold; padding: 4px;&quot;&gt;သယ်ယူပို့လွှတ်မှု&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;padding: 4px;&quot;&gt;၂၄၀,၀၀၀ စည် / ရက်&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr style=&quot;border-bottom: 1px solid #eaecf0;&quot;&gt;&lt;td style=&quot;font-weight: bold; padding: 4px;&quot;&gt;ဦးတည်ချက်&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;padding: 4px;&quot;&gt;တောင်မှ မြောက်သို့&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr style=&quot;border-bottom: 1px solid #eaecf0;&quot;&gt;&lt;td style=&quot;font-weight: bold; padding: 4px;&quot;&gt;စတင်ရာ&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;padding: 4px;&quot;&gt;[[ကျောက်ဖြူမြို့]] (မဒေးကျွန်း)&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr style=&quot;border-bottom: 1px solid #eaecf0;&quot;&gt;&lt;td style=&quot;font-weight: bold; padding: 4px;&quot;&gt;ဖြတ်သန်းရာ&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;padding: 4px;&quot;&gt;မန္တလေး၊ လားရှိုး၊ နမ့်ခမ်း၊ ရွှေလီ&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr style=&quot;border-bottom: 1px solid #eaecf0;&quot;&gt;&lt;td style=&quot;font-weight: bold; padding: 4px;&quot;&gt;အဆုံးသတ်ရာ&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;padding: 4px;&quot;&gt;[[ကူမင်းမြို့]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr style=&quot;border-bottom: 1px solid #eaecf0;&quot;&gt;&lt;td style=&quot;font-weight: bold; padding: 4px;&quot;&gt;ဆက်စပ်ပိုက်လိုင်း&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;padding: 4px;&quot;&gt;တရုတ်-မြန်မာ သဘာဝဓာတ်ငွေ့ပိုက်လိုင်း&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;
&lt;/div&gt;
'''မြန်မာ-တရုတ် ပိုက်လိုင်းများ''' သည် မြန်မာနိုင်ငံ [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]ရှိ [[ကျောက်ဖြူ ရေနက်ဆိပ်ကမ်း]]မှ [[တရုတ်နိုင်ငံ]]၊ ယူနန်ခရိုင်ရှိ [[ကူမင်းမြို့]]သို့ သွယ်တန်းထားသော ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ ပိုက်လိုင်းများ ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=တရုတ်-မြန်မာ ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ပိုက်လိုင်း အဆင်ပြေချောမွေ့စွာ လည်ပတ်လျက်ရှိနေသည်ဟု တရုတ်သံအမတ်ကြီး ပြောကြား |url=https://news-eleven.com/article/310562 |access-date=2026-05-31 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=တရုတ်-မြန်မာ ရေနံပိုက်လိုင်း စမ်းသပ် ပို့လွှတ် |url=https://xinhuamyanmar.com/news/sino-myanmar/economy-sino-myanmar/20150128-id-57/ |access-date=2026-05-31 |language=en-US |archive-date=11 May 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260511063045/https://xinhuamyanmar.com/news/sino-myanmar/economy-sino-myanmar/20150128-id-57/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://treaty.mfa.gov.cn/tykfiles/20180718/1531876927297.pdf|title=
|work=treaty.mfa.gov|access-date=၃၁ မေ ၂၀၂၆|date=}}&lt;/ref&gt;

== လမ်းကြောင်း ==
ပိုက်လိုင်းသည် ရခိုင်ပြည်နယ်၊ [[ကျောက်ဖြူမြို့နယ်|ကျောက်ဖြူ]]မှ [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး|မကွေး]]နှင့် [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]]တို့ကို ဖြတ်ကာ [[ရှမ်းပြည်နယ်]] မြောက်ပိုင်းမှတစ်ဆင့် တရုတ်နိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိသည်။ ရေနံပိုက်လိုင်းသည် ယူနန်ခရိုင်၏ မြို့တော် ကူမင်းမြို့တွင် အဆုံးသတ်ပြီး {{convert|771|km}} ရှည်လျားသည်။ သဘာဝဓာတ်ငွေ့ပိုက်လိုင်းသည် ကူမင်းမြို့မှတဆင့် Guizhou နှင့် Guangxi မြို့များသို့ ဆက်လက်သွယ်တန်းထားပြီး စုစုပေါင်းအရှည် {{convert|2806|km|mi|-2}} ရှိသည်။&lt;ref name=globaltimes1&gt;{{cite news
 | url = http://business.globaltimes.cn/china-economy/2009-06/437638.html
 | title = Construction of Sino-Myanmar oil-and-gas pipelines to begin in Sept
 | author = 
 | publisher = Global Times
 | date = 2009-06-17
 | accessdate = 2009-06-17
 | archivedate = 1 May 2011
 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20110501163855/http://business.globaltimes.cn/china-economy/2009-06/437638.html
 }}&lt;/ref&gt; ပိုက်လိုင်းတွင် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ ထုတ်ယူနိုင်သော စခန်းများကို ကျောက်ဖြူ၊ [[ရေနံချောင်းမြို့နယ်|ရေနံချောင်း]]၊ [[တောင်သာမြို့နယ်]]နှင့် [[မန္တလေးမြို့]]တို့တွင် ထည့်သွင်းတည်ဆောက်ထားသည်။&lt;ref name=&quot;downstream031109&quot;&gt;
{{cite news
 | url = http://downstreamtoday.com/news/article.aspx?a_id=19041
 | title = China starts building Myanmar pipeline
 | publisher = Downstream Today
 | work = [[Xinhua]]
 | date = 2009-11-03
 | accessdate = 2009-11-07}}
&lt;/ref&gt;

== ဖော်ပြချက် ==
ရခိုင်ကမ်းလွန်၌ ရွှေသဘာဝဓာတ်ငွေ့သိုက်တွေ့ရှိမှုကို [[ကိုရီးယားသမ္မတနိုင်ငံ|တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ]]၊ ဒေဝူးကုမ္ပဏီမှ ၂၀၀၄ ခုနှစ် တွင် ကြေညာခဲ့သည်။ ယခင်အစိုးရသည်  [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|တရုတ်နိုင်ငံ]]ကို သဘာဝဓာတ်ငွေ့ဝယ်ယူခွင့်ပြုခဲ့ရာ နှစ်ပေါင်း ၃၀ အတွင်း သဘာဝဓာတ်ငွေ့ပမာဏ ၆.၅ ထရီလျံ ကုဗပေထုတ်ယူနိုင်မည့် သဘောတူစာချုပ်ကို တရုတ်အမျိုးသား ရေနံကော်ပိုရေးရှင်းနှင့် ၂၀၀၈ ခုနှစ်၊ ဇွန်လက လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=ခေမဏီဝင်း |date=2019-10-25 |title=ဒေသခံတွေလိုလားတဲ့ တရုတ်ပိုက်လိုင်း ကုမ္ပဏီရဲ့လူမှုဖွံ့ဖြိုးရေး |url=https://www.rfa.org/burmese/program_2/china-pipe-line-10252019083735.html |access-date=2026-05-31 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}&lt;/ref&gt;

၇၉၃ ကီလိုမီတာအရှည် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ပိုက်လိုင်းကို SEAGP ကုမ္ပဏီက တာဝန်ယူတည်ဆောက်ခဲ့ပြီး စီမံကိန်းကာလ သုံးနှစ်တာကြာမြင့်ခဲ့ကာ ခန့်မှန်းကုန်ကျစရိတ် [[အမေရိကန်ဒေါ်လာ]] နှစ်ဘီလျံခန့် ကုန်ကျခဲ့သည်။ သဘာဝဓာတ်ငွေ့ပိုက်လိုင်း စီမံကိန်း၏ ၅၀.၉ ရာခိုင်နှုန်းကို တရုတ်အမျိုးသားရေနံကော်ပိုရေးရှင်းက ပိုင်ဆိုင်ပြီး ကိုရီးယားနိုင်ငံ ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ကုမ္ပဏီနှစ်ခုက ၂၅.၀၄ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် ၄.၁၇ ရာခိုင်နှုန်း၊ [[အိန္ဒိယ]]ကုမ္ပဏီနှစ်ခုက ၄.၁၇ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် ၈.၃၅ ရာခိုင်နှုန်း အသီးသီးပိုင်ဆိုင်ကြပြီး  [[မြန်မာ့ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့လုပ်ငန်း]]မှ ၇.၃၇ ရာခိုင်နှုန်းသာ အကျိုးအမြတ်ပိုင်ဆိုင်မှုရှိသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=၁၀ နှစ်တာကာလအတွင်း မြန်မာ-တရုတ်သဘာဝဓာတ်ငွေ့ပိုက်လိုင်းမှ ဓာတ်ငွေ့ ၅၂ ဘီလျံကုဗမီတာ ပို့လွှတ်နိုင်ခဲ့ကြောင်း Global Times က ဖော်ပြ |url=https://news-eleven.com/article/251504 |access-date=2026-05-31 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}&lt;/ref&gt;

သဘာဝဓာတ်ငွေ့ပိုက်လိုင်းသည် တစ်နှစ်လျှင် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ ကုဗမီတာ ၁၂ ဘီလျံ ပို့လွှတ်ရန် တည်ဆောက်ထားပြီး စီမံကိန်းကာလ ပထမအဆင့်အတွင်း သဘာဝဓာတ်ငွေ့ ကုဗမီတာ ၅ ဒသမ ၂ ဘီလျံ ပို့လွှတ်နိုင်ရန် ရည်မှန်းထားသည်။ နှစ်ပေါင်း ၃၀ အတွင်း မြန်မာနိုင်ငံအနေဖြင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ရောင်းချရမှုနှင့် ပိုက်လိုင်းဖြတ်သန်းခအတွက် အမေရိကန်ဒေါ်လာ သန်းပေါင်း ၃၀ ဘီလျံခန့် ရရှိမည်ဟု စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့များက ခန့်မှန်းထားသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2018-05-15 |title=မြန်မာ-တရုတ် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ပိုက်လိုင်း လည်ပတ်မှု ၁၀ ​​နှစ် ပြည့် ကုဗမီတာ ၅၂ ဘီလီယံ ပို့လွှတ်ခဲ့MyanTrade |url=https://www.myantrade.gov.mm/ |access-date=2026-05-31 |website=www.myantrade.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;

== အငြင်းပွားမှုများ ==
[[မြန်မာနိုင်ငံ]]လူဦးရေ၏ ၂၆ ရာခိုင်နှုန်းသာ လျှပ်စစ်ဓာတ်အားရရှိနိုင်သည့် အခြေအနေတွင် မိမိနိုင်ငံမှထွက်ရှိသော သဘာဝဓာတ်ငွေ့အား ပြည်ပသို့ တင်ပို့ရောင်းချခြင်းမပြုသင့်ဟု ဆန့်ကျင်သူများက ကန့်ကွက်နေသည့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ပိုက်လိုင်းစီမံကိန်းကို အစိုးရဟောင်းလက်ထက်က သဘောတူလက်မှတ်ရေးထိုး စာချုပ်ချုပ်ဆိုခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=မြန်မာ- တရုတ် ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ ပိုက်လိုင်း စီမံကိန်းမှ တရုတ်နိုင်ငံသို့ ခြောက်နှစ်အတွင်း သဘာဝဓာတ်ငွေ့ ၂၂ ဒသမ ၁ ဘီလီယံ ကုဗမီတာ ပို့လွှတ်ထား |url=http://www.mdn.gov.mm/my/mnmaa-ttrutt-rennnng-sbhaawdhaattnge-piukliung-ciimnkinm-ttruttniungngnsiu-kheaakncattng |access-date=2026-05-31 |website=MDN - Myanmar DigitalNews |language=my}}&lt;/ref&gt;


==ကိုးကား==
{{Reflist}}


[[Category:တရုတ်နိုင်ငံ၏ စီးပွားရေး]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ စီးပွားရေး]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ-တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံဆက်ဆံရေး]]</text>
      <sha1>l13irx7g8bmfl41y9jbzjmxrn89m8kt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:MajkoSK</title>
    <ns>3</ns>
    <id>84121</id>
    <revision>
      <id>1046927</id>
      <parentid>388088</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T10:01:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yerpo</username>
        <id>9454</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:321fire]] စာမျက်နှာကို [[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:MajkoSK]] သို့ Yerpoက ရွှေ့ခဲ့သည်: အသုံးပြုသူ &quot;[[Special:CentralAuth/321fire|321fire]]&quot; ကို &quot;[[Special:CentralAuth/MajkoSK|MajkoSK]]&quot; သို့ အမည်ပြောင်းလဲစဉ် စာမျက်နှာအား အလိုအလျောက် ရွှေ့ပြောင်းခြင်း</comment>
      <origin>388088</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8502" sha1="3uzd673a5fv93o22z9aqci1pq4i2npa" xml:space="preserve">== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် 321fire ! ==

{| class=&quot;plainlinks&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:0 0 1em; width:100%;&quot;
| style=&quot;width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် ကျူတိုရီရယ်'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[WP:TUTOR|ကျူတိုရီရယ်]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ 
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [http://www.myanmarlanguage.org/installing_myanmar_unicode ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [http://www.myanmarlanguage.org/unicode/input-methods-unicode ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
&lt;/div&gt;
| style=&quot;padding:0 0.5em;&quot; |
| style=&quot;width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px||link=| ]] '''Welcome!'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese.  However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, like 'Interwikis' and updating images from Commons, etc.  So don't be afraid to improve the wiki any way you can!  Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
&lt;/div&gt;
|}&lt;!-- Template:Welcome --&gt; --[[User:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[User talk:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]])  ၀၉:၁၇၊ ၁၃ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၇ (UTC)</text>
      <sha1>3uzd673a5fv93o22z9aqci1pq4i2npa</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>မောင်သင်း</title>
    <ns>0</ns>
    <id>89484</id>
    <revision>
      <id>1046826</id>
      <parentid>1041975</parentid>
      <timestamp>2026-08-06T18:47:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1046826</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19485" sha1="qq2c6w60simolnbu7z4o34nwtp6oyri" xml:space="preserve">{{Infobox officeholder
|name=မောင်သင်း
|honorific-suffix=ဒေါက်တာ
|native_name=
|native_name_lang=Burmese
| image = Dr Maung Thin.jpg 
| image_size = 230px 
| caption = တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် စတင်ရက်တွင် တွေ့ရသော ဒေါက်တာမောင်သင်း (၂၀၂၆)

| office              = [[လူငယ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] &lt;br&gt; ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး
| term_start         =  ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆
|term_end    = 
|appointer   = [[ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ|မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ]]
|president= [[မင်းအောင်လှိုင်]]
|predecessor= ''ဝန်ကြီးဌာနစတင်'' [ယခင် အားကစားနှင့် လူငယ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန]
|successor  = 
|deputy= စစ်နိုင်

|office1 = [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] ကိုယ်စားလှယ်
|constituency1 = [[မိတ္ထီလာမြို့နယ်]]
|term_start1 = ၁၈ မတ် ၂၀၂၆
|term_end1 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆
|majority1 = ခိုင်လုံမဲ ၇၇၈၄၁ &lt;br&gt;{{small|(၅၆.၁၈ရာခိုင်နှုန်း)}}
|predecessor1 = ကိုယ်တိုင် &lt;br&gt;{{small|([[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|USDP]])}} &lt;br&gt;{{small|([[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၅|၂၀၁၅ ရွေးကောက်ပွဲ]])}}
|successor1 = ''လစ်လပ်''

|order2=[[ပြည်သူ့လွှတ်တော်|ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်]]
|term_start2=၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၆
|term_end2=၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၁
|constituency2=[[မိတ္ထီလာမြို့နယ်]]
|majority2=၉၆၃၁၄ (၅၈.၈၀%)&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.mypilar.org/sites/mypilar.org/files/related-file-upload/pyithu_elections_results_uec_english_14_dec_2016.xlsx|title=Votes Records|work=mypilar.org|date=|accessdate=8 October 2017|language=en|archive-date=29 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170929231742/https://www.mypilar.org/sites/mypilar.org/files/related-file-upload/pyithu_elections_results_uec_english_14_dec_2016.xlsx|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|predecessor2 = [[ဝင်းထိန်|ဦးဝင်းထိန်]] &lt;br&gt;{{small|([[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်|NLD]])}} &lt;br&gt;{{small|([[ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၂|ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲ ၂၀၁၂]])}}
|successor2 = ''ကိုယ်တိုင်''

|office3=[[မန္တလေးတက္ကသိုလ်|မန္တလေးတက္ကသိုလ်ပါမောက္ခချုပ်]]
|predecessor3=ဒေါက်တာခင်ဆွေမြင့်
|successor3=ဒေါက်တာစောပြုံးနိုင်
|term_end3=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၁၅
|term_start3=၆ မေ ၂၀၁၄

|office4=[[မိတ္ထီလာတက္ကသိုလ်]] ပါမောက္ခချုပ်
|term_end4=၆ မေ၂၀၁၄
|term_start4=၂၇ ဇွန် ၂၀၁၈


|birth_date={{birth date and age|1955|04|13|df=y}}
|birth_place=[[မြန်မာနိုင်ငံ]]
|death_date=&lt;!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date then birth date) --&gt;
|nationality=ဗမာ
|party=[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]]
|parents=ဦးမာစီ(ဖခင်)
|residence=၁၄ ရပ်ကွက်၊ [[တောင်ဥက္ကလာပမြို့နယ်]]၊ [[ရန်ကုန်မြို့]]
|alma_mater=*[[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]] (B.Sc)(M.Sc)
*[[:en:University of Marburg|မားဘတ်တက္ကသိုလ်]] (Ph.D)
|occupation=ပါမောက္ခချုပ် (ငြိမ်း)၊နိုင်ငံရေးသမား
}}
'''ဒေါက်တာမောင်သင်း'''သည် တက္ကသိုလ်ဆရာ၊ မိတ္ထီလာတက္ကသိုလ်နှင့် မန္တလေးတက္ကသိုလ်တို့၏ ပါမောက္ခချုပ်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး လက်ရှိတွင် [[လူငယ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန]]၏ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ်ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံရသူ အဆိုပြုတင်ပြသည့် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ၃၀ ဦး၏ အမည်စာရင်းအား လွှတ်တော်သို့တင်သွင်း |url=https://news-eleven.com/article/311089 |access-date=2026-04-08 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}&lt;/ref&gt;

ယခင် [[ဒုတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] တွင်လည်းကောင်း၊ လက်ရှိ [[တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] တွင်လည်းကောင်း [[မိတ္ထီလာမြို့နယ်]]မှ ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီကပင် နှစ်ကြိမ်ဆက်တိုက် ရွေးချယ်ခံထားရသည့် ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=မြန်မာနိုင်ငံ၏ အစိုးရသစ်၌ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာန ၃၁ ခု ဖြင့် ဆောင်ရွက်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် အတည်ပြု |url=https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/nm-264720/ |access-date=2026-04-08 |language=en-US |archive-date=17 April 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260417034729/https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/nm-264720/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

== ပညာရေး ==
ဆရာမောင်သင်းမှာ အခြေခံပညာကို [[သနပ္ပင်မြို့]]တွင်သင်ကြားခဲ့သည်။ [[ရုက္ခဗေဒ]]အထူးပြုဖြင့် [[မော်လမြိုင် တက္ကသိုလ်|မော်လမြိုင်တက္ကသိုလ်]]၊ [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]တို့တွင် ၁၉၇၃ မှ ၁၉၈၃ အထိ သင်ကြားခဲ့ပြီး သိပ္ပံဘွဲ့၊ မဟာသိပ္ပံဘွဲ့များ ရရှိခဲ့သည်။&lt;ref&gt;[http://second.omimyanmar.org/member/56cd5f393f609e7f488b45f5 • Open Myanmar Initiative&lt;!-- ဘော့က ထုတ်ပေးသော ခေါင်းစဉ် --&gt;]&lt;/ref&gt; ၁၉၈၅ မှ ၁၉၈၉ အထိ ဂျာမနီနိုင်ငံ၊ [[:en:University of Marburg|မားဘတ်တက္ကသိုလ်]]မှ စာပေပါရဂူဘွဲ့ ရရှိခဲ့သည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ [[:en:Jadavpur University|ဂျာဒါဗျူတက္ကသိုလ်]]တွင် ၂၀၀၇ ခုနှစ် ဇွန်လ ၂၆ ရက်မှ ဇူလိုင်လ ၁၇ ရက်နေ့အထိ [[:en:Cryobiology|ခရိုင်ရိုဘိုင်အိုလော်ဂျီ]] ဘာသာရပ်ကို ဘွဲ့လွန်သင်တန်းတက်ခဲ့သည်။ တဖန် ၁၉၉၆၊ ၁၉၉၉၊ ၂၀၀၁ ခုနှစ်များတွင်လည်း မားဘတ်တက္ကသိုလ်တွင် ဘွဲ့လွန်သုတေသနတန်းများ တက်ရောက်ခဲ့သည်။

== ပညာရေးဝန်ထမ်း ==
ဒေါက်တာမောင်သင်းသည် ၁၉၈၀ မှ ၁၉၈၁ ခုနှစ်အထိ [[ဆေးတက္ကသိုလ် (၁) ရန်ကုန်|ရန်ကုန်ဆေးတက္ကသိုလ် ၁]] ၊ ရုက္ခဗေဒဌာနတွင် သရုပ်ပြအဖြစ် စတင်လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၂ ခု ဇန်နဝါရီ ၁ ရက်မှ ၁၉၉၂ ခု ဒီဇင်ဘာ ၃၁ ရက်နေ့အထိ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်တွင် သရုပ်ပြ၊ လက်ထောက်ကထိက ရာထူးများဖြင့် အလုပ်လုပ်ခဲ့သည်။ 

၁၉၉၃ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၇ ရက်မှ  ၂၀၀၀ ခုနှစ်မေလ ၂၁ ရက်နေ့အထိ [[မော်လမြိုင်တက္ကသိုလ်]]တွင် လက်ထောက်ကထိက၊ ကထိကရာထူးများဖြင့် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၀ ခုနှစ် ဇွန် ၁ ရက်မှ ၂၀၀၁ ခု ဒီဇင်ဘာ ၁၁ ရက်နေ့အထိ [[တောင်ငူတက္ကသိုလ်]]တွင် တွဲဖက်ပါမောက္ခ၊ ၂၀၀၁ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၁၂ ရက်မှ ၂၀၀၅ နိုဝင်ဘာ ၂၁ ရက်နေ့အထိ [[မန္တလေးတက္ကသိုလ်]]၊ ရုက္ခဗေဒဌာန ပါမောက္ခ (ဌာနမှူး) ဖြစ်လာသည်။ ထိုအတောအတွင်း ၂၀၀၄ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၁၇ ရက်မှ မတ်လ ၁၄ ရက်နေ့အထိ မားဘတ်တက္ကသိုလ်တွင် ဧည့်ပါမောက္ခအဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။

၂၀၀၅ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၂၁ ရက်နေ့မှ ၂၀၀၇ ခုနှစ် မတ်လ ၃၁ ရက်နေ့အထိ [[ရတနာပုံတက္ကသိုလ်]]၏ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်၊ ၂၀၀၇ ဧပြီ ၁ ရက်မှ ၂၀၀၈ ဇွန် ၂၆ ရက်နေ့အထိ [[အဆင့်မြင့်ပညာဦးစီးဌာန|အဆင့်မြင့်ပညာဦးစီးဌာန (အထက်မြန်မာပြည်)]]၏ ဒုတိယညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ 

ထို့နောက် ၂၀၀၈ ခုနှစ်  ဇွန်လ ၂၇ ရက်မှ ၂၀၁၄ မေလ ၆ ရက်နေ့အထိ [[မိတ္ထီလာတက္ကသိုလ်]] ပါမောက္ခချုပ်၊ ၂၀၁၄ ခုနှစ် မေလ ၆ ရက်နေ့မှ ၂၀၁၅ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်နေ့အထိ မန္တလေးတက္ကသိုလ် ပါမောက္ခချုပ်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် မန္တလေးတက္ကသိုလ် ပါမောက္ခချုပ်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ရင်း ဝန်ထမ်းဘဝမှ အငြိမ်းစားယူခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=ဧရာဝတီ |date=2026-04-07 |title=စစ်ခေါင်းဆောင်ရဲ့ အစိုးရသစ် ဗိုလ်ချုပ်ဟောင်းတွေနဲ့ ဝန်းရံ |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2026/04/07/412417.html |access-date=2026-04-08 |website=ဧရာဝတီ |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

== ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ==
[[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၅|၂၀၁၅ခုနှစ် ရွေးကောက်ပွဲ]]တွင် မိတ္ထီလာမြို့နယ်မှ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ရာ အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။ 

၂၀၁၈ခုနှစ် မတ်လတွင် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ ဦးဝင်းမြင့်သည် ရာထူးမှ နုတ်ထွက်ခဲ့သည်။ဤတွင် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ဦးတီခွန်မြတ်သည် လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်သွားခဲ့သည်။ [[ဒုတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်]]၏  ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌနေရာအတွက် ၎င်းဝင်ရောက် ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သော်လည်း ရွေးကောက်မခံရဘဲ  [[ထွန်းထွန်းဟိန်|ဦးထွန်းထွန်းဟိန်]]သည် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်သွားခဲ့သည်။

[[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅-၂၀၂၆|အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ၂၀၂၅-၂၀၂၆]] တွင် [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ကြံ့ခိုင်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] ကိုယ်စားပြုပြီး [[မိတ္ထီလာမြို့နယ်]]ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်းအဖြစ် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။အဆိုပါမဲဆန္ဒနယ်တွင် [[ပြည်သူ့ပါတီ]]၊[[တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ]]၊[[ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီ]]၊ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ၊တောင်သူလယ်သမားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီတို့ပါ ဝင်ပြိုင်ခဲ့ကြသည်။ဒေါက်တာ မောင်သင်းသည်  [[မိတ္ထီလာမြို့နယ်]]အတွင်း  မဲပေးကြသူများ၏ ခိုင်လုံမဲ စုစုပေါင်း ၁၃၈၅၆၀ မဲ ရှိရာတွင် ၇၇၈၄၁မဲ ဖြင့်  (မဲပေးကြသူများ၏ ရာခိုင်နှုန်း ၅၆.၁၈ ရာခိုင်နှုန်းဖြင့်)အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။ဤသို့ဖြင့် [[တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] တွင် ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ဖြစ်လာခဲ့သည်&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.uec.gov.mm/show_data_content.php?name=4-1-2026_Anut_5_26_Pyithu_56%20.pdf&amp;type=page_multiple_photo&amp;code=215&amp;sno=4917&amp;token=7b57ef01d2f81f58b68f21687870d0b4f218e9bd82fdef468143971b5f76a9eb1af533c588043cdabd75c7f7454ada6beeaa98bc685af1cfe3c7b6874327215c|title=၂၀၂၅ ပါတီစုံအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း(၁)၊ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်းတစ်ဦးချင်း ဆန္ဒမဲရရှိမှုအခြေအနေ|work=ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်|access-date=၁၉ မတ် ၂၀၂၆|date=}}{{Dead link|date=April 2026 }}&lt;/ref&gt;

ဒေါက်တာမောင်သင်းသည် မိတ္ထီလာမြို့နယ်၏ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် များစွာ ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်ပြီး အောင်မြင်မှုများ ရရှိခဲ့သဖြင့် မဲဆန္ဒနယ် ပြည်သူများ၏ အားပေးထောက်ခံမှုကို ရရှိခဲ့သည်။ 

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ဧပြီ ၇ရက်တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် တင်မြှောက်ခံရသူမှ ၎င်းအား လူငယ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန၏ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးအဖြစ် တတိယအကြိမ်ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် သို့အဆိုပြခဲ့သည်။လွှတ်တော်က ဧပြီ ၉ရက်တွင် လက်ခံခဲ့ပြီးနောက်၊ဧပြီ ၁၀ရက်တွင် ကျမ်းသစ္စာကျိန်ဆိုပြီး စတင်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး ပဉ္စမနေ့ကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81557 |access-date=2026-04-10 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;

== ကိုးကား ==
{{reflist}}

== ပြင်ပလင့်ခ် ==
* [https://m.facebook.com/ေဒါက္တာေမာင္သင္း-ပါေမာကၡခ်ဳပ္-ျငိမ္း-မႏၱေလးတကၠသိုလ္-မိထီၱလာတကၠသိုလ္-754142501361523/?ref=104 Official Facebook Page]
{{မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ}}
[[Category:၁၉၅၅ မွေးဖွားသူများ]]
[[Category:မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမားများ]]
[[Category:မြန်မာ တက္ကသိုလ် ပါမောက္ခများ‎]]
[[Category:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]]
[[Category:ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီဝင်များ]]</text>
      <sha1>qq2c6w60simolnbu7z4o34nwtp6oyri</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အာခိလိ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>114809</id>
    <revision>
      <id>1046931</id>
      <parentid>1045476</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T10:27:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Cepyita</username>
        <id>93402</id>
      </contributor>
      <comment>/* အမည်နာမ */</comment>
      <origin>1046931</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14986" sha1="5k6yeqwdgostkoyhokbahovpbmq16kp" xml:space="preserve">[[File:Achilles fighting against Memnon Leiden Rijksmuseum voor Oudheden.jpg|thumb|300px| အခိလေဝ သည် အဲသယောပိမင်း မေမနွန် ကို အနိုင်သတ်ခန်း။ ဘီစီ ၃၀၀ခန့်မှ ရှေးဟောင်းဂရိ ဟေလဲနစ် အိုးပန်းချီ။]]

'''အာခိလိ''' ({{lang-en|Achilles}}) သို့မဟုတ် '''အခိလေဝ''' ({{lang-grc|Aχιλλεύς, အသံထွက် /အခီလေ့ဝု'စ်/~/အာခီလေဝု'စ်/}}) သည် ဂရိဒဏ္ဍာရီလာ သူရဲကောင်းဖြစ်ပြီး ထရိုဂျန်စစ်ပွဲတွင် ပါဝင်သည်။ ဟိုးမား၏ ဣလိရော့ ကဗျာရှည်တွင် အဓိကဇာတ်ကောင်ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;New Pauly&quot;&gt;{{cite encyclopedia|author1=Dorothea Sigel|title=Achilles|author2=Anne Ley|author3=Bruno Bleckmann|entry=Achilles|encyclopedia=Brill's New Pauly|editor=Hubert Cancik|display-editors=etal|publisher=Brill Reference Online|doi=10.1163/1574-9347_bnp_e102220}} Retrieved 5 May 2017.&lt;/ref&gt;

အာခိလိတကိုယ်လုံးတွင် သေနိုင်သည့်နေရာဟူ၍ ဖနောင့်သာ ရှိသည်။ သို့သော်လည်း ထိုနေရာသို့ ထိသည့် ဒဏ်ရာကြောင့်ပင် သေလေသည်။ ဤသည်ကိုစွဲ၍ တဦးတယောက်၏ အားပျော့မှတ်ကို နှောင်းလူတို့က အာခိလိဖနောင့်ဟု ခေါ်ကြသည်။

== အမည်နာမ ==
'''အာခိလိ''' သည် အင်္ဂလိပ်အသံထွက် /əˈkɪliːz/ ကို တုပခြင်းဖြစ်သည်။ '''Achilles''' မှာ ရောမ လက်တင် စာလုံးပေါင်းဖြစ်ပြီး ပါဠိမှုပြုက '''အခိလ္လေသ်''' (Akhilles)'''၊''' မြန်မာအသံထွက်ဖြင့် /အာ့ခစ်လေး'စ်/ ~/အာခိလေး'စ်/ ဖြစ်ရာ၏။ မူရင်းနာမည်မှာ ({{lang-grc|Aχιλλεύς}}) ဖြစ်ပြီး ဘီစီ ၅ ရာစုအသံထွက်ကို လိုက်ရလျှင် /အခီလေ့ဝု'စ်/ သို့မဟုတ် /အာခီလေဝ်'စ်/ ဖြစ်ရာ၏။ တဖန် ပါဠိပြုရလျှင် '''အခိလေဝ''' (Akhileva){{Efn|𐀀𐀑𐀩𐀄 ကို မှီးခြင်း}} သို့မဟုတ် '''အခိလျု''' (Akhilyu) '''အခိလ္လေဝုသ်''' (Akhillewus) ဖြစ်ရာ၏။

နာမည်၏ နိရုတ္တိအစစ်အမှန်မှာ မသေချာမရေရာသော််််လည်း စာပေအစဉ်အလာအရ  ᾰ̓́χος (''ắkhos'', “ဒုက္ခဆင်းရဲ၊ ဝေဒနာ”) ပုဒ် နှင့် λᾱός (''lāós'', “လူသူ”) ပုဒ်မှ လာသည်ဟု ဝိဂြိုဟ်ကျင်းကြသည်။ လူအပေါင်းကို နာကျင်ပူဆွေး‌အောင် စစ်ထိုးတတ်သော‌ကြောင့် ဟူ၏။

== ငယ်ဘဝ ==
ဖထိယာပြည့်ရှင် '''ပယ်လေ့ဝု'စ်''' (Πηλεύς) နှင့် ပင်လယ်နတ်သမီး '''ထေ့တိ'စ်''' (Θέτις) တို့မှ အာခိလိ  ကို မွေးသည်။ &lt;ref&gt;{{OEtymD|achilles}}&lt;/ref&gt;ချောမောသော ထေ့တိ'စ်ကို ဇု ရော ပိုဆိုင်ဒန်ပါ အပြိုင်ပိုးကြသော်လည်း ဖခင်ထက်စွမ်းသောသား မွေးမည်ဟု ပရိုမီးသီးယပ်က ဟောသဖြင့် နှစ်ဦးလုံး လက်လျှော့သွားသည်။ သို့ဖြင့် ထေ့တိ'စ်ကို ပီးလိရပ်နှင့် လက်ထပ်ပေးရန် ဇုက စီစဉ်လိုက်သည်။ အာခိလိမွေးသော် ထေ့တိ'စ်က မသေသူဖြစ်စေရန် မရဏမြစ်၌ ရေနှစ်သည်။ သူ့လက်နှင့် ကိုင်ထားသည့် ဖနောင့်နှစ်ခုသာ ပျော့ကွက်ဟူ၍ ကျန်သည်။&lt;ref&gt;[[Ptolemy Hephaestion]], ''New History'', Book 6 (summary from Photius, ''Myriobiblon'' 190, trans. Pearse): &quot;It is said ... that he [Akhilleus (Achilles)] was called Podarkes (Podarces, Swift-Footed) by the Poet [i.e. Homer], because, it is said, Thetis gave the newborn child the wings of Arke (Arce) and Podarkes means that his feet had the wings of Arke. And Arke was the daughter of Thaumas and her sister was Iris; both had wings, but, during the struggle of the gods against the Titanes (Titans), Arke flew out of the camp of the gods and joined the Titanes. After the victory Zeus removed her wings before throwing her into Tartaros and, when he came to the wedding of Peleus and Thetis, he brought these wings as a gift for Thetis.&quot;&lt;/ref&gt;

သားဖြစ်သူ၏ အစွမ်းကို သိလို၍ ယခင်က ရန်စဟောင်းရှိသည့် ပီလီယွန်တောင်ရှိ အစွမ်းဆုံး [[စန်းတော|မနုအဿ]] ခီရွန်ကို အာခိလိအား ပယ်လေ့ဝု'စ် က သွား၍ ဦးနှိမ်စေသည်။

== ထရိုဂျန်စစ်ပွဲ ==
တိုက်ပွဲသံကြားလျှင် အာခိလိ မနေနိုင်၊ ရဲသွေးစစ်သွေးကြွကာ တိုက်ချင် ခိုက်ချင်ဖြစ်တတ်၏။ သားဖြစ်သူအတွက် စိတ်မအေးသော သဲတစ်က အာခိလိကို စကွီးရို့စ်ပြည်သို့ ပို့ထားသည်။ စကွီးရို့ဘုရင် လွိ​ကိုမဲးဒဲ'စ်၏ သမီးများအကြားတွင် ပွီးရာ (“မီးလျှံဆံနီမ”) အမည်ဖြင့် မိန်းမအသွင် ရုပ်ဖျက်နေသည်။ ထိုကာလတွင် ဒဲယိဒါ့မီယာ မင်းသမီးနှင့် ယဉ်ပါးမိရာ သားတယောက် ရသည်။ သားဖြစ်သူကိုလည်း ပွီးရို့’စ် (“မီးလျှံဆံနီမောင်”) ဟု မှည့်၏။ နောင်၌ကား ပွီးရို့’စ်သည် နေဝိုပ္တို့လေမို့စ် ( “စစ်သစ်”) ဟု တွင်၏။ 

အိုဒွစ်စေဝု (Odysseus) ကို အာခိလိမကူလျှင် ထရွိုင်ကို သိမ်းနိုင်မည်မဟုတ်ဟု ရှေ့ဖြစ်ဟောဆရာ ကယ်ချာက ဟောသည်။ သို့ဖြစ်ရာ အိုဒွစ်စေဝု က အာခိလိကို ရှာပြီး တိုက်ပွဲအကြောင်း ပြောသည်။ သို့ဖြင့် ထရိုဂျန်စစ်ပွဲသို့ အာခိလိ ပါလာသည်။ မန်နီစသီယပ်၊ ယူဒိုရပ်၊ ပိုင်ဆန်ဒါ၊ ဖီးနစ်၊ အယ်စီမဒွန်တို့ ငါးဦးအား တဦးလျှင် လူ ၅၀၀ စီ အုပ်ချုပ်စေကာ သင်္ဘော (၅၀) နှင့် ထရွိုင်သို့ လာသည်။ အာခိလိသည် မိမိအချစ်ဆုံး &quot;ခင်ပွန်း&quot;ဟူသော ပတြိုကလို့နှင့် လက်တွဲကာ တိုက်ပွဲဝင်သည်။

စစ်ပွဲကာလတွင် ဗြီစဲအိကို အာခိလိက ကိုယ်လုပ်အဖြစ် သိမ်းထားသည်။ [[ခါရီဆီး]]အား ပြန်ပေးရပြီးနောက် သူ့ရှင် အဂါမေံမနွန် သည် ဗြီစဲအိကို သိမ်းသွားသည်။ သိက္ခာမရှိသော လုပ်ရပ်ဟု အာခိလိက ယူဆကာ သူ့လူများကို စစ်အတွင်း မပါခိုင်းတော့။

စစ်မျက်နှာ၌ အရေးမလှသည့်နောက် ဗြီစဲအိနှင့် အာခိလိလက်အောက်ရှိ အေဂျက်၊ ဖီးနစ် သူရဲကောင်းနှစ်ယောက်နှင့် လဲမည်ဟု အိုဒစ်ဆီယပ်မှတဆင့် သူ့ရှင်က ကမ်းလှမ်းသည်။ ပို၍ စိတ်ပျက်သွားသော အာခိလိက သင်္ဘောပြင်က အိမ်ပြန်မည်ပြုသည်။

ဟက်တာခေါင်းဆောင်သော ထရိုဂျန်သားတို့က ကမ်းကိုလွန်ကာ သင်္ဘောပေါ်အထိ တိုက်လာသည်။ သို့ဖြစ်ရာ အာခိလိ၏ တိုက်ပွဲဖော် ပက်ထရိုကလပ်က အာခိလိ၏ ချပ်ဝတ်တန်ဆာကို ဝတ်ကာ အာခိလိအသွင်နှင့် ခုခံသည်။ သင်္ဘောမှ ထရိုဂျန်သားတို့ ဆုတ်သွားအောင် ပြုနိုင်ခဲ့သော်လည်း ပက်ထရိုကလပ်ကမူ ဟက်တာလက်ချက်နှင့် သေသည်။

ပတြိုကလို့ သေပြီးနောက် တိုက်ပွဲကို အာခိလိ စိတ်လည်လာသည်။ သားအား စိတ်မချသည့် သဲတစ်က နတ်ပန်းပဲဆရာ ဟပ်ဖေးစတပ်ထံ ချပ်ဝတ်သစ်နှင့် ဒိုင်းကို တောင်းကာ အာခိလိကို ပေးသည်။ ထိုမှစ၍ အာခိလိ ရေကုန်ရေခန်း တိုက်ပြန်သည်။

ပိုလစ်ဆီနာနှင့် သူ့အစ်ကို ထရွိုင်လပ်တို့ ရေခပ်လာစဉ် အာခိလိနှင့်တွေ့ရာ ခုခံသူ ထရွိုင်လပ် သေပြီး ပိုလစ်ဆီနာကို အရှင်ဖမ်းမိသည်။ ပတြိုကလို့အတွက် ဝမ်းနည်းမှုကို ပရီယမ်၏သမီး ပိုလစ်ဆီနာက လျော့ပါးစေခဲ့သည်။

အာခိလိ၏ ပစ်မှတ်မှာ ဟက်တာ ဖြစ်သည်။ ဟက်တာကလည်း အာခိလိကို အမြဲရှောင်သည်။ တကြိမ်သော် အထယ်နာ နတ်သမီး က ဟက်တာ့ညီ 
ဒယိုဖိဗို့၏ အသွင်ယူကာ မျှားခေါ်ပြီး မြို့ရိုးပေါ်တွင် အာခိလိနှင့် တွေ့စေသည်။ သူ့ဓားမှာ အာခိလိကို မတိုးနိုင်မှန်း သိသည့်နောက် အသက်ကို အသနားမခံသော်လည်း အလောင်းဈာပနကို လေးစားရန် တောင်းဆိုသည်။ သို့တစေ အာာခိလိ ဂရုမစိုက်ဘဲ ပတြိုကလို့အတွက် လက်စားချေချင်သော ဒေါဇောမောနှင့် ဟက်တာမင်းသားကို အနိုင်သတ်ကာ အသေကောင်ကိုပါ ရထားနောက်မြီးဖြင့် စခန်းထဲထိ တရွတ်တိုက်ဆွဲယူသွားလေ၏။

ဟာမိ၏ ညှိနှိုင်းပေးမှုကြောင့် ထရွိုင်ဘုရင် ပရီယမ်က အာခိလိ၏ တဲသို့ လာတွေ့ကာ သားအလောင်းကို တောင်း၍ သင်္ဂြိုဟ်လေသည်။ ထိုဈာပနကာလကို အာခိလိက အတိုက် နားလိုသည်။ အမေဇုန်ဘုရင်မ ပန်သယ်ဆီလီယာက စိတ်အားနည်းသည်ကို နင်း၍တိုက်လိုသည်။ နှစ်ဦးသား အချင်းများ တိုက်ခိုက်ကြသည်။ အလွန်လှသော ပန်သယ်ဆီလီယာသည် တိုက်ခိုက်စတွင် အာခိလိအား စိတ်ထွေပြားစေသော်လည်း အသက်အား ခြိမ်းခြောက်လာသည့် အခါတွင်မူ သတိဝင်ပြီး ခပ်ကြမ်းကြမ်းတိုက်ရာ ဘုရင်မ သေလေသည်။

== ဘဝနိဂုံး ==
ပိုလစ်ဆီနာကို ယုံကြည်သော အာခိလိက သူ့တခုတည်းသော အားနည်းချက်ကို ပြောပြသည်။ နှုတ်ဖွာသော ပိုလစ်ဆီနာကြောင့် ပဲရစ်နှင့် ဒိုင်ဖိုဘတ်တို့ သိသွားပြီး အပိုလိုဝတ်ပြုကျောင်းသို့ အလာတွင် မြားနှင့် ချောင်းပစ်ရာ အာခိလိသေသည်။

== ကိုးကား ==
{{Reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂရိ ဒဏ္ဍာရီလာ သူရဲကောင်းများ]]</text>
      <sha1>5k6yeqwdgostkoyhokbahovpbmq16kp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1046933</id>
      <parentid>1046931</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T10:48:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Cepyita</username>
        <id>93402</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1046933</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15019" sha1="8ul039q7uymn1odo5940dc6912tys9w" xml:space="preserve">[[File:Achilles fighting against Memnon Leiden Rijksmuseum voor Oudheden.jpg|thumb|300px| အခိလေဝ သည် အဲသယောပိမင်း မေမနွန် ကို အနိုင်သတ်ခန်း။ ဘီစီ ၃၀၀ခန့်မှ ရှေးဟောင်းဂရိ ဟေလဲနစ် အိုးပန်းချီ။]]

'''အာခိလိ''' ({{lang-en|Achilles}}) သို့မဟုတ် '''အခိလေဝ''' ({{lang-grc|Aχιλλεύς, IPA: /a.kʰil.lěu̯s/; မြန်မာပြု /အခီလေ့ဝု'စ်/~/အာခီလေးဝ်'စ်/}}) သည် ဂရိဒဏ္ဍာရီလာ သူရဲကောင်းဖြစ်ပြီး ထရိုဂျန်စစ်ပွဲတွင် ပါဝင်သည်။ ဟိုးမား၏ ဣလိရော့ ကဗျာရှည်တွင် အဓိကဇာတ်ကောင်ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;New Pauly&quot;&gt;{{cite encyclopedia|author1=Dorothea Sigel|title=Achilles|author2=Anne Ley|author3=Bruno Bleckmann|entry=Achilles|encyclopedia=Brill's New Pauly|editor=Hubert Cancik|display-editors=etal|publisher=Brill Reference Online|doi=10.1163/1574-9347_bnp_e102220}} Retrieved 5 May 2017.&lt;/ref&gt;

အာခိလိတကိုယ်လုံးတွင် သေနိုင်သည့်နေရာဟူ၍ ဖနောင့်သာ ရှိသည်။ သို့သော်လည်း ထိုနေရာသို့ ထိသည့် ဒဏ်ရာကြောင့်ပင် သေလေသည်။ ဤသည်ကိုစွဲ၍ တဦးတယောက်၏ အားပျော့မှတ်ကို နှောင်းလူတို့က အာခိလိဖနောင့်ဟု ခေါ်ကြသည်။

== အမည်နာမ ==
'''အာခိလိ''' သည် အင်္ဂလိပ်အသံထွက် /əˈkɪliːz/ ကို တုပခြင်းဖြစ်သည်။ '''Achilles''' မှာ ရောမ လက်တင် စာလုံးပေါင်းဖြစ်ပြီး ပါဠိမှုပြုက '''အခိလ္လေသ်''' (Akhilles)'''၊''' မြန်မာအသံထွက်ဖြင့် /အာ့ခစ်လေး'စ်/ ~/အာခိလေး'စ်/ ဖြစ်ရာ၏။ မူရင်းနာမည်မှာ ({{lang-grc|Aχιλλεύς}}) ဖြစ်ပြီး ဘီစီ ၅ ရာစုအသံထွက်ကို လိုက်ရလျှင် /အခီလေ့ဝု'စ်/ သို့မဟုတ် /အာခီလေဝ်'စ်/ ဖြစ်ရာ၏။ တဖန် ပါဠိပြုရလျှင် '''အခိလေဝ''' (Akhileva){{Efn|𐀀𐀑𐀩𐀄 ကို မှီးခြင်း}} သို့မဟုတ် '''အခိလျု''' (Akhilyu) '''အခိလ္လေဝုသ်''' (Akhillewus) ဖြစ်ရာ၏။

နာမည်၏ နိရုတ္တိအစစ်အမှန်မှာ မသေချာမရေရာသော််််လည်း စာပေအစဉ်အလာအရ  ᾰ̓́χος (''ắkhos'', “ဒုက္ခဆင်းရဲ၊ ဝေဒနာ”) ပုဒ် နှင့် λᾱός (''lāós'', “လူသူ”) ပုဒ်မှ လာသည်ဟု ဝိဂြိုဟ်ကျင်းကြသည်။ လူအပေါင်းကို နာကျင်ပူဆွေး‌အောင် စစ်ထိုးတတ်သော‌ကြောင့် ဟူ၏။

== ငယ်ဘဝ ==
ဖထိယာပြည့်ရှင် '''ပယ်လေ့ဝု'စ်''' (Πηλεύς) နှင့် ပင်လယ်နတ်သမီး '''ထေ့တိ'စ်''' (Θέτις) တို့မှ အာခိလိ  ကို မွေးသည်။ &lt;ref&gt;{{OEtymD|achilles}}&lt;/ref&gt;ချောမောသော ထေ့တိ'စ်ကို ဇု ရော ပိုဆိုင်ဒန်ပါ အပြိုင်ပိုးကြသော်လည်း ဖခင်ထက်စွမ်းသောသား မွေးမည်ဟု ပရိုမီးသီးယပ်က ဟောသဖြင့် နှစ်ဦးလုံး လက်လျှော့သွားသည်။ သို့ဖြင့် ထေ့တိ'စ်ကို ပီးလိရပ်နှင့် လက်ထပ်ပေးရန် ဇုက စီစဉ်လိုက်သည်။ အာခိလိမွေးသော် ထေ့တိ'စ်က မသေသူဖြစ်စေရန် မရဏမြစ်၌ ရေနှစ်သည်။ သူ့လက်နှင့် ကိုင်ထားသည့် ဖနောင့်နှစ်ခုသာ ပျော့ကွက်ဟူ၍ ကျန်သည်။&lt;ref&gt;[[Ptolemy Hephaestion]], ''New History'', Book 6 (summary from Photius, ''Myriobiblon'' 190, trans. Pearse): &quot;It is said ... that he [Akhilleus (Achilles)] was called Podarkes (Podarces, Swift-Footed) by the Poet [i.e. Homer], because, it is said, Thetis gave the newborn child the wings of Arke (Arce) and Podarkes means that his feet had the wings of Arke. And Arke was the daughter of Thaumas and her sister was Iris; both had wings, but, during the struggle of the gods against the Titanes (Titans), Arke flew out of the camp of the gods and joined the Titanes. After the victory Zeus removed her wings before throwing her into Tartaros and, when he came to the wedding of Peleus and Thetis, he brought these wings as a gift for Thetis.&quot;&lt;/ref&gt;

သားဖြစ်သူ၏ အစွမ်းကို သိလို၍ ယခင်က ရန်စဟောင်းရှိသည့် ပီလီယွန်တောင်ရှိ အစွမ်းဆုံး [[စန်းတော|မနုအဿ]] ခီရွန်ကို အာခိလိအား ပယ်လေ့ဝု'စ် က သွား၍ ဦးနှိမ်စေသည်။

== ထရိုဂျန်စစ်ပွဲ ==
တိုက်ပွဲသံကြားလျှင် အာခိလိ မနေနိုင်၊ ရဲသွေးစစ်သွေးကြွကာ တိုက်ချင် ခိုက်ချင်ဖြစ်တတ်၏။ သားဖြစ်သူအတွက် စိတ်မအေးသော သဲတစ်က အာခိလိကို စကွီးရို့စ်ပြည်သို့ ပို့ထားသည်။ စကွီးရို့ဘုရင် လွိ​ကိုမဲးဒဲ'စ်၏ သမီးများအကြားတွင် ပွီးရာ (“မီးလျှံဆံနီမ”) အမည်ဖြင့် မိန်းမအသွင် ရုပ်ဖျက်နေသည်။ ထိုကာလတွင် ဒဲယိဒါ့မီယာ မင်းသမီးနှင့် ယဉ်ပါးမိရာ သားတယောက် ရသည်။ သားဖြစ်သူကိုလည်း ပွီးရို့’စ် (“မီးလျှံဆံနီမောင်”) ဟု မှည့်၏။ နောင်၌ကား ပွီးရို့’စ်သည် နေဝိုပ္တို့လေမို့စ် ( “စစ်သစ်”) ဟု တွင်၏။ 

အိုဒွစ်စေဝု (Odysseus) ကို အာခိလိမကူလျှင် ထရွိုင်ကို သိမ်းနိုင်မည်မဟုတ်ဟု ရှေ့ဖြစ်ဟောဆရာ ကယ်ချာက ဟောသည်။ သို့ဖြစ်ရာ အိုဒွစ်စေဝု က အာခိလိကို ရှာပြီး တိုက်ပွဲအကြောင်း ပြောသည်။ သို့ဖြင့် ထရိုဂျန်စစ်ပွဲသို့ အာခိလိ ပါလာသည်။ မန်နီစသီယပ်၊ ယူဒိုရပ်၊ ပိုင်ဆန်ဒါ၊ ဖီးနစ်၊ အယ်စီမဒွန်တို့ ငါးဦးအား တဦးလျှင် လူ ၅၀၀ စီ အုပ်ချုပ်စေကာ သင်္ဘော (၅၀) နှင့် ထရွိုင်သို့ လာသည်။ အာခိလိသည် မိမိအချစ်ဆုံး &quot;ခင်ပွန်း&quot;ဟူသော ပတြိုကလို့နှင့် လက်တွဲကာ တိုက်ပွဲဝင်သည်။

စစ်ပွဲကာလတွင် ဗြီစဲအိကို အာခိလိက ကိုယ်လုပ်အဖြစ် သိမ်းထားသည်။ [[ခါရီဆီး]]အား ပြန်ပေးရပြီးနောက် သူ့ရှင် အဂါမေံမနွန် သည် ဗြီစဲအိကို သိမ်းသွားသည်။ သိက္ခာမရှိသော လုပ်ရပ်ဟု အာခိလိက ယူဆကာ သူ့လူများကို စစ်အတွင်း မပါခိုင်းတော့။

စစ်မျက်နှာ၌ အရေးမလှသည့်နောက် ဗြီစဲအိနှင့် အာခိလိလက်အောက်ရှိ အေဂျက်၊ ဖီးနစ် သူရဲကောင်းနှစ်ယောက်နှင့် လဲမည်ဟု အိုဒစ်ဆီယပ်မှတဆင့် သူ့ရှင်က ကမ်းလှမ်းသည်။ ပို၍ စိတ်ပျက်သွားသော အာခိလိက သင်္ဘောပြင်က အိမ်ပြန်မည်ပြုသည်။

ဟက်တာခေါင်းဆောင်သော ထရိုဂျန်သားတို့က ကမ်းကိုလွန်ကာ သင်္ဘောပေါ်အထိ တိုက်လာသည်။ သို့ဖြစ်ရာ အာခိလိ၏ တိုက်ပွဲဖော် ပက်ထရိုကလပ်က အာခိလိ၏ ချပ်ဝတ်တန်ဆာကို ဝတ်ကာ အာခိလိအသွင်နှင့် ခုခံသည်။ သင်္ဘောမှ ထရိုဂျန်သားတို့ ဆုတ်သွားအောင် ပြုနိုင်ခဲ့သော်လည်း ပက်ထရိုကလပ်ကမူ ဟက်တာလက်ချက်နှင့် သေသည်။

ပတြိုကလို့ သေပြီးနောက် တိုက်ပွဲကို အာခိလိ စိတ်လည်လာသည်။ သားအား စိတ်မချသည့် သဲတစ်က နတ်ပန်းပဲဆရာ ဟပ်ဖေးစတပ်ထံ ချပ်ဝတ်သစ်နှင့် ဒိုင်းကို တောင်းကာ အာခိလိကို ပေးသည်။ ထိုမှစ၍ အာခိလိ ရေကုန်ရေခန်း တိုက်ပြန်သည်။

ပိုလစ်ဆီနာနှင့် သူ့အစ်ကို ထရွိုင်လပ်တို့ ရေခပ်လာစဉ် အာခိလိနှင့်တွေ့ရာ ခုခံသူ ထရွိုင်လပ် သေပြီး ပိုလစ်ဆီနာကို အရှင်ဖမ်းမိသည်။ ပတြိုကလို့အတွက် ဝမ်းနည်းမှုကို ပရီယမ်၏သမီး ပိုလစ်ဆီနာက လျော့ပါးစေခဲ့သည်။

အာခိလိ၏ ပစ်မှတ်မှာ ဟက်တာ ဖြစ်သည်။ ဟက်တာကလည်း အာခိလိကို အမြဲရှောင်သည်။ တကြိမ်သော် အထယ်နာ နတ်သမီး က ဟက်တာ့ညီ 
ဒယိုဖိဗို့၏ အသွင်ယူကာ မျှားခေါ်ပြီး မြို့ရိုးပေါ်တွင် အာခိလိနှင့် တွေ့စေသည်။ သူ့ဓားမှာ အာခိလိကို မတိုးနိုင်မှန်း သိသည့်နောက် အသက်ကို အသနားမခံသော်လည်း အလောင်းဈာပနကို လေးစားရန် တောင်းဆိုသည်။ သို့တစေ အာာခိလိ ဂရုမစိုက်ဘဲ ပတြိုကလို့အတွက် လက်စားချေချင်သော ဒေါဇောမောနှင့် ဟက်တာမင်းသားကို အနိုင်သတ်ကာ အသေကောင်ကိုပါ ရထားနောက်မြီးဖြင့် စခန်းထဲထိ တရွတ်တိုက်ဆွဲယူသွားလေ၏။

ဟာမိ၏ ညှိနှိုင်းပေးမှုကြောင့် ထရွိုင်ဘုရင် ပရီယမ်က အာခိလိ၏ တဲသို့ လာတွေ့ကာ သားအလောင်းကို တောင်း၍ သင်္ဂြိုဟ်လေသည်။ ထိုဈာပနကာလကို အာခိလိက အတိုက် နားလိုသည်။ အမေဇုန်ဘုရင်မ ပန်သယ်ဆီလီယာက စိတ်အားနည်းသည်ကို နင်း၍တိုက်လိုသည်။ နှစ်ဦးသား အချင်းများ တိုက်ခိုက်ကြသည်။ အလွန်လှသော ပန်သယ်ဆီလီယာသည် တိုက်ခိုက်စတွင် အာခိလိအား စိတ်ထွေပြားစေသော်လည်း အသက်အား ခြိမ်းခြောက်လာသည့် အခါတွင်မူ သတိဝင်ပြီး ခပ်ကြမ်းကြမ်းတိုက်ရာ ဘုရင်မ သေလေသည်။

== ဘဝနိဂုံး ==
ပိုလစ်ဆီနာကို ယုံကြည်သော အာခိလိက သူ့တခုတည်းသော အားနည်းချက်ကို ပြောပြသည်။ နှုတ်ဖွာသော ပိုလစ်ဆီနာကြောင့် ပဲရစ်နှင့် ဒိုင်ဖိုဘတ်တို့ သိသွားပြီး အပိုလိုဝတ်ပြုကျောင်းသို့ အလာတွင် မြားနှင့် ချောင်းပစ်ရာ အာခိလိသေသည်။

== ကိုးကား ==
{{Reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂရိ ဒဏ္ဍာရီလာ သူရဲကောင်းများ]]</text>
      <sha1>8ul039q7uymn1odo5940dc6912tys9w</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1046934</id>
      <parentid>1046933</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T10:48:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Cepyita</username>
        <id>93402</id>
      </contributor>
      <comment>/* အမည်နာမ */</comment>
      <origin>1046934</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15023" sha1="l6jrmx0o64tjv4kjcipz2ciqwywln3n" xml:space="preserve">[[File:Achilles fighting against Memnon Leiden Rijksmuseum voor Oudheden.jpg|thumb|300px| အခိလေဝ သည် အဲသယောပိမင်း မေမနွန် ကို အနိုင်သတ်ခန်း။ ဘီစီ ၃၀၀ခန့်မှ ရှေးဟောင်းဂရိ ဟေလဲနစ် အိုးပန်းချီ။]]

'''အာခိလိ''' ({{lang-en|Achilles}}) သို့မဟုတ် '''အခိလေဝ''' ({{lang-grc|Aχιλλεύς, IPA: /a.kʰil.lěu̯s/; မြန်မာပြု /အခီလေ့ဝု'စ်/~/အာခီလေးဝ်'စ်/}}) သည် ဂရိဒဏ္ဍာရီလာ သူရဲကောင်းဖြစ်ပြီး ထရိုဂျန်စစ်ပွဲတွင် ပါဝင်သည်။ ဟိုးမား၏ ဣလိရော့ ကဗျာရှည်တွင် အဓိကဇာတ်ကောင်ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;New Pauly&quot;&gt;{{cite encyclopedia|author1=Dorothea Sigel|title=Achilles|author2=Anne Ley|author3=Bruno Bleckmann|entry=Achilles|encyclopedia=Brill's New Pauly|editor=Hubert Cancik|display-editors=etal|publisher=Brill Reference Online|doi=10.1163/1574-9347_bnp_e102220}} Retrieved 5 May 2017.&lt;/ref&gt;

အာခိလိတကိုယ်လုံးတွင် သေနိုင်သည့်နေရာဟူ၍ ဖနောင့်သာ ရှိသည်။ သို့သော်လည်း ထိုနေရာသို့ ထိသည့် ဒဏ်ရာကြောင့်ပင် သေလေသည်။ ဤသည်ကိုစွဲ၍ တဦးတယောက်၏ အားပျော့မှတ်ကို နှောင်းလူတို့က အာခိလိဖနောင့်ဟု ခေါ်ကြသည်။

== အမည်နာမ ==
'''အာခိလိ''' သည် အင်္ဂလိပ်အသံထွက် /əˈkɪliːz/ ကို တုပခြင်းဖြစ်သည်။ '''Achilles''' မှာ ရောမ လက်တင် စာလုံးပေါင်းဖြစ်ပြီး ပါဠိမှုပြုက '''အခိလ္လေသ်''' (Akhilles)'''၊''' မြန်မာအသံထွက်ဖြင့် /အာ့ခစ်လေး'စ်/ ~/အာခိလေး'စ်/ ဖြစ်ရာ၏။ မူရင်းနာမည်မှာ ({{lang-grc|Aχιλλεύς}}) ဖြစ်ပြီး ဘီစီ ၅ ရာစုအသံထွက်ကို လိုက်ရလျှင် /အခီလေ့ဝု'စ်/ သို့မဟုတ် /အာခီလေး ဝ်'စ်/ ဖြစ်ရာ၏။ တဖန် ပါဠိပြုရလျှင် '''အခိလေဝ''' (Akhileva){{Efn|𐀀𐀑𐀩𐀄 ကို မှီးခြင်း}} သို့မဟုတ် '''အခိလျု''' (Akhilyu) '''အခိလ္လေဝုသ်''' (Akhillewus) ဖြစ်ရာ၏။

နာမည်၏ နိရုတ္တိအစစ်အမှန်မှာ မသေချာမရေရာသော််််လည်း စာပေအစဉ်အလာအရ  ᾰ̓́χος (''ắkhos'', “ဒုက္ခဆင်းရဲ၊ ဝေဒနာ”) ပုဒ် နှင့် λᾱός (''lāós'', “လူသူ”) ပုဒ်မှ လာသည်ဟု ဝိဂြိုဟ်ကျင်းကြသည်။ လူအပေါင်းကို နာကျင်ပူဆွေး‌အောင် စစ်ထိုးတတ်သော‌ကြောင့် ဟူ၏။

== ငယ်ဘဝ ==
ဖထိယာပြည့်ရှင် '''ပယ်လေ့ဝု'စ်''' (Πηλεύς) နှင့် ပင်လယ်နတ်သမီး '''ထေ့တိ'စ်''' (Θέτις) တို့မှ အာခိလိ  ကို မွေးသည်။ &lt;ref&gt;{{OEtymD|achilles}}&lt;/ref&gt;ချောမောသော ထေ့တိ'စ်ကို ဇု ရော ပိုဆိုင်ဒန်ပါ အပြိုင်ပိုးကြသော်လည်း ဖခင်ထက်စွမ်းသောသား မွေးမည်ဟု ပရိုမီးသီးယပ်က ဟောသဖြင့် နှစ်ဦးလုံး လက်လျှော့သွားသည်။ သို့ဖြင့် ထေ့တိ'စ်ကို ပီးလိရပ်နှင့် လက်ထပ်ပေးရန် ဇုက စီစဉ်လိုက်သည်။ အာခိလိမွေးသော် ထေ့တိ'စ်က မသေသူဖြစ်စေရန် မရဏမြစ်၌ ရေနှစ်သည်။ သူ့လက်နှင့် ကိုင်ထားသည့် ဖနောင့်နှစ်ခုသာ ပျော့ကွက်ဟူ၍ ကျန်သည်။&lt;ref&gt;[[Ptolemy Hephaestion]], ''New History'', Book 6 (summary from Photius, ''Myriobiblon'' 190, trans. Pearse): &quot;It is said ... that he [Akhilleus (Achilles)] was called Podarkes (Podarces, Swift-Footed) by the Poet [i.e. Homer], because, it is said, Thetis gave the newborn child the wings of Arke (Arce) and Podarkes means that his feet had the wings of Arke. And Arke was the daughter of Thaumas and her sister was Iris; both had wings, but, during the struggle of the gods against the Titanes (Titans), Arke flew out of the camp of the gods and joined the Titanes. After the victory Zeus removed her wings before throwing her into Tartaros and, when he came to the wedding of Peleus and Thetis, he brought these wings as a gift for Thetis.&quot;&lt;/ref&gt;

သားဖြစ်သူ၏ အစွမ်းကို သိလို၍ ယခင်က ရန်စဟောင်းရှိသည့် ပီလီယွန်တောင်ရှိ အစွမ်းဆုံး [[စန်းတော|မနုအဿ]] ခီရွန်ကို အာခိလိအား ပယ်လေ့ဝု'စ် က သွား၍ ဦးနှိမ်စေသည်။

== ထရိုဂျန်စစ်ပွဲ ==
တိုက်ပွဲသံကြားလျှင် အာခိလိ မနေနိုင်၊ ရဲသွေးစစ်သွေးကြွကာ တိုက်ချင် ခိုက်ချင်ဖြစ်တတ်၏။ သားဖြစ်သူအတွက် စိတ်မအေးသော သဲတစ်က အာခိလိကို စကွီးရို့စ်ပြည်သို့ ပို့ထားသည်။ စကွီးရို့ဘုရင် လွိ​ကိုမဲးဒဲ'စ်၏ သမီးများအကြားတွင် ပွီးရာ (“မီးလျှံဆံနီမ”) အမည်ဖြင့် မိန်းမအသွင် ရုပ်ဖျက်နေသည်။ ထိုကာလတွင် ဒဲယိဒါ့မီယာ မင်းသမီးနှင့် ယဉ်ပါးမိရာ သားတယောက် ရသည်။ သားဖြစ်သူကိုလည်း ပွီးရို့’စ် (“မီးလျှံဆံနီမောင်”) ဟု မှည့်၏။ နောင်၌ကား ပွီးရို့’စ်သည် နေဝိုပ္တို့လေမို့စ် ( “စစ်သစ်”) ဟု တွင်၏။ 

အိုဒွစ်စေဝု (Odysseus) ကို အာခိလိမကူလျှင် ထရွိုင်ကို သိမ်းနိုင်မည်မဟုတ်ဟု ရှေ့ဖြစ်ဟောဆရာ ကယ်ချာက ဟောသည်။ သို့ဖြစ်ရာ အိုဒွစ်စေဝု က အာခိလိကို ရှာပြီး တိုက်ပွဲအကြောင်း ပြောသည်။ သို့ဖြင့် ထရိုဂျန်စစ်ပွဲသို့ အာခိလိ ပါလာသည်။ မန်နီစသီယပ်၊ ယူဒိုရပ်၊ ပိုင်ဆန်ဒါ၊ ဖီးနစ်၊ အယ်စီမဒွန်တို့ ငါးဦးအား တဦးလျှင် လူ ၅၀၀ စီ အုပ်ချုပ်စေကာ သင်္ဘော (၅၀) နှင့် ထရွိုင်သို့ လာသည်။ အာခိလိသည် မိမိအချစ်ဆုံး &quot;ခင်ပွန်း&quot;ဟူသော ပတြိုကလို့နှင့် လက်တွဲကာ တိုက်ပွဲဝင်သည်။

စစ်ပွဲကာလတွင် ဗြီစဲအိကို အာခိလိက ကိုယ်လုပ်အဖြစ် သိမ်းထားသည်။ [[ခါရီဆီး]]အား ပြန်ပေးရပြီးနောက် သူ့ရှင် အဂါမေံမနွန် သည် ဗြီစဲအိကို သိမ်းသွားသည်။ သိက္ခာမရှိသော လုပ်ရပ်ဟု အာခိလိက ယူဆကာ သူ့လူများကို စစ်အတွင်း မပါခိုင်းတော့။

စစ်မျက်နှာ၌ အရေးမလှသည့်နောက် ဗြီစဲအိနှင့် အာခိလိလက်အောက်ရှိ အေဂျက်၊ ဖီးနစ် သူရဲကောင်းနှစ်ယောက်နှင့် လဲမည်ဟု အိုဒစ်ဆီယပ်မှတဆင့် သူ့ရှင်က ကမ်းလှမ်းသည်။ ပို၍ စိတ်ပျက်သွားသော အာခိလိက သင်္ဘောပြင်က အိမ်ပြန်မည်ပြုသည်။

ဟက်တာခေါင်းဆောင်သော ထရိုဂျန်သားတို့က ကမ်းကိုလွန်ကာ သင်္ဘောပေါ်အထိ တိုက်လာသည်။ သို့ဖြစ်ရာ အာခိလိ၏ တိုက်ပွဲဖော် ပက်ထရိုကလပ်က အာခိလိ၏ ချပ်ဝတ်တန်ဆာကို ဝတ်ကာ အာခိလိအသွင်နှင့် ခုခံသည်။ သင်္ဘောမှ ထရိုဂျန်သားတို့ ဆုတ်သွားအောင် ပြုနိုင်ခဲ့သော်လည်း ပက်ထရိုကလပ်ကမူ ဟက်တာလက်ချက်နှင့် သေသည်။

ပတြိုကလို့ သေပြီးနောက် တိုက်ပွဲကို အာခိလိ စိတ်လည်လာသည်။ သားအား စိတ်မချသည့် သဲတစ်က နတ်ပန်းပဲဆရာ ဟပ်ဖေးစတပ်ထံ ချပ်ဝတ်သစ်နှင့် ဒိုင်းကို တောင်းကာ အာခိလိကို ပေးသည်။ ထိုမှစ၍ အာခိလိ ရေကုန်ရေခန်း တိုက်ပြန်သည်။

ပိုလစ်ဆီနာနှင့် သူ့အစ်ကို ထရွိုင်လပ်တို့ ရေခပ်လာစဉ် အာခိလိနှင့်တွေ့ရာ ခုခံသူ ထရွိုင်လပ် သေပြီး ပိုလစ်ဆီနာကို အရှင်ဖမ်းမိသည်။ ပတြိုကလို့အတွက် ဝမ်းနည်းမှုကို ပရီယမ်၏သမီး ပိုလစ်ဆီနာက လျော့ပါးစေခဲ့သည်။

အာခိလိ၏ ပစ်မှတ်မှာ ဟက်တာ ဖြစ်သည်။ ဟက်တာကလည်း အာခိလိကို အမြဲရှောင်သည်။ တကြိမ်သော် အထယ်နာ နတ်သမီး က ဟက်တာ့ညီ 
ဒယိုဖိဗို့၏ အသွင်ယူကာ မျှားခေါ်ပြီး မြို့ရိုးပေါ်တွင် အာခိလိနှင့် တွေ့စေသည်။ သူ့ဓားမှာ အာခိလိကို မတိုးနိုင်မှန်း သိသည့်နောက် အသက်ကို အသနားမခံသော်လည်း အလောင်းဈာပနကို လေးစားရန် တောင်းဆိုသည်။ သို့တစေ အာာခိလိ ဂရုမစိုက်ဘဲ ပတြိုကလို့အတွက် လက်စားချေချင်သော ဒေါဇောမောနှင့် ဟက်တာမင်းသားကို အနိုင်သတ်ကာ အသေကောင်ကိုပါ ရထားနောက်မြီးဖြင့် စခန်းထဲထိ တရွတ်တိုက်ဆွဲယူသွားလေ၏။

ဟာမိ၏ ညှိနှိုင်းပေးမှုကြောင့် ထရွိုင်ဘုရင် ပရီယမ်က အာခိလိ၏ တဲသို့ လာတွေ့ကာ သားအလောင်းကို တောင်း၍ သင်္ဂြိုဟ်လေသည်။ ထိုဈာပနကာလကို အာခိလိက အတိုက် နားလိုသည်။ အမေဇုန်ဘုရင်မ ပန်သယ်ဆီလီယာက စိတ်အားနည်းသည်ကို နင်း၍တိုက်လိုသည်။ နှစ်ဦးသား အချင်းများ တိုက်ခိုက်ကြသည်။ အလွန်လှသော ပန်သယ်ဆီလီယာသည် တိုက်ခိုက်စတွင် အာခိလိအား စိတ်ထွေပြားစေသော်လည်း အသက်အား ခြိမ်းခြောက်လာသည့် အခါတွင်မူ သတိဝင်ပြီး ခပ်ကြမ်းကြမ်းတိုက်ရာ ဘုရင်မ သေလေသည်။

== ဘဝနိဂုံး ==
ပိုလစ်ဆီနာကို ယုံကြည်သော အာခိလိက သူ့တခုတည်းသော အားနည်းချက်ကို ပြောပြသည်။ နှုတ်ဖွာသော ပိုလစ်ဆီနာကြောင့် ပဲရစ်နှင့် ဒိုင်ဖိုဘတ်တို့ သိသွားပြီး အပိုလိုဝတ်ပြုကျောင်းသို့ အလာတွင် မြားနှင့် ချောင်းပစ်ရာ အာခိလိသေသည်။

== ကိုးကား ==
{{Reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂရိ ဒဏ္ဍာရီလာ သူရဲကောင်းများ]]</text>
      <sha1>l6jrmx0o64tjv4kjcipz2ciqwywln3n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>လွမ်ပရာဘမ်မြို့</title>
    <ns>0</ns>
    <id>137464</id>
    <revision>
      <id>1046851</id>
      <parentid>825002</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T03:08:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1046851</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21654" sha1="qycx42g9rlcvni3fuwlz0apbelmwu1o" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name                            = Luang Prabang
| native_name                     = {{nobold|ຫຼວງພະບາງ, ຫລວງພຣະບາງ}}
| native_name_lang                = lo
| other_name                      = {{lower|0.2em|Louangphabang}}
| settlement_type                 = ခရိုင်နှင့် မြူနီစပါယ်မြို့
| official_name                   = Luang Prabang District
| image_skyline                   = File:Phou si Luang Prabang Laos プーシーの丘 ラオス・ルアンプラバーン DSCF6777.jpg
| imagesize                       = 
| image_caption                   = လွမ်ပရာဘမ်မြို့၏ အရှေ့တောင်ပိုင်း
| image_map                       = 
| mapsize                         = 
| map_caption                     = 
| image_map1                      = 
| mapsize1                        = 
| map_caption1                    = 
| pushpin_map                     = Laos
| pushpin_label_position          = bottom
| pushpin_map_caption             = လာအိုနိုင်ငံတွင်း တည်နေရာ
| pushpin_mapsize                 = 250
| coordinates                     = {{Coord|19|53|24|N|102|08|05|E|region:LA_type:city|display=inline,title}}
| subdivision_type                = နိုင်ငံ
| subdivision_name                = {{flag|Laos}}
| subdivision_type1               = ပြည်နယ်
| subdivision_type2               = ခရိုင်
| subdivision_type3               = 
| subdivision_type4               = 
| subdivision_name1               = လွမ်ပရာဘမ်
| subdivision_name2               = လွမ်ပရာဘမ် ခရိုင်
| subdivision_name3               = 
| subdivision_name4               = 
| established_title               = မွမ်ဆော် အဖြစ် တည်ထောင်ခြင်း
| established_date                = ၆၉၈
| established_title2              = [[နန်ကျောက်]]မှ အုပ်ချုပ်ခြင်း
| established_date2               = ၇၀၉
| established_title3              = ခမာအင်ပါယာ သစ္စာခံ
| established_date3               = ၉၅၀
| established_title4              = [[လင်းဇင်းပြည်]] တည်ထောင်ခြင်း
| established_date4               = ၁၃၅၃
| government_footnotes            = 
| government_type                 = လွမ်ပရာဘမ် ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ် ဒေသခံ ကော်မတီ&lt;ref name=Sengnaly&gt;{{cite web |last1=Sengnaly |first1=Phanthong |title=Conference of Local Committee For World Heritage |url=http://www.luangprabang-heritage.org/index.php/en/more-eng/news-eng/97-conference_en.html |website=www.luangprabang-heritage.org |access-date=16 June 2016 |archive-date=2 February 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170202010332/http://www.luangprabang-heritage.org/index.php/en/more-eng/news-eng/97-conference_en.html |url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
| leader_title                    = 
| leader_name                     = 
| leader_title1                   = 
| leader_name1                    = 
| unit_pref                       = Metric
| area_footnotes                  = 
| area_magnitude                  = 
| area_total_km2                  = 
| area_land_km2                   = 
| area_water_km2                  = 
| area_water_sq_mi                = 
| area_water_percent              = 
| area_urban_km2                  = 
| area_urban_sq_mi                = 
| area_metro_km2                  = 
| area_metro_sq_mi                = 
| area_blank1_title               = 
| area_blank1_km2                 = 
| area_blank1_sq_mi               = 
| elevation_footnotes             = &lt;ref name= NOAA/&gt;
| elevation_m                     = 305
| elevation_ft                    = 
| population_total                = 55,027
| population_as_of                = 
| population_footnotes            = 
| population_density_km2          = 
| population_density_sq_mi        = 
| population_urban                = 
| population_density_urban_km2    = 
| population_density_urban_sq_mi  = 
| population_metro                = 
| population_density_metro_km2    = 
| population_density_metro_sq_mi  = 
| population_blank1_title         = 
| population_blank1               = 
| population_density_blank1_km2   = 
| population_density_blank1_sq_mi = 
| population_blank2_title         = 
| population_blank2               = 
| population_note                 = 
| postal_code_type                = စာပို့သင်္ကေတ
| postal_code                     = 06000&lt;ref&gt;{{cite web |title=Laos Postal Explorer |url=http://pe.usps.com/text/imm/il_020.htm |website=pe.usps.com |access-date=19 October 2016 |archive-date=19 October 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161019145639/http://pe.usps.com/text/imm/il_020.htm |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| area_code                       = 
| website                         = http://tourismluangprabang.org/
| footnotes                       = 
 {{Infobox UNESCO World Heritage Site
 |child = yes
 |ID = 479
 |Year = ၁၉၉၅
 |Criteria = ယဉ်ကျေးမှု: ii, iv, v
 |Area = ၈၂၀ ဟက်တာ
 |Buffer_zone = ၁၂,၅၆၀ ဟက်တာ
 }}
| image_dot_map                   = 
| timezone                        = [[လာအို စံတော်ချိန်|ICT]]
| utc_offset                      = +7
}}

'''လွမ်ပရာဘွမ်မြို့'''&lt;ref&gt;{{cite web |title=Laos |url=https://2009-2017.state.gov/p/eap/ci/la |website=www.state.gov |access-date=14 June 2016 |archive-date=21 January 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170121023828/https://2009-2017.state.gov/p/eap/ci/la/ |url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |title=Longman School Atlas |publisher=Pearson Education India |isbn=9788131729076 |url=https://books.google.com/books?id=5KgOkfk9qYYC&amp;q=%22Louangphabang&amp;pg=PT101 |access-date=14 June 2016 |language=en |edition=Revised |archive-date=24 September 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210924204928/https://books.google.com/books?id=5KgOkfk9qYYC&amp;q=%22Louangphabang&amp;pg=PT101 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |title=Essential Atlas of the World |publisher=Dorling Kindersley |isbn=9780756609641 |url=https://books.google.com/books?id=Gv85AQAAIAAJ&amp;q=%22Louangphabang%22 |access-date=14 June 2016 |language=en |year=2005 |archive-date=24 September 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210924205101/https://books.google.com/books?id=Gv85AQAAIAAJ&amp;q=%22Louangphabang%22 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |last1=McCoy |first1=John |title=Geo-data: the world geographical encyclopedia |publisher=Thomson-Gale |isbn=9780787655815 |url=https://books.google.com/books?id=tVIRAQAAMAAJ&amp;q=%22Louangphabang%22 |access-date=15 June 2016 |language=en |year=2003 |archive-date=24 September 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210924142723/https://books.google.com/books?id=tVIRAQAAMAAJ&amp;q=%22Louangphabang%22 |url-status=live}}&lt;/ref&gt; ([[လာအိုဘာသာစကား|လာအို]]: [[wikt:ຫລວງພະບາງ|ຫລວງພະບາງ]]/[[wikt:ຫຼວງພະບາງ|ຫຼວງພະບາງ]]; အဓိပ္ပာယ်အားဖြင့် 'တော်ဝင် ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်မြို့' ) သည် [[လာအိုနိုင်ငံ]] မြောက်ဘက်အလယ်ပိုင်းရှိ မြို့တော်တစ်ခု ဖြစ်ပြီး&lt;ref&gt;{{cite web|title=Luangprabang at a Glance (page 2)|url=http://www.forum-urban-futures.net/files/Saykham_Luangprabang%20at%20a%20glance.pdf|publisher=Ministry of Public Works and Transport (Laos)|accessdate=15 June 2016|archivedate=2 February 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170202001022/http://www.forum-urban-futures.net/files/Saykham_Luangprabang%20at%20a%20glance.pdf}}&lt;/ref&gt;အနီးအနားတွင် ကျေးရွာ ၅၈ ခု ရှိကာ ကျေးရွာ ၃၃ ခုမှာ [[ယူနက်စကို ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ|ယူနက်စကို၏ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ]] ဖြစ်သော &quot;လွမ်ဘရာဘွမ်မြို့&quot; သတ်မှတ်ချက်တွင် ပါဝင်သည်။&lt;ref name=takada&gt;[http://www.isocarp.net/data/case_studies/901.pdf Application of Information and Communication Technology to Promote Sustainable Development A Case Study: Town of Luang Prabang, Lao PDR] (pdf) Tokyo Institute of Technology, Retrieved June 15, 2016&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Town of Luang Prabang - Map|url=https://whc.unesco.org/en/list/479/multiple=1&amp;unique_number=1954|publisher=[[UNESCO]]|accessdate=15 June 2016|language=en}}&lt;/ref&gt; ၎င်းအား ၁၉၉၅ ခုနှစ်တွင် စာရင်းသွင်းခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပြီး  ကောင်းမွန်စွာ ထိန်းသိမ်းထားသော ဗိသုကာ၊ ဘာသာရေး နှင့် ယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ်များ၊ ရာစုနှစ်အချို့ ကြာအောင် ကျေးလက်နှင့် မြို့ပြ ရောနှော ဖွံ့ဖြိုးခဲ့သော လက္ခဏာများ နှင့် ၁၉ ရာစုနှင့် ၂၀ ရာစုအတွင်း ပြင်သစ် ကိုလိုနီ လွှမ်းမိုးမှုများကြောင့် ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|title=Town of Luang Prabang - UNESCO World Heritage Centre|url=https://whc.unesco.org/en/list/479|publisher=[[UNESCO]]|accessdate=16 June 2016|language=en}}&lt;/ref&gt;

မြို့လယ်ခေါင်တွင် အဓိက လမ်းမကြီး ၄ ခု ရှိပြီး နမ်ခန်းမြစ် နှင့် မဲခေါင်မြစ်တို့ဆုံတွေ့ရာ မြစ်ဆုံတွင် တည်ရှိသည်။ လွမ်ပရာဘွမ်သည် များပြားလှစွာသော ဗုဒ္ဓဘာသာ ပုထိုးများ နှင့် ဘုန်းကြီးကျောင်းများကြောင့် ထင်ရှားသည်။ မနက်တိုင်းတွင် ဘုန်ကြီးကျောင်းအများအပြားမှ ဘုန်းကြီးများသည် လမ်းမများသို့ ဆွမ်းခံကြွလေ့ ရှိသည်။ မြို့၏ အဓိက အထင်ကရ နေရာတစ်ခုမှာ ဖိုးစီတောင် ဖြစ်ပြီး {{convert|၁၅၀|m}} မျှ မြင့်မားသဖြင့် မြို့နှင့်ယှဉ်လျှင် အလွန်ကြီးနေသည်။ မတ်စောက်သော လှေခါးဖြင့် &quot;ဝပ်ချောင်စီ&quot; ဘုရားသို့ တက်သွားနိုင်ပြီး မြို့နှင့် မြစ်များကို အပေါ်စီးမှ ကြည့်ရှုနိုင်သည်။&lt;ref name=&quot;White2010&quot;&gt;{{cite book|author=Daniel White|title=Frommer's Cambodia and Laos|url=https://books.google.com/books?id=l48FjTxgf9EC&amp;pg=PA270|accessdate=3 January 2013|date=28 January 2010|publisher=John Wiley &amp; Sons|isbn=978-0-470-61583-6|pages=270–}}&lt;/ref&gt;

မြို့တော်သည် ယခင်က လွမ်ပရာဘွမ် ဘုရင့်နိုင်ငံ၏ မြို့တော် ဖြစ်ခဲ့သည်။ ရှေးဟောင်း အမည်အဖြစ် &quot;ရှန်းသောင်း&quot; ဟုလည်း သိကြသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.thai2english.com/dictionary/1463099.html |title=chiang-tong |access-date=20 July 2020 |archive-date=8 June 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150608133842/http://www.thai2english.com/dictionary/1463099.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ယခင်က လာအိုနိုင်ငံ၏ တော်ဝင်မြို့တော် နှင့် အစိုးရ ရုံးထိုင်ရာ မြို့ဖြစ်ခဲ့သည်မှာ ၁၉၇၅ ခုနှစ် ပသက်လာအို အာဏာရသည့် အချိန် အထိ ဖြစ်သည်။ မြို့တော်သည် လွမ်ပရာဘွမ်ပြည်နယ်ရှိ လွမ်ပရာဘွမ် ခရိုင်တွင် တည်ရှိပြီး ပြည်နယ်၏ မြို့တော်နှင့် အုပ်ချုပ်ရေးဌာနလည်း ဖြစ်သည်။ မြို့တော်ဖြစ်သော [[ဗီယင်ကျန်းမြို့]] မှ မြောက်ဘက် {{convert|၃၀၀|km|mi|abbr=on}} အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ လက်ရှိတွင် မြို့တော်နေ လူဦးရေ အကြမ်းမျဉ်းအားဖြင့် ၅၆,၀၀၀ ခန့်ရှိပြီး ယူနက်စကို ထိန်းသိမ်းထားသော နယ်မြေတွင် နေထိုင်သူမှာ ၂၄,၀၀၀ ခန့် ရှိသည်။&lt;ref name=takada/&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal|last1=Promkerd|first1=Prasartthong|last2=Khoprasert|first2=Yuvaluk|last3=Virathavone|first3=Phongthep|last4=Thoummabouth|first4=Manivone|last5=Sirisak|first5=Ouane|last6=Jäkel|first6=Thomas|title=Factors explaining the abundance of rodents in the city of Luang Prabang, Lao PDR, as revealed by field and household surveys|journal=Integrative Zoology|date=1 March 2008|volume=3|issue=1|pages=11–20|doi=10.1111/j.1749-4877.2008.00069.x|pmid=21396046|language=en|issn=1749-4877}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=General Overview|url=http://www.luangprabang-heritage.org/index.php/en/genral-eng.html|website=www.luangprabang-heritage.org|accessdate=15 June 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160419163255/http://www.luangprabang-heritage.org/index.php/en/genral-eng.html|archive-date=19 April 2016|url-status=dead|archivedate=19 April 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160419163255/http://www.luangprabang-heritage.org/index.php/en/genral-eng.html}}&lt;/ref&gt;

== ခံတွင်းတွေ့စရာ ==
ဒေသစာများတွင် အိုလမ် (တာလပေါ)၊ လွမ်ဖဘန်ဝက်အူချောင်း၊ မော့ပ (ငါးပေါင်း)၊ ခိုင်ပန် (မဲခေါင်မြစ်မှရသော ရေညှိခြောက်ဖြင့် လုပ်သောမုန့်) နှင့် နာမည်ကြီးလှသော ဂျူဘောင်း (ငရုပ်သီးထောင်း) တို့ ပါဝင်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web |title=Lao Food |url=http://www.tourismlaos.org/show.php?Cont_ID=9 |website=Sabaidee Laos |publisher=Tourism Marketing Department Lao PDR |access-date=7 August 2015 |archive-date=5 September 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150905094613/http://www.tourismlaos.org/show.php?Cont_ID=9 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး ==

=== လေကြောင်း ===
လောင်ဖဘန်နိုင်ငံတကာလေဆိပ်မှ ချိတ်ဆက်ထားသောနိုင်ငံများသို့ သွားလာနိုင်သည်။

=== ကုန်းလမ်း ===
လမ်းမကြီး ၁၃ နှင့် ဆက်နေပြီး တောင်ဘက်တွင် ဗန်ဗီအန်နှင့် ဗီယင်ကျင်း၊ မြောက်ဘက်တွင် ဘိုတန်းတို့သို့ သွားနိုင်သည်။ လမ်းခင်းထားသော်လည်း အချို့နေရာများတွင် ကြမ်းသည်။ ၂၀၁၄ မှစ၍ ကစီ (ဗန်ဗီအန်နားမှ မြို့) နှင့် လွမ်ဖဘန်ကို လမ်းသစ်ဖေါက်ရာ အချိန် ၂ နာရီခန့် ခရီးတိုသွားသည်။ ဗီယန်ကျင်းမှ လွမ်ဖဘန်သို့ နေ့စဉ် အဝေးပြေးကားများဆွဲပြီး ၁၁-၁၃ နာရီမျှ စီးရသည်။&lt;ref name=travelfish&gt;''[http://www.travelfish.org/transport/laos/northern_laos/luang_prabang/luang_prabang/all Luang Prabang] {{Webarchive |url=https://web.archive.org/web/20080516234030/http://www.travelfish.org/transport/laos/northern_laos/luang_prabang/luang_prabang/all |date=16 May 2008 }}''. Travelfish.org, retrieved 15 February 2011&lt;/ref&gt;

ဝှေ့ဆိုင် (ထိုင်းနိုင်ငံနှင့် မဲခေါင်မြစ်သာခြားသော နယ်စပ်မြို့) နှင့် လောင်ဖဘန်လမ်းမှာ လမ်းဆိုးပြီး လမ်းမီးမရှိသည့်အပြင် မိုးကာလ၌ အလုအယက်များရှိတတ်သည်။ ဤလမ်းမှသွားသော အဝေးပြေးကားများမှာ ၁၄-၁၆ နာရီမျှ စီးရသည်။&lt;ref name=travelfish/&gt;

ဗီယက်နမ်မှ လွမ်ဖဘန် သို့မဟုတ် ဗန်ဗီအန်သို့ပြေးသော ညအိပ်ကားများကို [[ဟနွိုင်းမြို့|ဟနွိုင်]]၌ စီးနိုင်သည်။

=== ရေကြောင်း ===
မဲခေါင်မြစ်ကို ရေကြောင်းအဖြစ် အဓိကသုံးသည်။ ဝှေ့ဆိုင်နှင့်မျက်နှာချင်းဆိုင် [[ထိုင်းနိုင်ငံ]]မှ ချန်းခေါင်မြို့နှင့် ဝှေ့ဆိုင်ကို ဇက်ဖြင့် ကူးနိုင်ပြီး ဝှေ့ဆိုင်မှ လွမ်ဖဘန်ကို ၂ ရက်မျှ သွားရသည်။ ပုံမှန်အားဖြင့် ပက်ဘန်းရွာ၌ တထောက်နားလေ့ရှိသည်။

=== မီးရထားလမ်း ===
၂၀၂၁ ခု၌ ပြီးမည်ဖြစ်သော ဗီယန်ကျင်း-ဘိုတန်းရထားလမ်းပိုင်းတွင် လွမ်ဖဘန်၌လည်း ရပ်မည်ဖြစ်သည်။ ဤရထားလမ်းမှာ လမ်းမကြီး ၁၃ နှင့်အပြိုင်ပြေးပြီး လာအို၏ တောင်နှင့်မြောက်ကိုဆက်သော အဓိကရထားလမ်းဖြစ်လာပေမည်။ ကားဖြင့် ၃ ရက်သွားရသော ဤခရီးမှာ ရထားဖြင့်သွားပါက ၃ နာရီမပြည့်ခင် ရောက်မည်ဟု ခန့်မှန်းကြသည်။&lt;ref&gt;{{cite web |title=The Laos-China Railway Project |url=https://laotiantimes.com/2018/02/28/updates-from-the-laos-china-railway-project/ |website=laotiantimes.com |publisher=Vientiane Times |access-date=9 January 2019 |date=28 February 2018 |archive-date=5 November 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181105160425/https://laotiantimes.com/2018/02/28/updates-from-the-laos-china-railway-project/ |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Janssen |first1=Peter |title=China train project runs roughshod over Laos |url=https://asiatimes.com/article/china-train-project-runs-roughshod-over-laos/ |website=www.atimes.com |date=18 August 2018 |publisher=Asia Times |access-date=9 January 2019 |archive-date=13 October 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211013074841/https://asiatimes.com/2018/08/china-train-project-runs-roughshod-over-laos/ |url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== အခြေမှတ်စု ==
လာအိုစကားဖြင့် နမ်သည် မြစ်၊ ပူးသည် တောင်၊ ဝပ်သည် ဘုရား၊ ပက်သည် ရွာ စသဖြင့် အဓိပ္ပာယ်ပါပြီးဖြစ်သော်လည်း နမ်ခန်မြစ်၊ ပူးစီ၊ ဝပ်ချွမ်စီစေတီ၊ ပက်ဘန်းရွာ ဟူ၍ မြန်မာဝေါဟာရ လိုက်ထည့်ထားသည်။ ကွဲပြားသိသာစေရန်ဖြစ်သည်။

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[Category:လာအိုနိုင်ငံရှိ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာများ]]
[[Category:လာအိုနိုင်ငံရှိ မြို့များ]]</text>
      <sha1>qycx42g9rlcvni3fuwlz0apbelmwu1o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ရဟန်းတော်များဆိုင်ရာ စာမေးပွဲများ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>139213</id>
    <revision>
      <id>1046849</id>
      <parentid>1016470</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T00:10:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1046849</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27811" sha1="fre0s8qquh8jk61bworc71b3x51v01h" xml:space="preserve">[[File:Monk examinations, Bago, Myanmar.jpg|thumb|ပဲခူး၌ စာမေးပွဲကျင်းပနေပုံ]]
'''ရဟန်းတော်များဆိုင်ရာ စာမေးပွဲများ''' ဆိုသည်မှာ သံဃာတော်များကို အရည်အချင်းသတ်မှတ်ခွဲခြားရန်အတွက် မြန်မာနိုင်ငံတွင် ကျင့်သုံးသော နှစ်စဉ်ကျင်းပသည့် စာမေးပွဲစနစ်ဖြစ်သည်။ ဤသို့စာမေးပွဲများကျင်းပခြင်းကို စတင်ခဲ့သည်မှာ ၁၆၄၈ခုနှစ်ကပင်ဖြစ်၍&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://blogs.bl.uk/asian-and-african/2015/08/festivals-in-burma-myanmar.html|title=Festivals in Burma (Myanmar) - Asian and African studies blog|website=blogs.bl.uk|access-date=2016-11-13|archive-date=20 March 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250320215433/https://blogs.bl.uk/asian-and-african/2015/08/festivals-in-burma-myanmar.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ယင်းစနစ်ကို မျက်မှောက်ခေတ်ကာလတွင်လည်း ဆက်လက်ကျင့်သုံးကြပြီး စာမေးပွဲများကို [[သာသနာရေး ဝန်ကြီးဌာန]]က အဓိကအားဖြင့် ကျင်းပပေးသည်။&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.dra.gov.mm/?page_id=351|title=သာသနာရေးဦးစီးဌာနက ကျင်းပသည့် စာမေးပွဲများ|last=|first=|date=|website=Department of Religious Affairs|publisher=Ministry of Religious Affairs|language=Burmese|access-date=2016-11-13|accessdate=11 August 2020|archivedate=20 October 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201020181757/http://www.dra.gov.mm/?page_id=351}}&lt;/ref&gt;

== သမိုင်း ==
[[File:Pahtamabyan Examination Hall.jpg|thumb|မန္တလေးမြို့ ပထမပြန်စာမေးပွဲခန်းမ]]
သံဃာတော်များနှင့်ပတ်သက်သော စာမေးပွဲများကျင်းပခြင်း ဓလေ့သည် ဒုတိယအင်းဝခေတ် ခေါ် [[ညောင်ရမ်းမင်းဆက်]] ကာလလောက်မှ စတင်သည်ဟု ဆိုနိုင်ကာ ရှေးခေတ်ဘုရင်မင်းများသည် ပါဠိစာပေကို အားပေးအားမြှောက်ပြုရန်အတွက် ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite book|url=|title=Religion and Politics in Burma|last=Smith|first=Donald Eugene|date=|publisher=Princeton University Press|year=2015|isbn=9781400878796|location=|pages=|language=en|quote=|via=}}&lt;/ref&gt; အောင်မြင်သော စာသင်သားရဟန်းများကို အသိမှတ်ပြုခြင်း၊ ဘွဲ့တံဆိပ်၊ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်း စသဖြင့် ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;

ပထမပြန်စာမေးပွဲများကို [[ညောင်ရမ်းခေတ်]]၏ [[သာလွန်မင်း]] လက်ထက် ၁၆၄၈ တွင် စတင်ကျင်းပခဲ့ကြသည်။&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; [[ကုန်းဘောင်ခေတ်]]မှ [[ဘိုးတော်ဘုရား]]က ထိုခေတ်ကစာမေးပွဲများကို စံစနစ်ကျစေရန်ဆောင်ရွက်ခဲ့ကာ [[ဝိနည်း]]နှင့်ပတ်သက်သော စာမေးပွဲအသစ်များကိုလည်း ထည့်သွင်းစစ်ဆေးစေသည်။&lt;ref&gt;{{Cite book|url=http://www.khamkoo.com/uploads/9/0/0/4/9004485/a_study_of_monastic_education_in_burma_and_thailand_from_the_17th_to_the_present.pdf|title=Between Idealism and Pragmatism: A Study of Monastic Education in Burma and Thailand from the Seventeenth Century to the Present|last=Dhammasami|first=Khammai|publisher=St. Anne’s College, Oxford University|year=2004|isbn=|location=|pages=|quote=|via=|access-date=11 August 2020|archive-date=9 August 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170809175350/http://www.khamkoo.com/uploads/9/0/0/4/9004485/a_study_of_monastic_education_in_burma_and_thailand_from_the_17th_to_the_present.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

၁၈၈၆ ကုန်းဘောင်မင်းဆက် အဆုံးသတ်သောအခါ ဤစနစ်မှာ ယာယီရပ်တန့်သွားခဲ့သော်လည်း ကိုလိုနီခေတ်တွင် မြန်မာဘုန်းကြီးကျောင်းများ၏ လောကီ၊ လောကုတ္တရာပညာရေးကို အားပေးချီးမြင့်ရန် အတွက် သက်ဆိုင်ရာတာဝန်ရှိသူများက စာမေးပွဲစနစ်ကို ပြန်လည်ဖော်ထုတ်ခဲ့ကြ၏ ။&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt; မြန်မာ့သံဃာထု၏ နှစ်အနည်းငယ်ကြာသော ဆန့်ကျင်ကန့်ကွက်မှုများပြီးနောက် ၁၈၉၅ ဇွန်တွင် ပထမဆုံး ကိုလိုနီအစိုးရက ဦးစီးကျင်းပသော သံဃာတော်စာမေးပွဲများကို အောင်မြင်စွာကျင်းပနိုင်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt; [[ရန်ကုန်]]၊ [[မန္တလေး]]၊ [[မော်လမြိုင်]]မြို့များတွင် နှစ်စဉ်ဆိုသလို ကျင်းပခဲ့ကြသည်။&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt; ပထမကြီးတန်းကို တစ်နိုင်ငံလုံး ပထမဖြင့် အောင်မြင်သော ရဟန်းတော်ကို ပထမကျော်ဘွဲ့ ဆက်ကပ်သည်။&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;

== အစိုးရ စာမေးပွဲများ ==
သံဃာတော်များဆိုင်ရာ စာမေးပွဲများကို ခက်ခဲမှုပေါ်မူတည်၍ အဆင့်အများအပြား ခွဲခြားထား၏ ။ စာမေးပွဲတစ်ခုအောင်မြင်လျှင် နောက်တစ်ဆင့်၌ ပို၍ခက်ခဲမြင့်မားသော စာမေးပွဲကို ဖြေဆိုရန် အရည်အချင်းပြည့်မီသည်။&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Cite book|url=|title=Encyclopedia of Monasticism|last=Johnston|first=William M.|date=|publisher=Routledge|year=2013|isbn=9781136787164|location=|pages=|language=en|quote=|via=}}&lt;/ref&gt; သံဃာတော်များဆိုင်ရာ စာမေးပွဲများကို [[နယုန်လ]]တွင် ကျင်းပလေ့ရှိခဲ့ကြပြီး ဖြေဆိုရာသည်မှာ ဗုဒ္ဓဘာသာကျမ်းစာများဖြစ်သော သုတ္တန်၊ ဝိနည်း၊ အဘိဓမ္မာ တို့မှ ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt; မေးခွန်းများသည် ဖြေဆိုသူကို ကျမ်းစာပိုဒ်များ အလွတ်ရွတ်စေခြင်း၊ ဆိုင်ရာ ကျမ်းစာများကို ဝေဖန်ပိုင်းခြား သုံးသပ်စေခြင်းနှင့် ပါဠိသဒ္ဒါကို စစ်ဆေးခြင်းများဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;

=== သာမဏေကျော် စာမေးပွဲများ ===
သက်တော် (၂၀) မပြည့်သေးသော သာမဏေများအတွက် ''သာမဏေကျော်'' စာမေးပွဲများရှိ၍ ထိုသာမဏေများရှိသော ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းများက ဦးစီး၍ကျင်းပကြသည်။ အောက်တိုဘာနှင့် ဇန်နဝါရီလများအကြားတွင် ကျင်းပလေ့ရှိ၏ ။&lt;ref name=&quot;:6&quot;&gt;{{Cite web|title=The gruelling tests of a monk’s knowledge|url=https://frontiermyanmar.net/en/the-gruelling-tests-of-a-monks-knowledge|last=Thar|first=Hein|website=Frontier Myanmar|language=en|access-date=2020-05-16|archive-date=21 September 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200921192219/https://www.frontiermyanmar.net/en/the-gruelling-tests-of-a-monks-knowledge/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ယေဘုယျအားဖြင့် ဤအဆင့်စာမေးပွဲများ၌ အဆင့်သုံးဆင့်ရှိကာ ဝိနယ၊ ပါဠိသဒ္ဒါ၊ ဇာတကပုံပြင်များနှင့် ဗုဒ္ဓဘာသာကျမ်းများမှ အသိပညာကို စစ်ဆေးခြင်းဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;:6&quot; /&gt; ရေးဖြေ၊ နှုတ်ဖြေများအတွက် စာမျက်နှာ (၅,၀၀၀) ကျော်ရှိသော စာများကို အလွတ်ကျက်ရန်လိုအပ်ပြီး နှစ်စဉ်အောင်ချက်မှာ (၁၃%) အောက်ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;:6&quot; /&gt; ဤစာမေးပွဲကို အောင်မြင်သော သာမဏေများသည် သံဃာတော်ဆိုင်ရာ နောက်ဆက်ဘွဲ့ဖြစ်သော 'အလင်္ကာရ' ဘွဲ့အမည်ကို ရရှိသည်။&lt;ref name=&quot;:6&quot; /&gt;

===ပထမပြန် စာမေးပွဲများ===
ပထမပြန်စာမေးပွဲများ သည် အနိမ့်ဆုံးအဆင့် စာမေးပွဲများဖြစ်ကာ ခက်ခဲမှုအတိုင်းအတာအရ စာမေးပွဲမှာ‌ေလးခုရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ :
#အခြေပြုမူလတန်းစာမေးပွဲ
#ပထမငယ်စာမေးပွဲ
#ပထမလတ်စာမေးပွဲ
#ပထမကြီးစာမေးပွဲ တို့ဖြစ်၍ ပထမကြီးစာမေးပွဲတွင် အမှတ်အများဆုံးဖြင့် ပထမရသောသူသည် 'ပထမကျော်' ဘွဲ့ရရှိ၏ ။

===ဓမ္မာစရိယစာမေးပွဲများ===
ဓမ္မာစရိယစာမေးပွဲများသည် အလယ်အလတ်အဆင့်ရှိကာ ဤစာမေးပွဲကို ဝင်ရောက်ဖြေဆိုမည့် စာသင်သားရဟန်းသည် ပထမပြန်စာမေးပွဲသုံးခုစလုံးကို အောင်မြင်ထားရန် လိုအပ်သည်။ စာမေးပွဲကာလမှာ ကိုးရက်တာဖြစ်ရာ ခြောက်ရက်သည် အခြေခံကျမ်းစာများကို စစ်ဆေးခြင်း၊ တစ်ရက်သည် မြန်မာစာကို စစ်ဆေးခြင်းနှင့် နှစ်ရက်သည် ပါဠိစာကို စစ်ဆေးခြင်းတို့ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.dra.gov.mm/?page_id=360|title=ဓမ္မာစရိယစာမေးပွဲ|last=|first=|date=|website=Department of Religious Affairs|publisher=Ministry of Religious Affairs|access-date=2016-11-14|accessdate=11 August 2020|archivedate=19 October 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201019205421/http://www.dra.gov.mm/?page_id=360}}&lt;/ref&gt;

အောင်မြင်သော ရဟန်းများကို 'ဓမ္မာစရိယဘွဲ့' အပ်နှင်းသည်။&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;

=== တိပိဋကဓရ တိပိဋကကောဝိဒ ရွေးချယ်ရေးစာမေးပွဲများ ===
[[File:Tipitakadhara Tipitakakovida Examinations, Mahapasana Guha Cave, Yangon.JPG|thumb|မဟာပါသဏ လိုဏ်ဂူတွင် တိပိဋကဓရ တိပိဋကကောဝိဒ ရွေးချယ်ရေးစာမေးပွဲများကို ကျင်းပသည်။]] 
တိပိဋကဓရ တိပိဋကကောဝိဒ ရွေးချယ်ရေးစာမေးပွဲများကို ၁၉၄၈ မှစ၍ အစိုးရက ကျင်းပလာခဲ့ကြပြီး အမြင့်ဆုံးအဆင့် စာမေးပွဲဖြစ်သည်။ ဤစာမေးပွဲများသည် အလွန်ခက်ခဲပြီး ဖြေဆိုမည့်ရဟန်းသည် အလွတ်ရအာဂုံဆောင်ရန်လည်းလိုအပ်ကာ ပါဠိကျမ်းစာအားလုံးကို နားလည်ခြင်း၊ ဆိုင်ရာ အဌကထာများကဲ့သို့သော ကျမ်းစာများကိုလည်း သိရှိရန်လိုအပ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://atbu.org/node/26|title=A STUDY OF TIPITKADHARA SELECTION EXAMINATION IN MYANMAR (1948-2007)|last=Aung Thein Nyunt|first=|date=|website=The International Association of Theravāda Buddhist Universities|publisher=|access-date=2016-11-13}}&lt;/ref&gt; အာဂုံပြန်ဆိုနှင့် သဘောရေးဖြေ စာမေးပွဲများကို ရန်ကုန်မြို့ [[ကမ္ဘာအေးစေတီ|ကမ္ဘာအေးဘုရား]]ရှိ [[မဟာပါသဏလိုဏ်ဂူတော်]] တွင် (၃၃)ရက်တာကျင်းပကြကာ အချိန်မှာ ဒီဇင်ဘာလဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=6XGDVjGxlE0C&amp;dq=Tipitakadhara&amp;source=gbs_navlinks_s|title=Renunciation and Empowerment of Buddhist Nuns in Myanmar-Burma: Building a Community of Female Faithful|last=Kawanami|first=Hiroko|date=|publisher=BRILL|year=2013|isbn=9004234403|location=|pages=|language=en|quote=|via=}}&lt;/ref&gt; 

ဤစာမေးပွဲ၏ ကျယ်ပြန့်မှုအတိုင်းအတာမှာ ကျမ်းစာပေါင်း (၂၀၀) ကျော် စကားလုံးအားဖြင့် ၂.၄ သန်း ပမာဏကို အသံထွက်မှန်မှန်ကန်ကန် အထစ်အငေါ့မရှိ အလွတ်ရွတ်ဆိုရသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.myanmarnet.net/nibbana/tipitaka/tpdkdhra.htm|title=TIPITAKADHARA SAYADAWS OF MYANMAR ( BURMA ) IN FIVE DECADES|last=|first=|date=2014-10-23|website=Nibbana.com|publisher=|access-date=2016-11-13|archive-date=10 June 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180610030932/http://www.myanmarnet.net/nibbana/tipitaka/tpdkdhra.htm|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ဖြေဆိုသူသည် ဗုဒ္ဓဘာသာဆိုင်ရာ ဓမ္မကျမ်းစာများကို ပြောင်မြောက်စွာ နားလည်ရန်လိုအပ်သည်။&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt; တိပိဋကဓရ တိပိဋကကောဝိဒဘွဲ့ ရရှိရန်အတွက် အာဂုံပြန်ဖြေဆိုခြင်း (၅)ဆင့်နှင့် သဘော ရေးဖြေ (၅)ဆင့်၊ စုစုပေါင်း(၁၀)ဆင့်ကို အောင်မြင်စွာ ဖြေဆိုရ၏ ။  စာဖြေပုဂ္ဂိုလ်သည် ရဟန်း တော်များနှင့် သာမဏေများသာဖြစ်ရပြီး ပါဠိပထမပြန်စာမေးပွဲ ပထမကြီးတန်းကိုဖြစ်စေ၊ ဝိနယ ဝိဒူတန်းကိုဖြစ်စေ၊ သာမဏေကျော် တတိယဆင့်ကိုဖြစ်စေ၊ စေတိယင်္ဂဏနှင့် သကျသီဟစာမေးပွဲ စာသင်တန်းကိုဖြစ်စေ တစ်ခုခုကို အောင်မြင်ပြီးသူ ဖြစ်ရသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|title=တိပိဋကဓရရွေးချယ်ရေးစာမေးပွဲ|url=http://www.mahana.org.mm/?page_id=78|last=|first=|date=|website=နိုင်ငံတော် သံဃာ့မဟာနာယကအဖွဲ့|language=my|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=2020-08-11|accessdate=11 August 2020|archivedate=29 September 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200929172103/http://www.mahana.org.mm/?page_id=78}}&lt;/ref&gt; အလွန်တရာခက်ခဲသည့် ဤစာမေးပွဲကို ပထမဆုံးအောင်မြင်သူသည် [[မင်းကွန်းတိပိဋကဆရာတော်|မင်းကွန်းဆရာတော် အရှင် ဝိစိတ္တသာရာဘိဝံသ]] ဖြစ်ကာ ၁၉၅၄ ခုနှစ်တွင် ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt; စာမျက်နှာပေါင်း (၁၆,၀၀၀) ကျော်ကိုညအမှားအယွင်းမရှိ ဖြေဆို ရွတ်ဆိုခဲ့သောကြောင့် မြန်မာအစိုးရက 'မဟာ တိပိဋကဓရ တိပိဋကကောဝိဒဘွဲ့' ဘွဲ့ဖြင့် ချီးမြင့်ဆက်ကပ်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Jordt|first=Ingrid|url=|title=Burma’s Mass Lay Meditation Movement: Buddhism and the Cultural Construction of Power|date=2014-07-31|publisher=Ohio University Press|year=|isbn=978-0-89680-457-9|location=|pages=|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:5&quot;&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=ue56vcBRnCsC&amp;dq=burmese+monastic+examinations&amp;source=gbs_navlinks_s|title=Buddhism, Power and Political Order|last=Harris|first=Ian|date=|publisher=Routledge|year=2007|isbn=9781134129478|location=|pages=|language=en|quote=|via=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:6&quot; /&gt; ၂၀၂၅ ခုနှစ်အထိ ဤစာမေးပွဲကို နှုတ်ဖြေ၊ ရေးဖြေ အောင်မြင်သူ ရဟန်း (၁၇) ပါးသာ ပေါ်ထွက်ခဲ့သေး၍ 'သာသနာ့အာဇာနည်' ဟူ၍ ကင်းပွန်းတပ် အသိအမှတ်ပြုခံရသည်။&lt;ref name=&quot;:6&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=တိပိဋကဓရ၊ တိပိဋကကောဝိဒ စာမေးပွဲအောင်မြင်တော်မူကြသည့် သာသနာ့အာဇာနည် အရှင်သူမြတ် ၉၅ ပါးတို့အား အောင်လက်မှတ်ဘွဲ့တံဆိပ်တော် ဆက်ကပ်လှူဒါန်း|url=https://www.moi.gov.mm/?q=news/21/05/2019/id-26176|date=2019-05-21|website=Ministry of Information|language=my|access-date=2020-05-16}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=၇၂ ကြိမ်မြောက် တိပိဋကဓရ တိပိဋကကောဝိဒ ရွေးချယ်ရေးစာမေးပွဲတွင် ၁၅ ပါးမြောက် တိပိဋကဓရ၊ တိပိဋကကောဝိဒ သာသနာ့အာဇာနည်အရှင်မြတ် (၁)ပါးပေါ်ထွန်းလာခြင်း – Department of Religious Affairs|url=http://www.dra.gov.mm/?p=4861|last=|first=|date=2020-01-29|website=Department of Religious Affairs|language=my|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=2020-05-16}}{{Dead link|date=December 2020 }}&lt;/ref&gt; ပိဋကတ် တစ်ပုံ၊ နှစ်ပုံ၊ သုံးပုံ အောင်မြင်သော ရဟန်းတော်ကို ကနက္ကဒဏ်ထီးဖြူတော် တစ်လက်၊ နှစ်လက်၊ သုံးလက် စသဖြင့် ချီးမြင့်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|title=တိပိဋကဓရရွေးချယ်ရေးစာမေးပွဲ|url=http://www.mahana.org.mm/?page_id=78|last=|first=|date=|website=နိုင်ငံတော် သံဃာ့မဟာနာယကအဖွဲ့|language=my|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=2020-05-16|accessdate=11 August 2020|archivedate=29 September 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200929172103/http://www.mahana.org.mm/?page_id=78}}&lt;/ref&gt;

== အခြားကျော်ကြားသော စာမေးပွဲများ ==
အခြားကျော်ကြားသော စာမေးပွဲများ၌ မန္တလေးမြို့ ပရိယတ္တိသာသနဟိတအသင်းက ကျင်းပသော 'သကျသီဟ' စာပြန်ပွဲနှင့် ရန်ကုန်မြို့ ရွှေတိဂုံဂေါပကအဖွဲ့က ကမကထပြုကျင်းပသော 'စေတိယင်္ဂဏ ပရိယတ္တိ ဓမ္မာနုဂ္ဂဟ စာလျှောက်မေးပွဲ'များ ပါဝင်သည်။&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.myawady.net.mm/allnews/localnews/item/86284-%E1%80%9B%E1%80%BD%E1%80%BE%E1%80%B1%E1%80%90%E1%80%AD%E1%80%82%E1%80%AF%E1%80%B6-%E1%80%85%E1%80%B1%E1%80%90%E1%80%AE%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA-%E1%80%85%E1%80%B1%E1%80%90%E1%80%AD-%E1%80%9A%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B9%E1%80%82%E1%80%8F-%E1%80%9B%E1%80%AC%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%80%B7-%E1%80%95%E1%80%BD%E1%80%B2%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA-%E1%80%80%E1%80%BB%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%95%E1%80%99%E1%80%8A%E1%80%BA|title=ရွှေတိဂုံ စေတီတော် စေတိ ယင်္ဂဏ ရာပြည့် ပွဲတော် ကျင်းပမည်|last=စကားဝါ|first=|date=25 January 2016|work=Myawaddy|language=my|access-date=2016-11-13|via=|accessdate=11 August 2020|archivedate=14 November 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161114094305/http://www.myawady.net.mm/allnews/localnews/item/86284-%E1%80%9B%E1%80%BD%E1%80%BE%E1%80%B1%E1%80%90%E1%80%AD%E1%80%82%E1%80%AF%E1%80%B6-%E1%80%85%E1%80%B1%E1%80%90%E1%80%AE%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA-%E1%80%85%E1%80%B1%E1%80%90%E1%80%AD-%E1%80%9A%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B9%E1%80%82%E1%80%8F-%E1%80%9B%E1%80%AC%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%80%B7-%E1%80%95%E1%80%BD%E1%80%B2%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA-%E1%80%80%E1%80%BB%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%95%E1%80%99%E1%80%8A%E1%80%BA}}&lt;/ref&gt; ဤစာမေးပွဲကို အောင်မြင်သော ရဟန်းများကို 'အဘိဝံသ' နောက်ဆက် ဘွဲ့တံဆိပ် ချီးမြင့်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://vmc128.8m.com/onelifesjourney/page182.html|title=One Life's Journey|last=Sayadaw U Pandita|first=|date=|website=vmc128.8m.com|publisher=|access-date=2016-11-14|accessdate=11 August 2020|archivedate=14 November 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161114091804/http://vmc128.8m.com/onelifesjourney/page182.html}}&lt;/ref&gt; 

ဤစာမေးပွဲများကို မြန်မာပြည်၌ တန်ဖိုးထားကြပြီး ဖြေဆိုသူရဟန်း၏ ပိဋကတ်ဉာဏ်ရည်ကို စစ်ဆေးရန်ဖြစ်ကာ အဆင့်နှစ်ဆင့်ပါဝင်ရာ ပထမအဆင့်မှာ သက်တော် (၂၇)နှစ် ပြည့်မီရမည်ဖြစ်ပြီး ဒုတိယအဆင့်မှာ သက်တော် (၃၅)နှစ် ရှိရမည်ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;:6&quot; /&gt; 

ဒုတိယအဆင့် အောင်မြင်သော ရဟန်းကို စေတိယင်္ဂဏ ပရိယတ္တိ ဓမ္မာစရိယ ဂဏဝါစက နှင့် စေတိယင်္ဂဏ အဘိဝံသ ဟူ၍ ဘွဲ့များဖြင့် ချီးမြင့်သည်။ ဤစာမေးပွဲနှစ်ရပ်ကို အောင်မြင်သောသူသည် တိပိဋကဓရ တိပိဋကကောဝိဒ ရွေးချယ်ရေးစာမေးပွဲတွင် ပါဝင်ဖြေဆိုရန် အရည်အချင်းပြည့်မီသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.dra.gov.mm/?page_id=367|title=တိပိဋကဓရ တိပိဋကကောဝိဒ ရွေးချယ်ရေးစာမေးပွဲ (ရေးဖြေ) ကျင်းပနေပုံ|last=|first=|date=|website=Department of Religious Affairs|publisher=Ministry of Religious Affairs|language=Burmese|access-date=2016-11-13|accessdate=11 August 2020|archivedate=21 October 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201021202128/http://www.dra.gov.mm/?page_id=367}}&lt;/ref&gt;

== ရဟန်းတော်များဆိုင်ရာ ဘွဲ့တံဆိပ်များ ==
ဓမ္မာစရိယနှင့် အထက်စာမေးပွဲများကို အောင်မြင်စွာဖြေဆိုနိုင်သော ရဟန်းသည် အောက်ပါဘွဲ့တံဆိပ်များကို ရရှိပေမည်။ (အမြင့်ဆုံးအဆင့်မှ နိမ့်ရာသို့)
:
# တိပိဋကဓရ တိပိဋကကောဝိဒ ဘွဲ့တံဆိပ်တော်များ&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt;
## ဓမ္မဘဏ္ဍာဂါရိက
## မဟာတိပိဋကကောဝိဒ
## တိပိဋကကောဝိဒ
### အဘိဓမ္မကောဝိဒ
## တိပိဋကဓရ
### အဘိဓမ္မိက
## ဒီဃနိကာယကောဝိဒ
## ဒီဃဘာဏက
## ဝိနယကောဝိဒ
## ဝိနယဓရ
# ဓမ္မာစရိယ ဘွဲ့တံဆိပ်တော်များ&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;
## သာသနတက္ကသီလဓမ္မာစရိယ
## သကျသီဟ ဓမ္မာစရိယ၊
## ‌ေတိယဂ်ဏ ဓမ္မာစရိယ
## သာသနဓဇ သိရီပဝရဓမ္မာစရိယ
## သာသနဓဇဓမ္မာစရိယ

== References ==
{{Reflist|2}}

[[ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ]]</text>
      <sha1>fre0s8qquh8jk61bworc71b3x51v01h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>နန္ဒပုရီပြည်နယ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>141587</id>
    <revision>
      <id>1046919</id>
      <parentid>958192</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T08:17:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Salai Rungtoi</username>
        <id>22844</id>
      </contributor>
      <origin>1046919</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="37816" sha1="1gmdnlmrs327gwe6mnqv0fqcmh44ewn" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name = နန္ဒပုရီ
| timezone1 = [[ထိုင်းနိုင်ငံရှိအချိန်|ICT]]
| elevation_footnotes = 
| elevation_m = 
| population_footnotes = &lt;ref name=&quot;TDD&quot;&gt;{{cite web |1= |url=http://stat.bora.dopa.go.th/stat/statnew/statTDD/ |title=รายงานสถิติจำนวนประชากรและบ้านประจำปี พ.ศ.2561 |date=31 December 2018 |department=Registration Office Department of the Interior, Ministry of the Interior |language=Thai |trans-title=Statistics, population and house statistics for the year 2018 |access-date=20 June 2019 |accessdate=16 September 2020 |archivedate=14 June 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190614102009/http://stat.bora.dopa.go.th/stat/statnew/statTDD/ }}&lt;/ref&gt;
| population_total = ၁,၂၄၆,၂၉၅
| population_as_of = ၂၀၁၈
| population_rank = [[ထိုင်းနိုင်ငံ|၁၆ နေရာ]]
| population_density_km2 = ၂,၀၀၃.၇
| population_density_rank = [[ထိုင်းနိုင်ငံ|အဆင့် ၂]]
| population_note = 
| population_demonym = 
| utc_offset1 = +၇
| area_total_km2 = 622
| demographics_type1 = လူ့အောင်မြင်မှုညွှန်းကိန်း
| demographics1_footnotes = &lt;ref name=&quot;HAI 2560&quot;&gt;[[:File:Human achievement index 2017.pdf|Human achievement index 2017 by National Economic and Social Development Board (NESDB), pages 1-40, maps 1-9, retrieved 14 September 2019, ISBN 978-974-9769-33-1]]&lt;/ref&gt;
| demographics1_title1 = ထိုင်း၂၀၁၇
| demographics1_info1 = 0.6788&amp;nbsp;&quot;high&quot;&lt;br/&gt;[[Nonthaburi Province#Human achievement index 2017|Ranked 4th]]
| postal_code_type = [[ထိုင်းနိုင်ငံရှိစာတိုက်သင်္ကေတများစာရင်း|စာတိုက်သင်္ကေတ]]
| postal_code = 11xxx
| area_code_type = [[ထိုင်းနိုင်ငံရှိတယ်လီဖုန်းနံပါတ်များ|ဖုန်းခေါ်ကုဒ်]]
| area_code = 02
| iso_code = [[ISO 3166-2:TH|TH-12]]
| registration_plate = [[ထိုင်းမော်တော်ယာဉ်လိုင်စင်ပြား|นนทบุรี]]
| website = {{URL|http://www.nonthaburi.go.th}}
| area_rank = [[ထိုင်းနိုင်ငံ|အဆင့် ၇၅ တွင်ရှိ]]
| area_footnotes = &lt;ref name=&quot;AREA&quot;&gt;{{cite report |title=Advancing Human Development through the ASEAN Community, Thailand Human Development Report 2014, table 0:Basic Data |url=http://hdr.undp.org/sites/default/files/thailand_nhdr_2014_O.pdf |publisher=United Nations Development Programme (UNDP) Thailand |pages=134-135 |access-date=17 January 2016 |isbn=978-974-680-368-7 |postscript=, Data has been supplied by Land Development Department, Ministry of Agriculture and Cooperatives, at Wayback Machine.}}{{dead link|date=August 2020|bot=medic}}{{cbignore|bot=medic}}&lt;/ref&gt;
| native_name = นนทบุรี
| map_alt = 
| native_name_lang = th
| settlement_type = [[ထိုင်းနိုင်ငံ|ခရိုင်]]
| image_skyline = {{Photomontage|position=center
| photo1a = Wat Poramaiyikawas Worawihan.jpg
| photo1b = Wat Chaloem Phrakiat.jpg
| photo2a = วัดกู้ อ.ปากเกร็ด จ.นนทบุรี (15).jpg
| photo2b = Nonthaburi1.jpg
| photo3a = IMPACT Arena.jpg
| photo3b = MRT Purple Line Train T013 20160806.jpg
| size = 300
| spacing = 1
| color = white
| border = 0
}}
| image_alt = 
| image_caption = (left-to-right, top-to-bottom) Leaning [[pagoda|Chedi]] of [[Wat Paramaiyikawat]], [[Wat Chaloem Phra Kiat Worawihan]], [[Wat Ku]], [[Nonthaburi|Old Provincial Hall of Nonthaburi]], [[Impact, Mueang Thong Thani]], A train of [[MRT Purple Line]]
| image_seal = Nonthaburi Province Seal.svg
| image_flag = ธงจังหวัดนนทบุรี.svg
| nickname = 
| motto = 
| image_map = Thailand Nonthaburi locator map.svg
| mapsize = 250px
| map_caption = ထိုင်းမြေပုံမီးမောင်းထိုးပြ {{legend2|#B00000|Nonthaburi Province}}
| leader_name = Suchin Chaichumsak&lt;br&gt;(since&amp;nbsp;October 2019)&lt;ref&gt;{{cite journal |date=28 September 2019 |title=ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง แต่งตั้งข้าราชการพลเรือนสามัญ |trans-title=Announcement of the Prime Minister's Office regarding the appointment of civil servants |url=http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2562/E/242/T_0006.PDF |access-date=24 November 2019 |journal=Royal Thai Government Gazette |volume=136 |issue=Special 242 Ngor |at=11 |archive-date=29 September 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190929124718/http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2562/E/242/T_0006.PDF |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
| coordinates = {{coord|13|51|45|N|100|30|52|E|region:TH_type:adm1st|display=inline,title}}
| established_title = တည်ထောင်ခဲ့သည်
| established_date = ၁၅၆၁
| established_title2 = သို့ထည့်သွင်း [[ဘန်ကောက်]]
| established_date2 = ၁၉၄၃
| established_title3 = ခွဲခြားထားသည် [[ဘန်ကောက်]]
| established_date3 = ၁၉၄၆
| seat_type = မြို့တော်
| seat = [[နန္ဒပုရီမြို့]]
| leader_party = 
| leader_title = ဘုရင်ခံ
| footnotes = 
}}
'''နွန်ထဘူရီခရိုင်''' ခေါ် '''နန္ဒပုရီခရိုင်''' (အင်္ဂလိပ်: Nonthaburi) သည် ထိုင်းနိုင်ငံ၏ အလယ်ပိုင်း ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၁၉၄၆ ခုနှစ်၊ မေလ (၉) ရက်နေ့တွင် ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်ထားသည်။   

== ပထဝီဝင် ==
နန္ဒပုရီသည်ဘန်ကောက်အနောက်မြောက်ဘက် [[ကျောက်ဖယားမြစ်|ကျောက်ဖယားမြစ်ပေါ်တွင်တည်ရှိသည်]]။ အဆိုပါခရိုင်သည်သာကြီးမြတ်ဘန်ကောက်မြို့ပြဧရိယာ ၏အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။ ဒေသအများစုတွင်မြို့ပြ &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://travel.trueid.net/detail/88388|title=นนทบุรี จูงมือเพื่อนสาว เที่ยวใกล้กรุงเทพ|work=|accessdate=16 September 2020|archivedate=14 October 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191014122159/https://travel.trueid.net/detail/88388}}&lt;/ref&gt; ကဲ့သို့မြို့ပြအဖြစ်သတ်မှတ်ထားပြီးခရိုင်နှစ်ခုအကြားရှိနယ်နိမိတ်ကိုသိရှိနိုင်ရန်နီးပါးရှိသည်။ 

== သမိုင်း ==
နန္ဒပုရီသည် ၁၆ ရာစုအလယ်ပိုင်းတွင်မြို့တစ်မြို့ဖြစ်ခဲ့သည်။ ယခင်ကခွမ်းဇျေးအမည်ရှိသောရွာတစ်ရွာဖြစ်သည်။ ရွှေရဲတိုက်ဘုရင်လက်ထက်တွင်ကျောက်ဖယားစီးဆင်းမှုအတွက်ဖြတ်လမ်းတစ်ခုဖန်တီးရန်တူးမြောင်းတူးခဲ့သည်။ မြစ်၏စီးဆင်းမှုကိုတူးမြောင်းအသစ်အဖြစ်ပြောင်းလဲခဲ့ပြီးယနေ့တိုင်မြစ်ကြမ်းပြင်ဖြစ်နေသည်။ ၁၆၆၅ခုနှစ်တွင်ဘုရင်ကနာရိုင်းဟာတိုတောင်းမြစ်သင်တန်းရန်သူများကိုမြို့တော်အယုဒ္ဓယဖို့ပိုမိုလွယ်ကူလမ်းကြောင်းပေးခြင်းခံခဲ့ရသည်အဖြစ်တစ်ခံတပ်တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက်ထိုမြို့ကိုရဲတိုက်အနီးသို့ပြောင်းရွှေ့လိုက်သည်။ 

၁၉၄၃ မှ ၁၉၄၆ အထိခရိုင်သည်ဘန်ကောက်သို့ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ 

== သင်္ကေတများ ==
ခရိုင်တံဆိပ်ခတ်ခြင်းသည်ရိုးရာမြေထည်ပစ္စည်းများဖြစ်သောရိုးရာနန္ဒပုရီထုတ်ကုန်ဖြစ်သည်။ ခရိုင်ပန်းပွင့်နှင့်သစ်ပင်သည် အဝါရောင်လျှံပင်''နွန်စီ'' ဖြစ်သည်။ 

စီရင်စု၏ဆောင်ပုဒ်မှာကရမ်းတော်ဝင်အိမ်ကြီး၊ ကျော်ကြားသောဘုရင်ပန်းခြံ၊ ကော့ကရစ်အိုးခွက်၊ ရှေးဟောင်းဘုရားစေတီကျောင်းတော်များ၊ အရသာရှိသောဒရီယန်များနှင့်လှပသောအစိုးရရုံးခန်း။ တော်ဝင်အိမ်တော်မင်းသား[[ဝဇိရာလင်္ကရဏ]]၏ယခင်နေရာဖြစ်သောနန္ဒပုရီခရိုင်ရှိ နန္ဒပုရီဘုရားစေတီ ကိုရည်ညွှန်းသည်။ တော်ဝင်မင်းသမီးဥယျာဉ် ဘုရင်ပန်းခြံသည်ပါ့ကရစ်ခရိုင်အတွင်းရှိမင်းသမီး[[သိရီနဂရိန္ဒြာ|သိရီနဂရီန္ဒြာ]]၏ရုပ်တုနှင့်အတူဥယျာဉ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ တစ်ချိန်ကခရိုင်အုပ်ချုပ်ရေးအဆောက်အအုံကိုပြည်ထဲရေး၀ န်ကြီးဌာနမှအလှပဆုံးသောအဆောက်အဦး အဖြစ်ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ 

== အုပ်ချုပ်ရေးဌာနခွဲများ ==
[[ဖိုင်:Amphoe_Nonthaburi.svg|right|thumb|334x334px| ခရိုင်၆ခုပါဝင်သည့်နန္ဒပုရီမြေပုံ ]]
[[ဖိုင်:Municipal_Areas_in_Nonthaburi_Province_EN.png|right|thumb|334x334px]]

=== ခရိုင်အစိုးရ ===
အဆိုပါခရိုင်တွင်ခြောက်ဦးခရိုင်သို့ကွဲပြား ''ကုန်းတွင်းပိုင်း''အဆိုပါခရိုင်နောက်ထပ် ၅၂ ခရိုင်သို့ခွဲခြားနိုင်သည်နှင့်၄၃၃ ကျေးရွာပေါင်းရှိသည်။ {{Div col}}
#[[နန္ဒပုရီခရိုင်|နန္ဒပုရီခရိုင်]]
#[[Bang Kruai District|ဘန်ကလွေး]]
#[[Bang Yai District|ဘန်ယိုင်း]]
#[[Bang Bua Thong District|ဘန်ဘူးထော်]]
#[[Sai Noi District|ဆိုင်လ်နွယ့်]]
#[[Pak Kret District|ပါ့ကရစ်]]
{{Div col end}}

=== ဒေသန္တရအစိုးရ ===
၂၀၂၀ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၂၉ ရက်တွင် &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.dla.go.th/work/abt/province.jsp|title=ခရိုင်အလိုက်ဒေသခံအစိုးရအဖွဲ့အစည်းများအရေအတွက်|date=၂၆ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၉|publisher=ဒေသန္တရအုပ်ချုပ်ရေးဦးစီးဌာန (DLA)|quote=23 Nonthaburi: 1 PAO, 2 City mun., 9 Town mun., 10 Subdistrict mun., 23 SAO.|access-date=16 September 2020|archive-date=26 November 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191126025045/http://www.dla.go.th/work/abt/province.jsp}}&lt;/ref&gt; နန္ဒပုရီခရိုင်အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ PAOနှင့်ခရိုင်အတွင်းရှိစည်ပင်သာယာဒေသ ၂၁ ခုရှိသည်။ မြို့တော်နန္ဒပုရီနှင့်ပါ့ကရစ်တို့သည်မြို့ အဆင့်အတန်းရှိသည်။ နောက်ထပ် ၁၀မြို့ အဆင့်နှင့်ခရိုင်ခွဲ ၁၀ ခုရှိသည်။ &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.dla.go.th/work/abt/province.jsp|title=ခရိုင်အလိုက်ဒေသခံအစိုးရအဖွဲ့အစည်းများအရေအတွက်|date=၂၆ နိုဝင်ဘာ  ၂၀၁၉|website=dla.go.th|publisher=ဒေသန္တရအုပ်ချုပ်ရေး ဦးစီးဌာန (DLA)|access-date=၁၀ ဒီဇင်ဘာလ ၂၀၁၉|quote=23 Nonthaburi: 1 PAO, 2 City mun., 9 Town mun., 10 Subdistrict mun., 23 SAO.|archive-date=26 November 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191126025045/http://www.dla.go.th/work/abt/province.jsp}}&lt;/ref&gt; 
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:50%;&quot;
| scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:7%; text-align:right;&quot; | '''စဉ်'''
| scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:43%;&quot; | '''စီးတီးမြူနီစီပယ်''' 
| scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:7%; text-align:right;&quot; |
| scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:43%;&quot; |
|-
| scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:right;&quot; | ၁ 
| [[နန္ဒပုရီမြို့]] &lt;ref&gt;{{Cite journal|date=24 September 1995|title=พระราชกฤษฎีกาจัดตั้งเทศบาลนครนนทบุรี จังหวัดนนทบุรี พ.ศ. ๒๕๓๘|url=http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2538/A/040/29.PDF|journal=Royal Thai Government Gazette|volume=112|issue=40 Kor|pages=29-32|archive-date=17 September 2011|access-date=16 September 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20110917112537/http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2538/A/040/29.PDF|url-status=dead}} {{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2538/A/040/29.PDF |access-date=16 September 2020 |archive-date=17 September 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110917112537/http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2538/A/040/29.PDF }}&lt;/ref&gt; 
| style=&quot;text-align:right;&quot; | ၂ 
| [[ပတ်ခရက်မြို့|ပက်ကတ်]] &lt;ref&gt;{{Cite journal|date=10 February 2000|title=พระราชกฤษฎีกาจัดตั้งเทศบาลนครปากเกร็ด จังหวัดนนทบุรี พ.ศ. ๒๕๔๓|url=http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/00018697.PDF|journal=Royal Thai Government Gazette|volume=117|issue=10 Kor|pages=25-28|archive-date=11 October 2011|access-date=16 September 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20111011040334/http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/00018697.PDF|url-status=dead}} {{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/00018697.PDF |access-date=16 September 2020 |archive-date=11 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111011040334/http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/00018697.PDF }}&lt;/ref&gt; 
|}
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:50%;&quot;
| scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:7%; text-align:right;&quot; | '''စဉ်'''
| scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:43%;&quot; | '''မြို့မြူနီစီပယ်''' 
| scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:7%; text-align:right;&quot; | ၅ 
| scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:43%;&quot; | ဘန်မဲနန် &lt;ref&gt;{{Cite journal|date=20 March 2020|title=ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง จัดตั้งองค์การบริหารส่วนตำบลบางแม่นาง อำเภอบาบัวทอง จังหวัดนนทบุรี เป็นเทศบาลเมืองบางแม่นาง|url=http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2563/E/066/T_0008.PDF|journal=Royal Thai Government Gazette|volume=137|issue=Special 66 Ngor|archive-date=20 March 2020|access-date=16 September 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200320121532/http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2563/E/066/T_0008.PDF|url-status=dead}} {{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2563/E/066/T_0008.PDF |access-date=16 September 2020 |archive-date=20 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200320121532/http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2563/E/066/T_0008.PDF }}&lt;/ref&gt; 
|-
| scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:right;&quot; | ၁ 
| Bang Si Mueang &lt;ref&gt;{{Cite journal|date=23 February 2006|title=ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง เปลี่ยนแปลงฐานะเทศบาลตำบลบางศรีเมือง อำเภอเมืองนนทบุรี จังหวัดนนทบุรี เป็นเทศบาลเมืองบางศรีเมือง|url=http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2549/00182588.PDF|journal=Royal Thai Government Gazette|volume=123|issue=Special Section 29 Ngor|archive-date=11 October 2011|access-date=16 September 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20111011093240/http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2549/00182588.PDF|url-status=dead}} {{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2549/00182588.PDF |access-date=16 September 2020 |archive-date=11 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111011093240/http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2549/00182588.PDF }}&lt;/ref&gt; 
| style=&quot;text-align:right;&quot; | ၆ 
| Bang Rak Pattana &lt;ref&gt;{{Cite journal|date=25 October 2019|title=ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง จัดตั้งองค์การบริหารส่วนตำบลบางรักพัฒนา อำเภอบางบัวทอง จังหวัดนนทบุรี เป็นเทศบาลเมืองบางรักพัฒนา|url=http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2562/E/265/T_0011.PDF|journal=Royal Thai Government Gazette|volume=136|issue=Special 265 Ngor|archive-date=25 October 2019|access-date=16 September 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20191025160647/http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2562/E/265/T_0011.PDF|url-status=dead}} {{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2562/E/265/T_0011.PDF |access-date=16 September 2020 |archive-date=25 October 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191025160647/http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2562/E/265/T_0011.PDF }}&lt;/ref&gt; 
|-
| scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:right;&quot; | ၂ 
| Bang Kruai &lt;ref&gt;{{Cite journal|date=16 December 2002|title=พระราชกฤษฎีกาจัดตั้งเทศบาลเมืองบางกรวย พ.ศ. ๒๕๔๕|url=http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/00117828.PDF|journal=Royal Thai Government Gazette|volume=119|issue=122 Kor|archive-date=11 October 2011|access-date=16 September 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20111011053902/http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/00117828.PDF|url-status=dead}} {{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/00117828.PDF |access-date=16 September 2020 |archive-date=11 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111011053902/http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/00117828.PDF }}&lt;/ref&gt; 
| style=&quot;text-align:right;&quot; | ၇ 
| Phimon Rat &lt;ref&gt;{{Cite journal|date=4 March 2014|title=ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง จัดตั้งองค์การบริหารส่วนตำบลพิมลราช อำเภอบางบัวทอง จังหวัดนนทบุรี เป็นเทศบาลเมืองพิมลราช|url=http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2557/E/041/5.PDF|journal=Royal Thai Government Gazette|volume=131|issue=Special 41 Ngor|archive-date=3 May 2014|access-date=16 September 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20140503202916/http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2557/E/041/5.PDF|url-status=dead}} {{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2557/E/041/5.PDF |access-date=16 September 2020 |archive-date=3 May 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140503202916/http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2557/E/041/5.PDF }}&lt;/ref&gt; 
|-
| scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:right;&quot; | ၃ 
| Bang Bua Thong &lt;ref&gt;{{Cite journal|date=14 March 1937|title=พระราชกฤษฎีกาจัดตั้งเทศบาลเมืองบางบัวทอง จังหวัดนนทบุรี พ.ศ. ๒๔๘๐|url=http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2480/A/1859.PDF|journal=Royal Thai Government Gazette|volume=54|issue=|archive-date=11 October 2011|access-date=16 September 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20111011061324/http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2480/A/1859.PDF|url-status=dead}} {{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2480/A/1859.PDF |access-date=16 September 2020 |archive-date=11 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111011061324/http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2480/A/1859.PDF }}&lt;/ref&gt; 
| style=&quot;text-align:right;&quot; | ၈ 
| Bang Khu Rat &lt;ref&gt;{{Cite journal|date=6 February 2019|title=ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง จัดตั้งองค์การบริหารส่วนตำบลบางคูรัด อำเภอบางบัวทอง จังหวัดนนทบุรี เป็นเทศบาลเมืองบางคูรัด|url=http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2562/E/033/T_0015.PDF|journal=Royal Thai Government Gazette|volume=136|issue=Special 33 Ngor|archive-date=23 September 2019|access-date=16 September 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20190923122054/http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2562/E/033/T_0015.PDF|url-status=dead}} {{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2562/E/033/T_0015.PDF |access-date=16 September 2020 |archive-date=23 September 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190923122054/http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2562/E/033/T_0015.PDF }}&lt;/ref&gt; 
|-
| scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:7%; text-align:right;&quot; | ၄ 
| scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:43%;&quot; | စိုင်းမမ &lt;ref&gt;{{Cite journal|date=29 July 2020|title=ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง เปลี่ยนแปลงฐานะเทศบาลตำบลไทรม้า อำเภอเมืองนนทบุรี จังหวัดนนทบุรี เป็นเทศบาลเมืองไทรม้า|url=http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2563/E/172/T_0009.PDF|journal=Royal Thai Government Gazette|volume=137|issue=Special 172 Ngor|archive-date=16 September 2020|access-date=16 September 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200916195019/http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2563/E/172/T_0009.PDF|url-status=dead}} {{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2563/E/172/T_0009.PDF |access-date=16 September 2020 |archive-date=16 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200916195019/http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2563/E/172/T_0009.PDF }}&lt;/ref&gt; 
| style=&quot;text-align:right;&quot; | ၉ 
| scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:43%;&quot; | ဘန်ကရန် &lt;ref&gt;{{Cite journal|date=4 June 2020|title=ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง จัดตั้งองค์การบริหารส่วนตำบลบางกร่าง อำเภอเมืองนนทบุรี จังหวัดนนทบุรี เป็นเทศบาลเมืองบางกร่าง|url=http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2563/E/132/T_0006.PDF|journal=Royal Thai Government Gazette|volume=137|issue=Special 132 Ngor|archive-date=4 June 2020|access-date=16 September 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200604151048/http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2563/E/132/T_0006.PDF|url-status=dead}} {{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2563/E/132/T_0006.PDF |access-date=16 September 2020 |archive-date=4 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200604151048/http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2563/E/132/T_0006.PDF }}&lt;/ref&gt; 
|}
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:50%;&quot;
| scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:7%; text-align:right;&quot; | '''စဉ်'''
| scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:43%;&quot; | '''Subdistrict mun ။''' 
| scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:7%; text-align:right;&quot; |
| scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:43%;&quot; |
|-
| scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:right;&quot; | ၁ 
| Sao Thong Hin 
| style=&quot;text-align:right;&quot; | ၆ 
| Ban Bang Muang၊ 
|-
| scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:right;&quot; | ၂ 
| Bang Len 
| style=&quot;text-align:right;&quot; | ၇ 
| Bang Yai 
|-
| scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:right;&quot; | ၃ 
| Bang Si Thong 
| style=&quot;text-align:right;&quot; | ၈ 
| Bang Muang 
|-
| scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:right;&quot; | ၄ 
| Plai Bang 
| style=&quot;text-align:right;&quot; | ၉ 
| စိုင်းနိုင်း 
|-
| scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:right;&quot; | ၅ 
| Sala Klang 
| style=&quot;text-align:right;&quot; | ၁၀ 
| Bang Phlap 
|}
စည်ပင်သာယာမဟုတ်သောဒေသများအား SAOအုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ ၂၃မှအုပ်ချုပ်သည်။ 

== စိုက်ပျိုးရေး ==
နန္ဒပုရီခရိုင်သည်တိုင်းပြည်၏ အကောင်းဆုံးတာရှည်ခံစိုက်ပျိုးမှုကြောင့်လူသိများသည်။ ဒူရင်းယန်သည်ဤခရိုင်တွင်လူသိများသောအသီးနှစ်ပေါင်း ၄၀၀ ရှိခဲ့သည်။ &lt;ref name=&quot;Year of the Durian&quot;&gt;{{Cite web|title=ကမ္ဘာပေါ်တွင်ဈေးအကြီးဆုံးဒူရင်းယန်၊ နွန်ထဘူရီထိုင်း|url=http://www.yearofthedurian.com/2014/07/the-most-expensive-durian-in-world_8.html#.VgljCsuqqkp}}&lt;/ref&gt; ဒီအသီးကိုဒူရင်းနွန်လို့ခေါ်တယ်၊ ဆိုလိုတာကနန္ဒပုရီခရိုင်ကဒူရင်းသီးကိုဆိုလိုတယ်။ &lt;ref name=&quot;stop&quot;&gt;[http://www.stou.ac.th/study/projects/training/culture/durieannonthaburi.htm] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211001161919/https://www.stou.ac.th/study/projects/training/culture/durieannonthaburi.htm |date=1 October 2021 }} สำนักบรรณสารสนเทส มสธ. ทุเรียนนนท์ ฝ่ายอุทยานการศึกษา สำนักการศึกษาต่อเนื่อง มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช (၉ စက်တင်ဘာလ ၂၀၁၅ ရက်တွင်ဝင်ရောက်)&lt;/ref&gt; ကမ္ဘာ့ဈေးအကြီးဆုံးဒူရင်းသီးအဖြစ်လည်းလူသိများသည်။  ကန်၊ ယောင်၊ ကမ်ပန်၊ သောင်းယနှင့်အထွေထွေဖြစ်သော နန္ဒပုရီ ဒူရင်းအုပ်စု ၆ ခုရှိသည်။  ဒူရင်းယန်ခြံအများစုသည်ကျောက်ဖယားကဲ့သို့မြစ်များအနီးတွင်ရှိသည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော်မြစ်၏ဘေးတွင်ရှိသောမြေသည်စိုက်ပျိုးရန်ကောင်းမွန်သော်လည်းဒူးရှန်းပင်များအတွက်လည်းကောင်းသည်။  ရေလွှမ်းမိုးမှုနှင့်ညစ်ညမ်းမှုများကြောင့်ဒူရီယန်ခြံများစွာပျောက်ကွယ်သွားသည်။  ဒူရင်းနွန်၏ဈေးနှုန်းသည်၎င်း၏အုပ်စုပေါ်တွင်မူတည်သည်။ ကရန်သည်ဈေးအကြီးဆုံးဘတ်တစ်သောင်းမှဘတ် ၂၀၀၀၀ အထိ သို့မဟုတ်အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၆၀၀ ခန့်မှ စတင်၍ တစ်ဒူရီယန်တစ်စီးအတွက်ဖြစ်သည်။ ကမ်ယောင်ကိုယ်တိုင်ကိုသာမန်ဈေးကွက်များ၌ရှာရန်မလွယ်ကူပါ။ ဈေးကြီးရခြင်း၏အဓိကအကြောင်းရင်းမှာရှားပါးသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၁ ခုနှစ်တွင်ရေလွှမ်းမိုးမှုကြောင့် နန္ဒပုရီရှိဒူရင်းနွန်အပင်အားလုံးနီးပါးကိုဖယ်ရှားခဲ့ပြီးသစ်ပင်အနည်းငယ်သာစိုက်ခဲ့သည်။  ထို့အပြင်လူနေအိမ်ဧရိယာများကို စိုက်ပျိုးရေးဧရိယာသို့တိုးချဲ့လျက်ရှိသည်။

== ကျန်းမာရေး ==
ပြည်သူ့ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနမှ ဖွင့်လှစ်ထားသောနန္ဒပုရီ၏အဓိကဆေးရုံမှာဖလက်နန်ကလောင်ဆေးရုံဖြစ်သည်။ ၎င်းသည်ထိုင်းနိုင်ငံ၏အကြီးဆုံးစိတ်ရောဂါဆေးရုံ စီထန်းယားဆေးရုံ၏တည်နေရာလည်းဖြစ်သည်။ 

== လူ့အောင်မြင်မှုညွှန်းကိန်း၂၀၁၇ ==
{| class=&quot;wikitable floatright&quot; style=&quot;width:400px;&quot;
| style=&quot;text-align:center; width:100px; background:black; color:white;&quot; | ကျန်းမာရေး 
| style=&quot;text-align:center; width:100px; background:black; color:white;&quot; | ပညာရေး 
| style=&quot;text-align:center; width:100px; background:black; color:white;&quot; | အလုပ်အကိုင် 
| style=&quot;text-align:center; width:100px; background:black; color:white;&quot; | ဝင်ငွေ 
|-
|[[File:Health_icon_Thai.png|95x95px]]
|[[File:Round_Landmark_School_Icon_-_Transparent.svg|100x100px]]
|[[File:Employment_icon.png|100x100px]]
|[[File:Numismatics_and_Notaphily_icon.png|100x100px]]
|-
| style=&quot;text-align:center; background:black; color:white;&quot; | ၁၀ 
| style=&quot;text-align:center; background:black; color:white;&quot; | ၃ 
| style=&quot;text-align:center; background:black; color:white;&quot; | ၃၄ 
| style=&quot;text-align:center; background:black; color:white;&quot; | ၃ 
|-
| style=&quot;text-align:center; background:black; color:white;&quot; | အိမ်ရာ 
| style=&quot;text-align:center; background:black; color:white;&quot; | မိသားစု 
| style=&quot;text-align:center; background:black; color:white;&quot; | သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး 
| style=&quot;text-align:center; background:black; color:white;&quot; | ပါဝင်မှု 
|-
| style=&quot;height:100px;&quot; |[[File:586-house-with-garden.svg|100x100px]]
|[[ဖိုင်:Parents,_enfants,_famille.png|center|85x85px]]
|[[File:Groundtransport_inv.svg|100x100px]]
|[[File:Icon_Sociopolítica_y_relaciones_internacionales_(wikiproyect,_es.wp).png|96x96px]]
|-
| style=&quot;text-align:center; background:black; color:white;&quot; | ၆၁ 
| style=&quot;text-align:center; background:black; color:white;&quot; | ၃၀ 
| style=&quot;text-align:center; background:black; color:white;&quot; | ၁ 
| style=&quot;text-align:center; background:black; color:white;&quot; | ၇၃ 
|-
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:black; color:white;&quot; | ခရိုင်နန္ဒပုရီသည် ထိုင်း၂၀၁၇၏ ၀.၆၇၈၈ တန်ဖိုးသည်မြင့်မားပြီးအဆင့် ၄ တွင်ရှိသည်။ 
|}
၂၀၀၃ ခုနှစ်မှစ၍ ထိုင်းနိုင်ငံရှိကုလသမဂ္ဂဖွံ့ဖြိုးမှုအစီအစဉ် (UNDP) သည်လူသားဖွံ့ဖြိုးမှု ညွှန်းကိန်းထိုင်းကို အသုံးပြု၍ လူ့ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုဆိုင်ရာတိုးတက်မှုများကိုဒေသအဆင့်တွင်ခြေရာခံခဲ့သည်။ အမျိုးသားစီးပွားရေးနှင့်လူမှုဖွံ့ဖြိုးရေးဘုတ်အဖွဲ့ (NESDB) ၂၀၁၇ကတည်းကဒီတာဝန်လွှဲပြောင်းယူထားပါတယ်  
{|
| အဆင့် 
| ခွဲခြား 
|-
| &amp;nbsp;&amp;nbsp; ၁ - ၁၅ 
| &quot;မြင့်&quot; 
|-
| ၁၆ - ၃၀ 
| &quot;အတန်ငယ်မြင့်မားသော&quot; 
|-
| ၃၁ - ၄၅ 
| &quot;ပျှမ်းမျှ&quot; 
|-
| ၄၅ - 60 
| &quot;အတန်ငယ်နိမ့်&quot; 
|-
| ၆၁ - ၇၇ 
| &quot;အနိမ့်&quot; 
|}
{| class=&quot;wikitable mw-collapsible mw-collapsed&quot; role=&quot;presentation&quot;
| &lt;strong&gt;ခရိုင်များနှင့် HAI 2017 အဆင့်သတ်မှတ်ထားသောမြေပုံ&lt;/strong&gt; 
|-
|[[File:HAI_2017_rankings.png|1320x1320px]]
|}

== ကြည့်ရှုပါ ==

* ဘန်ကောက်အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာစာသင်ကျောင်း 
*  ချလန်စမ်းဘုန်းတော်ကြီးကျောင်း 
* ထော်ထားနီမြို့ 
* စီထန်းယားဆေးရုံ

== မှတ်စုများ ==
ထိုင်းအစိုးရမှအစီရင်ခံစာများအချက်အလက်များသည်မူပိုင်ခွင့်မရရှိနိုင်ပါ ပြည်သူ့ဒိုမိန်း၊ မူပိုင်အက်ဥပဒေ ၂၅၃၇ ၁၉၉၄၊ အပိုင်း ၇  

== ကိုးကားချက်များ ==
{{Reflist}}

== ပြင်ပလင့်များ ==

* [http://www.tourismthailand.org/destinationguide/list.aspx?provinceid=3 ထိုင်းနိုင်ငံ၏ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသွားအာဏာပိုင်အဖွဲ့မှခရိုင်စာမျက်နှာ] 
* [http://www.nonthaburi.go.th တရားဝင်ဝက်ဘ်ဆိုက်] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210128084724/http://nonthaburi.go.th/ |date=28 January 2021 }} (ထိုင်းဘာသာဖြင့်သာ) 
* [http://www.thailex.info/THAILEX/THAILEXENG/LEXICON/Copy%20of%20Nonthaburi.htm နန္ဒပုရီစီရင်စုမြေပုံ၊ လက်နက်နှင့်စာပို့တံဆိပ်ခေါင်း]
* [https://web.archive.org/web/20091019054613/http://www.dit.go.th/agriculture/durian/history.htm ဒေသဆိုင်ရာသမိုင်းနှင့်ဒူးရီးယား]

{{ထိုင်းနိုင်ငံ၏ ခရိုင်များ}}
[[ကဏ္ဍ:ဝီကီဒေတာရှိ ကိုဩဒိနိတ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:ထိုင်းနိုင်ငံ၏ ခရိုင်များ]]</text>
      <sha1>1gmdnlmrs327gwe6mnqv0fqcmh44ewn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ယိုရှီဟီဒဲ ဆူဂါ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>142982</id>
    <revision>
      <id>1046844</id>
      <parentid>836977</parentid>
      <timestamp>2026-08-06T22:44:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1046844</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14736" sha1="rospuofn6hok3cx92nhjquxsm4r82xt" xml:space="preserve">{{Infobox officeholder
| name                = ယိုရှီဟီဒဲဆူဂါ&lt;br&gt;Yoshihide Suga
| native_name         = {{nobold|菅 義偉}}
| native_name_lang    = ja
| image               = Yoshihide Suga 20200916.jpg
| alt                 = 
| caption             = 
| office              = ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်
| monarch             = [[နာရူဟီတို]]
| deputy              = Tarō Asō
| predecessor         = [[ရှင်ဇို အာ့ဘဲ့]]
| successor           = [[ဖူမီအို ခီရှိဒ]]
| term_start          = ၁၆ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၀
| term_end            = ၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၁
| office1             = [[လစ်ဘရယ် ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (ဂျပန်)|လစ်ဘရယ်ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ ဥက္ကဋ္ဌ]]
| term_start1         = ၁၄ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၀
| term_end1           = ၂၉ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၁
| predecessor1        = ရှင်ဇို အာ့ဘဲ့
| 1blankname1         = အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်
| 1namedata1          = Toshihiro Nikai
| successor1          = [[ဖူမီအို ခီရှိဒ]]
| office2             = အစိုးရအဖွဲ့ အတွင်းဝန်ချုပ်
| primeminister2      = ရှင်ဇို အာ့ဘဲ့
| term_start2         = ၂၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၂
| term_end2           = ၁၆ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၀
| predecessor2        = Osamu Fujimura
| successor2          = Katsunobu Katō
| office3             = ပြည်ထဲရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီး
| term_start3         = ၂၆ စက်တင်ဘာ ၂၀၀၆
| term_end3           = ၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၀၇
| primeminister3      = ရှင်ဇို အာ့ဘဲ့
| predecessor3        = Heizō Takenaka
| successor3          = Hiroya Masuda
| office4             = အောက်လွှတ်တော်အမတ်
| term_start4         = ၂၀ အောက်တိုဘာ ၁၉၉၆
| term_end4           = 
| predecessor4        = ရာထူးစတင်
| successor4          = 
| birth_name          = 菅 義偉 (Suga Yoshihide)
| birth_date          = {{Birth date and age|1948|12|6|df=yes}}
| birth_place         = [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]
| spouse              = မာရီကို ဆူဂါ
| children            = ၃ 
| death_date          = 
| death_place         = 
| party               = [[လစ်ဘရယ် ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (ဂျပန်)|LDP]]
| alma_mater          = Hosei University (LLB)
| website             = {{Official website|www.sugayoshihide.gr.jp}}
|signature          = Yoshihide Suga signature (horizontal).svg
}}

'''ယိုရှီဟီဒဲ ဆူဂါ''' ({{lang-en|Yoshihide Suga}}) သည် ဂျပန်နိုင်ငံသား နိုင်ငံရေးသမားဖြစ်ကာ ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် လစ်ဘရယ်ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (LDP) ၏ ဥက္ကဋ္ဌလည်း ဖြစ်ခဲ့ကာ ဝန်ကြီးချုပ် [[ရှင်ဇို အာ့ဘဲ့]]၏ အစိုးရအဖွဲ့များတွင် ၂၀၁၂ခုနှစ်မှ ၂၀၂၀ပြည့်နှစ်အထိ အစိုးရအဖွဲ့အတွင်းဝန်ချုပ်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ရှင်ဇိုအာ့ဘဲ့၏ ပထမအစိုးရအဖွဲ့တွင် ၂၀၀၆ခုနှစ်မှ ၂၀၀၇ခုနှစ်အထိ ပြည်ထဲရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးအဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;newpm&quot;&gt;{{cite web|title=ဂျပန်နိုင်ငံ ဝန်ကြီးချုပ်သစ်အဖြစ် ယိုရှီဟီဒဲ ဆူဂါ က ရှင်ဇိုအာဘေး၏နေရာကို ဆက်ခံ|url=https://xinhuamyanmar.com/news/world/asia/%E1%80%82%E1%80%BB%E1%80%95%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6-%E1%80%9D%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%81%E1%80%BB-4/|access-date=4 October 2021|archive-date=4 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211004143432/https://xinhuamyanmar.com/news/world/asia/%E1%80%82%E1%80%BB%E1%80%95%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6-%E1%80%9D%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%81%E1%80%BB-4/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

==ငယ်ဘဝနှင့် ပညာရေး==
အကီတစီရင်စုမှ စတော်ဘယ်ရီခြံလုပ်ငန်းရှင် မိသားစုမှမွေးဖွားခဲ့သူဖြစ်ကာ အထက်တန်းပြီးဆုံးပြီးနောက် တိုကျိုသို့ ပြောင်းလာခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဟိုဆေးတက္ကသိုလ်တွင် ပညာသင်ယူခဲ့ကာ ဥပဒေဘွဲ့ ရရှိခဲ့သည်။
==နိုင်ငံရေးဘဝ==
ဘွဲ့ရပြီးနောက် သူသည် အထက်လွှတ်တော် ရွေးကောက်ပွဲ မဲဆွယ်စည်းရုံးရေးများတွင် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် LDPပါတီမှ Hikosaburo Okonogi ၏ အတွင်းရေးမှူး အဖြစ် ၁၁နှစ်ကြာ လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။၁၉၈၆ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် အနားယူခဲ့ပြီး ကိုယ်ပိုင်နိုင်ငံရေး စလုပ်ခဲ့သည်။၁၉၈၇ခုနှစ်တွင် ယိုကိုဟားမားမြို့တော်ကောင်စီတွင် ရွေးချယ်ခံခဲ့ရသည်။ ထိုနေရာအတွက် မဲဆွယ်စည်းရုံးရာတွင် အိမ်တိုင်ရာရောက် ခြေလျင်လှည့်၍ စည်းရုံးခဲ့ပြီး အိမ်ပေါင်း ၃၀,၀၀၀ သို့ သွားခဲ့သည်။ ယနေ့ ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ခေတ်စားလျက်ရှိသည့် လူများရှုပ်ထွေးလှသည့် ဘူတာရုံများရှေ့တွင် မိန့်ခွန်းပြော၍ မဲဆွယ်စည်းရုံးခြင်း အလေ့အကျင့်အား လမ်းပြခဲ့သူဖြစ်သည်။
===လွှတ်တော်အမတ်===
၁၉၉၆ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် အနိုင်ရခဲ့ပြီးနောက် လွှတ်တော်အမတ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၂၀၀၀၊ ၂၀၀၃၊ ၂၀၀၅ ရွေးကောက်ပွဲများတွင် ပြန်၍အရွေးခံခဲ့ရသည်။၂၀၀၅ခုနှစ် ဝန်ကြီးချုပ် ဂျူနီချီအို လက်ထက်တွင် ပြည်ထဲရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန၌ အကြီးတန်းဒုတိယဝန်ကြီး ဖြစ်လာခဲ့သည်။ စက်တင်ဘာလ ၂၀၀၆ခုနှစ်တွင် ဝန်ကြီးချုပ် ရှင်ဇို အာ့ဘဲ့အစိုးရ၌ ပြည်ထဲရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီး ဖြစ်လာခဲ့သည်။
===အစိုးရအဖွဲ့အတွင်းဝန်ချုပ်===
၂၀၁၀မတိုင်မီနှင့် ၂၀၁၀နောက်ပိုင်းတွင် သူသည် ရှင်ဇို အာ့ဘဲ့နှင့် နီးစပ်ခဲ့ပြီး ၂၀၁၂ခုနှစ် ပါတီ၏ခေါင်းဆောင်ရွေးပွဲတွင် ရှင်ဇို အာ့ဘဲ့အား ဝင်ပြိုင်ရန် တိုက်တွန်းခဲ့သည်။၂၀၁၂ရွေးကောက်ပွဲတွင် အာ့ဘဲ့အနိုင်ရလာပြီးနောက် သူသည် အစိုူရအဖွဲ့အတွင်းဝန်ချုပ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။၂၀၁၂ခုနှစ်မှ ၂၀၁၉ခုနှစ်အတွင်း ပြောင်းလဲခဲ့သော ရှင်ဇိုအာ့ဘဲ့၏ အစိုးရအဖွဲ့များတွင် မပြောင်းလဲဘဲ အမြဲကျန်ရှိခဲ့သည့် အစိုးရအဖွဲ့ဝင် ၂ဦးတွင် ဆူဂါလည်း ပါဝင်သည်။ ရက်ပေါင်း ၂၈၂၀ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ကာ ဂျပန်နိုင်ငံသမိုင်းတွင် သကတမ်းအကြာဆုံး အတွင်းဝန်ချုပ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။
===ဝန်ကြီးချုပ်===
၂၀၂၀ပြည့်နှစ် ဩဂုတ်လတွင် ဝန်ကြီးချုပ် ရှင်ဇို အာ့ဘဲ့က ကျန်းမာရေးကြောင့် အနားယူမည့်အကြောင်းကို ကြေညာခဲ့ရာ ယိုရှီဟီဒဲ ဆူဂါသည် ဝန်ကြီးချုပ်လောင်းဖြစ်လာရန် ရေပန်းစားခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web |title=ဂျပန်ဝန်ကြီးချုပ်နေရာအတွက် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်မည့်သူများထဲတွင် အစိုးရအဖွဲ့ပြောခွင့်ရဂ္ဂိုလ် ယိုရှီဟီဒဲ ဆူဂါလည်း ပါဝင်|url=https://elevenmyanmar.com/broadcast/19815}}&lt;/ref&gt;ပါတီ၏ခေါင်းဆောင်ရွေးပွဲတွင် ၎င်းကို ပါတီထိပ်တန်းခေါင်းဆောင်များကပါ ထောက်ခံခဲ့ကြသည်။ ထိုရွေးကောက်ပွဲတွင် ဆူဂါ၏ အဓိကပြိုင်ဘက်များမှာ အာ့ဘဲ့၏ကာလကြာပြိုင်ဘက် ရှီဂဲရူ အီရှီဘာနှင့် ပါတီ၏ မူဝါဒရေးရာခေါင်းဆောင် [[ဖူမီအို ခီရှိဒ]]တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ၂၀၂၀ပြည့်နှစ် စက်တင်ဘာ ၁၄ရက်နေ့တွင် ဆူဂါသည် ၅၃၄မဲတွင် ၃၇၇မဲဖြင့်အနိုင်ရကာ ပါတီခေါင်းဆောင်ဖြစ်လာခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|title=ယိုရှီဟီဒဲဆူဂါ ဂျပန်အာဏာရပါတီ အကြီးအကဲအဖြစ် ရွေးချယ်ခံရ၊ ဝန်ကြီးချုပ်ဖြစ်ရန်သေချာနေ|url=https://myanmar.mmtimes.com/news/143602.html|access-date=4 October 2021|archive-date=4 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211004143449/https://myanmar.mmtimes.com/news/143602.html}}&lt;/ref&gt;ဂျပန်လွှတ်တော်တွင် LDPပါတီမှ အများစုအနိုင်ရထားသဖြင့် ဝန်ကြီးချုပ်နေရာအတွက် ၎င်းတို့ပါတီမှ ရွေးချယ်ထားသူမှာ အားသာမည်ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် စက်တင်ဘာလ ၁၆ရက်နေ့တွင် ဂျပန်အောက်လွှတ်တော်တွင် မဲခွဲခဲ့ရာ ၄၆၂မဲတွင် ၃၁၄မဲ၊ အထက်လွှတ်​တော်တွင် မဲခွဲခဲ့ရာ ၂၄၅မဲတွင် ၁၄၂မဲ ရရှိခဲ့ပြီး ဆူဂါကို ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် အတည်ပြုခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;newpm&quot;/&gt;

၂၀၂၁ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၃ရက်နေ့တွင် ဆူဂါက သူ့အနေဖြင့် ပါတီခေါင်းဆောင်ရွေးပွဲကို ပြန်ပြိုင်မည် မဟုတ်တော့ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ စက်တင်ဘာ ၂၉ရက်နေ့တွင် LDPပါတီက ခေါင်းဆောင်ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပခဲ့ပြီး [[ဖူမီအို ခီရှိဒ]]က ရွေးချယ်ခံခဲ့ရကာ ဝန်ကြီးချုပ်အသစ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ယိုရှီဟီဒဲဆူဂါသည် ၂၀၂၁ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၄ရက်နေ့အထိ ဂျပန်နိုင်ငံဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:၁၉၄၈ မွေးဖွားသူများ]]
[[ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]]</text>
      <sha1>rospuofn6hok3cx92nhjquxsm4r82xt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အိုဒွစ်စေ့ဝု</title>
    <ns>0</ns>
    <id>143469</id>
    <revision>
      <id>1046932</id>
      <parentid>1046411</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T10:41:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Cepyita</username>
        <id>93402</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1046932</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4533" sha1="iig7jigqf09gnp9026qxjw9qy2rvtpo" xml:space="preserve">{{Infobox deity
| type = ဂရိ
| name = အိုဒွစ်စေဝု
| image=Head Odysseus MAR Sperlonga.jpg
| caption = ရောမခေတ် ဟဲလင်နစ်စတစ် စကျင်ကျောက်သားရုပ်တုများမှ အောဒစ်ဆီးယပ်စ်၏ ခေါင်းပိုင်းပုံ၊ ထိုစကျင်ရုပ်တုများသည် ပေါလီဖီးမက်စ်ကို အောဒစ်ဆီးယပ်စ်က မျက်စိကန်းစေရန် လုပ်ဆောင်ခြင်းကို သရုပ်ဖော်ထား၏ ။ အီတလီနိုင်ငံ၊ စပါလွန်ဂိုပြည်နယ်၊ တိုင်းဘီယာရီးယပ်စ် စံအိမ်တွင် ရှာတွေ့ခဲ့ခြင်း။
| alt = 
| god_of = 
| abode = ဂရိ(ဟေလသ)၊ ဣထကာ ကျွန်း
| symbol =
| consort = ပယ်နေ့လို့ပဲ
| parents = လားရ်တီယို့စ် &lt;br&gt;အန္တိကလေယာ
| siblings = 
| children = တယ်လေ့မခို့'စ်
| mount = 
| Roman_equivalent = ဥလစ်စေး'စ်
}}

{{ဂရိဒဏ္ဍာရီ}}
အောဒစ်ဆီးယပ်စ် ({{lang-en|Odysseus}}) သို့မဟုတ် '''အိုဒွစ်စေဝု''' ({{langx|grc|Ὀδυσσεύς, Ὀδυσεύς}}, {{IPA|IPA: /o.dys.sěu̯s/}}) ကို လက်တင် (ရောမ) ဘာသာဖြင့် '''ဥလစ်စေးစ်'''(Ulyssēs) အဖြစ်သိရှိကြ၍ ဣထကာ ကျွန်း၏ ဒဏ္ဍာရီလာ မင်းတစ်ပါးဖြစ်ပြီး [[ဟိုးမား]]၏ [[အောဒဆီ]] ကဗျာရှည်တွင် သူရဲကောင်းဖြစ်လေသည်။ အောဒစ်ဆီးယပ်စ်သည် ဟိုးမား၏ အိလိယဒ်ကဗျာတွင်လည်း အဓိကဇာတ်ကောင်တစ်ခုအနေဖြင့် ပါဝင်ခဲ့ကာ ထိုဖြစ်ရပ်တွဲရှည် ဇာတ်လမ်းကြီး၏ အခြားသော လက်ရာများတွင်လည်း အဓိကနေရာမှ ပါဝင်ခဲ့သူတစ်ဦးဖြစ်သည်။

လားရ်တီယို့စ် (လာ​အေ့ရ်တဲ'စ်) နှင့် အန္တိကလေယာ၏ သားဖြစ်၍ ပယ်နေ့လို့ပဲ ၏ ခင်ပွန်း၊ တယ်လေ့မခို့'စ်၏ ဖခင်ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;[[Epic Cycle]]. ''Fragments on [[Telegony]]'', ''[http://www.theoi.com/Text/EpicCycle.html 2]'' as cited in ''[[Eustathius of Thessalonica|Eustathias]], 1796.35.''&lt;/ref&gt; အောဒစ်ဆီးယပ်စ်သည် ၎င်း၏ ဉာဏ်ရည်၊ ပရိယာယ်၊ စွယ်စုံထူးချွန်ခြင်းများကြောင့် ထင်ရှားကျော်ကြား၍ ထို့ကြောင့်ပင် ဂရိစကားဖြင့် (Greek: μῆτις or ''mētis'', &quot;မာယာများသည့် ဉာဏ်&quot;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://logeion.uchicago.edu/index.html#%CE%9C%E1%BF%86%CF%84%CE%B9%CF%82 |title=μῆτις - Liddell and Scott's Greek-English Lexicon |publisher=[[Perseus Project]] |accessdate=April 18, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180904071133/http://logeion.uchicago.edu/index.html#%CE%9C%E1%BF%86%CF%84%CE%B9%CF%82 |archive-date=4 September 2018 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;) ဟူသော ဂုဏ်ပုဒ်ဖြင့် ကျော်ကြားပေသည်။ အကျော်ကြားဆုံးမှာ ဆယ်စုနှစ်တစ်ခုကြသည့် [[ထရိုဂျန်]]စစ်ပွဲပြီးနောက် ၎င်း၏ အိမ်အပြန်ခရီးစဉ်သည် စိတ်ဝင်စားဖွယ်ဖြစ်ရပ် အသွယ်သွယ်ဖြင့် ပြည့်ဝှမ်းခဲ့၍ နောက်ထပ် ဆယ်စုနှစ်တစ်ခု ကြာခဲ့လေသည်။

==ကိုးကား==
{{reflist}}

{{stub}}

[[ကဏ္ဍ:ဂရိ ဒဏ္ဍာရီလာ သူရဲကောင်းများ]]</text>
      <sha1>iig7jigqf09gnp9026qxjw9qy2rvtpo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ထိုင်းနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်များ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>145849</id>
    <revision>
      <id>1046954</id>
      <parentid>1043518</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T11:39:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>B38834-24-0448</username>
        <id>146632</id>
      </contributor>
      <comment>/* {{int:filedesc}} */</comment>
      <origin>1046954</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35415" sha1="5hlyo2j6dpqhsv7w12n0dan5tgcyjuv" xml:space="preserve">
{{Information page|WP:WMCS|WP:WMFCLOUD}}
{{Infobox website
| name                 = Wikimedia Cloud Services
| logo                 = [[File:Wikimedia Cloud Services logo.svg|90px]]
| logocaption          = Wikimedia Cloud Services logo
| screenshot           = 
| collapsible          = 
| collapsetext         = 
| caption              = 
| url                  = {{URL|https://wmcloud.org/}}
| commercial           = No
| type                 = 
| registration         = Required for developers only
| language             = 
| num_users            = 1,464+
| content_license      = [[wikitech:Wikitech:Cloud Services Terms of use|Free license]]
| programming language = 
| owner                = [[WP:Wikimedia Foundation|Wikimedia Foundation]]
| author               = Wikimedia community
| editor               = 
| launch_date          = {{Start date and age|2011|06|03}}
| revenue              = 
| alexa                =
| ip                   = 
| current_status       = 
| footnotes            = 
}}
{{Main|wikitech:Help:Cloud Services Introduction}}
'''Wikimedia Cloud Services''' ('''WMCS''') (formerly known as '''WMFLabs''' or Labs) is a flexible computing ecosystem built on [[W:OpenStack|OpenStack]] and [[W:Kubernetes|Kubernetes]]. The project empowers technical contribution to the Wikimedia software world. The products and resources of the WMCS project are available for use by anyone connected with the [[meta:Wikimedia movement|Wikimedia movement]]. Support and administration of the WMCS resources is provided by a [[Mw:Wikimedia Cloud Services team|Wikimedia Foundation team]] and [[Wikimedia movement]] volunteers.
More information about WMCS products and services can be found from the [[wikitech:|Wikitech]] wiki, which also hosts technical docs about the Foundation's main servers (aka the ''[[Deployment environment#Production|production]]'' environment).
[[File:What is Cloud Services? poster.pdf|thumb]]

== Access ==
Anybody is allowed to [https://idm.wikimedia.org/signup/ create a Wikimedia developer account] which can be used to request access to Toolforge or Cloud VPS, but all software must be released under a free license per [[wikitech:Wikitech:Cloud Services Terms of use]]. Related help can be found at [[wikitech:Help:Cloud VPS]] and [[wikitech:Help:Toolforge]], respectively.

==Services ==
=== Cloud VPS ===
{{Shortcut|WP:VPS}}
{{main|Wikitech:Portal:Cloud VPS}}
[[wikitech:Portal:Cloud VPS|Cloud VPS]] provides collaboratively-owned collections of virtual private servers where users develop and maintain software projects that help the Wikimedia movement.

=== Toolforge &lt;!-- Wikipedia:Wikimedia Tool Labs redirects here --&gt; ===
{{Shortcut|WP:TOOLFORGE}}{{anchor|Wikimedia Tool Labs|Tool Labs}}[[File:Toolforge logo with text.svg|105px|right]]
{{main|Wikitech:Portal:Toolforge}}
Software tools, including scripts and bots related to maintaining WMF projects, can be hosted on the Wikimedia Toolforge servers. Additional help for developers may be found at [[wikitech:Help:Toolforge]]. A complete listing of tools can be found at [[Toolforge:admin/tools]], and a more detailed list of some of them at [[toolforge:hay/directory]].

=== Data Services ===
[[wikitech:Portal:Data Services|Data Services]] is a collection of products, including private-information-redacted copies of Wikimedia's production wiki databases, and access to [[wikitech:Dumps.wikimedia.org|Wikimedia Dumps]].

== Support and diagnostics ==
The list of team members that run Wikimedia Cloud Services can be found at [[mw:Wikimedia Cloud Services team]]. A list of sysadmins for Toolforge is available at [[toolforge:openstack-browser/project/tools]]. Developers may get additional help at:
* {{irc|wikimedia-cloud}} - IRC channel on [[Libera Chat]]
* [[mail:cloud|cloud@lists.wikimedia.org]] - Wikimedia Cloud Services mailing list archives

== History ==
''Wikimedia Cloud Services'' was designed to give volunteer software developers a place to write and test software for WMF operations, with the goal of increasing volunteers' ability to help maintain WMF's infrastructure. It was opened for beta testing to a limited number of users in October 2011. After several months of testing, the service was opened to the public in April 2012.

=== Migration from Toolserver to Wikimedia Cloud Services ===
{{main|mw:Wikimedia Labs/Tool Labs/Roadmap en}}

Wikimedia Cloud Services included two main branches, initially named ''Wikimedia Labs'' and ''Tool Labs''. The latter was meant to provide a replacement for the [[Wikipedia:Toolserver|Wikimedia Toolserver]], which had been hosted by Wikimedia Deutschland.

In February 2013, the Wikimedia Foundation contracted [[mw:User:MPelletier (WMF)|Marc-André Pelletier]] to provide assistance to tool/bot authors in migrating their tools and bots to the Wikimedia Labs' servers. A help page for migrating has been set up at [[wikitech:User:Magnus Manske/Migrating from toolserver]] with helpful advice. General information may be found at [[mw:Wikimedia Labs/Tool Labs/Migration of Toolserver tools]].

Some users tested the migration process by transferring their tools to WMF Labs early. The full-scale migration process began in June 2013, and was expected to be complete by December 2013. By June 2014, items on the Toolserver would be deleted. The final decommissioning of the Toolserver was on July 1, 2014.

In 2017, ''Wikimedia Labs'' was [[phab:phame/post/view/59/labs_and_tool_labs_being_renamed/|renamed]] to ''Wikimedia Cloud VPS'', and ''Tool Labs'' was renamed to ''Toolforge''. This was to remove the ambiguity, and to clarify their purposes.

;See also
* [[WMFblog:2013/05/30/preparing-for-the-migration-from-the-wikimedia-toolserver-to-tool-labs]]
* [[Wikipedia:Wikipedia Signpost/2012-10-01/Technology report#WMF and the German chapter face up to Toolserver uncertainty|October 2012 Signpost report]]
* [[Wikipedia:Wikipedia Signpost/2012-04-23/Technology report|April 2012 Signpost article on Wikimedia Labs]]
* [[WMFblog:2012/04/16/introduction-to-wikimedia-labs/]]

== See also ==
* [[Wikipedia:Wikimedia Cloud Services/Toolserver replacements|Toolserver replacements]], a table of replacements for popular English Wikipedia and Commons tools
* [[mw:Wikimedia Cloud Services team]]
* Userbox at {{tl|User wikitech}}

{{Wikipedia technical help|collapsed}}

[[Category:Wikimedia Cloud Services| ]]
[[Category:Wikipedia tools|Toolforge]]
[[Category:Wikipedia service teams]]

{{Infobox subdivision type
| name=ထိုင်းနိုင်ငံ၏ပြည်နယ်များ&lt;br&gt;{{nobold| จังหวัดของประเทศไทย}}&lt;br&gt;''ချန်ဝပ်ခွန် ပရထပ် ထိုင်း''
| alt_name=
| map=&lt;!--Leave this empty;  bigger map below--&gt;
| category=လက်အောက်[[ပြည်နယ်]]
| territory=[[ထိုင်းနိုင်ငံ]]
| start_date=
| current_number=ပြည်နယ် ၇၆ ခု&lt;br /&gt;အထူးအုပ်ချုပ်နယ်မြေ ၁ ခု
| number_date=
| population_range=၁၉၃ ၃၀၅ [[သမုဒ္ဒသင်္ဂါမပြည်နယ်|သမုဒ္ဒသင်္ဂါမ]] – ၂ ၆၄၆ ၄၀၁ [[နဂရရာဇသီမာပြည်နယ်|နဂရရာဇသီမာ]] (၂၀၂၀)&lt;ref name=&quot;TDD&quot;&gt;{{cite web | url=http://stat.bora.dopa.go.th/stat/statnew/statTDD/ | website=stat.bora.dopa.go.th | language=Thai | script-title=th:รายงานสถิติจำนวนประชากรและบ้านประจำปี พ.ส.2563 | trans-title=Statistics, population and house statistics for the year 2020 | date=31 December 2020 | department=Registration Office Department of the Interior, Ministry of the Interior | access-date=26 February 2020 | title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ | accessdate=25 October 2020 | archivedate=14 June 2019 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20190614102009/http://stat.bora.dopa.go.th/stat/statnew/statTDD/ }}&lt;/ref&gt;
| area_range={{Convert| 417| sqkm| abbr=on}} [[သမုဒ္ဒသင်္ဂါမပြည်နယ်|သမုဒ္ဒသင်္ဂါမ]]&amp;nbsp;– {{Convert| 20494| sqkm| abbr=on}} [[နဂရရာဇသီမာပြည်နယ်|နဂရရာဇသီမာ]]&lt;ref name=&quot;Basic Data&quot;&gt;Thailand Human Development Report 2014 by UNDP Table 0, Basic Data&lt;/ref&gt;
| government=[[ထိုင်းအစိုးရ|ပြည်နယ်အစိုးရ]]
| subdivision=[[List of districts of Thailand|ခရိုင်]]
}}
'''ထိုင်းနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်များ'''သည် ထိုင်းနိုင်ငံ အုပ်ချုပ်ရေး၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းဖြစ်ပြီး ၇၆ ခရိုင် ({{lang-th|[[:wikt:จังหวัด|จังหวัด]]}}, {{RTGS|''changwat''}}, {{IPA-th|t͡ɕāŋ.wàt|pron}}) နှင့် အထူးအုပ်ချုပ်ရေးဧရိယာ  တစ်ခု ({{lang-th|[[:wikt:องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นรูปแบบพิเศษ|เขตปกครองส่วนท้องถิ่นรูปแบบพิเศษ]]}}) ဖြစ်သော [[ဘန်ကောက်မြို့]] တို့ ပါဝင်သည်။&lt;ref name=&quot;DOPA-20170421&quot;&gt;{{cite web |title=Administrative information |url=https://multi.dopa.go.th/pab/news/cate9/view46 |website=Department of Provincial Affairs (DOPA) |publisher=Provincial Affairs Bureau |access-date=22 August 2019 |date=21 April 2017 |archive-date=10 August 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180810111025/https://multi.dopa.go.th/pab/news/cate9/view46 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=ประกาศสำนักทะเบียนกลาง เรื่อง จำนวนราษฎรทั่วราชอาณาจักร ตามหลักฐานการทะเบียนราษฎร ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2558|url=http://stat.bora.dopa.go.th/stat/y_stat58.htm|website=Department of Provincial Administration (DOPA)|trans-title=Announcement of the Central Registry. The number of people throughout the Kingdom. The evidence of registration as of 31 December 2015|access-date=28 May 2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=The World Factbook: Thailand |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/thailand/ |website=U.S. Central Intelligence Agency |access-date=13 June 2018 |archive-date=10 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210610164345/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/thailand/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ယင်းတို့ကို [[အံ့ဘေ့]]နှင့် [[တံပွန်းခရိုင်ခွဲ|တံပွန်း]]များအဖြစ် ထပ်မံခွဲခြားထားသည်။ ခရိုင်တစ်ခုချင်းစီတွင် ဗဟိုအစိုးရက ခန့်အပ်သော ခရိုင်အုပ်ချုပ်ရေးမှူး (ผู้ว่าราชการจังหวัด ''phu wa ratchakan changwat'') တစ်ဦးစီက အုပ်ချုပ်သည်။

== ခရိုင်များနှင့် အုပ်ချုပ်ရေး ဧရိယာများ ==
{{-}}

{{အညွှန်းပါသော ထိုင်းနိုင်ငံ ခရိုင်များပြ မြေပုံ}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! class=&quot;unsortable&quot; |တံဆိပ်
!အမည်
!အမည်
(အင်္ဂလိပ်)
!အမည် 
(ထိုင်း)
!လူဦးရေ (၂၀၂၀)
!ဧရိယာ (km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;)
!လူဦးရေသိပ်သည်းမှု
!မြို့တော်
!HS&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.wcoomd.org/en/topics/nomenclature/overview/what-is-the-harmonized-system.aspx|title=What is the Harmonized System (HS)?|work=[[World Customs Organization]]}}&lt;/ref&gt;
!ISO&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.iso.org/obp/ui/#iso:code:3166:TH|title=ISO 3166-2:TH}}&lt;/ref&gt;
!FIPS
|-
|[[File:Seal_Bangkok.png|20x20px]]
|[[ဘန်ကောက်မြို့]] &lt;br /&gt;&lt;br /&gt;(အထူးအုပ်ချုပ်နယ်မြေ)
|Bangkok
|{{Lang|th|กรุงเทพมหานคร}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၅ ၇၈၇ ၉၃၂
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁ ၅၆၅
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၃ ၆၂၀.၆၀
|[[ဘန်ကောက်မြို့]] 
|BKK
|TH-10
|TH40
|-
|[[File:Seal_Amnatcharoen.png|20x20px]]
|အမ်နတ်ချရွန်
|Amnat Charoen
|{{Lang|th|อำนาจเจริญ}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၃၇၈ ၄၃၈
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၃ ၁၆၁
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁၁၉.၇
|[[အမ်နတ်ချရွန်မြို့|အမ်နတ်ချရွန်]]
|ACR
|TH-37
|TH77
|-
|[[File:Seal_Ang_Thong.png|20x20px]]
|အန်ထောင်း
|Ang Thong
|{{Lang|th|อ่างทอง}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၂၇၉ ၆၅၄
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၉၆၈
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၂၈၈.၉
|[[အန်ထောင်းမြို့|အန်ထောင်း]]
|ATG
|TH-15
|TH35
|-
|[[File:Seal_Bueng_Kan.png|20x20px]]
|ဘွန်းကန်း
|Bueng Kan
|{{Lang|th|บึงกาฬ}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၄၂၄ ဝ၉၁
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၄ ၃၀၆
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၉၈.၅
|[[ဘောင်းကံမြို့နယ်|Bueng Kan]]
|BKN
|TH-38
|TH81
|-
|[[File:Seal_Buriram.png|20x20px]]
|ပုရီရမ္မ
|Buriram
|{{Lang|th|บุรีรัมย์}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁ ၅၉၅ ၇၄၇
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁၀ ၃၂၂
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁၅၄.၆
|[[ဘူရီရမ်မြို့|Buriram]]
|BRM
|TH-31
|TH28
|-
|[[File:Seal_Chachoengsao.png|20x20px]]
|ချခွန်စော
|Chachoengsao
|{{Lang|th|ฉะเชิงเทรา}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၇၂၀ ၁၁၃
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၅ ၃၅၁
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁၃၄.၆
|Chachoengsao
|CCO
|TH-24
|TH44
|-
|[[File:Seal_Chainat.png|20x20px]]
|ဇယနာဒ
|Chai Nat
|{{Lang|th|ชัยนาท}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၃၂၆ ၆၁၁
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၂ ၄၇၀
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁၃၂.၂
|[[ချိုင်နတ်မြို့|Chai Nat]]
|CNT
|TH-18
|TH32
|-
|[[File:Seal_Chaiyaphum.png|20x20px]]
|ဇယဘူမိ
|Chaiyaphum
|{{Lang|th|ชัยภูมิ}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁ ၁၃၇ ၃၅၇
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁၂ ၇၇၈
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၈၉
|[[ဇယဘူမိမြို့|ဇယဘူမိ]]
|CPM
|TH-36
|TH26
|-
|[[File:Seal_Chanthaburi.png|20x20px]]
|စန္ဒပုရီ
|Chanthaburi
|{{Lang|th|จันทบุรี}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၅၃၇ ၆၉၈
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၆ ၃၃၈
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၈၄.၈
|Chanthaburi
|CTI
|TH-22
|TH48
|-
|[[File:Seal_Chiang_Mai.png|20x20px]]
|ချင်းမိုင်
|Chiang Mai
|{{Lang|th|เชียงใหม่}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁ ၇၇၉ ၂၅၄
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၂၀ ၁၀၇
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၈၈.၅
|[[ချင်းမိုင်မြို့|ချင်းမိုင်]]
|CMI
|TH-50
|TH02
|-
|[[File:Seal Chiang Rai.svg|20x20px]]
|ချင်းရိုင်း
|Chiang Rai
|{{Lang|th|เชียงราย}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁ ၂၉၈ ၃၀၄
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁၁ ၆၇၈
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁၁၁.၂
|Chiang Rai
|CRI
|TH-57
|TH03
|-
|[[File:Seal_Chonburi.png|20x20px]]
|[[ဇလပုရီပြည်နယ်|ဇလပုရီ]]
|Chonburi
|{{Lang|th|ชลบุรี}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁ ၅၅၈ ၃၀၁
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၄ ၃၆၃
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၃၅၇.၂
|ဇလပုရီ
|CBI
|TH-20
|TH46
|-
|[[File:Seal of Chomphon Province.svg|20x20px]]
|ဇုမ္ဗရ
|Chumphon
|{{Lang|th|ชุมพร}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၅၁၁ ၃၀၄
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၆ ဝ၀၉
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၈၅.၁
|Chumphon
|CPN
|TH-86
|TH58
|-
|[[File:Seal_Kalasin.png|20x20px]]
|ကာဠသိန္ဓု
|Kalasin
|{{Lang|th|กาฬสินธุ์}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၉၈၃ ၄၁၈
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၆ ၉၄၇
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁၄၁.၆
|Kalasin
|KSN
|TH-46
|TH23
|-
|[[File:Seal_Kamphaeng_Phet.png|20x20px]]
|ကမ်းဖိန်ဖက်
|Kamphaeng Phet
|{{Lang|th|กำแพงเพชร}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၇၂၇ ၈၀၇
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၈ ၆၀၇
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၈၄.၆
|Kamphaeng Phet
|KPT
|TH-62
|TH11
|-
|[[File:Seal_Kanchanaburi.png|20x20px]]
|ကဉ္စနပုရီ
|Kanchanaburi
|{{Lang|th|กาญจนบุรี}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၈၉၅ ၅၂၅
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁၉ ၄၈၃
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၄၆
|Kanchanaburi
|KRI
|TH-71
|TH50
|-
|[[File:Seal_Khon_Kaen.png|20x20px]]
|ခေါင်းကိန်
|Khon Kaen
|{{Lang|th|ขอนแก่น}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁ ၈၀၂ ၈၇၂
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁၀ ၈၈၆
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁၆၅.၆
|Khon Kaen
|KKN
|TH-40
|TH22
|-
|[[File:Seal_Krabi.png|20x20px]]
|ကရဗီ
|Krabi
|{{Lang|th|กระบี่}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၄၇၆ ၇၃၉
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၄ ၇၀၉
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁၀၁.၂
|[[ခရာဘိမြို့|ကရဗီ]]
|KBI
|TH-81
|TH63
|-
|[[File:Seal_Lampang.png|20x20px]]
|လမ်ပန်း
|Lampang
|{{Lang|th|ลำปาง}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၇၃၈ ၃၁၆
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁၂ ၅၃၄
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၅၈.၉
|[[လမ်ပန်းမြို့|လမ်ပန်း]]
|LPG
|TH-52
|TH06
|-
|[[File:Seal_Lamphun.png|20x20px]]
|လမ်ဖွန်
|Lamphun
|{{Lang|th|ลำพูน}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၄၀၅ ဝ၇၅
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၄ ၅၀၆
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၈၉.၉
|Lamphun
|LPN
|TH-51
|TH05
|-
|[[File:Seal_Loei.png|20x20px]]
|လွိုင်
|Loei
|{{Lang|th|เลย}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၆၄၂ ၉၅၀
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁၁ ၄၂၅
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၅၆.၃
|Loei
|LEI
|TH-42
|TH18
|-
|[[File:Seal_Lopburi.png|20x20px]]
|လဝပုရီ
|Lopburi
|{{Lang|th|ลพบุรี}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၇၅၅ ၅၅၆
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၆ ၂၀ဝ
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁၂၁.၉
|Lopburi
|LRI
|TH-16
|TH34
|-
|[[File:Seal_Mae_Hong_Son.png|20x20px]]
|မယ်ဟောင်ဆောင်
|Mae Hong Son
|{{Lang|th|แม่ฮ่องสอน}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၂၈၄ ၁၃၈
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁၂ ၆၈၁
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၂၂.၄
|[[မယ်ဟောင်ဆောင်မြို့|မယ်ဟောင်ဆောင်]]
|MSN
|TH-58
|TH01
|-
|[[File:Seal_Maha_Sarakham.png|20x20px]]
|မဟာသာရဂါမ
|Maha Sarakham
|{{Lang|th|มหาสารคาม}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၉၆၂ ၆၆၅
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၅ ၂၉၂
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁၈၁.၉
|Maha Sarakham
|MKM
|TH-44
|TH24
|-
|
|မုတ္တာဟာရ
|Mukdahan
|{{Lang|th|มุกดาหาร}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၃၅၃ ၁၇၄
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၄ ၃၄၀
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၈၁.၄
|Mukdahan
|MDH
|TH-49
|TH78
|-
|[[File:Seal_Nakhon_Nayok.png|20x20px]]
|နဂရနာယက
|Nakhon Nayok
|{{Lang|th|นครนายก}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၂၆၀ ၇၅၁
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၂ ၁၂၂
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁၂၂.၉
|Nakhon Nayok
|NYK
|TH-26
|TH43
|-
|[[File:Seal Nakhon Pathom.svg|20x20px]]
|နဂရပဌမ
|Nakhon Pathom
|{{Lang|th|นครปฐม}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၉၂၀ ဝ၃၀
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၂ ၁၆၈
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၄၂၄.၄
|Nakhon Pathom
|NPT
|TH-73
|TH53
|-
|[[File:Seal of Nakhon Phanom Province.svg|20x20px]]
|နခွန်ဖာနွမ်
|Nakhon Phanom
|{{Lang|th|นครพนม}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၇၁၉ ၁၃၆
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၅ ၅၁၃
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁၃၀.၄
|Nakhon Phanom
|NPM
|TH-48
|TH73
|-
|[[File:Seal_Nakhon_Ratchasima.png|20x20px]]
|နဂရရာဇသီမာ
|Nakhon Ratchasima
|{{Lang|th|นครราชสีมา}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၂ ၆၄၆ ၄၀၁
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၂၀ ၄၉၄
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁၂၉.၁၃
|[[နဂရရာဇသီမာမြို့|နဂရရာဇသီမာ]]
|NMA
|TH-30
|TH27
|-
|[[File:Seal_Nakhon_Sawan.png|20x20px]]
|နဂရသဂ္ဂ
|Nakhon Sawan
|{{Lang|th|นครสวรรค์}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁ ဝ၅၉ ၈၈၇
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၉ ၅၉၈
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁၁၀.၄
|Nakhon Sawan
|NSN
|TH-60
|TH16
|-
|[[File:Seal_Nakhon_Si_Thammarat.png|20x20px]]
|နဂရသိရိဓမ္မရာဇ
|Nakhon Si Thammarat
|{{Lang|th|นครศรีธรรมราช}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁ ၅၆၁ ၉၂၇
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၉ ၉၄၃
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁၅၇.၁
|Nakhon Si Thammarat
|NRT
|TH-80
|TH64
|-
|[[File:Seal of Nan province.svg|20x20px]]
|နန်း
|Nan
|{{Lang|th|น่าน}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၄၇၈ ၂၂၇
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁၁ ၄၇၂
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၄၁.၇
|Nan
|NAN
|TH-55
|TH04
|-
|[[ဖိုင်:Seal of Narathiwat Province (2004 version, as appeared in the Royal Thai Government Gazette).png|20x20px]]
|နရာဓိဝါသ
|Narathiwat
|{{Lang|th|นราธิวาส}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၈၀၈ ဝ၂၀
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၄ ၄၇၅
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁၈၀.၆
|Narathiwat
|NWT
|TH-96
|TH31
|-
|[[File:Seal_Nong_Bua_Lamphu.png|20x20px]]
|နွောင်ဗွာလမ်ဖူး
|Nong Bua Lamphu
|{{Lang|th|หนองบัวลำภู}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၅၁၂ ၇၈၀
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၃ ၈၅၉
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁၃၂.၉
|Nong Bua Lam Phu
|NBP
|TH-39
|TH79
|-
|[[File:Seal_Nong_Khai.png|20x20px]]
|နောင်ခိုင်း
|Nong Khai
|{{Lang|th|หนองคาย}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၅၂၂ ၃၁၁
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၃ ဝ၂၇
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁၇၂.၆
|Nong Khai
|NKI
|TH-43
|TH17
|-
|[[File:Seal_Nonthaburi.png|20x20px]]
|[[နန္ဒပုရီပြည်နယ်|နန္ဒပုရီ]]
|Nonthaburi
|{{Lang|th|นนทบุรี}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁ ၂၆၅ ၃၈၇
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၆၂၂
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၂ ဝ၃၄.၄၀
|[[နန္ဒပုရီမြို့|နန္ဒပုရီ]]
|NBI
|TH-12
|TH38
|-
|[[File:Seal_Pathum_Thani.png|20x20px]]
|ပဒုမဌာနီ
|Pathum Thani
|{{Lang|th|ปทุมธานี}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁ ၁၆၃ ၆၀၄
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁ ၅၂၆
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၇၆၂.၅
|Pathum Thani
|PTE
|TH-13
|TH39
|-
|[[File:Seal_Pattani.png|20x20px]]
|ပတ္တာနီ
|Pattani
|{{Lang|th|ปัตตานี}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၇၂၅ ၁၀၄
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁ ၉၄၀
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၃၇၃.၈
|Pattani
|PTN
|TH-94
|TH69
|-
|[[File:Seal_Phang_Nga.png|20x20px]]
|ဖန်ငါ
|Phang Nga
|{{Lang|th|พังงา}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၂၆၈ ၇၈၈
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၄ ၁၇၁
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၆၄.၄
|Phang Nga
|PNA
|TH-82
|TH61
|-
|[[File:Seal_Phattalung.png|20x20px]]
|ဖတ္ထာလွန်
|Phatthalung
|{{Lang|th|พัทลุง}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၅၂၄ ၈၆၅
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၃ ၄၂၄
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁၅၃.၃
|Phatthalung
|PLG
|TH-93
|TH66
|-
|[[File:Seal_Phayao.png|20x20px]]
|ဖယော်အို
|Phayao
|{{Lang|th|พะเยา}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၄၇၂ ၃၅၆
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၆ ၃၃၅
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၇၄.၆
|Phayao
|PYO
|TH-56
|TH41
|-
|[[File:Seal_Phetchabun.png|20x20px]]
|ဝဇိရပူရဏ
|Phetchabun
|{{Lang|th|เพชรบูรณ์}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၉၉၂ ၄၅၁
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁၂ ၆၆၈
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၇၈.၃
|Phetchabun
|PNB
|TH-67
|TH14
|-
|[[File:Seal_Phetchaburi.png|20x20px]]
|ဝဇိရပုရီ
|Phetchaburi
|{{Lang|th|เพชรบุรี}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၄၈၅ ၁၉၁
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၆ ၂၂၅
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၇၇.၉
|Phetchaburi
|PBI
|TH-76
|TH56
|-
|[[File:Seal_Phichit.png|20x20px]]
|ဝိစိတ္တ
|Phichit
|{{Lang|th|พิจิตร}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၅၃၆ ၃၁၁
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၄ ၅၃၁
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁၁၈.၄
|Phichit
|PCT
|TH-66
|TH13
|-
|[[File:Seal_Phitsanulok.png|20x20px]]
|ဝိၑ္ဏုလောက
|Phitsanulok
|{{Lang|th|พิษณุโลก}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၈၆၅ ၂၄၇
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁၀ ၈၁၆
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၈၀
|[[ဖီးစနုလိုကမြို့|Phitsanulok]]
|PLK
|TH-65
|TH12
|-
|[[File:Seal_Ayutthaya.png|20x20px]]
|ဝရနဂရသီရိအယုဓျာ
|Phra Nakhon Si Ayutthaya
|{{Lang|th|พระนครศรีอยุธยา}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၈၂၀ ၁၈၈
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၂ ၅၅၇
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၃၂၀.၈
|[[အယုဓျာ|Phra Nakhon Si Ayutthaya]]
|AYA
|TH-14
|TH36
|-
|[[File:Phrae_seal.svg|20x20px]]
|ဖရဲ
|Phrae
|{{Lang|th|แพร่}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၄၄၁ ၇၂၆
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၆ ၅၃၉
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၆၇.၆
|Phrae
|PRE
|TH-54
|TH07
|-
|[[File:Seal_Phuket.png|20x20px]]
|ဖူကက်
|Phuket
|{{Lang|th|ภูเก็ต}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၄၁၆ ၅၈၂
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၅၄၃
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၇၆၇.၂
|[[ဖူကက်]]
|PKT
|TH-83
|TH62
|-
|[[File:Seal_Prachinburi.png|20x20px]]
|ပါစီနပုရီ
|Prachinburi
|{{Lang|th|ปราจีนบุรี}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၄၉၄ ၆၈၀
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၄ ၇၆၂
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁၀၃.၉
|Prachinburi
|PRI
|TH-25
|TH74
|-
|[[File:Seal_Prachuap_Khiri_Khan.png|20x20px]]
|ပရကျော့ဂီရီခန္ဓ
|Prachuap Khiri Khan
|{{Lang|th|ประจวบคีรีขันธ์}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၅၅၄ ၁၁၆
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၆ ၃၆၈
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၈၇
|Prachuap Khiri Khan
|PKN
|TH-77
|TH57
|-
|[[File:Seal_Ranong.png|20x20px]]
|ရနောင်
|Ranong
|{{Lang|th|ระนอง}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁၉၃ ၃၇၀
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၃ ၂၉၈
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၅၈.၆
|Ranong
|RNG
|TH-85
|TH59
|-
|[[File:Seal_Ratchaburi.png|20x20px]]
|ရာဇပုရီ
|Ratchaburi
|{{Lang|th|ราชบุรี}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၈၇၃ ၁၀၁
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၅ ၁၉၆
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁၆၈
|Ratchaburi
|RBR
|TH-70
|TH52
|-
|[[File:Seal_Rayong.png|20x20px]]
|ရယောင်
|Rayong
|{{Lang|th|ระยอง}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၇၃၄ ၇၅၃
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၃ ၅၅၂
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၂၀၆.၉
|Rayong
|RYG
|TH-21
|TH47
|-
|[[File:Seal_Roi_Et.png|20x20px]]
|ရွိုင်းအက်
|Roi Et
|{{Lang|th|ร้อยเอ็ด}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁ ၃၀၅ ၂၁၁
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၈ ၂၉၉
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁၅၇.၃
|[[ရိုင်အေ့ဒ်|ရွိုင်းအက်]]
|RET
|TH-45
|TH25
|-
|
|စာကော
|Sa Kaeo
|{{Lang|th|สระแก้ว}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၅၆၆ ၃၀၃
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၇ ၁၉၅
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၇၈.၇
|Sa Kaeo
|SKW
|TH-27
|TH80
|-
|[[File:Seal_Sakon_Nakhon.png|20x20px]]
|သကလနဂရ
|Sakon Nakhon
|{{Lang|th|สกลนคร}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁ ၁၅၃ ၃၉၀
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၉ ၆၀၆
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁၂၀.၁
|Sakon Nakhon
|SNK
|TH-47
|TH20
|-
|[[File:Seal_Samut_Prakan.png|20x20px]]
|သမုဒ္ဒပြာကာရ
|Samut Prakan
|{{Lang|th|สมุทรปราการ}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁ ၃၄၄ ၈၇၅
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁ ဝ၀၄
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁ ၃၃၉.၅၀
|Samut Prakan
|SPK
|TH-11
|TH42
|-
|[[File:Seal_Samut_Sakhon.png|20x20px]]
|သမုဒ္ဒသာဂရ
|Samut Sakhon
|{{Lang|th|สมุทรสาคร}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၅၈၄ ၇၀၃
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၈၇၂
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၆၇၀.၅
|Samut Sakhon
|SKN
|TH-74
|TH55
|-
|[[File:Seal_Samut_Songkhram.png|20x20px]]
|သမုဒ္ဒသင်္ဂါမ
|Samut Songkhram
|{{Lang|th|สมุทรสงคราม}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁၉၃ ၃၀၅
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၄၁၇
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၄၆၃.၆
|Samut Songkhram
|SKM
|TH-75
|TH54
|-
|[[File:Seal_Saraburi.png|20x20px]]
|သရပုရီ
|Saraburi
|{{Lang|th|สระบุรี}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၆၄၅ ၉၁၁
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၃ ၅၇၆
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁၈၀.၆
|Saraburi
|SRI
|TH-19
|TH37
|-
|[[File:Seal_Satun.png|20x20px]]
|စာတွန်း
|Satun
|{{Lang|th|สตูล}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၃၂၃ ၅၈၆
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၂ ၄၇၉
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁၃၀.၅
|Satun
|STN
|TH-91
|TH67
|-
|[[File:Seal_Sing_Buri.png|20x20px]]
|သီဟပုရီ
|Sing Buri
|{{Lang|th|สิงห์บุรี}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၂၀၈ ၄၄၆
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၈၂၂
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၂၅၃.၆
|Sing Buri
|SBR
|TH-17
|TH33
|-
|[[File:Seal_Sisaket.png|20x20px]]
|သိရီသခေတ္တ
|Sisaket
|{{Lang|th|ศรีสะเกษ}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁ ၄၇၂ ၈၅၉
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၈ ၈၄၀
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁၆၆.၆
|Sisaket
|SSK
|TH-33
|TH30
|-
|[[File:Seal_Songkhla.png|20x20px]]
|သင်္ခလာ
|Songkhla
|{{Lang|th|สงขลา}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁ ၄၃၅ ၉၆၈
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၇ ၃၉၄
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁၉၄.၂
|Songkhla
|SKA
|TH-90
|TH68
|-
|[[File:Seal_Sukhothai.png|20x20px]]
|သုခေါဒယ
|Sukhothai
|{{Lang|th|สุโขทัย}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၅၉၅ ဝ၇၂
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၆ ၅၉၆
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၉၀.၂
|Sukhothai (Sukhothai Thani)
|STI
|TH-64
|TH09
|-
|[[File:Seal_Suphanburi.png|20x20px]]
|သုဝဏ္ဏပုရီ
|Suphan Buri
|{{Lang|th|สุพรรณบุรี}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၈၄၆ ၃၃၄
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၅ ၃၅၈
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁၅၈
|Suphan Buri
|SPB
|TH-72
|TH51
|-
|[[File:Seal_Surat_Thani.png|20x20px]]
|သုရဋ္ဌဌနိ
|Surat Thani
|{{Lang|th|สุราษฎร์ธานี}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁ ဝ၆၈ ဝ၁၀
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁၂ ၈၉၁
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၈၂.၈
|Surat Thani
|SNI
|TH-84
|TH60
|-
|[[File:Seal_Surin.png|20x20px]]
|သုရိန္ဒ
|Surin
|{{Lang|th|สุรินทร์}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁ ၃၉၆ ၈၃၁
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၈ ၁၂၄
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁၇၁.၉
|Surin
|SRN
|TH-32
|TH29
|-
|[[File:Seal_Tak.png|20x20px]]
|တတ်
|Tak
|{{Lang|th|ตาก}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၆၆၅ ၆၂၀
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁၆ ၄၀၇
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၄၀.၆
|Tak
|TAK
|TH-63
|TH08
|-
|[[File:Seal_Trang.png|20x20px]]
|တရမ်း
|Trang
|{{Lang|th|ตรัง}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၆၄၃ ၁၆၄
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၄ ၉၁၈
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁၃၀.၈
|Trang
|TRG
|TH-92
|TH65
|-
|[[File:Seal_Trat.png|20x20px]]
|တရတ်
|Trat
|{{Lang|th|ตราด}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၂၂၉ ၉၅၈
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၂ ၈၁၉
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၈၁.၆
|Trat
|TRT
|TH-23
|TH49
|-
|[[File:Seal_Ubon_Ratchathani.png|20x20px]]
|ဥပ္ပလရာဇဌာနီ
|Ubon Ratchathani
|{{Lang|th|อุบลราชธานี}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁ ၈၇၈ ၁၄၆
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁၅ ၇၄၅
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁၁၉.၃
|Ubon Ratchathani
|UBN
|TH-34
|TH75
|-
|[[File:Seal_Udon_Thani.png|20x20px]]
|ဥတ္တရဌာနီ
|Udon Thani
|{{Lang|th|อุดรธานี}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁ ၅၈၆ ၆၄၆
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁၁ ၇၃၀
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁၃၅.၃
|Udon Thani
|UDN
|TH-41
|TH76
|-
|[[File:Seal_Uthaithani.png|20x20px]]
|[[ဥဒယဌာနီပြည်နယ်|ဥဒယဌာနီ]]
|Uthai Thani
|{{Lang|th|อุทัยธานี}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၃၂၈ ၆၁၈
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၆ ၇၃၀
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၄၈.၈
|Uthai Thani
|UTI
|TH-61
|TH15
|-
|[[File:Seal_Uttaradit.png|20x20px]]
|ဥတ္တရတိတ္ထ
|Uttaradit
|{{Lang|th|อุตรดิตถ์}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၄၅၃ ၁၀၃
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၇ ၈၃၉
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၅၇.၈
|Uttaradit
|UTD
|TH-53
|TH10
|-
|[[File:Seal_Yala.png|20x20px]]
|ယလာ
|Yala
|{{Lang|th|ยะลา}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၅၃၆ ၃၃၀
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၄ ၅၂၁
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁၁၈.၆
|Yala
|YLA
|TH-95
|TH70
|-
|
|ယသောဓရ
|Yasothon
|{{Lang|th|ยโสธร}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၅၃၇ ၂၉၉
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၄ ၁၆၂
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁၂၉.၁
|Yasothon
|YST
|TH-35
|TH72
|}

==ကိုးကား==
{{reflist}}

{{ထိုင်းနိုင်ငံ၏ ခရိုင်များ}}

[[ကဏ္ဍ:ထိုင်းနိုင်ငံ၏ ပထဝီဝင်]]
[[ကဏ္ဍ:ထိုင်းနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်များ| ]]
[[ကဏ္ဍ:ထိုင်းနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေး နယ်မြေဒေသများ]]</text>
      <sha1>5hlyo2j6dpqhsv7w12n0dan5tgcyjuv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1046956</id>
      <parentid>1046954</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T11:41:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>B38834-24-0448</username>
        <id>146632</id>
      </contributor>
      <comment>/* {{int:filedesc}} */</comment>
      <origin>1046956</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35499" sha1="ekqli2ijfdfs5p8v9ahwwt02v98nah8" xml:space="preserve">
{{Information page|WP:WMCS|WP:WMFCLOUD}}
{{Infobox website
| name                 = Wikimedia Cloud Services
| logo                 = [[File:Wikimedia Cloud Services logo.svg|90px]]
| logocaption          = Wikimedia Cloud Services logo
| screenshot           = 
| collapsible          = 
| collapsetext         = 
| caption              = 
| url                  = {{URL|https://wmcloud.org/}}
| commercial           = https://pea-information-center.jimdofree.com/
| type                 = https://github.com/pea-information-center
| registration         = Required for developers only
| language             = 
| num_users            = 1,464+
| content_license      = [[wikitech:Wikitech:Cloud Services Terms of use|Free license]]
| programming language = 
| owner                = [[WP:Wikimedia Foundation|Wikimedia Foundation]]
| author               = Wikimedia community
| editor               = 
| launch_date          = {{Start date and age|2011|06|03}}
| revenue              = 
| alexa                =
| ip                   = 
| current_status       = 
| footnotes            = 
}}
{{Main|wikitech:Help:Cloud Services Introduction}}
'''Wikimedia Cloud Services''' ('''WMCS''') (formerly known as '''WMFLabs''' or Labs) is a flexible computing ecosystem built on [[W:OpenStack|OpenStack]] and [[W:Kubernetes|Kubernetes]]. The project empowers technical contribution to the Wikimedia software world. The products and resources of the WMCS project are available for use by anyone connected with the [[meta:Wikimedia movement|Wikimedia movement]]. Support and administration of the WMCS resources is provided by a [[Mw:Wikimedia Cloud Services team|Wikimedia Foundation team]] and [[Wikimedia movement]] volunteers.
More information about WMCS products and services can be found from the [[wikitech:|Wikitech]] wiki, which also hosts technical docs about the Foundation's main servers (aka the ''[[Deployment environment#Production|production]]'' environment).
[[File:What is Cloud Services? poster.pdf|thumb]]

== Access ==
Anybody is allowed to [https://idm.wikimedia.org/signup/ create a Wikimedia developer account] which can be used to request access to Toolforge or Cloud VPS, but all software must be released under a free license per [[wikitech:Wikitech:Cloud Services Terms of use]]. Related help can be found at [[wikitech:Help:Cloud VPS]] and [[wikitech:Help:Toolforge]], respectively.

==Services ==
=== Cloud VPS ===
{{Shortcut|WP:VPS}}
{{main|Wikitech:Portal:Cloud VPS}}
[[wikitech:Portal:Cloud VPS|Cloud VPS]] provides collaboratively-owned collections of virtual private servers where users develop and maintain software projects that help the Wikimedia movement.

=== Toolforge &lt;!-- Wikipedia:Wikimedia Tool Labs redirects here --&gt; ===
{{Shortcut|WP:TOOLFORGE}}{{anchor|Wikimedia Tool Labs|Tool Labs}}[[File:Toolforge logo with text.svg|105px|right]]
{{main|Wikitech:Portal:Toolforge}}
Software tools, including scripts and bots related to maintaining WMF projects, can be hosted on the Wikimedia Toolforge servers. Additional help for developers may be found at [[wikitech:Help:Toolforge]]. A complete listing of tools can be found at [[Toolforge:admin/tools]], and a more detailed list of some of them at [[toolforge:hay/directory]].

=== Data Services ===
[[wikitech:Portal:Data Services|Data Services]] is a collection of products, including private-information-redacted copies of Wikimedia's production wiki databases, and access to [[wikitech:Dumps.wikimedia.org|Wikimedia Dumps]].

== Support and diagnostics ==
The list of team members that run Wikimedia Cloud Services can be found at [[mw:Wikimedia Cloud Services team]]. A list of sysadmins for Toolforge is available at [[toolforge:openstack-browser/project/tools]]. Developers may get additional help at:
* {{irc|wikimedia-cloud}} - IRC channel on [[Libera Chat]]
* [[mail:cloud|cloud@lists.wikimedia.org]] - Wikimedia Cloud Services mailing list archives

== History ==
''Wikimedia Cloud Services'' was designed to give volunteer software developers a place to write and test software for WMF operations, with the goal of increasing volunteers' ability to help maintain WMF's infrastructure. It was opened for beta testing to a limited number of users in October 2011. After several months of testing, the service was opened to the public in April 2012.

=== Migration from Toolserver to Wikimedia Cloud Services ===
{{main|mw:Wikimedia Labs/Tool Labs/Roadmap en}}

Wikimedia Cloud Services included two main branches, initially named ''Wikimedia Labs'' and ''Tool Labs''. The latter was meant to provide a replacement for the [[Wikipedia:Toolserver|Wikimedia Toolserver]], which had been hosted by Wikimedia Deutschland.

In February 2013, the Wikimedia Foundation contracted [[mw:User:MPelletier (WMF)|Marc-André Pelletier]] to provide assistance to tool/bot authors in migrating their tools and bots to the Wikimedia Labs' servers. A help page for migrating has been set up at [[wikitech:User:Magnus Manske/Migrating from toolserver]] with helpful advice. General information may be found at [[mw:Wikimedia Labs/Tool Labs/Migration of Toolserver tools]].

Some users tested the migration process by transferring their tools to WMF Labs early. The full-scale migration process began in June 2013, and was expected to be complete by December 2013. By June 2014, items on the Toolserver would be deleted. The final decommissioning of the Toolserver was on July 1, 2014.

In 2017, ''Wikimedia Labs'' was [[phab:phame/post/view/59/labs_and_tool_labs_being_renamed/|renamed]] to ''Wikimedia Cloud VPS'', and ''Tool Labs'' was renamed to ''Toolforge''. This was to remove the ambiguity, and to clarify their purposes.

;See also
* [[WMFblog:2013/05/30/preparing-for-the-migration-from-the-wikimedia-toolserver-to-tool-labs]]
* [[Wikipedia:Wikipedia Signpost/2012-10-01/Technology report#WMF and the German chapter face up to Toolserver uncertainty|October 2012 Signpost report]]
* [[Wikipedia:Wikipedia Signpost/2012-04-23/Technology report|April 2012 Signpost article on Wikimedia Labs]]
* [[WMFblog:2012/04/16/introduction-to-wikimedia-labs/]]

== See also ==
* [[Wikipedia:Wikimedia Cloud Services/Toolserver replacements|Toolserver replacements]], a table of replacements for popular English Wikipedia and Commons tools
* [[mw:Wikimedia Cloud Services team]]
* Userbox at {{tl|User wikitech}}

{{Wikipedia technical help|collapsed}}

[[Category:Wikimedia Cloud Services| ]]
[[Category:Wikipedia tools|Toolforge]]
[[Category:Wikipedia service teams]]

{{Infobox subdivision type
| name=ထိုင်းနိုင်ငံ၏ပြည်နယ်များ&lt;br&gt;{{nobold| จังหวัดของประเทศไทย}}&lt;br&gt;''ချန်ဝပ်ခွန် ပရထပ် ထိုင်း''
| alt_name=
| map=&lt;!--Leave this empty;  bigger map below--&gt;
| category=လက်အောက်[[ပြည်နယ်]]
| territory=[[ထိုင်းနိုင်ငံ]]
| start_date=
| current_number=ပြည်နယ် ၇၆ ခု&lt;br /&gt;အထူးအုပ်ချုပ်နယ်မြေ ၁ ခု
| number_date=
| population_range=၁၉၃ ၃၀၅ [[သမုဒ္ဒသင်္ဂါမပြည်နယ်|သမုဒ္ဒသင်္ဂါမ]] – ၂ ၆၄၆ ၄၀၁ [[နဂရရာဇသီမာပြည်နယ်|နဂရရာဇသီမာ]] (၂၀၂၀)&lt;ref name=&quot;TDD&quot;&gt;{{cite web | url=http://stat.bora.dopa.go.th/stat/statnew/statTDD/ | website=stat.bora.dopa.go.th | language=Thai | script-title=th:รายงานสถิติจำนวนประชากรและบ้านประจำปี พ.ส.2563 | trans-title=Statistics, population and house statistics for the year 2020 | date=31 December 2020 | department=Registration Office Department of the Interior, Ministry of the Interior | access-date=26 February 2020 | title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ | accessdate=25 October 2020 | archivedate=14 June 2019 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20190614102009/http://stat.bora.dopa.go.th/stat/statnew/statTDD/ }}&lt;/ref&gt;
| area_range={{Convert| 417| sqkm| abbr=on}} [[သမုဒ္ဒသင်္ဂါမပြည်နယ်|သမုဒ္ဒသင်္ဂါမ]]&amp;nbsp;– {{Convert| 20494| sqkm| abbr=on}} [[နဂရရာဇသီမာပြည်နယ်|နဂရရာဇသီမာ]]&lt;ref name=&quot;Basic Data&quot;&gt;Thailand Human Development Report 2014 by UNDP Table 0, Basic Data&lt;/ref&gt;
| government=[[ထိုင်းအစိုးရ|ပြည်နယ်အစိုးရ]]
| subdivision=[[List of districts of Thailand|ခရိုင်]]
}}
'''ထိုင်းနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်များ'''သည် ထိုင်းနိုင်ငံ အုပ်ချုပ်ရေး၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းဖြစ်ပြီး ၇၆ ခရိုင် ({{lang-th|[[:wikt:จังหวัด|จังหวัด]]}}, {{RTGS|''changwat''}}, {{IPA-th|t͡ɕāŋ.wàt|pron}}) နှင့် အထူးအုပ်ချုပ်ရေးဧရိယာ  တစ်ခု ({{lang-th|[[:wikt:องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นรูปแบบพิเศษ|เขตปกครองส่วนท้องถิ่นรูปแบบพิเศษ]]}}) ဖြစ်သော [[ဘန်ကောက်မြို့]] တို့ ပါဝင်သည်။&lt;ref name=&quot;DOPA-20170421&quot;&gt;{{cite web |title=Administrative information |url=https://multi.dopa.go.th/pab/news/cate9/view46 |website=Department of Provincial Affairs (DOPA) |publisher=Provincial Affairs Bureau |access-date=22 August 2019 |date=21 April 2017 |archive-date=10 August 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180810111025/https://multi.dopa.go.th/pab/news/cate9/view46 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=ประกาศสำนักทะเบียนกลาง เรื่อง จำนวนราษฎรทั่วราชอาณาจักร ตามหลักฐานการทะเบียนราษฎร ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2558|url=http://stat.bora.dopa.go.th/stat/y_stat58.htm|website=Department of Provincial Administration (DOPA)|trans-title=Announcement of the Central Registry. The number of people throughout the Kingdom. The evidence of registration as of 31 December 2015|access-date=28 May 2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=The World Factbook: Thailand |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/thailand/ |website=U.S. Central Intelligence Agency |access-date=13 June 2018 |archive-date=10 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210610164345/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/thailand/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ယင်းတို့ကို [[အံ့ဘေ့]]နှင့် [[တံပွန်းခရိုင်ခွဲ|တံပွန်း]]များအဖြစ် ထပ်မံခွဲခြားထားသည်။ ခရိုင်တစ်ခုချင်းစီတွင် ဗဟိုအစိုးရက ခန့်အပ်သော ခရိုင်အုပ်ချုပ်ရေးမှူး (ผู้ว่าราชการจังหวัด ''phu wa ratchakan changwat'') တစ်ဦးစီက အုပ်ချုပ်သည်။

== ခရိုင်များနှင့် အုပ်ချုပ်ရေး ဧရိယာများ ==
{{-}}

{{အညွှန်းပါသော ထိုင်းနိုင်ငံ ခရိုင်များပြ မြေပုံ}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! class=&quot;unsortable&quot; |တံဆိပ်
!အမည်
!အမည်
(အင်္ဂလိပ်)
!အမည် 
(ထိုင်း)
!လူဦးရေ (၂၀၂၀)
!ဧရိယာ (km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;)
!လူဦးရေသိပ်သည်းမှု
!မြို့တော်
!HS&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.wcoomd.org/en/topics/nomenclature/overview/what-is-the-harmonized-system.aspx|title=What is the Harmonized System (HS)?|work=[[World Customs Organization]]}}&lt;/ref&gt;
!ISO&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.iso.org/obp/ui/#iso:code:3166:TH|title=ISO 3166-2:TH}}&lt;/ref&gt;
!FIPS
|-
|[[File:Seal_Bangkok.png|20x20px]]
|[[ဘန်ကောက်မြို့]] &lt;br /&gt;&lt;br /&gt;(အထူးအုပ်ချုပ်နယ်မြေ)
|Bangkok
|{{Lang|th|กรุงเทพมหานคร}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၅ ၇၈၇ ၉၃၂
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁ ၅၆၅
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၃ ၆၂၀.၆၀
|[[ဘန်ကောက်မြို့]] 
|BKK
|TH-10
|TH40
|-
|[[File:Seal_Amnatcharoen.png|20x20px]]
|အမ်နတ်ချရွန်
|Amnat Charoen
|{{Lang|th|อำนาจเจริญ}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၃၇၈ ၄၃၈
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၃ ၁၆၁
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁၁၉.၇
|[[အမ်နတ်ချရွန်မြို့|အမ်နတ်ချရွန်]]
|ACR
|TH-37
|TH77
|-
|[[File:Seal_Ang_Thong.png|20x20px]]
|အန်ထောင်း
|Ang Thong
|{{Lang|th|อ่างทอง}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၂၇၉ ၆၅၄
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၉၆၈
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၂၈၈.၉
|[[အန်ထောင်းမြို့|အန်ထောင်း]]
|ATG
|TH-15
|TH35
|-
|[[File:Seal_Bueng_Kan.png|20x20px]]
|ဘွန်းကန်း
|Bueng Kan
|{{Lang|th|บึงกาฬ}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၄၂၄ ဝ၉၁
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၄ ၃၀၆
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၉၈.၅
|[[ဘောင်းကံမြို့နယ်|Bueng Kan]]
|BKN
|TH-38
|TH81
|-
|[[File:Seal_Buriram.png|20x20px]]
|ပုရီရမ္မ
|Buriram
|{{Lang|th|บุรีรัมย์}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁ ၅၉၅ ၇၄၇
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁၀ ၃၂၂
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁၅၄.၆
|[[ဘူရီရမ်မြို့|Buriram]]
|BRM
|TH-31
|TH28
|-
|[[File:Seal_Chachoengsao.png|20x20px]]
|ချခွန်စော
|Chachoengsao
|{{Lang|th|ฉะเชิงเทรา}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၇၂၀ ၁၁၃
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၅ ၃၅၁
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁၃၄.၆
|Chachoengsao
|CCO
|TH-24
|TH44
|-
|[[File:Seal_Chainat.png|20x20px]]
|ဇယနာဒ
|Chai Nat
|{{Lang|th|ชัยนาท}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၃၂၆ ၆၁၁
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၂ ၄၇၀
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁၃၂.၂
|[[ချိုင်နတ်မြို့|Chai Nat]]
|CNT
|TH-18
|TH32
|-
|[[File:Seal_Chaiyaphum.png|20x20px]]
|ဇယဘူမိ
|Chaiyaphum
|{{Lang|th|ชัยภูมิ}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁ ၁၃၇ ၃၅၇
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁၂ ၇၇၈
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၈၉
|[[ဇယဘူမိမြို့|ဇယဘူမိ]]
|CPM
|TH-36
|TH26
|-
|[[File:Seal_Chanthaburi.png|20x20px]]
|စန္ဒပုရီ
|Chanthaburi
|{{Lang|th|จันทบุรี}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၅၃၇ ၆၉၈
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၆ ၃၃၈
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၈၄.၈
|Chanthaburi
|CTI
|TH-22
|TH48
|-
|[[File:Seal_Chiang_Mai.png|20x20px]]
|ချင်းမိုင်
|Chiang Mai
|{{Lang|th|เชียงใหม่}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁ ၇၇၉ ၂၅၄
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၂၀ ၁၀၇
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၈၈.၅
|[[ချင်းမိုင်မြို့|ချင်းမိုင်]]
|CMI
|TH-50
|TH02
|-
|[[File:Seal Chiang Rai.svg|20x20px]]
|ချင်းရိုင်း
|Chiang Rai
|{{Lang|th|เชียงราย}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁ ၂၉၈ ၃၀၄
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁၁ ၆၇၈
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁၁၁.၂
|Chiang Rai
|CRI
|TH-57
|TH03
|-
|[[File:Seal_Chonburi.png|20x20px]]
|[[ဇလပုရီပြည်နယ်|ဇလပုရီ]]
|Chonburi
|{{Lang|th|ชลบุรี}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁ ၅၅၈ ၃၀၁
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၄ ၃၆၃
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၃၅၇.၂
|ဇလပုရီ
|CBI
|TH-20
|TH46
|-
|[[File:Seal of Chomphon Province.svg|20x20px]]
|ဇုမ္ဗရ
|Chumphon
|{{Lang|th|ชุมพร}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၅၁၁ ၃၀၄
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၆ ဝ၀၉
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၈၅.၁
|Chumphon
|CPN
|TH-86
|TH58
|-
|[[File:Seal_Kalasin.png|20x20px]]
|ကာဠသိန္ဓု
|Kalasin
|{{Lang|th|กาฬสินธุ์}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၉၈၃ ၄၁၈
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၆ ၉၄၇
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁၄၁.၆
|Kalasin
|KSN
|TH-46
|TH23
|-
|[[File:Seal_Kamphaeng_Phet.png|20x20px]]
|ကမ်းဖိန်ဖက်
|Kamphaeng Phet
|{{Lang|th|กำแพงเพชร}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၇၂၇ ၈၀၇
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၈ ၆၀၇
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၈၄.၆
|Kamphaeng Phet
|KPT
|TH-62
|TH11
|-
|[[File:Seal_Kanchanaburi.png|20x20px]]
|ကဉ္စနပုရီ
|Kanchanaburi
|{{Lang|th|กาญจนบุรี}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၈၉၅ ၅၂၅
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁၉ ၄၈၃
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၄၆
|Kanchanaburi
|KRI
|TH-71
|TH50
|-
|[[File:Seal_Khon_Kaen.png|20x20px]]
|ခေါင်းကိန်
|Khon Kaen
|{{Lang|th|ขอนแก่น}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁ ၈၀၂ ၈၇၂
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁၀ ၈၈၆
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁၆၅.၆
|Khon Kaen
|KKN
|TH-40
|TH22
|-
|[[File:Seal_Krabi.png|20x20px]]
|ကရဗီ
|Krabi
|{{Lang|th|กระบี่}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၄၇၆ ၇၃၉
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၄ ၇၀၉
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁၀၁.၂
|[[ခရာဘိမြို့|ကရဗီ]]
|KBI
|TH-81
|TH63
|-
|[[File:Seal_Lampang.png|20x20px]]
|လမ်ပန်း
|Lampang
|{{Lang|th|ลำปาง}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၇၃၈ ၃၁၆
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁၂ ၅၃၄
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၅၈.၉
|[[လမ်ပန်းမြို့|လမ်ပန်း]]
|LPG
|TH-52
|TH06
|-
|[[File:Seal_Lamphun.png|20x20px]]
|လမ်ဖွန်
|Lamphun
|{{Lang|th|ลำพูน}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၄၀၅ ဝ၇၅
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၄ ၅၀၆
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၈၉.၉
|Lamphun
|LPN
|TH-51
|TH05
|-
|[[File:Seal_Loei.png|20x20px]]
|လွိုင်
|Loei
|{{Lang|th|เลย}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၆၄၂ ၉၅၀
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁၁ ၄၂၅
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၅၆.၃
|Loei
|LEI
|TH-42
|TH18
|-
|[[File:Seal_Lopburi.png|20x20px]]
|လဝပုရီ
|Lopburi
|{{Lang|th|ลพบุรี}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၇၅၅ ၅၅၆
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၆ ၂၀ဝ
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁၂၁.၉
|Lopburi
|LRI
|TH-16
|TH34
|-
|[[File:Seal_Mae_Hong_Son.png|20x20px]]
|မယ်ဟောင်ဆောင်
|Mae Hong Son
|{{Lang|th|แม่ฮ่องสอน}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၂၈၄ ၁၃၈
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁၂ ၆၈၁
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၂၂.၄
|[[မယ်ဟောင်ဆောင်မြို့|မယ်ဟောင်ဆောင်]]
|MSN
|TH-58
|TH01
|-
|[[File:Seal_Maha_Sarakham.png|20x20px]]
|မဟာသာရဂါမ
|Maha Sarakham
|{{Lang|th|มหาสารคาม}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၉၆၂ ၆၆၅
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၅ ၂၉၂
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁၈၁.၉
|Maha Sarakham
|MKM
|TH-44
|TH24
|-
|
|မုတ္တာဟာရ
|Mukdahan
|{{Lang|th|มุกดาหาร}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၃၅၃ ၁၇၄
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၄ ၃၄၀
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၈၁.၄
|Mukdahan
|MDH
|TH-49
|TH78
|-
|[[File:Seal_Nakhon_Nayok.png|20x20px]]
|နဂရနာယက
|Nakhon Nayok
|{{Lang|th|นครนายก}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၂၆၀ ၇၅၁
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၂ ၁၂၂
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁၂၂.၉
|Nakhon Nayok
|NYK
|TH-26
|TH43
|-
|[[File:Seal Nakhon Pathom.svg|20x20px]]
|နဂရပဌမ
|Nakhon Pathom
|{{Lang|th|นครปฐม}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၉၂၀ ဝ၃၀
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၂ ၁၆၈
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၄၂၄.၄
|Nakhon Pathom
|NPT
|TH-73
|TH53
|-
|[[File:Seal of Nakhon Phanom Province.svg|20x20px]]
|နခွန်ဖာနွမ်
|Nakhon Phanom
|{{Lang|th|นครพนม}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၇၁၉ ၁၃၆
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၅ ၅၁၃
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁၃၀.၄
|Nakhon Phanom
|NPM
|TH-48
|TH73
|-
|[[File:Seal_Nakhon_Ratchasima.png|20x20px]]
|နဂရရာဇသီမာ
|Nakhon Ratchasima
|{{Lang|th|นครราชสีมา}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၂ ၆၄၆ ၄၀၁
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၂၀ ၄၉၄
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁၂၉.၁၃
|[[နဂရရာဇသီမာမြို့|နဂရရာဇသီမာ]]
|NMA
|TH-30
|TH27
|-
|[[File:Seal_Nakhon_Sawan.png|20x20px]]
|နဂရသဂ္ဂ
|Nakhon Sawan
|{{Lang|th|นครสวรรค์}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁ ဝ၅၉ ၈၈၇
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၉ ၅၉၈
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁၁၀.၄
|Nakhon Sawan
|NSN
|TH-60
|TH16
|-
|[[File:Seal_Nakhon_Si_Thammarat.png|20x20px]]
|နဂရသိရိဓမ္မရာဇ
|Nakhon Si Thammarat
|{{Lang|th|นครศรีธรรมราช}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁ ၅၆၁ ၉၂၇
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၉ ၉၄၃
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁၅၇.၁
|Nakhon Si Thammarat
|NRT
|TH-80
|TH64
|-
|[[File:Seal of Nan province.svg|20x20px]]
|နန်း
|Nan
|{{Lang|th|น่าน}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၄၇၈ ၂၂၇
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁၁ ၄၇၂
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၄၁.၇
|Nan
|NAN
|TH-55
|TH04
|-
|[[ဖိုင်:Seal of Narathiwat Province (2004 version, as appeared in the Royal Thai Government Gazette).png|20x20px]]
|နရာဓိဝါသ
|Narathiwat
|{{Lang|th|นราธิวาส}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၈၀၈ ဝ၂၀
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၄ ၄၇၅
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁၈၀.၆
|Narathiwat
|NWT
|TH-96
|TH31
|-
|[[File:Seal_Nong_Bua_Lamphu.png|20x20px]]
|နွောင်ဗွာလမ်ဖူး
|Nong Bua Lamphu
|{{Lang|th|หนองบัวลำภู}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၅၁၂ ၇၈၀
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၃ ၈၅၉
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁၃၂.၉
|Nong Bua Lam Phu
|NBP
|TH-39
|TH79
|-
|[[File:Seal_Nong_Khai.png|20x20px]]
|နောင်ခိုင်း
|Nong Khai
|{{Lang|th|หนองคาย}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၅၂၂ ၃၁၁
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၃ ဝ၂၇
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁၇၂.၆
|Nong Khai
|NKI
|TH-43
|TH17
|-
|[[File:Seal_Nonthaburi.png|20x20px]]
|[[နန္ဒပုရီပြည်နယ်|နန္ဒပုရီ]]
|Nonthaburi
|{{Lang|th|นนทบุรี}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁ ၂၆၅ ၃၈၇
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၆၂၂
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၂ ဝ၃၄.၄၀
|[[နန္ဒပုရီမြို့|နန္ဒပုရီ]]
|NBI
|TH-12
|TH38
|-
|[[File:Seal_Pathum_Thani.png|20x20px]]
|ပဒုမဌာနီ
|Pathum Thani
|{{Lang|th|ปทุมธานี}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁ ၁၆၃ ၆၀၄
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁ ၅၂၆
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၇၆၂.၅
|Pathum Thani
|PTE
|TH-13
|TH39
|-
|[[File:Seal_Pattani.png|20x20px]]
|ပတ္တာနီ
|Pattani
|{{Lang|th|ปัตตานี}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၇၂၅ ၁၀၄
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁ ၉၄၀
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၃၇၃.၈
|Pattani
|PTN
|TH-94
|TH69
|-
|[[File:Seal_Phang_Nga.png|20x20px]]
|ဖန်ငါ
|Phang Nga
|{{Lang|th|พังงา}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၂၆၈ ၇၈၈
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၄ ၁၇၁
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၆၄.၄
|Phang Nga
|PNA
|TH-82
|TH61
|-
|[[File:Seal_Phattalung.png|20x20px]]
|ဖတ္ထာလွန်
|Phatthalung
|{{Lang|th|พัทลุง}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၅၂၄ ၈၆၅
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၃ ၄၂၄
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁၅၃.၃
|Phatthalung
|PLG
|TH-93
|TH66
|-
|[[File:Seal_Phayao.png|20x20px]]
|ဖယော်အို
|Phayao
|{{Lang|th|พะเยา}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၄၇၂ ၃၅၆
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၆ ၃၃၅
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၇၄.၆
|Phayao
|PYO
|TH-56
|TH41
|-
|[[File:Seal_Phetchabun.png|20x20px]]
|ဝဇိရပူရဏ
|Phetchabun
|{{Lang|th|เพชรบูรณ์}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၉၉၂ ၄၅၁
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁၂ ၆၆၈
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၇၈.၃
|Phetchabun
|PNB
|TH-67
|TH14
|-
|[[File:Seal_Phetchaburi.png|20x20px]]
|ဝဇိရပုရီ
|Phetchaburi
|{{Lang|th|เพชรบุรี}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၄၈၅ ၁၉၁
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၆ ၂၂၅
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၇၇.၉
|Phetchaburi
|PBI
|TH-76
|TH56
|-
|[[File:Seal_Phichit.png|20x20px]]
|ဝိစိတ္တ
|Phichit
|{{Lang|th|พิจิตร}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၅၃၆ ၃၁၁
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၄ ၅၃၁
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁၁၈.၄
|Phichit
|PCT
|TH-66
|TH13
|-
|[[File:Seal_Phitsanulok.png|20x20px]]
|ဝိၑ္ဏုလောက
|Phitsanulok
|{{Lang|th|พิษณุโลก}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၈၆၅ ၂၄၇
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁၀ ၈၁၆
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၈၀
|[[ဖီးစနုလိုကမြို့|Phitsanulok]]
|PLK
|TH-65
|TH12
|-
|[[File:Seal_Ayutthaya.png|20x20px]]
|ဝရနဂရသီရိအယုဓျာ
|Phra Nakhon Si Ayutthaya
|{{Lang|th|พระนครศรีอยุธยา}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၈၂၀ ၁၈၈
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၂ ၅၅၇
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၃၂၀.၈
|[[အယုဓျာ|Phra Nakhon Si Ayutthaya]]
|AYA
|TH-14
|TH36
|-
|[[File:Phrae_seal.svg|20x20px]]
|ဖရဲ
|Phrae
|{{Lang|th|แพร่}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၄၄၁ ၇၂၆
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၆ ၅၃၉
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၆၇.၆
|Phrae
|PRE
|TH-54
|TH07
|-
|[[File:Seal_Phuket.png|20x20px]]
|ဖူကက်
|Phuket
|{{Lang|th|ภูเก็ต}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၄၁၆ ၅၈၂
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၅၄၃
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၇၆၇.၂
|[[ဖူကက်]]
|PKT
|TH-83
|TH62
|-
|[[File:Seal_Prachinburi.png|20x20px]]
|ပါစီနပုရီ
|Prachinburi
|{{Lang|th|ปราจีนบุรี}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၄၉၄ ၆၈၀
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၄ ၇၆၂
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁၀၃.၉
|Prachinburi
|PRI
|TH-25
|TH74
|-
|[[File:Seal_Prachuap_Khiri_Khan.png|20x20px]]
|ပရကျော့ဂီရီခန္ဓ
|Prachuap Khiri Khan
|{{Lang|th|ประจวบคีรีขันธ์}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၅၅၄ ၁၁၆
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၆ ၃၆၈
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၈၇
|Prachuap Khiri Khan
|PKN
|TH-77
|TH57
|-
|[[File:Seal_Ranong.png|20x20px]]
|ရနောင်
|Ranong
|{{Lang|th|ระนอง}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁၉၃ ၃၇၀
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၃ ၂၉၈
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၅၈.၆
|Ranong
|RNG
|TH-85
|TH59
|-
|[[File:Seal_Ratchaburi.png|20x20px]]
|ရာဇပုရီ
|Ratchaburi
|{{Lang|th|ราชบุรี}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၈၇၃ ၁၀၁
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၅ ၁၉၆
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁၆၈
|Ratchaburi
|RBR
|TH-70
|TH52
|-
|[[File:Seal_Rayong.png|20x20px]]
|ရယောင်
|Rayong
|{{Lang|th|ระยอง}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၇၃၄ ၇၅၃
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၃ ၅၅၂
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၂၀၆.၉
|Rayong
|RYG
|TH-21
|TH47
|-
|[[File:Seal_Roi_Et.png|20x20px]]
|ရွိုင်းအက်
|Roi Et
|{{Lang|th|ร้อยเอ็ด}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁ ၃၀၅ ၂၁၁
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၈ ၂၉၉
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁၅၇.၃
|[[ရိုင်အေ့ဒ်|ရွိုင်းအက်]]
|RET
|TH-45
|TH25
|-
|
|စာကော
|Sa Kaeo
|{{Lang|th|สระแก้ว}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၅၆၆ ၃၀၃
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၇ ၁၉၅
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၇၈.၇
|Sa Kaeo
|SKW
|TH-27
|TH80
|-
|[[File:Seal_Sakon_Nakhon.png|20x20px]]
|သကလနဂရ
|Sakon Nakhon
|{{Lang|th|สกลนคร}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁ ၁၅၃ ၃၉၀
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၉ ၆၀၆
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁၂၀.၁
|Sakon Nakhon
|SNK
|TH-47
|TH20
|-
|[[File:Seal_Samut_Prakan.png|20x20px]]
|သမုဒ္ဒပြာကာရ
|Samut Prakan
|{{Lang|th|สมุทรปราการ}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁ ၃၄၄ ၈၇၅
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁ ဝ၀၄
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁ ၃၃၉.၅၀
|Samut Prakan
|SPK
|TH-11
|TH42
|-
|[[File:Seal_Samut_Sakhon.png|20x20px]]
|သမုဒ္ဒသာဂရ
|Samut Sakhon
|{{Lang|th|สมุทรสาคร}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၅၈၄ ၇၀၃
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၈၇၂
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၆၇၀.၅
|Samut Sakhon
|SKN
|TH-74
|TH55
|-
|[[File:Seal_Samut_Songkhram.png|20x20px]]
|သမုဒ္ဒသင်္ဂါမ
|Samut Songkhram
|{{Lang|th|สมุทรสงคราม}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁၉၃ ၃၀၅
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၄၁၇
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၄၆၃.၆
|Samut Songkhram
|SKM
|TH-75
|TH54
|-
|[[File:Seal_Saraburi.png|20x20px]]
|သရပုရီ
|Saraburi
|{{Lang|th|สระบุรี}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၆၄၅ ၉၁၁
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၃ ၅၇၆
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁၈၀.၆
|Saraburi
|SRI
|TH-19
|TH37
|-
|[[File:Seal_Satun.png|20x20px]]
|စာတွန်း
|Satun
|{{Lang|th|สตูล}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၃၂၃ ၅၈၆
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၂ ၄၇၉
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁၃၀.၅
|Satun
|STN
|TH-91
|TH67
|-
|[[File:Seal_Sing_Buri.png|20x20px]]
|သီဟပုရီ
|Sing Buri
|{{Lang|th|สิงห์บุรี}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၂၀၈ ၄၄၆
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၈၂၂
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၂၅၃.၆
|Sing Buri
|SBR
|TH-17
|TH33
|-
|[[File:Seal_Sisaket.png|20x20px]]
|သိရီသခေတ္တ
|Sisaket
|{{Lang|th|ศรีสะเกษ}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁ ၄၇၂ ၈၅၉
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၈ ၈၄၀
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁၆၆.၆
|Sisaket
|SSK
|TH-33
|TH30
|-
|[[File:Seal_Songkhla.png|20x20px]]
|သင်္ခလာ
|Songkhla
|{{Lang|th|สงขลา}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁ ၄၃၅ ၉၆၈
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၇ ၃၉၄
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁၉၄.၂
|Songkhla
|SKA
|TH-90
|TH68
|-
|[[File:Seal_Sukhothai.png|20x20px]]
|သုခေါဒယ
|Sukhothai
|{{Lang|th|สุโขทัย}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၅၉၅ ဝ၇၂
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၆ ၅၉၆
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၉၀.၂
|Sukhothai (Sukhothai Thani)
|STI
|TH-64
|TH09
|-
|[[File:Seal_Suphanburi.png|20x20px]]
|သုဝဏ္ဏပုရီ
|Suphan Buri
|{{Lang|th|สุพรรณบุรี}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၈၄၆ ၃၃၄
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၅ ၃၅၈
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁၅၈
|Suphan Buri
|SPB
|TH-72
|TH51
|-
|[[File:Seal_Surat_Thani.png|20x20px]]
|သုရဋ္ဌဌနိ
|Surat Thani
|{{Lang|th|สุราษฎร์ธานี}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁ ဝ၆၈ ဝ၁၀
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁၂ ၈၉၁
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၈၂.၈
|Surat Thani
|SNI
|TH-84
|TH60
|-
|[[File:Seal_Surin.png|20x20px]]
|သုရိန္ဒ
|Surin
|{{Lang|th|สุรินทร์}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁ ၃၉၆ ၈၃၁
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၈ ၁၂၄
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁၇၁.၉
|Surin
|SRN
|TH-32
|TH29
|-
|[[File:Seal_Tak.png|20x20px]]
|တတ်
|Tak
|{{Lang|th|ตาก}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၆၆၅ ၆၂၀
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁၆ ၄၀၇
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၄၀.၆
|Tak
|TAK
|TH-63
|TH08
|-
|[[File:Seal_Trang.png|20x20px]]
|တရမ်း
|Trang
|{{Lang|th|ตรัง}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၆၄၃ ၁၆၄
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၄ ၉၁၈
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁၃၀.၈
|Trang
|TRG
|TH-92
|TH65
|-
|[[File:Seal_Trat.png|20x20px]]
|တရတ်
|Trat
|{{Lang|th|ตราด}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၂၂၉ ၉၅၈
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၂ ၈၁၉
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၈၁.၆
|Trat
|TRT
|TH-23
|TH49
|-
|[[File:Seal_Ubon_Ratchathani.png|20x20px]]
|ဥပ္ပလရာဇဌာနီ
|Ubon Ratchathani
|{{Lang|th|อุบลราชธานี}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁ ၈၇၈ ၁၄၆
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁၅ ၇၄၅
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁၁၉.၃
|Ubon Ratchathani
|UBN
|TH-34
|TH75
|-
|[[File:Seal_Udon_Thani.png|20x20px]]
|ဥတ္တရဌာနီ
|Udon Thani
|{{Lang|th|อุดรธานี}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁ ၅၈၆ ၆၄၆
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁၁ ၇၃၀
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁၃၅.၃
|Udon Thani
|UDN
|TH-41
|TH76
|-
|[[File:Seal_Uthaithani.png|20x20px]]
|[[ဥဒယဌာနီပြည်နယ်|ဥဒယဌာနီ]]
|Uthai Thani
|{{Lang|th|อุทัยธานี}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၃၂၈ ၆၁၈
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၆ ၇၃၀
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၄၈.၈
|Uthai Thani
|UTI
|TH-61
|TH15
|-
|[[File:Seal_Uttaradit.png|20x20px]]
|ဥတ္တရတိတ္ထ
|Uttaradit
|{{Lang|th|อุตรดิตถ์}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၄၅၃ ၁၀၃
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၇ ၈၃၉
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၅၇.၈
|Uttaradit
|UTD
|TH-53
|TH10
|-
|[[File:Seal_Yala.png|20x20px]]
|ယလာ
|Yala
|{{Lang|th|ยะลา}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၅၃၆ ၃၃၀
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၄ ၅၂၁
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁၁၈.၆
|Yala
|YLA
|TH-95
|TH70
|-
|
|ယသောဓရ
|Yasothon
|{{Lang|th|ยโสธร}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၅၃၇ ၂၉၉
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၄ ၁၆၂
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁၂၉.၁
|Yasothon
|YST
|TH-35
|TH72
|}

==ကိုးကား==
{{reflist}}

{{ထိုင်းနိုင်ငံ၏ ခရိုင်များ}}

[[ကဏ္ဍ:ထိုင်းနိုင်ငံ၏ ပထဝီဝင်]]
[[ကဏ္ဍ:ထိုင်းနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်များ| ]]
[[ကဏ္ဍ:ထိုင်းနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေး နယ်မြေဒေသများ]]</text>
      <sha1>ekqli2ijfdfs5p8v9ahwwt02v98nah8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>မင်းသူ (ဝန်ကြီး)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>205404</id>
    <revision>
      <id>1046798</id>
      <parentid>1037777</parentid>
      <timestamp>2026-08-06T16:03:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1046798</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18079" sha1="7o1ivs7afhmzzgo6j8dgohb3pk14ke5" xml:space="preserve">{{Infobox officeholder
| honorific_prefix          = ဗိုလ်မှူးကြီး (ငြိမ်း)၊ ဦး
| name                      = မင်းသူ
| honorific_suffix          = 
| native_name               = 
| native_name_lang          = 
|order = [[ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ရုံးဝန်ကြီးဌာန]] ဝန်ကြီး
|term_start  = ၂၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၈
|term_end    = ၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁
|predecessor = [[သောင်းထွန်း (ဝန်ကြီး)|ဦးသောင်းထွန်း]]
|successor   = [[စိုးထွဋ်|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး စိုးထွဋ်]]
|deputy = 
|order2 = [[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန]] ဒုတိယဝန်ကြီး
|term_start2  = ၁၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၆
|term_end2    = ၂၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၈
|predecessor2 = 
|successor2   =   
|minister2= [[ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]]
| image                     = Min Thu Minister.jpg
| image_size                = 
| alt                       = 
| caption                   = 
| birth_name                = 
| birth_date                = {{birth date and age|1956|11|8}}
| birth_place               = တောင်ကြီးမြို့၊ ရှမ်းပြည်နယ်
| death_date                = &lt;!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date then birth date) --&gt;
| residence                 = 
| nationality               = မြန်မာ
| other_names               = မြင့်ဇော်
| ethnicity                 = 
| citizenship               = 
| education                 = 
| alma_mater                =[[စစ်တက္ကသိုလ်]]
| party = 
| occupation                = 
| employer                  = 
| organization              = 
| home_town                 = 
| religion                  = 
| spouse                    = ဒေါ်လွင်မေသိန်း
| partner                   = 
| children                  = ၂
| parents                   = 
| website                   = &lt;!-- {{URL|www.example.com}} --&gt;
&lt;!--Military service--&gt;
| nickname           = 
| allegiance         = {{flag|MYA}}
| branch             = {{Air force|Myanmar}}
| serviceyears       = 
| rank               = ဗိုလ်မှူးကြီး
| unit               = 
| commands           = 
| battles            = 
| mawards            =  &lt;!-- for military awards - appears as &quot;Awards&quot; if |awards= is not set --&gt;
}}

'''ဦးမင်းသူ''' သည် [[ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ရုံးဝန်ကြီးဌာန]]၏ ဝန်ကြီးဟောင်းတစ်ယောက်ဖြစ်သည်။[[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန|သမ္မတရုံး]] ဒုဝန်ကြီးအဖြစ် [[အောင်ဆန်းစုကြည်|ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]]၏ လက်အောက်တွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ဖူးသေးသည်။

==ငယ်ဘဝနှင့်ပညာရေး==
ဦးမင်းသူကို [[တောင်ကြီးမြို့]]တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။[[စစ်တက္ကသိုလ် (ပြင်ဦးလွင်)|စစ်တက္ကသိုလ်]]အပတ်စဉ် (၂၀)မှဖြစ်ကာ သိပ္ပံဘွဲ့၊ မဟာဝိဇ္ဇာဘွဲ့ (ကာကွယ်ရေး)တို့ကို ရရှိခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2018/11/26/175703.html|title=စစ်ဘက် အရာရှိဟောင်း ဦးမင်းသူ အစိုးရအဖွဲ့ရုံး ဝန်ကြီး ဖြစ်လာရန်ရှိ}}&lt;/ref&gt;
== အလုပ်အကိုင် ==
===တပ်မတော်နှင့် အဲပုဂံ===
စစ်တက္ကသိုလ်မှဆင်းပြီးနောက် တပ်မတော်တွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး နောက်ဆုံးတွင် [[မြိတ်လေတပ်စခန်း ဌာနချုပ်|မြိတ်လေတပ်စခန်းဌာနချုပ်]]၏ ဒုတိယဌာနချုပ်မှူးဘဝဖြင့် အငြိမ်းစားယူခဲ့သည်။ ထို့နောက်တွင် [[အဲပုဂံ|အဲပုဂံလေကြောင်းလိုင်း]]တွင် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
=== အစိုးရအဖွဲ့ရာထူးများ ===
၂၀၁၆တွင် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်တက်လာပြီးနောက် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နှင့် မိသားစုချင်းနီးစပ်မှုအရ နေပြည်တော်ကောင်စီဝင်ဖြစ်လာခဲ့သည်။&lt;ref name=yp&gt;{{Cite news|title=ဒုတိယ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရာပြည့် အစိုးရအဖွဲ့ ရုံး ဝန်ကြီး ဖြစ်လာ|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2021/05/12/241729.html}}&lt;/ref&gt;၂၀၁၆ ဒီဇင်ဘာလ ၁၂ရက်​နေ့တွင် [[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန|သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာန]]၏ ဒုဝန်ကြီးအဖြစ် [[ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]]၏ လက်အောက်တွင် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite news|title=သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန နှင့် စိုက်ပျိုးရေး၊ မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာနများတွင် ဒုတိယ ဝန်ကြီးများ ခန့်အပ်|url=https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/politics-law-military/%E1%80%9E%E1%80%99%E1%80%B9%E1%80%99%E1%80%90%E1%80%9B%E1%80%AF%E1%80%B6%E1%80%B8-%E1%80%9D%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%8C%E1%80%AC%E1%80%94-%E1%80%94%E1%80%BE-2/|archive-date=11 August 2023|access-date=7 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20230811003657/https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/politics-law-military/%E1%80%9E%E1%80%99%E1%80%B9%E1%80%99%E1%80%90%E1%80%9B%E1%80%AF%E1%80%B6%E1%80%B8-%E1%80%9D%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%8C%E1%80%AC%E1%80%94-%E1%80%94%E1%80%BE-2/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;၂၀၁၈ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၁၉ရက်နေ့တွင် [[ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ရုံးဝန်ကြီးဌာန|ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ရုံးဝန်ကြီး]] [[သောင်းထွန်း (ဝန်ကြီး)|ဦးသောင်းထွန်း]]ကို [[ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှုနှင့် နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန|ဝန်ကြီးဌာနအသစ်]]သို့ ပြောင်းလဲကိုင်တွယ်စေပြီးနောက် နိုဝင်ဘာ ၂၉ရက်နေ့တွင် ဦးမင်းသူကို ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ရုံး၏ ဝန်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ဦးမင်းသူအား ဝန်ကြီးနှင့် ဒုဝန်ကြီးများ ခန့်အပ်ခဲ့ခြင်းအပေါ်တွင် ဝေဖန်ခံခဲ့ရသည်။[[တပ်မတော်|စစ်တပ်]]မှ အငြိမ်းစားတစ်ယောက်အား အရပ်သားအစိုးရအဖွဲ့တွင် နေရာပေးခြင်းကို နိုင်ငံရေးအသိုင်းအဝိုင်းမှ ဝေဖန်ခဲ့ကြသည်။&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://news-eleven.com/article/68377|title=ဝန်ကြီးဌာန အပြောင်းအလဲမှာ ထွေအုပ် အလုပ်ဖြစ်မှာလား|last=|first=|author2=|date=|publisher=|accessdate=|archive-date=14 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210514031717/https://news-eleven.com/article/68377|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

၂၀၁၈ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၂၈ရက်နေ့တွင် [[အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေး ဦးစီးဌာန|အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေးဦးစီးဌာန]]အား [[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပြည်ထဲရေး]]လက်အောက်မှ ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ရုံးဝန်ကြီးဌာနအောက်သို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်မှစ၍ ဦးမင်းသူမှာ ထွေအုပ်ဝန်ကြီးအဖြစ် ပြည်သူများအကြား သိရှိလာခဲ့သည်။ စစ်တပ်မှ အငြိမ်းစားယူထားသော ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန၏ အမြဲတမ်းအတွင်းဝန် ဦးတင်မြင့်ကိုလည်း ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ရုံးဝန်ကြီးဌာန၏ ဒုဝန်ကြီးအဖြစ် ပြောင်းလဲတာဝန်ပေးခဲ့သဖြင့် ဝန်ကြီးသာမက ဒုဝန်ကြီးကပါ တပ်မတော်နှင့် ပက်သက်ခဲ့သူများဖြစ်နေသည်။ ထို့ကြောင့် နိုင်ငံရေးအသိုင်းအဝိုင်းတွင် ဝေဖန်ခဲ့ကြပြန်သည်။

== ၂၀၂၁ ဖေဖော်ဝါရီနောက်ပိုင်းဖြစ်ရပ်များ ==
၂၀၂၁ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ရက်နေ့တွင် [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|စစ်အာဏာသိမ်]]းခံရပြီးနောက် ဦးမင်းသူသည် နေအိမ်တွင် ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံခဲ့ရသည်။&lt;ref name=&quot;yp&quot; /&gt;ထိုနေ့တွင်ပင် ဦးမင်းသူက ၎င်းဝန်ကြီးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေစဉ်အတောအတွင်း အားလုံးကို ကျေးဇူးတင်ပါကြောင်း ၎င်း၏လူမှုကွန်ယက်မှတစ်ဆင့် ပြောကြားခဲ့သည်။ ထို့နောက် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီ]]မှ [[စိုးထွဋ်|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးစိုးထွဋ်]]ကို ဦးမင်းသူ၏ ဝန်ကြီးနေရာအား ဆက်ခံစေခဲ့သည်။

စစ်ကောင်စီ၏ ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခြင်းခံရပြီး တစ်နှစ်နီးပါးအကြာ   [[အဂတိလိုက်စားမှု တိုက်ဖျက်ရေး ကော်မရှင်|အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးကော်မရှင်က]]  ၎င်းအား ၂၀၂၂ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၂၅ရက်တွင် အမှုဖွင့်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.accm.gov.mm/acc/index.php?route=cms/article&amp;path=27&amp;article_id=743|title=ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ရုံးဝန်ကြီးဌာန၊ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဟောင်း ဦးမင်းသူအပေါ် အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးဥပဒေဖြင့် အမှုဖွင့်လှစ်အရေးယူ|work=ACCM|access-date=၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃|date=၂၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၂|archive-date=14 December 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221214023839/https://www.accm.gov.mm/acc/index.php?route=cms/article&amp;path=27&amp;article_id=743}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/short-news/2022/01/26/249284.html|title=NLDအစိုးရအဖွဲ့ရုံးဝန်ကြီး ဦးမင်းသူ အဂတိဖြင့် အမှုဖွင့်ခံရ|work=ဧရာဝတီ|access-date=၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |date=၂၆ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၂}}&lt;/ref&gt; ယင်းအမှုဖြင့် ထောင် ၃နှစ် ချသည်။ ထို့အပြင် ၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲတွင် NLD ပါတီအနိုင်ရအောင် သမ္မတဦး[[ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဝင်းမြင့်]]၊ နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံ [[အောင်ဆန်းစုကြည်|ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]] တို့နှင့်အတူ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခဲ့သည်ဆိုပြီး ရာဇသတ်ကြီးဥပဒေပုဒ်မ ၁၃၀-ကဖြင့်  [[ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်|ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က]] ဆက်လက်တရားစွဲပြန်သည်။“အပြစ်မရှိကြောင်း”  ငြင်းဆိုခဲ့သော်လည်း ၂၀၂၂ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၂ရက်တွင် ထိုအမှုဖြင့် နေပြည်တော် ဇမ္ဗူသီရိမြို့နယ် တွဲဖက်တရားသူကြီး ဦးမောင်မောင်ခင်က ၎င်းအား  ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နှင့် ဦးဝင်းမြင့်တို့နှင့်အတူ  ထောင်ဒဏ် သုံးနှစ်ချသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.mizzimaburmese.com/article/114567|title=နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နှင့် သမ္မတ ဦးဝင်းမြင့်တို့ကို ထောင်ဒဏ် ၃ နှစ်စီ ထပ်မံချမှတ်|work=Mizzima News|access-date=၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |date=၂ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂}}&lt;/ref&gt; အမှုအယူခံများလည်း ပယ်ချခံရသည်။ &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/nld-members-court-11162022054033.html|title=NLD အစိုးရအဖွဲ့ဝင်တွေရဲ့ အယူခံ ပြည်ထောင်စု တရားလွှတ်တော်ချုပ် ပယ်ချ|work=RFA|access-date=၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |date=၁၆ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၂}}&lt;/ref&gt;

၂၀၂၂ ဒီဇင်ဘာ ၁၃ရက်တွင်  ဦးမင်းသူသည် ဦးဝင်းမြင့်၊ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် တို့စွပ်စွဲခံရသည့် ရဟတ်ယာဉ်ဝယ်ယူ၊ငှားရမ်းသည့် အမှုကိစ္စအပေါ် စွပ်စွဲခံရသူများဘက်က သက်သေထွက်ချက်ပေးသည်။ &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://burmese.dvb.no/archives/568678|title=ရဟတ်ယာဉ်အမှုအတွက်သက်သေ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဦးမင်းသူကို စစ်ဆေး|work=DVB|access-date=၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃|date=၁၃ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၂|archive-date=14 December 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221214023832/https://burmese.dvb.no/archives/568678}}&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံ ဝန်ကြီးများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ ဝန်ကြီးများ]]
[[Category:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:စစ်တက္ကသိုလ် ကျောင်းဆင်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:၁၉၅၆ မွေးဖွားသူများ]]</text>
      <sha1>7o1ivs7afhmzzgo6j8dgohb3pk14ke5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>221427</id>
    <revision>
      <id>1046804</id>
      <parentid>1039318</parentid>
      <timestamp>2026-08-06T16:48:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 2 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1046804</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="41888" sha1="q65nitodele45srp3xts11c14ktk26u" xml:space="preserve">{{Infobox organization
| name = မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ
| logo = 
| logo_size = 
| caption = 
| motto = 
| type = [[အလှမယ်ပြိုင်ပွဲ]]
| headquarters = ရန်ကုန်
| location = မြန်မာ
| formation = 
}}

'''မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ''' ({{lang-en|Miss Universe Myanmar}}) သည် [[မယ်စကြဝဠာ]]ပြိုင်ပွဲကြီး သို့ မြန်မာနိုင်ငံကိုယ်စားပြုအဖြစ် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ရန် [[မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ ၂၀၁၃|၂၀၁၃ ခုနှစ်]]မှ စတင်ကျင်းပခဲ့သော မြန်မာနိုင်ငံ[[အလှမယ်ပြိုင်ပွဲ]]ကြီး ဖြစ်သည်။ လက်ရှိ မယ်စကြဝဠာမြန်မာအဖွဲ့အစည်းကြီး၏ တာဝန်ခံအမျိုးသားဒါရိုက်တာမှာ အံထူးလွင် (ခ) ဦးစိုးမင်းထွင်း ဖြစ်သည်။

လက်ရှိအနိုင်ရရှိထားသူမှာ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇွန် ၁၈ ရက်နေ့တွင် [[ရန်ကုန်မြို့]]၊ Myanmar Expo (Fortune Plaza) ၌ ကျင်းပခဲ့သော ၂၀၂၆ ခုနှစ်မယ်စကြဝဠာမြန်မာတွင် အနိုင်ရရှိခဲ့သော ဘားအံကိုယ်စားပြုအလှမယ် မေဂရေ့စ်ပယ်ရီ (May Grace Perry) ဖြစ်သည်။ 

== သမိုင်း ==
{{main|မယ်ဗမာ ပြိုင်ပွဲ}}
[[မယ်စကြဝဠာ]]ပြိုင်ပွဲကြီးကို မြန်မာ့ကိုယ်စားပြု အဖြစ် ၁၉၅၉ ၌ မယ်ဗမာသန်းသန်းအေး မှ စတင်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် မယ်ဗမာ (ခေါ်) မြန်မာနိုင်ငံ အလေးမနှင့် ကာယဗလအဖွဲ့ချုပ်မှ ၁၉၆၀ ၌ မြင့်မြင့်မေ၊ ၁၉၆၁ ၌ ခင်မြင့်မြင့် စသည်ဖြင့် အသီးသီးစေလွှတ်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။ ၁၉၆၂ နောက်ပိုင်းတွင် မယ်ဗမာပြိုင်ပွဲ များကို [[မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှု]] နှင့်မကိုက်ညီသောကြောင့်ဟုဆိုကာ ပိတ်သိမ်းလိုက်သည်။ ထိုကြောင့် ၁၉၆၂ မှစတင်၍ [[မယ်စကြဝဠာ]]ပြိုင်ပွဲကြီး သို့သွားရောက်ယှဉ်ပြိုင်နိုင်ခြင်း မရှိတော့ချေ။

၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် မယ်စကြဝဠာမြန်မာ ရွေးချယ်ရေးတာဝန်ခံ ဒေါ်စိုးယု‌‌ဝေက [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]၊ [[နယူးယောက်]]၌ ရှိသော[[မယ်စကြဝဠာ]]ရုံးချုပ်သို့ရောက်ရှိခဲ့ပြီး [[မယ်စကြဝဠာ]]၂၀၁၂ Olivia Culpo [[မယ်စကြဝဠာ]]အဖွဲ့အစည်း၏တာဝန်ရှိသူများနှင့် တွေ့ဆုံခဲ့သည်။ ထို့နောက် [[မယ်စကြဝဠာ]]အဖွဲ့အစည်း၏ တိုက်တွန်းမှု‌ကြောင့် နှစ်၅၀ကျော်အတွင်း ကျင်းပနိုင်ခြင်းမရှိသော မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ ‌ရွေးချယ်ခြင်းကို [[မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ ၂၀၁၃|၂၀၁၃]]ခုနှစ်၌ တဖန်ပြန်လည်ကျင်းပခဲ့သည်။

၂၀၂၅ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ National Director BOD အစည်းအဝေးအရ ဦးထူးအံ့လွင်(စိုးမင်းထွန်း) မှ ဆက်လက်၍ Miss Universe Myanmar 2026 ၏ လုပ်ပိုင်ခွင့်နှင့်လုပ်ငန်းလိုင်စင်ကြီးကို ဆက်လက် တာဝန်ယူသွားမည်ဖြစ်သည်။ ၇၄ ကြိမ်မြောက်မယ်စကြဝဠာနိုင်ငံတကာယှဉ်ပြိုင်ပွဲကြီးကို သွားရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့တဲ့ မြန်မာကိုယ်စားပြုအလှမယ် မြတ်ရတနာစိုးသည် Top (30) သို့ဝင်ရောက်နိုင်ခြင်းမရှိခဲ့ပေ။

== ပြိုင်ပွဲဝင် ရွေးချယ်ခြင်း ==
{{Main|မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ မြို့နယ်ပြိုင်ပွဲ}}
မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ ကို မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့အသီးသီးမှ ကိုယ်စားပြုများ ဝင်ရောက်ယှဉ်ကြသည်။ ယင်းတို့ အနက်မှ မြို့နယ်ကိုယ်စားပြု ရွေးချယ်သော (City Miss) ပြိုင်ပွဲများကိုလည်း မြို့နယ် အသီးသီး ကျင်းပခဲ့ရာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
{{col-begin|width=auto}}
{{col-5}} 
*မယ်စကြဝဠာ ပဲခူး
{{col-5}}
*[[မယ်စကြဝဠာ ဗန်းမော်]]
{{col-5}}
*မယ်စကြဝဠာ ထားဝယ်
{{col-5}}
*[[မယ်စကြဝဠာ မန္တလေး]]
{{col-5}}
*မယ်စကြဝဠာ မြစ်ကြီးနား
{{col-end}}

== ပြိုင်ပွဲ ==
အောက်ဖော်ပြပါဇယား ၂၀၁၃ခုနှစ်မှ စတင်ကျင်းပခဲ့သော မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ ပြိုင်ပွဲများဖြစ်သည်။
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size: 89%; text-align:center&quot;
!ခုနှစ်||အကြိမ်ရေ||နေ့ရက်||ပြိုင်ပွဲ ကျင်းပသည့်နေရာ||မြို့||ပြိုင်ပွဲဝင်
|-
| [[မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ ၂၀၁၃|၂၀၁၃]]
| ၁ကြိမ်
| ၃ အောက်တိုဘာ 
| rowspan=&quot;2&quot; | [[အမျိုးသားဇာတ်ရုံ (ရန်ကုန်)]]
| rowspan=&quot;8&quot;|{{flagicon|Yangon Region}} [[ရန်ကုန်]]
| ၂၀
|-
| [[မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ ၂၀၁၄|၂၀၁၄]]
| ၂ကြိမ်
| ၂၆ ဇူလိုင် 
| ၂၀
|-
| [[မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ ၂၀၁၅ နှင့် ၂၀၁၆|၂၀၁၅]]
| ၃ကြိမ်
| rowspan=&quot;2&quot; | ၂၆ ဇူလိုင် ၂၀၁၅
| rowspan=&quot;2&quot; | Gandamar Grand Ballroom
| rowspan=&quot;2&quot; |၂၀
|-
| [[မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ ၂၀၁၅နှင့် ၂၀၁၆|၂၀၁၆]]
| ၄ကြိမ်
|-
| [[မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ ၂၀၁၇|၂၀၁၇]]
| ၅ကြိမ်
| ၆ အောက်တိုဘာ ၂၀၁၆
| နိုဗိုတယ်ဟိုတယ်၊ [[ရန်ကုန်]]
| ၂၀
|-
| [[မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ ၂၀၁၈|၂၀၁၈]]
| ၆ကြိမ်
| ၃၀ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၇
| Gandamar Grand Ballroom, Gandamar Wholesale
| ၃၀
|-
| [[မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ ၂၀၁၉|၂၀၁၉]]
| ၇ကြိမ်
| ၃၁ မေ
| rowspan=&quot;2&quot; | နိုဗိုတယ်ဟိုတယ်မက်စ်၊ [[ရန်ကုန်]]
| ၂၆
|-
| [[မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ ၂၀၂၀|၂၀၂၀]]
| ၈ကြိမ်
| ၃၀ ဒီဇင်ဘာ
| ၃၆
|-
| ၂၀၂၁ || colspan=&quot;5&quot; align=&quot;center&quot; | ''ပြိုင်ပွဲကျင်းပခြင်းမရှိ''
|-
| [[မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ ၂၀၂၂|၂၀၂၂]]
| ၉ ကြိမ်
| ၁ အောက်တိုဘာ
| ဂရမ်းဘောရွန်း၊ နိုဗိုတယ်ဟိုတယ်၊ [[ရန်ကုန်]]
| rowspan=&quot;5&quot; |{{flagicon|Yangon Region}} [[ရန်ကုန်]]
| ၁၄
|-
| [[မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ ၂၀၂၃|၂၀၂၃]]
| ၁၀ ကြိမ်
| ၁၄ စက်တင်ဘာ
| နိုဗိုတယ်ဟိုတယ်မက်စ်၊ [[ရန်ကုန်]]
| ၃၂
|-
| [[မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ ၂၀၂၄|၂၀၂၄]]
| ၁၁ ကြိမ်
| ၇ ဇွန်
| ရန်ကုန် ကွန်ဗင်းရှင်းစင်တာ (YCC)၊ [[ရန်ကုန်]]
| ၅၂
|-
|၂၀၂၅
|၁၂ ကြိမ်
|၁၇ ဇွန်
|Myanmar Expo (Fortune Plaza၊ ရန်ကုန်
|၃၅
|-
|၂၀၂၆
|၁၃ ကြိမ်
|၁၇ ဇွန်
|Hexagon Complex, [[တာမွေမြို့နယ်]]၊ ရန်ကုန်
|၃၈
|-
|}

==အနိုင်ရရှိသူများ==
{{Main|မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ ဆုရရှိသူများ စာရင်း}}
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size: 85%;&quot;style=&quot;text-align:center;&quot;
! rowspan=&quot;2&quot; width=&quot;1%&quot; | ခုနှစ်
! rowspan=&quot;2&quot;  width=&quot;200&quot; | မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ
! colspan=&quot;5&quot;  width=&quot;800&quot;| Runners-up
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
!width=&quot;200&quot; |First
!width=&quot;200&quot; |Second
!width=&quot;200&quot; |Third
!width=&quot;200&quot; |Fourth
!width=&quot;200&quot; |Fifth
|-
|၂၀၂၆
|မေဂရေ့စ် ပယ်ရီ
{{Flagicon|Kayin State}} [[ဘားအံမြို့|ဘားအံ]]
|ဟန်သိမ့်သိမ့်အောင် 
{{flagicon|Bago Region}} [[ပဲခူး]]
|ကျော်ကျော်အိန္ဒြာ
{{flagicon|Yangon Region}} ရန်ကုန် (အနောက်)
|{{n/a| ''ဆုချီးမြင့်ခြင်းမရှိ''}}
|{{n/a| ''ဆုချီးမြင့်ခြင်းမရှိ''}}
|{{n/a| ''ဆုချီးမြင့်ခြင်းမရှိ''}}
|-
|၂၀၂၅
|မြတ်ရတနာစိုး&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/ne-2562804/|title=၂၀၂၅ ခုနှစ် မယ်စကြဝဠာမြန်မာ သရဖူကို မြတ်ရတနာစိုး ဆွတ်ခူးရရှိ|publisher=Xinhua Myanmar|accessdate=26 August 2025|archive-date=19 August 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250819043748/https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/ne-2562804/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
{{Flagicon|Mandalay Region}} [[ပြင်ဦးလွင်မြို့|ပြင်ဦးလွင်]]
|နန်းအဉ္ဇလီ 
{{flagicon|Chin State}} [[ဟားခါးမြို့|ဟားခါး]]
|ခိုင်ဆွေဇင်သင်း
{{Flagicon|Rakhine State}} [[စစ်တွေမြို့|စစ်တွေ]]
|ဇူလှိုင်ဝင့်ထည်
{{Flagicon|Mandalay Region}} [[မိတ္ထီလာမြို့|မိတ္ထီလာ]]
|မျိုးကိုကိုစန်း
{{Flagicon|Mandalay Region}} [[မိုးကုတ်မြို့|မိုးကုတ်]]
|Mary Ja Doi Awng 
{{Flagicon|Kachin State}} [[မြစ်ကြီးနားမြို့|မြစ်ကြီးနား]]
|- 
| ၂၀၂၄
| သက်စံအန်ဒါစံ&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/nm-246721/|title=Miss Universe Myanmar 2024 Winner ဆုကို ရန်ကုန်မြောက်ပိုင်းကိုယ်စားပြု အလှမယ် သက်စံအန်ဒါဆန် ရရှိ|publisher=ဆင်ဟွားသတင်း|accessdate=26 August 2025|archive-date=9 November 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20251109020001/https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/nm-246721/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;{{flagicon|Yangon Region}} ရန်ကုန် (မြောက်)
|ချယ်ရီမိုး 
{{Flagicon|Mandalay Region}} [[မိတ္ထီလာမြို့|မိတ္ထီလာ]]
|ဟန်လေး 
{{flagicon|Shan State}} [[မူဆယ်မြို့|မူဆယ်]]
|အိမ့်မြတ်ချယ် 
{{flagicon|Mon State}} [[မော်လမြိုင်မြို့|မော်လမြိုင်]]
|သော်တာစန်း&lt;br&gt;{{flagicon|Bago Region}} [[တောင်ငူမြို့|တောင်ငူ]]
|Mary Htoi Ra
{{Flagicon|Kachin State}} [[မြစ်ကြီးနားမြို့|မြစ်ကြီးနား]]
|-
| [[မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ ၂၀၂၃|၂၀၂၃]]
| [[အမရာဘို]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/nm-23090140023/|title=၂၀၂၃ ခုနှစ် မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ (Miss Universe Myanmar 2023 ) သရဖူအား အလှမယ်  အမရာဘို   ဆွတ်ခူးရရှိ|publisher=ဆင်ဟွားသတင်းဌာန|accessdate=26 August 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;br&gt;{{flagicon|Shan State}} [[ကျိုင်းတုံ]]
| ဒီး&lt;br&gt;{{flagicon|Mon State}} [[မော်လမြိုင်]]
| ခေမား&lt;br&gt;{{flagicon|Kachin State}} [[ဗန်းမော်]]
| နန်းနန္ဒာလင်း&lt;br&gt;{{flagicon|Shan State}} [[တာချီလိတ်]]
| နိုနိုမေ&lt;br&gt;{{flagicon|Ayeyarwady Region}} [[ပုသိမ်]]
| သင်းစန္ဒာပြည့်သီဟအောင်&lt;br&gt;{{flagicon|Mandalay Region|2010}} [[ပြင်ဦးလွင်]]
|- 
| [[မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ ၂၀၂၂|၂၀၂၂]]
| [[ဇာလီမိုး]]&lt;br /&gt;{{Flagicon|Kachin State}} [[ဗန်းမော်]]
| ယမုံ&lt;br /&gt;{{flagicon|Yangon Region}} [[ရန်ကုန်]]
| သင်ဇာမင်းထက်&lt;br /&gt;{{flagicon|Sagaing Region}} [[ရွှေဘို]]
| Kendra (ပိုးမြတ်ဟေသာ) &lt;br /&gt;{{flagicon|Yangon Region}} [[ရန်ကုန်]]
| ကေဇင်ခန့်&lt;br /&gt;{{flagicon|Yangon Region}} [[ရန်ကုန်]]
| {{n/a|ဆုချီးမြင့်ခြင်းမရှိ}}
|-
| ၂၀၂၁ || colspan=&quot;6&quot; align=&quot;center&quot; {{n/a|''ပြိုင်ပွဲ ကျင်းပနိုင်ခြင်းမရှိ''}}
|-
| [[မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ ၂၀၂၀|၂၀၂၀]]
| [[သူဇာဝင့်လွင်]]&lt;br&gt;{{flagicon|Chin State}} [[ဟားခါး]]
| [[ဟန်လေး]]&lt;br/&gt;{{flagicon|Kayin State}} [[မြဝတီ]]
| မေသဇင်ဦး&lt;br/&gt;{{flagicon|Kachin State}} [[မြစ်ကြီးနား]]
| ရေချယ်&lt;br/&gt;{{flagicon|Yangon Region|2010}} [[ရန်ကုန်တောင်ပိုင်းခရိုင်|ရန်ကုန် (တောင်)]]
| မြစန်းသီတာ&lt;br/&gt;[[File:Flag of Ayeyarwady Region (2010–2021).svg|border|23px]] [[ပုသိမ်]]
| နော်ခရစ္စတင်း &lt;br/&gt;{{flagicon|Kachin State}} [[ဗန်းမော်]]
|-
| [[မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ ၂၀၁၉|၂၀၁၉]]
| [[ဆွေဇင်ထက်]]&lt;br&gt;{{flagicon|Kayin State}} [[ဘားအံ]]
| မွှေးသက်&lt;br/&gt;{{flagicon image|Flag of Tanintharyi Region (2010-current).svg}} [[မြိတ်]]
| ထက်သီရိဇော်&lt;br/&gt; {{flagicon|Mandalay Region|2010}} [[မန္တလေး]]
| ထွန်းပလဲရတနာ&lt;br/&gt;{{flagicon|Magway Region|old}} [[မင်းဘူး]]
| လင်းထက်ထက်ကျော်&lt;br/&gt;{{flagicon|Kachin State}} [[မြစ်ကြီးနား]]
| စုစုဆန္ဒီ&lt;br/&gt;[[File:Flag of Ayeyarwady Region (2010–2021).svg|border|23px]] [[ပုသိမ်]]
|-
| [[မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ ၂၀၁၈|၂၀၁၈]]
| [[နှင်းသွေးယုအောင်]]&lt;br&gt;{{flagicon|Bago Region}} [[ပဲခူး]]
| ဆုမြတ်ဖူး&lt;br/&gt;{{flagicon image|flag of Naypyidaw Union Territory.png}} [[နေပြည်တော်]]
| နန်းမွေ့ဖောင်လုံ&lt;br/&gt;{{flagicon|Shan State}} [[တာချီလိတ်]]
| မြင့်မိုလ်မေ&lt;br/&gt;{{flagicon|Kayin State}} [[ဘားအံ]]
| ရိုစလင်းဆိုင်းနုနုပန်&lt;br/&gt;{{flagicon|Kachin State}} [[မြစ်ကြီးနား]]
| {{n/a| ဆုချီးမြင့်ခြင်းမရှိ}}
|-
| [[မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ ၂၀၁၇|၂၀၁၇]]
| [[ဇွန်သံစဉ်]] &lt;br&gt;{{flagicon|Yangon Region|2010}} [[ရန်ကုန်]]
| [[ရွှေအိမ်စည် (မော်ဒယ်)|ရွှေအိမ်စည်]]''&lt;small&gt;(ရုပ်သိမ်းခြင်း)&lt;/small&gt;''&lt;br/&gt;{{flagicon|Yangon Region|2010}} [[ရန်ကုန်]]
| ဂျာဒင်ကိုင်&lt;br/&gt;{{flagicon image|Flag of Kachin State.svg}} [[မြစ်ကြီးနား]]
| ထွန်းဝတီ&lt;br/&gt;{{flagicon|Shan State}} [[လားရှိုးမြို့|လားရှိး]]
| ခင်လပြည့်ဇော်&lt;br/&gt;{{flagicon|Yangon Region|2010}} [[ရန်ကုန်]]
| {{n/a| ဆုချီးမြင့်ခြင်းမရှိ}}
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | [[မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ ၂၀၁၅ နှင့် ၂၀၁၆|၂၀၁၅-၂၀၁၆]]
| [[ထက်ထက်ထွန်း]]&lt;br&gt;{{flagicon|Yangon Region|2010}} [[ရန်ကုန်]]
| rowspan=&quot;2&quot; |ဟန်လေး&lt;br/&gt;{{flagicon|Mandalay Region|2010}} [[မန္တလေး]]
| rowspan=&quot;2&quot; |ချိုချိုထွန်း&lt;br/&gt;{{flagicon|Rakhine State}} [[စစ်တွေ]]
| rowspan=&quot;2&quot; |အိဖြိုးသွယ်&lt;br/&gt;{{flagicon|Mon State|old}} [[မော်လမြိုင်]]
| {{n/a|ဆုချီးမြင့်ခြင်းမရှိ}}
| {{n/a| ဆုချီးမြင့်ခြင်းမရှိ}}
|-
| [[မေဘရဏီသော်]]&lt;br&gt;{{flagicon|Yangon Region|2010}} [[ ရန်ကုန်]]
| {{n/a| ဆုချီးမြင့်ခြင်းမရှိ}}
| {{n/a| ဆုချီးမြင့်ခြင်းမရှိ}}
|-
| [[မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ ၂၀၁၄|၂၀၁၄]]
|[[သျှားထွဋ်အိန္ဒြာ]]&lt;br&gt;{{flagicon|Yangon Region|2010}} [[ရန်ကုန်]]
| ယွန်းမီမီကျော်&lt;br/&gt;{{flagicon|Mandalay Region|2010}} [[မန္တလေးမြို့|မန္တလေး]]
| ရွှေစင်ကိုကို&lt;br/&gt;{{flagicon|Mon State|old}} [[မော်လမြိုင်မြို့|မော်လမြိုင်]]
| {{n/a| ဆုချီးမြင့်ခြင်းမရှိ}}
| {{n/a| ဆုချီးမြင့်ခြင်းမရှိ}}
| {{n/a| ဆုချီးမြင့်ခြင်းမရှိ}}
|-
| [[မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ ၂၀၁၃|၂၀၁၃]]
| [[မိုးစက်ဝိုင်]]&lt;br&gt;{{flagicon|Yangon Region|2010}} [[ရန်ကုန်]]
| [[အေးချမ်းမိုး]]&lt;br/&gt;{{flagicon|Yangon Region|2010}} [[ရန်ကုန်]]
| မြတ်နှင်းဖြူ&lt;br/&gt;{{flagicon|Yangon Region|2010}} [[ရန်ကုန်]]
| နှင်းယမုံဦး&lt;br/&gt;{{flagicon image|Flag of Tanintharyi Region (2010-current).svg}}  [[ကော့သောင်းမြို့|ကော့သောင်း]]
| မေချစ်ပုံ&lt;br/&gt;{{flagicon|Yangon Region|2010}} [[ရန်ကုန်]]
| {{n/a| ဆုချီးမြင့်ခြင်းမရှိ}}
|-
|}

=== မြို့အလိုက် ဆုရရှိမှု ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size: 87%;&quot;
! width=&quot;150&quot; |Hometown
! width=&quot;50&quot; |Titles
! width=&quot;200&quot; |Winning Years
|-
|{{flagicon|Yangon Region}} [[ရန်ကုန်]]
| style=&quot;text-align:center;&quot; |5
|2013, 2014, 2015, 2016, 2017
|-
|{{flagicon|Kayin State}} [[ဘားအံ]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; |2
|2019, 2026
|-
|{{Flagicon|Mandalay Region}} [[ပြင်ဦးလွင်မြို့|ပြင်ဦးလွင်]]
| rowspan=&quot;6&quot; style=&quot;text-align:center;&quot; |1
|2025
|-
|{{flagicon|Yangon Region}} ရန်ကုန် (မြောက်)
|2024
|-
|{{flagicon|Shan State}} [[ကျိုင်းတုံ]]
|2023
|-
|{{Flagicon|Kachin State}} [[ဗန်းမော်]]
|2022
|-
|{{flagicon|Chin State}} [[ဟားခါးမြို့|ဟားခါး]]
|2020
|-
|{{flagicon|Bago Region}} [[ပဲခူး]]
|2018
|}

== နိုင်ငံတကာပြိုင်ပွဲ==
===လက်ရှိယှဉ်ပြိုင်နေသည့် ပြိုင်ပွဲများ===
{{plainlist|
* {{Color box|gold|border=black}} : အနိုင်ရသူအဖြစ် ကြေညာခံရ
* {{Color box|#FFFF66|border=black}} : ဒုတိယ သို့မဟုတ် ထိပ်ဆုံး ၅-၆ ဦး အဖြစ် ပြီးဆုံး
* {{Color box|#FFFF99|border=black}} : ဗိုလ်လုပွဲ သို့ အကြိုဗိုလ်လုပွဲ အဖြစ် ပြီးဆုံး
* {{Color box|#FADADD|border=black}} : အထူးဆုရရှိသူအဖြစ် ပြီးဆုံး
}}
====မယ်စကြဝဠာ====
*'''''မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ''' ၌ အနိုင်ရရှိသူသည် '''[[မယ်စကြဝဠာ]]''' ပြိုင်ပွဲသို့ မြန်မာကိုယ်စားပြု အဖြစ် သွားရောက် ယှဉ်ပြိုင်ရမည်။ အကယ်၍ အနိုင်ရရှိသူသည် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်နိုင်ခြင်းမရှိပါက '''1st Runner-Up (ဒုတိယနေရာ)''' ရရှိသူသည် အနိုင်ရရှိသူ ကိုယ်စား ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ရမည်။''
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size: 90%; text-align:center&quot;
!width=&quot;60&quot; style=&quot;background-color:#787878;color:#FFFFFF;&quot;|ခုနှစ်
!width=&quot;170&quot; style=&quot;background-color:#787878;color:#FFFFFF;&quot;|မြို့/ခရိုင်
!width=&quot;150&quot; style=&quot;background-color:#787878;color:#FFFFFF;&quot;|ကိုယ်စားပြုသူ၏ အမည်
!width=&quot;320&quot; style=&quot;background-color:#787878;color:#FFFFFF;&quot;|ခေါင်းစဉ်
!width=&quot;260&quot; style=&quot;background-color:#787878;color:#FFFFFF;&quot;|နေရာရှိမှု
!width=&quot;210&quot; style=&quot;background-color:#787878;color:#FFFFFF;&quot;|အထူးဆုများ
|-
| ၂၀၂၄
| colspan=5 {{TBA}}
|-
| ၂၀၂၃
| align=left |{{flagicon|Shan State}} [[ကျိုင်းတုံ]]
| [[အမရာဘို]]
| [[မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ ၂၀၂၃]]
| 
|
|-
| ၂၀၂၂
| align=left |{{Flagicon|Kachin State}} [[ဗန်းမော်]]
| [[ဇာလီမိုး]]
| [[မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ ၂၀၂၂]]
| 
| 
|-
| ၂၀၂၁
| colspan=&quot;5&quot; {{n/a|ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခြင်းမရှိပါ}}
|- style=&quot;background-color:#FFFF99;&quot;
| ၂၀၂၀
| align=left |{{flagicon|Chin State}} [[ဟားခါးမြို့|ဟားခါး]]
| [[သူဇာဝင့်လွင်]]
| [[မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ ၂၀၂၀]]
| '''ဆန်ကာတင် ၂၁ဦး'''
| style=&quot;background:;&quot; | {{collapsible list|
| title = အထူးဆု ၁ဆု
| titlestyle = background:transparent;text-align:center;font-weight:normal;font-size: 105%
|
*'''အကောင်းဆုံး အမျိုးသားဝတ်စုံဆု'''}}
|-
| ၂၀၁၉
| align=left |{{flagicon|Kayin State}} [[ဘားအံ]]
| [[ဆွေဇင်ထက်]]
| [[မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ ၂၀၁၉]]
|
|
|-
| ၂၀၁၈
| align=left |{{flagicon|Bago Region|2010}} [[ပဲခူး]]
| [[နှင်းသွေးယုအောင်]]
| မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ ၂၀၁၈
| 
|
|-
| ၂၀၁၇
| align=left |{{flagicon|Yangon Region|2010}} [[ရန်ကုန်]]
| [[ဇွန်သံစဉ်]] 
| မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ ၂၀၁၇
| 
|
|- style=&quot;background-color:#FADADD; &quot;
| ၂၀၁၆
| align=left |{{flagicon|Yangon Region|2010}} [[ရန်ကုန်]]
| [[ထက်ထက်ထွန်း]] 
| မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ ၂၀၁၆
| 
| style=&quot;background:;&quot; | {{collapsible list|
| title = အထူးဆု ၁ဆု
| titlestyle = background:transparent;text-align:center;font-weight:normal;font-size: 105%
|
*'''အကောင်းဆုံး အမျိုးသားဝတ်စုံဆု'''}}
|-
| ၂၀၁၅
| align=left |{{flagicon|Yangon Region|2010}} [[ရန်ကုန်]]
| မေဘရဏီသော်
| မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ ၂၀၁၅
| 
|
|-
| ၂၀၁၄
| align=left |{{flagicon|Yangon Region|2010}} [[ရန်ကုန်]]
| သျှားထွဋ်အိန္ဒြာ
|  [[မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ ၂၀၁၄]]
| 
|
|-
| ၂၀၁၃
| align=left |{{flagicon|Yangon Region|2010}} [[ရန်ကုန်]]
| [[မိုးစက်ဝိုင်]]
| [[မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ ၂၀၁၃]]
|
|
|-
|}

;မယ်ဗမာ
ယခင်က [[မယ်စကြဝဠာ]] ပြိုင်ပွဲသို့ မြန်မာကိုယ်စားပြု အဖြစ် သွားရောက် ယှဉ်ပြိုင်ရန် [[မယ်ဗမာ ပြိုင်ပွဲ]] မှကိုယ်စားပြုရွေးချယ်ခဲ့သည်။
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size: 90%; text-align:center&quot;
!width=&quot;60&quot; style=&quot;background-color:#787878;color:#FFFFFF;&quot;|ခုနှစ်
!width=&quot;170&quot; style=&quot;background-color:#787878;color:#FFFFFF;&quot;|မြို့/ခရိုင်
!width=&quot;150&quot; style=&quot;background-color:#787878;color:#FFFFFF;&quot;|ကိုယ်စားပြုသူ၏ အမည်
!width=&quot;320&quot; style=&quot;background-color:#787878;color:#FFFFFF;&quot;|ခေါင်းစဉ်
!width=&quot;260&quot; style=&quot;background-color:#787878;color:#FFFFFF;&quot;|နေရာရှိမှု
!width=&quot;210&quot; style=&quot;background-color:#787878;color:#FFFFFF;&quot;|အထူးဆုများ
|-
| ၁၉၆၁
| align=left |{{flagicon|Bago Region|1974}} [[ဒိုက်ဦးမြို့|ဒိုက်ဦး]]
| [[ခင်မြင့်မြင့်]]
| မယ်ဗမာ ၁၉၆၁
| 
|
|- style=&quot;background-color:#FADADD; &quot;
| ၁၉၆၀
| align=left |{{flagicon|Yangon Region|1974}} [[ရန်ကုန်]]
| မြင့်မြင့်မေ
| မယ်ဗမာ ၁၉၆၀
| 
| style=&quot;background:;&quot; | {{collapsible list|
| title = အထူးဆု ၁ဆု
| titlestyle = background:transparent;text-align:center;font-weight:normal;font-size: 105%
|
*'''Miss Congeniality'''}}
|-
| ၁၉၅၉
| align=left |{{flagicon|Yangon Region|1974}} [[ရန်ကုန်]]
| သန်းသန်းအေး
| မယ်ဗမာ ၁၉၅၉
| 
|
|- 
| ၁၉၅၈
| align=left |{{flagicon|Yangon Region|1974}} [[ရန်ကုန်]]
| [[နော်လွီဇာ ဘင်ဆင်]]
| မယ်ဗမာ ၁၉၅၈
| colspan=&quot;2&quot; {{N/a|ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခြင်းမရှိ}}
|-
|}

====Miss Charm====
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size: 90%; text-align:center&quot;
!width=&quot;60&quot; style=&quot;background-color:#787878;color:#FFFFFF;&quot;|ခုနှစ်
!width=&quot;170&quot; style=&quot;background-color:#787878;color:#FFFFFF;&quot;|မြို့/ခရိုင်
!width=&quot;150&quot; style=&quot;background-color:#787878;color:#FFFFFF;&quot;|ကိုယ်စားပြုသူ၏ အမည်
!width=&quot;320&quot; style=&quot;background-color:#787878;color:#FFFFFF;&quot;|ခေါင်းစဉ်
!width=&quot;260&quot; style=&quot;background-color:#787878;color:#FFFFFF;&quot;|နေရာရှိမှု
!width=&quot;210&quot; style=&quot;background-color:#787878;color:#FFFFFF;&quot;|အထူးဆုများ
|-
| ၂၀၂၄
| colspan=5 {{TBA}}
|-
| ၂၀၂၃
| align=left |{{flagicon|Kachin State}} [[မြစ်ကြီးနား]]
| မေသဇင်ဦး
| မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ ၂၀၂၀ &lt;br/&gt; (2nd Runner-up) 
| 
| 
|}

====Face of Beauty International====
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size: 90%; text-align:center&quot;
!width=&quot;60&quot; style=&quot;background-color:#787878;color:#FFFFFF;&quot;|ခုနှစ်
!width=&quot;170&quot; style=&quot;background-color:#787878;color:#FFFFFF;&quot;|မြို့/ခရိုင်
!width=&quot;150&quot; style=&quot;background-color:#787878;color:#FFFFFF;&quot;|ကိုယ်စားပြုသူ၏ အမည်
!width=&quot;320&quot; style=&quot;background-color:#787878;color:#FFFFFF;&quot;|ခေါင်းစဉ်
!width=&quot;260&quot; style=&quot;background-color:#787878;color:#FFFFFF;&quot;|နေရာရှိမှု
!width=&quot;210&quot; style=&quot;background-color:#787878;color:#FFFFFF;&quot;|အထူးဆုများ
|-
| ၂၀၂၄
| colspan=5 {{TBA}}
|-style=&quot;background-color:gold; font-weight: bold &quot;
| ၂၀၂၃
| align=left |{{flagicon|Yangon Region}} [[ရန်ကုန်]]
| Kendra
| မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ ၂၀၂၂ &lt;br/&gt; (3rd Runner-up) 
| Teen Face of Beauty International 2023
| style=&quot;background:;&quot; | {{collapsible list|
| title = အထူးဆု ၁ဆု
| titlestyle = background:transparent;text-align:center;font-weight:normal;font-size: 105%
|
*'''အကောင်းဆုံး အမျိုးသားဝတ်စုံဆု'''}}
|-
| ၂၀၂၀-၂၂ || colspan=&quot;5&quot; align=&quot;center&quot; {{n/a|ပြိုင်ပွဲပြုလုပ်ခြင်းမရှိ}}
|- style=&quot;background-color:#FFFF99; &quot;
| ၂၀၁၉
| align=left |{{flagicon|Magway Region}} [[မင်းဘူး]]
| ထွန်းပုလဲရတနာ
| မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ ၂၀၁၉ &lt;br/&gt; (3rd Runner-up) 
| ဆန်ကာတင် ၂၀ဦး
| style=&quot;background:;&quot; | {{collapsible list|
| title = အထူးဆု ၁ဆု
| titlestyle = background:transparent;text-align:center;font-weight:normal;font-size: 105%
|
* '''Misosologist's Choice Award''' }}
|- style=&quot;background-color:gold; font-weight: bold &quot;
| ၂၀၁၈
| align=left |{{flagicon|Kayin State}} [[ဘားအံ]]
| မြင့်မိုလ်မေ
| မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ ၂၀၁၈ &lt;br/&gt; (3rd Runner-up) 
| '''Face of Beauty International 2018'''
| style=&quot;background:;&quot; | {{collapsible list|
| title = အထူးဆု ၂ဆု
| titlestyle = background:transparent;text-align:center;font-weight:normal;font-size: 105%
|
* '''People's Choice award'''
* 2nd runner-up – Best National Costume }}
|-
|}

===ယခင်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည့် ပြိုင်ပွဲများ===
{{plainlist|
* {{Color box|gold|border=black}} : အနိုင်ရသူအဖြစ် ကြေညာခံရ
* {{Color box|#FFFF66|border=black}} : ဒုတိယ သို့မဟုတ် ထိပ်ဆုံး ၅-၆ ဦး အဖြစ် ပြီးဆုံး
* {{Color box|#FFFF99|border=black}} : ဗိုလ်လုပွဲ သို့ အကြိုဗိုလ်လုပွဲ အဖြစ် ပြီးဆုံး
* {{Color box|#FADADD|border=black}} : အထူးဆုရရှိသူအဖြစ် ပြီးဆုံး
}}
====Miss Grand International====
{{Main|Miss Grand Myanmar}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size: 90%; text-align:center&quot;
!width=&quot;60&quot; style=&quot;background-color:#787878;color:#FFFFFF;&quot;|ခုနှစ်
!width=&quot;170&quot; style=&quot;background-color:#787878;color:#FFFFFF;&quot;|မြို့/ခရိုင်
!width=&quot;150&quot; style=&quot;background-color:#787878;color:#FFFFFF;&quot;|ကိုယ်စားပြုသူ၏ အမည်
!width=&quot;320&quot; style=&quot;background-color:#787878;color:#FFFFFF;&quot;|ခေါင်းစဉ်
!width=&quot;260&quot; style=&quot;background-color:#787878;color:#FFFFFF;&quot;|နေရာရှိမှု
!width=&quot;210&quot; style=&quot;background-color:#787878;color:#FFFFFF;&quot;|အထူးဆုများ
|- style=&quot;background-color:#FFFF99; &quot;
| ၂၀၂၀
| align=left |{{flagicon|Kayin State}} [[မြဝတီမြို့|မြ၀တီ]]
| [[ဟန်လေး]]
| မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ ၂၀၂၀ &lt;br/&gt;  (1st Runner-Up )
| ဆန်ကာတင် ၂၀ဦး 
| style=&quot;background:;&quot; | {{collapsible list|
| title = အထူးဆု ၅ဆု
| titlestyle = background:transparent;text-align:center;font-weight:normal;font-size: 105%
|
* '''How to eat Thai food in 2 minute'''
* '''How to get to know you in 1 minute'''
* '''Pre-Arrival'''
* Top 10 - Queen with the Golden Crown
* Top 20 - Best in Swimsuit }}
|-style=&quot;background-color:#FADADD; &quot;
| ၂၀၁၉
| align=left |{{flagicon image|Flag of Tanintharyi Region (2010-current).svg}} [[မြိတ်]]
| မွှေးသက်
| မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ ၂၀၁၉&lt;br/&gt;(1st runner-up)
| နေရာမရရှိ
| style=&quot;background:;&quot; | {{collapsible list|
| title = အထူးဆု ၅ဆု
| titlestyle = background:transparent;text-align:center;font-weight:normal;font-size: 105%
|
* '''The Historic Crowns Fashion Show Gala by George Wittels'''
* '''Pre-Arrival'''
* Top 10 -Miss Popular Vote
* Top 10 - အကောင်းဆုံး ရေကူးဝတ်စုံဆု
* Top 10 - အကောင်းဆုံး အမျိုးသားဝတ်စုံဆု }}
|-
| ၂၀၁၈
| align=left |{{flagicon image|flag of Naypyidaw Union Territory.png}} [[နေပြည်တော်]]
|  စုမြတ်ဖူး
| မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ ၂၀၁၈&lt;br/&gt;(1st runner-up) 
| နေရာမရရှိ
| style=&quot;background:;&quot; | {{collapsible list|
| title = အထူးဆု ၁ဆု
| titlestyle = background:transparent;text-align:center;font-weight:normal;font-size: 105%
|
* Top 10 - အကောင်းဆုံး အမျိုးသားဝတ်စုံဆု }}
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | ၂၀၁၇
| align=left |{{flagicon|Yangon Region|2010}} [[ရန်ကုန်]]
| [[အေးချမ်းမိုး]]
| မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ ၂၀၁၃&lt;br/&gt;(1st runner-up)
| နေရာမရရှိ
| style=&quot;background:;&quot; | {{collapsible list|
| title = အထူးဆု ၂ဆု
| titlestyle = background:transparent;text-align:center;font-weight:normal;font-size: 105%
|
* Top 10 – Best in National Costume
* Top 11 - Best in Swimsuit }}
|-
| align=left |{{flagicon|Yangon Region|2010}} [[ရန်ကုန်]]
| [[ရွှေအိမ်စည် (မော်ဒယ်)|ရွှေအိမ်စည်]]
| မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ ၂၀၁၇&lt;br/&gt;(1st runner-up)
| colspan=&quot;2&quot; {{N/a|ရုပ်သိမ်းခြင်း}}
|-
|}

==== Miss Intercontinental ====
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size: 90%; text-align:center&quot;
!width=&quot;60&quot; style=&quot;background-color:#787878;color:#FFFFFF;&quot;|ခုနှစ်
!width=&quot;170&quot; style=&quot;background-color:#787878;color:#FFFFFF;&quot;|မြို့/ခရိုင်
!width=&quot;150&quot; style=&quot;background-color:#787878;color:#FFFFFF;&quot;|ကိုယ်စားပြုသူ၏ အမည်
!width=&quot;320&quot; style=&quot;background-color:#787878;color:#FFFFFF;&quot;|ခေါင်းစဉ်
!width=&quot;260&quot; style=&quot;background-color:#787878;color:#FFFFFF;&quot;|နေရာရှိမှု
!width=&quot;210&quot; style=&quot;background-color:#787878;color:#FFFFFF;&quot;|အထူးဆုများ
|-
| ၂၀၂၁
| align=left |{{flagicon|Kachin State}} [[မြစ်ကြီးနား]]
| မေသဇင်ဦး
| မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ ၂၀၂၀ &lt;br/&gt; (2nd Runner-up) 
| colspan=&quot;2&quot; {{N/a|ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခြင်းမရှိ}}
|-
| ၂၀၁၉
| align=left |{{flagicon|Mandalay|2010}} [[မန္တလေး]]
| ထက်သီရိဇော်
|  မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ ၂၀၁၉ &lt;br/&gt; (2nd Runner-up) 
| နေရာမရရှိ
|
|- style=&quot;background-color:#FFFACD; &quot;
| ၂၀၁၈
| align=left |{{flagicon|Shan State}} [[တာချီလိတ်]]
| နန်းမွှေဖောင်းလုံ
|  မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ ၂၀၂၀ &lt;br/&gt; (2nd Runner-up) 
| ဆန်ကာတင် ၂၀ဦး
| style=&quot;background:;&quot; | {{collapsible list|
| title = အထူးဆု ၁ဆု
| titlestyle = background:transparent;text-align:center;font-weight:normal;font-size: 105%
|
* '''Miss Ultra Skin''' }}
|}

==== World Beauty Queen Myanmar ====
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size: 90%; text-align:center&quot;
!width=&quot;60&quot; style=&quot;background-color:#787878;color:#FFFFFF;&quot;|ခုနှစ်
!width=&quot;170&quot; style=&quot;background-color:#787878;color:#FFFFFF;&quot;|မြို့/ခရိုင်
!width=&quot;150&quot; style=&quot;background-color:#787878;color:#FFFFFF;&quot;|ကိုယ်စားပြုသူ၏ အမည်
!width=&quot;320&quot; style=&quot;background-color:#787878;color:#FFFFFF;&quot;|ခေါင်းစဉ်
!width=&quot;260&quot; style=&quot;background-color:#787878;color:#FFFFFF;&quot;|နေရာရှိမှု
!width=&quot;210&quot; style=&quot;background-color:#787878;color:#FFFFFF;&quot;|အထူးဆုများ
|-style=&quot;background-color:#FFFF99; &quot;
| ၂၀၁၉
| align=left |{{flagicon|Kachin State}} [[မြစ်ကြီးနား]]
| လင်းထက်ထက်ကျော်
| မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ ၂၀၁၉ &lt;br/&gt; (4th Runner-up) 
| ဆန်ကာတင် ၁၃ဦး
| style=&quot;background:;&quot; | {{collapsible list|
| title = အထူးဆု ၂ဆု
| titlestyle = background:transparent;text-align:center;font-weight:normal;font-size: 105%
|
* '''People's Choice'''
* Top 5 - Best National Costume }}
|-style=&quot;background-color:#FFFF99; &quot;
| ၂၀၁၈
| align=left |{{flagicon|Kachin State}} [[မြစ်ကြီးနား]]
| ရိုစလင်ဆိုင်းနုနုပန်
| မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ ၂၀၁၈ &lt;br/&gt; (4th Runner-up) 
| ဆန်ကာတင် ၁၃ဦး
| style=&quot;background:;&quot; | {{collapsible list|
| title = အထူးဆု ၂ဆု
| titlestyle = background:transparent;text-align:center;font-weight:normal;font-size: 105%
|
* '''Miss Aura'''
* '''SNS Popularity''' }}
|-style=&quot;background-color:#FFFF99; &quot;
| ၂၀၁၇
| align=left |{{flagicon|Kachin State}} [[မြစ်ကြီးနား]]
| ဂျာဒင်ကိုင်
| မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ ၂၀၁၇ &lt;br/&gt; (2nd Runner-up) 
| ဆန်ကာတင် ၁၆ဦး
| style=&quot;background:;&quot; | {{collapsible list|
| title = အထူးဆု ၁ဆု
| titlestyle = background:transparent;text-align:center;font-weight:normal;font-size: 105%
|
* '''Best Original Costume''' }}
|-
|}

==== Miss Tourism Queen Myanmar ====
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size: 90%; text-align:center&quot;
!width=&quot;60&quot; style=&quot;background-color:#787878;color:#FFFFFF;&quot;|ခုနှစ်
!width=&quot;170&quot; style=&quot;background-color:#787878;color:#FFFFFF;&quot;|မြို့/ခရိုင်
!width=&quot;150&quot; style=&quot;background-color:#787878;color:#FFFFFF;&quot;|ကိုယ်စားပြုသူ၏ အမည်
!width=&quot;320&quot; style=&quot;background-color:#787878;color:#FFFFFF;&quot;|ခေါင်းစဉ်
!width=&quot;260&quot; style=&quot;background-color:#787878;color:#FFFFFF;&quot;|နေရာရှိမှု
!width=&quot;210&quot; style=&quot;background-color:#787878;color:#FFFFFF;&quot;|အထူးဆုများ
|-style=&quot;background-color:#FADADD; &quot;
| ၂၀၁၃
| align=left |{{flagicon|Yangon Region|2010}} [[ရန်ကုန်]]
| ခင်လပြည့်ဇော်
| မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ ၂၀၁၇&lt;br/&gt;(4th Runner-up)
| နေရာမရရှိ 
| style=&quot;background:;&quot; | {{collapsible list|
| title = အထူးဆု ၁ဆု
| titlestyle = background:transparent;text-align:center;font-weight:normal;font-size: 105%
|
* '''Miss Personality''' }}
|-
|}

== Winner Gallery ==
&lt;gallery&gt;


&lt;/gallery&gt;

== အခြား ==
*[[မယ်မြန်မာ]]

==ကိုးကား==
{{Reflist}}
{{မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ}}
{{မြန်မာနိုင်ငံရှိ အလှမယ်ပြိုင်ပွဲများ}}

[[Category:မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ အလှမယ်ပြိုင်ပွဲများ]]</text>
      <sha1>q65nitodele45srp3xts11c14ktk26u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ ဆုရရှိသူများ စာရင်း</title>
    <ns>0</ns>
    <id>223786</id>
    <revision>
      <id>1046805</id>
      <parentid>918548</parentid>
      <timestamp>2026-08-06T16:48:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1046805</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13422" sha1="s0aa1t1ufrbg3d3ftdbpn54k6bzy0rd" xml:space="preserve">{{unreferenced}}
==မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ ဆုရရှိသူများ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size: 85%;&quot;
! ခုနှစ်
! မြို့/ခရိုင်
! အနိုင်ရရှိသူ
! အသက်
! ဇာတိမြို့
! မြို့နယ်ပြိုင်ပွဲ
! ပြိုင်ပွဲကျင်းပသည့်နေရာ
! နေ့ရက်
! ပြိုင်ပွဲဝင်များ
|-
| [[မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ ၂၀၁၃|၂၀၁၃]]
| {{flagicon|Yangon Region|2010}} [[ရန်ကုန်]]
|[[မိုးစက်ဝိုင်]]
| ၂၅
| [[ရန်ကုန်]]
| –
| rowspan=&quot;2&quot; | [[အမျိုးသားဇာတ်ရုံ (ရန်ကုန်)]]၊ [[ဗဟန်းမြို့နယ်]]
| ၃ အောက်တိုဘာ ၂၀၁၃
| ၂၀
|-
| [[မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ ၂၀၁၄|၂၀၁၄]]
| {{flagicon|Yangon Region|2010}} [[ရန်ကုန်]]
| [[သျှားထွဋ်အိန္ဒြာ]]
| ၂၀
| [[ရန်ကုန်]]
| –
| ၂၆ ဇူလိုင် ၂၀၁၄
| ၂၀
|-
| ၂၀၁၅
| {{flagicon|Yangon Region|2010}} [[ရန်ကုန်]]
| မေဘရဏီသော်
| ၂၅
| [[ရန်ကုန်]]
| –
| rowspan=&quot;2&quot; | Gandamar Grand Ballroom၊ [[ရန်ကုန်မြို့]]
|  rowspan=&quot;2&quot; | ၂၆ ဇူလိုင် ၂၀၁၅
| ၂၀
|-
| ၂၀၁၆
| {{flagicon|Yangon Region|2010}} [[ရန်ကုန်]]
| [[ထက်ထက်ထွန်း]]
| ၂၃
| [[ရန်ကုန်]]
| –
| ၂၀
|-
| ၂၀၁၇
| {{flagicon|Yangon Region|2010}} [[ရန်ကုန်]]
| [[ဇွန်သံစဉ်]]
| ၂၁
| [[ရန်ကုန်]]
| –
| နိုဗိုတယ်ဟိုတယ်၊ [[ရန်ကုန်မြို့]]
| ၆ အောက်တိုဘာ ၂၀၁၆	
| ၂၆
|-
| ၂၀၁၈
| {{flagicon|Bago Region|2010}} [[ပဲခူး]]
| [[နှင်းသွေးယုအောင်]]
| ၂၁
| [[တာချီလိတ်]]
| မယ်စကြဝဠာ ပဲခူး ၂၀၁၇
| Gandamar Grand Ballroom၊ Gandamar Wholesale၊ [[ရန်ကုန်မြို့]]
| ၃၀ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၇
| ၃၀
|-
| ၂၀၁၉
| {{flagicon|Kayin State}} [[ဘားအံ]]
| [[ဆွေဇင်ထက်]]
| ၂၀
| [[ဘားအံ]]
| မယ်စကြဝဠာ ဘားအံ ၂၀၁၈
| rowspan=&quot;2&quot; | နိုဗိုတယ်ဟိုတယ်မက်စ်၊ [[ရန်ကုန်မြို့]]
| ၃၁ မေ ၂၀၁၉
| ၂၆
|-
| [[မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ ၂၀၂၀|၂၀၂၀]]
| {{flagicon|Chin State}} [[ဟားခါး]]
| [[သူဇာဝင့်လွင်]]
| ၂၁
| [[ရန်ကုန်]]
| မယ်စကြဝဠာ ဟားခါး ၂၀၁၉
| ၃၀ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၀
| ၃၆
|-
| ၂၀၂၁
| colspan=&quot;8&quot; {{n/a|''ပြိုင်ပွဲ ကျင်းပနိုင်ခြင်းမရှိ''}}
|-
|-
| [[မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ ၂၀၂၂|၂၀၂၂]]
| '''{{Flagicon|Kachin State}} [[ဗန်းမော်]]'''
| [[ဇာလီမိုး]]
| ၂၀
| [[ဗန်းမော်]]
| –
| ဂရမ်းဘောရွန်း၊ နိုဗိုတယ်ဟိုတယ်၊ [[ရန်ကုန်မြို့]]
| ၁ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၂
| ၁၄
|-
| [[မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ ၂၀၂၃|၂၀၂၃]]
| {{flagicon|Shan State}} [[ကျိုင်းတုံ]]
| [[အမရာဘို]]
| ၂၇
| [[မန္တလေး]]
| မယ်စကြဝဠာ ကျိုင်းတုံ ၂၀၂၃
| နိုဗိုတယ်ဟိုတယ်မက်စ်၊ [[ရန်ကုန်]]
| ၁၄ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃
| ၃၂
|-
| [[မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ ၂၀၂၄|၂၀၂၄]]
| {{flagicon|Yangon Region}} [[ရန်ကုန်မြောက်ပိုင်းခရိုင်|ရန်ကုန် မြောက်ပိုင်း]]
| သက်စံအန်ဒါစံ
| ၂၄
| [[ရန်ကုန်]]
| မယ်စကြဝဠာ ရန်ကုန် မြောက်ပိုင်း ၂၀၂၄
| ရန်ကုန် ကွန်ဗင်းရှင်းစင်တာ (YCC)၊ [[ရန်ကုန်မြို့]]
| ၇ ဇွန် ၂၀၂၄
| ၅၂
|-
|၂၀၂၅&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/ne-2562804/|title=၂၀၂၅ ခုနှစ် မယ်စကြဝဠာမြန်မာ သရဖူကို မြတ်ရတနာစိုး ဆွတ်ခူးရရှိ|publisher=Xinhua Myanmar|accessdate=26 August 2025|archive-date=19 August 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250819043748/https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/ne-2562804/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|{{Flagicon|Mandalay Region}} [[ပြင်ဦးလွင်မြို့|ပြင်ဦးလွင်]]
|မြတ်ရတနာစိုး
|
|
|မယ်စကြဝဠာ ပြင်ဦးလွင် ၂၀၂၅
|Myanmar Expo (Fortune Plaza)၊ ရန်ကုန်မြို့
|၂၇ ဇွန် ၂၀၂၅
|
|-
|}

== မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ  Runner-upများ ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size: 95%; text-align:center;&quot;
! width=&quot;50&quot; |ခုနှစ်
! width=&quot;600&quot; |1st Runner–Up&lt;br&gt;{{small|(ဒုတိယနေရာ)}}
! width=&quot;600&quot; |2nd Runner–Up&lt;br&gt;{{small|(တတိယနေရာ)}}
! width=&quot;600&quot; |3rd Runner–Up&lt;br&gt;{{small|(စတုတ္တနေရာ)}}
! width=&quot;600&quot; |4th Runner–Up&lt;br&gt;{{small|(ပဥ္စမနေရာ)}}
! width=&quot;600&quot; |5th Runner-Up&lt;br&gt;{{small|(ဆဌမနေရာ)}}
|-
| [[မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ ၂၀၁၃|၂၀၁၃]]
| [[အေးချမ်းမိုး]]&lt;br/&gt;{{flagicon|Yangon Region|2010}} [[ရန်ကုန်]]
| မြတ်နှင်းဖြူ&lt;br/&gt;{{flagicon|Yangon Region|2010}} [[ရန်ကုန်]]
| နှင်းယမုံဦး&lt;br/&gt;{{flagicon image|Flag of Tanintharyi Region (2010-current).svg}}  [[ကော့သောင်းမြို့|ကော့သောင်း]]
| မေချစ်ပုံ&lt;br/&gt;{{flagicon|Yangon Region|2010}} [[ရန်ကုန်]]
| {{n/a| ဆုချီးမြင့်ခြင်းမရှိ}}
|-
| [[မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ ၂၀၁၄|၂၀၁၄]]
| ယွန်းမီမီကျော်&lt;br/&gt;{{flagicon|Mandalay Region|2010}} [[မန္တလေးမြို့|မန္တလေး]]
| ရွှေစင်ကိုကို&lt;br/&gt;{{flagicon|Mon State|old}} [[မော်လမြိုင်မြို့|မော်လမြိုင်]]
| colspan=&quot;3&quot; {{n/a| ဆုချီးမြင့်ခြင်းမရှိ}}
|-
| ၂၀၁၅-၂၀၁၆
|  ဟန်လေး&lt;br/&gt;{{flagicon|Mandalay Region|2010}} [[မန္တလေးမြို့|မန္တလေး]]
| ချိုချိုထွန်း&lt;br/&gt;{{flagicon|Rakhine State}} [[စစ်တွေမြို့|စစ်တွေ]]
| အိဖြိုးသွယ်&lt;br/&gt;{{flagicon|Mon State|old}} [[မော်လမြိုင်မြို့|မော်လမြိုင်]]
| colspan=&quot;2&quot; {{n/a|ဆုချီးမြင့်ခြင်းမရှိ}}
|-
| ၂၀၁၇
| [[ရွှေအိမ်စည် (မော်ဒယ်)|ရွှေအိမ်စည်]]''&lt;small&gt;(ရုပ်သိမ်းခြင်း)&lt;/small&gt;''&lt;br/&gt;{{flagicon|Yangon Region|2010}} [[ရန်ကုန်]]
| Ja Dim Kai&lt;br/&gt;{{flagicon image|Flag of Kachin State.svg}} [[မြစ်ကြီးနားမြို့|မြစ်ကြီးနား]]
| ထွန်းဝတီ&lt;br/&gt;{{flagicon|Shan State}} [[လားရှိုးမြို့|လားရှိး]]
| ခင်လပြည့်ဇော်&lt;br/&gt;{{flagicon|Yangon Region|2010}} [[ရန်ကုန်]]
| {{n/a| ဆုချီးမြင့်ခြင်းမရှိ}}
|-
| ၂၀၁၈
| ဆုမြတ်ဖူး&lt;br/&gt;{{flagicon image|flag of Naypyidaw Union Territory.png}} [[နေပြည်တော်မြို့|နေပြည်တော်]]
| နန်းမွေ့ဖောင်လုံ&lt;br/&gt;{{flagicon|Shan State}} [[တာချီလိတ်မြို့|တာချီလိတ်]]
| မြင့်မိုလ်မေ&lt;br/&gt;{{flagicon|Kayin State}} [[ဘားအံမြို့|ဘားအံ]]
| Roslynn Seng Nu Nu Pan&lt;br/&gt;{{flagicon|Kachin State}} [[မြစ်ကြီးနားမြို့|မြစ်ကြီးနား]]
| {{n/a| ဆုချီးမြင့်ခြင်းမရှိ}}
|-
| ၂၀၁၉
| မွှေးသက်&lt;br/&gt;{{flagicon image|Flag of Tanintharyi Region (2010-current).svg}} [[မြိတ်မြို့|မြိတ်]]
| ထက်သီရိဇော်&lt;br/&gt; {{flagicon|Mandalay Region|2010}} [[မန္တလေးမြို့|မန္တလေး]]
| ထွန်းပလဲရတနာ&lt;br/&gt;{{flagicon|Magway Region|old}} [[မင်းဘူးမြို့နယ်|မင်းဘူး]]
| လင်းထက်ထက်ကျော်&lt;br/&gt;{{flagicon|Kachin State}} [[မြစ်ကြီးနားမြို့|မြစ်ကြီးနား]]
| စုစုဆန္ဒီ&lt;br/&gt;[[File:Flag of Ayeyarwady Region (2010–2021).svg|border|23px]] [[ပုသိမ်မြို့|ပုသိမ်]]
|-
| [[မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ ၂၀၂၀|၂၀၂၀]]
| [[ဟန်လေး]]&lt;br/&gt;{{flagicon|Kayin State}} [[မြဝတီမြို့|မြဝတီ]]
| မေသဇင်ဦး&lt;br/&gt;{{flagicon|Kachin State}} [[မြစ်ကြီးနားမြို့|မြစ်ကြီးနား]]
| ရေချယ်&lt;br/&gt;{{flagicon|Yangon Region|2010}} [[ရန်ကုန်တောင်ပိုင်းခရိုင်|ရန်ကုန် တောင်ပိုင်း]]
| မြစန်းသီတာ&lt;br/&gt;[[File:Flag of Ayeyarwady Region (2010–2021).svg|border|23px]] [[ပုသိမ်မြို့|ပုသိမ်]]
| နော်ခရစ္စတင်း &lt;br/&gt;{{flagicon|Kachin State}} [[ဗန်းမော်မြို့|ဗန်းမော်]]
|-
| ၂၀၂၁ || colspan=&quot;6&quot; align=&quot;center&quot; | ''ပြိုင်ပွဲကျင်းပခြင်းမရှိ''
|-
| [[မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ ၂၀၂၂|၂၀၂၂]]
| ယမုံ&lt;br/&gt;{{flagicon|Yangon Region}} [[ရန်ကုန်]]
| သင်ဇာမင်းထက်&lt;br/&gt;{{flagicon|Sagaing Region}} [[ရွှေဘို]]
| Kendra&lt;br/&gt;{{flagicon|Yangon Region}} [[ရန်ကုန်]]
| ကေဇင်ခန့်&lt;br/&gt;{{flagicon|Yangon Region}} [[ရန်ကုန်]]
| {{n/a|ဆုချီးမြင့်ခြင်းမရှိ}}
|-
| [[မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ ၂၀၂၃|၂၀၂၃]]
| ဒီး&lt;br&gt;{{flagicon|Mon State}} [[မော်လမြိုင်]]
| ခေမား&lt;br&gt;{{flagicon|Kachin State}} [[ဗန်းမော်]]
| နန်းနန္ဒာလင်း&lt;br&gt;{{flagicon|Shan State}} [[တာချီလိတ်]]
| နိုနိုမေ&lt;br&gt;{{flagicon|Ayeyarwady Region}} [[ပုသိမ်]]
| သင်းစန္ဒာပြည့်သီဟအောင်&lt;br&gt;{{flagicon|Mandalay Region}} [[ပြင်ဦးလွင်]]
|- 
| ၂၀၂၄
| ချယ်ရီမိုး&lt;br/&gt; {{flagicon|Mandalay Region}} [[မိတ္ထီလာ]]
| ဟန်လေး&lt;br /&gt;{{flagicon|Yangon Region}} [[ရန်ကုန်တောင်ပိုင်းခရိုင်|ရန်ကုန် တောင်ပိုင်း]]
| အိမ့်မျက်ခြယ်&lt;br&gt;{{flagicon|Mon State}} [[မော်လမြိုင်]]
| သော်တာစန်း&lt;br&gt;{{flagicon|Bago Region}} [[တောင်ငူ]]
| Mary Htoi Ra
{{Flagicon|Kachin State}} [[မြစ်ကြီးနားမြို့|မြစ်ကြီးနား]]
|-
|၂၀၂၅
|နန်းအဉ္ဇလီ
{{flagicon|Chin State}} [[ဟားခါးမြို့|ဟားခါး]]
|ခိုင်ဆွေဇင်သင်း
{{Flagicon|Rakhine State}} [[စစ်တွေမြို့|စစ်တွေ]]
|ဇူလှိုင်ဝင့်ထည်
{{Flagicon|Mandalay Region}} [[မိတ္ထီလာမြို့|မိတ္ထီလာ]]
|မျိုးကိုကိုစန်း
{{Flagicon|Mandalay Region}} [[မိုးကုတ်မြို့|မိုးကုတ်]]
|Mary Ja Doi Awng
{{Flagicon|Kachin State}} [[မြစ်ကြီးနားမြို့|မြစ်ကြီးနား]]
|-
|}

== ကိုးကား ==
{{Reflist}}{{မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ}}
{{မြန်မာနိုင်ငံရှိ အလှမယ်ပြိုင်ပွဲများ}}

[[Category:မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ အလှမယ်ပြိုင်ပွဲများ]]</text>
      <sha1>s0aa1t1ufrbg3d3ftdbpn54k6bzy0rd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ရုရှား-ယူကရိန်း စစ်ပွဲ (၂၀၂၂-လက်ရှိ)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>224778</id>
    <revision>
      <id>1046850</id>
      <parentid>951480</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T00:25:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 0 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 1 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1046850</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="55089" sha1="lfnigz2zsimmpwf0b8sgzfjk1fiq0yn" xml:space="preserve">{{current}}

{{Infobox military conflict
| conflict          = ၂၀၂၂ ခုနှစ် ရုရှားနိုင်ငံမှယူကရိန်းနိုင်ငံအား ကျူး​ကျော်ခြင်း
| width             = 
| partof            = ရုရှား–ယူကရိန်း စစ်ပွဲ
| image             = 2022 Russian invasion of Ukraine.svg{{!}}border
| image_size        = 350px
| alt               = 
| caption           = 
| date              = {{start date|2022|02|24|df=y}} – လက်ရှိ
| place             = [[ယူကရိန်းနိုင်ငံ]]
| coordinates       = &lt;!--Use the {{coord}} template --&gt;
| map_type          = 
| map_relief        = 
| map_size          = 
| map_marksize      = 
| map_caption       = 
| map_label         = 
| territory         = 
| result            = 
| status            = ဖြစ်ပွားဆဲ
* ရုရှားတပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် ရုရှားနိုင်ငံ၊ ဘယ်လာရုဇ်နိုင်ငံနှင့် [[ခရိုင်းမီးယား]]ဒေသများမှနေ၍ ယူကရိန်းနိုင်ငံအတွင်း စတင်ဝင်ရောက်&lt;ref name=&quot;CNN invasion routes&quot;&gt;{{cite news |author-last1=Lister |author-first1=Tim |author-last2=Kesa |author-first2=Julia |title=Ukraine says it was attacked through Russian, Belarus and Crimea borders |url=https://www.cnn.com/europe/live-news/ukraine-russia-news-02-23-22/h_82bf44af2f01ad57f81c0760c6cb697c |access-date= |work=CNN |date=24 February 2022}}&lt;/ref&gt;
* ယူကရိန်းနိုင်ငံ၏ မြို့တော် ကီးယက်မြို့အပါအဝင် မြို့များအား ရုရှားမှ ဒုံးကျည်များဖြင့် ပစ်ခတ်
* ယူကရိန်းသမ္မတ ဗလော်ဒီမာယာ ဇလင်းစကီးက နိုင်ငံအား အရေးပေါ်အခြေအနေကြေညာ
*မြို့တော် [[ကီးယက်မြို့]] အထိ ရုရှားတပ်ဖွဲ့များ ရောက်ရှိ&lt;ref name=&quot;rus10&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;rus7&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/burma-60504715|title=ယူကရိန်းကို ရုရှားကျူးကျော်မှု - ကိယဗ်မြို့ပြင်နားအထိ ရုရှားတပ်တွေ ရောက်လာ}}&lt;/ref&gt; 
| combatants_header = 
| combatant1        = {{plainlist|
* '''{{flagcountry|Russia}}'''
* [[File:Flag of Donetsk People's Republic.svg|20px]] ဒွန်ညက်စ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ

* [[File:Flag of the Luhansk People's Republic.svg|20px]] လုဟန့်စ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ
}}

'''​ထောက်ပံ့သူ:'''{{plainlist|
*{{Flagcountry|Belarus}} {{small|(တရားဝင် ငြင်းဆိုထား)}}
}}


'''ထောက်ပံ့သူ:'''{{plainlist|

*{{Flagcountry|Iran}} {{small|(တရားဝင် ငြင်းဆိုထား)}}
}}
| combatant2        = {{plainlist|
* '''{{flagcountry|Ukraine}}'''}}
{{Collapsible list
| title = '''လက်နက်​ထောက်ပံ့သူ''':
  | {{flagcountry|Canada}}
  | {{flagcountry|Czech Republic}}
  | {{flagcountry|Estonia}}
  | {{flagcountry|Latvia}}
  | {{flagcountry|Lithuania}}
  | {{flagcountry|Netherlands}}
  | {{flagcountry|Poland}}
  | {{flagcountry|Turkey}}
  | {{flagcountry|GBR}}
  | {{flagcountry|USA}}
}}
{{Collapsible list
| title = '''အခြားထောက်ပံ့သူ''':
  | {{flagcountry|Germany}}
  | {{flagcountry|Italy}}
  | {{flagcountry|Slovakia}}
  | {{flagcountry|Sweden}}
  | {{flag|European Union}}
  |{{flagdeco|Belarus|1991}} ဘီလာရုဇ်အတိုက်အခံ
}}
| commander1        = {{plainlist|
* {{flagdeco|Russia}} '''[[ဗလာဒီမီယာ ပူတင်]]'''
* {{flagdeco|Russia}} Mikhail Mishustin
* {{flagdeco|Russia}} Sergey Shoygu
* {{flagdeco|Russia}} Sergey Lavrov
* {{flagdeco|Russia}} Valery Gerasimov
&lt;!-- &lt;ဘယ်လာရုဇ်မှ တရားဝင် ဝင်​ရောက်တိုက်ခိုက်​ကြောင်း ရင်းမြစ်မ​တွေ့ရမီအထိ ဤစာအား န​ဖော်ပြပါနှင့်&gt;* {{flagdeco|Belarus}} Alexander Lukashenko
* {{flagdeco|Belarus}} Roman Golovchenko --&gt;
* [[File:Flag of Donetsk People's Republic.svg|20px]] Denis Pushilin
* [[File:Flag of Donetsk People's Republic.svg|20px]] Vladimir Pashkov
* [[File:Flag of the Luhansk People's Republic.svg|20px]] Leonid Pasechnik
* [[File:Flag of the Luhansk People's Republic.svg|20px]] Sergey Kozlov
}}
| combatant3        = 
| commander2        = {{plainlist|
* {{flagdeco|Ukraine}} '''[[ဗလော်ဒီမာယာ ဇလင်းစကီး]]'''
* {{flagdeco|Ukraine}} Denys Shmyhal
* {{flagdeco|Ukraine}} Oleksii Reznikov
* {{flagdeco|Ukraine}} Dmytro Kuleba
* {{flagdeco|Ukraine}} Oleksiy Danilov
* {{flagdeco|Ukraine}} Valerii Zaluzhnyi
* {{flagdeco|Ukraine}} Serhiy Shaptala
* {{flagdeco|Ukraine}} Ruslan Khomchak
}}
| commander3        = 
| units1            = 
| units2            = 
| units3            = 
| strength1         = {{plainlist|
* '''{{flagu|Russia}}:''' ~၁၇၅,၀၀၀&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2022/01/10/us/politics/russia-ukraine-helicopters.html |author-last1=Julian E. |author-first1=Barnes |author-last2=Michael |author-first2=Crowley |author-last3=Eric |author-first3=Schmitt |title=Russia Positioning Helicopters, in Possible Sign of Ukraine Plans|date=10 January 2022|website=The New York Times|access-date=}}&lt;/ref&gt;–၁၉၀,၀၀၀ (ယူကရိန်းနယ်စပ်တွင်)
&lt;!-- &lt;ဘယ်လာရုဇ်မှ တရားဝင် ဝင်​ရောက်တိုက်ခိုက်​ကြောင်း ရင်းမြစ်မ​တွေ့ရမီအထိ ဤစာအား န​ဖော်ပြပါနှင့်&gt;* '''{{flagu|Belarus}}:'''
* ၄၅,၃၅၀ (Armed Forces)
* ၁၁၀,၀၀၀ (Paramilitary)
* ၂၈၉,၅၀၀ (Reserves) --&gt;
* [[File:Flag of Donetsk People's Republic.svg|20px]] '''ဒွန်ညက်စ်:'''
* ၂၀,၀၀၀&gt;
* [[File:Flag of the Luhansk People's Republic.svg|20px]] '''လုဟန့်စ်:'''
* ၁၄,၀၀၀
}}
| strength2         = {{plainlist|
* '''{{flagu|Ukraine}}:'''
* ၂၀၉,၀၀၀ (Armed Forces)
* ၁၀၂,၀၀၀ (Paramilitary)
* ၉၀၀,၀၀၀ (Reserves)
}}
| strength3         = 
| casualties1       = 
}}
၂၀၂၂ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၄ ရက်နေ့တွင် [[ရုရှားနိုင်ငံ]]မှ [[ယူကရိန်းနိုင်ငံ]]အား စတင်ကျူးကျော်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ဤကျူးကျော်မှုသည် ၂၀၁၄ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၀ရက်နေ့မှ စတင်ဖြစ်ပွားလျက်ရှိသော ရုရှား - ယူကရိန်း စစ်ပွဲ၏ အမြင့်မားဆုံးသော အခြေအနေ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ရုရှားနိုင်ငံသမ္မတ [[ဗလာဒီမီယာ ပူတင်]]က ယူကရိန်းနိုင်ငံအား [[နေတိုးအဖွဲ့]]အတွင်းသို့ ဝင်ခွင့်ပြုခြင်းသည် ရုရှားနိုင်ငံ၏ အမျိုးသားလုံခြုံရေးကို ထိခိုက်စေနိုင်သည်ဟု အကြောင်းပြကာ ယူကရိန်းအား ဝင်ခွင့်မပြုရန် [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု|အမေရိကန်]]အပါအဝင် နေတိုးအဖွဲ့အား တောင်းဆိုခဲ့သည်။ သို့သော် ထိုတောင်းဆိုချက်ကို ပယ်ချခံခဲ့ရသည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ်မှစ၍ [[ခရိုင်းမီးယား|ခရိုင်းမီးယားဒေသ]]အပါအဝင် ယူကရိန်းနယ်စပ်သို့ ရုရှားတပ်ဖွဲ့များ တပ်စွဲထားခဲ့သည်။ ကျူးကျော်မှုမစမီ ရက်ပိုင်းအလိုတွင် ယူကရိန်းနိုင်ငံမှ ခွဲထွက်ရေးသမားများ ထိန်းချုပ်ထားပြီး သမ္မတနိုင်ငံများအဖြစ် ကိုယ်တိုင်​ကြေညာထား​သော ဒွန်းဘက်စ်​ (Donebas) ဒေသရှိ ဒွန်းညက်စ် (Donetsk)နှင့် လုဟန့်စ် (Luhansk)များအား လွတ်လပ်သော သမ္မတနိုင်ငံများအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုကြောင်းကို ရုရှားနိုင်ငံမှ ကြေညာခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၁ရက်နေ့တွင် ရုရှားတပ်ဖွဲ့များ ဒွန်းဘက်စ်ဒေသသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး ဖေဖော်ဝါရီ ၂၂ရက်နေ့တွင် ရုရှားအောက်လွှတ်တော်ဖြစ်သော ဖက်ဒရေးရှင်းကောင်စီက သမ္မတ ဗလာဒီမီယာပူတင်အား နိုင်ငံပြင်ပတွင် စစ်အင်အားအသုံးပြုခွင့် ပေးအပ်ခဲ့သည်။

၂၀၂၂ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၂၄ရက် အရှေ့ဥရောပစံတော်ချိန် ([[UTC+02:00]]) နံနက် (၅:၀၀) တွင် ရုရှားသမ္မတ ဗလာဒီမီယာ ပူတင်က ယူကရိန်းနိုင်ငံအရှေ့ခြမ်းတွင် အထူးစစ်ဆင်ရေးတစ်ရပ် လုပ်ဆောင်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ ကြေညာပြီး မိနစ်ပိုင်းအကြာတွင် ယူကရိန်းနိုင်ငံမြို့တော် [[ကီးယက်မြို့]]အပါအဝင် ယူကရိန်းနိုင်ငံအတွင်း ပေါက်ကွဲမှုများ စတင်ခဲ့သည်။ ယူကရိန်းနယ်ခြားစောင့်တပ်က ရုရှားနှင့် [[ဘီလာရုဇ်နိုင်ငံ|ဘီလာရုဇ်]] နယ်စပ်ရှိ ၎င်း၏ နယ်ခြားစောင့်စခန်းများ တိုက်ခိုက်ခံနေရကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ထို့နောက် (၂)နာရီ အကြာတွင် ရုရှားမြေပြင်တပ်ဖွဲ့များသည် ယူကရိန်းနိုင်ငံသို့ စတင်ဝင်ရောက်လာခဲ့သည်။ ယူကရိန်းသမ္မတ ဗလော်ဒီမာယာ ဇလင်းစကီးက နိုင်ငံကို အရေးပေါ်အခြေအနေကြေညာခဲ့ကာ ရုရှားနှင့် သံတမန်ဆက်ဆံရေး ဖြတ်တောက်ခဲ့သည်။ ကျူးကျော်မှုစတင်ပြီးနောက် [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]၊ [[ဗြိတိန်]] အပါအဝင် နိုင်ငံများနှင့်၊ [[ကုလသမဂ္ဂ]]၊ [[ဥရောပ သမဂ္ဂ|ဥရောပသမဂ္ဂ]]၊ နေတိုးအဖွဲ့ အပါအဝင် နိုင်ငံတကာအဖွဲ့အစည်းများက ရုရှား၏ ကျူးကျော်မှုကို ရှုတ်ချခြင်းနှင့် စိုးရိမ်ပူပန်ခြင်းများ စတင်လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ရုရှားအား ကျူး​ကျော်မှုအတွက် ပြန်လည် အ​ရေးယူရန် စီစဉ်ခဲ့ကြသည်။

==နောက်ခံသမိုင်းကြောင်း==
ရုရှားနှင့် ယူကရိန်းတို့သည် [[ဥရောပတိုက်]]၏ အစိတ်အပိုင်းနိုင်ငံများဖြစ်ကြကာ ရုရှားသည် ဥရောပ၏ အကျယ်ဆုံးနိုင်ငံဖြစ်ကာ ယူကရိန်းသည် ဒုတိယအကျယ်ဆုံးဖြစ်သည်။ ယူကရိန်းသည် ယခင်က [[ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စု သမ္မတနိုင်ငံ|ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စု]] ဝင် သမ္မတနိုင်ငံတစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းနှစ်နိုင်ငံသည် လူဦးရေ သန်း (၁၀၀) ခန့် ကွာခြားမှုရှိသည်။ ၂၀၁၄ခုနှစ်တွင် ယူကရိန်း၌ ရုရှားတို့ လိုလားသည့် သမ္မတ ဖြုတ်ချခံခဲ့ရပြီးနောက် [[ခရိုင်းမီးယား]] ဒေသအရေးမှစ၍ ရုရှားနိုင်ငံနှင့် ယူကရိန်းနိုင်ငံတို့ တင်းမာမှု စတင်ခဲ့ကြသည်။ ယူကရိန်းသည် ဥရောပသမဂ္ဂနှင့် [[နေတိုး (စစ်မဟာမိတ်စာချုပ်အဖွဲ့)|နေတိုးတပ်ဖွဲ့]]တို့ဘက်သို့ ပိုမို၍ နီးစပ်လာခဲ့သည်။ ထိုအခြေအနေအား ရုရှားဘက်မှ မနှစ်မြို့လာခဲ့ပေ။ ယူကရိန်းနိုင်ငံက ​နေတိုးအဖွဲ့သို့ ဝင်​ရောက်ခြင်းသည် ရုရှားနိုင်ငံ၏ အမျိုးသားလုံခြုံ​ရေးကို ထိခိုက်သည်ဟု ရုရှားနိုင်ငံက ခိုင်မာစွာ ယူဆထားခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ယူကရိန်းအ​ရှေ့ပိုင်း ဒွန်ဘက်စ်​ဒေသရှိ ဒွန်းညက်စ်​ဒေသနှင့် လုဟန့်စ်​​ဒေသများတွင်ရှိ​နေ​သော ရုရှားနွယ်ဝင် ခွဲထွက်​ရေးသမားများကို ရုရှားက ​ကျော​ထောက်​နောက်ခံပြု​ပေးခဲ့သည်။  
[[File:Map of the Donbass.png|thumb|ခွဲထွက်​ရေးသမားများက လွတ်လပ်​သောသမ္မတနိုင်ငံများအဖြစ် ​ကြေညာခဲ့သည့် ဒွန်းဘတ်စ်​ဒေသ (Donbas)​မြေပုံ]]
၂၀၂၁ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလမှစ၍ ရုရှားနိုင်ငံမှတပ်ဖွဲ့ တစ်သိန်းကျော်ကို ယူကရိန်းနယ်စပ်အနီး ချထားခဲ့သည်။ ၂၀၂၂ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် အချို့အား ပြန်ရုပ်သိမ်းမည်ဟု ရုရှားသမ္မတ [[ဗလာဒီမီယာ ပူတင်]]ကပြောကြားခဲ့သည်။ သို့သော် ရုပ်သိမ်းခြင်းမရှိဟု နေတိုးအဖွဲ့နှင့် ယူကရိန်းမှ ပြောကြားခဲ့သည်။ ထို့အပြင် [[ဘယ်လာရုစ်|ဘယ်လာရုစ်နိုင်ငံ]]နှင့် [[ခရိုင်းမီးယား]]ဒေသတို့တွင်လည်း ရုရှားတပ်များ ရှိနေခဲ့သည်။ ယူကရိန်းနိုင်ငံ၏ အရှေ့ဘက်၊ မြောက်ဘက်နှင့် တောင်ဘက်တွင် ရုရှားတပ်ဖွဲ့များ ရှိနေခဲ့သည်။ အ​နောက်နိုင်ငံများက ရုရှားသည် ကျူး​ကျော်စစ်စရန် ပြင်​နေ​ကြောင်း ​ပြောခဲ့​သော်လည်း ရုရှားက ငြင်းဆိုခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;rus2&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/burma-60157164|title=ယူကရိန်း အကျပ်အတည်း - ယူကရိန်းကို နေတိုးထဲ ပေးမဝင်ဖို့ ရုရှားတောင်းဆိုချက် ကန်ပယ်ချ|accessdate=}}&lt;/ref&gt; ယူကရိန်း၏ ခွဲထွက်​ရေးသမားများထိန်းချုပ်ထားသည့် နယ်​မြေနှစ်ခုကိုလည်း လွတ်လပ်​သောသမ္မတနိုင်ငံများအဖြစ် အသိအမှတ်ပြု​ကြောင်းကို ရုရှားသမ္မတက လက်မှတ်​ရေးထိုးထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ 
===သံတမန်နည်းအရ​ဖြေရှင်းခြင်း===
အ​ခြေအ​နေတင်းမာမှုများ မြင့်တက်လာချိန်တွင် ဥ​ရောပနိုင်ငံများနှင့် အ​မေရိကန်ပြည်​ထောင်စုတို့က ရုရှားနှင့် သံတမန်နည်းအရ ​ဆွေး​နွေးမှုများစွာ ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ သို့​သော် ​အောင်မြင်မှု မရရှိခဲ့​ပေ။ အ​မေရိကန်နိုင်ငံက ​နေတိုးအဖွဲ့သို့ ယူကရိန်းကို ​ပေးမဝင်ရန်ဟူ​သော ရုရှား၏ ​တောင်းဆိုချက်များကို ပယ်ချခဲ့ကာ ရုရှားအား ဒဏ်ခတ်အ​ရေးယူပိတ်ဆို့မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး|အ​မေရိကန်ပြည်​ထောင်စု နိုင်ငံခြား​ရေးဝန်ကြီး]] အန်တိုနီ ဘလင်ကန်က ရုရှားအ​နေဖြင့် ၎င်း၏တပ်များကို ယူကရိန်းနယ်စပ်အား ဖြတ်ခိုင်းလိုက်ပါက ​နောက်ဆက်တွဲအကျိုးဆက်များရှိလာမည်ဟု ​ပြောခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;rus2&quot;/&gt; ဗြိတိန်၊ ပြင်သစ်၊ ဂျာမနီ စသည့်နိုင်ငံများကလည်း ရုရှားအား ကျူး​ကျော်မှုမလုပ်​ဆောင်ရန်နှင့် ယူကရိန်းအား ​ထောက်ပံ့သွားမည်ဟု ​​ပြောကြားခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;rus6&quot;&gt;{{cite web|url=https://xinhuamyanmar.com/mm-en/220160208/|title=ရုရှားသမ္မတ ပူတင် နှင့် ဂျာမနီဝန်ကြီးချုပ် Scholz တို့ ယူကရိန်းတင်းမာမှုများအကြား စစ်ပွဲအား ရှောင်ရှားရန် လိုအပ်သည့်အပေါ် သဘောတူကြ|accessdate=}}{{Dead link|date=August 2026 }}&lt;/ref&gt; ဗြိတိန်ကာကွယ်​ရေးဝန်ကြီးက ရုရှားသည် ​နေတိုးအားယိုးမယ်ဖွဲ့၍ ယူကရိန်းကို ကျူး​ကျော်ရန် ပြင်ဆင်​နေ​ကြောင်း ​ပြောကြားခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;rus3&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/world-60055966|title=ရုရှားတပ်တွေဝင်တော့မလားစိုးရိမ်နေတဲ့ ယူကရိန်းကို အမေရိကန် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးရောက်လာ}}&lt;/ref&gt;

==ကျူး​ကျော်မှုဖြစ်စဉ်==
{{underconstruction}}
အောက်ပါအချိန်များသည် အ​ရှေ့ဥ​ရောပစံ​တော်ချိန် ([[UTC+02:00]]) အချိန်များဖြစ်သည်။
[[File:2022 Russian Invasion of Ukraine animated.gif|thumb|ကျူး​ကျော်မှုဖြစ်စဉ်ပြ အန်နီ​မေးရှင်း]]
ယူကရိန်းနိုင်ငံ၏ အနောက်တွင် [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]၊ [[ဗြိတိန်]]တို့အပါအဝင် အနောက်မဟာမိတ်အုပ်စုများက ရပ်တည်နေကြသည်။ [[တရုတ်နိုင်ငံ]]ကမူ အခြေအနေကို အသေးစိတ်စောင့်ကြည့်နေပြီး ပက်သက်သည့်နိုင်ငံများအားလုံး ထိန်းသိမ်းစွာ လုပ်ကိုင်ကြရန် ပြောကြားခဲ့သည်။ ရုရှားနိုင်ငံမှ တပ်များသည် အိမ်နီးချင်း [[ဘီလာရုဇ်နိုင်ငံ]]တွင်လည်း တပ်စွဲထားကြပြီး ဘီလာရုဇ်နိုင်ငံကမူ ၎င်းတို့၏တပ်များ တိုက်ပွဲတွင် မပါဝင်သေးကြောင်းနှင့် လိုအပ်ပါက ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ပေးမည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;rus1&quot;&gt;{{cite web|url=https://www-bbc-com.cdn.ampproject.org/v/s/www.bbc.com/burmese/burma-60504715.amp?usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw%3D%3D&amp;amp_js_v=a8&amp;amp_gsa=1#referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp;csi=0&amp;ampshare=https%3A%2F%2Fwww.bbc.com%2Fburmese%2Fburma-60504715|title=ယူကရိန်းကို ရုရှားကျူးကျော်မှု - ယူကရိန်း ထောက်လှမ်းရေး ဌာနချုပ်ဆီကနေ မီးခိုးလုံးတွေ တက်လာ}}&lt;/ref&gt; 

ဖေဖော်ဝါရီ ၂၄ရက်နေ့တွင် ယူကရိန်းနိုင်ငံ အရှေ့ဖျားရှိ နိုင်ငံ၏ ဒုတိယအကြီးဆုံးမြို့ဖြစ်သော ခါကိဗ်မြို့အတွင်းသို့ ရုရှားတင့်ကားများ ဝင်ရောက်နေပြီဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် မြို့​တော် [[ကီးယက်မြို့]] အပြင်ဘက်အထိ ရုရှားတပ်ဖွဲ့များ ​ရောက်ရှိ​နေသည်။ ယူကရိန်းသမ္မတက ရုရှား၏ ကျူးကျော်မှုကို ရင်ဆိုင်နေရသဖြင့် လက်နက်လိုချင်သူ မည်သူ့ကိုမဆို လက်နက်ထုတ်ပေးမည်ဟု ပြောကြားထားသည်။&lt;ref name=&quot;rus1&quot;/&gt; ယူကရိန်းနိုင်ငံက ရုရှားနိုင်ငံအား သံတမန်အဆက်အသွယ် ဖြတ်​​တောက်ခဲ့သည်။ ယူကရိန်းနိုင်ငံအတွင်းမှ စစ်ဘက်ဆိုင်ရာအ​ဆောက်အအုံများ၊ ​လေ​ကြောင်းကာကွယ်​ရေးနှင့် ​လေတပ်များကို  အဓိကထား တိုက်ခိုက်​နေ​ကြောင်း ရုရှားဘက်မှ ​ပြောကြားထားသည်။ ယူကရိန်းမြို့များကို တိုက်ခိုက်​နေသည်ဟူ​သော အချက်ကိုမူ ငြင်းဆန်ထားသည်။&lt;ref name=&quot;rus1&quot;/&gt;
===၂၄ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂===
၂၀၂၂ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၂၄ရက်နေ့နံနက်တွင် ရုရှားတပ်ဖွဲ့များသည် ယူကရိန်းနိုင်ငံအား စတင်ကျူးကျော်ခဲ့ကြသည်။ ထိုနေ့နံနက် ဒေသစံတော်ချိန် (၆)နာရီတွင် ယူကရိန်း၌ စစ်ရေးလုပ်ဆောင်ချက်များ ပြုလုပ်ပြီဖြစ်ကြောင်းကို ရုရှားသမ္မတ ဗလာဒီမီယာ ပူတင်က နိုင်ငံပိုင်ရုပ်သံမှနေ၍ ကြေညာခဲ့သည်။ ၎င်း၏ကြေညာချက်တွင် ယူကရိန်းအား နေတိုးအဖွဲ့ဝင်ဖြစ်လာခြင်းမှ တားမြစ်ရန်နင့် [[မော်စကိုမြို့|မော်စကို]]မြို့တော်၏ လုံခြုံရေးအာမခံချက်ပေးဖို့ ရုရှား၏ တောင်းဆိုချက်များအား အမေရိကန်နှင့် မဟာမိတ်နိုင်ငံများက လျစ်လျူရှုခဲ့သည်ဟု ပါဝင်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;rus4&quot;&gt;{{cite web|url=https://burmese-voanews-com.cdn.ampproject.org/v/s/burmese.voanews.com/amp/6456775.html?amp_js_v=a6&amp;amp_gsa=1&amp;usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw%3D%3D#aoh=16457175402288&amp;referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp;amp_tf=From%20%251%24s&amp;ampshare=https%3A%2F%2Fburmese.voanews.com%2Fa%2F6456775.html|title=ယူကရိန်းမှာ စစ်ရေးလုပ်ဆောင်ချက်တွေစတင်ကြောင်း ရုရှားကြေညာ}}&lt;/ref&gt; 
[[File:Обращение Президента Российской Федерации 2022-02-21.webm|thumb|thumbtime=00:03|ရုရှားသမ္မတ [[ဗလာဒီမီယာ ပူတင်]]က ရုပ်သံမှ​နေ၍ ​ကြေညာမှုပြုလုပ်​နေစဉ်&lt;br&gt;&lt;small&gt;(အင်္ဂလိပ်နှင့် ရုရှားစာတန်းထိုးများ ရနိုင်သည်။)&lt;/small&gt;]]
သမ္မတပူတင်၏​ကြေညာမှုအပြီးတွင် ယူကရိန်းမြို့​တော် ကီးယက်မြို့အပါအဝင် ခါကိဗ်မြို့၊ [[အိုဒက်ဆာမြို့]]၊ မာရီယူပိုလ်မြို့များ၌ ​ပေါက်ကွဲမှုများ ရှိလာခဲ့သည်။ တိကျမှုရှိ​သော လက်နက်များဖြင့် ယူကရိန်းစစ်ဘက်အ​ခြေခံအ​ဆောက်အဦးများ၊ ​လေ​ကြောင်းရန်ကာကွယ်​ရေးများ၊ စစ်​လေယာဉ်များကို ပစ်ခတ်ခဲ့​​ကြောင်း ရုရှားကာကွယ်​ရေးဝန်ကြီးဌာနမှ ​ကြေညာခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;rus5&quot;&gt;{{cite web|url=https://news-eleven.com/article/226310|title=ရုရှားက ယူကရိန်း စစ်ဘက်အခြေခံ အဆောက်အအုံများကို တိုက်ခိုက်|accessdate=}}&lt;/ref&gt;လူ​နေမြို့များကို တိုက်ခိုက်ခြင်းမဟုတ်ဘဲ အရပ်သားလူထုကို အန္တရာယ်မရှိ​စေရဟု ရုရှားဘက်မှ ကတိပြုခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;rus9&quot;/&gt; သို့​သော် လူ​နေတိုက်ခန်းများလည်း ပစ်ခတ်ခံခဲ့ရပြီး အရပ်သား​သေ​ဆုံးမှုများလည်း ရှိခဲ့သည်။ ယူကရိန်းနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းနှင့် တောင်ပိုင်းတစ်လျှောက် မြေပြင်ကျူးကျော်ခံနေရပြီး အမြောက်မြားဖြင့် အပစ်ခံနေရကြောင်း ယူကရိန်းနယ်ခြားစောင့်တပ်က ပြောကြားခဲ့သည်။ ယူကရိန်းတပ်ဖွဲ့ဝင်များကလည်း ပြန်လည်ပစ်ခတ်ခဲ့သည်။ ရုရှားတိုက်​လေယာဉ် ​ခြောက်စီးနှင့် ရဟတ်ယာဉ်တစ်စီးကို ပစ်ချခဲ့​ကြောင်း ယူကရိန်းဘက်က ​ကြေညာခဲ့သည်။ ယူကရိန်းကာကွယ်​ရေးဝန်ကြီးက အရပ်သားအားလုံးကို တိုက်ပွဲတွင်ပါဝင်ရန်နှင့် နယ်​မြေကာကွယ်​ရေးတပ်ဖွဲ့များနှင့်အတူ စာရင်းသွင်းရန် မှာကြားခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;rus9&quot;/&gt;
[[File:Последствия удара ракеты по Голосеевскому району Киева (6).jpg|thumb|ယူကရိန်းနိုင်ငံမြို့​တော်ကီးယက်မြို့ကို ​တွေ့ရစဉ်]]
ရုရှားတပ်ဖွဲ့များသည် ​ယူကရိန်း​​တောင်ပိုင်း​ဒေသများသို့ ခရိုင်းမီးယား​ဒေသမှ​နေ၍ ဝင်​ရောက်လာခဲ့ကြသည်။ ရုရှားမှ တိုက်ခိုက်​​သော ဒုံးကျည်များသည် မြို့​တော်ကီးယက်အပြင်ဘက်ရှိ ​လေဆိပ်တစ်ခုတွင် ရပ်နားထားသည့် ယူကရိန်းတိုက်​လေယာဉ်များကို ပစ်မှတ်ထား တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ယူကရိန်းအ​နောက်ပိုင်းရှိ လစ်ဗီမြို့နှင့် မြို့​တော် ကီးယက်မြို့တို့တွင် ​လေ​ကြောင်းသတိ​ပေးဥဩများ ဆွဲခဲ့ပြီး​နောက် ပြည်သူများသည် ​မြေ​အောက်ရထားဘူတာများနှင့် ခို​အောင်းစရာ​နေရာများတွင် ခို​နေခဲ့ကြသည်။ အချို့သည် မြို့များမှ တိမ်း​ရှောင်ရန် ပြင်ဆင်ခဲ့ကြသည်။&lt;ref name=&quot;rus9&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.myanmar-now.org/en/node/10561|title=ယူကရိန်းနိုင်ငံကို ရုရှားက ဘယ်လိုတိုက်ခိုက်နေလဲ|accessdate=}}&lt;/ref&gt;

===၂၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂===
(၁:၂၄) – ဖေဖော်ဝါရီ ၂၅ရက်နေ့ ယူကရိန်းဒေသစံတော်ချိန် နံနက် (၁:၂၄) တွင် ယူကရိန်းသမ္မတ ဗလော်ဒီမာယာ ဇလင်းစကီးက ယူကရိန်းစစ်တပ်ကို အပြည့်အဝဖွဲ့စည်းရန် ကြေညာခဲ့သည်။ အသက် ၁၈ နှစ်မှ ၆၀ အတွင်း အမျိုးသားများ နိုင်ငံအတွင်းမှ ထွက်ခွာခြင်းကို ပိတ်ပင်ခဲ့သည်။

(၃:၂၇) – ယူကရိန်းနိုင်ငံမြောက်ပိုင်းရှိ ချာနီဟစ်(Chernihiv) ဒေသတွင် ရုရှားဘက်မှ ကပ္ပတိန်နှင့် တပ်ကြပ်ကြီးတို့ ယူကရိန်းတပ်ဖွဲ့များထံ လက်နက်ချခဲ့သည်။

(၅:၁၄) – ယူကရိန်းနိုင်ငံ အရှေ့တောင်ပိုင်း Zaporizhzhia ပြည်နယ်၊ Prymors'kyi Posad ကျေးရွာရှိ ယူကရိန်းနယ်ခြားစောင့်တပ်အား ရုရှားတပ်ဖွဲ့များမှ ဒုံးကျည်ဖြင့်ပစ်ခတ်ရာ ယူကရိန်းဘက်မှ ထိခိုက်မှုများရှိခဲ့သည်။

(၅:၄၀) – ယူကရိန်းနိုင်ငံ အရှေ့မြောက်ဘက်ရှိ ဆူမိုင်းခရိုင်သို့ ရုရှားတပ်များ ရောက်ရှိလာပြီး နံနက် (၇:၃၀) (UTC +3) တွင် ထိုပြည်နယ်ရှိ Okhtyrka မြို့အနီး၌ တိုက်ပွဲဖြစ်ခဲ့သည်။

(၆:၂၅) – ရုရှားစစ်တပ်မှ ပစ်ခတ်မှုကြောင့် ဒွန်းဘတ်စ်ဒေသ Starobilsk ရှိ ဓာတ်ငွေ့ပိုက်လိုင်းတစ်ခု ပြတ်တောက်ခဲ့သည်။

(၆:၄၆) – ယူကရိန်းနိုင်ငံမြောက်ပိုင်း ရီးဗ်နဲ (Rivne) ပြည်နယ်မြို့တော် ရီးဗ်နဲမြို့ရှိ ရီးဗ်နဲအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်သို့ ရုရှားဒုံးကျည်းများ ကျရောက်ပြီး အသေးစားထိခိုက်ခဲ့သည်။

(၆:၄၇) – မြို့တော်ကီးယက်မြို့အနီးရှိ တံတားတစ်ခုကို ယူကရိန်းတပ်ဖွဲ့များက ဖျက်စီးခဲ့ကာ ရုရှားတင့်ကားများ လာရောက်ခြင်းကို တားဆီးထားသည်။

(၈:၁၅) – ယူကရိန်းနိုင်ငံ​တောင်ပိုင်းရှိ ခါဆွန်ပြည်နယ်၏မြို့​တော် ခါဆွန်မြို့ (Kherson) သို့ ရုရှားတပ်ဖွဲ့များ ​ရောက်ရှိလာသည်။

(၈:၃၄) – ယူကရိန်းနိုင်ငံမြောက်ပိုင်းရှိ ချာနီဟစ်မြို့ (Chernihiv) တွင် ရုရှားတပ်ဖွဲ့များကို ယူကရိန်းတပ်ဖွဲ့များက တွန်းလှန်ကာ လက်နက်နှင့် စာရွက်စာတမ်းများကို သိမ်းဆည်းခဲ့သည်။

(၈:၄၃) – ရုရှားတပ်ဖွဲ့များသည် ​​မြောက်ခရိုင်းမင်းတူး​မြောင်းကို ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ခဲ့ကြသည်။ ထိုတူး​မြောင်းမှာ ၂၀၁၄ခုနှစ်မှစ၍ ခရိုင်းမီးယား​ဒေသသို့ ​ရေ​ပေး​ဝေခြင်းကို ရပ်တန့်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

(၉:၀၁) – လုဟန့်စ်​ဒေသရှိ Starobilskတွင် မြစ်ကိုဖြတ်သန်း​နေ​သော ရုရှားတပ်ဖွဲ့ကို ယူကရိန်းတပ်ဖွဲ့များမှ ​တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး ရုရှားတပ်ဖွဲ့များ ဆုတ်ခွာခဲ့ရသည်။&lt;ref name=&quot;gazeta&quot;&gt;{{cite web|url=https://gazeta.ua/articles/np/_bilya-starobilska-ukrayinski-vijskovi-rozbili-kolonu-vorozhoyi-tehniki/1072523|title=Війна в Україні: біля Старобільська українські військові розбили колону ворожої техніки &amp;#124; Новини на Gazeta.ua|website=gazeta.ua|access-date=}}&lt;/ref&gt;

(၁၀:၃၀) – ရုရှားတပ်ဖွဲ့များသည် ယူကရိန်းနိုင်ငံတောင်ပိုင်းရှိ မယ်လီတိုပိုးမြို့ (Melitopol) သို့ ရောက်ရှိကာ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ထို့နောက် မယ်လီတိုပိုးမြို့ ခေါင်းဆောင်များက လက်နက်ချခဲ့ရာ ထိုမြို့သည် ရုရှား၏ ထိန်းချုပ်မှုအောက်သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။

(၁၄:၂၅) – ရုရှားကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနက ၎င်းတို့သည် ယူကရိန်းတောင်ပိုင်းရှိ ချာနီဟစ်ဗ်မြို့ (Chernihiv) ကို ဝိုင်း၍ပိတ်ဆို့ထားကြောင်း ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ဗြိတိန်ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနက ရုရှားတို့အနေဖြင့် ချာနီဟစ်ဗ်ကို သိမ်းယူရန်မအောင်မြင်ခဲ့ဘဲ ထိုအစား မြို့တော် ကီးယက်မြို့သို့ ချီတက်လာကြောင်း ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။

၂၅ရက်နေ့ နံနက်အစောပိုင်းတွင် ယူကရိန်းနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးက နိုင်ငံအရှေ့မြောက်ပိုင်း ဆူမိုင်းပြည်နယ်ရှိ မူကြိုကျောင်းနှင့် မိဘမဲ့ကျောင်းတို့ကို ရုရှားတို့က ဖျက်ဆီးခဲ့ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ထိုအချက်များကို စုစည်း၍ နယ်သာလန်နိုင်ငံ သည်ဟိဂ်မြို့ရှိ နိုင်ငံတကာတရားရုံးတွင် တရားစွဲသွားမည်ဟုလည်း တွစ်တာလူမှုကွန်ယက်မှတစ်ဆင့် ပြောကြားခဲ့သည်။

ယူကရိန်းနိုင်ငံသမ္မတ၏ မိန့်ခွန်းအရ ယူကရိန်းဘက်မှ အရာရှိ (၁၀)ဦး၊ ပြည်သူပြည်သားများအပါအဝင် (၁၃၇)ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး (၃၁၆)ဦး ဒဏ်ရာရခဲ့သည်။ သမ္မတနှင့်အဖွဲ့သည် မြို့တော်ကီယက်မြို့ကို စွန့်ခွာသွားပြီဆိုသော သတင်းများကိုလည်း ငြင်းဆိုခဲ့ပြီး သူနှင့် သူ့လူများ မြို့တော်တွင် ဆက်ရှိနေကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

မြို့​တော်ကီးယက်မြို့အထိ ရုရှားတပ်များ ​ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ အသက် (၆၀)အထက်များလည်း စစ်မှုထမ်းနိုင်​ကြောင်း ယူကရိန်းကာကွယ်​ရေးဝန်ကြီးဌာနမှ ​ပြောကြားခဲ့သည်။ ရုရှားတပ်များသည် မြို့​တော်​မြောက်ဘက်ရှိ အိုဘိုလွန်အရပ်တွင် တပ်စွဲထားနိုင်​ကြောင်း သတင်းများက ​ဖော်ပြကြသည်။ ရုရှားတင့်ကားများဟု ယူဆရသည့်တင့်ကားများကို ထိုအရပ်တွင် ​တွေ့ရ​ကြောင်း လူမှုကွန်ယက်များမှတစ်ဆင့် ရုပ်သံများ ​တွေ့ကြရသည်။ ထိုအရပ်သည် ယူကရိန်းလွှတ်​တော်အ​ဆောက်အအုံအပါအဝင် မြို့လယ်နှင့် ၉ ကီလိုမီတာသာ ကွာ​ဝေး​တော့သည်။&lt;ref name=&quot;rus10&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/world-60522888|title=ယူကရိန်းကို ရုရှား ကျူကျော်မှု - ရုရှားတပ်တွေ ကိယက်ဗ်ကို ရောက်နေပြီလို့ ယူကရိန်းပြော|accessdate=}}&lt;/ref&gt;ယူကရိန်းအစိုးရက ပြည်သူပြည်သားများအား [[မိုလိုတော့ကော့တေး]] များ ပြုလုပ်ထားကြရန်လည်း တိုက်တွန်းထားသည်။

ရုရှားနိုင်ငံအ​နောက်ပိုင်းရှိ မီလစ်ရိုဗို ​လေတပ်စခန်း (Millerovo) အား ယူကရိန်းဘက်မှ ဒုံးကျည်များဖြင့် ပစ်ခတ်ရာ ရုရှား​​လေယာဉ်များ ပျက်စီးခဲ့သည်။

===၂၆ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂===
(၀၀:၀၀) – မြို့တော် ကီးယက်မြို့တောင်ဘက်ရှိ General Prosecutor's Office Vasylkiv မြို့အနီးတွင် ကြီးမားသော တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ယူကရိန်းဘက်က ယူကရိန်းတိုက်လေယာဉ် ဆူခွိုင်း - ၂၇ သည် လေထီးများ သယ်ဆောင်လာသော  ရုရှားထောက်ပို့လေယာဉ် II - 76 အား Vasylkiv မြို့အနီးတွင် ပစ်ချခဲ့ကြောင်း ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ယခုအချိန်အထိ ထိုကိစ္စနှင့် ပက်သက်သည့် ဓာတ်ပုံ၊ ဗွီဒီယိုမှတ်တမ်းများ ထုတ်ပြန်ခြင်း မရှိသေးပေ။

(၃:၀၀) – မြို့တော်ကီးယက်အနီး မိနစ် (၃၀)အတွင်း ပေါက်ကွဲမှု (၄၈) ကြိမ် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ယူကရိန်းတပ်ဖွဲကြ ထိုပစ်ခတ်မှုများသည် မြို့တော်ကီးယက်မြို့အနီး Troieshchyna ရှိ CHP-6 ဓာတ်အားပေယစက်ရုံမှလာခြင်းဖြစ်သည်ဟု ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ဘီဘီစီသတင်းဌာနက ထိုတိုက်ခိုက်မှုသည် မြို့တော်ကီးယက်အား လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ဖြတ်တောက်ရန် ရည်ရွယ်သည်ဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။ ကီးယက်တိရစ္ဆာန်ဥယျာဉ်အနီးနှင့် Shevchenkivskyi ခရိုင်တို့တွင် တိုက်ပွဲများ ပြင်းထန်စွာ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။

==နိုင်ငံတကာမှ တုံ့ပြန်မှုများ==
===နိုင်ငံများ===
*{{flagcountry|CHN}} – ရုရှား၏ ကျူး​ကျော်မှုအ​ပေါ်တွင် ယူကရိန်းနိုင်ငံရှိ အ​ခြေအ​နေများကို အနီးကပ်​စောင့်ကြည့်​နေသည်ဟုသာ တရုတ်နိုင်ငံခြား​ရေး ဝန်ကြီးဌာနက ​ပြောကြားခဲ့သည်။ အ​ခြေအ​နေ​တွေ ဆက်လက်ဆိုးရွားမလာ​အောင် သက်ဆိုင်ရာနိုင်ငံများအ​နေဖြင့် ထိန်းထိန်းသိမ်းသိမ်း လုပ်​ဆောင်ရန် တိုက်တွန်းခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;tayotegyi&quot;&gt;{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/6457872.html|title=ယူကရိန်းအပေါ် ရုရှားကျူးကျော်မှု တရုတ် သတိထား တုံ့ပြန်}}&lt;/ref&gt; 
*{{flagcountry|GBR}} – ကျူးကျော်မှုမစမီတွင် ဗြိတိန်က ရုရှားစီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်များနှင့် ဘဏ်များကို အရေးယူပိတ်ဆို့ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;rus8&quot;/&gt;ဝန်ကြီးချုပ် ဘောရစ်ဂျွန်ဆင်က ဗြိတိန်ရှိ ဘဏ်များတွင် ရုရှားများ ငွေအပ်နိုင်မှု ပမာဏကို လျှော့ချမည်ဟု ပြောခဲ့ပြီး လူနှင့်အဖွဲ့အစည်း ၁၀၀ကျော်ကိုလည်း ပိုင်ဆိုင်မှုများ ထိန်းသိမ်းမည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ ရုရှားလေကြောင်းလိုင်း အဲရိဖလုတ်ကိုလည်း ဆင်းသက်ခွင့် ပိတ်ပင်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ရုရှားအား ကူညီနေသည့် ဘီလာရုဇ်နိုင်ငံကိုလည်း ပိတ်ပင်မည်ဟု ဆိုခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;rus7&quot;/&gt;
*{{flagcountry|New Zealand}} – နယူးဇီလန်နိုင်ငံသည် ရုရှားအစိုးရအရာရှိများကို ခရီးသွားခွင့်ပိတ်ပင်ခဲ့သည်။ ရုရှားစစ်တပ်နှင့် လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့များအား ကုန်ပစ္စည်းတင်ပို့မှုကိုလည်း ရပ်ဆိုင်းထားကာ နှစ်နိုင်ငံ နိုင်ငံခြားဆက်ဆံရေးကိုလည်း ဆိုင်းငံ့ထားသည်။ ရုရှားသံအမတ်အား နယူးဇီလန်အတွင်းမှ နှင်ထုတ်ရန်လည်း စဉ်းစားနေကြောင်း ဝန်ကြီးချုပ်မှ ပြောကြားထားသည်။
===အဖွဲ့အစည်းများ===
*{{flagicon|UN}}[[ကုလသမဂ္ဂ]] – [[ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်|ကုလသမဂ္ဂအထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်]] [[အန်တိုနီရို ဂူတာရက်စ်|ဂူတာရက်စ်]]က ရုရှားသမ္မတ ပူတင်အား စစ်ပွဲကို ရပ်တန့်ရန် တိုက်ရိုက်တောင်းဆိုခဲ့သည်။ သူ၏သက်တမ်းတွင် ဝမ်းနည်းစရာအကောင်းဆုံးနေ့ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;MyittarShin&quot;&gt;{{cite web|url=https://elevenbroadcasting.com/broadcast/31960|title=စစ်ပွဲကို ရပ်တန့်ရန် ရုရှားသမ္မတ ပူတင်ကို ကုလသမဂ္ဂ အတွင်းရေးမှူးချုပ် တိုက်တွန်း}}&lt;/ref&gt;ရုရှား၏ ကျူးကျော်မှုကို ရှုတ်ချရန်အတွက် ကုလသမဂ္ဂ၏ လုံခြုံရေးကောင်စီတွင် မဲခွဲကြရာ ကိုးနိုင်ငံက ထောက်ခံပြီး တရုတ်၊ အိန္ဒိယနှင့် အာရပ်စော်ဘွားများ ပြည်ထောင်စုတို့က ကြားနေကာ ရုရှားနိုင်ငံက ဗီတိုအာဏာဖြင့် ပယ်ချခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;rus12&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/burma-60535249|title=ရုရှားကျူးကျော်မှုကို ရှုတ်ချမယ့်မူကြမ်း ကုလလုံခြုံရေးကောင်စီမှာ ရုရှားကပဲ ဗီတိုအာဏာသုံးပြီး ပယ်ချ}}&lt;/ref&gt;  
*{{flagicon|European Union}} [[ဥရောပ သမဂ္ဂ|ဥ​ရောပသမဂ္ဂ]] – ဥရောပသမဂ္ဂ (အီးယူ) သည် ကျူးကျော်မှုမစတင်မီကပင် ရုရှားမှ လူပုဂ္ဂိုလ် (၂၇)ဦးနှင့် ဘဏ်လုပ်ငန်းများကို ပိတ်ဆို့ခဲ့သည်။ ဥရောပသမဂ္ဂနှင့် ယူကရိန်းခွဲထွက်ဒေသ ၂ခုအကြားတွင် ကုန်သွယ်မှုမပြုလုပ်နိုင်ရန်လည်း တားမြစ်ခဲ့သည်။ ရုရှားအောက်လွှတ်တော်အမတ် (၃၅၁) ဦးအားလည်း ပစ်မှတ်ထား၍ အရေးယူပိတ်ဆို့ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;rus8&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/world-60485091|title=ယူကရိန်းအရေး - ရုရှားကို ဘယ်လို အရေးယူပိတ်ဆို့မှုတွေ လုပ်ထားလဲ}}&lt;/ref&gt;ကျူးကျော်မှုဖြစ်ပွားပြီးနောက်တွင် အီးယူက ရုရှားအား ဘဏ္ဍာရေး၊ စွမ်းအင်၊ သယ်ယူပ်ု့ဆောင်ရေးနှင့် ရုရှားအထက်တန်းလွှာများပါး ပြည်ဝင်ခွင့်ပိတ်ပင်ခြင်းများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။  သို့သော် ထိုပိတ်ပင်မှုတွင် ရုရှားမှ အီးယူထံ ဓာတ်ငွေ့တင်သွင်းမှု မပါဝင်ပေ။

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:စစ်ပွဲများ]]
[[ကဏ္ဍ:ရုရှားနိုင်ငံ]]
[[ကဏ္ဍ:ယူကရိန်းနိုင်ငံ]]
[[ကဏ္ဍ:ရုရှားနိုင်ငံ ပါဝင်သောစစ်ပွဲများ]]
[[ကဏ္ဍ:ယူကရိန်းနိုင်ငံ ပါဝင်သောစစ်ပွဲများ]]
[[ကဏ္ဍ:ရုရှားနိုင်ငံ၏ ကျူးကျော်မှုများ]]
[[ကဏ္ဍ:ရုရှား–ယူကရိန်းစစ်ပွဲ]]
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၂ ခုနှစ် စစ်ပွဲများ]]</text>
      <sha1>lfnigz2zsimmpwf0b8sgzfjk1fiq0yn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ယွန်းဆော့ယော</title>
    <ns>0</ns>
    <id>225481</id>
    <revision>
      <id>1046846</id>
      <parentid>1040853</parentid>
      <timestamp>2026-08-06T23:08:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1046846</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="34228" sha1="8bci07liqb15pm8h5d339gihowuriwc" xml:space="preserve">{{Infobox officeholder
| name                = ယွန်းဆော့ယော&lt;br&gt;Yoon Suk-yeol
| image               = File:South Korea President Yoon Suk Yeol portrait.jpg
| native_name         = {{nobold|윤석열}}&lt;br /&gt;{{nobold|尹錫悅}}
| native_name_lang    = ko
| office              = [[တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|ကိုရီးယားသမ္မတနိုင်ငံ၏ ၁၃ ဦးမြောက် သမ္မတ]]
| term_start          = ၁၀ မေ ၂၀၂၂
| term_end            = ၄ ဧပြီ ၂၀၂၅
| predecessor          = [[မွန်းဂျယ်အင်း]]
| successor          = [[အီဂျေမြောင်]]
| office1             = တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ၏ စုံစမ်းရေးမှူးချုပ်
| president1          = [[မွန်းဂျယ်အင်း]]
| term_start1         = ၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၉
| term_end1           = ၄ မတ် ၂၀၂၁
| predecessor1        = Moon Moo-il
| successor1          = Cho Nam-kwan &lt;small&gt;(ယာယီ)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;Kim Oh-soo
| birth_date          = {{nowrap|{{birth date and age|1960|12|18}}}}
| birth_place         = [[ဆိုးလ်မြို့]]၊ [[တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ]]
| death_date          = 
| death_place         = 
| occupation          = နိုင်ငံရေးသမား
| profession          = ရှေ့နေ၊ စုံစမ်းရေးမှူး
| party               = [[ပြည်သူအာဏာပါတီ (တောင်ကိုရီးယား)|ပြည်သူအာဏာပါတီ]] (၂၀၂၁ - လက်ရှိ)
| spouse              = ကင်မ်ကွန်ဟီး
| education           = ဆိုးလ်အမျိုးသားတက္ကသိုလ်
| signature           = Yoon Suk-yeol Signature.svg
}}
'''ယွန်းဆော့ယော''' ({{lang-en|Yoon Suk-yeol}}၊ {{lang-ko|윤석열}} ယူန်ဆောဂ်ယောလ်)သည် [[ကိုရီးယားသမ္မတနိုင်ငံ]]၏ (၁၃)​ယောက်​​မြောက် [[တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]] ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;ups&quot;&gt;{{cite web|title=တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ သမ္မတ ရွေးကောက်ပွဲတွင် အတိုက်အခံပါတီမှ Yoon Suk-yeol အနိုင်ရရှိ|url=https://xinhuamyanmar.com/mm-en/220100308/|access-date=16 March 2022|archive-date=13 March 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220313051121/https://xinhuamyanmar.com/mm-en/220100308/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;၂၀၂၄ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၃ ရက်တွင် နိုင်ငံ၌ စစ်အုပ်ချုပ်ရေးအမိန့်ကြေညာခဲ့သည့် သမ္မတတစ်ဦးလည်းဖြစ်ပြီး ယင်းအမိန့်ကို   လွှတ်တော်က မဲခွဲ ပယ်ချစွပ်စွဲပြစ်တင်ကာ အခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံး၏ အတည်ပြုချက်ဖြင့်   ရာထူးမှ ဖယ်ရှားခံခဲ့ရသူလည်းဖြစ်သည်။ယင်းမတိုင်မီက သူသည် စုံစမ်းရေးမှူး (အစိုးရရှေ့နေ) တစ်ဦးဖြစ်ကာ ယခင်သမ္မတ [[မွန်းဂျယ်အင်း]] လက်ထက်တွင် တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ၏ (၄၃)ယောက်မြောက် စုံစမ်း​ရေးမှူးချုပ် (ရှေ့နေချုပ်) အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။

သူသည် သမ္မတ​ဟောင်း [[လီ​မြောင်ဘာ့]]၊ [[ဘတ်ဂွန်းဟဲ]]တို့နှင့် နိုင်ငံ​ရေးအရှုပ်​တော်ပုံများကို စစ်​ဆေးတရားစွဲခဲ့ရာမှ နာမည်​ကျော်ကြားလာခဲ့သည်။ သူသည် စုံစမ်း​ရေးမှူးအ​နေဖြင့် နှစ်​​ပေါင်းများစွာ လုပ်ကိုင်ခဲ့ပြီး နိုင်ငံ​ရေးအ​တွေ့အကြုံ မရှိ​ပေ။&lt;ref name=&quot;yoon1&quot;&gt;{{cite web|title=South Korean election: the big challenges ahead for new president Yoon Suk-yeol|url=https://theconversation.com/south-korean-election-the-big-challenges-ahead-for-new-president-yoon-suk-yeol-178585}}&lt;/ref&gt;၂၀၂၁ခုနှစ် မတ်လတွင် ရာထူးမှ နုတ်ထွက်ခဲ့ပြီး ဇွန်လတွင် သူ့အနေဖြင့် လာမည့် [[၂၀၂၂ တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ သမ္မတ ရွေးကောက်ပွဲ]]ကို ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်မည်ဖြစ်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။

သူသည် [[ဂင်ယောင်ဆမ်]] ပြီးနောက် [[ဆိုးလ် အမျိုးသား တက္ကသိုလ်|ဆိုးလ်အမျိုးသားတက္ကသိုလ်]]မှ ဘွဲ့ရခဲ့သည့် ဒုတိယမြောက် သမ္မတဖြစ်သည်။ သူသည် အမှုစစ်အဖြစ် (၂၇)နှစ်ကြာ လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၂ရွေးကောက်ပွဲတွင် ပြည်သူ့စွမ်းအားပါတီမှ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ကာ ၄၈.၅၆% ဖြင့် အနိုင်ရခဲ့သည်။ အဓိကပြိုင်ဘက် လီဂျယ်မြောင်အား ဝ.၇၃% အသာဖြင့် အနိုင်ရခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

==အစောပိုင်းဘဝနှင့် ပညာရေး==
ယွန်းဆော့ယောအား ၁၉၆၀ပြည့်နှစ်တွင် [[ဆိုးလ်မြို့]]၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။ Daegwang မူလတန်းကျောင်း၊ Joongrang အလယ်တန်းကျောင်း၊ Choongam အလယ်တန်းကျောင်း၊ Choongam အထက်တန်းကျောင်းများတွင် ပညာသင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် [[ဆိုးလ် အမျိုးသား တက္ကသိုလ်|ဆိုးလ်အမျိုးသားတက္ကသိုလ်]]တွင် [[ဥပဒေပညာ]]သင်ကြားခဲ့သည်။

==အလုပ်အကိုင်==
သူသည် ၁၉၉၄ခုနှစ်တွင် ဒယ်ဂူ စုံစမ်းရေးမှူးရုံး၌ အလုပ်ဝင်ခဲ့သည်။ သူသည် ထိုရုံးတွင် အကျင့်ပျက်ခြစားမှုနှင့်ပက်သက်သော အမှုများကို ကိုင်တွယ်သည့်ဌာနများတွင် ဦးဆောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၉ခုနှစ်တွင် ယွန်းဆော့ယောသည်  [[ဂင်ဒယ်ဂျွန်]] အစိုးရအဖွဲ့မှ ဗျူရိုကရက်များ၏ အပြင်းအထန်ကန့်ကွက်မှုကြားမှ လက်ထောက်ကော်မရှင်နာ Park Hui-won ကို လာဘ်စားမှုတွင် ပါဝင်ပက်သက်မှုဖြင့် ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။ 

၂၀၀၂ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် သူသည် အစိုးရစုံစမ်းရေးမှူးအဖြစ်မှ ပြင်ပရှေ့နေအဖြစ် ခဏတာ လုပ်ကိုင်ခဲ့သေးသည်။ သို့သော် ထိုအလုပ်သည် သူနှင့်မကိုက်ညီသဖြင့် အစိုးရစုံစမ်းရေးမှူးအဖြစ် ပြန်လည်လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ သူသည် စုံစမ်းရေးမှူးအနေဖြင့် နိုင်ငံရေးလောကမှ ထင်ရှားသူများ၊ ၎င်းတို့နှင့် ဆက်စပ်နေသည့်အမှုများကို စစ်ဆေးခဲ့သည်။ 

၂၀၁၃ခုနှစ်တွင် ယွန်းဆော့ယောသည် တောင်ကိုရီးယားအမျိုးသားထောက်လှမ်းရေးဌာန (NIS) ၏ အရှုပ်တော်ပုံများကို စုံစမ်းစစ်ဆေးခဲ့သည်။ ထောက်လှမ်းရေးအကြီးအကဲဟောင်း ဝန်ဆိုင်ဟွန်နှင့် သူ၏လူများသည် ထိုစဉ်က အာဏာရအစိုးရ မျက်နှာသာရစေရန် လူအချို့အား ငွေပေး၍ လူမှုကွန်ယက်မှတဆင့် ကောင်းသတင်းများကို ရေးသားစေခဲ့သည်။ ၂၀၁၂ ရွေးကောက်ပွဲတွင်လည်း နောက်ကွယ်မှ ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ခဲ့သည်။ ဝန်ဆိုင်ဟွန်သည် ၂၀၂၀ပြည့်နှစ်တွင် ထောင်ဒဏ်ချမှတ်ခံခဲ့ရသည်။&lt;ref name=&quot;warn&quot;&gt;{{cite web|title=တောင်ကိုရီးယားထောက်လှမ်းရေးအကြီးအကဲဟောင်း နိုင်ငံရေးလှည့်စားမှုစွဲချက်များဖြင့် ထောင်ဒဏ်ချမှတ်ခံရ|url=https://myanmar.mmtimes.com/news/135029.html|access-date=16 March 2022|archive-date=25 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210225011014/https://myanmar.mmtimes.com/news/135029.html}}&lt;/ref&gt; ယွန်းဆော့ယောက ၎င်း၏စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုများကို ၎င်း၏အထက်ဝန်ကြီးဖြစ်သော တရားရေးဝန်ကြီး [[ဟွမ်ဂယိုအန်း]] က ဝင်ရောက်စွက်ဖက်သည်ဟုလည်း စွပ်စွဲခဲ့သည်။ ရလဒ်အနေဖြင့် သူ့အား ဆိုးလ်စုံစမ်းရေးရုံးမှ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်။

နောက်ပိုင်းတွင် ယွန်းဆော့ယောသည် ထိုစဉ်က သမ္မတ ဘတ်ဂွန်းဟဲကို စွပ်စွဲပြစ်တင်၍ ဖြုတ်ချခြင်းခံခဲ့ရသည့် အခြေအနေထိရောက်ရှိစေနိုင်သော ၂၀၁၆ တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံရေးအရှုပ်တော်ပုံကို စုံစမ်းစစ်ဆေးသော အဖွဲ့၏ အကြီးအကဲဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထိုစစ်ဆေးမှုတွင် သမ္မတဘတ်ဂွန်းဟဲကိုအကြောင်းပြု၍ လာဘ်စားမှုများ၊ နိုင်ငံရေးစွက်ဖက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည့် သမ္မတ၏မိတ်ဆွေ ချွဲစွန်စီ၊ [[ဆမ်ဆောင်း (ကုမ္ပဏီ)|ဆမ်ဆောင်းကုမ္ပဏီ]]၏ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ လီဂျယ်ယောင်း၊ သမ္မတ ဘတ်ဂွန်းဟဲတို့ ပါဝင်ခဲ့သည်။

၂၀၁၇ခုနှစ် မေလ (၁၇)ရက်နေ့တွင် သမ္မတအသစ် [[မွန်းဂျယ်အင်း]]က ယွန်းဆော့ယောကို ဆိုးလ်ဗဟိုခရိုင် စုံစမ်းရေးမှူးချုပ်အဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ၎င်း၏လက်ထက်တွင် သမ္မတဟောင်းများဖြစ်ကြသည့် [[လီမြောင်ဘာ့]]၊ ဘတ်ဂွန်းဟဲ၊ အမျိုးသားထောက်လှမ်းရေးအကြီးအကဲဟောင်း (၃)ဦး၊ နိုင်ငံတော်တရားသူကြီးချုပ် ယန်းစွန်းထယ် တို့အပါအဝင် အရာရှိပေါင်း (၁၀၀)ကျော်ကို တရားစွဲဆိုနိုင်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ဆမ်ဆောင်းကုမ္ပဏီ၏ စာရင်းအင်းလိမ်လည်မှုများကိုလည်း စစ်ဆေးခဲ့သည်။
===စုံစမ်းရေးမှူးချုပ်===
၂၀၁၉ခုနှစ် ဇွန်လ ၁၇ရက်နေ့တွင် ယွန်းဆော့ယောအား ကိုရီးယားနိုင်ငံ၏ စုံစမ်းရေးမှူးချုပ်အဖြစ် အဆိုပြုခဲ့သည်။ ၎င်းအားအဆိုပြုခြင်းကို အာဏာရပါတီဖြစ်သော ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီနှင့် ဒီမိုကရေစီနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးပါတီတို့က ကြိုဆိုခဲ့ပြီး သမ္မတဟောင်း လီမြောင်ဘာ့နှင့် ဘတ်ဂွန်းဟဲတို့၏ ပါတီဖြစ်သော လစ်ဘာတီကိုရီးယားပါတီနှင့် Bareunmiraeပါတီတို့က ဆန့်ကျင်ခဲ့သည်။ ပါတီအငယ်ဖြစ်သော တရားမျှတမှုပါတီကမူ ကြားနေခဲ့သည်။ ဇူလိုင် (၁၆)ရက်နေ့တွင် သူ့အား စုံစမ်းရေးမှူးချုပ်အဖြစ် တရားဝင်ခန့်အပ်ခဲ့ပြီး (၂၅)ရက်နေ့မှစ၍ တာဝန်စတင်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ သမ္မတ မွန်းဂျယ်အင်းက သူ့အား မည်သည့်အကျင့်ပျက်ခြစားမှုမဆို အစိုးရနှင့်ဆက်နွှယ်နေပါစေ တင်းကြပ်စွာ စစ်ဆေးနိုင်ကြောင်း အမိန့်ပေးခဲ့သည်။

အရှုပ်တော်ပုံများတွင် ပါဝင်ပက်သက်ပြီး ၂၀၁၉ခုနှစ်တွင် တရားရေးဝန်ကြီးဖြစ်လာသော ချိုကွတ်အား တရားစွဲဆိုရန် စုံစမ်းရေးမှူးများက ဆုံးဖြတ်ခဲ့ကြသည်။ ထိုဆုံးဖြတ်ချက်ကို အတိုက်အခံများက ကြိုဆိုခဲ့ကာ အာဏာရဒီမိုကရက်တစ်ပါတီနှင့် မဟာမိတ်များက ရှုတ်ချခဲ့သည်။ တရားရေးဝန်ကြီးချိုမှာ ဝန်ကြီးဖြစ်ပြီး တစ်လအကြာတွင်ပင် ရာထူးမှနုတ်ထွက်ခဲ့ရသည်။&lt;ref name=&quot;chokuk&quot;&gt;{{cite web|title=South Korea indicts former justice minister on charges of fraud, graft|url=https://www.reuters.com/article/us-southkorea-politics-idUSKBN1YZ083}}&lt;/ref&gt;

ချိုကွတ်၏နေရာတွင် ချူးမီအဲအား ဝန်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ၎င်းဝန်ကြီးဖြစ်လာသောအခါ ၎င်းတောင်းဆိုထားသော ဌာနတွင်းပြန်လည်ဖွဲ့စည်းခြင်းကို ပေးအပ်ရန်ပျက်ကွက်ခဲ့သည်ဟုဆိုကာ ယွန်းဆော့ယောနှင့်နီးစပ်သော စုံစမ်းရေးမှူးအများအပြားကို အရေးယူခဲ့သည်။ သို့သော် ထိုသို့လုပ်ဆောင်ခြင်းသည် ဝန်ကြီးဟောင်းချိုကွတ်အား တရားစွဲမှုအတွက် [[အိမ်ပြာတော်]]၏ တုံ့ပြန်မှုဟု ယူဆခဲ့ကြသည်။ ၂၀၂၀ပြည့်နှစ် ဧပြီလတွင် ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီအမတ်များက အခြားကိစ္စရပ်များကြောင့် ယွန်းဆော့ယောအား နုတ်ထွက်ပေးရန် တောင်းဆိုခဲ့ကြသည်။
====ရာထူးမှ ရပ်ဆိုင်းခံရခြင်း၊ ပြန်လည်ခန့်အပ်ခြင်း၊ နုတ်ထွက်ခြင်း====
၂၀၂၀ပြည့်နှစ် နိုဝင်ဘာ ၂၄ရက်နေ့တွင် တရားရေးဝန်ကြီး ချူးမီအဲက ယွန်းဆော့ယောသည် ကျင့်ဝတ်မညီခြင်း၊ အာဏာအလွဲသုံးစားလုပ်ခြင်း၊ သူနှင့်နီးစပ်သူများနှင့် မိသားစုဝင်များကို စစ်ဆေးရာတွင် ပါဝင်စွက်ဖက်ခြင်းတို့ကြောင့်ဟုဆိုကာ ရာထူးမှဆိုင်းငံ့ခဲ့သည်။ ယွန်းဆော့ယောက ၎င်း၏ဆိုင်းငံ့မှုကို ကန့်ကွက်သည့်အနေဖြင့် ဆိုးလ်အုပ်ချုပ်မှုဆိုင်ရာ တရားရုံးသို့ ဒီဇင်ဘာ (၁)ရက်နေ့တွင် တင်ပြခဲ့ရာ တရားရုံးက လက်ခံခဲ့သည်။ ဒီဇင်ဘာ (၁၆)ရက်နေ့တွင် တရားရေးဝန်ကြီးဌာနက ယွန်းဆော့ယောအား ပြစ်မှု (၆)ခုမှ (၄)ခုသည် ထင်ရှားသဖြင့် ၎င်း၏ရာထူးမှ (၂)လကြာ ဆိုင်းငံ့ရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။ ထိုဆုံးဖြတ်ချက်ကို သမ္မတ မွန်းဂျယ်အင်းက အတည်ပြုခဲ့သည်။ သို့သော် ဒီဇင်ဘာ (၂၄)ရက်နေ့တွင် တရားရုံးက ဤကိစ္စ၌ ယွန်းဆော့ယောအတွက် တရားမျှတမှုမရှိဟုဆိုကာ ဆိုင်းငံ့ခြင်းကို ပယ်ဖျက်ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် (၂၅)ရက်နေ့မှစ၍ စုံစမ်းရေးမှူးချုပ် တာဝန်များကို ပြန်လည်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;susp&quot;&gt;{{cite web|title=Chief prosecutor seeks injunction against justice minister's order to suspend him|url=https://m.koreatimes.co.kr/pages/article.asp?newsIdx=299941}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;susp1&quot;&gt;{{cite web|title=Conflicts with minister further pushes top prosecutor's popularity as presidential hopeful|url=https://m.koreatimes.co.kr/pages/article.asp?newsIdx=300275}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;susp2&quot;&gt;{{cite web|title=Respect court's decision|url=https://m.koreatimes.co.kr/pages/article.asp?newsIdx=301459}}&lt;/ref&gt;

၂၀၂၁ခုနှစ် မတ်လ (၄)ရက်နေ့တွင် ယွန်းဆော့​ယောသည် စုံစမ်းရေးမှူးချုပ်ရာထူးမှ နုတ်ထွက်ခဲ့ရာ သမ္မတ မွန်းဂျယ်အင်းက လက်ခံခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;thamada1&quot;&gt;{{cite web|title=Former Top Prosecutor Yoon Suk-Yeol Wins South Korean Presidency|url=https://www.forbes.com/sites/catherinewang/2022/03/10/former-top-prosecutor-yoon-suk-yeol-wins-south-korean-presidency/?sh=773542a0563c}}&lt;/ref&gt;
==သမ္မတ​ရွေး​ကောက်ပွဲ==

တရားရေးဝန်ကြီး ချို၏ အရှုပ်တော်ပုံပြီးနောက် ယွန်းဆော့ယောအား အလားအလာရှိသော သမ္မတလောင်းအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ကြပြီး ၂၀၂၀ပြည့်နှစ် ဇန်နဝါရီလကတည်းကပင် စစ်တမ်းများ၌ ထင်ရှားသော ကိုယ်စားလှယ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၂၀၂၁ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ စစ်တမ်းတွင် သူသည် ၃၀.၄%ဖြင့် မဲအများဆုံး ရရှိခဲ့သည်။
[[File:‘충남 서해안벨트' 마라톤 유세 2.jpg|thumb|မဲဆွယ်ပွဲတစ်ခုတွင်​တွေ့ရစဉ်]]
စုံစမ်းရေးမှူးချုပ်ရာထူးမှ နုတ်ထွက်ပြီးနောက် ၂၀၂၁ခုနှစ် ဇွန်လ ၂၉ရက်တွင် သူ့အနေဖြင့် ၂၀၂၂ သမ္မတရွေးကောက်ပွဲကို ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်မည်ဖြစ်ကြောင်း တရားဝင်ကြေညာခဲ့သည်။ ဇူလိုင် ၁၂ရက်နေ့တွင် အမျိုးသားရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်၌ တစ်သီးပုဂ္ဂလကိုယ်စားလှယ်လောင်းအဖြစ် မှတ်ပုံတင်ခဲ့သည်။ ဇူလိုင် (၃၀)ရက်နေ့တွင်မူ ထိုစဉ်က အဓိကအတိုက်အခံပါတီဖြစ်သော [[ပြည်သူအာဏာပါတီ (တောင်ကိုရီးယား)|ပြည်သူအာဏာပါတီ]] (PPP) သို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ ထိုမတိုင်မီက တစ်သီးပုဂ္ဂလအနေဖြင့် သူ့အတွက် အဓိကထောက်ခံမှုများသည် [[ကွန်ဆာဗေးတစ် ဝါဒ|ကွန်ဆာဗေးတစ်]]သမားများထံမှ ရရှိခဲ့သည်။ သူ၏ မဲဆွယ်ကာလတွင် လက်ရှိသမ္မတ မွန်းဂျယ်အင်းအစိုးရ၏ လုပ်ဆောင်ချက်များကိုလည်း ဝေဖန်ခဲ့သည်။

အောက်တိုဘာလတွင် ဘူဆန်မြို့၌ ပါတီဝင်များနှင့်တွေ့စဉ် နိုင်ငံ၏ အာဏာရှင်သမ္မတဟောင်း [[ချန်ဒူးဝမ်]]အကြောင်းကို မှတ်ချက်ပေးခဲ့သည်။ ယွန်းက လူအများသည် အာဏာသိမ်းမှုနှင့် [[ဂွမ်ဂျူးအုံကြွမှု|ဂွမ်းဂျူးလူထုအုံကြွမှု]]အကြောင်းများမှလွဲ၍ ချန်ဒူးဝမ်ကို နိုင်ငံရေးတွင် ကောင်းမွန်စွာလုပ်ဆောင်သည်ဟု မှတ်ယူကြကြောင်းပြောခဲ့သည်။ ထိုအတွက် ယွန်းသည် တောင်းပန်ခဲ့ရသည်။ မကြာမီတွင် သူက အင်စတာဂရမ် လူမှုကွန်ယက်မှတဆင့် ခွေးကိုပန်းသီးကျွေးနေသော ပုံကို တင်ခဲ့သည်။ ကိုရီးယားဘာသာစကားတွင် ပန်းသီး နှင့် တောင်းပန်သည်မှာ ရေးပုံတူပြီး အဓိပ္ပါယ်ကွဲပြားသည်။ ထိုပုံကြောင့် ဝေဖန်ခံခဲ့ရပြန်သည်။ ထို့ကြောင့် နိုဝင်ဘာ ၁၀ရက်နေ့တွင် ဂွမ်ဂျူးမြို့ရှိ မေ ၁၈ အမျိုးသားသုသာန်သို့ သွားရောက်ချိန်တွင် ယွန်းသည် ထပ်မံတောင်းပန်ခဲ့ရသည်။ သူ့အား ဆန္ဒပြသူများလည်း ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည်။

၂၀၂၁ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၅ရက်နေ့တွင် သူသည် ပြည်သူအာဏာပါတီ၏ တရားဝင်သမ္မတလောင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၂၀၂၂ခုနှစ် မတ်လ ၉ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသော သမ္မတရွေးကောက်ပွဲ၌ ယွန်းဆော့ယောသည် အဓိကပြိုင်ဘက် လက်ရှိအာဏာရပါတီမှ လီဂျယ်မြောင်ကို ကွာခြားချက် အနည်းငယ်ဖြင့် အနိုင်ရခဲ့သည်။ ယွန်းဆော့ယောက (၁၆,၃၉၄,၈၁၅) မဲ (၄၈.၅၆%)၊ ဒုတိယနေရာမှ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ သမ္မတလောင်း  လီဂျယ်မြောင်က (၁၆,၁၄၇,၇၃၈) (၄၇.၈၃) ဖြင့် အသီးသီး ရရှိခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;susp1&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;susp2&quot;/&gt;

သမ္မတအဖြစ် ရွေးကောက်ခံရပြီးနောက် ယွန်းက သူ့အနေဖြင့် အိမ်ပြာတော်တွင် ရုံးထိုင်မည်မဟုတ်ဘဲ ဆိုးလ်မြို့လယ်ရှိ ကာကွယ်ရေးရုံးတွင် ပြောင်း၍ရုံးထိုင်မည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ အိမ်ပြာတော်မှာ ပြည်သူများနှင့် ကင်းကွာနေသဖြင့် သမ္မတများသည် အခွင့်အာဏာကို တရားလွန်အသုံးချနေကြောင်း သူကဆိုခဲ့သည်။ ဝေဖန်သူများကမူ ထိုသို့ပြောင်းခဲ့ပါက နိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်မှုအဓိကနေရာသည် ဤသို့ပြောင်းရွှေ့ပါက နိုင်ငံလုံခြုံရေး အားနည်းသွားနိုင်ကြောင်းနှင့် အနီးနားရှိ ပြည်သူများ၏ အခွင့်အရေးများပါ ချိုးဖောက်ခံရကြောင်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေးကို အလွန်သုံးစွဲရနိုင်ကြောင်းဆိုခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;blue&quot;&gt;{{cite web|title=တောင်ကိုရီးယား ရွေးကောက်ခံ သမ္မတသစ် ယခင်အိမ်တော် အသုံးပြုမည်မဟုတ်|url=https://burmese-voanews-com.cdn.ampproject.org/v/s/burmese.voanews.com/amp/south-korea-new-president-blue-house/6493102.html?amp_gsa=1&amp;amp_js_v=a9&amp;usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw%3D%3D#amp_tf=From%20%251%24s&amp;aoh=16480286750822&amp;referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp;ampshare=https%3A%2F%2Fburmese.voanews.com%2Fa%2Fsouth-korea-new-president-blue-house%2F6493102.html|access-date=23 March 2022|archive-date=26 March 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230326160709/https://burmese-voanews-com.cdn.ampproject.org/v/s/burmese.voanews.com/amp/south-korea-new-president-blue-house/6493102.html?amp_gsa=1&amp;amp_js_v=a9&amp;usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw==#amp_tf=From%20%251%24s&amp;aoh=16480286750822&amp;referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp;ampshare=https%3A%2F%2Fburmese.voanews.com%2Fa%2Fsouth-korea-new-president-blue-house%2F6493102.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

==သမ္မတသက်တမ်း==
===ကျမ်းသစ္စာကျိန်ဆိုပွဲ===
ယွန်းဆော့ယောသည် ၂၀၂၂ခုနှစ် မေလ (၁၀)ရက်နေ့မှစ၍ ကိုရီးယားသမ္မတနိုင်ငံ၏ သမ္မတအဖြစ် (၅)နှစ်ကြာ စတင် တာဝန်ထမ်းဆောင်သည်။ ၎င်း၏ကျမ်းသစ္စာကျိန်ဆိုပွဲသို့ စင်ကာပူနိုင်ငံသမ္မတ အပါအဝင် နိုင်ငံတကာမှ ထိပ်တန်းခေါင်းဆောင်များ၊ ကိုယ်စားလှယ်များ တက်ရောက်ကြသည်။ ယခင်သမ္မတဟောင်းဖြစ်သည့် ပတ်ဂွန်ဟေးလည်း တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ထိုနေ့တွင်ပင် သမ္မတရုံးထိုင်ရာ [[အိမ်ပြာတော်]]ကို အများပြည်သူအတွက် လည်ပတ်ရန်နေရာတစ်ခုအဖြစ် ပြောင်းလဲဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ သမ္မတ၏ရုံးအဖြစ် အိမ်ပြာတော်အစား အမျိုးသားကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန တည်ရှိရာ Yongsan ခရိုင်ရှိ အဆောက်အဦသို့ ပြောင်းရွှေ့ရုံးစိုက်ခဲ့သည်။ အိမ်ပြာတော်သည် တောင်ကိုရီးယားသမ္မတများ၏ ရုံးနှင့် အိမ်တော်အဖြစ် (၇၄) နှစ်ကြာ အသုံးပြုခြင်း ခံခဲ့ရသည်။

[[File:KOREA_The_20th_President_Inauguration_Ceremony_571_(52062297122).jpg|right|thumb|အမျိုးသားလွှတ်​တော်အ​ဆောက်အဦ​ရှေ့တွင် ကျမ်းသစ္စာကျိန်ဆိုစဉ်]]
[[File:KOREA_The_20th_President_Inauguration_Ceremony_301_(17)_(52063450119).jpg|right|thumb|ပြည်သူလူထုသို့ မိန့်ခွန်း​ပြောကြားစဉ်]]

===နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒ===
ရွေးကောက်ပွဲ အနိုင်ရပြီးနောက် ယွန်းဆော့ယောက [[မြောက်ကိုရီးယား]]နှင့် [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|တရုတ်]]တို့နှင့် ပက်သက်၍ ခိုင်မာသော မူဝါဒချမှတ်မည်ဖြစ်ကာ [[ဂျပန်နိုင်ငံ|ဂျပန်]]နှင့် ဆက်ဆံရေးတိုးတက်အောင် လုပ်ဆောင်မည်ဖြစ်ပြီး [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု|အမေရိကန်]]အား အဓိကမဟာမိတ်အဖြစ် ဆက်ဆံသွားမည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;con&quot;&gt;{{cite web|title= တောင်ကိုရီးယားသမ္မတ ရွေးကောက်ပွဲ ရှေးရိုးစွဲဝါဒီ Yoon Seok-youl အနိုင်ရ|url=https://burmese.voanews.com/a/south-korea-presidental-election-yoon-seok-youl/6477593.html}}&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}

{{lifetime|၁၉၆၀| }}

[[ကဏ္ဍ:တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ၏ သမ္မတများ]]</text>
      <sha1>8bci07liqb15pm8h5d339gihowuriwc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဘွန်ဘွန်မားကို့စ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>229008</id>
    <revision>
      <id>1046794</id>
      <parentid>769287</parentid>
      <timestamp>2026-08-06T15:44:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1046794</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22445" sha1="p4jgx5t2d086rbc1nbiv4lhlw6w03nv" xml:space="preserve">{{Infobox officeholder
| honorific_prefix    = H.E
| name                = ဘွန်ဘွန်မားကို့စ်&lt;br/&gt; Bongbong Marcos
| image               = File:Ferdinand_R._Marcos_Jr_(cropped).jpg
| caption             = တရားဝင်ပုံတူရုပ်ပုံ ၂၀၂၂
| office              = [[ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ၏ သမ္မတ|ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ၏ ၁၇ယောက်မြောက် သမ္မတ]]
| vicepresident       = [[ဆာရာ ဒူတာတေး]]
| term_start          = ၃၀ ဇွန် ၂၀၂၂
| term_end            = 
| succeeding          = [[ရော်ဒရီဂို ဒူတာတေး]]
| office1             = စိုက်ပျိုးရေးဝန်ကြီး
| term_start1         = ၃၀ ဇွန် ၂၀၂၂
| term_end1           = 
| president1          = ကိုယ်တိုင်
| predecessor1        = 
| succeeding1         = ဝီလီယံ ဒါ
| office2             = အထက်လွှတ်တော်အမတ်
| term_start2         = ၃၀ ဇွန် ၂၀၁၀
| term_end2           = ၃၀ ဇွန် ၂၀၁၆
| office3             = အောက်လွှတ်တော်အမတ်
| term_start3         = ၃၀ ဇွန် ၂၀၀၇
| term_end3           = ၃၀ ဇွန် ၂၀၁၀
| predecessor3        = [[အင်မီး မားကို့စ်]]
| successor3          = [[အီမယ်ဒါ မားကို့စ်]]
| term_start4         = ၃၀ ဇွန် ၁၉၉၂
| term_end4           = ၃၀ ဇွန် ၁၉၉၅
| predecessor4        = Mariano Nalupta Jr.
| successor4          = Simeon Valdez
| office5             = Ilocos Norteပြည်နယ် အုပ်ချုပ်ရေးမှူး
| term_start5         = ၃၀ ဇွန် ၁၉၉၈
| term_end5           = ၃၀ ဇွန် ၂၀၀၇
| predecessor5        = Rodolfo Fariñas
| successor5          = Michael Marcos Keon
| term_start6         = ၂၃ မတ် ၁၉၈၃
| term_end6           = ၂၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၈၆
| predecessor6        = Elizabeth Keon
| successor6          = Castor Raval (OIC)
| office7             =Ilocos Norteပြည်နယ် ဒုတိယအုပ်ချုပ်ရေးမှူး
| term_start7         = ၃၀ ဇွန် ၁၉၈၀
| term_end7           = ၂၃ မတ် ၁၉၈၃
| birth_name          = Ferdinand Romualdez Marcos Jr.
| birth_date          = {{birth date and age|1957|9|13}}
| birth_place         = [[မက်ထရိုမနီလာ]]
| death_date          = 
| death_place         = 
| party               = Partido Federal ng Pilipina(၂၀၂၁-လက်ရှိ)&lt;br /&gt;Nacionalista Party (၂၀၀၉-၂၀၂၁)&lt;br /&gt;
Kilusang Bagong Lipunan (၁၉၈၀-၂၀၀၉)
| spouse              = Louise Araneta&lt;ref&gt;{{Cite news |date=April 19, 1993 |title=Bongbong takes a bride |page=4 |work=[[Manila Standard]] |publisher=Kamahalan Publishing Corp. |url=https://news.google.com/newspapers?nid=8cBNEdFwSQkC&amp;dat=19930419&amp;printsec=frontpage&amp;hl=en |access-date=October 10, 2021 |quote=Rep. Ferdinand (Bongbong) Marcos II wed his fiancee, Louise 'Lisa' Araneta Saturday [April 17] at the Church of St. Francis in [[Fiesole|Siesole]] {{sic}}, Italy.}}&lt;/ref&gt;
| children            = ၃
| parents             = [[ဖာဒီနန် မားကို့စ်]]&lt;br /&gt;[[အီမယ်ဒါ မားကို့စ်]]
| residence           = [[မာလာကန်ညင်နန်းတော်]]
| relatives           = 
| alma_mater          = 
| website             = {{URL|www.bongbongmarcos.com/}}
| signature           = Bongbong Marcos Signature.svg
}}
'''ဘွန်ဘွန်မားကို့စ်''' ({{lang-en|Ferdinand Romualdez Marcos Jr.}})&lt;ref name=&quot;biography&quot;&gt;{{Cite web |title=Senator Ferdinand &quot;Bongbong&quot; R. Marcos Jr. |url=http://senate.gov.ph/senators/sen_bio/bmarcos_bio.asp |access-date= |publisher=ဖိလစ်ပိုင် အထက်လွှတ်​တော်}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=May 12, 2022 |title=Who is Ferdinand Marcos Jr,President-Elect of Philippines |url=https://theinformant247.com/who-is-ferdinand-marcos-jr-president-elect-of-philippines/ |access-date= |website=The Informant247 |language=en-US}}&lt;/ref&gt;သည် ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံရေးသမားတစ်ဦးဖြစ်ကာ (၁၇)ယောက်မြောက်သမ္မတအဖြစ် တာဝန်ထမ်း​ဆောင်​နေသူဖြစ်သည်။ ၂၀၁၀ပြည့်နှစ်မှ ၂၀၁၆ခုနှစ်အထိ အထက်လွှတ်တော်အမတ်အဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ၏ အာဏာရှင်သမ္မတဟု လူသိများသော ဖာဒီနန်မားကို့စ်နှင့် အီမယ်ဒါမားကို့စ်တို့၏ သားလည်းဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.idea.int/publications/catalogue/democratic-transitions-conversations-world-leaders?lang=my|title=ဒီမိုကရေစီအသွင်ကူးပြောင်းခြင်းများ|work=Institute for Democracy and Electoral Assistance}}&lt;/ref&gt; ဘွန်ဘွန်မားကို့စ်၏ အမည်အပြည့်အစုံမှာ ဖာဒီနန် ရိုမျူဒတ် မားကို့စ်ဖြစ်ကာ ဘွန်ဘွန်မားကို့စ် (သို့မဟုတ်) ဘုံဘုံမားကို့စ် ဟုလူသိများကာ သမ္မတအ​နေဖြင့် ရည်ညွှန်းရာတွင် သမ္မတဂျူနီယာမားကို့စ်ဟုရည်ညွှန်းသည်။

၁၉၈၀ပြည့်နှစ်တွင် Ilocos Norte ပြည်နယ်၏ ဒုတိယအုပ်ချုပ်ရေးမှူး၊ ၁၉၈၃ခုနှစ်တွင် အုပ်ချုပ်ရေးမှူးအဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၆ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီတွင် ပြည်သူ့တော်လှန်ရေးလှုပ်ရှားမှုများကြောင့် သမ္မတ ဖာဒီနန်မားကို့စ် ပြုတ်ကျပြီး မိသားစုလိုက် ဟာဝိုင်အီကျွန်းသို့ ထွက်ပြေးခဲ့ရသည်။ ၁၉၈၉ခုနှစ်တွင် ဖာဒီနန်မားကို့စ် ကွယ်လွန်ခဲ့ပြီးနောက် ထိုစဉ်ကသမ္မတ ကိုရာဇွန်အကွီနိုက ၎င်း၏မိသားစုကို ပြည်ဝင်ခွင့်ပြုခဲ့ကာ အမှုပေါင်းများစွာအား ရင်ဆိုင်စေခဲ့သည်။

ဂျူနီယာမားကို့စ်သည် ၁၉၉၂ခုနှစ်မှ ၁၉၉၅ခုနှစ်အတွင်း ဖိလစ်ပိုင်အောက်လွှတ်တော် အမတ်အဖြစ် ရွေးချယ်ခံခဲ့ရသည်။ ၁၉၉၈ခုနှစ်တွင် Ilocos Norte ပြည်နယ်အုပ်ချုပ်ရေးမှူးအဖြစ် ထပ်မံရွေးချယ်ခံရပြန်သည်။ ကိုးနှစ်ကြာပြီးနောက် ၂၀၀၇ခုနှစ်မှ ၂၀၁၀ပြည့်နှစ်အထိ အောက်လွှတ်တော်အမတ်၊ ၂၀၁၀ပြည့်နှစ်မှ ၂၀၁၆ခုနှစ်အထိ အထက်လွှတ်တော်အမတ်အဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၆ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် ဒုတိယသမ္မတနေရာမှ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်သော်လည်း ဝ.၆၄ ရာခိုင်နှုန်းဖြင့် ရှုံးနိမ့်ခဲ့ရသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2018/04/10/155984.html|title=မားကို့စ်တို့ အရပ်}}&lt;/ref&gt; 

၂၀၂၁ခုနှစ်တွင် သူ့အနေဖြင့် [[၂၀၂၂ ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ သမ္မတ ရွေးကောက်ပွဲ|၂၀၂၂ ရွေးကောက်ပွဲ]]တွင် သမ္မတနေရာမှ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်မည်ဟု ကြေညာခဲ့သည်။ ၂၀၂၂ရွေးကောက်ပွဲတွင် (၅၈.၇၇) ရာခိုင်နှုန်းဖြင့် အနိုင်ရခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် သူသည် ဒုတိယသမ္မတနေရာ ရှုံးနိမ့်ခဲ့ပြီး သမ္မတနေရာ အနိုင်ရခဲ့သော ပထမဆုံးသမ္မတ ဖြစ်လာခဲ့သည်။

==အ​စောပိုင်းဘဝနှင့် ပညာရေး==
===အစောပိုင်းဘဝ===
ဘွန်ဘွန်မားကို့စ်ကို ၁၉၅၇ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ (၁၃) ရက်နေ့တွင် ဖာဒီနန်မားကို့စ်နှင့် အီမယ်ဒါမားကို့စ်တို့မှ Ferdinand Martin Romualdez Marcos Jr. အဖြစ် မွေးဖွားခဲ့သည်။ မွေးဖွားပြီး (၂)နှစ်အကြာတွင် ဖခင်ဖြစ်သူသည် Ilocos Norte ပြည်နယ်၏ အမတ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဘွန်ဘွန်မားကို့စ်သည် ၁၉၆၅ခုနှစ်တွင် သူ၏ဖခင် ဖာဒီနန်မားကို့စ် သမ္မတရွေးကောက်ပွဲဝင်ရန် အချိန်ကတည်းကပင် ရွေးကောက်ပွဲ လှုံဆော်ရေးဇာတ်လမ်းတွင် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ဇာတ်လမ်း၏ နောက်ဆုံးတွင် စကားပြောရာ ဘွန်ဘွန်မားကို့စ်က သူ့အနေဖြင့် ကြီးလာလျှင် နိုင်ငံရေးသမားဖြစ်ချင်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ဤဇာတ်လမ်းသည် ဖာဒီနန်မားကို့စ် သမ္မတဖြစ်ရေးအတွက် အထောက်အပံ့ဖြစ်ခဲ့ကာ သူကိုယ်တိုင် ချီးကျူးခဲ့သည်။
[[File:Marcos-1stInauguration.jpg|thumb|ဖခင်ဖြစ်သူ ဖာဒီနန်မားကို့စ်၏ သမ္မတအဖြစ် ကျမ်းသစ္စာဆိုခြင်း အခမ်းအနား]]

===ပညာရေး===
မားကို့စ်သည် မနီလာမြို့တွင် မူကြိုနှင့် မူလတန်းပညာများ သင်ကြားခဲ့သည်။ ၁၉၇၀ပြည့်နှစ်တွင် အင်္ဂလန်နိုင်ငံသို့ ပညာသွားရောက် သင်ကြားခဲ့သည်။ ၁၉၇၂ခုနှစ်တွင် ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံကို ဖခင်ဖြစ်သူ ဖာဒီနန်မားကို့စ်က စစ်အုပ်ချုပ်ရေး ကြေညာချိန်တွင် သူသည် အင်္ဂလန်တွင် ရှိနေခဲ့သည်။

သူသည် အောက်စ်ဖိုဒ် တက္ကသိုလ် လက်အောက်ရှိ ကောလိပ်တွင် အတွေးအခေါ်၊ နိုင်ငံရေးနှင့် စီးပွားရေး များကို ပေါင်းစပ်သင်ရသော ပီပီအီးဘာသာရပ်ကို တက်ရောက်ခွင့် ရရှိခဲ့သည်။ မားကို့စ်သည် အတွေးအခေါ်ပိုင်းကို အောင်မြင်ခဲ့သော်လည်း နိုင်ငံရေးအပိုင်းတွင် ကျခဲ့ကာ စီးပွားရေးအပိုင်းတွင် (၂)ကြိမ်တိုင် ကျခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ၎င်းအား ဘွဲ့မရထိုက်ဟု ဆုံးဖြတ်ခဲ့ကြသည်။ ထိုအစား လူမှုရေးသိပ္ပံတွင် အထူးဒီပလိုမာ ရရှိခဲ့သည်။ ထိုဒီပလိုမာမှာ ဘွဲ့မရသူများအား ပေးအပ်ခဲ့သော ဒီပလိုမာဖြစ်ကာ လက်ရှိအချိန်တွင်မူ မပေးအပ်တော့ပေ။ ၂၀၁၅ခုနှစ်တွင် အောက်စ်ဖိုဒ်တက္ကသိုလ်မှ မားကို့စ်သည် ဘွဲ့မရခဲ့ကြောင်း ထုတ်ပြန်ခဲ့သော်လည်း မားကို့စ်ကမူ ရရှိခဲ့ကြောင်း ပြောကြားနေဆဲဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;bbc&quot;/&gt;

သူသည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ဖီလာဒဲလ်ဖီးယားမြို့ရှိ တက္ကသိုလ်တစ်ခု၏ စီးပွားရေးကျောင်းတွင် စီပွားရေးစီမံခန့်ခွဲမှု မဟာဘွဲ့ တက်ရောက်ခဲ့သော်လည်း မပြီးမြောက်ခဲ့ပေ။ ၁၉၈၀ပြည့်နှစ်တွင် သူသည် Ilocos Norte ပြည်နယ် ဒုတိယအုပ်ချုပ်ရေးမှူးရွေးပွဲမှ နုတ်ထွက်ခဲ့သည်။ သမ္မတဖာဒီနန်မားကို့စ်မိသားစု ထွက်ပြေးပြီးနောက် ဖွဲ့စည်းခဲ့သော ကောင်းမွန်သောအစိုးရအတွက်သမ္မတကော်မရှင်၏ ထုတ်ပြန်ချက်များအရ ဘွန်ဘွန်မားကို့စ်သည် အမေရိကန်တွင် ကျောင်းတက်နေစဉ် လစဉ်ကျူရှင်ကြေး အမေရိကန်ဒေါ်လာ (၁၀,၀၀၀) (၂၀၂၂ခုနှစ်တွင် ဖိလစ်ပိုင်ပီဆို ၅၁၇,၉၅၇.၈၃ တန်ကြေးရှိ)၊ နေထိုင်ရန် အိမ်ခြံမြေ တို့အတွက် ကုန်ကျစရိတ်များကို ဖိလစ်ပိုင်သမ္မတရုံး၏ ဘဏ္ဍာငွေများမှ သုံးစွဲခဲ့သည်။ မားကို့စ်မိသားစုသည် အမေရိကန်ရှိ ဘဏ် (၁၅)ခုတွင် ဘဏ်အကောင့်များ လျှို့ဝှက်စွာ ဖွင့်ထားခဲ့သည်။
==ဖခင်ဖြစ်သူလက်ထက်==
ဘွန်ဘွန်မားကို့စ်၏ ပထမဆုံးသော နိုင်ငံရေးရာထူးတစ်ခုမှာ ၁၉၈၀ပြည့်နှစ်မှ ၁၉၈၃ခုနှစ်အထိ Ilocos Norte ပြည်နယ်၏ ဒုတိယအုပ်ချုပ်ရေးမှူးအဖြစ် ရွေးချယ်ခံရခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုစဉ်က အသက် (၂၃)နှစ်သာ ရှိသေးသည်။ ၁၉၈၃ခုနှစ် မတ်လ (၂၃)ရက်နေ့တွင် ကျန်းမာရေးကြောင့် အုပ်ချုပ်ရေးမှူးအဖြစ်မှ အနားယူသွားသည့် ၎င်း၏အဒေါ်ဖြစ်သူနေရာကို ဆက်ခံကာ ပြည်နယ်အုပ်ချုပ်ရေးမှူးဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထိုရာထူးကို ၁၉၈၆ ပြည်သူ့အာဏာ လူထုအုံကြွမှု ဖြစ်ပွားချိန်အထိ ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် အခြားသော ကဏ္ဍာများတွင်လည်း ဦးဆောင်ခဲ့သည်။

===မားကို့စ်မိသားစု၏ မကောင်းသောစည်းစိမ်===
၁၉၈၆ခုနှစ်တွင် မားကို့စ်မိသားစု ပြည်နှင်ဒဏ်ပေးခံရပြီးနောက် ဖိလစ်ပိုင်တရားရုံးချုပ်မှ မကောင်းသောစည်းစိမ်ဟု အမည်တပ်ခဲ့သော စည်းစိမ်များမှနေ၍ ဖာဒီနန်မားကို့စ်၏ ကလေး(၃)ယောက်သည် အကျိုးများစွာ ရရှိခဲ့သည်။

ဘွန်ဘွန်မားကို့စ် အမေရိကန်တွင် ကျောင်းတက်စဉ်က ကျူရှင်ခနှင့် နေထိုင်ရာအိမ်အတွက် လစဉ် အမေရိကန်ဒေါ်လာ (၁၀,၀၀၀) ကျသင့်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ၌လည်း စံအိမ်များစွာ သုံးစွဲခဲ့သည်။

ဖခင်ဖြစ်သူ အာဏာလက်လွှတ်လိုက်ရသည့်အချိန်တွင် ဘွန်ဘွန်မားကို့စ်နှင့် အမဖြစ်သူ အီမဲမားကို့စ်တို့သည် အရေးပါသော နိုင်ငံရေးရာထူးများ ရယူထားကြသည်။

၁၉၈၆ခုနှစ်တွင် ပြည်သူများက [[မာလာကန်ညင်နန်းတော်]]ကို ဝင်ရောက်စီးနင်းခဲ့ပြီးနောက် နန်းတော်အတွင်း၌ မားကို့စ်မိသားစု၏ ပုံတူပန်းချီကားများ၊ ရွှေချထားသော ရေစိမ်ကန်၊ သမ္မတကတော်၏ ရှားပါးမြွေပါသားမွေး အနွေးအကျီၤ (၁၅)ထည်၊ ဒီဇိုင်နာပွဲတက်ဝတ်စုံပေါင်း (၅၀၀)ကျော်၊ ဒီဇိုင်နာဖိနပ်ပေါင်း (၃၀၀၀)ကျော်ကို တွေ့ခဲ့ကြရသည်။&lt;ref name=&quot;bbc&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/world-61362914.amp|title=ဖိလစ်ပိုင်ရွေးကောက်ပွဲ- လာဘ်စားခဲ့တဲ့ နိုင်ငံရေးမင်းဆက်ကို အသက်ပြန်သွင်းဖို့ ကြိုးစားနေသူ တစ်ဦး}}&lt;/ref&gt;
==သမ္မတရာထူး==
ဘွန်ဘွန်မားကို့စ်သည် ၂၀၂၂ခုနှစ် ဇွန်လ (၃၀)ရက်နေ့တွင် အမျိုးသားပြတိုက်ရှေ့၌ ကျမ်းသစ္စာကျိန်ဆိုခဲ့ကာ တရုတ်နိုင်ငံမှ ဒုတိယသမ္မတ ဝမ်ချီဆန်း&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://xinhuamyanmar.com/mm-cn/nc-220107003/|title=တရုတ်နိုင်ငံ ဒုတိယသမ္မတ ဝမ်ချီဆန်းနှင့် ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ သမ္မတသစ် မားကို့စ် တို့ တွေ့ဆုံဆွေးနွေ|access-date=2 July 2022|archive-date=1 July 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220701055504/https://xinhuamyanmar.com/mm-cn/nc-220107003/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;၊ အမေရိကန်ဒုတိယသမ္မတ၏ ခင်ပွန်းဖြစ်သူ အပါအဝင် ပြည်တွင်းပြည်ပမှ ဧည့်သည်တော်များ တက်ရောက်ခဲ့ကြသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://news-eleven.com/article/233265|title=ဖိလစ်ပိုင်သမ္မတအဖြစ် ဖာဒီနန် မားကို့စ် ဂျူနီယာ ကျမ်းသစ္စာကျိန်ဆို}}&lt;/ref&gt; 
[[File:Bongbong Marcos at his inauguration with Sara Duterte.jpg|thumb|သမ္မတ ဘွန်ဘွန်မားကို့စ်နှင့် ဒုတိယသမ္မတ [[ဆာရာ ဒူတာတေး]] တို့အား သမ္မတ၏ ကျမ်းသစ္စာကျိန်ဆိုပွဲ၌ တွေ့ရစဉ်]]

==ကိုးကား==
{{reflist}}

{{Lifetime|၁၉၅၇|}}
[[ကဏ္ဍ:ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ၏ သမ္မတများ]]</text>
      <sha1>p4jgx5t2d086rbc1nbiv4lhlw6w03nv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅-၂၀၂၆</title>
    <ns>0</ns>
    <id>230278</id>
    <revision>
      <id>1046903</id>
      <parentid>1034389</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T07:38:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1046903</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="233474" sha1="byl70w6o960sv1po9ognigtahpr1e96" xml:space="preserve">{{Infobox election
|election_name = မြန်မာနိုင်ငံအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅-၂၀၂၆
| country = မြန်မာနိုင်ငံ
| type = Parliamentary
| ongoing = 
| previous_election = အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၀
| previous_year = ၂၀၂၀&amp;nbsp;(ပယ်ဖျက်)
| previous_mps = 
| next_election = အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၃၀
| next_year =၂၀၃၁
| seats_for_election = [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] ၃၃၀ နေရာ  &lt;br&gt; [[အမျိုးသားလွှတ်တော်]] ၁၁၀ နေရာ &lt;br&gt; [[ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီး တရားလွှတ်တော်များ |တိုင်းဒေသကြီး/ပြည်နယ်လွှတ်တော်]] ၃၂၂ နေရာ &lt;br&gt; တိုင်းရင်းသားလူမျိုးဝန်ကြီး ၂၉ နေရာ
| majority_seats = ၂၂၁
| election_date = ၂၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ (အပိုင်း-၁) &lt;br&gt; ၁၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆ (အပိုင်း-၂) &lt;br&gt; ၂၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆ (အပိုင်း-၃)


| title = &lt;br&gt; [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|ယာယီသမ္မတ]]
| before_election = ဦးမင်းအောင်လှိုင် &lt;br&gt; &lt;small&gt; (ယာယီသမ္မတ-တာဝန်)&lt;/small&gt;
| before_party =  တပ်မတော်
| after_election = 
| after_party = 
| map = 
| map_caption =

| image1 = Minister Khin Yi.jpg
| leader1 =ဦး [[ခင်ရီ]]
| leader_since1 = ၅ အောက် ၂၀၂၂
| party1 = [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|USDP]]
| leaders_seat1 =
| last_election1 = ၂၆ ([[ပြည်သူ့လွှတ်တော်|ပြည်သူ့]]) / ၇ ([[အမျိုးသားလွှတ်တော်|အမျိုးသား]])
| seats_before1 = 
| seats1 = ၂၃၁ ([[ပြည်သူ့လွှတ်တော်|ပြည်သူ့]]) / ၁၀၈ ([[အမျိုးသားလွှတ်တော်|အမျိုးသား]])
| seat_change1 = {{increase}}  ၂၀၅ ([[ပြည်သူ့လွှတ်တော်|ပြည်သူ့]]) / {{increase}} ၁၀၁ ([[အမျိုးသားလွှတ်တော်|အမျိုးသား]])
| popular_vote1 = ၅,၈၀၄,၀၂၅
| percentage1 = ၄၄.၁၉%

| image2 = 
| leader2 =ဦး [[ဟန်ရွှေ]]
| leader_since2 = ၁၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၁
| party2 = [[တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ|NUP]]
| leaders_seat2 = 
| last_election2 = ၀ ([[ပြည်သူ့လွှတ်တော်|ပြည်သူ့]]) / ၁ ([[အမျိုးသားလွှတ်တော်|အမျိုးသား]])
| seats_before2 = 
| seats2 = ၄ ([[ပြည်သူ့လွှတ်တော်|ပြည်သူ့]]) / ၁၆ ([[အမျိုးသားလွှတ်တော်|အမျိုးသား]])
| seat_change2 = {{increase}}  ၄ ([[ပြည်သူ့လွှတ်တော်|ပြည်သူ့]]) / {{increase}} ၁၅ ([[အမျိုးသားလွှတ်တော်|အမျိုးသား]])
| popular_vote2 = ၁,၇၄၄,၉၄၃
| percentage2 = ၁၃.၂၈%

| image3 = 
| leader3=ဦး [[စိုင်းအိုက်ပေါင်း]]
| leader_since3 = ၂၃ ဇွန် ၂၀၂၃
| party3 = [[ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (ကျားဖြူပါတီ)|SNDP]]
| leaders_seat3 = 
| last_election3 = ၀ ([[ပြည်သူ့လွှတ်တော်|ပြည်သူ့]]) / ၀ ([[အမျိုးသားလွှတ်တော်|အမျိုးသား]])
| seats_before3 = 
| seats3 = ၇ ([[ပြည်သူ့လွှတ်တော်|ပြည်သူ့]]) / ၁ ([[အမျိုးသားလွှတ်တော်|အမျိုးသား]])
| seat_change3 = {{increase}}  ၇ ([[ပြည်သူ့လွှတ်တော်|ပြည်သူ့]]) / {{increase}} ၁ ([[အမျိုးသားလွှတ်တော်|အမျိုးသား]])
| popular_vote3 = ၈၀၂,၄၁၄
| percentage3 = ၆.၁၁%

|image4=Ko_Ko_Gyi.jpg
|party4=[[ပြည်သူ့ပါတီ|PP]]
|leader_since4= ၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၁၈
|leader4= ဦး[[ကိုကိုကြီး (နိုင်ငံရေးသမား)|ကိုကိုကြီး]]
| leaders_seat4 = 
| last_election4 = ၀ ([[ပြည်သူ့လွှတ်တော်|ပြည်သူ့]]) / ၀ ([[အမျိုးသားလွှတ်တော်|အမျိုးသား]])
| seats_before4 = 
| seats4 = ၀ ([[ပြည်သူ့လွှတ်တော်|ပြည်သူ့]]) / ၅ ([[အမျိုးသားလွှတ်တော်|အမျိုးသား]])
| seat_change4 = {{increase}}  ၀ ([[ပြည်သူ့လွှတ်တော်|ပြည်သူ့]]) / {{increase}} ၅ ([[အမျိုးသားလွှတ်တော်|အမျိုးသား]])
| popular_vote4 = ၁,၁၅၅,၈၁၇
| percentage4= ၈.၈၀%

|leader5= ဒေါက်တာ[[သက်သက်ခိုင်]]
|leader_since5= ၂၃ အောက် ၂၀၁၉
|image5=Dr_Thet_Thet_Khine.jpg
|party5=[[ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီ|PPP]]
|last_election5= ၀ ([[ပြည်သူ့လွှတ်တော်|ပြည်သူ့]]) / ၀ ([[အမျိုးသားလွှတ်တော်|အမျိုးသား]])
| seats_before5 = 
| seats5 = ၀ ([[ပြည်သူ့လွှတ်တော်|ပြည်သူ့]]) / ၁ ([[အမျိုးသားလွှတ်တော်|အမျိုးသား]])
| seat_change5 = {{increase}}  ၀ ([[ပြည်သူ့လွှတ်တော်|ပြည်သူ့]]) / {{increase}} ၁ ([[အမျိုးသားလွှတ်တော်|အမျိုးသား]])
| popular_vote5 = ၁,၀၀၀,၈၁၅
| percentage5= ၇.၆၂%

|leader6= ဦး[[အောင်ခမ်းထီ]]
|leader_since6= ၁၉၇၆
|image6= Aung_Kham_Hti.jpg
|party6= [[ပအိုဝ်း အမျိုးသား အဖွဲ့ချုပ်|PNO]]
|last_election6= ၃ ([[ပြည်သူ့လွှတ်တော်|ပြည်သူ့]]) / ၁ ([[အမျိုးသားလွှတ်တော်|အမျိုးသား]])
| seats_before6 = 
| seats6 = ၅ ([[ပြည်သူ့လွှတ်တော်|ပြည်သူ့]]) / ၂ ([[အမျိုးသားလွှတ်တော်|အမျိုးသား]])
| seat_change6 = {{increase}}  ၂ ([[ပြည်သူ့လွှတ်တော်|ပြည်သူ့]]) / {{increase}} ၁ ([[အမျိုးသားလွှတ်တော်|အမျိုးသား]])
| popular_vote6 = ၃၃၁,၃၃၁
| percentage6= ၂.၅၂%


|image1_size=50
|image_size=30
|image2_size=80
|image3_size=80
|image6_size=30
|color2=#2E3492
|color3=#fecb00
|colour2=#2E3492


}}

'''၂၀၂၅-၂၀၂၆ ခုနှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ'''သည် [[မြန်မာနိုင်ငံဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈)]] အရ ကျင်းပသည့် ရွေးကောက်ပွဲ တစ်ရပ်ဖြစ်ပြီး ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ် နောက်ပိုင်း [[မြန်မာ့သမိုင်း]]တွင် စတုတ္ထအကြိမ်မြောက် ကျင်းပခြင်းလည်း ဖြစ်သည်။ ထူးခြားချက်အနေဖြင့် ဤ[[ရွေးကောက်ပွဲ]]သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ယခင်မဲပေးစနစ် [[အနိုင်ရသူ အကုန်ယူစနစ်]] အပြင်၊ [[အချိုးကျ ဗဟုကိုယ်စားလှယ်ရွေးချယ်ခြင်း|အချိုးကျ ကိုယ်စားပြုစနစ်]]ကိုလည်း ပူးတွဲ အသုံးပြုသည့်အပြင်၊ ရွေးကောက်ပွဲများကိုလည်း တစ်ရက်ထဲမကျင်းပဘဲ အပိုင်း (၃) ပိုင်းခွဲ၍ ကျင်းပသည့် ရွေးကောက်ပွဲ ဖြစ်သည် ။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bnionline.net/mm/news-92645|title=ညှိနှိုင်းအဖြေရှာတဲ့နိုင်ငံရေးနည်းလမ်းကိုအယုံအကြည်မဲ့လာကြပြီလား?|publisher=BNI|accessdate=2025-6-27}}&lt;/ref&gt;

ရွေးကောက်ပွဲတွင် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်သည့် နိုင်ငံရေးပါတီ စုစုပေါင်း ၅၇ ခု ရှိသည်။ ယင်းပါတီများအနက် ပြည်ထောင်စုတစ်ဝန်းလုံးတွင် မဲဆွယ်စည်းရုံးမည့် ပါတီ ၆ ခု နှင့် သက်ဆိုင်ရာ တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်တစ်ခုတည်းတွင်သာ စည်းရုံးမည့်ပါတီ ၅၁ ခု ပါဝင်သည်။

အပိုင်းလိုက်ကျင်းပသည့် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲသည် ပြည်သူ့လွှတ်တော်မဲဆန္ဒနယ် ၂၆၃ နယ်၊ အမျိုးသား လွှတ်တော် မဲအများဆုံးရသူအနိုင်ယူစနစ် ( FPTP ) မဲဆန္ဒနယ် ၇၃ နယ်၊ အချိုးကျ ကိုယ်စားပြုစနစ် (PR) မဲဆန္ဒနယ် ၂၆ နယ်၊ တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော် သို့မဟုတ် ပြည်နယ် လွှတ်တော် မဲအများဆုံးရသူအနိုင်ယူစနစ် (FPTP) မဲဆန္ဒနယ် ၂၅၅ နယ်၊ တိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော် သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော် အချိုးကျကိုယ်စားပြုစနစ် (PR) မဲဆန္ဒနယ် ၄၂ နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော် သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော် တိုင်းရင်းသားလူမျိုး မဲဆန္ဒနယ် ၂၉ နယ် တို့တွင် အသီးသီးပြုလုပ်ခဲ့သည်။ 

ရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း (၃) ပိုင်းစလုံးတွင် ဆန္ဒမဲပေးပိုင်ခွင့်ရှိသည့် မဲဆန္ဒရှင်စုစုပေါင်း ၂၄ ဒသမ၂၂ သန်းရှိပြီး မဲပေးသူ ၁၃ ဒသမ ၁၄ သန်းကျော်ရှိ၍ မဲပေးမှုရာခိုင်နှုန်း ၅၄ ဒသမ ၂၂ ရာခိုင်နှုန်းကျော်ဖြစ်ကြောင်း ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က ထုတ်ပြန်ထားသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=၂၀၂၅ ခုနှစ် အ​ထွေ​ထွေ​ရွေး​ကောက်ပွဲတွင် မဲ​ပေးခဲ့သူစုစုပေါင်း ၂၄ ဒသမ၂၂ သန်း၌ အသက် ၁၈ နှစ်မှ ၃၀ နှစ်အကြား အသက်အရွယ်ရှိသူ လူငယ် ၂၄ ရာခိုင်နှုန်းဖြင့် အများဆုံးပါဝင် |url=https://news-eleven.com/article/310135 |access-date=2026-02-28 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}&lt;/ref&gt;

== ရက်သတ်မှတ်ခြင်း ==
၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ မတ် ၇ ရက် [[ဘီလာရုဇ်နိုင်ငံ]]ချစ်ကြည်ရေးခရီးစဉ်အတွင်း နှစ်နိုင်ငံခေါင်းဆောင်များဖြစ်ကြသည့် သမ္မတ [[အလက်ဇန္ဒား လူကာရှင်ကို|လူကာရှင်ကို]] နှင့် ယာယီသမ္မတ(တာဝန်)[[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]] တို့၏ ပူးတွဲသတင်းစာရှင်းလင်းပွဲ၌ မြန်မာနိုင်ငံတွင် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲကို  ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ သို့မဟုတ် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလတွင် ကျင်းပသွားရန် စီစဉ်ထားကြောင်းဖြင့်  ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်ဘက်က ရွေးကောက်ပွဲကို တရားဝင်ကြေညာခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://cnimyanmar.com/index.php/political-2/politics-local/27797-2025-03-07-13-50-17|title=ရွေးကောက်ပွဲကို ဒီဇင်ဘာ(သို့) ၂၀၂၆ မှာ ကျင်းပမည်|work=CNI|access-date=၁၃ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၇ မတ် ၂၀၂၅}}&lt;/ref&gt; 

၂၀၂၅ ခုနှစ်၊မတ် ၂၅ ရက် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီအစည်းအဝေးတွင်လည်း ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် သည်  [[မြန်မာနိုင်ငံ]]တွင်  [[ရွေးကောက်ပွဲ|အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ]]ကို ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ တတိယပတ်နှင့် စတုတ္ထပတ်၊ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ပထမပတ်နှင့် ဒုတိယပတ်တို့တွင် ကျင်းပသွားမည်ဟု ဆက်လက် ပြောဆိုခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://burmese.narinjara.com/local-news/detail/67e3d6c982dda3732e9eb383|title=ရွေးကောက်ပွဲကို နှစ်လအတွင်း လေးပိုင်းခွဲ ကျင်းပမည်ဟု စစ်ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်ပြော|publisher=Narinjara|accessdate=2025-6-27|archivedate=2025-6-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250627072054/https://burmese.narinjara.com/local-news/detail/67e3d6c982dda3732e9eb383|date=မတ် ၂၆/ ၂၀၂၅}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/68772|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီအစည်းအဝေးသို့ တက်ရောက်အမှာစကားပြောကြား|accessdate=2025-6-27|date=2025-3-26|publisher=Ministry of Information|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250627100324/https://www.moi.gov.mm/news/68772|archivedate=2025-6-27}}&lt;/ref&gt;

=== အပိုင်း (၁) ===
၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ် ၁၈ ရက် တွင် [[ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်|ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်]] သည်  လွှတ်တော်အသီးသီးအတွက် ရွေးကောက်ပွဲ၏ ပထမအပိုင်းကို ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာ (၂၈) ရက်နေ့တွင် ကျင်းပမည်ဟု  ကြေညာသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/73809|title=လွှတ်တော်အသီးသီးအတွက် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲများ ကျင်းပမည့် အပိုင်းလိုက်နေ့ရက်များကို သတ်မှတ်ကြေညာခြင်း|publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန|accessdate=15 August 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cn92zwdpz4go|title=ဒီဇင်ဘာ ၂၈ ရွေးကောက်ပွဲ စတင်ကျင်းပမယ်|publisher=BBC Burmese|accessdate=26 August 2025}}&lt;/ref&gt;

ဩဂုတ် (၂၀) ရက်၌ ဒီဇင်ဘာလ (၈) ရက်နေ့တွင် ကျင်းပမည့် ရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း (၁) တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ် (၁၀၂) မြို့နယ်အား ရွေးကောက်ပွဲကောက်မရှင်က သတ်မှတ်ကြေညာခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/73914|title=ပါတီစုံဒီမိုကရေစီအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း (၁) တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်များ သတ်မှတ်ကြေညာခြင်း|publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန|accessdate=17 August 2025}}&lt;/ref&gt;

=== အပိုင်း (၂) ===
၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာ ၂၈ ရက် တွင်  [[ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်|ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်]] သည်  လွှတ်တော်အသီးသီးအတွက် ရွေးကောက်ပွဲ၏ အပိုင်း(၂) ကို ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ (၁၁) ရက်နေ့တွင် ကျင်းပမည်ဟု  ကြေညာသည်။ယင်းအပြင် အပိုင်း(၂) ရွေးကောက်ပွဲပြုလုပ်မည့် မြို့နယ် (၁၀၀)ကိုပါ တစ်ပါတည်း ထည့်သွင်း ကြေညာခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/76402|title=ပါတီစုံဒီမိုကရေစီအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲအပိုင်း( ၂ )ကျင်းပမည့် နေ့ရက်နှင့် ပါဝင်သည့်မြို့နယ်များ သတ်မှတ်ကြေညာခြင်း|work=MOI Myanmar|access-date=၂၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၅|date=၂၈ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၅}}&lt;/ref&gt;

=== အပိုင်း (၃) ===
၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ဒီဇင်ဘာ ၂၅ ရက် တွင် ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် သည်   လွှတ်တော်အသီးသီးအတွက် ရွေးကောက်ပွဲ၏ အပိုင်း(၃) ကို ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ (၂၅) ရက်နေ့တွင် ကျင်းပမည်ဟု  ကြေညာသည်။ယင်းအပြင် အပိုင်း(၃) ရွေးကောက်ပွဲပြုလုပ်မည့် မြို့နယ် (၆၃)ကိုပါ တစ်ပါတည်း ထည့်သွင်း ကြေညာခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/78428|title=ပါတီစုံဒီမိုကရေစီအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း(၃) ကျင်းပမည့်နေ့ရက်နှင့် ပါဝင်သည့်မြို့နယ်များ သတ်မှတ်ကြေညာခြင်း|work=MOI Myanmar|access-date=၂၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၂၅ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅}}&lt;/ref&gt;

၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၂၀ ရက်နေ့တွင် [[ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်|ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်]] သည် အပိုင်း (၃) ကြေညာချက်အရ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၂၅ ရက်တွင် ကျင်းပရန် စီစဉ်ထားသည့် ရွေးကောက်ပွဲကို ကချင်ပြည်နယ်အတွင်းရှိ [[မံစီမြို့နယ်|မံစီမြို့နယ်တစ်ခုလုံး]]နှင့် [[မိုးမောက်မြို့နယ်|မိုးမောက်မြို့နယ်တစ်ခုလုံး]]အား ထည့်သွင်း ကျင်းပမည်မဟုတ်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/index.php/news/79288|title=ရွေးကောက်ပွဲများ ကျင်းပခြင်းမပြုမည့် ပြည်သူ့လွှတ်တော်မဲဆန္ဒနယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော် သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော် မဲအများဆုံးရသူအနိုင်ယူစနစ် (FPTP) မဲဆန္ဒနယ်များစာရင်း ထုတ်ပြန်ကြေညာ|work=MOI Myanmar|access-date=၂၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆|date=၂၀ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆}}&lt;/ref&gt; ထို့အပြင် [[ဗန်းမော်မြို့နယ်]] အတွင်းရှိ ရပ်ကွက်နှင့် ကျေးရွာအုပ်စု စုစုပေါင်း ၁၁ ခုကိုလည်း ရွေးကောက်ပွဲ မကျင်းပနိုင်သည့် နေရာများအဖြစ် သီးခြားကြေညာခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/index.php/news/79290|title=ရွေးကောက်ပွဲများ ကျင်းပနိုင်ခြင်းမရှိသည့် နယ်မြေများစာရင်း ထုတ်ပြန်ကြေညာ|work=MOI Myanmar|access-date=၂၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆|date=၂၀ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆}}&lt;/ref&gt;

တစ်ဆက်တည်းတွင် ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်၏ ကြေညာချက်အမှတ် (၂၁/၂၀၂၆) အရ မံစီမြို့နယ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ကြေညာထားခဲ့သော [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] ကိုယ်စားပြု ကိုယ်စားလှယ် ဦးကွမ်ဆန်း၏ အမည်ကို ကိုယ်စားလှယ်စာရင်းမှ ပယ်ဖျက်ကြောင်း ဆက်လက်ကြေညာခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/index.php/news/79292|title=ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် အမည်စာရင်းကြေညာထားခြင်းမှ ပယ်ဖျက်|work=MOI Myanmar|access-date=၂၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆|date=၂၀ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆}}&lt;/ref&gt;

မံစီမြို့နယ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်လောင်းနေရာအတွက် ရွေးကောက်ပွဲဝင်ပြိုင်သည့် ကိုယ်စားလှယ်လောင်းမှာ တစ်ဦးတည်းသာ ရှိသဖြင့် ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်သည် စာရင်းသွင်းထားသော ကိုယ်စားလှယ်လောင်း တစ်ဦးတည်းကိုသာ ကြေညာချက်အမှတ် (၂၁/၂၀၂၆) ဖြင့် ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ကြေညာခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ထိုသို့ ကြေညာထားခဲ့သော အခြေအနေကို နောက်ပိုင်းတွင် ပယ်ဖျက်လိုက်ခြင်း ဖြစ်သည်။
{{main|မြန်မာနိုင်ငံ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅ - ၂၀၂၆ တွင် အနိုင်ရရှိသူများ စာရင်း}}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+အပိုင်း (၁) တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်များစာရင်း
!စဉ်
!တိုင်း/ပြည်နယ်
!ပါဝင်သည့်မြို့နယ်များ
!မှတ်ချက်
!စဉ်
!တိုင်း/ပြည်နယ်
!ပါဝင်သည့်မြို့နယ်များ
!မှတ်ချက်
|-
|၁။
|ကချင်
|
# တနိုင်း
# ခေါင်လန်ဖူး
# နောင်မွန်း
# ပူတာအို
# မိုးညှင်း
# မြစ်ကြီးနား
|၆ မြို့နယ်
|၉။
|မန္တလေး
|
# ကျောက်ဆည်
# ညောင်ဦး
# ပြင်ဦးလွင်
# ချမ်းအေးသာစံ
# မိတ္ထီလာ
# ပျော်ဘွယ်
# ရမည်းသင်း
# အောင်မြေသာစံ
|၈ မြို့နယ်
|-
|၂။
|ကယား
|
# ဘောလခဲ
# လွိုင်ကော်
|၂ မြို့နယ်
|၁၀။
|မွန်
|
# ကျိုက်ထို
# ကျိုက်မရော
# ချောင်းဆုံ
# မော်လမြိုင်
# သထုံ
|၅ မြို့နယ်
|-
|၃။
|ကရင်
|
# ဘားအံ
# မြဝတီ
# သံတောင်ကြီး
|၃ မြို့နယ်
|၁၁။
|ရခိုင်
|
# ကျောက်ဖြူ
# စစ်တွေ
# မာန်အောင်
|၃ မြို့နယ်
|-
|၄။
|ချင်း
|''တီးတိန်''
''ဟားခါး''
|၂ မြို့နယ်
|၁၂။
|ရန်ကုန်
|
# ကမာရွတ်
# ကျောက်တံတား
# တိုက်ကြီး
# တွံတေး
# ဒဂုံမြို့သစ် (တောင်ပိုင်း)
# ဗိုလ်တထောင်
# မရမ်းကုန်း
# မင်္ဂလာဒုံ
# မှော်ဘီ
# သင်္ဃန်းကျွန်း
# သန်လျင်
# အလုံ
|၁၂ မြို့နယ်
|-
|၅။
|စစ်ကိုင်း
|
# လေရှီး
# လဟယ်
# နန်းယွန်း
# ကလေး
# ကသာ
# ကန့်ဘလူ
# ခန္တီး
# စစ်ကိုင်း
# တမူး
# မုံရွာ
# ရွှေဘို
# ဟုမ္မလင်း
|၁၂ မြို့နယ်
|၁၃။
|ရှမ်း
|
# ပင်းတယ
# ဟိုပုံး
# နောင်ချို
# ကျိုင်းတုံ
# တာချီလိတ်
# တောင်ကြီး
# နမ့်စန်
# မူဆယ်
# မိုင်းဆတ်
# လားရှိုး
# လင်းခေး
# လွိုင်လင်
|၁၂ မြို့နယ်
|-
|၆။
|တနင်္သာရီ
|
# ကော့သောင်း
# ထားဝယ်
# ဘုတ်ပြင်း
# မြိတ်
|၄ မြို့နယ်
|၁၄။
|ဧရာဝတီ
|
# ကျုံပျော်
# ပုသိမ်
# မအူပင်
# မြောင်းမြ
# ကြံခင်း
# မြန်အောင်
# လပွတ္တာ
# ဟင်္သာတ
|၈ မြို့နယ်
|-
|၇။
|ပဲခူး
|
# ညောင်လေးပင်
# တောင်ငူ
# နတ်တလင်း
# ပဲခူး
# ပြည်
# ရွှေတောင်
# လက်ပံတန်း
# သာယာဝတီ
|၈ မြို့နယ်
|၁၅။
|နေပြည်နယ်
|
# ဇေယျာသီရိ
# ပုဗ္ဗသီရိ
# ဇမ္ဗူသီရိ
# ပျဉ်းမနား
# ဒဏ္ခိဏသီရိ
# လယ်ဝေး
# တပ်ကုန်း
# ဥတ္တရသီရိ
|၈ မြို့နယ်
|-
|၈။
|မကွေး
|
# ချောက်
# ရေနံချောင်း
# ပခုက္ကူ
# တောင်တွင်းကြီး
# မကွေး
# ပွင့်ဖြူ
# မင်းဘူး
# သရက်
# အောင်လံ
|၉ မြို့နယ်
|
|
|
|
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+အပိုင်း (၂) တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်များစာရင်း
!စဉ်
!တိုင်း/ပြည်နယ်
!ပါဝင်သည့်မြို့နယ်များ
!မှတ်ချက်
!စဉ်
!တိုင်း/ပြည်နယ်
!ပါဝင်သည့်မြို့နယ်များ
!မှတ်ချက်
|-
|၁။
|ကချင်
|
# မချမ်းဘော
# မိုးကောင်း
# ဝိုင်းမော်
|၃ မြို့နယ်
|၇။
|မကွေး
|
# ဂန့်ဂေါ
# ဆိတ်ဖြူ
# နတ်မောက်
# မြို့သစ်
# ငဖဲ
# စလင်း
# စေတုတ္တရာ
# ကံမ
# မင်းတုန်း
# မင်းလှ
# ဆင်ပေါင်းတဲ
|၁၁ မြို့နယ်
|-
|၂။
|ကယား
|
# ဒီမော့ဆို
# ဖရူဆို
|၂ မြို့နယ်
|၈။
|မန္တလေး
|
# စဥ့်ကိုင်
# ကျောက်ပန်းတောင်း
# တံတားဦး
# ပြည်ကြီးတံခွန်
# မဟာအောင်မြေ
# ဝမ်းတွင်း
# သာစည်
# အမရပူရ
# မတ္တရာ
|၉ မြို့နယ်
|-
|၃။
|ကရင်
|
# ဖာပွန်
# လှိုင်းဘွဲ့
|၂ မြို့နယ်
|၉။
|မွန်
|
# ဘီးလင်း
# မုဒုံ
# သံဖြူဇရပ်
# ရေး
# ပေါင်
|၅ မြို့နယ်
|-
|၄။
|စစ်ကိုင်း
|
# ကလေးဝ
# မင်းကင်း
# ဝန်းသို
# ကျွန်းလှ
# မြင်းမူ
# ချောင်းဦး
# ဘုတလင်
# အရာတော်
# ဖောင်းပြင်
# မော်လိုက်
# ရေဦး
|၁၁ မြို့နယ်
|၁၀။
|ရန်ကုန်
|
# ဗဟန်း
# ပန်းဘဲတန်း
# လသာ 
# ကော့မှူး
# ကွမ်းခြံကုန်း
# ဒဂုံမြို့သစ် (မြောက်ပိုင်း)
# ဒေါပုံ
# ပုဇွန်တောင်
# လှိုင်
# ရွှေပြည်သာ
# ထန်းတပင်
# လှည်းကူး
# တောင်ဥက္ကာလာပ
# ကိုကိုးကျွန်း
# ကြည့်မြင့်တိုင်
# အင်းစိန်
|၁၆ မြို့နယ်
|-
|၅။
|တနင်္သာရီ
|
# ရေဖြူ
# ကျွန်းစု
# တနင်္သာရီ
|၃ မြို့နယ်
|၁၁။
|ရှမ်း
|
# ရွာငံ
# ဆီဆိုင်
# ကလော
# မိုင်းခတ်
# မိုင်းပျဉ်း
# မိုင်းဖြတ်
# ရပ်စောက်
# တန့်ယန်း
# မိုင်းရယ်
# ကွန်ဟိန်း
# မိုင်းတုံ
# မိုင်းယောင်း
# မိုင်းယန်း
# မိုင်းပန်
# မောက်မယ်
# မိုင်းကိုင်
# လဲချား
|၁၇ မြို့နယ်
|-
|၆။
|ပဲခူး
|
# ဒိုက်ဦး
# ရွှေကျင်
# ထန်းတပင်
# ရေတာရှည်
# ဇီးကုန်း
# ပေါင်းတည်
# ကဝ
# သနပ်ပင်
# ပေါက်ခေါင်း
# ပန်းတောင်း
# မိုးညို
# မင်းလှ
|၁၂ မြို့နယ်
|၁၂။
|ဧရာဝတီ
|
# ကျောင်းကုန်း
# ကန်ကြီးထောင့်
# သာပေါင်း
# ကျိုက်လတ်
# ဖျာပုံ
# ဘိုကလေး
# ပန်းတနော်
# ဝါးခယ်မ
# အိမ်မဲ
|၉ မြို့နယ်
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+အပိုင်း (၃) တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်များစာရင်း
!စဉ်
!တိုင်း/ပြည်နယ်
!ပါဝင်သည့်မြို့နယ်များ
!မှတ်ချက်
!စဉ်
!တိုင်း/ပြည်နယ်
!ပါဝင်သည့်မြို့နယ်များ
!မှတ်ချက်
|-
|၁။
|ကချင်
|
# ဗန်းမော်
# ဖားကန့်
# ရွှေကူ
# မံစီ&lt;br/&gt;{{small|ကြေညာချက်နောက်ဆက်တွဲဖြင့် ရွေးကောက်ပွဲပြုလုပ်မည့် စာရင်းမှပယ်ဖျက်လိုက်ခြင်း}}
# မိုးမောက်&lt;br/&gt;{{small|ကြေညာချက်နောက်ဆက်တွဲဖြင့် ရွေးကောက်ပွဲပြုလုပ်မည့် စာရင်းမှပယ်ဖျက်လိုက်ခြင်း}}
|၃ မြို့နယ်
|၆။
|မန္တလေး
|
# မြစ်သား
# ချမ်းမြသာစည်
# မလှိုင်
# တောင်သာ
# မြင်းခြံ
# ငါးဇွန်
# သပိတ်ကျင်း
# ပုသိမ်ကြီး
|၈ မြို့နယ်
|-
|၂။
|ကရင်
|
# ကော့ကရိတ်
# ကြာအင်းဆိပ်ကြီး
|၂ မြို့နယ်
|၇။
|ရန်ကုန်
|
# ဒဂုံ
# လမ်းမတော်
# ဆိတ်ကြီး/ခနောင်တို
# ဒလ
# ဒဂုံမြို့သစ် (ဆိပ်ကမ်း)
# ဒဂုံမြို့သစ် (အရှေ့ပိုင်း)
# မင်္ဂလာတောင်ညွန့်
# သာကေတ
# မြောက်ဥက္ကလာပ
# တာမွေ
# ရန်ကင်း
# ကျောက်တန်း
# ခရမ်း
# သုံးခွ
# စမ်းချောင်း
# လှိုင်သာယာ (အနောက်ပိုင်း)
# လှိုင်သာယာ (အရှေ့ပိုင်း)
|၁၇ မြို့နယ်
|-
|၃။
|စစ်ကိုင်း
|
# ကနီ
# ဆားလင်းကြီး
|၂ မြို့နယ်
|၈။
|ရှမ်း
|
# မက်မန်း
# ပင်လောင်း
# ညောင်ရွှေ
# ဖယ်ခုံ
# မိုးနဲ
# ကျေးသီး
# မိုင်းရှူး
# သီပေါ
# ကျောက်မဲ
|၉ မြို့နယ်
|-
|၄။
|တနင်္သာရီ
|
# လောင်းလုံး
# သရက်ချောင်း
# ပုလော
|၃ မြို့နယ်
|၉။
|ဧရာဝတီ
|
# ရေကြည်
# ငပုတော
# ဒေးဒရဲ 
# ညောင်တုန်း
# ဓနုဖြူ
# အင်္ဂပူ
# မော်လမြိုင်ကျွန်း
# ဇလွန်
# လေးမျက်နှာ
|၉ မြို့နယ်
|-
|၅။
|ပဲခူး
|
# ကျောက်ကြီး
# ကျောက်တံခါး
# ဖြူး
# အုတ်တွင်း
# သဲကုန်း
# ဝေါ
# ကြို့ပင်ကောက်
# အုတ်ဖို
|၈ မြို့နယ်
|
|
|
|
|}


==​နောက်ခံသမိုင်း​ကြောင်းနှင့်ထင်ရှားဖြစ်စဉ်များ==
ဤ[[ရွေးကောက်ပွဲ]]သည် [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်တပ်အာဏာသိမ်း]]ပြီးနောက် ပထမဆုံးကျင်းပမည့် [[ရွေးကောက်ပွဲ]]ဖြစ်သည်။ အာဏာသိမ်းပြီးချိန်မှစ၍ စစ်တပ်က နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီကို ဖွဲ့စည်းပြီး တိုင်းပြည်ကို [[နိုင်ငံတော် အရေးပေါ်အခြေအနေ|အရေးပေါ်အခြေအနေ]]&lt;ref&gt;https://www.bloomberg.com/news/articles/2022-07-31/myanmar-extends-state-of-emergency-for-six-months-until-february&lt;/ref&gt;အဖြစ် အုပ်ချုပ်ခဲ့ပြီး  မြန်မာနိုင်ငံ [[မြန်မာနိုင်ငံဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈)|၂၀၀၈ ခုနှစ် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ]]အရ အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။အစောပိုင်းကာလများအတွင်း ရွေးကောက်ပွဲနှင့် ပတ်သတ်၍ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]] သည်  အာဏာသိမ်းပြီးနောက် ၂ နှစ်နှင့် ခြောက်လအကြာ ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ထဲတွင် ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပရန်  ကတိပြုခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://www.dw.com/en/myanmar-junta-promises-elections-by-2023/a-58720116/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20220815122655/https://www.dw.com/en/myanmar-junta-promises-elections-by-2023/a-58720116 |archive-date=15 August 2022 |access-date=2 August 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.aljazeera.com/news/2021/8/1/min-aung-hlaing-promises-myanmar-multi-party-elections-2023&lt;/ref&gt; 

=== ၂၀၂၁ ===
၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ဩဂုတ် ၁ ရက်တွင် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ၏ (၆)လပြည့် နိုင်ငံတော်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့မှုနှင့် ပတ်သက်သည့် ပြောကြားသည့် မိန့်ခွန်း၌   ပါတီစုံ ဒီမိုကရေစီအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ပြန်လည်ကျင်းပနိုင်ရေးအတွက် လုပ်ငန်းစဉ်များသည် ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် ပြီးစီးနိုင်ဖွယ်ရှိကြောင်း ကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က ထည့်သွင်းပြောကြားခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/politics-law-military/%E1%80%95%E1%80%AB%E1%80%90%E1%80%AE%E1%80%85%E1%80%AF%E1%80%B6-%E1%80%92%E1%80%AE%E1%80%99%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%80%E1%80%9B%E1%80%B1%E1%80%85%E1%80%AE%E1%80%A1%E1%80%91%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%91/|title=ပါတီစုံ ဒီမိုကရေစီအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပနိုင်ရေး လုပ်ငန်းစဉ်များ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် ပြီးစီးနိုင်ဖွယ်ရှိဟု ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်ဆို|work=ဆင်ဟွာသတင်း|access-date=၁၃ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၁|archive-date=5 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240805165559/https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/politics-law-military/%E1%80%95%E1%80%AB%E1%80%90%E1%80%AE%E1%80%85%E1%80%AF%E1%80%B6-%E1%80%92%E1%80%AE%E1%80%99%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%80%E1%80%9B%E1%80%B1%E1%80%85%E1%80%AE%E1%80%A1%E1%80%91%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%91/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;blockquote&gt;“ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ မှာလည်း အရေးပေါ်ကာလဆိုတာ အကန့်အသတ်ရှိပါတယ်။ ပုဒ်မ ၄၂၁၊ ပုဒ်မခွဲ(ခ)အရ အရေးပေါ်ကာလ ၁ နှစ်အတွင်းမှာ တာဝန်တွေကို ပြီးမြောက်အောင် ဆောင်ရွက်နိုင်ခြင်းမရှိသေးရင် နောက်ထပ် ခြောက်လ နှစ်ကြိမ်သာတိုးမြှင့်နိုင်ပါတယ်။ ဒီကာလအတွင်းမှာ ကျွန်တော်တို့အနေနဲ့ လုပ်ဆောင်သင့်၊ လုပ်ဆောင်ထိုက်တာတွေကို ပြီးစီးအောင် ဆောင်ရွက် သွားရမှာဖြစ်ပါတယ်။ ပြီးရင် ဥပဒေအရ ရွေးကောက်ပွဲအတွက်ပြင်ဆင်ချိန် ၆ လ ပေးပြီး ဆောင်ရွက်ရပါမယ်။ ဒီကာလများကိုတွက်ကြည့်ရင် လုပ်ငန်းရပ်အားလုံးဟာ ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဩဂုတ်လအတွင်း ပြီးစီးရမယ်ဆိုတာ ပါပဲ”&lt;/blockquote&gt;

=== ၂၀၂၂ ===
၂၀၂၂ ခုနှစ်၊စက်တင်ဘာ ၆ ရက် ရုရှားခရီးစဉ်အတွင်း ရုရှားပိုင် RIA သတင်းဌာန နှင့် စစ်ကောင်စီခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် တို့ တွေ့ဆုံမေးမြန်းကြစဉ် ရွေးကောက်ပွဲကို စီစဉ်ထားသည့်အတိုင်း ၂၀၂၃ ခုနှစ်အတွင်း ပြုလုပ်သွားမည့်အကြောင်း ပြောဆိုခဲ့ပြန်ပြီး၊ ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဩဂုတ်လအတွင်း ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပရန် စီစဉ်ထားမှုသည် အချိန်လုံလုံလောက်လောက်ရှိသည့်အတွက် ရွေးကောက်ပွဲကို ရွှေ့ဆိုင်းမဆိုင်း ပြောဆိုရန် စောလွန်းသေးသည့်အကြောင်းပါ ထည့်သွင်းပြောဆိုခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/%e1%80%99%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%b8%e1%80%a1%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%9c%e1%80%be%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%84%e1%80%ba-%e1%80%99%e1%80%bc%e1%80%94%e1%80%ba%e1%80%99%e1%80%ac%e1%80%9b%e1%80%af%e1%80%9b%e1%80%be%e1%80%ac%e1%80%b8%e1%80%86%e1%80%80%e1%80%ba%e1%80%86%e1%80%b6%e1%80%9b%e1%80%b1%e1%80%b8-%e1%80%9b%e1%80%af%e1%80%9b%e1%80%be%e1%80%ac%e1%80%b8%e1%80%9b%e1%80%b1%e1%80%94%e1%80%b6%e1%80%9d%e1%80%9a%e1%80%ba-%e1%80%99%e1%80%bc%e1%80%94%e1%80%ba%e1%80%99%e1%80%ac%e1%80%9b%e1%80%bd%e1%80%b1%e1%80%b8%e1%80%80%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%80%e1%80%ba%e1%80%95%e1%80%bd%e1%80%b2-/6734670.html|title=ရွေးကောက်ပွဲကို စီစဉ်ထားတဲ့အတိုင်း လာမယ့်နှစ်မှာ ကျင်းပမည် (စစ်ကောင်စီအကြီးအကဲ)|work=VOA|access-date=၁၃ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂}}&lt;/ref&gt;
=== ၂၀၂၃ ===
၂၀၂၃ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် စစ်တပ်နောက်ခံ [[ ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]]ကို ပိုမိုအသာစီးရစေနိုင်သော [[အနိုင်ရသူ အကုန်ယူစနစ်]]အစား [[အချိုးကျ ဗဟုကိုယ်စားလှယ်ရွေးချယ်ခြင်း|အချိုးကျ ကိုယ်စားပြုစနစ်]]ကို ပြောင်းလဲထားသည့် ရွေးကောက်ပွဲ ဥပဒေသစ်ကို ပြသခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |date=2023-03-28 |title=A Road to Nowhere: The Myanmar Regime’s Stage-managed Elections |url=https://www.crisisgroup.org/asia/south-east-asia/myanmar/b175-road-nowhere-myanmar-regimes-stage-managed-elections |access-date=2023-03-29 |website=Crisis Group |language=en}}&lt;/ref&gt; ယခင်ရှိထားသော တပ်မတော်သား ၂၅ ရာခိုင်နှုန်း အပြင် လေးပုံတစ်ပုံအနိုင်ရရုံဖြင့် အစိုးရဖွဲ့စေနိုင်ရန် ပြင်ဆင်ထားပုံရသည်။&lt;ref&gt;{{cite news |title=Myanmar junta promises elections by 2023 |url=https://www.dw.com/en/myanmar-junta-promises-elections-by-2023/a-58720116 |access-date=18 September 2021 |work=Deutsche Welle |date=1 August 2021 |archive-date=18 September 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210918022143/https://www.dw.com/en/myanmar-junta-promises-elections-by-2023/a-58720116 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:aljazeera&quot;&gt;{{cite news |title=Min Aung Hlaing says no Myanmar elections until 2023 |url=https://www.aljazeera.com/news/2021/8/1/min-aung-hlaing-promises-myanmar-multi-party-elections-2023 |access-date=30 December 2021 |agency=Al Jazeera |date=1 Aug 2021 |archive-date=30 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211230040907/https://www.aljazeera.com/news/2021/8/1/min-aung-hlaing-promises-myanmar-multi-party-elections-2023 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |title=Myanmar military prepares for election in bid for legitimacy |url=https://asia.nikkei.com/Spotlight/Myanmar-Crisis/Myanmar-military-prepares-for-election-in-bid-for-legitimacy |access-date=1 August 2022 |work=[[Nikkei Asia]] |date=23 July 2022 |archive-date=3 August 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220803042911/https://asia.nikkei.com/Spotlight/Myanmar-Crisis/Myanmar-military-prepares-for-election-in-bid-for-legitimacy |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |author1=Khine Lin Kyaw |title=Myanmar Extends State of Emergency For Six Months Until February |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2022-07-31/myanmar-extends-state-of-emergency-for-six-months-until-february |access-date=1 August 2022 |work=[[Bloomberg News|Bloomberg]] |date=31 July 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Strangio |first1=Sebastian |title=Myanmar’s Military Junta Takes Step Toward Controversial Election |url=https://thediplomat.com/2023/01/myanmars-military-junta-takes-step-toward-controversial-election/ |access-date=28 January 2023 |work=[[The Diplomat]] |date=5 January 2023 |archive-date=28 January 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230128013714/https://thediplomat.com/2023/01/myanmars-military-junta-takes-step-toward-controversial-election/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |title=Myanmar military announces strict new election law ahead of polls |url=https://www.aljazeera.com/news/2023/1/27/myanmar-military-unveils-strict-new-election-law-ahead-of-polls |access-date=28 January 2023 |work=[[Al Jazeera]] |date=27 January 2023 |archive-date=28 January 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230128041801/https://www.aljazeera.com/news/2023/1/27/myanmar-military-unveils-strict-new-election-law-ahead-of-polls |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |title=Myanmar army set to cement rule with tough new election criteria |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/myanmar-army-set-cement-rule-with-tough-new-election-rules-2023-01-27/ |access-date=28 January 2023 |work=[[Reuters]] |date=27 January 2022 |archive-date=28 January 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230128041801/https://www.reuters.com/world/asia-pacific/myanmar-army-set-cement-rule-with-tough-new-election-rules-2023-01-27/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |title=Myanmar military rulers extend state of emergency by six months |url=https://www.aljazeera.com/news/2023/2/1/myanmar-military-rulers-extend-state-of-emergency-by-six-months |access-date=1 February 2023 |work=[[Al Jazeera]] |date=1 February 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |title=Myanmar junta extends state of emergency, effectively delaying polls |url=https://www.france24.com/en/live-news/20230201-myanmar-marks-coup-anniversary-with-eyes-on-junta-election-plan |access-date=1 February 2023 |work=[[Agence France-Presse]] |publisher=[[France24]] |date=1 February 2023 |location=[[Yangon]]}}&lt;/ref&gt; 

၂၀၂၃ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ (၃၁)ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံရေးပါတီများအနေဖြင့် အသစ်ပြဋ္ဌာန်းလိုက်သည့် ဥပဒေအရ ပြန်လည်မှတ်ပုံတင်ကြရန် ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က ကြေညာခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.uec.gov.mm/news_preview_detail.php?action=news_detail1&amp;news_id=xxpIlxHtb31chMglNsBdqWeyPiY4B6P8QnbWSc4VeqI%3D|title=နိုင်ငံရေးပါတီ တည်ထောင်ခွင့်နှင့် မှတ်ပုံတင်ခွင့်|access-date=21 July 2023|archive-date=21 July 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230721124622/https://www.uec.gov.mm/news_preview_detail.php?action=news_detail1&amp;news_id=xxpIlxHtb31chMglNsBdqWeyPiY4B6P8QnbWSc4VeqI=|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;ဖေဖော်ဝါရီလ (၉)ရက်နေ့တွင် ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က စစ်ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌနှင့်အဖွဲ့ထံသို့ အီလက်ထရောနစ်မဲပေးစက်ဖြစ်သော Myanmar Electronic Voting Machine (MEVM) ကို လာရောက်ပြသခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.uec.gov.mm/news_preview_detail.php?action=news_detail1&amp;news_id=kbslI41W%2BYvgfTmSKzOHZz7Y1u0fC6mYHCCiYMRO9LE%3D|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်ထံ ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်မှ Myanmar Electronic Voting Machine (MEVM) တည်ဆောက်ထားရှိမှုနှင့် ပတ်သက်၍ ရှင်းလင်းတင်ပြ|access-date=21 July 2023|archive-date=21 July 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230721124641/https://www.uec.gov.mm/news_preview_detail.php?action=news_detail1&amp;news_id=kbslI41W%2BYvgfTmSKzOHZz7Y1u0fC6mYHCCiYMRO9LE%3D|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

အာဏာသိမ်းပြီးနောက် ဖယ်ရှားခံထားရသော [[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်|အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်ပါတီ]]ကို ဥပဒေသစ်အရ မှတ်ပုံမတင်ခဲ့ခြင်းကြောင့် ပါတီအား ဖျက်သိမ်းကြောင်း ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ကြေညာခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite news |author1=Min Ye Kyaw |author2=Rebecca Ratcliffe |title=Aung San Suu Kyi’s National League for Democracy party dissolved |url=https://www.theguardian.com/world/2023/mar/28/aung-san-suu-kyi-national-league-democracy-faces-dissolution-myanmar |access-date=30 April 2023 |work=[[The Guardian]] |date=28 March 2023 |location=[[Bangkok, Thailand]]}}&lt;/ref&gt; ဒုတိယမြောက် အတိုက်အခံပါတီဖြစ်သော [[ရှမ်းတိုင်းရင်းသားများဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]]ကိုလည်း ဖျက်သိမ်းကြောင်း အလားတူ ကြေညာခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Shan prominent party decides not to register for junta’s election |url=https://www.bnionline.net/en/news/shan-prominent-party-decides-not-register-juntas-election |access-date=2023-03-20 |website=Burma News International |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |title=‘We Agree the Law is Unfair’: SNLD |url=https://www.irrawaddy.com/in-person/interview/we-agree-the-law-is-unfair-snld.html |access-date=13 February 2023 |work=[[The Irrawaddy]] |date=1 February 2023}}&lt;/ref&gt; စစ်တပ်​​နောက်ခံပြု ပြည်ခိုင်ဖြိုးပါတီအား ဧပြီ (၂၀)ရက်​နေ့တွင် အမှတ်စဉ် (၁)ဖြင့် နိုင်ငံ​ရေးပါတီအဖြစ် မှတ်ပုံတင်ခွင့်ပြုခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.uec.gov.mm/news_preview_detail.php?action=news_detail1&amp;news_id=kbslI41W%2BYvgfTmSKzOHZz7Y1u0fC6mYHCCiYMRO9LE%3D|title=အရေးပေါ်ကာလ သက်တမ်းတိုး၊မတိုး ကာလုံ မှာ ဆုံးဖြတ်မယ် လို့ စစ်ကောင်စီပြော|access-date=21 July 2023|archive-date=21 July 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230721124641/https://www.uec.gov.mm/news_preview_detail.php?action=news_detail1&amp;news_id=kbslI41W+YvgfTmSKzOHZz7Y1u0fC6mYHCCiYMRO9LE=|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ၂၂ ရက် တွင် ပဲခူးမြို့ မြို့တော်ခန်းမ၌ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ အသေးစား၊ အငယ်စားနှင့်အလတ်စား စီးပွားရေး (MSME) လုပ်ငန်းရှင်များနှင့် တွေ့ဆုံရာတွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်သည်  ရွေးကောက်ပွဲကို မဖြစ်မနေဆောင်ရွက်သွားမည်ဟု အာမခံကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ 

၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ဇူလိုင် ၁၁ ရက်တွင်လည်း  စစ်တွေတပ်နယ်မှ အရာရှိ၊ စစ်သည်၊ မိသားစုများနှင့် တွေ့ဆုံရာ၌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင် သည် တပ်မတော်အနေဖြင့် နိုင်ငံတည်ငြိမ်အေးချမ်းသည့်အချိန်တွင် ပါတီစုံ ဒီမိုကရေစီ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ပြန်လည်ကျင်းပပေးမည်ဟု အာမခံကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

သို့သော်လည်း ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ဩဂုတ် ၁ ရက် နှင့် ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊စက်တင်ဘာ ၆ ရက် ကတိစကားများဖြစ်သည့် ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဩဂုတ်လအတွင်း စီစဉ်ထားသည့် ရွေးကောက်ပွဲသည် ပျက်ပြယ်သွားခဲ့သည်။ 

=== ၂၀၂၅ ===
၂၀၂၅ ခုနှစ် မတ်လ ၇ ရက်နေ့တွင်  [[ဘီလာရုဇ်နိုင်ငံ]] သမ္မတ [[အလက်ဇန္ဒား လူကာရှင်ကို|လူကာရှင်ကို]] နှင့် တွေ့ဆုံချိန် သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲ၌ စစ်ခေါင်းဆောင်သည်  ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ဒီဇင်ဘာလ သို့မဟုတ် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ဇန်နဝါရီလ အစောပိုင်းတွင် ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပရန် စီစဉ်ထားသည်ဟု ထပ်မံ ကတိပြုခဲ့ပြန်သည်။ &lt;ref&gt;https://asia.nikkei.com/Spotlight/Myanmar-Crisis/Myanmar-military-prepares-for-election-in-bid-for-legitimacy&lt;/ref&gt;

ဆက်၍ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊မတ် ၂၅ ရက်တွင်  နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီအစည်းအဝေးတွင်၌ ရွေးကောက်ပွဲပြုလုပ်မည့် ကတိစကားအတိုင်း အကောင်အထည်ဖော်မည့်အကြောင်း ပြောဆိုခဲ့သည်။ဤသို့ဖြင့် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ၂၀၂၆-၂၀၂၆ သည် ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။

၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇွန်လ ၇ ရက် နေ့တွင် [[ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်|ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်]]သည်    မြို့နယ်ပေါင်း (၂၆၇) မြို့နယ် တွင်  ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပရန် လျာထားပြီး ယခင်ကျင့်သုံးခဲ့သည့် [[အနိုင်ရသူ အကုန်ယူစနစ်|မဲအများဆုံးရသူ အနိုင်ယူစနစ်]] (FPTP)နှင့် [[အချိုးကျ ဗဟုကိုယ်စားလှယ်ရွေးချယ်ခြင်း|အချိုးကျ ကိုယ်စားပြုစနစ်]] (PR) နှစ်မျိုးလုံး အသုံးပြု ဆောင်ရွက်သွားမည့်အကြောင်း တရားဝင်ပြောဆိုခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://bur.mizzima.com/2025/06/07/58109|title=မြို့နယ် ၂၆၇ ခုတွင် ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပမည်ဟု စစ်ကောင်စီဆို|accessdate=12 August 2025|publisher=Mizzima}}&lt;/ref&gt; ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပမည့် နယ်မြေဒေသများသည် အခြေအနေအရ ကန့်သတ်ချက်ရှိသည့် နယ်မြေဒေသများမှ လွဲပြီး တိုင်းဒေသကြီး နှင့် ပြည်နယ် အားလုံးတို့တွင် ဦးစားပေးအစီအစဉ်အတိုင်း အပိုင်းခွဲပြီး ကျင်းပမည်ဟု ဆိုသည်။

၂၀၂၅ ခုနှစ်၊​ ဇွန် ၂၀ ရက်တွင် စစ်ကောင်စီခန့် ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ ဦး[[ကိုကို (ဝန်ကြီး)|ကိုကို]]က ဒီဇင်ဘာလတွင် ကျင်းပမည့် ရွေးကောက်ပွဲ၌ တစ်နိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် မဲပေးစက်များ အသုံးပြုရန် စီစဉ်နေကြောင်း ရွေးကောက်ပွဲဆိုင်ရာလုပ်ငန်းစဉ်များ အစည်းအဝေး၌ ပြောကြားခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Cite web|title=ရွေးကောက်ပွဲမှာ တစ်နိုင်ငံလုံး မဲပေးစက်အသုံးပြုနိုင်ဖို့ လုပ်မယ်လို့ စစ်ကောင်စီ ရွေး/ကော် ပြော|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cgjg708960jo|publisher=BBC Burmese|accessdate=2025-6-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250621104511/https://www.bbc.com/burmese/articles/cgjg708960jo|archivedate=2025-6-21}}&lt;/ref&gt;ရွေးကောက်ပွဲအတွက် လိုအပ်သော မဲပေးစက်များကို ထုတ်လုပ်နေပြီး ရရှိလာသည့် စက်များကို တိုင်းနှင့် ပြည်နယ်များသို့ သယ်ယူပို့ဆောင်ခြင်း၊ သိုလှောင်ထိန်းသိမ်းခြင်းနှင့် မပျက်စီးစေရန် စနစ်တကျ သိမ်းဆည်းခြင်းများအတွက် စီမံဆောင်ရွက်ထားကြောင်း ၎င်းက ဆိုသည်။&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;အစည်းအဝေးမှာ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ တတိယပတ်မှစ၍ ရွေးကောက်ပွဲကို အပိုင်းလိုက် ကျင်းပသွားမည်ဟု ကောက်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ ဦးကိုကိုက ပြောကြားထားသည်။ ဤရွေးကောက်ပွဲတွင် တစ်နိုင်ငံလုံးအဆင့် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်မည့် ၉ ပါတီနှင့် တိုင်း/ပြည်နယ်အလိုက် ယှဉ်ပြိုင်မည့် ၄၅ ပါတီ ရှိသည်။​&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;

၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၇ ရက်နေ့တွင် [[ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်|ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်]]က လွှတ်တော်သုံးရပ် (အမျိုးသား၊ ပြည်သူ့၊ တိုင်းဒေသကြီး/ပြည်နယ်) ၏ ရွေးကောက်ပွဲနည်းဥပဒေများနှင့် [[နိုင်ငံရေးပါတီများမှတ်ပုံတင်ခြင်းဥပဒေ|နိုင်ငံရေးပါတီများ မှတ်ပုံတင်ခြင်း]]နည်းဥပဒေများကို ဒုတိယအကြိမ် ပြင်ဆင်သည့် နည်းဥပဒေများကို ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/index.php/news/73360|title=အမျိုးသားလွှတ်တော်ရွေးကောက်ပွဲနည်းဥပဒေများကို ထုတ်ပြန်ကြေညာခြင်း|publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန|accessdate=7 August 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/index.php/news/73363|title=တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော် သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော်ရွေးကောက်ပွဲနည်းဥပဒေများကို ထုတ်ပြန်ကြေညာခြင်း|publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန|accessdate=7 August 2025}}&lt;/ref&gt;

၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၁၂ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပခဲ့သော [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေး နှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်]]အစည်းအဝေးတွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်သည် ရွေးကောက်ပွဲအောင်မြင်ရန်အတွက် ဆန္ဒမဲပေးသူမည်မျှရှိရမည်ဟု ဥပဒေတွင် သတ်မှတ်ထားခြင်းမရှိကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ အခြားနိုင်ငံများတွင်လည်း ထိုသို့သတ်မှတ်ထားသည်ကို မတွေ့ရကြောင်းနှင့် ရာခိုင်နှုန်း ၅၀ နှင့်အထက် မဲပေးနိုင်ပါက လူထုအများစု၏ ဆန္ဒပါဝင်သည်ဟု သတ်မှတ်နိုင်ကြောင်း ၎င်းကဆိုသည်။ ထို့အပြင် ရွေးကောက်ပွဲကို မဖြစ်မနေကျင်းပရမည်ဖြစ်ပြီး ၂၀၂၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းကောက်ယူခြင်းနှင့် လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ အချက်အလက်များရယူခြင်းတို့ကို လုပ်ဆောင်ထားပြီးဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ ပထမအကြိမ် လွှတ်တော်အစည်းအဝေးတွင် ကိုယ်စားလှယ်ဦးရေ၏ ထက်ဝက်ကျော် တက်ရောက်ပါက အစည်းအဝေးအထမြောက်နိုင်ကြောင်းနှင့် ဒုတိယအကြိမ်တွင် သုံးပုံတစ်ပုံ တက်ရောက်ပါက အထမြောက်နိုင်ကြောင်းကိုလည်း ထောက်ပြခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ၅၀ ရာခိုင်နှုန်း တက်ရောက်နိုင်ရေးအတွက် ရွေးကောက်ပွဲလုပ်နိုင်သည့် မြို့နယ်များအားလုံးတွင် ကျင်းပနိုင်ရန် ရည်မှန်းထားပြီး၊ သဘာဝဘေးအန္တရာယ်ကြောင့် ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်ရသူများကို ကြိုတင်မဲဖြင့် မဲပေးနိုင်ရန် စီစဉ်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က ပြောကြားခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://burmese.dvb.no/post/719386|title=ဆန္ဒမဲပေးသူ မည်သည့်ရာခိုင်နှုန်းရှိမှ ရွေးကောက်ပွဲ အောင်မြင်မည်ဟု သတ်မှတ်ချက်မရှိဟု စစ်ခေါင်းဆောင်ပြော|accessdate=13 August 2025|publisher=DVB}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/73565|title=နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်အစည်းအဝေး ကျင်းပ၊ နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် အမှာစကားပြောကြား|publisher=Ministry of Information|accessdate=13 August 2025}}&lt;/ref&gt;

ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က မကွေးတိုင်းခရီးစဉ်အတွင်း ဒီဇင်ဘာလကုန်ပိုင်းတွင် ကျင်းပမည့် ရွေးကောက်ပွဲ၏ ပထမအဆင့်ကို ခရိုင်မြို့ကြီးများနှင့် ဆက်စပ်မြို့များတွင် စတင်ပြုလုပ်မည် ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ ထို့ပြင် ၎င်းက မကွေးတပ်နယ်သို့ ရောက်ရှိစဉ်တွင် ရွေးကောက်ပွဲအပြီး အစိုးရသစ်တက်လာသောအခါ တပ်မတော်အနေဖြင့် နိုင်ငံရေးတွင် ပါဝင်တော့မည်မဟုတ်ဘဲ ကာကွယ်ရေးလုပ်ငန်းများကိုသာ ဆက်လက်ဆောင်ရွက်သွားမည် ဟုလည်း ပြောကြားခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/live/c14gm55eg1zt?fbclid=IwY2xjawMSia9leHRuA2FlbQIxMABicmlkETFtZkdSZ1MwdVRkWDRNNUVKAR7B2-DNtUGLe5DQGKZjNI3ul1JdoiB86XdX0Qj5p1zPlqOUHrhVuqYyL1DFnw_aem_AJ3VuIm93kmSZaCUaCXmUQ&amp;post=asset%3Abb91ea3e-e012-4016-90e6-2a693a805210#asset:bb91ea3e-e012-4016-90e6-2a693a805210|title=ရွေးကောက်ပွဲ ပထမအပိုင်းကို ခရိုင်မြို့ကြီးတွေမှာ စကျင်းပမယ်လို့ စစ်ခေါင်းဆောင်ပြော|publisher=BBC Burmese|accessdate=17 August 2025}}&lt;/ref&gt;

ဩဂုတ်လ (၂၀) ရက်နေ့တွင် လွှတ်တော်အသီးသီးအတွက် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်းများ အမည်စာရင်းတင်သွင်းခြင်း၊ ရုပ်သိမ်းခြင်း၊ စိစစ်ခြင်းတို့နှင့် စပ်လျဉ်းသည့် နေ့ရက်များကို ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က သတ်မှတ်ကြေညာသည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၈ ရက်မှစ၍  လွှတ်တော်အသီးသီး၏ မဲဆန္ဒနယ်များအတွက် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်း အမည်စာရင်း စတင် တင်သွင်းနိုင်ကြောင်း၊ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်း အမည်စာရင်းတင်သွင်းလွှာများကို ရုပ်သိမ်းလိုက ရုပ်သိမ်းနိုင်သည့် နောက်ဆုံး နေ့ရက်သည် ၂ဝ၂၅ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၁၂ ရက် ဖြစ်ကြောင်း သတ်မှတ်ကြေညာထားသည်။ ထို့အပြင် PR မဲဆန္ဒနယ်တွင် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်သည့် နိုင်ငံရေးပါတီတစ်ခုအနေဖြင့် မိမိပါတီ ကိုယ်စားပြု လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် လောင်း တစ်ဦးအတွက် အမည်စာရင်း တင်သွင်းလွှာကို ရုပ်သိမ်းပါက စတင် အစားထိုး ပြန်လည်တင်သွင်းရမည့် နေ့ရက်သည် ၂၀၂၅ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၁၃ ရက်ဖြစ်ပြီး နောက်ဆုံး နေ့ရက်သည် ၂၀၂၅ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၁၇ ဖြစ်ကြောင်း သတ်မှတ်ကြေညာထားသည်။ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်း အမည်စာရင်းတင်သွင်းလွှာများ စိစစ်မည့် နေ့ရက်သည် ၂ဝ၂၅ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာ ၁၈ ရက် မှ အောက်တိုဘာ ၄ ရက် အထိဖြစ်ကြောင်း သတ်မှတ်ကြေညာထားသည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/73898|title=လွှတ်တော်အသီးသီးအတွက် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်းများ အမည်စာရင်းတင်သွင်းခြင်း၊ ရုပ်သိမ်းခြင်း၊ စိစစ်ခြင်းတို့နှင့် စပ်လျဉ်းသည့် နေ့ရက်များသတ်မှတ်ကြေညာခြင်း|publisher=Ministry of Information|accessdate=17 August 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=လွှတ်တော်အသီးသီးအတွက် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်းများ အမည်စာရင်းအား စက်တင်ဘာ ၈ ရက်တွင် စတင် တင်သွင်းနိုင်ကြောင်း UEC ကြေညာ|url=https://news-eleven.com/article/305456|publisher=Eleven Media|accessdate=17 August 2025}}&lt;/ref&gt;

ထို့နောက်၊ နိုင်ငံရေးပါတီများ မှတ်ပုံတင်ခြင်းဥပဒေအရ  နိုင်ငံပါတီများအနေဖြင့် ပါတီဝင်ဦးရေနှင့် ပါတီရုံးခန်းများ သတ်မှတ်အရေအတွက် ပြည့်မီရေး ဆောင်ရွက်ပြီး စက်တင်ဘာ ၇ ရက် နောက်ဆုံးထား၍ ကော်မရှင်သို့ တင်ပြရမည်ဖြစ်ကြောင်း ဩဂုတ်လ (၂၀) ရက်နေ့တွင် ကော်မရှင်က ကြေညာထားသည်။​  သတ်မှတ်ရက်အတွင်း ဆောင်ရွက်နိုင်ခြင်းမရှိပါက နိုင်ငံရေးပါတီများမှတ်ပုံတင်ခြင်း ဥပဒေပုဒ်မ ၁၂ အရ နိုင်ငံရေးပါတီအဖြစ် မှတ်ပုံတင်ထားခြင်းအား ပယ်ဖျက်၍ ပါတီအား ဖျက်သိမ်းမည်ဟု ဩဂုတ်လ (၂၀) ရက်နေ့တွင် ကြေညာသည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/73901|title=နိုင်ငံရေးပါတီများ ပါတီဝင်ဦးရေနှင့် ပါတီရုံးခန်းများ သတ်မှတ်အရေအတွက်ပြည့်မီရေး ဆောင်ရွက်ပြီး နောက်ဆုံးတင်ပြရမည့် နေ့ရက်ထုတ်ပြန်ခြင်း|publisher=Ministry of Information|accessdate=17 August 2025}}&lt;/ref&gt;

ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့နှင့် ပြည်ထောင်စုအဆင့် အဖွဲ့အစည်းများတွင် ပါဝင်သောပုဂ္ဂိုလ်များအနေဖြင့် အခြေခံဥပဒေပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်များနှင့် ကိုက်ညီလျှင် ပါတီစည်းရုံးရေးနှင့်  နယ်မြေစည်းရုံးရေး လုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်ခွင့်ရှိကြောင်း ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က ဩဂုတ် ၂၁ ရက်တွင် ကြေညာလိုက်သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cewypxqjww2o|title=ဝန်ကြီးတွေ စည်းရုံးရေး စစ်ကော်မရှင် ရွေးကော်ခွင့်ပြု|publisher=BBC Burmese|accessdate=22 August 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://news-eleven.com/article/305477|title=ပြည်ထောင်စု အစိုးရအဖွဲ့နှင့် ပြည်ထောင်စုအဆင့် အဖွဲ့အစည်းများတွင် ပါဝင်သောပုဂ္ဂိုလ်များ အခြေခံဥပဒေပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်များနှင့် ကိုက်ညီလျှင်  ပါတီစည်းရုံးရေးနှင့်  နယ်မြေစည်းရုံးရေး လုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်ခွင့်ရှိကြောင်း UEC ကြေညာ|publisher=Eleven Media|accessdate=19 August 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/73961|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ရွေးကောက်ပွဲဆိုင်ရာ ပါတီစည်းရုံးရေးလုပ်ငန်းများ၊ နယ်မြေစည်းရုံးရေးလုပ်ငန်းများ၊ စုဝေးဟောပြောခြင်းနှင့် မဲဆွယ်စည်းရုံးခွင့်များနှင့်စပ်လျဉ်း၍ ဆောင်ရွက်ခွင့်ရှိကြောင်း အသိပေးချက် ထုတ်ပြန်ကြေညာခြင်း|publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန|accessdate=19 August 2025}}&lt;/ref&gt; 

ပြည်ပရောက်မဲဆန္ဒရှင်များ ကြိုတင်ဆန္ဒမဲလက်မှတ်ဖြင့် ဆန္ဒမဲပေးနိုင်ရေးအတွက်ပုံစံ (၁၅)များကို ဩဂုတ် ၂၁ ရက်မှစတင် သက်ဆိုင်ရာသံရုံးများတွင် စတင်ထုတ်ယူနိုင်ကြောင်း ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က ဩဂုတ် ၂၁ ရက်နေ့တွင် ကြေညာလိုက်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/73959|title=ပြည်ပရောက်မဲဆန္ဒရှင်များမှ ပုံစံ (၁၅) များကို သက်ဆိုင်ရာသံရုံးများတွင် စတင်ထုတ်ယူနိုင်မည့် နေ့ရက်၊ အချက်အလက်ဖြည့်သွင်းပြီးသည့် ပုံစံ (၁၅) များကို သက်ဆိုင်ရာ သံရုံးများသို့ ပေးပို့နိုင်မည့်နေ့ရက်များထုတ်ပြန်ခြင်း|publisher=MOI|accessdate=19 August 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://news-eleven.com/article/305478|title=ပြည်ပရောက်မဲဆန္ဒရှင်များ ကြိုတင်ဆန္ဒမဲလက်မှတ်ဖြင့် ဆန္ဒမဲပေးနိုင်ရေးအတွက်ပုံစံ(၁၅)များကို ဩဂုတ် ၂၁ ရက်မှစတင် သက်ဆိုင်ရာသံရုံးများတွင် စတင်ထုတ်ယူနိုင်ကြောင်း UEC ကြေညာ|publisher=Eleven Media|accessdate=20 August 2025}}&lt;/ref&gt;ဩဂုတ်လ (၂၆) ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်နှင့် မှတ်ပုံတင်ခွင့်ပြုပြီးသော နိုင်ငံရေးပါတီများ တွေ့ဆုံပွဲတစ်ခုကျင်းပခဲ့ပြီး၊ နိုင်ငံရေးပါတီ ၆၁ ပါတီမှ ဥက္ကဋ္ဌများ၊ ခေါင်းဆောင်များနှင့် တာဝန်ရှိသူများ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ပြည်ထောင်စုတစ်ဝန်းလုံးတွင် စည်းရုံးမည့်ပါတီ ကိုးပါတီနှင့် တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ်တစ်ခုအတွင်း၌သာစည်းရုံးမည့်ပါတီ ၅၂ ပါတီဖြစ်ပါကြောင်း၊ ဥပဒေနှင့်အညီလျှောက်ထားသော နိုင်ငံရေးပါတီအားလုံး စိစစ်ခွင့်ပြုပြီးဖြစ်ပါကြောင်း ကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ ဦးသန်းစိုးက ပြောသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/74149|title=နောင်ရွေးကောက်ပွဲများတွင် ကိုယ်စားလှယ်လောင်းများသည် ဘွဲ့ရသူများဖြစ်ရမည်ဖြစ်၍ နိုင်ငံရေးပါတီများအနေဖြင့် ယခုကပင်စီစဉ်|publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန|accessdate=26 August 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://news-eleven.com/article/305599|title=နောင်လာမည့် ရွေးကောက်ပွဲများတွင် ကိုယ်စားလှယ်လောင်းများသည် ဘွဲ့ရသူများဖြစ်ရမည်ဖြစ်၍ နိုင်ငံရေးပါတီများအနေဖြင့် ယခုကတည်းက စီစဉ်ထားကြရန် UEC ဥက္ကဋ္ဌ ပြောကြား|publisher=Eleven Media|accessdate=26 August 2025}}&lt;/ref&gt;
* ထို့အပြင်၊  ရွေးကောက်ပွဲအတွက် ကိုယ်စားလှယ်လောင်း အမည်စာရင်းတင်သွင်းရမည့်ရက်ကို စက်တင်ဘာ ၁၇ ရက်အထိ ထပ်တိုးပေးလိုက်ကြောင်း နိုင်ငံရေးပါတီများနှင့် တွေ့ဆုံအပြီးတွင် ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က ပြောကြားခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;:9&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cd6n9ep2p1et?post=asset%3A183f9c33-17f9-4ced-9f13-80fc72cd9c68#asset:183f9c33-17f9-4ced-9f13-80fc72cd9c68|title=ကိုယ်စားလှယ်လောင်းအမည်စာရင်း တင်သွင်းရမယ့်ရက် ထပ်တိုး|publisher=BBC Burmese|accessdate=27 August 2025}}&lt;/ref&gt;

* ရွေးကောက်ပွဲဝင်ပြိုင်မည့် ကိုယ်စားလှယ်လောင်းများသည် သက်ဆိုင်ရာမဲဆန္ဒနယ်၏ မဲစာရင်းတွင် ပါဝင်သူဖြစ်ရမည်ဟု ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က ပြင်ဆင်သတ်မှတ်လိုက်သည်။ ဆိုလိုသည်မှာ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်တစ်ဦးသည် မိမိနေထိုင်ရာဒေသမှ အခြားမြို့နယ်သို့ ရွေးကောက်ပွဲသွားရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခွင့် မရှိတော့ပေ။ &lt;ref name=&quot;:9&quot; /&gt;
* ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် ဥက္ကဋ္ဌ ဦးသန်းစိုးက ကိုယ်စားလှယ်လောင်းများ၏ ပညာအရည်အချင်းနှင့် ပတ်သက်၍ အခြေခံပညာအထက်တန်းအဆင့် အောင်မြင်ပြီးသူဖြစ်ရမည် ဟု နိုင်ငံရေးပါတီများကို သတိပြုစေရန် တိုက်တွန်းပြောကြားခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://burmese.dvb.no/post/721420|title=နောင်လာမယ့် ရွေးကောက်ပွဲများတွင် ကိုယ်စားလှယ်လောင်းက ဘွဲ့ရသူတွေဖြစ်ရမည်ဟု UEC ပြော|publisher=DVB|accessdate=27 August 2025}}&lt;/ref&gt;
* ပြည်တွင်း၊ ပြည်ပတွင် ရောက်ရှိနေသည့် ယာယီနေရပ်စွန့်ခွာသူများ အပါအဝင် ကြိုတင်မဲပေးလိုသူများသည် ပုံစံ (၁၅) ဖြင့် တောင်းဆိုမဲပေးနိုင်သည်။ ထို့အပြင် ၎င်းတို့သည် ရောက်ရှိနေထိုင်ရာ အရပ်ဒေသတွင် မဲပေးလိုပါက အနည်းဆုံး ရက်ပေါင်း ၁၈၀ ထက်မနည်း နေထိုင်ပြီးဖြစ်ကြောင်း ထောက်ခံချက်ဖြင့် မဲပေးခွင့်ရရှိသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.npnewsmm.com/news/68ae9cecee60bf5b8456faa5|title=နောင်လာမည့် ရွေးကောက်ပွဲကိုယ်စားလှယ်လောင်းများ ဘွဲ့ရသူဖြစ်ရမည်ဖြစ်၍ နိုင်ငံရေးပါတီများ ကြိုတင်စီစဉ်ထားရန် လိုအပ်|publisher=NP News|accessdate=27 August 2025}}&lt;/ref&gt;
* [[အချိုးကျကိုယ်စားပြုစနစ်]] (PR) ဖြင့် ကျင်းပမည့် လွှတ်တော်ရွေးကောက်ပွဲများအတွက် မဲဆန္ဒရှင်တစ်ဦးသည် မဲတစ်မဲသာ ပေးရမည် ဖြစ်ကြောင်း  ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။ ထုတ်ပြန်ချက်အရ ထိုတစ်မဲတည်းကိုပင် မဲအများဆုံးရသူ အနိုင်ယူစနစ် (FPTP) နှင့် အချိုးကျကိုယ်စားပြုစနစ် (PR) နှစ်ခုလုံးအတွက် ထည့်သွင်းရေတွက်မည်ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c5y3wjy89eyo|title=ရွေးကောက်ပွဲမှာ ဆန္ဒမဲ ၁ မဲကို စနစ် ၂ မျိုးအတွက် ရေတွက်မယ်|publisher=BBC Burmese|accessdate=27 August 2025}}&lt;/ref&gt;
စက်တင်ဘာလ (၉) ရက် တွင် ပါတီဝင်ဦးရေ မပြည့်မီသည့် [[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အင်အားစု|NDF ပါတီ]]နှင့် ပါတီရုံးခန်းများ သတ်မှတ်အရေအတွက် ၊ [[အမျိုးသားနိုင်ငံရေးဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ|DNP ပါတီ]]၊ [[အမျိုးသမီးပါတီ (မွန်)]] နှင့် [[ပြည်ထောင်စုလယ်သမားအလုပ်သမားအင်အားစုပါတီ]]တို့အား မှတ်ပုံတင်ပယ်ဖျက်၍ ပါတီဖျက်သိမ်းလိုက်ကြောင်း ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်(UEC) ကြေညာလိုက်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/74684|title=နိုင်ငံရေးပါတီအဖြစ် မှတ်ပုံတင်ခွင့်ပြုထားခြင်းကို ပယ်ဖျက်၍ ပါတီများအား ဖျက်သိမ်းခြင်း|accessdate=9 September 2025|publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန}}&lt;/ref&gt;

အောက်တိုဘာလ (၂၅)ရက် တွင် ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် သည် လွှတ်တော်အလိုက် မဲဆန္ဒနယ် အသီးသီးတွင် အမည်စာရင်းတင်သွင်းထားသည့် ကိုယ်စားလှယ်လောင်း (၅၀၂၃)ဦးတွင် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ၊သက်တိုင်ရာလွှတ်တော်ရွေးကောက်ပွဲဥပဒေ၊နည်းဥပဒေများနှင့် ညီညွှတ်မှုမရှိသဖြင့် ပယ်ဖျက်ခဲ့သည့် ကိုယ်စားလှယ်လောင်း (၈၆)ဦးရှိသည်ဟု ကြေညာသည်။ထိုထဲ  ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီဥက္ကဋ္ဌ [[သက်သက်ခိုင်|ဒေါက်တာသက်သက်ခိုင်]] လည်း လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်း အဖြစ်မှ ပယ်ဖျက်ခံရပြီး၊ သက်ဆိုင်ရာလွှတ်တော်ရွေးကောက်ပွဲ ဥပဒေပုဒ်မ ၈ (ဃ) ပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်နှင့်ငြိစွန်းသဖြင့် ကိုယ်စားလှယ်လောင်းစာရင်းမှ ပယ်ဖျက်ခြင်းဖြစ်သည်ဟု ကော်မရှင်ဘက်က ပြောဆိုခဲ့သည်။

အောက်တိုဘာ (၂၈) ရက် တွင်  [[ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်|ရွေးကောက်ပွဲကောက်မရှင်]] သည် ပြည်တွင်း၊ပြည်ပ သတင်းထောက်များအား  အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ နှင့် စပ်လျဉ်းပြီး သတင်းရယူခွင့်ရှိကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ယင်းအပြင် လွှတ်တော်အသီးသီးအတွက် ရွေးကောက်ပွဲ၏ ဒုတိယအပိုင်းကို ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ (၁၁) ရက်နေ့တွင် ကျင်းပမည့်အကြောင်း နှင့် ဒုတိယအပိုင်း ရွေးကောက်ပွဲပြုလုပ်မည့် မြို့နယ် (၁၀၀)ကိုလည်း သီးခြား ကြေညာခဲ့သည်။

ဒီဇင်ဘာ ၂၅ ရက် တွင် ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် သည်   လွှတ်တော်အသီးသီးအတွက် ရွေးကောက်ပွဲ၏ အပိုင်း(၃) ကို ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ (၂၅) ရက်နေ့တွင် ကျင်းပမည်ဟု  ကြေညာသည်။ယင်းအပြင် အပိုင်း(၃) ရွေးကောက်ပွဲပြုလုပ်မည့် မြို့နယ် (၆၃)ကိုပါ တစ်ပါတည်း ထည့်သွင်း ကြေညာခဲ့သည်။

ဒီဇင်ဘာ ၂၇ ရက် တွင် ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် သည် နောက်ဆက်တွဲ ရွေးကောက်ပွဲများကျင်းပခြင်းမပြုမည့် ပြည်သူ့လွှတ်တော်မဲဆန္ဒနယ်၊ အမျိုးသားလွှတ်တော်မဲအများဆုံးရသူ အနိုင်ယူစနစ် (FPTP) မဲဆန္ဒနယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော် သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော် မဲအများဆုံးရသူ အနိုင်ယူစနစ်(FPTP) မဲဆန္ဒနယ်များစာရင်း ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။

== ရွေးကောက်ပွဲဆိုင်ရာ ဥပဒေများ ပြဋ္ဌာန်းခြင်း၊ ပြင်ဆင်ခြင်း ==
{{မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမိုင်းဆိုင်ရာ}}

=== နိုင်ငံရေးပါတီများ မှတ်ပုံတင်ခြင်းဥပဒေ ===
၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၂၆ ရက်နေ့တွင် နစကက ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သော [[နိုင်ငံရေးပါတီများမှတ်ပုံတင်ခြင်းဥပဒေ|နိုင်ငံရေးပါတီများ မှတ်ပုံတင်ခြင်းဥပဒေ]]ကို တစ်နှစ်ကျော်အကြာ ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၃၀ ရက်နေ့တွင် ပြန်လည်ပြင်ဆင်ပြဋ္ဌာန်းခဲ့ပါသည်။ ဥပဒေသစ်တွင် အခန်း ၅ ခန်းနှင့် ပုဒ်မ ၂၇ ခု ပါဝင်ပြီး ပါတီများဖွဲ့စည်းမှတ်ပုံတင်ရန် စံနှုန်းများကို သိသိသာသာ တိုးမြှင့်သတ်မှတ်ထားသောကြောင့် နိုင်ငံရေးပါတီများအကြား ဝေဖန်မှုများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ပါသည်။ အဓိကအားဖြင့် အခန်း (၂)၊ ပါတီတည်ထောင်ခြင်းနှင့် မှတ်ပုံတင်ခြင်းဆိုင်ရာ ပုဒ်မများကို ဝေဖန်ခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်ပါသည်။&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web|url=https://news-eleven.com/article/287972|title=နိုင်ငံရေးပါတီများ မှတ်ပုံတင်ခြင်းဥပဒေမှာ ဘယ်အချက်တွေကို ပြင်ဆင်လိုက်သလဲ|accessdate=2025-6-11|publisher=Eleven Media}}&lt;/ref&gt;

ဥပဒေသစ်အရ ပါတီတည်ထောင်လိုပါက အနည်းဆုံး လူ ၁၅ ဦး ရှိရမည်ဖြစ်ပြီး တည်ထောင်သူများသည် အသက် ၂၅ နှစ် ပြည့်ရမည်။ ထို့ပြင် သာသနာ့ဝန်ထမ်း၊ နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်း၊ ထောင်ကျနေသူ၊ သောင်းကျန်းသူ/အကြမ်းဖက်/မတရားအသင်းအဖွဲ့ဝင်၊ မူးယစ်ဆေးပြစ်မှုနှင့် ငြိစွန်းသူ၊ နိုင်ငံခြားသား သို့မဟုတ် နိုင်ငံခြားသားအဖြစ် ခံယူထားသူ မဟုတ်ရဟု သတ်မှတ်ထားသည်။&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;

==== ပါတီဝင်ဦးရေ၊ ရန်ပုံငွေနှင့် ရုံးခန်းဆိုင်ရာ သတ်မှတ်ချက်များ ====
နိုင်ငံရေးပါတီများ မှတ်ပုံတင်ခြင်း ဥပဒေအသစ်၏ ပုဒ်မ ၅ (စ) အရ ပြည်ထောင်စုတစ်ဝန်းလုံး စည်းရုံးမည့်ပါတီဖြစ်ပါက မှတ်ပုံတင်ခွင့်ပြုသည့်နေ့မှ ရက်ပေါင်း ၉၀ အတွင်း ပါတီဝင်ဦးရေ အနည်းဆုံး ၁၀၀,၀၀၀ (တစ်သိန်း) စည်းရုံးရမည်ဖြစ်သည်။ ယခင်ဥပဒေတွင် ၁၀၀၀ သာ လိုအပ်ခဲ့ရာ အဆ ၁၀၀ တိုးမြှင့်ထားသည်ကို တွေ့ရသည်။ တိုင်းနှင့် ပြည်နယ်တစ်ခုအတွင်း၌သာ စည်းရုံးမည့်ပါတီဆိုလျှင် ပါတီဝင်ဦးရေ အနည်းဆုံး ၁၀၀၀ စည်းရုံးရမည်ဟု ပြဋ္ဌာန်းထားရာ ယခင် ၅၀၀ မှ နှစ်ဆ တိုးမြှင့်ထားသည်။

ပုဒ်မ ၅ (ဆ) တွင် ပါတီရန်ပုံငွေနှင့်ပတ်သက်၍ ပြည်ထောင်စုတစ်ဝန်းလုံး စည်းရုံးမည့်ပါတီဆိုလျှင် ကျပ်သိန်း ၁၀၀၀ နှင့် တိုင်းနှင့် ပြည်နယ်တစ်ခုအတွင်း၌သာ စည်းရုံးမည့်ပါတီဆိုလျှင် ကျပ်သိန်း ၁၀၀ ကို မြန်မာ့စီးပွားရေးဘဏ်တစ်ခုခု၌ ငွေစာရင်းဖွင့်ထားကြောင်း အထောက်အထားပြရမည်ဟု ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။ ဤပြဋ္ဌာန်းချက်သည် ဥပဒေဟောင်းတွင် မပါဝင်ဘဲ အသစ်ထည့်သွင်းထားခြင်း ဖြစ်သည်။

ပါတီရုံးခန်း ဖွင့်လှစ်မှုနှင့်ပတ်သက်၍ ပုဒ်မ ၅ (ဇ) တွင် ပြည်ထောင်စုတစ်ဝန်းလုံး စည်းရုံးမည့်ပါတီဖြစ်ပါက ရက်ပေါင်း ၁၈၀ အတွင်း မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်ပေါင်း ၃၃၀ ၏ အနည်းဆုံးထက်ဝက်ဖြစ်သော မြို့နယ် ၁၆၀ ကျော် (၁၆၅ မြို့နယ်) တွင် ရုံးခန်းများ ဖွင့်လှစ်ရန် လိုအပ်ကြောင်း ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။ တိုင်းနှင့် ပြည်နယ်တစ်ခုအတွင်း၌သာ စည်းရုံးမည့်ပါတီဆိုလျှင် အဆိုပါ တိုင်းနှင့် ပြည်နယ်အတွင်းရှိ အနည်းဆုံး ငါးမြို့နယ် တွင် ပါတီရုံးခန်းများ ဖွင့်လှစ်ရမည် ဖြစ်သည်။ ဤပြဋ္ဌာန်းချက်သည်လည်း ယခင်ဥပဒေဟောင်းတွင် ပါဝင်ခြင်းမရှိသည့် အချက်ဖြစ်သည်။

==== အကျိုးဆက်များ ====
နစက အသစ်ပြဋ္ဌာန်းလိုက်သော နိုင်ငံရေးပါတီများ မှတ်ပုံတင်ခြင်းဥပဒေပါ ပုဒ်မများကြောင့် ပြည်ထောင်စုတစ်ဝန်းလုံး စည်းရုံးမည့်ပါတီအဖြစ် မှတ်ပုံတင်ရန် နိုင်ငံရေးပါတီအချို့ အခက်အခဲများ ကြုံတွေ့ခဲ့ရကြောင်း ပြောဆိုမှုများ ရှိခဲ့သည်။ ရလဒ်အနေဖြင့် [[ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်|ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်]] (UEC) သို့ မှတ်ပုံတင်ခွင့် လျှောက်ထားသည့် ပါတီ ၅၀ (ရှိရင်းစွဲ) နှင့် ပါတီအသစ် တည်ထောင်ခွင့် လျှောက်ထားသည့် ပါတီ ၁၅ ပါတီ (စုစုပေါင်း ၆၅ ပါတီ) ရှိခဲ့သော်လည်း ပြည်ထောင်စုတစ်ဝန်းလုံး စည်းရုံးမည့်ပါတီမှာ ၁၂ ပါတီသာ ရှိခဲ့ပါသည်။&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;

==== သတ်မှတ်ချက်များ လျော့ချခြင်း ====
၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလတွင် ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သော နိုင်ငံရေးပါတီများ မှတ်ပုံတင်ခြင်းဥပဒေမှ တင်းကျပ်သည့် အချက်အချို့ကို ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၅ ရက်တွင် ပြင်ဆင်ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ဤပြင်ဆင်ချက်များသည် ပါတီများအတွက် လိုအပ်သည့် စံနှုန်းအချို့ကို ဖြေလျှော့ပေးခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/53120|title=နိုင်ငံရေးပါတီများ မှတ်ပုံတင်ခြင်းနည်းဥပဒေများကို ပြင်ဆင်သည့်နည်းဥပဒေများ|accessdate=2025-6-27|publisher=Ministry of Information}}&lt;/ref&gt;

ပြင်ဆင်ထားသည့် အဓိကအချက်များမှာ ပါတီဝင်အရေအတွက်နှင့် ပါတီရုံးခန်း ဖွင့်လှစ်ထားရှိမှုတို့ဖြစ်သည်။ ယခင်က ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပမည့်နေ့ မတိုင်မီ ရက်ပေါင်း ၉၀ အတွင်း ပါတီဝင်အရေအတွက် တစ်သိန်းရှိရမည်ဟု သတ်မှတ်ထားရာမှ ငါးသောင်းအထိ လျှော့ချခဲ့သည်။ ထို့ပြင် ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပမည့်နေ့ မတိုင်မီ ရက်ပေါင်း ၉၀ အတွင်း နိုင်ငံတစ်ဝန်းရှိ မြို့နယ်သုံးပုံတစ်ပုံ၌ ပါတီရုံးခန်းများ ဖွင့်လှစ်ထားရှိရန် လိုအပ်ကြောင်းလည်း ထည့်သွင်းပြင်ဆင်ခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://news-eleven.com/article/287972|title=နိုင်ငံရေးပါတီများ မှတ်ပုံတင်ခြင်းဥပဒေမှာ ဘယ်အချက်တွေကို ပြင်ဆင်လိုက်သလဲ|accessdate=2025-6-27|publisher=Eleven Media}}&lt;/ref&gt;

==== ဒုတိယအကြိမ် ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ ====
[[နိုင်ငံရေးပါတီများမှတ်ပုံတင်ခြင်းဥပဒေ|နိုင်ငံရေးပါတီများ မှတ်ပုံတင်ခြင်းဥပဒေ]]ကို ဒုတိယအကြိမ်ပြင်ဆင်သည့် ဥပဒေအား ဇူလိုင် ၂၈ ရက်နေ့တွင် ပြဋ္ဌာန်းလိုက်ကြောင်း ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။အဆိုပါပြင်ဆင်မှုအရ နိုင်ငံရေးပါတီများ မှတ်ပုံတင်ခြင်းဥပဒေပုဒ်မ ၁၂ ပုဒ်မခွဲ(က) တွင် ပုဒ်မခွဲငယ် (၁၁) အဖြစ် &quot;ရွေးကောက်ပွဲတွင် မဲမသမာမှုနှင့် တရားမဲ့ပြုကျင့်မှုများကို ကျူးလွန်ကြောင်း ကော်မရှင်က စစ်ဆေးတွေ့ရှိခြင်း&quot; ဟူသော စာသားကို စစ်ကောင်စီက ထပ်မံဖြည့်စွက်လိုက်ခြင်း ဖြစ်သည်။ မူလက အခန်း ၃ (ဆက်လက်ရပ်တည်ပိုင်ခွင့်မရှိခြင်း) ၏ ပုဒ်မ ၁၂ ပုဒ်မခွဲ (က) တွင် ပုဒ်မခွဲငယ် (၁၀) ထိသာ ရှိခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://burmese.dvb.no/post/716835|title=နိုင်ငံရေးပါတီများ မှတ်ပုံတင်ခြင်း ဥပဒေကို ဒုတိယအကြိမ် ပြင်ဆင်ပြဋ္ဌာန်း|accessdate=2025-7-28|publisher=DVB Burmese}}&lt;/ref&gt;

==== စက်တင်ဘာလ ပြင်ဆင်ချက် ====
၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ (၂၁) ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စုတစ်ဝန်းလုံးတွင် စည်းရုံးမည့်ပါတီများအနေဖြင့် ရွေးကောက်ပွဲဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ရာ၌ ယခင်က သတ်မှတ်ထားသော မဲဆန္ဒနယ်အားလုံး၏ တစ်ဝက်တွင် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ရမည့် ပြဋ္ဌာန်းချက်ကို မဲဆန္ဒနယ်အားလုံး၏ လေးပုံတစ်ပုံတွင်သာ ယှဉ်ပြိုင်နိုင်ရန် ပြင်ဆင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/75244|title=နိုင်ငံရေးပါတီများမှတ်ပုံတင်ခြင်းဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ|publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန|accessdate=22 September 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://burmese.dvb.no/post/725333|title=တနိုင်ငံလုံးပြိုင်မည့်ပါတီများ မဲဆန္ဒနယ်အားလုံး၏ ၄ ပုံ ၁ ပုံ မပြိုင်နိုင်ပါက ပါတီဖျက်သိမ်းခံရမည်ဟု ပြင်ဆင်ပြဋ္ဌာန်း|publisher=DVB|accessdate=22 September 2025}}&lt;/ref&gt;

==== အောက်တိုဘာလ ပြင်ဆင်ချက် ====
၂၀၂၅ ခုနှစ်၊အောက်တိုဘာလ (၂၆) ရက် နေ့တွင် ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကောာ်မရှင်သည်  နိုင်ငံရေးပါတီများ မှတ်ပုံတင်ခြင်းနည်းဥပဒေများကို တတိယအကြိမ် ပြင်ဆင်သည့် နည်းဥပဒေများကို ပြင်ဆင်ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။

===== အကျိုးဆက်များ =====
ကိုယ်စားလှယ်လောင်းများ၏ ရွေးကောက်ပွဲအသုံးစရိတ်ကို တိုးမြှင့်ပြင်ဆင်လိုက်ခြင်းဖြစ်၍၊ပြင်ဆင်လိုက်သည့် နည်းဥပဒေအရ နိုင်ငံရေးပါတီများမှတ်ပုံတင်ခြင်းနည်းဥပဒေများ နည်းဥပဒေ ၂၁ ပါ ငွေကျပ်သိန်း ၁၅၀ အစား ငွေကျပ်သိန်း ၃၀၀၊ ငွေကျပ်သိန်း ၃၀၀ အစား ငွေကျပ်သိန်း ၅၀၀ ဖြစ်သွားခဲ့သည်။

=== ပြည်သူ့လွှတ်တော် ရွေးကောက်ပွဲဥပဒေ ပြင်ဆင်ခြင်း ===
၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင် ၂၉ ရက်နေ့တွင် [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] ရွေးကောက်ပွဲဥပဒေကို ဆဋ္ဌမအကြိမ် ပြင်ဆင်သည် ဥပဒေကို [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]က ပြင်ဆင်ခဲ့ရာတွင် အဓိကအားဖြင့် ရွေးကောက်ပွဲလုပ်ထုံးလုပ်နည်းများ၊ ကိုယ်စားလှယ်လောင်း အရည်အချင်းသတ်မှတ်ချက်များနှင့် ရွေးကောက်ပွဲဆိုင်ရာ ပြစ်မှုများအတွက် ပြစ်ဒဏ်များကို ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ 

ပုဒ်မ ၄၀ အရ ကိုယ်စားလှယ်လောင်းတစ်ဦးစီသည် ရွေးကောက်ပွဲနေ့တွင် မိမိမဲဆန္ဒနယ်ရှိ မဲရုံတိုင်း၌ မဲရုံကိုယ်စားလှယ်နှင့် အကူကိုယ်စားလှယ်တစ်ဦးစီကို ခန့်အပ်နိုင်မည်ဖြစ်ပြီး ၎င်းတို့သည် သက်ဆိုင်ရာမဲဆန္ဒနယ်၏ မဲစာရင်းတွင်ပါဝင်ပြီး မဲပေးပိုင်ခွင့်ရှိသူများ ဖြစ်ရမည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/72982|title=ပြည်သူ့လွှတ်တော် ရွေးကောက်ပွဲဥပဒေကို ဆဌမအကြိမ်ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ|accessdate=2025-7-29|publisher=Ministry of Information}}&lt;/ref&gt;

ပုဒ်မ ၄၉ (ခ) အရ တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်ကော်မရှင်အဖွဲ့ခွဲများသည် ကိုယ်စားလှယ်လောင်းများရရှိသည့် မဲအရေအတွက်ကို ပြုစု၍ ခိုင်လုံသောမဲအများဆုံးရရှိသူများကို ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံရသူများအဖြစ် ကြေညာရမည်ဖြစ်ပြီး၊ ပုဒ်မ ၄၉ (ဂ) အရ မဲအရေအတွက်တူညီပါက ကော်မရှင်အဖွဲ့ခွဲက စိစစ်ပြီး ကော်မရှင်သို့တင်ပြရမည်ဖြစ်ကာ၊ ကော်မရှင်၏ ညွှန်ကြားချက်အရ ထပ်မံကျင်းပသည့်ရွေးကောက်ပွဲတွင် မဲတူညီသူများသာ ယှဉ်ပြိုင်ခွင့်ရှိသည်။ 

ပုဒ်မ ၆၄ တွင် ရွေးကောက်ပွဲဆိုင်ရာ လိမ်လည်စွပ်စွဲခြင်း၊ မဲပေးမှုနှင့်ပတ်သက်၍ မမှန်မကန်တိုင်တန်းခြင်း၊ ရွေးကောက်ပွဲပျက်ပြားစေရန် လှုံ့ဆော်ခြင်း၊ အီလက်ထရောနစ်မဲပေးစက် ဖျက်ဆီးခြင်း သို့မဟုတ် ယူဆောင်ခြင်း စသည့်ပြစ်မှုများအတွက် ထောင်ဒဏ်သုံးနှစ်အထိ သို့မဟုတ် ငွေဒဏ် သို့မဟုတ် ဒဏ်နှစ်ရပ်လုံး ချမှတ်နိုင်ကြောင်း ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://news-eleven.com/article/304880|title=ရွေးကောက်ခံ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်တစ်ဦးသည် ကိုယ်စားလှယ်လောင်း အမည်စာရင်းတင်သွင်းလွှာနှင့် ကိုယ်ရေးမှတ်တမ်းတွင် လိမ်လည်ဖြည့်သွင်းထားကြောင်း စစ်ဆေးတွေ့ရှိရပါက တရားစွဲဆိုခြင်းခံရမည့် အချက်ပါဝင်သော ပြည်သူ့လွှတ်တော် ရွေးကောက်ပွဲဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်း|publisher=Eleven Media|accessdate=2025-7-29}}&lt;/ref&gt;

ပုဒ်မ ၈၈ အရ နိုင်ငံတော်သစ္စာဖောက်ဖျက်မှု၊ အဂတိလိုက်စားမှု၊ သို့မဟုတ် ပြင်းထန်သည့်ပြစ်မှုများဖြင့် ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်ခံရသူများသည် ကော်မရှင်၏ ကြေညာချက်အရ နောင်ပြုလုပ်မည့် မည်သည့်လွှတ်တော်ရွေးကောက်ပွဲတွင်မျှ ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ခွင့် မရှိတော့ဘဲ၊ တရားမဲ့ပြုကျင့်မှုများ၌ သိလျက်နှင့်ပါဝင်ပတ်သက်သည့် ကိုယ်စားလှယ်လောင်းများသည် လက်ရှိနှင့် နောက်ထပ်လွှတ်တော်သက်တမ်းနှစ်ခုအတွက် ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ခွင့် ဆုံးရှုံးမည်ဖြစ်သည်။ 

ထို့အပြင် ပုဒ်မ ၈၈-က အဖြစ် အသစ်ထပ်မံဖြည့်စွက်ထားရာတွင် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံရသည့် ကိုယ်စားလှယ်တစ်ဦးဦးသည် ကိုယ်စားလှယ်လောင်းလျှောက်လွှာ သို့မဟုတ် ကိုယ်ရေးမှတ်တမ်းတွင် လိမ်လည်ဖြည့်သွင်းခြင်း သို့မဟုတ် စာရွက်စာတမ်းအတုများ တင်သွင်းခြင်းပြုလုပ်ခဲ့ကြောင်း တွေ့ရှိရပါက ဥပဒေကြောင်းအရ တရားစွဲဆိုခြင်းခံရမည်ဟု ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။

==== အောက်တိုဘာလ ပြင်ဆင်ချက် ====
၂၀၂၅ ခုနှစ်၊အောက်တိုဘာလ (၂၆) ရက် နေ့တွင် ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်သည် ပြည်သူ့လွှတ်တော်ရွေးကောက်ပွဲ   နည်းဥပဒေများကို  ပြင်ဆင်သည့် နည်းဥပဒေများကို ထုတ်ပြန်သည်။

===== အကျိုးဆက်များ =====
ကိုယ်စားလှယ်လောင်းများ၏ ရွေးကောက်ပွဲအသုံးစရိတ်ကို တိုးမြှင့်ပြင်ဆင်လိုက်ခြင်းဖြစ်၍၊ပြင်ဆင်လိုက်သည့် နည်းဥပဒေအရ  နည်းဥပဒေ ၉၉ ပါ ငွေကျပ်သိန်း ၁၅၀ သည် ငွေကျပ်သိန်း ၃၀၀ ဖြစ်သွားခဲ့သည်။

=== အမျိုးသားလွှတ်တော် ရွေးကောက်ပွဲဥပဒေ ပြင်ဆင်ခြင်း ===
၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၉ ရက်နေ့တွင် [[အမျိုးသားလွှတ်တော်]]ရွေးကောက်ပွဲဥပဒေကို ဆဋ္ဌမအကြိမ်မြောက် ပြင်ဆင်ပြဋ္ဌာန်းလိုက်ရာ၊ ၎င်းဥပဒေသည် [[အချိုးကျ ဗဟုကိုယ်စားလှယ်ရွေးချယ်ခြင်း|အချိုးကျကိုယ်စားပြု]] (PR) စနစ်နှင့် [[အနိုင်ရသူ အကုန်ယူစနစ်|နိုင်သူကုန်ယူ]] (FPTP) စနစ်တို့ကို ပူးတွဲကျင့်သုံးရန် ရည်ရွယ်သည်။ 

အမျိုးသားလွှတ်တော် ရွေးကောက်ပွဲဥပဒေ ပုဒ်မ ၄ အရ ကော်မရှင်သည် မဲဆန္ဒနယ်များ သတ်မှတ်ရာတွင် [[ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ|ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း/ဒေသ]] မပါရှိသော တိုင်းဒေသကြီး/ပြည်နယ်များအတွက် FPTP စနစ်ဖြင့် ကိုယ်စားလှယ် ၆ ဦးကို မြို့နယ်များစုစည်း၍ ရွေးချယ်ရန် သတ်မှတ်ပေးရမည်ဖြစ်ပြီး၊ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း/ဒေသ ပါရှိသော တိုင်းဒေသကြီး/ပြည်နယ်များအတွက်မူ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း/ဒေသ တစ်ခုစီကို မဲဆန္ဒနယ်တစ်ခုစီအဖြစ် သတ်မှတ်ကာ ကျန်ရှိသောမဲဆန္ဒနယ်များကို မြို့နယ်များ စုစည်း၍ FPTP စနစ်ဖြင့် ကိုယ်စားလှယ် ၆ ဦး ရွေးချယ်ရမည်ဖြစ်သည်။ ကျန်ရှိသည့် ကိုယ်စားလှယ် ၆ ဦးကိုမူ PR စနစ်ဖြင့် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ရန် မဲဆန္ဒနယ်များ သတ်မှတ်ရမည်ဖြစ်ပြီး၊ [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေး နယ်မြေဒေသများ|ပြည်ထောင်စုနယ်မြေ]]အဖြစ် သတ်မှတ်သော နေရာသည် မူလမဲဆန္ဒနယ်အတွင်း၌သာ ပါဝင်သည်ဟု မှတ်ယူရမည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/72983|title=အမျိုးသားလွှတ်တော် ရွေးကောက်ပွဲဥပဒေကို ဆဌမအကြိမ်ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ|publisher=Ministry of Information|accessdate=2025-7-28}}&lt;/ref&gt;

အမျိုးသားလွှတ်တော် ရွေးကောက်ပွဲဥပဒေ ပုဒ်မ ၆၄ တွင် ရွေးကောက်ပွဲဆိုင်ရာ ပြစ်မှုများဖြစ်သည့် လိမ်လည်စွပ်စွဲခြင်း၊ မဲမမှန်ကန်ကြောင်း တိုင်တန်းခြင်း၊ ရွေးကောက်ပွဲနှောင့်ယှက်ခြင်း၊ သို့မဟုတ် အီလက်ထရောနစ်မဲပေးစက် ဖျက်ဆီးခြင်းများအတွက် ထောင်ဒဏ်သုံးနှစ်အထိ သို့မဟုတ် ငွေဒဏ် သို့မဟုတ် ဒဏ်နှစ်ရပ်လုံး ချမှတ်နိုင်ကြောင်း ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။ ပုဒ်မ ၈၁-က (အသစ်ထပ်မံဖြည့်စွက်) အရ FPTP စနစ်ဖြင့် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံရသော ကိုယ်စားလှယ်တစ်ဦးသည် တရားမဲ့ပြုကျင့်မှုကြောင့် ရွေးကောက်ပွဲရလဒ် ပျက်ပြယ်ပါက ၎င်း၏မဲရလဒ်များကို ပယ်ဖျက်မည်ဖြစ်ပြီး၊ PR စနစ်ဖြင့် ရွေးချယ်ခံရသူများအတွက်မူ ပယ်ဖျက်လိုက်သည့်မဲများကို နုတ်၍ ကျန်ရှိသောမဲများကို ပြန်လည်တွက်ချက်ကာ ကိုယ်စားလှယ်အမည်စာရင်းကို ပြန်လည်ကြေညာရမည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://news-eleven.com/article/304864|title=အမျိုးသားလွှတ်တော်နှင့် တိုင်းဒေသကြီး/ပြည်နယ် လွှတ်တော် ​ရွေး​ကောက်ပွဲများတွင် အချိုးကျကိုယ်ပြု(PR )စနစ်နှင့် နိုင်သူကုန်ယူ( FPTP)စနစ် ပူးတွဲကျင့်သုံးမည့် ရွှေးကောက်ပွဲဥပဒေကို ဆဋ္ဌမအကြိမ် ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်း|publisher=Eleven Media|accessdate=2025-7-30}}&lt;/ref&gt;

အမျိုးသားလွှတ်တော် ရွေးကောက်ပွဲဥပဒေ ပုဒ်မ ၈၈ (က) အရ နိုင်ငံတော်သစ္စာဖောက်ဖျက်မှု သို့မဟုတ် အဂတိလိုက်စားမှုစသည့် ပြင်းထန်သည့်ပြစ်မှုများဖြင့် ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်ခံရသူများသည် မည်သည့်လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်းအဖြစ်မှ ယှဉ်ပြိုင်ခွင့်မရှိတော့ဘဲ၊ ပုဒ်မ ၈၈ (ခ) အရ ကော်မရှင်က တရားမဲ့ပြုကျင့်မှုများကို စစ်ဆေးတွေ့ရှိပါက ပါတီ သို့မဟုတ် အဖွဲ့အစည်းမှ တာဝန်ရှိသူများ ပါဝင်ပတ်သက်ခဲ့ကြောင်း ပေါ်ပေါက်ပါက သက်ဆိုင်ရာ ကိုယ်စားလှယ်လောင်းသည် လက်ရှိနှင့် နောက်ထပ်လွှတ်တော်သက်တမ်းနှစ်ခုအတွက် ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ခွင့် ဆုံးရှုံးမည်ဖြစ်သည်။

အမျိုးသားလွှတ်တော် ရွေးကောက်ပွဲဥပဒေ ပုဒ်မ ၈၉ (က) အရ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်နေရာ လစ်လပ်ပါက PR စနစ်ဖြင့် ရွေးချယ်သူများအတွက် သတ်မှတ်ချက်အတိုင်း အစားထိုးဖြည့်စွက်မည်ဖြစ်ပြီး၊ FPTP စနစ်ဖြင့် ရွေးချယ်သူများအတွက်မူ ဥပဒေနှင့်အညီ ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခြင်း ဆောင်ရွက်ရမည်ဟု ပြင်ဆင်ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။

==== အောက်တိုဘာလ ပြင်ဆင်ချက် ====
၂၀၂၅ ခုနှစ်၊အောက်တိုဘာလ (၂၆) ရက် နေ့တွင် ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်သည် အမျိုးသားလွှတ်တော်ရွေးကောက်ပွဲ   နည်းဥပဒေများကို  ဒုတိယအကြိမ်ပြင်ဆင်သည့် နည်းဥပဒေများကို ထုတ်ပြန်သည်။

===== အကျိုးဆက်များ =====
ကိုယ်စားလှယ်လောင်းများ၏ ရွေးကောက်ပွဲအသုံးစရိတ်ကို တိုးမြှင့်ပြင်ဆင်လိုက်ခြင်းဖြစ်၍၊ပြင်ဆင်လိုက်သည့် နည်းဥပဒေအရ  နည်းဥပဒေ ၉၉ ပါ ငွေကျပ်သိန်း ၁၅၀ သည် ငွေကျပ်သိန်း ၃၀၀ ဖြစ်သွားခဲ့သည်။

=== တိုင်းဒေသကြီး/ပြည်နယ်လွှတ်တော် ရွေးကောက်ပွဲဥပဒေ ပြင်ဆင်ခြင်း ===
၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၉ ရက်နေ့တွင် တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော် ရွေးကောက်ပွဲဥပဒေ ပုဒ်မ ၄ အရ ကော်မရှင်သည် မဲဆန္ဒနယ်များ သတ်မှတ်ရာတွင် မြို့နယ်တစ်မြို့နယ်လျှင် ကိုယ်စားလှယ်တစ်ဦးကျစီကို FPTP စနစ်ဖြင့် ရွေးချယ်ရန် သတ်မှတ်ရမည်ဖြစ်ပြီး၊ ကျန်ရှိသောကိုယ်စားလှယ်များအတွက် မြို့နယ်များကို စုစည်း၍ PR စနစ်ဖြင့် ရွေးချယ်နိုင်ရန် မဲဆန္ဒနယ်များ သတ်မှတ်ရမည်။ တိုင်းရင်းသားလူမျိုး ကိုယ်စားလှယ်များအတွက်မူ သက်ဆိုင်ရာ တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်တစ်ခုလုံးကို မဲဆန္ဒနယ်တစ်ခုစီအဖြစ် သတ်မှတ်ရမည်။ &lt;ref name=&quot;:8&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.mdn.gov.mm/my/ttiungdeskiiltttteaa-siumhutt-pnnynyltttteaarekeaakpaiupdekiu-chtttthmakimpngchngsnny-updeptttthaan|title=တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော် သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော်ရွေးကောက်ပွဲဥပဒေကို ဆဋ္ဌမအကြိမ်ပြင်ဆင်သည့် ဥပဒေပြဋ္ဌာန်း|publisher=Myanmar Digital News|accessdate=13 August 2025}}&lt;/ref&gt;

တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော် ရွေးကောက်ပွဲဥပဒေ ပုဒ်မ ၈၉ (က) အရ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်နေရာ လစ်လပ်ပါက PR စနစ်ဖြင့် ရွေးချယ်သူများအတွက် သတ်မှတ်ချက်အတိုင်း အစားထိုးဖြည့်စွက်မည်ဖြစ်ပြီး၊ FPTP စနစ်ဖြင့် ရွေးချယ်သူများအတွက်မူ ဥပဒေနှင့်အညီ ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခြင်း ဆောင်ရွက်ရမည်ဟု ပြင်ဆင်ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။&lt;ref name=&quot;:8&quot; /&gt;

==== အောက်တိုဘာလ ပြင်ဆင်ချက် ====
၂၀၂၅ ခုနှစ်၊အောက်တိုဘာလ (၂၆) ရက် နေ့တွင် ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်သည် တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော် သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော်ရွေးကောက်ပွဲ   နည်းဥပဒေများကို ဒုတိယအကြိမ်  ပြင်ဆင်သည့် နည်းဥပဒေများကို ထုတ်ပြန်သည်။

===== အကျိုးဆက်များ =====
တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော် သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော်ရွေးကောက်ပွဲနည်းဥပဒေများ နည်းဥပဒေ ၉၇ နည်းဥပဒေခွဲ(က) နည်းဥပဒေခွဲငယ်(၃) နည်းဥပဒေခွဲငယ်စိတ်(ငင)တွင် ခြွင်းချက်အဖြစ် “ခြွင်းချက်။ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း သို့မဟုတ် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသပါဝင်သော မဲဆန္ဒနယ်အတွင်းရှိ မြို့နယ်များအတွက်ဖြစ်လျှင် ရွေးကောက် တင်မြှောက်ခံရသည့် သက်ဆိုင်ရာ ဒေသခံတိုင်းရင်းသားလူမျိုးလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အားသက်ဆိုင်ရာမြို့နယ်၏ ကိုယ်စားပြုလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ဦးစားပေး သတ်မှတ်ပေးရမည်။” ပါဝင်သွားခဲ့သည်။

ယင်းအပြင် တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော် သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော်ရွေးကောက်ပွဲနည်းဥပဒေများ နည်းဥပဒေ ၉၉ နည်းဥပဒေခွဲ(က) ပါ “သိန်းတစ်ရာ့ငါးဆယ်” ဆိုသည့်စကားရပ်ကို “သိန်းသုံးရာ” ဆိုသည့်စကားရပ်ဖြင့်လည်းကောင်း၊ နည်းဥပဒေခွဲ(ခ)ပါ “သိန်းသုံးရာ” ဆိုသည့်စကားရပ်ကို “သိန်းငါးရာ” ဆိုသည့်စကားရပ်ဖြင့်လည်းကောင်း အသီးသီးအစားထိုးသွားခဲ့သည်။

=== အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲများ ကာကွယ်ပေးရေး ဥပဒေ ===
၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင် ၂၉ ရက်နေ့တွင် &quot;ပါတီစုံဒီမိုကရေစီ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲများကို နှောင့်ယှက်ဟန့်တားဖျက်ဆီးခြင်းမှ ကာကွယ်ပေးရေးဥပဒေ&quot; ကို နစကက ပြဋ္ဌာန်းကာ ရွေးကောက်ပွဲလုပ်ငန်းစဉ်များ ပျက်ပြားအောင် ပြောဆိုသူများကို ထောင်ဒဏ်၊ ငွေဒဏ်များ ချမှတ်မည်ဖြစ်သည်။ အဆိုပါဥပဒေအရ ပြစ်မှုတစ်ရပ်ရပ် ကျူးလွန်ရာတွင် တစ်ဦးတစ်ယောက်ကို သေဆုံးမှုဖြစ်စေပါက ပါဝင်သူအားလုံးကို သေဒဏ် ချမှတ်မည်ဟု ထည့်သွင်းပြဋ္ဌာန်းထားသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/72985|title=ပါတီစုံဒီမိုကရေစီ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲများကို နှောင့်ယှက်ဟန့်တားဖျက်ဆီးခြင်းမှ ကာကွယ်ပေးရေးဥပဒေ|accessdate=2025-7-30|publisher=Ministry of Information}}&lt;/ref&gt;

==== တားမြစ်ချက်များနှင့် ပြစ်ဒဏ်များ ====
ဥပဒေ၏ ပုဒ်မ ၁၆ တွင် မည်သူမျှ ရွေးကောက်ပွဲဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းစဉ်များကို ပျက်ပြားစေရန် ဟောပြောခြင်း၊ ပြောဆိုခြင်း၊ စည်းရုံးခြင်း၊ လှုံ့ဆော်ခြင်း၊ ဆန္ဒပြခြင်း သို့မဟုတ် စာရေးသားဖြန့်ချိခြင်းတို့ကို မပြုရဟု တားမြစ်ထားသည်။ ယင်းတားမြစ်ချက်ကို ဖောက်ဖျက်ပါက ထောင်ဒဏ် အနည်းဆုံး ၃ နှစ်မှ အများဆုံး ၇ နှစ်အထိ ချမှတ်မည်ဖြစ်ပြီး ငွေဒဏ်လည်း ချမှတ်နိုင်သည်။ လူစုလူဝေးဖြင့် ကျူးလွန်ပါက ထောင်ဒဏ် အနည်းဆုံး ၅ နှစ်မှ အများဆုံး ၁၀ နှစ်အထိ ချမှတ်နိုင်ပြီး ငွေဒဏ်လည်း ချမှတ်နိုင်သည်။

ပုဒ်မ ၁၇ တွင် မဲဆန္ဒရှင်ကို မဲမပေးနိုင်ရန် ခြိမ်းခြောက်ခြင်း၊ ဟန့်တားခြင်း၊ မလျော်ဩဇာသုံးခြင်း၊ နာကျင်စေခြင်း စသည့် လုပ်ရပ်များအတွက်လည်း ထောင်ဒဏ်နှင့် ငွေဒဏ်များ ချမှတ်မည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။

ပုဒ်မ ၁၈၊ ၁၉ နှင့် ၂၀ တို့တွင်လည်း မဲရုံမှူး၊ ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်အဖွဲ့ဝင်များ၊ ကိုယ်စားလှယ်လောင်းများ၏ တာဝန်ဝတ္တရားနှင့် မဲဆွယ်စည်းရုံးမှုများကို ခြိမ်းခြောက်ခြင်း၊ ဟန့်တားခြင်း၊ နှောင့်ယှက်ခြင်း၊ နာကျင်စေခြင်းတို့ မပြုလုပ်ရန် တားမြစ်ထားသည်။ အဆိုပါ ပုဒ်မများပါ တားမြစ်ချက်များကို ကျူးလွန်ပါက ငွေဒဏ်အပြင် ထောင်ဒဏ် အနည်းဆုံး ၃ နှစ်မှ အများဆုံး ၂၀ နှစ်အထိ၊ လူစုလူဝေးဖြင့် ကျူးလွန်ပါက ထောင်ဒဏ် အနည်းဆုံး ၅ နှစ်မှ အများဆုံး တစ်သက်အထိ ပြစ်ဒဏ်များ ပါဝင်ကြောင်း တွေ့ရသည်။

ထို့အပြင် မဲလက်မှတ်၊ မဲပုံး၊ မဲပေးစက်၊ ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ရုံး သို့မဟုတ် မဲရုံအဆောက်အအုံများကို ဖျက်ဆီးခြင်း သို့မဟုတ် ထိခိုက်ဆုံးရှုံးစေပါကလည်း ထောင်ဒဏ် အနည်းဆုံး ၅ နှစ်မှ အများဆုံး ၁၀ နှစ်အပြင် ငွေဒဏ် ချမှတ်နိုင်မည်ဟု ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။

==== လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ ကြီးကြပ်မှုနှင့် စောင့်ကြည့်ခြင်း ====
ရွေးကောက်ပွဲကာလ လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ ကြီးကြပ်မှုကော်မတီများကိုလည်း ဗဟို၊​ ဒေသဆိုင်ရာဖြစ်သော တိုင်း၊ ပြည်နယ်၊ ပြည်ထောင်စုနယ်မြေ၊ ခရိုင်၊ မြို့နယ်အဆင့် စသဖြင့် ဖွဲ့စည်းသွားမည်ဖြစ်ပြီး၊ ရွေးကောက်ပွဲကာလ လုံခြုံရေးကို ထိပါးစေနိုင်သည်ဟုဆိုကာ ပြည်တွင်း၊ ပြည်ပ နိုင်ငံတကာအဖွဲ့အစည်းများ၏ လှုပ်ရှားမှုများကို စောင့်ကြည့်သတင်းယူခြင်းနှင့် အရေးယူခြင်းများပါ ဆောင်ရွက်သွားမည်ဖြစ်သည်။ 

၂၀၂၅ ဩဂုတ် ၁၃ ရက်နေ့တွင် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲကာလ လုံခြုံရေးဆိုင်ရာကြီးကြပ်မှုဗဟိုကော်မတီ ပထမဆုံး အစည်းအဝေး (၁/၂၀၂၅) ကို မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့ဌာနချုပ်ရှိ အရိန္ဒမာခန်းမ၌ ကျင်းပခဲ့သည်။ အစည်းအဝေးသို့ ဗဟိုကော်မတီဥက္ကဋ္ဌဖြစ်သူ ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထွန်းထွန်းနောင်အပါအဝင် ဗဟိုကော်မတီဝင်များနှင့် တာဝန်ရှိသူ ၄၀ ဦး တက်ရောက်ခဲ့ကြသည်။ ထို့အပြင် တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ်အသီးသီးမှ ကော်မတီဥက္ကဋ္ဌနှင့် အဖွဲ့ဝင် ၄၅ ဦးတို့သည် ဗီဒီယိုကွန်ဖရင့်ဖြင့် တက်ရောက်ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://myanmar.gov.mm/news-media/news/-/asset_publisher/qzf6zC5YZloQ/content/%25E1%2580%2595%25E1%2580%25AB%25E1%2580%2590%25E1%2580%25AE%25E1%2580%2585%25E1%2580%25AF%25E1%2580%25B6%25E1%2580%2592%25E1%2580%25AE%25E1%2580%2599%25E1%2580%25AD%25E1%2580%25AF%25E1%2580%2580%25E1%2580%259B%25E1%2580%25B1%25E1%2580%2585%25E1-19?_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_qzf6zC5YZloQ_redirect=https%3A%2F%2Fmyanmar.gov.mm%2Fnews-media%2Fnews%3Fp_p_id%3Dcom_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_qzf6zC5YZloQ%26p_p_lifecycle%3D0%26p_p_state%3Dnormal%26p_p_mode%3Dview%26_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_qzf6zC5YZloQ_cur%3D0%26p_r_p_resetCur%3Dfalse%26_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_qzf6zC5YZloQ_assetEntryId%3D480329607|title=ပါတီစုံဒီမိုကရေစီအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲကာလ လုံခြုံရေးဆိုင်ရာကြီးကြပ်မှုဗဟိုကော်မတီအစည်းအဝေး (၁/၂၀၂၅) ကျင်းပ|publisher=Myanmar National Portal|accessdate=11 August 2025}}&lt;/ref&gt;

== မဲဆန္ဒနယ်များ သတ်မှတ်ခြင်း ==
ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်သည် ၂၀၂၅ ခုနှစ် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲအတွက် လွှတ်တော်အသီးသီး၏ မဲဆန္ဒနယ်မြေများကို ဩဂုတ်လ ၁၅ ရက်နေ့တွင် ထုတ်ပြန်လိုက်သည်။ ယင်းထုတ်ပြန်ချက်အရ ပြည်သူ့လွှတ်တော်အတွက် မဲအများဆုံးရသူ [[အနိုင်ရသူ အကုန်ယူစနစ်|အနိုင်ရယူစနစ်]] (FPTP) ဖြင့် ၃၃၀ နယ်၊&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/73685|title=ပြည်သူ့လွှတ်တော်မဲဆန္ဒနယ်များ သတ်မှတ်ကြေညာခြင်း|publisher=Ministry of Information|accessdate=22 August 2025}}&lt;/ref&gt; အမျိုးသားလွှတ်တော်အတွက် ရောနှောစနစ် (MMP) ဖြင့် ၁၁၀ နယ် (FPTP ၈၄ နယ်၊ PR ၂၆ နယ်)&lt;ref&gt;{{Cite web|publisher=Ministry of Information|accessdate=22 August 2025|url=https://www.moi.gov.mm/news/73687|title=အမျိုးသားလွှတ်တော်မဲဆန္ဒနယ်များ သတ်မှတ်ကြေညာခြင်း}}&lt;/ref&gt;၊ တိုင်း/ပြည်နယ်လွှတ်တော်အတွက် ရောနှောစနစ် (MMP) ဖြင့် ၃၆၄ နယ် (FPTP ၃၂၂ နယ်၊ PR ၄၂ နယ်)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/73690|title=တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော် သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော် မဲဆန္ဒနယ်များ သတ်မှတ်ကြေညာခြင်း|publisher=Ministry of Information|accessdate=22 August 2025}}&lt;/ref&gt; နှင့် တိုင်းရင်းသားလူမျိုး မဲဆန္ဒနယ် ၂၉ နယ် သတ်မှတ်ထားသည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/73692|title=တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော် သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော် တိုင်းရင်းသားလူမျိုးမဲဆန္ဒနယ်များ သတ်မှတ်ကြေညာခြင်း|accessdate=22 August 2025|publisher=Ministry of Information}}&lt;/ref&gt;မဲဆန္ဒနယ်မြေများ၏ အသေးစိတ်စာရင်းကို နေ့စဉ်သတင်းစာများတွင် ဖော်ပြသွားမည်ဟုလည်း ထည့်သွင်းဖော်ပြထားသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/73698|title=၂၀၂၅ ခုနှစ် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲကျင်းပမည့် မဲဆန္ဒနယ်မြေများ ထုတ်ပြန်ကြေညာ|publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန|accessdate=12 August 2025}}&lt;/ref&gt;

ထုတ်ပြန်ချက်တစ်ခုအရ မဲဆန္ဒနယ်မြေများတွင် တော်လှန်ရေးအင်အားစုများနှင့် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့များက ထိန်းချုပ်ထားသည့် မြို့နယ်များ ပါဝင်သည်။ အထူးသဖြင့် စစ်ကိုင်း၊ မန္တလေး၊ ကယား၊ ကချင်၊ ရခိုင်၊ ချင်း၊ ရှမ်း (မြောက်ပိုင်း) နှင့် ကရင်ပြည်နယ်တို့ရှိ မြို့နယ်အများစုသည် တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များ ထိန်းချုပ်မှုအောက်တွင် ရှိနေသည်။ တပ်မတော်မှ ဆုံးရှုံးထားသည့် နယ်မြေများ၊ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ ထိန်းချုပ်ထားသော နယ်မြေများ၊ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားနေသည့် ဒေသများနှင့် စစ်အုပ်ချုပ်ရေး ကြေညာထားသည့် ဒေသများကိုလည်း မဲဆန္ဒနယ်များအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://bur.mizzima.com/2025/08/16/65404|title=ဆုံးရှုံးနယ်မြေများနှင့် ERO နယ်မြေများပါ စစ်ကော်မရှင် UEC က မဲဆန္ဒနယ်အဖြစ် သတ်မှတ်|publisher=Mizzima|accessdate=12 August 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cpv0dkpw3x8o|title=စစ်ကော်မရှင်ခန့် ရွေး/ကော်ကြေညာတဲ့ မဲဆန္ဒနယ်တွေထဲ စစ်တပ်လက်လွှတ်ထားရတဲ့ဒေသတွေပါဝင်နေ|accessdate=12 August 2025|publisher=BBC Burmese}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/video/2025/08/16/404630.html|title=တော်လှန်ရေးနယ်မြေတွေမှာပါ ရွေးကောက်ပွဲ လုပ်မယ်လို့ ကြေညာ (ရုပ်/သံ)|publisher=Irrawaddy|accessdate=16 August 2025}}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
! rowspan=&quot;2&quot; |စဉ်
! rowspan=&quot;2&quot; |လွှတ်တော်များ
! rowspan=&quot;2&quot; |မဲပေးစနစ်
! colspan=&quot;3&quot; |မဲဆန္ဒနယ်များ
! rowspan=&quot;6&quot; |
! colspan=&quot;3&quot; |လွှတ်တော်နေရာ
|-
![[အနိုင်ရသူ အကုန်ယူစနစ်|FPTP]]
![[အချိုးကျ ဗဟုကိုယ်စားလှယ်ရွေးချယ်ခြင်း|PR]]
!စုစုပေါင်း
!ရွေးကောက်ခံ
!တပ်မတော်
!စုစုပေါင်း
|-
|၁။
!'''ပြည်သူ့လွှတ်တော်'''
|မဲအများဆုံးရသူ အနိုင်ရယူစနစ် (FPTP)
|၃၃၀
|၀
|၃၃၀
|၃၃၀ (၇၅%)
|၁၁၀ (၂၅%)
|'''၄၄၀'''
|-
|၂။
!'''အမျိုးသားလွှတ်တော်'''
|[[​ရောနှောထားသော ကိုယ်စားလှယ်အချိုးကျစနစ်|ရောနှောထားသော ကိုယ်စားလှယ်အချိုးကျစနစ်]] (MMP)
|၈၄
|၂၆
|၁၁၀
|၁၁၀ (၇၄.၃%)
|၃၈ (၂၅.၄%)
|'''၁၄၈'''
|-
|၃။
!'''တိုင်းဒေသကြီး/ပြည်နယ်လွှတ်တော်'''
|[[​ရောနှောထားသော ကိုယ်စားလှယ်အချိုးကျစနစ်|ရောနှောထားသော ကိုယ်စားလှယ်အချိုးကျစနစ်]] (MMP)
|၃၂၂
|၄၂
|၃၆၄
|၃၆၄ (၇၄.၆%)
|၁၂၄ (၂၅.၇%)
|'''၄၈၈'''
|-
|၄။
!'''တိုင်းရင်းသားလူမျိုး မဲဆန္ဒနယ်'''
|မဲအများဆုံးရသူ အနိုင်ရယူစနစ် (FPTP)
|၂၉
|၀
|၃၆၄
|၂၉
|၀
|'''၂၉'''
|}
ဩဂုတ် ၃၁ ရက်နေ့တွင် မန္တလေးတိုင်း‌ဒေသကြီး အမျိုးသားလွှတ်တော် အချိုးကျကိုယ်စားပြုစနစ်(PR) မဲဆန္ဒနယ်ကို ပြင်ဆင်သတ်မှတ်လိုက်ကြောင်း ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.popularmyanmar.com/%E1%80%99%E1%80%94%E1%80%B9%E1%80%90%E1%80%9C%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%90%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8-%E1%80%A1%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%AC%E1%80%B8/|title=မန္တလေးတိုင်း အမျိုးသားလွှတ်တော် အချိုးကျကိုယ်စားပြုစနစ်(PR) မဲဆန္ဒနယ်များ ပြင်ဆင်သတ်မှတ်|accessdate=31 August 2025|publisher=Popular Myanmar}}&lt;/ref&gt; ပြင်ဆင်ချက်တွင် မဲဆန္ဒနယ် အမှတ် (၁) အဖြစ် ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ ညောင်ဦးခရိုင်၊ တံတားဦးခရိုင်၊မြင်း ခြံခရိုင် တစ်ခုလုံးပါဝင်ပြီး ရွေးကောက်တင်မြှောက်မည့် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်(၂) ဦး၊ မဲဆန္ဒနယ် အမှတ်(၂) အဖြစ်လည်း ရွေးကောက်တင်မြှောက်မည့် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်(၂)ဦးဖြစ်ပြီး ပြင်ဦးလွင်ခရိုင်၊ မဟာအောင်မြေခရိုင်၊ သပိတ်ကျင်းခရိုင်၊ အမရပူရခရိုင်၊ အောင်မြေသာစံ ခရိုင်တစ်ခုလုံး၊ မဲဆန္ဒနယ် အမှတ်(၃)အဖြစ် မိတ္ထီလာခရိုင်၊ ရမည်းသင်းခရိုင် နှင့် ပြည်ထောင်စုနယ်မြေတစ်ခုလုံး ပါဝင်ပြီး ရွေးကောက်တင်မြှောက်မည့် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်(၂)ဦး ဖြစ်သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/74345|title=မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးအမျိုးသားလွှတ်တော် အချိုးကျကိုယ်စားပြုစနစ်(PR) မဲဆန္ဒနယ်များ ပြင်ဆင်သတ်မှတ်ကြေညာ|publisher=MOI|accessdate=31 August 2025}}&lt;/ref&gt;

=== ရွေးကောက်ပွဲ မကျင်းပမည့် မဲဆန္ဒနယ်များ ===
စက်တင်ဘာလ (၁၄) ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် ကြေညာချက်အမှတ် (၁၀၄ /၂၀၂၅) ဖြင့် ရွေးကောက်ပွဲများ ကျင်းပခြင်းမပြုမည့် ပြည်သူ့လွှတ်တော်မဲဆန္ဒနယ်၊ အမျိုးသားလွှတ်တော် မဲအများဆုံးရသူအနိုင်ယူစနစ် (FPTP) မဲဆန္ဒနယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော် သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော် မဲအများဆုံးရသူအနိုင်ယူစနစ် (FPTP) မဲဆန္ဒနယ်များစာရင်းကို ထုတ်ပြန်ခဲ့ပြီး၊ ပြည်သူ့လွှတ်တော်မဲဆန္ဒနယ် (၅၆) နယ်၊ အမျိုးသားလွှတ်တော် မဲအများဆုံးရသူအနိုင်ယူစနစ် (FPTP) မဲဆန္ဒနယ် ( ၉ ) နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော် သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော် မဲအများဆုံးရသူအနိုင်ယူစနစ် (FPTP) မဲဆန္ဒနယ် ( ၅၆ ) နယ်တို့ ပါဝင်သည်။​&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://uec.gov.mm/news_preview_detail.php?action=news_detail&amp;news_id=C5HlXVlKqeAWRPS8%2BSStqCYvfk%2F7rFJVAm2YeNhC4LM%3D|title=ကြေညာချက်အမှတ် ( ၁၀၄ / ၂၀၂၅ )|publisher=UEC|accessdate=၁၄ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://npnewsmm.com/news/68c6d1a86fc4080ed81fbef8|title=ရွေးကောက်ပွဲများ ကျင်းပခြင်းမပြုမည့် မဲဆန္ဒနယ်စာရင်းကို UEC ကြေညာ|publisher=NP News|accessdate=14 September 2025}}&lt;/ref&gt;

၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ဒီဇင်ဘာ ၅ ရက်ကစပြီး ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်သည်  အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ၂၀၂၅-၂၀၂၆ ကျင်းပခြင်းမပြုမည့် နယ်မြေများစာရင်းကို စတင်ကြေညာခဲ့သည်။

== မှတ်ပုံတင်ထားသည့်ပါတီများ ==
{{Also|မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေးပါတီများ စာရင်း}}
နိုင်ငံရေးပါတီများမှတ်ပုံတင်ခြင်းနည်းဥပဒေများ (၂၀၂၃ ခုနှစ်) နှင့် နိုင်ငံရေးပါတီများ မှတ်ပုံတင်ခြင်းနည်းဥပဒေများကို ပြင်ဆင်သည့်နည်းဥပဒေများ (၂၀၂၄ ခုနှစ်) အရ မှတ်ပုံတင်ထားသော နိုင်ငံရေးပါတီများသည် အောက်ပါအတိုင်း​ ရှိပါသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://uec.gov.mm/pages.php?pagename=%E1%80%99%E1%80%BE%E1%80%90%E1%80%BA%E1%80%95%E1%80%AF%E1%80%B6%E1%80%90%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%81%E1%80%BD%E1%80%84%E1%80%B7%E1%80%BA%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%AF%E1%80%81%E1%80%B2%E1%80%B7%E1%80%9E%E1%80%8A%E1%80%B7%E1%80%BA%20%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%E1%80%9B%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%95%E1%80%AB%E1%80%90%E1%80%AE%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%85%E1%80%AC%E1%80%9B%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8&amp;menu=%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%E1%80%9B%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%95%E1%80%AB%E1%80%90%E1%80%AE%E1%80%86%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%9B%E1%80%AC|title=မှတ်ပုံတင်ခွင့်ပြုခဲ့သည့် နိုင်ငံရေးပါတီများစာရင်း|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250626044047/https://uec.gov.mm/pages.php?pagename=%E1%80%99%E1%80%BE%E1%80%90%E1%80%BA%E1%80%95%E1%80%AF%E1%80%B6%E1%80%90%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%81%E1%80%BD%E1%80%84%E1%80%B7%E1%80%BA%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%AF%E1%80%81%E1%80%B2%E1%80%B7%E1%80%9E%E1%80%8A%E1%80%B7%E1%80%BA%20%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%E1%80%9B%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%95%E1%80%AB%E1%80%90%E1%80%AE%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%85%E1%80%AC%E1%80%9B%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8&amp;menu=%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%E1%80%9B%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%95%E1%80%AB%E1%80%90%E1%80%AE%E1%80%86%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%9B%E1%80%AC|archivedate=၂၀၂၅-၆-၂၆|accessdate=၂၀၂၅-၆-၂၆|publisher=ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်}}&lt;/ref&gt; 
{| class=&quot;wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed&quot;
! စဉ် !! နိုင်ငံရေးပါတီအမည် !! မှတ်ပုံတင်ခွင့်ပြုသည့်ရက်/အမှတ်စဉ် !! ကြေညာချက်အမှတ်
!မှတ်ချက်
|-
| ၁ || [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]]|| ၂၀-၄-၂၀၂၃ / အမှတ်စဉ် (၁) || ၆/၂၀၂၃
|
|-
| ၂ || [[မြန်မာပြည်သူ့ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ]] (MPD) || ၂၄-၄-၂၀၂၃ / အမှတ်စဉ် (၂) || ၇/၂၀၂၃
|
|-
| ၃ || [[ဒီမိုကရေစီပါတီသစ် (ကချင်)]]|| ၂၅-၄-၂၀၂၃ / အမှတ်စဉ် (၃) || ၈/၂၀၂၃
|
|-
| ၄ || [[ဖလုံ-စဝေါ် ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ|ဖလုံ-စဝေါ်ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ]]|| ၂၅-၄-၂၀၂၃ / အမှတ်စဉ် (၄) || ၉/၂၀၂၃
|
|-
| ၅ || [[တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ]]|| ၂၅-၄-၂၀၂၃ / အမှတ်စဉ် (၅) || ၁၀/၂၀၂၃
|
|-
| ၆ || [[ရခိုင့်ဦးဆောင်ပါတီ]] (AFP) || ၂-၅-၂၀၂၃ / အမှတ်စဉ် (၆) || ၁၁/၂၀၂၃
|
|-
| ၇ || [[တိုင်းလိုင်(ရှမ်းနီ)အမျိုးသားများဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ|တိုင်းလိုင် (ရှမ်းနီ) အမျိုးသားများဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ]] (T.N.D.P) || ၂-၅-၂၀၂၃ / အမှတ်စဉ် (၇) || ၁၂/၂၀၂၃
|
|-
| ၈ || [[ရှမ်းနီ(တိုင်းလျန်)သွေးစည်းညီညွတ်ရေးပါတီ|ရှမ်းနီ (တိုင်းလျန်) သွေးစည်းညီညွတ်ရေးပါတီ (S.S.P)]]|| ၂-၅-၂၀၂၃ / အမှတ်စဉ် (၈) || ၁၃/၂၀၂၃
|
|-
| ၉ || [[ရခိုင်ပြည်နယ်အမျိုးသားအင်အားစုပါတီ]]|| ၂-၅-၂၀၂၃ / အမှတ်စဉ် (၉) || ၁၄/၂၀၂၃
|
|-
| ၁၀ || [[ပအိုဝ်း အမျိုးသား အဖွဲ့ချုပ်|ပအိုဝ်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်]] (PNO) ပါတီ || ၄-၅-၂၀၂၃ / အမှတ်စဉ် (၁၀) || ၁၅/၂၀၂၃
|
|-
| ၁၁ || [[မြို တိုင်းရင်းသားပါတီ|&lt;s&gt;မြိုတိုင်းရင်းသားပါတီ&lt;/s&gt;]]|| &lt;s&gt;၄-၅-၂၀၂၃ / အမှတ်စဉ် (၁၁)&lt;/s&gt;|| &lt;s&gt;၁၆/၂၀၂၃&lt;/s&gt;
|၂၂-၁၁-၂၀၂၃ တွင် ပြန်လည်ဖျက်သိမ်း။ &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://npnewsmm.com/news/655f0d9743ab22782b2d656b|title=နိုင်ငံရေးပါတီအဖြစ် မှတ်ပုံတင်ထားခြင်းကို ဖျက်သိမ်းပေးရန် မြိုတိုင်းရင်းသားပါတီ၏ တောင်းဆိုမှုကို UEC ခွင့်ပြု|publisher=NP News|accessdate=7 August 2025}}&lt;/ref&gt;
|-
| ၁၂ || [[လီဆူအမျိုးသားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ]] (L.N.D.P) || ၅-၅-၂၀၂၃ / အမှတ်စဉ် (၁၂) || ၁၇/၂၀၂၃
|
|-
| ၁၃ || [[ခမီ အမျိုးသားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ|ခမီအမျိုးသားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ]]|| ၅-၅-၂၀၂၃ / အမှတ်စဉ် (၁၃) || ၁၈/၂၀၂၃
|
|-
| ၁၄ || [[အာခါအမျိုးသားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ]]|| ၈-၅-၂၀၂၃ / အမှတ်စဉ် (၁၄) || ၁၉/၂၀၂၃
|
|-
| ၁၅ || [[အင်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်ပါတီ]] (Inn National League Party) || ၁၆-၅-၂၀၂၃ / အမှတ်စဉ် (၁၅) || ၂၀/၂၀၂၃
|
|-
| ၁၆ || [[ကိုးကန့် ဒီမိုကရေစီနှင့် ညီညွတ်ရေးပါတီ|ကိုးကန့်ဒီမိုကရေစီနှင့်ညီညွတ်ရေးပါတီ]] (KKDUP) || ၁၆-၅-၂၀၂၃ / အမှတ်စဉ် (၁၆) || ၂၁/၂၀၂၃
|
|-
| ၁၇ || [[ကရင်အမျိုးသားဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ]] 
(Karen National Democratic Party)
| ၂၂-၅-၂၀၂၃ / အမှတ်စဉ် (၁၇) || ၂၂/၂၀၂၃
|
|-
| ၁၈ || [[ကရင်ပြည်သူ့ပါတီ]] (KPP) || ၂၂-၅-၂၀၂၃ / အမှတ်စဉ် (၁၈) || ၂၃/၂၀၂၃
|
|-
| ၁၉ || &lt;s&gt;[[ရှမ်းပြည်ကိုးကန့်ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ]]&lt;/s&gt;|| &lt;s&gt;၃၀-၅-၂၀၂၃ / အမှတ်စဉ် (၁၉)&lt;/s&gt;|| &lt;s&gt;၂၄/၂၀၂၃&lt;/s&gt;
|၂၀-၁၁-၂၀၂၃ တွင် ပြန်လည်ဖျက်သိမ်း။ 
|-
| ၂၀ || [[နာဂအမျိုးသားပါတီ]] (NNP) || ၃၀-၅-၂၀၂၃ / အမှတ်စဉ် (၂၀) || ၂၅/၂၀၂၃
|
|-
| ၂၁ || [[ဓနုတိုင်းရင်းသားလူမျိုးများဒီမိုကရေစီပါတီ]]|| ၅-၆-၂၀၂၃ / အမှတ်စဉ် (၂၁) || ၂၆/၂၀၂၃
|
|-
| ၂၂ || [[ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီ]]|| ၅-၆-၂၀၂၃ / အမှတ်စဉ် (၂၂) || ၂၇/၂၀၂၃
|
|-
| ၂၃ || &lt;s&gt;[[အမျိုးသားနိုင်ငံရေးဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ]] (DNP)&lt;/s&gt;|| ၉-၆-၂၀၂၃ / အမှတ်စဉ် (၂၃) || ၂၈/၂၀၂၃
|၉-၉-၂၀၂၅ တွင် ပြန်လည် ဖျက်သိမ်းသည်။ 
|-
| ၂၄ || [[အမျိုးသားနိုင်ငံရေးမဟာမိတ်များအဖွဲ့ချုပ်ပါတီ]]|| ၉-၆-၂၀၂၃ / အမှတ်စဉ် (၂၄) || ၂၉/၂၀၂၃
|
|-
| ၂၅ || [[ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ]]|| ၉-၆-၂၀၂၃ / အမှတ်စဉ် (၂၅) || ၃၀/၂၀၂၃
|
|-
| ၂၆ || [[ပြည်သူ့အလုပ်သမားပါတီ]]|| ၂၁-၆-၂၀၂၃ / အမှတ်စဉ် (၂၆) || ၃၁/၂၀၂၃
|
|-
| ၂၇ || [[မြန်မာနိုင်ငံတောင်သူလယ်သမားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ|မြန်မာနိုင်ငံ တောင်သူလယ်သမားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ]]|| ၂၁-၆-၂၀၂၃ / အမှတ်စဉ် (၂၇) || ၃၂/၂၀၂၃
|
|-
| ၂၈ || [[ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (ကျားဖြူပါတီ)|ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ]] (ကျားဖြူပါတီ) || ၂၃-၆-၂၀၂၃ / အမှတ်စဉ် (၂၈) || ၃၃/၂၀၂၃
|
|-
| ၂၉ || [[ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (မြန်မာ)|ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ]]|| ၂၃-၆-၂၀၂၃ / အမှတ်စဉ် (၂၉) || ၃၄/၂၀၂၃
|
|-
| ၃၀ || [[ဒီမိုကရက်တစ်အင်အားစုလေဘာပါတီ]]|| ၂၃-၆-၂၀၂၃ / အမှတ်စဉ် (၃၀) || ၃၅/၂၀၂၃
|
|-
| ၃၁ || [[အမျိုးသမီးပါတီ (မွန်)|&lt;s&gt;အမျိုးသမီးပါတီ (မွန်)&lt;/s&gt;]]|| ၂၃-၆-၂၀၂၃ / အမှတ်စဉ် (၃၁) || ၃၆/၂၀၂၃
|၉-၉-၂၀၂၅ တွင် ပြန်လည် ဖျက်သိမ်းသည်။ 
|-
| ၃၂ || [[မြိုတိုင်းရင်းသားဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] (MRO National Development Party) || ၃-၇-၂၀၂၃ / အမှတ်စဉ် (၃၂) || ၃၇/၂၀၂၃
|
|-
| ၃၃ || [[အမျိုးသားဒီမိုကရေစီပါတီသစ်]] (New National Democracy Party) || ၁၄-၇-၂၀၂၃ / အမှတ်စဉ် (၃၃) || ၃၈/၂၀၂၃
|
|-
| ၃၄ || [[အမျိုးသားအကျိုးစီးပွားတိုးတက်ရေးပါတီ]] (NIDP) || ၁၄-၇-၂၀၂၃ / အမှတ်စဉ် (၃၄) || ၃၉/၂၀၂၃
|
|-
| ၃၅ || [[ဝ အမျိုးသားပါတီ|“ဝ” အမျိုးသားပါတီ]] (WA National Party) || ၂၇-၇-၂၀၂၃ / အမှတ်စဉ် (၃၅) || ၄၀/၂၀၂၃
|
|-
| ၃၆ || [[ခူမီးအမျိုးသားပါတီ]]|| ၁၁-၈-၂၀၂၃ / အမှတ်စဉ် (၃၆) || ၄၁/၂၀၂၃
|
|-
| ၃၇ || [[အမျိုးသားနိုင်ငံရေးအားမာန်သစ်ပါတီ]]|| ၁၅-၉-၂၀၂၃ / အမှတ်စဉ် (၃၇) || ၄၂/၂၀၂၃
|
|-
| ၃၈ || [[ညီညွတ်သောတိုင်းရင်းသားလူမျိုးများဒီမိုကရေစီပါတီ]]|| ၇-၁၁-၂၀၂၃ / အမှတ်စဉ် (၃၈) || ၄၃/၂၀၂၃
|
|-
| ၃၉ || [[ပြည်ထောင်စုငြိမ်းချမ်းရေးနှင့်ညီညွတ်ရေးပါတီ]]|| ၇-၁၁-၂၀၂၃ / အမှတ်စဉ် (၃၉) || ၄၄/၂၀၂၃
|
|-
| ၄၀ || [[မြန်မာနိုင်ငံ တောင်သူလယ်သမား အလုပ်သမား ပြည်သူ့ပါတီ|မြန်မာနိုင်ငံတောင်သူလယ်သမားအလုပ်သမားပြည်သူ့ပါတီ]]|| ၁၃-၁၁-၂၀၂၃ / အမှတ်စဉ် (၄၀) || ၄၅/၂၀၂၃
|
|-
| ၄၁ || [[ခေတ်သစ်ပြည်သူ့ပါတီ]] (Modern People Party) || ၂၀-၁၁-၂၀၂၃ / အမှတ်စဉ် (၄၁) || ၄၆/၂၀၂၃
|
|-
| ၄၂ || [[လေဘာပါတီ (မြန်မာနိုင်ငံ)|လေဘာပါတီ]] (Labour Party) || ၂၀-၁၁-၂၀၂၃ / အမှတ်စဉ် (၄၂) || ၄၇/၂၀၂၃
|
|-
| ၄၃ || &lt;s&gt;[[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အင်အားစု|အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအင်အားစုပါတီ]] (NDF)&lt;/s&gt;|| ၂၃-၁၁-၂၀၂၃ / အမှတ်စဉ် (၄၃) || ၅၀/၂၀၂၃
|၉-၉-၂၀၂၅ တွင် ပြန်လည် ဖျက်သိမ်းသည်။ 
|-
| ၄၄ || [[၈၈ မျိုးဆက် ကျောင်းသားလူငယ်များ (ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံ)|၈၈ မျိုးဆက်ကျောင်းသားလူငယ်များပါတီ]]|| ၂၉-၁၁-၂၀၂၃ / အမှတ်စဉ် (၄၄) || ၅၁/၂၀၂၃
|
|-
| ၄၅ || [[ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံ အမျိုးသား နိုင်ငံရေးအဖွဲ့ချုပ်|ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံအမျိုးသားနိုင်ငံရေးအဖွဲ့ချုပ်ပါတီ]]|| ၂၉-၁၁-၂၀၂၃ / အမှတ်စဉ် (၄၅) || ၅၂/၂၀၂၃
|
|-
| ၄၆ || [[လူထုပါတီ]] (The Party for People) || ၂၁-၁၂-၂၀၂၃ / အမှတ်စဉ် (၄၆) || ၅၃/၂၀၂၃
|
|-
| ၄၇ || [[ပြည်သူ့ပါတီ]] (People’s Party) || ၂၉-၁၂-၂၀၂၃ / အမှတ်စဉ် (၄၇) || ၅၄/၂၀၂၃
|
|-
| ၄၈ || [[မွန်တိုးတက်ရေးပါတီ]]|| ၁-၄-၂၀၂၄ / အမှတ်စဉ် (၄၈) || ၁/၂၀၂၄
|
|-
| ၄၉ || [[ငြိမ်းချမ်းရေးအကျိုးဆောင်ပါတီ]]|| ၂၅-၄-၂၀၂၄ / အမှတ်စဉ် (၄၉) || ၂/၂၀၂၄
|
|-
| ၅၀ || [[မတူကွဲပြားခြင်းနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးပါတီ]]|| ၁၅-၇-၂၀၂၄ / အမှတ်စဉ် (၅၀) || ၃/၂၀၂၄
|
|-
| ၅၁ || [[ကချင်ပြည်နယ်ပြည်သူ့ပါတီ]] (KSPP) || ၁၉-၈-၂၀၂၄ / အမှတ်စဉ် (၅၁) || ၄/၂၀၂၄
|
|-
| ၅၂ || [[မွန်ညီညွတ်ရေးပါတီ]] (Mon Unity Party) || ၉-၉-၂၀၂၄ / အမှတ်စဉ် (၅၂) || ၅/၂၀၂၄
|
|-
| ၅၃ || &lt;s&gt;[[ပြည်ထောင်စုလယ်သမားအလုပ်သမားအင်အားစုပါတီ]]&lt;/s&gt;|| ၁၂-၁၁-၂၀၂၄ / အမှတ်စဉ် (၅၃) || ၆/၂၀၂၄
|၉-၉-၂၀၂၅ တွင် ပြန်လည် ဖျက်သိမ်းသည်။ 
|-
| ၅၄ || [[လူမှုစီးပွားမြှင့်တင်ရေးပါတီ]]|| ၁၈-၁၁-၂၀၂၄ / အမှတ်စဉ် (၅၄) || ၇/၂၀၂၄
|
|-
| ၅၅ || [[ညီညွတ်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ]] (UADP) || ၂-၁၂-၂၀၂၄ / အမှတ်စဉ် (၅၅) || ၈/၂၀၂၄
|
|-
| ၅၆ || [[ကယားပြည်နယ်ပြည်သူ့ပါတီ]] (KySPP) || ၂၀-၂-၂၀၂၅ / အမှတ်စဉ် (၅၆) || ၁/၂၀၂၅
|
|-
|၅၇
|[[ချင်းပြည်သစ်ကွန်ဂရက်ပါတီ]] (NCC)
|၁၀-၇-၂၀၂၅/အမှတ်စဉ် (၅၇)
|၂/၂၀၂၅
|
|-
|၅၈
|[[ရခိုင်တိုင်းရင်းသားများပါတီ]] (Rakhine Nationalities Party)
|၄-၈-၂၀၂၅/အမှတ်စဉ် (၅၈)
|၄၁/၂၀၂၅
|
|-
|၅၉
|[[ဇိုမီးအမျိုးသားပါတီ]] (Zomi National Party)
|၇-၈-၂၀၂၅/အမှတ်စဉ် (၅၉)
|၄၂/၂၀၂၅
|
|-
|၆၀
|[[ပအိုဝ်းအမျိုးသားညီညွတ်ရေးပါတီ]]
|၈-၈-၂၀၂၅/အမှတ်စဉ် (၅၉)
|၄၇/၂၀၂၅
|
|-
|၆၁
|[[မျိုးဆက်သစ်ဝံသာနုပါတီ]]
|၂၀-၈-၂၀၂၅/အမှတ်စဉ် (၆၁)
|၅၈/၂၀၂၅
|
|-
|၆၂
|[[ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]]
|၂၀-၈-၂၀၂၅/အမှတ်စဉ် (၆၂)
|၅၉/၂၀၂၅
|
|-
|၆၃
|[[ပအိုဝ်းအမျိုးသားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ]]
|၂၀-၈-၂၀၂၅/အမှတ်စဉ် (၆၃)
|၆၀/၂၀၂၅
|
|}

=== ပြည်ထောင်စုတစ်ဝန်းလုံးစည်း ရုံးမည့် ပါတီများ ===

* ကျားဖြူပါတီ
* တိုင်းရင်းသား စည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ
* မြန်မာနိုင်ငံ တောင်သူလယ်သမားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ
* ပြည်ထောင်စု ကြံခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ
* ပြည်သူ့ပါတီ
* ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီ 
* &lt;s&gt;အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အင်အားစုပါတီ&lt;/s&gt; (ပါတီအရည်အချင်းမပြည့်မီ၍ဖျက်သိမ်းခံရ)
* &lt;s&gt;အမျိုးသားနိုင်ငံရေးဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ&lt;/s&gt;(ပါတီအရည်အချင်းမပြည့်မီ၍ဖျက်သိမ်းခံရ)
* &lt;s&gt;အမျိုးသမီးပါတီ (မွန်)&lt;/s&gt; (ပါတီအရည်အချင်းမပြည့်မီ၍ဖျက်သိမ်းခံရ)

== ငြင်းပယ်သည့် ပါတီများ ==
၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုင်ငံရေးပါတီများ မှတ်ပုံတင်ခြင်းဥပဒေ ပုဒ်မ ၂၅ အရ ပါတီဆက်လက်တည်ထောင် မှတ်ပုံတင်ပေးရန် လျှောက်ထားခဲ့သော်လည်း ငြင်းပယ်ခြင်းခံခဲ့ရသော ပါတီများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်ပါသည်-
{| class=&quot;wikitable mw-collapsible mw-collapsed&quot;
!စဉ်
!ပါတီအမည်
!ငြင်းပယ်သည့် ရက်စွဲ
!အကြောင်းအရာ
!ရင်းမြစ်
|-
|၁။
| [[ရခိုင်အမျိုးသားပါတီ]]
|၂၀၂၄ ဇူလိုင် ၁
|နိုင်ငံရေးပါတီများမှတ်ပုံတင်ခြင်းဥပဒေ ပုဒ်မ ၇ ပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်များနှင့် မညီညွတ်ခြင်း
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://uec.gov.mm/news_preview_detail.php?action=news_detail1&amp;news_id=mFcyWoJjpr3aDpMqpEgO3vLSefD8gDOQBXIRXD4vi5s%3D|title=ပါတီမှတ်ပုံတင်ခွင့် လျှောက်ထားချက်ကို ငြင်းပယ်ကြောင်း သတင်းထုတ်ပြန်ချက်|accessdate=2025-7-28|publisher=UEC}}&lt;/ref&gt;
|-
|၂။
|ကချင်အမျိုးသားကွန်ဂရက်ပါတီ
| rowspan=&quot;2&quot; |၂၀၂၄ ဇူလိုင် ၈
|နိုင်ငံရေးပါတီများမှတ်ပုံတင်ခြင်းဥပဒေ ပုဒ်မ ၆ ပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်များနှင့် မညီညွတ်ခြင်း
| rowspan=&quot;2&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://uec.gov.mm/news_preview_detail.php?action=news_detail1&amp;news_id=drVU%2Fwp2i%2F6LcVssYxXw1Frw8Mc193PXmuMnZLF99qI%3D|title=ပါတီမှတ်ပုံတင်ခွင့် လျှောက်ထားချက်ကို ငြင်းပယ်ကြောင်း သတင်းထုတ်ပြန်ချက်|accessdate=2025-7-28|publisher=UEC}}&lt;/ref&gt;
|-
|၃။
|[[ဒီမိုကရေစီနှင့်လူ့အခွင့်အရေးပါတီ|ဒီမိုကရေစီနှင့် လူ့အခွင့်အရေးပါတီ]]
|နိုင်ငံရေးပါတီများမှတ်ပုံတင်ခြင်းဥပဒေ ပုဒ်မ ၅ ပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်များနှင့် မညီညွတ်ခြင်း
|-
|၄။
|ပြည်သူ့အင်အားပါတီ
|၂၀၂၄ ဇူလိုင် ၂၂
|နိုင်ငံရေးပါတီများမှတ်ပုံတင်ခြင်းဥပဒေ ပုဒ်မ ၆ ပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်များနှင့် မညီညွတ်ခြင်း
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://uec.gov.mm/news_preview_detail.php?action=news_detail1&amp;news_id=EhbtOPVLU%2Fhx4Fef19g6J4ArPnflK1WGNIVmqpy1Ewo%3D|title=ပါတီမှတ်ပုံတင်ခွင့် လျှောက်ထားချက်ကို ငြင်းပယ်ကြောင်း သတင်းထုတ်ပြန်ချက်|publisher=UEC|accessdate=2025-7-28}}&lt;/ref&gt;
|-
|၅။
|[[လူ့ဘောင်သစ်ပါတီ]]
| rowspan=&quot;2&quot; |၂၀၂၄  ဩဂုတ်  ၅
| rowspan=&quot;2&quot; |နိုင်ငံရေးပါတီများမှတ်ပုံတင်ခြင်းဥပဒေ ပုဒ်မ ၆ ပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်များနှင့် မညီညွတ်ခြင်း
| rowspan=&quot;2&quot; |&lt;ref name=&quot;:5&quot;&gt;{{Cite web|url=https://uec.gov.mm/news_preview_detail.php?action=news_detail1&amp;news_id=PRl2ZxLGqrL5fft%2Bz%2BeXoe2OF8Wrm8fdKbrn5wY5wRs%3D|title=ပါတီမှတ်ပုံတင်ခွင့် လျှောက်ထားချက်ကို ငြင်းပယ်ကြောင်း သတင်းထုတ်ပြန်ချက်|accessdate=2025-7-28|publisher=UEC}}&lt;/ref&gt;
|-
|၆။
|[[ဇိုမီးဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]]ပါတီ 
|-
|၇။
|[[ပြည်သူ့အကျိုးပြုကျောင်းသားများဒီမိုကရေစီပါတီ|ပြည်သူ့အကျိုးပြုကျောင်းသားများပါတီ]]
|၂၀၂၄ နိုဝင်ဘာ ၂၈
|နိုင်ငံရေးပါတီများမှတ်ပုံတင်ခြင်းဥပဒေ ပုဒ်မ ၆ ပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်များနှင့် မညီညွတ်ခြင်း
|&lt;ref name=&quot;:6&quot;&gt;{{Cite web|url=https://uec.gov.mm/news_preview_detail.php?action=news_detail1&amp;news_id=Zt%2BX9IND31S5tAfQTb%2Fh1Y%2FydOTbSvju6f7O5f9Akws%3D|title=ပါတီမှတ်ပုံတင်ခွင့်လျှောက်ထားချက်ကို ငြင်းပယ်ကြောင်း သတင်းထုတ်ပြန်ချက်|accessdate=2025-7-28|publisher=UEC}}&lt;/ref&gt;
|}
၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုင်ငံရေးပါတီ တည်ထောင်လိုသူများသည် ၎င်းတို့ တည်ထောင်လိုသော ပါတီအမည်ကို ဖော်ပြ၍ ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်သို့ လျှောက်ထားခဲ့ရာ၊ ကော်မရှင်၏ စိစစ်ချက်အရ တည်ထောင်ရန် ငြင်းပယ်ခြင်းခံခဲ့ရသော ပါတီများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်ပါသည်-

{| class=&quot;wikitable mw-collapsible mw-collapsed&quot;
!စဉ်
!ပါတီအမည်
!ငြင်းပယ်သည့် ရက်စွဲ
!အကြောင်းအရာ
!ရင်းမြစ်
|-
|၁။
| ဝံသာနုပါတီ 
|၂၀၂၃ မေ ၁၀
|နိုင်ငံရေးပါတီများမှတ်ပုံတင်ခြင်းဥပဒေ ပုဒ်မ ၆ ပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်များနှင့် မညီညွတ်ခြင်း
|&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{Cite web|url=https://uec.gov.mm/news_preview_detail.php?action=news_detail1&amp;news_id=fFHXOqL0BDRzOPTis%2FqAIBdEI6GPbx1Bx9ZUz8K1plQ%3D|title=သတင်းထုတ်ပြန်ချက်|accessdate=2025-7-28|publisher=UEC}}&lt;/ref&gt;
|-
|၂။ 
|ဒီမိုကရေစီပါတီ
|၂၀၂၄ မေ ၇
|နိုင်ငံရေးပါတီများမှတ်ပုံတင်ခြင်းဥပဒေ ပုဒ်မ ၄ ပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်များနှင့် မညီညွတ်ခြင်း
|&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{Cite web|url=https://uec.gov.mm/news_preview_detail.php?action=news_detail1&amp;news_id=ojcKR8BtdexbDrzKJLrH4VpophIn5Esthgva5Qku7Kc%3D|title=ပါတီတည်‌ထောင်ခွင့်လျှောက်ထားချက်ကို ငြင်းပယ်ကြောင်း သတင်းထုတ်ပြန်ချက်|publisher=UEC|accessdate=2025-7-28}}&lt;/ref&gt;
|-
|၃။
| ချင်းပြည်သူ့ပါတီ 
|၂၀၂၄ မေ ၁၄
|နိုင်ငံရေးပါတီများမှတ်ပုံတင်ခြင်းဥပဒေ ပုဒ်မ ၄ ပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်များနှင့် မညီညွတ်ခြင်း
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://uec.gov.mm/news_preview_detail.php?action=news_detail1&amp;news_id=Ag7TjzaFGlU2Xggw9GetzJoHlKbScGG8QeCNfaLZWts%3D|title=ပါတီတည်‌ထောင်ခွင့်လျှောက်ထားချက်ကို ငြင်းပယ်ကြောင်း သတင်းထုတ်ပြန်ချက်|accessdate=2025-7-28|publisher=UEC}}&lt;/ref&gt;
|-
|၄။
|ပြည်ထောင်စုတိုးတက်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ 
|၂၀၂၄ မေ ၂၁
|နိုင်ငံရေးပါတီများမှတ်ပုံတင်ခြင်းဥပဒေ ပုဒ်မ ၆ ပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်များနှင့် မညီညွတ်ခြင်း
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://uec.gov.mm/news_preview_detail.php?action=news_detail1&amp;news_id=P6acLbRU0igGXqOxt0Cj4xb2lC65zIbi84PNFht6fWE%3D|title=ပါတီမှတ်ပုံတင်ခွင့် လျှောက်ထားချက်ကို ငြင်းပယ်ကြောင်း သတင်းထုတ်ပြန်ချက်|publisher=UEC|accessdate=2025-7-28}}&lt;/ref&gt;
|-
|၅။
|ပြည်သူ့အင်အားဒီမိုကရေစီပါတီ
|၂၀၂၅ ဇူလိုင် ၁၆
|နိုင်ငံရေးပါတီများမှတ်ပုံတင်ခြင်းဥပဒေ ပုဒ်မ ၄ ပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်များနှင့် မညီညွတ်ခြင်း
| rowspan=&quot;2&quot; |&lt;ref name=&quot;:7&quot;&gt;{{Cite web|url=https://uec.gov.mm/news_preview_detail.php?action=news_detail1&amp;news_id=%2FKex3T%2FpRg%2FnR1H5NNrAJkjuvBIfZ3uAcJgpa2bgSXc%3D|title=နိုင်ငံရေးပါတီတည်ထောင်ခွင့်လျှောက်ထားခြင်းများကိုစိစစ်ခွင့်ပြုပေးလျက်ရှိခြင်း၊နိုင်ငံရေးပါတီတည်ထောင်ခွင့်လျှောက်ထားခြင်းများကိုငြင်းပယ်လျက်ရှိခြင်း|accessdate=2025-7-28|publisher=UEC}}&lt;/ref&gt;
|-
|၆။
|လီရှောအမျိုးသားပါတီ
|၂၀၂၅ ဇူလိုင် ၁၆
|နိုင်ငံရေးပါတီများမှတ်ပုံတင်ခြင်းဥပဒေ ပုဒ်မ ၆ ပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်များနှင့် မညီညွတ်ခြင်း
|}

== ရွေးကောက်ပွဲ ပါဝင်မည့် ပါတီအလိုက် ကိုယ်စားလှယ်လောင်း ဦးရေစာရင်း ==
၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာ ၂၈ ရက် တွင် စတင်ကျင်းပမည့် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ကြမည့် နိုင်ငံရေးပါတီအသီးသီးနှင့် တစ်သီးပုဂ္ဂလ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်းများသည် ၎င်းတို့၏ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်း အမည်စာရင်း တင်သွင်းခြင်းကို ၂၀၂၅ စက်တင်ဘာ ၈ ရက်နေ့မှ  ၂၀၂၅ စက်တင်ဘာ ၂၂  ရက်နေ့အထိ သက်ဆိုင်ရာ ကော်မရှင်အဖွဲ့ခွဲအသီးသီးတွင် အမည်စာရင်းတင်သွင်းခဲ့ကြသည်။ 

ပြည်ထောင်စုတစ်ဝန်းလုံး စည်းရုံးမည့် နိုင်ငံရေးပါတီ ၆ ပါတီ၊ တိုင်းဒေသကြီး/ ပြည်နယ် တစ်ခုအတွင်း စည်းရုံးမည့် နိုင်ငံရေးပါတီ ၅၁ ပါတီနှင့် တစ်သီးပုဂ္ဂလ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်းများ အမည်စာရင်းတင်သွင်းမှုမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည် -
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
! စဉ်
! ပါတီ
! ပြည်သူ့လွှတ်တော်
! အမျိုးသားလွှတ်တော်
! တိုင်း/ပြည်နယ် လွှတ်တော်
! တိုင်းရင်းသားလူမျိုး
! စုစုပေါင်း
|-
| ၁ || [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] || ၂၆၅ || ၁၅၆ || ၅၆၉ || ၂၈ || ၁,၀၁၈
|-
| ၂ || [[တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ]] || ၁၈၂ || ၁၁၁ || ၃၈၇ || ၁၄ || ၆၉၄
|-
| ၃ || [[ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီ]] || ၁၉၃ || ၁၄၅ || ၃၂၀ || ၁၄ || ၆၇၂
|-
| ၄ || [[မြန်မာနိုင်ငံတောင်သူလယ်သမားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ]] || ၁၂၅ || ၅၅ || ၂၄၃ || ၅ || ၄၂၈
|-
| ၅ || [[ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (ကျားဖြူပါတီ)|ရှမ်းနှင့် တိုင်းရင်းသားများဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (ကျားဖြူပါတီ)]] || ၁၅၉ || ၇၆ || ၃၄၁ || ၈ || ၅၈၄
|-
| ၆ || [[ပြည်သူ့ပါတီ]] || ၁၅၂ || ၇၃ || ၂၇၈ || ၉ || ၅၁၂
|-
| ၇ || တိုင်းဒေသကြီး/ပြည်နယ်တစ်ခုအတွင်း စည်းရုံးမည့် နိုင်ငံရေးပါတီ ၅၁ ပါတီ || ၂၀၃ || ၂၁၃ || ၅၂၅ || ၁၉ || ၉၆၀
|-
| ၈ || တစ်သီးပုဂ္ဂလ || ၅၁ || ၃ || ၃၃ || ၈ || ၉၅
|-
! စုစုပေါင်း || || ၁,၃၃၀ || ၈၃၂ || ၂,၆၉၆ || ၁၀၅ || ၄,၉၆၃
|}

== ထင်ရှားဖြစ်ရပ်များ ==
ပြိုင်ဘက်ကိုယ်စားလှယ်လောင်းတင်သွင်းခဲ့သူ မရှိခဲ့၍ အလိုအလျောက် ကိုယ်စားလှယ်ဖြစ်သွားခဲ့ရသူများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။ 

{| class=&quot;wikitable&quot;
!စဉ်
!အမည်
!မဲဆန္ဒနယ်
!ပါတီ
!လွှတ်တော်နေရာ
!တိုင်းဒေသကြီး/ပြည်နယ်
!ရွေးကောက်ပွဲအမျိုးအစား
|-
|၁
|ဦးရယ်ဒမ်းတန်
|နောင်မွန်း မဲဆန္ဒနယ်
|rowspan=&quot;25&quot; |[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေး နှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]]
|rowspan=&quot;2&quot; |[[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]]
|rowspan=&quot;4&quot; |ကချင်ပြည်နယ်
|rowspan=&quot;32&quot; |မဲအများဆုံးရသူ အနိုင်ရယူစနစ် (FPTP)
|-
|၂
|ဦးကွမ်းဆန်း
|မံစီ မဲဆန္ဒနယ်
|-
|၃
|ဦးအောင်နိုင်
|ရွှေကူ မဲဆန္ဒနယ်
|[[ကချင်ပြည်နယ် လွှတ်တော်|ကချင်ပြည်နယ်လွှတ်တော်]]
|-
|၄
|ဦးကျော်ဝင်း
|ရွှေကူ မဲဆန္ဒနယ်
|[[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]]
|-
|၅
|ဦးဝေလင်းထွန်း
|မင်းကင်း မဲဆန္ဒနယ်
|[[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]]
|rowspan=&quot;14&quot; |စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၆
|ဦးကျော်လွင်ဦး
|ကောလင်း မဲဆန္ဒနယ်
|rowspan=&quot;2&quot; |[[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်|စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသ သကြီးလွှတ်တော်]]
|-
|၇
|ဦးထိန်မင်း
|ဝန်းသို မဲဆန္ဒနယ်
|-
|၈
|ဦးစိုးပိုင်
|ဝန်းသို မဲဆန္ဒနယ်
|[[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]]
|-
|၉
|ဦးခင်မောင်လွင်
|တမူး မဲဆန္ဒနယ်
|rowspan=&quot;3&quot; |[[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်|စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်]]
|-
|၁၀
|ဦးအောင်မင်းကျော်သူ
|ဘုတလင် မဲဆန္ဒနယ်
|-
|၁၁
|ဒေါ်စန္ဒာသိန်း
|မော်လိုက် မဲဆန္ဒနယ်
|-
|၁၂
|ဦးမြင့်စိုးဆင့်
|မော်လိုက် မဲဆန္ဒနယ်
|ပြည်သူ့လွှတ်တော်
|-
|၁၃
|ဦးထွန်းလွင်
|ကနီ မဲဆန္ဒနယ်
|[[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်|စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်]]
|-
|၁၄
|ဦးဉာဏ်ထွန်း
|ကနီ မဲဆန္ဒနယ်
|ပြည်သူ့လွှတ်တော်
|-
|၁၅
|ဦးအောင်ဇော်ဦး
|ဆားလင်းကြီး မဲဆန္ဒနယ် 
|[[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်|စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်]]
|-
|၁၆
|ဦးစောမောင်
|ဆားလင်းကြီး မဲဆန္ဒနယ် 
|ပြည်သူ့လွှတ်တော်
|-
|၁၇
|ဦးရဲမိုးနိုင်
|ရေဦး မဲဆန္ဒနယ် 
|[[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်|စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်]]
|-
|၁၈
|ဦးစိုးတင့်အောင်
|ရေဦးမဲဆန္ဒနယ်
|ပြည်သူ့လွှတ်တော်
|-
|၁၉
|ဦးခင်မောင်မြင့်
|ရေဖြူ မဲဆန္ဒနယ်
|[[တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်|တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်]]
|rowspan=&quot;4&quot; |တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၂၀
|ဦးမင်းနိုင်
|ရေဖြူ မဲဆန္ဒနယ်
|rowspan=&quot;2&quot; |ပြည်သူ့လွှတ်တော်
|-
|၂၁
|ဦးတင့်လွင်
|လောင်းလုံမဲဆန္ဒနယ်
|-
|၂၂
|ဦးအောင်မျိုးထွန်း
|သရက်ချောင်း မဲဆန္ဒနယ်
|[[တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်|တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်]]
|-
|၂၃
|ဦးဇော်ထွန်းဦး
|ဂန့်ဂေါ မဲဆန္ဒနယ်
|[[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်|မကွေးတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်]]
|rowspan=&quot;2&quot;|မကွေးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၂၄
|ဒေါ်အိဖြူလွင်
|ဂန့်ဂေါ မဲဆန္ဒနယ်
|ပြည်သူ့လွှတ်တော်
|-
|၂၅
|ဒေါ်ရီရီလှိုင်
|ဖယ်ခုံ မဲဆန္ဒနယ်
|rowspan=&quot;2&quot; |[[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]]
|rowspan=&quot;8&quot; |ရှမ်းပြည်နယ်
|-
|၂၆
|ဦးစိုင်းထွန်းလင်း
|မိုးနဲ မဲဆန္ဒနယ်
|[[ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (ကျားဖြူပါတီ)|ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ]]
|-
|၂၇
|ဦးမြင့်ဝင်း
|ကျောက်မဲ မဲဆန္ဒနယ်
|rowspan=&quot;3&quot; |[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]]
|[[ရှမ်းပြည်နယ် လွှတ်တော်|ရှမ်းပြည်နယ်လွှတ်တော်]]
|-
|၂၈
|ဦးရန်ကျော်
|မက်မန်း မဲဆန္ဒနယ် (ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ)
|[[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]]
|-
|၂၉
|ဦးကိန်မိုင်
|ကချင်တိုင်းရင်းသားလူမျိုး မဲဆန္ဒနယ် (ကချင်ဝန်ကြီး)
|rowspan=3&quot; |[[ရှမ်းပြည်နယ် လွှတ်တော်|ရှမ်းပြည်နယ်လွှတ်တော်]]
|-
|၃၀
|ဦးထွန်းအောင်
|အာခါတိုင်းရင်းသားလူမျိုး မဲဆန္ဒနယ် (အာခါဝန်ကြီး)
|[[အာခါအမျိုးသားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ]]
|-
|၃၁
|ဒေါ်အေးချိုစိန်
|ကယန်း(ခ)ပဒေါင်တိုင်းရင်းသားလူမျိုး မဲဆန္ဒနယ် (ကယန်းဝန်ကြီး)
|[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]]
|-
|၃၂
|ဦးအမ်ဇော်လတ်
|အမျိုးသားလွှတ်တော် - ၁ (ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ)
| [[ဝ အမျိုးသားပါတီ]]
|[[အမျိုးသားလွှတ်တော်]]
|}


== တုံ့ပြန်မှုများ ==

=== နိုင်ငံရေးပါတီများ ===
ပြည်သူ့ပါတီဥက္ကဋ္ဌ [[ကိုကိုကြီး (နိုင်ငံရေးသမား)|ဦးကိုကိုကြီး]]က Myanmar Hard Talk မီဒီယာနှင့် တွေ့ဆုံစဉ် &lt;blockquote&gt;“ဒီရွေးကောက်ပွဲရလဒ်ဟာ လက်ရှိအာဏာရယူထားတဲ့ တပ်မတော်နဲ့ ထိပ်တိုက်ပဋိပက္ခဖြစ်မယ့် ရလဒ်မျိုးဖြစ်လို့မရဘူး။ ဒီပြဿနာဟာ တပ်မတော်နဲ့လက်တွဲပြီးဖြေရှင်းရမယ့်ပြဿနာဖြစ်တယ်” &lt;/blockquote&gt;ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://bur.mizzima.com/2025/03/26/50648|title=ရွေးကောက်ပွဲရလဒ် စစ်တပ်နှင့် ထိပ်တိုက်တွေ့မည့် ရလဒ်မျိုးဖြစ်မရဟု ဦးကိုကိုကြီးပြော|publisher=Mizzima|accessdate=22 August 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=p_7XIci3QfM|title=စစ်တပ်မကြိုက်သည့် ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်ထွက်လို့မရဟု ဦးကိုကိုကြီးသတိပေး|publisher=Zalen|accessdate=22 August 2025}}&lt;/ref&gt;

=== အာဆီယံအဖွဲ့ဝင်များ ===
မလေးရှားနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး မိုဟာမက်ဟာဆန်က ဇူလိုင် ၉ ရက်နေ့တွင် [[ကွာလာလမ်ပူမြို့|ကွာလာလမ်ပူ]]၌ ကျင်းပသော အာဆီယံနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများ အစည်းအဝေးတွင် ပဋိပက္ခဖြစ်ပွားနေသော မြန်မာနိုင်ငံ၌ ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပနိုင်ရန် သင့်လျော်သော ပတ်ဝန်းကျင် ဖန်တီးပေးရေးအတွက် သက်ဆိုင်သူအားလုံးကို တိုက်တွန်းပြောကြားခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.dvb.no/post/714027|title=မြန်မာရွေးကောက်ပွဲအတွက် အထောက်အကူဖြစ်စေသည့် ပတ်ဝန်းကျင်ဖန်တီးပေးရန် မလေးရှား တိုက်တွန်း|accessdate=2025-7-10|publisher=DVB Burmese}}&lt;/ref&gt; နောက် ဇူလိုင် ၁၁ ရက်တွင် မြန်မာနိုင်ငံတွင် ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပရေးသည် ဦးစားပေး လုပ်ဆောင်ရမည့်အရာ မဟုတ်ကြောင်း အာဆီယံအဖွဲ့ကြီး၏ အစည်းအဝေးတွင် သဘောတူခဲ့ကြသည်ဟု ပြန်လည် ပြောကြားခဲ့သည်။ ထိုအစား စစ်ကောင်စီအနေဖြင့် ငြိမ်းချမ်းရေး ကတိကဝတ်များကို လိုက်နာရန် တိုက်တွန်းခဲ့သည်ဟု မလေးရှားတွင် ပြုလုပ်နေသည့် အာဆီယံနိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးများ အစည်းအဝေး၌ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတွင် မိုဟာမက်ဟာဆန်က ပြောကြားသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.dmgburmese.com/myanmar-affairs/mnoma.html|title=မြန်မာ့ရွေးကောက်ပွဲ နံပါတ်တစ် ဦးစားပေးရမည့်အရာ မဟုတ်ဟု အာဆီယံ ပြော|publisher=Development Media Group|accessdate=2025-7-10}}&lt;/ref&gt;

=== နိုင်ငံတကာအဖွဲ့အစည်းများ ===
ထိုင်းနိုင်ငံဆိုင်ရာ အမေရိကန်သံအမတ်ကြီးအဖြစ် အဆိုပြုခံထားရသူ ဆမ်ကိုတာရို အိုနေးက အိမ်နီးချင်းမြန်မာနိုင်ငံရှိ စစ်ကောင်စီအား ထိုင်းနိုင်ငံက တရားဝင်မှု မပေးသင့်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ၎င်းသည် အမေရိကန်နိုင်ငံခြားရေးဌာနက စစ်ကောင်စီ၏ ယခုနှစ်ကုန်တွင် ကျင်းပရန် စီစဉ်ထားသည့် အတုအယောင်ရွေးကောက်ပွဲကို အားမပေးကြောင်းလည်း ထောက်ပြခဲ့သည်။ &quot;အတိုက်အခံခေါင်းဆောင် အများစု ထောင်ကျနေချိန်မှာ တိုင်းပြည်ရဲ့ ၅၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော်မှာ မကျင်းပနိုင်တဲ့ ရွေးကောက်ပွဲကို အသိအမှတ်မပြုဖို့ ထိုင်းနိုင်ငံကို တိုက်တွန်းချင်ပါတယ်&quot; ဟု ၎င်းက ပြောဆိုသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://bur.mizzima.com/2025/07/30/63642|title=မြန်မာ့ရွေးကောက်ပွဲအား ထိုင်းက မထောက်ခံသင့်ကြောင်းနှင့် အမေရိကန်က အားမပေးကြောင်း ကန်သံအမတ်ကြီးလောင်း ပြော|publisher=Mizzima|accessdate=11 August 2025}}&lt;/ref&gt;

=== တော်လှန်ရေး စစ်ပြိုင် အစုအဖွဲ့များ ===
၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁ ရက်နေ့တွင် &quot;နိုင်ငံရေး ပါတီများအား အသွင်ကူးပြောင်းရေးကာလတွင် အရေးယူနိုင်ရန် စောင့်ကြည့်မှတ်တမ်းတင်သွားမည်&quot; ဟု [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]] ဝန်ကြီးချုပ်ရုံး ပြောရေဆိုခွင့်ရှိသူ ဦး[[နေဘုန်းလတ်]]က ပြောသည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://ayartimes.com/?p=56142|title=စစ်ကောင်စီ၏ ရွေးကောက်ပွဲကို ဝင်ပြိုင်မည့် ပါတီများအား အရေးယူနိုင်ရန် စောင့်ကြည့်သွားမည်ဟု NUG ပြော|accessdate=2025-7-1|publisher=Ayeyarwaddy Times}}&lt;/ref&gt;

ရခိုင်ပြည်နယ်၊ မြို့နယ်အများစုကို ထိန်းချုပ်ထားသည့် [[အာရက္ခတပ်တော်]] (AA) ၏ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဦးခိုင်သုခက ၂၀၂၅ ဩဂုတ်လ ၁၁ ရက်နေ့ ပြုလုပ်သော သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတွင် စစ်ကောင်စီက ပြုလုပ်ရန် ကြိုးပမ်းနေသည့် ရွေးကောက်ပွဲကို ရခိုင်ပြည်နယ်အတွင်း ကျင်းပခွင့်ပြုမည် မဟုတ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2025/08/12/130390/|title=ရခိုင်ပြည်၌ စစ်ကောင်စီ ရွေးကောက်ပွဲ လုပ်ခွင့်မပြုဟု AAပြော|accessdate=9 August 2025|publisher=Ludu Nway OO}}{{Dead link|date=November 2025 }}&lt;/ref&gt;

[[ကရင် အမျိုးသား အစည်းအရုံး|ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး]] (KNU) ဥက္ကဋ္ဌ ပဒိုစောကွယ်ထူးဝင်းက ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁၂ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသည့် ကရင်အမျိုးသားအာဇာနည်နေ့ အခမ်းအနား၌ ပြောကြားသည့် လူထုမေတ္တာရပ်ခံစာရုပ်သံတွင် စစ်တပ်၏ ရွေးကောက်ပွဲ ဖြစ်မြောက်အောင်မြင်မှုသည် ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကို အတည်ပြုခြင်းနှင့် အဆုံးမသတ်နိုင်သော စစ်အာဏာတည်မြဲခြင်းတို့နှင့် အတူတူပင်ဖြစ်ကြောင်း ထည့်သွင်းပြောကြားခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ရွေးကောက်ပွဲ မဖြစ်မြောက်အောင် လုပ်ဆောင်ရန်မှာ တစ်မျိုးသားလုံး၏ တာဝန်ဖြစ်သည်ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/live/c5yl483vzx7t?post=asset%3A5d6d84d0-b4b8-4e8f-9943-a3dbab6a7b2f#asset:5d6d84d0-b4b8-4e8f-9943-a3dbab6a7b2f|title=ရွေးကောက်ပွဲ မဖြစ်အောင်လုပ်ဆောင်ဖို့က တစ်မျိုးသားလုံးတာဝန်လို့ KNU ဥက္ကဋ္ဌ ပြော|accessdate=၁၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|publisher=ဘီဘီစီမြန်မာ}}&lt;/ref&gt;ကမ္ဘာ့နိုင်ငံများ၏ အသိမှတ်ပြုမှုရရှိရန် အာဏာသိမ်း စစ်အုပ်စုမှ ပြင်ဆင်နေသည့် ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပခြင်းသည် လူငယ်များ၏ အနာဂတ်ကံကြမ္မာကို အဆုံးသတ်သွားစေကြောင်း ထည့်သွင်းပြောကြားခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://kicnews.org/2025/08/%E1%80%9B%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%80%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%95%E1%80%BD%E1%80%B2%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%B7%E1%80%BA-%E1%80%9C%E1%80%B0%E1%80%84/|title=ရွေးကောက်ပွဲကြောင့် လူငယ်တို့၏အနာဂတ် အဆုံးသတ်သွားစေကြောင်း ကေအဲန်ယူဥက္ကဋ္ဌ ပြော|accessdate=13 August 2025|publisher=Karen Information Center|archive-date=12 August 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250812095330/https://kicnews.org/2025/08/%E1%80%9B%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%80%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%95%E1%80%BD%E1%80%B2%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%B7%E1%80%BA-%E1%80%9C%E1%80%B0%E1%80%84/}}&lt;/ref&gt; ၂၀၂၅ ဩဂုတ် ၂၆ ရက်နေ့တွင် ရွေးကောက်ပွဲအပေါ် “ စစ်တပ်ကို အကျိုးပြုမည့် လူနှင့်ပါတီ ရွေးချယ်ပွဲ” ဖြစ်သည့် အတုအယောင်ရွေးကောက်ပွဲသာဖြစ်ကြောာင်း၊ နိုင်ငံရေးပါတီများက အဆိုပါ အတုအယောင်ရွေးကောက်ပွဲ တွင်ပါဝင်ခြင်းသည် အနာဂတ်ဖက်ဒရယ် ဒီမိုကရေစီစနစ်တည်ဆောက်မှုအတွက် အဟန့်အတားဖြစ်စေသည်ဟု ကေအဲန်ယူဗဟိုအလုပ်မှုဆောင်ကော်မတီက ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.knuhq.org/statements|title=Statements|publisher=KNU|accessdate=26 August 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://burmese.dvb.no/post/721196|title=“စစ်တပ်ကို အကျိုးပြုမည့် လူနှင့် ပါတီရွေးချယ်ပွဲ” ကို ပြည်သူတရပ်လုံး ဆန့်ကျင်ကြရန် KNU ထုတ်ပြန်|publisher=DVB|accessdate=26 August 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://bur.mizzima.com/2025/08/26/66305|title=စစ်ကော်မရှင်ပြုလုပ်မည့် ရွေးကောက်ပွဲသည် စစ်တပ်ကိုအကျိုးပြုမည့် လူနှင့်ပါတီ ရွေးချယ်ပွဲသာဖြစ်ဟု KNU ပြော|publisher=Mizzima|accessdate=26 August 2025}}&lt;/ref&gt;

အာဏာရှင်စနစ် အမြစ်ပြတ်ချေမှုန်းပြီး ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီ ပြည်ထောင်စု တည်ဆောက်ရေးသည် တော်လှန်ရေး၏ အဓိကပန်းတိုင်ဖြစ်ကြောင်းနှင့် အကြမ်းဖက်စစ်ကောင်စီက ကျူးလွန်ခဲ့သော ပြစ်မှုများအား ရှောင်လွှဲရန် ရည်ရွယ်သည့် မည်သည့်ရွေးကောက်ပွဲကိုမဆို တရားမဝင်သော ရွေးကောက်ပွဲအတုများအဖြစ် သတ်မှတ်ကာ ပြင်းထန်စွာ ဆန့်ကျင်ကန့်ကွက်သွားမည် ဖြစ်ကြောင်း [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အတိုင်ပင်ခံကောင်စီ]] (NUCC) က ဩဂုတ် (၂၂) ရက်နေ့တွင် ထုတ်ပြန်သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://bur.mizzima.com/2025/08/23/66045|title=နွေဦးတော်လှန်ရေး နေ့စဉ်မှတ်စု (၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ )|publisher=Mizzima|accessdate=22 August 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://burmese.dvb.no/post/720834|title=ဘုံနိုင်ငံရေးသဘောတူညီချက် ရရှိရန် ကြိုးပမ်းသွားမည်ဟု NUCC ထုတ်ပြန်|publisher=DVB|accessdate=22 August 2025}}&lt;/ref&gt;

== ရွေးကောက်ပွဲ ရလဒ်များ ==
{{Main|မြန်မာနိုင်ငံ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅ - ၂၀၂၆ တွင် အနိုင်ရရှိသူများ စာရင်း}}
၂၀၂၅ ခုနှစ် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် ဆန္ဒမဲပေးပိုင်ခွင့်ရှ်သူ ပြည်သူများက မဲဆန္ဒနယ် ၆၈၈ နယ်မှ ကိုယ်စားလှယ်လောင်း ၅၈၀၀ ကျော်အနက်မှ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် စုစုပေါင်း ၁၀၂၅ ဦးကို ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့ကြသည်။ ရွေးကောက်ပွဲ ရလဒ်များအရ [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] (USDP) သည် လွှတ်တော်သုံးရပ်ပေါင်းတွင် နေရာ ၇၃၉ နေရာ (စုစုပေါင်း၏ ၇၂.၁%) ဖြင့် အပြတ်အသတ် အနိုင်ရရှိခဲ့ပြီး ရွေးကောက်ပွဲတွင် အင်အားအကြီးဆုံး ပါတီအဖြစ် ပေါ်ထွက်လာခဲ့သည်။ USDP သည် ပြည်သူ့လွှတ်တော်တွင် ၂၃၁ နေရာ၊ အမျိုးသားလွှတ်တော်တွင် ၁၀၈ နေရာနှင့် တိုင်းဒေသကြီး/ပြည်နယ်လွှတ်တော်များတွင် ၃၇၉ နေရာ အပါအဝင် တိုင်းရင်းသားလူမျိုးမဲဆန္ဒနယ် ၂၁ နေရာတို့ကိုပါ သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ ဆန္ဒမဲရှိမှုအရလည်း USDP သည် စုစုပေါင်းမဲ အရေအတွက် ၈ ဒသမ ၄ သန်းကျော် (စုစုပေါင်း၏ ၄၄.၁၉%) ဖြင့် ပထမအဆင့်တွင် ရပ်တည်နိုင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=၂၀၂၅ ခုနှစ် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ပြီးဖြစ်သည့် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်စာရင်းချုပ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/79800 |access-date=2026-02-25 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2026-02-12 |title=အတည်ပြုမဲရလဒ်၊ ပါတီအလိုက်အနိုင်ရမဲ စစ်ကော်မရှင် ကြေညာ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/2026/02/12/myanmar-election-parties-winning/ |access-date=2026-02-25 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}&lt;/ref&gt;

ဒုတိယအင်အားအကြီးဆုံးအဖြစ် [[တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ]]က နေရာ ၆၈ နေရာ (စုစုပေါင်း၏ ၆.၆၃%) ရရှိခဲ့ပြီး စုစုပေါင်းမဲအရေအတွက် ၃ ဒသမ ၁ သန်းကျော် (၂၈.၈၂%) ဖြင့် ဒုတိယနေရာတွင် ရှိသည်။ [[ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (ကျားဖြူပါတီ)|ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ]] (ကျားဖြူပါတီ) က နေရာ ၃၉ နေရာ (၃.၈%) ရရှိခဲ့ပြီး တတိယနေရာတွင် ရှိသည်။ [[ပြည်သူ့ပါတီ]]က နေရာ ၃၀ (၂.၉၃%) နှင့် ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီက နေရာ ၂၀ (၁.၉၅%) အသီးသီး ရရှိခဲ့ကြသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=■၂၀၂၅ ခုနှစ် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် နိုင်ငံရေးပါတီအလိုက် ခိုင်လုံမဲရရှိမှု ရာခိုင်နှုန်းများအား UEC ထုတ်ပြန် |url=https://news-eleven.com/article/309783 |access-date=2026-02-25 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}&lt;/ref&gt;

တစ်သီးပုဂ္ဂလ ကိုယ်စားလှယ်လောင်းများသည် ပါတီကြီးများနှင့် ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ကြသော်လည်း တစ်ဦးတည်းသာ အနိုင်ရရှိခဲ့ပြီး စုစုပေါင်းမဲအရေအတွက် ၂ ဒသမ ၃ သန်းကျော် (၁၂.၃၁%) ရရှိခဲ့သည်။ ကျန်ရှိသော ပါတီငယ်များနှင့် တိုင်းရင်းသားပါတီများသည် နေရာအနည်းငယ်စီသာ ရရှိခဲ့ပြီး အများစုမှာ မဲဆန္ဒနယ်အလိုက် အင်အားပြမှုသာ ရှိခဲ့သည်။ အဆိုပါ ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်သည် USDP ပါတီ၏ လွှတ်တော်အတွင်း လွှမ်းမိုးမှုကို ထင်ဟပ်ပြသခဲ့ပြီး တိုင်းရင်းသားပါတီများနှင့် ပါတီငယ်များအနေဖြင့် ဒေသအလိုက် ကိုယ်စားပြုမှုရရှိခဲ့သော်လည်း ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်တွင် အားပြိုင်နိုင်စွမ်း မရှိသေးကြောင်း ဖော်ပြနေသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=# |date=2026-02-09 |title=ရွေးကောက်ပွဲ၌ ပြည်ခိုင်ဖြိုးပါတီမှ ခိုင်လုံမ |url=https://onenewstvchannel.com/politic/%e1%80%9b%e1%80%bd%e1%80%b1%e1%80%b8%e1%80%80%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%80%e1%80%ba%e1%80%95%e1%80%bd%e1%80%b2%e1%81%8c-%e1%80%95%e1%80%bc%e1%80%8a%e1%80%ba%e1%80%81%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%84%e1%80%ba/ |access-date=2026-02-25 |website=One News Myanmar |language=my-MM}}&lt;/ref&gt;

== ကန့်ကွက်လွှာ တင်သွင်းမှု ==
၂၀၂၅ ခုနှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း (၁) နှင့် (၂) တို့မှ တင်သွင်းလာသည့် ကန့်ကွက်လွှာအမှုနှစ်မှုကို ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်သည် ရွေးကောက်ပွဲခုံအဖွဲ့ (၁) က လျှောက်ထားသူ ဒေါက်တာကောင်းထက်ခိုင် (USDP) နှင့် လျှောက်ထားခံရသူ ဦးပေါင်ဇလန်း (ZNP) တို့၏ အမှုအမှတ် (၁/၂၀၂၅) ကိုလည်းကောင်း၊ ရွေးကောက်ပွဲခုံအဖွဲ့ (၂) က လျှောက်ထားသူ ဦးဝင်းကြူ (USDP) နှင့် လျှောက်ထားခံရသူ ဦးခိုင်ဦး (PP) တို့၏ အမှုအမှတ် (၂/၂၀၂၅) ကိုလည်းကောင်း အသီးသီး ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ (၉) ရက်နေ့တွင် စတင်ကြားနာခဲ့သည်။ အဆိုပါခုံအဖွဲ့များကို ကော်မရှင်အဖွဲ့ဝင် ၃ ဦးစီဖြင့် ၂၃-၂-၂၀၂၆ ရက်စွဲပါ အမိန့်အမှတ် ၁/၂၀၂၆ နှင့် ၂/၂၀၂၆ တို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=၂၀၂၅ ခုနှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ၊ ရွေးကောက်ပွဲကန့်ကွက်လွှာအမှုနှစ်မှုကို ရွေးကောက်ပွဲခုံအဖွဲ့ (၁) နှင့် ရွေးကောက်ပွဲခုံအဖွဲ့ (၂) တို့ဖြင့် စတင်ကြားနာစစ်ဆေး {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80711 |access-date=2026-03-10 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;

== နောက်ဆက်တွဲ ဖြစ်ရပ်များ ==
၂၀၂၅ ခုနှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သူများအနက် ရွေးကောက်ပွဲကုန်ကျစရိတ်စာရင်းအား သတ်မှတ်ရက်အတွင်း တင်သွင်းခြင်းမရှိသည့် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်း ၄၁ ဦးကို အရည်အချင်းပျက်ယွင်းသူများအဖြစ် ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က ကြေညာချက်အမှတ် (၄၇/၂၀၂၆) ဖြင့် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၃ ရက်နေ့တွင် ထုတ်ပြန်ကြေညာထားကြောင်း မြန်မာနိုင်ငံပြန်တမ်းတွင် ဖော်ပြထားသည်။ ထိုသို့ အရည်အချင်းပျက်ယွင်းသူများအဖြစ် ကြေညာခံရသူများမှာ ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီ (PPP) မှ ၁၂ ဦး၊ ရှမ်းနှင့် တိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (ကျားဖြူပါတီ) မှ ၁၂ ဦး၊ ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီမှ ငါးဦး၊ ပြည်သူ့ပါတီ (PP) မှ လေးဦး၊ တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ (တစည) မှ နှစ်ဦး၊ မြန်မာနိုင်ငံ တောင်သူလယ်သမား ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီမှ နှစ်ဦး၊ မြန်မာပြည်သူ့ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီမှ တစ်ဦး၊ ဒီမိုကရက်တစ် အင်အားစု လေဘာပါတီမှ တစ်ဦး၊ ဖက်ဒရယ် ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီမှ တစ်ဦးနှင့် တစ်သီးပုဂ္ဂလ တစ်ဦးတို့ ဖြစ်ကြသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=၂၀၂၅ ခုနှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သူများအနက် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်း ၄၁ ဦးကို အရည်အချင်းပျက်ယွင်းသူများအဖြစ် UEC ကြေညာ |url=https://news-eleven.com/article/312227 |access-date=2026-05-28 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}&lt;/ref&gt;

== ဆက်စပ် ဖတ်ရှုရန် ==

* [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေးပါတီများ စာရင်း|မြန်မာနိုင်ငံရှိ နိုင်ငံရေးပါတီများ]]
* [[မြန်မာနိုင်ငံ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅ - ၂၀၂၆ တွင် အနိုင်ရရှိသူများ စာရင်း]]
* [[တတိယအကြိမ် လွှတ်တော်သက်တမ်း တပ်မတော်သား ကိုယ်စားလှယ်များစာရင်း|တတိယအကြိမ် လွှတ်တော်သက်တမ်း တပ်မတော်သား ကိုယ်စားလှယ်များ]]

==ကိုးကား==
{{Reflist}}

{{မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရွေးကောက်ပွဲများ}}{{DEFAULTSORT:၂၀၂၅}}
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရွေးကောက်ပွဲများ]]</text>
      <sha1>byl70w6o960sv1po9ognigtahpr1e96</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>မြင့်ကြိုင်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>231345</id>
    <revision>
      <id>1046831</id>
      <parentid>1041885</parentid>
      <timestamp>2026-08-06T19:16:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 2 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1046831</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27755" sha1="4ht2cczs6ko2lnf6shltrspnblch7av" xml:space="preserve">{{Infobox officeholder
| honorific-prefix   = 
| name               = မြင့်ကြိုင်
| native_name        =
| native_name_lang   =
| honorific-suffix   = 
| alt                = 
| caption            = 
| office              = [[လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန|လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန]] &lt;br&gt; ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး
| term_start          = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆
|term_end    = 
|appointer   = [[ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ|မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ]]
|president= [[မင်းအောင်လှိုင်]]
|predecessor= ကိုယ်တိုင်
|successor  = 
|deputy=
* [[လင်းဇော်ထွန်း]]
* ဒေါက်တာခိုင်ခိုင်စိုး
|order1 = [[အမျိုးသားလွှတ်တော်]] ကိုယ်စားလှယ်
|constituency1 = [[ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး]]မဲဆန္ဒနယ် (၇)
|term_start1 = ၁၈ မတ် ၂၀၂၆
|term_end1 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆
|majority1= [[အချိုးကျကိုယ်စားပြုစနစ်|အချိုးကျကိုယ်စားပြုစနစ်ဖြင့်]]
|predecessor1 = ဒေါက်တာပြည့်ဖြိုး &lt;br&gt;{{small|([[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်|NLD]])}} &lt;br&gt;{{small|([[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၅|၂၀၁၅ ရွေးကောက်ပွဲ]])}}&lt;br&gt;{{small|([[အနိုင်ရသူ အကုန်ယူစနစ်|အနိုင်ရသူ အကုန်ယူစနစ်စနစ်ဖြင့်]])}}
|successor1 = ပြုံးချို&lt;ref&gt;{{Cite web |title=အမျိုးသားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် အစားထိုးဖြည့်စွက်ကြောင်းကြေညာခြင်း |url=http://www.moi.gov.mm/announcements/82259 |access-date=2026-04-29 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt; &lt;br&gt;{{small|([[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|USDP]])}} &lt;br&gt;{{small|( [[အချိုးကျကိုယ်စားပြုစနစ်|အချိုးကျကိုယ်စားပြုစနစ်ဖြင့်]])}}
| office2            = [[လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန|လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန]] &lt;br&gt; ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး
|deputy2 = ဌေးလှိုင်
|appointer2 = အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ
| term_start2         = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅
| term_end2          =  ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆
| predecessor2        = ''ကိုယ်တိုင်''
| successor2         =''ကိုယ်တိုင်''
| 1blankname2          = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|ဝန်ကြီးချုပ်]]
| 1namedata2           = [[ညိုစော]]
|appointer3= [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]
| term_start3         = ၁၉  ဩဂုတ် ၂၀၂၂
| term_end3           = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅
|deputy3= ဌေးလှိုင် &lt;br&gt; ဒေါက်တာမျိုးသန့်
| predecessor3        = [[ခင်ရီ]]
| successor3         = ''ကိုယ်တိုင်''
| 1blankname3          = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|ဝန်ကြီးချုပ်]]
| 1namedata3= [[မင်းအောင်လှိုင်]] 
|office4             = [[အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန]] ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး
|appointer4= နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ
| 1blankname4          = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|ဝန်ကြီးချုပ်]]
| 1namedata4           = [[မင်းအောင်လှိုင်]]
| term_start4         = ၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၁
| term_end4           = ၁၉  ဩဂုတ် ၂၀၂၂
| predecessor4        = ကိုယ်တိုင် {{small|(MOLIP)}}
| successor4          = [[ပွင့်ဆန်း (ဝန်ကြီး)|ဒေါက်တာပွင့်ဆန်း]]
| prior_term4         = yangon
|office5              =[[အလုပ်သမား၊ လူဝင်မှုကြီးကြပ်​ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန]] ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး
|appointer5= [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]
| term_start5         = ၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁
| term_end5           = ၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၁
| 1blankname5          = သမ္မတ
| 1namedata5           = မြင့်ဆွေ (ယာယီ)
| predecessor5        = [[သိန်းဆွေ]]
|successor5 = 
*ကိုယ်တိုင် {{small|(အလုပ်သမား)}}
*[[ခင်ရီ]] {{small|(လ.ဝ.က)}}
|office6            =  [[အလုပ်သမား၊ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန]] ဒုတိယဝန်ကြီး
| term_start6         = ၄ ဖေဖော်ဝါရီ  ၂၀၂၀
| term_end6           = ၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁
|president6= ဝင်းမြင့်
| 1blankname6          = ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး
| 1namedata6           = [[သိန်းဆွေ]]
|honorific prefix=စည်သူ၊ ဦး
|birth_date={{birth date and age|1957|4|18}}
|birth_place =  [[ကျုံမငေးမြို့]]
|party = [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]]
|awards=စည်သူဘွဲ့ (၂၀၂၆)}}

'''ဦးမြင့်ကြိုင်''' (၁၈ ဧပြီ ၁၉၅၇ ဖွား)&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://home.treasury.gov/policy-issues/financial-sanctions/recent-actions/20210702|title=Burma-related Designations; Iran-related Designations Removals; Non-proliferation Designations Removals|work=U.S. DEPARTMENT OF THE TREASURY }}&lt;/ref&gt; သည် လက်ရှိတွင် [[ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ]]၏  [[လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန]] ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/စစ္ေကာင္စီ-ဝန္ႀကီးအေျပာင္းအလဲ-မင္းေအာင္လိႈင္-စိုးဝင္း-/6708368.html|title=စစ်ကောင်စီ ဝန်ကြီးအဖွဲ့ ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်း|work=VOA Burmese }}&lt;/ref&gt;၎င်းသည်  [[ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး]] မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၇) ကိုယ်စားပြု အမျိုးသားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် အဖြစ်မှ တင်မြှောက်ခံရသူ ဖြစ်သည်။ 

၎င်းသည်  ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]က [[အလုပ်သမား၊ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန]] ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးအဖြစ် စတင်ခန့်အပ်ခဲ့ပြီးနောက်&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/myanmar-military-seizes-power-and-their-cabinet/5761195.html|title=အာဏာသိမ်း စစ်အစိုးရသစ် ဖွဲ့စည်းမှု|work=VOA Burmese }}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://www.mmtimes.com/news/tatmadaw-names-new-government-officials.html |accessdate=24 August 2022 |archivedate=1 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210201162120/https://www.mmtimes.com/news/tatmadaw-names-new-government-officials.html }}&lt;/ref&gt; ဝန်ကြီးဌာနများ ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းမှုအရ [[အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန]] ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးအဖြစ် လည်းကောင်း၊ ထိုမှတစ်ဆင့် [[လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန]] ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးအဖြစ် လည်းကောင်း ဆက်လက် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ၎င်းသည် [[ဦးဝင်းမြင့်အစိုးရ|သမ္မတ ဦးဝင်းမြင့် အစိုးရ]]လက်ထက်တွင်လည်း အလုပ်သမား၊ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန၏ ပြည်ထောင်စုဒုတိယဝန်ကြီးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ဖူးသူ ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/politics-law-military/%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA-%E1%80%A1%E1%80%90%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%95%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%81-17/|title=နိုင်ငံတော် အတိုင်ပင်ခံရုံးနှင့် အလုပ်သမား၊ လူဝန်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန ဒုဝန်ကြီးများ ခန့်အပ်|work=ဆင်ဟွာသတင်း|access-date=24 August 2022|archive-date=9 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210909163032/https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/politics-law-military/%e1%80%94%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%84%e1%80%b6%e1%80%90%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%ba-%e1%80%a1%e1%80%90%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%95%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%81-17/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== ငယ်ဘဝ နှင့် ပညာရေး ==
ဝါးခယ်မမြို့နယ်၊ကျုံမငေးမြို့ တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ငယ်စဉ်က ကျုံမငေးမြို့၊သီရိဟေမာရပ်ကွက်ရှိ မူလတန်းကျောင်းတွင် ပညာသင်ယူခဲ့သည်။

ထို့နောက် ဆယ်တန်းအောင်မြင်ခဲ့ပြီး၊ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် မှ စိတ်ပညာအထူးပြုဖြင့် ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ ရရှိခဲ့သည်။ဆက်၍ တပ်မတော်ကြည်း၊ဗိုလ်သင်တန်းကျောင်းသို့ တက်ရောက်ခဲ့ပြီး စစ်မှုထမ်းသည်။

သူသည် ကာကွယ်ရေးတက္ကသိုလ် မှ မဟာဝိဇ္ဇာဘွဲ့ (ကာကွယ်ရေးပညာ)ကို ရရှိခဲ့သူလည်း ဖြစ်သည်။

တပ်မတော် တွင် စစ်မှုထမ်းစဉ် သူရဲကောင်းမှတ်တမ်းဝင်တံဆိပ် ချီးမြှင့်ခံရသည်။ဆက်၍ အရပ်ဘက် ဝန်ကြီးဌာနဖြစ်သည့် [[လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန|လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့်ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန]] သို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်။

== အစိုးရဝန်ထမ်းဘဝ ==
ဦးမြင့်ကြိုင်သည် လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့်ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန၊ ပြည်သူ့အင်အားဦးစီးဌာန ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ပြီးနောက်  ၃၀ ဧပြီ ၂၀၁၅ တွင် ယင်းဝန်ကြီးဌာန၏ အမြဲတမ်း အတွင်းဝန်အဖြစ်တာဝန်တိုးမြှင့်ပေးအပ်ခြင်းခံရသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://data.opendevelopmentmekong.net/dataset/df031a0f-c4b2-43d6-bb34-6ef452bcca77/resource/7c7b0706-fe02-43df-ba22-d08dd307f0b8/download/68-23.pdf|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်ပြန်တမ်း(၂၀၁၅ ဇွန် ၅)|work=မြန်မာနိုင်ငံတော်ပြန်တမ်း}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=X1nRW0xyFDU|title=ဦးမြင့်ကြိုင် (အမြဲတမ်းအတွင်းဝန်)နှင့် တွေ့ဆုံမေးမြန်းခြင်း|work=DVB }}&lt;/ref&gt;

== တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည့် နိုင်ငံရေးရာထူးများ ==
ဦးမြင့်ကြိုင်သည် [[အလုပ်သမား၊ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန|အလုပ်သမား၊ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့်ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန]]  အမြဲတမ်းအတွင်းဝန်အဖြစ်မှ အငြိမ်းစားယူပြီးနောက် ၎င်းအား သမ္မတဦး[[ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဝင်းမြင့်]] က ၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၀ တွင် အလုပ်သမား၊ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီးအဖြစ် တာဝန်ပေးအပ်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite news |title=နိုင်ငံတော် အတိုင်ပင်ခံရုံးနှင့် အလုပ်သမား၊ လူဝန်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန ဒုဝန်ကြီးများ ခန့်အပ် |url=https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/politics-law-military/%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA-%E1%80%A1%E1%80%90%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%95%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%81-17/ |access-date=၃၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၂ |work=Xinhua News Agency |date=၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၀ |archive-date=9 September 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210909163032/https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/politics-law-military/%e1%80%94%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%84%e1%80%b6%e1%80%90%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%ba-%e1%80%a1%e1%80%90%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%95%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%81-17/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ထိုတာဝန်ကို ၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ အထိ တာဝန်ယူခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://news-eleven.com/article/203727|title=ဒုတိယဝန်ကြီး ၂၄ ဦးအား တာဝန်မှရပ်စဲကြောင်း တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး ထုတ်ပြန်|work=Eleven }}&lt;/ref&gt; ယင်းနောက် ၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ တွင် စစ်ကောင်စီက ၎င်းအား [[အလုပ်သမား၊ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန|အလုပ်သမား၊ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့်ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန]] ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးအဖြစ်ခန့်အပ်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2021/02/01/237451.html|title=ပြည်ထောင်စု ဝန်ကြီး ၁၁ ဦး အသစ်ခန့်အပ်|work=ဧရာဝတီ }}&lt;/ref&gt; 

၂၀၂၁ ခုနှစ်ဩဂုတ် ၁ရက်တွင် စစ်ကောင်စီက အလုပ်သမား၊ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာနအား [[အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန]] နှင့်  [[လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန|လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန]] ဟူ၍ ခွဲလိုက်ရာတွင် ဦးမြင့်ကြိုင်သည် အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးအဖြစ် ပြောင်းလဲသွားသည်။ နောက်ထပ် တစ်နှစ်ကျော်အကြာ ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဩဂုတ် ၁၉ ရက်တွင် ဦးမြင့်ကြိုင် သည်  လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့်ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဖြစ်လာပြန်သည်။ 

၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]ကို ဖျက်သိမ်းပြီး အသစ်ဖွဲ့စည်းလိုက်သော [[ဦးညိုစောအစိုးရ]]တွင် မူလရာထူးကို ဆက်လက် ခန့်အပ်ခံရသည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/73050|title=ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းခြင်း|publisher=MOI|accessdate=2 August 2025}}&lt;/ref&gt;

ထို့နောက် [[ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ]]က  [[လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန]]၏ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးအဖြစ် ဆက်လက်ခန့်ထားခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=ဧရာဝတီ |date=2026-04-07 |title=စစ်ခေါင်းဆောင်ရဲ့ အစိုးရသစ် ဗိုလ်ချုပ်ဟောင်းတွေနဲ့ ဝန်းရံ |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2026/04/07/412417.html |access-date=2026-04-08 |website=ဧရာဝတီ |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

== နိုင်ငံရေးဖြတ်သန်းမှု ==
[[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅-၂၀၂၆|အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ၂၀၂၅-၂၀၂၆]] တွင် [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ကြံ့ခိုင်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] ကိုယ်စားပြုပြီး [[အချိုးကျကိုယ်စားပြုစနစ်|အချိုးကျကိုယ်စားပြုစနစ်ဖြင့်]] အမျိုးသားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်းအဖြစ် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၇) အမျိုးသားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံရသည်။ 

== ပိတ်ဆို့ခံရမှုများ ==
၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်နေ့တွင်  စစ်ကောင်စီက ဦးမြင့်ကြိုင်ကို အလုပ်သမား၊ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးအဖြစ် တာဝန်ပေးအပ်ခဲ့ကြောင်း ကြေညာခဲ့ရာ ယင်းနှင့်စပ်လျဉ်းပြီး ၂၀၂၁ခုနှစ် ဇူလိုင် ၂ရက်နေ့တွင် အမေရိကန်အစိုးရ ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာနက ထုတ်ပြန်ခဲ့သောအရေးယူမှု စာရင်းတွင် ဦးမြင့်ကြိုင်လည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.myanmar-now.org/mm/news/7334|title=စစ်ကောင်စီမှလူပုဂ္ဂိုလ် ၂၀ ကျော်နှင့် ကုမ္ပဏီ ၄ ခုကို အမေရိကန် ထပ်မံအရေးယူ|work=Myanmar Now }}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/us-santions-on-military-members-07022021173114.html|title=စစ်ကောင်စီအဖွဲ့ဝင် ခုနှစ်ဦးနဲ့ စစ်ခေါင်းဆောင်မိသားစုဝင် ၁၅ ဦးကို အမေရိကန် ပိတ်ဆို့အရေးယူမည်|work=RFA Burmese }}&lt;/ref&gt; ၂၀၂၃ ဇူလိုင် ၂၀ရက်တွင် ဥရောပသမဂ္ဂက လည်း ၎င်းကို ပိတ်ဆို့အရေးယူမှု စာရင်းထဲ ထည့်သွင်းခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.consilium.europa.eu/en/press/press-releases/2023/07/20/myanmar-burma-eu-imposes-seventh-round-of-sanctions-against-six-individuals-and-one-entity/?utm_source=dsms-auto&amp;utm_medium=email&amp;utm_campaign=Myanmar%2fBurma%3a+EU+imposes+seventh+round+of+sanctions+against+six+individuals+and+one+entity|title=Myanmar/Burma: EU imposes seventh round of sanctions against six individuals and one entity|work=Council of the EU|access-date=22 July 2023|date=20 July 2023|archive-date=22 July 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230722023250/https://www.consilium.europa.eu/en/press/press-releases/2023/07/20/myanmar-burma-eu-imposes-seventh-round-of-sanctions-against-six-individuals-and-one-entity/?utm_source=dsms-auto&amp;utm_medium=email&amp;utm_campaign=Myanmar/Burma:+EU+imposes+seventh+round+of+sanctions+against+six+individuals+and+one+entity}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://newdaymyanmar.com/archives/3743|title=စစ်ကောင်စီရဲ့စစ်ထောက်ချုပ်အပါအဝင် လူပုဂ္ဂိုလ် ၆ဦးနှင့်လုပ်ငန်းတစ်ခုကို EUအရေးယူပိတ်ဆို့ဒဏ်ခတ်|work=New Day Myanmar|access-date=၂၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၂၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|archive-date=22 July 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230722022746/https://newdaymyanmar.com/archives/3743}}&lt;/ref&gt;

== ဂုဏ်ပြုခံရခြင်း ==
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ (၂) ရက်နေ့တွင် အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၄၃/၂၀၂၆ ဖြင့် [[ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟ|ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့]]ဖြစ်သော [[စည်သူဘွဲ့]]ကို ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က ချီးမြှင့်အပ်နှင်းခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ၊ ဂုဏ်ထူးဆောင်တံဆိပ်များ ချီးမြှင့်အပ်နှင်း {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/80484|access-date=2026-03-02|website=www.moi.gov.mm|language=en}}&lt;/ref&gt;

== ကိုးကား ==
{{Reflist}}{{မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ}}{{Lifetime|၁၉၅၇||}}
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံ ဝန်ကြီးများ]]
[[Category:မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမားများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ ဝန်ကြီးများ]]
[[ကဏ္ဍ:အမျိုးသားလွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်များ]]</text>
      <sha1>4ht2cczs6ko2lnf6shltrspnblch7av</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ တော်လှန်ရေးအစိုးရ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>231374</id>
    <revision>
      <id>1046807</id>
      <parentid>780096</parentid>
      <timestamp>2026-08-06T17:51:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>နေနီဝန်း</username>
        <id>89694</id>
      </contributor>
      <comment>/* ဆက်စပ်ဖတ်ရန် */</comment>
      <origin>1046807</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9748" sha1="4t6wcxw4uvdv5rxx8e264e4goo7pgsq" xml:space="preserve">{{Infobox government cabinet
|cabinet_name= ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ တော်လှန်ရေးအစိုးရ
|flag=Flag of Burma (1948–1974).svg
|flag_border=true
|jurisdiction= [[မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီခေတ်|မြန်မာနိုင်ငံ]]
|incumbent= ၁၉၆၂ – ၁၉၇၄
|image= General Ne Win PM of Burma 1959.jpg
|image_size=
|image2=
|image_size2=
|caption=အကြီးအကဲ
|date_formed= ၂ မတ် ၁၉၆၂
|date_dissolved= ၂ မတ် ၁၉၇၄
|state_head= [[နေဝင်း (ဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး နေဝင်း]] {{small|([[တော်လှန်ရေးကောင်စီ]] ဥက္ကဋ္ဌ)}}
|government_head= [[နေဝင်း (ဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး နေဝင်း]] {{small|([[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|တော်လှန်ရေးအစိုးရအဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌ]])}}
|deputy_government_head=
|current_number= 
|political_party= [[တပ်မတော်]]/[[မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီ]]
|opposition_party=
|election= 
|previous= [[ပထစအစိုးရ]]
|successor= [[ဦးစိန်ဝင်းအစိုးရ]]
|opposition_cabinet=
}}
ဦးနေဝင်း၏ ဒုတိယအကြိမ်အစိုးရသည် ၁၉၆၂ မတ်လ ၂ ရက်နေ့တွင် [[တပ်မတော်]]မှ [[၁၉၆၂ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|နိုင်ငံတော်အာဏာကိုသိမ်းပိုက်]]ပြီးနောက် [[တော်လှန်ရေးကောင်စီ]]မှ ဖွဲ့စည်းခဲ့သောအစိုးရဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite book|title = The State in Myanmar.|last = Taylor|first = Robert H.|location = Singapore|publisher = NUS Press|edition = 2nd|year = 2009|isbn = 978-0824833626|url-access = registration|url = https://archive.org/details/stateinmyanmar0000tayl|page=255–256}}&lt;/ref&gt; မတ်လ ၃၀ ၌ အစိုးရအဖွဲ့၏အမည်ကို '''ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ တော်လှန်ရေးအစိုးရ'''ဟု ပြောင်းလဲသတ်မှတ်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;[[s:နိုင်ငံတော် တော်လှန်ရေးကောင်စီ ကျေညာချက် အမှတ် ၂၈|နိုင်ငံတော်တော်လှန်ရေးကောင်စီ ကျေညာချက်အမှတ် ၂၈]]&lt;/ref&gt;

== အစိုးရအဖွဲ့ ==
နိုင်ငံတော် တော်လှန်ရေးကောင်စီ ကြေညာချက် အမှတ် ၂ ဖြင့် အစိုးရအဖွဲ့ဝင်များကို ကြေညာခဲ့ပြီး&lt;ref&gt;[[s:နိုင်ငံတော် တော်လှန်ရေးကောင်စီ ကျေညာချက် အမှတ် ၂|နိုင်ငံတော်တော်လှန်ရေးကောင်စီ ကျေညာချက်အမှတ် ၂]]&lt;/ref&gt; ကြေညာချက် အမှတ် ၁၂ တွင် အခြားဌာနများအတွက် ဆက်လက်ကြေညာခဲ့သည်။&lt;ref&gt;[[s:နိုင်ငံတော် တော်လှန်ရေးကောင်စီ ကျေညာချက် အမှတ် ၁၂|နိုင်ငံတော်တော်လှန်ရေးကောင်စီ ကျေညာချက်အမှတ် ၁၂]]&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot;
!စဉ်
!အမည်
!ဝန်ကြီးဌာန
|-
|၁
|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[နေဝင်း (ဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|နေဝင်း]]
|နိုင်ငံတော်တော်လှန်ရေးအစိုးရအဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌ၊ ဝန်ကြီးချုပ်ရုံး&lt;br&gt;
[[ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]]၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန်တော်ဝန်ကြီးဌာန၊ တရားရေးဝန်ကြီးဌာန၊အမျိုးသားစီမံကိန်းဝန်ကြီးဌာန
|-
|၂
|ဗိုလ်မှူးချုပ် [[အောင်ကြီး]]
|ကုန်သွယ်မှုနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန၊ စက်မှုလက်မှုဝန်ကြီးဌာန၊ ပစ္စည်းထောက်ပံ့ရေးဝန်ကြီးဌာန
|-
|၃
|ဗိုလ်မှူးချုပ် [[တင်ဖေ]]
|လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးနှင့် သစ်တောရေးဝန်ကြီးဌာန၊ သမဝါယမနှင့် ကုန်စည်ဖြန့်ဖြူးရေးဝန်ကြီးဌာန၊ လယ်ယာမြေနိုင်ငံပိုင်ပြုလုပ်ရေးဝန်ကြီးဌာန
|-
|၄
|ဗိုလ်မှူးချုပ် သန်းဖေ 
|ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန
|-
|၅
|ဦးသီဟန်
|[[နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန|နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန]]၊ အလုပ်သမားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ အိမ်ရာဆောက်လုပ်ရေးဝန်ကြီးဌာန (ပြည်သူ့လုပ်ငန်းဌာနနှင့် ပြန်လည်ထူထောင်ရေးဌာန ပူးပေါင်း)၊ သတ္တုတွင်းဝန်ကြီးဌာန
|-
|၆
|ဗိုလ်မှူးကြီး ကျော်စိုး
|[[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန]]၊ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးဝန်ကြီးဌာန (အမျိုးသားမှတ်ပုံတင်ရေးဌာန ပူးပေါင်း)၊ ဒီမိုကရေစီဒေသန္တရအုပ်ချုပ်ရေးနှင့် ဒေသန္တရအဖွဲ့များဝန်ကြီးဌာန၊ သာသနာရေးနှင့် လူမှုဝန်ထမ်းဝန်ကြီးဌာနမှ သာသနာရေးဌာနများ
|-
|၇
|ဗိုလ်မှူးကြီး စောမြင့်
|ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန၊ ကယ်ဆယ်ရေး၊ ပြန်လည်နေရာချထားရေး နှင့်အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးဝန်ကြီးဌာန၊ လူမှုဝန်ထမ်းနှင့်သာသနာရေးဝန်ကြီးဌာနမှ လူမှုဝန်ထမ်းဌာနများ
|-
|၈
|ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး ဘနီ
|လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန (သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးဌာနများကိုပူးပေါင်း)
|-
|၉
|ဦးဘစိန်&lt;ref&gt;[[s:နိုင်ငံတော် တော်လှန်ရေးကောင်စီ ကျေညာချက် အမှတ် ၁၅|နိုင်ငံတော်တော်လှန်ရေးကောင်စီ ကျေညာချက်အမှတ် ၁၅]]&lt;/ref&gt;
|[[ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်|ရှေ့နေချုပ်]]
|-
|၁၀
|ဦးထွန်းအေး
|[[ရှမ်းပြည်နယ်]]ဦးစီးအဖွဲ့ဥက္ကဋ္ဌ
|-
|၁၁
|[[ဒိန်ရတန်၊ ဦး|ဦးဒိန်ရတန်]]
|[[ကချင်ပြည်နယ်]]ဦးစီးအဖွဲ့ဥက္ကဋ္ဌ
|-
|၁၂
|ဒေါက်တာ စောလှထွန်း
|[[ကရင်ပြည်နယ်]]ဦးစီးအဖွဲ့ဥက္ကဋ္ဌ
|-
|၁၃
|ဦးအေမြလေး
|[[ကယားပြည်နယ်]]ဦးစီးအဖွဲ့ဥက္ကဋ္ဌ
|-
|၁၄
|ဦးဆန်ခိုလျှံ
|[[ချင်းပြည်နယ်|ချင်း]]ရေးရာဦးစီးအဖွဲ့ဥက္ကဋ္ဌ
|-
|}

== ဆက်စပ်ဖတ်ရန် ==
* [[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၁၉၅၈)]]
* [[ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော်လှန်ရေးကောင်စီ]]
* [[မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီခေတ်]]

== ကိုးကား ==
{{reflist}}

{{မြန်မာနိုင်ငံ၏ အစိုးရအဖွဲ့များ}}
{{မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေး}}

[[Category:ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့]]</text>
      <sha1>4t6wcxw4uvdv5rxx8e264e4goo7pgsq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>လှသိန်း</title>
    <ns>0</ns>
    <id>235195</id>
    <revision>
      <id>1046852</id>
      <parentid>916926</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T03:16:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1046852</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18689" sha1="jqzj1wo84nmsn8ghve0h3jpwt7ui4ho" xml:space="preserve">{{Infobox officeholder
|honorific-prefix = 
|name = ဦးလှသိန်း
|native_name = 
|native_name_lang = 
|honorific-suffix = 
|alt = 
|caption = 
|order1 = [[ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်]] ဥက္ကဋ္ဌ
|office1 = 
|term_start1 = ၃၀ မတ် ၂၀၁၆
|term_end1 = ၃၁ ဇန္နဝါရီ  ၂၀၂၁
|predecessor1 = ဦး [[တင်အေး]]
|successor1 = ဦး [[သိန်းစိုး]]|
|birth_date = {{birth date and age|1948|2|23|df=y}}
|birth_place = [[မန္တလေးတိုင်း]] မြစ်သား
|death_date = 
|death_place = 
|nationality = မြန်မာ
|party = 
|spouse = 
|relations = 
|children = 
|occupation = 
|profession = 
|signature = 
|website = 
|footnotes = }}

'''ဦးလှသိန်း''' ( ၂၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၄၈ ဖွား) &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.uec.gov.mm/pages.php?pagename=%E1%80%80%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%9A%E1%80%BA%E1%80%9B%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%AC%E1%80%87%E1%80%9D%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%AC%E1%80%B8|title=ကိုယ်ရေးရာဇဝင်များ|work=UEC Myanmar|access-date=၂၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃|archive-date=25 November 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221125105915/https://www.uec.gov.mm/pages.php?pagename=%E1%80%80%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%9A%E1%80%BA%E1%80%9B%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%AC%E1%80%87%E1%80%9D%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%AC%E1%80%B8}}&lt;/ref&gt;သည် [[ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်|ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်]] ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ်  ၂၀၁၆ မတ်လ ၃၀ ရက်နေ့မှ ၂၀၂၂ ဇန်နဝါရီ ၃၁ရက် အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။  

== ငယ်ဘဝနှင့်ပညာရေး ==
ဦးလှသိန်းသည် [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]] [[မြစ်သားမြို့]]တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ ဆယ်တန်းအောင်မြင်ပြီး ဘူမိဗေဒဘာသာရပ်အထူးပြုဖြင့် တက္ကသိုလ်တက်ခဲ့သည်။  B.Sc(Q),M.Sc,DGS(Netherlands) ဘွဲ့များရရှိခဲ့ပြီး တက္ကသိုလ် ပါမောက္ခချုပ် အဖြစ် တာဝန်များအဆင့်ဆင့်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၈ခုနှစ် တွင်  [[မိတ္ထီလာတက္ကသိုလ်]] ပါမောက္ခချုပ်  အဖြစ်မှ အငြိမ်းစားယူခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://burmese.dvb.no/archives/140980|title=ပြည်သူ့ဆန္ဒနှင့် ရွေးကောက်ပွဲရလဒ် တထပ်တည်းဖြစ်အောင် လုပ်မှာပါ – ဦးလှသိန်း|work=DVB|access-date=၂၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |date=၂၅ မတ် ၂၀၁၆ }}&lt;/ref&gt;

== နိုင်ငံရေးလောကသို့ရောက်ရှိလာခြင်း ==
ဦးလှသိန်းသည် [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၀|အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ၂၀၁၀]]၊ [[မြန်မာနိုင်ငံ ၂၀၁၂ ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲ|ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲ ၂၀၁၂]]၊ [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၅|အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ၂၀၁၅]] တို့တွင်  [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]] [[မိတ္ထီလာခရိုင်]] ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ၂၀၁၅ မှတဆင့် [[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်|အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]] အစိုးရဖွဲ့ နိုင်ပြီးနောက်  နိုင်ငံတော်သမ္မတဦး[[ထင်ကျော် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ထင်ကျော်]] က ၎င်းအား ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်အဆိုပြုခဲ့ရာ [[ပြည်ထောင်စု လွှတ်တော်]]ကလည်း သဘောတူခဲ့သည့်အတွက် ဦးလှသိန်းသည် ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/politics-law-military/%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%80%91%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%85%E1%80%AF-%E1%80%9B%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%80%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%95-5/|title=ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ နှင့် အဖွဲ့ဝင်များအား ခန့်အပ်ရန် ကန့်ကွက်ချက် တစ်စုံတစ်ရာ မရှိ သဖြင့် ပြည်ထောင်စု လွှတ်တော်မှ သဘောတူ|work=Xinhua|access-date=၂၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃|date=၂၈ မတ် ၂၀၁၆|archive-date=25 November 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221125105913/https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/politics-law-military/%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%80%91%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%85%E1%80%AF-%E1%80%9B%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%80%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%95-5/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/interview/election-commission-hlathine-interview-03252016234848.html|title=ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌသစ် အဆိုပြုခံရသူ ဦးလှသိန်းနဲ့ မေးမြန်းချက်|work=RFA Burmese|access-date=၂၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |date=၂၅ မတ် ၂၀၁၆    }}&lt;/ref&gt; [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၀|အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ၂၀၂၀]] တွင် [[တပ်မတော်]]အပါအဝင် အတိုက်အခံများ၏ ဝေဖန်ခြင်းကို ခံရသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/world-54783027|title=ကိုဗစ်ဘေးနဲ့ ဝေဖန်မှုများကြားက ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်|work=BBC Burmese|access-date=၂၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |date=၂  နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၀  }}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.peoplemediamyanmar.com/uec-%E1%80%99%E1%80%BD-%E1%80%A5%E1%80%95%E1%80%B1%E1%80%92%E1%82%8F%E1%80%BD%E1%80%84%E1%80%B9%E1%80%B7%E1%80%A1%E1%80%8A%E1%80%AE-%E1%80%A1%E1%80%B1%E1%80%9B%E1%80%B8%E1%80%9A%E1%80%B0%E1%80%9C/|title=UEC ဥက္ကဋ္ဌဦးလှသိန်း စိုးရိမ်စိတ်များနေကြောင်း ပြည်ခိုင်ဖြိုးပါတီဝေဖန်|work=People Media|access-date=၂၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃|date=၁၉  နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၉|archive-date=25 November 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221125111417/https://www.peoplemediamyanmar.com/uec-%E1%80%99%E1%80%BD-%E1%80%A5%E1%80%95%E1%80%B1%E1%80%92%E1%82%8F%E1%80%BD%E1%80%84%E1%80%B9%E1%80%B7%E1%80%A1%E1%80%8A%E1%80%AE-%E1%80%A1%E1%80%B1%E1%80%9B%E1%80%B8%E1%80%9A%E1%80%B0%E1%80%9C/}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://news-eleven.com/article/133354|title=၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ရွေးကောက်ပွဲနဲ့ စောင့်ကြည့်ရတော့မယ့် ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်လုပ်ရပ်|work=Eleven Media Group|access-date=၂၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |date= ၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၉}}&lt;/ref&gt; 

== ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံရခြင်း ==
ဦးလှသိန်း သည် [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း]]တွင် ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသည်။ ၂၀၂၀ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် မဲစာရင်းပြုစုခြင်း၊ ကြိုတင်မဲပေးခြင်း ကိစ္စရပ်များနှင့်ပတ်သက်၍ ရာဇသတ်ကြီး ပုဒ်မ ၁၃၀-က ဖြင့် အမှုဖွင့်ခံရသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/10066|title=UEC အဖွဲ့ခွဲ ဥက္ကဋ္ဌများကို အကျပ်ကိုင်ရန် စစ်ကောင်စီ ကြိုးပမ်းနေ|work=Myanmar Now|access-date=၂၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃|date=၁၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၂|archive-date=25 November 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221125105914/https://myanmar-now.org/mm/news/10066}}&lt;/ref&gt;ထိန်းသိမ်းခံရပြီး ၁နှစ်နှင့်၅လကျော်အကြာ ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၇ ရက်တွင် နေပြည်တော်အချုပ်ထောင်ရှိ အထူးတရားရုံးက ၎င်းအား ထောင်ဒဏ် ၃ နှစ် အမိန့်ချမှတ်သည်။  

၎င်းနှင့်အတူ အဖွဲ့ဝင်  ဦးသန်းဌေး နှင့် ဦးမြင့်နိုင်တို့သည်လည်း ထောင်ဒဏ်သုံးနှစ်စီ ချမှတ်ခြင်းခံခဲ့ရသည့်အပြင် အဖွဲ့ဝင်ဟောင်း ၁၅ ဦး တို့ပါ ရာဇသတ်ကြီး ပုဒ်မ ၁၃၀(က) ဖြင့် တရားစွဲဆိုခံခဲ့ရသည်။တရားစွဲခံရသည့် ၎င်းတို့ကို နေပြည်တော်အချုပ်ထောင်သို့ ပို့ဆောင်ခဲ့ပြီး အမိန့်ချမှတ်အပြီးတွင် ရမည်းသင်းထောင်၌ အကျဉ်းချခဲ့သည်။ကော်မရှင်အဖွဲ့ဝင် ဦးသန်းဌေး ကိုမူ အိုးဘိုထောင် သို့ ပြောင်းရွှေ့အကျဉ်းချခဲ့သည်။ 

၂၀၂၂ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၆ ရက်နေ့တွင် လွတ်ငြိမ်းဖြင့် ဦးလှသိန်းနဲ့ အဖွဲ့ဝင် ဦးမြင့်နိုင်တို့သည် ပြန်လွတ်လာခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/uec-%E1%80%A6%E1%80%B8%E1%80%9C%E1%80%BD%E1%80%9E%E1%80%AD%E1%80%94%E1%80%B9%E1%80%B8-%E1%80%A6%E1%80%B8%E1%80%BB%E1%80%99%E1%80%84%E1%80%B7%E1%80%B9%E1%82%8F%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%B9-%E1%80%A6%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%94%E1%80%B9%E1%80%B8%E1%80%B1%E1%80%8C%E1%80%B8-%E1%80%B1%E1%80%9B%E1%80%BC%E1%80%B8%E1%80%B1%E1%80%80%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%B9%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%B2%E1%80%B1%E1%80%80%E1%80%AC%E1%80%B9%E1%80%99%E1%80%9B%E1%80%BD%E1%80%84%E1%80%B9-%E1%80%85%E1%80%85%E1%80%B9%E1%80%B1%E1%80%80%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%B9%E1%80%85%E1%80%AE/6806075.html|title=UEC ဥက္ကဋ္ဌဟောင်း ဦးလှသိန်း ပြန်လွတ်|work=VOA Burmese|access-date=၂၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |date= ၂၆ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၀ }}&lt;/ref&gt; 

== အငြင်းပွားဖွယ်ရာကိစ္စရပ်များ ==
ဦးလှသိန်း ဦးဆောင်သည့် ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် သည် [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၀|အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ၂၀၂၀]] အား ကိုဗစ်-၁၉ ကပ်ရောဂါ ကန့်သတ်ထိန်းချုပ်မှုများကြားကပင် အောင်မြင်စွာကျင်းပပေးခဲ့သည်။ တပ်မတော်အပါအဝင် နိုင်ငံရေးအတိုက်အခံအင်အားစုများက အဆိုပါ ရွေးကောက်ပွဲကို တရားမျှတမှုမရှိဟု ဝေဖန်ကြသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/multimedia/Election-commission-in-the-past-and-present-10232020120012.html|title=ယခင်နဲ့ ယခု ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်|work=RFA Burmese|access-date=၂၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |date= ၂၃ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၀ }}&lt;/ref&gt;  ပြည်တွင်း၊ ပြည်ပ ရွေးကောက်ပွဲ လေ့လာစောင့်ကြည့်သူများကမူ ရွေးကောက်ပွဲ၌ အားနည်းချက်အချို့ ရှိခဲ့သော်လည်း တရားမျှတမှုရှိသည့် ရွေးကောက်ပွဲအဖြစ် အသိအမှတ် ပြုကြသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2020/12/29/235712.html|title=၂၀၂၀ ပြည့်နှစ်ထဲက ထင်ရှားသူများ|work=The Irrawaddy|access-date=၂၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |date= ၂၉ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၀ }}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2022/07/07/253043.html|title=ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ အပါအဝင် ၃ ဦး ထောင် ၃ နှစ်စီ ချခံရ|work=The Irrawaddy|access-date=၂၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |date= ၇ ဇူလိုင် ၂၀၂၂ }}&lt;/ref&gt;

၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် မဲစာရင်း မှားယွင်းမှုရှိသည်ဆိုသော တပ်မတော်၏ စွပ်စွဲချက်အား ပြန်လည်စစ်ဆေးရန် နိုင်ငံတော်သမ္မတဦး [[ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဝင်းမြင့်]] ထံတင်ပြခဲ့သေးသည်ဟုလည်းဆိုသည်။&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.myawady.net.mm/node/32571|title=ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် ဥက္ကဋ္ဌဟောင်း ဦးလှသိန်းနှင့် အဖွဲ့ဝင်ဟောင်း ဦးမြင့်နိုင်တို့၏ ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ်၊ ရွေးကောက်ပွဲမဲမသမာမှုဖြစ်စဉ်နှင့် ပတ်သက်၍ ပြစ်ဒဏ်ကျခံရမှုအပေါ် ဖြေလျော့ ကင်းလွတ်ခွင့်ပြုခဲ့သည့် ထုတ်ပြန်ချက်|date=2022-11-9|access-date=2023-02-20|work=MWD Webportal}}&lt;/ref&gt; ထို့အပြင် ထောင်ဒဏ်ကျခံနေရစဉ် ပြစ်မှုများအပေါ်ဝန်ခံလျက် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]ထံ အသနားခံစာ တင်ပြခဲ့သည့် ကိစ္စလည်း ရှိခဲ့သည်ဟုဆိုသည်။&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://news-eleven.com/article/240171|title=UEC ဥက္ကဋ္ဌဟောင်း ဦးလှသိန်းနှင့် အဖွဲ့ဝင်ဟောင်း ဦးမြင့်နိုင်တို့က ၎င်းတို့ကျခံနေရသည့် ထောင်ဒဏ်များအား အသက်အရွယ်ကြီးရင့်မှုနှင့် ကျန်းမာရေးအရ ဖြေလျှော့ပေးရန် အသနားခံစာတင်ပြခဲ့သဖြင့် ဖြေလျှော့ကင်းလွတ်ခွင့်ပြုခဲ့ကြောင်း နစကထုတ်ပြန်|date=2022-11-10|access-date=2023-02-20|work=Eleven Media Group}}&lt;/ref&gt;

== မိသားစုဘဝ ==
ဇနီးနှင့် သား ၂ ယောက်တို့ရှိသည်။

== ကိုးကား ==
&lt;references /&gt;

{{Lifetime|၁၉၄၈| }}

[[Category:မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမားများ]]
[[Category:မြန်မာ တက္ကသိုလ် ပါမောက္ခများ]]
[[ကဏ္ဍ:ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ဝင်များ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်ထောင်စုအဆင့် ရုံး၊ အဖွဲ့အစည်းများ၏ အကြီးအကဲများ]]</text>
      <sha1>jqzj1wo84nmsn8ghve0h3jpwt7ui4ho</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အိပ်မက်ငိုတော</title>
    <ns>0</ns>
    <id>237213</id>
    <revision>
      <id>1046929</id>
      <parentid>823692</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T10:10:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1046929</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4004" sha1="5fko6en1fjofojs71q2u529wt51zef1" xml:space="preserve">{{short description|Burmese television series}}
{{Infobox television
| native_name              = {{Infobox name module|my|အိပ်မက်ငိုတော}}
| image                    = Crying Forest Burmese TV series poster.jpg
| caption                  = Poster
| alt_name                 = 
| genre                    = စိတ်ကူးယဉ်သည်းထိတ်ရင်ဖို
| screenplay               = 
| director                 = ကောင်းဇံ
| starring                 = {{plainlist|
*အောင်မင်းခန့်
*သျှင်မြတ်
*ထွဋ်မြတ်ရွှေရည်
*ရှိန်းတင်ထူး
*ရတနာဗိုလ်
*နော်ဖောအယ်ထား}}
| theme_music_composer     = 
| opentheme                = အိပ်မက်ငိုတော(OST)Eternal Gosh
| endtheme                 = 
| composer                 = 
| country                  = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}}
| language                 = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}}
| num_episodes             = ၁၀
| num_seasons              = ၁
| executive_producer       = 
| producer                 = 
| editor                   = 
| location                 = Myanmar
| cinematography           = 
| camera                   = 
| runtime                  = ၆၀မိနစ်
| company                  = Taurus V Production&lt;br/&gt;[[Canal+ Myanmar FG|Canal+]]
| distributor              = 
| channel                  = [[Canal+ Myanmar FG|Canal+]] Zat Lenn
| picture_format           = 1080i(FHD)
| audio_format             = 
| first_run                = {{flag|Myanmar}}
| released                 = ၂၀၂၂ခုနှစ်[[Canal+ Myanmar]]
၂၀၂၃ ခုနှစ် [[:vn:truyen hinh k plus]]
[[:en:M7 Group]]
| first_aired              = {{start date|2022|11|3|df=y}}
| last_aired               = {{end date|2023|01|5|df=y}}
| preceded_by              = 
| followed_by              = 
}}

'''အိပ်မက်ငိုတော'''(Crying forest)သည် [[Canal+ Myanmar FG|CANAL+ Myanmar Production]]နှင့် Taurus V Production တို့မှ ရိုက်ကူးသည့် စိတ်ကူးယဉ်သည်းထိတ်ရင်ဖို ရုပ်သံဇာတ်လမ်းတွဲ ဖြစ်သည်။ အပိုင်း(၁၀)ပိုင်းပါဝင်ပြီး အပတ်စဉ် ကြာသပတေးနေ့၊ ည၈နာရီတွင် ပြသခဲ့သည်။၂၀၂၂ခုနှစ်၊နိုဝင်ဘာ၃ရက်‌နေ့တွင် [[Canal+ Myanmar FG|CANAL+ Zatlenn]]တွင် စတင်ထုတ်လွှင့်ပြီး ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၅ ရက်နေ့တွင် ဇာတ်သိမ်းပိုင်းထုတ်လွှင့်ခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;http://www.myanmarcelebrity.com/2022/10/blog-post_13.html?m=1&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.myanmaplatform.com/m/a/64725.html |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |access-date=21 January 2023 |archive-date=19 January 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230119131435/https://www.myanmaplatform.com/m/a/64725.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

==သရုပ်ဆောင်များ==
*ဘုန်းမြတ် အဖြစ် အောင်မင်းခန့်
*သက်ပိုင် အဖြစ် သျှင်မြတ်
*ဂျူးဂျူး အဖြစ် ထွဋ်မြတ်ရွှေရည်
*ရှိန်း အဖြစ် ရှိန်းတင်ထူး
*ရတီ အဖြစ် ရတနာဗိုလ်
*ဖူးဖူးအဖြစ် နော်ဖောအယ်ထား

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ: မြန်မာ ရုပ်သံဇာတ်လမ်းတွဲများ]]</text>
      <sha1>5fko6en1fjofojs71q2u529wt51zef1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကုလာဝကဇာတ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>240556</id>
    <revision>
      <id>1046836</id>
      <parentid>783565</parentid>
      <timestamp>2026-08-06T20:20:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-43515-29</username>
        <id>146620</id>
      </contributor>
      <comment>/* မာဃအသင်းစည်းစိမ်နှင်း */</comment>
      <origin>1046836</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="34686" sha1="29jqfizbvgao4g8vfk4un713jtga76k" xml:space="preserve">{{ဗုဒ္ဓဘာသာ}}
'''ဧကကနိပါတ် - ၄။ ကုလာဝကဝဂ် -၃၁- ကုလာဝကဇာတ်။ ။ '''
စစ်ရှုံး၍ပြေးလာရာ ဂဠုန်ငယ်များကို တိုက်မိ၍သနားသဖြင့် ရှေ့ဆက်မပြေးတော့ဘဲ နောက်ပြန်လှည့်သောကြောင့် စစ်နိုင်သော သိကြားမင်းအကြောင်း။

==ပစ္စုပ္ပန်ဝတ္ထု==
==ရဟန်းနှစ်ပါး ခိုက်ရန်ပွား==
နတ်လူတို့ဆရာဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဇေတဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ကောသလဇနပုဒ်၌နေသော ရဟန်းငယ်နှစ်ပါးတို့သည် မြတ်စွာဘုရားကို ဖူးမြော်ရန်ဇေတဝန်ကျောင်းသို့ လာကြကုန်၏။ ရဟန်းငယ် တစ်ပါးဝယ် ရေစစ်ရှိ၍ တစ်ပါးဝယ် မရှိ၊အတူတကွသာ ရေကိုစစ်၍ သောက်ကြကုန်၏။

ခရီးအကြားဝယ်တစ်နေ့သ၌ ရဟန်းငယ် နှစ်ပါးတို့သည် ခိုက်ရန်ဖြစ်ကြကုန်၏။ ရေငတ်သောအခါ ရေစစ်ရှိသောရဟန်းငယ်သည် ရေကိုစစ်၍ သောက်၏။ ရေစစ်မရှိသော ရဟန်းငယ်ကား ရေစစ်ကိုငှား၍မရသည့်အတွက် ရေကို မစစ်ဘဲ သောက်ရ၏။

==ပိုးရှိသောရေစစ်သောက်လေ==
မြတ်စွာဘုရားထံ ရောက်သောအခါမြတ်စွာဘုရားသည် အာဂန္ဓုက ရဟန်းတို့နှင့် ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာ ပြောဟောမြဲအတိုင်း ပြောဟောကာလာခဲ့ရသော အကြောင်းအရာကို မေးမြန်းတော်မူ၏။ ရေစစ်ရှိသော ရဟန်းငယ်က“အရှင်ဘုရား ...ဤ ရဟန်းကား ရေ၌ပိုးရှိမှန်းသိလျက် မစစ်ဘဲ သောက်ပါသည်” ဟု လျှောက်ထားလေ၏။ ရေစစ် မရှိသော ရဟန်းငယ်က“ အရှင်ဘုရား ... ဤရဟန်းကား ခိုက်ရန် ဖြစ်၍ ရေစစ်ကို မငှားရမ်းသည့်အတွက် ရေကိုမစစ်ဘဲ သောက်ရပါသည်” ဟု လျှောက်ထားပြန်၏။

ထိုအခါမြတ်စွာဘုရားသည် ရေစစ် မငှားရမ်းသော ရဟန်းကိုလည်း အပြစ်တင်၍ သိက္ခာပုဒ်ပညတ်တော်မူပြီးလျှင် ပိုးရှိမှန်းသိလျက် ရေကို မစစ်ဘဲ သောက်သော ရဟန်းအားလည်းအပြစ်တင်၍ သိက္ခာပုဒ် ပညတ်တော်မူပြီးလျှင် “ချစ်သောရဟန်း ... ရှေးပညာရှိတို့ကားသိကြားမင်းဖြစ်၍ အသူရာနှင့် စစ်ရှုံးသဖြင့် ပြေးလွှားရင်း ဂဠုန်ငယ်တို့အသက်ကိုပေးလျက် ရထားကို ပြန်လှည့်ဖူးပြီး” ဟု မိ်န့်တော်မူကာ အောက်ပါ အတိတ်ဇာတ်ကိုဆောင်တော်မူသတည်း။

==အတိတ်ဝတ္ထု==
==မာဃအမှူးသုံးဆယ့်သုံးဦး==
လွန်လေပြီးသောအခါ မဂဓတိုင်းရာဇဂြိုဟ်ပြည်ဝယ် မဂဓမင်း မင်းပြုသည်ရှိသော် မစလရွာငယ်၌ မာဃလုလင်ဟု ထင်ရှားသောအမျိုးကောင်းသားတစ်ယောက်ရှိသတတ်။ ထိုလုလင်သည် သား၊ သမီးတို့ဖြင့် ကြီးပွားလျက်အလှူရှင် ဖြစ်၏။ ငါးပါးသီလကို စောင့်ထိန်း၏။ ထို့ပြင် မစလရွာငယ်၌သုံးကျိပ်သုံးယောက်သော အမျိုးကောင်းသားတို့လည်း ရှိကြကုန်၏။

==မာဃလူစုကောင်းမှုပြု==
တစ်နေ့သ၌ မာဃလုလင်သည် မိမိတည်ရာအရပ်ဝယ် ခြေတို့ဖြင့် မြေကိုယက်ညှိကာ မွေ့လျော်ဖွယ်ရှိအောင် ပြုပြင်၍နေ၏။ထိုအခါ လူတစ်ယောက် လာ၍ ထိုအရပ်၌နေ၏။ တစ်ဖန် မာဃလုလင်သည် တစ်ပါးသောအရပ်သို့ ရွှေ့ကာမွေ့လျော်ဖွယ်ဖြစ်အောင် ပြုပြင်၍နေပြန်၏။ ထိုအရပ်၌လည်း လူတစ်ယောက် လာ၍နေပြန်၏။ဤသို့လျှင် နေလေတိုင်းသော အရပ်ဝယ် မွေ့လျော်ဖွယ်ရှိအောင် ပြုပြင်၍နေသည်ချည်းဖြစ်၏။နောက်အခါ မဏ္ဍပ်ဆောက်၏။ တစ်ဖန် မဏ္ဍပ်ကို ဖျက်၍ ဇရပ်ဆောက်၏။ ရေအိုးစင် တည်၏။

ထို့နောက်တစ်ရွာတည်းနေ သုံးကျိပ် သုံးယောက်သော အမျိုးကောင်းသားတို့လည်း မာဃလုလင်နှင့်တိတ်တူသဘောတူ ဖြစ်ကာ ငါးပါးသီလကို စောင့်သုံးကြကုန်၏။ ကုသိုလ်ကောင်းမှုကိုပြုကြကုန်၏။ နံနက်စောစော ထ၍ မာဃလုလင်နှင့်အတူ ပဲခွပ်၊ ပုဆိန် စသော လက်နက်တို့ကိုစွဲကိုင်ကုန်လျက် မြက်၊ သစ်ပင်တို့ကို သုတ်သင်ရှင်းလင်းကာ ခရီးလမ်းတို့ကိုညီညွတ်သာယာအောင် ပြုပြင်ကုန်၏။ တံတားခင်းကုန်၏။ ရေတွင်း ရေကန် တူးကုန်၏။ဇရပ်ဆောက်ကုန်၏။ ဤသို့သောနည်းဖြင့် တခြားရွာသားတို့လည်း ငါးပါးသီလကိုစောင့်သုံးကုန်၏။ ကုသိုလ်ကောင်းမှုကို ပြုကုန်၏။ မာဃလုလင်၏ အဆုံးအမ၌ တည်ကုန်၏။

==ရွာစားလူမိုက်မင်းကုန်းတိုက်==
ထိုအခါ ရွာစားမင်းသည်“ရှေးအခါ မစလရွာသား တို့သည် မူးယစ်သောက်စားခြင်း၊ သတ်ဖြတ်ညှဉ်းဆဲခြင်း စသောမတရားမှုကို ပြုကြသည့်အတွက် ငါ့မှာ လာဘ်သပ်ပကာ ရွှင်သည်၊ယခုမူကား မ မာဃလုလင်၏အဆုံးအမ၌ တည်ကာ မတရားမှုကို မပြုကြဘဲ ကုသိုလ်ကောင်းမှုကို ပြုနေကြသည့်အတွက်လာဘ်သပ်ပကာ ဆုတ်ယုတ်သည်” ဟု မာဃလုလင်ကို အမျက်ထွက်ကာ မဟုတ်မမှန် လုပ်ကြံလီဆယ်၍မင်းကြီးထံ ကပ်ပြီးလျှင် “အရှင်မင်းကြီး ...သူခိုးများစွာတို့ ရွာငယ်ဇနပုဒ်တို့ကို ဖျက်ဆီးနေကြသည်” ဟု လျှောက်ထားလေ၏။မင်းကြီးလည်း မစူးစမ်း မဆင်ခြင်ဘဲ “ငါ့ထံ ဖမ်းခဲ့ကြ” ဟု အမိန့်ပေးလေ၏။

==မာဃလူသိုက်ဆင်နှင့်တိုက်==
ရွာစားမင်းလည်းမာဃလုလင်အမှူးရှိသော ရွာသားတို့ကို ဖမ်းဆီးကာ မင်းထံသို့ အပ်လေ၏။ မင်းကြီးလည်းစစ်ဆေးမေးမြန်းခြင်းကို မပြုဘဲ ထိုသူတို့ကို “ဆင်နှင့်နင်း၍ သတ်စေ” ဟုတစ်ချက်လွှတ်အမိန့် ချမှတ်လေ၏။ ရွာစားမင်းလည်း ထိုသူတို့ကို မင်းရင်ပြင်ဝယ် အိပ်စေ၍နင်းသတ်စေရန် ဆင်ကို ယူစေ၏။

မာဃလုလင်လည်းမိမိနှင့် အပေါင်းအသင်းပါ သုံးကျိပ် သုံးယောက်တို့အား “အမောင်တို့ ... မိမိတို့စောင့်ထိန်းအပ်သော သီလကို ဆင်ခြင်ကြကုန်လော့၊ ကုန်းတိုက်သော ရွာစားမင်း၌လည်းကောင်း၊ မင်းကြီး၌လည်းကောင်း၊ နင်းသော ဆင်၌ လည်းကောင်း အမျက်မထွက်ကြလင့်၊မိမိကိုယ်နှင့် ထပ်တူထပ်မျှထားကာ မေတ္တာပွားကြကုန်လော့” ဟု အဆုံးအမ ပေးလေ၏။သုံးကျိပ်သုံးယောက်သော သူတို့လည်း အဆုံးအမကို နာယူကာ မာဃလုလင် ဆိုတိုင်းပြုကြကုန်၏။

==မေတ္တာထန်ပြင်းဆင် မနင်း==
ဆင်လည်း ထိုသူတို့အနီးသို့ရောက်လျှင်မနင်းဝံ့ဘဲ အော်ဟစ်၍ ပြေးလေ၏။ တခြား ဆင်တစ်ကောင် ကိုယူ၍ နင်းပြန်စေရာ အနားသို့မကပ်ဝံ့ဘဲ အော်ဟစ်ကာ ပြေးပြန်၏။ ထိုအခါ မင်းကြီးလည်း မင်းချင်းတို့အား“ထိုသူတို့မှာ ဆေးကောင်း၊ အဆောင်ကောင်းရှိလိမ့်မည်၊ ရှာဖွေကြလော့” ဟုအမိန့်ပေးလေ၏။ ရှာဖွေသောအခါ တစ်စုံတစ်ရာ မတွေ့ကြောင်း လျှောက်ထားကြကုန်၏။ဆေးကောင်း၊ အဆောင်ကောင်း မရှိလျှင် မန္တရားကောင်း ရှိလိမ့်မည်၊ မေးကြကုန်လော့ဟုအမိန့်ပေးပြန်၏။

==မင်းကြီးစစ်ကြောအမှန်ပြော==
ထိုအခါ မင်းချင်းတို့က“သင်တို့မှာ မန္တရားကောင်း ရှိသလော” ဟု မေးရာ၊ မာဃလုလင်က “ရှိပါသည်” ဟု ဆို၏။မင်းချင်းတို့လည်း “အရှင်မင်းကြီး ... ရှိသတဲ့” ဟု လျှောက်ထားကြလျှင် မင်းကြီးလည်းအလုံးစုံသော သူတို့ကို ခေါ်စေ၍ သင်တို့၌ရှိသော မန္တရားကောင်းကို ပြောပါဟု ဆိုလေ၏။

“အရှင်မင်းကြီး ....

ကျွန်ုပ်တို့မှာတခြား မန္တရားကောင်း မရှိပါ။ သူ့အသက်ကို မသတ်ကြပါ၊ သူ့ဥစ္စာကို မခိုးကြပါ၊သူ့မယားကို မပြစ်မှားကြပါ၊ မဟုတ်မမှန် မပြောဆိုကြပါ၊ သေအရက်ကို မသောက်ကြပါ၊မေတ္တာပွားကြပါသည်၊ အလှူပေးကြပါသည်၊ လမ်းခရီး ညီညွတ်အောင် ပြုပြင်ကြပါသည်၊ ရေတွင်းရေကန် တူးကြပါသည်၊ ဇရပ် ဆောက်လုပ်ကြပါသည်။ ဤသည်ကား ကျွန်ုပ်တို့ မန္တရားကောင်းဖြစ်ပါသည်။ ပရိတ် အရံအတားကောင်းလည်း ဖြစ်ပါသည်၊ အကျိုးစီးပွားလည်း ဖြစ်ပါသည်” ဟုလျှောက်ထားလေ၏။

==မာဃအသင်းစည်းစိမ်နှင်း==
မင်းကြီးလည်း ထိုသူတို့ကားသူခိုး မဟုတ်ကုန်၊ သူတော်ကောင်းများ ဖြစ်ကြသည်ဟု အလွန်ကြည်ညိုသဖြင့် ကုန်းတိုက်သောရွာစားမင်းကို ကျွန်ပြုရန် ထိုသူတို့အား ပေးတော်မူ၏။ ရွာစားမင်း၏စည်းစိမ်ဥစ္စာအလုံးစုံကို လည်းကောင်း၊ နင်းစေသော ဆင်ကိုလည်းကောင်း ပေးတော်မူ၏။ထိုနေ့မှစ၍ အလိုရှိတိုင်း ကုသိုလ်ကောင်းမှု ပြုရန် အခွင့်ပေးတော်မူ၏။

မာဃလုလင်အမှူးရှိသောသုံးကျိပ်သုံးယောက်တို့လည်း အသက်လည်း ချမ်းသာ၊ စည်းစိမ်ဥစ္စာ၊ ကျေးကျွန်နှင့်လည်းပြည့်စုံသဖြင့် အလိုရှိတိုင်း ကုသိုလ်ကောင်းမှုကို ပြုကုန်လျက် ခရီးလမ်းမလေးဆုံဝယ်ဇရပ်ကြီးတစ်ဆောင် ဆောက်လုပ်ကြကုန်၏။ ဆန္ဒရာဂ ကင်းသူများဖြစ်၍ မိန်းမတို့အား ကုသိုလ်ကောင်းမှုအဖို့ကို မပေးကြကုန်၏။

==ကောင်းမှုမပါသုဇာတာ==
ထိုအခါ မာဃလုလင်ဝယ် သုဓမ္မာ၊သုစိတ္တာ၊ သုနန္ဒာ၊ သုဇာတာ ဟူ၍ မယားလေးယောက် ရှိကုန်သတတ်။ ထိုလေးယောက်တို့တွင်သုဓမ္မာသည် တံစိုးလက်ဆောင်ပေး၍ လက်သမားကြီးနှင့် ပူးပေါင်းလျက် ဇရပ်တွင်ထုပိကာကုသိုလ် ပါဝင်၏။ သုစိတ္တာလည်း ဇရပ် ဝင်းခြံအတွင်းဝယ် အသီး၊ အပွင့်နှင့်ပြည့်စုံသည့် ဥယျာဉ်ကို စိုက်ပျိုးကာ ကုသိုလ်ပါဝင်၏ သုနန္ဒာလည်း အဆင်းငါးပါးရှိသောပဒုမ္မာကြာတို့ဖြင့် တင့်တယ်သော ရေကန်ကိုတူးကာ ကုသိုလ်ပါဝင်၏။ သုဇာတာကားတစ်စုံတစ်ရာ ကုသိုလ်ပါဝင်ခြင်း မရှိလေ။

သိကြားဖြစ်ကြောင်း အကျင့်ခုနစ်ပါး

မာဃလုလင်လည်း -

(၁) အမိအား လုပ်ကျွေးခြင်း၊

(၂) အဘအား လုပ်ကျွေးခြင်း၊

(၃) ကြီးသူတို့အား ပူဇော်ခြင်း၊

(၄) မှန်သောစကားကိုဆိုခြင်း၊

(၅) မကြမ်းတမ်းသော စကားကို ဆိုခြင်း

(၆) ကုန်းမတိုက်ခြင်း၊

(၇) ဝန်မတိုခြင်း။

ဤကျင့်ဝတ် ခုနစ်ပါးတို့ကို ဖြည့်ကျင့်ကာ သေလွန်သောအခါ တာဝတိံသာနတ်ပြည်ဝယ် သိကြားမင်း စြဖ်လေ၏။ သုံးကျိပ်သုံးယောက်သော အဆွေခင်ပွန်းတို့လည်းမာဃာလုလင်နှင့်တကွ တာဝတိံသာနတ်ပြည်၌ ဖြစ်ကြကုန်၏။

==အသူရာ၊သိကြား ခိုက်ရန်ပွား==
ထိုစဉ်ကာလ တာဝတိံသာနတ်ပြည်ဝယ် အသူရာတို့သည် နေလင့်ကြကုန်၏။ သိကြားမင်းသည် သူတစ်ပါးတို့နှင့် စပ်သောမင်းစည်းစိမ်ဖြင့် အဘယ်အကျိုးရှိအံ့နည်းဟု အသူရာတို့အား နတ်၌ဖြစ်သော အဖျော်တို့ကိုတိုက်စေ၍ မူးယစ် မေ့လျော့သောအခါ မြင်းမိုရ်တောင်ခြေရင်းသို့ ပစ်ချစေကုန်၏။အသူရာတို့လည်း အသူရာပြည်သို့ ရောက်ကြကုန်၏။

အသူရာပြည်ကားမြင်းမိုရ်တောင်အောက်တွင် ရှိ၏။ တာဝတိံသာနတ်ပြည်နှင့်အမျှ ကျယ်ဝန်း၏။ ထိုပြည်ဝယ်တာဝတိံသာ နတ်ပြည်ရှိ ပင်လယ်ကသစ်ပင်ကဲ့သို့ တစ်ကမ္ဘာပတ်လုံးတည်သော ထူးဆန်းသည့်သခွတ်ပင်ကြီး တစ်ပင် ရှိ၏။

==စစ်ရေးမလှသိကြား ပြေးရ==
အသူရာတို့သည် သခွတ်ပင်ပွင့်ချိန် ရောက်သောအခါ “ဤပြည်ကား ငါတို့ နတ်ပြည် မဟုတ်၊ နောက်မှ ရောက်လာသော သိကြားအိုသည် ငါတို့ကိုမူယစ်မေ့လျော့အောင်ပြုကာ မြင်းမိုရ်ဆောင်ခြေရင်းသို့ ပစ်ချပြီးလျှင်ငါတို့နတ်ပြည်ကို လုယက်၍ ယူထားသည်ကို သိသဖြင့် အမျက်ထွက်ကာ သိကြားနှင့် စစ်တိုက်၍ငါတို့ပြည် ပြန်ရအောင် ယူမည်ဟု မြင်းမိုရ်တောင်သို့ တက်လျက် သိကြားမင်းနှင့်စစ်တိုက်ကြလေ၏။

သိကြားမင်းလည်းအသူရာတို့ တက်လာသည်ကိုသိ၍ သမုဒ္ဒရာပြင်သို့ ဆင်းသက်ကာ စစ်တိုက်လေသော် စစ်ရေးနိမ့်သဖြင့် ဝေဇယန္တာ ရထားဖြင့် တောင်သမုဒ္ဒရာအထက်၌ လျင်မြန်စွာ ပြေးလွှားသည်ရှိသော်ဂဠုန်ငယ်တို့နေရာ လက်ပံတောသို့ ရောက်လေ၏။

==ဂဠုန်သနားဘိ နောက်ပြန်လှည့်==
ပြင်းထန်သော ရထား၏လေအဟုတ်ဖြင့် လက်ပံကိုင်းကို ကျိုးပြတ်လျက် သမုဒ္ဒရာသို့ ကျလတ်သော် ဂဠုန်ငယ်တို့လည်းကျလတ်၍ သေဘေးမှ ကြောက်သဖြင့် ကျယ်လောင်စွာ အော်ဟစ်ကုန်၏။ ထိုသို့ သနားဖွယ်အော်ဟစ်သော အသံကို သိကြားမင်းကြား၍ မာတလိနတ်သားကို မေးပြီးလျှင် အကြောင်းစုံသိရသဖြင့် “အမောင် မာတလိ ... ငါတို့အတွက် ဂဠုန်ငယ်တို့ မပင်ပန်းပါစေလင့်၊ အစိုးတရပြုလုပ်ကာ သူ့အသက်ကို မသတ်လိုပါ၊ ဂဠုန်ငယ်တို့ကို မသေပါစေလင့်၊ အသူရာတို့သတ်၍ငါ့အသက် သေပါစေတော့၊ ဂဠုန်ငယ်တို့အား ဇီဝိတဒါန ပြုတော့မည်” ဟု ပြောဆိုလျက်ရထားကိုလှည့်ကာ နောက်သို့ပြန်စေ၏။

==အသူရာရန်ကင်းသိကြားမင်း==
မာတလိ နတ်သားလည်းသိကြားမင်း အမိန့်အတိုင်း ရထားကို နောက်သို့ လှည့်ကာ ပြန်ခဲ့၏။ အသူရာတို့သည်ပြန်လာသော သိကြားမင်း ရထားကိုမြင်လျှင် ဧကန်စင်စစ် သိကြားအိုသည် စကြဝဠာတစ်ပါးကသိကြားတို့ကိုခေါ်ကာ စစ်အင်အားဖြည့်၍ ပြန်လာသည်အထင်နှင့် ကြောက်ရွံ့ကာအသူရာပြည်သို့ ပြန်ကြကုန်၏။ သိကြားမင်းလည်း နတ်ပြည်သို့ ပြန်ဝင်ကာ နတ်ပြည်နှစ်ထပ်အလယ်တွင် နတ်အပေါင်းခြံရံလျက် တည်နေ၏။ ထိုအခါ ကုသိုလ်အဟုတ်ကြောင့် ယူဇနာတစ်ထောင်မြင့်သော ဝေဇယန္တာပြာသာဒ်သည် မြေမှပေါက်လေ၏။

သိကြားမင်းလည်းနောက်ထပ် အသူရာတို့ မလာနိုင်အောင် မြင်းမိုရ်တောင်၏ ပထမ အာလိန်တွင် နဂါး၊ ဒုတိယအာလိန်တွင် ဂဠုန်၊ တတိယ အာလိန်တွင် ကုမ္ဘဏ်၊ စတုတ္ထအာလိန်တွင် ဘီလူး၊ ပဉ္စမအာလိန်တွင် စတုမဟာရာဇ်နတ်မင်းကြီး လေးယောက် ဤသို့ အဆင့်ဆင့် အစောင့်အရှောက်တို့ကိုထားလေ၏။

==ကောင်းမှုပြုဘက်နတ်ပြည်တက်==
မာဃလုလင်၏ မယား သုဓမ္မာလည်းသေလွန်လျှင် သိကြားမင်း နတ်မိဖုရားဖြစ်၍ ထိုပိကာ လှူခဲ့သော ကောင်းမှုကြောင့်ယူဇနာငါးရာရှိ သုဓမ္မာ နတ်သဘင်ကြီး ဖြစ်လာ၏။ သုစိတ္တာလည်း သေလွန်လျှင် သိကြားမင်းနတ်မိဖုရားဖြစ်၍ ဥယျာဉ်လှူခဲ့သော ကောင်းမှုကြောင့် စိတ္တလတာ ဥယျာဉ်ကြီး ဖြစ်လာ၏။သုနန္ဒာလည်း သေလွန်လျှင် သိကြားမင်း နတ်မိဖုရားဖြစ်၍ ကန်တူးခဲ့သော ကောင်းမှုကြောင့်နန္ဒာရေကန်ကြီး ဖြစ်လာ၏။ သုဇာတာကား တစ်စုံတစ်ရာ ကောင်းမှုမပြုသောကြောင့် တောတစ်ခု၌ရေအိုင်ချောက်တစ်ခုဝယ် ဗျိုင်းမဖြစ်လေ၏။

==ဗျိုင်းမဖြစ်ရှာသုဇာတာ==
သိကြားမင်းလည်း သုဇာတာကိုမမြင်ရ၍ ဆင်ခြင်ကြည့်ရှုလတ်သော် ဗျိုင်းမဖြစ်နေသည်ကို သိလျှင် သွား၍ ဆောင်ယူကာအားကျလောက်အောင် မွေ့လျော်ဖွယ် ကောင်းသော နတ်ပြည်ကို လည်းကောင်း၊ သုဓမ္မာဇရပ်ကိုလည်းကောင်း၊ စိတ္တလကာ ဥယျာဉ်ကို လည်းကောင်း၊ နန္ဒာရေကန်ကို လည်းကောင်း ပြလေ၏။“တခြားမိန်းမ သုံးယောက်မှာ ကုသိုလ်ကောင်းမှု ပြုကြသဖြင့် ငါ့ထံ နတ်မိဖုရား ဖြစ်ကြ၏။သင့်မှာကား ကုသိုလ်ကောင်းမှုမပြု၍ ဗျိုင်းမ ဖြစ်ရ၏။ ငါ့ထံ နတ်မိဖုရား ဖြစ်ရအောင်သီလကို စောင့်ပါ” ဟု ဆုံးမပြီးလျှင် ငါးပါးသီလကို ဆောက်တည်စေ၍ နေမြဲ တိုင်းချောက်ကြားသို့ ပြန်ပို့လိုက်၏။

==ကောင်းမှုအားသစ်နတ်သမီးဖြစ်==
သုဇာတာလည်း ဗျိုင်းမဘဝဝယ်သီလဆောက်တည်၍ သိကြားမင်း အဆုံးအမ၌တည်လျက် သေလွန်လျှင် ဗာရာဏသီပြည်ဝယ်အိုးထိန်းသည်သမီး ဖြစ်လေ၏။ သိကြားမင်း ကြည့်ရှုပြန်လတ်သော် အိုးထိန်းသည်သမီးဖြစ်နေသည်ကို သိပြန်လျှင် အဘိုးအိုအသွင် ဖန်ဆင်း၍ ရွှေသခွားသီးလှည်းအပြည့်တင်ပြီးလျှင် ဗာရာဏသီပြည်တွင်းဝယ် လှည့်လည်ကာ ရောင်းချလေ၏။ လူတို့ လာ၍ဝယ်ကြလျှင် အဘိုးအိုက ငါ အဖိုးငွေဖြင့် မရောင်း၊ သီလရှိသူကိုသာပေးအံ့ဟုဆိုလျှင်လူတို့သည် သီလကိုပင် မသိ၍ ပြန်ကြရကုန်၏။

အိုးထိန်းသည်သမီးလည်းငါ့အဖို့ ယူလာဟန်တူသည်ဟု သွားကာ “အဘိုး ... သခွားသီးတွေ ကျွန်မကို ပေးပါ” ဟုဆိုလျှင်၊ “အမိ သီလကို စောင့်ပါ၏လေ” ဟု မေးလေ၏။ စောင့်ပါ၏ဟု ဆိုလေရာ အမိအတွက်ယူလာသည် ဆိုကာ လှည်းနှင့်တကွ အိမ်တံခါး၌ ထား၍ သွားလေ၏။ အိုးထိန်းသည်သမီးလည်း ထိုရွှေသခွားသီးတို့ဖြင့်အသက်မွေး၍ သေလွန်လျှင် အသူရာပြည်ဝယ် ဝေပစိတ္တိ အသူရာ၏ သမီး ဖြစ်ပြန်၏။ သီလစောင့်သောကောင်းမှုကြောင့် ရွှေအဆင်းကဲ့သို့ ဝါဝင်းလျက် အလွန်အဆင်းလှ၏။

အဘဝေပစိတ္တိအသူရာသည်သမီးသုဇာတာ အရွယ်ရောက်လတ်သော် “ငါ့သမီးသည် မိမိ ကြိုက်နှစ်သက်ရာလင်ကိုရွေးချယ်ယူပါစေ” ဟု ခွင့်ပြုကာ အသူရာတို့ကို စည်းဝေးစေပြီးလျှင်ပန်းကုံးစွပ်ပွဲခံလေ၏။

==ပန်းကုံးစွပ်ပွဲသိကြားနွှဲ==
သိကြားမင်းလည်း သုဇာတာကိုကြည့်ရှုပြန်သော် အသူရာပြည်၌ ဖြစ်သည်ကို သိ၍ သုဇာတာအတွက် လင်ရွေးချယ်ရန်ပန်းကုံးစွပ်ပွဲသို့ အသူရာအိုကြီးယောင် ဟန်ဆောင်ကာ ပြုလုပ်သွား၍ တစ်နေရာတါင်နေလေ၏။ သုဇာတာလည်း တန်ဆာဆင်လျက် လျောက်ပတ်သော် လင်ကို ရွေးချယ်မည်ဟု ပန်းကုံးကိုကိုင်ကာ ထွက်လာ၍ ကြည့်ရှုလတ်သော် အသူရာအိုကြီး အဟန်ဆောင်သော သိကြားမင်းကိုမြင်လျှင်ရှေးက ချစ်ခင်ခဲ့ဖူးသောအဟုတ်ဖြင့် စွဲလမ်းတိမ်းညွတ်ကာ သိကြားမင်းကိုပင်ပန်းကုံးစွပ်လေ၏။

စည်းဝေးရောက်လာကြကုန်သောအသူရာတို့လည်း “ငါတို့မင်းကြီး သမီးတော်မှာ သက်ကြီးအိုကို အတော်ဆုံးလင်ဟုရွေးချယ်၍ ပန်းကုံးစွပ်သည်” ဟု ကဲ့ရဲ့ကာ ဖဲသွားကြကုန်၏။

သိကြားမင်းလညးသုဇာတာကို နတ်ပြည်သို့ ဆောင်ယူကာ နှစ်ကုဋေ ငါးသန်းသော ကချေသည် နတ်သမီးတို့၏အကြီးအမှူးပြု၍ နတ်မိဖုရားအရာ၌ ထားလျက် မြှောက်စားလေ၏။

==ဇာတ်ပေါင်း==
ဤသို့လျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် အတိတ်၊ပစ္စုပ္ပန် နှစ်တန်သော ဝတ္ထုတို့ကို အနုသန္ဓေ ဆက်စပ်တော်မူလျက် -

ရဟန်းတို့ -

ထိုအခါ မာတလိ နတ်သားသည် -ယခုအခါ အာနန္ဒာ။

သိကြားမင်းသည် - ငါဘုရားဖြစ်လာပြီ

ဟု ဇာတ်ကို ပေါင်းတော်မူသတည်း။

==ဆောင်ပုဒ်==
(၁) မိဘနှစ်ဆူ၊ လုပ်ကျွေးဟူ၊ ကြီးသူပူဇော်ရာ။

(၂) အမှန်ဆိုပြော၊ ကြမ်းမနှော၊ ကုန်းချောမရှိရာ။

(၃) ဝန်တိုမထား၊ ခုနစ်ပါး၊ သိကြားဖြစ်ကြောင်းလာ

ကုလာဝကဇာတ် ပြီး၏။

***&lt;ref name=&quot;ဇာတ်နိပါတ်တော်&quot;&gt;{{cite book
|title= ငါးရာငါးဆယ် နိပါတ်တော်စကားပြေ
|author= မဟာပညာဗလပဌမကျော်ဦးကြီးဖေ
|date= 
|pages= 
}}&lt;/ref&gt;
== ကိုးကား ==
{{reflist}}
[[Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ]]</text>
      <sha1>29jqfizbvgao4g8vfk4un713jtga76k</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1046837</id>
      <parentid>1046836</parentid>
      <timestamp>2026-08-06T20:21:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-43515-29</username>
        <id>146620</id>
      </contributor>
      <origin>1046837</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="34686" sha1="n6pv4vyghr7ntu35zgi8essd2zbsv23" xml:space="preserve">{{ဗုဒ္ဓဘာသာ}}
'''ဧကကနိပါတ် - ၄။ ကုလာဝကဝဂ် -၃၁- ကုလာဝကဇာတ်။ ။ '''
စစ်ရှုံး၍ပြေးလာရာ ဂဠုန်ငယ်များကို တိုက်မိ၍သနားသဖြင့် ရှေ့ဆက်မပြေးတော့ဘဲ နောက်ပြန်လှည့်သောကြောင့် စစ်နိုင်သော သိကြားမင်းအကြောင်း။

==ပစ္စုပ္ပန်ဝတ္ထု==
==ရဟန်းနှစ်ပါး ခိုက်ရန်ပွား==
နတ်လူတို့ဆရာဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဇေတဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ကောသလဇနပုဒ်၌နေသော ရဟန်းငယ်နှစ်ပါးတို့သည် မြတ်စွာဘုရားကို ဖူးမြော်ရန်ဇေတဝန်ကျောင်းသို့ လာကြကုန်၏။ ရဟန်းငယ် တစ်ပါးဝယ် ရေစစ်ရှိ၍ တစ်ပါးဝယ် မရှိ၊အတူတကွသာ ရေကိုစစ်၍ သောက်ကြကုန်၏။

ခရီးအကြားဝယ်တစ်နေ့သ၌ ရဟန်းငယ် နှစ်ပါးတို့သည် ခိုက်ရန်ဖြစ်ကြကုန်၏။ ရေငတ်သောအခါ ရေစစ်ရှိသောရဟန်းငယ်သည် ရေကိုစစ်၍ သောက်၏။ ရေစစ်မရှိသော ရဟန်းငယ်ကား ရေစစ်ကိုငှား၍မရသည့်အတွက် ရေကို မစစ်ဘဲ သောက်ရ၏။

==ပိုးရှိသောရေစစ်သောက်လေ==
မြတ်စွာဘုရားထံ ရောက်သောအခါမြတ်စွာဘုရားသည် အာဂန္ဓုက ရဟန်းတို့နှင့် ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာ ပြောဟောမြဲအတိုင်း ပြောဟောကာလာခဲ့ရသော အကြောင်းအရာကို မေးမြန်းတော်မူ၏။ ရေစစ်ရှိသော ရဟန်းငယ်က“အရှင်ဘုရား ...ဤ ရဟန်းကား ရေ၌ပိုးရှိမှန်းသိလျက် မစစ်ဘဲ သောက်ပါသည်” ဟု လျှောက်ထားလေ၏။ ရေစစ် မရှိသော ရဟန်းငယ်က“ အရှင်ဘုရား ... ဤရဟန်းကား ခိုက်ရန် ဖြစ်၍ ရေစစ်ကို မငှားရမ်းသည့်အတွက် ရေကိုမစစ်ဘဲ သောက်ရပါသည်” ဟု လျှောက်ထားပြန်၏။

ထိုအခါမြတ်စွာဘုရားသည် ရေစစ် မငှားရမ်းသော ရဟန်းကိုလည်း အပြစ်တင်၍ သိက္ခာပုဒ်ပညတ်တော်မူပြီးလျှင် ပိုးရှိမှန်းသိလျက် ရေကို မစစ်ဘဲ သောက်သော ရဟန်းအားလည်းအပြစ်တင်၍ သိက္ခာပုဒ် ပညတ်တော်မူပြီးလျှင် “ချစ်သောရဟန်း ... ရှေးပညာရှိတို့ကားသိကြားမင်းဖြစ်၍ အသူရာနှင့် စစ်ရှုံးသဖြင့် ပြေးလွှားရင်း ဂဠုန်ငယ်တို့အသက်ကိုပေးလျက် ရထားကို ပြန်လှည့်ဖူးပြီး” ဟု မိ်န့်တော်မူကာ အောက်ပါ အတိတ်ဇာတ်ကိုဆောင်တော်မူသတည်း။

==အတိတ်ဝတ္ထု==
==မာဃအမှူးသုံးဆယ့်သုံးဦး==
လွန်လေပြီးသောအခါ မဂဓတိုင်းရာဇဂြိုဟ်ပြည်ဝယ် မဂဓမင်း မင်းပြုသည်ရှိသော် မစလရွာငယ်၌ မာဃလုလင်ဟု ထင်ရှားသောအမျိုးကောင်းသားတစ်ယောက်ရှိသတတ်။ ထိုလုလင်သည် သား၊ သမီးတို့ဖြင့် ကြီးပွားလျက်အလှူရှင် ဖြစ်၏။ ငါးပါးသီလကို စောင့်ထိန်း၏။ ထို့ပြင် မစလရွာငယ်၌သုံးကျိပ်သုံးယောက်သော အမျိုးကောင်းသားတို့လည်း ရှိကြကုန်၏။

==မာဃလူစုကောင်းမှုပြု==
တစ်နေ့သ၌ မာဃလုလင်သည် မိမိတည်ရာအရပ်ဝယ် ခြေတို့ဖြင့် မြေကိုယက်ညှိကာ မွေ့လျော်ဖွယ်ရှိအောင် ပြုပြင်၍နေ၏။ထိုအခါ လူတစ်ယောက် လာ၍ ထိုအရပ်၌နေ၏။ တစ်ဖန် မာဃလုလင်သည် တစ်ပါးသောအရပ်သို့ ရွှေ့ကာမွေ့လျော်ဖွယ်ဖြစ်အောင် ပြုပြင်၍နေပြန်၏။ ထိုအရပ်၌လည်း လူတစ်ယောက် လာ၍နေပြန်၏။ဤသို့လျှင် နေလေတိုင်းသော အရပ်ဝယ် မွေ့လျော်ဖွယ်ရှိအောင် ပြုပြင်၍နေသည်ချည်းဖြစ်၏။နောက်အခါ မဏ္ဍပ်ဆောက်၏။ တစ်ဖန် မဏ္ဍပ်ကို ဖျက်၍ ဇရပ်ဆောက်၏။ ရေအိုးစင် တည်၏။

ထို့နောက်တစ်ရွာတည်းနေ သုံးကျိပ် သုံးယောက်သော အမျိုးကောင်းသားတို့လည်း မာဃလုလင်နှင့်တိတ်တူသဘောတူ ဖြစ်ကာ ငါးပါးသီလကို စောင့်သုံးကြကုန်၏။ ကုသိုလ်ကောင်းမှုကိုပြုကြကုန်၏။ နံနက်စောစော ထ၍ မာဃလုလင်နှင့်အတူ ပဲခွပ်၊ ပုဆိန် စသော လက်နက်တို့ကိုစွဲကိုင်ကုန်လျက် မြက်၊ သစ်ပင်တို့ကို သုတ်သင်ရှင်းလင်းကာ ခရီးလမ်းတို့ကိုညီညွတ်သာယာအောင် ပြုပြင်ကုန်၏။ တံတားခင်းကုန်၏။ ရေတွင်း ရေကန် တူးကုန်၏။ဇရပ်ဆောက်ကုန်၏။ ဤသို့သောနည်းဖြင့် တခြားရွာသားတို့လည်း ငါးပါးသီလကိုစောင့်သုံးကုန်၏။ ကုသိုလ်ကောင်းမှုကို ပြုကုန်၏။ မာဃလုလင်၏ အဆုံးအမ၌ တည်ကုန်၏။

==ရွာစားလူမိုက်မင်းကုန်းတိုက်==
ထိုအခါ ရွာစားမင်းသည်“ရှေးအခါ မစလရွာသား တို့သည် မူးယစ်သောက်စားခြင်း၊ သတ်ဖြတ်ညှဉ်းဆဲခြင်း စသောမတရားမှုကို ပြုကြသည့်အတွက် ငါ့မှာ လာဘ်သပ်ပကာ ရွှင်သည်၊ယခုမူကား မ မာဃလုလင်၏အဆုံးအမ၌ တည်ကာ မတရားမှုကို မပြုကြဘဲ ကုသိုလ်ကောင်းမှုကို ပြုနေကြသည့်အတွက်လာဘ်သပ်ပကာ ဆုတ်ယုတ်သည်” ဟု မာဃလုလင်ကို အမျက်ထွက်ကာ မဟုတ်မမှန် လုပ်ကြံလီဆယ်၍မင်းကြီးထံ ကပ်ပြီးလျှင် “အရှင်မင်းကြီး ...သူခိုးများစွာတို့ ရွာငယ်ဇနပုဒ်တို့ကို ဖျက်ဆီးနေကြသည်” ဟု လျှောက်ထားလေ၏။မင်းကြီးလည်း မစူးစမ်း မဆင်ခြင်ဘဲ “ငါ့ထံ ဖမ်းခဲ့ကြ” ဟု အမိန့်ပေးလေ၏။

==မာဃလူသိုက်ဆင်နှင့်တိုက်==
ရွာစားမင်းလည်းမာဃလုလင်အမှူးရှိသော ရွာသားတို့ကို ဖမ်းဆီးကာ မင်းထံသို့ အပ်လေ၏။ မင်းကြီးလည်းစစ်ဆေးမေးမြန်းခြင်းကို မပြုဘဲ ထိုသူတို့ကို “ဆင်နှင့်နင်း၍ သတ်စေ” ဟုတစ်ချက်လွှတ်အမိန့် ချမှတ်လေ၏။ ရွာစားမင်းလည်း ထိုသူတို့ကို မင်းရင်ပြင်ဝယ် အိပ်စေ၍နင်းသတ်စေရန် ဆင်ကို ယူစေ၏။

မာဃလုလင်လည်းမိမိနှင့် အပေါင်းအသင်းပါ သုံးကျိပ် သုံးယောက်တို့အား “အမောင်တို့ ... မိမိတို့စောင့်ထိန်းအပ်သော သီလကို ဆင်ခြင်ကြကုန်လော့၊ ကုန်းတိုက်သော ရွာစားမင်း၌လည်းကောင်း၊ မင်းကြီး၌လည်းကောင်း၊ နင်းသော ဆင်၌ လည်းကောင်း အမျက်မထွက်ကြလင့်၊မိမိကိုယ်နှင့် ထပ်တူထပ်မျှထားကာ မေတ္တာပွားကြကုန်လော့” ဟု အဆုံးအမ ပေးလေ၏။သုံးကျိပ်သုံးယောက်သော သူတို့လည်း အဆုံးအမကို နာယူကာ မာဃလုလင် ဆိုတိုင်းပြုကြကုန်၏။

==မေတ္တာထန်ပြင်းဆင် မနင်း==
ဆင်လည်း ထိုသူတို့အနီးသို့ရောက်လျှင်မနင်းဝံ့ဘဲ အော်ဟစ်၍ ပြေးလေ၏။ တခြား ဆင်တစ်ကောင် ကိုယူ၍ နင်းပြန်စေရာ အနားသို့မကပ်ဝံ့ဘဲ အော်ဟစ်ကာ ပြေးပြန်၏။ ထိုအခါ မင်းကြီးလည်း မင်းချင်းတို့အား“ထိုသူတို့မှာ ဆေးကောင်း၊ အဆောင်ကောင်းရှိလိမ့်မည်၊ ရှာဖွေကြလော့” ဟုအမိန့်ပေးလေ၏။ ရှာဖွေသောအခါ တစ်စုံတစ်ရာ မတွေ့ကြောင်း လျှောက်ထားကြကုန်၏။ဆေးကောင်း၊ အဆောင်ကောင်း မရှိလျှင် မန္တရားကောင်း ရှိလိမ့်မည်၊ မေးကြကုန်လော့ဟုအမိန့်ပေးပြန်၏။

==မင်းကြီးစစ်ကြောအမှန်ပြော==
ထိုအခါ မင်းချင်းတို့က“သင်တို့မှာ မန္တရားကောင်း ရှိသလော” ဟု မေးရာ၊ မာဃလုလင်က “ရှိပါသည်” ဟု ဆို၏။မင်းချင်းတို့လည်း “အရှင်မင်းကြီး ... ရှိသတဲ့” ဟု လျှောက်ထားကြလျှင် မင်းကြီးလည်းအလုံးစုံသော သူတို့ကို ခေါ်စေ၍ သင်တို့၌ရှိသော မန္တရားကောင်းကို ပြောပါဟု ဆိုလေ၏။

“အရှင်မင်းကြီး ....

ကျွန်ုပ်တို့မှာတခြား မန္တရားကောင်း မရှိပါ။ သူ့အသက်ကို မသတ်ကြပါ၊ သူ့ဥစ္စာကို မခိုးကြပါ၊သူ့မယားကို မပြစ်မှားကြပါ၊ မဟုတ်မမှန် မပြောဆိုကြပါ၊ သေအရက်ကို မသောက်ကြပါ၊မေတ္တာပွားကြပါသည်၊ အလှူပေးကြပါသည်၊ လမ်းခရီး ညီညွတ်အောင် ပြုပြင်ကြပါသည်၊ ရေတွင်းရေကန် တူးကြပါသည်၊ ဇရပ် ဆောက်လုပ်ကြပါသည်။ ဤသည်ကား ကျွန်ုပ်တို့ မန္တရားကောင်းဖြစ်ပါသည်။ ပရိတ် အရံအတားကောင်းလည်း ဖြစ်ပါသည်၊ အကျိုးစီးပွားလည်း ဖြစ်ပါသည်” ဟုလျှောက်ထားလေ၏။

==မာဃအသင်းစည်းစိမ်နှင်း==
မင်းကြီးလည်း ထိုသူတို့ကားသူခိုး မဟုတ်ကုန်၊ သူတော်ကောင်းများ ဖြစ်ကြသည်ဟု အလွန်ကြည်ညိုသဖြင့် ကုန်းတိုက်သောရွာစားမင်းကို ကျွန်ပြုရန် ထိုသူတို့အား ပေးတော်မူ၏။ ရွာစားမင်း၏စည်းစိမ်ဥစ္စာအလုံးစုံကို လည်းကောင်း၊ နင်းစေသော ဆင်ကိုလည်းကောင်း ပေးတော်မူ၏။ထိုနေ့မှစ၍ အလိုရှိတိုင်း ကုသိုလ်ကောင်းမှု ပြုရန် အခွင့်ပေးတော်မူ၏။

မာဃလုလင်အမှူးရှိသောသုံးကျိပ်သုံးယောက်တို့လည်း အသက်လည်း ချမ်းသာ၊ စည်းစိမ်ဥစ္စာ၊ ကျေးကျွန်နှင့်လည်းပြည့်စုံသဖြင့် အလိုရှိတိုင်း ကုသိုလ်ကောင်းမှုကို ပြုကုန်လျက် ခရီးလမ်းမလေးဆုံဝယ်ဇရပ်ကြီးတစ်ဆောင် ဆောက်လုပ်ကြကုန်၏။ ဆန္ဒရာဂ ကင်းသူများဖြစ်၍ မိန်းမတို့အား ကုသိုလ်ကောင်းမှုအဖို့ကို မပေးကြကုန်၏။

==ကောင်းမှုမပါသုဇာတာ==
ထိုအခါ မာဃလုလင်ဝယ် သုဓမ္မာ၊သုစိတ္တာ၊ သုနန္ဒာ၊ သုဇာတာ ဟူ၍ မယားလေးယောက် ရှိကုန်သတတ်။ ထိုလေးယောက်တို့တွင်သုဓမ္မာသည် တံစိုးလက်ဆောင်ပေး၍ လက်သမားကြီးနှင့် ပူးပေါင်းလျက် ဇရပ်တွင်ထုပိကာကုသိုလ် ပါဝင်၏။ သုစိတ္တာလည်း ဇရပ် ဝင်းခြံအတွင်းဝယ် အသီး၊ အပွင့်နှင့်ပြည့်စုံသည့် ဥယျာဉ်ကို စိုက်ပျိုးကာ ကုသိုလ်ပါဝင်၏ သုနန္ဒာလည်း အဆင်းငါးပါးရှိသောပဒုမ္မာကြာတို့ဖြင့် တင့်တယ်သော ရေကန်ကိုတူးကာ ကုသိုလ်ပါဝင်၏။ သုဇာတာကားတစ်စုံတစ်ရာ ကုသိုလ်ပါဝင်ခြင်း မရှိလေ။

သိကြားဖြစ်ကြောင်း အကျင့်ခုနစ်ပါး

မာဃလုလင်လည်း -

(၁) အမိအား လုပ်ကျွေးခြင်း၊

(၂) အဘအား လုပ်ကျွေးခြင်း၊

(၃) ကြီးသူတို့အား ပူဇော်ခြင်း၊

(၄) မှန်သောစကားကိုဆိုခြင်း၊

(၅) မကြမ်းတမ်းသော စကားကို ဆိုခြင်း

(၆) ကုန်းမတိုက်ခြင်း၊

(၇) ဝန်မတိုခြင်း။

ဤကျင့်ဝတ် ခုနစ်ပါးတို့ကို ဖြည့်ကျင့်ကာ သေလွန်သောအခါ တာဝတိံသာနတ်ပြည်ဝယ် သိကြားမင်း ဖြစ်လေ၏။ သုံးကျိပ်သုံးယောက်သော အဆွေခင်ပွန်းတို့လည်းမာဃာလုလင်နှင့်တကွ တာဝတိံသာနတ်ပြည်၌ ဖြစ်ကြကုန်၏။

==အသူရာ၊သိကြား ခိုက်ရန်ပွား==
ထိုစဉ်ကာလ တာဝတိံသာနတ်ပြည်ဝယ် အသူရာတို့သည် နေလင့်ကြကုန်၏။ သိကြားမင်းသည် သူတစ်ပါးတို့နှင့် စပ်သောမင်းစည်းစိမ်ဖြင့် အဘယ်အကျိုးရှိအံ့နည်းဟု အသူရာတို့အား နတ်၌ဖြစ်သော အဖျော်တို့ကိုတိုက်စေ၍ မူးယစ် မေ့လျော့သောအခါ မြင်းမိုရ်တောင်ခြေရင်းသို့ ပစ်ချစေကုန်၏။အသူရာတို့လည်း အသူရာပြည်သို့ ရောက်ကြကုန်၏။

အသူရာပြည်ကားမြင်းမိုရ်တောင်အောက်တွင် ရှိ၏။ တာဝတိံသာနတ်ပြည်နှင့်အမျှ ကျယ်ဝန်း၏။ ထိုပြည်ဝယ်တာဝတိံသာ နတ်ပြည်ရှိ ပင်လယ်ကသစ်ပင်ကဲ့သို့ တစ်ကမ္ဘာပတ်လုံးတည်သော ထူးဆန်းသည့်သခွတ်ပင်ကြီး တစ်ပင် ရှိ၏။

==စစ်ရေးမလှသိကြား ပြေးရ==
အသူရာတို့သည် သခွတ်ပင်ပွင့်ချိန် ရောက်သောအခါ “ဤပြည်ကား ငါတို့ နတ်ပြည် မဟုတ်၊ နောက်မှ ရောက်လာသော သိကြားအိုသည် ငါတို့ကိုမူယစ်မေ့လျော့အောင်ပြုကာ မြင်းမိုရ်ဆောင်ခြေရင်းသို့ ပစ်ချပြီးလျှင်ငါတို့နတ်ပြည်ကို လုယက်၍ ယူထားသည်ကို သိသဖြင့် အမျက်ထွက်ကာ သိကြားနှင့် စစ်တိုက်၍ငါတို့ပြည် ပြန်ရအောင် ယူမည်ဟု မြင်းမိုရ်တောင်သို့ တက်လျက် သိကြားမင်းနှင့်စစ်တိုက်ကြလေ၏။

သိကြားမင်းလည်းအသူရာတို့ တက်လာသည်ကိုသိ၍ သမုဒ္ဒရာပြင်သို့ ဆင်းသက်ကာ စစ်တိုက်လေသော် စစ်ရေးနိမ့်သဖြင့် ဝေဇယန္တာ ရထားဖြင့် တောင်သမုဒ္ဒရာအထက်၌ လျင်မြန်စွာ ပြေးလွှားသည်ရှိသော်ဂဠုန်ငယ်တို့နေရာ လက်ပံတောသို့ ရောက်လေ၏။

==ဂဠုန်သနားဘိ နောက်ပြန်လှည့်==
ပြင်းထန်သော ရထား၏လေအဟုတ်ဖြင့် လက်ပံကိုင်းကို ကျိုးပြတ်လျက် သမုဒ္ဒရာသို့ ကျလတ်သော် ဂဠုန်ငယ်တို့လည်းကျလတ်၍ သေဘေးမှ ကြောက်သဖြင့် ကျယ်လောင်စွာ အော်ဟစ်ကုန်၏။ ထိုသို့ သနားဖွယ်အော်ဟစ်သော အသံကို သိကြားမင်းကြား၍ မာတလိနတ်သားကို မေးပြီးလျှင် အကြောင်းစုံသိရသဖြင့် “အမောင် မာတလိ ... ငါတို့အတွက် ဂဠုန်ငယ်တို့ မပင်ပန်းပါစေလင့်၊ အစိုးတရပြုလုပ်ကာ သူ့အသက်ကို မသတ်လိုပါ၊ ဂဠုန်ငယ်တို့ကို မသေပါစေလင့်၊ အသူရာတို့သတ်၍ငါ့အသက် သေပါစေတော့၊ ဂဠုန်ငယ်တို့အား ဇီဝိတဒါန ပြုတော့မည်” ဟု ပြောဆိုလျက်ရထားကိုလှည့်ကာ နောက်သို့ပြန်စေ၏။

==အသူရာရန်ကင်းသိကြားမင်း==
မာတလိ နတ်သားလည်းသိကြားမင်း အမိန့်အတိုင်း ရထားကို နောက်သို့ လှည့်ကာ ပြန်ခဲ့၏။ အသူရာတို့သည်ပြန်လာသော သိကြားမင်း ရထားကိုမြင်လျှင် ဧကန်စင်စစ် သိကြားအိုသည် စကြဝဠာတစ်ပါးကသိကြားတို့ကိုခေါ်ကာ စစ်အင်အားဖြည့်၍ ပြန်လာသည်အထင်နှင့် ကြောက်ရွံ့ကာအသူရာပြည်သို့ ပြန်ကြကုန်၏။ သိကြားမင်းလည်း နတ်ပြည်သို့ ပြန်ဝင်ကာ နတ်ပြည်နှစ်ထပ်အလယ်တွင် နတ်အပေါင်းခြံရံလျက် တည်နေ၏။ ထိုအခါ ကုသိုလ်အဟုတ်ကြောင့် ယူဇနာတစ်ထောင်မြင့်သော ဝေဇယန္တာပြာသာဒ်သည် မြေမှပေါက်လေ၏။

သိကြားမင်းလည်းနောက်ထပ် အသူရာတို့ မလာနိုင်အောင် မြင်းမိုရ်တောင်၏ ပထမ အာလိန်တွင် နဂါး၊ ဒုတိယအာလိန်တွင် ဂဠုန်၊ တတိယ အာလိန်တွင် ကုမ္ဘဏ်၊ စတုတ္ထအာလိန်တွင် ဘီလူး၊ ပဉ္စမအာလိန်တွင် စတုမဟာရာဇ်နတ်မင်းကြီး လေးယောက် ဤသို့ အဆင့်ဆင့် အစောင့်အရှောက်တို့ကိုထားလေ၏။

==ကောင်းမှုပြုဘက်နတ်ပြည်တက်==
မာဃလုလင်၏ မယား သုဓမ္မာလည်းသေလွန်လျှင် သိကြားမင်း နတ်မိဖုရားဖြစ်၍ ထိုပိကာ လှူခဲ့သော ကောင်းမှုကြောင့်ယူဇနာငါးရာရှိ သုဓမ္မာ နတ်သဘင်ကြီး ဖြစ်လာ၏။ သုစိတ္တာလည်း သေလွန်လျှင် သိကြားမင်းနတ်မိဖုရားဖြစ်၍ ဥယျာဉ်လှူခဲ့သော ကောင်းမှုကြောင့် စိတ္တလတာ ဥယျာဉ်ကြီး ဖြစ်လာ၏။သုနန္ဒာလည်း သေလွန်လျှင် သိကြားမင်း နတ်မိဖုရားဖြစ်၍ ကန်တူးခဲ့သော ကောင်းမှုကြောင့်နန္ဒာရေကန်ကြီး ဖြစ်လာ၏။ သုဇာတာကား တစ်စုံတစ်ရာ ကောင်းမှုမပြုသောကြောင့် တောတစ်ခု၌ရေအိုင်ချောက်တစ်ခုဝယ် ဗျိုင်းမဖြစ်လေ၏။

==ဗျိုင်းမဖြစ်ရှာသုဇာတာ==
သိကြားမင်းလည်း သုဇာတာကိုမမြင်ရ၍ ဆင်ခြင်ကြည့်ရှုလတ်သော် ဗျိုင်းမဖြစ်နေသည်ကို သိလျှင် သွား၍ ဆောင်ယူကာအားကျလောက်အောင် မွေ့လျော်ဖွယ် ကောင်းသော နတ်ပြည်ကို လည်းကောင်း၊ သုဓမ္မာဇရပ်ကိုလည်းကောင်း၊ စိတ္တလကာ ဥယျာဉ်ကို လည်းကောင်း၊ နန္ဒာရေကန်ကို လည်းကောင်း ပြလေ၏။“တခြားမိန်းမ သုံးယောက်မှာ ကုသိုလ်ကောင်းမှု ပြုကြသဖြင့် ငါ့ထံ နတ်မိဖုရား ဖြစ်ကြ၏။သင့်မှာကား ကုသိုလ်ကောင်းမှုမပြု၍ ဗျိုင်းမ ဖြစ်ရ၏။ ငါ့ထံ နတ်မိဖုရား ဖြစ်ရအောင်သီလကို စောင့်ပါ” ဟု ဆုံးမပြီးလျှင် ငါးပါးသီလကို ဆောက်တည်စေ၍ နေမြဲ တိုင်းချောက်ကြားသို့ ပြန်ပို့လိုက်၏။

==ကောင်းမှုအားသစ်နတ်သမီးဖြစ်==
သုဇာတာလည်း ဗျိုင်းမဘဝဝယ်သီလဆောက်တည်၍ သိကြားမင်း အဆုံးအမ၌တည်လျက် သေလွန်လျှင် ဗာရာဏသီပြည်ဝယ်အိုးထိန်းသည်သမီး ဖြစ်လေ၏။ သိကြားမင်း ကြည့်ရှုပြန်လတ်သော် အိုးထိန်းသည်သမီးဖြစ်နေသည်ကို သိပြန်လျှင် အဘိုးအိုအသွင် ဖန်ဆင်း၍ ရွှေသခွားသီးလှည်းအပြည့်တင်ပြီးလျှင် ဗာရာဏသီပြည်တွင်းဝယ် လှည့်လည်ကာ ရောင်းချလေ၏။ လူတို့ လာ၍ဝယ်ကြလျှင် အဘိုးအိုက ငါ အဖိုးငွေဖြင့် မရောင်း၊ သီလရှိသူကိုသာပေးအံ့ဟုဆိုလျှင်လူတို့သည် သီလကိုပင် မသိ၍ ပြန်ကြရကုန်၏။

အိုးထိန်းသည်သမီးလည်းငါ့အဖို့ ယူလာဟန်တူသည်ဟု သွားကာ “အဘိုး ... သခွားသီးတွေ ကျွန်မကို ပေးပါ” ဟုဆိုလျှင်၊ “အမိ သီလကို စောင့်ပါ၏လေ” ဟု မေးလေ၏။ စောင့်ပါ၏ဟု ဆိုလေရာ အမိအတွက်ယူလာသည် ဆိုကာ လှည်းနှင့်တကွ အိမ်တံခါး၌ ထား၍ သွားလေ၏။ အိုးထိန်းသည်သမီးလည်း ထိုရွှေသခွားသီးတို့ဖြင့်အသက်မွေး၍ သေလွန်လျှင် အသူရာပြည်ဝယ် ဝေပစိတ္တိ အသူရာ၏ သမီး ဖြစ်ပြန်၏။ သီလစောင့်သောကောင်းမှုကြောင့် ရွှေအဆင်းကဲ့သို့ ဝါဝင်းလျက် အလွန်အဆင်းလှ၏။

အဘဝေပစိတ္တိအသူရာသည်သမီးသုဇာတာ အရွယ်ရောက်လတ်သော် “ငါ့သမီးသည် မိမိ ကြိုက်နှစ်သက်ရာလင်ကိုရွေးချယ်ယူပါစေ” ဟု ခွင့်ပြုကာ အသူရာတို့ကို စည်းဝေးစေပြီးလျှင်ပန်းကုံးစွပ်ပွဲခံလေ၏။

==ပန်းကုံးစွပ်ပွဲသိကြားနွှဲ==
သိကြားမင်းလည်း သုဇာတာကိုကြည့်ရှုပြန်သော် အသူရာပြည်၌ ဖြစ်သည်ကို သိ၍ သုဇာတာအတွက် လင်ရွေးချယ်ရန်ပန်းကုံးစွပ်ပွဲသို့ အသူရာအိုကြီးယောင် ဟန်ဆောင်ကာ ပြုလုပ်သွား၍ တစ်နေရာတါင်နေလေ၏။ သုဇာတာလည်း တန်ဆာဆင်လျက် လျောက်ပတ်သော် လင်ကို ရွေးချယ်မည်ဟု ပန်းကုံးကိုကိုင်ကာ ထွက်လာ၍ ကြည့်ရှုလတ်သော် အသူရာအိုကြီး အဟန်ဆောင်သော သိကြားမင်းကိုမြင်လျှင်ရှေးက ချစ်ခင်ခဲ့ဖူးသောအဟုတ်ဖြင့် စွဲလမ်းတိမ်းညွတ်ကာ သိကြားမင်းကိုပင်ပန်းကုံးစွပ်လေ၏။

စည်းဝေးရောက်လာကြကုန်သောအသူရာတို့လည်း “ငါတို့မင်းကြီး သမီးတော်မှာ သက်ကြီးအိုကို အတော်ဆုံးလင်ဟုရွေးချယ်၍ ပန်းကုံးစွပ်သည်” ဟု ကဲ့ရဲ့ကာ ဖဲသွားကြကုန်၏။

သိကြားမင်းလညးသုဇာတာကို နတ်ပြည်သို့ ဆောင်ယူကာ နှစ်ကုဋေ ငါးသန်းသော ကချေသည် နတ်သမီးတို့၏အကြီးအမှူးပြု၍ နတ်မိဖုရားအရာ၌ ထားလျက် မြှောက်စားလေ၏။

==ဇာတ်ပေါင်း==
ဤသို့လျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် အတိတ်၊ပစ္စုပ္ပန် နှစ်တန်သော ဝတ္ထုတို့ကို အနုသန္ဓေ ဆက်စပ်တော်မူလျက် -

ရဟန်းတို့ -

ထိုအခါ မာတလိ နတ်သားသည် -ယခုအခါ အာနန္ဒာ။

သိကြားမင်းသည် - ငါဘုရားဖြစ်လာပြီ

ဟု ဇာတ်ကို ပေါင်းတော်မူသတည်း။

==ဆောင်ပုဒ်==
(၁) မိဘနှစ်ဆူ၊ လုပ်ကျွေးဟူ၊ ကြီးသူပူဇော်ရာ။

(၂) အမှန်ဆိုပြော၊ ကြမ်းမနှော၊ ကုန်းချောမရှိရာ။

(၃) ဝန်တိုမထား၊ ခုနစ်ပါး၊ သိကြားဖြစ်ကြောင်းလာ

ကုလာဝကဇာတ် ပြီး၏။

***&lt;ref name=&quot;ဇာတ်နိပါတ်တော်&quot;&gt;{{cite book
|title= ငါးရာငါးဆယ် နိပါတ်တော်စကားပြေ
|author= မဟာပညာဗလပဌမကျော်ဦးကြီးဖေ
|date= 
|pages= 
}}&lt;/ref&gt;
== ကိုးကား ==
{{reflist}}
[[Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ]]</text>
      <sha1>n6pv4vyghr7ntu35zgi8essd2zbsv23</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>မျိုးသန့်ဖေ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>241526</id>
    <revision>
      <id>1046829</id>
      <parentid>1040834</parentid>
      <timestamp>2026-08-06T19:13:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1046829</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12491" sha1="866q75mbiyt80bdeb46tn686wb01ohc" xml:space="preserve">{{Infobox officeholder
|honorific-prefix=H.E.
|name=မျိုးသန့်ဖေ
|image=
|imagesize=
|order=
|office=[[တရုတ်နိုင်ငံ]] ဆိုင်ရာမြန်မာသံအမတ်ကြီး
|term_start=၂ဩဂုတ်၂၀၁၉
|term_end=၇ ဩဂုတ် ၂၀၂၂
|predecessor=[[သစ်လင်းအုန်း|သစ်လင်းအုန်း]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://xinhuamyanmar.com/news/sino-myanmar/economy-sino-myanmar/%E1%80%81%E1%80%B1%E1%80%90%E1%80%BA%E1%80%9E%E1%80%85%E1%80%BA-%E1%80%95%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B8%E1%80%9C%E1%80%99%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%99%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8/|title=“ခေတ်သစ် ပိုးလမ်းမကြီး” စီမံကိန်း သည် လမ်းကြောင်း တစ်လျှောက်ရှိ နိုင်ငံများကို အကျိုးပြု သွားနိုင်မည် ဖြစ်ကြောင်း မြန်မာ သံအမတ်ကြီး ပြောကြား|work=ဆင်ဟွာသတင်း|access-date=၁၈မတ်၂၀၂၃|date=၁၂အောက်တိုဘာ၂၀၁၈|archive-date=18 March 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230318103010/https://xinhuamyanmar.com/news/sino-myanmar/economy-sino-myanmar/%E1%80%81%E1%80%B1%E1%80%90%E1%80%BA%E1%80%9E%E1%80%85%E1%80%BA-%E1%80%95%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B8%E1%80%9C%E1%80%99%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%99%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|successor=တင်မောင်ဆွေ&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://news-eleven.com/article/240264|title=တရုတ်နိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာနိုင်ငံသံအမတ်အဖြစ် သံအမတ်ကြီး ဦးတင်မောင်ဆွေအား ခန့်အပ်|work=Eleven Media Group|access-date=၁၈မတ်၂၀၂၃|date=၁၂နိုဝင်ဘာ၂၀၂၂}}&lt;/ref&gt;
|order2=[[ကိုရီးယား ဒီမိုကရက်တစ် ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|မြောက်ကိုရီးယားနိုင်ငံ]]ဆိုင်ရာသံအမတ်ကြီး
|office2= 
|term_start2=၈ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၁
|term_end2=၇ဩဂုတ်၂၀၂၂
|predecessor2= [[သစ်လင်းအုန်း]]
|successor2= တင်မောင်ဆွေ
|order3= ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်&lt;br&gt; ကောင်စစ်ရေးရာနှင့်ဥပဒေရေးရာဦးစီးဌာန &lt;br&gt; [[နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန]]
|office3=
|term_start3=၄ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၇
|term_end3=၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၂
|predecessor3=
|successor3=အောင်ကျော်ဇံ&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://mizzimaburmese.com/article/71390|title=လုပ်ငန်းများအတွက် အရေးကြီးကိစ္စဖြင့် လာရောက်လိုသည့် တရုတ်နိုင်ငံသားများကို ပြည်ဝင်ခွင့်ပေးမည်|work=Mizzima Burmese News |access-date=၁၈မတ်၂၀၂၃|date=၉ဇူလိုင်၂၀၂၀}}&lt;/ref&gt;
|birth_date=၁၉၆၃
|birth_place=[[ရန်ကုန်]]
|death_date=၇ ဩဂုတ် ၂၀၂၂
|death_place=[[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|တရုတ်နိုင်ငံ]]၊[[ကူမင်းမြို့]]
|nationality=မြန်မာ
|alma_mater=
|occupation=
|profession=သံတမန်
}}  

'''''ဦးမျိုးသန့်ဖေ(၁၉၆၃-၂၀၂၂)''''' သည် မြန်မာလူမျိုး သံအမတ်တစ်ဦးဖြစ်သည်။ [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]]ဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန်လွှဲအပ်ခြင်းခံရသည့် မြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ်တာဝန်ထမ်းဆောင်ရင်း ရုတ်တရက်ကွယ်လွန်ခဲ့သူဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/ဦးမျိုးသန့်ဖေ-တရုတ်နိုင်ငံဆိုင်ရာသံအမတ်-ကူမင်းမြို့/6692742.html|title=တရုတ်နိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးကွယ်လွန်|work=VOA Burmese|access-date=၁၈မတ်၂၀၂၃|date=၈ဩဂုတ်၂၀၂၂}}&lt;/ref&gt;

== ဝန်ထမ်းဘဝ ==
ဦးမျိုးသန့်ဖေသည် [[နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန|နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန]]တွင် တာဝန်အဆင့်ဆင့် ထမ်းဆောင်ရင်း  ကောင်စစ်ရေးရာနှင့်ဥပဒေရေးရာဦးစီးဌာန ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်အဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်းခံရသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.burmalibrary.org/sites/burmalibrary.org/files/obl/KM_4.12.2018.pdf|title=ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော်ပြန်တမ်း ဝန်ထမ်းအဖွဲ့အစည်းအကြီးအမှူးများ အတည်ပြုခန့်အပ်ခြင်း|work=၂၀၁၈ ဒီဇင်ဘာ၄ရက်နေ့ထုတ် ကြေးမုံသတင်းစာ စာမျက်နှာ၇|access-date=၁၈မတ်၂၀၂၃|date=၄ဒီဇင်ဘာ၂၀၁၈}}&lt;/ref&gt;ယင်းနောက် [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|တရုတ်နိုင်ငံ]]ဆိုင်ရာသံအမတ်ကြီးအဖြစ်လည်းကောင်း၊[[ကိုရီးယား ဒီမိုကရက်တစ် ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|မြောက်ကိုရီးယားနိုင်ငံ]]ဆိုင်ရာသံအမတ်ကြီးအဖြစ်လည်းကောင်း တာဝန်များ အသီးသီးပေးအပ်ခံရသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://203.195.168.100/index.php?m=article&amp;f=view&amp;id=3487|title=ဦးမျိုးသန့်ဖေအား ကိုရီးယားဒီမိုကရက်တစ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ် ပူးတွဲခန့်အပ်|work=ကွန်ရက်ပေါက်ဖော်|access-date=၁၈မတ်၂၀၂၃|date=၁၀ဇန်နဝါရီ၂၀၂၁}}{{Dead link|date=January 2024 }}&lt;/ref&gt;

== သံအမတ်ကြီးဘဝ ==
ဦးမျိုးသန့်ဖေသည်  ၂၀၁၉ ဩဂုတ် ၂ရက်တွင် [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]] သံအမတ်ကြီးအဖြစ် နိုင်ငံတော်သမ္မတဦး[[ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဝင်းမြင့်]]၏ တာဝန်ပေးအပ်ခြင်းကို ခံရသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://myanmar.gov.mm/news-media/announcements/-/asset_publisher/idasset291/content/u-myo-thant-pe-appointed-as-ambassador-of-myanmar-to-the-people-s-republic-of-china|title=ဦးမျိုးသန့်ဖေအား တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်|work=MYANMAR NATIONAL PORTAL|access-date=၁၈မတ်၂၀၂၃|date=၂ဩဂုတ်၂၀၁၉|archive-date=18 March 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230318103013/https://myanmar.gov.mm/news-media/announcements/-/asset_publisher/idasset291/content/u-myo-thant-pe-appointed-as-ambassador-of-myanmar-to-the-people-s-republic-of-china|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ၂၀၁၉ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၂၂ရက်တွင် တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ သမ္မတမစ္စတာ[[ရှီကျင့်ဖျင်]] ထံ သံအမတ်ခန့်အပ်လွှာပေးကာ တရားဝင်တာဝန်ထမ်းဆောင်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://203.195.168.100/index.php?m=article&amp;f=view&amp;id=1689|title=သံအမတ်ကြီး ဦးမျိုးသန့်ဖေ တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ သမ္မတထံ ခန့်အပ်လွှာပေးအပ်|work=ကွန်ရက်ပေါက်ဖော်|access-date=၁၈မတ်၂၀၂၃|date=၃၀နိုဝင်ဘာ၂၀၁၉}}{{Dead link|date=January 2024 }}&lt;/ref&gt;၂၀၂၁ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၈ရက်တွင်  တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန်လွှဲအပ်ခြင်းခံရသော ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၏ သံအမတ်ကြီးတာဝန်အပြင်   [[ကိုရီးယား ဒီမိုကရက်တစ် ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|ကိုရီးယားဒီမိုကရက်တစ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]]ဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန်လွှဲအပ်ခြင်းခံရသော ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် သံအမတ်ကြီးအဖြစ် နိုင်ငံတော်သမ္မတဦးဝင်းမြင့်က ၎င်းကို  ပူးတွဲခန့်အပ်သည်။

== ဘဝနိဂုံး ==
၂၀၂၂ ဩဂုတ် ၇ ရက် ဒေသစံတော်ချိန် ၁၂နာရီခွဲအချိန်တွင်   နှလုံးရောဂါဖြင့် တရုတ်နိုင်ငံ [[ကူမင်းမြို့]]တွင် ရုတ်တရက်ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/myanmar-ambassador-china-died-sunday-sources-2022-08-08/|title=Myanmar ambassador to China died on Sunday|work=Reuters|access-date=18March2023|date=9August2022}}&lt;/ref&gt; ၎င်းသည် ထိုရက်မတိုင်ခင် ဩဂုတ်လ ၆ရက်က  ယူနန်ပြည်နယ်မှ ဒေသခံတာဝန်ရှိသူများနှင့် တွေ့ဆုံခဲ့သေးသည်။ရုပ်အလောင်းကို မြန်မာနိုင်ငံသို့ ပြန်သယ်ခဲ့ပြီး ၂၀၂၂ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁၂ရက်တွင် ရန်ကုန်မြို့ ရေဝေးသုဿန်တွင် ဂူသွင်းသင်္ဂြိုဟ်သည်။

== ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဘဝ ==
၁၉၆၃ ခုနှစ်တွင် အဖဦးစိန်ဖေ၊အမိဒေါ်တင်တင်နွယ် တို့က [[ရန်ကုန်မြို့]][[အင်းစိန်မြို့နယ်]] တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။မွေးချင်း(၅)ဦးအနက် အငယ်ဆုံးသားဖြစ်သည်။အိမ်ထောင်မရှိ လူပျိုကြီးဖြစ်သည်။

== ကိုးကား ==
&lt;references /&gt;

[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ သံအမတ်ကြီးများ]]
[[ကဏ္ဍ:၁၉၆၃ မွေးဖွားသူများ]]
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၂ ကွယ်လွန်သူများ]]</text>
      <sha1>866q75mbiyt80bdeb46tn686wb01ohc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ရန်ကုန်ဓာတ်ရထား</title>
    <ns>0</ns>
    <id>244562</id>
    <revision>
      <id>1046848</id>
      <parentid>847018</parentid>
      <timestamp>2026-08-06T23:46:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 0 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 1 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1046848</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7218" sha1="khwapj8khnoge89er0p2qb0fjrvm4tt" xml:space="preserve">{{Infobox Public transit
| name = {{rint|tram}} ရန်ကုန်ဓာတ်ရထား
| native_name = 
| image =Free Yangon Tram Pass for Monks donated by the Muslim Sir Adamjee Haji Dawood.jpg
| imagesize =200px
| image2= 
| imagesize2= 300px
| caption2= 
| locale = ဝါးတန်းဘူတာ - လင်းစဒေါင်းဘူတာ
| transit_type = 
| began_operation = ၁၀ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၆
| ended_operation = ၁ ဇူလိုင် ၂၀၁၆
| system_length = {{convert|4.8|km|0}}
| lines = ၁
| stations = 
| ridership = 
| track_gauge = {{Track gauge|1000mm|lk=on}}
| operator = [[မြန်မာ့မီးရထား]]
| map = {{ရန်ကုန်ဓာတ်ရထားမြေပုံ}}
|caption=ရွှေတိဂုံဘုရားအနီး မြင်တွေ့ရသော ဓာတ်ရထားတစ်စီး}}
'''ရန်ကုန်ဓာတ်ရထား''' ('''ရန်ကုန်လျှပ်စစ်ရထား''') သည် [[ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပို့ဆောင်ရေးနှင့်ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] ၊ [[မြန်မာ့မီးရထား]]မှ ရန်ကုန်မြို့ [[ကမ်းနားလမ်း၊ ရန်ကုန်မြို့|ကမ်းနားလမ်း]] ရှိ ဝါးတန်း-ပန်းဆိုးတန်း-လင်းစဒေါင်း လမ်းပိုင်း တွင် ပြေးဆွဲခဲ့သော မြို့တွင်းရထားခရီးစဉ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ အဆိုပါလမ်းပိုင်းသည် ၃ .၅၉ မိုင် ရှည်ပြီး၊ ဝါးတန်း- မော်တင်- စဉ့်အိုးတန်း- ရွှေတိဂုံ- ပန်းဆိုး တန်း- ဗိုလ်တထောင်- လင်းစဒေါင်း စသည့်ဘူတာ ခုနစ်ခုတွင် ရပ်တန့်သည်။ လူတစ်ဦးလျှင် ငွေကျပ် ၁ဝဝ ဖြစ်ပြီး နေ့စဉ်နံနက် ၈ နာရီတွင် [[ဝါးတန်းဘူတာ]]မှ ထွက်ကာ [[လင်းစဒေါင်းဘူတာ]]သို့ နံနက် ၈ နာရီခွဲ အထိပြေးဆွဲခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;xinhua&quot;&gt;{{Cite news|url=https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/social/%E1%80%9C%E1%80%BB%E1%80%BE%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%85%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%9B%E1%80%91%E1%80%AC%E1%80%B8-%E1%80%80%E1%80%99%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%9C%E1%80%99%E1%80%BA/|title=လျှပ်စစ်ရထား ကမ်းနားလမ်း၌ စတင်ပြေးဆွဲ}}{{Dead link|date=August 2026 }}&lt;/ref&gt; လင်းစဒေါင်းဘူတာ မှတစ်ဆင့် [[တာဝတိံသာဘူတာ]]၊ [[ရေကျော်ဘူတာ]] နှင့် [[ပုဇွန်တောင်ဘူတာ]] ထိုမှတစ်ဆင့် [[ရန်ကုန်မြို့ပတ်ရထား|ရန်ကုန်မြို့ပတ်ရထားကွန်ယက်]]နှင့် ချိတ်ဆက်ထားသည်။

==သမိုင်းကြောင်း==
၁၈၈၄ ခုနှစ်တွင် ပထမဆုံး ရေနွေးငွေ့သုံး ဓာတ်ရထားလိုင်းကို စတင်တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး ကမ်းနားလမ်းမှ [[ရွှေတိဂုံစေတီတော်]]ထိ ပြေးဆွဲခဲ့သည်။ လျှပ်စစ်ဓာတ်အားသုံး ဓာတ်ရထားများကို ၁၉၀၆ ခုနှစ်တွင် စတင် အသုံးပြုခဲ့ပြီး စင်ကာပူမြို့၊ မနီလာမြို့နှင့် ဘန်ကောက်မြို့တို့နှင့် တစ်ချိန်တည်း သုံးစွဲခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ၁၉၃၀ ပြည့်နှစ်များတွင် ဓာတ်ရထားများသည် မြို့တွင်း သွားလာရန်အတွက် လွယ်ကူချောမွေ့သော အများပြည်သူသုံး ပို့ဆောင်ရေးစနစ်တစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။ ၁၉ဝ၄ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၁၅ ရက်တွင် Tram-Trolley Car (၇၇) စီးနှင့် ဆူးလေ- ရွှေတိဂုံ- ဗားဂရာလမ်းပိုင်းကို ပြေးဆွဲခဲ့ပြီး ၁၉၂၁ ခုနှစ်တွင် [[ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်]]ကြောင့် ရပ်ဆိုင်းခဲ့ ရသည်။&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://lostfootsteps.org/my/history/rangoon-tram-c-1935|title=၁၉၃၅ ခုနှစ်ဝန်းကျင်က ရန်ကုန်ဓာတ်ရထား|accessdate=5 June 2023|archivedate=13 January 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230113053000/https://lostfootsteps.org/my/history/rangoon-tram-c-1935}}&lt;/ref&gt;

နှစ်ပေါင်း ၁၀၀ ကျော်ကြာ ၂၀၁၆ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁၁ ရက်နေ့တွေ ရန်ကုန်မြို့၊ ကမ်းနားလမ်းတွင်ရှိခဲ့သော ၆ ကီလိုမီတာရှည် ဒီဇယ်မီးရထားလမ်းဟောင်းအတိုင်း လျှပ်စစ်ရထားများ မြန်မာ့မီးရထားပို့ဆောင်ရေးဌာနမှ ပြန်လည်ပြေးဆွဲခဲ့သော်လည်း&lt;ref name=&quot;xinhua&quot; /&gt; ခြောက်လအကြာ ၂၀၁၆ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁ ရက်နေ့တွင် ပြေးဆွဲခြင်း ရပ်နားခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;NMET&quot;&gt;{{cite news | url=http://yangon.coconuts.co/2016/07/01/no-more-electric-tram-yangons-strand-road | title=No more electric tram on Yangon's Strand Road | work=Coconuts Yangon | date=1 July 2016 | access-date=8 October 2016}}&lt;/ref&gt;

==ဘူတာရုံများ==
* [[ဝါးတန်းဘူတာ]]
* [[မော်တင်ဘူတာ]]
* [[စဉ့်အိုးတန်းဘူတာ]]
* [[ရွှေတိဂုံဘုရားလမ်းဘူတာ]]
* [[ပန်းဆိုးတန်းဘူတာ]]
* [[ဗိုလ်တထောင်ဘူတာ]]
* [[လင်းစဒေါင်းဘူတာ]]

== ကိုးကား ==
{{reflist}}

{{မြန်မာ့မီးရထား}}

[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ရထားလမ်းများ]]</text>
      <sha1>khwapj8khnoge89er0p2qb0fjrvm4tt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ယောသပ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>244689</id>
    <revision>
      <id>1046845</id>
      <parentid>961159</parentid>
      <timestamp>2026-08-06T23:04:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1046845</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7445" sha1="47siwinht3vrevav6gytbzix6wtejjj" xml:space="preserve">{{Infobox officeholder
| name = ဦးယောသပ်
| office = လားဟူတိုင်းရင်းသားလူမျိုးရေးရာဝန်ကြီး&lt;br/&gt;[[ရှမ်းပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့]]
| image = 
| caption =
| party_election = [[လားဟူအမျိုးသားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ]]
| predecessor = ကိုယ်တိုင်
| president =
| term_start = 
| term_end = 
| successor = ရလဒ်ပယ်ဖျက်ခံရ
|constituency = ရှမ်းပြည်နယ် လားဟူတိုင်းရင်းသားလူမျိုး မဲဆန္ဒနယ်
|order1= လားဟူတိုင်းရင်းသားလူမျိုးရေးရာဝန်ကြီး&lt;br/&gt;[[ရှမ်းပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့]]
|constituency1 = ရှမ်းပြည်နယ် လားဟူတိုင်းရင်းသားလူမျိုး မဲဆန္ဒနယ်
|majority1 = ၂၅၀၂၀&lt;ref&gt;{{cite web |title=၂၀၁၅ ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်များ - တိုင်းဒေသကြီး/ပြည်နယ်လွှတ်တော်(တိုင်းရင်းသားလူမျိုး)မဲဆန္ဒနယ် |url=https://www.uec.gov.mm/show_data_content.php?name=04Nation.pdf&amp;type=page_multiple_photo&amp;code=17&amp;sno=8889&amp;token=5200b7ed0aeb4bec1d0cb204f7d17c6af24f9b2b07eb388cb212c294244332879c7ca7c5a32cf16cf1fc06fab17ab35ca9ae7990e7249a1d301b6e3301321861 |website=ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် |access-date=၈ ဇွန် ၂၀၂၃ |archive-date=15 November 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251115172436/https://uec.gov.mm/show_data_content.php?name=04Nation.pdf&amp;type=page_multiple_photo&amp;code=17&amp;sno=8889&amp;token=5200b7ed0aeb4bec1d0cb204f7d17c6af24f9b2b07eb388cb212c294244332879c7ca7c5a32cf16cf1fc06fab17ab35ca9ae7990e7249a1d301b6e3301321861 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|term_start1  = ၃၀ မတ် ၂၀၁၆&lt;ref&gt;{{cite news |title=တိုင်းရင်းသား လူမျိုးရေးရာဝန်ကြီး ဌာန ဝန်ကြီးများ ခန့်အပ် တာဝန်ပေး |url=https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/politics-law-military/%E1%80%90%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%AC%E1%80%B8-%E1%80%9C%E1%80%B0%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%B1/ |access-date=၈ ဇွန် ၂၀၂၃ |work=Xinhua News Agency |date=၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |archive-date=30 November 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241130173420/https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/politics-law-military/%E1%80%90%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%AC%E1%80%B8-%E1%80%9C%E1%80%B0%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%B1/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|term_end1    = ၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁
|predecessor1 = 
|successor1  = 
| appointer1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ]]
| president1 =[[ထင်ကျော်၊ ဦး|ဦးထင်ကျော်]] 
|office2= လားဟူအမျိုးသားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ
|order2 = တွဲဖက်အထွေထွေ အတွင်းရေးမှူး&lt;ref name=&quot;bni&quot;&gt;{{cite news |title=လားဟူပါတီက အမျိုးသမီးတစ်ဦးကို ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တင်မြှောက် |url=https://www.bnionline.net/mm/news-57526 |access-date=၈ ဇွန် ၂၀၂၃ |work=နိုင်ငံတကာမြန်မာ့သတင်း |language=my}}&lt;/ref&gt;
|term_start2  = ၂၀၁၇
|term_end2    = 
|predecessor2 = 
|successor2  = 
|office3= လားဟူအမျိုးသားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ
|order3 = ဥက္ကဋ္ဌ&lt;ref name=&quot;bbc&quot;&gt;{{cite news |title=လားဟူ အမျိုးသား ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ |url=https://www.bbc.com/burmese/burma/2015/09/150917_2015_election_party_3 |access-date=၈ ဇွန် ၂၀၂၃ |work=BBC News မြန်မာ |date=17 စက်တင်ဘာ 2015 |language=my}}&lt;/ref&gt;
|term_start3  = ၂၀၁၅
|term_end3    = ၂၀၁၇
|predecessor3 = 
|successor3  = ဒေါ်အေးကြည်သာမြင့်&lt;ref name=&quot;bni&quot;/&gt;
| party = [[လားဟူအမျိုးသားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ]]
| birth_date = 
| birth_place = 
| citizenship = မြန်မာ
| nationality = [[လားဟူလူမျိုး|လားဟူ]]
|father=
|mother=​
|spouse=​
| education = 
| alma_mater = 
| cabinet = [[ရှမ်းပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့]]
}}

'''ဦးယောသပ်''' သည် မြန်မာနိုင်ငံသား လားဟူလူမျိုး နိုင်ငံရေးသမားတစ်ဦးဖြစ်ပြီး ၂၁၀၆ ခုနှစ်မှ ၂၀၂၁ ခုနှစ်အထိ [[ရှမ်းပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့|ရှမ်းပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့ဝင်]] လားဟူတိုင်းရင်းသားလူမျိုးရေးရာဝန်ကြီး အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ ဦးယောသပ်သည် [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၅|၂၀၁၅]] နှင့် [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၀|၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲ]]များတွင် နှစ်ကြိမ်ဆက်တိုက် ရွေးကောက် တင်မြှောက်ခံရသည့် လားဟူတိုင်းရင်းသားလူမျိုးရေးရာဝန်ကြီး ဖြစ်သည်။

ဦးယောသပ်သည် [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၅|၂၀၁၅ ရွေးကောက်ပွဲ]]တွင် [[လားဟူအမျိုးသားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ]]၏ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး&lt;ref name=&quot;bbc&quot;/&gt; ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် ပါတီ၏ တွဲဖက်အထွေထွေ အတွင်းရေးမှူး အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;bni&quot;/&gt;

== ကိုးကား ==
{{Reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ရှမ်းပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့ ဝန်ကြီးများ]]
[[ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:မွေးဖွားခုနှစ် မသိရှိရသူများ (သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ)]]


{{Myanmar-bio-stub}}</text>
      <sha1>47siwinht3vrevav6gytbzix6wtejjj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အာဗေလှ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>244690</id>
    <revision>
      <id>1046926</id>
      <parentid>961191</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T09:49:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1046926</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9842" sha1="5kjaohh5rxrpvf2ia8rnvxwandy08hn" xml:space="preserve">{{Infobox officeholder
| name = ဦးအာဗေလှ
| office = အာခါတိုင်းရင်းသားလူမျိုးရေးရာဝန်ကြီး&lt;br/&gt;[[ရှမ်းပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့]]
| image = 
| caption =
| party_election = [[အာခါအမျိုးသားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ]]
| predecessor = 
| appointer = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ]]
| president = [[ထင်ကျော်၊ ဦး|ဦးထင်ကျော်]] 
| term_start = ၃၀ မတ် ၂၀၁၆&lt;ref&gt;{{cite news |title=တိုင်းရင်းသား လူမျိုးရေးရာဝန်ကြီး ဌာန ဝန်ကြီးများ ခန့်အပ် တာဝန်ပေး |url=https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/politics-law-military/%E1%80%90%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%AC%E1%80%B8-%E1%80%9C%E1%80%B0%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%B1/ |access-date=၈ ဇွန် ၂၀၂၃ |work=Xinhua News Agency |date=၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |archive-date=30 November 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241130173420/https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/politics-law-military/%E1%80%90%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%AC%E1%80%B8-%E1%80%9C%E1%80%B0%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%B1/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
| term_end = ၂၇ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၀
| successor = ဦးယာကုပ်&lt;ref name=&quot;dvb&quot;/&gt;
|majority = ၇,၈၅၈&lt;ref&gt;{{cite web |title=၂၀၁၅ ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်များ - တိုင်းဒေသကြီး/ပြည်နယ်လွှတ်တော်(တိုင်းရင်းသားလူမျိုး)မဲဆန္ဒနယ် |url=https://www.uec.gov.mm/show_data_content.php?name=04Nation.pdf&amp;type=page_multiple_photo&amp;code=17&amp;sno=8889&amp;token=5200b7ed0aeb4bec1d0cb204f7d17c6af24f9b2b07eb388cb212c294244332879c7ca7c5a32cf16cf1fc06fab17ab35ca9ae7990e7249a1d301b6e3301321861 |website=ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် |access-date=၈ ဇွန် ၂၀၂၃ |archive-date=15 November 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251115172436/https://uec.gov.mm/show_data_content.php?name=04Nation.pdf&amp;type=page_multiple_photo&amp;code=17&amp;sno=8889&amp;token=5200b7ed0aeb4bec1d0cb204f7d17c6af24f9b2b07eb388cb212c294244332879c7ca7c5a32cf16cf1fc06fab17ab35ca9ae7990e7249a1d301b6e3301321861 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|constituency = ရှမ်းပြည်နယ် အာခါတိုင်းရင်းသားလူမျိုး မဲဆန္ဒနယ်
|order1= 
|constituency1 = 
|majority1 = 
|term_start1  = 
|term_end1    = 
|predecessor1 = 
|successor1  = 
| appointer1 = 
| president1 =
| party = [[အာခါအမျိုးသားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ]]
| birth_date = {{birth date|၁၉၅၅|၈|၈}}&lt;ref name=&quot;eleven&quot;/&gt;
| birth_place = [[နောင်လျန်ရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်|နောင်လျန်ရွာ]]၊ [[ကျိုင်းတုံမြို့နယ်]]
| death_date = {{death date and age|2020|11|27|1955|8|8}}&lt;ref name=&quot;dvb&quot;&gt;{{cite news |title=အာခါတိုင်းရင်းသားလူမျိုးရေးရာဝန်ကြီး ဦးအာဗေလှ ကွယ်လွန် |url=https://burmese.dvb.no/archives/426101 |access-date=၈ ဇွန် ၂၀၂၃ |date=၂၇ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၀}}&lt;/ref&gt;
| death_place = [[ကျိုင်းတုံမြို့]]
| citizenship = မြန်မာ
| nationality = [[အာခါလူမျိုး|အာခါ]]
|father= ဦးစောကို
|mother=​
|spouse=​
| education = 
| alma_mater = 
| cabinet = [[ရှမ်းပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့]]
}}
'''ဦးအာ‌‌ဗေလှ''' သို့မဟုတ် '''ဦးအားဆန်''' (၈ ဩဂုတ် ၁၉၅၅ - ၂၇ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၀) သည် မြန်မာနိုင်ငံသား [[အာခါလူမျိုး]] နိုင်ငံရေးသမားတစ်ဦးဖြစ်ပြီး  [[ရှမ်းပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့|ရှမ်းပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့ဝင်]]  အာခါတိုင်းရင်းသားလူမျိုး‌ရေးရာ ဝန်ကြီးအဖြစ် ၂၀၁၆ ခုနှစ်မှ ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ်အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။

== အစောပိုင်းဘဝ ==
ဦးအာဗေလကို [[ကျိုင်းတုံမြို့နယ်]]၊ လွယ်မွေကျေးရွာအုပ်စု၊ [[နောင်လျန်ရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်|နောင်လျန်ရွာ]]တွင် ၁၉၅၅ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၈ ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားခဲ့ပြီး ဖခင်မှာ ဦးစောကို ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;eleven&quot;/&gt; ၁၉၇၅ ခုနှစ်တွင် တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းအောင်မြင်ခဲ့ပြီး ၁၉၇၆ မှ ၁၉၉၈ ခုနှစ်အထိ ကျိုင်းတုံ၊ မိုင်းပျဉ်း၊ မိုင်းယန်း၊ အထူးဒေသ ၄ နှင့် အထူးဒေသ ၂ တို့တွင် စိုက်ပျိုးရေးဝန်ထမ်းအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;tcl&quot;/&gt; ၁၉၉၉ ခုနှစ်မှ ၂၀၀၈ ခုနှစ်အထိ UNODC ၏ နယ်စပ်ဒေသမူးယစ်ဆေးဝါးထိန်းချုပ်ရေးအစီအစဉ်တွင် စိုက်ပျိုးရေးပညာပေးအရာရှိအဖြစ် လည်းကောင်း၊ ကျေးလက်ဒေသဖွံ့ဖြိုးရေးဌာနမှူးအဖြစ် လည်းကောင်း၊ စီမံကိန်းညှိနှိုင်းရေးအရာရှိအဖြစ် လည်းကောင်း  တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၅ ခုနှစ်အထိ မယ့်ဖာ့လုံဖောင်ဒေးရှင်းတွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;tcl&quot;&gt;{{cite news |title=ရှမ်းပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့ဝင် အာခါတိုင်းရင်းသားလူမျိုးရေးရာဝန်ကြီး ဦးအာဗေလ ကွယ်လွန် |url=https://www.tachileik.net/mm/2020/11/urbl.html |access-date=၈ ဇွန် ၂၀၂၃ |work=Tachileik News Agency |date=၂၇ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၀ |language=my |archive-date=30 November 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241130174608/https://www.tachileik.net/mm/2020/11/urbl.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

== နိုင်ငံရေး ==
ဦးအာဗေလှသည် [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၅|၂၀၁၅ ခုနှစ် အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ]]တွင် ရှမ်းပြည်နယ် အာခါတိုင်းရင်းသားလူမျိုး မဲဆန္ဒနယ်တွင် အာခါတိုင်းရင်းသားလူမျိုး‌ရေးရာ ဝန်ကြီးအဖြစ် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ရာ အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;dvb&quot;/&gt; [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၀|၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ရွေးကောက်ပွဲ]]တွင် ဆက်လက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သော်လည်း ရှုံးနိမ့်ခဲ့သည်။

== ကွယ်လွန်ခြင်း ==
ဦးအာဗေလှသည် ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် နိုဝင်ဘာလ ၂၇ ရက်နေ့တွင် [[ကျိုင်းတုံမြို့]] နေအိမ်၌ လူကြီးရောဂါဖြင့် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;eleven&quot;&gt;{{cite news |first1=စည်သာ (တောင်ကြီး) |title=ရှမ်းပြည်နယ်၊ အာခါတိုင်းရင်းသား လူမျိုးရေးရာဝန်ကြီး ဦးအာဗေလ အသက် ၆၆ နှစ်အရွယ်တွင် ကွယ်လွန် |url=https://news-eleven.com/article/198629 |access-date=၈ ဇွန် ၂၀၂၃ |work=Eleven Media Group Co., Ltd |date=၂၇ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၀ |language=my}}&lt;/ref&gt;

== ကိုးကား ==
{{Reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ရှမ်းပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့ ဝန်ကြီးများ]]
[[ကဏ္ဍ:၁၉၅၅ မွေးဖွားသူများ]]
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၀ ကွယ်လွန်သူများ]]</text>
      <sha1>5kjaohh5rxrpvf2ia8rnvxwandy08hn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>မတ်ဒေမွန်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>244814</id>
    <revision>
      <id>1046924</id>
      <parentid>850914</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T09:11:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dr Lotus Black</username>
        <id>31011</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Recent image</comment>
      <origin>1046924</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="71675" sha1="li37mkk7o1nvgzpsqzye573qru3xe76" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name               = မတ်ဒေမွန်&lt;/br&gt;{{Native name|en|Matt Damon}}
| native_name        = Matt Damon
| native_name_lang   = en
| image              = MattDamon-byPhilipRomano2.jpg
| caption            = ၂၀၂၆ ခုနှစ်တွင် ရိုက်ကူးထားသော ဓာတ်ပုံ
| alt                = 
| birth_name         = မတ်သရူး ပေ့ဂျ် ဒေမွန် &lt;br&gt; ({{Lang-en|Matthew Paige Damon}})
| birth_date         = {{Birth date and age|mf=yes|1970|10|8}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.upi.com/Entertainment_News/2022/10/08/Famous-birthdays-for-Oct-8-Bella-Thorne-Chevy-Chase/4741665185464/ |title=Famous birthdays for Oct. 8: Bella Thorne, Chevy Chase |work=UPI |date=October 8, 2022 |access-date=February 2, 2023 |archive-date=October 8, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221008075151/https://www.upi.com/Entertainment_News/2022/10/08/Famous-birthdays-for-Oct-8-Bella-Thorne-Chevy-Chase/4741665185464/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
| birth_place        = ကိန်းဘရစ်ချ်မြို့၊ မန်ဆာချူးဆက်ပြည်နယ်၊ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု
| education          = [[:en:Cambridge Rindge and Latin School|Cambridge Rindge and Latin School]]
| alma_mater         = [[ဟားဗတ် တက္ကသိုလ်]] ''(ဘွဲ့မရ)''
| occupation         = {{hlist|သရုပ်ဆောင်|ရုပ်ရှင်ထုတ်လုပ်သူ|ဇာတ်ညွှန်းဆရာ}}
| years_active       = ၁၉၈၇ – လက်ရှိ
| spouse             = {{marriage|Luciana Bozán Barroso&lt;br /&gt;|December 9, 2005}}
| children           = ၄&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://deadline.com/2017/10/matt-damon-harvey-weinstein-russell-crowe-sexual-abuse-scandal-interview-1202185574/|title=Matt Damon Denies Trying To Kill 2004 NYT Harvey Weinstein Story: &quot;If There Was Ever An Event And Harvey Was Doing This…I Would Have Stopped It&quot;|website=Deadline|quote=But now, as the father of four daughters[...]|date=October 10, 2017|last=Fleming|first=Mike Jr.|access-date=April 17, 2020|archive-date=April 26, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200426031713/https://deadline.com/2017/10/matt-damon-harvey-weinstein-russell-crowe-sexual-abuse-scandal-interview-1202185574/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| works              = [[#ရိုက်ကူးရေး|စာရင်းအပြည့်အစုံကြည့်ရန်]]
| awards             = [[:en:List of awards and nominations received by Matt Damon|စာရင်းအပြည့်အစုံကြည့်ရန်]]
| signature          = Matt Damon signature.svg
}}

'''မတ်ဒေမွန်''' ({{Lang-en|'''Matt Damon'''}}) ဟု လူသိများသော '''မတ်သရူး ပေ့ဂျ် ဒေမွန်''' ({{Lang-en|'''Matthew Paige Damon'''}}; ၈ အောက်တိုဘာ ၁၉၇၀ ဖွား) သည် အမေရိကန် သရုပ်ဆောင်၊ ဇာတ်ညွှန်းဆရာ၊ ထုတ်လုပ်သူနှင့်ပရဟိတသမားတစ်ဦးဖြစ်သည်။ ''[[:en:Good_Will_Hunting|Good Will Hunting]]'' ဇာတ်ကားအတွက် သူရေးသားခဲ့သော ဇာတ်ညွှန်းသည် အကောင်းဆုံးမူရင်းဇာတ်ညွှန်း [[အော်စကာဆု]]ကို ရရှိခဲ့ပြီး ယင်းဇာတ်ကားတွင်ပင် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သော သူ၏သရုပ်ဆောင်မှုအတွက် ဆန်ကာတင်စာရင်းလည်းဝင်ခဲ့သည်။ ''[[:en:The_Bourne_Identity_(2002_film)|The Bourne Identity]]'' ၊ ''[[:en:Ocean's_(film_series)|Ocean's Trilogy]]'' နှင့် ''[[:en:Syriana|Syriana]]'' စသည့် ရုပ်ရှင်ကားများအပါအဝင် အခြားသောနာမည်ကျော်ရုပ်ရှင်များစွာတွင်လည်း သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။

== ဘဝအစပိုင်း ==
မက်ဆာချူးဆက်ပြည်နယ်၊ ကိန်းဘရစ်ချ်မြို့တွင် မတ်ဒေမွန်အား မွေးဖွားခဲ့သည်။ သူသည် စတော့ရှယ်ယာပွဲစား ကန့် တဲလ်ဖာ ဒေမွန် (Kent Telfer Damon) နှင့် လတ်စလေတက္ကသိုလ်မှ [[ပါမောက္ခ]] နန်စီ ကာလ်ဆွန်-ပေ့ဂျ် (Nancy Carlsson-Paige) တို့၏ သားဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;KentReal&quot;&gt;{{cite magazine|last=Luscombe|first=Belinda|magazine=[[Time (magazine)|Time]]|title=Matt Damon Acts Out|url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,36294-1,00.html|date=December 19, 1999|accessdate=January 9, 2014|archive-date=July 24, 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130724210813/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,36294-1,00.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;LiveCambridge&quot;&gt;{{Cite news|last=Givens|first=Ron|work=[[Daily News (New York)|Daily News]]|title=Two Hollywood Prizefighters 'Hunting' for Stardom Pays Off for Matt Damon|url=http://www.nydailynews.com/archives/entertainment/1998/03/22/1998-03-22_two_hollywood_prizefighters_.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090921162214/http://www.nydailynews.com/archives/entertainment/1998/03/22/1998-03-22_two_hollywood_prizefighters_.html|archivedate=September 21, 2009|date=March 22, 1998|accessdate=April 8, 2016}}&lt;/ref&gt; သူ၏ဖခင်သည် စကော့တလန်၊ ဝေလ နှင့် [[အင်္ဂလိပ်လူမျိုး|အင်္ဂလိပ်]] ကပြားဖြစ်ပြီး မိခင်သည် [[ဖင်လန်နိုင်ငံ|ဖင်လန်]]၊ [[နော်ဝေနိုင်ငံ|နော်ဝေ]] နှင့် [[ဆွီဒင်နိုင်ငံ|ဆွီဒင်]] ကပြားမျိုးရိုးဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;wargs1&quot;&gt;{{Cite web|url=http://freepages.genealogy.rootsweb.ancestry.com/~battle/celeb/damon.htm|title=&quot;Matt Damon&quot; by Robert Battle genealogist, posted to Rootsweb|accessdate=2014-01-09|archivedate=2012-05-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120519155355/http://freepages.genealogy.rootsweb.ancestry.com/~battle/celeb/damon.htm}}&lt;/ref&gt; သူ၏အစ်ကို Kyle သည် နာမည်ကျော် [[ပန်းပု]] ပညာရှင်တစ်ဦးဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;LiveCambridge&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Animation&quot;&gt;{{Cite news|last=Ball|first=Ryan|work=[[Animation Magazine]]|title=Matt Damon Animated for Arthur|url=http://www.animationmagazine.net/article/7229|accessdate=January 9, 2014}}&lt;/ref&gt; သူနှင့် သူ့မိသားစုသည် နယူတန်မြို့သို့ ပြောင်းရွှေ့နေထိုင်ခဲ့ပြီး ထိုနေရာတွင် နှစ်နှစ်ကြာနေထိုင်ခဲ့သည်။ သူ့မိဘများ ကွာရှင်းပြတ်စဲပြီးနောက်၊ မတ်ဒေမွန် နှင့် သူ့အစ်ကိုသည် မိခင်နှင့်အတူ ကိန်းဘရစ်ချ်မြို့သို့ ပြန်လည်ပြောင်းရွှေ့နေထိုင်ခဲ့ကြသည်။&lt;ref name=&quot;LiveCambridge&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;ParentsDivorce&quot;&gt;{{Cite news|work=[[The Independent]]|title=Matt Damon: A true Hollywood player|url=https://www.independent.co.uk/news/people/profiles/matt-damon-a-true-hollywood-player-418808.html|date=October 4, 2006|accessdate=April 5, 2009|archivedate=September 23, 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090923013833/http://www.independent.co.uk/news/people/profiles/matt-damon-a-true-hollywood-player-418808.html}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ParadeProfile03&quot;&gt;{{cite magazine|last=Raider|first=Dotson|magazine=[[Parade (magazine)|Parade]]|title=&quot;My Goals Have Changed&quot; (Actor Matt Damon)|url=http://www.parade.com/articles/editions/2003/edition_11-30-2003/featured_0|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070819043103/http://www.parade.com/articles/editions/2003/edition_11-30-2003/featured_0|archivedate=August 19, 2007|date=November 30, 2003|accessdate=April 8, 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;NeutralNarrate&quot;&gt;{{Cite news|last=Crust|first=Kevin|work=[[Los Angeles Times]]|title='Howard Zinn: You Can't Be Neutral on a Moving Train,' 'Hair Show,' 'The Hillside Strangler,' 'The Dust Factory' and 'Stephen King's Riding the Bullet'|url=http://www.calendarlive.com/movies/reviews/cl-et-capsules15oct15,2,1749015.story|date=October 15, 2004|accessdate=January 9, 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080604162332/http://www.calendarlive.com/movies/reviews/cl-et-capsules15oct15,2,1749015.story|archivedate=June 4, 2008}}&lt;/ref&gt; မတ်ဒေမွန် သည် ငယ်စဉ်ကလေးဘဝကတည်းက ရင်းနှီးခဲ့သော မင်းသား ဘန် အက်ဖလက် (Ben Affleck) အနီးတွင် ကြီးပြင်းခဲ့ပြီး ရုပ်ရှင်များစွာတွင် ပါဝင်၍ ပူးပေါင်းလုပ်ဆောင်ခဲ့သည် (မတ်ဒေမွန်နှင့် ဘန် အက်ဖလက်တို့သည် ဆယ်ဝမ်းကွဲ ညီအစ်ကိုတော်စပ်သည်)။&lt;ref name=&quot;newengland&quot;&gt;{{Cite web|last=|first=|title=Genealogical Chart Knowlton Line of Ben Affleck and Matt Damon|url=http://www.americanancestors.org/uploadedFiles/American_Ancestors/Content/Marketing/PDF_Archive/affleck_damon_connection.pdf|accessdate=2014-01-09|archivedate=2010-03-03|archiveurl=https://www.webcitation.org/5nwq1LTTJ?url=http://www.newenglandancestors.org/pdfs/affleck_damon_connection.pdf}}&lt;/ref&gt;

[[ဖိုင်:Matt Damon 2009 Venice Film Festival.jpg|thumb|၂၀၀၉ ခုနှစ် ဗင်းနစ် နိုင်ငံတကာရုပ်ရှင်ပွဲတော်တွင် တွေ့ရသော မတ်ဒေမွန်]]

== ရိုက်ကူးရေး ==

=== ရုပ်ရှင် ===
{| class=&quot;wikitable sortable plainrowheaders unsortable&quot;
|-
! scope=&quot;col&quot; |ခုနှစ်
! scope=&quot;col&quot; |ဇာတ်ကားအမည်
! scope=&quot;col&quot; |ဇာတ်ကောင်အမည်
! scope=&quot;col&quot; class=&quot;unsortable&quot; |မှတ်ချက်
! scope=&quot;col&quot; class=&quot;unsortable&quot; | ကိုးကား
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 1988
! scope=&quot;row&quot; | ''Mystic Pizza''
| Steamer
|
| style=&quot;text-align:center;&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=taMqAQAAIAAJ |title=Film Review |publisher=Orpheus Pub. |year=1998 |page=69 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171107090056/https://books.google.com/books?id=taMqAQAAIAAJ |archive-date=2017-11-07 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''The Good Mother''
| Extra
|
| style=&quot;text-align:center;&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite book |last=Maltin |first=Leonard |url=https://books.google.com/books?id=F60TAwAAQBAJ&amp;pg=PT941 |title=Leonard Maltin's 2015 Movie Guide |date=September 2, 2014 |publisher=[[Penguin Group]] |isbn=978-0-698-18361-2 |page=941 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171107090056/https://books.google.com/books?id=F60TAwAAQBAJ&amp;pg=PT941 |archive-date=November 7, 2017 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| 1989
! scope=&quot;row&quot; | ''Field of Dreams''
| Extra
| Uncredited
| style=&quot;text-align:center;&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite news |last=Kyriazis |first=Stefan |date=January 27, 2015 |title=Field of Dreams, Tin Cup, Draft Day: Kevin Costner's greatest sports films |work=[[Daily Express]] |url=http://www.express.co.uk/entertainment/films/554341/Kevin-Costner-Draft-Day |url-status=live |access-date=May 5, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160603023714/http://www.express.co.uk/entertainment/films/554341/Kevin-Costner-Draft-Day |archive-date=June 3, 2016}}&lt;/ref&gt;
|-
| 1992
! scope=&quot;row&quot; | ''School Ties''
| {{sort|Dillon|Charlie Dillon}}
|
| style=&quot;text-align:center;&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite web |title=School Ties (1992) |url=https://www.rottentomatoes.com/m/school_ties/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160429234807/http://www.rottentomatoes.com/m/school_ties |archive-date=April 29, 2016 |access-date=May 6, 2016 |website=Rotten Tomatoes}}&lt;/ref&gt;
|-
| 1993
! scope=&quot;row&quot; | ''Geronimo: An American Legend''
| Lt. Britton Davis
|
| style=&quot;text-align:center;&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite news |last=Harrington |first=Richard |date=December 10, 1993 |title='Geronimo: An American Legend' |newspaper=[[The Washington Post]] |url=https://www.washingtonpost.com/wp-srv/style/longterm/movies/videos/geronimoanamericanlegendpg13harrington_a0ab9b.htm |url-status=live |access-date=May 6, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160609193341/http://www.washingtonpost.com/wp-srv/style/longterm/movies/videos/geronimoanamericanlegendpg13harrington_a0ab9b.htm |archive-date=June 9, 2016}}&lt;/ref&gt;
|-
| 1995
! scope=&quot;row&quot; | ''Glory Daze''
| {{sort|Pudwhacker|Edgar Pudwhacker}}
|
| style=&quot;text-align:center;&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite web |title=Glory Daze (1996) |url=https://www.rottentomatoes.com/m/glory_daze/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160430055452/http://www.rottentomatoes.com/m/glory_daze |archive-date=April 30, 2016 |access-date=May 6, 2016 |website=Rotten Tomatoes}}&lt;/ref&gt;
|-
| 1996
! scope=&quot;row&quot; | ''Courage Under Fire''
| Specialist Ilario
|
| style=&quot;text-align:center;&quot; | &lt;ref name=&quot;Tracey2002&quot;&gt;{{Cite book |last=Tracey |first=Grant Annis George |url=https://archive.org/details/filmographyofame00trac |title=Filmography of American History |publisher=[[Greenwood Publishing Group]] |year=2002 |isbn=978-0-313-31300-4 |pages=[https://archive.org/details/filmographyofame00trac/page/204 204]–205 |url-access=registration}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | 1997
! scope=&quot;row&quot; | ''Chasing Amy''
| {{sort|Oran|Shawn Oran}}
|
| style=&quot;text-align:center;&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite web |title=Chasing Amy: Details and Credits |url=https://www.metacritic.com/movie/chasing-amy/details |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161203024303/http://www.metacritic.com/movie/chasing-amy/details |archive-date=December 3, 2016 |access-date=May 6, 2016 |website=[[Metacritic]]}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''The Rainmaker''
| {{sort|Baylor|Rudy Baylor}}
|
| style=&quot;text-align:center;&quot; | &lt;ref name=&quot;ColtQuadrelli2011&quot;&gt;{{Cite book |last1=Colt |first1=Henri |url=https://books.google.com/books?id=UAyV-VweXhkC&amp;pg=PA215 |title=The Picture of Health: Medical Ethics and the Movies |last2=Quadrelli |first2=Silvia |last3=Lester |first3=Friedman |date=May 10, 2011 |publisher=[[Oxford University Press]] |isbn=978-0-19-987600-6 |page=215 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171107090056/https://books.google.com/books?id=UAyV-VweXhkC&amp;pg=PA215 |archive-date=November 7, 2017 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''Good Will Hunting''
| {{sort|Hunting|Will Hunting}}
| Also screenwriter
| style=&quot;text-align:center;&quot; | &lt;ref name=&quot;Falsetto2015&quot;&gt;{{Cite book |last=Falsetto |first=Mario |url=https://books.google.com/books?id=wFRuBwAAQBAJ&amp;pg=PA38 |title=Conversations with Gus Van Sant |date=March 12, 2015 |publisher=[[Rowman &amp; Littlefield]] |isbn=978-1-4422-4767-3 |pages=38–39 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171107090056/https://books.google.com/books?id=wFRuBwAAQBAJ&amp;pg=PA38 |archive-date=November 7, 2017 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 1998
! scope=&quot;row&quot; | ''Saving Private Ryan''
| {{sort|Ryan|Private James Francis Ryan}}
|
| style=&quot;text-align:center;&quot; | &lt;ref name=&quot;McGee2001&quot;&gt;{{Cite book |last=McGee |first=Marty |url=https://books.google.com/books?id=3r7eCQAAQBAJ&amp;pg=PA210 |title=Encyclopedia of Motion Picture Sound |date=March 15, 2001 |publisher=[[McFarland &amp; Company]] |isbn=978-1-4766-0970-6 |page=210 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170930151736/https://books.google.com/books?id=3r7eCQAAQBAJ&amp;pg=PA210 |archive-date=September 30, 2017 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''Rounders''
| {{sort|McDermott|Mike McDermott}}
|
| style=&quot;text-align:center;&quot; | &lt;ref name=&quot;Levy2001&quot;&gt;{{Cite book |last=Levy |first=Emanuel |url=https://books.google.com/books?id=I00TCgAAQBAJ&amp;pg=PA234 |title=Cinema of Outsiders: The Rise of American Independent Film |date=March 1, 2001 |publisher=[[New York University Press]] |isbn=978-0-8147-5124-4 |page=234}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 1999
! scope=&quot;row&quot; | ''Dogma''
| Loki
|
| style=&quot;text-align:center;&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=8xwVYCjAUUsC&amp;pg=PA10 |title=The Michigan Journal |publisher=[[University of Michigan–Dearborn]] |year=1999 |page=10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171107090056/https://books.google.com/books?id=8xwVYCjAUUsC&amp;pg=PA10 |archive-date=2017-11-07 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''The Talented Mr. Ripley''
| Tom Ripley
|
| style=&quot;text-align:center;&quot; | &lt;ref name=&quot;PramaggioreWallis2005&quot;&gt;{{Cite book |last1=Pramaggiore |first1=Maria |url=https://archive.org/details/filmcriticalintr0000pram |title=Film: A Critical Introduction |last2=Wallis |first2=Tom |publisher=[[Laurence King Publishing]] |year=2005 |isbn=978-1-85669-442-1 |page=[https://archive.org/details/filmcriticalintr0000pram/page/324 324] |url-access=registration}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;4&quot; | 2000
! scope=&quot;row&quot; | ''Titan A.E.''
| Cale 
| Voice role
| style=&quot;text-align:center;&quot; | &lt;ref name=&quot;Beck2005&quot;&gt;{{Cite book |last=Beck |first=Jerry |url=https://archive.org/details/animatedmoviegui0000beck |title=The Animated Movie Guide |date=October 28, 2005 |publisher=[[Chicago Review Press]] |isbn=978-1-56976-222-6 |page=[https://archive.org/details/animatedmoviegui0000beck/page/282 282] |url-access=registration}}&lt;/ref&gt; 
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''The Legend of Bagger Vance''
| {{sort|Junuh|Rannulph Junuh}}
|
| style=&quot;text-align:center;&quot; | &lt;ref name=&quot;EdgingtonErskine2010&quot;&gt;{{Cite book |last1=Edgington |first1=K |url=https://books.google.com/books?id=3xBVtMpDYaoC&amp;pg=PA282 |title=Encyclopedia of Sports Films |last2=Erskine |first2=Thomas |last3=Welsh |first3=James M. |date=December 29, 2010 |publisher=Scarecrow Press |isbn=978-0-8108-7653-8 |page=282 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170801023340/https://books.google.com/books?id=3xBVtMpDYaoC&amp;pg=PA282 |archive-date=August 1, 2017 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''Finding Forrester''
| {{sort|Sanderson|Steven Sanderson}}
| Cameo
| style=&quot;text-align:center;&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=ZE7Bcf8DNlMC&amp;pg=PA9 |title=The Michigan Journal |publisher=University of Michigan-Dearborn |year=2001 |pages=1, 9}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''All the Pretty Horses''
| {{sort|Cole|John Grady Cole}}
|
| style=&quot;text-align:center;&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite web |last=Ebert |first=Roger |date=December 22, 2000 |title=All the Pretty Horses: Movie Review &amp; Film Summary |url=https://www.rogerebert.com/reviews/all-the-pretty-horses-2000 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160511114257/http://www.rogerebert.com/reviews/all-the-pretty-horses-2000 |archive-date=May 11, 2016 |access-date=May 7, 2016 |website=RogerEbert.com}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | 2001
! scope=&quot;row&quot; | ''Jay and Silent Bob Strike Back''
| Himself
| Cameo
| style=&quot;text-align:center;&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite book |last=Maltin |first=Leonard |url=https://books.google.com/books?id=F60TAwAAQBAJ&amp;pg=PT1232 |title=Leonard Maltin's 2015 Movie Guide |date=September 2, 2014 |publisher=Penguin Group |isbn=978-0-698-18361-2 |page=1232}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''Ocean's Eleven''
| {{sort|Caldwell|Linus Caldwell}}
|
| style=&quot;text-align:center;&quot; | &lt;ref name=&quot;Books2004&quot;&gt;{{Cite book |last=Books |first=Barnes &amp; Noble |url=https://books.google.com/books?id=gNEdYxQM_hkC |title=TV Guide film &amp; video companion |publisher=[[Barnes &amp; Noble]] |year=2004 |isbn=978-0-7607-6104-5 |page=714}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''The Majestic''
| {{sort|Trimble|Luke Trimble}} 
| Voice role
| style=&quot;text-align:center;&quot; | &lt;ref name=&quot;Hamblin2009&quot;&gt;{{Cite book |last=Hamblin |first=Cory |url=https://books.google.com/books?id=8074omXANY4C&amp;pg=PA300 |title=Serket's Movies: Commentary and Trivia on 444 Movies |date=November 2009 |publisher=[[Dorrance Publishing Co.]] |isbn=978-1-4349-9605-3 |page=300 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171022065412/https://books.google.com/books?id=8074omXANY4C&amp;pg=PA300 |archive-date=2017-10-22 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;7&quot; | 2002
! scope=&quot;row&quot; | ''Gerry''
| Gerry
| Also screenwriter and editor
| style=&quot;text-align:center;&quot; | &lt;ref name=&quot;gerry&quot;&gt;{{cite web|last=Ebert|first=Roger|url=http://www.rogerebert.com/reviews/gerry-2003|title=Gerry: Movie Review &amp; Film Summary|publisher=[[Roger Ebert|RogerEbert.com]]|date=February 28, 2003|accessdate=May 7, 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=Tobias|first=Scott|url=http://www.avclub.com/article/the-new-cult-canon-igerryi-2491|title=The New Cult Canon: Gerry|date=October 8, 2008|accessdate=May 8, 2016|work=[[The A.V. Club]]|archivedate=14 May 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160514034946/http://www.avclub.com/article/the-new-cult-canon-igerryi-2491}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''Stolen Summer''
| {{N/A}}
| Producer
| style=&quot;text-align:center;&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite magazine |last=Travers |first=Peter |date=February 13, 2002 |title=Stolen Summer |magazine=[[Rolling Stone]] |url=https://www.rollingstone.com/movies/reviews/stolen-summer-20020213 |url-status=live |access-date=May 7, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160610201108/http://www.rollingstone.com/movies/reviews/stolen-summer-20020213 |archive-date=June 10, 2016}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''Spirit: Stallion of the Cimarron''
| Spirit 
| Voice role
| style=&quot;text-align:center;&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite web |title=Spirit: Stallion of the Cimarron (2002) |url=https://www.rottentomatoes.com/m/spirit_stallion_of_the_cimarron/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160505032737/http://www.rottentomatoes.com/m/spirit_stallion_of_the_cimarron |archive-date=May 5, 2016 |access-date=May 6, 2016 |website=Rotten Tomatoes}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''The Third Wheel''
| Kevin
| Cameo; also executive producer
| style=&quot;text-align:center;&quot; | &lt;ref name=&quot;SpeedCameron-Wilson2005&quot;&gt;{{Cite book |last1=Speed |first1=F. Maurice |url=https://books.google.com/books?id=3BAIAQAAMAAJ |title=Film review |last2=Cameron-Wilson |first2=James |publisher=[[W. H. Allen &amp; Co.]] |year=2005 |isbn=978-1-905287-01-7 |access-date=2016-10-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171107090132/https://books.google.com/books?id=3BAIAQAAMAAJ |archive-date=2017-11-07 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''The Bourne Identity''
| Jason Bourne
|
| style=&quot;text-align:center;&quot; | &lt;ref name=&quot;bourne1&quot;&gt;{{Cite web |date=June 14, 2012 |title=10th Anniversary: 5 Things You Might Not Know About 'The Bourne Identity' |url=http://blogs.indiewire.com/theplaylist/5-things-you-might-not-know-about-the-bourne-identity-released-10-years-ago-today-20120614 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160420091104/http://blogs.indiewire.com/theplaylist/5-things-you-might-not-know-about-the-bourne-identity-released-10-years-ago-today-20120614 |archive-date=2016-04-20 |access-date=May 7, 2016 |website=[[Indiewire]]}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''Confessions of a Dangerous Mind''
| Bachelor Matt
| Cameo
| style=&quot;text-align:center;&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite web |title=Confessions of a Dangerous Mind (2002) |url=https://www.rottentomatoes.com/m/confessions_of_a_dangerous_mind/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160428002211/http://www.rottentomatoes.com/m/confessions_of_a_dangerous_mind/ |archive-date=April 28, 2016 |access-date=May 6, 2016 |website=Rotten Tomatoes}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''Speakeasy''
| {{N/A}}
|Executive producer
| style=&quot;text-align:center;&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite news |last=Fleming |first=Michael |date=August 5, 2002 |title=Planet orbits mouse: Affleck, Damon banner signs plc prod'n deal |work=Variety |url=https://www.highbeam.com/doc/1G1-90511546.html |url-status=dead |url-access=subscription |access-date=May 7, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160911053815/https://www.highbeam.com/doc/1G1-90511546.html |archive-date=September 11, 2016 |via=[[HighBeam Research]] |df=mdy-all |accessdate=25 June 2023 |archivedate=11 September 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160911053815/https://www.highbeam.com/doc/1G1-90511546.html }}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2003
! scope=&quot;row&quot; | ''The Battle of Shaker Heights''
| {{N/A}}
|Executive producer
| style=&quot;text-align:center;&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite news |last=Koehler |first=Robert |date=August 22, 2003 |title=Review: 'The Battle Of Shaker Heights' |work=Variety |url=https://variety.com/2003/film/reviews/the-battle-of-shaker-heights-1200539844/ |url-status=live |access-date=May 7, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160604140242/http://variety.com/2003/film/reviews/the-battle-of-shaker-heights-1200539844/ |archive-date=June 4, 2016}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''Stuck on You''
| {{sort|Tenor|Bob Tenor}}
|
| style=&quot;text-align:center;&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite news |last=French |first=Peter |date=January 4, 2004 |title=Stuck on You |work=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/film/News_Story/Critic_Review/Observer_review/0,4267,1115638,00.html |url-status=live |access-date=May 7, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160812023944/https://www.theguardian.com/film/News_Story/Critic_Review/Observer_review/0,4267,1115638,00.html |archive-date=August 12, 2016}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;5&quot; | 2004
! scope=&quot;row&quot; | ''EuroTrip''
| Donny
| Cameo
| style=&quot;text-align:center;&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite web |title=EuroTrip: Details and Credits |url=https://www.metacritic.com/movie/eurotrip/details |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160814124321/http://www.metacritic.com/movie/eurotrip/details |archive-date=August 14, 2016 |access-date=May 7, 2016 |website=Metacritic}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''Jersey Girl''
| PR Exec #2
| Cameo
| style=&quot;text-align:center;&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite web |title=Jersey Girl (2004) |url=https://www.rottentomatoes.com/m/jersey_girl/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160505015601/http://www.rottentomatoes.com/m/jersey_girl |archive-date=May 5, 2016 |access-date=May 7, 2016 |website=Rotten Tomatoes}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''The Bourne Supremacy''
| {{sort|Bourne|Jason Bourne}}
|
| style=&quot;text-align:center;&quot; | &lt;ref name=&quot;bourne1&quot; /&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''Ocean's Twelve''
| {{sort|Caldwell|Linus Caldwell}}
|
| style=&quot;text-align:center;&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite news |last=Dargis |first=Manohla |date=December 10, 2004 |title=Well, the Gang's All Here, Why Not Another Caper? |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/2004/12/10/movies/well-the-gangs-all-here-why-not-another-caper.html |url-status=live |access-date=May 7, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170805222948/http://www.nytimes.com/2004/12/10/movies/well-the-gangs-all-here-why-not-another-caper.html |archive-date=August 5, 2017}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''Howard Zinn: You Can't Be Neutral on a Moving Train''
| Narrator
| Documentary
| style=&quot;text-align:center;&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite web |last=Murray |first=Noel |date=July 20, 2004 |title=Howard Zinn: You Can't Be Neutral On A Moving Train |url=https://www.avclub.com/review/howard-zinn-you-cant-be-neutral-on-a-moving-train-5005 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160603000027/http://www.avclub.com/review/howard-zinn-you-cant-be-neutral-on-a-moving-train-5005 |archive-date=June 3, 2016 |access-date=May 7, 2016 |website=The A.V. Club}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;4&quot; | 2005
! scope=&quot;row&quot; | ''Magnificent Desolation: Walking on the Moon 3D''
| Alan Shepard
| Documentary
| style=&quot;text-align:center;&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite news |last=Esposito |first=Michael |date=September 23, 2005 |title=IMAX beats NASA back to the moon |work=[[Chicago Tribune]] |url=http://articles.chicagotribune.com/2005-09-23/entertainment/0509230381_1_magnificent-desolation-edgar-mitchell-alan-bean |url-status=live |access-date=May 7, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160604041342/http://articles.chicagotribune.com/2005-09-23/entertainment/0509230381_1_magnificent-desolation-edgar-mitchell-alan-bean |archive-date=June 4, 2016 |accessdate=25 June 2023 |archivedate=4 June 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160604041342/http://articles.chicagotribune.com/2005-09-23/entertainment/0509230381_1_magnificent-desolation-edgar-mitchell-alan-bean }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Gates |first=Anita |date=September 23, 2005 |title=IMAX beats NASA back to the moon |work=The New York Times |url=https://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9C0DE0D61730F930A1575AC0A9639C8B63 |url-status=live |access-date=May 7, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160603143632/http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9C0DE0D61730F930A1575AC0A9639C8B63 |archive-date=June 3, 2016}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''The Brothers Grimm''
| Wilhelm Grimm
|
| style=&quot;text-align:center;&quot; | &lt;ref name=&quot;Crouse2008&quot;&gt;{{Cite book |last=Crouse |first=Richard |url=https://books.google.com/books?id=B5alnowvF3sC&amp;pg=PT68 |title=Son of the 100 Best Movies You've Never Seen |publisher=[[ECW Press]] |year=2008 |isbn=978-1-55490-330-6 |page=68}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''Syriana''
| {{sort|Woodman|Bryan Woodman}}
|
| style=&quot;text-align:center;&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite web |last=Ebert |first=Roger |date=December 8, 2005 |title=Syriana: Movie Review &amp; Film Summary |url=https://www.rogerebert.com/reviews/syriana-2005 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160508041045/http://www.rogerebert.com/reviews/syriana-2005 |archive-date=May 8, 2016 |access-date=May 7, 2016 |website=RogerEbert.com}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''Feast''
| {{N/A}}
| Executive producer
| style=&quot;text-align:center;&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite web |title=Feast |url=https://www.metacritic.com/movie/feast |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160416115514/http://www.metacritic.com/movie/feast |archive-date=April 16, 2016 |access-date=May 7, 2016 |website=Metacritic}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2006
! scope=&quot;row&quot; | ''The Departed''
| {{sort|Sullivan|Sergeant Colin Sullivan}}
|
| style=&quot;text-align:center;&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite magazine |last=Schwarzbaum |first=Lisa |date=October 4, 2006 |title=The Departed |magazine=[[Entertainment Weekly]] |url=https://www.ew.com/article/2006/10/04/departed |url-status=live |access-date=May 7, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151129021349/http://www.ew.com/article/2006/10/04/departed |archive-date=November 29, 2015}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''The Good Shepherd''
| {{sort|Wilson|Edward Wilson}}
|
| style=&quot;text-align:center;&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite news |last=von Tunzelmann |first=Alex |date=April 22, 2010 |title=The Good Shepherd: Angelina Jolie and Matt Damon can't sex this up |work=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/film/2010/apr/22/reel-history-the-good-shepherd |url-status=live |access-date=May 7, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160321135130/http://www.theguardian.com/film/2010/apr/22/reel-history-the-good-shepherd |archive-date=March 21, 2016}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;4&quot; | 2007
! scope=&quot;row&quot; | ''Ocean's Thirteen''
| {{sort|Caldwell|Linus Caldwell}}
|
| style=&quot;text-align:center;&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite news |last=Honeycutt |first=Kirk |date=May 24, 2007 |title=Ocean's Thirteen |work=The Hollywood Reporter |url=https://www.hollywoodreporter.com/review/oceans-thirteen-158917 |url-status=live |access-date=May 7, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160808093948/http://www.hollywoodreporter.com/review/oceans-thirteen-158917 |archive-date=August 8, 2016}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''The Bourne Ultimatum''
| {{sort|Bourne|Jason Bourne}}
|
| style=&quot;text-align:center;&quot; | &lt;ref name=&quot;bourne1&quot; /&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''Youth Without Youth''
| {{sort|Jones|Ted Jones}}
| Uncredited
| style=&quot;text-align:center;&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite news |last=Weissberg |first=Jay |date=October 20, 2007 |title=Review: 'Youth Without Youth' |work=Variety |url=https://variety.com/2007/film/awards/youth-without-youth-2-1200555232/ |url-status=live |access-date=May 7, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160604135957/http://variety.com/2007/film/awards/youth-without-youth-2-1200555232/ |archive-date=June 4, 2016}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''Running the Sahara''
| Narrator
| Documentary; also executive producer
| style=&quot;text-align:center;&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite web |title=Running the Sahara (2009) |url=https://www.rottentomatoes.com/m/running-the-sahara/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160430071335/http://www.rottentomatoes.com/m/running-the-sahara |archive-date=April 30, 2016 |access-date=May 7, 2016 |website=Rotten Tomatoes}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2008
! scope=&quot;row&quot; | ''Che: Part Two''
| Father Schwarz
|
| style=&quot;text-align:center;&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite web |last=Saito |first=Stephen |date=January 8, 2009 |title=The Curious Cameography of Matt Damon |url=http://www.ifc.com/2009/01/the-curious-cameography-of-mat |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160427001257/http://www.ifc.com/2009/01/the-curious-cameography-of-mat |archive-date=April 27, 2016 |access-date=May 7, 2016 |website=[[IFC (U.S. TV network)|IFC]] }}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''Ponyo''
| Kōichi
| Voice role
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2009
! scope=&quot;row&quot; | ''The Informant!''
| Mark Whitacre
|
| style=&quot;text-align:center;&quot; | &lt;ref name=&quot;informant&quot;&gt;{{Cite web |last=Ebert |first=Roger |date=September 16, 2009 |title=The Informant! |url=https://www.rogerebert.com/reviews/the-informant-2009 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160511121426/http://www.rogerebert.com/reviews/the-informant-2009 |archive-date=May 11, 2016 |access-date=May 7, 2016 |website=RogerEbert.com}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''Invictus''
| Francois Pienaar
|
| style=&quot;text-align:center;&quot; | &lt;ref name=&quot;invictus&quot;&gt;{{Cite news |last=von Tunzelmann |first=Alex |date=October 3, 2013 |title=Invictus: better on Nelson Mandela than rugby |work=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/film/filmblog/2013/oct/03/invictus-nelson-mandela-rugby-clint-eastwood-reel-history |url-status=live |access-date=May 7, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160422011146/http://www.theguardian.com/film/filmblog/2013/oct/03/invictus-nelson-mandela-rugby-clint-eastwood-reel-history |archive-date=April 22, 2016}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;4&quot; | 2010
! scope=&quot;row&quot; | ''Green Zone''
| {{sort|Miller|Roy Miller}}
|
| style=&quot;text-align:center;&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite news |date=October 3, 2010 |title=Matt Damon's War Film Green Zone Doesn't Ring True |work=[[Newsweek]] |url=http://www.newsweek.com/matt-damons-war-film-green-zone-doesnt-ring-true-69511 |url-status=live |access-date=May 7, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160508122135/http://www.newsweek.com/matt-damons-war-film-green-zone-doesnt-ring-true-69511 |archive-date=May 8, 2016}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''Hereafter''
| {{sort|Lonegan|George Lonegan}}
|
| style=&quot;text-align:center;&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite news |last=Neumaier |first=Joe |date=October 14, 2010 |title='Hereafter' review: Clint Eastwood miscasts Matt Damon as star of paranormal mumbo-jumbo |work=[[New York Daily News]] |url=http://www.nydailynews.com/entertainment/tv-movies/review-clint-eastwood-miscasts-matt-damon-star-paranormal-mumbo-jumbo-article-1.187161 |url-status=live |access-date=May 7, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160422200808/http://www.nydailynews.com/entertainment/tv-movies/review-clint-eastwood-miscasts-matt-damon-star-paranormal-mumbo-jumbo-article-1.187161 |archive-date=April 22, 2016}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''True Grit''
| LaBoeuf
|
| style=&quot;text-align:center;&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite news |last=Boucher |first=Geoff |date=December 26, 2010 |title=Matt Damon enjoys being 'a true nincompoop' in 'True Grit' |work=Los Angeles Times |url=https://articles.latimes.com/2010/dec/26/entertainment/la-ca-matt-damon-20101226 |url-status=live |access-date=May 7, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160617051655/http://articles.latimes.com/2010/dec/26/entertainment/la-ca-matt-damon-20101226 |archive-date=June 17, 2016}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''Inside Job''
| Narrator
| Documentary
| style=&quot;text-align:center;&quot; | &lt;ref name=&quot;inside job&quot;&gt;{{Cite news |last=Bradshaw |first=Peter |date=February 17, 2011 |title=Inside Job – review |work=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/film/2011/feb/17/inside-job-review |url-status=live |access-date=May 7, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160506063427/http://www.theguardian.com/film/2011/feb/17/inside-job-review |archive-date=May 6, 2016}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;5&quot; | 2011
! scope=&quot;row&quot; | ''The Adjustment Bureau''
| {{sort|Norris|David Norris}}
|
| style=&quot;text-align:center;&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite web |title=The Adjustment Bureau (2011) |url=https://www.rottentomatoes.com/m/adjustment_bureau/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160427204514/http://www.rottentomatoes.com/m/adjustment_bureau |archive-date=April 27, 2016 |access-date=May 7, 2016 |website=Rotten Tomatoes}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''Contagion''
| {{sort|Emhoff|Mitch Emhoff}}
|
| style=&quot;text-align:center;&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite news |last=Debruge |first=Peter |date=September 3, 2011 |title=Review: 'Contagion' |work=Variety |url=https://variety.com/2011/film/reviews/contagion-1117945945/ |url-status=live |access-date=May 7, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160604140240/http://variety.com/2011/film/reviews/contagion-1117945945/ |archive-date=June 4, 2016}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''Margaret''
| Mr. Aaron
|
| style=&quot;text-align:center;&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite web |title=Margaret: Details and Credits |url=https://www.metacritic.com/movie/margaret/details |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170814070750/http://www.metacritic.com/movie/margaret/details |archive-date=August 14, 2017 |access-date=May 7, 2016 |website=Metacritic}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''Happy Feet Two''
| Bill the Krill 
| Voice role
| style=&quot;text-align:center;&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite news |last=Barnard |first=Linda |date=December 26, 2012 |title=Pink the penguin and Brad Pitt's shrill krill |work=[[Toronto Star]] |url=https://www.thestar.com/entertainment/2011/11/15/pink_the_penguin_and_brad_pitts_shrill_krill.html |url-status=live |access-date=May 7, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160423155152/http://www.thestar.com/entertainment/2011/11/15/pink_the_penguin_and_brad_pitts_shrill_krill.html |archive-date=April 23, 2016 |accessdate=25 June 2023 |archivedate=23 April 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160423155152/http://www.thestar.com/entertainment/2011/11/15/pink_the_penguin_and_brad_pitts_shrill_krill.html }}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''We Bought a Zoo''
| {{sort|Mee|Benjamin Mee}}
|
| style=&quot;text-align:center;&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite web |title=We Bought a Zoo (2011) |url=https://www.rottentomatoes.com/m/we_bought_a_zoo/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160505032622/http://www.rottentomatoes.com/m/we_bought_a_zoo |archive-date=May 5, 2016 |access-date=May 7, 2016 |website=Rotten Tomatoes}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2012
! scope=&quot;row&quot; | ''Promised Land''
| {{sort|Butler|Steve Butler}}
| Also screenwriter and producer
| style=&quot;text-align:center;&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite news |last=Baron |first=Zach |date=December 21, 2012 |title=A Star on a Trip Back to His Roots |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2012/12/23/movies/matt-damon-and-john-krasinski-on-promised-land.html |url-status=live |access-date=June 14, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150905185841/http://www.nytimes.com/2012/12/23/movies/matt-damon-and-john-krasinski-on-promised-land.html |archive-date=September 5, 2015}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | 2013
! scope=&quot;row&quot; | ''Behind the Candelabra''{{efn|ဤဇာတ်ကားသည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ရုပ်မြင်သံကြားအတွက်သာ ရည်ရွယ်၍ရိုက်ကူးခဲ့သော်လည်း အခြားနိုင်ငံများတွင်ပါ ရုံတင်ပြသခွင့်ရရှိခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Szalai |first=Georg |date=May 30, 2013 |title=HBO Sells Theatrical Rights to 'Behind the Candelabra' for U.K., Other Countries |work=The Hollywood Reporter |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/hbo-sells-theatrical-rights-behind-560647 |url-status=live |access-date=May 7, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160808094404/http://www.hollywoodreporter.com/news/hbo-sells-theatrical-rights-behind-560647 |archive-date=August 8, 2016}}&lt;/ref&gt;}}
| Scott Thorson
|
| style=&quot;text-align:center;&quot; | &lt;ref name=&quot;candelabra&quot;&gt;{{Cite web |last=Sepinwall |first=Alan |date=May 24, 2013 |title=Review: Michael Douglas and Matt Damon dazzle in HBO's 'Behind the Candelabra' |url=http://www.hitfix.com/whats-alan-watching/review-michael-douglas-and-matt-damon-dazzle-in-hbos-behind-the-candelabra |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160601053817/http://www.hitfix.com/whats-alan-watching/review-michael-douglas-and-matt-damon-dazzle-in-hbos-behind-the-candelabra |archive-date=June 1, 2016 |access-date=May 7, 2016 |website=[[HitFix]]}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''Elysium''
| {{sort|Da Costa|Max Da Costa}}
|
| style=&quot;text-align:center;&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite news |last=Dalton |first=Stephen |date=November 13, 2013 |title=Elysium doesn't quite deliver what it promises |work=[[The National (Abu Dhabi)|The National]] |url=http://www.thenational.ae/arts-culture/film/elysium-doesnt-quite-deliver-what-it-promises |url-status=live |access-date=May 7, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160602073023/http://www.thenational.ae/arts-culture/film/elysium-doesnt-quite-deliver-what-it-promises |archive-date=June 2, 2016}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''The Zero Theorem''
| Management
|
| style=&quot;text-align:center;&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite web |title=The Zero Theorem (2014) |url=https://www.rottentomatoes.com/m/the_zero_theorem/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160504091406/http://www.rottentomatoes.com/m/the_zero_theorem |archive-date=May 4, 2016 |access-date=May 7, 2016 |website=Rotten Tomatoes}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | 2014
! scope=&quot;row&quot; | ''The Monuments Men''
| James Granger
|
| style=&quot;text-align:center;&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite web |title=The Monuments Men: Details and Credits |url=https://www.metacritic.com/movie/the-monuments-men/details |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140315141706/http://www.metacritic.com/movie/the-monuments-men/details |archive-date=March 15, 2014 |access-date=May 7, 2016 |website=Metacritic}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''The Man Who Saved the World''
| Himself
| Documentary
| style=&quot;text-align:center;&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite web |last=Moraski |first=Lauren |date=September 16, 2015 |title=Exclusive clip: Kevin Costner in &quot;The Man Who Saved the World&quot; |url=https://www.cbsnews.com/news/exclusive-clip-kevin-costner-in-the-man-who-saved-the-world/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160603082634/http://www.cbsnews.com/news/exclusive-clip-kevin-costner-in-the-man-who-saved-the-world/ |archive-date=June 3, 2016 |access-date=May 7, 2016 |website=[[CBS]]}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''[[ကြယ်တာရာကြားဝယ် (ရုပ်ရှင်)|ကြယ်တာရာကြားဝယ်]]''
| {{sort|Mann|Dr. Mann}}
|
| style=&quot;text-align:center;&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite news |last=Hawkes |first=Rebecca |date=November 18, 2014 |title=Interstellar Prequel: Christopher Nolan tells Mann's story |work=The Daily Telegraph |url=https://www.telegraph.co.uk/culture/film/film-news/11239396/Interstellar-Prequel-Christopher-Nolan-tells-Manns-story.html |url-status=live |access-date=May 7, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160610061824/http://www.telegraph.co.uk/culture/film/film-news/11239396/Interstellar-Prequel-Christopher-Nolan-tells-Manns-story.html |archive-date=June 10, 2016}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2015
! scope=&quot;row&quot; | ''[[အင်္ဂါဂြိုဟ်သား (ရုပ်ရှင်)|အင်္ဂါဂြိုဟ်သား]]''
| {{sort|Watney|Mark Watney}}
|
| style=&quot;text-align:center;&quot; | &lt;ref name=&quot;martian&quot;&gt;{{Cite news |last=McCarthy |first=Todd |date=September 11, 2015 |title='The Martian': TIFF Review |work=The Hollywood Reporter |url=https://www.hollywoodreporter.com/movie/martian/review/820882 |url-status=live |access-date=September 26, 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150927172008/http://www.hollywoodreporter.com/movie/martian/review/820882 |archive-date=September 27, 2015}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | 2016
! scope=&quot;row&quot; | ''Manchester by the Sea''
| {{N/A}}
| Producer
| style=&quot;text-align:center;&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite news |last=Setoodeh |first=Ramin |date=January 24, 2016 |title=Sundance: Matt Damon on Not Starring in 'Manchester By the Sea' |work=Variety |url=https://variety.com/2016/film/festivals/matt-damon-manchester-by-the-sea-sundance-1201687427/ |url-status=live |access-date=May 7, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160601114802/https://variety.com/2016/film/festivals/matt-damon-manchester-by-the-sea-sundance-1201687427/ |archive-date=June 1, 2016}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''Jason Bourne''
| {{sort|Bourne|Jason Bourne}}
| Also producer
| style=&quot;text-align:center;&quot; | &lt;ref name=&quot;bourne&quot;&gt;{{Cite news |last=Mendelson |first=Scott |date=April 21, 2016 |title='Jason Bourne' Trailer: Matt Damon Returns To Reclaim His Franchise |work=[[Forbes]] |url=https://www.forbes.com/sites/scottmendelson/2016/04/21/jason-bourne-trailer-matt-damon-returns-to-reclaim-his-franchise/#78e59f534a9b |url-status=live |access-date=May 7, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160426052132/http://www.forbes.com/sites/scottmendelson/2016/04/21/jason-bourne-trailer-matt-damon-returns-to-reclaim-his-franchise/#78e59f534a9b |archive-date=April 26, 2016}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''The Great Wall''
| {{sort|Garin|William Garin}}
|
| style=&quot;text-align:center;&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite news |last=McNary |first=Dave |date=February 18, 2016 |title=Matt Damon's 'The Great Wall' Pushed Back to 2017 |work=Variety |url=https://variety.com/2016/film/news/the-great-wall-moved-back-matt-damon-1201709873/ |url-status=live |access-date=May 7, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160504153423/http://variety.com/2016/film/news/the-great-wall-moved-back-matt-damon-1201709873/ |archive-date=May 4, 2016}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;4&quot; | 2017
! scope=&quot;row&quot; | ''Bending the Arc''
| {{N/A}}
| Documentary; executive producer
| style=&quot;text-align:center;&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite news |last=Byrge |first=Duanne |date=January 30, 2017 |title='Bending the Arc': Film Review: Sundance 2017 |work=The Hollywood Reporter |url=https://www.hollywoodreporter.com/review/bending-arc-review-968063 |url-status=live |access-date=February 15, 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170215212242/http://www.hollywoodreporter.com/review/bending-arc-review-968063 |archive-date=February 15, 2017}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''Downsizing'' 
| {{sort|Safranek|Paul Safranek}}
|
| style=&quot;text-align:center;&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite news |last=Mendoza |first=Leia |date=April 14, 2016 |title=During 'Downsizing' filming, La Casa customers, employees get a front-row seat for the action |work=[[Omaha World-Herald]] |url=http://www.omaha.com/go/movies/during-downsizing-filming-la-casa-customers-employees-get-a-front/article_567085b4-01bb-11e6-8b92-9f2718b405d1.html |url-status=live |access-date=May 7, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170510133631/http://www.omaha.com/go/movies/during-downsizing-filming-la-casa-customers-employees-get-a-front/article_567085b4-01bb-11e6-8b92-9f2718b405d1.html |archive-date=May 10, 2017}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''Suburbicon''
| {{sort|Lodge|Gardner Lodge}}
|
| style=&quot;text-align:center;&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite news |last=Jagernauth |first=Kevin |date=December 8, 2015 |title=Matt Damon, Julianne Moore And Josh Brolin To Star In George Clooney's Coens-Penned 'Suburbicon' |work=Indiewire |url=https://www.indiewire.com/2015/12/matt-damon-julianne-moore-and-josh-brolin-to-star-in-george-clooneys-coens-penned-suburbicon-99993/ |url-status=live |access-date=October 12, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161013220452/http://www.indiewire.com/2015/12/matt-damon-julianne-moore-and-josh-brolin-to-star-in-george-clooneys-coens-penned-suburbicon-99993/ |archive-date=October 13, 2016 |accessdate=25 June 2023 |archivedate=13 October 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20161013220452/http://www.indiewire.com/2015/12/matt-damon-julianne-moore-and-josh-brolin-to-star-in-george-clooneys-coens-penned-suburbicon-99993/ }}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''Thor: Ragnarok''
| Loki Actor
| Uncredited cameo
| style=&quot;text-align:center;&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite news |last=Fullerton |first=Huw |date=October 24, 2017 |title=Thor: Ragnarok has some incredible unexpected cameos |work=Radio Times |url=https://www.radiotimes.com/news/film/2018-09-05/thor-ragnarok-has-some-incredible-unexpected-cameos/ |url-status=live |access-date=October 24, 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171024235628/http://www.radiotimes.com/news/2017-10-24/thor-ragnarok-has-some-incredible-unexpected-cameos/ |archive-date=October 24, 2017}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | 2018
! scope=&quot;row&quot; | ''Unsane''
| {{sort|Ferguson|Detective Ferguson}}
| Cameo
| style=&quot;text-align:center;&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite news |last=Bradshaw |first=Peter |date=February 21, 2018 |title=Unsane review – Steven Soderbergh's brash mental-health thriller slides into silliness |work=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/film/2018/feb/21/unsane-review-steven-soderbergh-claire-foy-mental-health-thriller-slides-into-silliness/ |url-status=live |access-date=March 21, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180321014523/https://www.theguardian.com/film/2018/feb/21/unsane-review-steven-soderbergh-claire-foy-mental-health-thriller-slides-into-silliness |archive-date=March 21, 2018}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''Deadpool 2''
| Redneck #1
| Cameo
| style=&quot;text-align:center;&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite web |last=Gilyadov |first=Alex |date=May 22, 2018 |title=Deadpool 2 includes two games you may have missed |url=https://www.ign.com/articles/2018/05/21/deadpool-2-matt-damon-and-alan-tudyk-made-cameos |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180522070113/http://www.ign.com/articles/2018/05/21/deadpool-2-matt-damon-and-alan-tudyk-made-cameos |archive-date=May 22, 2018 |access-date=June 4, 2018 |website=IGN}}&lt;/ref&gt; 
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''Ocean's 8''
| {{sort|Caldwell|Linus Caldwell}}
| Cameo in deleted scene
| style=&quot;text-align:center;&quot; | &lt;ref&gt;{{cite magazine|last=Bradley|first=Laura|title=Ocean's 8 Director Explains Why He Cut Matt Damon, Carl Reiner Cameos|url=https://www.vanityfair.com/hollywood/2018/06/oceans-8-matt-damon-carl-reiner-cameos-gary-ross|access-date=June 30, 2020|magazine=Vanity Fair|date=June 11, 2018 |language=en-us}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2019
! scope=&quot;row&quot; | ''Ford v Ferrari'' 
| Carroll Shelby
|
| style=&quot;text-align:center;&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite news |last=McNary |first=Dave |date=2018-06-23 |title=Matt Damon-Christian Bale's Ford vs. Ferrari Movie Set for Summer 2019 |language=en-US |work=Variety |url=https://variety.com/2018/film/news/matt-damon-christian-bale-ford-vs-ferrari-movie-2019-1202855294/ |url-status=live |access-date=2018-08-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180807231803/https://variety.com/2018/film/news/matt-damon-christian-bale-ford-vs-ferrari-movie-2019-1202855294/ |archive-date=2018-08-07}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''Jay and Silent Bob Reboot''
| Loki
| Cameo
|
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | 2021
! scope=&quot;row&quot; | ''No Sudden Move''
| {{sort|Lowen|Mike Lowen/Mr. Big}}
| Uncredited cameo
| style=&quot;text-align:center;&quot; | &lt;ref&gt;[https://deadline.com/2020/10/matt-damon-joins-steven-soderbergh-no-sudden-move-hbo-max-movie-1234604185/ Matt Damon Reteams With Steven Soderbergh For ‘No Sudden Move’ At HBO Max]&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''Stillwater'' 
| {{sort|Baker|Bill Baker}}
|
| style=&quot;text-align:center;&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite web |title=Tom McCarthy's Untitled Thriller Starring Matt Damon Sets Fall 2020 Release |website=[[The Hollywood Reporter]] |date=September 5, 2019 |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/tom-mccarthys-untitled-thriller-sets-fall-2020-release-1237044 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190905191306/https://www.hollywoodreporter.com/news/tom-mccarthys-untitled-thriller-sets-fall-2020-release-1237044 |archive-date=2019-09-05 |access-date=2019-09-05}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''The Last Duel''
| Jean de Carrouges
| Also screenwriter and producer
| style=&quot;text-align:center;&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite web |last=Kroll |first=Justin |date=July 22, 2019 |title=Ridley Scott, Matt Damon, Ben Affleck and Nicole Holofcener Team on 'The Last Duel' |url=https://variety.com/2019/film/news/ridley-scott-matt-damon-ben-affleck-last-duel-1203275674/ |access-date=July 22, 2019 |website=[[Variety (magazine)|Variety]]}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2022
! scope=&quot;row&quot; | ''Thor: Love and Thunder'' 
| Loki actor
| Cameo
| style=&quot;text-align:center;&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite web |last=Wenlei |first=Ma |date=January 18, 2021 |title=Matt Damon lands in Sydney for Thor: Love and Thunder role |url=https://www.news.com.au/entertainment/movies/upcoming-movies/matt-damon-lands-in-sydney-for-thor-love-and-thunder-role/news-story/52be80a814f520dc8145edc0fa332dc7 |access-date=January 18, 2021 |website=news.com.au}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |2023
! scope=&quot;row&quot; | ''Air'' 
| Sonny Vaccaro
| Also producer
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;[https://deadline.com/2022/04/ben-affleck-matt-damon-to-star-in-nike-drama-for-amazon-affleck-directing-1235006179/ Ben Affleck To Direct Nike Drama For Amazon, Skydance Sports; Will Star Alongside Matt Damon]&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;background:#ffc;&quot; | ''Oppenheimer'' {{dagger|alt=Films that have not yet been released}}
| Leslie Groves
| Post-production
| style=&quot;text-align:center;&quot; | &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://deadline.com/2021/11/robert-downey-jr-matt-damon-christopher-nolan-oppenheimer-1234859892/|title=Robert Downey Jr. And Matt Damon Latest Stars To Join Christopher Nolan's ''Oppenheimer''|date=November 2, 2021|first=Justin|last=Kroll|website=[[Deadline Hollywood]]|access-date=November 2, 2021|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211102154342/https://deadline.com/2021/11/robert-downey-jr-matt-damon-christopher-nolan-oppenheimer-1234859892/|archive-date=November 2, 2021}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;background:#ffc;&quot; | ''Drive-Away Dolls'' {{dagger|alt=Films that have not yet been released}}
| TBA
| Post-production
| style=&quot;text-align:center;&quot; | &lt;ref&gt;{{cite web |last1=D'Alessandro |first1=Anthony |title=Ethan Coen's Margaret Qualley &amp; Geraldine Viswanathan ''Drive-Away Dolls'' To Park At Cinemas This Fall |url=https://deadline.com/2023/04/margaret-qualley-ethan-coen-drive-away-dolls-theatrical-release-date-1235328531/ |website=[[Deadline Hollywood]] |access-date=17 April 2023 |date=April 17, 2023}}&lt;/ref&gt;
|- 
| rowspan=&quot;2&quot; |2024
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;background:#ffc;&quot; | ''IF'' {{dagger|alt=Films that have not yet been released}} 
| TBA
| Voice role; post-production
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Gardner |first=Chris |date=27 April 2023 |title=John Krasinski Casts Emily Blunt, Matt Damon, Jon Stewart, Maya Rudolph and Sam Rockwell in 'If'|url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/john-krasinski-film-if-cast-emily-blunt-matt-damon-release-date-1235403642/ |access-date=28 April 2023 |website=The Hollywood Reporter }}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;background:#ffc;&quot; | ''The Instigators'' {{dagger|alt=Films that have not yet been released}}
| TBA
| Filming; also producer
| style=&quot;text-align:center;&quot; | &lt;ref&gt;{{cite web |last1=Kroll |first1=Justin |title=Matt Damon And Casey Affleck Set To Star In Apple Original Films' ''The Instigators'' With Doug Liman Directing |url=https://deadline.com/2022/12/matt-damon-casey-affleck-apple-original-films-the-instigators-doug-liman-1235193043/ |website=[[Deadline Hollywood]] |access-date=8 December 2022 |date=December 8, 2022}}&lt;/ref&gt;
|-
| TBA
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;background:#ffc;&quot; | ''Unstoppable'' {{dagger|alt=Films that have not yet been released}}
| {{N/A}}
| Filming; producer
| style=&quot;text-align:center;&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite web |last=D'Alessandro |first=Anthony |date=16 March 2023 |title=Artists Equity Is 'Unstoppable' With Jennifer Lopez; Company In Final Talks With Amazon Studios For Second Team-Up Before 'Air' Opens – The Dish |url=https://deadline.com/2023/03/jennifer-lopez-unstoppable-ben-affleck-matt-damon-amazon-studios-artists-equity-1235301619/}}&lt;/ref&gt;
|}

=== ရုပ်မြင်သံကြား ===
{| class=&quot;wikitable sortable plainrowheaders unsortable&quot;
|-
! scope=&quot;col&quot; |ခုနှစ်
! scope=&quot;col&quot; |ဇာတ်လမ်းအမည်
! scope=&quot;col&quot; |ဇာတ်ကောင်အမည်
! scope=&quot;col&quot; class=&quot;unsortable&quot; |မှတ်ချက်
! scope=&quot;col&quot; class=&quot;unsortable&quot; |ကိုးကား
|-
| 1990
! scope=&quot;row&quot; | ''Rising Son''
| {{sort|Robinson|Charlie Robinson}}
| Television film
| style=&quot;text-align:center;&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite news |last=Joy |first=Diane |date=June 23, 1990 |title=Matt Damon Acts His Age In 'Rising Son' |work=[[Orlando Sentinel]] |url=http://articles.orlandosentinel.com/1990-07-23/lifestyle/9007220060_1_matt-damon-rising-son-gus-robinson |url-status=live |access-date=May 7, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160602234520/http://articles.orlandosentinel.com/1990-07-23/lifestyle/9007220060_1_matt-damon-rising-son-gus-robinson |archive-date=June 2, 2016 |accessdate=25 June 2023 |archivedate=2 June 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160602234520/http://articles.orlandosentinel.com/1990-07-23/lifestyle/9007220060_1_matt-damon-rising-son-gus-robinson }}&lt;/ref&gt;
|-
| 1995
! scope=&quot;row&quot; | ''The Good Old Boys''
| {{sort|Calloway|Cotton Calloway}}
| Television film
| style=&quot;text-align:center;&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite news |last=O'Connor |first=John J. |date=March 9, 1995 |title=Now a Cowboy, Writer and Director |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/1995/03/03/arts/tv-weekend-now-a-cowboy-writer-and-director.html |url-status=live |access-date=May 6, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160603094233/http://www.nytimes.com/1995/03/03/arts/tv-weekend-now-a-cowboy-writer-and-director.html |archive-date=June 3, 2016}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2001–2005,&lt;br /&gt; 2015
! scope=&quot;row&quot; | ''Project Greenlight''
| Himself
| Executive producer
| style=&quot;text-align:center;&quot; | &lt;ref name=&quot;greenlight&quot;&gt;{{Cite news |last=Ng |first=Philiana |date=April 30, 2014 |title=HBO Reviving 'Project Greenlight' With Ben Affleck, Matt Damon |work=The Hollywood Reporter |url=https://www.hollywoodreporter.com/live-feed/hbo-reviving-project-greenlight-ben-700165 |url-status=live |access-date=May 7, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161012072006/http://www.hollywoodreporter.com/live-feed/hbo-reviving-project-greenlight-ben-700165 |archive-date=October 12, 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Lowry |first=Brian |date=September 10, 2015 |title=TV Review: 'Project Greenlight,' Season 4 |work=Variety |url=https://variety.com/2015/tv/reviews/project-greenlight-season-4-review-ben-affleck-matt-damon-series-1201582460/ |url-status=live |access-date=May 7, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160507014730/http://variety.com/2015/tv/reviews/project-greenlight-season-4-review-ben-affleck-matt-damon-series-1201582460/ |archive-date=May 7, 2016}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2002
! scope=&quot;row&quot; | ''Push, Nevada''
| {{N/A}}
| Executive producer
| style=&quot;text-align:center;&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite news |last=Gallo |first=Phil |date=September 11, 2002 |title=Review: 'Push, Nevada' |work=Variety |url=https://variety.com/2002/tv/features/push-nevada-1200546284/ |url-status=live |access-date=May 7, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161022223621/http://variety.com/2002/tv/features/push-nevada-1200546284/ |archive-date=October 22, 2016}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2002
! scope=&quot;row&quot; | ''The Bernie Mac Show''
| Himself
| Episode: &quot;Keep It on the Short Grass&quot;
| style=&quot;text-align:center;&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite news |title=The Bernie Mac Show {{ndash}} Season 2, Episode 1: Keep It on the Short Grass |work=TV Guide |url=https://www.tvguide.com/tvshows/the-bernie-mac-show/episode-1-season-2/keep-it-on-the-short-grass/100449/ |url-status=live |access-date=June 14, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160822204708/http://www.tvguide.com/tvshows/the-bernie-mac-show/episode-1-season-2/keep-it-on-the-short-grass/100449/ |archive-date=August 22, 2016}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2002
! scope=&quot;row&quot; | ''Will &amp; Grace''
| Owen
| Episode: &quot;A Chorus Lie&quot;
| style=&quot;text-align:center;&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite news |title=Will &amp; Grace {{ndash}} Season 4, Episode 16: A Chorus Lie |work=TV Guide |url=https://www.tvguide.com/tvshows/will-grace/episode-16-season-4/a-chorus-lie/100581/ |url-status=live |access-date=June 14, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160822181734/http://www.tvguide.com/tvshows/will-grace/episode-16-season-4/a-chorus-lie/100581/ |archive-date=August 22, 2016}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2002, 2018
! scope=&quot;row&quot; | ''Saturday Night Live''
| Himself / host,&lt;br /&gt;Brett Kavanaugh
| 3 episodes 
| style=&quot;text-align:center;&quot; | &lt;ref name=&quot;tv credits&quot;&gt;{{Cite news |title=Matt Damon: List of Movies and TV Shows |work=[[TV Guide]] |url=https://www.tvguide.com/celebrities/matt-damon/credits/165276/ |url-status=live |access-date=June 14, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160807192132/http://www.tvguide.com/celebrities/matt-damon/credits/165276/ |archive-date=August 7, 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Deerwester |first=Jayme |date=30 September 2018 |title='Saturday Night Live' taps Matt Damon to play an angry Brett Kavanaugh |work=USA Today |url=https://www.usatoday.com/story/life/entertainthis/2018/09/30/saturday-night-live-cold-open-matt-damon-brett-kavanaugh/1477589002/ |url-status=live |access-date=30 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180930080434/https://www.usatoday.com/story/life/entertainthis/2018/09/30/saturday-night-live-cold-open-matt-damon-brett-kavanaugh/1477589002/ |archive-date=30 September 2018}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2003–2014
! scope=&quot;row&quot; | ''Journey to Planet Earth''
| Narrator
| Documentary; 9 episodes
| style=&quot;text-align:center;&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite news |title=Journey to Planet Earth |work=TV Guide |url=https://www.tvguide.com/tvshows/journey-to-planet-earth/cast/279423/ |url-status=live |access-date=May 7, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160605032337/http://www.tvguide.com/tvshows/journey-to-planet-earth/cast/279423/ |archive-date=June 5, 2016}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2006–present
! scope=&quot;row&quot; | ''Jimmy Kimmel Live! ''
| Himself
| Talk show; 26 episodes
| style=&quot;text-align:center;&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite magazine |last=McClusky |first=Megan |title=Everything You Need to Know About the Jimmy Kimmel-Matt Damon Feud |url=https://time.com/4473441/jimmy-kimmel-matt-damon-feud-history-timeline/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190529135637/http://time.com/4473441/jimmy-kimmel-matt-damon-feud-history-timeline/ |archive-date=29 May 2019 |access-date=23 July 2019 |magazine=Time}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2007
! scope=&quot;row&quot; | ''Arthur''
| Himself (voice)
| Episode: &quot;The Making of Arthur/Dancing Fools&quot;
| style=&quot;text-align:center;&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite news |title=Arthur {{ndash}} Season 11, Episode 6: The Making of Arthur/Dancing Fools |work=TV Guide |url=https://www.tvguide.com/tvshows/arthur/episode-6940456/194495/ |url-status=live |access-date=June 14, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160822185953/http://www.tvguide.com/tvshows/arthur/episode-6940456/194495/ |archive-date=August 22, 2016}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2009
! scope=&quot;row&quot; | ''Entourage''
| Himself
| Episode: &quot;Give a Little Bit&quot;
| style=&quot;text-align:center;&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite news |title=Entourage {{ndash}} Season 6, Episode 12: Give a Little Bit |work=TV Guide |url=https://www.tvguide.com/tvshows/entourage/episode-12367103/191498/ |url-status=live |access-date=June 14, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160822211121/http://www.tvguide.com/tvshows/entourage/episode-12367103/191498/ |archive-date=August 22, 2016}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2009
! scope=&quot;row&quot; | ''The People Speak''
| Narrator
| Documentary; executive producer
| style=&quot;text-align:center;&quot; | &lt;ref name=&quot;people&quot;&gt;{{Cite news |last=McNamara |first=Mary |date=December 12, 2009 |title='The People Speak' |work=Los Angeles Times |url=https://articles.latimes.com/2009/dec/12/entertainment/la-et-people-speak12-2009dec12 |url-status=live |access-date=May 7, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160603173119/http://articles.latimes.com/2009/dec/12/entertainment/la-et-people-speak12-2009dec12 |archive-date=June 3, 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Shales |first=Tom |date=December 12, 2009 |title=Preview of Matt Damon's 'The People Speak' on History Channel |newspaper=The Washington Post |url=https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2009/12/11/AR2009121103855.html |url-status=live |access-date=May 7, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160407160243/http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2009/12/11/AR2009121103855.html |archive-date=April 7, 2016}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2010
! scope=&quot;row&quot; | ''Cubed''
| Himself
| Episode: &quot;Welcome Matt Damon&quot;
| style=&quot;text-align:center;&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite news |title=Cubed: Welcome Matt Damon |work=TV Guide |url=https://www.tvguide.com/tvshows/cubed/episode-18498098/393556/ |url-status=live |access-date=June 14, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160605033012/http://www.tvguide.com/tvshows/cubed/episode-18498098/393556/ |archive-date=June 5, 2016}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2010–2011
! scope=&quot;row&quot; | ''30 Rock''
| Carol Burnett
| 4 episodes 
| style=&quot;text-align:center;&quot; | &lt;ref name=&quot;tv credits&quot; /&gt;
|-
| 2013
! scope=&quot;row&quot; | ''House of Lies''
| Himself
| Episode: &quot;Damonschildren.org&quot;
| style=&quot;text-align:center;&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite news |title=Entourage {{ndash}} Season 2, Episode 4: Damonschildren.org |work=TV Guide |url=https://www.tvguide.com/tvshows/house-of-lies/episode-4-season-2/damonschildren-org/324960/ |url-status=live |access-date=June 14, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160822200117/http://www.tvguide.com/tvshows/house-of-lies/episode-4-season-2/damonschildren-org/324960/ |archive-date=August 22, 2016}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2014
! scope=&quot;row&quot; | ''Years of Living Dangerously''
| Himself
| Documentary; episode: &quot;A Dangerous Future&quot;
| style=&quot;text-align:center;&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite news |last=Abraham |first=John |date=September 10, 2014 |title=In the Years of Living Dangerously, Part 3 |work=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/environment/climate-consensus-97-per-cent/2014/sep/10/in-the-years-of-living-dangerously-part-3 |url-status=live |access-date=May 7, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160604054743/http://www.theguardian.com/environment/climate-consensus-97-per-cent/2014/sep/10/in-the-years-of-living-dangerously-part-3 |archive-date=June 4, 2016}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2015
! scope=&quot;row&quot; | ''The Leisure Class''
| {{N/A}}
| Television movie; executive producer
| style=&quot;text-align:center;&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite news |last=Lowry |first=Brian |date=October 29, 2015 |title=TV Review: 'The Leisure Class' (Project Greenlight) |work=Variety |url=https://variety.com/2015/tv/reviews/the-leisure-class-project-greenlight-movie-review-hbo-jason-mann-1201624083/ |url-status=live |access-date=May 7, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160502210021/http://variety.com/2015/tv/reviews/the-leisure-class-project-greenlight-movie-review-hbo-jason-mann-1201624083/ |archive-date=May 2, 2016}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2016
! scope=&quot;row&quot; | ''The Runner''
| {{N/A}}
| Executive producer
| style=&quot;text-align:center;&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite magazine |last=Bradley |first=Laura |date=May 9, 2016 |title=Ben Affleck and Matt Damon Present the Perfect Summer Reality-TV Show |magazine=Vanity Fair |url=https://www.vanityfair.com/hollywood/2016/05/ben-affleck-and-matt-damon-present-the-perfect-summer-reality-tv-show |url-status=live |access-date=May 15, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160512145440/http://www.vanityfair.com/hollywood/2016/05/ben-affleck-and-matt-damon-present-the-perfect-summer-reality-tv-show |archive-date=May 12, 2016}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2016
! scope=&quot;row&quot; | ''Incorporated''
| {{N/A}}
| Executive producer
| style=&quot;text-align:center;&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite news |last=Wagmeister |first=Elizabeth |date=February 3, 2016 |title=Syfy Greenlights Matt Damon &amp; Ben Affleck's Futuristic Series 'Incorporated' |work=Variety |url=https://variety.com/2016/tv/news/incorporated-syfy-series-matt-damon-ben-affleck-1201696096/ |url-status=live |access-date=May 15, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160514150016/http://variety.com/2016/tv/news/incorporated-syfy-series-matt-damon-ben-affleck-1201696096/ |archive-date=May 14, 2016}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2019
! scope=&quot;row&quot; | ''City on a Hill'' 
| {{N/A}}
| Executive producer
| style=&quot;text-align:center;&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite web |last1=Petski |first1=Denise |last2=Andreeva |first2=Nellie |date=17 May 2018 |title='City On A Hill': Showtime Picks Up Drama From Ben Affleck &amp; Matt Damon To Series |url=https://deadline.com/2018/05/city-on-a-hill-drama-ben-affleck-matt-damon-showtime-series-order-1202393309/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180609161233/https://deadline.com/2018/05/city-on-a-hill-drama-ben-affleck-matt-damon-showtime-series-order-1202393309/ |archive-date=9 June 2018 |access-date=4 June 2018 |website=Deadline.com}}&lt;/ref&gt;
|-
| TBA
| style=&quot;background:#FFFFCC;&quot; | ''The Green Beret's Guide to Surviving the Apocalypse'' {{dagger|alt=Shows that have not yet been aired}}
| {{N/A}}
| Executive producer
| style=&quot;text-align:center;&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite web |last=Andreeva |first=Nellie |date=September 8, 2017 |title=Survival Guide Comedy Series From Military Vet Duo Ordered By Netflix With Matt Damon &amp; Peter Berg Producing |url=https://deadline.com/2017/09/the-green-berets-guide-to-surviving-the-apocalypse-netflix-comedy-series-matt-damon-peter-berg-producing-shawn-vance-daril-fanin-1202164832/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170909030634/http://deadline.com/2017/09/the-green-berets-guide-to-surviving-the-apocalypse-netflix-comedy-series-matt-damon-peter-berg-producing-shawn-vance-daril-fanin-1202164832/ |archive-date=September 9, 2017 |access-date=September 9, 2017 |website=Deadline}}&lt;/ref&gt;
|}

== မှတ်စုများ ==
{{notelist}}

== ကိုးကား ==
{{Reflist}}

== အခြားဝဘ်ဆိုဒ်များ ==
{{Commons category|Matt Damon}}
{{wikiquote|Matt Damon}}
* {{IMDb name|nm0000354}}
* {{Rotten Tomatoes|celebrity/matt_damon}}

{{Authority control}}

[[ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:၁၉၇၀ မွေးဖွားသူများ]]
[[ကဏ္ဍ:အမေရိကန် အမျိုးသား ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ]]</text>
      <sha1>li37mkk7o1nvgzpsqzye573qru3xe76</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကိန်းစစ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>247905</id>
    <revision>
      <id>1046943</id>
      <parentid>836358</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T11:11:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dr Lotus Black</username>
        <id>31011</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* အကိုးအကား */</comment>
      <origin>1046943</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9227" sha1="1tf20fw7a2vqaihlfzbrad1f0gnvw16" xml:space="preserve">[[File:Latex real numbers square.svg|right|thumb|120px|ကိန်းစစ်ကို ကိုယ်စားပြုရိုးရှိသော သင်္ကေတ]]

[[သင်္ချာ]]သဘောတရား အရ၊ '''ကိန်းစစ်''' ({{lang-en|'''real number'''}}) ဟူသည်မှာ - [[အလျား|အကွာအဝေး အလျား]]၊ [[အချိန်|အချိန်ကုန်ဆုံးမှု]]၊ [[အပူချိန်]] စသည်တို့ ကဲ့သို့သော [[တိုင်းကြောင်း]]၁-ခုတည်းအားဖြင့် (1-dimensionally) ''ပမာဏဖြစ်နိုင်မှု တဆက်တည်းသဘော ရှိသည့် (continuous)'' [[တိုင်းဖွယ်|တိုင်းဖွယ် အခြင်းအရာ (quantity)]] တို့၏ ပမာဏကို ကိုယ်စားပြု ဖော်ပြနိုင်သော [[ကိန်း]]တလုံးချင်းတို့ ဖြစ်၏။ ဤတွင် ''&quot;(ပမာဏဖြစ်နိုင်မှု) တဆက်တည်းသဘော&quot;'' ဆိုသည်မှာ - မည်သည့်ကျပန်း ပမာဏတန်ဖိုးတခုခုအဖို့ မဆို၊ ၎င်းမှ [[တမွတ်စိတ်အပိုင်း|(သင်္ချာတွက်မှုအတိ၌ သုညပင် ဖြစ်သွားအောင်) သဘောအားဖြင့် သေးငယ်လွန်းလှသော ပမာဏကလေး]] အတိုးအလျော့ ဖြစ်ပေါ်တည်ရှိနိုင်ခြင်းကို ညွှန်းဆို၏။{{efn|This is not sufficient for distinguishing the real numbers from the [[rational number]]s; a property of [[completeness of the real numbers|completeness]] is also required.}} ဒသမနေရာများ လိုသလောက် ဖော်ပြကြေးဖြင့်လျှင်၊ ရှိသမျှ '''ကိန်းစစ် (real number)''' တို့၏ ကိုယ်စီတန်ဖိုးပမာဏများသည် (အခြား ဒသမကိန်းတခုနှင့်မျှ [[ဂဏန်း]]တိုင်း ထပ်တူ မကျသော) ဒသမကိန်းများ ကိုယ်စီ ဖြစ်ရှိနေမည်။{{efn|The terminating rational numbers may have two decimal expansions (see [[0.999...]]); the other real numbers have exactly one decimal expansion.}}&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Real number |url=https://www.oxfordreference.com/view/10.1093/oi/authority.20110803100406944 |website=Oxford Reference |date=2011-08-03}}&lt;/ref&gt;&lt;br&gt;

[[File:Real number line.svg|upright=1.6|left|frameless|Real numbers can be thought of as all points on a number line]]
[[ကိန်းမျဉ်း]]ဖြင့် '''ကိန်းစစ်'''တို့ကို ကိုယ်စားပြုလျှင်၊ ၎င်းပေါ်ရှိ [[အမှတ်]]တိုင်းကို ကိန်းစစ် တစ်လုံးစီ ဖြစ်နေအံ့။ (မည်မျှ သေးငယ်သော ကိန်းကိုမဆိုလည်း ကိန်းစစ်ဖြင့် ဖော်ပြနိုင်၏။)&lt;br&gt;
ထို့နောက် ကိန်းမျဉ်းတစ်ခုပေါ်ရှိ ကိန်းပြည့်များနှင့် အပိုင်းကိန်းများ အားလုံး၊ ''ရာရှင်နယ်ကိန်း'' ခေါ် ''[[အတိပြကိန်း]]'' (rational number)များနှင့် ''အီရာရှင်နယ်ကိန်း'' (ခေါ်) ''အတိမပြကိန်း''များ အားလုံးမှာလည်း ဤ'''ကိန်းစစ်'''များထဲ [[အစုပိုင်း|တစိတ်တပိုင်း]] အကျုံးဝင်သည်။&lt;br&gt;
မည်သည့် ကိန်းစစ်အသီးသီးကိုမဆို အဆုံးမဲ့ဒသမကိန်းတို့ဖြင့် ဖော်ပြနိုင်သည်။{{efn|The terminating rational numbers may have two decimal expansions (see [[0.999...]]); the other real numbers have exactly one decimal expansion.}}&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Real number |url=https://www.oxfordreference.com/view/10.1093/oi/authority.20110803100406944 |website=Oxford Reference |date=2011-08-03}}&lt;/ref&gt;

== ကိန်းစစ် အမျိုးကွဲများ ==
[[File:Number-systems.svg|thumb|&lt;math&gt;\mathbb{R}&lt;/math&gt; က '''ကိန်းစစ်များ[[အစု]]'''။ ၎င်းထဲတွင် '''[[အတိပြကိန်း|ရာရှင်နယ်ကိန်းများ (အတိပြကိန်းများ)]] အစု''' &lt;math&gt;\mathbb{Q}&lt;/math&gt; က [[အစုပိုင်း|တပိုင်းဖြစ် အစုပိုင်း (proper subset)]]အဖြစ် ပါဝင်။ ၎င်း &lt;math&gt;\mathbb{Q}&lt;/math&gt; ထဲတွင် '''[[ကိန်းပြည့်|ကိန်းပြည့်များ]]အစု''' &lt;math&gt;\mathbb{Z}&lt;/math&gt; က ပါဝင်နေ။ ၎င်း &lt;math&gt;\mathbb{Z}&lt;/math&gt; ထဲတွင် '''[[သဘာဝကိန်း|သဘာဝကိန်းများ]]အစု''' &lt;math&gt;\mathbb{N}&lt;/math&gt; က ပါဝင်နေ။]]

== ဂဏန်းသင်္ချာ ==

=== အခြေခံ သင်္ချာလုပ်ဆောင်ချက်များ ===
ဤ'''ကိန်းစစ်'''များကို [[သင်္ချာဇာတ်ကောင်]]အဖြစ် ကိုင်တွယ်နိုင်သော '''အခြေခံ လုပ်ဆောင်ချက်''' များမှာ ဤသည်တို့ ဖြစ်သည်။
* အပေါင်း (ပေါင်းခြင်း)
* အနုတ် (နုတ်ခြင်း)
* အမြှောက် (မြှောက်ခြင်း)
* အစား (စားခြင်း)
သို့သော် ၄မျိုးဟု အစဉ်ရေတွက်ရန်မူ မလိုချေ။ အချို့ [[သင်္ချာသန့်သန့်]] သဘောရှုထောင့်များတွင် [[ပေါင်းခြင်း]] နှင့် [[မြှောက်ခြင်း]] သည်ကသာ အရင်းခံ ရှိနေပြီး၊ နုတ်ခြင်းနှင့် စားခြင်းတို့က ၎င်းပထမ၂မျိုး၏ အသွင်ကွဲများသာ ဖြစ်ကာ၊ သဘောခံအရင်းခံအားဖြင့်
# ပေါင်းခြင်း
# မြှောက်ခြင်း
ဤ၂မျိုးသာ ကျန်တတ်၏။

==== နုတ်ခြင်း ====
{{Main|နုတ်ခြင်း}}
&quot;ကိန်းစစ် &lt;math&gt;a&lt;/math&gt; မှ ကိန်းစစ် &lt;math&gt;b&lt;/math&gt; ကို နုတ်ခြင်း&quot; ဟူသည်မှာ [[အစု|သင်္ချာအစု]] သဘောအားဖြင့် &quot;သည်အတိုင်း ([[အပေါင်းကိန်း]]) &lt;math&gt;a&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;b&lt;/math&gt; ၏ [[အနုတ်ကိန်း|အပေါင်းပြောင်းပြန်ကိန်း (အနုတ်ကိန်း)]] &lt;math&gt;-b&lt;/math&gt; ၏ [[ပေါင်းလဒ်]]ကို တွက်ထုတ်ခြင်း၊ ၎င်း၂ခုကို ပေါင်းခြင်း&quot;
&lt;math display = block&gt;a-b=(a)+(-b)&lt;/math&gt;
ဖြစ်လေ၏။

==== စားခြင်း ====
{{Main|စားခြင်း (သင်္ချာ)}}
&quot;ကိန်းစစ် &lt;math&gt;a&lt;/math&gt; ကို [[သုည]]မဟုတ်သော ကိန်းစစ် &lt;math&gt;b&lt;/math&gt; နှင့် စားခြင်း&quot; ကို သင်္ချာနည်းဖြင့် &lt;math display =inline&gt;\frac ab&lt;/math&gt; သို့မဟုတ် &lt;math&gt;a/b&lt;/math&gt; ဟု ပြရိုးရှိပြီး၊ သင်္ချာအစု သဘောအားဖြင့် &quot;&lt;math&gt;a&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;b&lt;/math&gt; ၏ [[လှန်ကိန်း|အမြှောက်ပြောင်းပြန်ကိန်း (လှန်ကိန်း)]] &lt;math&gt;\frac{1}{b}&lt;/math&gt; ၏ [[မြှောက်လဒ်]]ကို တွက်ထုတ်ခြင်း၊ ၎င်း၂ခုကို မြှောက်ခြင်း&quot;
&lt;math display=&quot;block&quot;&gt; \frac{a}{b} = (a)(\frac{1}{b}) &lt;/math&gt;
ဖြစ်လေ၏။

== ဆက်စပ်ကြည့်ရှုဖွယ် ==
* [[ကိန်းတေး|ကိန်းစစ်မဟုတ်သော ကိန်းတေး]]

== အကိုးအကား ==
{{notelist}}
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ကိန်းစစ်များ]
[[ကဏ္ဍ:ကိန်းသီအိုရီ]]</text>
      <sha1>1tf20fw7a2vqaihlfzbrad1f0gnvw16</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1046944</id>
      <parentid>1046943</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T11:11:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dr Lotus Black</username>
        <id>31011</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* အကိုးအကား */</comment>
      <origin>1046944</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9228" sha1="t5bawde9mur2kl86mqsuffggu7uiebd" xml:space="preserve">[[File:Latex real numbers square.svg|right|thumb|120px|ကိန်းစစ်ကို ကိုယ်စားပြုရိုးရှိသော သင်္ကေတ]]

[[သင်္ချာ]]သဘောတရား အရ၊ '''ကိန်းစစ်''' ({{lang-en|'''real number'''}}) ဟူသည်မှာ - [[အလျား|အကွာအဝေး အလျား]]၊ [[အချိန်|အချိန်ကုန်ဆုံးမှု]]၊ [[အပူချိန်]] စသည်တို့ ကဲ့သို့သော [[တိုင်းကြောင်း]]၁-ခုတည်းအားဖြင့် (1-dimensionally) ''ပမာဏဖြစ်နိုင်မှု တဆက်တည်းသဘော ရှိသည့် (continuous)'' [[တိုင်းဖွယ်|တိုင်းဖွယ် အခြင်းအရာ (quantity)]] တို့၏ ပမာဏကို ကိုယ်စားပြု ဖော်ပြနိုင်သော [[ကိန်း]]တလုံးချင်းတို့ ဖြစ်၏။ ဤတွင် ''&quot;(ပမာဏဖြစ်နိုင်မှု) တဆက်တည်းသဘော&quot;'' ဆိုသည်မှာ - မည်သည့်ကျပန်း ပမာဏတန်ဖိုးတခုခုအဖို့ မဆို၊ ၎င်းမှ [[တမွတ်စိတ်အပိုင်း|(သင်္ချာတွက်မှုအတိ၌ သုညပင် ဖြစ်သွားအောင်) သဘောအားဖြင့် သေးငယ်လွန်းလှသော ပမာဏကလေး]] အတိုးအလျော့ ဖြစ်ပေါ်တည်ရှိနိုင်ခြင်းကို ညွှန်းဆို၏။{{efn|This is not sufficient for distinguishing the real numbers from the [[rational number]]s; a property of [[completeness of the real numbers|completeness]] is also required.}} ဒသမနေရာများ လိုသလောက် ဖော်ပြကြေးဖြင့်လျှင်၊ ရှိသမျှ '''ကိန်းစစ် (real number)''' တို့၏ ကိုယ်စီတန်ဖိုးပမာဏများသည် (အခြား ဒသမကိန်းတခုနှင့်မျှ [[ဂဏန်း]]တိုင်း ထပ်တူ မကျသော) ဒသမကိန်းများ ကိုယ်စီ ဖြစ်ရှိနေမည်။{{efn|The terminating rational numbers may have two decimal expansions (see [[0.999...]]); the other real numbers have exactly one decimal expansion.}}&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Real number |url=https://www.oxfordreference.com/view/10.1093/oi/authority.20110803100406944 |website=Oxford Reference |date=2011-08-03}}&lt;/ref&gt;&lt;br&gt;

[[File:Real number line.svg|upright=1.6|left|frameless|Real numbers can be thought of as all points on a number line]]
[[ကိန်းမျဉ်း]]ဖြင့် '''ကိန်းစစ်'''တို့ကို ကိုယ်စားပြုလျှင်၊ ၎င်းပေါ်ရှိ [[အမှတ်]]တိုင်းကို ကိန်းစစ် တစ်လုံးစီ ဖြစ်နေအံ့။ (မည်မျှ သေးငယ်သော ကိန်းကိုမဆိုလည်း ကိန်းစစ်ဖြင့် ဖော်ပြနိုင်၏။)&lt;br&gt;
ထို့နောက် ကိန်းမျဉ်းတစ်ခုပေါ်ရှိ ကိန်းပြည့်များနှင့် အပိုင်းကိန်းများ အားလုံး၊ ''ရာရှင်နယ်ကိန်း'' ခေါ် ''[[အတိပြကိန်း]]'' (rational number)များနှင့် ''အီရာရှင်နယ်ကိန်း'' (ခေါ်) ''အတိမပြကိန်း''များ အားလုံးမှာလည်း ဤ'''ကိန်းစစ်'''များထဲ [[အစုပိုင်း|တစိတ်တပိုင်း]] အကျုံးဝင်သည်။&lt;br&gt;
မည်သည့် ကိန်းစစ်အသီးသီးကိုမဆို အဆုံးမဲ့ဒသမကိန်းတို့ဖြင့် ဖော်ပြနိုင်သည်။{{efn|The terminating rational numbers may have two decimal expansions (see [[0.999...]]); the other real numbers have exactly one decimal expansion.}}&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Real number |url=https://www.oxfordreference.com/view/10.1093/oi/authority.20110803100406944 |website=Oxford Reference |date=2011-08-03}}&lt;/ref&gt;

== ကိန်းစစ် အမျိုးကွဲများ ==
[[File:Number-systems.svg|thumb|&lt;math&gt;\mathbb{R}&lt;/math&gt; က '''ကိန်းစစ်များ[[အစု]]'''။ ၎င်းထဲတွင် '''[[အတိပြကိန်း|ရာရှင်နယ်ကိန်းများ (အတိပြကိန်းများ)]] အစု''' &lt;math&gt;\mathbb{Q}&lt;/math&gt; က [[အစုပိုင်း|တပိုင်းဖြစ် အစုပိုင်း (proper subset)]]အဖြစ် ပါဝင်။ ၎င်း &lt;math&gt;\mathbb{Q}&lt;/math&gt; ထဲတွင် '''[[ကိန်းပြည့်|ကိန်းပြည့်များ]]အစု''' &lt;math&gt;\mathbb{Z}&lt;/math&gt; က ပါဝင်နေ။ ၎င်း &lt;math&gt;\mathbb{Z}&lt;/math&gt; ထဲတွင် '''[[သဘာဝကိန်း|သဘာဝကိန်းများ]]အစု''' &lt;math&gt;\mathbb{N}&lt;/math&gt; က ပါဝင်နေ။]]

== ဂဏန်းသင်္ချာ ==

=== အခြေခံ သင်္ချာလုပ်ဆောင်ချက်များ ===
ဤ'''ကိန်းစစ်'''များကို [[သင်္ချာဇာတ်ကောင်]]အဖြစ် ကိုင်တွယ်နိုင်သော '''အခြေခံ လုပ်ဆောင်ချက်''' များမှာ ဤသည်တို့ ဖြစ်သည်။
* အပေါင်း (ပေါင်းခြင်း)
* အနုတ် (နုတ်ခြင်း)
* အမြှောက် (မြှောက်ခြင်း)
* အစား (စားခြင်း)
သို့သော် ၄မျိုးဟု အစဉ်ရေတွက်ရန်မူ မလိုချေ။ အချို့ [[သင်္ချာသန့်သန့်]] သဘောရှုထောင့်များတွင် [[ပေါင်းခြင်း]] နှင့် [[မြှောက်ခြင်း]] သည်ကသာ အရင်းခံ ရှိနေပြီး၊ နုတ်ခြင်းနှင့် စားခြင်းတို့က ၎င်းပထမ၂မျိုး၏ အသွင်ကွဲများသာ ဖြစ်ကာ၊ သဘောခံအရင်းခံအားဖြင့်
# ပေါင်းခြင်း
# မြှောက်ခြင်း
ဤ၂မျိုးသာ ကျန်တတ်၏။

==== နုတ်ခြင်း ====
{{Main|နုတ်ခြင်း}}
&quot;ကိန်းစစ် &lt;math&gt;a&lt;/math&gt; မှ ကိန်းစစ် &lt;math&gt;b&lt;/math&gt; ကို နုတ်ခြင်း&quot; ဟူသည်မှာ [[အစု|သင်္ချာအစု]] သဘောအားဖြင့် &quot;သည်အတိုင်း ([[အပေါင်းကိန်း]]) &lt;math&gt;a&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;b&lt;/math&gt; ၏ [[အနုတ်ကိန်း|အပေါင်းပြောင်းပြန်ကိန်း (အနုတ်ကိန်း)]] &lt;math&gt;-b&lt;/math&gt; ၏ [[ပေါင်းလဒ်]]ကို တွက်ထုတ်ခြင်း၊ ၎င်း၂ခုကို ပေါင်းခြင်း&quot;
&lt;math display = block&gt;a-b=(a)+(-b)&lt;/math&gt;
ဖြစ်လေ၏။

==== စားခြင်း ====
{{Main|စားခြင်း (သင်္ချာ)}}
&quot;ကိန်းစစ် &lt;math&gt;a&lt;/math&gt; ကို [[သုည]]မဟုတ်သော ကိန်းစစ် &lt;math&gt;b&lt;/math&gt; နှင့် စားခြင်း&quot; ကို သင်္ချာနည်းဖြင့် &lt;math display =inline&gt;\frac ab&lt;/math&gt; သို့မဟုတ် &lt;math&gt;a/b&lt;/math&gt; ဟု ပြရိုးရှိပြီး၊ သင်္ချာအစု သဘောအားဖြင့် &quot;&lt;math&gt;a&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;b&lt;/math&gt; ၏ [[လှန်ကိန်း|အမြှောက်ပြောင်းပြန်ကိန်း (လှန်ကိန်း)]] &lt;math&gt;\frac{1}{b}&lt;/math&gt; ၏ [[မြှောက်လဒ်]]ကို တွက်ထုတ်ခြင်း၊ ၎င်း၂ခုကို မြှောက်ခြင်း&quot;
&lt;math display=&quot;block&quot;&gt; \frac{a}{b} = (a)(\frac{1}{b}) &lt;/math&gt;
ဖြစ်လေ၏။

== ဆက်စပ်ကြည့်ရှုဖွယ် ==
* [[ကိန်းတေး|ကိန်းစစ်မဟုတ်သော ကိန်းတေး]]

== အကိုးအကား ==
{{notelist}}
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ကိန်းစစ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:ကိန်းသီအိုရီ]]</text>
      <sha1>t5bawde9mur2kl86mqsuffggu7uiebd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:ကိန်းစစ်များ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>248918</id>
    <revision>
      <id>1046945</id>
      <parentid>806447</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T11:12:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dr Lotus Black</username>
        <id>31011</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1046945</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="117" sha1="8qxv65jk1ckrmxeryfl54r4wj7gb3ux" xml:space="preserve">{{cat main|ကိန်းစစ်}}
{{Commons category|Real number}}


[[ကဏ္ဍ:ကိန်းများ]]</text>
      <sha1>8qxv65jk1ckrmxeryfl54r4wj7gb3ux</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အမရာဘို</title>
    <ns>0</ns>
    <id>249796</id>
    <revision>
      <id>1046918</id>
      <parentid>883152</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T08:17:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1046918</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12597" sha1="302udif87zt9jc7uww92u90xqwg0yb9" xml:space="preserve">{{Infobox pageant titleholder
|name=အမရာဘို
|image=
|native_name=
|birth_date={{birth date and age|1999|12|24|df=yes}}
|birth_place=[[မန္တလေးမြို့]], [[မြန်မာ]]
|occupation={{hlist|အလှမယ်}}
|height={{height|ft=5|in=11}}
|hair_color=အမည်းရောင်
|eye_color=[[အညိုရောင်]]
|title=Miss Universe Myanmar 2023 
|nationalcompetition=Miss Universe Myanmar 2019&lt;br&gt;(1st Runners-Up)&lt;br&gt;Miss Universe Myanmar 2022&lt;br&gt;(Top 10 Finalist)&lt;br&gt;Miss Universe Myanmar 2023&lt;br&gt;(Winner)&lt;br&gt;Miss Universe 2023&lt;br&gt;(Unplaced)
}}

'''အမာရာဘို''' ({{Lang-en|Amara Bo}}; ၂၄ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၉၉) မွေးဖွား သည် မြန်မာနိုင်ငံမှ မော်ဒယ်နှင့် အလှမယ်တစ်ဦးဖြစ်သည်။ သူမသည် [[Miss Universe Myanmar|Miss Universe Myanmar 2023]] ပြိုင်ပွဲတွင် အနိုင်ရရှိခဲ့ပြီး၊&lt;ref&gt;{{Cite web |date=15 September 2023 |title=Beauty from Eastern Myanmar, Amara Bo, wins Miss Universe Myanmar 2023 |url=https://www.thestar.com.my/aseanplus/aseanplus-news/2023/09/15/beauty-from-eastern-myanmar-amara-bo-wins-miss-universe-myanmar-2023 |access-date=24 January 2025 |website=[[The Star (Malaysia)|The Star]] |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=15 September 2023 |title=Miss Universe Myanmar2023အဖြစ်ကျိုင်းတုံကိုယ်စားပြုအလှမယ်&quot;အမရာဘို&quot;ရွေးချယ်ခံရ |url=http://www.mmgpmedia.com/static/content/MFN/2023-09-15/1152278231094149120.html |access-date=24 January 2025 |website=ရွှေဇာမဏီဂျာနယ် |language=my}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=14 September 2023 |title=၂၀၂၃ ခုနှစ် မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ (Miss Universe Myanmar 2023 ) သရဖူအား အလှမယ်  အမရာဘို   ဆွတ်ခူးရရှိ |url=https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/nm-23090140023/ |website=Xinhua News Agency |language=my |access-date=9 October 2023 |archive-date=2 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231002064659/https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/nm-23090140023/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|date=15 September 2023|title=၂၀၂၃ ခုနှစ် မယ်စကြဝဠာမြန်မာ အလှမယ်သရဖူ အမရာဘို ဆွတ်ခူး|url=https://burmese.dvb.no/post/614977|access-date=26 January 2025|work=Democratic Voice of Burma|language=my}}&lt;/ref&gt;  [[အယ်ဆာဗေဒိုနိုင်ငံ]]၊ ဆန်ဆာလဗဒိုးမြို့၌ ကျင်းပသည့် Miss Universe 2023 ပြိုင်ပွဲတွင် မြန်မာနိုင်ငံကို ကိုယ်စားပြုပါဝင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |date=14 November 2023 |title=Miss Myanmar to compete in National Costume Contest of Miss Universe 2023 |url=https://www.gnlm.com.mm/miss-myanmar-to-compete-in-national-costume-contest-of-miss-universe-2023/ |access-date=24 January 2025 |website=Global News Light Of Myanmar |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Thandar |date=7 November 2023 |title=El Salvador မှာ ကျင်းပမယ့် Miss Universe 2023 ပြိုင်ပွဲကြီးကို ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်မဲ့ အမရာဗိုလ် အဆင်ပြေချောမွေ့စွာ ယနေ့ ရောက်ရှိ |url=https://www.mtnewstoday.com/?p=42133 |access-date=30 January 2025 |website=Myanmar Transparency News |language=my}}&lt;/ref&gt;

== ငယ်ဘဝနှင့် ပညာရေး ==
အမာရာဘို သည် [[မန္တလေးမြို့]]၊ အမရပူရတွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ သူမသည် [[မန္တလေးကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်]]၌ ပညာသင်ကြားခဲ့ပြီး၊ ကွန်ပျူတာသိပ္ပံ ဘွဲ့ရရှိထားသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |date=18 September 2024 |title=ရေဘေး အတွက် သိန်း (၁,၅၀၀) ကျော် လှူဒါန်းခဲ့တဲ့ ဇွဲထက် ရဲ့ ကံထူးရှင်ရွေးချယ်ပွဲ မှ အမရာဗိုလ် |url=https://www.myanmarcelebrity.com/2024/09/blog-post_92.html?m=1 |website=Myanmar Celebrity}}&lt;/ref&gt;

၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင် သူမသည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ မော်ဒယ်ပြိုင်ပွဲတစ်ခုဖြစ်သော The Model Academy season 3 တွင် ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ပြီး Top 5 အတွင်းသို့ဝင်ရောက်နိုင်ခဲ့သည်။

==အလှမယ်==
=== Miss World Myanmar 2019 ===
အမရာဘို သည် ၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့ရှိ Myanmar Convention Center တွင် ကျင်းပသော [[Miss World Myanmar|Miss World Myanmar 2019]] ပြိုင်ပွဲတွင် ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။ ထိုပြိုင်ပွဲတွင် ပထမဆုအဖြစ် ကိုကလစ်လင်းလတ်ယွန်းက အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။ အမရာဘို အတွက် ၎င်းသည် ပထမဆုံးအလှမယ်ပြိုင်ပွဲဝင်ခြင်းဖြစ်သည်။

=== Miss Universe Myanmar 2022 ===
၂၀၂၂ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၁ ရက်နေ့တွင် အမရာဘို သည် မန္တလေးကိုယ်စားပြုပြီး Miss Universe Myanmar 2022 ပြိုင်ပွဲတွင် ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။ ထိုပြိုင်ပွဲကို [[ရန်ကုန်မြို့]]ရှိ Novotel Yangon Max Hotel Grand Ballroom တွင် ကျင်းပခဲ့ပြီး သူမသည် နောက်ဆုံးအဆင့် ဆန်ကာတင် ၁၄ ဦးထဲသို့ ဝင်ရောက်နိုင်ခဲ့သည်။ ထိုပြိုင်ပွဲတွင် Miss Universe Myanmar 2022 အဖြစ် ဇာလီမိုးသည် အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite news|date=1 October 2022|title=Miss Universe Myanmar Grand Final ပြိုင်ပွဲ ရန်ကုန် မြို့၌ ကျင်းပပြုလုပ်ခဲ့ပြီး အလှမယ် ဇာလီမိုး Winner ဆု ဆွတ်ခူး|url=https://news-eleven.com/article/238219|access-date=30 January 2025|work=Eleven Media Group|language=my}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=19 October 2023 |title=အမရာဘို က ကိုယ့်ကိုယ်ကို ပြောင်းလဲ ဖို့ ကြိုး စားတဲ့နေရာ မှာ အရမ်းတော်တယ်. |url=https://elevenbroadcasting.com/broadcast/40232 |website=[[Eleven Media Group]]}}&lt;/ref&gt;

=== Miss Universe Myanmar 2023 ===
၂၀၂၃ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၁၄ ရက်နေ့တွင် အမရာဘို သည် [[ကျိုင်းတုံမြို့]]ကိုယ်စားပြုပြီး Miss Universe Myanmar 2023 ပြိုင်ပွဲတွင် ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite news|date=14 September 2023|title=Miss Universe Myanmar 2023 ၏ Winner အဖြစ် ကျိုင်းတုံကိုယ်စားပြုအလှမယ် “အမရာဘို”ရရှိ|url=https://www.popularmyanmar.com/miss-universe-myanmar-2023-%E1%81%8F-winner-%E1%80%A1%E1%80%96%E1%80%BC%E1%80%85%E1%80%BA-%E1%80%80%E1%80%BB%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%90%E1%80%AF%E1%80%B6%E1%80%80%E1%80%AD/|access-date=30 January 2025|work=Popular Journal|language=my}}&lt;/ref&gt; ပြိုင်ပွဲကို ရန်ကုန်မြို့ရှိ Novotel Max Yangon Hotel တွင် ကျင်းပခဲ့ပြီး ကိုယ်စားလှယ်လောင်း ၃၁ ဦးအနက်မှ သူမသည် အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။ Miss Universe Myanmar 2022 ဖြစ်သူ ဇာလီမိုးက ဆုကို ဆက်လက်ပေးအပ်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |date=9 October 2023 |title=အကောင်းဆုံးဖြစ်အောင် နေနေတယ် ဆိုတဲ့ အမရာဘို(Miss Universe myanmar 2023) |url=https://elevenbroadcasting.com/broadcast/40048 |access-date=30 January 2025 |website=[[Eleven Media Group]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=13 November 2023 |title=Miss Universe 2023 ပြိုင်ပွဲကြီးမှာ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်မယ့် မြန်မာအလှမယ် အမရာဗိုလ် ရဲ့ ဝတ်စုံ |url=https://myanmamoethauk.com/miss-universe-2023-%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%95%E1%80%BD%E1%80%B2%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%99%E1%80%BE%E1%80%AC-%E1%80%9D%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%9B/ |website=myanma moethauk |language=my}}&lt;/ref&gt;

=== Miss Universe 2023 ===
Miss Universe Myanmar 2023 အဖြစ်အနိုင်ရရှိပြီးနောက်၊ အမရာဘို သည် ၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၁၈ ရက်နေ့တွင် [[အယ်ဆာဗေဒိုနိုင်ငံ|အယ်လ်ဆာဗေဒိုနိုင်ငံ]]၊ San Salvador မြို့၌ ကျင်းပသော Miss Universe 2023 ပြိုင်ပွဲတွင် မြန်မာနိုင်ငံကိုယ်စားပြုပြီး ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Thandar |date=1 November 2023 |title=El Salvador နိုင်ငံမှာ ကျင်းပမယ့် Miss Universe 2023 ပြိုင်ပွဲမှာ မြန်မာကိုယ်စားပြု အလှမယ် အမရာဗိုလ်ကဝင် ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ဖို့ မြန်မာပြည်မှ စတင်ထွက်ခွာ |url=https://www.mtnewstoday.com/?p=41326 |access-date=30 January 2025 |website=Myanmar Transparency News |language=my}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=17 November 2024 |title=အမရာဗိုလ်အတွက် သိန်းခုနှစ်ကျော်ဖိုး မဲ ပေးထားကြ |url=https://myanmamoethauk.com/%E1%80%A1%E1%80%99%E1%80%9B%E1%80%AC%E1%80%97%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%9C%E1%80%BA%E1%80%A1%E1%80%90%E1%80%BD%E1%80%80%E1%80%BA-%E1%80%9E%E1%80%AD%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%81%E1%80%AF%E1%80%94/ |access-date=30 January 2025 |website=myanma moethauk |language=my}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |date=16 November 2023 |title=ပုဂံခေတ်ဝတ်စားဆင်ယင်မှု Evening Gown ကို Miss Universe ပြိုင်ပွဲကြီးမှာ ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သော မြန်မာကိုယ်စားပြု အလှမယ် အမရာဗိုလ်ဝတ်ဆင်ယှဉ်ပြိုင် |url=https://mmdbnchannel.com/archives/2806 |work=Daily Brief News |accessdate=29 May 2025 |archivedate=22 February 2025 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250222152715/https://mmdbnchannel.com/archives/2806 }}&lt;/ref&gt;

== ကိုးကား ==
{{Reflist}}

== ပြင်ပလင့်ခ်များ ==
* {{instagram|amarabo_amarabo}}
* {{Tiktok|amara19953}}

{{S-start}}
{{S-ach}}
{{S-bef|before=[[ဇာလီမိုး]]}}
{{S-ttl|title=[[Miss Universe Myanmar]]
|years=[[:en:Miss Universe Myanmar 2023|2023]]}}
{{S-aft|after=[[သက်စံအန်ဒါဆန်]]}}
{{S-end}}

[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အလှမယ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:၁၉၉၉ မွေးဖွားသူများ]]
[[ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]]</text>
      <sha1>302udif87zt9jc7uww92u90xqwg0yb9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>မြန်မာဓာတ်ပုံမော်ကွန်းသည်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>262702</id>
    <revision>
      <id>1046835</id>
      <parentid>1029307</parentid>
      <timestamp>2026-08-06T19:39:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1046835</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31196" sha1="5hobj1q1grlj9a9ghsxjs0sokzddk92" xml:space="preserve">[[ဖိုင်:Studio_portrait_of_a_woman_in_Burma,_ca._1910.jpg|thumb|272x272px| လက်ဖြင့်ဆေးခြယ်ထားသော မြန်မာနိုင်ငံရှိ အမျိုးသမီးတစ်ဦး၏ စတူဒီယိုဓာတ်ပုံ၊ ၁၉၁၀ ခန့်]]
'''မြန်မာဓာတ်ပုံမော်ကွန်းသည်''' ({{lang-en|Myanmar Photo Archive}}; အတိုကောက် '''MPA''') သည် ၁၈၈၉ ခုနှစ်မှ ၁၉၉၅ ခုနှစ်အတွင်း [[မြန်မာနိုင်ငံ]]တွင် ရိုက်ကူးခဲ့သော ဓာတ်ပုံများ၏ မော်ကွန်းတိုက်တစ်ခုဖြစ်သလို မြန်မာပြည်၏ ဓာတ်ပုံဆိုင်ရာ ယဉ်ကျေးမှုအကြောင်း အသိပညာပေးသည့် လူထုပရောဂျက်တစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။ MPA သည် ပြပွဲများ၊ အွန်လိုင်းရင်းမြစ်များ၊ လူထုပွဲတော်များ တင်ဆက်ပေးကာ မြန်မာပြည်နှင့် ယခင်ဗမာပြည်ရှိ ဓာတ်ပုံရိုက်အတတ်ပညာ၏ သမိုင်းရာဇဝင်အကြောင်း စာအုပ်များ ထုတ်ဝေပေးသည်။ ဤစုဆောင်းမှုတွင် ဓာတ်ပုံနှင့် အခြားဆက်စပ်ပစ္စည်းပေါင်း ၃၀,၀၀၀ ကျော်ပါဝင်ပြီး မြန်မာပြည်၏ ဓာတ်ပုံရာဇဝင်အတွက် အကြီးမားဆုံးသော မော်ကွန်းတိုက်ကြီးတစ်ခု ဖြစ်သည်။

== သမိုင်းနှင့်လှုပ်ရှားမှုများ ==
[[ဖိုင်:U_Kywat_at_work_at_Asia_Studio,_Yangon,_1940s.jpg|thumb|191x191px| မြန်မာဓာတ်ပုံပညာရှင် ဦးကြွက် အလုပ်လုပ်နေစဉ်၊ အာရှစတူဒီယို၊ ရန်ကုန်၊ ၁၉၄၀ ပြည့်လွန်နှစ်များ]]
[[ဖိုင်:Double_exposures_in_the_darkroom,_Yangon,_1960s.jpg|thumb|276x276px| ဒက်ဘယ် အိတ်စ်ပိုရှာဖြင့် အမှောင်ခန်းထဲတွင် ရိုက်ကူးထားသော ကလေးတစ်ဦး၏ ဓာတ်ပုံ၊ ရန်ကုန်၊ ၁၉၆၀ ပြည့်လွန်နှစ်များ]]
၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် ဩစတြီးယား ဓာတ်ပုံဆရာ Lukas Birk သည် မြန်မာပြည်ရှိ ဓာတ်ပုံရိုက်အတတ်ပညာ၏ သမိုင်းရာဇဝင်နှင့်ပတ်သက်သော ဓာတ်ပုံများကို စတင်စုဆောင်းကာ သုတေသနများ လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။  ထိုတစ်နှစ်တည်းတွင် သူသည် တရုတ်မြန်မာ ဓာတ်ပုံဆရာများ အပါအဝင် ပြည်တွင်းဓာတ်ပုံဆရာများနှင့် အပျော်တမ်းဓာတ်ပုံဆရာများ ရိုက်ကူးထားသော ဓာတ်ပုံများကို အလေးပေးစုဆောင်းထားသည့် Myanmar Photo Archive ဟုခေါ်သော ပထမဆုံး အများပိုင် ဓာတ်ပုံမော်ကွန်းတစ်ခုကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Chinese Photo Studios in Yangon: The Myanmar Photo Archive |url=http://photographyofchina.com/blog/chinese-photo-studios-in-yangon-the-myanmar-photo-archive |access-date=2020-06-03 |website=Photography of China |language=en-GB}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; ၎င်းတွင် ဓာတ်ပုံစတူဒီယိုများမှ ပုံများ၊ ပုဂ္ဂလိက ဓာတ်ပုံအယ်လ်ဘမ်များ၊ တရားဝင်ဓာတ်ပုံများ၊ ကုမ္ပဏီမှတ်တမ်းများ၊ မှတ်တမ်းရုပ်ရှင်နှင့် သိပ္ပံဆိုင်ရာ ဓာတ်ပုံများအပြင် စတူဒီယို ပစ္စည်းများ၊ ဓာတ်ပုံစလိုက်များနှင့် နက်ဂတစ်များ ပါဝင်သည်။ ၂၀၂၃ ခုနှစ်အထိ MPA သည် ပုံပေါင်း ၃၀,၀၀၀ ကျော်ပါဝင်သော မော်ကွန်းမှ ဓာတ်ပုံများအသုံးပြု၍ ပြပွဲပေါင်းများစွာကို ကျင်းပခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{Cite web |last=Lwin Mar Htun |date=2018-02-07 |title=Exhibition Looks Back on 120 Years of Photography in Myanmar |url=https://www.irrawaddy.com/culture/exhibition-looks-back-120-years-photography-myanmar.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20180222043242/https://www.irrawaddy.com/culture/exhibition-looks-back-120-years-photography-myanmar.html |archive-date=2018-02-22 |access-date=2024-01-10 |website=The Irrawaddy |language=en-US}}&lt;/ref&gt; မော်ကွန်းတိုက်မှ ဓာတ်ပုံများကို အသုံးပြုခြင်းဖြင့် MPA သည် [[ရန်ကုန်မြို့|ရန်ကုန်]]တွင် ဓာတ်ပုံစာအုပ် ထုတ်ဝေရေး ပရိုဂရမ်ကိုလည်း လုပ်ဆောင်လျက်ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;

မော်ကွန်းတိုက်သည် မြန်မာပြည်၏ နိုင်ငံရေး သမိုင်းရာဇဝင်အစား လူတစ်ဦးချင်းနှင့် မိသားစုများ၏ ဓာတ်ပုံနှင့်ဖော်ပြထားသော ဇာတ်ကြောင်းဖြစ်ရပ်များ၏ လူမှုရေးဆိုင်ရာ အရေးပါမှုအပေါ် အလေးပေးသည်။&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Cite web |last=Lwin Mar Htun |date=2019-02-20 |title=Archivist Salvages Myanmar's Neglected Photographic History |url=https://www.irrawaddy.com/culture/archivist-salvages-myanmars-neglected-photographic-history.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240128000000/https://www.irrawaddy.com/culture/archivist-salvages-myanmars-neglected-photographic-history.html |archive-date=2024-01-28 |access-date=2024-01-11 |website=www.irrawaddy.com}}&lt;/ref&gt; ''Photo District News'' နှင့် ၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင် ပြုလုပ်ခဲ့သော အင်တာဗျူးတွင် Birk သည် မော်ကွန်းတိုက်ကို တည်ထောင်ရခြင်း၏ အကြောင်းရင်းတစ်ခုမှာ မြန်မာပြည်တွင် ဓာတ်ပုံရိုက် ယဉ်ကျေးမှုအကြောင်း မှတ်တမ်းများ  ယေဘုယျအားဖြင့် မရှိခြင်းကြောင့်ဖြစ်ကြောင်း ရှင်းပြခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{Cite web |last=Reinders |first=Samantha |date=2019-10-18 |title=Awesome Asian Archive |url=https://potd.pdnonline.com/2019/10/18/57464/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230620022852/https://potd.pdnonline.com/2019/10/18/57464/ |archive-date=2023-06-20 |access-date=2024-01-12 |website=PDN Photo of the Day |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

MPA သည် ဗြိတိသျှစာကြည့်တိုက် ၏ ပျောက်ကွယ်ရန်အန္တရာယ်ရှိသော မော်ကွန်းများ အစီအစဉ် နှင့် ရန်ကုန်ရှိ German Goethe-Institut မှ ကူညီပံ့ပိုးမှုများ ရရှိခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Endangered archives blog: Impressions from Myanmar |url=https://blogs.bl.uk/endangeredarchives/2016/10/photographs-myanmar.html |access-date=2020-06-03 |website=blogs.bl.uk |archive-date=3 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200603020113/https://blogs.bl.uk/endangeredarchives/2016/10/photographs-myanmar.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |date=2023-06-19 |title=Collaboration project of Goethe-Institut Myanmar and Myanmar Photo Archive |url=https://www.goethe.de/ins/mm/en/kul/sup/mpa.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20230619134145/https://www.goethe.de/ins/mm/en/kul/sup/mpa.html |archive-date=2023-06-19 |access-date=2024-01-10}}&lt;/ref&gt;

=== ပြပွဲများ ===
[[ဖိုင်:Yangon_Fashion_Exhibtion_2017,_Yangon.JPG|thumb| ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် ကျင်းပခဲ့သော ရန်ကုန်ဖက်ရှင်ပြပွဲသို့ လာရောက်ကြည့်ရှုသူများ]]
၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် MPA သည် [[မဟာဗန္ဓုလ ပန်းခြံ]]တွင် ကျင်းပခဲ့သော ရန်ကုန်ဓာတ်ပုံပွဲတော်တွင် ''ရန်ကုန်ဖက်ရှင် ၁၉၇၉'' အမည်ရှိ ၎င်း၏ ပထမဆုံး အများပြည်သူပြပွဲကို တင်ဆက်ခဲ့သည်။ ထိုပြပွဲတွင် ၁၉၆၀ နှင့် ၁၉၇၀ ပြည့်လွန်နှစ်များ၏ ပြည်တွင်းစတိုင် သို့မဟုတ် အနောက်တိုင်းစတိုင် အဝတ်အစားများ ဝတ်ဆင်ထားသည့် လူငယ်များ၏ အကြီးချဲ့ထားသော ဓာတ်ပုံများကို ပြသခဲ့ပြီး ပွဲတက်သူများအား &quot;စတူဒီယို ဓာတ်ပုံရိုက်အတတ်ပညာသည် အဝတ်အစားများ ဝတ်ဆင်၍ သူငယ်ချင်းများထံ ဓာတ်ပုံများဝေမျှရန် အခွင့်အလမ်းကို မည်ကဲ့သို့ ပေးအပ်ခဲ့ကြောင်း&quot; သိရှိစေခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web |last=Johnston |first=Nathalie |date=2023-12-18 |title=Beh Hma Leh? ('Where Are You?'): The Forgotten Stories of Ordinary Lives in Myanmar |url=https://alkazifoundation.org/beh-hma-leh-where-are-you-the-forgotten-stories-of-ordinary-lives-in-myanmar/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240128000000/https://alkazifoundation.org/beh-hma-leh-where-are-you-the-forgotten-stories-of-ordinary-lives-in-myanmar/ |archive-date=2024-01-28 |access-date=2024-01-11 |website=Alkazi Foundation |language=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2018-04-05 |title=Retro shots of Myanmar youth culture from the '70s to the '90s |url=https://www.huckmag.com/art-and-culture/photography-2/inside-private-world-myanmar/ |access-date=2020-06-03 |website=Huck Magazine |language=en-US |archive-date=29 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200929173227/https://www.huckmag.com/art-and-culture/photography-2/inside-private-world-myanmar/ }}&lt;/ref&gt;

၂၀၁၈ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလတွင် MPA သည် ရန်ကုန်ဓာတ်ပုံပွဲတော်အတွက် သမိုင်းဝင် [[ဝန်ကြီးများရုံး (ရန်ကုန်)|ဝန်ကြီးများရုံး]]တွင် အများပြည်သူပြပွဲတစ်ခုကို တင်ဆက်ပေးခဲ့သည်။ &quot;မြန်မာဓာတ်ပုံဆရာများ&quot; ဟုခေါ်သော ဤပြပွဲသည် ဓာတ်ပုံပေါင်း ၃၀၀ ကျော်အပြင် မြန်မာပြည်၏ သမိုင်းရာဇဝင်နှင့် ကိုလိုနီခေတ်မှ ၁၉၇၀ ပြည့်လွန်နှစ်များအထိ ဓာတ်ပုံရိုက်အတတ်ပညာ၏ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုဆိုင်ရာ အချက်အလက်များ တင်ဆက်ပေးခဲ့သည်။ အဆိုပါဓာတ်ပုံများအပြင် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခေတ်ပြိုင် ဓာတ်ပုံသတင်းထောက်များ၏ လက်ရာများ၊ ရုပ်ရှင်များနှင့် ကိုလိုနီခေတ် ဓာတ်ပုံစတူဒီယိုအတိုင်း ပုံစံတူပြုလုပ်ထားသည့် စတူဒီယိုတစ်ခုကို တွဲဖက်ပြသခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;

၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင် MPA သည် မဟာဗန္ဓုလပန်းခြံတွင် ခေတ်ဟောင်းဓာတ်ပုံ ၂၅ ပုံကို ပြန်လုပ်ထုတ်လုပ်ထားမှုများကို ပြသခဲ့သည်။ အဆိုပါဓာတ်ပုံများကို အပျော်တမ်းဓာတ်ပုံဆရာ ဦးသန်းမောင်၏သမီးက ၂၀၁၈ ပြပွဲအကြောင်း သိရှိပြီးနောက် မော်ကွန်းသို့ ပေးအပ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ အဆိုပါဓာတ်ပုံများကို နောင်တွင် ဦးသန်းမောင်၊ နံပါတ်တစ် အပျော်တမ်းဓာတ်ပုံဆရာ အမည်ရှိ ဓာတ်ပုံစာအုပ်တွင် မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=U Than Maung – Myanmar Photo Archive |url=https://www.lukasbirk.com/portfolio/u-than-maung-myanmar-photo-archive/ |access-date=2024-01-19 |website=Lukas Birk |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

=== MPA မြေတောင်မြှောက်ပေးရေး အစီအစဉ် ===
[[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|၂၀၂၁ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ စစ်အာဏာသိမ်း]]ခံရပြီးနောက် MPA နှင့် Goethe-Institut သည် ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ မေလ ၃၀ ရက်နေ့တွင် ပရိုဂရမ်အသစ်တစ်ခု စတင်ခဲ့သည်။&quot;မြန်မာ့သမိုင်းအားအမြင်သစ်ဖြင့်ပုံဖော်ခြင်း&quot; ဟု ခေါ်သည့် ဤပရိုဂရမ်သည် စာရေးဆရာများ၊ အမြင်ပိုင်းဆိုင်ရာ အနုပညာရှင်များ၊ ပြခန်းပိုင်ရှင်များ၊ ပြတိုက်မှူးများနှင့် အနုပညာအဖွဲ့အစည်းများ၏ ကိုယ်စားလှယ်များကို မော်ကွန်းမှ ဓာတ်ပုံများကို မှီငြမ်း၍ ၎င်းတို့ကိုယ်ပိုင် ပရောဂျက်များ ဖန်တီးနိုင်စေရန်အတွက် ထောက်ပံ့ကြေး လေးဆယ့်ခုနစ်ခုကို ပေးအပ်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; MPA မှ ဓာတ်ပုံများနှင့်တကွ ၎င်းတို့၏ အနုပညာလက်ရာများနှင့် စာပေရေးသားမှုများကို သမားရိုးကျပြပွဲများ၊ အွန်လိုင်းပြပွဲများနှင့် ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေမှုများမှတစ်ဆင့် တင်ဆက်ပေးသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |publisher=Goethe-Institut Myanmar |title=Grant Awardee Announcement |url=https://www.goethe.de/ins/mm/en/kul/sup/mpa/gaa.html |access-date=2024-01-11 |language=en}}&lt;/ref&gt;

== ထုတ်ဝေမှုများ ==
၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် MPA သည် ''ရန်ကုန်တွင် တစ်နှစ်တာ ၁၉၇၈'' (''One Year in Yangon 1978'') အမည်ရှိ ၎င်း၏ ပထမဆုံး ဓာတ်ပုံစာအုပ်ကို ထုတ်ဝေခဲ့ပါသည်၊ ၎င်းတွင် ၁၉၄၈ ခုနှစ်၌ တိုင်းပြည်လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက် ရန်ကုန်မြို့လယ်ရှိ သမိုင်းဝင် ဓာတ်ပုံစတူဒီယိုအမျိုးမျိုးက ရိုက်ကူးခဲ့သော ဓာတ်ပုံများ ပါဝင်သည်။ ဒုတိယထုတ်ဝေမှုသည် လွတ်လပ်ရေးမရမီနှင့် ရပြီးနောက်တွင် ဓာတ်ပုံများ ရိုက်ကူးခဲ့သော အပျော်တမ်းဓာတ်ပုံဆရာ ဦးသန်းမောင်၏ လက်ရာများဖြစ်သည်။ ပြန်လည်ထုတ်ဝေခြင်း၊ ပီအေ ကလီယာနှင့် ဒီအေ အဟူဂျာတို့ကို ပြန်လည်အောက်မေ့တမ်းတခြင်း အမည်ရှိ တတိယထုတ်ဝေမှုသည် ကိုလိုနီခေတ်အတွင်း နိုင်ငံခြားဓာတ်ပုံဆရာများဖြစ်သည့် Philip Adolphe Klier နှင့် D. A. Ahuja တို့၏ လူသိများသော ဓာတ်ပုံများဆိုင်ရာ အချက်အလက်များနှင့် ၎င်းတို့၏ မျက်မှောက်ခေတ်တွင်အရေးပါပုံတို့ကို တင်ဆက်ပေးသည်။ နောက်စာအုပ်၊ ''My Universe by BayBay'' သည် ဓာတ်ပုံဆရာ BayBay ၏ ဓာတ်ပုံဒိုင်ယာရီဖြစ်ပါသည်။ ၎င်းစာအုပ်နောက်တွင် ထုတ်ဝေသည့် ''အိုင်ရင်း – မြန်မာ့အလှတစ်မျက်နှာ'' သည် ၁၉၆၀ နှင့် ၁၉၇၀ ပြည့်လွန်နှစ်များတစ်လျှောက် မြန်မာစစ်အစိုးရအုပ်ချုပ်သော နှစ်များအတွင်း မန္တလေးမြို့ရှိ အထက် အလယ်တန်းစား အမျိုးသမီး၏ ဘ၀အကြောင်းဖော်ပြထားသော ဓာတ်ပုံများကို တင်ဆက်ပေးသည်။ဆဋ္ဌမမြောက် စာအုပ်ဖြစ်သည့် ''Yangon Fashion 1979 – Fashion=Resistance'' တွင် ရန်ကုန်မြို့ရှိ လူငယ်လူရွယ်အများစု၏ ဖက်ရှင်ကျသော အဝတ်အစားများကို မှတ်တမ်းတင်သည့်ဓာတ်ပုံများကို ဖော်ပြထားပါသည်။ ဤထုတ်ဝေမှုအားလုံးကို မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဒီဇိုင်းထုတ်၍ ထုတ်ဝေခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး ပြည်တွင်းနှင့် နိုင်ငံတကာသို့ ဖြန့်ချိခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Zon Pann Pwint |date=2020-02-02 |title=Structuring the past in pictures |url=https://www.mmtimes.com/news/structuring-past-pictures.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20210219041919/https://www.mmtimes.com/news/structuring-past-pictures.html |archive-date=2021-02-19 |access-date=2020-06-03 |website=The Myanmar Times}}&lt;/ref&gt;

* ''One Year in Yangon 1978'', Myanmar Photo Archive, Yangon, 2017 {{ISBN|978-3-9504079-8-3}}
* ''Burmese Photographers'', Goethe-Institut Myanmar, Yangon, 2018
* ''REPRODUCED, rethinking [[Philip Adolphe Klier|P.A. Klier]] &amp; D.A. Ahuja'', Myanmar Photo Archive, Yangon, 2018 {{ISBN|978-3-9504079-1-4}}
* ''U Than Maung, the No 1 Amateur Photographer'', Myanmar Photo Archive, Yangon, 2019 {{ISBN|978-3-9504079-0-7}}
* ''My Universe by BayBay'', Myanmar Photo Archive, Yangon, 2019 {{ISBN|978-3-9504079-2-1}}
* ''Irene: A Burmese Icon'', Myanmar Photo Archive, Yangon, 2020 {{ISBN|978-3-9504079-4-5}}
* ''Yangon Fashion 1979 – Fashion=Resistance'', Myanmar Photo Archive, 2020 {{ISBN|978-3-9504079-3-8}}

== ဝေဖန်သုံးသပ်ချက် ==
၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် ကျင်းပခဲ့သော မြန်မာဓာတ်ပုံဆရာများပြပွဲအပေါ် သုံးသပ်ချက်တစ်ခုတွင် ဇူဇကာကလောင်က &quot;သာမန်&quot; မြန်မာပြည်သူတွေရဲ့ ဓာတ်ပုံတွေဟာ &quot;ဖုန်တက်နေတဲ့ ထပ်ခိုးတွေနဲ့ ဟောင်းနွမ်းနေတဲ့ ဓာတ်ပုံအယ်လ်ဘမ်တွေကြားမှာ ကွယ်ပျောက်နေတဲ့၊ နိုင်ငံရဲ့ ဓာတ်ပုံသမိုင်းကနေ ကွယ်ပျောက်နေတဲ့ ခေတ်သစ်မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ ပုံစံတစ်ခု&quot; ကို ဖော်ပြပေးခဲ့သည် ဟု [[မြန်မာတိုင်း(မ်)|မြန်မာတိုင်းမ်]] တွင် ရေးသားခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite news|last=Kalaung |first=Zuzakar |date=2018-02-27 |title=Archiving the lives of others |url=https://www.mmtimes.com/news/archiving-lives-others.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180227214307/https://www.mmtimes.com/news/archiving-lives-others.html |archive-date=2018-02-27 |access-date=2024-01-19 |newspaper=The Myanmar Times}}&lt;/ref&gt; ထိုတစ်နှစ်တည်းတွင် ''Journal of Photography'', ''Theory and Visual Culture'' က မော်ကွန်းမှ အဆိုပါဓာတ်ပုံများသည် &quot;ဒီနေ့အချိန်အခါထိ ဘယ်သူမှမသိကြတဲ့ ပြည်တွင်းဓာတ်ပုံဆရာတွေရဲ့ လက်ရာတွေကို&quot; အများပြည်သူသိရှိအောင် ဖော်ပြပေးခဲ့ကြောင်း မှတ်ချက်ပေးခဲ့ပါသည်။&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Pevec |first=Iza |date=2018-07-01 |title=Keeping a Story Alive |url=https://openurl.ebsco.com/contentitem/doi:10.47659%2Fm5.004.int?sid=ebsco:plink:crawler&amp;id=ebsco:doi:10.47659%2Fm5.004.int |journal=Journal of Photography, Theory and Visual Culture |doi=10.47659/m5.004.int |volume=3|issue=2|pages=4–13|language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20240128000000/https://openurl.ebsco.com/contentitem/doi:10.47659%2Fm5.004.int?sid=ebsco:plink:crawler&amp;id=ebsco:doi:10.47659%2Fm5.004.int |archive-date=2024-01-28 |access-date=2024-02-25}}&lt;/ref&gt; ဧရာဝတီ ကလည်း ဆယ်စုနှစ်တွေတစ်လျှောက်မှာ ဓာတ်ပုံရိုက် နည်းပညာနှင့် ရယူသုံးစွဲနိုင်မှု ပြောင်းလဲခဲ့ပုံတွေကို ပြပွဲက တင်ဆက်ပြသခဲ့ကြောင်း တင်ပြခဲ့ပြီး လာရောက်ကြည့်ရှုသူတစ်ဦး၏ မှတ်ချက်တစ်ခုကို ဖော်ပြခဲ့ပါသည်- &quot;ငယ်ရွယ်သေးတဲ့ ဓာတ်ပုံဆရာတစ်ဦးဖြစ်တဲ့ ကျွန်တော့်အတွက်တော့ ဒီပွဲက ကျွန်တော့်ကို စိတ်အားထက်သန်စေခဲ့ပြီး ကျွန်တော့်တိုင်းပြည်ရဲ့ ဓာတ်ပုံရိုက်အတတ်ပညာ သမိုင်းရာဇဝင်ကို သိရှိနိုင်ဖို့ အခွင့်အရေးပေးခဲ့ပါတယ်။&quot;&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;

၂၀၁၉ ခုနှစ် ''Frontier Myanmar'' ၏ ဆောင်းပါးတစ်ပုဒ်တွင် ဒီဂျစ်တယ် ကင်မရာများ၊ ဖုန်းကင်မရာများနှင့် ပိုမိုရင်းနှီးမှုရှိသော လူငယ်များသည် &quot;အန်နာလော့ ဖလင်ဓာတ်ပုံရိုက်အတတ်ပညာရဲ့ နှေးကွေးပြီး ခန့်မှန်းလို့မရတဲ့ အရည်အသွေးကောင်းတွေ&quot; ကို တဖြည်းဖြည်းတွေ့ရှိလာကြကြောင်း တင်ပြခဲ့ပါသည်။ မော်ကွန်းရှိ ဓာတ်ပုံများမှတစ်ဆင့် ခေတ်သစ်လူငယ်များအနေဖြင့် ၁၉၁၀ ခုနှစ်တွင် မြန်မာဓာတ်ပုံဆရာများသည် &quot;သူတို့ရဲ့ ကိုယ်ပိုင်ယဉ်ကျေးမှုဓလေ့ရှုထောင့်နဲ့ ဘ၀အတွေ့အကြုံတွေကို ဓာတ်ပုံနဲ့&quot; မှတ်တမ်းတင်ခဲ့ကြောင်း ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Riise |first=Tanvi |date=2019-05-29 |title=Recapturing the moment with analogue film photography |url=https://www.frontiermyanmar.net/en/recapturing-the-moment-with-analogue-film-photography/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20220703062726/https://www.frontiermyanmar.net/en/recapturing-the-moment-with-analogue-film-photography/ |archive-date=2022-07-03 |access-date=2024-01-16 |website=Frontier Myanmar |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင် ''Photo District News'' သည် MPA ကို &quot;လက်ရှိမှာ ပြည်တွင်းက မြန်မာဓာတ်ပုံရိုက်အတတ်ပညာကို အလေးပေးထုတ်လုပ်တဲ့ တစ်ခုတည်းသော စုဆောင်းထုတ်ဝေမှုဖြစ်ပြီး မြန်မာဓာတ်ပုံလောကရဲ့ အကြီးမားဆုံး စုစည်းမှုတွေထဲက တစ်ခုဖြစ်တယ်&quot; ဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;

၂၀၁၂ ခုနှစ်မှ ၂၀၂၁ ခုနှစ်အထိ မြန်မာနိုင်ငံတွင် လုပ်ကိုင်ခဲ့သော အနုပညာသမိုင်းပညာရှင် Nathalie Johnston သည် ၂၀၂၃ ခုနှစ်တွင် ရေးသားခဲ့သော သူမ၏ ''Beh Hma Leh? ('Where Are You?'): The Forgotten Stories of Ordinary Lives in Myanmar'' ခေါင်းစဉ်ရှိ အက်ဆေးတွင် MPA က ဓာတ်ပုံများ၏ဇာစ်မြစ်နှင့် သက်ဆိုင်ရာ ဓာတ်ပုံဆရာများက သူတို့ဓာတ်ပုံရိုက်လိုသည့် ပစ္စည်း/ပုဂ္ဂိုလ်များကို မည်သို့ရှာတွေ့ခဲ့ပုံအပေါ် တွေးခေါ်စဉ်းစားစေကြောင်း ရေးသားခဲ့သည်။ သူမသည် စာဖတ်သူများကို ဓာတ်ပုံများ၏ နောက်ခံဇာတ်ကြောင်းများအကြောင်း တွေးခေါ်စဉ်းစားရန် တောင်းဆိုပြီး မော်ကွန်းသည် &quot;မြန်မာနိုင်ငံမှာ ဓာတ်ပုံရိုက်အတတ်ပညာကို တန်ဖိုးထားပုံ၊ စုဆောင်းပုံနဲ့ ခင်းကျင်းပြသပုံကို ပြောင်းလဲပေးခဲ့ပြီး နောင်နှစ်ပေါင်းများစွာကြာ ဒီလိုဆက်ဖြစ်နေမှာဖြစ်တယ်&quot; ဟု ဆက်လက်ရေးသားခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;

== ကိုးကား ==
{{Reflist}}

== ပြင်ပလင့်များ ==
* [https://www.myanmarphotoarchive.org/about/ Myanmar Photo Archive ၏ ဝဘ်ဆိုဒ်]
*{{Facebook|id=myanmarphotoarchive}}
*{{Instagram|id=myanmarphotoarchive}} 
*[https://www.lukasbirk.com/myanmar-photo-archive/ Pictures of MPA exhibitions] on Lukas Birk's webpage
*[https://vimeo.com/312044288 Video of the 2018 exhibition &quot;Burmese Photographers&quot; at Yangon Secretariat] on [[Vimeo]] 
*[https://eap.bl.uk/project/EAP898/search More than 4,600 historical digitized photographs from Burma]{{Dead link|date=May 2026 }} in the British Library's ''Myanmar records of photographic negatives'' 

[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ ယဉ်ကျေးမှု]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံအခြေစိုက် ယဉ်ကျေးမှု အဖွဲ့အစည်းများ]]</text>
      <sha1>5hobj1q1grlj9a9ghsxjs0sokzddk92</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Nay Bone Myat Maung</title>
    <ns>3</ns>
    <id>265389</id>
    <revision>
      <id>1046885</id>
      <parentid>1042932</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T07:12:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nay Bone Myat Maung</username>
        <id>128103</id>
      </contributor>
      <origin>1046885</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="36768" sha1="tgpapgs4guxw4qalk9yean9xkl649ev" xml:space="preserve">== ကျုံစလူကျေးရွာ၊ ကျုံစလူ ==

'''ကျုံစလူကျေးရွာ'''သည် ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး၊ ဖျာပုံခရိုင်၊ ဘိုကလေးမြို့နယ်၊ ဂုံညင်းတန်းမြစ်နှင့် ကျိုက်ပိမြစ်တို့ကို ဆက်သွယ်ထားသော မရဲ့ရေရိုးဘေးတလျောက်တွင် တည်ရှိပြီး ဘိုကလေး မြို့နယ်၏ မြောက်ဖျားပိုင်း အစွန်းပိုင်းရှိကျေးရွာများထဲတွင် ဒေသဆိုင်ရာ အချက်အချာကျသော ကျေးရွာတစ်ရွာဖြစ်သည်။ ကျေးရွာအုပ်စုအတွင်း ကျေးရွာပေါင်း (၈)ရွာဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားပြီး ၎င်းတို့မှာ -

(၁) ကျုံစလူကျေးရွာ၊
(၂) ငရုပ်ကောင်းကျေးရွာ၊
(၃) သင်ချောင်းကျေးရွာ၊
(၄) ကျွန်းနှစ်ပင်ကျေးရွာ၊
(၅) ရေကျော်ကျေးရွာ၊
(၆) ကညင်လိန်ကျေးရွာ၊
(၇) ​ဆင်သေကွေ့ကျေးရွာနှင့်
(၈) လေးအိမ်တန်း ကျေးရွာတို့ဖြစ်ပါသည်။

ကျုံစလူကျေးရွာ ကျေးရွာအုပ်စုနယ်နိမိတ်သည် မြောက်ဘက်တွင် စိန်ဟိုင်းကျေးရွာအုပ်စု ဆင်သေကွေ့ - လေးအိမ်တန်းကျေးရွာ ၊ အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် ပျဥ်းမကုန်းကျေးရွာအုပ်စု ကြံခင်းဝက်စုကျေးရွာ ၊ အရှေ့ဘက်တွင် ပန်းဘဲစုကျေးရွာအုပ်စု ပျားရည်စုကျေးရွာနှင့် မရဲ့ရွာသစ်ကျေးရွာအုပ်စု ရွှေဘိုစုကျေးရွာ ၊ တောင်ဘက်တွင် ရုပ်ဆိုင်ကျေးရွာအုပ်စု ရုပ်ဆိုင်ကျေးရွာ နှင့် အနောက်ဘက်တွင် အောက်လှည်းဆိပ်ကျေးရွာအုပ်စု အောက်လှည်းဆိပ်အရှေ့ရွာ တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်လျက်ရှိသည်။

စီးပွားရေး

ကျုံစလူကျေးရွာသည် လူဦးရေ ၂၅၀၀ ဝန်းကျင်ရှိပြီး ကျေးရွာရှိလူဦးရေ၏ ၇၀ ရာခိုင်နှုန်းမှာ လယ်ယာလုပ်ငန်း လုပ်ကိုင်ကြသူများဖြစ်သည်။ ဥယျာဥ်ခြံလုပ်ငန်း၊ ကုန်သည်နှင့် စျေးဆိုင်လုပ်ငန်းများလည်းလုပ်ကိုင်ကြသည်။ ထို့အပြင် ကျေးရွာအတွင်းတွင် စက်မှုလက်မှုလုပ်ငန်းများလုပ်ကိုင်ကြပြီး ဆန်စက်ရုံများ၊ ဝပ်ရှော့များ၊ သစ်ခွဲစက်ရုံများနှင့် မော်တော်ယာဥ်ပြုပြင်ခြင်းလုပ်ငန်းများလည်း လုပ်ကိုင်လျက်ရှိကြသည်။ 

ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှု

ကျုံစလူကျေးရွာတွင် နေထိုင်သူအများစုမှာ ဗမာလူမျိုးများဖြစ်ကြ၍ ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာကိုသက်ဝင်ယုံကြည်ကြသူများဖြစ်ကြသည်။ ဗုဒ္ဓသာသနာတော် လွန်စွာထွန်းပသောအရပ်ဖြစ်ပေသည်။ သာသနာတော်ထွန်းပရာအရပ်ဖြစ်သည့်အလျောက် ​ရှေးဟောင်းသမိုင်းဝင် စေတီပုထိုးများနှင့် ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းများလည်းများစွာရှိပေသည်။ ကျုံစလူကျေးရွာ၊ ကျုံစလူမြစ်တန်းမှ ပြည်လုံးချမ်းသာဆုတောင်းပြည့်နန်းဦးစေတီတော်မြတ်ကြီးသည် ဘိုကလေးမြို့နယ်မြောက်ဖျားပိုင်း ဂေါစရဂါန်နယ်မြေအတွင်း ထင်ရှားသော စေတီတော်ကြီးဖြစ်ပေသည်။ ဧရာဝတီမြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသတလျောက် မွန်တို့အုပ်စိုးစဥ် ကျုံတုံးခရိုင်မြို့ကြီး၏ မြို့စားမင်းအဆက်ဆက်တည်ထားကိုးကွယ်တော်မူခဲ့သော စေတီတော်ကြီးဖြစ်ပေသည်။ ကျုံစလူကျေးရွာနယ်မြေတွင် သမိုင်းဝင်ထင်ရှားသော စေတီတော်များစွာရှိပေသည်။ ကျုံစလူကျေးရွာမှ သီတာဦးစေတီတော်မြတ်ကြီး၊ ငြုပ်ကောင်းကျေးရွာမှ တိလောကသိင်္ဂီမြစေတီ၊ ကျွန်းနှစ်ပင်ကျေးရွာမှ စကြာရန်အောင်ဓာတ်ပေါင်းစုစေတီတော် နှင့် ကညင်လိန်ကျေးရွာမှ နိုင်ငံအေးစေတီတော်တို့မှာလည်း ကျုံတုံးသမိုင်းဝင် ထင်ရှားသောစေတီတော်များဖြစ်ပေသည်။ ကျုံစလူကျေးရွာနယ်မြေတွင်း နေထိုင်သူများသည် မိရိုးဖလာအရ ရိုးရာနတ်များကိုလည်း ကိုးကွယ်ယုံကြည်သူများရှိကြပေသည်။ ကျုံစလူကျေးရွာသည် ဧရာဝတီမြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသဖြစ်သည့်အလျောက် ရေငံပိုင် ဦးရှင်ကြီးနှင့် ကွင်းပိုင် လယ်ပိုင် အဘိုးနတ်အား ပူဇော်ပသခြင်းများလည်း ရှိကြပေသည်။

သမိုင်း

ကျုံစလူကျေးရွာသည် ကုန်းဘောင်ခေတ်ဦး အစောပိုင်းကာလများ၌ ဧရာဝတီမြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသတလျောက် မွန်တို့ အုပ်စိုးစဥ် ကျုံတုံးခရိုင်မြို့ကြီး၏ နန်းစိုက်ရာ ဒေသဖြစ်သော ကျုံတုံးမြို့စားမင်းအဆက်ဆက်၏ နန်းတော်ရာနေရာတွင်တည်ရှိပေသည်။ ယခုတွင် ကျုံတုံးမြို့ကြီးသည် အလောင်းမင်းတရားမင်းကြီး ပုသိမ်ကိုသိမ်းပိုက်အပြီး မီးလောင်ပြာကျ၍ ယိုယွင်းပျက်စီးကာ ပျောက်ကွယ်သွားပြီးဖြစ်ပေသည်။ ယခု မြို့ဟောင်းတည်ရှိခဲ့သော ကျေးရွာများ၏ မြေအောက်တွင် သမိုင်းဝင်အုပ်ချပ်များ နေရာတိုင်းတွင် တူးဖော်ရရှိနိုင်ပေသည်။ ထို့အပြင် ကျုံစလူကျေးရွာ မြစ်ကမ်းနဘေး၌ ​ရှေးဟောင်းတိုက်လှေတော်ကြီးများ နစ်မြုပ်နေသည်ကို မြင်တွေ့ဖူးသူများလည်း ရှိပေသည်။ နန်းဦးစေတီတော်ကြီး၏ ကန်အတွင်း၌လည်း ရတနာအပြည့်စီခြယ်ထားသော မင်္ဂလာလှေတော်များလည်း တူးဖော်တွေ့ရှိခဲ့ဖူးပြီး ​လှေတော်၏ တဖက်စွန်းပိုင်းသည် စေတီတော်ကြီး၏မြေသားအောက်အထိ နစ်မြုပ်နေ၍ စေတီတော်ကြီး ပြိုလဲမည်စိုး၍ ဆက်လက်မတူးဖော်ခဲ့ကြပေ။  မွန်တို့ခေတ်တွင် ကျုံစလူကျေးရွာ၏ မူလတည်နေရာသည် မွန်မြို့စားမင်း၏ ရေတပ်တော်တွင် အသုံးပြုသော တိုက်လှေတော်များတည်ဆောက်ပေးသော ဌာနဖြစ်ပေသည်။ ယခု ကျုံစလူကျေးရွာ၊ ကျုံစလူမြစ်တန်း၌ ​ရှေးခေတ်မွန်မြို့စားမင်းအဆက်ဆက် တည်ထားကိုးကွယ်တော်မူခဲ့သော ကျိုက်မွေနွမ်း - ပြည်လုံးချမ်းသာဆုတောင်းပြည့်နန်းဦးစေတီတော်မြတ်ကြီး တည်ရှိပြီး သမိုင်းဝင် တန်ခိုးကြီးစေတီတော်ကြီးတစ်ဆူဖြစ်ပေသည်။ စေတီတော်မြတ်ကြီးသည် ယခုတွင် ဘုရားဖူးဧည့်သည်များ လာရောက်ဖူးမျှော်ကြ​ပြီး၊ စေတီတော်မြတ်ကြီး၏ ပရဝုဏ်အတွင်း သာသနိက အဆောက်အဦးများ ပြုပြင် မွမ်းမံ တည်ဆောက်သူများနှင့် စီကားလျက်ရှိပေသည်။ ကျုံစလူကျေးရွာ သည် နန်းဦးစေတီတော်ကြီးကို အကြောင်းပြု၍ ဘိုကလေးမြို့နယ်အတွင်း သာသနာတော်ထွန်းကားရာ အရပ်ဒေသတစ်ခုလည်းဖြစ်ပေသည်။ 

အုပ်ချုပ်ရေး

ကျုံစလူကျေးရွာသည် ပြည်ထောင်စုသမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော်၊ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး၊ ဖျာပုံခရိုင်၊ ဘိုကလေးမြို့နယ် နိုင်ငံတော်အုပ်ချုပ်စီမံမှုအဆင့် စတုတ္ထမြောက် အုပ်ချုပ်ရေးရုံးစိုက်ရာဒေသဖြစ်ပေသည်။ အင်္ဂလိပ်တို့အုပ်ချုပ်စဥ် ကိုလိုနီခေတ်ဦးမှ အစပြု၍ ယနေ့ထိတိုင် အုပ်ချုပ်ရေးဆိုင်ရာ ခေတ်အဆက်ဆက် အစိုးရရုံးပေါက်စာရင်းဝင်သော ကျေးရွာဖြစ်ပေသည်။ ကိုလိုနီခေတ်၌ အမြင့်ဆုံးကျေးရွာအုပ်ချုပ်ရေးအဆင့်မှာ ရွာသူကြီးဖြစ်ပေသည်။ ကျုံစလူကျေးရွာ၏ ပထမဆုံး အုပ်ချုပ်သူ သူကြီးမှာ ဖျာပုံခရိုင်၊ ဖျာပုံမြို့နယ်၊ ကျုံတာရှမ်းကွင်းရွာမှ ပြောင်းရွှေ့အခြေချလာရောက်နေထိုင်သော သူကြီးသားမက်ဖိုးလေးဖဲ၏သား ဦးဖိုးဂေါ်ရာဖြစ်ပေသည်။ ကျုံစလူသူကြီး ဦးဖိုးဂေါ်ရာမှ အစပြု၍ ယနေ့ ကျေးရွာအုပ်ချုပ်ရေးမှူးအဆင့်အထိ ရာထူးအဆက်ဆက်  (၁၈) ဆက် ရှိခဲ့ပေသည်။  ကျေးရွာ၏ အမြင့်ဆုံး အုပ်ချုပ်ရေးရာထူးအဆက်ဆက်ကို ကျုံစလူကျေးရွာအုပ်စုအတွင်းမှ ကျေးရွာများဖြစ်သော ကျုံစလူကျေးရွာ၊ ငြုပ်ကောင်းကျေးရွာနှင့် သင်ချောင်းကျေးရွာတို့မှ ကောင်စီနာယက လူကြီးမင်းများ၊ ကျေးရွာဥက္ကဌများ၊ အုပ်ချုပ်ရေးမှူးများအဖြစ် အလှည့်ကျ တာဝန်ယူထမ်းဆောင်ကြပေသည်။ ကျေးရွာသည် အုပ်ချုပ်ရေးကာလအဆက်ဆက် တည်ငြိမ်အေးချမ်း၍ ဖွံ့ဖြိုးမှုမြန်ဆန်သော ကျေးရွာလည်းဖြစ်ပေသည်။ 

လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး

ကျုံစလူကျေးရွာသည် ဘိုကလေးမြို့နယ်အတွင်း တည်ရှိပြီး ဘိုကလေးမြို့နှင့် ရေမိုင် ၂၀ အကွာတွင်လည်းကောင်း၊ ကျိုက်လတ်မြို့နှင့် ရေမိုင် ၂၁မိုင် အကွာတွင်လည်းကောင်း၊ ဖျာပုံမြို့နှင့် ရေမိုင် ၂၅မိုင် အကွာတွင်လည်းကောင်း တည်ရှိပြီး မြို့ပြနှင့် ခရီးကြာချိန် တစ်နာရီ (သို့မဟုတ်) တစ်နာရီခွဲခန့် ခရီးအကွာတွင် တည်ရှိပေသည်။ ၂၀၀၀ ခုနှစ်အစောပိုင်းကာလများ၌ ဆက်သွယ်ရေးလမ်းများ ဖွံ့ဖြိုးမှုအားနည်းချိန်၌ မြို့ပြများနှင့်ဆက်သွယ်ရာတွင် ရေလမ်းတစ်မျိုးတည်းကိုသာ အသုံးပြုရ၍ အခက်အခဲများစွာရှိခဲ့ပေသည်။ ၂၀၀၀ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း ကာလများ၌ ကျိုက်လတ် - မော်လမြိုင်ကျွန်း ဆက်သွယ်ရေးစီမံကိန်း အစပြုချိန်မှစ၍ ကျုံစလူကျေးရွာနှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်လျက်ရှိသော စိန်ဟိုင်းကျေးရွာ၏ တစ်ဖက်ကမ်း ကွန်ပလိုင်းကျေးရွာမှ ဆက်သွယ်ရေးကားလမ်းဖြင့် ကျိုက်လတ် - ဖျာပုံ - မအူပင် - ရန်ကုန်သို့ သွားလာနိုင်ပြီး ၂၀၁၅ ခုနှစ်ခန့်မှစ၍ စိန်ဟိုင်းတံတား တည်ဆောက်ပြီးစီးချိန်တွင် ကျိုက်လတ် - မော်ကျွန်း ဆက်သွယ်ရေးကားလမ်းနှင့်ချိတ်ဆက်ကာ ကျေးရွာအုပ်စုအတွင်း ရွာတွင်းဆက်သွယ်ရေးလမ်းများကို ကိုယ်ထူကိုယ်ထစနစ်ဖြင့် စတင်အကောင်အထည်ဖော်ကာ ကျေးရွာတွင်းမှစ၍ အနယ်နယ်အရပ်ရပ်သို့ ယာဥ်အမျိုးမျိုးဖြင့် သွားလာနိုင်ပြီဖြစ်ပါသည်။ ယနေ့အချိန်တွင် ရွာတွင်းလမ်းများကို ကျေးရွာနေ ရဟန်းရှင်လူ ပြည်သူများမှ ကိုယ်ထူ ကိုယ်ထ စနစ်ဖြင့်သာ အဆင့်မြှင့်တင်မှုများပြုလုပ်လျက်ရှိပြီး ကျေးရွာ၏ ၇၀ ရာခိုင်နှုန်းသည် ၃တန်အောက်ယာဥ်များ အလွယ်တကူဝင်ထွက်သွားလာနိုင်သော မြေလမ်း သဲလမ်း များအဆင့်သာ ရှိနေသေးသည်။ ကျုံစလူမြစ်တန်းကျေးရွာ ဘုရားကြီးကျောင်းဆရာတော် ဥူးပါမောက္ခမှ ဦးဆောင်၍ ရွာတွင်းဆက်သွယ်ရေးလမ်းများအား ပြုပြင်ခြင်း၊ လမ်းဧရိယာချဲ့ခြင်း၊ သဲများဖြည့်ခြင်း စသော ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းမှုများကို ရွာသူရွာသားများနှင့်အတူ သိန်းပေါင်းမြောက်များစွာ အကုန်ကျခံကာ ပရဟိတလုပ်ငန်းတရပ်အနေဖြင့် နှစ်စဥ်လုပ်ဆောင်လျက်ရှိပေသည်။ ၂၀၁၈-၂၀၁၉ ဘဏ္ဍာနှစ်အတွင်း နိုင်ငံတော်မှ ငြုပ်ကောင်းကျေးရွာအတွက် VDP စီမံကိန်းအား ချမှတ်ခဲ့ပြီး  ငြုပ်ကောင်းအရှေ့ရွာလမ်းအား ကွန်ကရစ်လမ်းအဖြစ်လည်းကောင်း၊ ၂၀၂၂ ခုနှစ်အတွင်း သင်္ကန်းကျွန်းမြို့နယ် ဓမ္မဝိဟာရကျောင်းဆရာတော် ဥူးဂရုဝံသမှဦးဆောင်၍ ကျွန်းနှစ်ပင် ရေကျော်လမ်းအား ကွန်ကရစ်လမ်းအဖြစ်အဆင့်မြှင့်တင်နိုင်ခဲ့ပေသည်။ ကျေးရွာချင်းဆက် ဆ​က်သွယ်ရေးလမ်းများကို ချိတ်ဆက်ထားသော ဆက်သွယ်ရေး တံတားများ၏ ခံနိုင်ရည်အားကိုလည်း အဆင့်မြင့်တင်ရန်ရှိနေသေးပေသည်။ ယနေ့အချိန်တွင် ကျုံစလူကျေးရွာအုပ်စုအတွင်း ရွာတွင်းလမ်းအား အသုံးပြုသော ကျေးရွာပေါင်း (၃၀ ) ခန့်မှ ယာဥ်ကြီး ယာဥ်ငယ် များစွာရှိပေသည်။ 

အဆင့်မြှင့်တင်ရန် ကျန်ရှိနေသော ဆက်သွယ်ရေးလမ်းများ - 

(၁) ကျုံစလူကျေးရွာ (၁၅ ပေ ရွာတွင်းသဲလမ်း)
(၂) ကညင်လိန်ကျေးရွာ ( ၁၅ပေ ရွာတွင်း  - ၂၄ပေ ဆက်သွယ်ရေးတာ သဲလမ်း)
(၃) ဆင်သေကွေ့ကျေးရွာ ( ၂၄ ပေ ဆက်သွယ်ရေး သဲလမ်း)
(၄) ငြုပ်ကောင်းအနောက်ကျေးရွာ ( ၁၅ပေ ရွာတွင်း သဲလမ်း)
(၅) သင်ချောင်းအနောက်ကျေးရွာ (၁၅ပေ ရွာတွင်းသဲလမ်း)
(၆) လေးအိမ်တန်းကျေးရွာ ( ၁၀ပေ ရွာတွင်းသဲလမ်း)
(၇) ကျုံစလူ - ငြုပ်ကောင်း - အောက်လှည်းဆိပ် အ.ထ.က ကျောင်း ဆက်သွယ်ရေးတာ (၁၂ ပေ သဲလမ်း)

#ဦးစားပေးအမှတ်စဥ်; ၂-၃-၁-၄-၅

အဆင့်မြှင့်တင်ရန်ကျန်ရှိနေသော တံတားများ

(၁) ကျုံစလူရွာလယ်တံတား (ဒေါ်ညိမ်ချောင်းကူးတံတား)
(၂) ရွာသာအေးတံတား (သင်ချောင်း-ငြုပ်ကောင်း အနောက်ဆက်သွယ်ရေးတံတား)
(၃) ကညင်လိန်ရွာလယ်တံတား (ကညင်လိန်ရိုးချောင်း)
(၄) ကျုံစလူချောင်းဖျား တံတား (ကျုံစလူ - ငြုပ်ကောင်း - အောက်လှည်းဆိပ် (အ.ထ.က) ကျောင်း ဆက်သွယ်ရေးတံတား) 

#ဦးစားပေးအမှတ်စဥ်: ၂-၁-၃

(ဆက်လက်ဖြည့်စွတ်ရန်) [[အသုံးပြုသူ:Nay Bone Myat Maung|Nay Bone Myat Maung]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Nay Bone Myat Maung|ဆွေးနွေး]])  ၀၉:၅၂၊ ၁၃ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ (UTC)

== ကျိုက်မွေနွမ်း ပြည်လုံးချမ်းသာ ဆုတောင်းပြည့် နန်းဦးစေတီတော်ကြီး သမိုင်း ==

နန်းဦး စေတီတော်ကြီးရဲ့ သမိုင်းကြောင်း - 

လွန်ခဲ့သော နှစ် ၄၀၀ ခန့်က စေတီတော်ကြီးအနီးမှာ ကျုံတုံးခရိုင်မြို့ဟောင်း နေရာဒေသတစ်ခုရှိခဲ့တယ်... ဘိုကလေးမြို့မဖြစ်မီ မြို့သူမြို့သားတွေက ကျုံတုံးခရိုင်မြို့ကြီးမှာ နေထိုင်ခဲ့ကြတယ်... ကျုံတုံးခရိုင် မြို့ကြီးကို မွန်မြို့စားမင်း ဗညားဇေယျက စီမံအုပ်ချုပ်ခဲ့ပြီးတော့ ဟံသာဝတီနေပြည်တော်ရဲ့ လက်အောက်ခံစနစ်နဲ့ အုပ်ချုပ်စေခဲ့တယ်... ကျုံတုံးခရိုင်မြို့ကြီး၌ ထိုမြို့စားမင်းမတိုင်မီ ယခင်ဘိုးဘေးစဥ်ဆက် တည်ထားကိုးကွယ်ခဲ့တဲ့ ကျိုက်မွေနွမ်း နန်းဦးစေတီတော်ကြီးကို ဆက်လက် ပြုပြင်မွန်းမံမှုတွေ၊ ထီးတော်သစ်တင်လှူပွဲတွေ ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး ထိုစေတီတော်ကြီး ပရဝုဏ်အတွင်းမှာ ဂန္ဓကုဋီတိုက်တည်ဆောက်ပြီ ၎င်းစီမံ၍ ဖိုအောင်ထားသော ဓာတ်သား ၃ဆူအနက် တစ်ဆူကို ဌာပနာပြု၍ ကိုးကွယ်ခဲ့တယ်...  ထိုစဥ်အခါက ကျုံတုံးခရိုင်မြို့ကြီးဟာ ကြက်ပျံမကျအောင် လွန်စွာမှ စည်ကားခဲ့ကြတယ်... မြို့နေပြည်သူများဟာလည်း ကူးသန်းရောင်းဝယ် အဆင်ပြေကြပြီးတော့ စီးပွားရေးဟာလည်း အထွဋ်အထိပ်သို့ ရောက်ရှိခဲ့တယ်... သို့ပေးမယ့် ဟံသာဝတီပျက်သုဥ်းချိန်မှာတော့ ကံမကောင်းစွာနဲ့ ကျုံတုံးခရိုင်မြို့ကြီးပါ နေဝင်ချိန်ကိုရောက်ရှိခဲ့တယ်... ကုန်းဘောင်ခေတ်အစောပိုင်းကာလများ၌ အလောင်းမင်းတရားကြီး ဘုန်းမီးနေလတောက်ချိန် ဟံသာဝတီကို သိမ်းပိုက်ချိန်၌ ကျုံတုံးခရိုင် မြို့ကြီးပါ မြေလှန်မီးရှို့ခံရကာ ထိုသို့မတိုင်မီ၌ မြို့စားမင်းနှင့် မြို့သူမြို့သားများက ဌာနေမုတ္တမကို ဆုတ်ခွာ၍ အသီးသီး ဂုံညင်းတန်းမြစ်၊ ကျိုက်ပိမြစ်တို့မှ ဆုန် စန်၍ ထွတ်ပြေးကြလေသည်။ ထိုသို့ထွတ်ပြေးတိန်းရှောင်ရင်း ဂုံညင်းတန်းမြစ်နှင့် ကျိုက်ပိမြစ်တို့ဆုံရာ ယခု ဘိုကလေးမြို့တည်နေရာ၌ ခရီးတစ်ထောက် နားကာ တစ်ချို့မှာမူ မုတ္တမသို့ ခရီးမဆန့်တော့ပဲ ထိုနေရာ၌သာ နေထိုင်လိုသော မြို့သားများစွာရှိသည့်အတွက် မြို့စားမင်း ဗညားဇေယျမှ သူ၏ သားတော် ဗိုလ်ကြီး ဗိုလ်လေး နှစ်ယောက်အနက်မှ သားတော် ဗိုလ်ကလေးအား အုပ်ချုပ်စေခဲ့သည်။ ထို့နောက် ကျိုက်မွေနွမ်းစေတီတော်မြတ်ကြီး၏ မူလ ဘုရားဒကာတစ်ဦးအပါဝင်ဖြစ်သော မြို့စားမင်းဗညားဇေယျက ဘိုကလေးမြို့တည်နေရာ၌ အောင်စကြာစေတီတော်မြတ်ကြီးကို ဒုတိယ ကြိမ် ၎င်းဖိုအောင်သော ဓာတ်သားဘုရားအား ဌာပနာပြု၍ အောင်စကြာစေတီတော်ကို တည်ထားကိုးကွယ်ခဲ့ပေသည်။ ထိုနောက် မြို့စားမင်းက မုတ္တမသို့ ဆက်လက်ကာ ခရီးနှင်ခဲ့လေသည်။
ဒုတိယသမိုင်းမှာမူ ထိုသို့ မွန်တို့ခေတ်က တည်ထားကိုးကွယ်ခဲ့ကြသော စေတီတော်ကြီးသည် မီးခ၍ သော်လည်းကောင်း၊ နှစ်ကာလကြာ၍ သော်လည်းကောင်း ပြိုပျက်ကာ ဘုရားငုတ်တိုအဖြစ်သို့ရောက်ရှိပြီး ကိုလိုနီခေတ်နှောင်းပိုင်း၌  (ရုပ်ဆိုင် ကျေးရွာ) မှ လယ်သမားသူဌေးကြီး ဦးလူဖေမှ စေတီတော်ကြီး၏ မူလနေရာ၌ အသစ်တဖန်ပြန်လည်တည်ထားခဲ့ရာ စေတီတော်ကြီးမှာ မပြီးပြတ်ပဲ ပုလ္လင်တော်အဆင့်တွင်သာ ရှိခဲ့ရာမှ နောက်ထပ်လယ်သမားသူဌေးကြီးဖြစ်သော သင်ချောင်းကျေးရွာမှ ဦးနတ်ဆေးဆိုသူမှ စေတီတော်ကြီးအား ဆက်လက်တည်ထားခဲ့ပေသည်။ သို့ရာတွင်လည်း စေတီတော်ကြီးသည် လုံးဝပြီးမြောက်ခြင်းမရှိခဲ့ပဲ ထီးတော်တင်ရန်ကျန်ရှိနေပြန်သည်။ ထို့နောက်ဆက်လက်ပြီး ငရုပ်ကောင်းကျေးရွာမှ လယ်သူမားသူဌေးကြီး ဦးဖိုးကာ၏ သားဖြစ်သူ ဦးဖိုးခွေးမှ ဦးဆောင်၍ ထီးတော်တင်လှူပူဇော်ခဲ့ပါမှ စေတီတော်ကြီးသည် လုံးဝပြီးမြောက်သွားပေတော့သည်။ ထို့ကြောင့် ဒုတိယသမိုင်း အထောက်အထားအရ စေတီတော်ကြီးအား ဦးလူဖေ၊ ဦးနတ်ဆေး၊ ဦးဖိုးခွေး ဘုရားဒကာသုံးဦးမှ ပြန်လည်တည်ထားခဲ့ခြင်းကြောင့် လူတစ်ရစ် နတ်တစ်ရစ် ခွေးတစ်ရစ် တည်သောစေတီကြီးဟု လူသိများခဲ့လေသည်။ စေတီတော်ကြီးသည် ယခုအခါ၌ ပြည်လုံးချမ်းသာ ဆုတောင်းပြည့် နန်းဦးစေတီတော်ကြီး ဘွဲ့အမည်ဖြင့် ဘိုကလေးမြို့နယ် ကျုံစလူကျေးရွာ ဒေသ၌ ထင်ရှားလေသည်။

တတိယခေတ် သမိုင်းအထောက်အထားအရ စေတီတော်ကြီးသည် ကိုလိုနီ ခေတ်နှောင်းပိုင်းရောက်ရှိလာပြီး ခေတ်ကာလကြာလာသည့်အလျှောက် မူလထီးတော်ကြီးမှာ ယိုယွင်းလာခဲ့ပြီး တဖန် ဆရာအောင်ဒေဝခေါ် အထက်ဆရာကြီးတစ်ဦးမှ ဦးဆောင်၍ ထီးတော်သစ် တင်လှူပူဇော်ခဲ့ပြန်သည်။ နောက်ထပ်တစ်ဖန် ရန်ကုန်ရွှေမြို့တော်မှ အောင်သပြေခိုင် ကုမ္ပဏီပိုင်ရှင် ဘုရားဒကာကြီးဦးဌေးခိုင်မှ ပြန်လည်ထည်ထားခဲ့သော စေတီတော်ကြီးကို ဘက်စုံပြုပြင်မွန်းမံမှုများပြုလုပ်၍ ထီးတော်သစ်ပြန်လည်တင်လှူပူဇော်ခဲ့ပေသည်။ ထိုထီးတော်သစ်ကြီးမှာ ၂၀၀၈ ခုနှစ် နာဂစ်မုန်တိုင်းဒါဏ်ကြောင့် တဖန်ပျက်စီးခဲ့ပြီး ဘုရားဒကားကြီး ဦးဌေးခိုင်မှ တတိယအကြိမ် ပြန်လည်ပြုပြင်မွမ်းမံကာ တင်လှူပူဇော်ခဲ့ပြန်သည်။ ထို့နောက် ရန်ကုန်မြို့ ရွှေဟင်္သါမဟာဗောဓိဆရာတော်ကြီးဦးဆောင်၍ စတုတ္ထအကြိမ် ထီးတော်သစ်ကြီးအား တင်လှူပူဇော်ခဲ့ပေသည်။ ထိုအခါ စေတီတော်မြတ်ကြီးသည် ခေတ်အဆက်ဆက် ပူဇော်လာခဲ့ကြရာမှ ယိုယွင်းပျက်စီးမှုများစွာရှိလာပြန်၍ ရန်ကုန်မြို့မှ ယခင် စေတီတော်ကြီးတည်ရှိရာ ကျုံစလူကျေးရွာဇာတိမှ မွေးဖွားခဲ့သော အဘဦးချစ်တိုး + အမိ ဒေါ်ခင်နု၏သား ဦးမြင့်ဆွေ + ဒေါ်အေးနွဲ့ (အရုဏ်ဦး ဆန်ရောင်းဝယ်ရေး) မိသားစု၊ ဦးအောင်သန်းဦးဒေါ်လှလှစိုးမိသားစု၊ ဦးချစ်ဝေ + ဒေါ်မြမြစန်း မိသားစုတို့ မှ စေတီတော်ကြီး၏ ဘက်စုံပြုပြင် မွမ်းမံမှူများ၊ ရင်ပြင်တော်ချဲ့ခြင်း၊ ရွှေသင်္ကန်းကပ်လှူခြင်း၊ အာရုံခံတန်စောင်းတည်ဆောက်ခြင်း၊ ဝိပ္ပသန္နမုနိရုပ်ရှင်တော်မြတ်ကြီးကိန်းဝပ်စံပါယ်ရာ တန်စောင်းတော်ကြီးတည်ဆောက်ခြင်း၊ ကြေးခေါင်းလောင်းတော်ကြီး လှူဒါန်းခြင်းတို့အား ယနေ့ထက်တိုင်နှစ်စဥ်လှူဒါန်းမှုများ ပြုလုပ်လျက်ရှိပြီး စေတီတော်မြတ်ကြီးသည်လည်း ဘိုကလေးမြို့နယ် ကျုံစလူကျေးရွာ၌ ခန့်ညားသပ္ပါယ်စွာ တည်ရှိပေသည်။ [[အသုံးပြုသူ:Nay Bone Myat Maung|Nay Bone Myat Maung]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Nay Bone Myat Maung|ဆွေးနွေး]])  ၀၄:၃၉၊ ၂၈ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC)</text>
      <sha1>tgpapgs4guxw4qalk9yean9xkl649ev</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1046899</id>
      <parentid>1046885</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T07:33:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1046899</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="38492" sha1="m91x0z3509d7z0rjjtwfgaapyxvl0tl" xml:space="preserve">== ကျုံစလူကျေးရွာ၊ ကျုံစလူ ==

'''ကျုံစလူကျေးရွာ'''သည် ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး၊ ဖျာပုံခရိုင်၊ ဘိုကလေးမြို့နယ်၊ ဂုံညင်းတန်းမြစ်နှင့် ကျိုက်ပိမြစ်တို့ကို ဆက်သွယ်ထားသော မရဲ့ရေရိုးဘေးတလျောက်တွင် တည်ရှိပြီး ဘိုကလေး မြို့နယ်၏ မြောက်ဖျားပိုင်း အစွန်းပိုင်းရှိကျေးရွာများထဲတွင် ဒေသဆိုင်ရာ အချက်အချာကျသော ကျေးရွာတစ်ရွာဖြစ်သည်။ ကျေးရွာအုပ်စုအတွင်း ကျေးရွာပေါင်း (၈)ရွာဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားပြီး ၎င်းတို့မှာ -

(၁) ကျုံစလူကျေးရွာ၊
(၂) ငရုပ်ကောင်းကျေးရွာ၊
(၃) သင်ချောင်းကျေးရွာ၊
(၄) ကျွန်းနှစ်ပင်ကျေးရွာ၊
(၅) ရေကျော်ကျေးရွာ၊
(၆) ကညင်လိန်ကျေးရွာ၊
(၇) ​ဆင်သေကွေ့ကျေးရွာနှင့်
(၈) လေးအိမ်တန်း ကျေးရွာတို့ဖြစ်ပါသည်။

ကျုံစလူကျေးရွာ ကျေးရွာအုပ်စုနယ်နိမိတ်သည် မြောက်ဘက်တွင် စိန်ဟိုင်းကျေးရွာအုပ်စု ဆင်သေကွေ့ - လေးအိမ်တန်းကျေးရွာ ၊ အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် ပျဥ်းမကုန်းကျေးရွာအုပ်စု ကြံခင်းဝက်စုကျေးရွာ ၊ အရှေ့ဘက်တွင် ပန်းဘဲစုကျေးရွာအုပ်စု ပျားရည်စုကျေးရွာနှင့် မရဲ့ရွာသစ်ကျေးရွာအုပ်စု ရွှေဘိုစုကျေးရွာ ၊ တောင်ဘက်တွင် ရုပ်ဆိုင်ကျေးရွာအုပ်စု ရုပ်ဆိုင်ကျေးရွာ နှင့် အနောက်ဘက်တွင် အောက်လှည်းဆိပ်ကျေးရွာအုပ်စု အောက်လှည်းဆိပ်အရှေ့ရွာ တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်လျက်ရှိသည်။

စီးပွားရေး

ကျုံစလူကျေးရွာသည် လူဦးရေ ၂၅၀၀ ဝန်းကျင်ရှိပြီး ကျေးရွာရှိလူဦးရေ၏ ၇၀ ရာခိုင်နှုန်းမှာ လယ်ယာလုပ်ငန်း လုပ်ကိုင်ကြသူများဖြစ်သည်။ ဥယျာဥ်ခြံလုပ်ငန်း၊ ကုန်သည်နှင့် စျေးဆိုင်လုပ်ငန်းများလည်းလုပ်ကိုင်ကြသည်။ ထို့အပြင် ကျေးရွာအတွင်းတွင် စက်မှုလက်မှုလုပ်ငန်းများလုပ်ကိုင်ကြပြီး ဆန်စက်ရုံများ၊ ဝပ်ရှော့များ၊ သစ်ခွဲစက်ရုံများနှင့် မော်တော်ယာဥ်ပြုပြင်ခြင်းလုပ်ငန်းများလည်း လုပ်ကိုင်လျက်ရှိကြသည်။ 

ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှု

ကျုံစလူကျေးရွာတွင် နေထိုင်သူအများစုမှာ ဗမာလူမျိုးများဖြစ်ကြ၍ ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာကိုသက်ဝင်ယုံကြည်ကြသူများဖြစ်ကြသည်။ ဗုဒ္ဓသာသနာတော် လွန်စွာထွန်းပသောအရပ်ဖြစ်ပေသည်။ သာသနာတော်ထွန်းပရာအရပ်ဖြစ်သည့်အလျောက် ​ရှေးဟောင်းသမိုင်းဝင် စေတီပုထိုးများနှင့် ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းများလည်းများစွာရှိပေသည်။ ကျုံစလူကျေးရွာ၊ ကျုံစလူမြစ်တန်းမှ ပြည်လုံးချမ်းသာဆုတောင်းပြည့်နန်းဦးစေတီတော်မြတ်ကြီးသည် ဘိုကလေးမြို့နယ်မြောက်ဖျားပိုင်း ဂေါစရဂါန်နယ်မြေအတွင်း ထင်ရှားသော စေတီတော်ကြီးဖြစ်ပေသည်။ ဧရာဝတီမြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသတလျောက် မွန်တို့အုပ်စိုးစဥ် ကျုံတုံးခရိုင်မြို့ကြီး၏ မြို့စားမင်းအဆက်ဆက်တည်ထားကိုးကွယ်တော်မူခဲ့သော စေတီတော်ကြီးဖြစ်ပေသည်။ ကျုံစလူကျေးရွာနယ်မြေတွင် သမိုင်းဝင်ထင်ရှားသော စေတီတော်များစွာရှိပေသည်။ ကျုံစလူကျေးရွာမှ သီတာဦးစေတီတော်မြတ်ကြီး၊ ငြုပ်ကောင်းကျေးရွာမှ တိလောကသိင်္ဂီမြစေတီ၊ ကျွန်းနှစ်ပင်ကျေးရွာမှ စကြာရန်အောင်ဓာတ်ပေါင်းစုစေတီတော် နှင့် ကညင်လိန်ကျေးရွာမှ နိုင်ငံအေးစေတီတော်တို့မှာလည်း ကျုံတုံးသမိုင်းဝင် ထင်ရှားသောစေတီတော်များဖြစ်ပေသည်။ ကျုံစလူကျေးရွာနယ်မြေတွင်း နေထိုင်သူများသည် မိရိုးဖလာအရ ရိုးရာနတ်များကိုလည်း ကိုးကွယ်ယုံကြည်သူများရှိကြပေသည်။ ကျုံစလူကျေးရွာသည် ဧရာဝတီမြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသဖြစ်သည့်အလျောက် ရေငံပိုင် ဦးရှင်ကြီးနှင့် ကွင်းပိုင် လယ်ပိုင် အဘိုးနတ်အား ပူဇော်ပသခြင်းများလည်း ရှိကြပေသည်။

သမိုင်း

ကျုံစလူကျေးရွာသည် ကုန်းဘောင်ခေတ်ဦး အစောပိုင်းကာလများ၌ ဧရာဝတီမြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသတလျောက် မွန်တို့ အုပ်စိုးစဥ် ကျုံတုံးခရိုင်မြို့ကြီး၏ နန်းစိုက်ရာ ဒေသဖြစ်သော ကျုံတုံးမြို့စားမင်းအဆက်ဆက်၏ နန်းတော်ရာနေရာတွင်တည်ရှိပေသည်။ ယခုတွင် ကျုံတုံးမြို့ကြီးသည် အလောင်းမင်းတရားမင်းကြီး ပုသိမ်ကိုသိမ်းပိုက်အပြီး မီးလောင်ပြာကျ၍ ယိုယွင်းပျက်စီးကာ ပျောက်ကွယ်သွားပြီးဖြစ်ပေသည်။ ယခု မြို့ဟောင်းတည်ရှိခဲ့သော ကျေးရွာများ၏ မြေအောက်တွင် သမိုင်းဝင်အုပ်ချပ်များ နေရာတိုင်းတွင် တူးဖော်ရရှိနိုင်ပေသည်။ ထို့အပြင် ကျုံစလူကျေးရွာ မြစ်ကမ်းနဘေး၌ ​ရှေးဟောင်းတိုက်လှေတော်ကြီးများ နစ်မြုပ်နေသည်ကို မြင်တွေ့ဖူးသူများလည်း ရှိပေသည်။ နန်းဦးစေတီတော်ကြီး၏ ကန်အတွင်း၌လည်း ရတနာအပြည့်စီခြယ်ထားသော မင်္ဂလာလှေတော်များလည်း တူးဖော်တွေ့ရှိခဲ့ဖူးပြီး ​လှေတော်၏ တဖက်စွန်းပိုင်းသည် စေတီတော်ကြီး၏မြေသားအောက်အထိ နစ်မြုပ်နေ၍ စေတီတော်ကြီး ပြိုလဲမည်စိုး၍ ဆက်လက်မတူးဖော်ခဲ့ကြပေ။  မွန်တို့ခေတ်တွင် ကျုံစလူကျေးရွာ၏ မူလတည်နေရာသည် မွန်မြို့စားမင်း၏ ရေတပ်တော်တွင် အသုံးပြုသော တိုက်လှေတော်များတည်ဆောက်ပေးသော ဌာနဖြစ်ပေသည်။ ယခု ကျုံစလူကျေးရွာ၊ ကျုံစလူမြစ်တန်း၌ ​ရှေးခေတ်မွန်မြို့စားမင်းအဆက်ဆက် တည်ထားကိုးကွယ်တော်မူခဲ့သော ကျိုက်မွေနွမ်း - ပြည်လုံးချမ်းသာဆုတောင်းပြည့်နန်းဦးစေတီတော်မြတ်ကြီး တည်ရှိပြီး သမိုင်းဝင် တန်ခိုးကြီးစေတီတော်ကြီးတစ်ဆူဖြစ်ပေသည်။ စေတီတော်မြတ်ကြီးသည် ယခုတွင် ဘုရားဖူးဧည့်သည်များ လာရောက်ဖူးမျှော်ကြ​ပြီး၊ စေတီတော်မြတ်ကြီး၏ ပရဝုဏ်အတွင်း သာသနိက အဆောက်အဦးများ ပြုပြင် မွမ်းမံ တည်ဆောက်သူများနှင့် စီကားလျက်ရှိပေသည်။ ကျုံစလူကျေးရွာ သည် နန်းဦးစေတီတော်ကြီးကို အကြောင်းပြု၍ ဘိုကလေးမြို့နယ်အတွင်း သာသနာတော်ထွန်းကားရာ အရပ်ဒေသတစ်ခုလည်းဖြစ်ပေသည်။ 

အုပ်ချုပ်ရေး

ကျုံစလူကျေးရွာသည် ပြည်ထောင်စုသမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော်၊ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး၊ ဖျာပုံခရိုင်၊ ဘိုကလေးမြို့နယ် နိုင်ငံတော်အုပ်ချုပ်စီမံမှုအဆင့် စတုတ္ထမြောက် အုပ်ချုပ်ရေးရုံးစိုက်ရာဒေသဖြစ်ပေသည်။ အင်္ဂလိပ်တို့အုပ်ချုပ်စဥ် ကိုလိုနီခေတ်ဦးမှ အစပြု၍ ယနေ့ထိတိုင် အုပ်ချုပ်ရေးဆိုင်ရာ ခေတ်အဆက်ဆက် အစိုးရရုံးပေါက်စာရင်းဝင်သော ကျေးရွာဖြစ်ပေသည်။ ကိုလိုနီခေတ်၌ အမြင့်ဆုံးကျေးရွာအုပ်ချုပ်ရေးအဆင့်မှာ ရွာသူကြီးဖြစ်ပေသည်။ ကျုံစလူကျေးရွာ၏ ပထမဆုံး အုပ်ချုပ်သူ သူကြီးမှာ ဖျာပုံခရိုင်၊ ဖျာပုံမြို့နယ်၊ ကျုံတာရှမ်းကွင်းရွာမှ ပြောင်းရွှေ့အခြေချလာရောက်နေထိုင်သော သူကြီးသားမက်ဖိုးလေးဖဲ၏သား ဦးဖိုးဂေါ်ရာဖြစ်ပေသည်။ ကျုံစလူသူကြီး ဦးဖိုးဂေါ်ရာမှ အစပြု၍ ယနေ့ ကျေးရွာအုပ်ချုပ်ရေးမှူးအဆင့်အထိ ရာထူးအဆက်ဆက်  (၁၈) ဆက် ရှိခဲ့ပေသည်။  ကျေးရွာ၏ အမြင့်ဆုံး အုပ်ချုပ်ရေးရာထူးအဆက်ဆက်ကို ကျုံစလူကျေးရွာအုပ်စုအတွင်းမှ ကျေးရွာများဖြစ်သော ကျုံစလူကျေးရွာ၊ ငြုပ်ကောင်းကျေးရွာနှင့် သင်ချောင်းကျေးရွာတို့မှ ကောင်စီနာယက လူကြီးမင်းများ၊ ကျေးရွာဥက္ကဌများ၊ အုပ်ချုပ်ရေးမှူးများအဖြစ် အလှည့်ကျ တာဝန်ယူထမ်းဆောင်ကြပေသည်။ ကျေးရွာသည် အုပ်ချုပ်ရေးကာလအဆက်ဆက် တည်ငြိမ်အေးချမ်း၍ ဖွံ့ဖြိုးမှုမြန်ဆန်သော ကျေးရွာလည်းဖြစ်ပေသည်။ 

လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး

ကျုံစလူကျေးရွာသည် ဘိုကလေးမြို့နယ်အတွင်း တည်ရှိပြီး ဘိုကလေးမြို့နှင့် ရေမိုင် ၂၀ အကွာတွင်လည်းကောင်း၊ ကျိုက်လတ်မြို့နှင့် ရေမိုင် ၂၁မိုင် အကွာတွင်လည်းကောင်း၊ ဖျာပုံမြို့နှင့် ရေမိုင် ၂၅မိုင် အကွာတွင်လည်းကောင်း တည်ရှိပြီး မြို့ပြနှင့် ခရီးကြာချိန် တစ်နာရီ (သို့မဟုတ်) တစ်နာရီခွဲခန့် ခရီးအကွာတွင် တည်ရှိပေသည်။ ၂၀၀၀ ခုနှစ်အစောပိုင်းကာလများ၌ ဆက်သွယ်ရေးလမ်းများ ဖွံ့ဖြိုးမှုအားနည်းချိန်၌ မြို့ပြများနှင့်ဆက်သွယ်ရာတွင် ရေလမ်းတစ်မျိုးတည်းကိုသာ အသုံးပြုရ၍ အခက်အခဲများစွာရှိခဲ့ပေသည်။ ၂၀၀၀ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း ကာလများ၌ ကျိုက်လတ် - မော်လမြိုင်ကျွန်း ဆက်သွယ်ရေးစီမံကိန်း အစပြုချိန်မှစ၍ ကျုံစလူကျေးရွာနှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်လျက်ရှိသော စိန်ဟိုင်းကျေးရွာ၏ တစ်ဖက်ကမ်း ကွန်ပလိုင်းကျေးရွာမှ ဆက်သွယ်ရေးကားလမ်းဖြင့် ကျိုက်လတ် - ဖျာပုံ - မအူပင် - ရန်ကုန်သို့ သွားလာနိုင်ပြီး ၂၀၁၅ ခုနှစ်ခန့်မှစ၍ စိန်ဟိုင်းတံတား တည်ဆောက်ပြီးစီးချိန်တွင် ကျိုက်လတ် - မော်ကျွန်း ဆက်သွယ်ရေးကားလမ်းနှင့်ချိတ်ဆက်ကာ ကျေးရွာအုပ်စုအတွင်း ရွာတွင်းဆက်သွယ်ရေးလမ်းများကို ကိုယ်ထူကိုယ်ထစနစ်ဖြင့် စတင်အကောင်အထည်ဖော်ကာ ကျေးရွာတွင်းမှစ၍ အနယ်နယ်အရပ်ရပ်သို့ ယာဥ်အမျိုးမျိုးဖြင့် သွားလာနိုင်ပြီဖြစ်ပါသည်။ ယနေ့အချိန်တွင် ရွာတွင်းလမ်းများကို ကျေးရွာနေ ရဟန်းရှင်လူ ပြည်သူများမှ ကိုယ်ထူ ကိုယ်ထ စနစ်ဖြင့်သာ အဆင့်မြှင့်တင်မှုများပြုလုပ်လျက်ရှိပြီး ကျေးရွာ၏ ၇၀ ရာခိုင်နှုန်းသည် ၃တန်အောက်ယာဥ်များ အလွယ်တကူဝင်ထွက်သွားလာနိုင်သော မြေလမ်း သဲလမ်း များအဆင့်သာ ရှိနေသေးသည်။ ကျုံစလူမြစ်တန်းကျေးရွာ ဘုရားကြီးကျောင်းဆရာတော် ဥူးပါမောက္ခမှ ဦးဆောင်၍ ရွာတွင်းဆက်သွယ်ရေးလမ်းများအား ပြုပြင်ခြင်း၊ လမ်းဧရိယာချဲ့ခြင်း၊ သဲများဖြည့်ခြင်း စသော ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းမှုများကို ရွာသူရွာသားများနှင့်အတူ သိန်းပေါင်းမြောက်များစွာ အကုန်ကျခံကာ ပရဟိတလုပ်ငန်းတရပ်အနေဖြင့် နှစ်စဥ်လုပ်ဆောင်လျက်ရှိပေသည်။ ၂၀၁၈-၂၀၁၉ ဘဏ္ဍာနှစ်အတွင်း နိုင်ငံတော်မှ ငြုပ်ကောင်းကျေးရွာအတွက် VDP စီမံကိန်းအား ချမှတ်ခဲ့ပြီး  ငြုပ်ကောင်းအရှေ့ရွာလမ်းအား ကွန်ကရစ်လမ်းအဖြစ်လည်းကောင်း၊ ၂၀၂၂ ခုနှစ်အတွင်း သင်္ကန်းကျွန်းမြို့နယ် ဓမ္မဝိဟာရကျောင်းဆရာတော် ဥူးဂရုဝံသမှဦးဆောင်၍ ကျွန်းနှစ်ပင် ရေကျော်လမ်းအား ကွန်ကရစ်လမ်းအဖြစ်အဆင့်မြှင့်တင်နိုင်ခဲ့ပေသည်။ ကျေးရွာချင်းဆက် ဆ​က်သွယ်ရေးလမ်းများကို ချိတ်ဆက်ထားသော ဆက်သွယ်ရေး တံတားများ၏ ခံနိုင်ရည်အားကိုလည်း အဆင့်မြင့်တင်ရန်ရှိနေသေးပေသည်။ ယနေ့အချိန်တွင် ကျုံစလူကျေးရွာအုပ်စုအတွင်း ရွာတွင်းလမ်းအား အသုံးပြုသော ကျေးရွာပေါင်း (၃၀ ) ခန့်မှ ယာဥ်ကြီး ယာဥ်ငယ် များစွာရှိပေသည်။ 

အဆင့်မြှင့်တင်ရန် ကျန်ရှိနေသော ဆက်သွယ်ရေးလမ်းများ - 

(၁) ကျုံစလူကျေးရွာ (၁၅ ပေ ရွာတွင်းသဲလမ်း)
(၂) ကညင်လိန်ကျေးရွာ ( ၁၅ပေ ရွာတွင်း  - ၂၄ပေ ဆက်သွယ်ရေးတာ သဲလမ်း)
(၃) ဆင်သေကွေ့ကျေးရွာ ( ၂၄ ပေ ဆက်သွယ်ရေး သဲလမ်း)
(၄) ငြုပ်ကောင်းအနောက်ကျေးရွာ ( ၁၅ပေ ရွာတွင်း သဲလမ်း)
(၅) သင်ချောင်းအနောက်ကျေးရွာ (၁၅ပေ ရွာတွင်းသဲလမ်း)
(၆) လေးအိမ်တန်းကျေးရွာ ( ၁၀ပေ ရွာတွင်းသဲလမ်း)
(၇) ကျုံစလူ - ငြုပ်ကောင်း - အောက်လှည်းဆိပ် အ.ထ.က ကျောင်း ဆက်သွယ်ရေးတာ (၁၂ ပေ သဲလမ်း)

#ဦးစားပေးအမှတ်စဥ်; ၂-၃-၁-၄-၅

အဆင့်မြှင့်တင်ရန်ကျန်ရှိနေသော တံတားများ

(၁) ကျုံစလူရွာလယ်တံတား (ဒေါ်ညိမ်ချောင်းကူးတံတား)
(၂) ရွာသာအေးတံတား (သင်ချောင်း-ငြုပ်ကောင်း အနောက်ဆက်သွယ်ရေးတံတား)
(၃) ကညင်လိန်ရွာလယ်တံတား (ကညင်လိန်ရိုးချောင်း)
(၄) ကျုံစလူချောင်းဖျား တံတား (ကျုံစလူ - ငြုပ်ကောင်း - အောက်လှည်းဆိပ် (အ.ထ.က) ကျောင်း ဆက်သွယ်ရေးတံတား) 

#ဦးစားပေးအမှတ်စဥ်: ၂-၁-၃

(ဆက်လက်ဖြည့်စွတ်ရန်) [[အသုံးပြုသူ:Nay Bone Myat Maung|Nay Bone Myat Maung]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Nay Bone Myat Maung|ဆွေးနွေး]])  ၀၉:၅၂၊ ၁၃ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ (UTC)

== ကျိုက်မွေနွမ်း ပြည်လုံးချမ်းသာ ဆုတောင်းပြည့် နန်းဦးစေတီတော်ကြီး သမိုင်း ==

နန်းဦး စေတီတော်ကြီးရဲ့ သမိုင်းကြောင်း - 

လွန်ခဲ့သော နှစ် ၄၀၀ ခန့်က စေတီတော်ကြီးအနီးမှာ ကျုံတုံးခရိုင်မြို့ဟောင်း နေရာဒေသတစ်ခုရှိခဲ့တယ်... ဘိုကလေးမြို့မဖြစ်မီ မြို့သူမြို့သားတွေက ကျုံတုံးခရိုင်မြို့ကြီးမှာ နေထိုင်ခဲ့ကြတယ်... ကျုံတုံးခရိုင် မြို့ကြီးကို မွန်မြို့စားမင်း ဗညားဇေယျက စီမံအုပ်ချုပ်ခဲ့ပြီးတော့ ဟံသာဝတီနေပြည်တော်ရဲ့ လက်အောက်ခံစနစ်နဲ့ အုပ်ချုပ်စေခဲ့တယ်... ကျုံတုံးခရိုင်မြို့ကြီး၌ ထိုမြို့စားမင်းမတိုင်မီ ယခင်ဘိုးဘေးစဥ်ဆက် တည်ထားကိုးကွယ်ခဲ့တဲ့ ကျိုက်မွေနွမ်း နန်းဦးစေတီတော်ကြီးကို ဆက်လက် ပြုပြင်မွန်းမံမှုတွေ၊ ထီးတော်သစ်တင်လှူပွဲတွေ ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး ထိုစေတီတော်ကြီး ပရဝုဏ်အတွင်းမှာ ဂန္ဓကုဋီတိုက်တည်ဆောက်ပြီ ၎င်းစီမံ၍ ဖိုအောင်ထားသော ဓာတ်သား ၃ဆူအနက် တစ်ဆူကို ဌာပနာပြု၍ ကိုးကွယ်ခဲ့တယ်...  ထိုစဥ်အခါက ကျုံတုံးခရိုင်မြို့ကြီးဟာ ကြက်ပျံမကျအောင် လွန်စွာမှ စည်ကားခဲ့ကြတယ်... မြို့နေပြည်သူများဟာလည်း ကူးသန်းရောင်းဝယ် အဆင်ပြေကြပြီးတော့ စီးပွားရေးဟာလည်း အထွဋ်အထိပ်သို့ ရောက်ရှိခဲ့တယ်... သို့ပေးမယ့် ဟံသာဝတီပျက်သုဥ်းချိန်မှာတော့ ကံမကောင်းစွာနဲ့ ကျုံတုံးခရိုင်မြို့ကြီးပါ နေဝင်ချိန်ကိုရောက်ရှိခဲ့တယ်... ကုန်းဘောင်ခေတ်အစောပိုင်းကာလများ၌ အလောင်းမင်းတရားကြီး ဘုန်းမီးနေလတောက်ချိန် ဟံသာဝတီကို သိမ်းပိုက်ချိန်၌ ကျုံတုံးခရိုင် မြို့ကြီးပါ မြေလှန်မီးရှို့ခံရကာ ထိုသို့မတိုင်မီ၌ မြို့စားမင်းနှင့် မြို့သူမြို့သားများက ဌာနေမုတ္တမကို ဆုတ်ခွာ၍ အသီးသီး ဂုံညင်းတန်းမြစ်၊ ကျိုက်ပိမြစ်တို့မှ ဆုန် စန်၍ ထွတ်ပြေးကြလေသည်။ ထိုသို့ထွတ်ပြေးတိန်းရှောင်ရင်း ဂုံညင်းတန်းမြစ်နှင့် ကျိုက်ပိမြစ်တို့ဆုံရာ ယခု ဘိုကလေးမြို့တည်နေရာ၌ ခရီးတစ်ထောက် နားကာ တစ်ချို့မှာမူ မုတ္တမသို့ ခရီးမဆန့်တော့ပဲ ထိုနေရာ၌သာ နေထိုင်လိုသော မြို့သားများစွာရှိသည့်အတွက် မြို့စားမင်း ဗညားဇေယျမှ သူ၏ သားတော် ဗိုလ်ကြီး ဗိုလ်လေး နှစ်ယောက်အနက်မှ သားတော် ဗိုလ်ကလေးအား အုပ်ချုပ်စေခဲ့သည်။ ထို့နောက် ကျိုက်မွေနွမ်းစေတီတော်မြတ်ကြီး၏ မူလ ဘုရားဒကာတစ်ဦးအပါဝင်ဖြစ်သော မြို့စားမင်းဗညားဇေယျက ဘိုကလေးမြို့တည်နေရာ၌ အောင်စကြာစေတီတော်မြတ်ကြီးကို ဒုတိယ ကြိမ် ၎င်းဖိုအောင်သော ဓာတ်သားဘုရားအား ဌာပနာပြု၍ အောင်စကြာစေတီတော်ကို တည်ထားကိုးကွယ်ခဲ့ပေသည်။ ထိုနောက် မြို့စားမင်းက မုတ္တမသို့ ဆက်လက်ကာ ခရီးနှင်ခဲ့လေသည်။
ဒုတိယသမိုင်းမှာမူ ထိုသို့ မွန်တို့ခေတ်က တည်ထားကိုးကွယ်ခဲ့ကြသော စေတီတော်ကြီးသည် မီးခ၍ သော်လည်းကောင်း၊ နှစ်ကာလကြာ၍ သော်လည်းကောင်း ပြိုပျက်ကာ ဘုရားငုတ်တိုအဖြစ်သို့ရောက်ရှိပြီး ကိုလိုနီခေတ်နှောင်းပိုင်း၌  (ရုပ်ဆိုင် ကျေးရွာ) မှ လယ်သမားသူဌေးကြီး ဦးလူဖေမှ စေတီတော်ကြီး၏ မူလနေရာ၌ အသစ်တဖန်ပြန်လည်တည်ထားခဲ့ရာ စေတီတော်ကြီးမှာ မပြီးပြတ်ပဲ ပုလ္လင်တော်အဆင့်တွင်သာ ရှိခဲ့ရာမှ နောက်ထပ်လယ်သမားသူဌေးကြီးဖြစ်သော သင်ချောင်းကျေးရွာမှ ဦးနတ်ဆေးဆိုသူမှ စေတီတော်ကြီးအား ဆက်လက်တည်ထားခဲ့ပေသည်။ သို့ရာတွင်လည်း စေတီတော်ကြီးသည် လုံးဝပြီးမြောက်ခြင်းမရှိခဲ့ပဲ ထီးတော်တင်ရန်ကျန်ရှိနေပြန်သည်။ ထို့နောက်ဆက်လက်ပြီး ငရုပ်ကောင်းကျေးရွာမှ လယ်သူမားသူဌေးကြီး ဦးဖိုးကာ၏ သားဖြစ်သူ ဦးဖိုးခွေးမှ ဦးဆောင်၍ ထီးတော်တင်လှူပူဇော်ခဲ့ပါမှ စေတီတော်ကြီးသည် လုံးဝပြီးမြောက်သွားပေတော့သည်။ ထို့ကြောင့် ဒုတိယသမိုင်း အထောက်အထားအရ စေတီတော်ကြီးအား ဦးလူဖေ၊ ဦးနတ်ဆေး၊ ဦးဖိုးခွေး ဘုရားဒကာသုံးဦးမှ ပြန်လည်တည်ထားခဲ့ခြင်းကြောင့် လူတစ်ရစ် နတ်တစ်ရစ် ခွေးတစ်ရစ် တည်သောစေတီကြီးဟု လူသိများခဲ့လေသည်။ စေတီတော်ကြီးသည် ယခုအခါ၌ ပြည်လုံးချမ်းသာ ဆုတောင်းပြည့် နန်းဦးစေတီတော်ကြီး ဘွဲ့အမည်ဖြင့် ဘိုကလေးမြို့နယ် ကျုံစလူကျေးရွာ ဒေသ၌ ထင်ရှားလေသည်။

တတိယခေတ် သမိုင်းအထောက်အထားအရ စေတီတော်ကြီးသည် ကိုလိုနီ ခေတ်နှောင်းပိုင်းရောက်ရှိလာပြီး ခေတ်ကာလကြာလာသည့်အလျှောက် မူလထီးတော်ကြီးမှာ ယိုယွင်းလာခဲ့ပြီး တဖန် ဆရာအောင်ဒေဝခေါ် အထက်ဆရာကြီးတစ်ဦးမှ ဦးဆောင်၍ ထီးတော်သစ် တင်လှူပူဇော်ခဲ့ပြန်သည်။ နောက်ထပ်တစ်ဖန် ရန်ကုန်ရွှေမြို့တော်မှ အောင်သပြေခိုင် ကုမ္ပဏီပိုင်ရှင် ဘုရားဒကာကြီးဦးဌေးခိုင်မှ ပြန်လည်ထည်ထားခဲ့သော စေတီတော်ကြီးကို ဘက်စုံပြုပြင်မွန်းမံမှုများပြုလုပ်၍ ထီးတော်သစ်ပြန်လည်တင်လှူပူဇော်ခဲ့ပေသည်။ ထိုထီးတော်သစ်ကြီးမှာ ၂၀၀၈ ခုနှစ် နာဂစ်မုန်တိုင်းဒါဏ်ကြောင့် တဖန်ပျက်စီးခဲ့ပြီး ဘုရားဒကားကြီး ဦးဌေးခိုင်မှ တတိယအကြိမ် ပြန်လည်ပြုပြင်မွမ်းမံကာ တင်လှူပူဇော်ခဲ့ပြန်သည်။ ထို့နောက် ရန်ကုန်မြို့ ရွှေဟင်္သါမဟာဗောဓိဆရာတော်ကြီးဦးဆောင်၍ စတုတ္ထအကြိမ် ထီးတော်သစ်ကြီးအား တင်လှူပူဇော်ခဲ့ပေသည်။ ထိုအခါ စေတီတော်မြတ်ကြီးသည် ခေတ်အဆက်ဆက် ပူဇော်လာခဲ့ကြရာမှ ယိုယွင်းပျက်စီးမှုများစွာရှိလာပြန်၍ ရန်ကုန်မြို့မှ ယခင် စေတီတော်ကြီးတည်ရှိရာ ကျုံစလူကျေးရွာဇာတိမှ မွေးဖွားခဲ့သော အဘဦးချစ်တိုး + အမိ ဒေါ်ခင်နု၏သား ဦးမြင့်ဆွေ + ဒေါ်အေးနွဲ့ (အရုဏ်ဦး ဆန်ရောင်းဝယ်ရေး) မိသားစု၊ ဦးအောင်သန်းဦးဒေါ်လှလှစိုးမိသားစု၊ ဦးချစ်ဝေ + ဒေါ်မြမြစန်း မိသားစုတို့ မှ စေတီတော်ကြီး၏ ဘက်စုံပြုပြင် မွမ်းမံမှူများ၊ ရင်ပြင်တော်ချဲ့ခြင်း၊ ရွှေသင်္ကန်းကပ်လှူခြင်း၊ အာရုံခံတန်စောင်းတည်ဆောက်ခြင်း၊ ဝိပ္ပသန္နမုနိရုပ်ရှင်တော်မြတ်ကြီးကိန်းဝပ်စံပါယ်ရာ တန်စောင်းတော်ကြီးတည်ဆောက်ခြင်း၊ ကြေးခေါင်းလောင်းတော်ကြီး လှူဒါန်းခြင်းတို့အား ယနေ့ထက်တိုင်နှစ်စဥ်လှူဒါန်းမှုများ ပြုလုပ်လျက်ရှိပြီး စေတီတော်မြတ်ကြီးသည်လည်း ဘိုကလေးမြို့နယ် ကျုံစလူကျေးရွာ၌ ခန့်ညားသပ္ပါယ်စွာ တည်ရှိပေသည်။ [[အသုံးပြုသူ:Nay Bone Myat Maung|Nay Bone Myat Maung]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Nay Bone Myat Maung|ဆွေးနွေး]])  ၀၄:၃၉၊ ၂၈ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC)

==ဆောင်းပါးဖန်တီးရန်==
မင်္ဂလာပါ။ '''ကျုံစလူရွာ''' ဆိုတဲ့အမည်နဲ့ ရွာဆောင်းပါးကို မိမိရဲ့ ဆွေးနွေးချက်စာမျက်နှာမှာ ရေးထားတာ တွေ့ပါတယ်။ မိမိရဲ့ ဆွေးနွေးချက်စာမျက်နှာ အခြားတည်းဖြတ်သူတွေနဲ့ ဆွေးနွေးတိုင်ပင်စကားပြောဖို့အတွက်မို့လို့ ဆောင်းပါးရေးဖို့အတွက်မဟုတ်ပါဘူး။ [[ကျုံစလူရွာ၊ ဘိုကလေးမြို့နယ်|ကျုံစလူရွာ]] ဆောင်းပါးအဟောင်းရှိပြီးသားမို့လို့ အဲ့ဆောင်းပါးမှာ သွားဖြည့်ပြီး ရေးပေးပါနော်။ ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။ မသိတာရှိရင် ကျွန်တော့်ကိုပဲဖြစ်ဖြစ် ဝီကီပီးဒီးယား ဖေ့ဖွတ်မှာပဲဖြစ်ဖြစ် မေးလို့ ရပါတယ်။[[အသုံးပြုသူ:ခင်မောင်မောင်လွင်|ခင်မောင်မောင်လွင်]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:ခင်မောင်မောင်လွင်|ဆွေးနွေး]])  ၀၇:၃၃၊ ၇ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ (UTC)</text>
      <sha1>m91x0z3509d7z0rjjtwfgaapyxvl0tl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုသူ:พ.จ.ท.วิศิษฎ์.ทองโม้</title>
    <ns>2</ns>
    <id>270635</id>
    <revision>
      <id>1046953</id>
      <parentid>876219</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T11:35:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>B38834-24-0448</username>
        <id>146632</id>
      </contributor>
      <comment>จังหวัดเลย</comment>
      <origin>1046953</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6568" sha1="p7vph1eb9gisjyd9jgvirn2abxnub3g" xml:space="preserve">{{Short description|Technical computing infrastructure for Wikimedia}}
{{Information page|WP:WMCS|WP:WMFCLOUD}}
{{Infobox website
| name                 = Wikimedia Cloud Services
| logo                 = [[File:Wikimedia Cloud Services logo.svg|90px]]
| logocaption          = Wikimedia Cloud Services logo
| screenshot           = 
| collapsible          = 
| collapsetext         = 
| caption              = 
| url                  = {{URL|https://wmcloud.org/}}
| commercial           = No
| type                 = https://github.com/pea-information-center
| registration         = Required for developers only
| language             = 
| num_users            = 1,464+
| content_license      = [[wikitech:Wikitech:Cloud Services Terms of use|Free license]]
| programming language = 
| owner                = [[WP:Wikimedia Foundation|Wikimedia Foundation]]
| author               = Wikimedia community
| editor               = 
| launch_date          = {{Start date and age|2011|06|03}}
| revenue              = 
| alexa                =
| ip                   = 
| current_status       = 
| footnotes            = 
}}
{{Main|wikitech:Help:Cloud Services Introduction}}
'''Wikimedia Cloud Services''' ('''WMCS''') (formerly known as '''WMFLabs''' or Labs) is a flexible computing ecosystem built on [[W:OpenStack|OpenStack]] and [[W:Kubernetes|Kubernetes]]. The project empowers technical contribution to the Wikimedia software world. The products and resources of the WMCS project are available for use by anyone connected with the [[meta:Wikimedia movement|Wikimedia movement]]. Support and administration of the WMCS resources is provided by a [[Mw:Wikimedia Cloud Services team|Wikimedia Foundation team]] and [[Wikimedia movement]] volunteers.
More information about WMCS products and services can be found from the [[wikitech:|Wikitech]] wiki, which also hosts technical docs about the Foundation's main servers (aka the ''[[Deployment environment#Production|production]]'' environment).
[[File:What is Cloud Services? poster.pdf|thumb]]

== Access ==
Anybody is allowed to [https://idm.wikimedia.org/signup/ create a Wikimedia developer account] which can be used to request access to Toolforge or Cloud VPS, but all software must be released under a free license per [[wikitech:Wikitech:Cloud Services Terms of use]]. Related help can be found at [[wikitech:Help:Cloud VPS]] and [[wikitech:Help:Toolforge]], respectively.

==Services ==
=== Cloud VPS ===
{{Shortcut|WP:VPS}}
{{main|Wikitech:Portal:Cloud VPS}}
[[wikitech:Portal:Cloud VPS|Cloud VPS]] provides collaboratively-owned collections of virtual private servers where users develop and maintain software projects that help the Wikimedia movement.

=== Toolforge &lt;!-- Wikipedia:Wikimedia Tool Labs redirects here --&gt; ===
{{Shortcut|WP:TOOLFORGE}}{{anchor|Wikimedia Tool Labs|Tool Labs}}[[File:Toolforge logo with text.svg|105px|right]]
{{main|Wikitech:Portal:Toolforge}}
Software tools, including scripts and bots related to maintaining WMF projects, can be hosted on the Wikimedia Toolforge servers. Additional help for developers may be found at [[wikitech:Help:Toolforge]]. A complete listing of tools can be found at [[Toolforge:admin/tools]], and a more detailed list of some of them at [[toolforge:hay/directory]].

=== Data Services ===
[[wikitech:Portal:Data Services|Data Services]] is a collection of products, including private-information-redacted copies of Wikimedia's production wiki databases, and access to [[wikitech:Dumps.wikimedia.org|Wikimedia Dumps]].

== Support and diagnostics ==
The list of team members that run Wikimedia Cloud Services can be found at [[mw:Wikimedia Cloud Services team]]. A list of sysadmins for Toolforge is available at [[toolforge:openstack-browser/project/tools]]. Developers may get additional help at:
* {{irc|wikimedia-cloud}} - IRC channel on [[Libera Chat]]
* [[mail:cloud|cloud@lists.wikimedia.org]] - Wikimedia Cloud Services mailing list archives

== History ==
''Wikimedia Cloud Services'' was designed to give volunteer software developers a place to write and test software for WMF operations, with the goal of increasing volunteers' ability to help maintain WMF's infrastructure. It was opened for beta testing to a limited number of users in October 2011. After several months of testing, the service was opened to the public in April 2012.

=== Migration from Toolserver to Wikimedia Cloud Services ===
{{main|mw:Wikimedia Labs/Tool Labs/Roadmap en}}

Wikimedia Cloud Services included two main branches, initially named ''Wikimedia Labs'' and ''Tool Labs''. The latter was meant to provide a replacement for the [[Wikipedia:Toolserver|Wikimedia Toolserver]], which had been hosted by Wikimedia Deutschland.

In February 2013, the Wikimedia Foundation contracted [[mw:User:MPelletier (WMF)|Marc-André Pelletier]] to provide assistance to tool/bot authors in migrating their tools and bots to the Wikimedia Labs' servers. A help page for migrating has been set up at [[wikitech:User:Magnus Manske/Migrating from toolserver]] with helpful advice. General information may be found at [[mw:Wikimedia Labs/Tool Labs/Migration of Toolserver tools]].

Some users tested the migration process by transferring their tools to WMF Labs early. The full-scale migration process began in June 2013, and was expected to be complete by December 2013. By June 2014, items on the Toolserver would be deleted. The final decommissioning of the Toolserver was on July 1, 2014.

In 2017, ''Wikimedia Labs'' was [[phab:phame/post/view/59/labs_and_tool_labs_being_renamed/|renamed]] to ''Wikimedia Cloud VPS'', and ''Tool Labs'' was renamed to ''Toolforge''. This was to remove the ambiguity, and to clarify their purposes.

;See also
* [[WMFblog:2013/05/30/preparing-for-the-migration-from-the-wikimedia-toolserver-to-tool-labs]]
* [[Wikipedia:Wikipedia Signpost/2012-10-01/Technology report#WMF and the German chapter face up to Toolserver uncertainty|October 2012 Signpost report]]
* [[Wikipedia:Wikipedia Signpost/2012-04-23/Technology report|April 2012 Signpost article on Wikimedia Labs]]
* [[WMFblog:2012/04/16/introduction-to-wikimedia-labs/]]

== See also ==
* [[Wikipedia:Wikimedia Cloud Services/Toolserver replacements|Toolserver replacements]], a table of replacements for popular English Wikipedia and Commons tools
* [[mw:Wikimedia Cloud Services team]]
* Userbox at {{tl|User wikitech}}

{{Wikipedia technical help|collapsed}}

[[Category:Wikimedia Cloud Services| ]]
[[Category:Wikipedia tools|Toolforge]]
[[Category:Wikipedia service teams]]</text>
      <sha1>p7vph1eb9gisjyd9jgvirn2abxnub3g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အောင်စိုး (ဒု ဗိုလ်ချုပ်ကြီး)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>272116</id>
    <revision>
      <id>1046952</id>
      <parentid>884158</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T11:28:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1046952</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18394" sha1="7k069dco8iw0u85oluncyl4kzskyk9u" xml:space="preserve">{{Infobox officeholder
| honorific_prefix  = [[ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] &lt;br&gt;[[ဇေယျကျော်ထင်ဘွဲ့|ဇေယျကျော်ထင်]]
|name= 
|image       =
|caption=
|office= [[အမှတ် (၄) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့မှူး]]
|term_start= မေ ၂၀၁၈
|term_end= အောက်တိုဘာ ၂၀၂၂
|predecessor= [[ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] [[မင်းနောင် (ဝန်ကြီး)|မင်းနောင်]]
|successor= [[ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] ခင်လှိုင်
|appointer= [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] &lt;br&gt;[[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]]
|order1= [[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန]]&lt;br&gt; ဒုတိယဝန်ကြီး
|office1=
|term_start1= ၁၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၅
|term_end1= ၂၈ မေ ၂၀၁၈
|predecessor1= 
|successor1= ဗိုလ်ချုပ် အောင်သူ
|appointer1=ဦး[[သိန်းစိန် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|သိန်းစိန်]]
|president1=
*ဦး[[သိန်းစိန် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|သိန်းစိန်]]
*ဦး[[ထင်ကျော် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ထင်ကျော်]] 
*[[ဦးဝင်းမြင့်]]
|birth_date= {{b-da|3 December 1963}}
|birth_place=
|death_date=
|death_place=
|nationality=မြန်မာ
|alma_mater = [[စစ်တက္ကသိုလ်]]
|branch = 
|serviceyears = ၁၉၈၃ -၂၀၂၂
|rank =  [[ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး]]
|party= [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]]
|spouse= ဒေါ်ဆွေဆွေမြင့် 
|relations=
|occupation=
|profession=
|signature=
|website=
|footnotes=
}}'''ဦးအောင်စိုး'''  (၃ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၆၃ မွေးဖွား) သည် မြန်မာတပ်မတော် အရာရှိကြီးဟောင်း နှင့် မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမား ဖြစ်သည်။သူသည် [[အရှေ့မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] တိုင်းမှူး၊[[အမှတ် (၄) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့|ကစထ (၄) မှူး]] တာဝန်များအပြင် [[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပြည်ထဲ ရေးဝန်ကြီးဌာန]] ဒုတိယဝန်ကြီး အဖြစ် တာဝန်များ ထမ်းဆောင်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။လက်ရှိတွင် [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စု ကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] ဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင် တာဝန်ခံ၊နိုင်ငံတကာရေးရာကော်မတီ အဖြစ် နိုင်ငံရေးလုပ်ဆောင်လျှက်ရှိသည်။

== ငယ်ဘဝ ==
ဦးအောင်စိုး ကို  [[ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး]]၊[[ပုသိမ်မြို့]] တွင် မွေးဖွားသည်။၁၉၇၉ ခုနှစ် နောက်ပိုင်းတွင် [[စစ်တက္ကသိုလ် (ပြင်ဦးလွင်)|စစ်တက္ကသိုလ်]] အပတ်စဉ် ၂၆ သို့ တက်ရောက်သည်။၎င်းနှင့် အပတ်စဉ်တူသူမှာ [[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(လေ)|ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် (လေ)]] ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[မောင်မောင်ကျော်]] ဖြစ်သည်။

== စစ်မှုထမ်းဘဝ ==
၁၉၈၃ ခုနှစ် ကစပြီး ပြန်တမ်းဝင်အမှတ် ကြည်း ၁၈၈၈၆ ဖြင့် တပ်မတော် တွင် စစ်မှုစထမ်းသည်။[[စစ်တက္ကသိုလ် (ပြင်ဦးလွင်)|စစ်တက္ကသိုလ်]] တွင် နည်းပြအရာရှိချုပ် ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်နောက်ပိုင်းတွင်  [[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ကြည်း)|ကက(ကြည်း)]] (စစ်ဆင်ရေး)၏ တိုက်ရိုက်ကွပ်ကဲစီမံသော တိုက်ခိုက်ရေးတပ်ဖွဲ့တစ်ခုဖြစ်သည့်   [[အမှတ်(၃၃)ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်|တပ်မ ၃၃]] ၏ တပ်မမှူး ဖြစ်လာခဲ့သည်။၂၀၁၂ ခုနှစ် နောက်ပိုင်းတွင် [[အရှေ့မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] တိုင်းမှူး တာဝန်ပေးခံရသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2021/12/23/248331.html|title=ကရင်ပြည်နယ်တိုက်ပွဲ ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးအောင်စိုး ဘယ်လိုကိုင်တွယ်မလဲ|work=The Irrawaddy|access-date=၁၄ ဇူလိုင် ၂၀၂၅|date=၂၃ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၁ }}&lt;/ref&gt; 

သူသည် တိုင်းမှူးတာဝန်ဖြင့် [[၂၀၁၅ ကိုးကန့်စစ်ပွဲ|၂၀၁၅ ကိုးကန့်တိုက်ပွဲ]] ကို ဦးဆောင်ခဲ့ရသည်။ထိုတိုက်ပွဲတွင် တပ်မတော်က [[ကိုးကန့်တပ်ဖွဲ့|ကိုးကန့်တပ်ဖွဲ့]] ကို အနိုင်ရခဲ့သည်။

တိုက်ပွဲအတွင်းကာလ ၂၀၁၅ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၃ ရက်နေ့တွင် မြန်မာတပ်မတော် မှ တိုက်လေယာဉ်တစ်စင်းပစ်ခတ်သည့် ဒုံးလက်နက်လမ်းကြောင်းလွဲကာ တရုတ်ပိုင်နက်ထဲသို့ ကျရောက်ပေါက်ကွဲပြီး တရုတ်လူမျိုး (၄) ဦးသေဆုံးကာ (၉)ဦး ဒဏ်ရာရခဲ့သည်။ထိုဖြစ်စဉ်နှင့်စပ်လျဉ်ပြီး  တရုတ်နိုင်ငံ၏ သံတမန်ရေးအရ အပြင်းအထန်&lt;ref name=&quot;china1&quot;&gt;{{cite web|url=https://ca.news.yahoo.com/china-threatens-decisive-response-myanmar-bombing-035317628.html|title=China threatens 'decisive' response after Myanmar bombing|date=15 March 2015|work=Yahoo News Canada}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;irrwaddy&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.irrawaddy.org/burma/air-force-back-in-kokang-action-amid-chinese-ire-over-border-bombing.html|title=Myanmar’s Air Force Back in Kokang Amid After Chinese Ire Over Border Bombing|work=irrawaddy.org}}&lt;/ref&gt; ဖိအားပေးခံရမှုကြောင့် မြန်မာအစိုးရက တရုတ်အစိုးရကို တောင်းပန်ခဲ့ရသည့်အပြင် &lt;ref name=&quot;MAC&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.mmtimes.com/index.php/national-news/13884-myanmar-apologises-to-china-over-cross-border-bombing.html|title=Myanmar apologises to China over cross-border bombing|publisher=The Myanmar Times|date=6 April 2015|accessdate=6 April 2015|author=Lun Min Maung , Ye Mon}}&lt;/ref&gt; စစ်တိုင်းမှူး ဗိုလ်ချုပ် အောင်စိုး နှင့် ထိုစဉ်က  စစ်ဦးစီးအရာရှိချုပ်(လေ) ဗိုလ်ချုပ် [[လွင်ဦး]] တို့ အရပ်ဘက်သို့ ပြောင်းရွှေ့ခံခဲ့ရသည်။ 

== နိုင်ငံရေးဖြတ်သန်းမှု ==
၂၀၂၅ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁၁ ရက်နေ့ တွင် ဗိုလ်ချုပ် အောင်စိုးသည်  ဒုတိယဝန်ကြီး ဗိုလ်ချုပ် ကျော်ဇံမြင့် နှင့် ဗိုလ်မှူးချုပ် ကျော်ကျော်ထွန်းတို့ တာဝန် ထမ်းဆောင်လျက်ရှိသည့် ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန သို့ ရွေ့ပြောင်းရောက်ရှိလာခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/politics-law-military/%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%80%91%E1%80%B2%E1%80%9B%E1%80%B1%E1%80%B8-%E1%80%9D%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%8C%E1%80%AC%E1%80%94-%E1%80%92%E1%80%AF%E1%80%90/|title=ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး အဖြစ် ဗိုလ်ချုပ်အောင်စိုးအား ခန့်အပ်|work=ဆင်ဟွာသတင်း|access-date=၁၄ ဇူလိုင် ၂၀၂၅|date=၁၁ ဩဂုတ် ၂၀၁၅|archive-date=7 November 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20251107133334/https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/politics-law-military/%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%80%91%E1%80%B2%E1%80%9B%E1%80%B1%E1%80%B8-%E1%80%9D%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%8C%E1%80%AC%E1%80%94-%E1%80%92%E1%80%AF%E1%80%90/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး တာဝန်ကို သမ္မတ ဦးသိန်းစိန်၊သမ္မတ ဦးထင်ကျော် နှင့် သမ္မတ ဦးဝင်းမြင့် လက်ထက်ကာလအထိ ဆက်တိုက် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး ၂၀၁၈ ခုနှစ်၊မေလ ၂၈ ရက် နေ့တွင် တာဝန်မှ အနားယူကာ စစ်ဘက်မူလ တာဝန်များ ထမ်းဆောင်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://dvb.no/post/272233|title=ပြည်ထဲရေး ဒုဝန်ကြီး ပြောင်းလဲခန့်အပ်|work=DVB|access-date=၁၄ ဇူလိုင် ၂၀၂၅|date=၂၉ မေ ၂၀၁၈ }}&lt;/ref&gt; 

== တစ်ကျော့ပြန်စစ်မှုထမ်းခြင်း ==
သူသည် ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန၊ဒုတိယဝန်ကြီး အဖြစ် မှ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရာထူးတိုးပြီး  [[တပ်မတော်စစ်ဆေးရေး အရာရှိချုပ်]] အဖြစ် ခန့်အပ်ခံရသည်။ ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ် နောက်ပိုင်း အစိုးရအဖွဲ့ထဲ တာဝန်ပေးခံရပြီးမှ တပ်မတော်တွင် ရာထူးပြန်တိုးကာ ထမ်းဆောင်ရသည့် ပထမဆုံးတပ်မတော်သား တစ်ဦး အဖြစ် မှတ်တမ်းဝင်သည်။ရက်ပိုင်းအတွင်း ထိုတာဝန်မှနေ၍  အရှေ့တောင်တိုင်း စစ်ဌာနချုပ် (မွန်ပြည်နယ်နှင့် ကရင်ပြည်နယ်) နှင့် ကမ်းရိုးတန်းဒေသတိုင်း စစ်ဌာန ချုပ် (တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး) တို့ကို စစ်ရေးကွပ်ကဲရသည့် [[အမှတ် (၄) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့|အမှတ် (၄) စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူး]] ဖြစ်လာသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2018/05/26/159595.html|title=စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့မှူး အဖြစ် ပြည်ထဲရေး ဒုဝန်ကြီး ဗိုလ်ချုပ်အောင်စိုးအား ခန့်အပ်|work=The Irrawaddy|access-date=၁၄ ဇူလိုင် ၂၀၂၅|date=၂၆ မေ ၂၀၁၈ }}&lt;/ref&gt; ယင်းနောက် ကစထမှူး တာဝန်ကို ၄ နှစ် ကျော်ထမ်းဆောင်ပြီး တပ်မတော်မှ အနားယူကာ ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ သို့ ဝင်ရောက်သည်။  ၂၀၂၂ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၂၈ ရက် တွင် ဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင် တာဝန်ခံ၊နိုင်ငံတကာရေးရာကော်မတီ အဖြစ် ပါတီက ရွေးချယ်တာဝန် အပ်နှင်းသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2022/10/30/255659.html|title=ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးဟောင်း၂ ဦးအား ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီ ထိပ်ပိုင်းရာထူးအတွက် အတည်ပြု ရွေးချယ်|work=The Irrawaddy|access-date=၁၄ ဇူလိုင် ၂၀၂၅|date=၃၀ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၂ }}&lt;/ref&gt; 
== အရေးယူပိတ်ဆို့ခံရမှု ==

ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး အောင်စိုး သည် ၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်းမှုနောက်ဆက်တွဲအဖြစ် ဗြိတိန်၏ အရေးယူပိတ်ပင်မှု ခံထားရသူဖြစ်ကာ ၎င်းတပ်မမှူးဖြစ်ခဲ့သည့် တပ်မ ၃၃ သည်လည်း ရခိုင်ပြည်နယ်အတွင်း ရိုဟင်ဂျာများ သတ်ဖြတ်ခံရမှုနှင့် နေရပ်စွန့်ခွာ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ခဲ့မှုများအပေါ် တာဝန်ရှိသူဆိုကာ အရေးယူခံခဲ့ရသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://home.treasury.gov/news/press-releases/jy0071|title=United States Targets Burmese Military Forces for Repression of Pro-Democracy Protests|work=U.S. DEPARTMENT OF THE TREASURY|access-date=14 July 2025|date=22 March 2021 }}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/6220/|title=ရဲချုပ်၊ စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူးနှင့် တပ်မနှစ်ခုကို အမေရိကန်ပစ်မှတ်ထား အရေးယူ|work=Myanmar Now|access-date=၁၄ ဇူလိုင် ၂၀၁၅|date=၂၃ မတ် ၂၀၂၁|archive-date=12 June 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250612200028/https://myanmar-now.org/mm/news/6220/}}&lt;/ref&gt; 
== ကိုယ်ပိုင်ဘဝ ==
ဒု ဗိုလ်ချုပ်ကြီး အောင်စိုးသည် မြစ်ကြီးနားသူ ဒေါ်ဆွေဆွေမြင့် နှင့် အိမ်ထောင်ပြုခဲ့ပြီး ရဲအောင်စိုး၊ လင်းအောင်စိုး နှင့် ဒေါက်တာ ရန်အောင်စိုးဆိုသည့် သား(၃)ဦး ရှိသည်။သားများသည် ဆောက်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းနှင့် ဆေး ပစ္စည်းတင်သွင်းသည့် လုပ်ငန်းများကို လုပ်ကိုင်ကြသည်။
== ရရှိသောဘွဲ့ ==
၂၀၁၆ ခုနှစ် မတ်လ ၁ရက် နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးသိန်းစိန် က ၎င်းကို ဇေယျကျော်ထင်ဘွဲ့ အပ်နှင်းချီးမြှင့်သည်။ &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://data.opendevelopmentmekong.net/dataset/3ca3a1e3-b448-4c9a-b428-cf32d455055e/resource/155c187b-6893-4037-bacb-a6ca8676deb2/download/69-18.pdf|title=စွမ်းဆောင်မှုဆိုင်ရာ ဂုဏထူးဘွဲ့များချီးမြှင့်ခြင်း|work=နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး အမိန့်ကြေညာစာအမှတ် ၂၄/၂၀၁၆ |access-date=၁၄ ဇူလိုင် ၂၀၂၅|date=၁ မတ် ၂၀၁၆ }}&lt;/ref&gt; 

== ကိုးကား ==
{{reflist}}

{{Lifetime|၁၉၆၃| }}
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ ဝန်ကြီးများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]]</text>
      <sha1>7k069dco8iw0u85oluncyl4kzskyk9u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>မျိုးသိန်းကျော်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>273860</id>
    <revision>
      <id>1046830</id>
      <parentid>1025492</parentid>
      <timestamp>2026-08-06T19:13:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1046830</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13044" sha1="2l76meq4rv6maec884aip7z2gdijrzg" xml:space="preserve">{{Infobox officeholder|
name=မျိုးသိန်းကျော်
|honorific prefix=ဗိုလ်မှူးချုပ် (ငြိမ်း) &lt;br&gt; စည်သူ၊ ဒေါက်တာ

|office= [[သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန|သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာဝန်ကြီးဌာန]] ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး
|term_start          =  ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆
|term_end    = 
|appointer   = [[ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ|မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ]]
|president= [[မင်းအောင်လှိုင်]]
|predecessor= ''ကိုယ်တိုင်''
|successor  = 
|deputy= ဒေါက်တာ နေခြည်လဲ့လဲ့သိန်း

|office1 = 
|term_start1= ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅
|term_end1= ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆
|appointer1= အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ
|1blankname1= ဝန်ကြီးချုပ်
|1namedata1= ညိုစော
|predecessor1= ''ကိုယ်တိုင်''
|successor1= ''ကိုယ်တိုင်''
|deputy1=ဒေါက်တာအောင်ဇေယျ

|office2 = 
|term_start2= ၁၇ ဇွန် ၂၀၂၁
|term_end2 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅
|appointer2= [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]
|1blankname2= ဝန်ကြီးချုပ်
|1namedata2= မင်းအောင်လှိုင်
|predecessor2= ''ဝန်ကြီးဌာနပြန်လည်စတင်''
|successor2= ''ကိုယ်တိုင်''
|deputy2=ဒေါက်တာအောင်ဇေယျ
|office3= [[တပ်မတော်နည်းပညာတက္ကသိုလ်]] ပါမောက္ခချုပ်
|term_start3= ?
|term_end3 =၂၀၂၁
|allegiance= {{flag|Myanmar}}
|rank = ဗိုလ်မှူးချုပ်
|branch={{army|Myanmar}}
|awards=စည်သူဘွဲ့ (၂၀၂၆)}}

ဗိုလ်မှူးချုပ် (ငြိမ်း) ဒေါက်တာ '''မျိုးသိန်းကျော်''' သည် လက်ရှိတွင် [[သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန|သိပ္ပံနှင့်နည်းပညာဝန်ကြီးဌာန]]၏ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ၏ အမိန့်ဖြင့် ပညာရေးဝန်ကြီးဌာနနှင့် သိပ္ပံနှင့်နည်းပညာဝန်ကြီးဌာနတို့ကို ခွဲထုတ်ပြီးနောက် ဝန်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်ခံရသည်။

ဝန်ကြီးတာဝန် မထမ်းဆောင်မီက သူသည် [[တပ်မတော်နည်းပညာတက္ကသိုလ်]]၏ ပါမောက္ခချုပ်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.myawady.net.mm/node/5432|title=ခေတ်မီ တပ်မတော် တည်ဆောက်ထား စွမ်းအားမြှင့်မည့် ဇာနည်များ|publisher=မြဝတီသတင်း|accessdate=22 August 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.iseas.edu.sg/articles-commentaries/iseas-perspective/2021-137-an-attempt-to-lead-myanmar-back-to-the-future-data-on-the-state-administration-council-regimes-union-ministers-by-htet-myet-min-tun-moe-thuzar-and-michael-montesano/|title=2021/137 “An Attempt to Lead Myanmar Back to the Future? Data on the State Administration Council Regime’s Union Ministers” by Htet Myet Min Tun, Moe Thuzar and Michael Montesano|publisher=ISEAS|accessdate=24 August 2025}}&lt;/ref&gt;

== ၂၀၂၁ နောက်ပိုင်း တာဝန်ထမ်းဆောင်မှု ==
၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ(၁၇) ရက်နေ့တွင် ယခင်အစိုးရလက်ထက်၏ [[ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန (သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ)]]ကို  [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]၏ အမိန့်အမှတ် (၁၃၈/၂၀၂၁)ဖြင့် ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန နှင့် သိပ္ပံနှင့်နည်းပညာဝန်ကြီးဌာန  နှစ်ခု ခွဲထုတ်ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခဲ့ရဲ့ရာ&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.dsinformation.org.mm/node/1187|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်အမှတ်၊ ၁၃၈ /၂၀၂၁ ၁၃၈၃ ခုနှစ်၊ နယုန်လဆန်း ၈ ရက် (၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁၇ ရက်) ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာန ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခြင်း|publisher=DS Information|accessdate=25 August 2025}}&lt;/ref&gt; ဒေါက်တာမျိုးသိန်းကျော်ကို သိပ္ပံနှင့်နည်းပညာ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်ခံရသည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cincds.gov.mm/node/13146|title=ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း|publisher=CINCSDS|accessdate=22 August 2025}}&lt;/ref&gt;

သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာဝန်ကြီးအဖြစ် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်၏ မြန်မာနိုင်ငံတွင် နျူကလီးယားစွမ်းအင် အကောင်အထည်ဖော်ရေး&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.npnewsmm.com/news/663c84f210461934cc3149cb|title=နျူကလီးယားစွမ်းအင် အကောင်အထည်ဖော်ရေး ဦးဆောင်ကော်မတီကို တပ်ချုပ်ဦးဆောင် ရေဒီယိုသတ္တိကြွစွန့်ပစ်ပစ္စည်းများကို စီမံခန့်ခွဲမည်|publisher=NP News|accessdate=22 August 2025}}&lt;/ref&gt;တွင် အဓိကပါဝင်သူ ဖြစ်သည်။​ [[နျူကလီးယားစွမ်းအင်အကောင်အထည်ဖော်ရေး ဦးဆောင်ကော်မတီ|နျူကလီးယားစွမ်းအင် အကောင်အထည်ဖော်ရေး ဦးဆောင်ကော်မတီ]]တွင် အတွင်းရေးမှူးအဖြစ် တာဝန်ယူထားသည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cxe9ggy8kplo|title=မေ ၄ ရက် နိုင်ငံတဝန်း သတင်းအနှစ်ချုပ် - နျူကလီးယားစွမ်းအင် အကောင်အထည်ဖော်ဖို့ စစ်ခေါင်းဆောင်ကိုယ်တိုင် ဦးဆောင်မယ်|publisher=ဘီဘီစီမြန်မာပိုင်း|accessdate=22 August 2025}}&lt;/ref&gt;၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဇွန်လပိုင်းက ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်၏ ရုရှားနိုင်ငံ ခရီးစဉ်တွင် ဒေါက်တာမျိုးသိန်းကျော်က ပါဝင်လိုက်ပါခဲ့ပြီး၊ ရုရှားနိုင်ငံပိုင်အဏုမြူစွမ်းအင်ကော်ပိုရေးရှင်း Rosatom နှင့် မြန်မာနိုင်ငံ၌ အဏုမြူ ဓာတ်အားပေးစက်ရုံ တည်ဆောက်နိုင်ရေး သဘောတူညီချက်တွင် မြန်မာနိုင်ငံကိုယ်စား သူက လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2024/06/12/385132.html|title=မြန်မာတွင် နျူကလီးယားစက်ရုံ ဆောက်ရန် ရုရှား အတည်ပြု|publisher=The Irrawaddy|accessdate=24 August 2025}}&lt;/ref&gt;

၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီကို ဖျက်သိမ်းပြီး အသစ်ဖွဲ့စည်းလိုက်သော [[ဦးညိုစောအစိုးရ]]တွင် သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာဝန်ကြီး ရာထူးတွင် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီက ဆက်လက် ခန့်အပ်ခံရသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/73050|title=ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းခြင်း|publisher=MOI|accessdate=2 August 2025}}&lt;/ref&gt;

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ဧပြီ ၇ရက်တွင် [[ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ]]တွင် [[သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန|သပ္ပံနှင့်နည်းပညာဝန်ကြီးဌာန]]ဝန်ကြီး အဖြစ် ဆက်လက်အဆိုပြု ခန့်အပ်ခြင်းခံရသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=မြန်မာနိုင်ငံ၏ အစိုးရသစ်၌ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာန ၃၁ ခု ဖြင့် ဆောင်ရွက်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် အတည်ပြု |url=https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/nm-264720/ |access-date=2026-04-08 |language=en-US |archive-date=17 April 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260417034729/https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/nm-264720/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ်ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံရသူ အဆိုပြုတင်ပြသည့် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ၃၀ ဦး၏ အမည်စာရင်းအား လွှတ်တော်သို့တင်သွင်း |url=https://news-eleven.com/article/311089 |access-date=2026-04-08 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}&lt;/ref&gt;

== ဂုဏ်ပြုခံရခြင်း ==
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ (၂) ရက်နေ့တွင် အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၄၃/၂၀၂၆ ဖြင့် [[ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟ|ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့]]ဖြစ်သော [[စည်သူဘွဲ့]]ကို ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က ချီးမြှင့်အပ်နှင်းခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ၊ ဂုဏ်ထူးဆောင်တံဆိပ်များ ချီးမြှင့်အပ်နှင်း {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/80484|access-date=2026-03-02|website=www.moi.gov.mm|language=en}}&lt;/ref&gt;

== ကိုးကား ==
{{Reflist}}{{မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ}}
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ ဝန်ကြီးများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]]</text>
      <sha1>2l76meq4rv6maec884aip7z2gdijrzg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အိမ်ထောင် (ရုပ်သံဇာတ်လမ်းတွဲ)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>275595</id>
    <revision>
      <id>1046930</id>
      <parentid>1020775</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T10:15:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1046930</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9142" sha1="5hcp15kq24pig6b5a3nyham5yasc2uy" xml:space="preserve">
{{Infobox television
| image                    = The Marriage 2023 TV series poster.jpg
| caption                  = ပိုစတာ
| native_name              = 
| genre                    = ဒရမ်မာ
| creator                  = မဟာရုပ်သံလိုင်း
| based_on                 = {{Based on|''The Poisoned Sea''|Lone Ma}}
| developer                = မယ်မင်းဘုံ
| screenplay               = The Land
| story                    = လူညိုချော&lt;br/&gt;လုံမ
| director                 = မယ်မင်းဘုံ
| starring                 = {{plainlist|*[[ကျော်ထက်အောင်]]
*ညီထွဋ်ခေါင်
*ဗညားဘုန်းပြည့်
*[[ချောရတနာ]]
*[[ရတနာဗိုလ်]]
*[[ထက်ထက်ထွန်း]]
*မေတိုးခိုင်
*သင်းသဲဗိုလ်
}}
| theme_music_composer     = 
| open_theme               = အောင်မြင့်မြတ်&lt;br&gt;မေရည်ဝင်း
| end_theme                = 
| composer                 = အောင်မြင့်မြတ်
| country                  = မြန်မာနိုင်ငံ
| language                 = မြန်မာ
| num_seasons              = 
| num_episodes             = ၂၅
| executive_producer       = 
| producer                 = 
| location                 = မြန်မာ
| cinematography           = စိုးသီဟဌေး
| editor                   = ရဲသီဟ&lt;br/&gt;အောင်သူရကျော်&lt;br/&gt;လင်းလင်းဇော်
| camera                   = 
| runtime                  = ၅၀ မိနစ်
| company                  = Aung Thiri Film Production
| network                  = မဟာရုပ်သံလိုင်း
| first_aired              = {{start date|2023|04|23|df=y}}
| last_aired               = {{end date|2023|05|26|df=y}}
}}

'''''အိမ်ထောင်'''''( {{Langx|en|The Marriage}}   ) သည် ၂၀၂၃ ခုနှစ် တွင် ဒါရိုက်တာမယ်မင်းဘုံကရိုက်ကူးထားပြီး [[ကျော်ထက်အောင်]]၊&lt;ref&gt;{{Cite news|title=အိမ်ထောင်ရေးဖောက်ပြန်တဲ့ ဇာတ်ရုပ်ကြောင့် အိမ်ကအမေကပါသူ့ကို့ အမြင်မကြည်တော့ဘူးလို့ ဆိုလာတဲ့ ကျော်ထက်အောင် - myanmaplatform news|url=https://www.myanmaplatform.com/m/a/71488.html|work=myanmaplatform|archive-date=19 May 2023|access-date=26 September 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20230519070257/https://www.myanmaplatform.com/m/a/71488.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite news|title=လူရယ်စရာပုံတွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး လူမှုကွန်ရက်မှာ လှောင်ရယ်ကြတဲ့အပေါ် ကျွန်တော်က အပြင်မှာလည်း ပေါတောတောပါလို့ ကျော်ထက်အောင် ပြော - Myanmar Transparency News|url=https://www.mtnewstoday.com/?p=21559|date=13 May 2023}}&lt;/ref&gt; ညီထွဋ်ခေါင်၊ ဗညားဘုန်းပြည့၊ [[ချောရတနာ|ချော ရတနာ]]၊ [[ရတနာဗိုလ်]]၊ [[ထက်ထက်ထွန်း]]၊ မေတိုးခိုင် နှင့် သင်းသဲဗိုလ် တို့ ပါဝင် သရုပ်ဆောင်ထားသော မြန်မာ့ဒရာမာ ရုပ်သံ ဇာတ်လမ်းတွဲ ဖြစ်ပါသည်။ အောင်သီရိ ရုပ်ရှင်ထုတ်လုပ်ရေးမှ ထုတ်လုပ်ပြီး ရဲသီဟမှ တည်းဖြတ်ကာ အောင်မြင့်မြတ် ရေးစပ်ထားသည့် ဇာတ်ဝင်‌တေးသီချင်းဖြစ်သည်။ လုံမ၏ “အဆိပ်ရှိသောပင်လယ်” ဝတ္ထုကို အခြေခံထားသည်။ ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဧပြီလ ၂၃ ရက်မှ မေလ ၂၆ ရက်အထိ Mahar App တွင် ထုတ်လွှင့်ပြသခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite news|title=အိမ်ထောင်|url=https://www.maharmovie.com/browse/series/The-Marriage-41|work=maharmovie|language=my}}{{Dead link|date=October 2025 }}&lt;/ref&gt;

၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ မေလ ၁၁ ရက်မှ ဇွန်လ ၁၄ ရက်အထိ Mahar TV ရုပ်သံလိုင်းမှ တနင်္လာနေ့မှ သောကြာနေ့အထိ 18:00 ( [[မြန်မာ စံတော်ချိန်|MMT]] ) အချိန်တွင်ထုတ်လွှင့်ပြသခဲ့သည်။

အဆိုပါစီးရီး၏စာနယ်ဇင်းမိတ်ဆက်ပွဲကို ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဧပြီလ ၂၄ ရက်နေ့တွင် [[ရန်ကုန်မြို့]] နိုဗာတယ်ဟိုတယ်၌ ကျင်းပပြုလုပ်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite news|title=‘အိမ်ထောင်’ ဇာတ်လမ်းတွဲ Press Show|url=http://www.myanmarcelebrity.com/2023/04/press-show.html?m=1|work=Myanmar Celebrity News {{!}} Entertainment News {{!}} MyanmarCelebrity.Com|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|title=စိတ်ဝင်စားစရာ အိမ်ထောင်အလောင်ပုံစံ The Marriage ဇာတ်လမ်းတွဲ Press Conference Show ကျင်းပ - Myanmar Transparency News|url=https://www.mtnewstoday.com/?p=19438|date=25 April 2023}}&lt;/ref&gt;

ဤဇာတ်ကားတွင် ဖြစ်ရပ်မှန်အချို့လည်း ပါဝင်သည်။ အဆိုပါအဖြစ်အပျက်ကြောင့် ပရိသတ်များကြား တုန်လှုပ်သွားခဲ့သည်။ Facebook၊ YouTube နှင့် TikTok ကဲ့သို့သော ဆိုရှယ်မီဒီယာများတွင်လည်း ရေပန်းစားလာခဲ့သည်။ ဆိုရှယ်မီဒီယာရဲ့ ဖော်ပြချက်အရ ၎င်းဇာတ်လမ်းတွဲကို ကြည့်နေတဲ့ မိန်းကလေးအများစုဟာ သူတို့ရဲ့ခင်ပွန်းကို မယုံတော့ဘဲ ဇာတ်လမ်းတွဲထဲမှာလိုပဲ သူတို့ရဲ့ခင်ပွန်းသည်က တခြားမိန်းကလေးတွေနဲ့ ဖောက်ပြန်မယ်လို့ ထင်နေကြသည်။&lt;ref&gt;{{Cite news|title=အိမ်ထောင်ဇာတ်လမ်းတွဲက စနှိုက်ကြော် သူချစ်ခင် ဇာတ်ကောင်မှာ ပြင်ပတွင် အမှန်တကယ်ရှိသည်ဟုဆိုကာ ပရိသတ်များအကြားစိတ်ဝင်စားမှု မြင့်တက်နေ - Myanmar Transparency News|url=https://www.mtnewstoday.com/?p=21139|date=9 May 2023}}&lt;/ref&gt;

== သရုပ်ဆောင်များ ==

* အံ့ထူးထက် အဖြစ် [[ကျော်ထက်အောင်]]
* လင်းညို အဖြစ် ညီထွဋ်ခေါင်
* ဩရထူး အဖြစ် ဗညားဘုန်းပြည့်
* ဒေါက်တာ မြဒေဝီကျော် အဖြစ် [[ချောရတနာ]]
* သူချစ်ခင် အဖြစ် [[ရတနာဗိုလ်]]
* ဒေါက်တာခင်သီတာ အဖြစ် [[ထက်ထက်ထွန်း]]
* ပိုးအိစိမ့် အဖြစ် ‌မေတိုးခိုင်
* ရွှေ အဖြစ် သင်းသဲဗိုလ်
* ပိုးအိစိမ့် ၏ ဖခင် ဦးကောင်းခ အဖြစ် ဒေါင်ဝေ
* ပိုးအိစိမ့် ၏ မိခင် ဒေါ်သန္တာ အဖြစ် မာယုသာ
* အံ့ထူးထက် ၏ ဖခင် ဦးသူရိန်အဖြစ်ဇော်ဦး
* သူချစ်ခင် ၏ အဒေါ် ဒေါ်မိုး အဖြစ် မျိုးမျိုးခိုင်
* အံ့ထူးထက် ၏ အမေ ဒေါ်လှ အဖြစ် ခင်သန်းဝင်း

== ကိုးကား ==
{{Reflist}}

== ပြင်ပလင့်ခ်များ ==
*{{Facebook|themarriagemaharoriginalseries}}

[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ ရုပ်သံဇာတ်လမ်းတွဲများ]]</text>
      <sha1>5hcp15kq24pig6b5a3nyham5yasc2uy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>မဟာ (ရုပ်သံလိုင်း)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>276250</id>
    <revision>
      <id>1046806</id>
      <parentid>1040807</parentid>
      <timestamp>2026-08-06T17:06:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1046806</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7303" sha1="rptllca4p8v155vclqihowzyy4mm7lp" xml:space="preserve">{{Infobox television channel|name=မဟာ ရုပ်သံလိုင်း|owner=ABC Content Solutions Co., Ltd|slogan=|country=|language=မြန်မာ|picture format=1080i HDTV|headquarters=[[ရန်ကုန်]]|website={{URL|www.mahar.app}}|logofile=Mahar TV logo.npg.png|broadcast area=[[မြန်မာ]]|sister names=Mahar Esports HD|launch={{start date and age|df=yes|2016|10|30}}|terr serv 1=[[MRTV]] &lt;br&gt; (မြန်မာ)|terr chan 1=Channel 20 (HD) &lt;br&gt; RF Channel 31 554 MHz|online serv 1=မဟာ မိုဘိုင်း|online chan 1=channel 1 (HD)|terr serv 2=MRTV DTH &lt;br&gt; (မြန်မာ)|terr chan 2=Ch 15 HD ([[Intelsat 39|62°E]]) [https://www.lyngsat.com/muxes/Intelsat-39_Myanmar_11140-V.html] &lt;br&gt; Ch 10 HD ([[Thaicom 6|78.5°E]]) [https://www.lyngsat.com/muxes/Thaicom-6_SE-Asia-Ku_12728-V.html]}}'''မဟာ ရုပ်သံလိုင်း''' သည် မြန်မာ့ရုပ်မြင်သံကြား (MRTV) မှ ထုတ်လွှင့်သော ရုပ်သံလိုင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းကို ၂၀၁၆ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၃၀ ရက်နေ့တွင် ပထမဦးဆုံး လွှင့်တင်ခဲ့သည်။ မဟာရုပ်သံလိုင်း၏ အဓိကရည်ရွယ်ချက်မှာ နိုင်ငံအနှံ့အပြားရှိ မြန်မာနိုင်ငံသားများအတွက် ကျန်းမာရေး၊ အသိပညာနှင့် ပညာပေးအမျိုးအစားအစီအစဉ်များကို တစ်နေရာတည်းတွင် အခမဲ့ကြည့်ရှုနိုင်ရန် ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.myanmartvchannels.com/mahar.html|title=About Mahar|access-date=11 October 2025|archive-date=31 March 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250331232412/https://www.myanmartvchannels.com/mahar.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mahar.app/channel/|title=Mahar TV Channel|access-date=11 October 2025|archive-date=20 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220520070224/https://www.mahar.app/channel/}}&lt;/ref&gt; မဟာ ရုပ်သံလိုင်းသည် မြန်မာ့အသံနှင့်ရုပ်မြင်သံကြား (MRTV) ၏ ပိုင်ဆိုင်မှုဖြစ်ပြီး MRTV ၏ multi–playout စနစ်ဖြင့် ဒစ်ဂျစ်တယ်အလွတ်ရုပ်သံလိုင်းများအတွက် အကြောင်းအရာပံ့ပိုးပေးသူအဖြစ် ၂၀၂၃ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလမှ စတင်ဆောင်ရွက်လာသည်။&lt;ref&gt;{{Cite news|title=MRTV DTH Platform (Direct to Home) တွင် DTH Free to Air ရုပ်သံလိုင်းထည့်သွင်းထုတ်လွှင့်ခြင်း လုပ်ငန်းအတွက် Request for Proposal (RFP) အောင်မြင်သည့် လုပ်ငန်းလုပ်ကိုင်ခွင့်ရရှိသူများ (Content Providers) စာရင်းထုတ်ပြန်ခြင်း|url=https://mrtv.gov.mm/en/page/mnmaaasnnngrupmngsnkaae-mrtv-dth-platform-direct-home-ttng-dth-free-air|date=6 September 2023|archive-date=16 March 2026|access-date=11 October 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20260316173729/https://www.mrtv.gov.mm/en/page/mnmaaasnnngrupmngsnkaae-mrtv-dth-platform-direct-home-ttng-dth-free-air|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|title=ပြန်ကြားရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဦးမောင်မောင်အုန်း MRTV DTH စနစ်တွင် ရုပ်သံလိုင်းများ ထည့်သွင်းထုတ်လွှင့်နိုင်ရန် Request For Proposal တင်သွင်းသည့် ကုမ္ပဏီများက အဆိုပြုလွှာများ လာရောက်ရှင်းလင်းတင်ပြပွဲသို့ တက်ရောက်|url=https://mrtv.gov.mm/en/news-204728|date=27 July 2023|archive-date=4 March 2026|access-date=11 October 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20260304023049/https://mrtv.gov.mm/en/news-204728|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|title=MoI announces debut of three new TV channels|url=https://mrtv.gov.mm/mm/news-204817|date=28 July 2023|archive-date=20 February 2026|access-date=11 October 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20260220035001/https://mrtv.gov.mm/mm/news-204817|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== အစီအစဉ် ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
!ခုနှစ်
!အမည် (အင်္ဂလိပ်)
!အမည် (မြန်မာ)
!သရုပ်ဆောင်
|-
|၂၀၂၂
|Bad Daughter
|သမီးဆိုး
|[[တိုင်ရွန်ဘီဂျေ]]၊ အေးချမ်းမောင်၊ ညီနန္ဒ၊ [[ရတနာဗိုလ်]]၊ [[ထက်ထက်ထွန်း]]၊ မျိုးစန္ဒီကျော်၊ ဩဂတ်မိုး၊ ဝါဝါအောင်
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |၂၀၂၃
|The Marriage
|[[အိမ်ထောင် (ရုပ်သံဇာတ်လမ်းတွဲ)|အိမ်ထောင်]]
|[[ကျော်ထက်အောင်]]၊ ညီထွဋ်ခေါင်၊ ဗညားဘုန်းပြည့်၊ [[ချောရတနာ]]၊ [[ရတနာဗိုလ်]]၊ [[ထက်ထက်ထွန်း]]၊ မေတိုးခိုင်၊ သင်းသဲဗိုလ်
|-
|Ah Mone
|[[အမုန်း (ရုပ်သံဇာတ်လမ်းတွဲ)|အမုန်း]]
|ချမ်းမင်းရဲထွဋ်၊ [[မိုးဟေကို]]၊ [[ခင်ဝင့်ဝါ]]၊ မင်းဦး၊ ညီနန္ဒ၊ ခင်ဇာခြည်ကျော်၊ မိုးပွင့်ဖြူ၊ သုဏ်ဋေဦး
|-
|Laung
|လောင်
|[[တိုင်ရွန်ဘီဂျေ]]၊ [[ထက်ထက်ထွန်း]]၊ [[ချောရတနာ]]၊ ညီထွဋ်ခေါင်၊ ဖူးစုံ၊ ဆုအိမ့်စံ၊ ရှိန်တင်ထူး၊ ဩဂတ်မိုး
|-
|၂၀၂၄
|Ku Htone Mae Chit Chin
|ကုထုံးမဲ့ချစ်ခြင်း
|[[အောင်မင်းခန့်]]၊ [[ရတနာဗိုလ်]]၊ တေဇလင်း‌ရောင်၊ မေမီကျော်ကျော်၊ စနိုးကြည်ဖြူ၊ ဖြူသဲဦး၊ ဇော်ဦး
|}

== ကိုးကား ==
{{Reflist}}
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ရုပ်မြင်သံကြားထုတ်လွှင့်မှု]]
[[ကဏ္ဍ:ရန်ကုန်မြို့ရှိ သတင်းမီဒီယာများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ မီဒီယာများ]]</text>
      <sha1>rptllca4p8v155vclqihowzyy4mm7lp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>မျိုးဇော်သိမ်း</title>
    <ns>0</ns>
    <id>277562</id>
    <revision>
      <id>1046828</id>
      <parentid>1025766</parentid>
      <timestamp>2026-08-06T19:05:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1046828</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28585" sha1="ctapttgp5lr5qyg2b9p6vtv9uhat7dv" xml:space="preserve">{{Infobox Officeholder
|honorific-prefix   = [[ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] (ငြိမ်း) &lt;br&gt; [[ဇေယျကျော်ထင်ဘွဲ့|ဇေယျကျော်ထင်]] &lt;br&gt;  [[စည်သူဘွဲ့|စည်သူ]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://myawady.net.mm/node/32968|title=ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ၊ ဂုဏ်ထူးဆောင်တံဆိပ်များ ချီးမြှင့်အပ်နှင်း |work=[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]၊ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၂၁၁ / ၂၀၂၂ ၊ ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့များ|access-date=၁၁ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၁၇ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၂}}&lt;/ref&gt;
|name = မျိုးဇော်သိမ်း
|native_name = 
|native_name_lang =
|pronunciation = 
|serial = 
|image = Myo Zaw Thein.jpg
|image_size =
|caption = မျိုးဇော်သိမ်း (၂၀၂၆)

| office             = [[သမဝါယမနှင့် ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေး ဝန်ကြီးဌာန|သမဝါယမနှင့် ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေး ဝန်ကြီးဌာန]]&lt;br&gt; ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး
| term_start          = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆
|term_end   = 
|appointer   = [[ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ|မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ]]
|president= [[မင်းအောင်လှိုင်]]
|predecessor= လှမိုး
|successor  = 
|deputy= သိုက်စိုး

|order1 = [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] ကိုယ်စားလှယ်
|constituency1 = [[ပေါက်ခေါင်းမြို့နယ်]]
|term_start1 = ၁၆ မတ် ၂၀၂၆
|term_end1 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆
|majority1= မဲ ၂၂၅၇၉ &lt;br&gt;{{small|(၈၀.၂၁ရာခိုင်နှုန်း)}} 
|predecessor1 =  နီနီဒွန်း &lt;br&gt;{{small|([[အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်|NLD]])}} &lt;br&gt;{{small|([[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၅|၂၀၁၅ ရွေးကောက်ပွဲ]])}}
|successor1 =''လစ်လပ်'' 

|office2        = [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]]&lt;br&gt; ဒုဥက္ကဋ္ဌ(၃)
|appointer2= [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]]ဗဟိုညီလာခံ 
|alongside2= [[မြတ်ဟိန်း]]၊ [[လှထွန်း]] တို့နှင့်အတူ
|term_start2    = ၂၈ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၂
|term_end2      = 
|predecessor2   = [[လှထွန်း]]
|successor2     =  
| order3              = [[စစ်ရေးချုပ်]]
| office3            = 
| term_start3         = ဇူလိုင် ၂၀၁၉
| term_end3          = အောက်တိုဘာ ၂၀၂၂
| predecessor3       = ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ဆန်းဦး (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဆန်းဦး]]
|successor3 =  ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[စိုးမင်းဦး (ဒု ဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|စိုးမင်းဦး]] 
| order4              = [[အမှတ် (၅) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့|ကစထ(၅)မှူး]]
| office4            = 
| term_start4         = မေ ၂၀၁၇
| term_end4          = ဇူလိုင် ၂၀၁၉
| predecessor4        = ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[မိုးမြင့်ထွန်း|မိုးမြင့်ထွန်း]]
|successor4 =  ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[မင်းနောင် (ဝန်ကြီး)|မင်းနောင်]] 
| order5              = [[ရန်ကုန်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
| office5            = 
| term_start5         = ဩဂုတ် ၂၀၁၅
| term_end5          = မေ ၂၀၁၇
| predecessor5        = ဗိုလ်ချုပ် [[ထွန်းထွန်းနောင်]]
|successor5 =  ဗိုလ်ချုပ် [[သက်ပုံ]]
| order6              = [[တပ်မတော်ဆေးတက္ကသိုလ်]]&lt;br&gt; ကျောင်းအုပ်ကြီး
| office6            = 
| term_start6         = ၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၄  
| term_end6          = ၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ 
| predecessor6        = ဗိုလ်မှူးချုပ် [[သစ်လင်းအုန်း]]
|successor6 =  ဗိုလ်မှူးချုပ် [[သက်ပုံ]]
|birth_date = {{birth date and age|1966|1|4}}
|birth_place = [[ပေါက်ခေါင်းမြို့]]၊[[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး|ပဲခူးတိုင်း]]
|party = [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]]
|spouse = 
|children = 
|occupation = 
|alma_mater = [[စစ်တက္ကသိုလ် (ပြင်ဦးလွင်)|စစ်တက္ကသိုလ်]] ၊အပါတ်စဉ်(၂၈)
| allegiance          = {{flag|Myanmar}}
| branch              = {{army|Myanmar}}
| serviceyears        = ၁၉၈၇ - ၂၀၂၂
| rank                = [[File:Tatmadaw_Lieutenant General_Insignia_01.png|15px]] [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ ရာထူး၊ အဆင့်၊ အဆောင်အယောင်နှင့် တံဆိပ်များ|ဒုတိယ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး]]
| nationality = 
| ethnicity   = 
|awarded = 
}}
'''ဦးမျိုးဇော်သိမ်း'''{{Efn|၎င်း၏ အမည်ကို  &quot;မျိုးဇော်သိန်း&quot; ဟု မီဒီယာများတွင် ဖော်ပြထားခြင်းရှိပြီး အမည်မှန်မှာ &quot;မျိုးဇော်သိမ်း&quot; ဖြစ်သည်}}(၄ ဇန်နဝါရီ ၁၉၆၆) သည် [[သမဝါယမနှင့် ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေး ဝန်ကြီးဌာန]] ၏ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ်ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံရသူ အဆိုပြုတင်ပြသည့် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ၃၀ ဦး၏ အမည်စာရင်းအား လွှတ်တော်သို့တင်သွင်း |url=https://news-eleven.com/article/311089 |access-date=2026-04-08 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=မြန်မာနိုင်ငံ၏ အစိုးရသစ်၌ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာန ၃၁ ခု ဖြင့် ဆောင်ရွက်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် အတည်ပြု |url=https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/nm-264720/ |access-date=2026-04-08 |language=en-US |archive-date=17 April 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260417034729/https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/nm-264720/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

[[ပေါက်ခေါင်းမြို့နယ်]] ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် အဖြစ်ရွေးကောက်ခံရမှုမှ တင်မြှောက်ခံရသူဖြစ်သော ၎င်းသည်  အငြိမ်းစား ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးတစ်ဦးဖြစ်ပြီး၊ တပ်မတော်တွင် [[စစ်ရေးချုပ်]] အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။ ၂၀၂၂ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် တပ်မတော်မှ အငြိမ်းစားယူပြီး [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ကြံ့ခိုင်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] သို့ ဝင်ရောက်ကာ၊ ယင်းပါတီ၏ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2026-04-08 |title=စစ်ဗိုလ်ချုပ်ဟောင်း၊ ဝန်ကြီးဟောင်းတွေနဲ့ ဦးမင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ဇာတ်ညွှန်းဟောင်း |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cew74j5jqkpo |access-date=2026-04-08 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}&lt;/ref&gt;

== ငယ်ဘဝ ==
ဦးမျိုးဇော်သိမ်း သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊[[ပေါက်ခေါင်းမြို့]]တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ငယ်စဉ်ဘဝ ပညာရေးကို  သတ္တမတန်းအထိ ပေါက်ခေါင်းမြို့တွင် ဖြတ်သန်းခဲ့သည်။ပညာရေးပိုင်းတွင် ထူးချွန်ခဲ့သူ ၎င်းသည် သတ္တမတန်းတွင် [[လူရည်ချွန် စီမံကိန်း|လူရည်ချွန်]] ဖြစ်ခဲ့သည်။ယင်းနောက် အခြားဒေသသို့ ပြောင်းရွှေ့သွားခဲ့သည်။

== ပညာရေး ==
သူသည်   [[တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းစာမေးပွဲ]] အောင်မြင်ခဲ့ပြီးနောက်၊၁၉၈၃ ခုနှစ်တွင် [[စစ်တက္ကသိုလ် (ပြင်ဦးလွင်)|စစ်တက္ကသိုလ်]] သို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။

== စစ်မှုထမ်းခြင်း ==
ဦးမျိုးဇော်သိမ်းသည် ၁၉၈၇ ခုနှစ်တွင် ပြန်တမ်းဝင်အမှတ် '''ကြည်း ၂၀၂၂၀''' ဖြင့် ဒုတိယဗိုလ်အဖြစ် တပ်မတော်တွင် စစ်မှုထမ်းစတင်ခဲ့သည်။

သူသည် ဗိုလ်မှူးချုပ်အဆင့်ဖြင့် မကွေးမြို့အခြေစိုက် [[အမှတ်(၈၈)ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်|တပ်မ ၈၈]] ၏ တပ်မမှူးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး၊ ထို့အပြင် စစ်ဆင်ရေးနယ်မြေဖြစ်သော [[ကချင်ပြည်နယ်]] တွင်လည်း တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။

၂၀၁၄ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၂ ရက်တွင် [[တပ်မတော်ဆေးတက္ကသိုလ်]] ၏ ကျောင်းအုပ်ကြီးအဖြစ် ရာထူးတိုးမြှင့်ခံရသည်။

၂၀၁၅ ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် [[ရန်ကုန်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်|ရန်ကုန်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူး]] အဖြစ် ပြောင်းရွှေ့တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး၊ ထိုအချိန်တွင် ဗိုလ်ချုပ်အဆင့်သို့ တိုးမြှင့်ခံရသည်။ 

ထို့နောက် ၂၀၁၇ ခုနှစ် မေလတွင် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရာထူးဖြင့် [[အမှတ် (၅) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့|ကစထ (၅) မှူး]] ဖြစ်လာခဲ့သည်။

ထိုအချိန်၌ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး မျိုးဇော်သိမ်းသည် အသက် (၅၁) နှစ်သာရှိသဖြင့် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးများအနက် အသက်အငယ်ဆုံးတစ်ဦး ဖြစ်ခဲ့ပြီး၊ အနာဂတ် မြန်မာ့တပ်မတော်၏ ခေါင်းဆောင်တစ်ဦး ဖြစ်လာနိုင်သူဟု စစ်ရေးကျွမ်းကျင်သူအချို့ နှင့် သုံးသပ်သူများက ယူဆခဲ့ကြသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/burma-39876581|title=ရာထူးအပြောင်းအလဲ ဖြစ်သွားတဲ့ တပ်မတော် အရာရှိတွေ အကြောင်း|work=BBC|access-date=၁၁ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၁၀ မေ ၂၀၁၇}}&lt;/ref&gt;

၂၀၁၉ ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် [[စစ်ရေးချုပ်|တပ်မတော် စစ်ရေးချုပ်]] အဖြစ် သူသည် တာဝန်ပေးအပ်ခံရခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/burma-48960327|title=စစ်ရေးချုပ်အပါအဝင် တပ်မတော်ရာထူးတချို့ အပြောင်းအလဲလုပ်|work=BBC|access-date=၁၁ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၁၂ ဇူလိုင် ၂၀၁၉}}&lt;/ref&gt;ထိုတာဝန်ကို ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊အောက်တိုဘာလ အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/1911|title=တရုတ်နိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားနေသည့် ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်ရောဂါတိုက်ဖျက်ရေး လုပ်ငန်းများ အောင်မြင်စေရန် မြန်မာ့တပ်မတော်က ဆေးဘက်ဆိုင်ရာပစ္စည်းများ ပေးပို့လှူဒါန်း|work=MOI Myanmar|access-date=၁၁ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၂၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၀}}&lt;/ref&gt;

=== '''စစ်ရေးချုပ်ဘဝနှင့် ညွှန်ကြားလွှာ (၁/၂၀၂၁)''' ===
ဦးမျိုးဇော်သိမ်းသည် [[စစ်ရေးချုပ်|တပ်မတော် စစ်ရေးချုပ်]] အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေစဉ်၊ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၄ ရက်နေ့တွင် '''ကာကွယ်ရေးဌာနကောင်စီ ညွှန်ကြားလွှာအမှတ် ၁/၂၀၂၁''' ကို လက်မှတ်ရေးထိုးထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2021/05/20/242000.html|title=တပ်ချုပ်နှင့် ဒုတပ်ချုပ်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခွင့် အသက် ၆၅ နှစ် ကန့်သတ်ချက် ပယ်ဖျက်|work=The Irrawaddy|access-date=၁၁ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၂၀ မေ ၂၀၂၁}}&lt;/ref&gt;

'''ညွှန်ကြားလွှာအမှတ် (၁/၂၀၂၁)''' သည် ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် စစ်တပ်က အာဏာသိမ်းပြီးနောက် ထုတ်ပြန်ခဲ့သော ညွှန်ကြားလွှာဖြစ်သည်။ ယင်းညွှန်ကြားလွှာအရ၊ [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်|တပ်ချုပ်]] နှင့် [[ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်|ဒုတပ်ချုပ်]]  ရာထူးများသည် အာဏာသက်တမ်းအကန့်အသတ်မရှိဘဲ ထိန်းသိမ်းနိုင်ကြသည်။ ထို့ပြင် ကျန်သည့် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး နှင့် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးများ သည် သတ်မှတ်ထားသည့် ကာလကျော်လွန်ပါက အငြိမ်းစားခံရမည့် အကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/burma-60448324|title=တပ်ထိပ်ပိုင်း အပြောင်းအရွှေ့တွေ ဘယ်လိုဖြစ်လာဖို့ရှိလဲ|work=BBC|access-date=၁၁ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၂၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂}}&lt;/ref&gt;

== နိုင်ငံရေးတာဝန်ထမ်းဆောင်ခြင်း ==
[[၂၀၂၁]] ခုနှစ်နောက်ပိုင်းတွင် [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] အတွင်းတွင် ပါတီဥက္ကဋ္ဌ [[သန်းဌေး|ဦးသန်းဌေး]] ၏ ဦးဆောင်မှုနှင့်ပတ်သက်၍ စိန်ခေါ်ချက်များနှင့် အပြောင်းအလဲလိုလားချက်များ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.myanmar-now.org/mm/news/12375|title=ကြံ့ခိုင်ရေးခေါင်းဆောင်ပိုင်း အပြောင်းအလဲ ဦးခင်ရီဥက္ကဋ္ဌသစ် ဖြစ်လာဖွယ်ရှိ|work=Myanmar Now|access-date=၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃|date=၂၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၂}}&lt;/ref&gt;

တစ်ဖက်တွင်လည်း ဦးသန်းဌေး သည် ခါးနာရောဂါဖြင့် ခွဲစိတ်ကုသမှုခံယူထားရသဖြင့် ပါတီဥက္ကဋ္ဌတာဝန်ကို [[ခင်ရီ|ဦးခင်ရီ]] ထံ ယာယီ လွှဲအပ်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://news-eleven.com/article/237702|title=ပြည်ခိုင်ဖြိုးပါတီဥက္ကဋ္ဌ ဦးသန်းဌေး၏ ကျန်းမာရေးကြောင့် ပါတီတာဝန်များ ဆောင်ရွက်ရန် ပါတီခေတ္တဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ(၂)ဦးခင်ရီအား လွှဲပြောင်းပေးအပ်|work=Eleven|access-date=၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃|date=၂၂ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/khin-yi-chaiman-of-usdp-09222022043941.html|title=ကြံ့ခိုင်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ ယာယီဥက္ကဋ္ဌ ဦးခင်ရီ ဖြစ်လာ|work=RFA Burmese}}&lt;/ref&gt;

ထို့အတွက်ကြောင့် ၂၀၂၂ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၄ ရက် နှင့် ၅ရက် နေ့တို့တွင် ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ သည် တတိယအကြိမ်ပါတီညီလာခံ ကို ခေါ်ယူကျင်းပခဲ့ပြီး၊ ဦးသန်းဌေးသည် ပါတီဥက္ကဋ္ဌရာထူးမှ တရားဝင်နုတ်ထွက်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/usdp-party-leader-10042022041641.html|title=USDP ပါတီဥက္ကဋ္ဌ ဦးသန်းဌေး ပြန်အရွေးချယ်မခံဘူးလို့ ပြော|work=RFA Burmese|access-date=၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃|date=၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၂}}&lt;/ref&gt;ပါတီ၏ ဥက္ကဋ္ဌ အသစ်သည် ဦးခင်ရီ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ညီလာခံသည် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ (၁)နှင့် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ (၂)တို့ကို [[မြတ်ဟိန်း|ဦးမြတ်ဟိန်း]] နှင့် [[လှထွန်း|ဦးလှထွန်း]] တို့အား ရွေးချယ်ခဲ့ပြီး၊ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ (၃)နှင့် အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးနေရာတို့ကို ရွေးချယ်ခဲ့ခြင်း မရှိခဲ့ဘဲ ချန်လှပ်ထားခဲ့ကာ၊ကျန် ဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင်များအား ရွေးချယ်ပေးခဲ့ကြသည်။ ထိုရက်ပိုင်းတွင်ပင် စစ်ရေးချုပ် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးမျိုးဇော်သိမ်း နှင့် အမှတ်(၄) စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူး [[အောင်စိုး (ဒု ဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးအောင်စိုး]]တို့သည် တပ်မတော်မှ အငြိမ်းစားယူခဲ့ကြသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c8v4dy1qpmgo|title=လက်ရှိ ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီဥက္ကဋ္ဌ ရာထူးက ဘာကြောင့် ထွက်ရတာလဲ|work=BBC|access-date=၁၁ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၂}}&lt;/ref&gt; 

၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာ၂၈ ရက်တွင် ပါတီ၏ ဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင်ကော်မတီအစည်းအဝေးသည်   လစ်လပ်နေသည့် အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးနေရာနှင့် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ (၃) နေရာတို့အတွက်  [[သောင်းအေး (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးသောင်းအေး]] နှင့် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး (ငြိမ်း) မျိုးဇော်သိမ်း တို့အား တာဝန်ပေးအပ်ခဲ့ကြသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://news-eleven.com/article/239663|title=ပြည်ခိုင်ဖြိုးပါတီ ဗဟိုကော်မတီဝင် ဦးသောင်းအေး ပါတီအထွေထွေအတွင်းရေးမှူးဖြစ်လာ
|work=Eleven Media Group|access-date=၁၁ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၃၁ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၂}}&lt;/ref&gt;ဤသို့ဖြင့် ဦးမျိုးဇော်သိမ်းသည် စစ်တပ်ထဲ ၃၅နှစ်ကြာဖြတ်သန်းခဲ့မှုကို အဆုံးသတ်ပြီး၊ နိုင်ငံရေးခရီးလမ်းကို စတင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://usdp.org.mm/2025/09/01/%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%80%91%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%85%E1%80%AF%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%B6%E1%80%B7%E1%80%81%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%9B-76/|title=ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ ၊ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ဦးမျိုးဇော်သိမ်း ပေါက်ခေါင်းမြို့နယ်ပါတီကော်မတီဝင်များနှင့်တွေ့ဆုံ|work=USDP Myanmar|access-date=၁၁ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၁ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/usdp-10302022021538.html|title=USDP ပါတီ ဒုဥက္ကဋ္ဌနဲ့ အတွင်းရေးမှူးနေရာ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးဟောင်းတွေ ဖြစ်လာ|work=RFA|access-date=၁၁ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၃၀ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၂}}&lt;/ref&gt;

[[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅-၂၀၂၆|အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ၂၀၂၅-၂၀၂၆]] တွင် [[ပေါက်ခေါင်းမြို့နယ်]] မှ ရွေးကောက်ပွဲ ဝင်ခဲ့ပြီး အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.uec.gov.mm/show_data_content.php?name=16_1_2026_.Pyithu%20_52_.pdf&amp;type=page_multiple_photo&amp;code=215&amp;sno=5879&amp;token=22aaa6b25cd0d23b83d717dd779a65f0a27c51c58716ade4cf40e0029f2e2fd092dcb5973cb1d0a448e567c617bead18be0e7eaa8b79f070e96ccdcf75a9a107|title=၂၀၂၅ ခုနှစ် ပါတီစုံအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း(၂)၊ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် တစ်ဦးချင်း ဆန္ဒမဲရရှိမှုအခြေအနေ|work=ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်|access-date=၂၇ မတ် ၂၀၂၆|date=}}{{Dead link|date=April 2026 }}&lt;/ref&gt;

== ရှင်းလင်းချက်မှတ်စု ==
{{Notelist}}

== ကိုးကား ==
{{reflist}}
{{Lifetime|၁၉၆၆|}}{{မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ}}
[[Category:မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမားများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:စစ်တက္ကသိုလ် ကျောင်းဆင်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်များ]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံ ဝန်ကြီးများ]]
[[ကဏ္ဍ:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီးမှ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]]</text>
      <sha1>ctapttgp5lr5qyg2b9p6vtv9uhat7dv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဝင်းမော်ထွန်း</title>
    <ns>0</ns>
    <id>278653</id>
    <revision>
      <id>1046853</id>
      <parentid>1020825</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T03:27:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1046853</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11091" sha1="00ie4jjpmwv0wa6843dqcm2g5gmdewx" xml:space="preserve">{{For| [[အလုပ်သမား၊ အလုပ်အကိုင်နှင့် လူမှုဖူလုံရေး ဝန်ကြီးဌာန|အလုပ်သမား၊အလုပ်အကိုင်နှင့် လူမှုဖူလုံရေးဝန်ကြီးဌာန]]၏ဒုတိယဝန်ကြီး|ဝင်းမော်ထွန်း (ဝဏ္ဏကျော်ထင်)}}
{{Infobox MP
|honorific-prefix =  
|name        = ဦးဝင်းမော်ထွန်း
|honorific-suffix = 
|native_name = 
|native_name_lang = 
|image       = 
|alt         = 
|caption     = 
|order = 
|office =[[ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန]]&lt;br&gt; ဒုတိယဝန်ကြီး
|term_start = ၃၀ မတ် ၂၀၁၈
|term_end= ၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၁
|predecessor = ကိုယ်တိုင်
|successor  = ဒေါက်တာဇော်မြင့် &lt;br&gt; ဦးဇော်ဝင်း
|appointer= [[ဦးဝင်းမြင့်အစိုးရ|ဦးဝင်းမြင့်အစိုးရ]]
|president= [[ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဦးဝင်းမြင့်]]
| minister    = [[မျိုးသိမ်းကြီး|ဒေါက်တာမျိုးသိမ်းကြီး]]

|term_start1         = ၁၂ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၆
|term_end1           = ၃၀ မတ် ၂၀၁၈
|president1 = [[ထင်ကျော် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဦးထင်ကျော်]]
|appointer1= [[ဦးထင်ကျော်အစိုးရ]]
| minister1    = [[မျိုးသိမ်းကြီး|ဒေါက်တာမျိုးသိမ်းကြီး]]
| predecessor1= ဦးသန့်ရှင်း&lt;br&gt; ဒေါက်တာဇော်မင်းအောင်
|successor1  = ကိုယ်တိုင်
| birth_date  = {{birth date and age|1958|5|14}}
| birth_place = 
| death_date  = 
| death_place = 
| residence   = 
| nationality = မြန်မာ
| alma_mater  = [[ရန်ကုန်စက်မှုတက္ကသိုလ်]]
| ethnicity   = 
| occupation  = နိုင်ငံဝန်ထမ်း
| religion    = 
| spouse      = 
| children    = 
| relations   = 
| awards      = 
}}
'''ဦးဝင်းမော်ထွန်း''' ([[၁၄ မေ]] [[၁၉၅၈]] မွေးဖွား)သည် မြန်မာလူမျိုး အင်ဂျင်နီယာကျောင်းဆရာတစ်ဦးဖြစ်ပြီး၊[[ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန]]တွင် ဒုတိယဝန်ကြီးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။ယင်းမတိုင်မီက [[သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန|သိပ္ပံနှင့်နည်းပညာဝန်ကြီးဌာန]]၊[[စက်မှုနှင့် သက်မွေးပညာ ဦးစီးဌာန|စက်မှုနှင့်သက်မွေးပညာဦးစီးဌာန]] ညွန်ကြားရေးမှူးချုပ် ဖြစ်ခဲ့သည်။ 

== ပညာရေးဖြတ်သန်းမှု ==
ဦးဝင်းမော်ထွန်းသည် [[ရန်ကုန်နည်းပညာတက္ကသိုလ်|ရန်ကုန်စက်မှုတက္ကသိုလ်]] ကျောင်းဆင်းတစ်ဦး ဖြစ်ပြီး၊B.E(Mechanical)ဘွဲ့ကို ထိုကျောင်းမှနေ၍ ရရှိခဲ့သည်။

== ဝန်ထမ်းဘဝဖြတ်သန်းမှု ==
ဦးဝင်းမော်ထွန်းသည် နိုင်ငံဝန်ထမ်းကျောင်းဆရာဘဝဖြင့် ဘဝကိုဖြတ်သန်းခဲ့သည်။နည်းပညာကောလိပ်(မော်လမြိုင်)၊နည်းပညာကောလိပ်(ဟင်္သာတ)တို့တွင် ကျောင်းအုပ်ကြီး တာဝန်များထမ်းဆောင်ပြီးနောက်၊သူသည် [[သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန|သိပ္ပံနှင့်နည်းပညာဝန်ကြီးဌာန]]၊[[စက်မှုနှင့် သက်မွေးပညာ ဦးစီးဌာန|စက်မှုနှင့်သက်မွေးပညာဦးစီးဌာန]] ဒု-ညွန်ကြားရေးမှူးချုပ် အဖြစ် ခန့်အပ်ခံရသည်။

၂၀၁၅ ခုနှစ်နောက်ပိုင်းတွင် ယင်းဦးစီးဌာန၏ ညွန်ကြားရေးမှူးချုပ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။၂၀၁၅ ခုနှစ် ဧပြီ ၁ ရက် တွင် စက်မှုနှင့်သက်မွေးပညာဦးစီးဌာန အား နည်းပညာနှင့်သက်မွေးပညာဦးစီးဌာန အဖြစ် ပြောင်းလဲခဲ့ရာတွင် သူသည် ထိုပြောင်းလဲမှုအား ဦးဆောင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.burmalibrary.org/docs21/mal%209.6.15.pdf|title=အစိုးရသစ်လက်ထက် ဆန်းသစ်ဖွံ့ဖြိုးလာသည့် နည်းပညာနှင့်သက်မွေးပညာရေး|work=၂၀၁၅ခုနှစ်၊ဇွန်လ ၉ရက် ထုတ် မြန်မာ့အလင်းသတင်းစာ၊စာမျက်နှာ(၁၅)|access-date=၇ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၉ ဇွန် ၂၀၁၅}}&lt;/ref&gt; 

== ပညာရေးဒုဝန်ကြီးဘဝ ==
၂၀၁၆ ခုနှစ်၊စက်တင်ဘာ ၁၂ ရက်တွင် [[ဦးထင်ကျော်အစိုးရ|ဦးထင်ကျော်အစိုးရအဖွဲ့]]သည် ၎င်းအား  [[ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန]]၏ ဒုတိယဝန်ကြီးအဖြစ်  တာဝန်ပေးအပ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/politics-law-military/%E1%80%95%E1%80%8A%E1%80%AC%E1%80%9B%E1%80%B1%E1%80%B8-%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%84%E1%80%B7%E1%80%BA-%E1%80%9C%E1%80%BB%E1%80%BE%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%85%E1%80%85%E1%80%BA-%E1%80%9D%E1%80%94/|title=ပညာရေး နှင့် လျှပ်စစ် ဝန်ကြီး ဌာန ၂ ခု အတွက် ဒုတိယ ဝန်ကြီးများ ခန့်အပ်|work=[[ဆင်ဟွာသတင်းဌာန|ဆင်ဟွာသတင်း]]|access-date=၇ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၁၂ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၆|archive-date=30 January 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260130041649/https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/politics-law-military/%E1%80%95%E1%80%8A%E1%80%AC%E1%80%9B%E1%80%B1%E1%80%B8-%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%84%E1%80%B7%E1%80%BA-%E1%80%9C%E1%80%BB%E1%80%BE%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%85%E1%80%85%E1%80%BA-%E1%80%9D%E1%80%94/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;ထိုမတိုင်ရက်အထိ သူသည် နည်းပညာနှင့်သက်မွေးပညာဦးစီးဌာန၏ ညွန်ကြားရေးမှူးချုပ် အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေခဲ့သည်။ 

ဦးဝင်းမော်ထွန်းသည် ပညာရေးဒုတိယဝန်ကြီးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်စဉ် [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] နှင့် [[အမျိုးသားလွှတ်တော်]] တို့၌ မေးခွန်းများအား [[မျိုးသိမ်းကြီး|ပညာရေးဝန်ကြီးကိုယ်စား]] လာရောက်ဖြေဆိုသူအဖြစ် ထင်ရှားခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/3621438.html|title=ကျောင်းသားသမဂ္ဂ အဆောက်အဦး ပြန်ဆောက်မည်|work=VOA|access-date=၇ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၃ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၆}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/npe/pnnyaarewnkiitthaannng-cplnysnny-kypngpmekhnmaa-rnglngphekaa|title=ပညာရေးဝန်ကြီးဌာနနှင့် စပ်လျဉ်းသည့် ကြယ်ပွင့်ပြမေးခွန်းများ ရှင်းလင်းဖြေကြား|work=[[ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန]]၊[[သတင်းနှင့်စာနယ်ဇင်းလုပ်ငန်း|သတင်းနှင့်စာနယ်ဇင်းလုပ်ငန်း]]|access-date=၇ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၁၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၀}}&lt;/ref&gt;

ယင်းအပြင် ဆန္ဒပြကျောင်းသားများနှင့် ထိပ်တိုက်ရင်ဆိုင်ဖြေရှင်းသူလည်း ဖြစ်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.dvb.no/post/345860|title=ပညာရေးဒုဝန်ကြီးနှင့် မန္တလေးတက္ကသိုလ် သပိတ်ဦးဆောင်ကော်မတီ တွေ့ဆုံ|work=DVB|access-date=၇ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၀|date=၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၉}}&lt;/ref&gt;

၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက် မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းပြီးသည့်နောက် သူအပါအဝင် ဒုတိယဝန်ကြီးအများအပြားသည် တာဝန်မှ ရပ်စဲခံခဲ့ရသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.mdn.gov.mm/my/duttiywnkiimaa-ttaawnmrpcaikhng|title=
ဒုတိယဝန်ကြီးများ တာဝန်မှရပ်စဲခြင်း
|work=Myanmar Digital News|access-date=၇ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁}}&lt;/ref&gt;

== ကိုးကား ==
{{Reflist}}

[[Category:၁၉၅၈ မွေးဖွားသူများ]]
[[Category:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]]
[[Category:မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမားများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ ဝန်ကြီးများ]]</text>
      <sha1>00ie4jjpmwv0wa6843dqcm2g5gmdewx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>မနာမ်တူးဂျာ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>283857</id>
    <revision>
      <id>1046799</id>
      <parentid>1028407</parentid>
      <timestamp>2026-08-06T16:12:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1046799</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17207" sha1="solt4ejw8jvtul5h5ook7mge9zu9cxm" xml:space="preserve">{{Infobox officeholder
| name                = ဒေါက်တာမနာမ်တူးဂျာ
| native_name         = Dr. Manam Tu Ja
| image               = Dr. Manam Tu Ja.jpg
| caption             = ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဧပြီလ ၂ ရက်နေ့ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်၌ တွေ့ရသည့် ဒေါက်တာမနာမ်တူးဂျာ
| office              = [[အမျိုးသားလွှတ်တော်]] ကိုယ်စားလှယ်
| constituency        = [[ကချင်ပြည်နယ်]]&lt;br&gt; မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၁၂)
| majority1           = {{small|[[အချိုးကျကိုယ်စားပြုစနစ်|အချိုးကျကိုယ်စားပြုစနစ်ဖြင့်]]}} 
| term_start          = ၁၈ မတ် ၂၀၂၆
| term_end            = လက်ရှိ
|predecessor1 = ဦးနိုင်ကိုကို &lt;br&gt;{{small|([[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်|NLD]])}} &lt;br&gt;{{small|([[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၅|၂၀၁၅ ရွေးကောက်ပွဲ]])}}
|successor1 = 
| office2             = [[ကချင်ပြည်နယ်ပြည်သူ့ပါတီ]]&lt;br&gt;ဥက္ကဋ္ဌ 
| term_start2         = ၇ ဇွန် ၂၀၁၉
| term_end2           = လက်ရှိ
|predecessor2 = စတင်တည်ထောင်
|successor2 = 
| office3             = [[ကချင်ပြည်နယ်ဒီမိုကရေစီပါတီ]]&lt;br&gt;ဥက္ကဋ္ဌ
| term_start3         = ၁၀ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၃
| term_end3           = ၇ ဇွန် ၂၀၁၉
|predecessor3 = စတင်ထည်ထောင်
|successor3 = ပါတီဖျက်သိမ်း
| office4             = [[ကချင်လွတ်လပ်ရေးအဖွဲ့]] (KIO)&lt;br&gt;ဒု ဥက္ကဋ္ဌ
| term_start4         = ?
| term_end4           = ၂၀၀၉
| birth_date          = {{birth date and age|1946|2|7}}
| birth_place         = [[ကချင်ပြည်နယ်]]
| party               = [[ကချင်ပြည်နယ်ပြည်သူ့ပါတီ]]
| alma_mater          = သွားဘက်ဆိုင်ရာဆေးတက္ကသိုလ် (B.D.S)
| occupation          = နိုင်ငံရေးသမား၊ သွားဘက်ဆိုင်ရာဆရာဝန်
}}

'''ဒေါက်တာမနာမ်တူးဂျာ''' ({{lang-en|Dr. Manam Tu Ja}}; ၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၄၆ ဖွား) သည် မြန်မာနိုင်ငံသား [[ကချင်လူမျိုး|ကချင်]]နိုင်ငံရေးသမားနှင့် သွားဘက်ဆိုင်ရာဆရာဝန်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် လက်ရှိတွင်  [[ကချင်ပြည်နယ်]] မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၁၂) မှ [[အမျိုးသားလွှတ်တော်]] ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ရွေးချယ်ခံခဲ့ရသူ ဖြစ်သည်။၎င်းသည် [[ကချင်လွတ်လပ်ရေးအဖွဲ့]] (KIO) ၏ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌဟောင်း တစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲ |url=https://rfa.org/burmese/special-reports/2020/ |access-date=2026-04-04 |website=rfa.org |language=my}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=မောင်ရွှေဝါ |date=0001-11-30 |title=ကချင်ပြည်နယ် အင်ဂျန်းယန်တွင် NLD သုံးနေရာ ရှုံးနိမ့် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/4950/ |access-date=2026-04-04 |website=Myanmar Now |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

== အစောပိုင်းဘဝနှင့် ပညာရေး ==
ဒေါက်တာမနာမ်တူးဂျာကို ၁၉၄၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၇ ရက်နေ့တွင် ကချင်ပြည်နယ်၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။ ၎င်းသည်  သွားဘက်ဆိုင်ရာဆေးတက္ကသိုလ်မှ သွားဘက်ဆိုင်ရာ ဆရာဝန်ဘွဲ့ (B.D.S) ကို ရရှိခဲ့သည်။ ဘွဲ့ရရှိပြီးနောက် ကချင်လွတ်လပ်ရေးအဖွဲ့ (KIO) သို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး တော်လှန်ရေးနယ်မြေအတွင်း ဆေးဘက်ဆိုင်ရာနှင့် နိုင်ငံရေးတာဝန်များကို ၃၄ နှစ်ကြာ ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ငြိမ်းချမ်းရေးကို စားပွဲဝိုင်းတွင် အောင်မြင်စွာ ဆွေးနွေးနိုင်ရန် ပြည်သူ့စစ်နှင့် တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် တပ်ဖွဲ့သစ်များ ဖွဲ့စည်းခြင်း မလုပ်သင့်ဟု ဒေါက်တာမနာမ်တူးဂျာ ပြောကြား |url=https://news-eleven.com/article/269641 |access-date=2026-04-04 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}&lt;/ref&gt;

== နိုင်ငံရေး ဆောင်ရွက်ချက်များ ==
ဒေါက်တာမနာမ်တူးဂျာသည် ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပေါ်ပေါက်ရေးအတွက် ကျင်းပသည့် အမျိုးသားညီလာခံသို့ တက်ရောက်သော KIO ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ကို ဦးဆောင်ခဲ့သူလည်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် ပါတီနိုင်ငံရေး လုပ်ဆောင်ရန်အတွက် KIO ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ရာထူးမှ နုတ်ထွက်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/burma-54763395|title=၂၀၂၀ မြန်မာရွေးကောက်ပွဲ - ပါတီ ၁၀ ခု အကြောင်း ဘယ်လောက်သိသလဲ|work=ဘီဘီစီ|access-date=၄ ဧပြီ ၂၀၂၆|date=၃၁ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၀}}&lt;/ref&gt;

== ပါတီနိုင်ငံရေးနှင့် ရွေးကောက်ပွဲများ ==
ဒေါက်တာမနာမ်တူးဂျာသည် [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၀|၂၀၁၀ ပြည့်နှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ]] မတိုင်မီတွင် နိုင်ငံရေးပါတီ တည်ထောင်ရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သော်လည်း ၎င်းသည် [[ကချင်လွတ်လပ်ရေးအဖွဲ့]] (KIO) နှင့် ဆက်နွှယ်မှု ရှိသည်ဟု ဆိုကာ ထိုစဉ်က [[ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်|ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်]] က ခွင့်ပြုခဲ့ခြင်း မရှိပေ။ သို့သော်လည်း ၂၀၁၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် [[ကချင်ပြည်နယ်ဒီမိုကရေစီပါတီ]] (KDP) ကို တည်ထောင်နိုင်ခဲ့ပြီး၊ [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၅|၂၀၁၅ ခုနှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ]]တွင် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားမြို့နယ် မဲဆန္ဒနယ် (၁) ပြည်နယ်လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်လောင်းအဖြစ် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။ထို ရွေးကောက်ပွဲတွင် ရှုံးနိမ့်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=သင်းလဲ့ဝင်း |date=2016-01-13 |title=&quot;တိုက်ပွဲကြောင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးပွဲကလည်း အနှောင့်အယှက်ဖြစ်တယ်&quot; |url=https://myanmar-now.org/mm/news/1015/ |access-date=2026-04-04 |website=Myanmar Now |language=en-US}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.uec.gov.mm/show_data_content.php?name=03S_D.pdf&amp;type=page_multiple_photo&amp;code=17&amp;sno=5789&amp;token=2a840d7fdcf49becf13ac7636e5a61b04ae3a7e87747ed76b8a4fd5c8a03777981c19159c7dfb39e409533df0604dd7e692b4b7221b4e6eeb98475b8e623d134|title=တိုင်းဒေသကြီးသို့မဟုတ် ပြည်နယ် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်းတစ်ဦးချင်းစီ၏ ဆန္ဒမဲရရှိမှုအခြေအနေ|work=ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်|access-date=၄ ဧပြီ ၂၀၂၆|date=၂၀၁၅|archive-date=18 June 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220618232803/https://www.uec.gov.mm/show_data_content.php?name=03S_D.pdf&amp;type=page_multiple_photo&amp;code=17&amp;sno=5789&amp;token=2a840d7fdcf49becf13ac7636e5a61b04ae3a7e87747ed76b8a4fd5c8a03777981c19159c7dfb39e409533df0604dd7e692b4b7221b4e6eeb98475b8e623d134|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

၂၀၁၉ ခုနှစ် ဇွန်လ ၇ ရက်နေ့တွင် ကချင်ပါတီ ၃ ခု ပူးပေါင်း၍ [[ကချင်ပြည်နယ်ပြည်သူ့ပါတီ]] (KSPP) ကို ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းခဲ့ရာတွင် ၎င်းသည် ပါတီဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=KNG |date=2020-03-05 |title=ကချင်ပေါင်းစည်းပါတီ KSPP ပထမအကြိမ်ညီလာခံမှ ယာယီဦးဆောင်သူများကို တရားဝင်အဖြစ်ခန့်အပ် |url=https://burmese.kachinnews.com/2020/03/05/%E1%80%80%E1%80%81%E1%80%BB%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%95%E1%80%B1%E1%80%AB%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%85%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%95%E1%80%AB%E1%80%90%E1%80%AE-kspp-%E1%80%95%E1%80%91/ |access-date=2026-04-04 |website=Kachin News Group (KNG) |language=en-GB}}&lt;/ref&gt; ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် နိုဝင်ဘာလ ၈ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသည့် [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၀|အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ]]တွင် KSPP ပါတီကို ကိုယ်စားပြု၍ [[အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်]] ပြည်နယ်လွှတ်တော် မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၁) မှ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ရာ အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။သို့သော်လည်း ၂၀၂၁ အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီလက်အောက်ခံ ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်သည် ၂၀၂၀ပြည့်နှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲရလဒ် ကို ပယ်ဖျက်ခဲ့သည့်အတွက် ထိုအနိုင်ရမှုသည် ပျက်ပြယ်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Maji |first=Tsam |date=2020-11-27 |title=KIO ဒု ဥက္ကဌ (ငြိမ်း) မှ အစိုးရ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်ဖြစ်လာသူ KSPP ပါတီ ဥက္ကဌ ဒေါက်တာမနမ်တူးဂျာ |url=https://burmese.kachinnews.com/2020/11/27/l1-34/ |access-date=2026-04-04 |website=Kachin News Group (KNG) |language=en-GB}}&lt;/ref&gt;

ထို့နောက် ၂၀၂၅–၂၀၂၆ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် [[အချိုးကျကိုယ်စားပြုစနစ်]] (PR) အရ ကချင်ပြည်နယ် မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၂) မှ အမျိုးသားလွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်လောင်းအဖြစ် ထပ်မံယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ရာ အမှတ် ၁၂ မဲဆန္ဒနယ်ကိုယ်စားပြုသူအဖြစ် အနိုင်ရရှိခဲ့ပြီး ၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လ ၁၈ ရက်နေ့မှစတင်ကာ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်လျက် ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.uec.gov.mm/show_data_content.php?name=07_01_2026_Amyothar_PR.pdf&amp;type=page_multiple_photo&amp;code=215&amp;sno=5991&amp;token=6994c68b4a431c5a9d990aa81abe73fa1278488642eb66ec2f7557b0edf153cb68655418591da8150c0d9b3285398456ded14d75db2653492b8294a378ad67a8|title=၂၀၂၅ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှဘ်လောင်းအမည်တင်သွင်းမှု အခြေအနေ|work=ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်|access-date=၄ ဧပြီ ၂၀၂၆|date=၂၀၂၅}}{{Dead link|date=April 2026 }}&lt;/ref&gt;

=== ဒုတိယသမ္မတလောင်း အဖြစ် အဆိုပြုခံရခြင်း ===
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၃၀ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသော အမျိုးသားလွှတ်တော် အစည်းအဝေး၌ ဒေါက်တာမနာမ်တူးဂျာအား ဒုတိယသမ္မတလောင်းအဖြစ် အဆိုပြုခြင်း ခံခဲ့ရသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Watch |first=Dawei |date=2026-03-30 |title=စစ်ခေါင်းဆောင်အပါ လေးဦးကို ဒုသမ္မတလောင်းအဖြစ် လွှတ်တော်နှစ်ရပ်တွင် အမည်စာရင်းတင်သွင်း |url=https://www.daweiwatch.com/30/03/2026/128303/ |access-date=2026-04-04 |website=Dawei Watch |language=en}}&lt;/ref&gt; သို့သော်လည်း မတ်လ ၃၁ရက် တတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော် မဲခွဲဆုံးဖြတ်ချက်အရ ပူးတွဲအဆိုပြုခံရသူ [[နန်းနီနီအေး]] သည်သာ ဒုတိယသမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Presidential Electoral College: Amyotha Hluttaw Presidential Electoral College meeting held {{!}} Myanmar International TV |url=https://www.myanmaritv.com/news/presidential-electoral-college-amyotha-hluttaw-presidential-electoral-college-meeting-held |access-date=2026-04-04 |website=www.myanmaritv.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=မြန်မာနိုင်ငံ ပြည်သူ့လွှတ်တော်နှင့် အမျိုးသားလွှတ်တော်တို့က ဒုတိယသမ္မတလောင်းများ အမည်စာရင်းအဆိုပြု |url=https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/ne-2633019/ |access-date=2026-04-04 |language=en-US |archive-date=1 April 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260401060959/https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/ne-2633019/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
== ကိုးကား ==
{{Reflist}}
{{Lifetime|၁၉၄၆||}}
[[Category:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမားများ]]
[[ကဏ္ဍ:အမျိုးသားလွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်များ]]</text>
      <sha1>solt4ejw8jvtul5h5ook7mge9zu9cxm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဟိုတယ်၊ ခရီးသွားလာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန</title>
    <ns>0</ns>
    <id>284036</id>
    <revision>
      <id>1046863</id>
      <parentid>1032611</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T06:17:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1046863</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7182" sha1="nsv4how56b516bu2vi2z6osr2au8f0c" xml:space="preserve">{{Infobox government agency
| agency_name         = ဟိုတယ်၊ ခရီးသွားလာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန
| nativename          = Ministry of Hotels, Tourism and Culture
| logo                =
| logo_caption        = ဟိုတယ်၊ ခရီးသွားလာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန အမှတ်တံဆိပ်
| seal                = 
| seal_caption        = 
| formed              = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆
| preceding1          = [[ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလာရေး ဝန်ကြီးဌာန]]
| preceding2          = [[သာသနာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှု ဝန်ကြီးဌာန]] (ယဉ်ကျေးမှုအပိုင်း)
| jurisdiction        = {{flagicon|Myanmar}} ပြည်ထောင်စု
| headquarters        = [[နေပြည်တော်]]
| minister1_name      = [[မောင်မြင့်|မောင်မြင့်]]
| minister1_pfo   = ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး
| website             = 
}}
'''ဟိုတယ်၊ ခရီးသွားလာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန''' သည် [[ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ|မြန်မာနိုင်ငံအစိုးရ]]၏ ဝန်ကြီးဌာနတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ဧပြီ ၆ရက်တွင် ယခင် [[ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလာရေး ဝန်ကြီးဌာန]] နှင့် [[သာသနာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှု ဝန်ကြီးဌာန]] (ယဉ်ကျေးမှုအပိုင်း) တို့ကို ပူးပေါင်းကာ ဝန်ကြီးဌာနအသစ်အဖြစ် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းရန် [[တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] သို့ တင်ပြပြီး စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး တတိယနေ့ ကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81463 |access-date=2026-04-08 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံထားရသူက အဆိုပြုတင်ပြထားသည့် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာန ၃၁ ဌာန၏ အမည်စာရင်းကို ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် အတည်ပြု |url=https://news-eleven.com/article/311086 |access-date=2026-04-08 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}&lt;/ref&gt;

ဤဝန်ကြီးဌာနသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ခရီးသွားလုပ်ငန်း ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးနှင့် မြန်မာ့ရိုးရာယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ်များကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေး တာဝန်များကို ပူးတွဲထမ်းဆောင်မည့် ဝန်ကြီးဌာနဖြစ်သည်။ ပထမဦးဆုံးဝန်ကြီး အဖြစ်တာဝန်ထမ်းဆောင်သူမှာ [[မောင်မြင့်|ဦးမောင်မြင့်]] ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=မြန်မာနိုင်ငံ၏ အစိုးရသစ်၌ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာန ၃၁ ခု ဖြင့် ဆောင်ရွက်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် အတည်ပြု |url=https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/nm-264720/ |access-date=2026-04-08 |language=en-US |archive-date=17 April 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260417034729/https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/nm-264720/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;


== အကြီးအမှူးများ ==

=== ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! colspan=&quot;7&quot; |ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ
!
|-
!စဉ်
!ပုံ
!အမည်
!စတင်ရက်
!ကုန်ဆုံးရက်
!
!ဒုတိယဝန်ကြီး
!သမ္မတ
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |၁။
| rowspan=&quot;2&quot; |[[ဖိုင်:Maung Myint (Minkin MP).jpg|100px]]
| rowspan=&quot;2&quot; |[[မောင်မြင့်|'''ဦးမောင်မြင့်''']]
| rowspan=&quot;2&quot; |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81583 |access-date=2026-04-11 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;
| rowspan=&quot;2&quot; |''ယနေ့အထိ''
| rowspan=&quot;2&quot; |{{Age in years and days|2026|4|10}}
|ဦးအေးထွန်း
| rowspan=&quot;2&quot; |ဦးမင်းအောင်လှိုင်
|-
|ဦးဖြိုးဇော်စိုး
|}

=== ဒုတိယဝန်ကြီးများ ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;border:0;&quot;
! colspan=&quot;6&quot; |ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ
|-
!စဉ်
!အမည်
!တာဝန်စတင်
!တာဝန်ပြီးဆုံး
!ရက်​ပေါင်း
!ဝန်ကြီး
|-
|၁။
|ဦးအေးထွန်း
|၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |title=ဒုတိယဝန်ကြီးများ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81613 |access-date=2026-04-11 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;
|''ယနေ့အထိ''
|{{Age in years and days|2026|4|10}}
| rowspan=&quot;2&quot; |[[မောင်မြင့်|'''ဦးမောင်မြင့်''']]
|-
|၂။
|ဦးဖြိုးဇော်စိုး
|၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|''ယနေ့အထိ''
|{{Age in years and days|2026|4|10}}
|}


== ကိုးကား ==
{{Reflist}}
{{မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေး}}
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးဌာနများ]]
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၆ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၌ တည်ထောင်ဖွဲ့စည်းမှုများ]]</text>
      <sha1>nsv4how56b516bu2vi2z6osr2au8f0c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>သက်သက်ဇင်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>284253</id>
    <revision>
      <id>1046855</id>
      <parentid>1044248</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T04:09:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1046855</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17266" sha1="0wrbws48us2tcfhj93y1pdm3zudmy5e" xml:space="preserve">{{Infobox officeholder
| name                = ဒေါက်တာ သက်သက်ဇင်
| image               = 
| caption             = 
| office              = [[အမျိုးသမီးရေးရာဝန်ကြီးဌာန|အမျိုးသမီးရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန]] [[ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]]
| term_start          = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆
| term_end            = 
| president           = [[မင်းအောင်လှိုင်]]
|predecessor= ''ဝန်ကြီးဌာနစတင်ဖွဲ့စည်း''
|successor  = 
|deputy= [[စန်းစန်းနွယ်]]
| office1             = [[မြန်မာနိုင်ငံ အမျိုးသမီးရေးရာ အဖွဲ့ချုပ်|မြန်မာနိုင်ငံ အမျိုးသမီးရေးရာအဖွဲ့ချုပ်]] ဥက္ကဋ္ဌ
| term_start1         = ၂၀၁၆
| term_end1           = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆
| office2             = [[ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးနှင့် သစ်တောရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန]]ဒုတိယဝန်ကြီး
| term_start2         = ၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂
| term_end2           = ၃၀ မတ် ၂၀၁၆
| president2          = [[သိန်းစိန်]]
| office3             = [[မြန်မာနိုင်ငံ အမျိုးသမီးရေးရာ အဖွဲ့ချုပ်|မြန်မာနိုင်ငံ အမျိုးသမီးရေးရာအဖွဲ့ချုပ်]] ဥက္ကဋ္ဌ
| term_start3         = ၂၀၀၈
| term_end3           = ၂၀၁၂
| birth_date          = {{birth year and age|၁၉၄၅}} 
| nationality         = [[မြန်မာနိုင်ငံ|မြန်မာ]]
| religion            = [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
| occupation          = ဆရာဝန်၊ နိုင်ငံရေးသမား
| alma_mater          = ဆေးတက္ကသိုလ်
| note                = မောင်တောဒေသ စုံစမ်းစစ်ဆေးရေးကော်မရှင် အဖွဲ့ဝင် (၂၀၁၆)
}}

'''ဒေါက်တာ သက်သက်ဇင်''' (၁၉၄၅ ဖွား) သည် ပြည်သူ့ကျန်းမာရေးနှင့် အမျိုးသမီးရေးရာကဏ္ဍများတွင် ဆယ်စုနှစ်ပေါင်းများစွာ ဖြတ်သန်းခဲ့သော ဝါရင့်ပညာရှင်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး၊လက်ရှိတွင် [[အမျိုးသမီးရေးရာဝန်ကြီးဌာန|အမျိုးသမီးရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန]]၏ [[ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] ဖြစ်သည်။ သူသည်  ထိုတာဝန်ကို ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ခန့်အပ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ယခင်က [[ဦးသိန်းစိန် အစိုးရ|ဦးသိန်းစိန်အစိုးရ]]တွင် [[ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးနှင့် သစ်တောရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန]]၏ ဒုတိယဝန်ကြီး အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ဖူးသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်၏ ဇနီး ဒေါ်ကြူကြူလှ မြန်မာနိုင်ငံအမျိုးသမီးရေးရာအဖွဲ့ချုပ်၏ (၂၁) ကြိမ်မြောက် နှစ်ပတ်လည်အစည်းအဝေး ဖွင့်ပွဲအခမ်းအနားသို့ တက်ရောက်ချီးမြှင့် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/67673 |access-date=2026-04-13 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;

== ပညာရေး ==
ဒေါက်တာ သက်သက်ဇင်သည် [[ဆေးတက္ကသိုလ် (၁) ရန်ကုန်|ဆေးတက္ကသိုလ်]] မှ ဆေးပညာဘွဲ့ (M.B.B.S) ကို ရရှိခဲ့ပြီးနောက် [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]]၊ [[ဟိုက်ဒရာဘတ်မြို့]]တွင် ဆေးပညာဒီပလိုမာ (အာဟာရဗေဒ) Dip. Med. Sc (Nutrition) ကို ဆက်လက်ဆည်းပူးခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ဆေးပညာမဟာသိပ္ပံဘွဲ့ (ကာကွယ်ရေးနှင့် အပူပိုင်းဒေသဆေးပညာ) M.Med.Sc (Preventive &amp; Tropical Medicine) ကိုလည်း ရရှိခဲ့သည့် ပညာရှင်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Dr. Thet Thet Zin {{!}} Women in Peace Processes |url=https://womeninpeace.asean-aipr.org/communities/individual/dr-thet-thet-zin |access-date=2026-04-13 |website=womeninpeace.asean-aipr.org}}&lt;/ref&gt;

== တာဝန်ထမ်းဆောင်မှုများ ==
ဒေါက်တာ သက်သက်ဇင်သည် [[ကျန်းမာရေး ဝန်ကြီးဌာန|ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန]]၊ [[ကျန်းမာရေး ဦးစီးဌာန|ကျန်းမာရေးဦးစီးဌာန]]တွင် ပြည်သူ့ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ အထူးကုဆရာဝန်အဖြစ် ၁၆ နှစ်ကြာ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး အခြေခံကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုလုပ်ငန်းများတွင် အနှစ် ၂၀ ကျော် ဖြတ်သန်းခဲ့သည်။ သူသည် ၂၀၀၈ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၂ ခုနှစ်အထိ မြန်မာနိုင်ငံ အမျိုးသမီးရေးရာအဖွဲ့ချုပ် (MWAF) ၏ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ပထမအကြိမ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီးနောက် ၂၀၁၂ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၆ ခုနှစ်အထိ ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးနှင့် သစ်တောရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန၏ ဒုတိယဝန်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ယင်းနောက် ၂၀၁၆ ခုနှစ်မှ ၂၀၂၆ ခုနှစ်အထိ မြန်မာနိုင်ငံ အမျိုးသမီးရေးရာအဖွဲ့ချုပ်၏ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဒုတိယအကြိမ် ထပ်မံရွေးချယ်ခံရကာ ဆယ်စုနှစ်တစ်ခုကြာ တာဝန်ယူခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Nanolabs |title=မန္တလေးငလျင်ဘေးသင့်ပြည်သူများအတွက်တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ၊ အမျိုးသမီးများအဖွဲ့ချုပ် All China Women’s Federation (ACWF) မှ လှူဒါန်းသည့် အလှူပစ္စည်းပေးအပ်ပွဲ အခမ်းအနားသို့လူမှုဝန်ထမ်း၊ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဒေါက်တာစိုးဝင်းတက်ရောက် |url=https://moswrr.gov.mm/news/ministry-news/details/e781d695-7753-4a4e-9285-18d16f59aa6e |access-date=2026-04-13 |website=moswrr.gov.mm |language=mm}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2026-04-08 |title=စစ်ဗိုလ်ချုပ်ဟောင်း၊ ဝန်ကြီးဟောင်းတွေနဲ့ ဦးမင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ဇာတ်ညွှန်းဟောင်း |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cew74j5jqkpo |access-date=2026-04-13 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}&lt;/ref&gt;

== ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဘဝ ==
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၇ ရက်နေ့တွင် သမ္မတအဖြစ်ရွေးချယ်ခံထားရသူက တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်သို့ ၎င်းအား [[အမျိုးသမီးရေးရာဝန်ကြီးဌာန|အမျိုးသမီးရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန]]၏ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်လိုသည့်အကြောင်း အမည်စာရင်းပေးပို့ခဲ့သည်။ထိုသို့ပေးပို့မှုကို လွှတ်တော်က လက်ခံအတည်ပြုပေးခဲ့သည်။၂၀၂၆ ခုနှစ် ဧပြီ၁၀ရက်တွင် ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ အဖွဲ့ဝင်ဝန်ကြီးအဖြစ် ကျမ်းသစ္စာကျိန်ဆိုပြီး ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးအဖြစ် စတင်တာဝန်ယူခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=ဧရာဝတီ |date=2026-04-07 |title=စစ်ခေါင်းဆောင်ရဲ့ အစိုးရသစ် ဗိုလ်ချုပ်ဟောင်းတွေနဲ့ ဝန်းရံ |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2026/04/07/412417.html |access-date=2026-04-13 |website=ဧရာဝတီ |language=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်၏ မိန့်ခွန်းနာခံခြင်းနှင့် ကတိသစ္စာပြုခြင်းအခမ်းအနားကျင်းပ ပြည်ထောင်စုရာထူးဝန်အဖွဲ့ဥက္ကဋ္ဌ၊ နေပြည်တော်ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၊ ဒုတိယဝန်ကြီးများ၊ ဒုတိယစာရင်းစစ်ချုပ်၊ ပြည်ထောင်စုရာထူးဝန်အဖွဲ့ အဖွဲ့ဝင်များနှင့် နေပြည်တော်ကောင်စီအဖွဲ့ဝင်များအဖြစ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးရန် ရွေးချယ်ထားသောပုဂ္ဂိုလ်များ နိုင်ငံတော်သမ္မတ၏ ရှေ့မှောက်၌ ကတိသစ္စာပြု {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81661 |access-date=2026-04-13 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt; 

== အခြားတာဝန်များ ==
ဒေါက်တာသက်သက်ဇင် သည်  [[ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့]] (WHO) နှင့် [[ကုလသမဂ္ဂ လူဦးရေ ရန်ပုံငွေအဖွဲ့|ကုလသမဂ္ဂ လူဦးရေရန်ပုံငွေအဖွဲ့]] (UNFPA) တို့တွင် အမျိုးသားအဆင့် အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး ဆေးတက္ကသိုလ်များတွင် ပြည်သူ့ကျန်းမာရေးဘာသာရပ်အတွက် အချိန်ပိုင်းကထိကနှင့် မဟာဘွဲ့ယူမည့် ကျောင်းသားများအတွက် စာစစ်မှူးအဖြစ်လည်း တာဝန်ယူခဲ့သည်။ယင်းအပြင် ကျန်းမာရေးနှင့် အမျိုးသမီးရေးရာကဏ္ဍများတွင် အဓိကသုတေသနပြုသူအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး ဆယ်ကျော်သက်ကျန်းမာရေး၊ မျိုးပွားကျန်းမာရေး၊ ကျား/မ ရေးရာနှင့် HIV၊ အမျိုးသမီးများအား လူကုန်ကူးမှု တားဆီးကာကွယ်ရေးနှင့် ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှုဆိုင်ရာ ကျန်းမာရေးသက်ရောက်မှုများအကြောင်း သုတေသနစာတမ်းများနှင့် လက်စွဲစာအုပ်များစွာကို ရေးသားထုတ်ဝေခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://acwc.asean.org/wp-content/uploads/2016/10/Dr.thet-thet-zin-CV-1.pdf|title=Dr. Thet Thet Zin.
President of Myanmar Women’s Affairs Federation ( 2nd time selection)|work=asean|access-date=13 Apr 2026|date=}}&lt;/ref&gt;

၂၀၁၆ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာ၁ရက်တွင်  ရခိုင်ပြည်နယ်၊ မောင်တောဒေသအတွင်း ဖြစ်ပွားခဲ့သော အကြမ်းဖက်တိုက်ခိုက်မှုများနှင့် ပတ်သက်၍ အဖြစ်မှန်ပေါ်ပေါက်စေရေးအတွက် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးမှ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် (၈၉/၂၀၁၆) ဖြင့် ဖွဲ့စည်းခဲ့သော ဒုတိယသမ္မတဦးမြင့်ဆွေ ခေါင်းဆောင်သော မောင်တောဒေသ စုံစမ်းစစ်ဆေးရေးကော်မရှင်တွင် ကော်မရှင်အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ပါဝင်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Kamayut Online TV |date=2019-12-10 |title=Narratives &amp; Facts : ဒေါက်တာသက်သက်ဇင် |url=https://www.youtube.com/watch?v=RKu0KtHDmX8 |access-date=2026-04-13}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ရခိုင်ပြည်နယ် မောင်တော၌ ဖြစ်ပွားခဲ့သော အကြမ်းဖက် တိုက်ခိုက်ခံရမှုများအပေါ် စုံစမ်း စစ်ဆေးရေး ကော်မရှင် ဖွဲ့စည်း |url=https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/politics-law-military/%e1%80%9b%e1%80%81%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%95%e1%80%bc%e1%80%8a%e1%80%ba%e1%80%94%e1%80%9a%e1%80%ba-%e1%80%99%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%90%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%81%8c/ |access-date=2026-04-13 |language=en-US |archive-date=16 March 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260316020453/https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/politics-law-military/%E1%80%9B%E1%80%81%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%9A%E1%80%BA-%E1%80%99%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%81%8C/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ရခိုင်ပြည်နယ် စုံစမ်းစစ်ဆေးရေးကော်မရှင်မှ သတင်းထုတ်ပြန် |url=https://news-eleven.com/article/282316 |access-date=2026-04-13 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}&lt;/ref&gt; 

== ကိုးကား ==
{{reflist}}{{မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ}}
{{Lifetime|၁၉၄၅| }}
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံ ဝန်ကြီးများ]]
[[Category:မြန်မာ အမျိုးသမီး ဆရာဝန်များ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ အမျိုးသမီး ဝန်ကြီးများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ ဝန်ကြီးများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ အမျိုးသမီး နိုင်ငံရေးသမားများ]]</text>
      <sha1>0wrbws48us2tcfhj93y1pdm3zudmy5e</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>မြန်မာနိုင်ငံရှိ အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှု လုပ်ငန်းများ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>285299</id>
    <revision>
      <id>1046839</id>
      <parentid>1038211</parentid>
      <timestamp>2026-08-06T20:48:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1046839</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="58930" sha1="n1yryypwmtabx6nilgespof2lrp9qaz" xml:space="preserve">{{Infobox criminal organization|name=မြန်မာနိုင်ငံရှိ အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှု လုပ်ငန်းများ|image=Shwe Kokko Scam City, Myawaddy, Myanmar.jpg|caption=မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရွှေကုက္ကိုရှိ လိမ်လည်မှုလုပ်ငန်း အဓိကအဆောက်အအုံကြီးများ.|founded={{circa}} 1990s|years_active=1990s/2000 ဝန်းကျင်–လက်ရှီ
|territory={{flag|Myanmar}}, တရုတ်နှင့် ထိုင်းနိုင်ငံနယ်နိမိတ်ဒေသများ

|activities=ဖွဲ့စည်းထားသော ရာဇဝတ်ဂိုဏ်းများတွင် ဆိုက်ဘာရာဇဝတ်မှု၊ အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှု၊ လူကုန်ကူးမှု၊ ကလေးအလုပ်သမားစခိုင်းခြင်းနှင့် အဓမ္မအလုပ်ခိုင်းစေမှုတို့ ပါဝင်သည်။
|allies= အရှေ့တောင်အာရှရှိ အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှုလုပ်ငန်းများ
}}

[[လိမ်လည်မှု ဂိုဏ်းစခန်း|လိမ်လည်မှုစင်တာများသည်]] လိမ်လည်မှုနှင့် ရာဇဝတ်မှုဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်မှုများ၏ ကြီးမားသောအစုအဝေးများဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းတို့ကို နိုင်ငံတစ်ဝန်းရှိ စီးပွားရေးဥယျာဉ်များ သို့မဟုတ် မြို့များအဖြစ် မကြာခဏ ဟန်ဆောင်ထားလေ့ရှိသည်။ [[မြန်မာနိုင်ငံ|မြန်မာနိုင်ငံတွင်]] ၎င်းတို့သည် [[ထိုင်းနိုင်ငံ]] အနီးရှိ နယ်စပ်မြို့များ၊ အထူးသဖြင့် [[မြဝတီမြို့|မြဝတီ]] - [[မဲဆောက်မြို့|မဲဆောက်]] နှင့် [[ရွှေကုက္ကိုလ်မြိုင်ရွာ၊ မြဝတီမြို့နယ်|ရွှေကုက္ကို]] မြို့တစ်ဝိုက်တွင် တည်ရှိသည်။ &lt;ref&gt;{{Cite news |date=2025-09-07 |title=Revealed: the huge growth of Myanmar scam centres that may hold 100,000 trafficked people |url=https://www.theguardian.com/global-development/2025/sep/08/myanmar-military-junta-scam-centres-trafficking-crime-syndicates-kk-park |access-date=2026-01-02 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web |date=2025-12-08 |title=Scam Centers 'Flooding Myawaddy Town' After Myanmar Junta Crackdown |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/scam-centers-flooding-myawaddy-town-after-myanmar-junta-crackdown.html |access-date=2026-01-02 |website=The Irrawaddy |language=en-US}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web |date=2025-10-14 |title=Myanmar scam cities booming despite crackdown -- using Musk's Starlink |url=https://www.france24.com/en/live-news/20251014-myanmar-scam-cities-booming-despite-crackdown-using-musk-s-starlink |access-date=2026-01-02 |website=France 24 |language=en}}&lt;/ref&gt;

၂၀၂၃ ခုနှစ် ကုလသမဂ္ဂ လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ မဟာမင်းကြီးရုံး ၏ အစီရင်ခံစာအရ မြန်မာနိုင်ငံတစ်ဝန်းရှိ လူပေါင်း ၁၂၀,၀၀၀ ခန့်သည် အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှုများတွင် အလုပ်လုပ်ရန် အတင်းအကျပ်ခိုင်းစေခံရသည့် အခြေအနေများတွင် ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |title=Scam hubs on Thai-Myanmar border still have up to 100,000 people, Thai police says |url=https://bdnews24.com/world/4159314d246d |access-date=2026-01-02 |website=bdnews24 |language=en}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite news |title=Scam centers in southeast Asia are on the rise despite crackdowns to root out the illegal industry |url=https://techxplore.com/news/2025-11-scam-centers-southeast-asia-crackdowns.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20251107095037/https://techxplore.com/news/2025-11-scam-centers-southeast-asia-crackdowns.html |archive-date=7 November 2025 |access-date=2026-01-02 |language=en |url-status=live }}&lt;/ref&gt; [[ကုလသမဂ္ဂ မူးယစ်ဆေးဝါးနှင့် ရာဇဝတ်မှုဆိုင်ရာ ရုံး|မူးယစ်ဆေးဝါးနှင့် ရာဇဝတ်မှုဆိုင်ရာ ကုလသမဂ္ဂရုံး၏]] ခန့်မှန်းချက်အရ ဤလုပ်ဆောင်ချက်များသည် ရာဇဝတ်ဂိုဏ်းများအတွက် တစ်နှစ်လျှင် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၄၀ ဘီလီယံနီးပါး ရှာဖွေပေးသည်ဟု ဆိုသည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |date=2025-11-24 |title=Myanmar state television broadcasts army crackdown on scam centers |url=https://apnews.com/article/myanmar-scam-centers-cybercrime-karen-military-4a54ce7cbfc88d51efa2bc009443c39c |access-date=2026-01-02 |website=AP News |language=en}}&lt;/ref&gt;

== သမိုင်းကြောင်း ==
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ငြိမ်းချမ်းရေးအင်စတီကျု (USIP) ၏ ဖော်ပြချက်အရ မြန်မာနိုင်ငံဒေသတွင်း အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှုလုပ်ငန်းများ၏ မူလဇစ်မြစ်သည် ၁၉၉၀ ပြည့်လွန်နှစ်များအတွင်းက ထိန်းကျောင်းမှု လျော့ရဲသော ကာစီနိုများနှင့် အွန်လိုင်းလောင်းကစားလုပ်ငန်းများမှ အစပြုခဲ့သည်။ နယ်စပ်ဒေသရှိ အဆိုပါ အစောပိုင်း လောင်းကစားဗဟိုဌာနများသည် နောက်ပိုင်းတွင် လိမ်လည်မှုလုပ်ငန်းများအတွက် အခြေခံအဆောက်အအုံများ အဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲရောက်ရှိခဲ့သည်။ အင်တာနက်ချိတ်ဆက်မှု ပိုမိုကောင်းမွန်လာပြီး ရာဇဝတ်ကွန်ရက်များက လောင်းကစားလုပ်ငန်းမှ အမြတ်များအစား အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှုအစီအစဉ်များသို့ ကူးပြောင်းလာသည်နှင့်အမျှ အဆိုပါလုပ်ငန်းများသည် ၂၀၀၀ ပြည့်လွန်နှစ်များတွင် သိသိသာသာ အရှိန်မြှင့်တိုးတက်လာခဲ့သည်။ &lt;ref name=&quot;Reuters&quot;&gt;{{Cite news |title=What are Southeast Asia's scam centres, and why are they being dismantled? |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/what-are-southeast-asias-scam-centres-why-are-they-being-dismantled-2025-03-04/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250406120132/https://www.reuters.com/world/asia-pacific/what-are-southeast-asias-scam-centres-why-are-they-being-dismantled-2025-03-04/ |archive-date=6 April 2025 |access-date=2026-01-02 |work=Reuters |language=en-US |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

၂၀၁၇ ခုနှစ်ခန့်တွင် [[ရွှေကုက္ကိုလ်မြိုင်ရွာ၊ မြဝတီမြို့နယ်|ရွှေကုက္ကို]]ရှိ အထင်ရှားဆုံးလိမ်လည်မှုစင်တာအား ဟောင်ကောင်အခြေစိုက် Yatai International Holdings Group နှင့် ဒေသခံလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များ၏ မိတ်ဖက်များက မှတ်ပုံတင်ခဲ့ကြသည်။ &lt;ref name=&quot;malaymail.com&quot;&gt;{{Cite web |date=2025-03-06 |title=What to know about the South-east Asian scam centres set up at the Myanmar-Thai border |url=https://www.malaymail.com/news/world/2025/03/06/what-to-know-about-the-south-east-asian-scam-centres-set-up-at-the-myanmar-thai-border/168766 |access-date=2026-01-02 |website=Malay Mail |language=en}}&lt;/ref&gt;အထူးသဖြင့် COVID-19 ကပ်ရောဂါကာလအတွင်းနှင့် ၎င်း၏အပြီးတွင် အဆိုပါစင်တာများသည် လောင်းကစားဌာနများမှ ပြင်းထန်သော လိမ်လည်မှုဗဟိုချက်များအဖြစ်သို့ ကူးပြောင်းလာခဲ့သည်။ ထိုနေရာအား အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှု၊ ငွေကြေးခဝါချမှု၊ cryptocurrency လိမ်လည်မှုနှင့် အဆိုပါဆက်စပ်လုပ်ရပ်များအတွက် ပြန်လည်အသုံးပြုလာကြသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Zaw |first=Aung |date=2025-11-27 |title=The Story of Shwe Kokko: How a Border Backwater Became a Global Crime Hub |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/the-story-of-shwe-kokko-how-a-border-backwater-became-a-global-crime-hub.html |access-date=2026-01-02 |website=The Irrawaddy |language=en-US}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web |last=Kapi |first=Saw |date=2025-01-28 |title=Shwe Kokko: How governance failures and political quagmire created Myanmar's most notorious crime hub |url=https://myanmar-now.org/en/news/shwe-kokko-how-governance-failures-and-political-quagmire-created-myanmars-most-notorious-crime-hub/ |access-date=2026-01-02 |website=Myanmar Now |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

[[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|၂၀၂၁ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံတွင် စစ်တပ်အာဏာသိမ်းမှု]] အပြီးတွင် [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|နိုင်ငံ၏ ပြည်တွင်းစစ်သည်]] ရာဇဝတ်မှုများအတွက် အခြေအနေကောင်းများကို ဖန်တီးပေးခဲ့ပြီး လိမ်လည်မှုစင်တာများသည် ဆိုက်ဘာလိမ်လည်မှုနှင့် လိမ်လည်မှုလုပ်ငန်းများအတွက် အချက်အချာနေရာများ ဖြစ်လာစေခဲ့သည်။ &lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |date=2025-12-08 |title=Scam Centers 'Flooding Myawaddy Town' After Myanmar Junta Crackdown |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/scam-centers-flooding-myawaddy-town-after-myanmar-junta-crackdown.html |access-date=2026-01-02 |website=The Irrawaddy |language=en-US}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web |date=2025-10-22 |title=Myanmar Junta's 'Raid' on KK Park Scam Hub a PR Stunt: Locals, Experts |url=https://www.irrawaddy.com/news/myanmars-crisis-the-world/myanmar-juntas-raid-on-kk-park-scam-hub-a-pr-stunt-locals-experts.html |access-date=2026-01-02 |website=The Irrawaddy |language=en-US}}&lt;/ref&gt; ပြည်တွင်းစစ်ကြောင့် ဒေသခံလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များ၊ ပြည်သူ့စစ်များနှင့် နယ်စပ်တပ်ဖွဲ့များသည် ဝင်ငွေ သို့မဟုတ် ဒေသန္တရထိန်းချုပ်မှုအတွက် လိမ်လည်မှုလုပ်ငန်းများကို တစ်ခါတစ်ရံ သည်းခံခဲ့ကြသည်ဟု သတင်းများထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |last=Peng |first=Xu |date=2025-12-24 |title=Huge online scam operations are flourishing in war-torn Myanmar – I travelled there to find out why |url=http://theconversation.com/huge-online-scam-operations-are-flourishing-in-war-torn-myanmar-i-travelled-there-to-find-out-why-271701 |access-date=2026-01-02 |website=The Conversation |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

== အလုပ်ခန့်ထားမှု ==
လိမ်လည်မှုစင်တာများသည် [[ဒစ်ဂျစ်တယ် ဈေးကွက်ဖော်ဆောင်ခြင်း|ဒစ်ဂျစ်တယ်ဈေးကွက်ရှာဖွေရေး]] ၊ IT၊ ဒေတာအကူ၊ ဘာသာပြန်ဝန်ဆောင်မှု၊ ဖောက်သည်ပံ့ပိုးမှု သို့မဟုတ် cryptocurrency ရောင်းဝယ်မှုတို့တွင် လစာမြင့်မားပြီး တရားဝင်အလုပ်ရရှိရန် အတုအယောင်ကမ်းလှမ်းချက်များဖြင့် အခြေခံအလုပ်ရှာဖွေသူများကို ဆွဲဆောင်လေ့ရှိသည်။ ထိုကဲ့သို့သော အလုပ်ခေါ်ယူမှုများအတွက် ကြော်ငြာများကို လူမှုမီဒီယာပလက်ဖောင်းများ၊ အလုပ်အကိုင်ဝက်ဘ်ဆိုက်များ သို့မဟုတ် မက်ဆေ့ချ်အက်ပ်များတွင် တင်လေ့ရှိသည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |date=2025-02-21 |title=Nearly 260 Workers Freed from Myanmar Scam Compounds Identified as… |url=https://www.ijm.org/news/nearly-260-workers-freed-myanmar-scam-compounds-identified-trafficking-victims-thailand |access-date=2026-01-02 |website=International Justice Mission |language=en-US}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web |title=Thailand receives hundreds of human trafficking victims held at Myanmar scam centers - UPI.com |url=https://www.upi.com/Top_News/World-News/2025/02/13/thailand-Myanmar-call-centers/9441739433876/ |access-date=2026-01-02 |website=UPI |language=en}}&lt;/ref&gt; ထို့ကြောင့် [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|တရုတ်]] ၊ [[အရှေ့တောင်အာရှ]]၊ [[တောင်အာရှ]] ၊ [[အာဖရိက]] နှင့် အခြားနိုင်ငံများမှ သားကောင်များစွာ ရောက်ရှိလာကြသည်။ ထို့နောက် ၎င်းတို့ကို လိမ်လည်မှုစင်တာများသို့ ခေါ်ဆောင်သွားပြီး လိမ်လည်မှုလုပ်ငန်းများတွင် အလုပ်လုပ်ရန် ဖိအားပေးခံရသည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |date=2025-01-30 |title=Myanmar militia 'ready to return' more than 60 trafficked foreigners to Thailand |url=https://www.rfa.org/english/myanmar/2025/01/30/scam-centers-release-foreigners/ |access-date=2026-01-02 |website=Radio Free Asia |language=en}}&lt;/ref&gt; လက်ခံပြီးသည်နှင့် သားကောင်များကို [[မဲဆောက်မြို့|မဲဆောက်]] (ထိုင်းနိုင်ငံ) ကဲ့သို့သော နယ်စပ်မြို့များသို့ မကြာခဏ ပို့ဆောင်ခံရပြီး ထိုမှတစ်ဆင့် [[မြဝတီမြို့|မြဝတီ]] ၊ ရွှေကုက္ကို သို့မဟုတ် အခြားမြို့များကဲ့သို့သော မြန်မာနိုင်ငံရှိ လိမ်လည်မှုစင်တာများသို့ ခိုးသွင်းခြင်း သို့မဟုတ် လမ်းညွှန်ခံရလေ့ရှိသည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |date=2025-02-20 |title=Chinese workers from Myanmar scam centers begin to fly home from Thailand |url=https://www.benarnews.org/english/news/thai/chinese-workers-from-myanmar-scam-fly-home-02202025074703.html |access-date=2026-01-02 |website=Benar News |language=en}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite news |date=2025-02-21 |title=Tens of thousands could be held in illegal scam compounds in Myanmar, Thai police general says |url=https://www.theguardian.com/world/2025/feb/21/myanmar-scam-call-centre-compounds |access-date=2026-01-02 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}&lt;/ref&gt;

နိုင်ငံအများအပြားမှ နိုင်ငံသားများနှင့် နိုင်ငံသားများကို လိမ်လည်မှုစင်တာများသို့ စုဆောင်းခဲ့ပြီး အများစုမှာ တရုတ်နိုင်ငံမှ ဖြစ်သည်။ အခြားနိုင်ငံသားများတွင် [[အီသီယိုးပီးယားနိုင်ငံ|အီသီယိုးပီးယား]] ၊ [[ကင်ညာနိုင်ငံ|ကင်ညာ]] [[အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ|၊ အင်ဒိုနီးရှား]] ၊ [[မလေးရှားနိုင်ငံ|မလေးရှား]] [[ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ|၊ ဖိလစ်ပိုင်၊]] [[ဘရာဇီးနိုင်ငံ|ဘရာဇီး]] ၊ [[နီပေါနိုင်ငံ|နီပေါ]] ၊ [[ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ|ဗီယက်နမ်]] နှင့် [[ထိုင်းနိုင်ငံ|ထိုင်းနိုင်ငံတို့]] ပါဝင်သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |title=Myanmar detains over 10K foreigners in online scam centre crackdown |url=https://www.business-standard.com/world-news/myanmar-detains-over-10k-foreigners-in-online-scam-centre-crackdown-125102800488_1.html}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite news |date=2025-02-21 |title=Tens of thousands could be held in illegal scam compounds in Myanmar, Thai police general says |url=https://www.theguardian.com/world/2025/feb/21/myanmar-scam-call-centre-compounds |access-date=2026-01-02 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt; https://www.theguardian.com/world/2025/feb/21/myanmar-scam-call-centre-compounds &quot;Tens of thousands could be held in illegal scam compounds in Myanmar, Thai police general says&quot; &lt;/ref&gt;

== နေရာများ ==
{{Location map many|Myanmar}}
လိမ်လည်မှုစင်တာများ၏ အဓိကဗဟိုချက်များသည် အောက်ပါဒေသများတွင် အဓိကထားရှိသည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |title=Inside Southeast Asia's Casino Scam Archipelago |url=https://thediplomat.com/2022/08/inside-southeast-asias-casino-scam-archipelago/ |access-date=2026-01-02 |website=thediplomat.com |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

* [[လောက်ကိုင်မြို့|လောင်းကိုင်]] လောက်ကိုင်မှာ လိမ်လည်မှုတွေက အဓိကအားဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံမြောက်ပိုင်း နယ်စပ်တဝိုက်မှာ တည်ရှိပြီး မူဆယ်၊ [[လားရှိုးမြို့|လားရှိုး]] ၊ မိုင်းလားနဲ့ [[ပန်ဆန်းမြို့|ပန်ခမ်းမြို့တွေ]] က တခြားစင်တာတွေလည်း ပါဝင်ပါတယ်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |title=Kyar Phyant Crackdown |url=https://ispmyanmar.com/wp-content/uploads/2024/07/Trends-to-Watch.pdf}}&lt;/ref&gt; [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်တပ်အာဏာသိမ်းမှု]] အပြီးမှာ အဲဒီဒေသဟာ တရုတ်ဂိုဏ်းတွေက လည်ပတ်တဲ့ အဓိက ဆိုက်ဘာလိမ်လည်မှုဗဟိုချက် ဖြစ်လာခဲ့ပါတယ်။ [[ကုလသမဂ္ဂ|ကုလသမဂ္ဂက]] လောက်ကိုင်ရဲ့ လိမ်လည်မှုစင်တာတွေအဖြစ် ပြောင်းလဲလာမှုကို &quot; '''လိမ်လည်မှု''' &quot; အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ပြီး အဓိကအားဖြင့် တရုတ်နိုင်ငံသား ၁၀၀,၀၀၀ ကျော်ကို ခြံဝင်းတွေထဲ ဆွဲဆောင်၊ ထိန်းသိမ်းပြီး ကမ္ဘာတစ်ဝန်းက သားကောင်တွေကို ရည်ရွယ်တဲ့ ရှုပ်ထွေးတဲ့ အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှုတွေ လုပ်ဖို့ အတင်းအကျပ် စေခိုင်းခဲ့ပါတယ်။ လောက်ကိုင်မှာ အခြေစိုက်တဲ့ အင်အားအကြီးဆုံး မိသားစုတွေထဲက တစ်ခုဖြစ်တဲ့ မင်မိသားစုဟာ ကြီးမားတဲ့ call-centre လိမ်လည်မှုကွန်ရက်တွေကို လည်ပတ်ခဲ့ပြီး ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့် ဝင်ငွေ ယွမ် ၁၀ ဘီလီယံ (ဒေါ်လာ ၁.၅ ဘီလီယံကျော်) ရရှိခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |date=2025-09-30 |title=Death sentences for 11 Ming clan members over Myanmar scam empire |url=https://www.nationthailand.com/news/world/40056124 |access-date=2026-01-02 |website=nationthailand |language=en-US}}&lt;/ref&gt; မိသားစုအကြီးအကဲ [[Ming Xuechang|မင်ရှူချန်]] ဟာ သူ့ကိုယ်သူ သတ်သေသွားတယ်လို့ သတင်းတွေ ထွက်ပေါ်ခဲ့ပြီး တခြား မိသားစုဝင်တွေကိုတော့ တရုတ်အာဏာပိုင်တွေဆီ လွှဲပြောင်းပေးခဲ့ပါတယ်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |date=2025-09-29 |title=China sentences 11 members of Ming mafia family to death |url=https://www.bbc.com/news/articles/c78nrx309kzo |access-date=2026-01-02 |website=BBC |language=en-GB}}&lt;/ref&gt; ရိုက်နှက်ခြင်း၊ သွားလာခွင့် ကန့်သတ်ခြင်း၊ အလုပ်ချိန် ကြာမြင့်ခြင်း၊ လူကုန်ကူးခြင်းနှင့် စူးစမ်းရှာဖွေခြင်းကဲ့သို့သော အလွဲသုံးစားပြုမှုများနှင့် ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်မှုများသည် မြို့လယ်တွင် အဖြစ်များခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |date=2022-06-24 |title=Chinese gangs kidnapping Burmese to work online scams from border towns |url=https://english.dvb.no/chinese-gangs-scam-border-town-youth/ |access-date=2026-01-02 |website=DVB |language=en-US}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web |title=Myanmar: Post-coup economic turmoil drives youth into Chinese-run cyber scams |url=https://www.business-humanrights.org/en/latest-news/myanmar-economic-turmoil-post-coup-drives-youth-into-chinese-led-online-fraud-operations/ |access-date=2026-01-02 |website=Business and Human Rights Centre |language=en}}&lt;/ref&gt; ၂၀၂၃ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များ မဟာမိတ်အဖွဲ့သည် လောက်ကိုင်ကို သိမ်းပိုက်ရန် [[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး|Operation 1027 ကို]] စတင်ခဲ့ပြီး လိမ်လည်လှည့်ဖြားသော အလုပ်သမားများ ဒေသမှ ထွက်ပြေးခဲ့ကြပြီး အချို့ကို သုံ့ပန်းအဖြစ် ဖမ်းဆီးထားခဲ့သည်။ [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်|မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်သည်]] ထိုနယ်မြေအတွင်း ဆိုက်ဘာလိမ်လည်မှုများကို ဖယ်ရှားရန် ရည်ရွယ်ချက်များကို မြှင့်တင်ခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |last=Nu Nu Lusan |last2=Emily Fishbein |title=Under siege in Myanmar's cyber-scam capital |url=https://www.aljazeera.com/news/longform/2024/7/29/under-siege-in-myanmars-cyber-scam-capital |access-date=2026-01-02 |website=Al Jazeera |language=en}}&lt;/ref&gt;
* [[မြဝတီမြို့|မြဝတီ]] : ဤဒေသသည် [[ကရင်ပြည်နယ်|ကရင်ပြည်နယ်ရှိ]] နယ်စပ်မြို့တစ်မြို့ဖြစ်သည်။ အဓိကအားဖြင့် တရုတ်နိုင်ငံသားများက အော်ပရေတာများနှင့် သားကောင်များအဖြစ် ပါဝင်ပတ်သက်ပြီး လိမ်လည်မှုစင်တာများ တည်ထောင်ခြင်းကြောင့် ရေပန်းစားလာခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |date=2025-03-15 |title=Nearly 3,000 Chinese suspects brought back from Myanmar scam hubs, ministry says |url=https://www.scmp.com/news/china/diplomacy/article/3302526/china-brings-back-3000-suspects-myanmar-cyber-scam-hub-after-no-safe-havens-vow |access-date=2026-01-02 |website=South China Morning Post |language=en}}&lt;/ref&gt; ၂၀၂၅ ခုနှစ် အစောပိုင်းမှစ၍ မြဝတီ လိမ်လည်မှု စင်တာများမှ လူပေါင်း ၅၂၀၀ ကျော်ကို ကယ်ထုတ်နိုင်ခဲ့ပြီး ၃၅၀၀ ကျော်ကို [[ထိုင်းနိုင်ငံ]]မှတစ်ဆင့် ပြန်လည်ပို့ဆောင်ပေးခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |date=2025-03-18 |title=Scam hubs on Thai-Myanmar border still have up to 100,000 people, Thai police says |url=https://www.thestar.com.my/aseanplus/aseanplus-news/2025/03/18/scam-hubs-on-thai-myanmar-border-still-have-up-to-100000-people-thai-police-says |access-date=2026-01-02 |website=The Star |language=en}}&lt;/ref&gt;
** [[KK Park|KK ပန်းခြံ]]
** [[ရွှေကုက္ကိုလ်မြိုင်ရွာ၊ မြဝတီမြို့နယ်|ရွှေကုက္ကို]]
* [[မိုင်းလားမြို့|မိုင်းလား]] အွန်လိုင်းမှ လိမ်လည်လှည့်ဖြားမှုဖြင့် အဓမ္မလုပ်အားပေးခိုင်းစေမှုများ ဒေသတွင်းတစ်ဝိုက်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး အမျိုးသမီးများ အပါအဝင် သားကောင်များကို ဤနေရာတွင် လူကုန်ကူးခံရပြီး ရွှေတြိဂံ တွင် လှုပ်ရှားနေသော ရာဇဝတ်ဂိုဏ်းများအောက်တွင် ဆိုက်ဘာလိမ်လည်မှုများ လုပ်ဆောင်ရန် အတင်းအကျပ် စေခိုင်းခံခဲ့ရသည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |title=Online scam operations and trafficking |url=https://bangkok.ohchr.org/sites/default/files/wp_files/2023/08/ONLINE-SCAM-OPERATIONS-2582023.pdf |website=bangkok.ohchr.org}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web |title=Burma's Cyber Scam Centers: A Global Security Crisis, Now Targeting Americans |url=https://eng.mizzima.com/2025/07/14/24389 |website=Mizzima}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Inside Southeast Asia's Criminal Resurgence|url=https://time.com/6899646/scams-trafficking-drugs-southeast-asia-golden-triangle/|archive-url=https://web.archive.org/web/20250730181318/https://time.com/6899646/scams-trafficking-drugs-southeast-asia-golden-triangle/|archive-date=30 July 2025|access-date=5 May 2026|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== အလွဲသုံးစားပြုမှုများနှင့် အကြမ်းဖက်မှုများ ==
အချစ်ဇာတ်လမ်းလိမ်လည်မှု၊ အတုအယောင်ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုကြော်ငြာများ၊ crypto လိမ်လည်မှုများနှင့် အွန်လိုင်းလောင်းကစားလိမ်လည်မှုများကဲ့သို့သော လိမ်လည်မှုများပြုလုပ်ရန် သားကောင်များသည် တစ်နေ့လျှင် ၁၇ နာရီအထိ အလုပ်ချိန်ကြာမြင့်စွာ အတင်းအကျပ်ခိုင်းစေခံရသည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |title=How Chinese mafia are running a scam factory in Myanmar |url=https://www.dw.com/en/how-chinese-mafia-are-running-a-scam-factory-in-myanmar/a-68113480 |access-date=2026-01-02 |website=DW |language=en}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web |date=2025-09-08 |title=Myanmar's 100K Scam Centers: Human Trafficking Crisis |url=https://washingtoncentre.org/myanmars-100000-strong-scam-centres-human-trafficking-crisis-fueled-by-military-complicity/ |access-date=2026-01-02 |website=Washington Centre |language=en-US}}&lt;/ref&gt; အစားအစာ အကန့်အသတ်ရှိပြီး ဆင်းရဲနွမ်းပါးပြီး ဆေးဝါးကုသမှုလည်း မရှိပါ။ အလုပ်မလုပ်တော့သည့်အခါ၊ ပစ်မှတ်လွဲချော်သည့်အခါ သို့မဟုတ် ထွက်ပြေးရန်ကြိုးစားသည့်အခါ သားကောင်များကို ရိုက်နှက်ခြင်းနှင့် လျှပ်စစ်ရှော့ခ်ဖြင့် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ နှိပ်စက်ညှဉ်းပန်းမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ကြောင်း သတင်းများထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။ &lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{Cite news |last=Myat |first=Su |date=2025-02-25 |title=Beatings, torture and electric shocks: freed scam compound workers allege horrific abuse |url=https://www.theguardian.com/world/2025/feb/25/beatings-torture-and-electric-shocks-freed-scam-compound-workers-allege-horrific-abuse |access-date=2026-01-02 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}&lt;/ref&gt; [[ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ|ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်]] ၊ &lt;ref&gt;{{Cite web |date=2025-03-18 |title=18 Bangladeshis imprisoned, tortured in 'scam centres' in Myanmar to return home |url=https://www.tbsnews.net/bangladesh/18-bangladeshis-imprisoned-tortured-scam-centres-myanmar-return-home-1096256 |access-date=2026-01-02 |website=The Business Standard |language=en}}&lt;/ref&gt; [[နီပေါနိုင်ငံ|နီပေါ]] &lt;ref&gt;{{Cite web |title=47 Nepalis Rescued From Scam Centers in Myanmar Arrive in Kathmandu |url=https://www.occrp.org/en/news/news-story-47-nepalis-rescued-from-scam-centers-in-myanmar-arrive-in-kathmandu |archive-url=https://web.archive.org/web/20251211234128/https://www.occrp.org/en/news/news-story-47-nepalis-rescued-from-scam-centers-in-myanmar-arrive-in-kathmandu |archive-date=11 December 2025 |access-date=2026-01-02 |website=OCCRP |language=en-US |url-status=live }}&lt;/ref&gt; နှင့် ပါကစ္စတန် &lt;ref&gt;{{Cite web |date=2025-02-14 |title=Freed Scam Center Victims Tell of Torture by Karen Militia |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/freed-scam-center-victims-tell-of-torture-by-karen-militia.html |access-date=2026-01-02 |website=The Irrawaddy |language=en-US}}&lt;/ref&gt; တို့မှ နိုင်ငံသားများစွာ၊ [ ၄ ] တရုတ်၊ ဘရာဇီး၊ ကမ္ဘောဒီးယား၊ မလေးရှား၊ သီရိလင်္ကာ၊ [[အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ|အင်ဒိုနီးရှား]] ၊ &lt;ref&gt;{{Cite web |title=Indonesia to question more than 500 citizens freed from Myanmar scam centres |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/indonesia-question-more-than-500-citizens-freed-myanmar-scam-centres-2025-03-18/ |website=Reuters}}&lt;/ref&gt; အိန္ဒိယ၊ လာအို၊ အီသီယိုးပီးယား၊ [[ကင်ညာနိုင်ငံ|ကင်ညာ]]၊ [[ယူဂန်ဒါနိုင်ငံ|ယူဂန်ဒါ]]၊ [[နိုင်ဂျီးရီးယားနိုင်ငံ|နိုင်ဂျီးရီးယား]]နှင့် [[တန်ဇန်းနီးယားနိုင်ငံ|တန်ဇန်းနီးယား]]တို့မှ အများအပြား အပါအဝင် သတင်းပို့ခံရသူများတွင် နှိပ်စက်ညှဉ်းပန်းမှုများ ခံခဲ့ရသည်။ PVC ပိုက်များ၊ ကြိုးများ၊ အားသွင်းကြိုးများ သို့မဟုတ် တုတ်များဖြင့် ရိုက်နှက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး သားကောင်များတွင် ပြင်းထန်သော ဒဏ်ရာများနှင့် ဒဏ်ရာများ ရရှိခဲ့သည်။ &lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt; အိန္ဒိယနိုင်ငံမှ အမျိုးသားတစ်ဦး၏ သတင်းပို့ချက်အရ လူ ၈၀၀ ကို အိမ်သာ ၁၀ ခုသာ မျှဝေသုံးစွဲရန် ပေးအပ်ခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |date=9 March 2025 |title=They Were Forced To Scam Others Worldwide. Now Thousands Are Detained on the Myanmar Border |url=https://apnews.com/article/myanmar-thailand-scam-centers-trapped-humanitarian-c1cab4785e14f07859ed59c821a72bd2 |access-date=2026-01-02 |website=FRONTLINE |language=en}}&lt;/ref&gt;

ထွက်ပြေးနိုင်သူများသည် ကြောက်ရွံ့မှု၊ စိုးရိမ်ပူပန်မှု၊ အိပ်မက်ဆိုးများနှင့် ရေရှည်စိတ်ဒဏ်ရာကဲ့သို့သော စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ဒုက္ခများကို ခံစားခဲ့ကြရကြောင်း သတင်းပို့ခဲ့ကြသည်။ သားကောင်များစွာသည် မိမိကိုယ်ကိုသတ်သေရန် ကြံစည်မှုများနှင့် တရားမဝင်လုပ်ရပ်များထဲသို့ အတင်းအကျပ်ခိုင်းစေခံရခြင်းကြောင့် ရှက်ရွံ့မှုများ ခံစားခဲ့ရကြောင်း သတင်းပို့ခဲ့ကြသည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |last=Erin Foley |date=2025-12-17 |title=The Christians Helping People Enslaved by Cybercrime Scam Centers |url=https://www.christianitytoday.com/2025/12/scam-center-myanmar-released-ijm-christian-victims/ |access-date=2026-01-02 |website=Christianity Today |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

== နှိမ်နင်းရေး ==
၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် မြန်မာစစ်တပ်သည် လိမ်လည်မှုနေရာများကို လူသိများသော ဝင်ရောက်စီးနင်းမှုများစွာ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ [[KK Park|KK Park ကို]] ဝင်ရောက်စီးနင်းပြီး တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းရှင်းလင်းခဲ့ပြီး အလုပ်သမားထောင်ပေါင်းများစွာကို လွှတ်ပေးခဲ့ပြီး ဂြိုဟ်တုဆိပ်ကမ်းများကို သိမ်းဆည်းခဲ့ပြီး အဆောက်အအုံ ၆၀၀ ကျော်ကို ဖြိုဖျက်ခဲ့ကာ လူ ၂၀၀၀ ကို ပြန်လွှတ်ပေးခဲ့သည်။ ရွှေကုက္ကိုမြို့တစ်ဝိုက်ရှိ နေရာများတွင် လုပ်ငန်းရှင်များနှင့် အလုပ်သမား ၃၅၀ နီးပါးကို ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |date=2025-10-21 |title=KK园区：缅甸臭名昭著的网络诈骗中心被军政府攻占，背后涉华人黑帮 |url=https://www.bbc.com/zhongwen/articles/cr5e3y3l05no/simp |access-date=2026-01-02 |website=BBC News 中文 |language=zh-hans}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web |date=2025-11-19 |title=Myanmar junta says raided online scam centre, arrested over 300 |url=https://www.thestar.com.my/aseanplus/aseanplus-news/2025/11/19/myanmar-junta-says-raided-online-scam-centre-arrested-over-300 |access-date=2026-01-02 |website=The Star |language=en}}&lt;/ref&gt; ပါဝင်ပတ်သက်သည်ဟု စွပ်စွဲခံထားရသော နိုင်ငံခြားသား ၁၀,၀၀၀ ကျော်ကို ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းထားကြောင်း သတင်းများထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |title=Myanmar detains over 10K foreigners in online scam centre crackdown |url=https://www.business-standard.com/world-news/myanmar-detains-over-10k-foreigners-in-online-scam-centre-crackdown-125102800488_1.html}}&lt;/ref&gt;

၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၃၀ ရက်မှ ၂၀၂၆ ခုနှစ် မေ ၅ ရက်အထိ မြဝတီမြို့နယ်အတွင်းသို့ တရားမဝင် ဝင်ရောက်လာသည့် ပြည်ပနိုင်ငံ သား စုစုပေါင်း ၁၄,၆၃၄ ဦး ထိန်းသိမ်းနိုင်ခဲ့ပြီး ၎င်းတို့အနက်မှ ၁၃,၄၂၂ ဦးကို ထိုင်းနိုင်ငံမှတစ်ဆင့် သက်ဆိုင်ရာနိုင်ငံများသို့ ဥပဒေလုပ်ထုံးလုပ်နည်းများနှင့်အညီ ပြည်နှင်လွှဲပြောင်းပေးခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှု (Telecom Fraud) နှင့် ဒုစရိုက်မှုလုပ်ငန်းများတွင် ဆက်စပ်ပါဝင်ခဲ့ကြသည့် ပြည်ပနိုင်ငံသား သုံးဦးအား သက်ဆိုင်ရာနိုင်ငံများသို့ ထပ်မံလွှဲပြောင်းပေးအပ်နိုင်ခဲ့ပြီး ပြည်ပနိုင်ငံသားရှစ်ဦး ထပ်မံဖော်ထုတ်ထိန်းသိမ်းနိုင်ခဲ့ကာ ပြည်နှင်နိုင်ရေး စစ်ဆေးနိုင်ခဲ့ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/82447 |access-date=2026-05-06 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;
{{Incomplete list}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+နှိမ်နင်းရေး လုပ်ငန်းများ
!ရက်စွဲ
!တည်နေရာ
!မြန်မာနိုင်ငံသား
!နိုင်ငံခြားသား
!စုစုပေါင်း
!ရင်းမြစ်
|-
|၁ မေ ၂၀၂၆
|ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်ပိုင်း) [[တန့်ယန်းမြို့နယ်]]
|၀
|{{အလံ|China}} ၄၃
|၄၃
|&lt;ref&gt;{{Cite web |title=မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း တရားမဝင်ဝင်ရောက်နေထိုင်လျက်ရှိသည့် ပြည်ပနိုင်ငံသား ၄၃ ဦးအား ကွန်ဟိန်းမြို့နယ်၊ ကာလိမြို့၊ ဝမ်မိုင်ကျေးရွာအနီး ထပ်မံဖမ်းဆီးရမိ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/82327 |access-date=2026-05-05 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
|၄ မေ ၂၀၂၆
|ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်ပိုင်း)၊ [[မိုင်းပန်မြို့နယ်]]
|၄
|{{အလံ|China}} ၅၂
|၅၆
|&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်ပိုင်း)၊ မိုင်းပန်မြို့နယ်အတွင်း အွန်လိုင်းလိမ်လည်လောင်းကစားမှုကျူးလွန်ရာတွင် အသုံးပြုသည့် အဆောက်အအုံများ၊ ပစ္စည်းများနှင့် အွန်လိုင်းလိမ်လည်လောင်းကစားမှုကျူးလွန်ရာတွင် ပါဝင်ပတ်သက်သူများအား ဖမ်းဆီးရမိ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/82408 |access-date=2026-05-05 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
|၇ မေ ၂၀၂၆
|ရှမ်းပြည်နယ်(တောင်ပိုင်း)၊ မိုင်းပန်မြို့နယ်
|
|{{အလံ|China}} ၃
|၃
|&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ရှမ်းပြည်နယ်(တောင်ပိုင်း)၊ မိုင်းပန်မြို့နယ်အတွင်း အွန်လိုင်းလိမ်လည်လောင်းကစားမှုကျူးလွန်ရာတွင် ပါဝင်ပတ်သက်ခဲ့သည့် တရုတ်နိုင်ငံသား ၃ ဦး ဖမ်းဆီးရမိ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/82500 |access-date=2026-05-08 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
|၈ မေ ၂၀၂၆
|ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်ပိုင်း)၊ လဲချားမြို့နယ်
|၅
|{{အလံ|China}} ၂၅
|၃၀
|
|-
|၈ မေ ၂၀၂၆
|ရှမ်းပြည်နယ်(တောင်ပိုင်း) မိုင်းပန်မြို့နယ် ကျိုင်းတောင်းမြို့
|
|{{အလံ|China}} ၆
|၆
|&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ရှမ်းပြည်နယ်(တောင်ပိုင်း) လဲချားမြို့နယ်နှင့် ကျိုင်းတောင်းမြို့အနီး၌ အွန်လိုင်းလိမ်လည်လောင်းကစားမှုကျူးလွန်ရာတွင် အသုံးပြုသည့် အဆောက်အအုံများ၊ ပစ္စည်းများနှင့် အွန်လိုင်းလိမ်လည်လောင်းကစားမှုကျူးလွန်ရာတွင် ပါဝင်ပတ်သက်သူများအား ဖမ်းဆီးရမိ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/82560 |access-date=2026-05-09 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
|၁၃ မေ ၂၀၂၆
|[[ရှမ်းပြည်နယ်]](မြောက်ပိုင်း)၊ [[မက်မန်းမြို့နယ်]]
|
|{{အလံ|China}} ၉၀
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web |title=မက်မန်းမြို့နယ်အတွင်းရှိ သံလွင်မြစ်အနီး၌ အွန်လိုင်းလိမ်လည်လောင်းကစားမှုလုပ်ငန်းများ လုပ်ကိုင်နေသည့် တရုတ်နိုင်ငံသား ၉၀ ဦးအား လုပ်ငန်းသုံးဆက်စပ်ပစ္စည်းများနှင့်အတူ ဖမ်းဆီးရမိ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/82741 |access-date=2026-05-15 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
|၁၄ မေ ၂၀၂၆
|[[ရှမ်းပြည်နယ်]](မြောက်ပိုင်း)၊ [[မက်မန်းမြို့နယ်]]
|
|{{အလံ|China}} ၁၀
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web |title=မက်မန်းမြို့နယ်အတွင်းရှိ သံလွင်မြစ်အနီး၌ အွန်လိုင်းလိမ်လည်လောင်းကစားမှုလုပ်ငန်းများ လုပ်ကိုင်ရာတွင် အသုံးပြုသည့် လုပ်ငန်းသုံးဆက်စပ်ပစ္စည်းများအား ထပ်မံသိမ်းဆည်းရမိ၊ အွန်လိုင်းလိမ်လည်လောင်းကစားမှုလုပ်ငန်းများကျူးလွန်၍ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေသည့် တရားမဝင်တရုတ်နိုင်ငံသား ၁၀ ဦးအား ထပ်မံဖမ်းဆီးရမိ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/82774 |access-date=2026-05-15 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
|၁၆ မေ ၂၀၂၆
|ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်ပိုင်း) မိုင်းရှူးမြို့နယ် 
|
|{{အလံ|China}} ၁၈
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်ပိုင်း) မိုင်းရှူးမြို့နယ် မိုင်းရှူး-မိုင်းစံဒေသ သံလွင်မြစ်အနီး၌ တရားမဝင် တရုတ်နိုင်ငံသား ၁၈ ဦးဖမ်းဆီးရမိမှုနှင့် အွန်လိုင်းလိမ်လည်လောင်းကစားမှုများ လုပ်ကိုင်ဆောင်ရွက်သည့် လုပ်ငန်းသုံးပစ္စည်းများနှင့်အဆောက်အအုံများ သိမ်းဆည်းရမိ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/82852 |access-date=2026-05-18 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
|၁၇ မေ ၂၀၂၆
|ရှမ်းပြည်နယ်(မြောက်ပိုင်း)၊ [[မူဆယ်မြို့]]
|၂၉
|{{အလံ|China}} ၄
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ရှမ်းပြည်နယ်(မြောက်ပိုင်း)၊ မူဆယ်မြို့၊ စွမ်စော်ရပ်ကွက်အတွင်း အွန်လိုင်းလိမ်လည်လောင်းကစားမှုကျူးလွန်ရာတွင် အသုံးပြုသည့်ပစ္စည်းများနှင့် အွန်လိုင်းလိမ်လည်လောင်းကစားမှုကျူးလွန်ရာတွင် ပါဝင်ပတ်သက်သူများအား ဖမ်းဆီးရမိ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/82877 |access-date=2026-05-18 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
|၂၀ မေ ၂၀၂၆
|ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့ပိုင်း) [[မိုင်းခတ်မြို့နယ်]]
|၁၁
|{{အလံ|China}} ၅၀
{{အလံ|Vietnam}} ၁
|၆၂
|&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ရှမ်းပြည်နယ်(အရှေ့ပိုင်း) မိုင်းခတ်မြို့နယ်အတွင်း အွန်လိုင်းလိမ်လည်လောင်းကစားမှုကျူးလွန်ရာတွင် အသုံးပြုသည့် အဆောက်အအုံများ၊ လုပ်ငန်းသုံးပစ္စည်းများနှင့် အွန်လိုင်းလိမ်လည်လောင်းကစားမှု ကျူးလွန်ရာတွင် ပါဝင်ပတ်သက်သူ ၆၂ ဦးအား ဖမ်းဆီးရမိ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/83004 |access-date=2026-05-22 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
|၂၁ မေ ၂၀၂၆
|ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့ပိုင်း) [[မိုင်းခတ်မြို့နယ်]]
|၁၃
|{{အလံ|China}} ၅၁
|၆၄
|&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ရှမ်းပြည်နယ်(အရှေ့ပိုင်း) မိုင်းခတ်မြို့နယ်အတွင်း အွန်လိုင်းလိမ်လည်လောင်းကစားမှုကျူးလွန်ရာတွင် ပါဝင်ပတ်သက်သူများနှင့် အသုံးပြုသည့်ပစ္စည်းများအား ထပ်မံဖမ်းဆီးရမိ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/83041 |access-date=2026-05-23 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;
|}

== နိုင်ငံတကာ၏ တုံ့ပြန်ဆောင်ရွက်မှုများနှင့် ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုများ ==
၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၈ ရက်နေ့တွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ နိုင်ငံခြားပိုင်ဆိုင်မှုထိန်းချုပ်ရေးရုံး (OFAC) သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရွှေကုက္ကိုနှင့် အနီးတစ်ဝိုက်ရှိ ဆိုက်ဘာလိမ်လည်မှုစင်တာများနှင့် ဆက်စပ်နေသည့် အဖွဲ့အစည်း ၁၉ ခုနှင့် လူပုဂ္ဂိုလ်များအား လိမ်လည်မှု၊ လူကုန်ကူးမှုနှင့် အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှုများတွင် ပါဝင်ပတ်သက်ပြီး အမေရိကန်နှင့် ကမ္ဘာတစ်ဝန်းရှိ အခြားသူများအား လှည့်စားခဲ့မှုများအတွက် ပိတ်ဆို့အရေးယူခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |date=2025-12-23|title=Treasury Sanctions Southeast Asian Networks Targeting Americans with Cyber Scams|url=https://home.treasury.gov/news/press-releases/sb0237|access-date=2026-01-02|website=U.S. Department of the Treasury|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=U.S. Treasury Sanctions 19 Myanmar, Cambodia Entities for Forcing Trafficking Victims into Crypto Scams – Union of Arab Banks |url=https://uabonline.org/english-news/u-s-treasury-sanctions-19-myanmar-cambodia-entities-for-forcing-trafficking-victims-into-crypto-scams/ |access-date=2026-01-02 |language=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=US sanctions 8 in Myanmar, Thailand for online scams, forced labor |url=https://newsable.asianetnews.com/world/us-sanctions-8-in-myanmar-thailand-for-online-scams-forced-labor-articleshow-t5aab2t |access-date=2026-01-02 |website=Asianet Newsable |language=en}}&lt;/ref&gt;၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလတွင် ဗြိတိန်နှင့် အမေရိကန်အစိုးရများသည် မြန်မာနိုင်ငံနှင့် အခြားနေရာများရှိ နိုင်ငံဖြတ်ကျော်လိမ်လည်မှုကွန်ရက်တစ်ခုအပေါ် ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုများ ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=UK and US take joint action to disrupt major online fraud network |url=https://www.gov.uk/government/news/uk-and-us-take-joint-action-to-disrupt-major-online-fraud-network |access-date=2026-01-02 |website=GOV.UK |language=en}}&lt;/ref&gt;

မြန်မာနိုင်ငံရှိ လိမ်လည်မှုစင်တာများကို တရုတ်နိုင်ငံက အဓိကတွန်းအားပေးဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး အဆိုပါစင်တာများ၏ အော်ပရေတာများအား ကွပ်မျက်ရာတွင်လည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။ အကြောင်းမှာ တရုတ်နိုင်ငံသားအများအပြား လူကုန်ခံရခြင်း သို့မဟုတ် လိမ်လည်မှုများ၏ ပစ်မှတ်ဖြစ်ခဲ့ရခြင်းကြောင့်ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=China repatriates 900 from Myanmar scam centres |url=https://www.news24.com/world/china-repatriates-900-from-myanmar-scam-centres-20250424 |access-date=2026-01-02 |website=News24 |language=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=China executes 11 members of Myanmar-based group in crackdown on scam operations |url=https://www.nbcnews.com/world/china/china-executes-11-members-myanmar-based-group-crackdown-scam-operation-rcna256453 |access-date=2026-01-30 |website=NBC News |language=en}}&lt;/ref&gt; ထိုင်းနိုင်ငံသည် လိမ်လည်မှုစင်တာများရှိသည့် နယ်စပ်ဒေသများသို့ လျှပ်စစ်ဓာတ်အားနှင့် အင်တာနက်ဆက်သွယ်ရေးကို ဖြတ်တောက်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2025-02-07 |title=Sixty-one people rescued from Myanmar scam centres handed over to Thai authorities |url=https://www.theonlinecitizen.com/2025/02/07/sixty-one-people-rescued-from-myanmar-scam-centres-handed-over-to-thai-authorities/ |access-date=2026-01-02 |website=The Online Citizen |language=en-GB |archive-date=8 February 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250208182009/https://www.theonlinecitizen.com/2025/02/07/sixty-one-people-rescued-from-myanmar-scam-centres-handed-over-to-thai-authorities/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

မြန်မာစစ်တပ်သည် အဓိကအားဖြင့် ကေကေပန်ခ်နှင့် ရွှေကုက္ကိုရှိ လိမ်လည်မှုဗဟိုဌာနများပေါ်တွင် စီးနင်းမှုများပြုလုပ်ကြောင်း ကြေညာခဲ့ပြီး ၎င်းကို အထူးသဖြင့် တရုတ်နှင့် အမေရိကန်တို့ထံမှ ပြင်ပသံတမန်ရေးဖိအားများကို တုံ့ပြန်မှုအဖြစ် ဘောင်သွင်းခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Myanmar military raids online scam hub, arrests nearly 350 on Thai border |url=https://www.aljazeera.com/news/2025/11/19/myanmar-military-raids-online-scam-hub-arrests-nearly-350-on-thai-border |access-date=2026-01-02 |website=Al Jazeera |language=en}}&lt;/ref&gt;

== ကိုးကား ==

[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူကုန်ကူးခြင်း]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ရာဇဝတ်မှု]]
[[ကဏ္ဍ:လိမ်လည်မှု ဂိုဏ်းစခန်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:ပြန်လည်မဆန်းစစ်ရသေးသော ဘာသာပြန်များပါဝင်သည့် စာမျက်နှာများ]]</text>
      <sha1>n1yryypwmtabx6nilgespof2lrp9qaz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကိန်းပြည့်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>288069</id>
    <revision>
      <id>1046942</id>
      <parentid>1041127</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T11:10:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dr Lotus Black</username>
        <id>31011</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:သင်္ချာ]]ကို ဖယ်ရှားခဲ့သည်</comment>
      <origin>1046942</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18378" sha1="mkwaqcpr15yiptya2gkq5ilu42alb8v" xml:space="preserve">[[File:NumberSetinC.svg|thumb|&lt;math&gt; \mathbb {N} \subseteq \mathbb {Z} \subseteq \mathbb {Q} \subseteq \mathbb {R} \subseteq \mathbb {C}&lt;/math&gt; ]]

သင်္ချာဘာသာရပ်တွင် '''ကိန်းပြည့် (Integer)''' သည် [[သဘာဝကိန်း]] (natural number)၊ သဘာဝကိန်း၏ အနုတ်ကိန်း၊ သို့မဟုတ် သုညတို့ ပါဝင်သော ကိန်းအမျိုးအစား ဖြစ်သည်။ &lt;math&gt;\mathbb{Z}&lt;/math&gt; ဟု သင်္ကေတပြုသော ကိန်းပြည့်များအားလုံး၏ [[အစု|အစု (set)]] သည် ရေတွက်နိုင်သော အနန္တ (countably infinite) ဖြစ်သည်။ &lt;math&gt;\mathbb{Z}&lt;/math&gt; ဟူသော သင်္ကေတသည် ကိန်းများဟု အဓိပ္ပာယ်ရသော ဂျာမန်စကားလုံး ဆာလန် (Zahlen) မှ ဆင်းသက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။ [[အက္ခရာသင်္ချာဆိုင်ရာ ကိန်းသီအိုရီ]] (algebraic number theory) တွင် ကိန်းပြည့်သဘောတရားကို [[ကိန်းပြည့်ရင်း|ကိန်းပြည့်ရင်းများ]] (algebraic integers) အဖြစ် ယေဘုယျပြုထားသည်။ 
== အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက် (Definition) ==

ကိန်းပြည့်များအစု &lt;math&gt;\mathbb{Z}&lt;/math&gt; တွင် အောက်ပါ အခြေခံအစိတ်အပိုင်းများ ပါဝင်သည်။

* '''သဘာဝကိန်းများ (Natural numbers)''' &lt;math&gt;1, 2, 3, \dots&lt;/math&gt; တို့ ပါဝင်သည်။
* '''သုည (Zero)''' &lt;math&gt;0&lt;/math&gt; ပါဝင်သည်။
* '''သဘာဝကိန်း၏ အနုတ်ကိန်းများ (Negative natural numbers)''' &lt;math&gt;-1, -2, -3, \dots&lt;/math&gt; တို့ ပါဝင်သည်။

== ကိန်းပြည့်များ၏ ဂုဏ်သတ္တိများ (Properties of Integers) ==
=== အက္ခရာသင်္ချာဆိုင်ရာ ဂုဏ်သတ္တိများ (Algebraic Properties) ===
* &lt;math&gt;\mathbb{Z}&lt;/math&gt; သည် အပေါင်းနှင့် မြှောက်ခြင်း တွက်ချက်မှုများအောက်တွင် [[ဖလှယ်ရ ကွင်း]] (commutative ring) တစ်ခု ဖွဲ့စည်းသည်။ 
* ကိန်းပြည့်များသည် ယူကလစ်ဒ် ဒိုမိန်း (Euclidean domain) တစ်ခု ဖြစ်သည်။
* အပေါင်းတွက်ချက်မှုတစ်ခုတည်းအောက်တွင် ကိန်းပြည့်များသည် [[အဘီလီယန်အုပ်စု|အဘီလီယန်အုပ်စု]] (abelian group) တစ်ခု ဖွဲ့စည်းသည်။
* ၎င်းအုပ်စုကို ထုတ်လုပ်ကိန်းတစ်ခုတည်းပါဝင်သော လွတ်လပ်သော [[အုပ်စု (သင်္ချာ)|အုပ်စု]] (free group on one generator) အဖြစ် ဝိသေသပြုနိုင်သည်။
* ကိန်းပြည့်များသည် မြှောက်ခြင်း တွက်ချက်မှုအောက်တွင် အုပ်စု (group) တစ်ခု မဖွဲ့စည်းနိုင်ပါ။
* &lt;math&gt;\mathbb{Z}&lt;/math&gt; သည် သဘာဝကိန်းများအစု &lt;math&gt;\mathbb{N}&lt;/math&gt; ၏ အပေါင်းအခြေခံ [[မိုနွိုက်]] (additive monoid) မှ ဆင်းသက်လာသော [[ဂရိုသန်ဒိခ် အုပ်စု]] (Grothendieck group) ဖြစ်သည်။
* &lt;math&gt;\mathbb{Z}&lt;/math&gt; သည် [[ကွင်းများ ကတ်တဂိုရီ|ကွင်းများ ကတ်တဂိုရီ]] (category of rings) တွင် [[အစ အရာဝတ္ထုနှင့် အဆုံးသတ် အရာဝတ္ထု|အစ အရာဝတ္ထု]] (initial object) ဖြစ်သည်။
* မည်သည့် အဘီလီယန်အုပ်စုမဆိုတွင် ဖလှယ်ရ ကွင်း &lt;math&gt;\mathbb{Z}&lt;/math&gt; အပေါ်အခြေခံသည့် [[မော်ဂျူး]] (module) တစ်ခု၏ ပုံမှန် တည်ဆောက်ပုံ (canonical structure) ရှိသည်။ ဤအချက်အရ &lt;math&gt;\text{Ab} = \mathbb{Z}\text{Mod}&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။{{main| အဘီလီယန်အုပ်စုများ ကတ်တဂိုရီ}}

=== တိုပေါ်လော်ဂျီဆိုင်ရာ တည်ဆောက်ပုံ (Topological Construction) ===
[[ကတ်တဂိုရီသီအိုရီ|ကတ်တဂိုရီ သီအိုရီ]] (category theory) အရ ကိန်းပြည့်များအစုကို [[တိုပေါ်လော်ဂျီ|တိုပေါ်လော်ဂျီ ရပ်ဝန်းများ]] (topological spaces) မှတစ်ဆင့် တည်ဆောက်နိုင်သည်။
* &lt;math&gt;\mathbf{Top}&lt;/math&gt; သည် တိုပေါ်လော်ဂျီ ရပ်ဝန်းများကို အရာဝတ္ထုများ (objects) အဖြစ် သတ်မှတ်ပြီး [[အဆက်မပြတ် ဖန်ရှင်|အဆက်မပြတ် ဖန်ရှင်များ]] (continuous functions) ကို မော်ဖစ်ဇင်များ (morphisms) အဖြစ် သတ်မှတ်ထားသော ကတ်တဂိုရီ ဖြစ်သည်။
* &lt;math&gt;\rho: \mathbb{R} \to S^1&lt;/math&gt; သည် ကိန်းစစ်မျဉ်း (real line) မှ စက်ဝိုင်းမျဉ်း (circle line) သို့သွားသော စံ ဖုံးအုပ် ပုံဖော်မှု (standard covering map) ဖြစ်သည်။
* &lt;math&gt;i: \{*\} \to S^1&lt;/math&gt; သည် [[အစုဝင်|အစုဝင်]]တစ်ခုတည်းပါဝင်သောအစု (singleton set) ကို တိကျသော အမှတ် &lt;math&gt;1 \in S^1&lt;/math&gt; ဆီသို့ ပုံဖော်ပေးသော ပါဝင်မှု ပုံဖော်ခြင်း (inclusion mapping) ဖြစ်သည်။
* ဤအခြေအနေတွင် အောက်ပါ ဒွန်တွဲစပန် (cospan) ပုံကြမ်းကို ရရှိသည်။
: &lt;math&gt;\mathbb{R} \xrightarrow{\rho} S^1 \xleftarrow{i} \{*\}&lt;/math&gt;
* &lt;math&gt;\mathbf{Top}&lt;/math&gt; အတွင်းရှိ ဤပုံကြမ်းအတွက် ပူးလ်ဘက် (pullback) ရပ်ဝန်း &lt;math&gt;P&lt;/math&gt; ၏ အခြေခံအစု (underlying set) သည် ကိန်းပြည့်များ &lt;math&gt;\mathbb{Z}&lt;/math&gt; နှင့် [[အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်|အိုင်ဆိုမော်ဖစ်]] (isomorphic) ဖြစ်သည်။

== &lt;math&gt;\mathbb{Z}&lt;/math&gt; သည် ရေတွက်နိုင်သော အနန္တအဖြစ် သက်သေပြချက် (Proof of Countably Infinite &lt;math&gt;\mathbb{Z}&lt;/math&gt;) ==

* &lt;math&gt;\mathbb{N} = \{1, 2, 3, \dots\}&lt;/math&gt; သည် သဘာဝကိန်းများအစု ဖြစ်သည်။
* &lt;math&gt;i(n) = n&lt;/math&gt; ဖြင့် သတ်မှတ်ထားသော ပါဝင်မှု ပုံဖော်ခြင်း &lt;math&gt;i: \mathbb{N} \to \mathbb{Z}&lt;/math&gt; သည် [[အင်ဂျက်တစ် ဖန်ရှင်|အင်ဂျက်တစ်]] (injective) ဖြစ်သည်။
* အနန္တအစု &lt;math&gt;\mathbb{N}&lt;/math&gt; မှ &lt;math&gt;\mathbb{Z}&lt;/math&gt; အတွင်းသို့ အင်ဂျက်တစ် ပုံဖော်မှုတစ်ခု ရှိနေသောကြောင့် &lt;math&gt;\mathbb{Z}&lt;/math&gt; အစုသည်လည်း အနန္တအစု ဖြစ်သည်။
* &lt;math&gt;\mathbb{Z}&lt;/math&gt; သည် ရေတွက်နိုင်ကြောင်း ပြသရန် [[ဘိုင်ဂျက်တစ် ဖန်ရှင်|ဘိုင်ဂျက်တစ်ဖြစ်သော]] (bijective) ပုံဖော်မှု &lt;math&gt;f: \mathbb{N} \to \mathbb{Z}&lt;/math&gt; တစ်ခုကို တည်ဆောက်ရမည်။
* &lt;math&gt;\mathbb{Z}&lt;/math&gt; ၏ အစုဝင်များကို အနုတ်မဟုတ်သော ကိန်းများနှင့် အနုတ်ကိန်းများကြား စနစ်တကျ အလှည့်ကျဖြစ်နေသော ကိန်းစဉ် (sequence) တစ်ခုအဖြစ် အောက်ပါအတိုင်း စီစဉ်နိုင်သည်။
: &lt;math&gt;\{0, 1, -1, 2, -2, 3, -3, \dots\}&lt;/math&gt;
* ဤအစီအစဉ်သည် အောက်ပါအတိုင်း သတ်မှတ်ထားသော [[ဖန်ရှင်]] &lt;math&gt;f: \mathbb{N} \to \mathbb{Z}&lt;/math&gt; နှင့် တိကျစွာ ကိုက်ညီမှုရှိသည်။
: &lt;math&gt;n&lt;/math&gt; သည် [[စုံမသဘာဝ (စုံကိန်း/မကိန်း)|စုံကိန်း]] ဖြစ်လျှင် &lt;math&gt; f(n) = \frac{n}{2} &lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။
: &lt;math&gt;n&lt;/math&gt; သည် မကိန်း ဖြစ်လျှင် &lt;math&gt; f(n) = -\frac{n-1}{2} &lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။
* ၎င်းသည် ဘိုင်ဂျက်ရှင်း (bijection) တစ်ခု ဖြစ်ကြောင်း အတည်ပြုရန် အောက်ပါအတိုင်း စစ်ဆေးနိုင်သည်။
** &lt;math&gt;n = 1&lt;/math&gt; ဖြစ်လျှင် &lt;math&gt;f(1) = 0&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။
** &lt;math&gt;n = 2&lt;/math&gt; ဖြစ်လျှင် &lt;math&gt;f(2) = 1&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။
** &lt;math&gt;n = 3&lt;/math&gt; ဖြစ်လျှင် &lt;math&gt;f(3) = -1&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။
** &lt;math&gt;n = 4&lt;/math&gt; ဖြစ်လျှင် &lt;math&gt;f(4) = 2&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။
* ဤဖန်ရှင်ကို စစ်ဆေးခြင်းအားဖြင့် အပေါင်းကိန်းပြည့်တိုင်းကို စုံသဘာဝကိန်းတစ်ခုက တစ်ခုတည်းသီးသန့် (uniquely) ထုတ်လုပ်ပေးကြောင်း တွေ့ရသည်။
* ထို့အတူ သုညအပါအဝင် အပေါင်းမဟုတ်သော ကိန်းပြည့်တိုင်းကိုလည်း မသဘာဝကိန်းတစ်ခုက တစ်ခုတည်းသီးသန့် ထုတ်လုပ်ပေးသည်။
* &lt;math&gt;\mathbb{Z}&lt;/math&gt; အတွင်းရှိ အစုဝင်တိုင်းသည် တိကျစွာ တစ်ကြိမ်သာ ပုံဖော်ခံရသောကြောင့် ဖန်ရှင် &lt;math&gt;f&lt;/math&gt; သည် အင်ဂျက်တစ် ဖြစ်သည့်အပြင် [[ဆာဂျက်တစ် ဖန်ရှင်|ဆာဂျက်တစ်]] (surjective) လည်း ဖြစ်သည်။
* &lt;math&gt;f&lt;/math&gt; သည် ဘိုင်ဂျက်ရှင်းတစ်ခု ဖြစ်သောကြောင့် &lt;math&gt;\mathbb{Z}&lt;/math&gt; သည် ရေတွက်နိုင်သော အနန္တ ဖြစ်သည်။

== &lt;math&gt;\mathbb{Z}&lt;/math&gt; သည် ယူကလစ်ဒ် ဒိုမိန်းတစ်ခုအဖြစ် သက်သေပြချက် (Proof of Euclidean Domain &lt;math&gt;\mathbb{Z}&lt;/math&gt;) ==

* ယေဘုယျအားဖြင့် [[ဖလှယ်ရ ကွင်း]] &lt;math&gt;R&lt;/math&gt; တစ်ခုပေါ်ရှိ [[စံနှုန်း (သင်္ချာ)|စံနှုန်း]] (norm) &lt;math&gt;N&lt;/math&gt; ကို ယူကလစ်ဒ် စံနှုန်း (Euclidean norm) အဖြစ် သတ်မှတ်ရန် တိကျသော အခြေအနေတစ်ရပ် ရှိသည်။
* ၎င်းမှာ မည်သည့် &lt;math&gt;a \in R&lt;/math&gt; နှင့် သုညမဟုတ်သော မည်သည့် &lt;math&gt;b \in R&lt;/math&gt; အတွက်မဆို &lt;math&gt;a = qb + r&lt;/math&gt; ကို ပြည့်စုံစေမည့် &lt;math&gt;q, r \in R&lt;/math&gt; [[အစုဝင်|အစုဝင်များ]] တည်ရှိရမည် ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် &lt;math&gt;r = 0&lt;/math&gt; သို့မဟုတ် &lt;math&gt;N(r) &lt; N(b)&lt;/math&gt; ဖြစ်ရမည်။
* ကိန်းပြည့်များအစု &lt;math&gt;\mathbb{Z}&lt;/math&gt; မှ သဘာဝကိန်းများအစုသို့ သွားသော ပုံဖော်မှု &lt;math&gt;a \mapsto |a|&lt;/math&gt; ကို စဉ်းစားကြည့်ပါမည်။
* ဤပုံဖော်မှုသည် &lt;math&gt;\mathbb{Z}&lt;/math&gt; ပေါ်ရှိ ယူကလစ်ဒ် စံနှုန်းတစ်ခု ဖြစ်ကြောင်းကို အကြွင်းကျန် စားခြင်း (division with remainder) နိယာမမှတစ်ဆင့် အတည်ပြုနိုင်သည်။
* မည်သည့်ကိန်းပြည့် &lt;math&gt;a&lt;/math&gt; ကိုမဆို သုညမဟုတ်သော ကိန်းပြည့် &lt;math&gt;b&lt;/math&gt; ဖြင့် စားသောအခါ စားလဒ် (quotient) &lt;math&gt;q&lt;/math&gt; နှင့် အကြွင်း (remainder) &lt;math&gt;r&lt;/math&gt; တို့ကို &lt;math&gt;a = qb + r&lt;/math&gt; ပုံစံဖြင့် အမြဲတမ်း ရရှိနိုင်သည်။
* ထိုအခါ အကြွင်း &lt;math&gt;r&lt;/math&gt; သည် သုညဖြစ်နိုင်သကဲ့သို့ ၎င်း၏ ပကတိတန်ဖိုး &lt;math&gt;|r|&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;|b|&lt;/math&gt; ထက် အမြဲငယ်ရမည် ဖြစ်သည်။
* ဤနေရာတွင် &lt;math&gt;N(x) = |x|&lt;/math&gt; ဟု သတ်မှတ်ပါက ပကတိတန်ဖိုး ပုံဖော်မှုသည် ယူကလစ်ဒ် စံနှုန်း၏ လိုအပ်ချက်များနှင့် ကိုက်ညီသွားသည်။
* &lt;math&gt;\mathbb{Z}&lt;/math&gt; အပေါ်တွင် ယူကလစ်ဒ် စံနှုန်းတစ်ခု တည်ရှိနေခြင်းကြောင့် ကိန်းပြည့်များသည် ယူကလစ်ဒ် ဒိုမိန်းတစ်ခု ဖြစ်ကြောင်း သက်သေပြပြီး ဖြစ်သည်။
== &lt;math&gt;\mathbb{Z}&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;\mathsf{Ring}&lt;/math&gt; အတွင်းရှိ အစ အရာဝတ္ထုအဖြစ် သက်သေပြချက် (Proof of Initial Object in &lt;math&gt;\mathsf{Ring}&lt;/math&gt;) ==

* မည်သည့် ယူနစ်ရှိဂုဏ်သတ္တိရှိ [[ကွင်း (အက္ခရာသင်္ချာ)|ကွင်း]] (unital ring) &lt;math&gt;R&lt;/math&gt; အတွက်မဆို [[ကွင်း ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်|ကွင်း ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်]] (ring homomorphism) &lt;math&gt;\phi: \mathbb{Z} \to R&lt;/math&gt; သည် အောက်ပါ ဂုဏ်သတ္တိနှစ်ခုနှင့် ပြည့်စုံရမည်။
** &lt;math&gt;\phi(a + b) = \phi(a) + \phi(b)&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် အပေါင်း တွက်ချက်မှုကို ထိန်းသိမ်းထားခြင်း ဖြစ်သည်။
** &lt;math&gt;\phi(1) = 1_R&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် မြှောက်ခြင်းဆိုင်ရာ ထပ်တူရ (multiplicative identity) ကို ထိန်းသိမ်းထားခြင်း ဖြစ်သည်။
* &lt;math&gt;\mathbb{Z}&lt;/math&gt; ကို အပေါင်းနည်းဖြင့် &lt;math&gt;1&lt;/math&gt; မှတစ်ဆင့် ထုတ်လုပ်ထားသောကြောင့် ဤစည်းမျဉ်းနှစ်ခုသည် ပုံဖော်မှုကို အပြည့်အဝ သတ်မှတ်ပေးသည်။
* မည်သည့် အပေါင်းကိန်းပြည့် &lt;math&gt;n&lt;/math&gt; အတွက်မဆို အောက်ပါ ညီမျှခြင်း မှန်ကန်သည်။
: &lt;math&gt;\phi(n) = \phi(1 + 1 + \dots + 1) = 1_R + 1_R + \dots + 1_R = n \cdot 1_R&lt;/math&gt;
* ထို့ပြင် &lt;math&gt;\phi(-n) = -\phi(n) = -n \cdot 1_R&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;\phi(0) = 0_R&lt;/math&gt; တို့ ဖြစ်ကြသည်။
* ဤတည်ဆောက်ပုံသည် ပုံဖော်မှုတစ်ခုကို တစ်ခုတည်းသီးသန့် သတ်မှတ်ပေးပြီး ၎င်းသည် မြှောက်ခြင်းတွက်ချက်မှုကိုလည်း ထိန်းသိမ်းထားကြောင်း ပြသနိုင်သည်။
* ထို့ကြောင့် &lt;math&gt;\mathbb{Z}&lt;/math&gt; မှ &lt;math&gt;R&lt;/math&gt; သို့သွားသော ကွင်း ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင် တစ်ခုတည်းသီးသန့် တည်ရှိသည်။


[[ကဏ္ဍ:ကွင်းသီအိုရီ]]
[[ကဏ္ဍ:အခြေခံ သင်္ချာ]]
[[ကဏ္ဍ:ကိန်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:ကိန်းပြည့်များ]]
[[ကဏ္ဍ:အုပ်စုသီအိုရီ]]</text>
      <sha1>mkwaqcpr15yiptya2gkq5ilu42alb8v</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>မြန်မာ့တပ်မတော်တံဆိပ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>288072</id>
    <revision>
      <id>1046841</id>
      <parentid>1039016</parentid>
      <timestamp>2026-08-06T21:26:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1046841</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11231" sha1="qdff879a8p4x9bohjj0ign8hzkanse1" xml:space="preserve">{{Infobox emblem
| name = မြန်မာ့တပ်မတော်အမှတ်တံဆိပ်
| image = Full Emblem of the Myanmar Armed Forces.svg
| alt = 
| image_width = 200
| caption = 
| middle = Emblem of the Myanmar Armed Forces.svg
| middle_width = 120
| middle_caption = ကြည်း/ရေ/လေ တံဆိပ်
| armiger = [[တပ်မတော်]]
| year_adopted = 1990
| until = 
| crest = ရွှေရောင် ၅ထောင့်ကြယ်
| torse = 
| shield = ဘေးတစ်ဖက်တစ်ချက်စီတွင် သစ်ရွက်ရေ ၃၀ ပါ ရွှေရောင်သံလွင်ခက်နှစ်ခုဖြင့်ခြံရံထားပြီး ဗဟို၌ရွှေရောင်တပ်မတော်လိုဂိုတံဆိပ်ပါသော အနီရောင်စက်ဝိုင်း
| supporter = 
| supporters = မြန်မာ့ရိုးရာ ရွှေရောင်ပန်းခွေပုံ ကနုတ်
| compartment = 
| motto = ''‘ရဲသော်မသေ သေသော် ငရဲမလား’''
| orders = 
| badge = 
| other_elements = 
| earlier_versions = 
| use = 
| lesser = &lt;center&gt;{{Photomontage
| photo1a = Cap badge of the Myanmar Armed Forces (Officers).svg
| photo1b = Cap badge of the Myanmar Armed Forces (Other Ranks).svg
| size = 200
| spacing = 5
| color = transparent
| border = 0
| text =
}}&lt;/center&gt;
| lesser_width = 
| lesser_caption = '''ဦးထုပ်တံဆိပ်များ'''။ &lt;br /&gt;ပြန်တမ်းဝင်အရာရှိ(ဝဲ)၊ အခြားအဆင့်(ယာ)။
| notes =&lt;center&gt;{{Photomontage
| photo1a = Cap badge of the Myanmar Coast Guard (Officers).svg
| photo1b = Cap badge of the Myanmar Coast Guard (Other Ranks).svg
| size = 200
| spacing = 5
| color = transparent
| border = 0
| text =
}}
'''[[ကမ်းခြေစောင့်တပ်ဖွဲ့|မြန်မာနိုင်ငံကမ်းခြေစောင့်တပ်ဖွဲ့]] ဦးထုပ်တံဆိပ်များ'''။ &lt;br /&gt;ပြန်တမ်းဝင်အရာရှိ(ဝဲ)၊ အခြားအဆင့်(ယာ)။&lt;/center&gt;
}}

'''မြန်မာ့တပ်မတော်တံဆိပ်'''သည် [[တပ်မတော်]]ကို ကိုယ်စားပြုသော သင်္ကေတအမှတ်တံဆိပ်ဖြစ်ပြီး ရုံးစာများ၊ ထုတ်ပြန်ချက်များ၊ ဂုဏ်ပြုမှတ်တမ်းများနှင့် သဝဏ်လွှာများ၌ တရားဝင် စည်းတံဆိပ်အဖြစ်အသုံးပြုသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=A certificate of honour signed by Adjutant General, 22 February 2015 |url=https://www.mudonmaungmaung.com/wp-content/uploads/2018/03/01011106.jpg |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220928222219/https://www.mudonmaungmaung.com/wp-content/uploads/2018/03/01011106.jpg |archive-date=28 September 2022 |access-date=19 April 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://burmese.dvb.no/wp-content/uploads/2017/11/al1-1.jpg |title=A certificate of honour signed by Commander-in-Chief of Defence Services, 4 November 2017 |access-date=16 June 2026 |archive-date=23 January 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250123220707/https://burmese.dvb.no/wp-content/uploads/2017/11/al1-1.jpg |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://xinhuamyanmar.com/wp-content/uploads/2018/02/images_mm_2018_02_24p1.jpg |title=A certificate of honour signed by Commander-in-Chief of Defence Services, 24 February 2018 |access-date=16 June 2026 |archive-date=23 January 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250123195516/https://xinhuamyanmar.com/wp-content/uploads/2018/02/images_mm_2018_02_24p1.jpg |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.myanmaritv.com/sites/default/files/styles/news_detail_image/public/110322%20Cultural%20Exchange%20Program%20%286%29.jpg?itok=KAJ5zuBQ The 2nd Thailand - Myanmar Military Cultural Exchange]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://pbs.twimg.com/media/FNgZdFvVEAYZlWj.png The 3rd Thailand - Myanmar Military Cultural Exchange]&lt;/ref&gt; ထို့ပြင် [[တပ်မတော် (ကြည်း)|ကြည်းတပ်]]၊ [[တပ်မတော် (ရေ)|ရေတပ်]] နှင့် [[တပ်မတော် (လေ)|လေတပ်]] တပ်ဖွဲ့ဝင်အားလုံး၏ ဦးထုပ်တံဆိပ်အဆောင်အယောင်များအဖြစ်လည်း အသုံးပြု၏။&lt;ref&gt;[https://www.rfa.org/burmese/images_folder/army_hat_305px/@@images/35145782-f3b5-4c65-965e-ced4aade6212.jpeg A photo by AFP]&lt;/ref&gt; ထိုအပြင် ၎င်းတံဆိပ်၏ အလယ်တွင်ပါရှိသော ကြည်း/ရေ/လေ တံဆိပ် သီးသန့်အနေနှင့်လည်း ရုံးစာမဟုတ်သော အခြားကိစ္စရပ်များ၌ တပ်မတော်၏ လိုဂိုအမှတ်တံဆိပ်အနေဖြင့်လည်း အသုံးပြုလေ့ရှိသည်။

== သမိုင်းကြောင်း ==

=== ၁၉၄၈–၁၉၇၇ ===
{{Infobox coat of arms
| name = မြန်မာ့တပ်မတော်တံဆိပ် (၁၉၄၈–၁၉၇၇)
|image=File:Burma Armed Forces CoA 01.jpg
|alt=
|image_width=150
|caption=
|armiger=ပြည်ထောင်စု သမတ မြန်မာနိုင်ငံ တပ်မတော် &lt;br&gt;(1948-1955)&lt;ref name=TMD4/&gt; &lt;br&gt; &lt;br&gt;Defence Services (Tatmadaw) &lt;br&gt;(1955-1962)&lt;ref name=TMD4&gt;တပ်မတော်သမိုင်း vol. 4 [https://dsmuseum.gov.mm/%e1%80%90%e1%80%95%e1%80%ba%e1%80%99%e1%80%90%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%ba%e1%80%9e%e1%80%99%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%b8-%e1%80%85%e1%80%90%e1%80%af%e1%80%90%e1%80%b9%e1%80%91%e1%80%90/]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=TMD5/&gt; &lt;br&gt; &lt;br&gt; People's Defence Services (Pyithu Tatmadaw) &lt;br&gt;(after 1962)&lt;ref name=TMD5&gt;တပ်မတော်သမိုင်း vol. 5 [https://dsmuseum.gov.mm/%e1%80%90%e1%80%95%e1%80%ba%e1%80%99%e1%80%90%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%ba%e1%80%9e%e1%80%99%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%b8-%e1%80%95%e1%80%a5%e1%80%b9%e1%80%85%e1%80%99%e1%80%90%e1%80%bd/]&lt;/ref&gt;
|year_adopted=1948
|until=1977
|crest=A [[Chinthe|lion]] [[sejant]] Or
|torse=
|shield=Azure, a map of Myanmar Gule
|supporter=
|supporters=Two [[Chinthe|lion]] [[sejant]] Or
|compartment=
|motto=ပြည်ထောင်စု သမတ မြန်မာနိုင်ငံတော်
|orders=
|badge=
|other_elements=
|earlier_versions=
|use=
|notes=
}}

လွတ်လပ်ရေးရပြီးစ ဗမာ့တပ်မတော်၏ ပထမဆုံး သင်္ကေတတံဆိပ်သည် ထိုစဉ်အချိန်က အသုံးပြုခဲ့သည့် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်|နိုင်ငံတော်တံဆိပ်]]မှ ဆင်းသက်လာသော လက်ရာဖြစ်သည်။ နိုင်ငံတော်တံဆိပ်၏ ''သမဂါနံ တပေါ သုခေါ''  ဆောင်ပုဒ်ပါ အဝိုင်းပုံနေရာတွင် တပ်မတော်၏ ကာကွယ်ရေးသင်္ကေတ ဒိုင်းပုံဖြင့် အစားထိုးထားသည့် ပုံစံဖြစ်သည်။

=== ၁၉၇၇–၁၉၉၀ ===
{{Infobox coat of arms
|name=မြန်မာ့တပ်မတော်တံဆိပ် (၁၉၇၇–၁၉၉၀)
|image=File:Burma Armed Forces CoA 02.jpg
|alt=
|image_width=150
|caption=
|armiger=ပြည်သူ့တပ်မတော်
|year_adopted=1977
|until=1990
|crest=A barn star Or
|torse=
|shield=Azure, a map of Myanmar Gule, surrounded by a pinion Or which is also surrounded by paddy ears Or
|supporter=
|supporters=Burmese floral arabesque (Kanote)
|compartment=
|motto=ရဲသော်မသေ သေသော် ငရဲမလား
|orders=
|badge=
|other_elements=
|earlier_versions=
|use=
|notes=
}}

၁၉၇၄ ခုနှစ်တွင် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်|နိုင်ငံတော်တံဆိပ်]]အား ပြင်ဆင်ခဲ့ပြီးနောက် တပ်မတော်တံဆိပ်သည်လည်း ၁၉၇၇ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၁ ရက်နေ့တွင် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;TDM6&quot;&gt;{{Cite book |last1=စစ်သမိုင်းပြတိုက်နှင့်တပ်မတော်မော်ကွန်းတိုက်မှူးရုံး |author-link=တပ်မတော်စစ်သမိုင်းပြတိုက် (ရန်ကုန်) |title=တပ်မတော်သမိုင်း |url=https://dsmuseum.gov.mm/တပ်မတော်သမိုင်း-ဆဌမတွဲ/ |series=ဆဌမတွဲ (၁၉၇၄–၁၉၈၈) |pages=၃၀၆၊ ၃၃၄}}&lt;/ref&gt; ထိုအချိန်က နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်သည် ကြယ်တစ်ပွင့် ဦးထိပ်ပန်ထားသည့် စပါးနှံနှစ်ခု၊ စက်သွားပုံတို့ဖြင့် ဝန်းရံထားသော အနီရောင် မြန်မာနိုင်ငံမြေပုံဖြစ်သည်။ “'''''ရဲသော်မသေ သေသော် ငရဲမလား'''''” ဆောင်ပုဒ်ကို စတင်ထည့်သွင်းအသုံးပြုလာခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ယခင်က ထည့်သွင်းအသုံးပြုခဲ့သော ခြင်္သေ့ပုံများကိုမူ ဆက်လက်ထည့်သွင်းအသုံးပြုခြင်း မရှိတော့ပေ။

== နောက်ထပ်ဖတ်ရှုရန် ==

* [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်]]
* [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ ရာထူး၊ အဆင့်၊ အဆောင်အယောင်နှင့် တံဆိပ်များ]]

== ကိုးကား ==
{{Reflist}}

[[ကဏ္ဍ:တပ်မတော်၏ ရာထူးအဆင့်နှင့် အဆောင်အယောင်တံဆိပ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်များ]]</text>
      <sha1>qdff879a8p4x9bohjj0ign8hzkanse1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>စုံမသဘာဝ (စုံကိန်း/မကိန်း)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>288246</id>
    <revision>
      <id>1046795</id>
      <parentid>1041126</parentid>
      <timestamp>2026-08-06T15:46:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dr Lotus Black</username>
        <id>31011</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:သင်္ချာ]]ကို ဖယ်ရှားခဲ့သည်</comment>
      <origin>1046795</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11441" sha1="peg9ms4loujyq657pv6ci67y7ozv1ry" xml:space="preserve">[[File:The sum of the first n odd integers is n². 1+3+5+...+(2n-1)=n²..gif|thumb|ပထမဆုံး မကိန်း &lt;math&gt;n&lt;/math&gt; လုံး၏ ပေါင်းလဒ်သည် &lt;math&gt;1+3+5+\dots+(2n-1)=n^2&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။]]

[[File:Goldbach-1000000.png|thumb|စုံကိန်း &lt;math&gt;n&lt;/math&gt; တစ်ခုကို [[သုဒ္ဓကိန်း]] နှစ်ခု၏ ပေါင်းလဒ်အဖြစ် ရေးသားနိုင်သော နည်းလမ်းအရေအတွက်။ OEIS တွင် A002375 အဖြစ် မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။]]

[[သင်္ချာ|သင်္ချာဘာသာရပ်]]တွင် '''စုံမသဘာဝ (Parity)''' သည် ပေးထားသော [[ကိန်းပြည့်]] (integer) တစ်လုံးမှာ စုံကိန်းလား သို့မဟုတ် မကိန်းလား ဆိုသည်ကို ညွှန်ပြသော ဂုဏ်သတ္တိ ဖြစ်သည်။

== အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက် (Definition) ==
စုံမသဘာဝကို အခြေခံအားဖြင့် အောက်ပါအတိုင်း နှစ်မျိုး ခွဲခြားသတ်မှတ်သည်။
* '''စုံကိန်း (Even number)''' အဖြစ် သတ်မှတ်ရန်မှာ [[ကိန်းပြည့်]] &lt;math&gt;n \in \mathbb{Z}&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;2&lt;/math&gt; ၏ ဆတိုးကိန်းများ (multiples) အနက်မှ တစ်ခုဖြစ်ရမည်။ ဆိုလိုသည်မှာ မည်သည့်ကိန်းပြည့် &lt;math&gt;k \in \mathbb{Z}&lt;/math&gt; အတွက်မဆို &lt;math&gt;n = 2k&lt;/math&gt; ပုံစံဖြင့် တိကျစွာ ရေးသားနိုင်ရမည် ဖြစ်သည်။ ယူကလစ်ဒ် (Euclid) ၏ အဲလီမင့်များ ကျမ်းတွင် ၎င်းကို ညီမျှသော အပိုင်းနှစ်ပိုင်း ခွဲခြား၍ရသော ကိန်းအဖြစ် ပုံစံတကျ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုထားသည်။
* '''မကိန်း (Odd number)''' အဖြစ် သတ်မှတ်ရန်မှာ ကိန်းပြည့်တစ်လုံးသည် စုံကိန်း မဖြစ်ရပါ။ ဆိုလိုသည်မှာ မည်သည့်ကိန်းပြည့် &lt;math&gt;k \in \mathbb{Z}&lt;/math&gt; အတွက်မဆို &lt;math&gt;n = 2k + 1&lt;/math&gt; ပုံစံရှိရမည် ဖြစ်သည်။ ယူကလစ်ဒ်က ၎င်းကို ညီမျှသော အပိုင်းနှစ်ပိုင်း ခွဲခြား၍မရနိုင်သော ကိန်း သို့မဟုတ် စုံကိန်းနှင့် ယူနစ် (unit) တစ်ခုကွာဟသော ကိန်းအဖြစ် ပုံစံတကျ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုထားသည်။

== ကိန်းပြည့်များ၏ စုံမသဘာဝ ဂုဏ်သတ္တိများ (Properties of Integer Parity) ==
=== အက္ခရာသင်္ချာဆိုင်ရာ ဂုဏ်သတ္တိများ (Algebraic Properties) ===
* ကိန်း &lt;math&gt;2&lt;/math&gt; သည် တစ်ခုတည်းသော စုံကိန်းဖြစ်သည့် [[သုဒ္ဓကိန်း]] (prime number) ဖြစ်သည်။
* စုံကိန်းပြည့်များအစု &lt;math&gt;2\mathbb{Z}&lt;/math&gt; သည် မြှောက်ခြင်းဆိုင်ရာ ထပ်တူရ (multiplicative identity) မပါဝင်သော [[ဖလှယ်ရ ကွင်း]] (commutative ring) တစ်ခုကို ဖွဲ့စည်းသည်။
* စုံကိန်းပြည့်များအစုတွင် &lt;math&gt;2e = 2&lt;/math&gt; ညီမျှခြင်းကို ပြေလည်စေမည့် မြှောက်ခြင်းဆိုင်ရာ ထပ်တူရ[[အစုဝင်]] &lt;math&gt;e&lt;/math&gt; မရှိပါ။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ၎င်းညီမျှခြင်းကို ပြေလည်စေသော ကိန်း &lt;math&gt;1&lt;/math&gt; မှာ မကိန်း ဖြစ်နေသောကြောင့် ဖြစ်သည်။
* စုံကိန်းပြည့်များအစု &lt;math&gt;2\mathbb{Z}&lt;/math&gt; သည် [[ကိန်းပြည့်|ကိန်းပြည့်များ]]အစု &lt;math&gt;\mathbb{Z}&lt;/math&gt; ၏ ကွင်းပိုင်း (subring) တစ်ခုကိုသာ ဖွဲ့စည်းနိုင်ပြီး ယူနစ်ရှိဂုဏ်သတ္တိရှိ [[ကွင်း (အက္ခရာသင်္ချာ)|ကွင်း]] (unital ring) မဖြစ်နိုင်ပါ။
* &lt;math&gt;2\mathbb{Z}&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;\mathbb{Z}&lt;/math&gt; ၏ အကြီးဆုံး အိုင်ဒီးလ် (maximal ideal) တစ်ခုကို ဖွဲ့စည်းသည်။
* ထို့ကြောင့် စားလဒ်ကွင်း (quotient ring) ဖြစ်သော &lt;math&gt;\mathbb{Z}/2\mathbb{Z}&lt;/math&gt; သည် အစုဝင် နှစ်ခုသာပါဝင်သော အဆုံးရှိ [[ဖီးလ်ဒ်]] (finite field) တစ်ခု ဖြစ်သည်။
* မကိန်းပြည့်များအစုသည် ကွင်း (ring) တစ်ခုကို လုံးဝ မဖွဲ့စည်းနိုင်ပါ။
* မကိန်းပြည့် နှစ်လုံးကို ပေါင်းလိုက်ပါက ရလဒ်သည် မကိန်း မဟုတ်ဘဲ စုံကိန်းသာ ဖြစ်သွားသည့်အတွက် မကိန်းများသည် အပေါင်းတွက်ချက်မှုအောက်တွင် အပိတ်ဂုဏ်သတ္တိ (closure property) မရှိပါ။ ဤသို့ အပိတ်ဂုဏ်သတ္တိ မရှိခြင်းကပင် မကိန်းများကို ကွင်းတစ်ခု ဖွဲ့စည်းခွင့် မရအောင် ပိတ်ပင်ထားသည်။

=== အစုသီအိုရီဆိုင်ရာ ဂုဏ်သတ္တိများ (Set-theoretic Properties) ===

* [[ကိန်းပြည့်|ကိန်းပြည့်]]အားလုံး၏ အရေအတွက်နှင့် စုံကိန်းပြည့်များ၏ အရေအတွက်တို့မှာ တူညီကြသည်။
* စုံကိန်းများအစု &lt;math&gt;2\mathbb{Z}&lt;/math&gt; သည် ကိန်းပြည့်များအစုနည်းတူ ရေတွက်နိုင်သော အနန္တ (countably infinite) ဖြစ်သည်။

== ကတ်တဂိုရီဆိုင်ရာ ရှုထောင့် (Categorical Perspective) ==
[[ကတ်တဂိုရီသီအိုရီ|ကတ်တဂိုရီ သီအိုရီ]] (category theory) ရှုထောင့်မှကြည့်လျှင် [[ကိန်းပြည့်|ကိန်းပြည့်များ]]ကို အောက်ပါအတိုင်း ပုံစံတကျ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာနိုင်သည်။

* ကိန်းပြည့်များကို ပုံမှန်အားဖြင့် ကြိုတင်အစဉ်ကျသောအစုများ (preorders) ထဲမှ [[အစု]] &lt;math&gt;(\mathbb{Z}, \leq)&lt;/math&gt; အဖြစ် မှတ်ယူနိုင်သည်။
* ထို့ကြောင့် ယင်းအစုကို ပါးလွှာသော ကတ်တဂိုရီ (thin category) တစ်ခုအနေဖြင့် သတ်မှတ်နိုင်သည်။
* စုံကိန်းနှင့် မကိန်းများ၏ ပြည့်ဝသော ကတ်တဂိုရီပိုင်း (full subcategory) ပါဝင်မှုများ (inclusions) ကို အောက်ပါ ပုံကြမ်းအတိုင်း တွေ့မြင်နိုင်သည်။
: &lt;math&gt;\begin{array}{ccc} (\mathbb{Z}, \leq ) &amp; \overset{\text{even}}{\hookrightarrow} &amp; (\mathbb{Z},\leq) \\ n &amp; \mapsto &amp; 2n \end{array} \phantom{AAAAA} \begin{array}{ccc} (\mathbb{Z}, \leq ) &amp; \overset{\text{odd}}{\hookrightarrow} &amp; (\mathbb{Z},\leq) \\ n &amp; \mapsto &amp; 2n + 1 \end{array}&lt;/math&gt;
* မည်သည့် &lt;math&gt;n&lt;/math&gt; ကိုမဆို ၎င်း၏ အောက်ဆုံးကိန်းပြည့် (floor) &lt;math&gt;\lfloor n/2 \rfloor&lt;/math&gt; သို့ ပို့ပေးသော [[ဖန်တာ]] (functor) တစ်ခု ရှိသည်။
: &lt;math&gt;\begin{array}{ccc} (\mathbb{Z}, \leq ) &amp; \overset{\lfloor -/2 \rfloor}{\longrightarrow} &amp; (\mathbb{Z},\leq) \\ n &amp; \mapsto &amp; \lfloor n/2 \rfloor \end{array} &lt;/math&gt;
* ဤဖန်တာသည် &lt;math&gt;n&lt;/math&gt; ကို ရာရှင်နယ်ကိန်း (rational number) &lt;math&gt;n/2&lt;/math&gt; ထက်ငယ်သော သို့မဟုတ် ညီသော အကြီးဆုံးကိန်းပြည့်ထံသို့ ပို့ပေးခြင်း ဖြစ်သည်။
* ထိုဖန်တာများသည် [[တွဲဖက်ပေါင်းစပ်ခြင်း|တွဲဖက် သုံးခုတွဲ]] (adjoint triple) ကို အောက်ပါအတိုင်း ဖွဲ့စည်းကြသည်။
: &lt;math&gt;\text{even} \;\dashv\; \lfloor -/2 \rfloor \;\dashv\; \text{odd}&lt;/math&gt;
* ၎င်းတို့သည် &lt;math&gt;(\mathbb{Z}, \leq)&lt;/math&gt; အပေါ်တွင် အောက်ပါ တွဲဖက် အသွင်သတ်မှတ်ချက် (adjoint modality) ကို လှုံ့ဆော်ပေးသည်။
: &lt;math&gt;\text{Even} \;\dashv\; \text{Odd}&lt;/math&gt;
* ဤနေရာတွင် &lt;math&gt;\text{Even} := 2 \lfloor -/2 \rfloor&lt;/math&gt; သည် မည်သည့်ကိန်းပြည့်ကိုမဆို ၎င်း၏ စုံကိန်း အောက်ဆုံးကိန်းပြည့်တန်ဖိုး (floor value) သို့ ပို့ပေးသည်။
* ထို့အတူ &lt;math&gt;\text{Odd} := 2 \lfloor -/2 \rfloor + 1&lt;/math&gt; သည် မည်သည့်ကိန်းပြည့်ကိုမဆို ၎င်း၏ မကိန်း အထက်ဆုံးကိန်းပြည့်တန်ဖိုး (ceiling value) သို့ ပို့ပေးသည်။

==ကိုးကား==
*F. William Lawvere, Adjoint Cylinders, message to Categories Mailing List (November 2000)
*Euclid, Elements Book VII (~400-300 BC) translated by Thomas L. Heath (1956) Perseus Digital Library

[[ကဏ္ဍ:အခြေခံဂဏန်းသင်္ချာ]]</text>
      <sha1>peg9ms4loujyq657pv6ci67y7ozv1ry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>မြန်မာ–နီကာရာဂွါ ဆက်ဆံရေး</title>
    <ns>0</ns>
    <id>289599</id>
    <revision>
      <id>1046842</id>
      <parentid>1045104</parentid>
      <timestamp>2026-08-06T21:59:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 0 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 1 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1046842</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20319" sha1="qsgfxebf1ayi1tygbpj9ddlewvk0wyk" xml:space="preserve">{{Infobox bilateral relations
| title       = မြန်မာ–နီကာရာဂွာ ဆက်ဆံရေး
| party1      = Myanmar
| party2      = Nicaragua
| map         = နီကာရာဂွါ မြန်မာ ဆက်ဆံရေး.svg
| mission1    = 
| mission2    = 
| envoytitle1 = သံအမတ်ကြီး
| envoy1      = ထွန်းအောင်ကျော်
| envoytitle2 = သံအမတ်ကြီး
| envoy2      = ဆီဂွန်ဒို မာတင် ကယ်လီရို အက်စကော်စီယာ
}}

'''မြန်မာ–နီကာရာဂွါ ဆက်ဆံရေး''' သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]] နှင့် [[နီကာရာဂွါနိုင်ငံ|နီကာရာဂွါ]] နိုင်ငံတို့အကြား နှစ်နိုင်ငံ သံတမန်ဆက်ဆံရေးကို ရည်ညွှန်းသည်။ နှစ်နိုင်ငံသည် ကုလသမဂ္ဂ ပဋိညာဉ်စာတမ်းပါ မူကြီးများနှင့် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ဥပဒေများကို အခြေခံကာ သံတမန်ဆက်ဆံရေးနှင့် ကောင်စစ်ဆက်ဆံရေးဆိုင်ရာ ဗီယင်နာကွန်ဗင်းရှင်းတို့နှင့်အညီ ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ဩဂုတ်လ ၆ ရက်နေ့တွင် သံတမန်ဆက်ဆံရေး ထူထောင်ခဲ့ကြသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Diplomatic Relations with Myanmar – Ministry of Foreign Affairs |url=https://www.mofa.gov.mm/deplomatic-relations-with-myanmar/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20260308034824/https://www.mofa.gov.mm/deplomatic-relations-with-myanmar/ |archive-date=8 March 2026 |access-date=2026-07-27 |website=www.mofa.gov.mm |language=my-MM |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

== သမိုင်းကြောင်း ==
မြန်မာနိုင်ငံနှင့် နီကာရာဂွာနိုင်ငံတို့သည် ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ဩဂုတ်လ ၆ ရက်နေ့တွင် သံတမန်ဆက်ဆံရေး စတင်ထူထောင်ခဲ့ကြပြီး မြန်မာနိုင်ငံအတွက် ၁၂၄ နိုင်ငံမြောက် သံတမန်အဆက်အသွယ် ထူထောင်သည့်နိုင်ငံ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ သံတမန်အဆက်အသွယ် ထူထောင်သည့် ပူးတွဲကြေညာချက်ကို [[နယူးယောက်မြို့]]ရှိ ကုလသမဂ္ဂဆိုင်ရာ မြန်မာအမြဲတမ်းကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ရုံးတွင် ကုလသမဂ္ဂဆိုင်ရာ မြန်မာအမြဲတမ်းကိုယ်စားလှယ် သံအမတ်ကြီး ဦးဟောက်ဒိုဆွမ်း&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2020-10-20 |title=နယူးရောက် ကုလသမဂ္ဂ မြန်မာသံအမတ်ကြီး တာဝန်က အနားယူပြီ |url=https://burmese.voanews.com/a/the-permenant-representative-of-repubblic-of-the-union-of-myanmar-to-the-un-hau-d-suan-/5628179.html |access-date=2026-07-27 |website=ဗွီအိုအေ |language=my}}&lt;/ref&gt;နှင့် ကုလသမဂ္ဂဆိုင်ရာ နီကာရာဂွာအမြဲတမ်းကိုယ်စားလှယ် သံအမတ်ကြီး H.E. Mr. Jaime Hermida Castillo တို့က လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ကြသည်။

== နီးကပ်သည့် ဆက်ဆံရေးထူထောင်ကြပုံ ==
၂၀၂၅ ခုနှစ် အတွင်းတွင် နှစ်နိုင်ငံသည် သံအမတ်ကြီးအဆင့်ဖြင့် ဆက်ဆံရေး ထူထောင်နိုင်ရေးကြိုးပမ်းခဲ့ကြပြီး ထိုနှစ် မတ်လ ၁၉ ရက်တွင် နီကာရာဂွာနိုင်ငံ ဘက်မှ အဆိုပြုလာသည့် သံအမတ်ကြီး မစ္စတာ မာရီယို ဟိုဆေး အာမန်ဂိုလ် ကမ်းပို့စ် အား ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်ဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန်လွှဲအပ်ခြင်းခံရသော ပထမဆုံးသော နီကာရာဂွါနိုင်ငံဆိုင်ရာ သံအမတ်ကြီးအဖြစ် ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်အစိုးရက သဘောတူခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ နီကာရာဂွါသံအမတ်ကြီးအဖြစ် မစ္စတာ မာရီယို ဟိုဆေး အာမန်ဂိုလ် ကမ်းပို့စ် အား ခန့်အပ် |url=https://myanmar.gov.mm/news-media/news/latest-news/-/asset_publisher/idasset354/content/%25E1%2580%2599%25E1%2580%25BC%25E1%2580%2594%25E1%2580%25BA%25E1%2580%2599%25E1%2580%25AC%25E1%2580%2594%25E1%2580%25AD%25E1%2580%25AF%25E1%2580%2584%25E1%2580%25BA%25E1%2580%2584%25E1%2580%25B6%25E1%2580%2586%25E1%2580%25AD%25E1%2580%25AF%25E1-12?_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_idasset354_redirect=https%3A%2F%2Fmyanmar.gov.mm%2Fnews-media%2Fnews%2Flatest-news%3Fp_p_id%3Dcom_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_idasset354%26p_p_lifecycle%3D0%26p_p_state%3Dnormal%26p_p_mode%3Dview%26_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_idasset354_cur%3D7%26_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_idasset354_delta%3D10%26p_r_p_resetCur%3Dfalse%26_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_idasset354_assetEntryId%3D435819502 |access-date=2026-07-27 |publisher=MYANMAR NATIONAL PORTAL}}&lt;/ref&gt;ထို့နောက် ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၆ ရက်နေ့တွင် နှစ်နိုင်ငံ သံတမန်ဆက်ဆံရေးသည် (၅) နှစ်ပြည့်မြောက်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=မြန်မာနိုင်ငံနှင့် နီကာရာဂွါသမ္မတနိုင်ငံ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ဒုတိယဝန်ကြီးတို့အကြား နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေး ပိုမိုတိုးမြှင့်ရန် ဆွေးနွေးပြောကြား (၄-၈-၂၀၂၅ ရက်) – Ministry of Foreign Affairs |url=https://www.mofa.gov.mm/%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%AC%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%84%E1%80%B7%E1%80%BA-%E1%80%94%E1%80%AE%E1%80%80%E1%80%AC/ |access-date=2026-07-27 |website=www.mofa.gov.mm}}&lt;/ref&gt;ထိုစဥ် [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်]] ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မင်းအောင်လှိုင်]] နှင့် နီကာရာဂွာသမ္မတနိုင်ငံ ပူးတွဲသမ္မတများဖြစ်ကြသည့် မစ္စတာ ဒန်နီရယ် အော်တီဂါ ဆာဗေဒရာနှင့် မစ္စ ရိုဆာရီယို မူရီလိုတို့သည် ထို ၅ နှစ်ပြည့် ဆက်ဆံရေးအား ဝမ်းမြောက်ကြောင်းသဝဏ်လွှာများ အပြန်အလှန် ပေးပို့ခဲ့ကြသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ထံသို့ နီကာရာဂွါသမ္မတနိုင်ငံ သမ္မတ မစ္စတာ ဒယ်နီရယ်အော်တီဂါ ဆာဗေဒရာနှင့် ဒုတိယသမ္မတ မစ္စ ရိုဆာရီယို မူရီလိုတို့ထံမှပေးပို့သည့် ဝမ်းမြောက်ကြောင်းသဝဏ်လွှာ |url=https://myanmar.gov.mm/news-media/news/latest-news/-/asset_publisher/idasset354/content/%25E1%2580%2595%25E1%2580%25BC%25E1%2580%258A%25E1%2580%25BA%25E1%2580%2591%25E1%2580%25B1%25E1%2580%25AC%25E1%2580%2584%25E1%2580%25BA%25E1%2580%2585%25E1%2580%25AF%25E1%2580%259E%25E1%2580%2599%25E1%2580%25B9%25E1%2580%2599%25E1%2580%2590%25E-547?_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_idasset354_redirect=https%3A%2F%2Fmyanmar.gov.mm%2Fnews-media%2Fnews%2Flatest-news%3Fp_p_id%3Dcom_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_idasset354%26p_p_lifecycle%3D0%26p_p_state%3Dnormal%26p_p_mode%3Dview%26_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_idasset354_cur%3D0%26p_r_p_resetCur%3Dfalse%26_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_idasset354_assetEntryId%3D412759748 |access-date=2026-07-27 |publisher=MYANMAR NATIONAL PORTAL}}&lt;/ref&gt; 

၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လ ၅ ရက်နေ့တွင်  ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ယာယီသမ္မတ နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်ထံ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ နီကာရာဂွါ သမ္မတနိုင်ငံသံအမတ်ကြီး H.E. Mr. Segundo Martin Calero Escorcia သည် နေပြည်တော်ရှိ အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီရုံး၊ သံတမန်ဆောင်ဧည့်ခန်းမ၌ ၎င်း၏သံအမတ်ခန့်အပ်လွှာကို ပေးအပ်ခဲ့သည်။  မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာနီကာရာဂွါနိုင်ငံ သံအမတ်ကြီးသည် အခြားသော နိုင်ငံတကာမှ ရွေးကောက်ပွဲစောင့်ကြည့်လေ့လာသူများနှင့်အတူ [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅-၂၀၂၆|အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ၂၀၂၅-၂၀၂၆]] ကို လေ့လာစောင့်ကြည့်ခဲ့သူလည်း ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော်ယာယီသမ္မတ နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်ထံ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ နီကာရာဂွါသမ္မတနိုင်ငံသံအမတ်ကြီးက သံအမတ်ခန့်အပ်လွှာပေးအပ် |url=http://www.moi.gov.mm/news/80608 |access-date=2026-07-27 |website=Ministry Of Information |language=en}}&lt;/ref&gt;

မြန်မာဘက်မှနေ၍လည်း ၂၀၂၆ ခုနှစ် မေလ၂၈ ရက် တွင်  နီကာရာဂွါသမ္မတနိုင်ငံဆိုင်ရာ ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် သံအမတ်ကြီး အဖြစ် ဦးထွန်းအောင်ကျော် အား ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |title=သံအမတ်ကြီး ဦးထွန်းအောင်ကျော်အား နီကာရာဂွါသမ္မတနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ် |url=https://mdd.gov.mm/my/announcements/4186 |access-date=2026-07-27 |publisher=မြန်မာမီဒီယာဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဦးစီးဌာန) }}{{Dead link|date=August 2026 }}&lt;/ref&gt; သည် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၇ ရက် တွင် နီကာရာဂွါသမ္မတနိုင်ငံ၊ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး H.E. Mr. Valdrack Jaentschke Whitaker ထံသို့ ၎င်း၏သံအမတ်ခန့်အပ်လွှာ(မိတ္တူ)အား ပေးအပ်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=နီကာရာဂွါသမ္မတနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီး ဦးထွန်းအောင်ကျော်က နီကာရာဂွါသမ္မတနိုင်ငံ၊ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးထံ သံအမတ်ခန့်အပ်လွှာ ပေးအပ် (၇-၇-၂၀၂၆၊ မာနာဂွါ) – Ministry of Foreign Affairs |url=https://www.mofa.gov.mm/%E1%80%94%E1%80%AE%E1%80%80%E1%80%AC%E1%80%9B%E1%80%AC%E1%80%82%E1%80%BD%E1%80%AB%E1%80%9E%E1%80%99%E1%80%B9%E1%80%99%E1%80%90%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%E1%80%86/ |access-date=2026-07-27 |website=www.mofa.gov.mm}}&lt;/ref&gt;

== အဆင့်မြင့်ခရီးစဉ်များနှင့် ဆက်ဆံရေး ==
၂၀၂၆ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် နေပြည်တော်၌ ကျင်းပပြုလုပ်ခဲ့သော မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံတော်သမ္မတ ကတိသစ္စာပြုခြင်းနှင့် စတင်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခြင်း အခမ်းအနားသို့ နီကာရာဂွာနိုင်ငံ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး H.E. Mr. Valdrack Jaentschke ဦးဆောင်သည့် ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=■နိုင်ငံတော်သမ္မတဦးမင်းအောင်လှိုင်နှင့် လာအို၊ ဗီယက်နမ်၊ ထိုင်း၊ ကမ္ဘောဒီးယား၊ ရုရှား၊ ဘယ်လာရုစ်၊ နီကာရာဂွါနိုင်ငံတို့မှ ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့များ သီးခြားစီတွေ့ဆုံဆွေးနွေး |url=https://news-eleven.com/article/311228 |access-date=2026-07-27 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}&lt;/ref&gt; နိုင်ငံတော်သမ္မတ [[မင်းအောင်လှိုင်]] နှင့် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဦးတင်မောင်ဆွေတို့က ၎င်းတို့အား လက်ခံတွေ့ဆုံခဲ့ပြီး နှစ်နိုင်ငံအကြား ချစ်ကြည်ရင်းနှီးမှုနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများ တိုးမြှင့်ရေး ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော်‌ နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်ထံ နီကာရာဂွါသမ္မတနိုင်ငံ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဦးဆောင်သည့် ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့က လာရောက်ဂါရဝပြုတွေ့ဆုံ |url=http://mdn.gov.mm/my/pnnytheaangcusmmtt-mnmaaniungngntteaa-niungngntteaasmmtt-uumngaeaangliungthn |access-date=2026-07-27 |website=MDN - Myanmar DigitalNews |language=my}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးက နီကာရာဂွါသမ္မတနိုင်ငံ၊ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး အား လက်ခံတွေ့ဆုံ – Ministry of Foreign Affairs |url=https://www.mofa.gov.mm/%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%E1%80%81%E1%80%BC%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%9D%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8-336/ |access-date=2026-07-27 |website=www.mofa.gov.mm}}&lt;/ref&gt;ထို့အပြင် ဘရာဇီးလ်နိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီး ဦးအောင်ကျော်ဇံသည် နီကာရာဂွာနိုင်ငံ မာနာဂွာမြို့တွင် မြန်မာသံရုံးသစ် ဖွင့်လှစ်နိုင်ရေးအတွက် ၂၀၂၆ ခုနှစ် မေလ ၂၁ ရက်မှ ၂၇ ရက်အထိ ပဏာမလေ့လာဆန်းစစ်မှု ခရီးစဉ် သွားရောက်ခဲ့ပြီး နီကာရာဂွာ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးနှင့် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=နီကာရာဂွါသမ္မတနိုင်ငံ၊ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး H.E. Mr. Valdrack Jaentschke Whitaker မှ ဘရာဇီးလ်နိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီး ဦးအောင်ကျော်ဇံအား လက်ခံတွေ့ဆုံခြင်း(၂၂-၅-၂၀၂၆၊ ဘရာဇီးလ်) – Ministry of Foreign Affairs |url=https://www.mofa.gov.mm/%E1%80%94%E1%80%AE%E1%80%80%E1%80%AC%E1%80%9B%E1%80%AC%E1%80%82%E1%80%BD%E1%80%AB%E1%80%9E%E1%80%99%E1%80%B9%E1%80%99%E1%80%90%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%E1%81%8A/ |access-date=2026-07-27 |website=www.mofa.gov.mm}}&lt;/ref&gt;

== ကိုးကား ==
&lt;references /&gt;

{{မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေး}}
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေး|နီကာရာဂွာ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ-နီကာရာဂွါ ဆက်ဆံရေး]]</text>
      <sha1>qsgfxebf1ayi1tygbpj9ddlewvk0wyk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>သော်ကောင်း</title>
    <ns>0</ns>
    <id>289699</id>
    <revision>
      <id>1046862</id>
      <parentid>1044898</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T05:45:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1046862</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="33175" sha1="8b8n5xi90z9zu6ygpcqi0tbydcqarsj" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name             = ဒေါက်တာ သော်ကောင်း
| honorific_prefix = [[စည်သူ]]
| image            = 
| caption          = 
| birth_date       = {{birth date |1937|12|17}}
| birth_place      = ရန်ကုန်မြို့
| death_date       = {{death date and age|2026|7|29|1937|12|17}}
| death_place      = ရန်ကုန်မြို့
| resting_place    = 
| occupation       = စာကြည့်တိုက်ပညာရှင်၊ ပညာရေးပညာရှင်၊ သုတေသီ
| father           = စည်သူ [[ကောင်း၊ ဦး (စည်သူ)|ဦးကောင်း]]
| mother           = ဒေါ်သိန်း
| alma_mater       = ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်၊ လန်ဒန်တက္ကသိုလ်
| awards           = ဖုကုအိုက အာရှဓလေ့ဆု (၂၀၀၅)၊ အနောက်ဆစ်ဒနီ တက္ကသိုလ် ဂုဏ်ထူးဆောင်စာပေပါရဂူဘွဲ့ (၁၉၉၉)
}}

'''စည်သူ ဦးသော်ကောင်း''' (၁၇ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၃၇ – ၂၉ ဇူလိုင် ၂၀၂၆) သည် အာရှတိုက်၏ စာကြည့်တိုက်ပညာရပ်နယ်ပယ်တွင် ဦးဆောင်ဦးရွက်ပြုခဲ့ပြီး ထင်ရှားကျော်ကြားသည့် မြန်မာနိုင်ငံသား စာကြည့်တိုက်ပညာရှင်နှင့် သုတေသီတစ်ဦး ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Dr. Thaw Kaung Collection – Universities' Central Library |url=https://www.uclmyanmar.org/institutional-repository/u-thaw-kaung-collection/ |access-date=2026-07-29 |language=en-US}}&lt;/ref&gt;  

== ငယ်ဘဝနှင့် ပညာရေး ==
ဦးသော်ကောင်းကို ၁၉၃၇ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၇ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ ဖခင် [[ကောင်း၊ ဦး (စည်သူ)|စည်သူ ဦးကောင်း]] နှင့် မိခင် ဒေါ်သိန်းတို့က မွေးဖွားခဲ့သည်။မွေးချင်းသုံးဦးအနက် အကြီးဆုံးသားဖြစ်သည်။ ဖခင်ဖြစ်သူသည် လွတ်လပ်ရေးခေတ် မြန်မာနိုင်ငံတော် ငွေကြေးဘုတ်အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်ပြီး ငွေစက္ကူများပေါ်တွင် &quot;မောင်ကောင်း&quot; ဟု လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သူ ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://mawkun.com/%E1%80%85%E1%80%8A%E1%80%B9%E1%80%9E%E1%80%B0%E1%80%A5%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%B1%E1%80%9E%E1%80%AC%E1%80%B9%E1%80%B1%E1%80%80%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%B9%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%B2%E1%82%95-%E1%80%85/|title=စည်သူဦးသော်ကောင်းရဲ့ စာကြည့်တိုက်ထဲက ဘဝ|work=မော်ကွန်း|access-date=၂၉ ဇူလိုင် ၂၀၂၆|date=|archive-date=12 December 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181212132806/http://mawkun.com/%E1%80%85%E1%80%8A%E1%80%B9%E1%80%9E%E1%80%B0%E1%80%A5%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%B1%E1%80%9E%E1%80%AC%E1%80%B9%E1%80%B1%E1%80%80%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%B9%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%B2%E1%82%95-%E1%80%85/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 

ဦးသော်ကောင်း သည် ငယ်စဉ်ကလေးဘဝကို   အရိုးအဆစ် နာကျင်ကိုက်ခဲသော ရောဂါကြောင့် အိမ်၌ပင်  ပညာသင်ကြားခံရပြီး၊ တခြားကလေးများ ကဲ့သို့ ကစားခုန်စားမလုပ်နိုင်ခဲ့ဘဲ စာအုပ်များဖြင့်သာ ဖြတ်သန်းခဲ့ရသည်။သူသည် အသက် (၁၀) နှစ်အရွယ် ၁၉၄၇ ခုနှစ်တွင် အစိုးရက ဖခင်ဖြစ်သူ ဦးကောင်းအား အင်္ဂလန်သို့ မြန်မာပညာတော်သင်များအား ကြည့်ရှုစောင့်ရှောက်ရန် တာဝန်ဖြင့် စေလွှတ်ခဲ့သဖြင့် မိသားစုနှင့်အတူ လန်ဒန်မြို့သို့ လိုက်ပါသွားခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=စာကြည့်တိုက်ပညာ၏ ဖခင် ဆရာကြီး ဒေါက်တာ စည်သူသော်ကောင်း {{!}} News and Periodical Enterprise |url=https://www.moi.gov.mm/npe/caaknnyttiukpnnyaae-phkhng-chraakii-dekttaa-cnnysuuseaakeaang |access-date=2026-07-29 |website=www.moi.gov.mm}}&lt;/ref&gt;

၁၉၅၀ ပြည့်နှစ် နှစ်ကုန်ခါနီးတွင် မိသားစုနှင့်အတူ ရန်ကုန်မြို့သို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာခဲ့သော်လည်း ကျန်းမာရေး အခြေအနေကြောင့် ကျောင်းဆက်တက်နိုင်ခြင်း မရှိခဲ့ပေ။ ထို့နောက် ၁၉၅၂ ခုနှစ်ရောက်မှသာ အင်္ဂလိပ်မက်သဒစ်အထက်တန်းကျောင်း (လက်ရှိ [[အ.ထ.က(၁)ဒဂုံ|အထက(၁) ဒဂုံ]] ) တွင် သတ္တမတန်း နှစ်ဝက်မှစ၍ ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ ၁၉၅၄ ခုနှစ်တွင် တက္ကသိုလ်ဝင်တန်း စာမေးပွဲကို အင်္ဂလိပ်စာနှင့် ပထဝီဝင် ဘာသာရပ်တို့ဖြင့် ဂုဏ်ထူးထွက်ရှိကာ ပထမတန်း (1st Division) ဖြင့် အောင်မြင်ခဲ့သည်။ ဆက်လက်၍ ၁၉၅၉ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်မှ အင်္ဂလိပ်စာ ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူးဘွဲ့ကို ပထမအဆင့်ဖြင့် ဆွတ်ခူးနိုင်ခဲ့သဖြင့် ဦးဘိုးနှစ်ရွှေတံဆိပ်ဆု ချီးမြှင့်ခံခဲ့ရသည်။၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် လန်ဒန်တက္ကသိုလ်မှ စာကြည့်တိုက်ပညာဆိုင်ရာ ဘွဲ့လွန်ဒီပလိုမာကို ဆွတ်ခူးရရှိခဲ့သည်။ ယင်းနောက် သြစတြေးလျစာကြည့်တိုက်နှင့် သတင်းအချက်အလက်အသင်း၏ (AALIA) ဘွဲ့အပြင် အင်္ဂလန်နိုင်ငံ စာကြည့်တိုက်အသင်း၏ အမြင့်ဆုံးဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့ဖြစ်သော (FLA) ဘွဲ့တို့ကိုလည်း ထပ်မံရရှိခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ၁၉၈၃ ခုနှစ်တွင် အင်္ဂလန်နိုင်ငံ စာကြည့်တိုက်အသင်းက ၎င်းအား ဂုဏ်ထူးဆောင်အဖွဲ့ဝင်အဖြစ်ပါ ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=စာကြည့်တိုက်ပညာ၏ဖခင် ဆရာကြီး ဒေါက်တာစည်သူသော်ကောင်း |url=http://www.moi.gov.mm/article/16486 |access-date=2026-07-29 |website=Ministry Of Information |language=en}}&lt;/ref&gt;

== ဝန်ထမ်းဘဝ ==
ဦးသော်ကောင်းသည် ၁၉၅၇ ခုနှစ်မှ ၁၉၉၇ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၇ ရက်အထိ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ပင်မနယ်မြေရှိ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်စာကြည့်တိုက်နှင့် တက္ကသိုလ်များ ဗဟိုစာကြည့်တိုက်တို့တွင် စာကြည့်တိုက်မှူးအဖြစ် နှစ်ပေါင်း ၄၀ ခန့် တာဝန်ယူလုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ထို့အပြင်  ၁၉၉၈ ခုနှစ်မှ ၂၀၀၇ ခုနှစ်အထိ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် စာကြည့်တိုက်နှင့် သုတပညာဌာန၊ ရန်ကုန်အရှေ့ပိုင်းတက္ကသိုလ်စာကြည့်တိုက်နှင့် သုတပညာဌာနတို့တွင် အချိန်ပိုင်းပါမောက္ခအဖြစ် စာကြည့်တိုက်ပညာများကို ဆက်လက်သင်ကြားပို့ချပေးခဲ့ပြီး၊ဖခင် တည်ထောင်ခဲ့သည့် မြန်မာ့သမိုင်းအဖွဲ့တွင် ၁၉၉၈ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလမှစတင်ကာ တာဝန်ယူဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး  ကွယ်လွန်ချိန်အထိ မြန်မာ့သမိုင်းအဖွဲ့၏ အချိန်ပိုင်းအဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးအဖြစ် ဆက်လက်ပါဝင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=မောင်စွမ်းရည် – ဦးသော်ကောင်း – MoeMaKa Burmese News &amp; Media |url=https://moemaka.net/wpmmk/archives/54199 |access-date=2026-07-29 |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

သူသည် ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူးဘွဲ့မရမီ ၁၉၅၇ ခုနှစ် အသက် ၁၉ နှစ်အရွယ်က စတင်လျက် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်  အင်္ဂလိပ်စာဌာန စာကြည့်တိုက်တွင် အချိန်ပိုင်း အလုပ်လုပ်ခဲ့သူဖြစ်သည်။ အသက် ၂၁ နှစ်ကျော် ၁၉၅၉ ခုနှစ် မတ်လတွင် ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူးတန်းစာမေးပွဲ ဖြေဆိုခဲ့ပြီး ထိုနှစ် ဧပြီလ ၁ ရက်တွင် [[ဇော်ဂျီ (စာရေးဆရာ)|ဆရာဇော်ဂျီ]]လက်အောက်ရှိ လူမှုရေးသိပ္ပံ စာကြည့်တိုက်(ယခုရန်ကုန် စီးပွားရေးတက္ကသိုလ် စာကြည့်တိုက်) တွင် အလုပ်စတင်ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်၏ ပထမဆုံး စာကြည့်တိုက်မှူးအဖြစ် ဦးခင်ဇော် (ကလောင်အမည် - K)သည်  ၁၉၃၀ ပြည့်နှစ်မှ ၁၉၄၅ ခုနှစ်အထိ တာဝန်ယူဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး၊ ၁၉၄၆ ခုနှစ်မှ ၁၉၆၈ ခုနှစ်အထိ ဦးသိန်းဟန် (ဆရာဇော်ဂျီ) က ဆက်လက် တာဝန်ယူခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၉၆၄ ခုနှစ်တွင် အခေါ်အဝေါ် ပြောင်းလဲခဲ့ပြီးနောက်  တက္ကသိုလ်များ ဗဟိုစာကြည့်တိုက်၏ စာကြည့်တိုက်မှူးကြီးအဖြစ် ဆရာကြီး ဦးသိန်းဟန်၏ စာပေအမွေအနှစ်နှင့် စာကြည့်တိုက် အတတ်ပညာရပ်များကို ဦးသော်ကောင်းက ဆက်ခံခဲ့သည်။ဦးသော်ကောင်း လက်ထက်တွင် တက္ကသိုလ်များ ဗဟိုစာကြည့်တိုက်သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ အားအထားရဆုံး စာကြည့်တိုက်အဖြစ်သာမက မြန်မာနိုင်ငံအကြောင်း လေ့လာလိုသူများအတွက် နိုင်ငံတကာပါ အားကိုးရာနေရာတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်ဟု မှတ်တမ်းတင်ခံခဲ့ရသည်။ယင်းအပြင် မြန်မာစာပေနယ်ပယ်နှင့် ကမ္ဘာ့စာပေနယ်များကို ပေါင်းကူးတံတားခင်းပေးနိုင်ခဲ့သူအဖြစ် အပြင်  ကမ္ဘာ့စာကြည့်တိုက်များနှင့် ချိတ်ဆက်ကာ  စာအုပ်စာတမ်း၊ ဂျာနယ်နှင့် မဂ္ဂဇင်းများကို စာအုပ်လဲလှယ်ခြင်း၊ ငှားရမ်းဝယ်ယူခြင်းတို့ဖြင့် ဖြည့်ဆည်းပေးနိုင်ခဲ့သူလည်း ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=စာကြည့်တိုက်ပညာ၏ဖခင် ဆရာကြီး ဒေါက်တာစည်သူသော်ကောင်း |url=http://www.moi.gov.mm/article/16532 |access-date=2026-07-29 |website=Ministry Of Information |language=en}}&lt;/ref&gt;

သူသည် ရှေးဟောင်းစာပေများဖြစ်သည့် ပေ၊ ပုရပိုက် လက်ရေးစာများကို အထူးစိတ်ဝင်စားကာ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းဟောင်းများနှင့် ကိုယ်ပိုင်စာကြည့်တိုက်များအထိ ကိုယ်တိုင်သွားရောက်၍ ဖုန်တက်နေသော ပေစာလက်ရေးမူများကို ရှာဖွေစုဆောင်းခဲ့သည်။ အချို့ကိုလည်း  ငွေကြေးဖြင့် ဝယ်ယူ စုဆောင်းခဲ့သည်။ ထို့ပြင် အထက်မြန်မာပြည်ကို ဗြိတိသျှတို့ သိမ်းပိုက်စဉ်က ယူဆောင်သွားခဲ့ကြသည့် ရှားပါးပေနှင့် ပုရပိုက်များကို လန်ဒန်မြို့ရှိ ဗြိတိသျှစာကြည့်တိုက်မှတစ်ဆင့် ပြန်လည်လှူဒါန်းလာအောင်လည်း ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်ပေးနိုင်ခဲ့သဖြင့် တက္ကသိုလ်များ ဗဟိုစာကြည့်တိုက် တွင် ပေ၊ ပုရပိုက်အစည်းပေါင်း ၁၆,၀၀၀ နီးပါးအထိ  စုဆောင်းထိန်းသိမ်းနိုင်ခဲ့သည်။ထို့ကြောင့်  တက္ကသိုလ်များ ဗဟိုစာကြည့်တိုက်တွင် ပေ၊ ပုရပိုက်နှင့် လက်ရေးဌာနစိတ်တစ်ခုကိုပါ တည်ထောင်ဖွင့်လှစ်နိုင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=မျိုးသန့်ထွန်း(စစ်ကိုင်း) - ဆရာကြီးဦးသော်ကောင်း-စာပေါင်းစု |url=https://www.moemaka.com/2023/03/blog-post_41.html |access-date=2026-07-29 |website=MoeMaKa Media}}&lt;/ref&gt;

== စာပေဘဝဖြတ်သန်းမှု ==
ဖခင်ဖြစ်သူနှင့် ဆရာရင်းများဖြစ်ကြသည့် ဦးသိန်းဟန် (ဆရာဇော်ဂျီ) နှင့် ဆရာ ဦးထင်ကြီး (တက္ကသိုလ်ထင်ကြီး) တို့၏ တိုက်တွန်းညွှန်ကြားချက်အရ ၁၉၆၄ ခုနှစ်ဝန်းကျင်မှစ၍ စာပေဗိမာန်၏ လုပ်ငန်းတာဝန်များတွင် ပါဝင်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်က ဆရာကြီးသည် ဆရာဇော်ဂျီ၏ လက်ထောက်စာကြည့်တိုက်မှူးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ ဖြစ်သည်။ ဆရာဇော်ဂျီ၏ လမ်းညွှန်မှုနှင့်အတူ စာပေဗိမာန်၏ စာကြည့်တိုက်သင်တန်းများကိုလည်း ဆရာတိုက်စိုးနှင့် လက်တွဲ၍ တာဝန်ယူပေးခဲ့သည်။ ၁၉၆၇ ခုနှစ်တွင် ပြည်လမ်းရှိ စာပေဗိမာန်၌ စာကြည့်တိုက် နှီးနှောဖလှယ်ပွဲကို ကျင်းပခဲ့ပြီး၊ ယင်းဟောပြောဆွေးနွေးချက်များကို အခြေခံကာ စာကြည့်တိုက်လုပ်ငန်းဆိုင်ရာ လက်စွဲစာအုပ်များကို ပြုစုထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ထို့ပြင် ဆရာတိုက်စိုး၊ ဆရာမ စမ်းစမ်းမေတို့နှင့်အတူ ပူးပေါင်း၍ “မြန်မာစာပေ စာစုစာရင်း” ကို ပြုစုခဲ့ရာ ၁၉၈၃ ခုနှစ်တွင် စာပေဗိမာန်က စာအုပ်အဖြစ် ထုတ်ဝေပေးခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် စာတည်းမှူးချုပ် ဒေါ်အုန်းကြည် လက်ထက်၌ “မြန်မာ့ရည်ညွှန်းစာအုပ်ဟူသည်” စာတမ်းကို တင်သွင်းခဲ့ပြီး၊ ၁၉၈၇ ခုနှစ် ဘာသာပြန် စာပေစာတမ်းဖတ်ပွဲတွင် ဆရာငြိမ်းကျော်နှင့် ပူးတွဲ၍ အစောဆုံး ဘာသာပြန်ကျမ်းများနှင့် ပါဠိစာပေ၊ ဗုဒ္ဓသာသနာဆိုင်ရာ မြန်မာပြန်စာပေများကို အဓိကထားသော “ရှေးခေတ်ဘာသာပြန် သဘောနှင့် အထောက်အကူကျမ်းများ” စာတမ်းကို ဖတ်ကြားခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=မြန်မာပြည်နဲ့ မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုစာပေသမိုင်းကို ပိုပြီးအတိအကျ သိစေချင်လို့ပါ။  နိုင်ငံတကာမှာ  ရေးတာတွေက  မှားတာတွေ  တွေ့ရတာမို့ တိကျစွာရေးဖြစ်တာပါ စည်သူဒေါက်တာသော်ကောင်း {{!}} News and Periodical Enterprise |url=https://www.moi.gov.mm/npe/mnmaapnnynai-mnmaaynykemucaapesmiungkiu-piupiiattiak-sicekhngliup-niungngnttkaamaa-rettaattek |access-date=2026-07-29 |website=www.moi.gov.mm}}&lt;/ref&gt;

၁၉၈၇ ခုနှစ်တွင် စာပေဗိမာန်က “မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်းနှစ်ချုပ်” ကို စတင်ထုတ်ဝေချိန်၌ ဆရာဦးမျိုးမင်း ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဆောင်ရွက်သည့် စွယ်စုံကျမ်းနှစ်ချုပ် ပြုစုထုတ်ဝေရေးကော်မတီတွင် အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ပါဝင်ခဲ့သည်။ ထိုမှတစ်ဆင့် ရည်ညွှန်းကျမ်းစာပေ ပြုစုထုတ်ဝေရေးအဖွဲ့သို့ ရောက်ရှိလာပြီး ယနေ့တိုင် ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တာဝန်ယူဆောင်ရွက်လျက် ရှိသည်။ ဆရာ ဦးမျိုးသန့် စာတည်းမှူးချုပ် ဖြစ်လာသည့်အခါ ဆရာကြီးသည် အမျိုးသားစာပေဆု အဖွဲ့ဝင် ဖြစ်လာခဲ့ပြီး၊ အမျိုးသားစာပေ စိစစ်ရွေးချယ်ရေးကော်မတီတွင် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် နှစ်ပေါင်းများစွာ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်မှ ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ်အထိ ဥက္ကဋ္ဌတာဝန်ကို ဆက်လက်ထမ်းဆောင်ခဲ့ကာ ကျန်းမာရေး အခြေအနေကြောင့်သာ အဆိုပါတာဝန်မှ နားခဲ့ရခြင်း ဖြစ်သည်။ထို့အပြင် စာပေဗိမာန်၏ မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်းတွဲသစ်များ ပြန်လည်ထုတ်ဝေရေးနှင့် မြန်မာဂန္ထဝင်အတွဲ ၁၀၀ စာစဉ်များ ထုတ်ဝေရေးလုပ်ငန်းများတွင် စာတည်းအဖွဲ့၏ စာတည်းမှူးချုပ်အဖြစ် ဦးဆောင်ပါဝင်ခဲ့ပြီး စာပေဗိမာန်၏ လုပ်ငန်းမှန်သမျှတွင် ဆရာကြီး၏ အကြံဉာဏ်နှင့် အကူအညီများ အမြဲတမ်း ပါဝင်ခဲ့ပေသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=ဧရာဝတီ |date=2026-07-29 |title=စာကြည့်တိုက်ပညာရှင် ဆရာကြီး စည်သူ ဦးသော်ကောင်း ကွယ်လွန် |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2026/07/29/415155.html |access-date=2026-07-29 |website=ဧရာဝတီ |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

ဆရာကြီးသည် အမျိုးသားစာပေဆု စိစစ်ရွေးချယ်ရေးကော်မတီတွင် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်လည်းကောင်း၊ ၂၀၁၂ ခုနှစ်မှစ၍ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်လည်းကောင်း ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ဆရာဝန်တင်ရွှေဆု၊ ထွန်းဖောင်ဒေးရှင်းစာပေဆု၊ ပခုက္ကူ ဦးအုံးဖေစာပေဆုနှင့် သုတစွယ်စုံစာပေဆု စသည့် ထင်ရှားသော စာပေဆုရွေးချယ်ရေးအဖွဲ့များတွင်လည်း ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တာဝန်ယူပေးခဲ့သည်။ မြန်မာစာကော်မရှင်၏ အတွင်းရေးမှူးအဖြစ် ၁၉၇၁ ခုနှစ်မှ ၁၉၇၆ ခုနှစ်အထိ လည်းကောင်း၊ မြန်မာ-အင်္ဂလိပ် အဘိဓာန်ပြုစုရေးအဖွဲ့၏ ပထမဆုံးသဘာပတိအဖြစ် (၁၉၈၁–၁၉၈၂) ခုနှစ်တွင် လည်းကောင်း ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၂ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ စာကြည့်တိုက်အသင်း ပေါ်ပေါက်လာစေရန် အစပြုတိုက်တွန်းပေးခဲ့ပြီး ယနေ့တိုင် အသင်းနာယកအဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိနေသည်။ ၁၉၉၃ ခုနှစ်မှစတင်ကာ မြန်မာနိုင်ငံ စာပေနှင့် စာနယ်ဇင်းအဖွဲ့နှင့် ပူးပေါင်း၍ ကျော်ကြားသော စာရေးဆရာကြီးများ၏ စာပေါင်းချုပ်များကို ထုတ်ဝေရာတွင် ဦးဆောင်စီစဉ်ပေးခဲ့သည်။ ထိုသို့ ဆောင်ရွက်ခဲ့ရာ၌ ဆရာဇော်ဂျီ စာပေါင်းချုပ်၊ ပီမိုးနင်း စာပေါင်းချုပ်၊ လယ်တီပဏ္ဍိတ ဦးမောင်ကြီး စာပေါင်းချုပ်နှင့် မှော်ဘီဆရာသိန်းကြီး စာပေါင်းချုပ်တို့ ပါဝင်ခဲ့သည်။ ထို့ပြင် မြန်မာစာပေဖွံ့ဖြိုးရေးအတွက် ပုဂ္ဂလိကစာပေဆုများ တီထွင်ချီးမြှင့်ရာတွင်လည်း တက်ကြွစွာ ပါဝင်ကူညီခဲ့သည်။

ဆရာကြီးသည် စာကြည့်တိုက်မှူးတစ်ဦးအနေဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံသာမက ဗြိတိသျှ၊ ဂျပန်နှင့် စင်ကာပူနိုင်ငံရှိ စာကြည့်တိုက်ကြီးများတွင်ပါ ကျောင်းသားများ၊ ပညာရှင်များနှင့် သုတေသီများကို ကူညီပံ့ပိုးပေးခဲ့ပြီး ကိုယ်တိုင်လည်း သုတေသနစာတမ်းများစွာ ရေးသားဖတ်ကြားခဲ့သည်။ အငြိမ်းစားယူပြီးနောက်ပိုင်းတွင် ကမ္ဘာတစ်ဝန်းရှိ သုတေသီများ လွယ်ကူစွာ ကိုးကားနိုင်ရန် ရှေးဟောင်းပေစာ၊ ပုရပိုက်များကို ထိန်းသိမ်းစုဆောင်းကာ အင်္ဂလိပ်ဘာသာသို့ ဘာသာပြန်ဆိုပေးခြင်းများ လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ မြန်မာ့သမိုင်းနှင့် စာပေဆိုင်ရာ စာတမ်းနှင့်စာအုပ် စုစုပေါင်း ၁၈၀ ကျော်ကို ရေးသားထုတ်ဝေခဲ့ရာ အများစုမှာ နိုင်ငံတကာပါ လေ့လာဖတ်ရှုနိုင်ရန် အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် ရေးသားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ 

== ရရှိခဲ့သော ဆုတံဆိပ်များ ==
၁၉၉၉ ခုနှစ်တွင် သြစတြေးလျနိုင်ငံ အနောက်ဆစ်ဒနီတက္ကသိုလ်က ဂုဏ်ထူးဆောင် စာပေပါရဂူဘွဲ့ Doctor of Letters (Honori - Scausa) ကို ချီးမြှင့်ခဲ့ပြီး၊ ၂၀၀၅ခုနှစ်တွင် ဂျပန်နိုင်ငံ ဖုကုအိုက အာရှဓလေ့ဆုရွေးချယ်ရေးကော်မတီက ဖုကုအိုက ပညာရှင်ဆု (Fukuoka Asian Culture Prize (Academis Laureate))ကို  ပေးအပ်ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ထို့အပြင် ၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် ပခုက္ကူဦးအုံးဖေ တစ်သက်တာစာပေဆု၊  ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်အတွက် အမျိုးသား စာပေတစ်သက်တာဆု၊ ၂၀၁၆ ခုနှစ်တွင် ထွန်းဖောင်ဒေးရှင်း တစ်သက်တာစာပေဆု၊ ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် သုတစွယ်စုံစာပေတစ်သက်တာဆု၊ ၂၀၁၆ ခုနှစ်တွင် ဆရာဝန်တင်ရွှေ စာပေတစ်သက်တာဆု တို့ကိုလည်း ရရှိခဲ့သူဖြစ်သည်။ ထို့နောက် ၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် ဆရာကြီးကို ဝိဇ္ဇာပညာ ထူးချွန်တံဆိပ် (ဒုတိယ အဆင့်)နှင့် စည်သူဘွဲ့တို့ကို နိုင်ငံတော်အစိုးရ ကချီးမြှင့်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=အမျိုးသားစာပေ တစ်သက်တာဆု၏ အတိတ်ခြေရာ |url=http://mdn.gov.mm/my/amiusaacaape-ttcskttaachue-attittkheraa |access-date=2026-07-29 |website=MDN - Myanmar DigitalNews |language=my}}&lt;/ref&gt;

== မိသားစုဘဝနှင့် ကွယ်လွန်ခြင်း ==
ဆရာကြီး ဦးသော်ကောင်းသည် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၉ ရက် (ဝါဆိုလပြည့်နေ့) မနက် ၅ နာရီ ၂၇ မိနစ်တွင် ကွယ်လွန်သွားခဲ့သည်။ဦးသော်ကောင်းသည် အိမ်ထောင်သည်တစ်ဦးဖြစ်သည်။၁၉၆၄ ခုနှစ်တွင် စက်မှုဝန်ကြီးဌာနမှ စာရင်းကိုင်ချုပ် ဒေါ်ခင်သန်းနှင့် အိမ်ထောင်ပြုခဲ့ပြီး မင်းသော်ကောင်း၊ သန့်သော် ကောင်း၊ မြတ်သော်ကောင်း သားသုံးဦး မွေးဖွားခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |last=Journal |first=Popular |date=2026-07-29 |title=စာကြည့်တိုက်ပညာရှင် ဆရာကြီး စည်သူ ဦးသော်ကောင်း အသက် ၈၉ နှစ်အရွယ်တွင် ကွယ်လွန် |url=https://www.popularmyanmar.com/%E1%80%85%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%8A%E1%80%B7%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%95%E1%80%8A%E1%80%AC%E1%80%9B%E1%80%BE%E1%80%84%E1%80%BA-%E1%80%86%E1%80%9B%E1%80%AC/ |access-date=2026-07-29 |website=Popular |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

== ကိုးကား ==
&lt;references /&gt;
{{Lifetime|၁၉၃၇|၂၀၂၆}}
[[ကဏ္ဍ:၁၉၃၇ မွေးဖွားသူများ]]
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၆ ကွယ်လွန်သူများ]]
[[Category:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ]]
[[Category:မြန်မာ စာကြည့်တိုက်ပညာရှင်များ]]
[[ကဏ္ဍ:အမျိုးသားစာပေတစ်သက်တာဆုရှင်များ]]
[[ကဏ္ဍ:ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားဟောင်းများ]]</text>
      <sha1>8b8n5xi90z9zu6ygpcqi0tbydcqarsj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>မြန်မာ–ဘီလာရုဇ် ဆက်ဆံရေး</title>
    <ns>0</ns>
    <id>289720</id>
    <revision>
      <id>1046843</id>
      <parentid>1045105</parentid>
      <timestamp>2026-08-06T22:03:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 1 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1046843</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31389" sha1="dvaei8rc21uyy7tzm8zd9kfxtadrh2n" xml:space="preserve">{{Infobox bilateral relations
| title       = မြန်မာ–ဘီလာရုဇ် ဆက်ဆံရေး
| party1      = Myanmar
| party2      = Belarus
| map         = Myanmar Belarus.svg
| mission1    = 
| mission2    = 
| envoytitle1 = သံအမတ်ကြီး
| envoy1      = မောင်မောင်စိုး&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ဘယ်လာရုစ်သမ္မတနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီး ဦးမောင်မောင်စိုး ဘယ်လာရုစ်နိုင်ငံ၊ Vitebsk မြို့၌ ကျင်းပပြုလုပ်သည့် Slavianski Bazaar သို့ ပါဝင်တက်ရောက် – Ministry of Foreign Affairs |url=https://www.mofa.gov.mm/%E1%80%98%E1%80%9A%E1%80%BA%E1%80%9C%E1%80%AC%E1%80%9B%E1%80%AF%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%9E%E1%80%99%E1%80%B9%E1%80%99%E1%80%90%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%E1%80%86-3/ |access-date=2026-07-29 |website=www.mofa.gov.mm}}&lt;/ref&gt;
| envoytitle2 = သံအမတ်ကြီး
| envoy2      = အူလာဇမီယာ ဘာရာဗီကူ&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Journal |first=Popular |date=2024-12-05 |title=မြန်မာနှင့် ဘယ်လာရုစ် နှစ်နိုင်ငံအကြား (၂၅)နှစ်ပြည့် သံတမန် ဆက်ဆံရေး အထိမ်းအမှတ်များ ကျင်းပသွားရေး ဆွေးနွေး |url=https://www.popularmyanmar.com/%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%AC%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%84%E1%80%B7%E1%80%BA-%E1%80%98%E1%80%9A%E1%80%BA%E1%80%9C%E1%80%AC%E1%80%9B%E1%80%AF%E1%80%85%E1%80%BA-%E1%80%94%E1%80%BE/ |access-date=2026-07-29 |website=Popular |language=en-US}}&lt;/ref&gt;
}}

'''မြန်မာ–ဘီလာရုဇ် ဆက်ဆံရေး''' သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]] နှင့် [[ဘီလာရုဇ်နိုင်ငံ]] အကြား ထားရှိသည့် နှစ်နိုင်ငံ ဆက်ဆံရေးဖြစ်သည်။ နှစ်နိုင်ငံသည် တည်နေရာအနေအထားအရ အလှမ်းဝေးကွာသော်လည်း သံတမန်ဆက်ဆံရေးနှင့် စစ်ဘက်သံတမန်ဆက်ဆံရေးနှစ်မျိုးလုံးရှိသော နိုင်ငံများဖြစ်ကြသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်နှင့် ဘယ်လာရုစ်သမ္မတနိုင်ငံတို့အကြား နှစ်နိုင်ငံ တွေ့ဆုံ ဆွေးနွေးပွဲနှင့် နားလည်မှုစာချွန်လွှာ လက်မှတ်ရေးထိုးပွဲ ကျင်းပပြုလုပ် |url=http://mdn.gov.mm/my/pnnytheaangcusmmttmnmaaniungngntteaanng-bhylaarucsmmttniungngnttiuakaa-ncniungngn-ttechun |access-date=2026-07-29 |website=MDN - Myanmar DigitalNews |language=my}}&lt;/ref&gt;

== သမိုင်းကြောင်း ==
မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ဘီလာရုဇ်နိုင်ငံ တို့အကြား သံတမန်ဆက်ဆံရေး တည်ထောင်မှုကို ၁၉၉၉ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၂၂ ရက်နေ့တွင် ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။မြန်မာနိုင်ငံအနေဖြင့် ဘီလာရုဇ်နိုင်ငံသည် ၈၂ နိုင်ငံမြောက် သံတမန်ဆက်ဆံသည့် နိုင်ငံ ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Diplomatic Relations with Myanmar – Ministry of Foreign Affairs |url=https://www.mofa.gov.mm/deplomatic-relations-with-myanmar/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20260728010201/https://www.mofa.gov.mm/deplomatic-relations-with-myanmar/ |archive-date=28 July 2026 |access-date=2026-07-29 |website=www.mofa.gov.mm |language=my-MM |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

၂၆ နှစ်ကျော်လွန်ခဲ့ပြီဖြစ်ပြီး အဆိုပါ ကာလအတွင်း နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေးမှာ သိသာထင်ရှားစွာ တိုးတက်လာခဲ့သည်။ ဘယ်လာရုစ်သမ္မတနိုင်ငံ သမ္မတ H.E. Mr. Alexander Gregoryevich Lukashenko ၏ မြန်မာနိုင်ငံသို့ ၂ ကြိမ် လာရောက်သည့် ခရီးစဉ်သည် ဘီလာရုဇ်နိုင်ငံမှ နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲလာရောက်သည့် ပထမဆုံး သမိုင်းဝင်ခရီးစဉ်တစ်ရပ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင် ဘယ်လာရုစ်သမ္မတနိုင်ငံသမ္မတ မစ္စတာ အလက်ဇန္ဒား လူကာရှန်ကိုနှင့် တွေ့ဆုံဆွေးနွေး |url=http://www.moi.gov.mm/news/84730 |access-date=2026-07-29 |website=Ministry Of Information |language=en}}&lt;/ref&gt;

== နိုင်ငံအကြီးအကဲများနှင့် အဆင့်မြင့် ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့များ၏ အပြန်အလှန် ခရီးစဉ်များ ==
မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ဘီလာရုဇ်နိုင်ငံတို့သည် သံတမန်ဆက်ဆံရေး စတင်ထူထောင်ခဲ့ချိန်မှစ၍ နှစ်နိုင်ငံအကြား အဆင့်မြင့်ခေါင်းဆောင်များ၊ အစိုးရအဖွဲ့ တာဝန်ရှိသူများနှင့် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့များ၏ တရားဝင်ခရီးစဉ်များကို အပြန်အလှန် သွားရောက်ခဲ့ကြသည်။နှစ်နိုင်ငံအကြား အဆင့်မြင့်ထိတွေ့ဆက်ဆံမှုများမှာ တက်ကြွလှုပ်ရှားမှုရှိခဲ့ပြီး သမ္မတ ဦးသိန်းစိန်း လက်ထက် ၂၀၁၁ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာတွင် ဘယ်လာရုစ်နိုင်ငံ ဝန်ကြီးချုပ် လာရောက်လည်ပတ်ပြီး ၂၀၁၁ ခုနှစ်  ဒီဇင်ဘာ ၂ ရက်နေ့တွင် နေပြည်တော် သမ္မတအိမ်တော်၌ သမ္မတ [[သိန်းစိန်]]နှင့် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးခဲ့ကာ ဒီဇင်ဘာလ ၃ ရက်နေ့တွင်  နေပြည်တော်၊ မြန်မာအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ကွန်ဗင်းရှင်းဗဟိုဌာန (MICC) တွင်  ပထမအကြိမ် မြန်မာ-ဘီလာရုဇ် စီးပွားရေးဖိုရမ် (First Myanmar-Belarus Business Forum) ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ထိုဖိုရမ်ကို  ဒုတိယသမ္မတ သူရဦးတင်အောင်မြင့်ဦး နှင့် ဘယ်လာရုစ်ဝန်ကြီးချုပ် Dr. Mikhail V. Myasnikovich တို့ ကိုယ်တိုင်တက်ရောက် မိန့်ခွန်းပြောကြားခဲ့ကြသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.burmalibrary.org/docs12/NLM2011-12-04.pdf|title=1st Myanmar-Belarus Business Forum|work=The New Light of Myanmar|access-date=29 July 2011|date=4 Dec 2011}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.burmalibrary.org/docs12/NLM2011-12-03.pdf|title=President U Thein Sein meets Belarusian Prime Minister Dr. Mikhail V. Myasnikovich and party|work=The New Light of Myanmar|access-date=29 July 2026|date=3 Dec 2011}}&lt;/ref&gt;

ထို့နောက် လွှတ်တော်အချင်းချင်း အပြန်အလှန်ဆက်ဆံမှုမြှင့်တင်သည့် အနေဖြင့်လည်း ဘီလာရုဇ်နိုင်ငံ အမျိုးသားလွှတ်တော်ကောင်စီ ၏ ဖိတ်ကြားချက်အရ ၂၀၁၅ ခုနှစ် မေလ ၂၁ရက်နေ့မှ    ၂၄ ရက်နေ့အထိ အမျိုးသားလွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ ဦးခင်အောင်မြင့် နှင့် အဖွဲ့သည် ဘီလာရုဇ်နိုင်ငံ သို့ သွားရောက်ခဲ့ကြသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2015-05-20 |title=ဦးခင်အောင်မြင့်နဲ့အဖွဲ့ ဘယ်လာရုစ် သွားမည် |url=https://www.rfa.org/burmese/news/ukhinaungmyint-will-visits-belarus-05202015005728.html |access-date=2026-07-29 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}&lt;/ref&gt;

ထို့နောက် ၂၀၁၆ - ၂၀၂၁ ခုနှစ် အတွင်း နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေးသည် အေးစက်ခဲ့သည်။၂၀၂၃ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၁၄ ရက် တွင်   ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်နှင့် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး [[သန်းဆွေ (ဝန်ကြီး)|ဦးသန်းဆွေ]]  ဘီလာရုဇ်နိုင်ငံသို့ ဖိတ်ကြားခံရမှုအရ သွားရောက်ခဲ့ပြီးနောက် နှစ်နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေးသည် ပြန်တည်ငြိမ်လာပြီး၊၂၀၂၅ ခုနှစ် မတ်လနှင့် နိုဝင်ဘာလတို့တွင် နှစ်နိုင်ငံခေါင်းဆောင်များသည် တရားဝင်ခရီးစဉ်များကို အပြန်အလှန် သွားရောက်ခဲ့ကြခြင်းဖြင့် ဆက်ဆံရေးပိုမိုမြင့်တက်လာခဲ့သည်။ ထို့ပြင် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂ ရက်နေ့တွင် ဘီလာရုဇ်နိုင်ငံ သမ္မတ [[အလက်ဇန္ဒား လူကာရှင်ကို]]  သည် မြန်မာနိုင်ငံသို့ အလုပ်သဘောခရီးစဉ်ဖြင့် ထပ်မံ လာရောက်ခဲ့ခြင်းဖြင့်လည်း နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေးသည် အမြင့်ဆုံးအဆင့်သို့ရောက်ရှိခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=■ဘယ်လာရုစ်နိုင်ငံသမ္မတ မစ္စတာ အလက်ဇန္ဒား လူကာရှန်ကို မြန်မာနိုင်ငံသို့ ​နေ့ချင်းပြန် အလုပ်သ​ဘော ခရီးလာ​ရောက် |url=https://news-eleven.com/article/313098 |access-date=2026-07-29 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}&lt;/ref&gt; 
{| class=&quot;wikitable mw-datatable&quot; style=&quot;text-align: center; font-size: 95%;&quot;
! စဉ်
! ရက်စွဲ
! ခရီးစဉ်လမ်းကြောင်း
! သွားရောက်သည့်ပုဂ္ဂိုလ် / အဖွဲ့
! style=&quot;text-align: left;&quot; | မှတ်ချက်
|-
| ၁
| ဇူလိုင် ၂၀၀၀
| မြန်မာနိုင်ငံမှ ဘီလာရုဇ်နိုင်ငံ
| နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး [[ဝင်းအောင် (ဝန်ကြီး)|ဦးဝင်းအောင်]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | ဘယ်လာရုစ်နိုင်ငံသို့ သွားရောက်ခဲ့သည်။
|-
| ၂
| ၁-၃ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၁
| ဘီလာရုဇ်နိုင်ငံမှမြန်မာနိုင်ငံသို့
| ဝန်ကြီးချုပ် Dr. Mikhail V. Myasnikovich
| style=&quot;text-align: left;&quot; | မြန်မာနိုင်ငံသို့ တရားဝင်ခရီးစဉ် လာရောက်ခဲ့ပြီး၊ ဒီဇင်ဘာ ၂ ရက်နေ့တွင် နေပြည်တော် သမ္မတအိမ်တော်၌ သမ္မတ [[သိန်းစိန်]]နှင့် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးခဲ့ကာ၊ ဒီဇင်ဘာ ၃ ရက်နေ့တွင် ပထမအကြိမ် မြန်မာ-ဘယ်လာရုစ် စီးပွားရေးဖိုရမ်သို့ ဒုတိယသမ္မတ သူရဦးတင်အောင်မြင့်ဦးနှင့်အတူ တက်ရောက် မိန့်ခွန်းပြောကြားခဲ့သည်။
|-
| ၃
| ၈-၁၂ ဧပြီ ၂၀၁၂
| မြန်မာနိုင်ငံမှ ဘီလာရုဇ်နိုင်ငံသို့
| စွမ်းအင်ဝန်ကြီး [[သန်းဌေး|ဦးသန်းဌေး]] ဦးဆောင်သော ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Myanmar Minister of Energy to visit Belarus - Ministry of Foreign Affairs of the Republic of Belarus |url=https://mfa.gov.by/en/press/news_mfa/cf1cbf40f7e1f68e.html |access-date=2026-07-29 |website=mfa.gov.by }}{{Dead link|date=August 2026 }}&lt;/ref&gt;
| style=&quot;text-align: left;&quot; | ၂၀၁၁ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလက ဝန်ကြီးချုပ် မစ်ခ်ဟေးလ် မြတ်စ်နီကိုဗစ် မြန်မာနိုင်ငံသို့ လာရောက်စဉ် ရရှိခဲ့သော သဘောတူညီချက်များအရ ရေနံနှင့်သဘာဝဓာတ်ငွေ့ လုပ်ငန်းဆိုင်ရာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုကို ဆွေးနွေးရန် သွားရောက်ခဲ့သည်။
|-
| ၄
| ၂၁-၂၄ မေ ၂၀၁၅
| မြန်မာနိုင်ငံမှ ဘီလာရုဇ်နိုင်ငံသို့
| အမျိုးသားလွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ [[ခင်အောင်မြင့် (နိုင်ငံရေးသမား)|ဦးခင်အောင်မြင့်]] ဦးဆောင်သော ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့
| style=&quot;text-align: left;&quot; | ဘယ်လာရုစ်နိုင်ငံသို့ တရားဝင်ခရီးစဉ်သွားရောက်ခဲ့ပြီး &lt;span style=&quot;background-color: #E8F5E9;&quot;&gt;သမ္မတ အလက်ဇန္ဒား လူကာရှင်ကို&lt;/span&gt;နှင့် တွေ့ဆုံခဲ့သည်။
|-
| ၅
| ၁၄ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃
| မြန်မာနိုင်ငံမှ ဘီလာရုဇ်နိုင်ငံသို့
| ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်နှင့် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး [[သန်းဆွေ (ဝန်ကြီး)|ဦးသန်းဆွေ]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | ဘယ်လာရုစ်နိုင်ငံသို့ သွားရောက်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်နှင့် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဦးသန်းဆွေ ဘယ်လာရုစ်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးနှင့် တွေ့ဆုံဆွေးနွေး နှစ်နိုင်ငံအကြား ချစ်ကြည်ရင်းနှီးမှုပိုမိုခိုင်မာစေရေးနှင့် အကျိုးတူပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုကိစ္စရပ်များ အရှိန်အဟုန်မြှင့်ဆောင်ရွက်သွားနိုင်ရေးဆွေးနွေး |url=http://www.moi.gov.mm/news/44515 |access-date=2026-07-29 |website=Ministry Of Information |language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
| ၆
| ၉ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅
| ဘီလာရုဇ်နိုင်ငံမှ မြန်မာနိုင်ငံသို့
| နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး Maxim Ryzhenkov
| style=&quot;text-align: left;&quot; | မြန်မာနိုင်ငံသို့ တရားဝင်ခရီးစဉ် လာရောက်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၊ ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်နှင့် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဦးသန်းဆွေနှင့်ဘယ်လာရုစ်သမ္မတနိုင်ငံ၊ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး မစ္စတာ မက်ဆင် ရူဇန်ကော့ဗ်တို့အကြား တွေ့ဆုံဆွေးနွေးပွဲ ကျင်းပ {{!}} Embassy of The Republic of the Union of Myanmar, Ottawa(Canada) |url=https://meottawa.org/%e1%80%95%e1%80%bc%e1%80%8a%e1%80%ba%e1%80%91%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%85%e1%80%af%e1%80%9e%e1%80%99%e1%80%b9%e1%80%99%e1%80%90%e1%80%99%e1%80%bc%e1%80%94%e1%80%ba%e1%80%99%e1%80%ac-7/ |access-date=2026-07-29 |language=en-US}}&lt;/ref&gt;
|-
| ၇
| ၇ မတ် ၂၀၂၅
| မြန်မာနိုင်ငံမှ ဘီလာရုဇ်နိုင်ငံသို့
| &lt;span style=&quot;background-color: #FFF3E0;&quot;&gt;နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၊ ဝန်ကြီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မင်းအောင်လှိုင်]]&lt;/span&gt;
| style=&quot;text-align: left;&quot; | နှစ်နိုင်ငံ နိုင်ငံတော်အဆင့်တွေ့ဆုံဆွေးနွေးပွဲ&lt;ref&gt;{{Cite web |title=မြန်မာ - ဘယ်လာရုစ် နှစ်နိုင်ငံ နိုင်ငံတော်အဆင့် တွေ့ဆုံပွဲကျင်းပ |url=http://www.moi.gov.mm/news/68061 |access-date=2026-07-29 |website=Ministry Of Information |language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
| ၈
| အောက်တိုဘာ ၂၀၂၅
| မြန်မာနိုင်ငံမှ ဘီလာရုဇ်နိုင်ငံသို့
| ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်နှင့် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဦးသန်းဆွေ
| style=&quot;text-align: left;&quot; | ဘယ်လာရုစ်နိုင်ငံသို့ သွားရောက်ခဲ့သည်။
|-
| ၉
| ၂၈ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၅
| ဘီလာရုဇ်နိုင်ငံမှ မြန်မာနိုင်ငံသို့
| &lt;span style=&quot;background-color: #E8F5E9;&quot;&gt;သမ္မတ [[အလက်ဇန္ဒား လူကာရှင်ကို]]&lt;/span&gt;
| style=&quot;text-align: left;&quot; | မြန်မာနိုင်ငံသို့ တရားဝင်ခရီးစဉ် လာရောက်ခဲ့သည်။
|-
| ၁၀
| ဧပြီ ၂၀၂၆
| ဘီလာရုဇ်နိုင်ငံမှ မြန်မာနိုင်ငံသို့
| အမျိုးသားလွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်များဥက္ကဋ္ဌ Igor Sergeyenko
| style=&quot;text-align: left;&quot; | &lt;span style=&quot;background-color: #FFF3E0;&quot;&gt;သမ္မတ မင်းအောင်လှိုင်&lt;/span&gt;၏ ကျမ်းသစ္စာကျိန်ဆိုပွဲ တက်ရောက်ရန် လာရောက်ခဲ့ပြီး ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ [[ခင်ရီ|ဦးခင်ရီ]]နှင့် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးခဲ့သည်။
|-
| ၁၁
| ၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၆
| ဘီလာရုဇ်နိုင်ငံမှ မြန်မာနိုင်ငံသို့
| &lt;span style=&quot;background-color: #E8F5E9;&quot;&gt;သမ္မတ အလက်ဇန္ဒား လူကာရှင်ကို&lt;/span&gt;
| style=&quot;text-align: left;&quot; | မြန်မာနိုင်ငံသို့ အလုပ်သဘောခရီးစဉ် (Working Visit) ဖြင့် ထပ်မံ လာရောက်ခဲ့သည်။
|}
== နှစ်နိုင်ငံ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု ==
၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇွန်လအတွင်းတွင်  နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲအဖြစ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် သည်  ဘီလာရုဇ်နိုင်ငံသို့ နိုင်ငံတော်အဆင့် တရားဝင်ချစ်ကြည်ရေးခရီးစဉ် သွားရောက်ခဲ့ပြီး နှစ်နိုင်ငံအကြား ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုဆိုင်ရာ နားလည်မှုစာချွန်လွှာများကို လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သည်။ ဆက်လက်၍ ၂၀၂၅ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၂၈ ရက်နေ့တွင် ဘီလာရုဇ်နိုင်ငံ သမ္မတ H.E. Mr. Aleksandr Lukashenko ဦးဆောင်သည့် ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့သည် နေပြည်တော်ရှိ သမ္မတအိမ်တော် သံတမန်ဆောင် အစည်းအဝေးခန်းမ၌ နှစ်နိုင်ငံတွေ့ဆုံဆွေးနွေးပွဲကို ကျင်းပပြုလုပ်ခဲ့သည်။အဆိုပါ ခရီးစဉ်အတွင်း နှစ်နိုင်ငံပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု မြှင့်တင်ရေးဆိုင်ရာ လမ်းပြမြေပုံ (၂၀၂၆-၂၀၂၈) နှင့် ပြည်ဝင်ဗီဇာ ကင်းလွတ်ခွင့်ပေးရေးဆိုင်ရာ သဘောတူစာချုပ်အပါအဝင် သိပ္ပံနှင့်နည်းပညာ၊ အကောက်အခွန်၊ ပို့ကုန်ချေးငွေ၊ စံချိန်စံညွှန်းသတ်မှတ်ခြင်းနှင့် ဥပဒေရေးရာ အပြန်အလှန်အကူအညီပေးရေး စသည့် နားလည်မှုစာချွန်လွှာများနှင့် သဘောတူစာချုပ်များကို လက်မှတ်ရေးထိုးလဲလှယ်ခဲ့ကြသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Political Cooperation - Embassy of the Republic of Belarus in Socialist Republic of Vietnam |url=https://vietnam.mfa.gov.by/en/bilateral_relations/blrM/mpolit/ |access-date=2026-07-29 |website=vietnam.mfa.gov.by |archive-date=8 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211208041302/https://vietnam.mfa.gov.by/en/bilateral_relations/blrM/mpolit/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; 

ထို့နောက် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂ ရက်နေ့တွင် ဘီလာရုဇ်နိုင်ငံ သမ္မတ မစ္စတာ အလက်ဇန္ဒား လူကာရှန်ကိုသည် ရုရှားနိုင်ငံ၊ တရုတ်နိုင်ငံ၊ အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံတို့မှတစ်ဆင့် မြန်မာနိုင်ငံသို့ အလုပ်သဘော ချစ်ကြည်ရေးခရီးရောက်ရှိလာခဲ့ပြီး နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်နှင့် သမ္မတအိမ်တော်ဧည့်ခန်းမ၌ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။ ၄င်းတွေ့ဆုံမှုတွင် နှစ်နိုင်ငံအကြား (၂၀၂၆-၂၀၂၈) ခုနှစ်ကာလအတွက် ပူးတွဲဆောင်ရွက်မည့် လုပ်ငန်းစီမံချက် (Joint Action Plan) ကို လက်တွေ့အကောင်အထည်ဖော်ရန် ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။

== စီးပွားရေးဆိုင်ရာပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု ==
နှစ်နိုင်ငံအကြား စီးပွားရေးဆိုင်ရာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများကို ပိုမိုတိုးမြှင့်ရန်အတွက် စက်မှုလုပ်ငန်းများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေရေး၊ ကုန်သွယ်ရေးနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုကဏ္ဍများကို လမ်းပြမြေပုံ (၂၀၂၆-၂၀၂၈) ပါ အချက်များအတိုင်း အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်သွားရန် သဘောတူညီခဲ့ကြသည်။ ထို့ပြင် စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေး၊ သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ၊ စွမ်းအင်၊ ခရီးသွားလုပ်ငန်းနှင့် သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေး စသည့် ကဏ္ဍစုံတို့တွင် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများကို တိုးမြှင့်ဆောင်ရွက်နေကြသည်။ဘီလာရုဇ်နိုင်ငံပိုင် BelTA သတင်းဌာနသည်  မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဘီလာရုဇ်နိုင်ငံထုတ် လယ်ထွန်စက်များနှင့် မော်တော်ယာဉ်များ တပ်ဆင်ထုတ်လုပ်ရန် စီစဉ်နေသည်ဟု ၂၀၂၆ ခုနှစ်  ဇူလိုင်လ ၂ ရက်တွင် သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့ပြီး၊မစ္စတာ အလက်ဇန္ဒား လူကာရှင်ကို  မြန်မာနိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိနေစဉ် အဆိုပါ သတင်းကို ထုတ်ပြန်ခြင်းဖြစ်သည်။ထုတ်ပြန်ချက်များထဲ မြန်မာ- ဘယ်လာရုစ် နှစ်နိုင်ငံ ကုန်ထုတ်လုပ်မှုကဏ္ဍ (စက်မှုကဏ္ဍ)၊ စိုက်ပျိုးရေး၊ ဆေးဝါးထုတ်လုပ်ရေးဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းများတွင် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်သွားမည်ဖြစ်ပြီး ဘယ်လာရုစ်နိုင်ငံ၏ MTZ (Minsky Traktorny Zavod) ကုမ္ပဏီထုတ် လယ်ထွန်စက်များနှင့် MAZ (Minsky Avtomobilny Zavod) ကုမ္ပဏီထုတ် မော်တော်ယာဉ်များ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း တပ်ဆင်ထုတ်လုပ်မည်ဟု BelTA ကဆိုသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2026-07-03 |title=ဘယ်လာရုစ်နိုင်ငံထုတ် လယ်ထွန်စက်များနှင့် မော်တော်ယာဉ်များ မြန်မာတွင် တပ်ဆင်ထုတ်လုပ်မည် ဟုဆို |url=https://myanmar-now.org/mm/news/79335/ |access-date=2026-07-29 |website=Myanmar Now |language=en-US |archive-date=3 July 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260703121407/https://myanmar-now.org/mm/news/79335/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

== ဖွံ့ဖြိုးရေးအကူအညီ ==
မြန်မာနိုင်ငံတွင် [[၂၀၂၅ မြန်မာ ငလျင်|မန္တလေးငလျင်ကြီး]] လှုပ်ခတ်ခဲ့စဉ်က ဘီလာရုဇ်နိုင်ငံမှ ငလျင်ဘေးဒဏ်သင့်ဒေသများတွင် ရှာဖွေကယ်ဆယ်ရေးလုပ်ငန်းများနှင့် လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ အကူအညီများကို ဆောင်ရွက်ပေးခဲ့သည်။

== ကိုးကား ==
&lt;references /&gt;
{{မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေး}}

[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေး|ဘီလာရုဇ်]]
[[ကဏ္ဍ:ဘီလာရုဇ်–မြန်မာ ဆက်ဆံရေး]]
[[ကဏ္ဍ:ဘီလာရုဇ်နိုင်ငံ၏ နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေး]]</text>
      <sha1>dvaei8rc21uyy7tzm8zd9kfxtadrh2n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ချိဘခရိုင်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>290047</id>
    <revision>
      <id>1046865</id>
      <parentid>1046687</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T06:28:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <origin>1046865</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6622" sha1="91t7jeksga11nrlcxte9o033lf7jish" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name = ချိဘခရိုင်
| native_name = {{nobold|{{lang|ja|千葉県}}}}
| settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]]
| translit_lang1 = Japanese
| translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]]
| translit_lang1_info = {{lang|ja|千葉県}}
| translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]]
| translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Chiba-ken}}
| image_skyline = {{multiple image
 | total_width            = 280
 | border                 = infobox
 | perrow                 = 1/2/2/2
 | caption_align          = center
 | image1                 = Sunrise in Inubosaki (9027196940).jpg
 | alt1                   = Cape of Inubo
 | caption1               = [[Cape Inubō]]
 | image2                 = Nippon Steel Kimitsu Works.jpg
 | alt2                   = Keiyō Industrial Zone
 | caption2               = [[Keiyō Industrial Zone]]
 | image3                 = Boso 20160811154156 (31381689373).jpg
 | alt3                   = Kujūkuri Beach
 | caption3               = [[Kujūkuri Beach]]
 | image4                 = Narita International Air Port (cropped).jpg
 | alt4                   = Narita International Airport
 | caption4               = [[Narita International Airport]]
 | image5                 = 九十九谷 - panoramio.jpg
 | alt5                   = Minami Bōsō Quasi-National Park
 | caption5               = [[Minami Bōsō Quasi-National Park]]
 | image6                 = Tokyo Disneyland (53442121414).jpg
 | alt6                   = Tokyo Disneyland
 | caption6               = [[Tokyo Disneyland]]
 | image7                 = 南総 2013122110350000.jpg
 | alt7                   = Kamogawa Seaworld
 | caption7               = [[Kamogawa Sea World]]
}}
| image_caption = 
| image_flag = Flag of Chiba Prefecture.svg
| flag_size = 100px
| image_blank_emblem = Emblem of Chiba prefecture.svg
| blank_emblem_size = 80px
| blank_emblem_type = Symbol
| image_map = Map of Japan with highlight on 12 Chiba prefecture.svg
| coordinates = 
| subdivision_type = Country
| subdivision_name = [[Japan]]
| subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]]
| subdivision_name1 = [[Kantō region|Kantō]]
| subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]]
| subdivision_name2 = [[Honshu]]
| seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]]
| seat = [[Chiba, Chiba|Chiba]]
| parts_type = Subdivisions
| parts_style = para
| p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 6
| p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 54
| leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]]
| leader_name = [[:ja:熊谷俊人|Toshihito Kumagai]] (from April 2021)
| area_total_km2 = 5157.61
| area_water_percent = 0.8
| area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|28th]]
| population_footnotes = 
| population_total = 6278017
| population_as_of = July 1, 2025
| population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|6th]]
| population_density_km2 = auto
| demographics_type2 = GDP
| demographics2_footnotes = &lt;ref&gt;{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}&lt;/ref&gt;
| demographics2_title1 = Total
| demographics2_info1 = [[JP¥]] 21,414 billion&lt;br /&gt;[[US$]] 158.1 billion (2022)
| iso_code = JP-12
| website = {{URL|https://www.pref.chiba.lg.jp/}}
| module = {{Infobox place symbols| embedded=yes
| country  = Japan
| bird     = [[Meadow bunting]]
| fish     = [[Sparidae|Seabream]]
| flower   = [[Oilseed rape|Seiyō aburana blossom]]
| tree     = [[Kusamaki]]
}}
| anthem = [[:ja:千葉県民歌|Chiba kenminka]]
}}
[[File:Bōsō Peninsula by Sentinel-2, 2018-10-30.jpg|thumb|[[Bōsō Peninsula|Boso Peninsula]]]]
[[File:Mt. Fuji and Keiyo petrochemical complex.JPG|thumb|right|The [[Keiyō Industrial Zone]], one of Japan's largest industrial complexes that spans the eight cities of Chiba Prefecture, and [[Mount Fuji]] on the horizon]]

'''ချိဘခရိုင်''' (千葉県, Chiba-ken) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်ရှူးကျွန်း|ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ခန်းတိုးဒေသ]]ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ခရိုင်လူဦးရေသည် ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁ ရက်နေ့တွင် ၆,၂၇၈,၀၆၀ ဦး ရှိသည်။ ဧရိယာ ၅,၁၅၇ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁၉၉၁ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ ချိဘခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[အိဘရခိခရိုင်]]၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် [[ဆိုင်းတမခရိုင်]]နှင့် အနောက်ဘက်တွင် [[တိုကျိုမြို့]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။

ချိဘမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်ဖြစ်ကာ ခရိုင်တွင် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားသော အဓိကမြို့များမှာ ဖုနဘရှိမြို့၊ မဆွတ်ဒိုမြို့၊ အိရှိခဝမြို့နှင့် ခရှိဝမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ ချိဘခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာကမ်းခြေအရှေ့ပိုင်းမှ တိုကျိုမြို့အရှေ့ဘက်အထိ တည်ရှိနေသည်။ ခရိုင်သည် &quot;ကြီးမားသည့် တိုကျိုမြို့ပြဧရိယာ&quot; တွင်လည်း ပါဝင်သည်။ ချိဘခရိုင်တွင် နရိတအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်၊ တိုကျိုဒစ်စနေးအပန်းဖြေဥယျာဉ်နှင့် ခဲအိယောစက်မှုဇုန်တို့ တည်ရှိသည်။

==ပြင်ပလင့်များ==
==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ခရိုင်များ]]</text>
      <sha1>91t7jeksga11nrlcxte9o033lf7jish</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1046866</id>
      <parentid>1046865</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T06:28:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>/* ပြင်ပလင့်များ */</comment>
      <origin>1046866</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6665" sha1="0d6nkaro8cbsnjkjvg7im4r9xa8kqh1" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name = ချိဘခရိုင်
| native_name = {{nobold|{{lang|ja|千葉県}}}}
| settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]]
| translit_lang1 = Japanese
| translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]]
| translit_lang1_info = {{lang|ja|千葉県}}
| translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]]
| translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Chiba-ken}}
| image_skyline = {{multiple image
 | total_width            = 280
 | border                 = infobox
 | perrow                 = 1/2/2/2
 | caption_align          = center
 | image1                 = Sunrise in Inubosaki (9027196940).jpg
 | alt1                   = Cape of Inubo
 | caption1               = [[Cape Inubō]]
 | image2                 = Nippon Steel Kimitsu Works.jpg
 | alt2                   = Keiyō Industrial Zone
 | caption2               = [[Keiyō Industrial Zone]]
 | image3                 = Boso 20160811154156 (31381689373).jpg
 | alt3                   = Kujūkuri Beach
 | caption3               = [[Kujūkuri Beach]]
 | image4                 = Narita International Air Port (cropped).jpg
 | alt4                   = Narita International Airport
 | caption4               = [[Narita International Airport]]
 | image5                 = 九十九谷 - panoramio.jpg
 | alt5                   = Minami Bōsō Quasi-National Park
 | caption5               = [[Minami Bōsō Quasi-National Park]]
 | image6                 = Tokyo Disneyland (53442121414).jpg
 | alt6                   = Tokyo Disneyland
 | caption6               = [[Tokyo Disneyland]]
 | image7                 = 南総 2013122110350000.jpg
 | alt7                   = Kamogawa Seaworld
 | caption7               = [[Kamogawa Sea World]]
}}
| image_caption = 
| image_flag = Flag of Chiba Prefecture.svg
| flag_size = 100px
| image_blank_emblem = Emblem of Chiba prefecture.svg
| blank_emblem_size = 80px
| blank_emblem_type = Symbol
| image_map = Map of Japan with highlight on 12 Chiba prefecture.svg
| coordinates = 
| subdivision_type = Country
| subdivision_name = [[Japan]]
| subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]]
| subdivision_name1 = [[Kantō region|Kantō]]
| subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]]
| subdivision_name2 = [[Honshu]]
| seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]]
| seat = [[Chiba, Chiba|Chiba]]
| parts_type = Subdivisions
| parts_style = para
| p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 6
| p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 54
| leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]]
| leader_name = [[:ja:熊谷俊人|Toshihito Kumagai]] (from April 2021)
| area_total_km2 = 5157.61
| area_water_percent = 0.8
| area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|28th]]
| population_footnotes = 
| population_total = 6278017
| population_as_of = July 1, 2025
| population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|6th]]
| population_density_km2 = auto
| demographics_type2 = GDP
| demographics2_footnotes = &lt;ref&gt;{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}&lt;/ref&gt;
| demographics2_title1 = Total
| demographics2_info1 = [[JP¥]] 21,414 billion&lt;br /&gt;[[US$]] 158.1 billion (2022)
| iso_code = JP-12
| website = {{URL|https://www.pref.chiba.lg.jp/}}
| module = {{Infobox place symbols| embedded=yes
| country  = Japan
| bird     = [[Meadow bunting]]
| fish     = [[Sparidae|Seabream]]
| flower   = [[Oilseed rape|Seiyō aburana blossom]]
| tree     = [[Kusamaki]]
}}
| anthem = [[:ja:千葉県民歌|Chiba kenminka]]
}}
[[File:Bōsō Peninsula by Sentinel-2, 2018-10-30.jpg|thumb|[[Bōsō Peninsula|Boso Peninsula]]]]
[[File:Mt. Fuji and Keiyo petrochemical complex.JPG|thumb|right|The [[Keiyō Industrial Zone]], one of Japan's largest industrial complexes that spans the eight cities of Chiba Prefecture, and [[Mount Fuji]] on the horizon]]

'''ချိဘခရိုင်''' (千葉県, Chiba-ken) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်ရှူးကျွန်း|ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ခန်းတိုးဒေသ]]ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ခရိုင်လူဦးရေသည် ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁ ရက်နေ့တွင် ၆,၂၇၈,၀၆၀ ဦး ရှိသည်။ ဧရိယာ ၅,၁၅၇ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁၉၉၁ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ ချိဘခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[အိဘရခိခရိုင်]]၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် [[ဆိုင်းတမခရိုင်]]နှင့် အနောက်ဘက်တွင် [[တိုကျိုမြို့]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။

ချိဘမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်ဖြစ်ကာ ခရိုင်တွင် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားသော အဓိကမြို့များမှာ ဖုနဘရှိမြို့၊ မဆွတ်ဒိုမြို့၊ အိရှိခဝမြို့နှင့် ခရှိဝမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ ချိဘခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာကမ်းခြေအရှေ့ပိုင်းမှ တိုကျိုမြို့အရှေ့ဘက်အထိ တည်ရှိနေသည်။ ခရိုင်သည် &quot;ကြီးမားသည့် တိုကျိုမြို့ပြဧရိယာ&quot; တွင်လည်း ပါဝင်သည်။ ချိဘခရိုင်တွင် နရိတအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်၊ တိုကျိုဒစ်စနေးအပန်းဖြေဥယျာဉ်နှင့် ခဲအိယောစက်မှုဇုန်တို့ တည်ရှိသည်။

==ပထဝီသွင်ပြင်==

==ပြင်ပလင့်များ==

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ခရိုင်များ]]</text>
      <sha1>0d6nkaro8cbsnjkjvg7im4r9xa8kqh1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1046867</id>
      <parentid>1046866</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T06:33:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>/* ပထဝီသွင်ပြင် */</comment>
      <origin>1046867</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8103" sha1="mwkq7pzwxkb2yb4axf01mhu3ei6zidt" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name = ချိဘခရိုင်
| native_name = {{nobold|{{lang|ja|千葉県}}}}
| settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]]
| translit_lang1 = Japanese
| translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]]
| translit_lang1_info = {{lang|ja|千葉県}}
| translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]]
| translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Chiba-ken}}
| image_skyline = {{multiple image
 | total_width            = 280
 | border                 = infobox
 | perrow                 = 1/2/2/2
 | caption_align          = center
 | image1                 = Sunrise in Inubosaki (9027196940).jpg
 | alt1                   = Cape of Inubo
 | caption1               = [[Cape Inubō]]
 | image2                 = Nippon Steel Kimitsu Works.jpg
 | alt2                   = Keiyō Industrial Zone
 | caption2               = [[Keiyō Industrial Zone]]
 | image3                 = Boso 20160811154156 (31381689373).jpg
 | alt3                   = Kujūkuri Beach
 | caption3               = [[Kujūkuri Beach]]
 | image4                 = Narita International Air Port (cropped).jpg
 | alt4                   = Narita International Airport
 | caption4               = [[Narita International Airport]]
 | image5                 = 九十九谷 - panoramio.jpg
 | alt5                   = Minami Bōsō Quasi-National Park
 | caption5               = [[Minami Bōsō Quasi-National Park]]
 | image6                 = Tokyo Disneyland (53442121414).jpg
 | alt6                   = Tokyo Disneyland
 | caption6               = [[Tokyo Disneyland]]
 | image7                 = 南総 2013122110350000.jpg
 | alt7                   = Kamogawa Seaworld
 | caption7               = [[Kamogawa Sea World]]
}}
| image_caption = 
| image_flag = Flag of Chiba Prefecture.svg
| flag_size = 100px
| image_blank_emblem = Emblem of Chiba prefecture.svg
| blank_emblem_size = 80px
| blank_emblem_type = Symbol
| image_map = Map of Japan with highlight on 12 Chiba prefecture.svg
| coordinates = 
| subdivision_type = Country
| subdivision_name = [[Japan]]
| subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]]
| subdivision_name1 = [[Kantō region|Kantō]]
| subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]]
| subdivision_name2 = [[Honshu]]
| seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]]
| seat = [[Chiba, Chiba|Chiba]]
| parts_type = Subdivisions
| parts_style = para
| p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 6
| p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 54
| leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]]
| leader_name = [[:ja:熊谷俊人|Toshihito Kumagai]] (from April 2021)
| area_total_km2 = 5157.61
| area_water_percent = 0.8
| area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|28th]]
| population_footnotes = 
| population_total = 6278017
| population_as_of = July 1, 2025
| population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|6th]]
| population_density_km2 = auto
| demographics_type2 = GDP
| demographics2_footnotes = &lt;ref&gt;{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}&lt;/ref&gt;
| demographics2_title1 = Total
| demographics2_info1 = [[JP¥]] 21,414 billion&lt;br /&gt;[[US$]] 158.1 billion (2022)
| iso_code = JP-12
| website = {{URL|https://www.pref.chiba.lg.jp/}}
| module = {{Infobox place symbols| embedded=yes
| country  = Japan
| bird     = [[Meadow bunting]]
| fish     = [[Sparidae|Seabream]]
| flower   = [[Oilseed rape|Seiyō aburana blossom]]
| tree     = [[Kusamaki]]
}}
| anthem = [[:ja:千葉県民歌|Chiba kenminka]]
}}
[[File:Bōsō Peninsula by Sentinel-2, 2018-10-30.jpg|thumb|[[Bōsō Peninsula|Boso Peninsula]]]]
[[File:Mt. Fuji and Keiyo petrochemical complex.JPG|thumb|right|The [[Keiyō Industrial Zone]], one of Japan's largest industrial complexes that spans the eight cities of Chiba Prefecture, and [[Mount Fuji]] on the horizon]]

'''ချိဘခရိုင်''' (千葉県, Chiba-ken) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်ရှူးကျွန်း|ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ခန်းတိုးဒေသ]]ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ခရိုင်လူဦးရေသည် ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁ ရက်နေ့တွင် ၆,၂၇၈,၀၆၀ ဦး ရှိသည်။ ဧရိယာ ၅,၁၅၇ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁၉၉၁ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ ချိဘခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[အိဘရခိခရိုင်]]၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် [[ဆိုင်းတမခရိုင်]]နှင့် အနောက်ဘက်တွင် [[တိုကျိုမြို့]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။

ချိဘမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်ဖြစ်ကာ ခရိုင်တွင် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားသော အဓိကမြို့များမှာ ဖုနဘရှိမြို့၊ မဆွတ်ဒိုမြို့၊ အိရှိခဝမြို့နှင့် ခရှိဝမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ ချိဘခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာကမ်းခြေအရှေ့ပိုင်းမှ တိုကျိုမြို့အရှေ့ဘက်အထိ တည်ရှိနေသည်။ ခရိုင်သည် &quot;ကြီးမားသည့် တိုကျိုမြို့ပြဧရိယာ&quot; တွင်လည်း ပါဝင်သည်။ ချိဘခရိုင်တွင် နရိတအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်၊ တိုကျိုဒစ်စနေးအပန်းဖြေဥယျာဉ်နှင့် ခဲအိယောစက်မှုဇုန်တို့ တည်ရှိသည်။

==ပထဝီသွင်ပြင်==
ချိဘခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် အိဘရခိခရိုင်၊ အနောက်ဘက်တွင် တိုကျိုမြို့နှင့် ဆိုင်းတမခရိုင်၊ အရှေ့ဘက်တွင် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာနှင့် တိုကျိုပင်လယ်အော်တို့နှင့် ထိစပ်နေသည်။ ခရိုင်၏ အနောက်မြောက်ဘက်သည် လူဦးရေ ထူထပ်သည့်ဒေသ ဖြစ်သည်။ ထိုဒေသသည် ခန်းတိုးဒေသအတွင်း ပါဝင်ကာ တိုကျိုမြို့ပြဒေသနှင့် ဆိုင်းတမမြို့တို့အထိ ဆက်စပ်လျက်ရှိသည်။ ခုရိုရှိအိုရေစီးကြောင်းများသည် ချိဘမြို့အနီးတွင် စီးဆင်းလျက်ရှိသည့်အတွက် အနီးအနားရှိ တိုကျိုမြို့နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ဆောင်းရာသီတွင် အတန်အသင့်နွေးထွေးမှုရှိပြီး နွေရာသီတွင် အေးမြသည်။

==ပြင်ပလင့်များ==

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ခရိုင်များ]]</text>
      <sha1>mwkq7pzwxkb2yb4axf01mhu3ei6zidt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1046868</id>
      <parentid>1046867</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T06:36:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>/* ပထဝီသွင်ပြင် */</comment>
      <origin>1046868</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8480" sha1="p45m0l1mc6rp9rddm60b7rmj66x29ty" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name = ချိဘခရိုင်
| native_name = {{nobold|{{lang|ja|千葉県}}}}
| settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]]
| translit_lang1 = Japanese
| translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]]
| translit_lang1_info = {{lang|ja|千葉県}}
| translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]]
| translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Chiba-ken}}
| image_skyline = {{multiple image
 | total_width            = 280
 | border                 = infobox
 | perrow                 = 1/2/2/2
 | caption_align          = center
 | image1                 = Sunrise in Inubosaki (9027196940).jpg
 | alt1                   = Cape of Inubo
 | caption1               = [[Cape Inubō]]
 | image2                 = Nippon Steel Kimitsu Works.jpg
 | alt2                   = Keiyō Industrial Zone
 | caption2               = [[Keiyō Industrial Zone]]
 | image3                 = Boso 20160811154156 (31381689373).jpg
 | alt3                   = Kujūkuri Beach
 | caption3               = [[Kujūkuri Beach]]
 | image4                 = Narita International Air Port (cropped).jpg
 | alt4                   = Narita International Airport
 | caption4               = [[Narita International Airport]]
 | image5                 = 九十九谷 - panoramio.jpg
 | alt5                   = Minami Bōsō Quasi-National Park
 | caption5               = [[Minami Bōsō Quasi-National Park]]
 | image6                 = Tokyo Disneyland (53442121414).jpg
 | alt6                   = Tokyo Disneyland
 | caption6               = [[Tokyo Disneyland]]
 | image7                 = 南総 2013122110350000.jpg
 | alt7                   = Kamogawa Seaworld
 | caption7               = [[Kamogawa Sea World]]
}}
| image_caption = 
| image_flag = Flag of Chiba Prefecture.svg
| flag_size = 100px
| image_blank_emblem = Emblem of Chiba prefecture.svg
| blank_emblem_size = 80px
| blank_emblem_type = Symbol
| image_map = Map of Japan with highlight on 12 Chiba prefecture.svg
| coordinates = 
| subdivision_type = Country
| subdivision_name = [[Japan]]
| subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]]
| subdivision_name1 = [[Kantō region|Kantō]]
| subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]]
| subdivision_name2 = [[Honshu]]
| seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]]
| seat = [[Chiba, Chiba|Chiba]]
| parts_type = Subdivisions
| parts_style = para
| p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 6
| p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 54
| leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]]
| leader_name = [[:ja:熊谷俊人|Toshihito Kumagai]] (from April 2021)
| area_total_km2 = 5157.61
| area_water_percent = 0.8
| area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|28th]]
| population_footnotes = 
| population_total = 6278017
| population_as_of = July 1, 2025
| population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|6th]]
| population_density_km2 = auto
| demographics_type2 = GDP
| demographics2_footnotes = &lt;ref&gt;{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}&lt;/ref&gt;
| demographics2_title1 = Total
| demographics2_info1 = [[JP¥]] 21,414 billion&lt;br /&gt;[[US$]] 158.1 billion (2022)
| iso_code = JP-12
| website = {{URL|https://www.pref.chiba.lg.jp/}}
| module = {{Infobox place symbols| embedded=yes
| country  = Japan
| bird     = [[Meadow bunting]]
| fish     = [[Sparidae|Seabream]]
| flower   = [[Oilseed rape|Seiyō aburana blossom]]
| tree     = [[Kusamaki]]
}}
| anthem = [[:ja:千葉県民歌|Chiba kenminka]]
}}
[[File:Bōsō Peninsula by Sentinel-2, 2018-10-30.jpg|thumb|[[Bōsō Peninsula|Boso Peninsula]]]]
[[File:Mt. Fuji and Keiyo petrochemical complex.JPG|thumb|right|The [[Keiyō Industrial Zone]], one of Japan's largest industrial complexes that spans the eight cities of Chiba Prefecture, and [[Mount Fuji]] on the horizon]]

'''ချိဘခရိုင်''' (千葉県, Chiba-ken) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်ရှူးကျွန်း|ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ခန်းတိုးဒေသ]]ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ခရိုင်လူဦးရေသည် ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁ ရက်နေ့တွင် ၆,၂၇၈,၀၆၀ ဦး ရှိသည်။ ဧရိယာ ၅,၁၅၇ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁၉၉၁ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ ချိဘခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[အိဘရခိခရိုင်]]၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် [[ဆိုင်းတမခရိုင်]]နှင့် အနောက်ဘက်တွင် [[တိုကျိုမြို့]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။

ချိဘမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်ဖြစ်ကာ ခရိုင်တွင် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားသော အဓိကမြို့များမှာ ဖုနဘရှိမြို့၊ မဆွတ်ဒိုမြို့၊ အိရှိခဝမြို့နှင့် ခရှိဝမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ ချိဘခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာကမ်းခြေအရှေ့ပိုင်းမှ တိုကျိုမြို့အရှေ့ဘက်အထိ တည်ရှိနေသည်။ ခရိုင်သည် &quot;ကြီးမားသည့် တိုကျိုမြို့ပြဧရိယာ&quot; တွင်လည်း ပါဝင်သည်။ ချိဘခရိုင်တွင် နရိတအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်၊ တိုကျိုဒစ်စနေးအပန်းဖြေဥယျာဉ်နှင့် ခဲအိယောစက်မှုဇုန်တို့ တည်ရှိသည်။

==ပထဝီသွင်ပြင်==
ချိဘခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် အိဘရခိခရိုင်၊ အနောက်ဘက်တွင် တိုကျိုမြို့နှင့် ဆိုင်းတမခရိုင်၊ အရှေ့ဘက်တွင် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာနှင့် တိုကျိုပင်လယ်အော်တို့နှင့် ထိစပ်နေသည်။ ခရိုင်၏ အနောက်မြောက်ဘက်သည် လူဦးရေ ထူထပ်သည့်ဒေသ ဖြစ်သည်။ ထိုဒေသသည် ခန်းတိုးဒေသအတွင်း ပါဝင်ကာ တိုကျိုမြို့ပြဒေသနှင့် ဆိုင်းတမမြို့တို့အထိ ဆက်စပ်လျက်ရှိသည်။ ခုရိုရှိအိုရေစီးကြောင်းများသည် ချိဘမြို့အနီးတွင် စီးဆင်းလျက်ရှိသည့်အတွက် အနီးအနားရှိ တိုကျိုမြို့နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ဆောင်းရာသီတွင် အတန်အသင့်နွေးထွေးမှုရှိပြီး နွေရာသီတွင် အေးမြသည်။&lt;ref name=&quot;dijitaru-kujukuriheino&quot;&gt;{{cite encyclopedia|encyclopedia=Dijitaru daijisen |title=九十九里平野 (Kujūri Heino) |url=http://rekishi.jkn21.com/ |access-date=2012-04-09 |year=2012 |publisher=Shogakukan |location=Tokyo |language=ja |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070825113418/http://rekishi.jkn21.com/ |archive-date=2007-08-25 }}&lt;/ref&gt;

==ပြင်ပလင့်များ==

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ခရိုင်များ]]</text>
      <sha1>p45m0l1mc6rp9rddm60b7rmj66x29ty</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1046869</id>
      <parentid>1046868</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T06:36:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>/* ပထဝီသွင်ပြင် */</comment>
      <origin>1046869</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8528" sha1="s0k766vp9kd3c5s699fhbutieiv0pxo" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name = ချိဘခရိုင်
| native_name = {{nobold|{{lang|ja|千葉県}}}}
| settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]]
| translit_lang1 = Japanese
| translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]]
| translit_lang1_info = {{lang|ja|千葉県}}
| translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]]
| translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Chiba-ken}}
| image_skyline = {{multiple image
 | total_width            = 280
 | border                 = infobox
 | perrow                 = 1/2/2/2
 | caption_align          = center
 | image1                 = Sunrise in Inubosaki (9027196940).jpg
 | alt1                   = Cape of Inubo
 | caption1               = [[Cape Inubō]]
 | image2                 = Nippon Steel Kimitsu Works.jpg
 | alt2                   = Keiyō Industrial Zone
 | caption2               = [[Keiyō Industrial Zone]]
 | image3                 = Boso 20160811154156 (31381689373).jpg
 | alt3                   = Kujūkuri Beach
 | caption3               = [[Kujūkuri Beach]]
 | image4                 = Narita International Air Port (cropped).jpg
 | alt4                   = Narita International Airport
 | caption4               = [[Narita International Airport]]
 | image5                 = 九十九谷 - panoramio.jpg
 | alt5                   = Minami Bōsō Quasi-National Park
 | caption5               = [[Minami Bōsō Quasi-National Park]]
 | image6                 = Tokyo Disneyland (53442121414).jpg
 | alt6                   = Tokyo Disneyland
 | caption6               = [[Tokyo Disneyland]]
 | image7                 = 南総 2013122110350000.jpg
 | alt7                   = Kamogawa Seaworld
 | caption7               = [[Kamogawa Sea World]]
}}
| image_caption = 
| image_flag = Flag of Chiba Prefecture.svg
| flag_size = 100px
| image_blank_emblem = Emblem of Chiba prefecture.svg
| blank_emblem_size = 80px
| blank_emblem_type = Symbol
| image_map = Map of Japan with highlight on 12 Chiba prefecture.svg
| coordinates = 
| subdivision_type = Country
| subdivision_name = [[Japan]]
| subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]]
| subdivision_name1 = [[Kantō region|Kantō]]
| subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]]
| subdivision_name2 = [[Honshu]]
| seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]]
| seat = [[Chiba, Chiba|Chiba]]
| parts_type = Subdivisions
| parts_style = para
| p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 6
| p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 54
| leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]]
| leader_name = [[:ja:熊谷俊人|Toshihito Kumagai]] (from April 2021)
| area_total_km2 = 5157.61
| area_water_percent = 0.8
| area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|28th]]
| population_footnotes = 
| population_total = 6278017
| population_as_of = July 1, 2025
| population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|6th]]
| population_density_km2 = auto
| demographics_type2 = GDP
| demographics2_footnotes = &lt;ref&gt;{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}&lt;/ref&gt;
| demographics2_title1 = Total
| demographics2_info1 = [[JP¥]] 21,414 billion&lt;br /&gt;[[US$]] 158.1 billion (2022)
| iso_code = JP-12
| website = {{URL|https://www.pref.chiba.lg.jp/}}
| module = {{Infobox place symbols| embedded=yes
| country  = Japan
| bird     = [[Meadow bunting]]
| fish     = [[Sparidae|Seabream]]
| flower   = [[Oilseed rape|Seiyō aburana blossom]]
| tree     = [[Kusamaki]]
}}
| anthem = [[:ja:千葉県民歌|Chiba kenminka]]
}}
[[File:Bōsō Peninsula by Sentinel-2, 2018-10-30.jpg|thumb|[[Bōsō Peninsula|Boso Peninsula]]]]
[[File:Mt. Fuji and Keiyo petrochemical complex.JPG|thumb|right|The [[Keiyō Industrial Zone]], one of Japan's largest industrial complexes that spans the eight cities of Chiba Prefecture, and [[Mount Fuji]] on the horizon]]

'''ချိဘခရိုင်''' (千葉県, Chiba-ken) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်ရှူးကျွန်း|ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ခန်းတိုးဒေသ]]ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ခရိုင်လူဦးရေသည် ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁ ရက်နေ့တွင် ၆,၂၇၈,၀၆၀ ဦး ရှိသည်။ ဧရိယာ ၅,၁၅၇ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁၉၉၁ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ ချိဘခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[အိဘရခိခရိုင်]]၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် [[ဆိုင်းတမခရိုင်]]နှင့် အနောက်ဘက်တွင် [[တိုကျိုမြို့]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။

ချိဘမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်ဖြစ်ကာ ခရိုင်တွင် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားသော အဓိကမြို့များမှာ ဖုနဘရှိမြို့၊ မဆွတ်ဒိုမြို့၊ အိရှိခဝမြို့နှင့် ခရှိဝမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ ချိဘခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာကမ်းခြေအရှေ့ပိုင်းမှ တိုကျိုမြို့အရှေ့ဘက်အထိ တည်ရှိနေသည်။ ခရိုင်သည် &quot;ကြီးမားသည့် တိုကျိုမြို့ပြဧရိယာ&quot; တွင်လည်း ပါဝင်သည်။ ချိဘခရိုင်တွင် နရိတအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်၊ တိုကျိုဒစ်စနေးအပန်းဖြေဥယျာဉ်နှင့် ခဲအိယောစက်မှုဇုန်တို့ တည်ရှိသည်။

==ပထဝီသွင်ပြင်==
ချိဘခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် အိဘရခိခရိုင်၊ အနောက်ဘက်တွင် တိုကျိုမြို့နှင့် ဆိုင်းတမခရိုင်၊ အရှေ့ဘက်တွင် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာနှင့် တိုကျိုပင်လယ်အော်တို့နှင့် ထိစပ်နေသည်။ ခရိုင်၏ အနောက်မြောက်ဘက်သည် လူဦးရေ ထူထပ်သည့်ဒေသ ဖြစ်သည်။ ထိုဒေသသည် ခန်းတိုးဒေသအတွင်း ပါဝင်ကာ တိုကျိုမြို့ပြဒေသနှင့် ဆိုင်းတမမြို့တို့အထိ ဆက်စပ်လျက်ရှိသည်။ ခုရိုရှိအိုရေစီးကြောင်းများသည် ချိဘမြို့အနီးတွင် စီးဆင်းလျက်ရှိသည့်အတွက် အနီးအနားရှိ တိုကျိုမြို့နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ဆောင်းရာသီတွင် အတန်အသင့်နွေးထွေးမှုရှိပြီး နွေရာသီတွင် အေးမြသည်။&lt;ref name=&quot;dijitaru-kujukuriheino&quot;&gt;{{cite encyclopedia|encyclopedia=Dijitaru daijisen |title=九十九里平野 (Kujūri Heino) |url=http://rekishi.jkn21.com/ |access-date=2012-04-09 |year=2012 |publisher=Shogakukan |location=Tokyo |language=ja |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070825113418/http://rekishi.jkn21.com/ |archive-date=2007-08-25 }}&lt;/ref&gt;

==မြို့ပြဒေသများ==

==ပြင်ပလင့်များ==

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ခရိုင်များ]]</text>
      <sha1>s0k766vp9kd3c5s699fhbutieiv0pxo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1046871</id>
      <parentid>1046869</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T06:38:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>/* မြို့ပြဒေသများ */</comment>
      <origin>1046871</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8862" sha1="phg6a8ud951181r10e9vzgf54242i5g" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name = ချိဘခရိုင်
| native_name = {{nobold|{{lang|ja|千葉県}}}}
| settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]]
| translit_lang1 = Japanese
| translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]]
| translit_lang1_info = {{lang|ja|千葉県}}
| translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]]
| translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Chiba-ken}}
| image_skyline = {{multiple image
 | total_width            = 280
 | border                 = infobox
 | perrow                 = 1/2/2/2
 | caption_align          = center
 | image1                 = Sunrise in Inubosaki (9027196940).jpg
 | alt1                   = Cape of Inubo
 | caption1               = [[Cape Inubō]]
 | image2                 = Nippon Steel Kimitsu Works.jpg
 | alt2                   = Keiyō Industrial Zone
 | caption2               = [[Keiyō Industrial Zone]]
 | image3                 = Boso 20160811154156 (31381689373).jpg
 | alt3                   = Kujūkuri Beach
 | caption3               = [[Kujūkuri Beach]]
 | image4                 = Narita International Air Port (cropped).jpg
 | alt4                   = Narita International Airport
 | caption4               = [[Narita International Airport]]
 | image5                 = 九十九谷 - panoramio.jpg
 | alt5                   = Minami Bōsō Quasi-National Park
 | caption5               = [[Minami Bōsō Quasi-National Park]]
 | image6                 = Tokyo Disneyland (53442121414).jpg
 | alt6                   = Tokyo Disneyland
 | caption6               = [[Tokyo Disneyland]]
 | image7                 = 南総 2013122110350000.jpg
 | alt7                   = Kamogawa Seaworld
 | caption7               = [[Kamogawa Sea World]]
}}
| image_caption = 
| image_flag = Flag of Chiba Prefecture.svg
| flag_size = 100px
| image_blank_emblem = Emblem of Chiba prefecture.svg
| blank_emblem_size = 80px
| blank_emblem_type = Symbol
| image_map = Map of Japan with highlight on 12 Chiba prefecture.svg
| coordinates = 
| subdivision_type = Country
| subdivision_name = [[Japan]]
| subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]]
| subdivision_name1 = [[Kantō region|Kantō]]
| subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]]
| subdivision_name2 = [[Honshu]]
| seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]]
| seat = [[Chiba, Chiba|Chiba]]
| parts_type = Subdivisions
| parts_style = para
| p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 6
| p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 54
| leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]]
| leader_name = [[:ja:熊谷俊人|Toshihito Kumagai]] (from April 2021)
| area_total_km2 = 5157.61
| area_water_percent = 0.8
| area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|28th]]
| population_footnotes = 
| population_total = 6278017
| population_as_of = July 1, 2025
| population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|6th]]
| population_density_km2 = auto
| demographics_type2 = GDP
| demographics2_footnotes = &lt;ref&gt;{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}&lt;/ref&gt;
| demographics2_title1 = Total
| demographics2_info1 = [[JP¥]] 21,414 billion&lt;br /&gt;[[US$]] 158.1 billion (2022)
| iso_code = JP-12
| website = {{URL|https://www.pref.chiba.lg.jp/}}
| module = {{Infobox place symbols| embedded=yes
| country  = Japan
| bird     = [[Meadow bunting]]
| fish     = [[Sparidae|Seabream]]
| flower   = [[Oilseed rape|Seiyō aburana blossom]]
| tree     = [[Kusamaki]]
}}
| anthem = [[:ja:千葉県民歌|Chiba kenminka]]
}}
[[File:Bōsō Peninsula by Sentinel-2, 2018-10-30.jpg|thumb|[[Bōsō Peninsula|Boso Peninsula]]]]
[[File:Mt. Fuji and Keiyo petrochemical complex.JPG|thumb|right|The [[Keiyō Industrial Zone]], one of Japan's largest industrial complexes that spans the eight cities of Chiba Prefecture, and [[Mount Fuji]] on the horizon]]

'''ချိဘခရိုင်''' (千葉県, Chiba-ken) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်ရှူးကျွန်း|ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ခန်းတိုးဒေသ]]ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ခရိုင်လူဦးရေသည် ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁ ရက်နေ့တွင် ၆,၂၇၈,၀၆၀ ဦး ရှိသည်။ ဧရိယာ ၅,၁၅၇ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁၉၉၁ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ ချိဘခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[အိဘရခိခရိုင်]]၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် [[ဆိုင်းတမခရိုင်]]နှင့် အနောက်ဘက်တွင် [[တိုကျိုမြို့]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။

ချိဘမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်ဖြစ်ကာ ခရိုင်တွင် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားသော အဓိကမြို့များမှာ ဖုနဘရှိမြို့၊ မဆွတ်ဒိုမြို့၊ အိရှိခဝမြို့နှင့် ခရှိဝမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ ချိဘခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာကမ်းခြေအရှေ့ပိုင်းမှ တိုကျိုမြို့အရှေ့ဘက်အထိ တည်ရှိနေသည်။ ခရိုင်သည် &quot;ကြီးမားသည့် တိုကျိုမြို့ပြဧရိယာ&quot; တွင်လည်း ပါဝင်သည်။ ချိဘခရိုင်တွင် နရိတအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်၊ တိုကျိုဒစ်စနေးအပန်းဖြေဥယျာဉ်နှင့် ခဲအိယောစက်မှုဇုန်တို့ တည်ရှိသည်။

==ပထဝီသွင်ပြင်==
ချိဘခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် အိဘရခိခရိုင်၊ အနောက်ဘက်တွင် တိုကျိုမြို့နှင့် ဆိုင်းတမခရိုင်၊ အရှေ့ဘက်တွင် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာနှင့် တိုကျိုပင်လယ်အော်တို့နှင့် ထိစပ်နေသည်။ ခရိုင်၏ အနောက်မြောက်ဘက်သည် လူဦးရေ ထူထပ်သည့်ဒေသ ဖြစ်သည်။ ထိုဒေသသည် ခန်းတိုးဒေသအတွင်း ပါဝင်ကာ တိုကျိုမြို့ပြဒေသနှင့် ဆိုင်းတမမြို့တို့အထိ ဆက်စပ်လျက်ရှိသည်။ ခုရိုရှိအိုရေစီးကြောင်းများသည် ချိဘမြို့အနီးတွင် စီးဆင်းလျက်ရှိသည့်အတွက် အနီးအနားရှိ တိုကျိုမြို့နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ဆောင်းရာသီတွင် အတန်အသင့်နွေးထွေးမှုရှိပြီး နွေရာသီတွင် အေးမြသည်။&lt;ref name=&quot;dijitaru-kujukuriheino&quot;&gt;{{cite encyclopedia|encyclopedia=Dijitaru daijisen |title=九十九里平野 (Kujūri Heino) |url=http://rekishi.jkn21.com/ |access-date=2012-04-09 |year=2012 |publisher=Shogakukan |location=Tokyo |language=ja |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070825113418/http://rekishi.jkn21.com/ |archive-date=2007-08-25 }}&lt;/ref&gt;

==မြို့ပြဒေသများ==
၂၀၁၀ ခုနှစ်ကတည်းက ချိဘခရိုင်တွင် ဒေသ ၅၄ ခု ခွဲခြားထားသည်။ ထိုအထဲတွင် မြို့ ၃၇ ခု၊ မြို့ငယ် ၁၆ ခုနှင့် ရွာတစ်ရွာ ပါဝင်သည်။

==ပြင်ပလင့်များ==

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ခရိုင်များ]]</text>
      <sha1>phg6a8ud951181r10e9vzgf54242i5g</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1046872</id>
      <parentid>1046871</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T06:38:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>/* မြို့ပြဒေသများ */</comment>
      <origin>1046872</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9203" sha1="704hp4gm890bbfbi2luptqgp99oet8i" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name = ချိဘခရိုင်
| native_name = {{nobold|{{lang|ja|千葉県}}}}
| settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]]
| translit_lang1 = Japanese
| translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]]
| translit_lang1_info = {{lang|ja|千葉県}}
| translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]]
| translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Chiba-ken}}
| image_skyline = {{multiple image
 | total_width            = 280
 | border                 = infobox
 | perrow                 = 1/2/2/2
 | caption_align          = center
 | image1                 = Sunrise in Inubosaki (9027196940).jpg
 | alt1                   = Cape of Inubo
 | caption1               = [[Cape Inubō]]
 | image2                 = Nippon Steel Kimitsu Works.jpg
 | alt2                   = Keiyō Industrial Zone
 | caption2               = [[Keiyō Industrial Zone]]
 | image3                 = Boso 20160811154156 (31381689373).jpg
 | alt3                   = Kujūkuri Beach
 | caption3               = [[Kujūkuri Beach]]
 | image4                 = Narita International Air Port (cropped).jpg
 | alt4                   = Narita International Airport
 | caption4               = [[Narita International Airport]]
 | image5                 = 九十九谷 - panoramio.jpg
 | alt5                   = Minami Bōsō Quasi-National Park
 | caption5               = [[Minami Bōsō Quasi-National Park]]
 | image6                 = Tokyo Disneyland (53442121414).jpg
 | alt6                   = Tokyo Disneyland
 | caption6               = [[Tokyo Disneyland]]
 | image7                 = 南総 2013122110350000.jpg
 | alt7                   = Kamogawa Seaworld
 | caption7               = [[Kamogawa Sea World]]
}}
| image_caption = 
| image_flag = Flag of Chiba Prefecture.svg
| flag_size = 100px
| image_blank_emblem = Emblem of Chiba prefecture.svg
| blank_emblem_size = 80px
| blank_emblem_type = Symbol
| image_map = Map of Japan with highlight on 12 Chiba prefecture.svg
| coordinates = 
| subdivision_type = Country
| subdivision_name = [[Japan]]
| subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]]
| subdivision_name1 = [[Kantō region|Kantō]]
| subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]]
| subdivision_name2 = [[Honshu]]
| seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]]
| seat = [[Chiba, Chiba|Chiba]]
| parts_type = Subdivisions
| parts_style = para
| p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 6
| p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 54
| leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]]
| leader_name = [[:ja:熊谷俊人|Toshihito Kumagai]] (from April 2021)
| area_total_km2 = 5157.61
| area_water_percent = 0.8
| area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|28th]]
| population_footnotes = 
| population_total = 6278017
| population_as_of = July 1, 2025
| population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|6th]]
| population_density_km2 = auto
| demographics_type2 = GDP
| demographics2_footnotes = &lt;ref&gt;{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}&lt;/ref&gt;
| demographics2_title1 = Total
| demographics2_info1 = [[JP¥]] 21,414 billion&lt;br /&gt;[[US$]] 158.1 billion (2022)
| iso_code = JP-12
| website = {{URL|https://www.pref.chiba.lg.jp/}}
| module = {{Infobox place symbols| embedded=yes
| country  = Japan
| bird     = [[Meadow bunting]]
| fish     = [[Sparidae|Seabream]]
| flower   = [[Oilseed rape|Seiyō aburana blossom]]
| tree     = [[Kusamaki]]
}}
| anthem = [[:ja:千葉県民歌|Chiba kenminka]]
}}
[[File:Bōsō Peninsula by Sentinel-2, 2018-10-30.jpg|thumb|[[Bōsō Peninsula|Boso Peninsula]]]]
[[File:Mt. Fuji and Keiyo petrochemical complex.JPG|thumb|right|The [[Keiyō Industrial Zone]], one of Japan's largest industrial complexes that spans the eight cities of Chiba Prefecture, and [[Mount Fuji]] on the horizon]]

'''ချိဘခရိုင်''' (千葉県, Chiba-ken) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်ရှူးကျွန်း|ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ခန်းတိုးဒေသ]]ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ခရိုင်လူဦးရေသည် ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁ ရက်နေ့တွင် ၆,၂၇၈,၀၆၀ ဦး ရှိသည်။ ဧရိယာ ၅,၁၅၇ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁၉၉၁ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ ချိဘခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[အိဘရခိခရိုင်]]၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် [[ဆိုင်းတမခရိုင်]]နှင့် အနောက်ဘက်တွင် [[တိုကျိုမြို့]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။

ချိဘမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်ဖြစ်ကာ ခရိုင်တွင် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားသော အဓိကမြို့များမှာ ဖုနဘရှိမြို့၊ မဆွတ်ဒိုမြို့၊ အိရှိခဝမြို့နှင့် ခရှိဝမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ ချိဘခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာကမ်းခြေအရှေ့ပိုင်းမှ တိုကျိုမြို့အရှေ့ဘက်အထိ တည်ရှိနေသည်။ ခရိုင်သည် &quot;ကြီးမားသည့် တိုကျိုမြို့ပြဧရိယာ&quot; တွင်လည်း ပါဝင်သည်။ ချိဘခရိုင်တွင် နရိတအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်၊ တိုကျိုဒစ်စနေးအပန်းဖြေဥယျာဉ်နှင့် ခဲအိယောစက်မှုဇုန်တို့ တည်ရှိသည်။

==ပထဝီသွင်ပြင်==
ချိဘခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် အိဘရခိခရိုင်၊ အနောက်ဘက်တွင် တိုကျိုမြို့နှင့် ဆိုင်းတမခရိုင်၊ အရှေ့ဘက်တွင် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာနှင့် တိုကျိုပင်လယ်အော်တို့နှင့် ထိစပ်နေသည်။ ခရိုင်၏ အနောက်မြောက်ဘက်သည် လူဦးရေ ထူထပ်သည့်ဒေသ ဖြစ်သည်။ ထိုဒေသသည် ခန်းတိုးဒေသအတွင်း ပါဝင်ကာ တိုကျိုမြို့ပြဒေသနှင့် ဆိုင်းတမမြို့တို့အထိ ဆက်စပ်လျက်ရှိသည်။ ခုရိုရှိအိုရေစီးကြောင်းများသည် ချိဘမြို့အနီးတွင် စီးဆင်းလျက်ရှိသည့်အတွက် အနီးအနားရှိ တိုကျိုမြို့နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ဆောင်းရာသီတွင် အတန်အသင့်နွေးထွေးမှုရှိပြီး နွေရာသီတွင် အေးမြသည်။&lt;ref name=&quot;dijitaru-kujukuriheino&quot;&gt;{{cite encyclopedia|encyclopedia=Dijitaru daijisen |title=九十九里平野 (Kujūri Heino) |url=http://rekishi.jkn21.com/ |access-date=2012-04-09 |year=2012 |publisher=Shogakukan |location=Tokyo |language=ja |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070825113418/http://rekishi.jkn21.com/ |archive-date=2007-08-25 }}&lt;/ref&gt;

==မြို့ပြဒေသများ==
[[Image:Map of Chiba Prefecture Ja.svg|thumb|Map of Chiba Prefecture&lt;br /&gt;{{legend0|#D8E|Government Ordinance Designated City}} {{legend0|#EAB|Other city}} {{legend0|#ED9|Town}} {{legend0|#BFE|Village}}]]
{{See also|ချိဘခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက်မြို့များစာရင်း}}

၂၀၁၀ ခုနှစ်ကတည်းက ချိဘခရိုင်တွင် ဒေသ ၅၄ ခု ခွဲခြားထားသည်။ ထိုအထဲတွင် မြို့ ၃၇ ခု၊ မြို့ငယ် ၁၆ ခုနှင့် ရွာတစ်ရွာ ပါဝင်သည်။

==ပြင်ပလင့်များ==

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ခရိုင်များ]]</text>
      <sha1>704hp4gm890bbfbi2luptqgp99oet8i</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1046873</id>
      <parentid>1046872</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T06:39:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>/* မြို့ပြဒေသများ */</comment>
      <origin>1046873</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20913" sha1="06eftx6g1y83pzjzz29isafyyizp2u7" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name = ချိဘခရိုင်
| native_name = {{nobold|{{lang|ja|千葉県}}}}
| settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]]
| translit_lang1 = Japanese
| translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]]
| translit_lang1_info = {{lang|ja|千葉県}}
| translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]]
| translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Chiba-ken}}
| image_skyline = {{multiple image
 | total_width            = 280
 | border                 = infobox
 | perrow                 = 1/2/2/2
 | caption_align          = center
 | image1                 = Sunrise in Inubosaki (9027196940).jpg
 | alt1                   = Cape of Inubo
 | caption1               = [[Cape Inubō]]
 | image2                 = Nippon Steel Kimitsu Works.jpg
 | alt2                   = Keiyō Industrial Zone
 | caption2               = [[Keiyō Industrial Zone]]
 | image3                 = Boso 20160811154156 (31381689373).jpg
 | alt3                   = Kujūkuri Beach
 | caption3               = [[Kujūkuri Beach]]
 | image4                 = Narita International Air Port (cropped).jpg
 | alt4                   = Narita International Airport
 | caption4               = [[Narita International Airport]]
 | image5                 = 九十九谷 - panoramio.jpg
 | alt5                   = Minami Bōsō Quasi-National Park
 | caption5               = [[Minami Bōsō Quasi-National Park]]
 | image6                 = Tokyo Disneyland (53442121414).jpg
 | alt6                   = Tokyo Disneyland
 | caption6               = [[Tokyo Disneyland]]
 | image7                 = 南総 2013122110350000.jpg
 | alt7                   = Kamogawa Seaworld
 | caption7               = [[Kamogawa Sea World]]
}}
| image_caption = 
| image_flag = Flag of Chiba Prefecture.svg
| flag_size = 100px
| image_blank_emblem = Emblem of Chiba prefecture.svg
| blank_emblem_size = 80px
| blank_emblem_type = Symbol
| image_map = Map of Japan with highlight on 12 Chiba prefecture.svg
| coordinates = 
| subdivision_type = Country
| subdivision_name = [[Japan]]
| subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]]
| subdivision_name1 = [[Kantō region|Kantō]]
| subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]]
| subdivision_name2 = [[Honshu]]
| seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]]
| seat = [[Chiba, Chiba|Chiba]]
| parts_type = Subdivisions
| parts_style = para
| p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 6
| p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 54
| leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]]
| leader_name = [[:ja:熊谷俊人|Toshihito Kumagai]] (from April 2021)
| area_total_km2 = 5157.61
| area_water_percent = 0.8
| area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|28th]]
| population_footnotes = 
| population_total = 6278017
| population_as_of = July 1, 2025
| population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|6th]]
| population_density_km2 = auto
| demographics_type2 = GDP
| demographics2_footnotes = &lt;ref&gt;{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}&lt;/ref&gt;
| demographics2_title1 = Total
| demographics2_info1 = [[JP¥]] 21,414 billion&lt;br /&gt;[[US$]] 158.1 billion (2022)
| iso_code = JP-12
| website = {{URL|https://www.pref.chiba.lg.jp/}}
| module = {{Infobox place symbols| embedded=yes
| country  = Japan
| bird     = [[Meadow bunting]]
| fish     = [[Sparidae|Seabream]]
| flower   = [[Oilseed rape|Seiyō aburana blossom]]
| tree     = [[Kusamaki]]
}}
| anthem = [[:ja:千葉県民歌|Chiba kenminka]]
}}
[[File:Bōsō Peninsula by Sentinel-2, 2018-10-30.jpg|thumb|[[Bōsō Peninsula|Boso Peninsula]]]]
[[File:Mt. Fuji and Keiyo petrochemical complex.JPG|thumb|right|The [[Keiyō Industrial Zone]], one of Japan's largest industrial complexes that spans the eight cities of Chiba Prefecture, and [[Mount Fuji]] on the horizon]]

'''ချိဘခရိုင်''' (千葉県, Chiba-ken) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်ရှူးကျွန်း|ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ခန်းတိုးဒေသ]]ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ခရိုင်လူဦးရေသည် ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁ ရက်နေ့တွင် ၆,၂၇၈,၀၆၀ ဦး ရှိသည်။ ဧရိယာ ၅,၁၅၇ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁၉၉၁ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ ချိဘခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[အိဘရခိခရိုင်]]၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် [[ဆိုင်းတမခရိုင်]]နှင့် အနောက်ဘက်တွင် [[တိုကျိုမြို့]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။

ချိဘမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်ဖြစ်ကာ ခရိုင်တွင် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားသော အဓိကမြို့များမှာ ဖုနဘရှိမြို့၊ မဆွတ်ဒိုမြို့၊ အိရှိခဝမြို့နှင့် ခရှိဝမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ ချိဘခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာကမ်းခြေအရှေ့ပိုင်းမှ တိုကျိုမြို့အရှေ့ဘက်အထိ တည်ရှိနေသည်။ ခရိုင်သည် &quot;ကြီးမားသည့် တိုကျိုမြို့ပြဧရိယာ&quot; တွင်လည်း ပါဝင်သည်။ ချိဘခရိုင်တွင် နရိတအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်၊ တိုကျိုဒစ်စနေးအပန်းဖြေဥယျာဉ်နှင့် ခဲအိယောစက်မှုဇုန်တို့ တည်ရှိသည်။

==ပထဝီသွင်ပြင်==
ချိဘခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် အိဘရခိခရိုင်၊ အနောက်ဘက်တွင် တိုကျိုမြို့နှင့် ဆိုင်းတမခရိုင်၊ အရှေ့ဘက်တွင် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာနှင့် တိုကျိုပင်လယ်အော်တို့နှင့် ထိစပ်နေသည်။ ခရိုင်၏ အနောက်မြောက်ဘက်သည် လူဦးရေ ထူထပ်သည့်ဒေသ ဖြစ်သည်။ ထိုဒေသသည် ခန်းတိုးဒေသအတွင်း ပါဝင်ကာ တိုကျိုမြို့ပြဒေသနှင့် ဆိုင်းတမမြို့တို့အထိ ဆက်စပ်လျက်ရှိသည်။ ခုရိုရှိအိုရေစီးကြောင်းများသည် ချိဘမြို့အနီးတွင် စီးဆင်းလျက်ရှိသည့်အတွက် အနီးအနားရှိ တိုကျိုမြို့နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ဆောင်းရာသီတွင် အတန်အသင့်နွေးထွေးမှုရှိပြီး နွေရာသီတွင် အေးမြသည်။&lt;ref name=&quot;dijitaru-kujukuriheino&quot;&gt;{{cite encyclopedia|encyclopedia=Dijitaru daijisen |title=九十九里平野 (Kujūri Heino) |url=http://rekishi.jkn21.com/ |access-date=2012-04-09 |year=2012 |publisher=Shogakukan |location=Tokyo |language=ja |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070825113418/http://rekishi.jkn21.com/ |archive-date=2007-08-25 }}&lt;/ref&gt;

==မြို့ပြဒေသများ==
[[Image:Map of Chiba Prefecture Ja.svg|thumb|Map of Chiba Prefecture&lt;br /&gt;{{legend0|#D8E|Government Ordinance Designated City}} {{legend0|#EAB|Other city}} {{legend0|#ED9|Town}} {{legend0|#BFE|Village}}]]
{{See also|ချိဘခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက်မြို့များစာရင်း}}

၂၀၁၀ ခုနှစ်ကတည်းက ချိဘခရိုင်တွင် ဒေသ ၅၄ ခု ခွဲခြားထားသည်။ ထိုအထဲတွင် မြို့ ၃၇ ခု၊ မြို့ငယ် ၁၆ ခုနှင့် ရွာတစ်ရွာ ပါဝင်သည်။
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+Municipalities of Chiba Prefecture
|-
! rowspan=&quot;2&quot; | Flag, short name &lt;small&gt;w/o suffix&lt;/small&gt;
! colspan=&quot;3&quot; | Full name
! rowspan=&quot;2&quot; | [[Districts of Japan|District]]&lt;br /&gt;''(-gun)''
! rowspan=&quot;2&quot; | Area (km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;)&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(January 2021)&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;GSI: [https://www.gsi.go.jp/KOKUJYOHO/MENCHO/backnumber/GSI-menseki20210101.pdf Areas of all cities, special wards, towns and villages of all prefectures], retrieved August 22, 2021.&lt;/ref&gt;
! rowspan=&quot;2&quot; | Population&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(March 2021)&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;Chiba prefectural government: [https://www.pref.chiba.lg.jp/toukei/toukeidata/joujuu/index.html Monthly population statistics, based on resident registration data], retrieved August 22, 2021.&lt;/ref&gt;
! rowspan=&quot;2&quot; | [[Local Autonomy Law|LPE]] code&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(w/o pref. [12...],&lt;br /&gt;checksum [-x])&lt;/small&gt;
|-
! &lt;small&gt;[[Japanese writing system|Japanese]]&lt;/small&gt; || &lt;small&gt;[[Romanization of Japanese|transcription]]&lt;/small&gt; || &lt;small&gt;[[English language|translation]]&lt;/small&gt;
|-
| [[File:Flag of Chiba, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Chiba, Chiba|Chiba]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[Prefectural capital]], [[Designated cities of Japan|designated major city]]&lt;!--the toshi/major city part is what's important to convey here, core cities are designated by a central government executive order (seirei), too; the rest is just historical bureaucratic jargon: seirei-cities date to 1956 and were the only major city status for a long time, chūkaku-cities are in comparison fairly recent (1996).!--&gt;&lt;/small&gt;)
| 千葉市 || Chiba-shi || Chiba City || –
| 271.76
| 981,738
| 100
|-
| [[File:Flag of Choshi, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Chōshi, Chiba|Chōshi]]
| 銚子市 || Chōshi-shi || Chōshi City || –
| 84.20
| 57,533
| 202
|-
| [[File:Flag of Ichikawa, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Ichikawa, Chiba|Ichikawa]]
| 市川市 || Ichikawa-shi || Ichikawa City || –
| 57.45
| 496,657
| 203
|-
| [[File:Flag of Funabashi, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Funabashi, Chiba|Funabashi]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[Core cities of Japan|Core city]])&lt;/small&gt;
| 船橋市 || Funabashi-shi || Funabashi City || –
| 61.38
| 641,499
| 204
|-
| [[File:Flag of Tateyama, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Tateyama, Chiba|Tateyama]]
| 館山市 || Tateyama-shi || Tateyama City || –
| 110.05
| 44,692
| 205
|-
| [[File:Flag of Kisarazu, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kisarazu, Chiba|Kisarazu]]
| 木更津市 || Kisarazu-shi || Kisarazu City || –
| 138.95
| 136,118
| 206
|-
| [[File:Flag of Matsudo, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Matsudo, Chiba|Matsudo]]
| 松戸市 || Matsudo-shi || Matsudo City || –
| 61.38
| 492,367
| 207
|-
| [[File:Flag of Noda, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Noda, Chiba|Noda]]
| 野田市 || Noda-shi || Noda City || –
| 103.55
| 152,227
| 208
|-
| [[File:Flag of Mobara, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Mobara, Chiba|Mobara]]
| 茂原市 || Mobara-shi || Mobara City || –
| 99.92
| 86,446
| 210
|-
| [[File:Flag of Narita, Chiba (no text).svg|frameless|25x25px]] [[Narita, Chiba|Narita]]
| 成田市 || Narita-shi || Narita City || –
| 213.84
| 130,689
| 211
|-
| [[File:Flag of Sakura, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Sakura, Chiba|Sakura]]
| 佐倉市 || Sakura-shi || Sakura City || –
| 103.69
| 169,059
| 212
|-
| [[File:Flag of Togane, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Tōgane, Chiba|Tōgane]]
| 東金市 || Tōgane-shi || Tōgane City || –
| 89.12
| 57,560
| 213
|-
| [[File:Flag of Asahi, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Asahi, Chiba|Asahi]]
| 旭市 || Asahi-shi || Asahi City || –
| 130.45
| 63,507
| 215
|-
| [[File:Flag of Narashino, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Narashino, Chiba|Narashino]]
| 習志野市 || Narashino-shi || Narashino City || –
| 20.97
| 174,990
| 216
|-
| [[File:Flag of Kashiwa, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kashiwa, Chiba|Kashiwa]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[Core cities of Japan|Core city]])&lt;/small&gt;
| 柏市 || Kashiwa-shi || Kashiwa City || –
| 114.74
| 433,941
| 217
|-
| [[File:Flag of Katsuura, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Katsuura, Chiba|Katsuura]]
| 勝浦市 || Katsuura-shi || Katsuura City || –
| 93.96
| 16,723
| 218
|-
| [[File:Flag of Ichihara, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Ichihara, Chiba|Ichihara]]
| 市原市 || Ichihara-shi || Ichihara City || –
| 368.17
| 268,038
| 219
|-
| [[File:Flag of Nagareyama, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Nagareyama, Chiba|Nagareyama]]
| 流山市 || Nagareyama-shi || Nagareyama City || –
| 35.32
| 200,298
| 220
|-
| [[File:Flag of Yachiyo, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Yachiyo, Chiba|Yachiyo]]
| 八千代市 || Yachiyo-shi || Yachiyo City || –
| 51.39
| 200,538
| 221
|-
| [[File:Flag of Abiko, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Abiko, Chiba|Abiko]]
| 我孫子市 || Abiko-shi || Abiko City || –
| 43.15
| 130,290
| 222
|-
| [[File:Flag of Kamogawa, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kamogawa, Chiba|Kamogawa]]
| 鴨川市 || Kamogawa-shi || Kamogawa City || –
| 191.14
| 31,554
| 223
|-
| [[File:Flag of Kamagaya, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kamagaya, Chiba|Kamagaya]]
| 鎌ケ谷市 || Kamagaya-shi || Kamagaya City || –
| 21.08
| 109,370
| 224
|-
| [[File:Flag of Kimitsu, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kimitsu, Chiba|Kimitsu]]
| 君津市  || Kimitsu-shi || Kimitsu City || –
| 318.81
| 81,355
| 225
|-
| [[File:Flag of Futtsu Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Futtsu, Chiba|Futtsu]]
| 富津市 || Futtsu-shi || Futtsu City || –
| 205.47
| 42,280
| 226
|-
| [[File:Flag of Urayasu, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Urayasu, Chiba|Urayasu]]
| 浦安市 || Urayasu-shi || Urayasu City || –
| 17.30
| 169,749
| 227
|-
| [[File:Flag of Yotsukaido, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Yotsukaidō, Chiba|Yotsukaidō]]
| 四街道市 || Yotsukaidō-shi || Yotsukaidō City || –
| 34.52
| 93,233
| 228
|-
| [[File:Flag of Sodegaura Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Sodegaura, Chiba|Sodegaura]]
| 袖ケ浦市 || Sodegaura-shi || Sodegaura City || –
| 94.93
| 63,975
| 229
|-
| [[File:Flag of Yachimata, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Yachimata, Chiba|Yachimata]]
| 八街市 || Yachimata-shi || Yachimata City || –
| 74.94
| 66,430
| 230
|-
| [[File:Flag of Inzai, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Inzai, Chiba|Inzai]]
| 印西市 || Inzai-shi || Inzai City&lt;br /&gt;([[Inba District, Chiba|In[ba]]] West City) || –
| 123.79
| 103,677
| 231
|-
| [[File:Flag of Shiroi, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Shiroi, Chiba|Shiroi]]
| 白井市 || Shiroi-shi || Shiroi City || –
| 35.48
| 61,673
| 232
|-
| [[File:Flag of Tomisato, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Tomisato, Chiba|Tomisato]]
| 富里市 || Tomisato-shi || Tomisato City || –
| 53.88
| 49,470
| 233
|-
| [[File:Flag of Minamibōsō, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Minamibōsō, Chiba|Minamiboso]]
| 南房総市 || Minami-Bōsō-shi || Minami-Boso City&lt;br /&gt;(South [[Bōsō Peninsula|Boso]] City) || –
| 230.10
| 35,454
| 234
|-
| [[File:Flag of Sosa, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Sōsa, Chiba|Sōsa]]
| 匝瑳市 || Sōsa-shi || Sōsa City&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(after [[Sōsa District, Chiba|Sōsa District]])&lt;/small&gt; || –
| 101.52
| 34,427
| 235
|-
| [[File:Flag of Katori, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Katori, Chiba|Katori]]
| 香取市 || Katori-shi || Katori City&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(after [[Katori District, Chiba|Katori District]])&lt;/small&gt; || –
| 262.35
| 71,391
| 236
|-
| [[File:Flag of Sanmu, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Sanmu, Chiba|Sanmu]]
| 山武市 || Sanmu-shi || Sanmu City || –
| 146.77
| 48,196
| 237
|-
| [[File:Flag of Isumi, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Isumi, Chiba|Isumi]]
| いすみ市 || Isumi-shi || Isumi City || –
| 157.50
| 35,570
| 238
|-
| [[File:Flag of Oamashirasato, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Ōamishirasato, Chiba|Ōamishirasato]]
| 大網白里市 || Ōami-Shirasato-shi || Ōami-Shirasato City&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(merger of [[Ōami, Chiba|Ōami Town]] &amp; [[Shirasato, Chiba|Shirasato Village]])&lt;/small&gt; || –
| 58.08
| 47,722
| 239
|-
| [[File:Flag of Shisui, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Shisui, Chiba|Shisui]]
| 酒々井町 || Shisui-machi || Shisui Town || rowspan=&quot;2&quot; | [[Inba District, Chiba|Inba]]
| 19.01
| 20,278
| 322
|-
| [[File:Flag of Sakae Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Sakae, Chiba|Sakae]]
| 栄町 || Sakae-machi || Sakae Town
| 32.51
| 19,902
| 329
|-
| [[File:Flag of Kozaki, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kōzaki, Chiba|Kōzaki]]
| 神崎町 || Kōzaki-machi || Kōzaki Town || rowspan=&quot;3&quot; | [[Katori District, Chiba|Katori]]
| 19.90
| 5,663
| 342
|-
| [[File:Flag of Tako, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Tako, Chiba|Tako]]
| 多古町 || Tako-machi || Tako Town
| 72.80
| 13,804
| 347
|-
| [[File:Flag of Tohnosho, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Tōnoshō, Chiba|Tōnoshō]]
| 東庄町 || Tōnoshō-machi || Tōnoshō Town
| 46.25
| 13,085
| 349
|-
| [[File:Flag of Kujukuri, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kujūkuri, Chiba|Kujūkuri]]
| 九十九里町 || Kujūkuri-machi || Kujūkuri Town || rowspan=&quot;3&quot; | [[Sanbu District, Chiba|Sanbu]]
| 24.46
| 14,652
| 403
|-
| [[File:Flag of Shibayama, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Shibayama, Chiba|Shibayama]]
| 芝山町 || Shibayama-machi || Shibayama Town
| 43.24
| 6,916
| 409
|-
| [[File:Flag of Yokoshibahikari Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Yokoshibahikari, Chiba|Yokoshibahikari]]
| 横芝光町 || Yokoshiba-Hikari-machi || Yokoshiba-Hikari Town&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(merger of [[Yokoshiba, Chiba|Yokoshiba Town]] &amp; [[Hikari, Chiba|Hikari Town]])&lt;/small&gt;
| 67.01
| 22,271
| 410
|-
| [[File:Flag of Ichinomiya, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Ichinomiya, Chiba|Ichinomiya]]
| 一宮町 || Ichinomiya-machi || Ichinomiya Town&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[Kazusa Province|[Kazusa]]] [[Ichinomiya|provincial shrine]] Town)&lt;/small&gt; || rowspan=&quot;6&quot; | [[Chōsei District, Chiba|Chōsei]]
| 22.99
| 11,622
| 421
|-
| [[File:Flag of Mutsuzawa, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Mutsuzawa, Chiba|Mutsuzawa]]
| 睦沢町 || Mutsuzawa-machi || Mutsuzawa Town
| 35.59
| 6,761
| 422
|-
| [[File:Flag of Chosei, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Chōsei, Chiba|Chōsei]]
| 長生村 || Chōsei-mura || Chōsei Village
| 28.25
| 13,656
| 423
|-
| [[File:Flag of Shirako, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Shirako, Chiba|Shirako]]
| 白子町 || Shirako-machi || Shirako Town
| 27.50
| 10,280
| 424
|-
| [[File:Flag of Nagara, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Nagara, Chiba|Nagara]]
| 長柄町 || Nagara-machi || Nagara Town
| 47.11
| 6,664
| 426
|-
| [[File:Flag of Chonan, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Chōnan, Chiba|Chōnan]]
| 長南町 || Chōnan-machi || Chōnan Town
| 65.51
| 7,368
| 427
|-
| [[File:Flag of Otaki, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Ōtaki, Chiba|Ōtaki]]
| 大多喜町 || Ōtaki-machi || Ōtaki Town || rowspan=&quot;2&quot; | [[Isumi District, Chiba|Isumi]]
| 129.87
| 8,762
| 441
|-
| [[File:Flag of Onjuku, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Onjuku, Chiba|Onjuku]]
| 御宿町 || Onjuku-machi || Onjuku Town
| 24.85
| 6,769
| 443
|-
| [[File:Flag of Kyonan, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kyonan, Chiba|Kyonan]]
| 鋸南町 || Kyonan-machi || Kyonan Town || [[Awa District, Chiba|Awa]]
| 45.17
| 7,027
| 463
|-
! [[File:Flag of Chiba Prefecture.svg|frameless|25x25px]] Chiba
! 千葉県 || Chiba-ken || Chiba Prefecture || –
! 5,157.50 || 6,275,916
! 000&lt;br /&gt;ISO: JP-12
|}

&lt;gallery&gt;
File:View from Chiba Port-Tower Northwest.jpg|Chiba City
File:Edo river near Ichikawa.JPG|Ichikawa
File:North view near Narita Station.JPG|Narita
File:20090730鴨川市.jpg|Kamogawa
File:007 Katori, Japan - 香取市.JPG|Katori
File:250906 Tomisaki Jinja Katsuura Chiba pref Japan10s3.jpg|Katsuura
&lt;/gallery&gt;

===ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ===
{{main|ချိဘခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}}

==ပြင်ပလင့်များ==

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ခရိုင်များ]]</text>
      <sha1>06eftx6g1y83pzjzz29isafyyizp2u7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1046874</id>
      <parentid>1046873</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T06:40:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>/* ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ */</comment>
      <origin>1046874</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20949" sha1="jyvdnrr67qboyciv9yrurpn5u2de0lf" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name = ချိဘခရိုင်
| native_name = {{nobold|{{lang|ja|千葉県}}}}
| settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]]
| translit_lang1 = Japanese
| translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]]
| translit_lang1_info = {{lang|ja|千葉県}}
| translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]]
| translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Chiba-ken}}
| image_skyline = {{multiple image
 | total_width            = 280
 | border                 = infobox
 | perrow                 = 1/2/2/2
 | caption_align          = center
 | image1                 = Sunrise in Inubosaki (9027196940).jpg
 | alt1                   = Cape of Inubo
 | caption1               = [[Cape Inubō]]
 | image2                 = Nippon Steel Kimitsu Works.jpg
 | alt2                   = Keiyō Industrial Zone
 | caption2               = [[Keiyō Industrial Zone]]
 | image3                 = Boso 20160811154156 (31381689373).jpg
 | alt3                   = Kujūkuri Beach
 | caption3               = [[Kujūkuri Beach]]
 | image4                 = Narita International Air Port (cropped).jpg
 | alt4                   = Narita International Airport
 | caption4               = [[Narita International Airport]]
 | image5                 = 九十九谷 - panoramio.jpg
 | alt5                   = Minami Bōsō Quasi-National Park
 | caption5               = [[Minami Bōsō Quasi-National Park]]
 | image6                 = Tokyo Disneyland (53442121414).jpg
 | alt6                   = Tokyo Disneyland
 | caption6               = [[Tokyo Disneyland]]
 | image7                 = 南総 2013122110350000.jpg
 | alt7                   = Kamogawa Seaworld
 | caption7               = [[Kamogawa Sea World]]
}}
| image_caption = 
| image_flag = Flag of Chiba Prefecture.svg
| flag_size = 100px
| image_blank_emblem = Emblem of Chiba prefecture.svg
| blank_emblem_size = 80px
| blank_emblem_type = Symbol
| image_map = Map of Japan with highlight on 12 Chiba prefecture.svg
| coordinates = 
| subdivision_type = Country
| subdivision_name = [[Japan]]
| subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]]
| subdivision_name1 = [[Kantō region|Kantō]]
| subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]]
| subdivision_name2 = [[Honshu]]
| seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]]
| seat = [[Chiba, Chiba|Chiba]]
| parts_type = Subdivisions
| parts_style = para
| p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 6
| p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 54
| leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]]
| leader_name = [[:ja:熊谷俊人|Toshihito Kumagai]] (from April 2021)
| area_total_km2 = 5157.61
| area_water_percent = 0.8
| area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|28th]]
| population_footnotes = 
| population_total = 6278017
| population_as_of = July 1, 2025
| population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|6th]]
| population_density_km2 = auto
| demographics_type2 = GDP
| demographics2_footnotes = &lt;ref&gt;{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}&lt;/ref&gt;
| demographics2_title1 = Total
| demographics2_info1 = [[JP¥]] 21,414 billion&lt;br /&gt;[[US$]] 158.1 billion (2022)
| iso_code = JP-12
| website = {{URL|https://www.pref.chiba.lg.jp/}}
| module = {{Infobox place symbols| embedded=yes
| country  = Japan
| bird     = [[Meadow bunting]]
| fish     = [[Sparidae|Seabream]]
| flower   = [[Oilseed rape|Seiyō aburana blossom]]
| tree     = [[Kusamaki]]
}}
| anthem = [[:ja:千葉県民歌|Chiba kenminka]]
}}
[[File:Bōsō Peninsula by Sentinel-2, 2018-10-30.jpg|thumb|[[Bōsō Peninsula|Boso Peninsula]]]]
[[File:Mt. Fuji and Keiyo petrochemical complex.JPG|thumb|right|The [[Keiyō Industrial Zone]], one of Japan's largest industrial complexes that spans the eight cities of Chiba Prefecture, and [[Mount Fuji]] on the horizon]]

'''ချိဘခရိုင်''' (千葉県, Chiba-ken) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်ရှူးကျွန်း|ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ခန်းတိုးဒေသ]]ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ခရိုင်လူဦးရေသည် ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁ ရက်နေ့တွင် ၆,၂၇၈,၀၆၀ ဦး ရှိသည်။ ဧရိယာ ၅,၁၅၇ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁၉၉၁ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ ချိဘခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[အိဘရခိခရိုင်]]၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် [[ဆိုင်းတမခရိုင်]]နှင့် အနောက်ဘက်တွင် [[တိုကျိုမြို့]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။

ချိဘမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်ဖြစ်ကာ ခရိုင်တွင် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားသော အဓိကမြို့များမှာ ဖုနဘရှိမြို့၊ မဆွတ်ဒိုမြို့၊ အိရှိခဝမြို့နှင့် ခရှိဝမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ ချိဘခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာကမ်းခြေအရှေ့ပိုင်းမှ တိုကျိုမြို့အရှေ့ဘက်အထိ တည်ရှိနေသည်။ ခရိုင်သည် &quot;ကြီးမားသည့် တိုကျိုမြို့ပြဧရိယာ&quot; တွင်လည်း ပါဝင်သည်။ ချိဘခရိုင်တွင် နရိတအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်၊ တိုကျိုဒစ်စနေးအပန်းဖြေဥယျာဉ်နှင့် ခဲအိယောစက်မှုဇုန်တို့ တည်ရှိသည်။

==ပထဝီသွင်ပြင်==
ချိဘခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် အိဘရခိခရိုင်၊ အနောက်ဘက်တွင် တိုကျိုမြို့နှင့် ဆိုင်းတမခရိုင်၊ အရှေ့ဘက်တွင် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာနှင့် တိုကျိုပင်လယ်အော်တို့နှင့် ထိစပ်နေသည်။ ခရိုင်၏ အနောက်မြောက်ဘက်သည် လူဦးရေ ထူထပ်သည့်ဒေသ ဖြစ်သည်။ ထိုဒေသသည် ခန်းတိုးဒေသအတွင်း ပါဝင်ကာ တိုကျိုမြို့ပြဒေသနှင့် ဆိုင်းတမမြို့တို့အထိ ဆက်စပ်လျက်ရှိသည်။ ခုရိုရှိအိုရေစီးကြောင်းများသည် ချိဘမြို့အနီးတွင် စီးဆင်းလျက်ရှိသည့်အတွက် အနီးအနားရှိ တိုကျိုမြို့နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ဆောင်းရာသီတွင် အတန်အသင့်နွေးထွေးမှုရှိပြီး နွေရာသီတွင် အေးမြသည်။&lt;ref name=&quot;dijitaru-kujukuriheino&quot;&gt;{{cite encyclopedia|encyclopedia=Dijitaru daijisen |title=九十九里平野 (Kujūri Heino) |url=http://rekishi.jkn21.com/ |access-date=2012-04-09 |year=2012 |publisher=Shogakukan |location=Tokyo |language=ja |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070825113418/http://rekishi.jkn21.com/ |archive-date=2007-08-25 }}&lt;/ref&gt;

==မြို့ပြဒေသများ==
[[Image:Map of Chiba Prefecture Ja.svg|thumb|Map of Chiba Prefecture&lt;br /&gt;{{legend0|#D8E|Government Ordinance Designated City}} {{legend0|#EAB|Other city}} {{legend0|#ED9|Town}} {{legend0|#BFE|Village}}]]
{{See also|ချိဘခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက်မြို့များစာရင်း}}

၂၀၁၀ ခုနှစ်ကတည်းက ချိဘခရိုင်တွင် ဒေသ ၅၄ ခု ခွဲခြားထားသည်။ ထိုအထဲတွင် မြို့ ၃၇ ခု၊ မြို့ငယ် ၁၆ ခုနှင့် ရွာတစ်ရွာ ပါဝင်သည်။
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+Municipalities of Chiba Prefecture
|-
! rowspan=&quot;2&quot; | Flag, short name &lt;small&gt;w/o suffix&lt;/small&gt;
! colspan=&quot;3&quot; | Full name
! rowspan=&quot;2&quot; | [[Districts of Japan|District]]&lt;br /&gt;''(-gun)''
! rowspan=&quot;2&quot; | Area (km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;)&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(January 2021)&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;GSI: [https://www.gsi.go.jp/KOKUJYOHO/MENCHO/backnumber/GSI-menseki20210101.pdf Areas of all cities, special wards, towns and villages of all prefectures], retrieved August 22, 2021.&lt;/ref&gt;
! rowspan=&quot;2&quot; | Population&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(March 2021)&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;Chiba prefectural government: [https://www.pref.chiba.lg.jp/toukei/toukeidata/joujuu/index.html Monthly population statistics, based on resident registration data], retrieved August 22, 2021.&lt;/ref&gt;
! rowspan=&quot;2&quot; | [[Local Autonomy Law|LPE]] code&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(w/o pref. [12...],&lt;br /&gt;checksum [-x])&lt;/small&gt;
|-
! &lt;small&gt;[[Japanese writing system|Japanese]]&lt;/small&gt; || &lt;small&gt;[[Romanization of Japanese|transcription]]&lt;/small&gt; || &lt;small&gt;[[English language|translation]]&lt;/small&gt;
|-
| [[File:Flag of Chiba, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Chiba, Chiba|Chiba]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[Prefectural capital]], [[Designated cities of Japan|designated major city]]&lt;!--the toshi/major city part is what's important to convey here, core cities are designated by a central government executive order (seirei), too; the rest is just historical bureaucratic jargon: seirei-cities date to 1956 and were the only major city status for a long time, chūkaku-cities are in comparison fairly recent (1996).!--&gt;&lt;/small&gt;)
| 千葉市 || Chiba-shi || Chiba City || –
| 271.76
| 981,738
| 100
|-
| [[File:Flag of Choshi, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Chōshi, Chiba|Chōshi]]
| 銚子市 || Chōshi-shi || Chōshi City || –
| 84.20
| 57,533
| 202
|-
| [[File:Flag of Ichikawa, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Ichikawa, Chiba|Ichikawa]]
| 市川市 || Ichikawa-shi || Ichikawa City || –
| 57.45
| 496,657
| 203
|-
| [[File:Flag of Funabashi, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Funabashi, Chiba|Funabashi]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[Core cities of Japan|Core city]])&lt;/small&gt;
| 船橋市 || Funabashi-shi || Funabashi City || –
| 61.38
| 641,499
| 204
|-
| [[File:Flag of Tateyama, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Tateyama, Chiba|Tateyama]]
| 館山市 || Tateyama-shi || Tateyama City || –
| 110.05
| 44,692
| 205
|-
| [[File:Flag of Kisarazu, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kisarazu, Chiba|Kisarazu]]
| 木更津市 || Kisarazu-shi || Kisarazu City || –
| 138.95
| 136,118
| 206
|-
| [[File:Flag of Matsudo, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Matsudo, Chiba|Matsudo]]
| 松戸市 || Matsudo-shi || Matsudo City || –
| 61.38
| 492,367
| 207
|-
| [[File:Flag of Noda, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Noda, Chiba|Noda]]
| 野田市 || Noda-shi || Noda City || –
| 103.55
| 152,227
| 208
|-
| [[File:Flag of Mobara, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Mobara, Chiba|Mobara]]
| 茂原市 || Mobara-shi || Mobara City || –
| 99.92
| 86,446
| 210
|-
| [[File:Flag of Narita, Chiba (no text).svg|frameless|25x25px]] [[Narita, Chiba|Narita]]
| 成田市 || Narita-shi || Narita City || –
| 213.84
| 130,689
| 211
|-
| [[File:Flag of Sakura, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Sakura, Chiba|Sakura]]
| 佐倉市 || Sakura-shi || Sakura City || –
| 103.69
| 169,059
| 212
|-
| [[File:Flag of Togane, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Tōgane, Chiba|Tōgane]]
| 東金市 || Tōgane-shi || Tōgane City || –
| 89.12
| 57,560
| 213
|-
| [[File:Flag of Asahi, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Asahi, Chiba|Asahi]]
| 旭市 || Asahi-shi || Asahi City || –
| 130.45
| 63,507
| 215
|-
| [[File:Flag of Narashino, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Narashino, Chiba|Narashino]]
| 習志野市 || Narashino-shi || Narashino City || –
| 20.97
| 174,990
| 216
|-
| [[File:Flag of Kashiwa, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kashiwa, Chiba|Kashiwa]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[Core cities of Japan|Core city]])&lt;/small&gt;
| 柏市 || Kashiwa-shi || Kashiwa City || –
| 114.74
| 433,941
| 217
|-
| [[File:Flag of Katsuura, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Katsuura, Chiba|Katsuura]]
| 勝浦市 || Katsuura-shi || Katsuura City || –
| 93.96
| 16,723
| 218
|-
| [[File:Flag of Ichihara, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Ichihara, Chiba|Ichihara]]
| 市原市 || Ichihara-shi || Ichihara City || –
| 368.17
| 268,038
| 219
|-
| [[File:Flag of Nagareyama, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Nagareyama, Chiba|Nagareyama]]
| 流山市 || Nagareyama-shi || Nagareyama City || –
| 35.32
| 200,298
| 220
|-
| [[File:Flag of Yachiyo, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Yachiyo, Chiba|Yachiyo]]
| 八千代市 || Yachiyo-shi || Yachiyo City || –
| 51.39
| 200,538
| 221
|-
| [[File:Flag of Abiko, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Abiko, Chiba|Abiko]]
| 我孫子市 || Abiko-shi || Abiko City || –
| 43.15
| 130,290
| 222
|-
| [[File:Flag of Kamogawa, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kamogawa, Chiba|Kamogawa]]
| 鴨川市 || Kamogawa-shi || Kamogawa City || –
| 191.14
| 31,554
| 223
|-
| [[File:Flag of Kamagaya, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kamagaya, Chiba|Kamagaya]]
| 鎌ケ谷市 || Kamagaya-shi || Kamagaya City || –
| 21.08
| 109,370
| 224
|-
| [[File:Flag of Kimitsu, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kimitsu, Chiba|Kimitsu]]
| 君津市  || Kimitsu-shi || Kimitsu City || –
| 318.81
| 81,355
| 225
|-
| [[File:Flag of Futtsu Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Futtsu, Chiba|Futtsu]]
| 富津市 || Futtsu-shi || Futtsu City || –
| 205.47
| 42,280
| 226
|-
| [[File:Flag of Urayasu, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Urayasu, Chiba|Urayasu]]
| 浦安市 || Urayasu-shi || Urayasu City || –
| 17.30
| 169,749
| 227
|-
| [[File:Flag of Yotsukaido, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Yotsukaidō, Chiba|Yotsukaidō]]
| 四街道市 || Yotsukaidō-shi || Yotsukaidō City || –
| 34.52
| 93,233
| 228
|-
| [[File:Flag of Sodegaura Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Sodegaura, Chiba|Sodegaura]]
| 袖ケ浦市 || Sodegaura-shi || Sodegaura City || –
| 94.93
| 63,975
| 229
|-
| [[File:Flag of Yachimata, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Yachimata, Chiba|Yachimata]]
| 八街市 || Yachimata-shi || Yachimata City || –
| 74.94
| 66,430
| 230
|-
| [[File:Flag of Inzai, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Inzai, Chiba|Inzai]]
| 印西市 || Inzai-shi || Inzai City&lt;br /&gt;([[Inba District, Chiba|In[ba]]] West City) || –
| 123.79
| 103,677
| 231
|-
| [[File:Flag of Shiroi, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Shiroi, Chiba|Shiroi]]
| 白井市 || Shiroi-shi || Shiroi City || –
| 35.48
| 61,673
| 232
|-
| [[File:Flag of Tomisato, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Tomisato, Chiba|Tomisato]]
| 富里市 || Tomisato-shi || Tomisato City || –
| 53.88
| 49,470
| 233
|-
| [[File:Flag of Minamibōsō, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Minamibōsō, Chiba|Minamiboso]]
| 南房総市 || Minami-Bōsō-shi || Minami-Boso City&lt;br /&gt;(South [[Bōsō Peninsula|Boso]] City) || –
| 230.10
| 35,454
| 234
|-
| [[File:Flag of Sosa, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Sōsa, Chiba|Sōsa]]
| 匝瑳市 || Sōsa-shi || Sōsa City&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(after [[Sōsa District, Chiba|Sōsa District]])&lt;/small&gt; || –
| 101.52
| 34,427
| 235
|-
| [[File:Flag of Katori, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Katori, Chiba|Katori]]
| 香取市 || Katori-shi || Katori City&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(after [[Katori District, Chiba|Katori District]])&lt;/small&gt; || –
| 262.35
| 71,391
| 236
|-
| [[File:Flag of Sanmu, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Sanmu, Chiba|Sanmu]]
| 山武市 || Sanmu-shi || Sanmu City || –
| 146.77
| 48,196
| 237
|-
| [[File:Flag of Isumi, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Isumi, Chiba|Isumi]]
| いすみ市 || Isumi-shi || Isumi City || –
| 157.50
| 35,570
| 238
|-
| [[File:Flag of Oamashirasato, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Ōamishirasato, Chiba|Ōamishirasato]]
| 大網白里市 || Ōami-Shirasato-shi || Ōami-Shirasato City&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(merger of [[Ōami, Chiba|Ōami Town]] &amp; [[Shirasato, Chiba|Shirasato Village]])&lt;/small&gt; || –
| 58.08
| 47,722
| 239
|-
| [[File:Flag of Shisui, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Shisui, Chiba|Shisui]]
| 酒々井町 || Shisui-machi || Shisui Town || rowspan=&quot;2&quot; | [[Inba District, Chiba|Inba]]
| 19.01
| 20,278
| 322
|-
| [[File:Flag of Sakae Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Sakae, Chiba|Sakae]]
| 栄町 || Sakae-machi || Sakae Town
| 32.51
| 19,902
| 329
|-
| [[File:Flag of Kozaki, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kōzaki, Chiba|Kōzaki]]
| 神崎町 || Kōzaki-machi || Kōzaki Town || rowspan=&quot;3&quot; | [[Katori District, Chiba|Katori]]
| 19.90
| 5,663
| 342
|-
| [[File:Flag of Tako, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Tako, Chiba|Tako]]
| 多古町 || Tako-machi || Tako Town
| 72.80
| 13,804
| 347
|-
| [[File:Flag of Tohnosho, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Tōnoshō, Chiba|Tōnoshō]]
| 東庄町 || Tōnoshō-machi || Tōnoshō Town
| 46.25
| 13,085
| 349
|-
| [[File:Flag of Kujukuri, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kujūkuri, Chiba|Kujūkuri]]
| 九十九里町 || Kujūkuri-machi || Kujūkuri Town || rowspan=&quot;3&quot; | [[Sanbu District, Chiba|Sanbu]]
| 24.46
| 14,652
| 403
|-
| [[File:Flag of Shibayama, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Shibayama, Chiba|Shibayama]]
| 芝山町 || Shibayama-machi || Shibayama Town
| 43.24
| 6,916
| 409
|-
| [[File:Flag of Yokoshibahikari Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Yokoshibahikari, Chiba|Yokoshibahikari]]
| 横芝光町 || Yokoshiba-Hikari-machi || Yokoshiba-Hikari Town&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(merger of [[Yokoshiba, Chiba|Yokoshiba Town]] &amp; [[Hikari, Chiba|Hikari Town]])&lt;/small&gt;
| 67.01
| 22,271
| 410
|-
| [[File:Flag of Ichinomiya, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Ichinomiya, Chiba|Ichinomiya]]
| 一宮町 || Ichinomiya-machi || Ichinomiya Town&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[Kazusa Province|[Kazusa]]] [[Ichinomiya|provincial shrine]] Town)&lt;/small&gt; || rowspan=&quot;6&quot; | [[Chōsei District, Chiba|Chōsei]]
| 22.99
| 11,622
| 421
|-
| [[File:Flag of Mutsuzawa, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Mutsuzawa, Chiba|Mutsuzawa]]
| 睦沢町 || Mutsuzawa-machi || Mutsuzawa Town
| 35.59
| 6,761
| 422
|-
| [[File:Flag of Chosei, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Chōsei, Chiba|Chōsei]]
| 長生村 || Chōsei-mura || Chōsei Village
| 28.25
| 13,656
| 423
|-
| [[File:Flag of Shirako, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Shirako, Chiba|Shirako]]
| 白子町 || Shirako-machi || Shirako Town
| 27.50
| 10,280
| 424
|-
| [[File:Flag of Nagara, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Nagara, Chiba|Nagara]]
| 長柄町 || Nagara-machi || Nagara Town
| 47.11
| 6,664
| 426
|-
| [[File:Flag of Chonan, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Chōnan, Chiba|Chōnan]]
| 長南町 || Chōnan-machi || Chōnan Town
| 65.51
| 7,368
| 427
|-
| [[File:Flag of Otaki, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Ōtaki, Chiba|Ōtaki]]
| 大多喜町 || Ōtaki-machi || Ōtaki Town || rowspan=&quot;2&quot; | [[Isumi District, Chiba|Isumi]]
| 129.87
| 8,762
| 441
|-
| [[File:Flag of Onjuku, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Onjuku, Chiba|Onjuku]]
| 御宿町 || Onjuku-machi || Onjuku Town
| 24.85
| 6,769
| 443
|-
| [[File:Flag of Kyonan, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kyonan, Chiba|Kyonan]]
| 鋸南町 || Kyonan-machi || Kyonan Town || [[Awa District, Chiba|Awa]]
| 45.17
| 7,027
| 463
|-
! [[File:Flag of Chiba Prefecture.svg|frameless|25x25px]] Chiba
! 千葉県 || Chiba-ken || Chiba Prefecture || –
! 5,157.50 || 6,275,916
! 000&lt;br /&gt;ISO: JP-12
|}

&lt;gallery&gt;
File:View from Chiba Port-Tower Northwest.jpg|Chiba City
File:Edo river near Ichikawa.JPG|Ichikawa
File:North view near Narita Station.JPG|Narita
File:20090730鴨川市.jpg|Kamogawa
File:007 Katori, Japan - 香取市.JPG|Katori
File:250906 Tomisaki Jinja Katsuura Chiba pref Japan10s3.jpg|Katsuura
&lt;/gallery&gt;

===ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ===
{{main|ချိဘခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}}

==စီးပွားရေး==

==ပြင်ပလင့်များ==

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ခရိုင်များ]]</text>
      <sha1>jyvdnrr67qboyciv9yrurpn5u2de0lf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1046875</id>
      <parentid>1046874</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T06:40:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>/* စီးပွားရေး */</comment>
      <origin>1046875</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21044" sha1="019bav009bpqu71zzkr9szxjsgtmkbf" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name = ချိဘခရိုင်
| native_name = {{nobold|{{lang|ja|千葉県}}}}
| settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]]
| translit_lang1 = Japanese
| translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]]
| translit_lang1_info = {{lang|ja|千葉県}}
| translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]]
| translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Chiba-ken}}
| image_skyline = {{multiple image
 | total_width            = 280
 | border                 = infobox
 | perrow                 = 1/2/2/2
 | caption_align          = center
 | image1                 = Sunrise in Inubosaki (9027196940).jpg
 | alt1                   = Cape of Inubo
 | caption1               = [[Cape Inubō]]
 | image2                 = Nippon Steel Kimitsu Works.jpg
 | alt2                   = Keiyō Industrial Zone
 | caption2               = [[Keiyō Industrial Zone]]
 | image3                 = Boso 20160811154156 (31381689373).jpg
 | alt3                   = Kujūkuri Beach
 | caption3               = [[Kujūkuri Beach]]
 | image4                 = Narita International Air Port (cropped).jpg
 | alt4                   = Narita International Airport
 | caption4               = [[Narita International Airport]]
 | image5                 = 九十九谷 - panoramio.jpg
 | alt5                   = Minami Bōsō Quasi-National Park
 | caption5               = [[Minami Bōsō Quasi-National Park]]
 | image6                 = Tokyo Disneyland (53442121414).jpg
 | alt6                   = Tokyo Disneyland
 | caption6               = [[Tokyo Disneyland]]
 | image7                 = 南総 2013122110350000.jpg
 | alt7                   = Kamogawa Seaworld
 | caption7               = [[Kamogawa Sea World]]
}}
| image_caption = 
| image_flag = Flag of Chiba Prefecture.svg
| flag_size = 100px
| image_blank_emblem = Emblem of Chiba prefecture.svg
| blank_emblem_size = 80px
| blank_emblem_type = Symbol
| image_map = Map of Japan with highlight on 12 Chiba prefecture.svg
| coordinates = 
| subdivision_type = Country
| subdivision_name = [[Japan]]
| subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]]
| subdivision_name1 = [[Kantō region|Kantō]]
| subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]]
| subdivision_name2 = [[Honshu]]
| seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]]
| seat = [[Chiba, Chiba|Chiba]]
| parts_type = Subdivisions
| parts_style = para
| p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 6
| p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 54
| leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]]
| leader_name = [[:ja:熊谷俊人|Toshihito Kumagai]] (from April 2021)
| area_total_km2 = 5157.61
| area_water_percent = 0.8
| area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|28th]]
| population_footnotes = 
| population_total = 6278017
| population_as_of = July 1, 2025
| population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|6th]]
| population_density_km2 = auto
| demographics_type2 = GDP
| demographics2_footnotes = &lt;ref&gt;{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}&lt;/ref&gt;
| demographics2_title1 = Total
| demographics2_info1 = [[JP¥]] 21,414 billion&lt;br /&gt;[[US$]] 158.1 billion (2022)
| iso_code = JP-12
| website = {{URL|https://www.pref.chiba.lg.jp/}}
| module = {{Infobox place symbols| embedded=yes
| country  = Japan
| bird     = [[Meadow bunting]]
| fish     = [[Sparidae|Seabream]]
| flower   = [[Oilseed rape|Seiyō aburana blossom]]
| tree     = [[Kusamaki]]
}}
| anthem = [[:ja:千葉県民歌|Chiba kenminka]]
}}
[[File:Bōsō Peninsula by Sentinel-2, 2018-10-30.jpg|thumb|[[Bōsō Peninsula|Boso Peninsula]]]]
[[File:Mt. Fuji and Keiyo petrochemical complex.JPG|thumb|right|The [[Keiyō Industrial Zone]], one of Japan's largest industrial complexes that spans the eight cities of Chiba Prefecture, and [[Mount Fuji]] on the horizon]]

'''ချိဘခရိုင်''' (千葉県, Chiba-ken) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်ရှူးကျွန်း|ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ခန်းတိုးဒေသ]]ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ခရိုင်လူဦးရေသည် ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁ ရက်နေ့တွင် ၆,၂၇၈,၀၆၀ ဦး ရှိသည်။ ဧရိယာ ၅,၁၅၇ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁၉၉၁ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ ချိဘခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[အိဘရခိခရိုင်]]၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် [[ဆိုင်းတမခရိုင်]]နှင့် အနောက်ဘက်တွင် [[တိုကျိုမြို့]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။

ချိဘမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်ဖြစ်ကာ ခရိုင်တွင် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားသော အဓိကမြို့များမှာ ဖုနဘရှိမြို့၊ မဆွတ်ဒိုမြို့၊ အိရှိခဝမြို့နှင့် ခရှိဝမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ ချိဘခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာကမ်းခြေအရှေ့ပိုင်းမှ တိုကျိုမြို့အရှေ့ဘက်အထိ တည်ရှိနေသည်။ ခရိုင်သည် &quot;ကြီးမားသည့် တိုကျိုမြို့ပြဧရိယာ&quot; တွင်လည်း ပါဝင်သည်။ ချိဘခရိုင်တွင် နရိတအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်၊ တိုကျိုဒစ်စနေးအပန်းဖြေဥယျာဉ်နှင့် ခဲအိယောစက်မှုဇုန်တို့ တည်ရှိသည်။

==ပထဝီသွင်ပြင်==
ချိဘခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် အိဘရခိခရိုင်၊ အနောက်ဘက်တွင် တိုကျိုမြို့နှင့် ဆိုင်းတမခရိုင်၊ အရှေ့ဘက်တွင် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာနှင့် တိုကျိုပင်လယ်အော်တို့နှင့် ထိစပ်နေသည်။ ခရိုင်၏ အနောက်မြောက်ဘက်သည် လူဦးရေ ထူထပ်သည့်ဒေသ ဖြစ်သည်။ ထိုဒေသသည် ခန်းတိုးဒေသအတွင်း ပါဝင်ကာ တိုကျိုမြို့ပြဒေသနှင့် ဆိုင်းတမမြို့တို့အထိ ဆက်စပ်လျက်ရှိသည်။ ခုရိုရှိအိုရေစီးကြောင်းများသည် ချိဘမြို့အနီးတွင် စီးဆင်းလျက်ရှိသည့်အတွက် အနီးအနားရှိ တိုကျိုမြို့နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ဆောင်းရာသီတွင် အတန်အသင့်နွေးထွေးမှုရှိပြီး နွေရာသီတွင် အေးမြသည်။&lt;ref name=&quot;dijitaru-kujukuriheino&quot;&gt;{{cite encyclopedia|encyclopedia=Dijitaru daijisen |title=九十九里平野 (Kujūri Heino) |url=http://rekishi.jkn21.com/ |access-date=2012-04-09 |year=2012 |publisher=Shogakukan |location=Tokyo |language=ja |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070825113418/http://rekishi.jkn21.com/ |archive-date=2007-08-25 }}&lt;/ref&gt;

==မြို့ပြဒေသများ==
[[Image:Map of Chiba Prefecture Ja.svg|thumb|Map of Chiba Prefecture&lt;br /&gt;{{legend0|#D8E|Government Ordinance Designated City}} {{legend0|#EAB|Other city}} {{legend0|#ED9|Town}} {{legend0|#BFE|Village}}]]
{{See also|ချိဘခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက်မြို့များစာရင်း}}

၂၀၁၀ ခုနှစ်ကတည်းက ချိဘခရိုင်တွင် ဒေသ ၅၄ ခု ခွဲခြားထားသည်။ ထိုအထဲတွင် မြို့ ၃၇ ခု၊ မြို့ငယ် ၁၆ ခုနှင့် ရွာတစ်ရွာ ပါဝင်သည်။
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+Municipalities of Chiba Prefecture
|-
! rowspan=&quot;2&quot; | Flag, short name &lt;small&gt;w/o suffix&lt;/small&gt;
! colspan=&quot;3&quot; | Full name
! rowspan=&quot;2&quot; | [[Districts of Japan|District]]&lt;br /&gt;''(-gun)''
! rowspan=&quot;2&quot; | Area (km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;)&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(January 2021)&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;GSI: [https://www.gsi.go.jp/KOKUJYOHO/MENCHO/backnumber/GSI-menseki20210101.pdf Areas of all cities, special wards, towns and villages of all prefectures], retrieved August 22, 2021.&lt;/ref&gt;
! rowspan=&quot;2&quot; | Population&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(March 2021)&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;Chiba prefectural government: [https://www.pref.chiba.lg.jp/toukei/toukeidata/joujuu/index.html Monthly population statistics, based on resident registration data], retrieved August 22, 2021.&lt;/ref&gt;
! rowspan=&quot;2&quot; | [[Local Autonomy Law|LPE]] code&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(w/o pref. [12...],&lt;br /&gt;checksum [-x])&lt;/small&gt;
|-
! &lt;small&gt;[[Japanese writing system|Japanese]]&lt;/small&gt; || &lt;small&gt;[[Romanization of Japanese|transcription]]&lt;/small&gt; || &lt;small&gt;[[English language|translation]]&lt;/small&gt;
|-
| [[File:Flag of Chiba, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Chiba, Chiba|Chiba]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[Prefectural capital]], [[Designated cities of Japan|designated major city]]&lt;!--the toshi/major city part is what's important to convey here, core cities are designated by a central government executive order (seirei), too; the rest is just historical bureaucratic jargon: seirei-cities date to 1956 and were the only major city status for a long time, chūkaku-cities are in comparison fairly recent (1996).!--&gt;&lt;/small&gt;)
| 千葉市 || Chiba-shi || Chiba City || –
| 271.76
| 981,738
| 100
|-
| [[File:Flag of Choshi, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Chōshi, Chiba|Chōshi]]
| 銚子市 || Chōshi-shi || Chōshi City || –
| 84.20
| 57,533
| 202
|-
| [[File:Flag of Ichikawa, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Ichikawa, Chiba|Ichikawa]]
| 市川市 || Ichikawa-shi || Ichikawa City || –
| 57.45
| 496,657
| 203
|-
| [[File:Flag of Funabashi, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Funabashi, Chiba|Funabashi]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[Core cities of Japan|Core city]])&lt;/small&gt;
| 船橋市 || Funabashi-shi || Funabashi City || –
| 61.38
| 641,499
| 204
|-
| [[File:Flag of Tateyama, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Tateyama, Chiba|Tateyama]]
| 館山市 || Tateyama-shi || Tateyama City || –
| 110.05
| 44,692
| 205
|-
| [[File:Flag of Kisarazu, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kisarazu, Chiba|Kisarazu]]
| 木更津市 || Kisarazu-shi || Kisarazu City || –
| 138.95
| 136,118
| 206
|-
| [[File:Flag of Matsudo, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Matsudo, Chiba|Matsudo]]
| 松戸市 || Matsudo-shi || Matsudo City || –
| 61.38
| 492,367
| 207
|-
| [[File:Flag of Noda, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Noda, Chiba|Noda]]
| 野田市 || Noda-shi || Noda City || –
| 103.55
| 152,227
| 208
|-
| [[File:Flag of Mobara, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Mobara, Chiba|Mobara]]
| 茂原市 || Mobara-shi || Mobara City || –
| 99.92
| 86,446
| 210
|-
| [[File:Flag of Narita, Chiba (no text).svg|frameless|25x25px]] [[Narita, Chiba|Narita]]
| 成田市 || Narita-shi || Narita City || –
| 213.84
| 130,689
| 211
|-
| [[File:Flag of Sakura, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Sakura, Chiba|Sakura]]
| 佐倉市 || Sakura-shi || Sakura City || –
| 103.69
| 169,059
| 212
|-
| [[File:Flag of Togane, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Tōgane, Chiba|Tōgane]]
| 東金市 || Tōgane-shi || Tōgane City || –
| 89.12
| 57,560
| 213
|-
| [[File:Flag of Asahi, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Asahi, Chiba|Asahi]]
| 旭市 || Asahi-shi || Asahi City || –
| 130.45
| 63,507
| 215
|-
| [[File:Flag of Narashino, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Narashino, Chiba|Narashino]]
| 習志野市 || Narashino-shi || Narashino City || –
| 20.97
| 174,990
| 216
|-
| [[File:Flag of Kashiwa, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kashiwa, Chiba|Kashiwa]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[Core cities of Japan|Core city]])&lt;/small&gt;
| 柏市 || Kashiwa-shi || Kashiwa City || –
| 114.74
| 433,941
| 217
|-
| [[File:Flag of Katsuura, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Katsuura, Chiba|Katsuura]]
| 勝浦市 || Katsuura-shi || Katsuura City || –
| 93.96
| 16,723
| 218
|-
| [[File:Flag of Ichihara, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Ichihara, Chiba|Ichihara]]
| 市原市 || Ichihara-shi || Ichihara City || –
| 368.17
| 268,038
| 219
|-
| [[File:Flag of Nagareyama, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Nagareyama, Chiba|Nagareyama]]
| 流山市 || Nagareyama-shi || Nagareyama City || –
| 35.32
| 200,298
| 220
|-
| [[File:Flag of Yachiyo, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Yachiyo, Chiba|Yachiyo]]
| 八千代市 || Yachiyo-shi || Yachiyo City || –
| 51.39
| 200,538
| 221
|-
| [[File:Flag of Abiko, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Abiko, Chiba|Abiko]]
| 我孫子市 || Abiko-shi || Abiko City || –
| 43.15
| 130,290
| 222
|-
| [[File:Flag of Kamogawa, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kamogawa, Chiba|Kamogawa]]
| 鴨川市 || Kamogawa-shi || Kamogawa City || –
| 191.14
| 31,554
| 223
|-
| [[File:Flag of Kamagaya, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kamagaya, Chiba|Kamagaya]]
| 鎌ケ谷市 || Kamagaya-shi || Kamagaya City || –
| 21.08
| 109,370
| 224
|-
| [[File:Flag of Kimitsu, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kimitsu, Chiba|Kimitsu]]
| 君津市  || Kimitsu-shi || Kimitsu City || –
| 318.81
| 81,355
| 225
|-
| [[File:Flag of Futtsu Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Futtsu, Chiba|Futtsu]]
| 富津市 || Futtsu-shi || Futtsu City || –
| 205.47
| 42,280
| 226
|-
| [[File:Flag of Urayasu, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Urayasu, Chiba|Urayasu]]
| 浦安市 || Urayasu-shi || Urayasu City || –
| 17.30
| 169,749
| 227
|-
| [[File:Flag of Yotsukaido, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Yotsukaidō, Chiba|Yotsukaidō]]
| 四街道市 || Yotsukaidō-shi || Yotsukaidō City || –
| 34.52
| 93,233
| 228
|-
| [[File:Flag of Sodegaura Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Sodegaura, Chiba|Sodegaura]]
| 袖ケ浦市 || Sodegaura-shi || Sodegaura City || –
| 94.93
| 63,975
| 229
|-
| [[File:Flag of Yachimata, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Yachimata, Chiba|Yachimata]]
| 八街市 || Yachimata-shi || Yachimata City || –
| 74.94
| 66,430
| 230
|-
| [[File:Flag of Inzai, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Inzai, Chiba|Inzai]]
| 印西市 || Inzai-shi || Inzai City&lt;br /&gt;([[Inba District, Chiba|In[ba]]] West City) || –
| 123.79
| 103,677
| 231
|-
| [[File:Flag of Shiroi, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Shiroi, Chiba|Shiroi]]
| 白井市 || Shiroi-shi || Shiroi City || –
| 35.48
| 61,673
| 232
|-
| [[File:Flag of Tomisato, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Tomisato, Chiba|Tomisato]]
| 富里市 || Tomisato-shi || Tomisato City || –
| 53.88
| 49,470
| 233
|-
| [[File:Flag of Minamibōsō, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Minamibōsō, Chiba|Minamiboso]]
| 南房総市 || Minami-Bōsō-shi || Minami-Boso City&lt;br /&gt;(South [[Bōsō Peninsula|Boso]] City) || –
| 230.10
| 35,454
| 234
|-
| [[File:Flag of Sosa, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Sōsa, Chiba|Sōsa]]
| 匝瑳市 || Sōsa-shi || Sōsa City&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(after [[Sōsa District, Chiba|Sōsa District]])&lt;/small&gt; || –
| 101.52
| 34,427
| 235
|-
| [[File:Flag of Katori, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Katori, Chiba|Katori]]
| 香取市 || Katori-shi || Katori City&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(after [[Katori District, Chiba|Katori District]])&lt;/small&gt; || –
| 262.35
| 71,391
| 236
|-
| [[File:Flag of Sanmu, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Sanmu, Chiba|Sanmu]]
| 山武市 || Sanmu-shi || Sanmu City || –
| 146.77
| 48,196
| 237
|-
| [[File:Flag of Isumi, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Isumi, Chiba|Isumi]]
| いすみ市 || Isumi-shi || Isumi City || –
| 157.50
| 35,570
| 238
|-
| [[File:Flag of Oamashirasato, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Ōamishirasato, Chiba|Ōamishirasato]]
| 大網白里市 || Ōami-Shirasato-shi || Ōami-Shirasato City&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(merger of [[Ōami, Chiba|Ōami Town]] &amp; [[Shirasato, Chiba|Shirasato Village]])&lt;/small&gt; || –
| 58.08
| 47,722
| 239
|-
| [[File:Flag of Shisui, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Shisui, Chiba|Shisui]]
| 酒々井町 || Shisui-machi || Shisui Town || rowspan=&quot;2&quot; | [[Inba District, Chiba|Inba]]
| 19.01
| 20,278
| 322
|-
| [[File:Flag of Sakae Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Sakae, Chiba|Sakae]]
| 栄町 || Sakae-machi || Sakae Town
| 32.51
| 19,902
| 329
|-
| [[File:Flag of Kozaki, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kōzaki, Chiba|Kōzaki]]
| 神崎町 || Kōzaki-machi || Kōzaki Town || rowspan=&quot;3&quot; | [[Katori District, Chiba|Katori]]
| 19.90
| 5,663
| 342
|-
| [[File:Flag of Tako, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Tako, Chiba|Tako]]
| 多古町 || Tako-machi || Tako Town
| 72.80
| 13,804
| 347
|-
| [[File:Flag of Tohnosho, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Tōnoshō, Chiba|Tōnoshō]]
| 東庄町 || Tōnoshō-machi || Tōnoshō Town
| 46.25
| 13,085
| 349
|-
| [[File:Flag of Kujukuri, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kujūkuri, Chiba|Kujūkuri]]
| 九十九里町 || Kujūkuri-machi || Kujūkuri Town || rowspan=&quot;3&quot; | [[Sanbu District, Chiba|Sanbu]]
| 24.46
| 14,652
| 403
|-
| [[File:Flag of Shibayama, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Shibayama, Chiba|Shibayama]]
| 芝山町 || Shibayama-machi || Shibayama Town
| 43.24
| 6,916
| 409
|-
| [[File:Flag of Yokoshibahikari Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Yokoshibahikari, Chiba|Yokoshibahikari]]
| 横芝光町 || Yokoshiba-Hikari-machi || Yokoshiba-Hikari Town&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(merger of [[Yokoshiba, Chiba|Yokoshiba Town]] &amp; [[Hikari, Chiba|Hikari Town]])&lt;/small&gt;
| 67.01
| 22,271
| 410
|-
| [[File:Flag of Ichinomiya, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Ichinomiya, Chiba|Ichinomiya]]
| 一宮町 || Ichinomiya-machi || Ichinomiya Town&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[Kazusa Province|[Kazusa]]] [[Ichinomiya|provincial shrine]] Town)&lt;/small&gt; || rowspan=&quot;6&quot; | [[Chōsei District, Chiba|Chōsei]]
| 22.99
| 11,622
| 421
|-
| [[File:Flag of Mutsuzawa, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Mutsuzawa, Chiba|Mutsuzawa]]
| 睦沢町 || Mutsuzawa-machi || Mutsuzawa Town
| 35.59
| 6,761
| 422
|-
| [[File:Flag of Chosei, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Chōsei, Chiba|Chōsei]]
| 長生村 || Chōsei-mura || Chōsei Village
| 28.25
| 13,656
| 423
|-
| [[File:Flag of Shirako, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Shirako, Chiba|Shirako]]
| 白子町 || Shirako-machi || Shirako Town
| 27.50
| 10,280
| 424
|-
| [[File:Flag of Nagara, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Nagara, Chiba|Nagara]]
| 長柄町 || Nagara-machi || Nagara Town
| 47.11
| 6,664
| 426
|-
| [[File:Flag of Chonan, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Chōnan, Chiba|Chōnan]]
| 長南町 || Chōnan-machi || Chōnan Town
| 65.51
| 7,368
| 427
|-
| [[File:Flag of Otaki, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Ōtaki, Chiba|Ōtaki]]
| 大多喜町 || Ōtaki-machi || Ōtaki Town || rowspan=&quot;2&quot; | [[Isumi District, Chiba|Isumi]]
| 129.87
| 8,762
| 441
|-
| [[File:Flag of Onjuku, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Onjuku, Chiba|Onjuku]]
| 御宿町 || Onjuku-machi || Onjuku Town
| 24.85
| 6,769
| 443
|-
| [[File:Flag of Kyonan, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kyonan, Chiba|Kyonan]]
| 鋸南町 || Kyonan-machi || Kyonan Town || [[Awa District, Chiba|Awa]]
| 45.17
| 7,027
| 463
|-
! [[File:Flag of Chiba Prefecture.svg|frameless|25x25px]] Chiba
! 千葉県 || Chiba-ken || Chiba Prefecture || –
! 5,157.50 || 6,275,916
! 000&lt;br /&gt;ISO: JP-12
|}

&lt;gallery&gt;
File:View from Chiba Port-Tower Northwest.jpg|Chiba City
File:Edo river near Ichikawa.JPG|Ichikawa
File:North view near Narita Station.JPG|Narita
File:20090730鴨川市.jpg|Kamogawa
File:007 Katori, Japan - 香取市.JPG|Katori
File:250906 Tomisaki Jinja Katsuura Chiba pref Japan10s3.jpg|Katsuura
&lt;/gallery&gt;

===ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ===
{{main|ချိဘခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}}

==စီးပွားရေး==
===စက်မှုလုပ်ငန်း===
===စိုက်ပျိုးရေး===

==ပြင်ပလင့်များ==

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ခရိုင်များ]]</text>
      <sha1>019bav009bpqu71zzkr9szxjsgtmkbf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1046876</id>
      <parentid>1046875</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T06:51:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>/* စက်မှုလုပ်ငန်း */</comment>
      <origin>1046876</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24187" sha1="mk7fve6p5ts5x084871i8g008t2jrhh" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name = ချိဘခရိုင်
| native_name = {{nobold|{{lang|ja|千葉県}}}}
| settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]]
| translit_lang1 = Japanese
| translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]]
| translit_lang1_info = {{lang|ja|千葉県}}
| translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]]
| translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Chiba-ken}}
| image_skyline = {{multiple image
 | total_width            = 280
 | border                 = infobox
 | perrow                 = 1/2/2/2
 | caption_align          = center
 | image1                 = Sunrise in Inubosaki (9027196940).jpg
 | alt1                   = Cape of Inubo
 | caption1               = [[Cape Inubō]]
 | image2                 = Nippon Steel Kimitsu Works.jpg
 | alt2                   = Keiyō Industrial Zone
 | caption2               = [[Keiyō Industrial Zone]]
 | image3                 = Boso 20160811154156 (31381689373).jpg
 | alt3                   = Kujūkuri Beach
 | caption3               = [[Kujūkuri Beach]]
 | image4                 = Narita International Air Port (cropped).jpg
 | alt4                   = Narita International Airport
 | caption4               = [[Narita International Airport]]
 | image5                 = 九十九谷 - panoramio.jpg
 | alt5                   = Minami Bōsō Quasi-National Park
 | caption5               = [[Minami Bōsō Quasi-National Park]]
 | image6                 = Tokyo Disneyland (53442121414).jpg
 | alt6                   = Tokyo Disneyland
 | caption6               = [[Tokyo Disneyland]]
 | image7                 = 南総 2013122110350000.jpg
 | alt7                   = Kamogawa Seaworld
 | caption7               = [[Kamogawa Sea World]]
}}
| image_caption = 
| image_flag = Flag of Chiba Prefecture.svg
| flag_size = 100px
| image_blank_emblem = Emblem of Chiba prefecture.svg
| blank_emblem_size = 80px
| blank_emblem_type = Symbol
| image_map = Map of Japan with highlight on 12 Chiba prefecture.svg
| coordinates = 
| subdivision_type = Country
| subdivision_name = [[Japan]]
| subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]]
| subdivision_name1 = [[Kantō region|Kantō]]
| subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]]
| subdivision_name2 = [[Honshu]]
| seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]]
| seat = [[Chiba, Chiba|Chiba]]
| parts_type = Subdivisions
| parts_style = para
| p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 6
| p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 54
| leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]]
| leader_name = [[:ja:熊谷俊人|Toshihito Kumagai]] (from April 2021)
| area_total_km2 = 5157.61
| area_water_percent = 0.8
| area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|28th]]
| population_footnotes = 
| population_total = 6278017
| population_as_of = July 1, 2025
| population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|6th]]
| population_density_km2 = auto
| demographics_type2 = GDP
| demographics2_footnotes = &lt;ref&gt;{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}&lt;/ref&gt;
| demographics2_title1 = Total
| demographics2_info1 = [[JP¥]] 21,414 billion&lt;br /&gt;[[US$]] 158.1 billion (2022)
| iso_code = JP-12
| website = {{URL|https://www.pref.chiba.lg.jp/}}
| module = {{Infobox place symbols| embedded=yes
| country  = Japan
| bird     = [[Meadow bunting]]
| fish     = [[Sparidae|Seabream]]
| flower   = [[Oilseed rape|Seiyō aburana blossom]]
| tree     = [[Kusamaki]]
}}
| anthem = [[:ja:千葉県民歌|Chiba kenminka]]
}}
[[File:Bōsō Peninsula by Sentinel-2, 2018-10-30.jpg|thumb|[[Bōsō Peninsula|Boso Peninsula]]]]
[[File:Mt. Fuji and Keiyo petrochemical complex.JPG|thumb|right|The [[Keiyō Industrial Zone]], one of Japan's largest industrial complexes that spans the eight cities of Chiba Prefecture, and [[Mount Fuji]] on the horizon]]

'''ချိဘခရိုင်''' (千葉県, Chiba-ken) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်ရှူးကျွန်း|ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ခန်းတိုးဒေသ]]ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ခရိုင်လူဦးရေသည် ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁ ရက်နေ့တွင် ၆,၂၇၈,၀၆၀ ဦး ရှိသည်။ ဧရိယာ ၅,၁၅၇ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁၉၉၁ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ ချိဘခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[အိဘရခိခရိုင်]]၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် [[ဆိုင်းတမခရိုင်]]နှင့် အနောက်ဘက်တွင် [[တိုကျိုမြို့]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။

ချိဘမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်ဖြစ်ကာ ခရိုင်တွင် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားသော အဓိကမြို့များမှာ ဖုနဘရှိမြို့၊ မဆွတ်ဒိုမြို့၊ အိရှိခဝမြို့နှင့် ခရှိဝမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ ချိဘခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာကမ်းခြေအရှေ့ပိုင်းမှ တိုကျိုမြို့အရှေ့ဘက်အထိ တည်ရှိနေသည်။ ခရိုင်သည် &quot;ကြီးမားသည့် တိုကျိုမြို့ပြဧရိယာ&quot; တွင်လည်း ပါဝင်သည်။ ချိဘခရိုင်တွင် နရိတအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်၊ တိုကျိုဒစ်စနေးအပန်းဖြေဥယျာဉ်နှင့် ခဲအိယောစက်မှုဇုန်တို့ တည်ရှိသည်။

==ပထဝီသွင်ပြင်==
ချိဘခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် အိဘရခိခရိုင်၊ အနောက်ဘက်တွင် တိုကျိုမြို့နှင့် ဆိုင်းတမခရိုင်၊ အရှေ့ဘက်တွင် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာနှင့် တိုကျိုပင်လယ်အော်တို့နှင့် ထိစပ်နေသည်။ ခရိုင်၏ အနောက်မြောက်ဘက်သည် လူဦးရေ ထူထပ်သည့်ဒေသ ဖြစ်သည်။ ထိုဒေသသည် ခန်းတိုးဒေသအတွင်း ပါဝင်ကာ တိုကျိုမြို့ပြဒေသနှင့် ဆိုင်းတမမြို့တို့အထိ ဆက်စပ်လျက်ရှိသည်။ ခုရိုရှိအိုရေစီးကြောင်းများသည် ချိဘမြို့အနီးတွင် စီးဆင်းလျက်ရှိသည့်အတွက် အနီးအနားရှိ တိုကျိုမြို့နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ဆောင်းရာသီတွင် အတန်အသင့်နွေးထွေးမှုရှိပြီး နွေရာသီတွင် အေးမြသည်။&lt;ref name=&quot;dijitaru-kujukuriheino&quot;&gt;{{cite encyclopedia|encyclopedia=Dijitaru daijisen |title=九十九里平野 (Kujūri Heino) |url=http://rekishi.jkn21.com/ |access-date=2012-04-09 |year=2012 |publisher=Shogakukan |location=Tokyo |language=ja |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070825113418/http://rekishi.jkn21.com/ |archive-date=2007-08-25 }}&lt;/ref&gt;

==မြို့ပြဒေသများ==
[[Image:Map of Chiba Prefecture Ja.svg|thumb|Map of Chiba Prefecture&lt;br /&gt;{{legend0|#D8E|Government Ordinance Designated City}} {{legend0|#EAB|Other city}} {{legend0|#ED9|Town}} {{legend0|#BFE|Village}}]]
{{See also|ချိဘခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက်မြို့များစာရင်း}}

၂၀၁၀ ခုနှစ်ကတည်းက ချိဘခရိုင်တွင် ဒေသ ၅၄ ခု ခွဲခြားထားသည်။ ထိုအထဲတွင် မြို့ ၃၇ ခု၊ မြို့ငယ် ၁၆ ခုနှင့် ရွာတစ်ရွာ ပါဝင်သည်။
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+Municipalities of Chiba Prefecture
|-
! rowspan=&quot;2&quot; | Flag, short name &lt;small&gt;w/o suffix&lt;/small&gt;
! colspan=&quot;3&quot; | Full name
! rowspan=&quot;2&quot; | [[Districts of Japan|District]]&lt;br /&gt;''(-gun)''
! rowspan=&quot;2&quot; | Area (km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;)&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(January 2021)&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;GSI: [https://www.gsi.go.jp/KOKUJYOHO/MENCHO/backnumber/GSI-menseki20210101.pdf Areas of all cities, special wards, towns and villages of all prefectures], retrieved August 22, 2021.&lt;/ref&gt;
! rowspan=&quot;2&quot; | Population&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(March 2021)&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;Chiba prefectural government: [https://www.pref.chiba.lg.jp/toukei/toukeidata/joujuu/index.html Monthly population statistics, based on resident registration data], retrieved August 22, 2021.&lt;/ref&gt;
! rowspan=&quot;2&quot; | [[Local Autonomy Law|LPE]] code&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(w/o pref. [12...],&lt;br /&gt;checksum [-x])&lt;/small&gt;
|-
! &lt;small&gt;[[Japanese writing system|Japanese]]&lt;/small&gt; || &lt;small&gt;[[Romanization of Japanese|transcription]]&lt;/small&gt; || &lt;small&gt;[[English language|translation]]&lt;/small&gt;
|-
| [[File:Flag of Chiba, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Chiba, Chiba|Chiba]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[Prefectural capital]], [[Designated cities of Japan|designated major city]]&lt;!--the toshi/major city part is what's important to convey here, core cities are designated by a central government executive order (seirei), too; the rest is just historical bureaucratic jargon: seirei-cities date to 1956 and were the only major city status for a long time, chūkaku-cities are in comparison fairly recent (1996).!--&gt;&lt;/small&gt;)
| 千葉市 || Chiba-shi || Chiba City || –
| 271.76
| 981,738
| 100
|-
| [[File:Flag of Choshi, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Chōshi, Chiba|Chōshi]]
| 銚子市 || Chōshi-shi || Chōshi City || –
| 84.20
| 57,533
| 202
|-
| [[File:Flag of Ichikawa, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Ichikawa, Chiba|Ichikawa]]
| 市川市 || Ichikawa-shi || Ichikawa City || –
| 57.45
| 496,657
| 203
|-
| [[File:Flag of Funabashi, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Funabashi, Chiba|Funabashi]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[Core cities of Japan|Core city]])&lt;/small&gt;
| 船橋市 || Funabashi-shi || Funabashi City || –
| 61.38
| 641,499
| 204
|-
| [[File:Flag of Tateyama, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Tateyama, Chiba|Tateyama]]
| 館山市 || Tateyama-shi || Tateyama City || –
| 110.05
| 44,692
| 205
|-
| [[File:Flag of Kisarazu, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kisarazu, Chiba|Kisarazu]]
| 木更津市 || Kisarazu-shi || Kisarazu City || –
| 138.95
| 136,118
| 206
|-
| [[File:Flag of Matsudo, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Matsudo, Chiba|Matsudo]]
| 松戸市 || Matsudo-shi || Matsudo City || –
| 61.38
| 492,367
| 207
|-
| [[File:Flag of Noda, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Noda, Chiba|Noda]]
| 野田市 || Noda-shi || Noda City || –
| 103.55
| 152,227
| 208
|-
| [[File:Flag of Mobara, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Mobara, Chiba|Mobara]]
| 茂原市 || Mobara-shi || Mobara City || –
| 99.92
| 86,446
| 210
|-
| [[File:Flag of Narita, Chiba (no text).svg|frameless|25x25px]] [[Narita, Chiba|Narita]]
| 成田市 || Narita-shi || Narita City || –
| 213.84
| 130,689
| 211
|-
| [[File:Flag of Sakura, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Sakura, Chiba|Sakura]]
| 佐倉市 || Sakura-shi || Sakura City || –
| 103.69
| 169,059
| 212
|-
| [[File:Flag of Togane, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Tōgane, Chiba|Tōgane]]
| 東金市 || Tōgane-shi || Tōgane City || –
| 89.12
| 57,560
| 213
|-
| [[File:Flag of Asahi, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Asahi, Chiba|Asahi]]
| 旭市 || Asahi-shi || Asahi City || –
| 130.45
| 63,507
| 215
|-
| [[File:Flag of Narashino, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Narashino, Chiba|Narashino]]
| 習志野市 || Narashino-shi || Narashino City || –
| 20.97
| 174,990
| 216
|-
| [[File:Flag of Kashiwa, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kashiwa, Chiba|Kashiwa]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[Core cities of Japan|Core city]])&lt;/small&gt;
| 柏市 || Kashiwa-shi || Kashiwa City || –
| 114.74
| 433,941
| 217
|-
| [[File:Flag of Katsuura, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Katsuura, Chiba|Katsuura]]
| 勝浦市 || Katsuura-shi || Katsuura City || –
| 93.96
| 16,723
| 218
|-
| [[File:Flag of Ichihara, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Ichihara, Chiba|Ichihara]]
| 市原市 || Ichihara-shi || Ichihara City || –
| 368.17
| 268,038
| 219
|-
| [[File:Flag of Nagareyama, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Nagareyama, Chiba|Nagareyama]]
| 流山市 || Nagareyama-shi || Nagareyama City || –
| 35.32
| 200,298
| 220
|-
| [[File:Flag of Yachiyo, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Yachiyo, Chiba|Yachiyo]]
| 八千代市 || Yachiyo-shi || Yachiyo City || –
| 51.39
| 200,538
| 221
|-
| [[File:Flag of Abiko, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Abiko, Chiba|Abiko]]
| 我孫子市 || Abiko-shi || Abiko City || –
| 43.15
| 130,290
| 222
|-
| [[File:Flag of Kamogawa, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kamogawa, Chiba|Kamogawa]]
| 鴨川市 || Kamogawa-shi || Kamogawa City || –
| 191.14
| 31,554
| 223
|-
| [[File:Flag of Kamagaya, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kamagaya, Chiba|Kamagaya]]
| 鎌ケ谷市 || Kamagaya-shi || Kamagaya City || –
| 21.08
| 109,370
| 224
|-
| [[File:Flag of Kimitsu, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kimitsu, Chiba|Kimitsu]]
| 君津市  || Kimitsu-shi || Kimitsu City || –
| 318.81
| 81,355
| 225
|-
| [[File:Flag of Futtsu Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Futtsu, Chiba|Futtsu]]
| 富津市 || Futtsu-shi || Futtsu City || –
| 205.47
| 42,280
| 226
|-
| [[File:Flag of Urayasu, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Urayasu, Chiba|Urayasu]]
| 浦安市 || Urayasu-shi || Urayasu City || –
| 17.30
| 169,749
| 227
|-
| [[File:Flag of Yotsukaido, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Yotsukaidō, Chiba|Yotsukaidō]]
| 四街道市 || Yotsukaidō-shi || Yotsukaidō City || –
| 34.52
| 93,233
| 228
|-
| [[File:Flag of Sodegaura Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Sodegaura, Chiba|Sodegaura]]
| 袖ケ浦市 || Sodegaura-shi || Sodegaura City || –
| 94.93
| 63,975
| 229
|-
| [[File:Flag of Yachimata, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Yachimata, Chiba|Yachimata]]
| 八街市 || Yachimata-shi || Yachimata City || –
| 74.94
| 66,430
| 230
|-
| [[File:Flag of Inzai, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Inzai, Chiba|Inzai]]
| 印西市 || Inzai-shi || Inzai City&lt;br /&gt;([[Inba District, Chiba|In[ba]]] West City) || –
| 123.79
| 103,677
| 231
|-
| [[File:Flag of Shiroi, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Shiroi, Chiba|Shiroi]]
| 白井市 || Shiroi-shi || Shiroi City || –
| 35.48
| 61,673
| 232
|-
| [[File:Flag of Tomisato, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Tomisato, Chiba|Tomisato]]
| 富里市 || Tomisato-shi || Tomisato City || –
| 53.88
| 49,470
| 233
|-
| [[File:Flag of Minamibōsō, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Minamibōsō, Chiba|Minamiboso]]
| 南房総市 || Minami-Bōsō-shi || Minami-Boso City&lt;br /&gt;(South [[Bōsō Peninsula|Boso]] City) || –
| 230.10
| 35,454
| 234
|-
| [[File:Flag of Sosa, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Sōsa, Chiba|Sōsa]]
| 匝瑳市 || Sōsa-shi || Sōsa City&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(after [[Sōsa District, Chiba|Sōsa District]])&lt;/small&gt; || –
| 101.52
| 34,427
| 235
|-
| [[File:Flag of Katori, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Katori, Chiba|Katori]]
| 香取市 || Katori-shi || Katori City&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(after [[Katori District, Chiba|Katori District]])&lt;/small&gt; || –
| 262.35
| 71,391
| 236
|-
| [[File:Flag of Sanmu, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Sanmu, Chiba|Sanmu]]
| 山武市 || Sanmu-shi || Sanmu City || –
| 146.77
| 48,196
| 237
|-
| [[File:Flag of Isumi, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Isumi, Chiba|Isumi]]
| いすみ市 || Isumi-shi || Isumi City || –
| 157.50
| 35,570
| 238
|-
| [[File:Flag of Oamashirasato, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Ōamishirasato, Chiba|Ōamishirasato]]
| 大網白里市 || Ōami-Shirasato-shi || Ōami-Shirasato City&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(merger of [[Ōami, Chiba|Ōami Town]] &amp; [[Shirasato, Chiba|Shirasato Village]])&lt;/small&gt; || –
| 58.08
| 47,722
| 239
|-
| [[File:Flag of Shisui, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Shisui, Chiba|Shisui]]
| 酒々井町 || Shisui-machi || Shisui Town || rowspan=&quot;2&quot; | [[Inba District, Chiba|Inba]]
| 19.01
| 20,278
| 322
|-
| [[File:Flag of Sakae Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Sakae, Chiba|Sakae]]
| 栄町 || Sakae-machi || Sakae Town
| 32.51
| 19,902
| 329
|-
| [[File:Flag of Kozaki, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kōzaki, Chiba|Kōzaki]]
| 神崎町 || Kōzaki-machi || Kōzaki Town || rowspan=&quot;3&quot; | [[Katori District, Chiba|Katori]]
| 19.90
| 5,663
| 342
|-
| [[File:Flag of Tako, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Tako, Chiba|Tako]]
| 多古町 || Tako-machi || Tako Town
| 72.80
| 13,804
| 347
|-
| [[File:Flag of Tohnosho, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Tōnoshō, Chiba|Tōnoshō]]
| 東庄町 || Tōnoshō-machi || Tōnoshō Town
| 46.25
| 13,085
| 349
|-
| [[File:Flag of Kujukuri, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kujūkuri, Chiba|Kujūkuri]]
| 九十九里町 || Kujūkuri-machi || Kujūkuri Town || rowspan=&quot;3&quot; | [[Sanbu District, Chiba|Sanbu]]
| 24.46
| 14,652
| 403
|-
| [[File:Flag of Shibayama, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Shibayama, Chiba|Shibayama]]
| 芝山町 || Shibayama-machi || Shibayama Town
| 43.24
| 6,916
| 409
|-
| [[File:Flag of Yokoshibahikari Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Yokoshibahikari, Chiba|Yokoshibahikari]]
| 横芝光町 || Yokoshiba-Hikari-machi || Yokoshiba-Hikari Town&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(merger of [[Yokoshiba, Chiba|Yokoshiba Town]] &amp; [[Hikari, Chiba|Hikari Town]])&lt;/small&gt;
| 67.01
| 22,271
| 410
|-
| [[File:Flag of Ichinomiya, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Ichinomiya, Chiba|Ichinomiya]]
| 一宮町 || Ichinomiya-machi || Ichinomiya Town&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[Kazusa Province|[Kazusa]]] [[Ichinomiya|provincial shrine]] Town)&lt;/small&gt; || rowspan=&quot;6&quot; | [[Chōsei District, Chiba|Chōsei]]
| 22.99
| 11,622
| 421
|-
| [[File:Flag of Mutsuzawa, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Mutsuzawa, Chiba|Mutsuzawa]]
| 睦沢町 || Mutsuzawa-machi || Mutsuzawa Town
| 35.59
| 6,761
| 422
|-
| [[File:Flag of Chosei, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Chōsei, Chiba|Chōsei]]
| 長生村 || Chōsei-mura || Chōsei Village
| 28.25
| 13,656
| 423
|-
| [[File:Flag of Shirako, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Shirako, Chiba|Shirako]]
| 白子町 || Shirako-machi || Shirako Town
| 27.50
| 10,280
| 424
|-
| [[File:Flag of Nagara, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Nagara, Chiba|Nagara]]
| 長柄町 || Nagara-machi || Nagara Town
| 47.11
| 6,664
| 426
|-
| [[File:Flag of Chonan, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Chōnan, Chiba|Chōnan]]
| 長南町 || Chōnan-machi || Chōnan Town
| 65.51
| 7,368
| 427
|-
| [[File:Flag of Otaki, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Ōtaki, Chiba|Ōtaki]]
| 大多喜町 || Ōtaki-machi || Ōtaki Town || rowspan=&quot;2&quot; | [[Isumi District, Chiba|Isumi]]
| 129.87
| 8,762
| 441
|-
| [[File:Flag of Onjuku, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Onjuku, Chiba|Onjuku]]
| 御宿町 || Onjuku-machi || Onjuku Town
| 24.85
| 6,769
| 443
|-
| [[File:Flag of Kyonan, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kyonan, Chiba|Kyonan]]
| 鋸南町 || Kyonan-machi || Kyonan Town || [[Awa District, Chiba|Awa]]
| 45.17
| 7,027
| 463
|-
! [[File:Flag of Chiba Prefecture.svg|frameless|25x25px]] Chiba
! 千葉県 || Chiba-ken || Chiba Prefecture || –
! 5,157.50 || 6,275,916
! 000&lt;br /&gt;ISO: JP-12
|}

&lt;gallery&gt;
File:View from Chiba Port-Tower Northwest.jpg|Chiba City
File:Edo river near Ichikawa.JPG|Ichikawa
File:North view near Narita Station.JPG|Narita
File:20090730鴨川市.jpg|Kamogawa
File:007 Katori, Japan - 香取市.JPG|Katori
File:250906 Tomisaki Jinja Katsuura Chiba pref Japan10s3.jpg|Katsuura
&lt;/gallery&gt;

===ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ===
{{main|ချိဘခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}}

==စီးပွားရေး==
===စက်မှုလုပ်ငန်း===
ချိဘခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံးသော စက်မှုလုပ်ငန်းဧရိယာများထဲမှ တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်မတိုင်မီက ခရိုင်သည် အဖျော်ယမကာလုပ်ငန်းများကို ဗဟိုပြုခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် ပဲဆော့ (soy sauce)၊ ဆခဲ (အရက်)နှင့် မိရင်းဟင်းချက်ဆခဲအချိုတို့ကို ထုတ်လုပ်သည်။ စစ်ပြီးနောက်တွင် ထုတ်လုပ်သည့်အပိုင်းများသည် တိုးပွားလာခဲ့သည်။ ၁၉၅၀ ခုနှစ်တွင် ခရိုင်သည် ခဝဆခိစတီးစက်ရုံတစ်ခုကို တည်ဆောက်ရန် ရွေးချယ်ခဲ့သည်။ စက်ရုံများ၊ ကုန်လှောင်ရုံများ၊ သင်္ဘောကျင်းများ စသည်တို့ကို ပမာဏကြီးမားစွာတည်ဆောက်ခဲ့သည့်အတွက် တိုကျိုပင်လယ်အော်ဒေသတွင် ခဲအိယောစက်မှုဇုန်ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။ ချိဘခရိုင်သည် လက်ရှိအချိန်တွင် ဓာတ်ဆီ၊ ဓာတုပစ္စည်းများ၊ စတီးနှင့် စက်ပစ္စည်းစက်ရုံများဖြင့် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ခြောက်ခုမြောက် စက်မှုထုတ်ကုန်အများဆုံး ခရိုင်ဖြစ်လျက်ရျိသည်။ ထိုစက်ရုံများမှ ထုတ်ကုန်သည် ခရိုင်မှ ထုတ်ကုန်များ၏ ၄၅ ရာခိုင်နှုန်းပင် ရှိသည်။ မကြာသေးမီကာလများတွင် အစိုးရသည် စက်မှုဥယျာဉ် ၈ ခုထက်မနည်းကို ထောက်ပံ့ကာ ခရိုင်အတွင်းပိုင်းတွင်လည်း ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေရန် လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.pref.chiba.lg.jp/english/outline/industry.html |title=Industry in Chiba Prefecture |publisher=Chiba Prefectural Government |access-date=2015-11-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120304013345/http://www.pref.chiba.lg.jp/english/outline/industry.html |archive-date=2012-03-04 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.mofa.go.jp/policy/economy/summit/2008/venue/chiba_02.html|title=Chiba Industry|publisher=Ministry of Foreign Affairs of Japan}}&lt;/ref&gt;

===စိုက်ပျိုးရေး===

==ပြင်ပလင့်များ==

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ခရိုင်များ]]</text>
      <sha1>mk7fve6p5ts5x084871i8g008t2jrhh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1046877</id>
      <parentid>1046876</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T06:57:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>/* စိုက်ပျိုးရေး */</comment>
      <origin>1046877</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26383" sha1="hsbe8via4j8kvcjut5ogj9tu2erfgw6" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name = ချိဘခရိုင်
| native_name = {{nobold|{{lang|ja|千葉県}}}}
| settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]]
| translit_lang1 = Japanese
| translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]]
| translit_lang1_info = {{lang|ja|千葉県}}
| translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]]
| translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Chiba-ken}}
| image_skyline = {{multiple image
 | total_width            = 280
 | border                 = infobox
 | perrow                 = 1/2/2/2
 | caption_align          = center
 | image1                 = Sunrise in Inubosaki (9027196940).jpg
 | alt1                   = Cape of Inubo
 | caption1               = [[Cape Inubō]]
 | image2                 = Nippon Steel Kimitsu Works.jpg
 | alt2                   = Keiyō Industrial Zone
 | caption2               = [[Keiyō Industrial Zone]]
 | image3                 = Boso 20160811154156 (31381689373).jpg
 | alt3                   = Kujūkuri Beach
 | caption3               = [[Kujūkuri Beach]]
 | image4                 = Narita International Air Port (cropped).jpg
 | alt4                   = Narita International Airport
 | caption4               = [[Narita International Airport]]
 | image5                 = 九十九谷 - panoramio.jpg
 | alt5                   = Minami Bōsō Quasi-National Park
 | caption5               = [[Minami Bōsō Quasi-National Park]]
 | image6                 = Tokyo Disneyland (53442121414).jpg
 | alt6                   = Tokyo Disneyland
 | caption6               = [[Tokyo Disneyland]]
 | image7                 = 南総 2013122110350000.jpg
 | alt7                   = Kamogawa Seaworld
 | caption7               = [[Kamogawa Sea World]]
}}
| image_caption = 
| image_flag = Flag of Chiba Prefecture.svg
| flag_size = 100px
| image_blank_emblem = Emblem of Chiba prefecture.svg
| blank_emblem_size = 80px
| blank_emblem_type = Symbol
| image_map = Map of Japan with highlight on 12 Chiba prefecture.svg
| coordinates = 
| subdivision_type = Country
| subdivision_name = [[Japan]]
| subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]]
| subdivision_name1 = [[Kantō region|Kantō]]
| subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]]
| subdivision_name2 = [[Honshu]]
| seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]]
| seat = [[Chiba, Chiba|Chiba]]
| parts_type = Subdivisions
| parts_style = para
| p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 6
| p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 54
| leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]]
| leader_name = [[:ja:熊谷俊人|Toshihito Kumagai]] (from April 2021)
| area_total_km2 = 5157.61
| area_water_percent = 0.8
| area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|28th]]
| population_footnotes = 
| population_total = 6278017
| population_as_of = July 1, 2025
| population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|6th]]
| population_density_km2 = auto
| demographics_type2 = GDP
| demographics2_footnotes = &lt;ref&gt;{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}&lt;/ref&gt;
| demographics2_title1 = Total
| demographics2_info1 = [[JP¥]] 21,414 billion&lt;br /&gt;[[US$]] 158.1 billion (2022)
| iso_code = JP-12
| website = {{URL|https://www.pref.chiba.lg.jp/}}
| module = {{Infobox place symbols| embedded=yes
| country  = Japan
| bird     = [[Meadow bunting]]
| fish     = [[Sparidae|Seabream]]
| flower   = [[Oilseed rape|Seiyō aburana blossom]]
| tree     = [[Kusamaki]]
}}
| anthem = [[:ja:千葉県民歌|Chiba kenminka]]
}}
[[File:Bōsō Peninsula by Sentinel-2, 2018-10-30.jpg|thumb|[[Bōsō Peninsula|Boso Peninsula]]]]
[[File:Mt. Fuji and Keiyo petrochemical complex.JPG|thumb|right|The [[Keiyō Industrial Zone]], one of Japan's largest industrial complexes that spans the eight cities of Chiba Prefecture, and [[Mount Fuji]] on the horizon]]

'''ချိဘခရိုင်''' (千葉県, Chiba-ken) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်ရှူးကျွန်း|ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ခန်းတိုးဒေသ]]ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ခရိုင်လူဦးရေသည် ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁ ရက်နေ့တွင် ၆,၂၇၈,၀၆၀ ဦး ရှိသည်။ ဧရိယာ ၅,၁၅၇ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁၉၉၁ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ ချိဘခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[အိဘရခိခရိုင်]]၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် [[ဆိုင်းတမခရိုင်]]နှင့် အနောက်ဘက်တွင် [[တိုကျိုမြို့]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။

ချိဘမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်ဖြစ်ကာ ခရိုင်တွင် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားသော အဓိကမြို့များမှာ ဖုနဘရှိမြို့၊ မဆွတ်ဒိုမြို့၊ အိရှိခဝမြို့နှင့် ခရှိဝမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ ချိဘခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာကမ်းခြေအရှေ့ပိုင်းမှ တိုကျိုမြို့အရှေ့ဘက်အထိ တည်ရှိနေသည်။ ခရိုင်သည် &quot;ကြီးမားသည့် တိုကျိုမြို့ပြဧရိယာ&quot; တွင်လည်း ပါဝင်သည်။ ချိဘခရိုင်တွင် နရိတအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်၊ တိုကျိုဒစ်စနေးအပန်းဖြေဥယျာဉ်နှင့် ခဲအိယောစက်မှုဇုန်တို့ တည်ရှိသည်။

==ပထဝီသွင်ပြင်==
ချိဘခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် အိဘရခိခရိုင်၊ အနောက်ဘက်တွင် တိုကျိုမြို့နှင့် ဆိုင်းတမခရိုင်၊ အရှေ့ဘက်တွင် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာနှင့် တိုကျိုပင်လယ်အော်တို့နှင့် ထိစပ်နေသည်။ ခရိုင်၏ အနောက်မြောက်ဘက်သည် လူဦးရေ ထူထပ်သည့်ဒေသ ဖြစ်သည်။ ထိုဒေသသည် ခန်းတိုးဒေသအတွင်း ပါဝင်ကာ တိုကျိုမြို့ပြဒေသနှင့် ဆိုင်းတမမြို့တို့အထိ ဆက်စပ်လျက်ရှိသည်။ ခုရိုရှိအိုရေစီးကြောင်းများသည် ချိဘမြို့အနီးတွင် စီးဆင်းလျက်ရှိသည့်အတွက် အနီးအနားရှိ တိုကျိုမြို့နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ဆောင်းရာသီတွင် အတန်အသင့်နွေးထွေးမှုရှိပြီး နွေရာသီတွင် အေးမြသည်။&lt;ref name=&quot;dijitaru-kujukuriheino&quot;&gt;{{cite encyclopedia|encyclopedia=Dijitaru daijisen |title=九十九里平野 (Kujūri Heino) |url=http://rekishi.jkn21.com/ |access-date=2012-04-09 |year=2012 |publisher=Shogakukan |location=Tokyo |language=ja |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070825113418/http://rekishi.jkn21.com/ |archive-date=2007-08-25 }}&lt;/ref&gt;

==မြို့ပြဒေသများ==
[[Image:Map of Chiba Prefecture Ja.svg|thumb|Map of Chiba Prefecture&lt;br /&gt;{{legend0|#D8E|Government Ordinance Designated City}} {{legend0|#EAB|Other city}} {{legend0|#ED9|Town}} {{legend0|#BFE|Village}}]]
{{See also|ချိဘခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက်မြို့များစာရင်း}}

၂၀၁၀ ခုနှစ်ကတည်းက ချိဘခရိုင်တွင် ဒေသ ၅၄ ခု ခွဲခြားထားသည်။ ထိုအထဲတွင် မြို့ ၃၇ ခု၊ မြို့ငယ် ၁၆ ခုနှင့် ရွာတစ်ရွာ ပါဝင်သည်။
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+Municipalities of Chiba Prefecture
|-
! rowspan=&quot;2&quot; | Flag, short name &lt;small&gt;w/o suffix&lt;/small&gt;
! colspan=&quot;3&quot; | Full name
! rowspan=&quot;2&quot; | [[Districts of Japan|District]]&lt;br /&gt;''(-gun)''
! rowspan=&quot;2&quot; | Area (km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;)&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(January 2021)&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;GSI: [https://www.gsi.go.jp/KOKUJYOHO/MENCHO/backnumber/GSI-menseki20210101.pdf Areas of all cities, special wards, towns and villages of all prefectures], retrieved August 22, 2021.&lt;/ref&gt;
! rowspan=&quot;2&quot; | Population&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(March 2021)&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;Chiba prefectural government: [https://www.pref.chiba.lg.jp/toukei/toukeidata/joujuu/index.html Monthly population statistics, based on resident registration data], retrieved August 22, 2021.&lt;/ref&gt;
! rowspan=&quot;2&quot; | [[Local Autonomy Law|LPE]] code&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(w/o pref. [12...],&lt;br /&gt;checksum [-x])&lt;/small&gt;
|-
! &lt;small&gt;[[Japanese writing system|Japanese]]&lt;/small&gt; || &lt;small&gt;[[Romanization of Japanese|transcription]]&lt;/small&gt; || &lt;small&gt;[[English language|translation]]&lt;/small&gt;
|-
| [[File:Flag of Chiba, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Chiba, Chiba|Chiba]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[Prefectural capital]], [[Designated cities of Japan|designated major city]]&lt;!--the toshi/major city part is what's important to convey here, core cities are designated by a central government executive order (seirei), too; the rest is just historical bureaucratic jargon: seirei-cities date to 1956 and were the only major city status for a long time, chūkaku-cities are in comparison fairly recent (1996).!--&gt;&lt;/small&gt;)
| 千葉市 || Chiba-shi || Chiba City || –
| 271.76
| 981,738
| 100
|-
| [[File:Flag of Choshi, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Chōshi, Chiba|Chōshi]]
| 銚子市 || Chōshi-shi || Chōshi City || –
| 84.20
| 57,533
| 202
|-
| [[File:Flag of Ichikawa, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Ichikawa, Chiba|Ichikawa]]
| 市川市 || Ichikawa-shi || Ichikawa City || –
| 57.45
| 496,657
| 203
|-
| [[File:Flag of Funabashi, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Funabashi, Chiba|Funabashi]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[Core cities of Japan|Core city]])&lt;/small&gt;
| 船橋市 || Funabashi-shi || Funabashi City || –
| 61.38
| 641,499
| 204
|-
| [[File:Flag of Tateyama, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Tateyama, Chiba|Tateyama]]
| 館山市 || Tateyama-shi || Tateyama City || –
| 110.05
| 44,692
| 205
|-
| [[File:Flag of Kisarazu, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kisarazu, Chiba|Kisarazu]]
| 木更津市 || Kisarazu-shi || Kisarazu City || –
| 138.95
| 136,118
| 206
|-
| [[File:Flag of Matsudo, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Matsudo, Chiba|Matsudo]]
| 松戸市 || Matsudo-shi || Matsudo City || –
| 61.38
| 492,367
| 207
|-
| [[File:Flag of Noda, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Noda, Chiba|Noda]]
| 野田市 || Noda-shi || Noda City || –
| 103.55
| 152,227
| 208
|-
| [[File:Flag of Mobara, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Mobara, Chiba|Mobara]]
| 茂原市 || Mobara-shi || Mobara City || –
| 99.92
| 86,446
| 210
|-
| [[File:Flag of Narita, Chiba (no text).svg|frameless|25x25px]] [[Narita, Chiba|Narita]]
| 成田市 || Narita-shi || Narita City || –
| 213.84
| 130,689
| 211
|-
| [[File:Flag of Sakura, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Sakura, Chiba|Sakura]]
| 佐倉市 || Sakura-shi || Sakura City || –
| 103.69
| 169,059
| 212
|-
| [[File:Flag of Togane, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Tōgane, Chiba|Tōgane]]
| 東金市 || Tōgane-shi || Tōgane City || –
| 89.12
| 57,560
| 213
|-
| [[File:Flag of Asahi, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Asahi, Chiba|Asahi]]
| 旭市 || Asahi-shi || Asahi City || –
| 130.45
| 63,507
| 215
|-
| [[File:Flag of Narashino, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Narashino, Chiba|Narashino]]
| 習志野市 || Narashino-shi || Narashino City || –
| 20.97
| 174,990
| 216
|-
| [[File:Flag of Kashiwa, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kashiwa, Chiba|Kashiwa]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[Core cities of Japan|Core city]])&lt;/small&gt;
| 柏市 || Kashiwa-shi || Kashiwa City || –
| 114.74
| 433,941
| 217
|-
| [[File:Flag of Katsuura, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Katsuura, Chiba|Katsuura]]
| 勝浦市 || Katsuura-shi || Katsuura City || –
| 93.96
| 16,723
| 218
|-
| [[File:Flag of Ichihara, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Ichihara, Chiba|Ichihara]]
| 市原市 || Ichihara-shi || Ichihara City || –
| 368.17
| 268,038
| 219
|-
| [[File:Flag of Nagareyama, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Nagareyama, Chiba|Nagareyama]]
| 流山市 || Nagareyama-shi || Nagareyama City || –
| 35.32
| 200,298
| 220
|-
| [[File:Flag of Yachiyo, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Yachiyo, Chiba|Yachiyo]]
| 八千代市 || Yachiyo-shi || Yachiyo City || –
| 51.39
| 200,538
| 221
|-
| [[File:Flag of Abiko, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Abiko, Chiba|Abiko]]
| 我孫子市 || Abiko-shi || Abiko City || –
| 43.15
| 130,290
| 222
|-
| [[File:Flag of Kamogawa, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kamogawa, Chiba|Kamogawa]]
| 鴨川市 || Kamogawa-shi || Kamogawa City || –
| 191.14
| 31,554
| 223
|-
| [[File:Flag of Kamagaya, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kamagaya, Chiba|Kamagaya]]
| 鎌ケ谷市 || Kamagaya-shi || Kamagaya City || –
| 21.08
| 109,370
| 224
|-
| [[File:Flag of Kimitsu, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kimitsu, Chiba|Kimitsu]]
| 君津市  || Kimitsu-shi || Kimitsu City || –
| 318.81
| 81,355
| 225
|-
| [[File:Flag of Futtsu Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Futtsu, Chiba|Futtsu]]
| 富津市 || Futtsu-shi || Futtsu City || –
| 205.47
| 42,280
| 226
|-
| [[File:Flag of Urayasu, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Urayasu, Chiba|Urayasu]]
| 浦安市 || Urayasu-shi || Urayasu City || –
| 17.30
| 169,749
| 227
|-
| [[File:Flag of Yotsukaido, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Yotsukaidō, Chiba|Yotsukaidō]]
| 四街道市 || Yotsukaidō-shi || Yotsukaidō City || –
| 34.52
| 93,233
| 228
|-
| [[File:Flag of Sodegaura Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Sodegaura, Chiba|Sodegaura]]
| 袖ケ浦市 || Sodegaura-shi || Sodegaura City || –
| 94.93
| 63,975
| 229
|-
| [[File:Flag of Yachimata, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Yachimata, Chiba|Yachimata]]
| 八街市 || Yachimata-shi || Yachimata City || –
| 74.94
| 66,430
| 230
|-
| [[File:Flag of Inzai, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Inzai, Chiba|Inzai]]
| 印西市 || Inzai-shi || Inzai City&lt;br /&gt;([[Inba District, Chiba|In[ba]]] West City) || –
| 123.79
| 103,677
| 231
|-
| [[File:Flag of Shiroi, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Shiroi, Chiba|Shiroi]]
| 白井市 || Shiroi-shi || Shiroi City || –
| 35.48
| 61,673
| 232
|-
| [[File:Flag of Tomisato, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Tomisato, Chiba|Tomisato]]
| 富里市 || Tomisato-shi || Tomisato City || –
| 53.88
| 49,470
| 233
|-
| [[File:Flag of Minamibōsō, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Minamibōsō, Chiba|Minamiboso]]
| 南房総市 || Minami-Bōsō-shi || Minami-Boso City&lt;br /&gt;(South [[Bōsō Peninsula|Boso]] City) || –
| 230.10
| 35,454
| 234
|-
| [[File:Flag of Sosa, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Sōsa, Chiba|Sōsa]]
| 匝瑳市 || Sōsa-shi || Sōsa City&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(after [[Sōsa District, Chiba|Sōsa District]])&lt;/small&gt; || –
| 101.52
| 34,427
| 235
|-
| [[File:Flag of Katori, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Katori, Chiba|Katori]]
| 香取市 || Katori-shi || Katori City&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(after [[Katori District, Chiba|Katori District]])&lt;/small&gt; || –
| 262.35
| 71,391
| 236
|-
| [[File:Flag of Sanmu, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Sanmu, Chiba|Sanmu]]
| 山武市 || Sanmu-shi || Sanmu City || –
| 146.77
| 48,196
| 237
|-
| [[File:Flag of Isumi, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Isumi, Chiba|Isumi]]
| いすみ市 || Isumi-shi || Isumi City || –
| 157.50
| 35,570
| 238
|-
| [[File:Flag of Oamashirasato, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Ōamishirasato, Chiba|Ōamishirasato]]
| 大網白里市 || Ōami-Shirasato-shi || Ōami-Shirasato City&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(merger of [[Ōami, Chiba|Ōami Town]] &amp; [[Shirasato, Chiba|Shirasato Village]])&lt;/small&gt; || –
| 58.08
| 47,722
| 239
|-
| [[File:Flag of Shisui, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Shisui, Chiba|Shisui]]
| 酒々井町 || Shisui-machi || Shisui Town || rowspan=&quot;2&quot; | [[Inba District, Chiba|Inba]]
| 19.01
| 20,278
| 322
|-
| [[File:Flag of Sakae Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Sakae, Chiba|Sakae]]
| 栄町 || Sakae-machi || Sakae Town
| 32.51
| 19,902
| 329
|-
| [[File:Flag of Kozaki, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kōzaki, Chiba|Kōzaki]]
| 神崎町 || Kōzaki-machi || Kōzaki Town || rowspan=&quot;3&quot; | [[Katori District, Chiba|Katori]]
| 19.90
| 5,663
| 342
|-
| [[File:Flag of Tako, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Tako, Chiba|Tako]]
| 多古町 || Tako-machi || Tako Town
| 72.80
| 13,804
| 347
|-
| [[File:Flag of Tohnosho, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Tōnoshō, Chiba|Tōnoshō]]
| 東庄町 || Tōnoshō-machi || Tōnoshō Town
| 46.25
| 13,085
| 349
|-
| [[File:Flag of Kujukuri, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kujūkuri, Chiba|Kujūkuri]]
| 九十九里町 || Kujūkuri-machi || Kujūkuri Town || rowspan=&quot;3&quot; | [[Sanbu District, Chiba|Sanbu]]
| 24.46
| 14,652
| 403
|-
| [[File:Flag of Shibayama, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Shibayama, Chiba|Shibayama]]
| 芝山町 || Shibayama-machi || Shibayama Town
| 43.24
| 6,916
| 409
|-
| [[File:Flag of Yokoshibahikari Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Yokoshibahikari, Chiba|Yokoshibahikari]]
| 横芝光町 || Yokoshiba-Hikari-machi || Yokoshiba-Hikari Town&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(merger of [[Yokoshiba, Chiba|Yokoshiba Town]] &amp; [[Hikari, Chiba|Hikari Town]])&lt;/small&gt;
| 67.01
| 22,271
| 410
|-
| [[File:Flag of Ichinomiya, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Ichinomiya, Chiba|Ichinomiya]]
| 一宮町 || Ichinomiya-machi || Ichinomiya Town&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[Kazusa Province|[Kazusa]]] [[Ichinomiya|provincial shrine]] Town)&lt;/small&gt; || rowspan=&quot;6&quot; | [[Chōsei District, Chiba|Chōsei]]
| 22.99
| 11,622
| 421
|-
| [[File:Flag of Mutsuzawa, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Mutsuzawa, Chiba|Mutsuzawa]]
| 睦沢町 || Mutsuzawa-machi || Mutsuzawa Town
| 35.59
| 6,761
| 422
|-
| [[File:Flag of Chosei, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Chōsei, Chiba|Chōsei]]
| 長生村 || Chōsei-mura || Chōsei Village
| 28.25
| 13,656
| 423
|-
| [[File:Flag of Shirako, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Shirako, Chiba|Shirako]]
| 白子町 || Shirako-machi || Shirako Town
| 27.50
| 10,280
| 424
|-
| [[File:Flag of Nagara, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Nagara, Chiba|Nagara]]
| 長柄町 || Nagara-machi || Nagara Town
| 47.11
| 6,664
| 426
|-
| [[File:Flag of Chonan, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Chōnan, Chiba|Chōnan]]
| 長南町 || Chōnan-machi || Chōnan Town
| 65.51
| 7,368
| 427
|-
| [[File:Flag of Otaki, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Ōtaki, Chiba|Ōtaki]]
| 大多喜町 || Ōtaki-machi || Ōtaki Town || rowspan=&quot;2&quot; | [[Isumi District, Chiba|Isumi]]
| 129.87
| 8,762
| 441
|-
| [[File:Flag of Onjuku, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Onjuku, Chiba|Onjuku]]
| 御宿町 || Onjuku-machi || Onjuku Town
| 24.85
| 6,769
| 443
|-
| [[File:Flag of Kyonan, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kyonan, Chiba|Kyonan]]
| 鋸南町 || Kyonan-machi || Kyonan Town || [[Awa District, Chiba|Awa]]
| 45.17
| 7,027
| 463
|-
! [[File:Flag of Chiba Prefecture.svg|frameless|25x25px]] Chiba
! 千葉県 || Chiba-ken || Chiba Prefecture || –
! 5,157.50 || 6,275,916
! 000&lt;br /&gt;ISO: JP-12
|}

&lt;gallery&gt;
File:View from Chiba Port-Tower Northwest.jpg|Chiba City
File:Edo river near Ichikawa.JPG|Ichikawa
File:North view near Narita Station.JPG|Narita
File:20090730鴨川市.jpg|Kamogawa
File:007 Katori, Japan - 香取市.JPG|Katori
File:250906 Tomisaki Jinja Katsuura Chiba pref Japan10s3.jpg|Katsuura
&lt;/gallery&gt;

===ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ===
{{main|ချိဘခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}}

==စီးပွားရေး==
===စက်မှုလုပ်ငန်း===
ချိဘခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံးသော စက်မှုလုပ်ငန်းဧရိယာများထဲမှ တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်မတိုင်မီက ခရိုင်သည် အဖျော်ယမကာလုပ်ငန်းများကို ဗဟိုပြုခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် ပဲဆော့ (soy sauce)၊ ဆခဲ (အရက်)နှင့် မိရင်းဟင်းချက်ဆခဲအချိုတို့ကို ထုတ်လုပ်သည်။ စစ်ပြီးနောက်တွင် ထုတ်လုပ်သည့်အပိုင်းများသည် တိုးပွားလာခဲ့သည်။ ၁၉၅၀ ခုနှစ်တွင် ခရိုင်သည် ခဝဆခိစတီးစက်ရုံတစ်ခုကို တည်ဆောက်ရန် ရွေးချယ်ခဲ့သည်။ စက်ရုံများ၊ ကုန်လှောင်ရုံများ၊ သင်္ဘောကျင်းများ စသည်တို့ကို ပမာဏကြီးမားစွာတည်ဆောက်ခဲ့သည့်အတွက် တိုကျိုပင်လယ်အော်ဒေသတွင် ခဲအိယောစက်မှုဇုန်ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။ ချိဘခရိုင်သည် လက်ရှိအချိန်တွင် ဓာတ်ဆီ၊ ဓာတုပစ္စည်းများ၊ စတီးနှင့် စက်ပစ္စည်းစက်ရုံများဖြင့် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ခြောက်ခုမြောက် စက်မှုထုတ်ကုန်အများဆုံး ခရိုင်ဖြစ်လျက်ရျိသည်။ ထိုစက်ရုံများမှ ထုတ်ကုန်သည် ခရိုင်မှ ထုတ်ကုန်များ၏ ၄၅ ရာခိုင်နှုန်းပင် ရှိသည်။ မကြာသေးမီကာလများတွင် အစိုးရသည် စက်မှုဥယျာဉ် ၈ ခုထက်မနည်းကို ထောက်ပံ့ကာ ခရိုင်အတွင်းပိုင်းတွင်လည်း ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေရန် လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.pref.chiba.lg.jp/english/outline/industry.html |title=Industry in Chiba Prefecture |publisher=Chiba Prefectural Government |access-date=2015-11-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120304013345/http://www.pref.chiba.lg.jp/english/outline/industry.html |archive-date=2012-03-04 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.mofa.go.jp/policy/economy/summit/2008/venue/chiba_02.html|title=Chiba Industry|publisher=Ministry of Foreign Affairs of Japan}}&lt;/ref&gt;

===စိုက်ပျိုးရေး===
ခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ဒုတိယစိုက်ပျိုးရေးထုတ်ကုန်အများဆုံးဒေသ ဖြစ်သည်။ ခရိုင်များအားလုံးထဲတွင် ဟော့ကိုင်းဒိုးသာ ချိဘခရိုင်ထက် စိုက်ပျိုးရေးထွက်ကုန် ပိုမိုများပြားသည်။ ချိဘခရိုင်၏ ဟင်းသီးဟင်းရွက်ထွက်ရှိမှုသည် ဟော့ကိုင်းဒိုးထက် ပိုမိုများပြားသည်။ မြေပဲသည် ခရိုင်၏ အထူးထုတ်ကုန်ဖြစ်သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မြေပဲ ၇၈ ရာခိုင်နှုန်းသည် ချိဘခရိုင်မှ ထွက်ရှိသည်။

ချိဘခရိုင်သည် အမျိုးမျိုးသော ကောက်ပဲသီးနှံများ ထုတ်လုပ်မှုတွင် နိုင်ငံအတွင်း ဦးဆောင်လျက်ရှိသည်။ စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်သည့် သီးနှံများတွင် မုန်လာဥနီ၊ ဂေါ်ဖီထုပ်၊ မုန်လာဥဖြူ၊ ကြက်သွန်မြိတ်၊ ကြက်သွန်နီ စသည်တို့ ပါဝင်သည်။ ထို့အပြင် ခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ဒုတိယအကြီးဆုံး ပြောင်းဖူးထုတ်လုပ်ရာဒေသလည်း ဖြစ်သည်။ စပါးလည်း စိုက်ပျိုးကြပြီး၊ ပင်လယ်ရေညှိနှင့် နိုရိများလည်း တိုကျိုပင်လယ်အော်မှ ပမာဏများပြားစွာ ထုတ်လုပ်လျက်ရှိသည်။

==ပြင်ပလင့်များ==

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ခရိုင်များ]]</text>
      <sha1>hsbe8via4j8kvcjut5ogj9tu2erfgw6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1046878</id>
      <parentid>1046877</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T06:57:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>/* စိုက်ပျိုးရေး */</comment>
      <origin>1046878</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27540" sha1="40or12zmjzzww2thc599oaau3f0v6r6" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name = ချိဘခရိုင်
| native_name = {{nobold|{{lang|ja|千葉県}}}}
| settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]]
| translit_lang1 = Japanese
| translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]]
| translit_lang1_info = {{lang|ja|千葉県}}
| translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]]
| translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Chiba-ken}}
| image_skyline = {{multiple image
 | total_width            = 280
 | border                 = infobox
 | perrow                 = 1/2/2/2
 | caption_align          = center
 | image1                 = Sunrise in Inubosaki (9027196940).jpg
 | alt1                   = Cape of Inubo
 | caption1               = [[Cape Inubō]]
 | image2                 = Nippon Steel Kimitsu Works.jpg
 | alt2                   = Keiyō Industrial Zone
 | caption2               = [[Keiyō Industrial Zone]]
 | image3                 = Boso 20160811154156 (31381689373).jpg
 | alt3                   = Kujūkuri Beach
 | caption3               = [[Kujūkuri Beach]]
 | image4                 = Narita International Air Port (cropped).jpg
 | alt4                   = Narita International Airport
 | caption4               = [[Narita International Airport]]
 | image5                 = 九十九谷 - panoramio.jpg
 | alt5                   = Minami Bōsō Quasi-National Park
 | caption5               = [[Minami Bōsō Quasi-National Park]]
 | image6                 = Tokyo Disneyland (53442121414).jpg
 | alt6                   = Tokyo Disneyland
 | caption6               = [[Tokyo Disneyland]]
 | image7                 = 南総 2013122110350000.jpg
 | alt7                   = Kamogawa Seaworld
 | caption7               = [[Kamogawa Sea World]]
}}
| image_caption = 
| image_flag = Flag of Chiba Prefecture.svg
| flag_size = 100px
| image_blank_emblem = Emblem of Chiba prefecture.svg
| blank_emblem_size = 80px
| blank_emblem_type = Symbol
| image_map = Map of Japan with highlight on 12 Chiba prefecture.svg
| coordinates = 
| subdivision_type = Country
| subdivision_name = [[Japan]]
| subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]]
| subdivision_name1 = [[Kantō region|Kantō]]
| subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]]
| subdivision_name2 = [[Honshu]]
| seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]]
| seat = [[Chiba, Chiba|Chiba]]
| parts_type = Subdivisions
| parts_style = para
| p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 6
| p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 54
| leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]]
| leader_name = [[:ja:熊谷俊人|Toshihito Kumagai]] (from April 2021)
| area_total_km2 = 5157.61
| area_water_percent = 0.8
| area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|28th]]
| population_footnotes = 
| population_total = 6278017
| population_as_of = July 1, 2025
| population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|6th]]
| population_density_km2 = auto
| demographics_type2 = GDP
| demographics2_footnotes = &lt;ref&gt;{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}&lt;/ref&gt;
| demographics2_title1 = Total
| demographics2_info1 = [[JP¥]] 21,414 billion&lt;br /&gt;[[US$]] 158.1 billion (2022)
| iso_code = JP-12
| website = {{URL|https://www.pref.chiba.lg.jp/}}
| module = {{Infobox place symbols| embedded=yes
| country  = Japan
| bird     = [[Meadow bunting]]
| fish     = [[Sparidae|Seabream]]
| flower   = [[Oilseed rape|Seiyō aburana blossom]]
| tree     = [[Kusamaki]]
}}
| anthem = [[:ja:千葉県民歌|Chiba kenminka]]
}}
[[File:Bōsō Peninsula by Sentinel-2, 2018-10-30.jpg|thumb|[[Bōsō Peninsula|Boso Peninsula]]]]
[[File:Mt. Fuji and Keiyo petrochemical complex.JPG|thumb|right|The [[Keiyō Industrial Zone]], one of Japan's largest industrial complexes that spans the eight cities of Chiba Prefecture, and [[Mount Fuji]] on the horizon]]

'''ချိဘခရိုင်''' (千葉県, Chiba-ken) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်ရှူးကျွန်း|ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ခန်းတိုးဒေသ]]ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ခရိုင်လူဦးရေသည် ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁ ရက်နေ့တွင် ၆,၂၇၈,၀၆၀ ဦး ရှိသည်။ ဧရိယာ ၅,၁၅၇ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁၉၉၁ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ ချိဘခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[အိဘရခိခရိုင်]]၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် [[ဆိုင်းတမခရိုင်]]နှင့် အနောက်ဘက်တွင် [[တိုကျိုမြို့]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။

ချိဘမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်ဖြစ်ကာ ခရိုင်တွင် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားသော အဓိကမြို့များမှာ ဖုနဘရှိမြို့၊ မဆွတ်ဒိုမြို့၊ အိရှိခဝမြို့နှင့် ခရှိဝမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ ချိဘခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာကမ်းခြေအရှေ့ပိုင်းမှ တိုကျိုမြို့အရှေ့ဘက်အထိ တည်ရှိနေသည်။ ခရိုင်သည် &quot;ကြီးမားသည့် တိုကျိုမြို့ပြဧရိယာ&quot; တွင်လည်း ပါဝင်သည်။ ချိဘခရိုင်တွင် နရိတအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်၊ တိုကျိုဒစ်စနေးအပန်းဖြေဥယျာဉ်နှင့် ခဲအိယောစက်မှုဇုန်တို့ တည်ရှိသည်။

==ပထဝီသွင်ပြင်==
ချိဘခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် အိဘရခိခရိုင်၊ အနောက်ဘက်တွင် တိုကျိုမြို့နှင့် ဆိုင်းတမခရိုင်၊ အရှေ့ဘက်တွင် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာနှင့် တိုကျိုပင်လယ်အော်တို့နှင့် ထိစပ်နေသည်။ ခရိုင်၏ အနောက်မြောက်ဘက်သည် လူဦးရေ ထူထပ်သည့်ဒေသ ဖြစ်သည်။ ထိုဒေသသည် ခန်းတိုးဒေသအတွင်း ပါဝင်ကာ တိုကျိုမြို့ပြဒေသနှင့် ဆိုင်းတမမြို့တို့အထိ ဆက်စပ်လျက်ရှိသည်။ ခုရိုရှိအိုရေစီးကြောင်းများသည် ချိဘမြို့အနီးတွင် စီးဆင်းလျက်ရှိသည့်အတွက် အနီးအနားရှိ တိုကျိုမြို့နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ဆောင်းရာသီတွင် အတန်အသင့်နွေးထွေးမှုရှိပြီး နွေရာသီတွင် အေးမြသည်။&lt;ref name=&quot;dijitaru-kujukuriheino&quot;&gt;{{cite encyclopedia|encyclopedia=Dijitaru daijisen |title=九十九里平野 (Kujūri Heino) |url=http://rekishi.jkn21.com/ |access-date=2012-04-09 |year=2012 |publisher=Shogakukan |location=Tokyo |language=ja |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070825113418/http://rekishi.jkn21.com/ |archive-date=2007-08-25 }}&lt;/ref&gt;

==မြို့ပြဒေသများ==
[[Image:Map of Chiba Prefecture Ja.svg|thumb|Map of Chiba Prefecture&lt;br /&gt;{{legend0|#D8E|Government Ordinance Designated City}} {{legend0|#EAB|Other city}} {{legend0|#ED9|Town}} {{legend0|#BFE|Village}}]]
{{See also|ချိဘခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက်မြို့များစာရင်း}}

၂၀၁၀ ခုနှစ်ကတည်းက ချိဘခရိုင်တွင် ဒေသ ၅၄ ခု ခွဲခြားထားသည်။ ထိုအထဲတွင် မြို့ ၃၇ ခု၊ မြို့ငယ် ၁၆ ခုနှင့် ရွာတစ်ရွာ ပါဝင်သည်။
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+Municipalities of Chiba Prefecture
|-
! rowspan=&quot;2&quot; | Flag, short name &lt;small&gt;w/o suffix&lt;/small&gt;
! colspan=&quot;3&quot; | Full name
! rowspan=&quot;2&quot; | [[Districts of Japan|District]]&lt;br /&gt;''(-gun)''
! rowspan=&quot;2&quot; | Area (km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;)&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(January 2021)&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;GSI: [https://www.gsi.go.jp/KOKUJYOHO/MENCHO/backnumber/GSI-menseki20210101.pdf Areas of all cities, special wards, towns and villages of all prefectures], retrieved August 22, 2021.&lt;/ref&gt;
! rowspan=&quot;2&quot; | Population&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(March 2021)&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;Chiba prefectural government: [https://www.pref.chiba.lg.jp/toukei/toukeidata/joujuu/index.html Monthly population statistics, based on resident registration data], retrieved August 22, 2021.&lt;/ref&gt;
! rowspan=&quot;2&quot; | [[Local Autonomy Law|LPE]] code&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(w/o pref. [12...],&lt;br /&gt;checksum [-x])&lt;/small&gt;
|-
! &lt;small&gt;[[Japanese writing system|Japanese]]&lt;/small&gt; || &lt;small&gt;[[Romanization of Japanese|transcription]]&lt;/small&gt; || &lt;small&gt;[[English language|translation]]&lt;/small&gt;
|-
| [[File:Flag of Chiba, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Chiba, Chiba|Chiba]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[Prefectural capital]], [[Designated cities of Japan|designated major city]]&lt;!--the toshi/major city part is what's important to convey here, core cities are designated by a central government executive order (seirei), too; the rest is just historical bureaucratic jargon: seirei-cities date to 1956 and were the only major city status for a long time, chūkaku-cities are in comparison fairly recent (1996).!--&gt;&lt;/small&gt;)
| 千葉市 || Chiba-shi || Chiba City || –
| 271.76
| 981,738
| 100
|-
| [[File:Flag of Choshi, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Chōshi, Chiba|Chōshi]]
| 銚子市 || Chōshi-shi || Chōshi City || –
| 84.20
| 57,533
| 202
|-
| [[File:Flag of Ichikawa, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Ichikawa, Chiba|Ichikawa]]
| 市川市 || Ichikawa-shi || Ichikawa City || –
| 57.45
| 496,657
| 203
|-
| [[File:Flag of Funabashi, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Funabashi, Chiba|Funabashi]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[Core cities of Japan|Core city]])&lt;/small&gt;
| 船橋市 || Funabashi-shi || Funabashi City || –
| 61.38
| 641,499
| 204
|-
| [[File:Flag of Tateyama, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Tateyama, Chiba|Tateyama]]
| 館山市 || Tateyama-shi || Tateyama City || –
| 110.05
| 44,692
| 205
|-
| [[File:Flag of Kisarazu, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kisarazu, Chiba|Kisarazu]]
| 木更津市 || Kisarazu-shi || Kisarazu City || –
| 138.95
| 136,118
| 206
|-
| [[File:Flag of Matsudo, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Matsudo, Chiba|Matsudo]]
| 松戸市 || Matsudo-shi || Matsudo City || –
| 61.38
| 492,367
| 207
|-
| [[File:Flag of Noda, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Noda, Chiba|Noda]]
| 野田市 || Noda-shi || Noda City || –
| 103.55
| 152,227
| 208
|-
| [[File:Flag of Mobara, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Mobara, Chiba|Mobara]]
| 茂原市 || Mobara-shi || Mobara City || –
| 99.92
| 86,446
| 210
|-
| [[File:Flag of Narita, Chiba (no text).svg|frameless|25x25px]] [[Narita, Chiba|Narita]]
| 成田市 || Narita-shi || Narita City || –
| 213.84
| 130,689
| 211
|-
| [[File:Flag of Sakura, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Sakura, Chiba|Sakura]]
| 佐倉市 || Sakura-shi || Sakura City || –
| 103.69
| 169,059
| 212
|-
| [[File:Flag of Togane, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Tōgane, Chiba|Tōgane]]
| 東金市 || Tōgane-shi || Tōgane City || –
| 89.12
| 57,560
| 213
|-
| [[File:Flag of Asahi, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Asahi, Chiba|Asahi]]
| 旭市 || Asahi-shi || Asahi City || –
| 130.45
| 63,507
| 215
|-
| [[File:Flag of Narashino, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Narashino, Chiba|Narashino]]
| 習志野市 || Narashino-shi || Narashino City || –
| 20.97
| 174,990
| 216
|-
| [[File:Flag of Kashiwa, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kashiwa, Chiba|Kashiwa]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[Core cities of Japan|Core city]])&lt;/small&gt;
| 柏市 || Kashiwa-shi || Kashiwa City || –
| 114.74
| 433,941
| 217
|-
| [[File:Flag of Katsuura, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Katsuura, Chiba|Katsuura]]
| 勝浦市 || Katsuura-shi || Katsuura City || –
| 93.96
| 16,723
| 218
|-
| [[File:Flag of Ichihara, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Ichihara, Chiba|Ichihara]]
| 市原市 || Ichihara-shi || Ichihara City || –
| 368.17
| 268,038
| 219
|-
| [[File:Flag of Nagareyama, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Nagareyama, Chiba|Nagareyama]]
| 流山市 || Nagareyama-shi || Nagareyama City || –
| 35.32
| 200,298
| 220
|-
| [[File:Flag of Yachiyo, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Yachiyo, Chiba|Yachiyo]]
| 八千代市 || Yachiyo-shi || Yachiyo City || –
| 51.39
| 200,538
| 221
|-
| [[File:Flag of Abiko, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Abiko, Chiba|Abiko]]
| 我孫子市 || Abiko-shi || Abiko City || –
| 43.15
| 130,290
| 222
|-
| [[File:Flag of Kamogawa, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kamogawa, Chiba|Kamogawa]]
| 鴨川市 || Kamogawa-shi || Kamogawa City || –
| 191.14
| 31,554
| 223
|-
| [[File:Flag of Kamagaya, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kamagaya, Chiba|Kamagaya]]
| 鎌ケ谷市 || Kamagaya-shi || Kamagaya City || –
| 21.08
| 109,370
| 224
|-
| [[File:Flag of Kimitsu, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kimitsu, Chiba|Kimitsu]]
| 君津市  || Kimitsu-shi || Kimitsu City || –
| 318.81
| 81,355
| 225
|-
| [[File:Flag of Futtsu Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Futtsu, Chiba|Futtsu]]
| 富津市 || Futtsu-shi || Futtsu City || –
| 205.47
| 42,280
| 226
|-
| [[File:Flag of Urayasu, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Urayasu, Chiba|Urayasu]]
| 浦安市 || Urayasu-shi || Urayasu City || –
| 17.30
| 169,749
| 227
|-
| [[File:Flag of Yotsukaido, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Yotsukaidō, Chiba|Yotsukaidō]]
| 四街道市 || Yotsukaidō-shi || Yotsukaidō City || –
| 34.52
| 93,233
| 228
|-
| [[File:Flag of Sodegaura Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Sodegaura, Chiba|Sodegaura]]
| 袖ケ浦市 || Sodegaura-shi || Sodegaura City || –
| 94.93
| 63,975
| 229
|-
| [[File:Flag of Yachimata, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Yachimata, Chiba|Yachimata]]
| 八街市 || Yachimata-shi || Yachimata City || –
| 74.94
| 66,430
| 230
|-
| [[File:Flag of Inzai, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Inzai, Chiba|Inzai]]
| 印西市 || Inzai-shi || Inzai City&lt;br /&gt;([[Inba District, Chiba|In[ba]]] West City) || –
| 123.79
| 103,677
| 231
|-
| [[File:Flag of Shiroi, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Shiroi, Chiba|Shiroi]]
| 白井市 || Shiroi-shi || Shiroi City || –
| 35.48
| 61,673
| 232
|-
| [[File:Flag of Tomisato, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Tomisato, Chiba|Tomisato]]
| 富里市 || Tomisato-shi || Tomisato City || –
| 53.88
| 49,470
| 233
|-
| [[File:Flag of Minamibōsō, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Minamibōsō, Chiba|Minamiboso]]
| 南房総市 || Minami-Bōsō-shi || Minami-Boso City&lt;br /&gt;(South [[Bōsō Peninsula|Boso]] City) || –
| 230.10
| 35,454
| 234
|-
| [[File:Flag of Sosa, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Sōsa, Chiba|Sōsa]]
| 匝瑳市 || Sōsa-shi || Sōsa City&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(after [[Sōsa District, Chiba|Sōsa District]])&lt;/small&gt; || –
| 101.52
| 34,427
| 235
|-
| [[File:Flag of Katori, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Katori, Chiba|Katori]]
| 香取市 || Katori-shi || Katori City&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(after [[Katori District, Chiba|Katori District]])&lt;/small&gt; || –
| 262.35
| 71,391
| 236
|-
| [[File:Flag of Sanmu, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Sanmu, Chiba|Sanmu]]
| 山武市 || Sanmu-shi || Sanmu City || –
| 146.77
| 48,196
| 237
|-
| [[File:Flag of Isumi, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Isumi, Chiba|Isumi]]
| いすみ市 || Isumi-shi || Isumi City || –
| 157.50
| 35,570
| 238
|-
| [[File:Flag of Oamashirasato, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Ōamishirasato, Chiba|Ōamishirasato]]
| 大網白里市 || Ōami-Shirasato-shi || Ōami-Shirasato City&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(merger of [[Ōami, Chiba|Ōami Town]] &amp; [[Shirasato, Chiba|Shirasato Village]])&lt;/small&gt; || –
| 58.08
| 47,722
| 239
|-
| [[File:Flag of Shisui, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Shisui, Chiba|Shisui]]
| 酒々井町 || Shisui-machi || Shisui Town || rowspan=&quot;2&quot; | [[Inba District, Chiba|Inba]]
| 19.01
| 20,278
| 322
|-
| [[File:Flag of Sakae Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Sakae, Chiba|Sakae]]
| 栄町 || Sakae-machi || Sakae Town
| 32.51
| 19,902
| 329
|-
| [[File:Flag of Kozaki, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kōzaki, Chiba|Kōzaki]]
| 神崎町 || Kōzaki-machi || Kōzaki Town || rowspan=&quot;3&quot; | [[Katori District, Chiba|Katori]]
| 19.90
| 5,663
| 342
|-
| [[File:Flag of Tako, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Tako, Chiba|Tako]]
| 多古町 || Tako-machi || Tako Town
| 72.80
| 13,804
| 347
|-
| [[File:Flag of Tohnosho, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Tōnoshō, Chiba|Tōnoshō]]
| 東庄町 || Tōnoshō-machi || Tōnoshō Town
| 46.25
| 13,085
| 349
|-
| [[File:Flag of Kujukuri, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kujūkuri, Chiba|Kujūkuri]]
| 九十九里町 || Kujūkuri-machi || Kujūkuri Town || rowspan=&quot;3&quot; | [[Sanbu District, Chiba|Sanbu]]
| 24.46
| 14,652
| 403
|-
| [[File:Flag of Shibayama, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Shibayama, Chiba|Shibayama]]
| 芝山町 || Shibayama-machi || Shibayama Town
| 43.24
| 6,916
| 409
|-
| [[File:Flag of Yokoshibahikari Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Yokoshibahikari, Chiba|Yokoshibahikari]]
| 横芝光町 || Yokoshiba-Hikari-machi || Yokoshiba-Hikari Town&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(merger of [[Yokoshiba, Chiba|Yokoshiba Town]] &amp; [[Hikari, Chiba|Hikari Town]])&lt;/small&gt;
| 67.01
| 22,271
| 410
|-
| [[File:Flag of Ichinomiya, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Ichinomiya, Chiba|Ichinomiya]]
| 一宮町 || Ichinomiya-machi || Ichinomiya Town&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[Kazusa Province|[Kazusa]]] [[Ichinomiya|provincial shrine]] Town)&lt;/small&gt; || rowspan=&quot;6&quot; | [[Chōsei District, Chiba|Chōsei]]
| 22.99
| 11,622
| 421
|-
| [[File:Flag of Mutsuzawa, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Mutsuzawa, Chiba|Mutsuzawa]]
| 睦沢町 || Mutsuzawa-machi || Mutsuzawa Town
| 35.59
| 6,761
| 422
|-
| [[File:Flag of Chosei, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Chōsei, Chiba|Chōsei]]
| 長生村 || Chōsei-mura || Chōsei Village
| 28.25
| 13,656
| 423
|-
| [[File:Flag of Shirako, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Shirako, Chiba|Shirako]]
| 白子町 || Shirako-machi || Shirako Town
| 27.50
| 10,280
| 424
|-
| [[File:Flag of Nagara, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Nagara, Chiba|Nagara]]
| 長柄町 || Nagara-machi || Nagara Town
| 47.11
| 6,664
| 426
|-
| [[File:Flag of Chonan, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Chōnan, Chiba|Chōnan]]
| 長南町 || Chōnan-machi || Chōnan Town
| 65.51
| 7,368
| 427
|-
| [[File:Flag of Otaki, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Ōtaki, Chiba|Ōtaki]]
| 大多喜町 || Ōtaki-machi || Ōtaki Town || rowspan=&quot;2&quot; | [[Isumi District, Chiba|Isumi]]
| 129.87
| 8,762
| 441
|-
| [[File:Flag of Onjuku, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Onjuku, Chiba|Onjuku]]
| 御宿町 || Onjuku-machi || Onjuku Town
| 24.85
| 6,769
| 443
|-
| [[File:Flag of Kyonan, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kyonan, Chiba|Kyonan]]
| 鋸南町 || Kyonan-machi || Kyonan Town || [[Awa District, Chiba|Awa]]
| 45.17
| 7,027
| 463
|-
! [[File:Flag of Chiba Prefecture.svg|frameless|25x25px]] Chiba
! 千葉県 || Chiba-ken || Chiba Prefecture || –
! 5,157.50 || 6,275,916
! 000&lt;br /&gt;ISO: JP-12
|}

&lt;gallery&gt;
File:View from Chiba Port-Tower Northwest.jpg|Chiba City
File:Edo river near Ichikawa.JPG|Ichikawa
File:North view near Narita Station.JPG|Narita
File:20090730鴨川市.jpg|Kamogawa
File:007 Katori, Japan - 香取市.JPG|Katori
File:250906 Tomisaki Jinja Katsuura Chiba pref Japan10s3.jpg|Katsuura
&lt;/gallery&gt;

===ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ===
{{main|ချိဘခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}}

==စီးပွားရေး==
===စက်မှုလုပ်ငန်း===
ချိဘခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံးသော စက်မှုလုပ်ငန်းဧရိယာများထဲမှ တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်မတိုင်မီက ခရိုင်သည် အဖျော်ယမကာလုပ်ငန်းများကို ဗဟိုပြုခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် ပဲဆော့ (soy sauce)၊ ဆခဲ (အရက်)နှင့် မိရင်းဟင်းချက်ဆခဲအချိုတို့ကို ထုတ်လုပ်သည်။ စစ်ပြီးနောက်တွင် ထုတ်လုပ်သည့်အပိုင်းများသည် တိုးပွားလာခဲ့သည်။ ၁၉၅၀ ခုနှစ်တွင် ခရိုင်သည် ခဝဆခိစတီးစက်ရုံတစ်ခုကို တည်ဆောက်ရန် ရွေးချယ်ခဲ့သည်။ စက်ရုံများ၊ ကုန်လှောင်ရုံများ၊ သင်္ဘောကျင်းများ စသည်တို့ကို ပမာဏကြီးမားစွာတည်ဆောက်ခဲ့သည့်အတွက် တိုကျိုပင်လယ်အော်ဒေသတွင် ခဲအိယောစက်မှုဇုန်ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။ ချိဘခရိုင်သည် လက်ရှိအချိန်တွင် ဓာတ်ဆီ၊ ဓာတုပစ္စည်းများ၊ စတီးနှင့် စက်ပစ္စည်းစက်ရုံများဖြင့် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ခြောက်ခုမြောက် စက်မှုထုတ်ကုန်အများဆုံး ခရိုင်ဖြစ်လျက်ရျိသည်။ ထိုစက်ရုံများမှ ထုတ်ကုန်သည် ခရိုင်မှ ထုတ်ကုန်များ၏ ၄၅ ရာခိုင်နှုန်းပင် ရှိသည်။ မကြာသေးမီကာလများတွင် အစိုးရသည် စက်မှုဥယျာဉ် ၈ ခုထက်မနည်းကို ထောက်ပံ့ကာ ခရိုင်အတွင်းပိုင်းတွင်လည်း ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေရန် လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.pref.chiba.lg.jp/english/outline/industry.html |title=Industry in Chiba Prefecture |publisher=Chiba Prefectural Government |access-date=2015-11-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120304013345/http://www.pref.chiba.lg.jp/english/outline/industry.html |archive-date=2012-03-04 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.mofa.go.jp/policy/economy/summit/2008/venue/chiba_02.html|title=Chiba Industry|publisher=Ministry of Foreign Affairs of Japan}}&lt;/ref&gt;

===စိုက်ပျိုးရေး===
ခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ဒုတိယစိုက်ပျိုးရေးထုတ်ကုန်အများဆုံးဒေသ ဖြစ်သည်။ ခရိုင်များအားလုံးထဲတွင် ဟော့ကိုင်းဒိုးသာ ချိဘခရိုင်ထက် စိုက်ပျိုးရေးထွက်ကုန် ပိုမိုများပြားသည်။ ချိဘခရိုင်၏ ဟင်းသီးဟင်းရွက်ထွက်ရှိမှုသည် ဟော့ကိုင်းဒိုးထက် ပိုမိုများပြားသည်။ မြေပဲသည် ခရိုင်၏ အထူးထုတ်ကုန်ဖြစ်သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မြေပဲ ၇၈ ရာခိုင်နှုန်းသည် ချိဘခရိုင်မှ ထွက်ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Chiba |first1=Chiba Prefecture |title=Chiba-ken Agricultural statistics |url=https://japancrops.com/en/prefectures/chiba/ |website=www.japancrops.com |access-date=19 May 2022}}&lt;/ref&gt;

ချိဘခရိုင်သည် အမျိုးမျိုးသော ကောက်ပဲသီးနှံများ ထုတ်လုပ်မှုတွင် နိုင်ငံအတွင်း ဦးဆောင်လျက်ရှိသည်။ စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်သည့် သီးနှံများတွင် မုန်လာဥနီ၊ ဂေါ်ဖီထုပ်၊ မုန်လာဥဖြူ၊ ကြက်သွန်မြိတ်၊ ကြက်သွန်နီ စသည်တို့ ပါဝင်သည်။ ထို့အပြင် ခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ဒုတိယအကြီးဆုံး ပြောင်းဖူးထုတ်လုပ်ရာဒေသလည်း ဖြစ်သည်။ စပါးလည်း စိုက်ပျိုးကြပြီး၊ ပင်လယ်ရေညှိနှင့် နိုရိများလည်း တိုကျိုပင်လယ်အော်မှ ပမာဏများပြားစွာ ထုတ်လုပ်လျက်ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.city.ichikawa.lg.jp/english/cityprofile/0027.html |title=Ichikawa Produces Nori (Laver Seaweed) |publisher=Ichikawa City |date=2009-11-25 |access-date=2012-01-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120214050458/http://www.city.ichikawa.lg.jp/english/cityprofile/0027.html |archive-date=2012-02-14 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;chiba-food&quot;&gt;{{Cite web |url=http://www.chiba-tour.jp/html/food-vegetables_en.html |title=Welcome to Chiba - Foods |publisher=Chiba Prefectural Government |access-date=2012-04-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120831220621/http://www.chiba-tour.jp/html/food-vegetables_en.html |archive-date=2012-08-31 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;trends&quot;&gt;{{cite web | url = http://web-japan.org/trends/07_food/jfd071204.html | title = Trends in Japan: Chiba Offers Delicacies From Land And Sea | date = 4 December 2007 | publisher = Web Japan | access-date  = 2012-04-26}}&lt;/ref&gt;

==ပြင်ပလင့်များ==

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ခရိုင်များ]]</text>
      <sha1>40or12zmjzzww2thc599oaau3f0v6r6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1046879</id>
      <parentid>1046878</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T07:00:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>/* ပြင်ပလင့်များ */</comment>
      <origin>1046879</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27748" sha1="6hx1ycvb3j9eajebd0qsob12s12x300" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name = ချိဘခရိုင်
| native_name = {{nobold|{{lang|ja|千葉県}}}}
| settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]]
| translit_lang1 = Japanese
| translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]]
| translit_lang1_info = {{lang|ja|千葉県}}
| translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]]
| translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Chiba-ken}}
| image_skyline = {{multiple image
 | total_width            = 280
 | border                 = infobox
 | perrow                 = 1/2/2/2
 | caption_align          = center
 | image1                 = Sunrise in Inubosaki (9027196940).jpg
 | alt1                   = Cape of Inubo
 | caption1               = [[Cape Inubō]]
 | image2                 = Nippon Steel Kimitsu Works.jpg
 | alt2                   = Keiyō Industrial Zone
 | caption2               = [[Keiyō Industrial Zone]]
 | image3                 = Boso 20160811154156 (31381689373).jpg
 | alt3                   = Kujūkuri Beach
 | caption3               = [[Kujūkuri Beach]]
 | image4                 = Narita International Air Port (cropped).jpg
 | alt4                   = Narita International Airport
 | caption4               = [[Narita International Airport]]
 | image5                 = 九十九谷 - panoramio.jpg
 | alt5                   = Minami Bōsō Quasi-National Park
 | caption5               = [[Minami Bōsō Quasi-National Park]]
 | image6                 = Tokyo Disneyland (53442121414).jpg
 | alt6                   = Tokyo Disneyland
 | caption6               = [[Tokyo Disneyland]]
 | image7                 = 南総 2013122110350000.jpg
 | alt7                   = Kamogawa Seaworld
 | caption7               = [[Kamogawa Sea World]]
}}
| image_caption = 
| image_flag = Flag of Chiba Prefecture.svg
| flag_size = 100px
| image_blank_emblem = Emblem of Chiba prefecture.svg
| blank_emblem_size = 80px
| blank_emblem_type = Symbol
| image_map = Map of Japan with highlight on 12 Chiba prefecture.svg
| coordinates = 
| subdivision_type = Country
| subdivision_name = [[Japan]]
| subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]]
| subdivision_name1 = [[Kantō region|Kantō]]
| subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]]
| subdivision_name2 = [[Honshu]]
| seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]]
| seat = [[Chiba, Chiba|Chiba]]
| parts_type = Subdivisions
| parts_style = para
| p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 6
| p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 54
| leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]]
| leader_name = [[:ja:熊谷俊人|Toshihito Kumagai]] (from April 2021)
| area_total_km2 = 5157.61
| area_water_percent = 0.8
| area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|28th]]
| population_footnotes = 
| population_total = 6278017
| population_as_of = July 1, 2025
| population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|6th]]
| population_density_km2 = auto
| demographics_type2 = GDP
| demographics2_footnotes = &lt;ref&gt;{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}&lt;/ref&gt;
| demographics2_title1 = Total
| demographics2_info1 = [[JP¥]] 21,414 billion&lt;br /&gt;[[US$]] 158.1 billion (2022)
| iso_code = JP-12
| website = {{URL|https://www.pref.chiba.lg.jp/}}
| module = {{Infobox place symbols| embedded=yes
| country  = Japan
| bird     = [[Meadow bunting]]
| fish     = [[Sparidae|Seabream]]
| flower   = [[Oilseed rape|Seiyō aburana blossom]]
| tree     = [[Kusamaki]]
}}
| anthem = [[:ja:千葉県民歌|Chiba kenminka]]
}}
[[File:Bōsō Peninsula by Sentinel-2, 2018-10-30.jpg|thumb|[[Bōsō Peninsula|Boso Peninsula]]]]
[[File:Mt. Fuji and Keiyo petrochemical complex.JPG|thumb|right|The [[Keiyō Industrial Zone]], one of Japan's largest industrial complexes that spans the eight cities of Chiba Prefecture, and [[Mount Fuji]] on the horizon]]

'''ချိဘခရိုင်''' (千葉県, Chiba-ken) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်ရှူးကျွန်း|ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ခန်းတိုးဒေသ]]ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ခရိုင်လူဦးရေသည် ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁ ရက်နေ့တွင် ၆,၂၇၈,၀၆၀ ဦး ရှိသည်။ ဧရိယာ ၅,၁၅၇ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁၉၉၁ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ ချိဘခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[အိဘရခိခရိုင်]]၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် [[ဆိုင်းတမခရိုင်]]နှင့် အနောက်ဘက်တွင် [[တိုကျိုမြို့]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။

ချိဘမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်ဖြစ်ကာ ခရိုင်တွင် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားသော အဓိကမြို့များမှာ ဖုနဘရှိမြို့၊ မဆွတ်ဒိုမြို့၊ အိရှိခဝမြို့နှင့် ခရှိဝမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ ချိဘခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာကမ်းခြေအရှေ့ပိုင်းမှ တိုကျိုမြို့အရှေ့ဘက်အထိ တည်ရှိနေသည်။ ခရိုင်သည် &quot;ကြီးမားသည့် တိုကျိုမြို့ပြဧရိယာ&quot; တွင်လည်း ပါဝင်သည်။ ချိဘခရိုင်တွင် နရိတအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်၊ တိုကျိုဒစ်စနေးအပန်းဖြေဥယျာဉ်နှင့် ခဲအိယောစက်မှုဇုန်တို့ တည်ရှိသည်။

==ပထဝီသွင်ပြင်==
ချိဘခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် အိဘရခိခရိုင်၊ အနောက်ဘက်တွင် တိုကျိုမြို့နှင့် ဆိုင်းတမခရိုင်၊ အရှေ့ဘက်တွင် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာနှင့် တိုကျိုပင်လယ်အော်တို့နှင့် ထိစပ်နေသည်။ ခရိုင်၏ အနောက်မြောက်ဘက်သည် လူဦးရေ ထူထပ်သည့်ဒေသ ဖြစ်သည်။ ထိုဒေသသည် ခန်းတိုးဒေသအတွင်း ပါဝင်ကာ တိုကျိုမြို့ပြဒေသနှင့် ဆိုင်းတမမြို့တို့အထိ ဆက်စပ်လျက်ရှိသည်။ ခုရိုရှိအိုရေစီးကြောင်းများသည် ချိဘမြို့အနီးတွင် စီးဆင်းလျက်ရှိသည့်အတွက် အနီးအနားရှိ တိုကျိုမြို့နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ဆောင်းရာသီတွင် အတန်အသင့်နွေးထွေးမှုရှိပြီး နွေရာသီတွင် အေးမြသည်။&lt;ref name=&quot;dijitaru-kujukuriheino&quot;&gt;{{cite encyclopedia|encyclopedia=Dijitaru daijisen |title=九十九里平野 (Kujūri Heino) |url=http://rekishi.jkn21.com/ |access-date=2012-04-09 |year=2012 |publisher=Shogakukan |location=Tokyo |language=ja |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070825113418/http://rekishi.jkn21.com/ |archive-date=2007-08-25 }}&lt;/ref&gt;

==မြို့ပြဒေသများ==
[[Image:Map of Chiba Prefecture Ja.svg|thumb|Map of Chiba Prefecture&lt;br /&gt;{{legend0|#D8E|Government Ordinance Designated City}} {{legend0|#EAB|Other city}} {{legend0|#ED9|Town}} {{legend0|#BFE|Village}}]]
{{See also|ချိဘခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက်မြို့များစာရင်း}}

၂၀၁၀ ခုနှစ်ကတည်းက ချိဘခရိုင်တွင် ဒေသ ၅၄ ခု ခွဲခြားထားသည်။ ထိုအထဲတွင် မြို့ ၃၇ ခု၊ မြို့ငယ် ၁၆ ခုနှင့် ရွာတစ်ရွာ ပါဝင်သည်။
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+Municipalities of Chiba Prefecture
|-
! rowspan=&quot;2&quot; | Flag, short name &lt;small&gt;w/o suffix&lt;/small&gt;
! colspan=&quot;3&quot; | Full name
! rowspan=&quot;2&quot; | [[Districts of Japan|District]]&lt;br /&gt;''(-gun)''
! rowspan=&quot;2&quot; | Area (km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;)&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(January 2021)&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;GSI: [https://www.gsi.go.jp/KOKUJYOHO/MENCHO/backnumber/GSI-menseki20210101.pdf Areas of all cities, special wards, towns and villages of all prefectures], retrieved August 22, 2021.&lt;/ref&gt;
! rowspan=&quot;2&quot; | Population&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(March 2021)&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;Chiba prefectural government: [https://www.pref.chiba.lg.jp/toukei/toukeidata/joujuu/index.html Monthly population statistics, based on resident registration data], retrieved August 22, 2021.&lt;/ref&gt;
! rowspan=&quot;2&quot; | [[Local Autonomy Law|LPE]] code&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(w/o pref. [12...],&lt;br /&gt;checksum [-x])&lt;/small&gt;
|-
! &lt;small&gt;[[Japanese writing system|Japanese]]&lt;/small&gt; || &lt;small&gt;[[Romanization of Japanese|transcription]]&lt;/small&gt; || &lt;small&gt;[[English language|translation]]&lt;/small&gt;
|-
| [[File:Flag of Chiba, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Chiba, Chiba|Chiba]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[Prefectural capital]], [[Designated cities of Japan|designated major city]]&lt;!--the toshi/major city part is what's important to convey here, core cities are designated by a central government executive order (seirei), too; the rest is just historical bureaucratic jargon: seirei-cities date to 1956 and were the only major city status for a long time, chūkaku-cities are in comparison fairly recent (1996).!--&gt;&lt;/small&gt;)
| 千葉市 || Chiba-shi || Chiba City || –
| 271.76
| 981,738
| 100
|-
| [[File:Flag of Choshi, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Chōshi, Chiba|Chōshi]]
| 銚子市 || Chōshi-shi || Chōshi City || –
| 84.20
| 57,533
| 202
|-
| [[File:Flag of Ichikawa, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Ichikawa, Chiba|Ichikawa]]
| 市川市 || Ichikawa-shi || Ichikawa City || –
| 57.45
| 496,657
| 203
|-
| [[File:Flag of Funabashi, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Funabashi, Chiba|Funabashi]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[Core cities of Japan|Core city]])&lt;/small&gt;
| 船橋市 || Funabashi-shi || Funabashi City || –
| 61.38
| 641,499
| 204
|-
| [[File:Flag of Tateyama, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Tateyama, Chiba|Tateyama]]
| 館山市 || Tateyama-shi || Tateyama City || –
| 110.05
| 44,692
| 205
|-
| [[File:Flag of Kisarazu, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kisarazu, Chiba|Kisarazu]]
| 木更津市 || Kisarazu-shi || Kisarazu City || –
| 138.95
| 136,118
| 206
|-
| [[File:Flag of Matsudo, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Matsudo, Chiba|Matsudo]]
| 松戸市 || Matsudo-shi || Matsudo City || –
| 61.38
| 492,367
| 207
|-
| [[File:Flag of Noda, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Noda, Chiba|Noda]]
| 野田市 || Noda-shi || Noda City || –
| 103.55
| 152,227
| 208
|-
| [[File:Flag of Mobara, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Mobara, Chiba|Mobara]]
| 茂原市 || Mobara-shi || Mobara City || –
| 99.92
| 86,446
| 210
|-
| [[File:Flag of Narita, Chiba (no text).svg|frameless|25x25px]] [[Narita, Chiba|Narita]]
| 成田市 || Narita-shi || Narita City || –
| 213.84
| 130,689
| 211
|-
| [[File:Flag of Sakura, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Sakura, Chiba|Sakura]]
| 佐倉市 || Sakura-shi || Sakura City || –
| 103.69
| 169,059
| 212
|-
| [[File:Flag of Togane, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Tōgane, Chiba|Tōgane]]
| 東金市 || Tōgane-shi || Tōgane City || –
| 89.12
| 57,560
| 213
|-
| [[File:Flag of Asahi, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Asahi, Chiba|Asahi]]
| 旭市 || Asahi-shi || Asahi City || –
| 130.45
| 63,507
| 215
|-
| [[File:Flag of Narashino, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Narashino, Chiba|Narashino]]
| 習志野市 || Narashino-shi || Narashino City || –
| 20.97
| 174,990
| 216
|-
| [[File:Flag of Kashiwa, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kashiwa, Chiba|Kashiwa]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[Core cities of Japan|Core city]])&lt;/small&gt;
| 柏市 || Kashiwa-shi || Kashiwa City || –
| 114.74
| 433,941
| 217
|-
| [[File:Flag of Katsuura, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Katsuura, Chiba|Katsuura]]
| 勝浦市 || Katsuura-shi || Katsuura City || –
| 93.96
| 16,723
| 218
|-
| [[File:Flag of Ichihara, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Ichihara, Chiba|Ichihara]]
| 市原市 || Ichihara-shi || Ichihara City || –
| 368.17
| 268,038
| 219
|-
| [[File:Flag of Nagareyama, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Nagareyama, Chiba|Nagareyama]]
| 流山市 || Nagareyama-shi || Nagareyama City || –
| 35.32
| 200,298
| 220
|-
| [[File:Flag of Yachiyo, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Yachiyo, Chiba|Yachiyo]]
| 八千代市 || Yachiyo-shi || Yachiyo City || –
| 51.39
| 200,538
| 221
|-
| [[File:Flag of Abiko, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Abiko, Chiba|Abiko]]
| 我孫子市 || Abiko-shi || Abiko City || –
| 43.15
| 130,290
| 222
|-
| [[File:Flag of Kamogawa, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kamogawa, Chiba|Kamogawa]]
| 鴨川市 || Kamogawa-shi || Kamogawa City || –
| 191.14
| 31,554
| 223
|-
| [[File:Flag of Kamagaya, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kamagaya, Chiba|Kamagaya]]
| 鎌ケ谷市 || Kamagaya-shi || Kamagaya City || –
| 21.08
| 109,370
| 224
|-
| [[File:Flag of Kimitsu, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kimitsu, Chiba|Kimitsu]]
| 君津市  || Kimitsu-shi || Kimitsu City || –
| 318.81
| 81,355
| 225
|-
| [[File:Flag of Futtsu Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Futtsu, Chiba|Futtsu]]
| 富津市 || Futtsu-shi || Futtsu City || –
| 205.47
| 42,280
| 226
|-
| [[File:Flag of Urayasu, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Urayasu, Chiba|Urayasu]]
| 浦安市 || Urayasu-shi || Urayasu City || –
| 17.30
| 169,749
| 227
|-
| [[File:Flag of Yotsukaido, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Yotsukaidō, Chiba|Yotsukaidō]]
| 四街道市 || Yotsukaidō-shi || Yotsukaidō City || –
| 34.52
| 93,233
| 228
|-
| [[File:Flag of Sodegaura Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Sodegaura, Chiba|Sodegaura]]
| 袖ケ浦市 || Sodegaura-shi || Sodegaura City || –
| 94.93
| 63,975
| 229
|-
| [[File:Flag of Yachimata, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Yachimata, Chiba|Yachimata]]
| 八街市 || Yachimata-shi || Yachimata City || –
| 74.94
| 66,430
| 230
|-
| [[File:Flag of Inzai, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Inzai, Chiba|Inzai]]
| 印西市 || Inzai-shi || Inzai City&lt;br /&gt;([[Inba District, Chiba|In[ba]]] West City) || –
| 123.79
| 103,677
| 231
|-
| [[File:Flag of Shiroi, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Shiroi, Chiba|Shiroi]]
| 白井市 || Shiroi-shi || Shiroi City || –
| 35.48
| 61,673
| 232
|-
| [[File:Flag of Tomisato, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Tomisato, Chiba|Tomisato]]
| 富里市 || Tomisato-shi || Tomisato City || –
| 53.88
| 49,470
| 233
|-
| [[File:Flag of Minamibōsō, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Minamibōsō, Chiba|Minamiboso]]
| 南房総市 || Minami-Bōsō-shi || Minami-Boso City&lt;br /&gt;(South [[Bōsō Peninsula|Boso]] City) || –
| 230.10
| 35,454
| 234
|-
| [[File:Flag of Sosa, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Sōsa, Chiba|Sōsa]]
| 匝瑳市 || Sōsa-shi || Sōsa City&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(after [[Sōsa District, Chiba|Sōsa District]])&lt;/small&gt; || –
| 101.52
| 34,427
| 235
|-
| [[File:Flag of Katori, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Katori, Chiba|Katori]]
| 香取市 || Katori-shi || Katori City&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(after [[Katori District, Chiba|Katori District]])&lt;/small&gt; || –
| 262.35
| 71,391
| 236
|-
| [[File:Flag of Sanmu, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Sanmu, Chiba|Sanmu]]
| 山武市 || Sanmu-shi || Sanmu City || –
| 146.77
| 48,196
| 237
|-
| [[File:Flag of Isumi, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Isumi, Chiba|Isumi]]
| いすみ市 || Isumi-shi || Isumi City || –
| 157.50
| 35,570
| 238
|-
| [[File:Flag of Oamashirasato, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Ōamishirasato, Chiba|Ōamishirasato]]
| 大網白里市 || Ōami-Shirasato-shi || Ōami-Shirasato City&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(merger of [[Ōami, Chiba|Ōami Town]] &amp; [[Shirasato, Chiba|Shirasato Village]])&lt;/small&gt; || –
| 58.08
| 47,722
| 239
|-
| [[File:Flag of Shisui, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Shisui, Chiba|Shisui]]
| 酒々井町 || Shisui-machi || Shisui Town || rowspan=&quot;2&quot; | [[Inba District, Chiba|Inba]]
| 19.01
| 20,278
| 322
|-
| [[File:Flag of Sakae Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Sakae, Chiba|Sakae]]
| 栄町 || Sakae-machi || Sakae Town
| 32.51
| 19,902
| 329
|-
| [[File:Flag of Kozaki, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kōzaki, Chiba|Kōzaki]]
| 神崎町 || Kōzaki-machi || Kōzaki Town || rowspan=&quot;3&quot; | [[Katori District, Chiba|Katori]]
| 19.90
| 5,663
| 342
|-
| [[File:Flag of Tako, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Tako, Chiba|Tako]]
| 多古町 || Tako-machi || Tako Town
| 72.80
| 13,804
| 347
|-
| [[File:Flag of Tohnosho, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Tōnoshō, Chiba|Tōnoshō]]
| 東庄町 || Tōnoshō-machi || Tōnoshō Town
| 46.25
| 13,085
| 349
|-
| [[File:Flag of Kujukuri, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kujūkuri, Chiba|Kujūkuri]]
| 九十九里町 || Kujūkuri-machi || Kujūkuri Town || rowspan=&quot;3&quot; | [[Sanbu District, Chiba|Sanbu]]
| 24.46
| 14,652
| 403
|-
| [[File:Flag of Shibayama, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Shibayama, Chiba|Shibayama]]
| 芝山町 || Shibayama-machi || Shibayama Town
| 43.24
| 6,916
| 409
|-
| [[File:Flag of Yokoshibahikari Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Yokoshibahikari, Chiba|Yokoshibahikari]]
| 横芝光町 || Yokoshiba-Hikari-machi || Yokoshiba-Hikari Town&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(merger of [[Yokoshiba, Chiba|Yokoshiba Town]] &amp; [[Hikari, Chiba|Hikari Town]])&lt;/small&gt;
| 67.01
| 22,271
| 410
|-
| [[File:Flag of Ichinomiya, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Ichinomiya, Chiba|Ichinomiya]]
| 一宮町 || Ichinomiya-machi || Ichinomiya Town&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[Kazusa Province|[Kazusa]]] [[Ichinomiya|provincial shrine]] Town)&lt;/small&gt; || rowspan=&quot;6&quot; | [[Chōsei District, Chiba|Chōsei]]
| 22.99
| 11,622
| 421
|-
| [[File:Flag of Mutsuzawa, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Mutsuzawa, Chiba|Mutsuzawa]]
| 睦沢町 || Mutsuzawa-machi || Mutsuzawa Town
| 35.59
| 6,761
| 422
|-
| [[File:Flag of Chosei, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Chōsei, Chiba|Chōsei]]
| 長生村 || Chōsei-mura || Chōsei Village
| 28.25
| 13,656
| 423
|-
| [[File:Flag of Shirako, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Shirako, Chiba|Shirako]]
| 白子町 || Shirako-machi || Shirako Town
| 27.50
| 10,280
| 424
|-
| [[File:Flag of Nagara, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Nagara, Chiba|Nagara]]
| 長柄町 || Nagara-machi || Nagara Town
| 47.11
| 6,664
| 426
|-
| [[File:Flag of Chonan, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Chōnan, Chiba|Chōnan]]
| 長南町 || Chōnan-machi || Chōnan Town
| 65.51
| 7,368
| 427
|-
| [[File:Flag of Otaki, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Ōtaki, Chiba|Ōtaki]]
| 大多喜町 || Ōtaki-machi || Ōtaki Town || rowspan=&quot;2&quot; | [[Isumi District, Chiba|Isumi]]
| 129.87
| 8,762
| 441
|-
| [[File:Flag of Onjuku, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Onjuku, Chiba|Onjuku]]
| 御宿町 || Onjuku-machi || Onjuku Town
| 24.85
| 6,769
| 443
|-
| [[File:Flag of Kyonan, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kyonan, Chiba|Kyonan]]
| 鋸南町 || Kyonan-machi || Kyonan Town || [[Awa District, Chiba|Awa]]
| 45.17
| 7,027
| 463
|-
! [[File:Flag of Chiba Prefecture.svg|frameless|25x25px]] Chiba
! 千葉県 || Chiba-ken || Chiba Prefecture || –
! 5,157.50 || 6,275,916
! 000&lt;br /&gt;ISO: JP-12
|}

&lt;gallery&gt;
File:View from Chiba Port-Tower Northwest.jpg|Chiba City
File:Edo river near Ichikawa.JPG|Ichikawa
File:North view near Narita Station.JPG|Narita
File:20090730鴨川市.jpg|Kamogawa
File:007 Katori, Japan - 香取市.JPG|Katori
File:250906 Tomisaki Jinja Katsuura Chiba pref Japan10s3.jpg|Katsuura
&lt;/gallery&gt;

===ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ===
{{main|ချိဘခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}}

==စီးပွားရေး==
===စက်မှုလုပ်ငန်း===
ချိဘခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံးသော စက်မှုလုပ်ငန်းဧရိယာများထဲမှ တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်မတိုင်မီက ခရိုင်သည် အဖျော်ယမကာလုပ်ငန်းများကို ဗဟိုပြုခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် ပဲဆော့ (soy sauce)၊ ဆခဲ (အရက်)နှင့် မိရင်းဟင်းချက်ဆခဲအချိုတို့ကို ထုတ်လုပ်သည်။ စစ်ပြီးနောက်တွင် ထုတ်လုပ်သည့်အပိုင်းများသည် တိုးပွားလာခဲ့သည်။ ၁၉၅၀ ခုနှစ်တွင် ခရိုင်သည် ခဝဆခိစတီးစက်ရုံတစ်ခုကို တည်ဆောက်ရန် ရွေးချယ်ခဲ့သည်။ စက်ရုံများ၊ ကုန်လှောင်ရုံများ၊ သင်္ဘောကျင်းများ စသည်တို့ကို ပမာဏကြီးမားစွာတည်ဆောက်ခဲ့သည့်အတွက် တိုကျိုပင်လယ်အော်ဒေသတွင် ခဲအိယောစက်မှုဇုန်ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။ ချိဘခရိုင်သည် လက်ရှိအချိန်တွင် ဓာတ်ဆီ၊ ဓာတုပစ္စည်းများ၊ စတီးနှင့် စက်ပစ္စည်းစက်ရုံများဖြင့် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ခြောက်ခုမြောက် စက်မှုထုတ်ကုန်အများဆုံး ခရိုင်ဖြစ်လျက်ရျိသည်။ ထိုစက်ရုံများမှ ထုတ်ကုန်သည် ခရိုင်မှ ထုတ်ကုန်များ၏ ၄၅ ရာခိုင်နှုန်းပင် ရှိသည်။ မကြာသေးမီကာလများတွင် အစိုးရသည် စက်မှုဥယျာဉ် ၈ ခုထက်မနည်းကို ထောက်ပံ့ကာ ခရိုင်အတွင်းပိုင်းတွင်လည်း ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေရန် လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.pref.chiba.lg.jp/english/outline/industry.html |title=Industry in Chiba Prefecture |publisher=Chiba Prefectural Government |access-date=2015-11-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120304013345/http://www.pref.chiba.lg.jp/english/outline/industry.html |archive-date=2012-03-04 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.mofa.go.jp/policy/economy/summit/2008/venue/chiba_02.html|title=Chiba Industry|publisher=Ministry of Foreign Affairs of Japan}}&lt;/ref&gt;

===စိုက်ပျိုးရေး===
ခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ဒုတိယစိုက်ပျိုးရေးထုတ်ကုန်အများဆုံးဒေသ ဖြစ်သည်။ ခရိုင်များအားလုံးထဲတွင် ဟော့ကိုင်းဒိုးသာ ချိဘခရိုင်ထက် စိုက်ပျိုးရေးထွက်ကုန် ပိုမိုများပြားသည်။ ချိဘခရိုင်၏ ဟင်းသီးဟင်းရွက်ထွက်ရှိမှုသည် ဟော့ကိုင်းဒိုးထက် ပိုမိုများပြားသည်။ မြေပဲသည် ခရိုင်၏ အထူးထုတ်ကုန်ဖြစ်သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မြေပဲ ၇၈ ရာခိုင်နှုန်းသည် ချိဘခရိုင်မှ ထွက်ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Chiba |first1=Chiba Prefecture |title=Chiba-ken Agricultural statistics |url=https://japancrops.com/en/prefectures/chiba/ |website=www.japancrops.com |access-date=19 May 2022}}&lt;/ref&gt;

ချိဘခရိုင်သည် အမျိုးမျိုးသော ကောက်ပဲသီးနှံများ ထုတ်လုပ်မှုတွင် နိုင်ငံအတွင်း ဦးဆောင်လျက်ရှိသည်။ စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်သည့် သီးနှံများတွင် မုန်လာဥနီ၊ ဂေါ်ဖီထုပ်၊ မုန်လာဥဖြူ၊ ကြက်သွန်မြိတ်၊ ကြက်သွန်နီ စသည်တို့ ပါဝင်သည်။ ထို့အပြင် ခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ဒုတိယအကြီးဆုံး ပြောင်းဖူးထုတ်လုပ်ရာဒေသလည်း ဖြစ်သည်။ စပါးလည်း စိုက်ပျိုးကြပြီး၊ ပင်လယ်ရေညှိနှင့် နိုရိများလည်း တိုကျိုပင်လယ်အော်မှ ပမာဏများပြားစွာ ထုတ်လုပ်လျက်ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.city.ichikawa.lg.jp/english/cityprofile/0027.html |title=Ichikawa Produces Nori (Laver Seaweed) |publisher=Ichikawa City |date=2009-11-25 |access-date=2012-01-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120214050458/http://www.city.ichikawa.lg.jp/english/cityprofile/0027.html |archive-date=2012-02-14 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;chiba-food&quot;&gt;{{Cite web |url=http://www.chiba-tour.jp/html/food-vegetables_en.html |title=Welcome to Chiba - Foods |publisher=Chiba Prefectural Government |access-date=2012-04-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120831220621/http://www.chiba-tour.jp/html/food-vegetables_en.html |archive-date=2012-08-31 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;trends&quot;&gt;{{cite web | url = http://web-japan.org/trends/07_food/jfd071204.html | title = Trends in Japan: Chiba Offers Delicacies From Land And Sea | date = 4 December 2007 | publisher = Web Japan | access-date  = 2012-04-26}}&lt;/ref&gt;

==လူဦးရေဆိုင်ရာ==
==ရာသီဥတု==
==ပညာရေး==
==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး==
==ခရီးသွားလုပ်ငန်း==
==ပြင်ပလင့်များ==

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ခရိုင်များ]]</text>
      <sha1>6hx1ycvb3j9eajebd0qsob12s12x300</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1046880</id>
      <parentid>1046879</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T07:05:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>/* လူဦးရေဆိုင်ရာ */</comment>
      <origin>1046880</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28918" sha1="06ui2wxk8kou3fzitecnpk7jieeyilw" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name = ချိဘခရိုင်
| native_name = {{nobold|{{lang|ja|千葉県}}}}
| settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]]
| translit_lang1 = Japanese
| translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]]
| translit_lang1_info = {{lang|ja|千葉県}}
| translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]]
| translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Chiba-ken}}
| image_skyline = {{multiple image
 | total_width            = 280
 | border                 = infobox
 | perrow                 = 1/2/2/2
 | caption_align          = center
 | image1                 = Sunrise in Inubosaki (9027196940).jpg
 | alt1                   = Cape of Inubo
 | caption1               = [[Cape Inubō]]
 | image2                 = Nippon Steel Kimitsu Works.jpg
 | alt2                   = Keiyō Industrial Zone
 | caption2               = [[Keiyō Industrial Zone]]
 | image3                 = Boso 20160811154156 (31381689373).jpg
 | alt3                   = Kujūkuri Beach
 | caption3               = [[Kujūkuri Beach]]
 | image4                 = Narita International Air Port (cropped).jpg
 | alt4                   = Narita International Airport
 | caption4               = [[Narita International Airport]]
 | image5                 = 九十九谷 - panoramio.jpg
 | alt5                   = Minami Bōsō Quasi-National Park
 | caption5               = [[Minami Bōsō Quasi-National Park]]
 | image6                 = Tokyo Disneyland (53442121414).jpg
 | alt6                   = Tokyo Disneyland
 | caption6               = [[Tokyo Disneyland]]
 | image7                 = 南総 2013122110350000.jpg
 | alt7                   = Kamogawa Seaworld
 | caption7               = [[Kamogawa Sea World]]
}}
| image_caption = 
| image_flag = Flag of Chiba Prefecture.svg
| flag_size = 100px
| image_blank_emblem = Emblem of Chiba prefecture.svg
| blank_emblem_size = 80px
| blank_emblem_type = Symbol
| image_map = Map of Japan with highlight on 12 Chiba prefecture.svg
| coordinates = 
| subdivision_type = Country
| subdivision_name = [[Japan]]
| subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]]
| subdivision_name1 = [[Kantō region|Kantō]]
| subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]]
| subdivision_name2 = [[Honshu]]
| seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]]
| seat = [[Chiba, Chiba|Chiba]]
| parts_type = Subdivisions
| parts_style = para
| p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 6
| p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 54
| leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]]
| leader_name = [[:ja:熊谷俊人|Toshihito Kumagai]] (from April 2021)
| area_total_km2 = 5157.61
| area_water_percent = 0.8
| area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|28th]]
| population_footnotes = 
| population_total = 6278017
| population_as_of = July 1, 2025
| population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|6th]]
| population_density_km2 = auto
| demographics_type2 = GDP
| demographics2_footnotes = &lt;ref&gt;{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}&lt;/ref&gt;
| demographics2_title1 = Total
| demographics2_info1 = [[JP¥]] 21,414 billion&lt;br /&gt;[[US$]] 158.1 billion (2022)
| iso_code = JP-12
| website = {{URL|https://www.pref.chiba.lg.jp/}}
| module = {{Infobox place symbols| embedded=yes
| country  = Japan
| bird     = [[Meadow bunting]]
| fish     = [[Sparidae|Seabream]]
| flower   = [[Oilseed rape|Seiyō aburana blossom]]
| tree     = [[Kusamaki]]
}}
| anthem = [[:ja:千葉県民歌|Chiba kenminka]]
}}
[[File:Bōsō Peninsula by Sentinel-2, 2018-10-30.jpg|thumb|[[Bōsō Peninsula|Boso Peninsula]]]]
[[File:Mt. Fuji and Keiyo petrochemical complex.JPG|thumb|right|The [[Keiyō Industrial Zone]], one of Japan's largest industrial complexes that spans the eight cities of Chiba Prefecture, and [[Mount Fuji]] on the horizon]]

'''ချိဘခရိုင်''' (千葉県, Chiba-ken) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်ရှူးကျွန်း|ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ခန်းတိုးဒေသ]]ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ခရိုင်လူဦးရေသည် ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁ ရက်နေ့တွင် ၆,၂၇၈,၀၆၀ ဦး ရှိသည်။ ဧရိယာ ၅,၁၅၇ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁၉၉၁ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ ချိဘခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[အိဘရခိခရိုင်]]၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် [[ဆိုင်းတမခရိုင်]]နှင့် အနောက်ဘက်တွင် [[တိုကျိုမြို့]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။

ချိဘမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်ဖြစ်ကာ ခရိုင်တွင် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားသော အဓိကမြို့များမှာ ဖုနဘရှိမြို့၊ မဆွတ်ဒိုမြို့၊ အိရှိခဝမြို့နှင့် ခရှိဝမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ ချိဘခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာကမ်းခြေအရှေ့ပိုင်းမှ တိုကျိုမြို့အရှေ့ဘက်အထိ တည်ရှိနေသည်။ ခရိုင်သည် &quot;ကြီးမားသည့် တိုကျိုမြို့ပြဧရိယာ&quot; တွင်လည်း ပါဝင်သည်။ ချိဘခရိုင်တွင် နရိတအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်၊ တိုကျိုဒစ်စနေးအပန်းဖြေဥယျာဉ်နှင့် ခဲအိယောစက်မှုဇုန်တို့ တည်ရှိသည်။

==ပထဝီသွင်ပြင်==
ချိဘခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် အိဘရခိခရိုင်၊ အနောက်ဘက်တွင် တိုကျိုမြို့နှင့် ဆိုင်းတမခရိုင်၊ အရှေ့ဘက်တွင် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာနှင့် တိုကျိုပင်လယ်အော်တို့နှင့် ထိစပ်နေသည်။ ခရိုင်၏ အနောက်မြောက်ဘက်သည် လူဦးရေ ထူထပ်သည့်ဒေသ ဖြစ်သည်။ ထိုဒေသသည် ခန်းတိုးဒေသအတွင်း ပါဝင်ကာ တိုကျိုမြို့ပြဒေသနှင့် ဆိုင်းတမမြို့တို့အထိ ဆက်စပ်လျက်ရှိသည်။ ခုရိုရှိအိုရေစီးကြောင်းများသည် ချိဘမြို့အနီးတွင် စီးဆင်းလျက်ရှိသည့်အတွက် အနီးအနားရှိ တိုကျိုမြို့နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ဆောင်းရာသီတွင် အတန်အသင့်နွေးထွေးမှုရှိပြီး နွေရာသီတွင် အေးမြသည်။&lt;ref name=&quot;dijitaru-kujukuriheino&quot;&gt;{{cite encyclopedia|encyclopedia=Dijitaru daijisen |title=九十九里平野 (Kujūri Heino) |url=http://rekishi.jkn21.com/ |access-date=2012-04-09 |year=2012 |publisher=Shogakukan |location=Tokyo |language=ja |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070825113418/http://rekishi.jkn21.com/ |archive-date=2007-08-25 }}&lt;/ref&gt;

==မြို့ပြဒေသများ==
[[Image:Map of Chiba Prefecture Ja.svg|thumb|Map of Chiba Prefecture&lt;br /&gt;{{legend0|#D8E|Government Ordinance Designated City}} {{legend0|#EAB|Other city}} {{legend0|#ED9|Town}} {{legend0|#BFE|Village}}]]
{{See also|ချိဘခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက်မြို့များစာရင်း}}

၂၀၁၀ ခုနှစ်ကတည်းက ချိဘခရိုင်တွင် ဒေသ ၅၄ ခု ခွဲခြားထားသည်။ ထိုအထဲတွင် မြို့ ၃၇ ခု၊ မြို့ငယ် ၁၆ ခုနှင့် ရွာတစ်ရွာ ပါဝင်သည်။
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+Municipalities of Chiba Prefecture
|-
! rowspan=&quot;2&quot; | Flag, short name &lt;small&gt;w/o suffix&lt;/small&gt;
! colspan=&quot;3&quot; | Full name
! rowspan=&quot;2&quot; | [[Districts of Japan|District]]&lt;br /&gt;''(-gun)''
! rowspan=&quot;2&quot; | Area (km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;)&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(January 2021)&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;GSI: [https://www.gsi.go.jp/KOKUJYOHO/MENCHO/backnumber/GSI-menseki20210101.pdf Areas of all cities, special wards, towns and villages of all prefectures], retrieved August 22, 2021.&lt;/ref&gt;
! rowspan=&quot;2&quot; | Population&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(March 2021)&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;Chiba prefectural government: [https://www.pref.chiba.lg.jp/toukei/toukeidata/joujuu/index.html Monthly population statistics, based on resident registration data], retrieved August 22, 2021.&lt;/ref&gt;
! rowspan=&quot;2&quot; | [[Local Autonomy Law|LPE]] code&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(w/o pref. [12...],&lt;br /&gt;checksum [-x])&lt;/small&gt;
|-
! &lt;small&gt;[[Japanese writing system|Japanese]]&lt;/small&gt; || &lt;small&gt;[[Romanization of Japanese|transcription]]&lt;/small&gt; || &lt;small&gt;[[English language|translation]]&lt;/small&gt;
|-
| [[File:Flag of Chiba, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Chiba, Chiba|Chiba]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[Prefectural capital]], [[Designated cities of Japan|designated major city]]&lt;!--the toshi/major city part is what's important to convey here, core cities are designated by a central government executive order (seirei), too; the rest is just historical bureaucratic jargon: seirei-cities date to 1956 and were the only major city status for a long time, chūkaku-cities are in comparison fairly recent (1996).!--&gt;&lt;/small&gt;)
| 千葉市 || Chiba-shi || Chiba City || –
| 271.76
| 981,738
| 100
|-
| [[File:Flag of Choshi, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Chōshi, Chiba|Chōshi]]
| 銚子市 || Chōshi-shi || Chōshi City || –
| 84.20
| 57,533
| 202
|-
| [[File:Flag of Ichikawa, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Ichikawa, Chiba|Ichikawa]]
| 市川市 || Ichikawa-shi || Ichikawa City || –
| 57.45
| 496,657
| 203
|-
| [[File:Flag of Funabashi, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Funabashi, Chiba|Funabashi]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[Core cities of Japan|Core city]])&lt;/small&gt;
| 船橋市 || Funabashi-shi || Funabashi City || –
| 61.38
| 641,499
| 204
|-
| [[File:Flag of Tateyama, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Tateyama, Chiba|Tateyama]]
| 館山市 || Tateyama-shi || Tateyama City || –
| 110.05
| 44,692
| 205
|-
| [[File:Flag of Kisarazu, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kisarazu, Chiba|Kisarazu]]
| 木更津市 || Kisarazu-shi || Kisarazu City || –
| 138.95
| 136,118
| 206
|-
| [[File:Flag of Matsudo, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Matsudo, Chiba|Matsudo]]
| 松戸市 || Matsudo-shi || Matsudo City || –
| 61.38
| 492,367
| 207
|-
| [[File:Flag of Noda, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Noda, Chiba|Noda]]
| 野田市 || Noda-shi || Noda City || –
| 103.55
| 152,227
| 208
|-
| [[File:Flag of Mobara, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Mobara, Chiba|Mobara]]
| 茂原市 || Mobara-shi || Mobara City || –
| 99.92
| 86,446
| 210
|-
| [[File:Flag of Narita, Chiba (no text).svg|frameless|25x25px]] [[Narita, Chiba|Narita]]
| 成田市 || Narita-shi || Narita City || –
| 213.84
| 130,689
| 211
|-
| [[File:Flag of Sakura, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Sakura, Chiba|Sakura]]
| 佐倉市 || Sakura-shi || Sakura City || –
| 103.69
| 169,059
| 212
|-
| [[File:Flag of Togane, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Tōgane, Chiba|Tōgane]]
| 東金市 || Tōgane-shi || Tōgane City || –
| 89.12
| 57,560
| 213
|-
| [[File:Flag of Asahi, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Asahi, Chiba|Asahi]]
| 旭市 || Asahi-shi || Asahi City || –
| 130.45
| 63,507
| 215
|-
| [[File:Flag of Narashino, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Narashino, Chiba|Narashino]]
| 習志野市 || Narashino-shi || Narashino City || –
| 20.97
| 174,990
| 216
|-
| [[File:Flag of Kashiwa, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kashiwa, Chiba|Kashiwa]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[Core cities of Japan|Core city]])&lt;/small&gt;
| 柏市 || Kashiwa-shi || Kashiwa City || –
| 114.74
| 433,941
| 217
|-
| [[File:Flag of Katsuura, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Katsuura, Chiba|Katsuura]]
| 勝浦市 || Katsuura-shi || Katsuura City || –
| 93.96
| 16,723
| 218
|-
| [[File:Flag of Ichihara, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Ichihara, Chiba|Ichihara]]
| 市原市 || Ichihara-shi || Ichihara City || –
| 368.17
| 268,038
| 219
|-
| [[File:Flag of Nagareyama, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Nagareyama, Chiba|Nagareyama]]
| 流山市 || Nagareyama-shi || Nagareyama City || –
| 35.32
| 200,298
| 220
|-
| [[File:Flag of Yachiyo, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Yachiyo, Chiba|Yachiyo]]
| 八千代市 || Yachiyo-shi || Yachiyo City || –
| 51.39
| 200,538
| 221
|-
| [[File:Flag of Abiko, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Abiko, Chiba|Abiko]]
| 我孫子市 || Abiko-shi || Abiko City || –
| 43.15
| 130,290
| 222
|-
| [[File:Flag of Kamogawa, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kamogawa, Chiba|Kamogawa]]
| 鴨川市 || Kamogawa-shi || Kamogawa City || –
| 191.14
| 31,554
| 223
|-
| [[File:Flag of Kamagaya, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kamagaya, Chiba|Kamagaya]]
| 鎌ケ谷市 || Kamagaya-shi || Kamagaya City || –
| 21.08
| 109,370
| 224
|-
| [[File:Flag of Kimitsu, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kimitsu, Chiba|Kimitsu]]
| 君津市  || Kimitsu-shi || Kimitsu City || –
| 318.81
| 81,355
| 225
|-
| [[File:Flag of Futtsu Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Futtsu, Chiba|Futtsu]]
| 富津市 || Futtsu-shi || Futtsu City || –
| 205.47
| 42,280
| 226
|-
| [[File:Flag of Urayasu, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Urayasu, Chiba|Urayasu]]
| 浦安市 || Urayasu-shi || Urayasu City || –
| 17.30
| 169,749
| 227
|-
| [[File:Flag of Yotsukaido, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Yotsukaidō, Chiba|Yotsukaidō]]
| 四街道市 || Yotsukaidō-shi || Yotsukaidō City || –
| 34.52
| 93,233
| 228
|-
| [[File:Flag of Sodegaura Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Sodegaura, Chiba|Sodegaura]]
| 袖ケ浦市 || Sodegaura-shi || Sodegaura City || –
| 94.93
| 63,975
| 229
|-
| [[File:Flag of Yachimata, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Yachimata, Chiba|Yachimata]]
| 八街市 || Yachimata-shi || Yachimata City || –
| 74.94
| 66,430
| 230
|-
| [[File:Flag of Inzai, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Inzai, Chiba|Inzai]]
| 印西市 || Inzai-shi || Inzai City&lt;br /&gt;([[Inba District, Chiba|In[ba]]] West City) || –
| 123.79
| 103,677
| 231
|-
| [[File:Flag of Shiroi, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Shiroi, Chiba|Shiroi]]
| 白井市 || Shiroi-shi || Shiroi City || –
| 35.48
| 61,673
| 232
|-
| [[File:Flag of Tomisato, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Tomisato, Chiba|Tomisato]]
| 富里市 || Tomisato-shi || Tomisato City || –
| 53.88
| 49,470
| 233
|-
| [[File:Flag of Minamibōsō, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Minamibōsō, Chiba|Minamiboso]]
| 南房総市 || Minami-Bōsō-shi || Minami-Boso City&lt;br /&gt;(South [[Bōsō Peninsula|Boso]] City) || –
| 230.10
| 35,454
| 234
|-
| [[File:Flag of Sosa, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Sōsa, Chiba|Sōsa]]
| 匝瑳市 || Sōsa-shi || Sōsa City&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(after [[Sōsa District, Chiba|Sōsa District]])&lt;/small&gt; || –
| 101.52
| 34,427
| 235
|-
| [[File:Flag of Katori, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Katori, Chiba|Katori]]
| 香取市 || Katori-shi || Katori City&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(after [[Katori District, Chiba|Katori District]])&lt;/small&gt; || –
| 262.35
| 71,391
| 236
|-
| [[File:Flag of Sanmu, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Sanmu, Chiba|Sanmu]]
| 山武市 || Sanmu-shi || Sanmu City || –
| 146.77
| 48,196
| 237
|-
| [[File:Flag of Isumi, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Isumi, Chiba|Isumi]]
| いすみ市 || Isumi-shi || Isumi City || –
| 157.50
| 35,570
| 238
|-
| [[File:Flag of Oamashirasato, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Ōamishirasato, Chiba|Ōamishirasato]]
| 大網白里市 || Ōami-Shirasato-shi || Ōami-Shirasato City&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(merger of [[Ōami, Chiba|Ōami Town]] &amp; [[Shirasato, Chiba|Shirasato Village]])&lt;/small&gt; || –
| 58.08
| 47,722
| 239
|-
| [[File:Flag of Shisui, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Shisui, Chiba|Shisui]]
| 酒々井町 || Shisui-machi || Shisui Town || rowspan=&quot;2&quot; | [[Inba District, Chiba|Inba]]
| 19.01
| 20,278
| 322
|-
| [[File:Flag of Sakae Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Sakae, Chiba|Sakae]]
| 栄町 || Sakae-machi || Sakae Town
| 32.51
| 19,902
| 329
|-
| [[File:Flag of Kozaki, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kōzaki, Chiba|Kōzaki]]
| 神崎町 || Kōzaki-machi || Kōzaki Town || rowspan=&quot;3&quot; | [[Katori District, Chiba|Katori]]
| 19.90
| 5,663
| 342
|-
| [[File:Flag of Tako, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Tako, Chiba|Tako]]
| 多古町 || Tako-machi || Tako Town
| 72.80
| 13,804
| 347
|-
| [[File:Flag of Tohnosho, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Tōnoshō, Chiba|Tōnoshō]]
| 東庄町 || Tōnoshō-machi || Tōnoshō Town
| 46.25
| 13,085
| 349
|-
| [[File:Flag of Kujukuri, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kujūkuri, Chiba|Kujūkuri]]
| 九十九里町 || Kujūkuri-machi || Kujūkuri Town || rowspan=&quot;3&quot; | [[Sanbu District, Chiba|Sanbu]]
| 24.46
| 14,652
| 403
|-
| [[File:Flag of Shibayama, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Shibayama, Chiba|Shibayama]]
| 芝山町 || Shibayama-machi || Shibayama Town
| 43.24
| 6,916
| 409
|-
| [[File:Flag of Yokoshibahikari Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Yokoshibahikari, Chiba|Yokoshibahikari]]
| 横芝光町 || Yokoshiba-Hikari-machi || Yokoshiba-Hikari Town&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(merger of [[Yokoshiba, Chiba|Yokoshiba Town]] &amp; [[Hikari, Chiba|Hikari Town]])&lt;/small&gt;
| 67.01
| 22,271
| 410
|-
| [[File:Flag of Ichinomiya, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Ichinomiya, Chiba|Ichinomiya]]
| 一宮町 || Ichinomiya-machi || Ichinomiya Town&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[Kazusa Province|[Kazusa]]] [[Ichinomiya|provincial shrine]] Town)&lt;/small&gt; || rowspan=&quot;6&quot; | [[Chōsei District, Chiba|Chōsei]]
| 22.99
| 11,622
| 421
|-
| [[File:Flag of Mutsuzawa, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Mutsuzawa, Chiba|Mutsuzawa]]
| 睦沢町 || Mutsuzawa-machi || Mutsuzawa Town
| 35.59
| 6,761
| 422
|-
| [[File:Flag of Chosei, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Chōsei, Chiba|Chōsei]]
| 長生村 || Chōsei-mura || Chōsei Village
| 28.25
| 13,656
| 423
|-
| [[File:Flag of Shirako, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Shirako, Chiba|Shirako]]
| 白子町 || Shirako-machi || Shirako Town
| 27.50
| 10,280
| 424
|-
| [[File:Flag of Nagara, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Nagara, Chiba|Nagara]]
| 長柄町 || Nagara-machi || Nagara Town
| 47.11
| 6,664
| 426
|-
| [[File:Flag of Chonan, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Chōnan, Chiba|Chōnan]]
| 長南町 || Chōnan-machi || Chōnan Town
| 65.51
| 7,368
| 427
|-
| [[File:Flag of Otaki, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Ōtaki, Chiba|Ōtaki]]
| 大多喜町 || Ōtaki-machi || Ōtaki Town || rowspan=&quot;2&quot; | [[Isumi District, Chiba|Isumi]]
| 129.87
| 8,762
| 441
|-
| [[File:Flag of Onjuku, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Onjuku, Chiba|Onjuku]]
| 御宿町 || Onjuku-machi || Onjuku Town
| 24.85
| 6,769
| 443
|-
| [[File:Flag of Kyonan, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kyonan, Chiba|Kyonan]]
| 鋸南町 || Kyonan-machi || Kyonan Town || [[Awa District, Chiba|Awa]]
| 45.17
| 7,027
| 463
|-
! [[File:Flag of Chiba Prefecture.svg|frameless|25x25px]] Chiba
! 千葉県 || Chiba-ken || Chiba Prefecture || –
! 5,157.50 || 6,275,916
! 000&lt;br /&gt;ISO: JP-12
|}

&lt;gallery&gt;
File:View from Chiba Port-Tower Northwest.jpg|Chiba City
File:Edo river near Ichikawa.JPG|Ichikawa
File:North view near Narita Station.JPG|Narita
File:20090730鴨川市.jpg|Kamogawa
File:007 Katori, Japan - 香取市.JPG|Katori
File:250906 Tomisaki Jinja Katsuura Chiba pref Japan10s3.jpg|Katsuura
&lt;/gallery&gt;

===ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ===
{{main|ချိဘခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}}

==စီးပွားရေး==
===စက်မှုလုပ်ငန်း===
ချိဘခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံးသော စက်မှုလုပ်ငန်းဧရိယာများထဲမှ တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်မတိုင်မီက ခရိုင်သည် အဖျော်ယမကာလုပ်ငန်းများကို ဗဟိုပြုခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် ပဲဆော့ (soy sauce)၊ ဆခဲ (အရက်)နှင့် မိရင်းဟင်းချက်ဆခဲအချိုတို့ကို ထုတ်လုပ်သည်။ စစ်ပြီးနောက်တွင် ထုတ်လုပ်သည့်အပိုင်းများသည် တိုးပွားလာခဲ့သည်။ ၁၉၅၀ ခုနှစ်တွင် ခရိုင်သည် ခဝဆခိစတီးစက်ရုံတစ်ခုကို တည်ဆောက်ရန် ရွေးချယ်ခဲ့သည်။ စက်ရုံများ၊ ကုန်လှောင်ရုံများ၊ သင်္ဘောကျင်းများ စသည်တို့ကို ပမာဏကြီးမားစွာတည်ဆောက်ခဲ့သည့်အတွက် တိုကျိုပင်လယ်အော်ဒေသတွင် ခဲအိယောစက်မှုဇုန်ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။ ချိဘခရိုင်သည် လက်ရှိအချိန်တွင် ဓာတ်ဆီ၊ ဓာတုပစ္စည်းများ၊ စတီးနှင့် စက်ပစ္စည်းစက်ရုံများဖြင့် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ခြောက်ခုမြောက် စက်မှုထုတ်ကုန်အများဆုံး ခရိုင်ဖြစ်လျက်ရျိသည်။ ထိုစက်ရုံများမှ ထုတ်ကုန်သည် ခရိုင်မှ ထုတ်ကုန်များ၏ ၄၅ ရာခိုင်နှုန်းပင် ရှိသည်။ မကြာသေးမီကာလများတွင် အစိုးရသည် စက်မှုဥယျာဉ် ၈ ခုထက်မနည်းကို ထောက်ပံ့ကာ ခရိုင်အတွင်းပိုင်းတွင်လည်း ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေရန် လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.pref.chiba.lg.jp/english/outline/industry.html |title=Industry in Chiba Prefecture |publisher=Chiba Prefectural Government |access-date=2015-11-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120304013345/http://www.pref.chiba.lg.jp/english/outline/industry.html |archive-date=2012-03-04 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.mofa.go.jp/policy/economy/summit/2008/venue/chiba_02.html|title=Chiba Industry|publisher=Ministry of Foreign Affairs of Japan}}&lt;/ref&gt;

===စိုက်ပျိုးရေး===
ခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ဒုတိယစိုက်ပျိုးရေးထုတ်ကုန်အများဆုံးဒေသ ဖြစ်သည်။ ခရိုင်များအားလုံးထဲတွင် ဟော့ကိုင်းဒိုးသာ ချိဘခရိုင်ထက် စိုက်ပျိုးရေးထွက်ကုန် ပိုမိုများပြားသည်။ ချိဘခရိုင်၏ ဟင်းသီးဟင်းရွက်ထွက်ရှိမှုသည် ဟော့ကိုင်းဒိုးထက် ပိုမိုများပြားသည်။ မြေပဲသည် ခရိုင်၏ အထူးထုတ်ကုန်ဖြစ်သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မြေပဲ ၇၈ ရာခိုင်နှုန်းသည် ချိဘခရိုင်မှ ထွက်ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Chiba |first1=Chiba Prefecture |title=Chiba-ken Agricultural statistics |url=https://japancrops.com/en/prefectures/chiba/ |website=www.japancrops.com |access-date=19 May 2022}}&lt;/ref&gt;

ချိဘခရိုင်သည် အမျိုးမျိုးသော ကောက်ပဲသီးနှံများ ထုတ်လုပ်မှုတွင် နိုင်ငံအတွင်း ဦးဆောင်လျက်ရှိသည်။ စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်သည့် သီးနှံများတွင် မုန်လာဥနီ၊ ဂေါ်ဖီထုပ်၊ မုန်လာဥဖြူ၊ ကြက်သွန်မြိတ်၊ ကြက်သွန်နီ စသည်တို့ ပါဝင်သည်။ ထို့အပြင် ခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ဒုတိယအကြီးဆုံး ပြောင်းဖူးထုတ်လုပ်ရာဒေသလည်း ဖြစ်သည်။ စပါးလည်း စိုက်ပျိုးကြပြီး၊ ပင်လယ်ရေညှိနှင့် နိုရိများလည်း တိုကျိုပင်လယ်အော်မှ ပမာဏများပြားစွာ ထုတ်လုပ်လျက်ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.city.ichikawa.lg.jp/english/cityprofile/0027.html |title=Ichikawa Produces Nori (Laver Seaweed) |publisher=Ichikawa City |date=2009-11-25 |access-date=2012-01-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120214050458/http://www.city.ichikawa.lg.jp/english/cityprofile/0027.html |archive-date=2012-02-14 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;chiba-food&quot;&gt;{{Cite web |url=http://www.chiba-tour.jp/html/food-vegetables_en.html |title=Welcome to Chiba - Foods |publisher=Chiba Prefectural Government |access-date=2012-04-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120831220621/http://www.chiba-tour.jp/html/food-vegetables_en.html |archive-date=2012-08-31 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;trends&quot;&gt;{{cite web | url = http://web-japan.org/trends/07_food/jfd071204.html | title = Trends in Japan: Chiba Offers Delicacies From Land And Sea | date = 4 December 2007 | publisher = Web Japan | access-date  = 2012-04-26}}&lt;/ref&gt;

==လူဦးရေဆိုင်ရာ==
ချိဘခရိုင်၏ လူဦးရေသည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် အထူထပ်ဆုံဒေသများထဲမှ တစ်ခုအဖြစ် ပါဝင်သည်။ ခရိုင်တွင် ခိုင်မာသည့် စီးပွားရေးနှင့် စက်မှုလုပ်ငန်းများ ရှိနေသည့်အတွက် လူဦးရေ ထူထပ်ရခြင်း ဖြစ်သည်။ ဂျီဒီပီသည်လည်း နိုင်ငံအတွင်းတွင် ငါးခုမြောက်အမြင့်ဆုံး ဖြစ်သည်။ လူဦးရေ၏ ၇၀ ရာခိုင်နှုန်းသည် ဝန်ဆောင်မှုလုပ်ငန်းများ၊ ၂၅ ရာခိုင်နှုန်းသည် စက်မှုလုပ်ငန်းနှင့် ၅ ရာခိုင်နှုန်းသည် စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းတို့တွင် လုပ်ကိုင်လျက်ရှိသည်။

==ရာသီဥတု==
==ပညာရေး==
==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး==
==ခရီးသွားလုပ်ငန်း==
==ပြင်ပလင့်များ==

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ခရိုင်များ]]</text>
      <sha1>06ui2wxk8kou3fzitecnpk7jieeyilw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1046881</id>
      <parentid>1046880</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T07:06:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>/* လူဦးရေဆိုင်ရာ */</comment>
      <origin>1046881</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28954" sha1="f71lwc6z7cogas296sp8iy3igpsal4a" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name = ချိဘခရိုင်
| native_name = {{nobold|{{lang|ja|千葉県}}}}
| settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]]
| translit_lang1 = Japanese
| translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]]
| translit_lang1_info = {{lang|ja|千葉県}}
| translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]]
| translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Chiba-ken}}
| image_skyline = {{multiple image
 | total_width            = 280
 | border                 = infobox
 | perrow                 = 1/2/2/2
 | caption_align          = center
 | image1                 = Sunrise in Inubosaki (9027196940).jpg
 | alt1                   = Cape of Inubo
 | caption1               = [[Cape Inubō]]
 | image2                 = Nippon Steel Kimitsu Works.jpg
 | alt2                   = Keiyō Industrial Zone
 | caption2               = [[Keiyō Industrial Zone]]
 | image3                 = Boso 20160811154156 (31381689373).jpg
 | alt3                   = Kujūkuri Beach
 | caption3               = [[Kujūkuri Beach]]
 | image4                 = Narita International Air Port (cropped).jpg
 | alt4                   = Narita International Airport
 | caption4               = [[Narita International Airport]]
 | image5                 = 九十九谷 - panoramio.jpg
 | alt5                   = Minami Bōsō Quasi-National Park
 | caption5               = [[Minami Bōsō Quasi-National Park]]
 | image6                 = Tokyo Disneyland (53442121414).jpg
 | alt6                   = Tokyo Disneyland
 | caption6               = [[Tokyo Disneyland]]
 | image7                 = 南総 2013122110350000.jpg
 | alt7                   = Kamogawa Seaworld
 | caption7               = [[Kamogawa Sea World]]
}}
| image_caption = 
| image_flag = Flag of Chiba Prefecture.svg
| flag_size = 100px
| image_blank_emblem = Emblem of Chiba prefecture.svg
| blank_emblem_size = 80px
| blank_emblem_type = Symbol
| image_map = Map of Japan with highlight on 12 Chiba prefecture.svg
| coordinates = 
| subdivision_type = Country
| subdivision_name = [[Japan]]
| subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]]
| subdivision_name1 = [[Kantō region|Kantō]]
| subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]]
| subdivision_name2 = [[Honshu]]
| seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]]
| seat = [[Chiba, Chiba|Chiba]]
| parts_type = Subdivisions
| parts_style = para
| p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 6
| p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 54
| leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]]
| leader_name = [[:ja:熊谷俊人|Toshihito Kumagai]] (from April 2021)
| area_total_km2 = 5157.61
| area_water_percent = 0.8
| area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|28th]]
| population_footnotes = 
| population_total = 6278017
| population_as_of = July 1, 2025
| population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|6th]]
| population_density_km2 = auto
| demographics_type2 = GDP
| demographics2_footnotes = &lt;ref&gt;{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}&lt;/ref&gt;
| demographics2_title1 = Total
| demographics2_info1 = [[JP¥]] 21,414 billion&lt;br /&gt;[[US$]] 158.1 billion (2022)
| iso_code = JP-12
| website = {{URL|https://www.pref.chiba.lg.jp/}}
| module = {{Infobox place symbols| embedded=yes
| country  = Japan
| bird     = [[Meadow bunting]]
| fish     = [[Sparidae|Seabream]]
| flower   = [[Oilseed rape|Seiyō aburana blossom]]
| tree     = [[Kusamaki]]
}}
| anthem = [[:ja:千葉県民歌|Chiba kenminka]]
}}
[[File:Bōsō Peninsula by Sentinel-2, 2018-10-30.jpg|thumb|[[Bōsō Peninsula|Boso Peninsula]]]]
[[File:Mt. Fuji and Keiyo petrochemical complex.JPG|thumb|right|The [[Keiyō Industrial Zone]], one of Japan's largest industrial complexes that spans the eight cities of Chiba Prefecture, and [[Mount Fuji]] on the horizon]]

'''ချိဘခရိုင်''' (千葉県, Chiba-ken) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်ရှူးကျွန်း|ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ခန်းတိုးဒေသ]]ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ခရိုင်လူဦးရေသည် ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁ ရက်နေ့တွင် ၆,၂၇၈,၀၆၀ ဦး ရှိသည်။ ဧရိယာ ၅,၁၅၇ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁၉၉၁ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ ချိဘခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[အိဘရခိခရိုင်]]၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် [[ဆိုင်းတမခရိုင်]]နှင့် အနောက်ဘက်တွင် [[တိုကျိုမြို့]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။

ချိဘမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်ဖြစ်ကာ ခရိုင်တွင် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားသော အဓိကမြို့များမှာ ဖုနဘရှိမြို့၊ မဆွတ်ဒိုမြို့၊ အိရှိခဝမြို့နှင့် ခရှိဝမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ ချိဘခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာကမ်းခြေအရှေ့ပိုင်းမှ တိုကျိုမြို့အရှေ့ဘက်အထိ တည်ရှိနေသည်။ ခရိုင်သည် &quot;ကြီးမားသည့် တိုကျိုမြို့ပြဧရိယာ&quot; တွင်လည်း ပါဝင်သည်။ ချိဘခရိုင်တွင် နရိတအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်၊ တိုကျိုဒစ်စနေးအပန်းဖြေဥယျာဉ်နှင့် ခဲအိယောစက်မှုဇုန်တို့ တည်ရှိသည်။

==ပထဝီသွင်ပြင်==
ချိဘခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် အိဘရခိခရိုင်၊ အနောက်ဘက်တွင် တိုကျိုမြို့နှင့် ဆိုင်းတမခရိုင်၊ အရှေ့ဘက်တွင် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာနှင့် တိုကျိုပင်လယ်အော်တို့နှင့် ထိစပ်နေသည်။ ခရိုင်၏ အနောက်မြောက်ဘက်သည် လူဦးရေ ထူထပ်သည့်ဒေသ ဖြစ်သည်။ ထိုဒေသသည် ခန်းတိုးဒေသအတွင်း ပါဝင်ကာ တိုကျိုမြို့ပြဒေသနှင့် ဆိုင်းတမမြို့တို့အထိ ဆက်စပ်လျက်ရှိသည်။ ခုရိုရှိအိုရေစီးကြောင်းများသည် ချိဘမြို့အနီးတွင် စီးဆင်းလျက်ရှိသည့်အတွက် အနီးအနားရှိ တိုကျိုမြို့နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ဆောင်းရာသီတွင် အတန်အသင့်နွေးထွေးမှုရှိပြီး နွေရာသီတွင် အေးမြသည်။&lt;ref name=&quot;dijitaru-kujukuriheino&quot;&gt;{{cite encyclopedia|encyclopedia=Dijitaru daijisen |title=九十九里平野 (Kujūri Heino) |url=http://rekishi.jkn21.com/ |access-date=2012-04-09 |year=2012 |publisher=Shogakukan |location=Tokyo |language=ja |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070825113418/http://rekishi.jkn21.com/ |archive-date=2007-08-25 }}&lt;/ref&gt;

==မြို့ပြဒေသများ==
[[Image:Map of Chiba Prefecture Ja.svg|thumb|Map of Chiba Prefecture&lt;br /&gt;{{legend0|#D8E|Government Ordinance Designated City}} {{legend0|#EAB|Other city}} {{legend0|#ED9|Town}} {{legend0|#BFE|Village}}]]
{{See also|ချိဘခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက်မြို့များစာရင်း}}

၂၀၁၀ ခုနှစ်ကတည်းက ချိဘခရိုင်တွင် ဒေသ ၅၄ ခု ခွဲခြားထားသည်။ ထိုအထဲတွင် မြို့ ၃၇ ခု၊ မြို့ငယ် ၁၆ ခုနှင့် ရွာတစ်ရွာ ပါဝင်သည်။
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+Municipalities of Chiba Prefecture
|-
! rowspan=&quot;2&quot; | Flag, short name &lt;small&gt;w/o suffix&lt;/small&gt;
! colspan=&quot;3&quot; | Full name
! rowspan=&quot;2&quot; | [[Districts of Japan|District]]&lt;br /&gt;''(-gun)''
! rowspan=&quot;2&quot; | Area (km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;)&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(January 2021)&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;GSI: [https://www.gsi.go.jp/KOKUJYOHO/MENCHO/backnumber/GSI-menseki20210101.pdf Areas of all cities, special wards, towns and villages of all prefectures], retrieved August 22, 2021.&lt;/ref&gt;
! rowspan=&quot;2&quot; | Population&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(March 2021)&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;Chiba prefectural government: [https://www.pref.chiba.lg.jp/toukei/toukeidata/joujuu/index.html Monthly population statistics, based on resident registration data], retrieved August 22, 2021.&lt;/ref&gt;
! rowspan=&quot;2&quot; | [[Local Autonomy Law|LPE]] code&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(w/o pref. [12...],&lt;br /&gt;checksum [-x])&lt;/small&gt;
|-
! &lt;small&gt;[[Japanese writing system|Japanese]]&lt;/small&gt; || &lt;small&gt;[[Romanization of Japanese|transcription]]&lt;/small&gt; || &lt;small&gt;[[English language|translation]]&lt;/small&gt;
|-
| [[File:Flag of Chiba, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Chiba, Chiba|Chiba]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[Prefectural capital]], [[Designated cities of Japan|designated major city]]&lt;!--the toshi/major city part is what's important to convey here, core cities are designated by a central government executive order (seirei), too; the rest is just historical bureaucratic jargon: seirei-cities date to 1956 and were the only major city status for a long time, chūkaku-cities are in comparison fairly recent (1996).!--&gt;&lt;/small&gt;)
| 千葉市 || Chiba-shi || Chiba City || –
| 271.76
| 981,738
| 100
|-
| [[File:Flag of Choshi, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Chōshi, Chiba|Chōshi]]
| 銚子市 || Chōshi-shi || Chōshi City || –
| 84.20
| 57,533
| 202
|-
| [[File:Flag of Ichikawa, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Ichikawa, Chiba|Ichikawa]]
| 市川市 || Ichikawa-shi || Ichikawa City || –
| 57.45
| 496,657
| 203
|-
| [[File:Flag of Funabashi, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Funabashi, Chiba|Funabashi]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[Core cities of Japan|Core city]])&lt;/small&gt;
| 船橋市 || Funabashi-shi || Funabashi City || –
| 61.38
| 641,499
| 204
|-
| [[File:Flag of Tateyama, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Tateyama, Chiba|Tateyama]]
| 館山市 || Tateyama-shi || Tateyama City || –
| 110.05
| 44,692
| 205
|-
| [[File:Flag of Kisarazu, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kisarazu, Chiba|Kisarazu]]
| 木更津市 || Kisarazu-shi || Kisarazu City || –
| 138.95
| 136,118
| 206
|-
| [[File:Flag of Matsudo, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Matsudo, Chiba|Matsudo]]
| 松戸市 || Matsudo-shi || Matsudo City || –
| 61.38
| 492,367
| 207
|-
| [[File:Flag of Noda, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Noda, Chiba|Noda]]
| 野田市 || Noda-shi || Noda City || –
| 103.55
| 152,227
| 208
|-
| [[File:Flag of Mobara, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Mobara, Chiba|Mobara]]
| 茂原市 || Mobara-shi || Mobara City || –
| 99.92
| 86,446
| 210
|-
| [[File:Flag of Narita, Chiba (no text).svg|frameless|25x25px]] [[Narita, Chiba|Narita]]
| 成田市 || Narita-shi || Narita City || –
| 213.84
| 130,689
| 211
|-
| [[File:Flag of Sakura, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Sakura, Chiba|Sakura]]
| 佐倉市 || Sakura-shi || Sakura City || –
| 103.69
| 169,059
| 212
|-
| [[File:Flag of Togane, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Tōgane, Chiba|Tōgane]]
| 東金市 || Tōgane-shi || Tōgane City || –
| 89.12
| 57,560
| 213
|-
| [[File:Flag of Asahi, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Asahi, Chiba|Asahi]]
| 旭市 || Asahi-shi || Asahi City || –
| 130.45
| 63,507
| 215
|-
| [[File:Flag of Narashino, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Narashino, Chiba|Narashino]]
| 習志野市 || Narashino-shi || Narashino City || –
| 20.97
| 174,990
| 216
|-
| [[File:Flag of Kashiwa, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kashiwa, Chiba|Kashiwa]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[Core cities of Japan|Core city]])&lt;/small&gt;
| 柏市 || Kashiwa-shi || Kashiwa City || –
| 114.74
| 433,941
| 217
|-
| [[File:Flag of Katsuura, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Katsuura, Chiba|Katsuura]]
| 勝浦市 || Katsuura-shi || Katsuura City || –
| 93.96
| 16,723
| 218
|-
| [[File:Flag of Ichihara, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Ichihara, Chiba|Ichihara]]
| 市原市 || Ichihara-shi || Ichihara City || –
| 368.17
| 268,038
| 219
|-
| [[File:Flag of Nagareyama, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Nagareyama, Chiba|Nagareyama]]
| 流山市 || Nagareyama-shi || Nagareyama City || –
| 35.32
| 200,298
| 220
|-
| [[File:Flag of Yachiyo, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Yachiyo, Chiba|Yachiyo]]
| 八千代市 || Yachiyo-shi || Yachiyo City || –
| 51.39
| 200,538
| 221
|-
| [[File:Flag of Abiko, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Abiko, Chiba|Abiko]]
| 我孫子市 || Abiko-shi || Abiko City || –
| 43.15
| 130,290
| 222
|-
| [[File:Flag of Kamogawa, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kamogawa, Chiba|Kamogawa]]
| 鴨川市 || Kamogawa-shi || Kamogawa City || –
| 191.14
| 31,554
| 223
|-
| [[File:Flag of Kamagaya, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kamagaya, Chiba|Kamagaya]]
| 鎌ケ谷市 || Kamagaya-shi || Kamagaya City || –
| 21.08
| 109,370
| 224
|-
| [[File:Flag of Kimitsu, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kimitsu, Chiba|Kimitsu]]
| 君津市  || Kimitsu-shi || Kimitsu City || –
| 318.81
| 81,355
| 225
|-
| [[File:Flag of Futtsu Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Futtsu, Chiba|Futtsu]]
| 富津市 || Futtsu-shi || Futtsu City || –
| 205.47
| 42,280
| 226
|-
| [[File:Flag of Urayasu, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Urayasu, Chiba|Urayasu]]
| 浦安市 || Urayasu-shi || Urayasu City || –
| 17.30
| 169,749
| 227
|-
| [[File:Flag of Yotsukaido, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Yotsukaidō, Chiba|Yotsukaidō]]
| 四街道市 || Yotsukaidō-shi || Yotsukaidō City || –
| 34.52
| 93,233
| 228
|-
| [[File:Flag of Sodegaura Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Sodegaura, Chiba|Sodegaura]]
| 袖ケ浦市 || Sodegaura-shi || Sodegaura City || –
| 94.93
| 63,975
| 229
|-
| [[File:Flag of Yachimata, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Yachimata, Chiba|Yachimata]]
| 八街市 || Yachimata-shi || Yachimata City || –
| 74.94
| 66,430
| 230
|-
| [[File:Flag of Inzai, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Inzai, Chiba|Inzai]]
| 印西市 || Inzai-shi || Inzai City&lt;br /&gt;([[Inba District, Chiba|In[ba]]] West City) || –
| 123.79
| 103,677
| 231
|-
| [[File:Flag of Shiroi, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Shiroi, Chiba|Shiroi]]
| 白井市 || Shiroi-shi || Shiroi City || –
| 35.48
| 61,673
| 232
|-
| [[File:Flag of Tomisato, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Tomisato, Chiba|Tomisato]]
| 富里市 || Tomisato-shi || Tomisato City || –
| 53.88
| 49,470
| 233
|-
| [[File:Flag of Minamibōsō, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Minamibōsō, Chiba|Minamiboso]]
| 南房総市 || Minami-Bōsō-shi || Minami-Boso City&lt;br /&gt;(South [[Bōsō Peninsula|Boso]] City) || –
| 230.10
| 35,454
| 234
|-
| [[File:Flag of Sosa, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Sōsa, Chiba|Sōsa]]
| 匝瑳市 || Sōsa-shi || Sōsa City&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(after [[Sōsa District, Chiba|Sōsa District]])&lt;/small&gt; || –
| 101.52
| 34,427
| 235
|-
| [[File:Flag of Katori, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Katori, Chiba|Katori]]
| 香取市 || Katori-shi || Katori City&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(after [[Katori District, Chiba|Katori District]])&lt;/small&gt; || –
| 262.35
| 71,391
| 236
|-
| [[File:Flag of Sanmu, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Sanmu, Chiba|Sanmu]]
| 山武市 || Sanmu-shi || Sanmu City || –
| 146.77
| 48,196
| 237
|-
| [[File:Flag of Isumi, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Isumi, Chiba|Isumi]]
| いすみ市 || Isumi-shi || Isumi City || –
| 157.50
| 35,570
| 238
|-
| [[File:Flag of Oamashirasato, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Ōamishirasato, Chiba|Ōamishirasato]]
| 大網白里市 || Ōami-Shirasato-shi || Ōami-Shirasato City&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(merger of [[Ōami, Chiba|Ōami Town]] &amp; [[Shirasato, Chiba|Shirasato Village]])&lt;/small&gt; || –
| 58.08
| 47,722
| 239
|-
| [[File:Flag of Shisui, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Shisui, Chiba|Shisui]]
| 酒々井町 || Shisui-machi || Shisui Town || rowspan=&quot;2&quot; | [[Inba District, Chiba|Inba]]
| 19.01
| 20,278
| 322
|-
| [[File:Flag of Sakae Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Sakae, Chiba|Sakae]]
| 栄町 || Sakae-machi || Sakae Town
| 32.51
| 19,902
| 329
|-
| [[File:Flag of Kozaki, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kōzaki, Chiba|Kōzaki]]
| 神崎町 || Kōzaki-machi || Kōzaki Town || rowspan=&quot;3&quot; | [[Katori District, Chiba|Katori]]
| 19.90
| 5,663
| 342
|-
| [[File:Flag of Tako, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Tako, Chiba|Tako]]
| 多古町 || Tako-machi || Tako Town
| 72.80
| 13,804
| 347
|-
| [[File:Flag of Tohnosho, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Tōnoshō, Chiba|Tōnoshō]]
| 東庄町 || Tōnoshō-machi || Tōnoshō Town
| 46.25
| 13,085
| 349
|-
| [[File:Flag of Kujukuri, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kujūkuri, Chiba|Kujūkuri]]
| 九十九里町 || Kujūkuri-machi || Kujūkuri Town || rowspan=&quot;3&quot; | [[Sanbu District, Chiba|Sanbu]]
| 24.46
| 14,652
| 403
|-
| [[File:Flag of Shibayama, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Shibayama, Chiba|Shibayama]]
| 芝山町 || Shibayama-machi || Shibayama Town
| 43.24
| 6,916
| 409
|-
| [[File:Flag of Yokoshibahikari Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Yokoshibahikari, Chiba|Yokoshibahikari]]
| 横芝光町 || Yokoshiba-Hikari-machi || Yokoshiba-Hikari Town&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(merger of [[Yokoshiba, Chiba|Yokoshiba Town]] &amp; [[Hikari, Chiba|Hikari Town]])&lt;/small&gt;
| 67.01
| 22,271
| 410
|-
| [[File:Flag of Ichinomiya, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Ichinomiya, Chiba|Ichinomiya]]
| 一宮町 || Ichinomiya-machi || Ichinomiya Town&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[Kazusa Province|[Kazusa]]] [[Ichinomiya|provincial shrine]] Town)&lt;/small&gt; || rowspan=&quot;6&quot; | [[Chōsei District, Chiba|Chōsei]]
| 22.99
| 11,622
| 421
|-
| [[File:Flag of Mutsuzawa, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Mutsuzawa, Chiba|Mutsuzawa]]
| 睦沢町 || Mutsuzawa-machi || Mutsuzawa Town
| 35.59
| 6,761
| 422
|-
| [[File:Flag of Chosei, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Chōsei, Chiba|Chōsei]]
| 長生村 || Chōsei-mura || Chōsei Village
| 28.25
| 13,656
| 423
|-
| [[File:Flag of Shirako, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Shirako, Chiba|Shirako]]
| 白子町 || Shirako-machi || Shirako Town
| 27.50
| 10,280
| 424
|-
| [[File:Flag of Nagara, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Nagara, Chiba|Nagara]]
| 長柄町 || Nagara-machi || Nagara Town
| 47.11
| 6,664
| 426
|-
| [[File:Flag of Chonan, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Chōnan, Chiba|Chōnan]]
| 長南町 || Chōnan-machi || Chōnan Town
| 65.51
| 7,368
| 427
|-
| [[File:Flag of Otaki, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Ōtaki, Chiba|Ōtaki]]
| 大多喜町 || Ōtaki-machi || Ōtaki Town || rowspan=&quot;2&quot; | [[Isumi District, Chiba|Isumi]]
| 129.87
| 8,762
| 441
|-
| [[File:Flag of Onjuku, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Onjuku, Chiba|Onjuku]]
| 御宿町 || Onjuku-machi || Onjuku Town
| 24.85
| 6,769
| 443
|-
| [[File:Flag of Kyonan, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kyonan, Chiba|Kyonan]]
| 鋸南町 || Kyonan-machi || Kyonan Town || [[Awa District, Chiba|Awa]]
| 45.17
| 7,027
| 463
|-
! [[File:Flag of Chiba Prefecture.svg|frameless|25x25px]] Chiba
! 千葉県 || Chiba-ken || Chiba Prefecture || –
! 5,157.50 || 6,275,916
! 000&lt;br /&gt;ISO: JP-12
|}

&lt;gallery&gt;
File:View from Chiba Port-Tower Northwest.jpg|Chiba City
File:Edo river near Ichikawa.JPG|Ichikawa
File:North view near Narita Station.JPG|Narita
File:20090730鴨川市.jpg|Kamogawa
File:007 Katori, Japan - 香取市.JPG|Katori
File:250906 Tomisaki Jinja Katsuura Chiba pref Japan10s3.jpg|Katsuura
&lt;/gallery&gt;

===ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ===
{{main|ချိဘခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}}

==စီးပွားရေး==
===စက်မှုလုပ်ငန်း===
ချိဘခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံးသော စက်မှုလုပ်ငန်းဧရိယာများထဲမှ တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်မတိုင်မီက ခရိုင်သည် အဖျော်ယမကာလုပ်ငန်းများကို ဗဟိုပြုခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် ပဲဆော့ (soy sauce)၊ ဆခဲ (အရက်)နှင့် မိရင်းဟင်းချက်ဆခဲအချိုတို့ကို ထုတ်လုပ်သည်။ စစ်ပြီးနောက်တွင် ထုတ်လုပ်သည့်အပိုင်းများသည် တိုးပွားလာခဲ့သည်။ ၁၉၅၀ ခုနှစ်တွင် ခရိုင်သည် ခဝဆခိစတီးစက်ရုံတစ်ခုကို တည်ဆောက်ရန် ရွေးချယ်ခဲ့သည်။ စက်ရုံများ၊ ကုန်လှောင်ရုံများ၊ သင်္ဘောကျင်းများ စသည်တို့ကို ပမာဏကြီးမားစွာတည်ဆောက်ခဲ့သည့်အတွက် တိုကျိုပင်လယ်အော်ဒေသတွင် ခဲအိယောစက်မှုဇုန်ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။ ချိဘခရိုင်သည် လက်ရှိအချိန်တွင် ဓာတ်ဆီ၊ ဓာတုပစ္စည်းများ၊ စတီးနှင့် စက်ပစ္စည်းစက်ရုံများဖြင့် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ခြောက်ခုမြောက် စက်မှုထုတ်ကုန်အများဆုံး ခရိုင်ဖြစ်လျက်ရျိသည်။ ထိုစက်ရုံများမှ ထုတ်ကုန်သည် ခရိုင်မှ ထုတ်ကုန်များ၏ ၄၅ ရာခိုင်နှုန်းပင် ရှိသည်။ မကြာသေးမီကာလများတွင် အစိုးရသည် စက်မှုဥယျာဉ် ၈ ခုထက်မနည်းကို ထောက်ပံ့ကာ ခရိုင်အတွင်းပိုင်းတွင်လည်း ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေရန် လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.pref.chiba.lg.jp/english/outline/industry.html |title=Industry in Chiba Prefecture |publisher=Chiba Prefectural Government |access-date=2015-11-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120304013345/http://www.pref.chiba.lg.jp/english/outline/industry.html |archive-date=2012-03-04 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.mofa.go.jp/policy/economy/summit/2008/venue/chiba_02.html|title=Chiba Industry|publisher=Ministry of Foreign Affairs of Japan}}&lt;/ref&gt;

===စိုက်ပျိုးရေး===
ခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ဒုတိယစိုက်ပျိုးရေးထုတ်ကုန်အများဆုံးဒေသ ဖြစ်သည်။ ခရိုင်များအားလုံးထဲတွင် ဟော့ကိုင်းဒိုးသာ ချိဘခရိုင်ထက် စိုက်ပျိုးရေးထွက်ကုန် ပိုမိုများပြားသည်။ ချိဘခရိုင်၏ ဟင်းသီးဟင်းရွက်ထွက်ရှိမှုသည် ဟော့ကိုင်းဒိုးထက် ပိုမိုများပြားသည်။ မြေပဲသည် ခရိုင်၏ အထူးထုတ်ကုန်ဖြစ်သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မြေပဲ ၇၈ ရာခိုင်နှုန်းသည် ချိဘခရိုင်မှ ထွက်ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Chiba |first1=Chiba Prefecture |title=Chiba-ken Agricultural statistics |url=https://japancrops.com/en/prefectures/chiba/ |website=www.japancrops.com |access-date=19 May 2022}}&lt;/ref&gt;

ချိဘခရိုင်သည် အမျိုးမျိုးသော ကောက်ပဲသီးနှံများ ထုတ်လုပ်မှုတွင် နိုင်ငံအတွင်း ဦးဆောင်လျက်ရှိသည်။ စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်သည့် သီးနှံများတွင် မုန်လာဥနီ၊ ဂေါ်ဖီထုပ်၊ မုန်လာဥဖြူ၊ ကြက်သွန်မြိတ်၊ ကြက်သွန်နီ စသည်တို့ ပါဝင်သည်။ ထို့အပြင် ခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ဒုတိယအကြီးဆုံး ပြောင်းဖူးထုတ်လုပ်ရာဒေသလည်း ဖြစ်သည်။ စပါးလည်း စိုက်ပျိုးကြပြီး၊ ပင်လယ်ရေညှိနှင့် နိုရိများလည်း တိုကျိုပင်လယ်အော်မှ ပမာဏများပြားစွာ ထုတ်လုပ်လျက်ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.city.ichikawa.lg.jp/english/cityprofile/0027.html |title=Ichikawa Produces Nori (Laver Seaweed) |publisher=Ichikawa City |date=2009-11-25 |access-date=2012-01-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120214050458/http://www.city.ichikawa.lg.jp/english/cityprofile/0027.html |archive-date=2012-02-14 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;chiba-food&quot;&gt;{{Cite web |url=http://www.chiba-tour.jp/html/food-vegetables_en.html |title=Welcome to Chiba - Foods |publisher=Chiba Prefectural Government |access-date=2012-04-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120831220621/http://www.chiba-tour.jp/html/food-vegetables_en.html |archive-date=2012-08-31 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;trends&quot;&gt;{{cite web | url = http://web-japan.org/trends/07_food/jfd071204.html | title = Trends in Japan: Chiba Offers Delicacies From Land And Sea | date = 4 December 2007 | publisher = Web Japan | access-date  = 2012-04-26}}&lt;/ref&gt;

==လူဦးရေဆိုင်ရာ==
ချိဘခရိုင်၏ လူဦးရေသည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် အထူထပ်ဆုံဒေသများထဲမှ တစ်ခုအဖြစ် ပါဝင်သည်။ ခရိုင်တွင် ခိုင်မာသည့် စီးပွားရေးနှင့် စက်မှုလုပ်ငန်းများ ရှိနေသည့်အတွက် လူဦးရေ ထူထပ်ရခြင်း ဖြစ်သည်။ ဂျီဒီပီသည်လည်း နိုင်ငံအတွင်းတွင် ငါးခုမြောက်အမြင့်ဆုံး ဖြစ်သည်။ လူဦးရေ၏ ၇၀ ရာခိုင်နှုန်းသည် ဝန်ဆောင်မှုလုပ်ငန်းများ၊ ၂၅ ရာခိုင်နှုန်းသည် စက်မှုလုပ်ငန်းနှင့် ၅ ရာခိုင်နှုန်းသည် စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းတို့တွင် လုပ်ကိုင်လျက်ရှိသည်။{{Citation needed|date=August 2008}}

==ရာသီဥတု==
==ပညာရေး==
==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး==
==ခရီးသွားလုပ်ငန်း==
==ပြင်ပလင့်များ==

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ခရိုင်များ]]</text>
      <sha1>f71lwc6z7cogas296sp8iy3igpsal4a</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1046882</id>
      <parentid>1046881</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T07:07:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>/* လူဦးရေဆိုင်ရာ */</comment>
      <origin>1046882</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="29133" sha1="fz1rcw99ddfszhlkzxr4ogy79ufxlqm" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name = ချိဘခရိုင်
| native_name = {{nobold|{{lang|ja|千葉県}}}}
| settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]]
| translit_lang1 = Japanese
| translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]]
| translit_lang1_info = {{lang|ja|千葉県}}
| translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]]
| translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Chiba-ken}}
| image_skyline = {{multiple image
 | total_width            = 280
 | border                 = infobox
 | perrow                 = 1/2/2/2
 | caption_align          = center
 | image1                 = Sunrise in Inubosaki (9027196940).jpg
 | alt1                   = Cape of Inubo
 | caption1               = [[Cape Inubō]]
 | image2                 = Nippon Steel Kimitsu Works.jpg
 | alt2                   = Keiyō Industrial Zone
 | caption2               = [[Keiyō Industrial Zone]]
 | image3                 = Boso 20160811154156 (31381689373).jpg
 | alt3                   = Kujūkuri Beach
 | caption3               = [[Kujūkuri Beach]]
 | image4                 = Narita International Air Port (cropped).jpg
 | alt4                   = Narita International Airport
 | caption4               = [[Narita International Airport]]
 | image5                 = 九十九谷 - panoramio.jpg
 | alt5                   = Minami Bōsō Quasi-National Park
 | caption5               = [[Minami Bōsō Quasi-National Park]]
 | image6                 = Tokyo Disneyland (53442121414).jpg
 | alt6                   = Tokyo Disneyland
 | caption6               = [[Tokyo Disneyland]]
 | image7                 = 南総 2013122110350000.jpg
 | alt7                   = Kamogawa Seaworld
 | caption7               = [[Kamogawa Sea World]]
}}
| image_caption = 
| image_flag = Flag of Chiba Prefecture.svg
| flag_size = 100px
| image_blank_emblem = Emblem of Chiba prefecture.svg
| blank_emblem_size = 80px
| blank_emblem_type = Symbol
| image_map = Map of Japan with highlight on 12 Chiba prefecture.svg
| coordinates = 
| subdivision_type = Country
| subdivision_name = [[Japan]]
| subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]]
| subdivision_name1 = [[Kantō region|Kantō]]
| subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]]
| subdivision_name2 = [[Honshu]]
| seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]]
| seat = [[Chiba, Chiba|Chiba]]
| parts_type = Subdivisions
| parts_style = para
| p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 6
| p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 54
| leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]]
| leader_name = [[:ja:熊谷俊人|Toshihito Kumagai]] (from April 2021)
| area_total_km2 = 5157.61
| area_water_percent = 0.8
| area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|28th]]
| population_footnotes = 
| population_total = 6278017
| population_as_of = July 1, 2025
| population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|6th]]
| population_density_km2 = auto
| demographics_type2 = GDP
| demographics2_footnotes = &lt;ref&gt;{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}&lt;/ref&gt;
| demographics2_title1 = Total
| demographics2_info1 = [[JP¥]] 21,414 billion&lt;br /&gt;[[US$]] 158.1 billion (2022)
| iso_code = JP-12
| website = {{URL|https://www.pref.chiba.lg.jp/}}
| module = {{Infobox place symbols| embedded=yes
| country  = Japan
| bird     = [[Meadow bunting]]
| fish     = [[Sparidae|Seabream]]
| flower   = [[Oilseed rape|Seiyō aburana blossom]]
| tree     = [[Kusamaki]]
}}
| anthem = [[:ja:千葉県民歌|Chiba kenminka]]
}}
[[File:Bōsō Peninsula by Sentinel-2, 2018-10-30.jpg|thumb|[[Bōsō Peninsula|Boso Peninsula]]]]
[[File:Mt. Fuji and Keiyo petrochemical complex.JPG|thumb|right|The [[Keiyō Industrial Zone]], one of Japan's largest industrial complexes that spans the eight cities of Chiba Prefecture, and [[Mount Fuji]] on the horizon]]

'''ချိဘခရိုင်''' (千葉県, Chiba-ken) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်ရှူးကျွန်း|ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ခန်းတိုးဒေသ]]ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ခရိုင်လူဦးရေသည် ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁ ရက်နေ့တွင် ၆,၂၇၈,၀၆၀ ဦး ရှိသည်။ ဧရိယာ ၅,၁၅၇ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁၉၉၁ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ ချိဘခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[အိဘရခိခရိုင်]]၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် [[ဆိုင်းတမခရိုင်]]နှင့် အနောက်ဘက်တွင် [[တိုကျိုမြို့]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။

ချိဘမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်ဖြစ်ကာ ခရိုင်တွင် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားသော အဓိကမြို့များမှာ ဖုနဘရှိမြို့၊ မဆွတ်ဒိုမြို့၊ အိရှိခဝမြို့နှင့် ခရှိဝမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ ချိဘခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာကမ်းခြေအရှေ့ပိုင်းမှ တိုကျိုမြို့အရှေ့ဘက်အထိ တည်ရှိနေသည်။ ခရိုင်သည် &quot;ကြီးမားသည့် တိုကျိုမြို့ပြဧရိယာ&quot; တွင်လည်း ပါဝင်သည်။ ချိဘခရိုင်တွင် နရိတအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်၊ တိုကျိုဒစ်စနေးအပန်းဖြေဥယျာဉ်နှင့် ခဲအိယောစက်မှုဇုန်တို့ တည်ရှိသည်။

==ပထဝီသွင်ပြင်==
ချိဘခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် အိဘရခိခရိုင်၊ အနောက်ဘက်တွင် တိုကျိုမြို့နှင့် ဆိုင်းတမခရိုင်၊ အရှေ့ဘက်တွင် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာနှင့် တိုကျိုပင်လယ်အော်တို့နှင့် ထိစပ်နေသည်။ ခရိုင်၏ အနောက်မြောက်ဘက်သည် လူဦးရေ ထူထပ်သည့်ဒေသ ဖြစ်သည်။ ထိုဒေသသည် ခန်းတိုးဒေသအတွင်း ပါဝင်ကာ တိုကျိုမြို့ပြဒေသနှင့် ဆိုင်းတမမြို့တို့အထိ ဆက်စပ်လျက်ရှိသည်။ ခုရိုရှိအိုရေစီးကြောင်းများသည် ချိဘမြို့အနီးတွင် စီးဆင်းလျက်ရှိသည့်အတွက် အနီးအနားရှိ တိုကျိုမြို့နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ဆောင်းရာသီတွင် အတန်အသင့်နွေးထွေးမှုရှိပြီး နွေရာသီတွင် အေးမြသည်။&lt;ref name=&quot;dijitaru-kujukuriheino&quot;&gt;{{cite encyclopedia|encyclopedia=Dijitaru daijisen |title=九十九里平野 (Kujūri Heino) |url=http://rekishi.jkn21.com/ |access-date=2012-04-09 |year=2012 |publisher=Shogakukan |location=Tokyo |language=ja |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070825113418/http://rekishi.jkn21.com/ |archive-date=2007-08-25 }}&lt;/ref&gt;

==မြို့ပြဒေသများ==
[[Image:Map of Chiba Prefecture Ja.svg|thumb|Map of Chiba Prefecture&lt;br /&gt;{{legend0|#D8E|Government Ordinance Designated City}} {{legend0|#EAB|Other city}} {{legend0|#ED9|Town}} {{legend0|#BFE|Village}}]]
{{See also|ချိဘခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက်မြို့များစာရင်း}}

၂၀၁၀ ခုနှစ်ကတည်းက ချိဘခရိုင်တွင် ဒေသ ၅၄ ခု ခွဲခြားထားသည်။ ထိုအထဲတွင် မြို့ ၃၇ ခု၊ မြို့ငယ် ၁၆ ခုနှင့် ရွာတစ်ရွာ ပါဝင်သည်။
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+Municipalities of Chiba Prefecture
|-
! rowspan=&quot;2&quot; | Flag, short name &lt;small&gt;w/o suffix&lt;/small&gt;
! colspan=&quot;3&quot; | Full name
! rowspan=&quot;2&quot; | [[Districts of Japan|District]]&lt;br /&gt;''(-gun)''
! rowspan=&quot;2&quot; | Area (km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;)&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(January 2021)&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;GSI: [https://www.gsi.go.jp/KOKUJYOHO/MENCHO/backnumber/GSI-menseki20210101.pdf Areas of all cities, special wards, towns and villages of all prefectures], retrieved August 22, 2021.&lt;/ref&gt;
! rowspan=&quot;2&quot; | Population&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(March 2021)&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;Chiba prefectural government: [https://www.pref.chiba.lg.jp/toukei/toukeidata/joujuu/index.html Monthly population statistics, based on resident registration data], retrieved August 22, 2021.&lt;/ref&gt;
! rowspan=&quot;2&quot; | [[Local Autonomy Law|LPE]] code&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(w/o pref. [12...],&lt;br /&gt;checksum [-x])&lt;/small&gt;
|-
! &lt;small&gt;[[Japanese writing system|Japanese]]&lt;/small&gt; || &lt;small&gt;[[Romanization of Japanese|transcription]]&lt;/small&gt; || &lt;small&gt;[[English language|translation]]&lt;/small&gt;
|-
| [[File:Flag of Chiba, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Chiba, Chiba|Chiba]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[Prefectural capital]], [[Designated cities of Japan|designated major city]]&lt;!--the toshi/major city part is what's important to convey here, core cities are designated by a central government executive order (seirei), too; the rest is just historical bureaucratic jargon: seirei-cities date to 1956 and were the only major city status for a long time, chūkaku-cities are in comparison fairly recent (1996).!--&gt;&lt;/small&gt;)
| 千葉市 || Chiba-shi || Chiba City || –
| 271.76
| 981,738
| 100
|-
| [[File:Flag of Choshi, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Chōshi, Chiba|Chōshi]]
| 銚子市 || Chōshi-shi || Chōshi City || –
| 84.20
| 57,533
| 202
|-
| [[File:Flag of Ichikawa, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Ichikawa, Chiba|Ichikawa]]
| 市川市 || Ichikawa-shi || Ichikawa City || –
| 57.45
| 496,657
| 203
|-
| [[File:Flag of Funabashi, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Funabashi, Chiba|Funabashi]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[Core cities of Japan|Core city]])&lt;/small&gt;
| 船橋市 || Funabashi-shi || Funabashi City || –
| 61.38
| 641,499
| 204
|-
| [[File:Flag of Tateyama, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Tateyama, Chiba|Tateyama]]
| 館山市 || Tateyama-shi || Tateyama City || –
| 110.05
| 44,692
| 205
|-
| [[File:Flag of Kisarazu, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kisarazu, Chiba|Kisarazu]]
| 木更津市 || Kisarazu-shi || Kisarazu City || –
| 138.95
| 136,118
| 206
|-
| [[File:Flag of Matsudo, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Matsudo, Chiba|Matsudo]]
| 松戸市 || Matsudo-shi || Matsudo City || –
| 61.38
| 492,367
| 207
|-
| [[File:Flag of Noda, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Noda, Chiba|Noda]]
| 野田市 || Noda-shi || Noda City || –
| 103.55
| 152,227
| 208
|-
| [[File:Flag of Mobara, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Mobara, Chiba|Mobara]]
| 茂原市 || Mobara-shi || Mobara City || –
| 99.92
| 86,446
| 210
|-
| [[File:Flag of Narita, Chiba (no text).svg|frameless|25x25px]] [[Narita, Chiba|Narita]]
| 成田市 || Narita-shi || Narita City || –
| 213.84
| 130,689
| 211
|-
| [[File:Flag of Sakura, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Sakura, Chiba|Sakura]]
| 佐倉市 || Sakura-shi || Sakura City || –
| 103.69
| 169,059
| 212
|-
| [[File:Flag of Togane, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Tōgane, Chiba|Tōgane]]
| 東金市 || Tōgane-shi || Tōgane City || –
| 89.12
| 57,560
| 213
|-
| [[File:Flag of Asahi, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Asahi, Chiba|Asahi]]
| 旭市 || Asahi-shi || Asahi City || –
| 130.45
| 63,507
| 215
|-
| [[File:Flag of Narashino, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Narashino, Chiba|Narashino]]
| 習志野市 || Narashino-shi || Narashino City || –
| 20.97
| 174,990
| 216
|-
| [[File:Flag of Kashiwa, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kashiwa, Chiba|Kashiwa]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[Core cities of Japan|Core city]])&lt;/small&gt;
| 柏市 || Kashiwa-shi || Kashiwa City || –
| 114.74
| 433,941
| 217
|-
| [[File:Flag of Katsuura, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Katsuura, Chiba|Katsuura]]
| 勝浦市 || Katsuura-shi || Katsuura City || –
| 93.96
| 16,723
| 218
|-
| [[File:Flag of Ichihara, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Ichihara, Chiba|Ichihara]]
| 市原市 || Ichihara-shi || Ichihara City || –
| 368.17
| 268,038
| 219
|-
| [[File:Flag of Nagareyama, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Nagareyama, Chiba|Nagareyama]]
| 流山市 || Nagareyama-shi || Nagareyama City || –
| 35.32
| 200,298
| 220
|-
| [[File:Flag of Yachiyo, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Yachiyo, Chiba|Yachiyo]]
| 八千代市 || Yachiyo-shi || Yachiyo City || –
| 51.39
| 200,538
| 221
|-
| [[File:Flag of Abiko, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Abiko, Chiba|Abiko]]
| 我孫子市 || Abiko-shi || Abiko City || –
| 43.15
| 130,290
| 222
|-
| [[File:Flag of Kamogawa, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kamogawa, Chiba|Kamogawa]]
| 鴨川市 || Kamogawa-shi || Kamogawa City || –
| 191.14
| 31,554
| 223
|-
| [[File:Flag of Kamagaya, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kamagaya, Chiba|Kamagaya]]
| 鎌ケ谷市 || Kamagaya-shi || Kamagaya City || –
| 21.08
| 109,370
| 224
|-
| [[File:Flag of Kimitsu, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kimitsu, Chiba|Kimitsu]]
| 君津市  || Kimitsu-shi || Kimitsu City || –
| 318.81
| 81,355
| 225
|-
| [[File:Flag of Futtsu Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Futtsu, Chiba|Futtsu]]
| 富津市 || Futtsu-shi || Futtsu City || –
| 205.47
| 42,280
| 226
|-
| [[File:Flag of Urayasu, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Urayasu, Chiba|Urayasu]]
| 浦安市 || Urayasu-shi || Urayasu City || –
| 17.30
| 169,749
| 227
|-
| [[File:Flag of Yotsukaido, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Yotsukaidō, Chiba|Yotsukaidō]]
| 四街道市 || Yotsukaidō-shi || Yotsukaidō City || –
| 34.52
| 93,233
| 228
|-
| [[File:Flag of Sodegaura Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Sodegaura, Chiba|Sodegaura]]
| 袖ケ浦市 || Sodegaura-shi || Sodegaura City || –
| 94.93
| 63,975
| 229
|-
| [[File:Flag of Yachimata, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Yachimata, Chiba|Yachimata]]
| 八街市 || Yachimata-shi || Yachimata City || –
| 74.94
| 66,430
| 230
|-
| [[File:Flag of Inzai, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Inzai, Chiba|Inzai]]
| 印西市 || Inzai-shi || Inzai City&lt;br /&gt;([[Inba District, Chiba|In[ba]]] West City) || –
| 123.79
| 103,677
| 231
|-
| [[File:Flag of Shiroi, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Shiroi, Chiba|Shiroi]]
| 白井市 || Shiroi-shi || Shiroi City || –
| 35.48
| 61,673
| 232
|-
| [[File:Flag of Tomisato, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Tomisato, Chiba|Tomisato]]
| 富里市 || Tomisato-shi || Tomisato City || –
| 53.88
| 49,470
| 233
|-
| [[File:Flag of Minamibōsō, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Minamibōsō, Chiba|Minamiboso]]
| 南房総市 || Minami-Bōsō-shi || Minami-Boso City&lt;br /&gt;(South [[Bōsō Peninsula|Boso]] City) || –
| 230.10
| 35,454
| 234
|-
| [[File:Flag of Sosa, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Sōsa, Chiba|Sōsa]]
| 匝瑳市 || Sōsa-shi || Sōsa City&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(after [[Sōsa District, Chiba|Sōsa District]])&lt;/small&gt; || –
| 101.52
| 34,427
| 235
|-
| [[File:Flag of Katori, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Katori, Chiba|Katori]]
| 香取市 || Katori-shi || Katori City&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(after [[Katori District, Chiba|Katori District]])&lt;/small&gt; || –
| 262.35
| 71,391
| 236
|-
| [[File:Flag of Sanmu, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Sanmu, Chiba|Sanmu]]
| 山武市 || Sanmu-shi || Sanmu City || –
| 146.77
| 48,196
| 237
|-
| [[File:Flag of Isumi, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Isumi, Chiba|Isumi]]
| いすみ市 || Isumi-shi || Isumi City || –
| 157.50
| 35,570
| 238
|-
| [[File:Flag of Oamashirasato, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Ōamishirasato, Chiba|Ōamishirasato]]
| 大網白里市 || Ōami-Shirasato-shi || Ōami-Shirasato City&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(merger of [[Ōami, Chiba|Ōami Town]] &amp; [[Shirasato, Chiba|Shirasato Village]])&lt;/small&gt; || –
| 58.08
| 47,722
| 239
|-
| [[File:Flag of Shisui, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Shisui, Chiba|Shisui]]
| 酒々井町 || Shisui-machi || Shisui Town || rowspan=&quot;2&quot; | [[Inba District, Chiba|Inba]]
| 19.01
| 20,278
| 322
|-
| [[File:Flag of Sakae Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Sakae, Chiba|Sakae]]
| 栄町 || Sakae-machi || Sakae Town
| 32.51
| 19,902
| 329
|-
| [[File:Flag of Kozaki, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kōzaki, Chiba|Kōzaki]]
| 神崎町 || Kōzaki-machi || Kōzaki Town || rowspan=&quot;3&quot; | [[Katori District, Chiba|Katori]]
| 19.90
| 5,663
| 342
|-
| [[File:Flag of Tako, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Tako, Chiba|Tako]]
| 多古町 || Tako-machi || Tako Town
| 72.80
| 13,804
| 347
|-
| [[File:Flag of Tohnosho, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Tōnoshō, Chiba|Tōnoshō]]
| 東庄町 || Tōnoshō-machi || Tōnoshō Town
| 46.25
| 13,085
| 349
|-
| [[File:Flag of Kujukuri, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kujūkuri, Chiba|Kujūkuri]]
| 九十九里町 || Kujūkuri-machi || Kujūkuri Town || rowspan=&quot;3&quot; | [[Sanbu District, Chiba|Sanbu]]
| 24.46
| 14,652
| 403
|-
| [[File:Flag of Shibayama, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Shibayama, Chiba|Shibayama]]
| 芝山町 || Shibayama-machi || Shibayama Town
| 43.24
| 6,916
| 409
|-
| [[File:Flag of Yokoshibahikari Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Yokoshibahikari, Chiba|Yokoshibahikari]]
| 横芝光町 || Yokoshiba-Hikari-machi || Yokoshiba-Hikari Town&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(merger of [[Yokoshiba, Chiba|Yokoshiba Town]] &amp; [[Hikari, Chiba|Hikari Town]])&lt;/small&gt;
| 67.01
| 22,271
| 410
|-
| [[File:Flag of Ichinomiya, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Ichinomiya, Chiba|Ichinomiya]]
| 一宮町 || Ichinomiya-machi || Ichinomiya Town&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[Kazusa Province|[Kazusa]]] [[Ichinomiya|provincial shrine]] Town)&lt;/small&gt; || rowspan=&quot;6&quot; | [[Chōsei District, Chiba|Chōsei]]
| 22.99
| 11,622
| 421
|-
| [[File:Flag of Mutsuzawa, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Mutsuzawa, Chiba|Mutsuzawa]]
| 睦沢町 || Mutsuzawa-machi || Mutsuzawa Town
| 35.59
| 6,761
| 422
|-
| [[File:Flag of Chosei, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Chōsei, Chiba|Chōsei]]
| 長生村 || Chōsei-mura || Chōsei Village
| 28.25
| 13,656
| 423
|-
| [[File:Flag of Shirako, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Shirako, Chiba|Shirako]]
| 白子町 || Shirako-machi || Shirako Town
| 27.50
| 10,280
| 424
|-
| [[File:Flag of Nagara, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Nagara, Chiba|Nagara]]
| 長柄町 || Nagara-machi || Nagara Town
| 47.11
| 6,664
| 426
|-
| [[File:Flag of Chonan, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Chōnan, Chiba|Chōnan]]
| 長南町 || Chōnan-machi || Chōnan Town
| 65.51
| 7,368
| 427
|-
| [[File:Flag of Otaki, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Ōtaki, Chiba|Ōtaki]]
| 大多喜町 || Ōtaki-machi || Ōtaki Town || rowspan=&quot;2&quot; | [[Isumi District, Chiba|Isumi]]
| 129.87
| 8,762
| 441
|-
| [[File:Flag of Onjuku, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Onjuku, Chiba|Onjuku]]
| 御宿町 || Onjuku-machi || Onjuku Town
| 24.85
| 6,769
| 443
|-
| [[File:Flag of Kyonan, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kyonan, Chiba|Kyonan]]
| 鋸南町 || Kyonan-machi || Kyonan Town || [[Awa District, Chiba|Awa]]
| 45.17
| 7,027
| 463
|-
! [[File:Flag of Chiba Prefecture.svg|frameless|25x25px]] Chiba
! 千葉県 || Chiba-ken || Chiba Prefecture || –
! 5,157.50 || 6,275,916
! 000&lt;br /&gt;ISO: JP-12
|}

&lt;gallery&gt;
File:View from Chiba Port-Tower Northwest.jpg|Chiba City
File:Edo river near Ichikawa.JPG|Ichikawa
File:North view near Narita Station.JPG|Narita
File:20090730鴨川市.jpg|Kamogawa
File:007 Katori, Japan - 香取市.JPG|Katori
File:250906 Tomisaki Jinja Katsuura Chiba pref Japan10s3.jpg|Katsuura
&lt;/gallery&gt;

===ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ===
{{main|ချိဘခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}}

==စီးပွားရေး==
===စက်မှုလုပ်ငန်း===
ချိဘခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံးသော စက်မှုလုပ်ငန်းဧရိယာများထဲမှ တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်မတိုင်မီက ခရိုင်သည် အဖျော်ယမကာလုပ်ငန်းများကို ဗဟိုပြုခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် ပဲဆော့ (soy sauce)၊ ဆခဲ (အရက်)နှင့် မိရင်းဟင်းချက်ဆခဲအချိုတို့ကို ထုတ်လုပ်သည်။ စစ်ပြီးနောက်တွင် ထုတ်လုပ်သည့်အပိုင်းများသည် တိုးပွားလာခဲ့သည်။ ၁၉၅၀ ခုနှစ်တွင် ခရိုင်သည် ခဝဆခိစတီးစက်ရုံတစ်ခုကို တည်ဆောက်ရန် ရွေးချယ်ခဲ့သည်။ စက်ရုံများ၊ ကုန်လှောင်ရုံများ၊ သင်္ဘောကျင်းများ စသည်တို့ကို ပမာဏကြီးမားစွာတည်ဆောက်ခဲ့သည့်အတွက် တိုကျိုပင်လယ်အော်ဒေသတွင် ခဲအိယောစက်မှုဇုန်ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။ ချိဘခရိုင်သည် လက်ရှိအချိန်တွင် ဓာတ်ဆီ၊ ဓာတုပစ္စည်းများ၊ စတီးနှင့် စက်ပစ္စည်းစက်ရုံများဖြင့် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ခြောက်ခုမြောက် စက်မှုထုတ်ကုန်အများဆုံး ခရိုင်ဖြစ်လျက်ရျိသည်။ ထိုစက်ရုံများမှ ထုတ်ကုန်သည် ခရိုင်မှ ထုတ်ကုန်များ၏ ၄၅ ရာခိုင်နှုန်းပင် ရှိသည်။ မကြာသေးမီကာလများတွင် အစိုးရသည် စက်မှုဥယျာဉ် ၈ ခုထက်မနည်းကို ထောက်ပံ့ကာ ခရိုင်အတွင်းပိုင်းတွင်လည်း ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေရန် လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.pref.chiba.lg.jp/english/outline/industry.html |title=Industry in Chiba Prefecture |publisher=Chiba Prefectural Government |access-date=2015-11-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120304013345/http://www.pref.chiba.lg.jp/english/outline/industry.html |archive-date=2012-03-04 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.mofa.go.jp/policy/economy/summit/2008/venue/chiba_02.html|title=Chiba Industry|publisher=Ministry of Foreign Affairs of Japan}}&lt;/ref&gt;

===စိုက်ပျိုးရေး===
ခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ဒုတိယစိုက်ပျိုးရေးထုတ်ကုန်အများဆုံးဒေသ ဖြစ်သည်။ ခရိုင်များအားလုံးထဲတွင် ဟော့ကိုင်းဒိုးသာ ချိဘခရိုင်ထက် စိုက်ပျိုးရေးထွက်ကုန် ပိုမိုများပြားသည်။ ချိဘခရိုင်၏ ဟင်းသီးဟင်းရွက်ထွက်ရှိမှုသည် ဟော့ကိုင်းဒိုးထက် ပိုမိုများပြားသည်။ မြေပဲသည် ခရိုင်၏ အထူးထုတ်ကုန်ဖြစ်သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မြေပဲ ၇၈ ရာခိုင်နှုန်းသည် ချိဘခရိုင်မှ ထွက်ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Chiba |first1=Chiba Prefecture |title=Chiba-ken Agricultural statistics |url=https://japancrops.com/en/prefectures/chiba/ |website=www.japancrops.com |access-date=19 May 2022}}&lt;/ref&gt;

ချိဘခရိုင်သည် အမျိုးမျိုးသော ကောက်ပဲသီးနှံများ ထုတ်လုပ်မှုတွင် နိုင်ငံအတွင်း ဦးဆောင်လျက်ရှိသည်။ စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်သည့် သီးနှံများတွင် မုန်လာဥနီ၊ ဂေါ်ဖီထုပ်၊ မုန်လာဥဖြူ၊ ကြက်သွန်မြိတ်၊ ကြက်သွန်နီ စသည်တို့ ပါဝင်သည်။ ထို့အပြင် ခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ဒုတိယအကြီးဆုံး ပြောင်းဖူးထုတ်လုပ်ရာဒေသလည်း ဖြစ်သည်။ စပါးလည်း စိုက်ပျိုးကြပြီး၊ ပင်လယ်ရေညှိနှင့် နိုရိများလည်း တိုကျိုပင်လယ်အော်မှ ပမာဏများပြားစွာ ထုတ်လုပ်လျက်ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.city.ichikawa.lg.jp/english/cityprofile/0027.html |title=Ichikawa Produces Nori (Laver Seaweed) |publisher=Ichikawa City |date=2009-11-25 |access-date=2012-01-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120214050458/http://www.city.ichikawa.lg.jp/english/cityprofile/0027.html |archive-date=2012-02-14 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;chiba-food&quot;&gt;{{Cite web |url=http://www.chiba-tour.jp/html/food-vegetables_en.html |title=Welcome to Chiba - Foods |publisher=Chiba Prefectural Government |access-date=2012-04-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120831220621/http://www.chiba-tour.jp/html/food-vegetables_en.html |archive-date=2012-08-31 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;trends&quot;&gt;{{cite web | url = http://web-japan.org/trends/07_food/jfd071204.html | title = Trends in Japan: Chiba Offers Delicacies From Land And Sea | date = 4 December 2007 | publisher = Web Japan | access-date  = 2012-04-26}}&lt;/ref&gt;

==လူဦးရေဆိုင်ရာ==
[[File:Chiba prefecture population pyramid in 2020.svg|thumb|249x249px|ချိဘခရိုင်၏ လူဦးရေပိရမစ်၊ ၂၀၂၀ ခုနှစ်]]
ချိဘခရိုင်၏ လူဦးရေသည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် အထူထပ်ဆုံဒေသများထဲမှ တစ်ခုအဖြစ် ပါဝင်သည်။ ခရိုင်တွင် ခိုင်မာသည့် စီးပွားရေးနှင့် စက်မှုလုပ်ငန်းများ ရှိနေသည့်အတွက် လူဦးရေ ထူထပ်ရခြင်း ဖြစ်သည်။ ဂျီဒီပီသည်လည်း နိုင်ငံအတွင်းတွင် ငါးခုမြောက်အမြင့်ဆုံး ဖြစ်သည်။ လူဦးရေ၏ ၇၀ ရာခိုင်နှုန်းသည် ဝန်ဆောင်မှုလုပ်ငန်းများ၊ ၂၅ ရာခိုင်နှုန်းသည် စက်မှုလုပ်ငန်းနှင့် ၅ ရာခိုင်နှုန်းသည် စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းတို့တွင် လုပ်ကိုင်လျက်ရှိသည်။{{Citation needed|date=August 2008}}

==ရာသီဥတု==
==ပညာရေး==
==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး==
==ခရီးသွားလုပ်ငန်း==
==ပြင်ပလင့်များ==

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ခရိုင်များ]]</text>
      <sha1>fz1rcw99ddfszhlkzxr4ogy79ufxlqm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1046883</id>
      <parentid>1046882</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T07:10:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>/* ရာသီဥတု */</comment>
      <origin>1046883</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="30604" sha1="09cye0xh5z7h182l5ln5xylfrwrkzux" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name = ချိဘခရိုင်
| native_name = {{nobold|{{lang|ja|千葉県}}}}
| settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]]
| translit_lang1 = Japanese
| translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]]
| translit_lang1_info = {{lang|ja|千葉県}}
| translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]]
| translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Chiba-ken}}
| image_skyline = {{multiple image
 | total_width            = 280
 | border                 = infobox
 | perrow                 = 1/2/2/2
 | caption_align          = center
 | image1                 = Sunrise in Inubosaki (9027196940).jpg
 | alt1                   = Cape of Inubo
 | caption1               = [[Cape Inubō]]
 | image2                 = Nippon Steel Kimitsu Works.jpg
 | alt2                   = Keiyō Industrial Zone
 | caption2               = [[Keiyō Industrial Zone]]
 | image3                 = Boso 20160811154156 (31381689373).jpg
 | alt3                   = Kujūkuri Beach
 | caption3               = [[Kujūkuri Beach]]
 | image4                 = Narita International Air Port (cropped).jpg
 | alt4                   = Narita International Airport
 | caption4               = [[Narita International Airport]]
 | image5                 = 九十九谷 - panoramio.jpg
 | alt5                   = Minami Bōsō Quasi-National Park
 | caption5               = [[Minami Bōsō Quasi-National Park]]
 | image6                 = Tokyo Disneyland (53442121414).jpg
 | alt6                   = Tokyo Disneyland
 | caption6               = [[Tokyo Disneyland]]
 | image7                 = 南総 2013122110350000.jpg
 | alt7                   = Kamogawa Seaworld
 | caption7               = [[Kamogawa Sea World]]
}}
| image_caption = 
| image_flag = Flag of Chiba Prefecture.svg
| flag_size = 100px
| image_blank_emblem = Emblem of Chiba prefecture.svg
| blank_emblem_size = 80px
| blank_emblem_type = Symbol
| image_map = Map of Japan with highlight on 12 Chiba prefecture.svg
| coordinates = 
| subdivision_type = Country
| subdivision_name = [[Japan]]
| subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]]
| subdivision_name1 = [[Kantō region|Kantō]]
| subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]]
| subdivision_name2 = [[Honshu]]
| seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]]
| seat = [[Chiba, Chiba|Chiba]]
| parts_type = Subdivisions
| parts_style = para
| p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 6
| p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 54
| leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]]
| leader_name = [[:ja:熊谷俊人|Toshihito Kumagai]] (from April 2021)
| area_total_km2 = 5157.61
| area_water_percent = 0.8
| area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|28th]]
| population_footnotes = 
| population_total = 6278017
| population_as_of = July 1, 2025
| population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|6th]]
| population_density_km2 = auto
| demographics_type2 = GDP
| demographics2_footnotes = &lt;ref&gt;{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}&lt;/ref&gt;
| demographics2_title1 = Total
| demographics2_info1 = [[JP¥]] 21,414 billion&lt;br /&gt;[[US$]] 158.1 billion (2022)
| iso_code = JP-12
| website = {{URL|https://www.pref.chiba.lg.jp/}}
| module = {{Infobox place symbols| embedded=yes
| country  = Japan
| bird     = [[Meadow bunting]]
| fish     = [[Sparidae|Seabream]]
| flower   = [[Oilseed rape|Seiyō aburana blossom]]
| tree     = [[Kusamaki]]
}}
| anthem = [[:ja:千葉県民歌|Chiba kenminka]]
}}
[[File:Bōsō Peninsula by Sentinel-2, 2018-10-30.jpg|thumb|[[Bōsō Peninsula|Boso Peninsula]]]]
[[File:Mt. Fuji and Keiyo petrochemical complex.JPG|thumb|right|The [[Keiyō Industrial Zone]], one of Japan's largest industrial complexes that spans the eight cities of Chiba Prefecture, and [[Mount Fuji]] on the horizon]]

'''ချိဘခရိုင်''' (千葉県, Chiba-ken) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်ရှူးကျွန်း|ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ခန်းတိုးဒေသ]]ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ခရိုင်လူဦးရေသည် ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁ ရက်နေ့တွင် ၆,၂၇၈,၀၆၀ ဦး ရှိသည်။ ဧရိယာ ၅,၁၅၇ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁၉၉၁ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ ချိဘခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[အိဘရခိခရိုင်]]၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် [[ဆိုင်းတမခရိုင်]]နှင့် အနောက်ဘက်တွင် [[တိုကျိုမြို့]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။

ချိဘမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်ဖြစ်ကာ ခရိုင်တွင် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားသော အဓိကမြို့များမှာ ဖုနဘရှိမြို့၊ မဆွတ်ဒိုမြို့၊ အိရှိခဝမြို့နှင့် ခရှိဝမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ ချိဘခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာကမ်းခြေအရှေ့ပိုင်းမှ တိုကျိုမြို့အရှေ့ဘက်အထိ တည်ရှိနေသည်။ ခရိုင်သည် &quot;ကြီးမားသည့် တိုကျိုမြို့ပြဧရိယာ&quot; တွင်လည်း ပါဝင်သည်။ ချိဘခရိုင်တွင် နရိတအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်၊ တိုကျိုဒစ်စနေးအပန်းဖြေဥယျာဉ်နှင့် ခဲအိယောစက်မှုဇုန်တို့ တည်ရှိသည်။

==ပထဝီသွင်ပြင်==
ချိဘခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် အိဘရခိခရိုင်၊ အနောက်ဘက်တွင် တိုကျိုမြို့နှင့် ဆိုင်းတမခရိုင်၊ အရှေ့ဘက်တွင် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာနှင့် တိုကျိုပင်လယ်အော်တို့နှင့် ထိစပ်နေသည်။ ခရိုင်၏ အနောက်မြောက်ဘက်သည် လူဦးရေ ထူထပ်သည့်ဒေသ ဖြစ်သည်။ ထိုဒေသသည် ခန်းတိုးဒေသအတွင်း ပါဝင်ကာ တိုကျိုမြို့ပြဒေသနှင့် ဆိုင်းတမမြို့တို့အထိ ဆက်စပ်လျက်ရှိသည်။ ခုရိုရှိအိုရေစီးကြောင်းများသည် ချိဘမြို့အနီးတွင် စီးဆင်းလျက်ရှိသည့်အတွက် အနီးအနားရှိ တိုကျိုမြို့နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ဆောင်းရာသီတွင် အတန်အသင့်နွေးထွေးမှုရှိပြီး နွေရာသီတွင် အေးမြသည်။&lt;ref name=&quot;dijitaru-kujukuriheino&quot;&gt;{{cite encyclopedia|encyclopedia=Dijitaru daijisen |title=九十九里平野 (Kujūri Heino) |url=http://rekishi.jkn21.com/ |access-date=2012-04-09 |year=2012 |publisher=Shogakukan |location=Tokyo |language=ja |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070825113418/http://rekishi.jkn21.com/ |archive-date=2007-08-25 }}&lt;/ref&gt;

==မြို့ပြဒေသများ==
[[Image:Map of Chiba Prefecture Ja.svg|thumb|Map of Chiba Prefecture&lt;br /&gt;{{legend0|#D8E|Government Ordinance Designated City}} {{legend0|#EAB|Other city}} {{legend0|#ED9|Town}} {{legend0|#BFE|Village}}]]
{{See also|ချိဘခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက်မြို့များစာရင်း}}

၂၀၁၀ ခုနှစ်ကတည်းက ချိဘခရိုင်တွင် ဒေသ ၅၄ ခု ခွဲခြားထားသည်။ ထိုအထဲတွင် မြို့ ၃၇ ခု၊ မြို့ငယ် ၁၆ ခုနှင့် ရွာတစ်ရွာ ပါဝင်သည်။
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+Municipalities of Chiba Prefecture
|-
! rowspan=&quot;2&quot; | Flag, short name &lt;small&gt;w/o suffix&lt;/small&gt;
! colspan=&quot;3&quot; | Full name
! rowspan=&quot;2&quot; | [[Districts of Japan|District]]&lt;br /&gt;''(-gun)''
! rowspan=&quot;2&quot; | Area (km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;)&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(January 2021)&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;GSI: [https://www.gsi.go.jp/KOKUJYOHO/MENCHO/backnumber/GSI-menseki20210101.pdf Areas of all cities, special wards, towns and villages of all prefectures], retrieved August 22, 2021.&lt;/ref&gt;
! rowspan=&quot;2&quot; | Population&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(March 2021)&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;Chiba prefectural government: [https://www.pref.chiba.lg.jp/toukei/toukeidata/joujuu/index.html Monthly population statistics, based on resident registration data], retrieved August 22, 2021.&lt;/ref&gt;
! rowspan=&quot;2&quot; | [[Local Autonomy Law|LPE]] code&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(w/o pref. [12...],&lt;br /&gt;checksum [-x])&lt;/small&gt;
|-
! &lt;small&gt;[[Japanese writing system|Japanese]]&lt;/small&gt; || &lt;small&gt;[[Romanization of Japanese|transcription]]&lt;/small&gt; || &lt;small&gt;[[English language|translation]]&lt;/small&gt;
|-
| [[File:Flag of Chiba, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Chiba, Chiba|Chiba]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[Prefectural capital]], [[Designated cities of Japan|designated major city]]&lt;!--the toshi/major city part is what's important to convey here, core cities are designated by a central government executive order (seirei), too; the rest is just historical bureaucratic jargon: seirei-cities date to 1956 and were the only major city status for a long time, chūkaku-cities are in comparison fairly recent (1996).!--&gt;&lt;/small&gt;)
| 千葉市 || Chiba-shi || Chiba City || –
| 271.76
| 981,738
| 100
|-
| [[File:Flag of Choshi, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Chōshi, Chiba|Chōshi]]
| 銚子市 || Chōshi-shi || Chōshi City || –
| 84.20
| 57,533
| 202
|-
| [[File:Flag of Ichikawa, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Ichikawa, Chiba|Ichikawa]]
| 市川市 || Ichikawa-shi || Ichikawa City || –
| 57.45
| 496,657
| 203
|-
| [[File:Flag of Funabashi, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Funabashi, Chiba|Funabashi]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[Core cities of Japan|Core city]])&lt;/small&gt;
| 船橋市 || Funabashi-shi || Funabashi City || –
| 61.38
| 641,499
| 204
|-
| [[File:Flag of Tateyama, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Tateyama, Chiba|Tateyama]]
| 館山市 || Tateyama-shi || Tateyama City || –
| 110.05
| 44,692
| 205
|-
| [[File:Flag of Kisarazu, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kisarazu, Chiba|Kisarazu]]
| 木更津市 || Kisarazu-shi || Kisarazu City || –
| 138.95
| 136,118
| 206
|-
| [[File:Flag of Matsudo, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Matsudo, Chiba|Matsudo]]
| 松戸市 || Matsudo-shi || Matsudo City || –
| 61.38
| 492,367
| 207
|-
| [[File:Flag of Noda, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Noda, Chiba|Noda]]
| 野田市 || Noda-shi || Noda City || –
| 103.55
| 152,227
| 208
|-
| [[File:Flag of Mobara, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Mobara, Chiba|Mobara]]
| 茂原市 || Mobara-shi || Mobara City || –
| 99.92
| 86,446
| 210
|-
| [[File:Flag of Narita, Chiba (no text).svg|frameless|25x25px]] [[Narita, Chiba|Narita]]
| 成田市 || Narita-shi || Narita City || –
| 213.84
| 130,689
| 211
|-
| [[File:Flag of Sakura, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Sakura, Chiba|Sakura]]
| 佐倉市 || Sakura-shi || Sakura City || –
| 103.69
| 169,059
| 212
|-
| [[File:Flag of Togane, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Tōgane, Chiba|Tōgane]]
| 東金市 || Tōgane-shi || Tōgane City || –
| 89.12
| 57,560
| 213
|-
| [[File:Flag of Asahi, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Asahi, Chiba|Asahi]]
| 旭市 || Asahi-shi || Asahi City || –
| 130.45
| 63,507
| 215
|-
| [[File:Flag of Narashino, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Narashino, Chiba|Narashino]]
| 習志野市 || Narashino-shi || Narashino City || –
| 20.97
| 174,990
| 216
|-
| [[File:Flag of Kashiwa, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kashiwa, Chiba|Kashiwa]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[Core cities of Japan|Core city]])&lt;/small&gt;
| 柏市 || Kashiwa-shi || Kashiwa City || –
| 114.74
| 433,941
| 217
|-
| [[File:Flag of Katsuura, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Katsuura, Chiba|Katsuura]]
| 勝浦市 || Katsuura-shi || Katsuura City || –
| 93.96
| 16,723
| 218
|-
| [[File:Flag of Ichihara, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Ichihara, Chiba|Ichihara]]
| 市原市 || Ichihara-shi || Ichihara City || –
| 368.17
| 268,038
| 219
|-
| [[File:Flag of Nagareyama, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Nagareyama, Chiba|Nagareyama]]
| 流山市 || Nagareyama-shi || Nagareyama City || –
| 35.32
| 200,298
| 220
|-
| [[File:Flag of Yachiyo, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Yachiyo, Chiba|Yachiyo]]
| 八千代市 || Yachiyo-shi || Yachiyo City || –
| 51.39
| 200,538
| 221
|-
| [[File:Flag of Abiko, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Abiko, Chiba|Abiko]]
| 我孫子市 || Abiko-shi || Abiko City || –
| 43.15
| 130,290
| 222
|-
| [[File:Flag of Kamogawa, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kamogawa, Chiba|Kamogawa]]
| 鴨川市 || Kamogawa-shi || Kamogawa City || –
| 191.14
| 31,554
| 223
|-
| [[File:Flag of Kamagaya, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kamagaya, Chiba|Kamagaya]]
| 鎌ケ谷市 || Kamagaya-shi || Kamagaya City || –
| 21.08
| 109,370
| 224
|-
| [[File:Flag of Kimitsu, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kimitsu, Chiba|Kimitsu]]
| 君津市  || Kimitsu-shi || Kimitsu City || –
| 318.81
| 81,355
| 225
|-
| [[File:Flag of Futtsu Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Futtsu, Chiba|Futtsu]]
| 富津市 || Futtsu-shi || Futtsu City || –
| 205.47
| 42,280
| 226
|-
| [[File:Flag of Urayasu, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Urayasu, Chiba|Urayasu]]
| 浦安市 || Urayasu-shi || Urayasu City || –
| 17.30
| 169,749
| 227
|-
| [[File:Flag of Yotsukaido, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Yotsukaidō, Chiba|Yotsukaidō]]
| 四街道市 || Yotsukaidō-shi || Yotsukaidō City || –
| 34.52
| 93,233
| 228
|-
| [[File:Flag of Sodegaura Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Sodegaura, Chiba|Sodegaura]]
| 袖ケ浦市 || Sodegaura-shi || Sodegaura City || –
| 94.93
| 63,975
| 229
|-
| [[File:Flag of Yachimata, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Yachimata, Chiba|Yachimata]]
| 八街市 || Yachimata-shi || Yachimata City || –
| 74.94
| 66,430
| 230
|-
| [[File:Flag of Inzai, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Inzai, Chiba|Inzai]]
| 印西市 || Inzai-shi || Inzai City&lt;br /&gt;([[Inba District, Chiba|In[ba]]] West City) || –
| 123.79
| 103,677
| 231
|-
| [[File:Flag of Shiroi, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Shiroi, Chiba|Shiroi]]
| 白井市 || Shiroi-shi || Shiroi City || –
| 35.48
| 61,673
| 232
|-
| [[File:Flag of Tomisato, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Tomisato, Chiba|Tomisato]]
| 富里市 || Tomisato-shi || Tomisato City || –
| 53.88
| 49,470
| 233
|-
| [[File:Flag of Minamibōsō, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Minamibōsō, Chiba|Minamiboso]]
| 南房総市 || Minami-Bōsō-shi || Minami-Boso City&lt;br /&gt;(South [[Bōsō Peninsula|Boso]] City) || –
| 230.10
| 35,454
| 234
|-
| [[File:Flag of Sosa, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Sōsa, Chiba|Sōsa]]
| 匝瑳市 || Sōsa-shi || Sōsa City&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(after [[Sōsa District, Chiba|Sōsa District]])&lt;/small&gt; || –
| 101.52
| 34,427
| 235
|-
| [[File:Flag of Katori, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Katori, Chiba|Katori]]
| 香取市 || Katori-shi || Katori City&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(after [[Katori District, Chiba|Katori District]])&lt;/small&gt; || –
| 262.35
| 71,391
| 236
|-
| [[File:Flag of Sanmu, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Sanmu, Chiba|Sanmu]]
| 山武市 || Sanmu-shi || Sanmu City || –
| 146.77
| 48,196
| 237
|-
| [[File:Flag of Isumi, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Isumi, Chiba|Isumi]]
| いすみ市 || Isumi-shi || Isumi City || –
| 157.50
| 35,570
| 238
|-
| [[File:Flag of Oamashirasato, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Ōamishirasato, Chiba|Ōamishirasato]]
| 大網白里市 || Ōami-Shirasato-shi || Ōami-Shirasato City&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(merger of [[Ōami, Chiba|Ōami Town]] &amp; [[Shirasato, Chiba|Shirasato Village]])&lt;/small&gt; || –
| 58.08
| 47,722
| 239
|-
| [[File:Flag of Shisui, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Shisui, Chiba|Shisui]]
| 酒々井町 || Shisui-machi || Shisui Town || rowspan=&quot;2&quot; | [[Inba District, Chiba|Inba]]
| 19.01
| 20,278
| 322
|-
| [[File:Flag of Sakae Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Sakae, Chiba|Sakae]]
| 栄町 || Sakae-machi || Sakae Town
| 32.51
| 19,902
| 329
|-
| [[File:Flag of Kozaki, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kōzaki, Chiba|Kōzaki]]
| 神崎町 || Kōzaki-machi || Kōzaki Town || rowspan=&quot;3&quot; | [[Katori District, Chiba|Katori]]
| 19.90
| 5,663
| 342
|-
| [[File:Flag of Tako, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Tako, Chiba|Tako]]
| 多古町 || Tako-machi || Tako Town
| 72.80
| 13,804
| 347
|-
| [[File:Flag of Tohnosho, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Tōnoshō, Chiba|Tōnoshō]]
| 東庄町 || Tōnoshō-machi || Tōnoshō Town
| 46.25
| 13,085
| 349
|-
| [[File:Flag of Kujukuri, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kujūkuri, Chiba|Kujūkuri]]
| 九十九里町 || Kujūkuri-machi || Kujūkuri Town || rowspan=&quot;3&quot; | [[Sanbu District, Chiba|Sanbu]]
| 24.46
| 14,652
| 403
|-
| [[File:Flag of Shibayama, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Shibayama, Chiba|Shibayama]]
| 芝山町 || Shibayama-machi || Shibayama Town
| 43.24
| 6,916
| 409
|-
| [[File:Flag of Yokoshibahikari Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Yokoshibahikari, Chiba|Yokoshibahikari]]
| 横芝光町 || Yokoshiba-Hikari-machi || Yokoshiba-Hikari Town&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(merger of [[Yokoshiba, Chiba|Yokoshiba Town]] &amp; [[Hikari, Chiba|Hikari Town]])&lt;/small&gt;
| 67.01
| 22,271
| 410
|-
| [[File:Flag of Ichinomiya, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Ichinomiya, Chiba|Ichinomiya]]
| 一宮町 || Ichinomiya-machi || Ichinomiya Town&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[Kazusa Province|[Kazusa]]] [[Ichinomiya|provincial shrine]] Town)&lt;/small&gt; || rowspan=&quot;6&quot; | [[Chōsei District, Chiba|Chōsei]]
| 22.99
| 11,622
| 421
|-
| [[File:Flag of Mutsuzawa, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Mutsuzawa, Chiba|Mutsuzawa]]
| 睦沢町 || Mutsuzawa-machi || Mutsuzawa Town
| 35.59
| 6,761
| 422
|-
| [[File:Flag of Chosei, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Chōsei, Chiba|Chōsei]]
| 長生村 || Chōsei-mura || Chōsei Village
| 28.25
| 13,656
| 423
|-
| [[File:Flag of Shirako, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Shirako, Chiba|Shirako]]
| 白子町 || Shirako-machi || Shirako Town
| 27.50
| 10,280
| 424
|-
| [[File:Flag of Nagara, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Nagara, Chiba|Nagara]]
| 長柄町 || Nagara-machi || Nagara Town
| 47.11
| 6,664
| 426
|-
| [[File:Flag of Chonan, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Chōnan, Chiba|Chōnan]]
| 長南町 || Chōnan-machi || Chōnan Town
| 65.51
| 7,368
| 427
|-
| [[File:Flag of Otaki, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Ōtaki, Chiba|Ōtaki]]
| 大多喜町 || Ōtaki-machi || Ōtaki Town || rowspan=&quot;2&quot; | [[Isumi District, Chiba|Isumi]]
| 129.87
| 8,762
| 441
|-
| [[File:Flag of Onjuku, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Onjuku, Chiba|Onjuku]]
| 御宿町 || Onjuku-machi || Onjuku Town
| 24.85
| 6,769
| 443
|-
| [[File:Flag of Kyonan, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kyonan, Chiba|Kyonan]]
| 鋸南町 || Kyonan-machi || Kyonan Town || [[Awa District, Chiba|Awa]]
| 45.17
| 7,027
| 463
|-
! [[File:Flag of Chiba Prefecture.svg|frameless|25x25px]] Chiba
! 千葉県 || Chiba-ken || Chiba Prefecture || –
! 5,157.50 || 6,275,916
! 000&lt;br /&gt;ISO: JP-12
|}

&lt;gallery&gt;
File:View from Chiba Port-Tower Northwest.jpg|Chiba City
File:Edo river near Ichikawa.JPG|Ichikawa
File:North view near Narita Station.JPG|Narita
File:20090730鴨川市.jpg|Kamogawa
File:007 Katori, Japan - 香取市.JPG|Katori
File:250906 Tomisaki Jinja Katsuura Chiba pref Japan10s3.jpg|Katsuura
&lt;/gallery&gt;

===ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ===
{{main|ချိဘခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}}

==စီးပွားရေး==
===စက်မှုလုပ်ငန်း===
ချိဘခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံးသော စက်မှုလုပ်ငန်းဧရိယာများထဲမှ တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်မတိုင်မီက ခရိုင်သည် အဖျော်ယမကာလုပ်ငန်းများကို ဗဟိုပြုခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် ပဲဆော့ (soy sauce)၊ ဆခဲ (အရက်)နှင့် မိရင်းဟင်းချက်ဆခဲအချိုတို့ကို ထုတ်လုပ်သည်။ စစ်ပြီးနောက်တွင် ထုတ်လုပ်သည့်အပိုင်းများသည် တိုးပွားလာခဲ့သည်။ ၁၉၅၀ ခုနှစ်တွင် ခရိုင်သည် ခဝဆခိစတီးစက်ရုံတစ်ခုကို တည်ဆောက်ရန် ရွေးချယ်ခဲ့သည်။ စက်ရုံများ၊ ကုန်လှောင်ရုံများ၊ သင်္ဘောကျင်းများ စသည်တို့ကို ပမာဏကြီးမားစွာတည်ဆောက်ခဲ့သည့်အတွက် တိုကျိုပင်လယ်အော်ဒေသတွင် ခဲအိယောစက်မှုဇုန်ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။ ချိဘခရိုင်သည် လက်ရှိအချိန်တွင် ဓာတ်ဆီ၊ ဓာတုပစ္စည်းများ၊ စတီးနှင့် စက်ပစ္စည်းစက်ရုံများဖြင့် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ခြောက်ခုမြောက် စက်မှုထုတ်ကုန်အများဆုံး ခရိုင်ဖြစ်လျက်ရျိသည်။ ထိုစက်ရုံများမှ ထုတ်ကုန်သည် ခရိုင်မှ ထုတ်ကုန်များ၏ ၄၅ ရာခိုင်နှုန်းပင် ရှိသည်။ မကြာသေးမီကာလများတွင် အစိုးရသည် စက်မှုဥယျာဉ် ၈ ခုထက်မနည်းကို ထောက်ပံ့ကာ ခရိုင်အတွင်းပိုင်းတွင်လည်း ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေရန် လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.pref.chiba.lg.jp/english/outline/industry.html |title=Industry in Chiba Prefecture |publisher=Chiba Prefectural Government |access-date=2015-11-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120304013345/http://www.pref.chiba.lg.jp/english/outline/industry.html |archive-date=2012-03-04 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.mofa.go.jp/policy/economy/summit/2008/venue/chiba_02.html|title=Chiba Industry|publisher=Ministry of Foreign Affairs of Japan}}&lt;/ref&gt;

===စိုက်ပျိုးရေး===
ခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ဒုတိယစိုက်ပျိုးရေးထုတ်ကုန်အများဆုံးဒေသ ဖြစ်သည်။ ခရိုင်များအားလုံးထဲတွင် ဟော့ကိုင်းဒိုးသာ ချိဘခရိုင်ထက် စိုက်ပျိုးရေးထွက်ကုန် ပိုမိုများပြားသည်။ ချိဘခရိုင်၏ ဟင်းသီးဟင်းရွက်ထွက်ရှိမှုသည် ဟော့ကိုင်းဒိုးထက် ပိုမိုများပြားသည်။ မြေပဲသည် ခရိုင်၏ အထူးထုတ်ကုန်ဖြစ်သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မြေပဲ ၇၈ ရာခိုင်နှုန်းသည် ချိဘခရိုင်မှ ထွက်ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Chiba |first1=Chiba Prefecture |title=Chiba-ken Agricultural statistics |url=https://japancrops.com/en/prefectures/chiba/ |website=www.japancrops.com |access-date=19 May 2022}}&lt;/ref&gt;

ချိဘခရိုင်သည် အမျိုးမျိုးသော ကောက်ပဲသီးနှံများ ထုတ်လုပ်မှုတွင် နိုင်ငံအတွင်း ဦးဆောင်လျက်ရှိသည်။ စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်သည့် သီးနှံများတွင် မုန်လာဥနီ၊ ဂေါ်ဖီထုပ်၊ မုန်လာဥဖြူ၊ ကြက်သွန်မြိတ်၊ ကြက်သွန်နီ စသည်တို့ ပါဝင်သည်။ ထို့အပြင် ခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ဒုတိယအကြီးဆုံး ပြောင်းဖူးထုတ်လုပ်ရာဒေသလည်း ဖြစ်သည်။ စပါးလည်း စိုက်ပျိုးကြပြီး၊ ပင်လယ်ရေညှိနှင့် နိုရိများလည်း တိုကျိုပင်လယ်အော်မှ ပမာဏများပြားစွာ ထုတ်လုပ်လျက်ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.city.ichikawa.lg.jp/english/cityprofile/0027.html |title=Ichikawa Produces Nori (Laver Seaweed) |publisher=Ichikawa City |date=2009-11-25 |access-date=2012-01-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120214050458/http://www.city.ichikawa.lg.jp/english/cityprofile/0027.html |archive-date=2012-02-14 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;chiba-food&quot;&gt;{{Cite web |url=http://www.chiba-tour.jp/html/food-vegetables_en.html |title=Welcome to Chiba - Foods |publisher=Chiba Prefectural Government |access-date=2012-04-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120831220621/http://www.chiba-tour.jp/html/food-vegetables_en.html |archive-date=2012-08-31 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;trends&quot;&gt;{{cite web | url = http://web-japan.org/trends/07_food/jfd071204.html | title = Trends in Japan: Chiba Offers Delicacies From Land And Sea | date = 4 December 2007 | publisher = Web Japan | access-date  = 2012-04-26}}&lt;/ref&gt;

==လူဦးရေဆိုင်ရာ==
[[File:Chiba prefecture population pyramid in 2020.svg|thumb|249x249px|ချိဘခရိုင်၏ လူဦးရေပိရမစ်၊ ၂၀၂၀ ခုနှစ်]]
ချိဘခရိုင်၏ လူဦးရေသည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် အထူထပ်ဆုံဒေသများထဲမှ တစ်ခုအဖြစ် ပါဝင်သည်။ ခရိုင်တွင် ခိုင်မာသည့် စီးပွားရေးနှင့် စက်မှုလုပ်ငန်းများ ရှိနေသည့်အတွက် လူဦးရေ ထူထပ်ရခြင်း ဖြစ်သည်။ ဂျီဒီပီသည်လည်း နိုင်ငံအတွင်းတွင် ငါးခုမြောက်အမြင့်ဆုံး ဖြစ်သည်။ လူဦးရေ၏ ၇၀ ရာခိုင်နှုန်းသည် ဝန်ဆောင်မှုလုပ်ငန်းများ၊ ၂၅ ရာခိုင်နှုန်းသည် စက်မှုလုပ်ငန်းနှင့် ၅ ရာခိုင်နှုန်းသည် စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းတို့တွင် လုပ်ကိုင်လျက်ရှိသည်။{{Citation needed|date=August 2008}}

==ရာသီဥတု==
ချိဘခရိုင်သည် စိုထိုင်းသည့် ရာသီဥတု ရှိသည်။ နွေရာသီသည် ပူပြင်း၍ စိုထိုင်းသည်။ ဆောင်းရာသီသည် အသင့်အတင့်နှင့် အေးမြသည့် ရာသီဥတု ရှိသည်။ မိုးရွာသွန်းသည့်ကာလ (ဆွတ်ယု) သည် ဇွန်လမှ ဇူလိုင်လအထိ ခန့်မှန်းခြေ ရက်ငါးဆယ်ခန့်ကြာမြင့်သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံမိုးလေဝသအေဂျင်စီ၏ အချက်အလက်များအရ ခရိုင်၏ နှစ်ပတ်လည်ပျမ်းမျှအပူချိန်သည် ၁၅.၇ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ် (၆၀.၃ ဒီဂရီဖာရင်ဟိုက်) ရှိသည်။ ပျမ်းမျှအမြင့်ဆုံးအပူချိန်သည် ၁၉.၆ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ် (၆၇.၃ ဒီဂရီဖာရင်ဟိုက်) ရှိပြီး ပျမ်းမျှအနိမ့်ဆုံးအပူချိန်သည် ၁၂.၃ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ် (၅၄.၁ ဒီဂရီဖာရင်ဟိုက်) ရှိသည်။

==ပညာရေး==
==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး==
==ခရီးသွားလုပ်ငန်း==
==ပြင်ပလင့်များ==

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ခရိုင်များ]]</text>
      <sha1>09cye0xh5z7h182l5ln5xylfrwrkzux</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1046884</id>
      <parentid>1046883</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T07:11:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>/* ရာသီဥတု */</comment>
      <origin>1046884</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31775" sha1="sfsxb5l8rviqb6rb1rdc3gcrinmv32j" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name = ချိဘခရိုင်
| native_name = {{nobold|{{lang|ja|千葉県}}}}
| settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]]
| translit_lang1 = Japanese
| translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]]
| translit_lang1_info = {{lang|ja|千葉県}}
| translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]]
| translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Chiba-ken}}
| image_skyline = {{multiple image
 | total_width            = 280
 | border                 = infobox
 | perrow                 = 1/2/2/2
 | caption_align          = center
 | image1                 = Sunrise in Inubosaki (9027196940).jpg
 | alt1                   = Cape of Inubo
 | caption1               = [[Cape Inubō]]
 | image2                 = Nippon Steel Kimitsu Works.jpg
 | alt2                   = Keiyō Industrial Zone
 | caption2               = [[Keiyō Industrial Zone]]
 | image3                 = Boso 20160811154156 (31381689373).jpg
 | alt3                   = Kujūkuri Beach
 | caption3               = [[Kujūkuri Beach]]
 | image4                 = Narita International Air Port (cropped).jpg
 | alt4                   = Narita International Airport
 | caption4               = [[Narita International Airport]]
 | image5                 = 九十九谷 - panoramio.jpg
 | alt5                   = Minami Bōsō Quasi-National Park
 | caption5               = [[Minami Bōsō Quasi-National Park]]
 | image6                 = Tokyo Disneyland (53442121414).jpg
 | alt6                   = Tokyo Disneyland
 | caption6               = [[Tokyo Disneyland]]
 | image7                 = 南総 2013122110350000.jpg
 | alt7                   = Kamogawa Seaworld
 | caption7               = [[Kamogawa Sea World]]
}}
| image_caption = 
| image_flag = Flag of Chiba Prefecture.svg
| flag_size = 100px
| image_blank_emblem = Emblem of Chiba prefecture.svg
| blank_emblem_size = 80px
| blank_emblem_type = Symbol
| image_map = Map of Japan with highlight on 12 Chiba prefecture.svg
| coordinates = 
| subdivision_type = Country
| subdivision_name = [[Japan]]
| subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]]
| subdivision_name1 = [[Kantō region|Kantō]]
| subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]]
| subdivision_name2 = [[Honshu]]
| seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]]
| seat = [[Chiba, Chiba|Chiba]]
| parts_type = Subdivisions
| parts_style = para
| p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 6
| p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 54
| leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]]
| leader_name = [[:ja:熊谷俊人|Toshihito Kumagai]] (from April 2021)
| area_total_km2 = 5157.61
| area_water_percent = 0.8
| area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|28th]]
| population_footnotes = 
| population_total = 6278017
| population_as_of = July 1, 2025
| population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|6th]]
| population_density_km2 = auto
| demographics_type2 = GDP
| demographics2_footnotes = &lt;ref&gt;{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}&lt;/ref&gt;
| demographics2_title1 = Total
| demographics2_info1 = [[JP¥]] 21,414 billion&lt;br /&gt;[[US$]] 158.1 billion (2022)
| iso_code = JP-12
| website = {{URL|https://www.pref.chiba.lg.jp/}}
| module = {{Infobox place symbols| embedded=yes
| country  = Japan
| bird     = [[Meadow bunting]]
| fish     = [[Sparidae|Seabream]]
| flower   = [[Oilseed rape|Seiyō aburana blossom]]
| tree     = [[Kusamaki]]
}}
| anthem = [[:ja:千葉県民歌|Chiba kenminka]]
}}
[[File:Bōsō Peninsula by Sentinel-2, 2018-10-30.jpg|thumb|[[Bōsō Peninsula|Boso Peninsula]]]]
[[File:Mt. Fuji and Keiyo petrochemical complex.JPG|thumb|right|The [[Keiyō Industrial Zone]], one of Japan's largest industrial complexes that spans the eight cities of Chiba Prefecture, and [[Mount Fuji]] on the horizon]]

'''ချိဘခရိုင်''' (千葉県, Chiba-ken) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်ရှူးကျွန်း|ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ခန်းတိုးဒေသ]]ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ခရိုင်လူဦးရေသည် ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁ ရက်နေ့တွင် ၆,၂၇၈,၀၆၀ ဦး ရှိသည်။ ဧရိယာ ၅,၁၅၇ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁၉၉၁ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ ချိဘခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[အိဘရခိခရိုင်]]၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် [[ဆိုင်းတမခရိုင်]]နှင့် အနောက်ဘက်တွင် [[တိုကျိုမြို့]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။

ချိဘမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်ဖြစ်ကာ ခရိုင်တွင် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားသော အဓိကမြို့များမှာ ဖုနဘရှိမြို့၊ မဆွတ်ဒိုမြို့၊ အိရှိခဝမြို့နှင့် ခရှိဝမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ ချိဘခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာကမ်းခြေအရှေ့ပိုင်းမှ တိုကျိုမြို့အရှေ့ဘက်အထိ တည်ရှိနေသည်။ ခရိုင်သည် &quot;ကြီးမားသည့် တိုကျိုမြို့ပြဧရိယာ&quot; တွင်လည်း ပါဝင်သည်။ ချိဘခရိုင်တွင် နရိတအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်၊ တိုကျိုဒစ်စနေးအပန်းဖြေဥယျာဉ်နှင့် ခဲအိယောစက်မှုဇုန်တို့ တည်ရှိသည်။

==ပထဝီသွင်ပြင်==
ချိဘခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် အိဘရခိခရိုင်၊ အနောက်ဘက်တွင် တိုကျိုမြို့နှင့် ဆိုင်းတမခရိုင်၊ အရှေ့ဘက်တွင် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာနှင့် တိုကျိုပင်လယ်အော်တို့နှင့် ထိစပ်နေသည်။ ခရိုင်၏ အနောက်မြောက်ဘက်သည် လူဦးရေ ထူထပ်သည့်ဒေသ ဖြစ်သည်။ ထိုဒေသသည် ခန်းတိုးဒေသအတွင်း ပါဝင်ကာ တိုကျိုမြို့ပြဒေသနှင့် ဆိုင်းတမမြို့တို့အထိ ဆက်စပ်လျက်ရှိသည်။ ခုရိုရှိအိုရေစီးကြောင်းများသည် ချိဘမြို့အနီးတွင် စီးဆင်းလျက်ရှိသည့်အတွက် အနီးအနားရှိ တိုကျိုမြို့နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ဆောင်းရာသီတွင် အတန်အသင့်နွေးထွေးမှုရှိပြီး နွေရာသီတွင် အေးမြသည်။&lt;ref name=&quot;dijitaru-kujukuriheino&quot;&gt;{{cite encyclopedia|encyclopedia=Dijitaru daijisen |title=九十九里平野 (Kujūri Heino) |url=http://rekishi.jkn21.com/ |access-date=2012-04-09 |year=2012 |publisher=Shogakukan |location=Tokyo |language=ja |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070825113418/http://rekishi.jkn21.com/ |archive-date=2007-08-25 }}&lt;/ref&gt;

==မြို့ပြဒေသများ==
[[Image:Map of Chiba Prefecture Ja.svg|thumb|Map of Chiba Prefecture&lt;br /&gt;{{legend0|#D8E|Government Ordinance Designated City}} {{legend0|#EAB|Other city}} {{legend0|#ED9|Town}} {{legend0|#BFE|Village}}]]
{{See also|ချိဘခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက်မြို့များစာရင်း}}

၂၀၁၀ ခုနှစ်ကတည်းက ချိဘခရိုင်တွင် ဒေသ ၅၄ ခု ခွဲခြားထားသည်။ ထိုအထဲတွင် မြို့ ၃၇ ခု၊ မြို့ငယ် ၁၆ ခုနှင့် ရွာတစ်ရွာ ပါဝင်သည်။
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+Municipalities of Chiba Prefecture
|-
! rowspan=&quot;2&quot; | Flag, short name &lt;small&gt;w/o suffix&lt;/small&gt;
! colspan=&quot;3&quot; | Full name
! rowspan=&quot;2&quot; | [[Districts of Japan|District]]&lt;br /&gt;''(-gun)''
! rowspan=&quot;2&quot; | Area (km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;)&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(January 2021)&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;GSI: [https://www.gsi.go.jp/KOKUJYOHO/MENCHO/backnumber/GSI-menseki20210101.pdf Areas of all cities, special wards, towns and villages of all prefectures], retrieved August 22, 2021.&lt;/ref&gt;
! rowspan=&quot;2&quot; | Population&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(March 2021)&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;Chiba prefectural government: [https://www.pref.chiba.lg.jp/toukei/toukeidata/joujuu/index.html Monthly population statistics, based on resident registration data], retrieved August 22, 2021.&lt;/ref&gt;
! rowspan=&quot;2&quot; | [[Local Autonomy Law|LPE]] code&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(w/o pref. [12...],&lt;br /&gt;checksum [-x])&lt;/small&gt;
|-
! &lt;small&gt;[[Japanese writing system|Japanese]]&lt;/small&gt; || &lt;small&gt;[[Romanization of Japanese|transcription]]&lt;/small&gt; || &lt;small&gt;[[English language|translation]]&lt;/small&gt;
|-
| [[File:Flag of Chiba, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Chiba, Chiba|Chiba]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[Prefectural capital]], [[Designated cities of Japan|designated major city]]&lt;!--the toshi/major city part is what's important to convey here, core cities are designated by a central government executive order (seirei), too; the rest is just historical bureaucratic jargon: seirei-cities date to 1956 and were the only major city status for a long time, chūkaku-cities are in comparison fairly recent (1996).!--&gt;&lt;/small&gt;)
| 千葉市 || Chiba-shi || Chiba City || –
| 271.76
| 981,738
| 100
|-
| [[File:Flag of Choshi, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Chōshi, Chiba|Chōshi]]
| 銚子市 || Chōshi-shi || Chōshi City || –
| 84.20
| 57,533
| 202
|-
| [[File:Flag of Ichikawa, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Ichikawa, Chiba|Ichikawa]]
| 市川市 || Ichikawa-shi || Ichikawa City || –
| 57.45
| 496,657
| 203
|-
| [[File:Flag of Funabashi, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Funabashi, Chiba|Funabashi]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[Core cities of Japan|Core city]])&lt;/small&gt;
| 船橋市 || Funabashi-shi || Funabashi City || –
| 61.38
| 641,499
| 204
|-
| [[File:Flag of Tateyama, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Tateyama, Chiba|Tateyama]]
| 館山市 || Tateyama-shi || Tateyama City || –
| 110.05
| 44,692
| 205
|-
| [[File:Flag of Kisarazu, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kisarazu, Chiba|Kisarazu]]
| 木更津市 || Kisarazu-shi || Kisarazu City || –
| 138.95
| 136,118
| 206
|-
| [[File:Flag of Matsudo, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Matsudo, Chiba|Matsudo]]
| 松戸市 || Matsudo-shi || Matsudo City || –
| 61.38
| 492,367
| 207
|-
| [[File:Flag of Noda, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Noda, Chiba|Noda]]
| 野田市 || Noda-shi || Noda City || –
| 103.55
| 152,227
| 208
|-
| [[File:Flag of Mobara, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Mobara, Chiba|Mobara]]
| 茂原市 || Mobara-shi || Mobara City || –
| 99.92
| 86,446
| 210
|-
| [[File:Flag of Narita, Chiba (no text).svg|frameless|25x25px]] [[Narita, Chiba|Narita]]
| 成田市 || Narita-shi || Narita City || –
| 213.84
| 130,689
| 211
|-
| [[File:Flag of Sakura, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Sakura, Chiba|Sakura]]
| 佐倉市 || Sakura-shi || Sakura City || –
| 103.69
| 169,059
| 212
|-
| [[File:Flag of Togane, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Tōgane, Chiba|Tōgane]]
| 東金市 || Tōgane-shi || Tōgane City || –
| 89.12
| 57,560
| 213
|-
| [[File:Flag of Asahi, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Asahi, Chiba|Asahi]]
| 旭市 || Asahi-shi || Asahi City || –
| 130.45
| 63,507
| 215
|-
| [[File:Flag of Narashino, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Narashino, Chiba|Narashino]]
| 習志野市 || Narashino-shi || Narashino City || –
| 20.97
| 174,990
| 216
|-
| [[File:Flag of Kashiwa, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kashiwa, Chiba|Kashiwa]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[Core cities of Japan|Core city]])&lt;/small&gt;
| 柏市 || Kashiwa-shi || Kashiwa City || –
| 114.74
| 433,941
| 217
|-
| [[File:Flag of Katsuura, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Katsuura, Chiba|Katsuura]]
| 勝浦市 || Katsuura-shi || Katsuura City || –
| 93.96
| 16,723
| 218
|-
| [[File:Flag of Ichihara, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Ichihara, Chiba|Ichihara]]
| 市原市 || Ichihara-shi || Ichihara City || –
| 368.17
| 268,038
| 219
|-
| [[File:Flag of Nagareyama, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Nagareyama, Chiba|Nagareyama]]
| 流山市 || Nagareyama-shi || Nagareyama City || –
| 35.32
| 200,298
| 220
|-
| [[File:Flag of Yachiyo, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Yachiyo, Chiba|Yachiyo]]
| 八千代市 || Yachiyo-shi || Yachiyo City || –
| 51.39
| 200,538
| 221
|-
| [[File:Flag of Abiko, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Abiko, Chiba|Abiko]]
| 我孫子市 || Abiko-shi || Abiko City || –
| 43.15
| 130,290
| 222
|-
| [[File:Flag of Kamogawa, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kamogawa, Chiba|Kamogawa]]
| 鴨川市 || Kamogawa-shi || Kamogawa City || –
| 191.14
| 31,554
| 223
|-
| [[File:Flag of Kamagaya, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kamagaya, Chiba|Kamagaya]]
| 鎌ケ谷市 || Kamagaya-shi || Kamagaya City || –
| 21.08
| 109,370
| 224
|-
| [[File:Flag of Kimitsu, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kimitsu, Chiba|Kimitsu]]
| 君津市  || Kimitsu-shi || Kimitsu City || –
| 318.81
| 81,355
| 225
|-
| [[File:Flag of Futtsu Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Futtsu, Chiba|Futtsu]]
| 富津市 || Futtsu-shi || Futtsu City || –
| 205.47
| 42,280
| 226
|-
| [[File:Flag of Urayasu, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Urayasu, Chiba|Urayasu]]
| 浦安市 || Urayasu-shi || Urayasu City || –
| 17.30
| 169,749
| 227
|-
| [[File:Flag of Yotsukaido, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Yotsukaidō, Chiba|Yotsukaidō]]
| 四街道市 || Yotsukaidō-shi || Yotsukaidō City || –
| 34.52
| 93,233
| 228
|-
| [[File:Flag of Sodegaura Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Sodegaura, Chiba|Sodegaura]]
| 袖ケ浦市 || Sodegaura-shi || Sodegaura City || –
| 94.93
| 63,975
| 229
|-
| [[File:Flag of Yachimata, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Yachimata, Chiba|Yachimata]]
| 八街市 || Yachimata-shi || Yachimata City || –
| 74.94
| 66,430
| 230
|-
| [[File:Flag of Inzai, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Inzai, Chiba|Inzai]]
| 印西市 || Inzai-shi || Inzai City&lt;br /&gt;([[Inba District, Chiba|In[ba]]] West City) || –
| 123.79
| 103,677
| 231
|-
| [[File:Flag of Shiroi, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Shiroi, Chiba|Shiroi]]
| 白井市 || Shiroi-shi || Shiroi City || –
| 35.48
| 61,673
| 232
|-
| [[File:Flag of Tomisato, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Tomisato, Chiba|Tomisato]]
| 富里市 || Tomisato-shi || Tomisato City || –
| 53.88
| 49,470
| 233
|-
| [[File:Flag of Minamibōsō, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Minamibōsō, Chiba|Minamiboso]]
| 南房総市 || Minami-Bōsō-shi || Minami-Boso City&lt;br /&gt;(South [[Bōsō Peninsula|Boso]] City) || –
| 230.10
| 35,454
| 234
|-
| [[File:Flag of Sosa, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Sōsa, Chiba|Sōsa]]
| 匝瑳市 || Sōsa-shi || Sōsa City&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(after [[Sōsa District, Chiba|Sōsa District]])&lt;/small&gt; || –
| 101.52
| 34,427
| 235
|-
| [[File:Flag of Katori, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Katori, Chiba|Katori]]
| 香取市 || Katori-shi || Katori City&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(after [[Katori District, Chiba|Katori District]])&lt;/small&gt; || –
| 262.35
| 71,391
| 236
|-
| [[File:Flag of Sanmu, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Sanmu, Chiba|Sanmu]]
| 山武市 || Sanmu-shi || Sanmu City || –
| 146.77
| 48,196
| 237
|-
| [[File:Flag of Isumi, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Isumi, Chiba|Isumi]]
| いすみ市 || Isumi-shi || Isumi City || –
| 157.50
| 35,570
| 238
|-
| [[File:Flag of Oamashirasato, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Ōamishirasato, Chiba|Ōamishirasato]]
| 大網白里市 || Ōami-Shirasato-shi || Ōami-Shirasato City&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(merger of [[Ōami, Chiba|Ōami Town]] &amp; [[Shirasato, Chiba|Shirasato Village]])&lt;/small&gt; || –
| 58.08
| 47,722
| 239
|-
| [[File:Flag of Shisui, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Shisui, Chiba|Shisui]]
| 酒々井町 || Shisui-machi || Shisui Town || rowspan=&quot;2&quot; | [[Inba District, Chiba|Inba]]
| 19.01
| 20,278
| 322
|-
| [[File:Flag of Sakae Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Sakae, Chiba|Sakae]]
| 栄町 || Sakae-machi || Sakae Town
| 32.51
| 19,902
| 329
|-
| [[File:Flag of Kozaki, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kōzaki, Chiba|Kōzaki]]
| 神崎町 || Kōzaki-machi || Kōzaki Town || rowspan=&quot;3&quot; | [[Katori District, Chiba|Katori]]
| 19.90
| 5,663
| 342
|-
| [[File:Flag of Tako, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Tako, Chiba|Tako]]
| 多古町 || Tako-machi || Tako Town
| 72.80
| 13,804
| 347
|-
| [[File:Flag of Tohnosho, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Tōnoshō, Chiba|Tōnoshō]]
| 東庄町 || Tōnoshō-machi || Tōnoshō Town
| 46.25
| 13,085
| 349
|-
| [[File:Flag of Kujukuri, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kujūkuri, Chiba|Kujūkuri]]
| 九十九里町 || Kujūkuri-machi || Kujūkuri Town || rowspan=&quot;3&quot; | [[Sanbu District, Chiba|Sanbu]]
| 24.46
| 14,652
| 403
|-
| [[File:Flag of Shibayama, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Shibayama, Chiba|Shibayama]]
| 芝山町 || Shibayama-machi || Shibayama Town
| 43.24
| 6,916
| 409
|-
| [[File:Flag of Yokoshibahikari Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Yokoshibahikari, Chiba|Yokoshibahikari]]
| 横芝光町 || Yokoshiba-Hikari-machi || Yokoshiba-Hikari Town&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(merger of [[Yokoshiba, Chiba|Yokoshiba Town]] &amp; [[Hikari, Chiba|Hikari Town]])&lt;/small&gt;
| 67.01
| 22,271
| 410
|-
| [[File:Flag of Ichinomiya, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Ichinomiya, Chiba|Ichinomiya]]
| 一宮町 || Ichinomiya-machi || Ichinomiya Town&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[Kazusa Province|[Kazusa]]] [[Ichinomiya|provincial shrine]] Town)&lt;/small&gt; || rowspan=&quot;6&quot; | [[Chōsei District, Chiba|Chōsei]]
| 22.99
| 11,622
| 421
|-
| [[File:Flag of Mutsuzawa, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Mutsuzawa, Chiba|Mutsuzawa]]
| 睦沢町 || Mutsuzawa-machi || Mutsuzawa Town
| 35.59
| 6,761
| 422
|-
| [[File:Flag of Chosei, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Chōsei, Chiba|Chōsei]]
| 長生村 || Chōsei-mura || Chōsei Village
| 28.25
| 13,656
| 423
|-
| [[File:Flag of Shirako, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Shirako, Chiba|Shirako]]
| 白子町 || Shirako-machi || Shirako Town
| 27.50
| 10,280
| 424
|-
| [[File:Flag of Nagara, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Nagara, Chiba|Nagara]]
| 長柄町 || Nagara-machi || Nagara Town
| 47.11
| 6,664
| 426
|-
| [[File:Flag of Chonan, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Chōnan, Chiba|Chōnan]]
| 長南町 || Chōnan-machi || Chōnan Town
| 65.51
| 7,368
| 427
|-
| [[File:Flag of Otaki, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Ōtaki, Chiba|Ōtaki]]
| 大多喜町 || Ōtaki-machi || Ōtaki Town || rowspan=&quot;2&quot; | [[Isumi District, Chiba|Isumi]]
| 129.87
| 8,762
| 441
|-
| [[File:Flag of Onjuku, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Onjuku, Chiba|Onjuku]]
| 御宿町 || Onjuku-machi || Onjuku Town
| 24.85
| 6,769
| 443
|-
| [[File:Flag of Kyonan, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kyonan, Chiba|Kyonan]]
| 鋸南町 || Kyonan-machi || Kyonan Town || [[Awa District, Chiba|Awa]]
| 45.17
| 7,027
| 463
|-
! [[File:Flag of Chiba Prefecture.svg|frameless|25x25px]] Chiba
! 千葉県 || Chiba-ken || Chiba Prefecture || –
! 5,157.50 || 6,275,916
! 000&lt;br /&gt;ISO: JP-12
|}

&lt;gallery&gt;
File:View from Chiba Port-Tower Northwest.jpg|Chiba City
File:Edo river near Ichikawa.JPG|Ichikawa
File:North view near Narita Station.JPG|Narita
File:20090730鴨川市.jpg|Kamogawa
File:007 Katori, Japan - 香取市.JPG|Katori
File:250906 Tomisaki Jinja Katsuura Chiba pref Japan10s3.jpg|Katsuura
&lt;/gallery&gt;

===ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ===
{{main|ချိဘခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}}

==စီးပွားရေး==
===စက်မှုလုပ်ငန်း===
ချိဘခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံးသော စက်မှုလုပ်ငန်းဧရိယာများထဲမှ တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်မတိုင်မီက ခရိုင်သည် အဖျော်ယမကာလုပ်ငန်းများကို ဗဟိုပြုခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် ပဲဆော့ (soy sauce)၊ ဆခဲ (အရက်)နှင့် မိရင်းဟင်းချက်ဆခဲအချိုတို့ကို ထုတ်လုပ်သည်။ စစ်ပြီးနောက်တွင် ထုတ်လုပ်သည့်အပိုင်းများသည် တိုးပွားလာခဲ့သည်။ ၁၉၅၀ ခုနှစ်တွင် ခရိုင်သည် ခဝဆခိစတီးစက်ရုံတစ်ခုကို တည်ဆောက်ရန် ရွေးချယ်ခဲ့သည်။ စက်ရုံများ၊ ကုန်လှောင်ရုံများ၊ သင်္ဘောကျင်းများ စသည်တို့ကို ပမာဏကြီးမားစွာတည်ဆောက်ခဲ့သည့်အတွက် တိုကျိုပင်လယ်အော်ဒေသတွင် ခဲအိယောစက်မှုဇုန်ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။ ချိဘခရိုင်သည် လက်ရှိအချိန်တွင် ဓာတ်ဆီ၊ ဓာတုပစ္စည်းများ၊ စတီးနှင့် စက်ပစ္စည်းစက်ရုံများဖြင့် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ခြောက်ခုမြောက် စက်မှုထုတ်ကုန်အများဆုံး ခရိုင်ဖြစ်လျက်ရျိသည်။ ထိုစက်ရုံများမှ ထုတ်ကုန်သည် ခရိုင်မှ ထုတ်ကုန်များ၏ ၄၅ ရာခိုင်နှုန်းပင် ရှိသည်။ မကြာသေးမီကာလများတွင် အစိုးရသည် စက်မှုဥယျာဉ် ၈ ခုထက်မနည်းကို ထောက်ပံ့ကာ ခရိုင်အတွင်းပိုင်းတွင်လည်း ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေရန် လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.pref.chiba.lg.jp/english/outline/industry.html |title=Industry in Chiba Prefecture |publisher=Chiba Prefectural Government |access-date=2015-11-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120304013345/http://www.pref.chiba.lg.jp/english/outline/industry.html |archive-date=2012-03-04 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.mofa.go.jp/policy/economy/summit/2008/venue/chiba_02.html|title=Chiba Industry|publisher=Ministry of Foreign Affairs of Japan}}&lt;/ref&gt;

===စိုက်ပျိုးရေး===
ခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ဒုတိယစိုက်ပျိုးရေးထုတ်ကုန်အများဆုံးဒေသ ဖြစ်သည်။ ခရိုင်များအားလုံးထဲတွင် ဟော့ကိုင်းဒိုးသာ ချိဘခရိုင်ထက် စိုက်ပျိုးရေးထွက်ကုန် ပိုမိုများပြားသည်။ ချိဘခရိုင်၏ ဟင်းသီးဟင်းရွက်ထွက်ရှိမှုသည် ဟော့ကိုင်းဒိုးထက် ပိုမိုများပြားသည်။ မြေပဲသည် ခရိုင်၏ အထူးထုတ်ကုန်ဖြစ်သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မြေပဲ ၇၈ ရာခိုင်နှုန်းသည် ချိဘခရိုင်မှ ထွက်ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Chiba |first1=Chiba Prefecture |title=Chiba-ken Agricultural statistics |url=https://japancrops.com/en/prefectures/chiba/ |website=www.japancrops.com |access-date=19 May 2022}}&lt;/ref&gt;

ချိဘခရိုင်သည် အမျိုးမျိုးသော ကောက်ပဲသီးနှံများ ထုတ်လုပ်မှုတွင် နိုင်ငံအတွင်း ဦးဆောင်လျက်ရှိသည်။ စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်သည့် သီးနှံများတွင် မုန်လာဥနီ၊ ဂေါ်ဖီထုပ်၊ မုန်လာဥဖြူ၊ ကြက်သွန်မြိတ်၊ ကြက်သွန်နီ စသည်တို့ ပါဝင်သည်။ ထို့အပြင် ခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ဒုတိယအကြီးဆုံး ပြောင်းဖူးထုတ်လုပ်ရာဒေသလည်း ဖြစ်သည်။ စပါးလည်း စိုက်ပျိုးကြပြီး၊ ပင်လယ်ရေညှိနှင့် နိုရိများလည်း တိုကျိုပင်လယ်အော်မှ ပမာဏများပြားစွာ ထုတ်လုပ်လျက်ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.city.ichikawa.lg.jp/english/cityprofile/0027.html |title=Ichikawa Produces Nori (Laver Seaweed) |publisher=Ichikawa City |date=2009-11-25 |access-date=2012-01-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120214050458/http://www.city.ichikawa.lg.jp/english/cityprofile/0027.html |archive-date=2012-02-14 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;chiba-food&quot;&gt;{{Cite web |url=http://www.chiba-tour.jp/html/food-vegetables_en.html |title=Welcome to Chiba - Foods |publisher=Chiba Prefectural Government |access-date=2012-04-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120831220621/http://www.chiba-tour.jp/html/food-vegetables_en.html |archive-date=2012-08-31 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;trends&quot;&gt;{{cite web | url = http://web-japan.org/trends/07_food/jfd071204.html | title = Trends in Japan: Chiba Offers Delicacies From Land And Sea | date = 4 December 2007 | publisher = Web Japan | access-date  = 2012-04-26}}&lt;/ref&gt;

==လူဦးရေဆိုင်ရာ==
[[File:Chiba prefecture population pyramid in 2020.svg|thumb|249x249px|ချိဘခရိုင်၏ လူဦးရေပိရမစ်၊ ၂၀၂၀ ခုနှစ်]]
ချိဘခရိုင်၏ လူဦးရေသည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် အထူထပ်ဆုံဒေသများထဲမှ တစ်ခုအဖြစ် ပါဝင်သည်။ ခရိုင်တွင် ခိုင်မာသည့် စီးပွားရေးနှင့် စက်မှုလုပ်ငန်းများ ရှိနေသည့်အတွက် လူဦးရေ ထူထပ်ရခြင်း ဖြစ်သည်။ ဂျီဒီပီသည်လည်း နိုင်ငံအတွင်းတွင် ငါးခုမြောက်အမြင့်ဆုံး ဖြစ်သည်။ လူဦးရေ၏ ၇၀ ရာခိုင်နှုန်းသည် ဝန်ဆောင်မှုလုပ်ငန်းများ၊ ၂၅ ရာခိုင်နှုန်းသည် စက်မှုလုပ်ငန်းနှင့် ၅ ရာခိုင်နှုန်းသည် စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းတို့တွင် လုပ်ကိုင်လျက်ရှိသည်။{{Citation needed|date=August 2008}}

==ရာသီဥတု==
ချိဘခရိုင်သည် စိုထိုင်းသည့် ရာသီဥတု ရှိသည်။ နွေရာသီသည် ပူပြင်း၍ စိုထိုင်းသည်။ ဆောင်းရာသီသည် အသင့်အတင့်နှင့် အေးမြသည့် ရာသီဥတု ရှိသည်။ မိုးရွာသွန်းသည့်ကာလ (ဆွတ်ယု) သည် ဇွန်လမှ ဇူလိုင်လအထိ ခန့်မှန်းခြေ ရက်ငါးဆယ်ခန့်ကြာမြင့်သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံမိုးလေဝသအေဂျင်စီ၏ အချက်အလက်များအရ ခရိုင်၏ နှစ်ပတ်လည်ပျမ်းမျှအပူချိန်သည် ၁၅.၇ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ် (၆၀.၃ ဒီဂရီဖာရင်ဟိုက်) ရှိသည်။ ပျမ်းမျှအမြင့်ဆုံးအပူချိန်သည် ၁၉.၆ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ် (၆၇.၃ ဒီဂရီဖာရင်ဟိုက်) ရှိပြီး ပျမ်းမျှအနိမ့်ဆုံးအပူချိန်သည် ၁၂.၃ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ် (၅၄.၁ ဒီဂရီဖာရင်ဟိုက်) ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|title=気象庁{{pipe}}過去の気象データ検索|url=https://www.data.jma.go.jp/obd/stats/etrn/view/nml_sfc_ym.php?prec_no=45&amp;block_no=47682&amp;year=&amp;month=&amp;day=&amp;view=|website=www.data.jma.go.jp|access-date=2019-02-18}}&lt;/ref&gt;

{{Weather box
|location = Chiba, Chiba
|metric first = Yes
|single line = Yes
|Jan high F = 48
|Feb high F = 48
|Mar high F = 53
|Apr high F = 63
|May high F = 71
|Jun high F = 75
|Jul high F = 81
|Aug high F = 85
|Sep high F = 79
|Oct high F = 69
|Nov high F = 61
|Dec high F = 53
|year high F = 
|Jan low F = 33
|Feb low F = 34
|Mar low F = 39
|Apr low F = 49
|May low F = 57
|Jun low F = 64
|Jul low F = 70
|Aug low F = 74
|Sep low F = 67
|Oct low F = 56
|Nov low F = 46
|Dec low F = 37
|year low F = 
|Jan precipitation mm = 48.3
|Feb precipitation mm = 66
|Mar precipitation mm = 94
|Apr precipitation mm = 109.2
|May precipitation mm = 96.5
|Jun precipitation mm = 139.7
|Jul precipitation mm = 106.7
|Aug precipitation mm = 121.9
|Sep precipitation mm = 177.8
|Oct precipitation mm = 157.5
|Nov precipitation mm = 83.8
|Dec precipitation mm = 48.3
|year precipitation mm = 
|source 1 = weather.com
|date=January 2012
}}

==ပညာရေး==
==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး==
==ခရီးသွားလုပ်ငန်း==
==ပြင်ပလင့်များ==

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ခရိုင်များ]]</text>
      <sha1>sfsxb5l8rviqb6rb1rdc3gcrinmv32j</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1046886</id>
      <parentid>1046884</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T07:15:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>/* ပညာရေး */</comment>
      <origin>1046886</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="34166" sha1="e11n3cmgz4im5dzl7tmb2bwcdpi75p5" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name = ချိဘခရိုင်
| native_name = {{nobold|{{lang|ja|千葉県}}}}
| settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]]
| translit_lang1 = Japanese
| translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]]
| translit_lang1_info = {{lang|ja|千葉県}}
| translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]]
| translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Chiba-ken}}
| image_skyline = {{multiple image
 | total_width            = 280
 | border                 = infobox
 | perrow                 = 1/2/2/2
 | caption_align          = center
 | image1                 = Sunrise in Inubosaki (9027196940).jpg
 | alt1                   = Cape of Inubo
 | caption1               = [[Cape Inubō]]
 | image2                 = Nippon Steel Kimitsu Works.jpg
 | alt2                   = Keiyō Industrial Zone
 | caption2               = [[Keiyō Industrial Zone]]
 | image3                 = Boso 20160811154156 (31381689373).jpg
 | alt3                   = Kujūkuri Beach
 | caption3               = [[Kujūkuri Beach]]
 | image4                 = Narita International Air Port (cropped).jpg
 | alt4                   = Narita International Airport
 | caption4               = [[Narita International Airport]]
 | image5                 = 九十九谷 - panoramio.jpg
 | alt5                   = Minami Bōsō Quasi-National Park
 | caption5               = [[Minami Bōsō Quasi-National Park]]
 | image6                 = Tokyo Disneyland (53442121414).jpg
 | alt6                   = Tokyo Disneyland
 | caption6               = [[Tokyo Disneyland]]
 | image7                 = 南総 2013122110350000.jpg
 | alt7                   = Kamogawa Seaworld
 | caption7               = [[Kamogawa Sea World]]
}}
| image_caption = 
| image_flag = Flag of Chiba Prefecture.svg
| flag_size = 100px
| image_blank_emblem = Emblem of Chiba prefecture.svg
| blank_emblem_size = 80px
| blank_emblem_type = Symbol
| image_map = Map of Japan with highlight on 12 Chiba prefecture.svg
| coordinates = 
| subdivision_type = Country
| subdivision_name = [[Japan]]
| subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]]
| subdivision_name1 = [[Kantō region|Kantō]]
| subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]]
| subdivision_name2 = [[Honshu]]
| seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]]
| seat = [[Chiba, Chiba|Chiba]]
| parts_type = Subdivisions
| parts_style = para
| p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 6
| p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 54
| leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]]
| leader_name = [[:ja:熊谷俊人|Toshihito Kumagai]] (from April 2021)
| area_total_km2 = 5157.61
| area_water_percent = 0.8
| area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|28th]]
| population_footnotes = 
| population_total = 6278017
| population_as_of = July 1, 2025
| population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|6th]]
| population_density_km2 = auto
| demographics_type2 = GDP
| demographics2_footnotes = &lt;ref&gt;{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}&lt;/ref&gt;
| demographics2_title1 = Total
| demographics2_info1 = [[JP¥]] 21,414 billion&lt;br /&gt;[[US$]] 158.1 billion (2022)
| iso_code = JP-12
| website = {{URL|https://www.pref.chiba.lg.jp/}}
| module = {{Infobox place symbols| embedded=yes
| country  = Japan
| bird     = [[Meadow bunting]]
| fish     = [[Sparidae|Seabream]]
| flower   = [[Oilseed rape|Seiyō aburana blossom]]
| tree     = [[Kusamaki]]
}}
| anthem = [[:ja:千葉県民歌|Chiba kenminka]]
}}
[[File:Bōsō Peninsula by Sentinel-2, 2018-10-30.jpg|thumb|[[Bōsō Peninsula|Boso Peninsula]]]]
[[File:Mt. Fuji and Keiyo petrochemical complex.JPG|thumb|right|The [[Keiyō Industrial Zone]], one of Japan's largest industrial complexes that spans the eight cities of Chiba Prefecture, and [[Mount Fuji]] on the horizon]]

'''ချိဘခရိုင်''' (千葉県, Chiba-ken) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်ရှူးကျွန်း|ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ခန်းတိုးဒေသ]]ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ခရိုင်လူဦးရေသည် ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁ ရက်နေ့တွင် ၆,၂၇၈,၀၆၀ ဦး ရှိသည်။ ဧရိယာ ၅,၁၅၇ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁၉၉၁ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ ချိဘခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[အိဘရခိခရိုင်]]၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် [[ဆိုင်းတမခရိုင်]]နှင့် အနောက်ဘက်တွင် [[တိုကျိုမြို့]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။

ချိဘမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်ဖြစ်ကာ ခရိုင်တွင် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားသော အဓိကမြို့များမှာ ဖုနဘရှိမြို့၊ မဆွတ်ဒိုမြို့၊ အိရှိခဝမြို့နှင့် ခရှိဝမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ ချိဘခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာကမ်းခြေအရှေ့ပိုင်းမှ တိုကျိုမြို့အရှေ့ဘက်အထိ တည်ရှိနေသည်။ ခရိုင်သည် &quot;ကြီးမားသည့် တိုကျိုမြို့ပြဧရိယာ&quot; တွင်လည်း ပါဝင်သည်။ ချိဘခရိုင်တွင် နရိတအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်၊ တိုကျိုဒစ်စနေးအပန်းဖြေဥယျာဉ်နှင့် ခဲအိယောစက်မှုဇုန်တို့ တည်ရှိသည်။

==ပထဝီသွင်ပြင်==
ချိဘခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် အိဘရခိခရိုင်၊ အနောက်ဘက်တွင် တိုကျိုမြို့နှင့် ဆိုင်းတမခရိုင်၊ အရှေ့ဘက်တွင် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာနှင့် တိုကျိုပင်လယ်အော်တို့နှင့် ထိစပ်နေသည်။ ခရိုင်၏ အနောက်မြောက်ဘက်သည် လူဦးရေ ထူထပ်သည့်ဒေသ ဖြစ်သည်။ ထိုဒေသသည် ခန်းတိုးဒေသအတွင်း ပါဝင်ကာ တိုကျိုမြို့ပြဒေသနှင့် ဆိုင်းတမမြို့တို့အထိ ဆက်စပ်လျက်ရှိသည်။ ခုရိုရှိအိုရေစီးကြောင်းများသည် ချိဘမြို့အနီးတွင် စီးဆင်းလျက်ရှိသည့်အတွက် အနီးအနားရှိ တိုကျိုမြို့နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ဆောင်းရာသီတွင် အတန်အသင့်နွေးထွေးမှုရှိပြီး နွေရာသီတွင် အေးမြသည်။&lt;ref name=&quot;dijitaru-kujukuriheino&quot;&gt;{{cite encyclopedia|encyclopedia=Dijitaru daijisen |title=九十九里平野 (Kujūri Heino) |url=http://rekishi.jkn21.com/ |access-date=2012-04-09 |year=2012 |publisher=Shogakukan |location=Tokyo |language=ja |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070825113418/http://rekishi.jkn21.com/ |archive-date=2007-08-25 }}&lt;/ref&gt;

==မြို့ပြဒေသများ==
[[Image:Map of Chiba Prefecture Ja.svg|thumb|Map of Chiba Prefecture&lt;br /&gt;{{legend0|#D8E|Government Ordinance Designated City}} {{legend0|#EAB|Other city}} {{legend0|#ED9|Town}} {{legend0|#BFE|Village}}]]
{{See also|ချိဘခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက်မြို့များစာရင်း}}

၂၀၁၀ ခုနှစ်ကတည်းက ချိဘခရိုင်တွင် ဒေသ ၅၄ ခု ခွဲခြားထားသည်။ ထိုအထဲတွင် မြို့ ၃၇ ခု၊ မြို့ငယ် ၁၆ ခုနှင့် ရွာတစ်ရွာ ပါဝင်သည်။
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+Municipalities of Chiba Prefecture
|-
! rowspan=&quot;2&quot; | Flag, short name &lt;small&gt;w/o suffix&lt;/small&gt;
! colspan=&quot;3&quot; | Full name
! rowspan=&quot;2&quot; | [[Districts of Japan|District]]&lt;br /&gt;''(-gun)''
! rowspan=&quot;2&quot; | Area (km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;)&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(January 2021)&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;GSI: [https://www.gsi.go.jp/KOKUJYOHO/MENCHO/backnumber/GSI-menseki20210101.pdf Areas of all cities, special wards, towns and villages of all prefectures], retrieved August 22, 2021.&lt;/ref&gt;
! rowspan=&quot;2&quot; | Population&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(March 2021)&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;Chiba prefectural government: [https://www.pref.chiba.lg.jp/toukei/toukeidata/joujuu/index.html Monthly population statistics, based on resident registration data], retrieved August 22, 2021.&lt;/ref&gt;
! rowspan=&quot;2&quot; | [[Local Autonomy Law|LPE]] code&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(w/o pref. [12...],&lt;br /&gt;checksum [-x])&lt;/small&gt;
|-
! &lt;small&gt;[[Japanese writing system|Japanese]]&lt;/small&gt; || &lt;small&gt;[[Romanization of Japanese|transcription]]&lt;/small&gt; || &lt;small&gt;[[English language|translation]]&lt;/small&gt;
|-
| [[File:Flag of Chiba, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Chiba, Chiba|Chiba]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[Prefectural capital]], [[Designated cities of Japan|designated major city]]&lt;!--the toshi/major city part is what's important to convey here, core cities are designated by a central government executive order (seirei), too; the rest is just historical bureaucratic jargon: seirei-cities date to 1956 and were the only major city status for a long time, chūkaku-cities are in comparison fairly recent (1996).!--&gt;&lt;/small&gt;)
| 千葉市 || Chiba-shi || Chiba City || –
| 271.76
| 981,738
| 100
|-
| [[File:Flag of Choshi, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Chōshi, Chiba|Chōshi]]
| 銚子市 || Chōshi-shi || Chōshi City || –
| 84.20
| 57,533
| 202
|-
| [[File:Flag of Ichikawa, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Ichikawa, Chiba|Ichikawa]]
| 市川市 || Ichikawa-shi || Ichikawa City || –
| 57.45
| 496,657
| 203
|-
| [[File:Flag of Funabashi, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Funabashi, Chiba|Funabashi]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[Core cities of Japan|Core city]])&lt;/small&gt;
| 船橋市 || Funabashi-shi || Funabashi City || –
| 61.38
| 641,499
| 204
|-
| [[File:Flag of Tateyama, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Tateyama, Chiba|Tateyama]]
| 館山市 || Tateyama-shi || Tateyama City || –
| 110.05
| 44,692
| 205
|-
| [[File:Flag of Kisarazu, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kisarazu, Chiba|Kisarazu]]
| 木更津市 || Kisarazu-shi || Kisarazu City || –
| 138.95
| 136,118
| 206
|-
| [[File:Flag of Matsudo, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Matsudo, Chiba|Matsudo]]
| 松戸市 || Matsudo-shi || Matsudo City || –
| 61.38
| 492,367
| 207
|-
| [[File:Flag of Noda, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Noda, Chiba|Noda]]
| 野田市 || Noda-shi || Noda City || –
| 103.55
| 152,227
| 208
|-
| [[File:Flag of Mobara, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Mobara, Chiba|Mobara]]
| 茂原市 || Mobara-shi || Mobara City || –
| 99.92
| 86,446
| 210
|-
| [[File:Flag of Narita, Chiba (no text).svg|frameless|25x25px]] [[Narita, Chiba|Narita]]
| 成田市 || Narita-shi || Narita City || –
| 213.84
| 130,689
| 211
|-
| [[File:Flag of Sakura, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Sakura, Chiba|Sakura]]
| 佐倉市 || Sakura-shi || Sakura City || –
| 103.69
| 169,059
| 212
|-
| [[File:Flag of Togane, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Tōgane, Chiba|Tōgane]]
| 東金市 || Tōgane-shi || Tōgane City || –
| 89.12
| 57,560
| 213
|-
| [[File:Flag of Asahi, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Asahi, Chiba|Asahi]]
| 旭市 || Asahi-shi || Asahi City || –
| 130.45
| 63,507
| 215
|-
| [[File:Flag of Narashino, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Narashino, Chiba|Narashino]]
| 習志野市 || Narashino-shi || Narashino City || –
| 20.97
| 174,990
| 216
|-
| [[File:Flag of Kashiwa, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kashiwa, Chiba|Kashiwa]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[Core cities of Japan|Core city]])&lt;/small&gt;
| 柏市 || Kashiwa-shi || Kashiwa City || –
| 114.74
| 433,941
| 217
|-
| [[File:Flag of Katsuura, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Katsuura, Chiba|Katsuura]]
| 勝浦市 || Katsuura-shi || Katsuura City || –
| 93.96
| 16,723
| 218
|-
| [[File:Flag of Ichihara, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Ichihara, Chiba|Ichihara]]
| 市原市 || Ichihara-shi || Ichihara City || –
| 368.17
| 268,038
| 219
|-
| [[File:Flag of Nagareyama, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Nagareyama, Chiba|Nagareyama]]
| 流山市 || Nagareyama-shi || Nagareyama City || –
| 35.32
| 200,298
| 220
|-
| [[File:Flag of Yachiyo, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Yachiyo, Chiba|Yachiyo]]
| 八千代市 || Yachiyo-shi || Yachiyo City || –
| 51.39
| 200,538
| 221
|-
| [[File:Flag of Abiko, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Abiko, Chiba|Abiko]]
| 我孫子市 || Abiko-shi || Abiko City || –
| 43.15
| 130,290
| 222
|-
| [[File:Flag of Kamogawa, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kamogawa, Chiba|Kamogawa]]
| 鴨川市 || Kamogawa-shi || Kamogawa City || –
| 191.14
| 31,554
| 223
|-
| [[File:Flag of Kamagaya, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kamagaya, Chiba|Kamagaya]]
| 鎌ケ谷市 || Kamagaya-shi || Kamagaya City || –
| 21.08
| 109,370
| 224
|-
| [[File:Flag of Kimitsu, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kimitsu, Chiba|Kimitsu]]
| 君津市  || Kimitsu-shi || Kimitsu City || –
| 318.81
| 81,355
| 225
|-
| [[File:Flag of Futtsu Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Futtsu, Chiba|Futtsu]]
| 富津市 || Futtsu-shi || Futtsu City || –
| 205.47
| 42,280
| 226
|-
| [[File:Flag of Urayasu, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Urayasu, Chiba|Urayasu]]
| 浦安市 || Urayasu-shi || Urayasu City || –
| 17.30
| 169,749
| 227
|-
| [[File:Flag of Yotsukaido, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Yotsukaidō, Chiba|Yotsukaidō]]
| 四街道市 || Yotsukaidō-shi || Yotsukaidō City || –
| 34.52
| 93,233
| 228
|-
| [[File:Flag of Sodegaura Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Sodegaura, Chiba|Sodegaura]]
| 袖ケ浦市 || Sodegaura-shi || Sodegaura City || –
| 94.93
| 63,975
| 229
|-
| [[File:Flag of Yachimata, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Yachimata, Chiba|Yachimata]]
| 八街市 || Yachimata-shi || Yachimata City || –
| 74.94
| 66,430
| 230
|-
| [[File:Flag of Inzai, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Inzai, Chiba|Inzai]]
| 印西市 || Inzai-shi || Inzai City&lt;br /&gt;([[Inba District, Chiba|In[ba]]] West City) || –
| 123.79
| 103,677
| 231
|-
| [[File:Flag of Shiroi, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Shiroi, Chiba|Shiroi]]
| 白井市 || Shiroi-shi || Shiroi City || –
| 35.48
| 61,673
| 232
|-
| [[File:Flag of Tomisato, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Tomisato, Chiba|Tomisato]]
| 富里市 || Tomisato-shi || Tomisato City || –
| 53.88
| 49,470
| 233
|-
| [[File:Flag of Minamibōsō, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Minamibōsō, Chiba|Minamiboso]]
| 南房総市 || Minami-Bōsō-shi || Minami-Boso City&lt;br /&gt;(South [[Bōsō Peninsula|Boso]] City) || –
| 230.10
| 35,454
| 234
|-
| [[File:Flag of Sosa, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Sōsa, Chiba|Sōsa]]
| 匝瑳市 || Sōsa-shi || Sōsa City&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(after [[Sōsa District, Chiba|Sōsa District]])&lt;/small&gt; || –
| 101.52
| 34,427
| 235
|-
| [[File:Flag of Katori, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Katori, Chiba|Katori]]
| 香取市 || Katori-shi || Katori City&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(after [[Katori District, Chiba|Katori District]])&lt;/small&gt; || –
| 262.35
| 71,391
| 236
|-
| [[File:Flag of Sanmu, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Sanmu, Chiba|Sanmu]]
| 山武市 || Sanmu-shi || Sanmu City || –
| 146.77
| 48,196
| 237
|-
| [[File:Flag of Isumi, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Isumi, Chiba|Isumi]]
| いすみ市 || Isumi-shi || Isumi City || –
| 157.50
| 35,570
| 238
|-
| [[File:Flag of Oamashirasato, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Ōamishirasato, Chiba|Ōamishirasato]]
| 大網白里市 || Ōami-Shirasato-shi || Ōami-Shirasato City&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(merger of [[Ōami, Chiba|Ōami Town]] &amp; [[Shirasato, Chiba|Shirasato Village]])&lt;/small&gt; || –
| 58.08
| 47,722
| 239
|-
| [[File:Flag of Shisui, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Shisui, Chiba|Shisui]]
| 酒々井町 || Shisui-machi || Shisui Town || rowspan=&quot;2&quot; | [[Inba District, Chiba|Inba]]
| 19.01
| 20,278
| 322
|-
| [[File:Flag of Sakae Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Sakae, Chiba|Sakae]]
| 栄町 || Sakae-machi || Sakae Town
| 32.51
| 19,902
| 329
|-
| [[File:Flag of Kozaki, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kōzaki, Chiba|Kōzaki]]
| 神崎町 || Kōzaki-machi || Kōzaki Town || rowspan=&quot;3&quot; | [[Katori District, Chiba|Katori]]
| 19.90
| 5,663
| 342
|-
| [[File:Flag of Tako, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Tako, Chiba|Tako]]
| 多古町 || Tako-machi || Tako Town
| 72.80
| 13,804
| 347
|-
| [[File:Flag of Tohnosho, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Tōnoshō, Chiba|Tōnoshō]]
| 東庄町 || Tōnoshō-machi || Tōnoshō Town
| 46.25
| 13,085
| 349
|-
| [[File:Flag of Kujukuri, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kujūkuri, Chiba|Kujūkuri]]
| 九十九里町 || Kujūkuri-machi || Kujūkuri Town || rowspan=&quot;3&quot; | [[Sanbu District, Chiba|Sanbu]]
| 24.46
| 14,652
| 403
|-
| [[File:Flag of Shibayama, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Shibayama, Chiba|Shibayama]]
| 芝山町 || Shibayama-machi || Shibayama Town
| 43.24
| 6,916
| 409
|-
| [[File:Flag of Yokoshibahikari Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Yokoshibahikari, Chiba|Yokoshibahikari]]
| 横芝光町 || Yokoshiba-Hikari-machi || Yokoshiba-Hikari Town&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(merger of [[Yokoshiba, Chiba|Yokoshiba Town]] &amp; [[Hikari, Chiba|Hikari Town]])&lt;/small&gt;
| 67.01
| 22,271
| 410
|-
| [[File:Flag of Ichinomiya, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Ichinomiya, Chiba|Ichinomiya]]
| 一宮町 || Ichinomiya-machi || Ichinomiya Town&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[Kazusa Province|[Kazusa]]] [[Ichinomiya|provincial shrine]] Town)&lt;/small&gt; || rowspan=&quot;6&quot; | [[Chōsei District, Chiba|Chōsei]]
| 22.99
| 11,622
| 421
|-
| [[File:Flag of Mutsuzawa, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Mutsuzawa, Chiba|Mutsuzawa]]
| 睦沢町 || Mutsuzawa-machi || Mutsuzawa Town
| 35.59
| 6,761
| 422
|-
| [[File:Flag of Chosei, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Chōsei, Chiba|Chōsei]]
| 長生村 || Chōsei-mura || Chōsei Village
| 28.25
| 13,656
| 423
|-
| [[File:Flag of Shirako, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Shirako, Chiba|Shirako]]
| 白子町 || Shirako-machi || Shirako Town
| 27.50
| 10,280
| 424
|-
| [[File:Flag of Nagara, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Nagara, Chiba|Nagara]]
| 長柄町 || Nagara-machi || Nagara Town
| 47.11
| 6,664
| 426
|-
| [[File:Flag of Chonan, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Chōnan, Chiba|Chōnan]]
| 長南町 || Chōnan-machi || Chōnan Town
| 65.51
| 7,368
| 427
|-
| [[File:Flag of Otaki, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Ōtaki, Chiba|Ōtaki]]
| 大多喜町 || Ōtaki-machi || Ōtaki Town || rowspan=&quot;2&quot; | [[Isumi District, Chiba|Isumi]]
| 129.87
| 8,762
| 441
|-
| [[File:Flag of Onjuku, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Onjuku, Chiba|Onjuku]]
| 御宿町 || Onjuku-machi || Onjuku Town
| 24.85
| 6,769
| 443
|-
| [[File:Flag of Kyonan, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kyonan, Chiba|Kyonan]]
| 鋸南町 || Kyonan-machi || Kyonan Town || [[Awa District, Chiba|Awa]]
| 45.17
| 7,027
| 463
|-
! [[File:Flag of Chiba Prefecture.svg|frameless|25x25px]] Chiba
! 千葉県 || Chiba-ken || Chiba Prefecture || –
! 5,157.50 || 6,275,916
! 000&lt;br /&gt;ISO: JP-12
|}

&lt;gallery&gt;
File:View from Chiba Port-Tower Northwest.jpg|Chiba City
File:Edo river near Ichikawa.JPG|Ichikawa
File:North view near Narita Station.JPG|Narita
File:20090730鴨川市.jpg|Kamogawa
File:007 Katori, Japan - 香取市.JPG|Katori
File:250906 Tomisaki Jinja Katsuura Chiba pref Japan10s3.jpg|Katsuura
&lt;/gallery&gt;

===ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ===
{{main|ချိဘခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}}

==စီးပွားရေး==
===စက်မှုလုပ်ငန်း===
ချိဘခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံးသော စက်မှုလုပ်ငန်းဧရိယာများထဲမှ တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်မတိုင်မီက ခရိုင်သည် အဖျော်ယမကာလုပ်ငန်းများကို ဗဟိုပြုခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် ပဲဆော့ (soy sauce)၊ ဆခဲ (အရက်)နှင့် မိရင်းဟင်းချက်ဆခဲအချိုတို့ကို ထုတ်လုပ်သည်။ စစ်ပြီးနောက်တွင် ထုတ်လုပ်သည့်အပိုင်းများသည် တိုးပွားလာခဲ့သည်။ ၁၉၅၀ ခုနှစ်တွင် ခရိုင်သည် ခဝဆခိစတီးစက်ရုံတစ်ခုကို တည်ဆောက်ရန် ရွေးချယ်ခဲ့သည်။ စက်ရုံများ၊ ကုန်လှောင်ရုံများ၊ သင်္ဘောကျင်းများ စသည်တို့ကို ပမာဏကြီးမားစွာတည်ဆောက်ခဲ့သည့်အတွက် တိုကျိုပင်လယ်အော်ဒေသတွင် ခဲအိယောစက်မှုဇုန်ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။ ချိဘခရိုင်သည် လက်ရှိအချိန်တွင် ဓာတ်ဆီ၊ ဓာတုပစ္စည်းများ၊ စတီးနှင့် စက်ပစ္စည်းစက်ရုံများဖြင့် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ခြောက်ခုမြောက် စက်မှုထုတ်ကုန်အများဆုံး ခရိုင်ဖြစ်လျက်ရျိသည်။ ထိုစက်ရုံများမှ ထုတ်ကုန်သည် ခရိုင်မှ ထုတ်ကုန်များ၏ ၄၅ ရာခိုင်နှုန်းပင် ရှိသည်။ မကြာသေးမီကာလများတွင် အစိုးရသည် စက်မှုဥယျာဉ် ၈ ခုထက်မနည်းကို ထောက်ပံ့ကာ ခရိုင်အတွင်းပိုင်းတွင်လည်း ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေရန် လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.pref.chiba.lg.jp/english/outline/industry.html |title=Industry in Chiba Prefecture |publisher=Chiba Prefectural Government |access-date=2015-11-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120304013345/http://www.pref.chiba.lg.jp/english/outline/industry.html |archive-date=2012-03-04 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.mofa.go.jp/policy/economy/summit/2008/venue/chiba_02.html|title=Chiba Industry|publisher=Ministry of Foreign Affairs of Japan}}&lt;/ref&gt;

===စိုက်ပျိုးရေး===
ခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ဒုတိယစိုက်ပျိုးရေးထုတ်ကုန်အများဆုံးဒေသ ဖြစ်သည်။ ခရိုင်များအားလုံးထဲတွင် ဟော့ကိုင်းဒိုးသာ ချိဘခရိုင်ထက် စိုက်ပျိုးရေးထွက်ကုန် ပိုမိုများပြားသည်။ ချိဘခရိုင်၏ ဟင်းသီးဟင်းရွက်ထွက်ရှိမှုသည် ဟော့ကိုင်းဒိုးထက် ပိုမိုများပြားသည်။ မြေပဲသည် ခရိုင်၏ အထူးထုတ်ကုန်ဖြစ်သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မြေပဲ ၇၈ ရာခိုင်နှုန်းသည် ချိဘခရိုင်မှ ထွက်ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Chiba |first1=Chiba Prefecture |title=Chiba-ken Agricultural statistics |url=https://japancrops.com/en/prefectures/chiba/ |website=www.japancrops.com |access-date=19 May 2022}}&lt;/ref&gt;

ချိဘခရိုင်သည် အမျိုးမျိုးသော ကောက်ပဲသီးနှံများ ထုတ်လုပ်မှုတွင် နိုင်ငံအတွင်း ဦးဆောင်လျက်ရှိသည်။ စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်သည့် သီးနှံများတွင် မုန်လာဥနီ၊ ဂေါ်ဖီထုပ်၊ မုန်လာဥဖြူ၊ ကြက်သွန်မြိတ်၊ ကြက်သွန်နီ စသည်တို့ ပါဝင်သည်။ ထို့အပြင် ခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ဒုတိယအကြီးဆုံး ပြောင်းဖူးထုတ်လုပ်ရာဒေသလည်း ဖြစ်သည်။ စပါးလည်း စိုက်ပျိုးကြပြီး၊ ပင်လယ်ရေညှိနှင့် နိုရိများလည်း တိုကျိုပင်လယ်အော်မှ ပမာဏများပြားစွာ ထုတ်လုပ်လျက်ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.city.ichikawa.lg.jp/english/cityprofile/0027.html |title=Ichikawa Produces Nori (Laver Seaweed) |publisher=Ichikawa City |date=2009-11-25 |access-date=2012-01-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120214050458/http://www.city.ichikawa.lg.jp/english/cityprofile/0027.html |archive-date=2012-02-14 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;chiba-food&quot;&gt;{{Cite web |url=http://www.chiba-tour.jp/html/food-vegetables_en.html |title=Welcome to Chiba - Foods |publisher=Chiba Prefectural Government |access-date=2012-04-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120831220621/http://www.chiba-tour.jp/html/food-vegetables_en.html |archive-date=2012-08-31 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;trends&quot;&gt;{{cite web | url = http://web-japan.org/trends/07_food/jfd071204.html | title = Trends in Japan: Chiba Offers Delicacies From Land And Sea | date = 4 December 2007 | publisher = Web Japan | access-date  = 2012-04-26}}&lt;/ref&gt;

==လူဦးရေဆိုင်ရာ==
[[File:Chiba prefecture population pyramid in 2020.svg|thumb|249x249px|ချိဘခရိုင်၏ လူဦးရေပိရမစ်၊ ၂၀၂၀ ခုနှစ်]]
ချိဘခရိုင်၏ လူဦးရေသည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် အထူထပ်ဆုံဒေသများထဲမှ တစ်ခုအဖြစ် ပါဝင်သည်။ ခရိုင်တွင် ခိုင်မာသည့် စီးပွားရေးနှင့် စက်မှုလုပ်ငန်းများ ရှိနေသည့်အတွက် လူဦးရေ ထူထပ်ရခြင်း ဖြစ်သည်။ ဂျီဒီပီသည်လည်း နိုင်ငံအတွင်းတွင် ငါးခုမြောက်အမြင့်ဆုံး ဖြစ်သည်။ လူဦးရေ၏ ၇၀ ရာခိုင်နှုန်းသည် ဝန်ဆောင်မှုလုပ်ငန်းများ၊ ၂၅ ရာခိုင်နှုန်းသည် စက်မှုလုပ်ငန်းနှင့် ၅ ရာခိုင်နှုန်းသည် စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းတို့တွင် လုပ်ကိုင်လျက်ရှိသည်။{{Citation needed|date=August 2008}}

==ရာသီဥတု==
ချိဘခရိုင်သည် စိုထိုင်းသည့် ရာသီဥတု ရှိသည်။ နွေရာသီသည် ပူပြင်း၍ စိုထိုင်းသည်။ ဆောင်းရာသီသည် အသင့်အတင့်နှင့် အေးမြသည့် ရာသီဥတု ရှိသည်။ မိုးရွာသွန်းသည့်ကာလ (ဆွတ်ယု) သည် ဇွန်လမှ ဇူလိုင်လအထိ ခန့်မှန်းခြေ ရက်ငါးဆယ်ခန့်ကြာမြင့်သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံမိုးလေဝသအေဂျင်စီ၏ အချက်အလက်များအရ ခရိုင်၏ နှစ်ပတ်လည်ပျမ်းမျှအပူချိန်သည် ၁၅.၇ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ် (၆၀.၃ ဒီဂရီဖာရင်ဟိုက်) ရှိသည်။ ပျမ်းမျှအမြင့်ဆုံးအပူချိန်သည် ၁၉.၆ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ် (၆၇.၃ ဒီဂရီဖာရင်ဟိုက်) ရှိပြီး ပျမ်းမျှအနိမ့်ဆုံးအပူချိန်သည် ၁၂.၃ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ် (၅၄.၁ ဒီဂရီဖာရင်ဟိုက်) ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|title=気象庁{{pipe}}過去の気象データ検索|url=https://www.data.jma.go.jp/obd/stats/etrn/view/nml_sfc_ym.php?prec_no=45&amp;block_no=47682&amp;year=&amp;month=&amp;day=&amp;view=|website=www.data.jma.go.jp|access-date=2019-02-18}}&lt;/ref&gt;

{{Weather box
|location = Chiba, Chiba
|metric first = Yes
|single line = Yes
|Jan high F = 48
|Feb high F = 48
|Mar high F = 53
|Apr high F = 63
|May high F = 71
|Jun high F = 75
|Jul high F = 81
|Aug high F = 85
|Sep high F = 79
|Oct high F = 69
|Nov high F = 61
|Dec high F = 53
|year high F = 
|Jan low F = 33
|Feb low F = 34
|Mar low F = 39
|Apr low F = 49
|May low F = 57
|Jun low F = 64
|Jul low F = 70
|Aug low F = 74
|Sep low F = 67
|Oct low F = 56
|Nov low F = 46
|Dec low F = 37
|year low F = 
|Jan precipitation mm = 48.3
|Feb precipitation mm = 66
|Mar precipitation mm = 94
|Apr precipitation mm = 109.2
|May precipitation mm = 96.5
|Jun precipitation mm = 139.7
|Jul precipitation mm = 106.7
|Aug precipitation mm = 121.9
|Sep precipitation mm = 177.8
|Oct precipitation mm = 157.5
|Nov precipitation mm = 83.8
|Dec precipitation mm = 48.3
|year precipitation mm = 
|source 1 = weather.com
|date=January 2012
}}

==ပညာရေး==
===တက္ကသိုလ်များ===
[[File:Chiba University Library.jpg|right|thumb|ချိဘတက္ကသိုလ်စာကြည့်တိုက်]]

*ချိဘမြို့
**[[Chiba University]] in Inage, Chuo
**[[Chiba Keizai University|Chiba Economic University]] in Inage
**[[The Open University of Japan]] in Mihama
**The Meteorological College of Japan
**Heisei Teikyo University in Mihama
**[[Shukutoku University]] in Chuo
**[[Tokyo University of Information Sciences|Tokyo Information Sciences University]] in Wakaba
**[[Tokyo Dental College]] in Mihama
**[[Kanda University of International Studies]] in Mihama
**Tokyo University of Career Development in Chuo
*ဖုနဘရှိမြို့
**[[Toho University]] – Narashino Campus
**[[Nihon University]] – Funabashi Campus
*မဆွတ်ဒိုမြို့
**Nihon University – Matsudo Campus
**[[Ryutsu Keizai University]]
**[[Seitoku University]]
*အိချိခဝမြို့
**[[Chiba University of Commerce|Chiba Commerce University]]
**[[Wayo Women's University]]
*ခရှိဝမြို့
**[[University of Tokyo]] – Kashiwa Campus
**Chiba University – Kashiwanoha Campus
**[[Kaichi International University]]
**[[Nishogakusha University]] – Kasiwa Campus
**[[Reitaku University]]
*နရရှိနိုမြို့
**[[Chiba Institute of Technology]]
**Nihon University – Narashino and Mimomi Campus
*အိချိဟရမြို့
**Heisei Teikyo University – Ichihara Campus
*ယချိယောမြို့
**[[Shumei University]]
**[[Tokyo Seitoku University]]
*ဆခုရမြို့
**[[Keiai University]] – Sakura Campus
*နိုဒမြို့
**[[Tokyo University of Science]] – Noda Campus
*နဂရဲယမမြို့
**[[Edogawa University]]
**[[Toyo Gakuen University]]
*အုရယဆုမြို့
**[[Juntendo University]] – Urayasu Campus
**[[Meikai University]]
**[[Ryotokuji University]]
*အဘိခိုမြို့
**[[Chuo Gakuin University]]
**[[Kawamura Gakuen Woman's University]]
*ခိဆရဇုမြို့
**[[Seiwa University]]
*တိုဂနဲမြို့
**[[Josai International University]]
*အင်းဇိုင်းမြို့
**Juntendo University – Sakura Campus
*ခမိုဂဝမြို့
**[[Kameda College of Health Sciences]]

==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး==
==ခရီးသွားလုပ်ငန်း==
==ပြင်ပလင့်များ==

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ခရိုင်များ]]</text>
      <sha1>e11n3cmgz4im5dzl7tmb2bwcdpi75p5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1046887</id>
      <parentid>1046886</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T07:19:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>/* ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး */</comment>
      <origin>1046887</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="36490" sha1="21imio9tfsjhs9q2oius70k4obq1jvn" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name = ချိဘခရိုင်
| native_name = {{nobold|{{lang|ja|千葉県}}}}
| settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]]
| translit_lang1 = Japanese
| translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]]
| translit_lang1_info = {{lang|ja|千葉県}}
| translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]]
| translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Chiba-ken}}
| image_skyline = {{multiple image
 | total_width            = 280
 | border                 = infobox
 | perrow                 = 1/2/2/2
 | caption_align          = center
 | image1                 = Sunrise in Inubosaki (9027196940).jpg
 | alt1                   = Cape of Inubo
 | caption1               = [[Cape Inubō]]
 | image2                 = Nippon Steel Kimitsu Works.jpg
 | alt2                   = Keiyō Industrial Zone
 | caption2               = [[Keiyō Industrial Zone]]
 | image3                 = Boso 20160811154156 (31381689373).jpg
 | alt3                   = Kujūkuri Beach
 | caption3               = [[Kujūkuri Beach]]
 | image4                 = Narita International Air Port (cropped).jpg
 | alt4                   = Narita International Airport
 | caption4               = [[Narita International Airport]]
 | image5                 = 九十九谷 - panoramio.jpg
 | alt5                   = Minami Bōsō Quasi-National Park
 | caption5               = [[Minami Bōsō Quasi-National Park]]
 | image6                 = Tokyo Disneyland (53442121414).jpg
 | alt6                   = Tokyo Disneyland
 | caption6               = [[Tokyo Disneyland]]
 | image7                 = 南総 2013122110350000.jpg
 | alt7                   = Kamogawa Seaworld
 | caption7               = [[Kamogawa Sea World]]
}}
| image_caption = 
| image_flag = Flag of Chiba Prefecture.svg
| flag_size = 100px
| image_blank_emblem = Emblem of Chiba prefecture.svg
| blank_emblem_size = 80px
| blank_emblem_type = Symbol
| image_map = Map of Japan with highlight on 12 Chiba prefecture.svg
| coordinates = 
| subdivision_type = Country
| subdivision_name = [[Japan]]
| subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]]
| subdivision_name1 = [[Kantō region|Kantō]]
| subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]]
| subdivision_name2 = [[Honshu]]
| seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]]
| seat = [[Chiba, Chiba|Chiba]]
| parts_type = Subdivisions
| parts_style = para
| p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 6
| p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 54
| leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]]
| leader_name = [[:ja:熊谷俊人|Toshihito Kumagai]] (from April 2021)
| area_total_km2 = 5157.61
| area_water_percent = 0.8
| area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|28th]]
| population_footnotes = 
| population_total = 6278017
| population_as_of = July 1, 2025
| population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|6th]]
| population_density_km2 = auto
| demographics_type2 = GDP
| demographics2_footnotes = &lt;ref&gt;{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}&lt;/ref&gt;
| demographics2_title1 = Total
| demographics2_info1 = [[JP¥]] 21,414 billion&lt;br /&gt;[[US$]] 158.1 billion (2022)
| iso_code = JP-12
| website = {{URL|https://www.pref.chiba.lg.jp/}}
| module = {{Infobox place symbols| embedded=yes
| country  = Japan
| bird     = [[Meadow bunting]]
| fish     = [[Sparidae|Seabream]]
| flower   = [[Oilseed rape|Seiyō aburana blossom]]
| tree     = [[Kusamaki]]
}}
| anthem = [[:ja:千葉県民歌|Chiba kenminka]]
}}
[[File:Bōsō Peninsula by Sentinel-2, 2018-10-30.jpg|thumb|[[Bōsō Peninsula|Boso Peninsula]]]]
[[File:Mt. Fuji and Keiyo petrochemical complex.JPG|thumb|right|The [[Keiyō Industrial Zone]], one of Japan's largest industrial complexes that spans the eight cities of Chiba Prefecture, and [[Mount Fuji]] on the horizon]]

'''ချိဘခရိုင်''' (千葉県, Chiba-ken) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်ရှူးကျွန်း|ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ခန်းတိုးဒေသ]]ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ခရိုင်လူဦးရေသည် ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁ ရက်နေ့တွင် ၆,၂၇၈,၀၆၀ ဦး ရှိသည်။ ဧရိယာ ၅,၁၅၇ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁၉၉၁ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ ချိဘခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[အိဘရခိခရိုင်]]၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် [[ဆိုင်းတမခရိုင်]]နှင့် အနောက်ဘက်တွင် [[တိုကျိုမြို့]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။

ချိဘမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်ဖြစ်ကာ ခရိုင်တွင် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားသော အဓိကမြို့များမှာ ဖုနဘရှိမြို့၊ မဆွတ်ဒိုမြို့၊ အိရှိခဝမြို့နှင့် ခရှိဝမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ ချိဘခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာကမ်းခြေအရှေ့ပိုင်းမှ တိုကျိုမြို့အရှေ့ဘက်အထိ တည်ရှိနေသည်။ ခရိုင်သည် &quot;ကြီးမားသည့် တိုကျိုမြို့ပြဧရိယာ&quot; တွင်လည်း ပါဝင်သည်။ ချိဘခရိုင်တွင် နရိတအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်၊ တိုကျိုဒစ်စနေးအပန်းဖြေဥယျာဉ်နှင့် ခဲအိယောစက်မှုဇုန်တို့ တည်ရှိသည်။

==ပထဝီသွင်ပြင်==
ချိဘခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် အိဘရခိခရိုင်၊ အနောက်ဘက်တွင် တိုကျိုမြို့နှင့် ဆိုင်းတမခရိုင်၊ အရှေ့ဘက်တွင် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာနှင့် တိုကျိုပင်လယ်အော်တို့နှင့် ထိစပ်နေသည်။ ခရိုင်၏ အနောက်မြောက်ဘက်သည် လူဦးရေ ထူထပ်သည့်ဒေသ ဖြစ်သည်။ ထိုဒေသသည် ခန်းတိုးဒေသအတွင်း ပါဝင်ကာ တိုကျိုမြို့ပြဒေသနှင့် ဆိုင်းတမမြို့တို့အထိ ဆက်စပ်လျက်ရှိသည်။ ခုရိုရှိအိုရေစီးကြောင်းများသည် ချိဘမြို့အနီးတွင် စီးဆင်းလျက်ရှိသည့်အတွက် အနီးအနားရှိ တိုကျိုမြို့နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ဆောင်းရာသီတွင် အတန်အသင့်နွေးထွေးမှုရှိပြီး နွေရာသီတွင် အေးမြသည်။&lt;ref name=&quot;dijitaru-kujukuriheino&quot;&gt;{{cite encyclopedia|encyclopedia=Dijitaru daijisen |title=九十九里平野 (Kujūri Heino) |url=http://rekishi.jkn21.com/ |access-date=2012-04-09 |year=2012 |publisher=Shogakukan |location=Tokyo |language=ja |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070825113418/http://rekishi.jkn21.com/ |archive-date=2007-08-25 }}&lt;/ref&gt;

==မြို့ပြဒေသများ==
[[Image:Map of Chiba Prefecture Ja.svg|thumb|Map of Chiba Prefecture&lt;br /&gt;{{legend0|#D8E|Government Ordinance Designated City}} {{legend0|#EAB|Other city}} {{legend0|#ED9|Town}} {{legend0|#BFE|Village}}]]
{{See also|ချိဘခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက်မြို့များစာရင်း}}

၂၀၁၀ ခုနှစ်ကတည်းက ချိဘခရိုင်တွင် ဒေသ ၅၄ ခု ခွဲခြားထားသည်။ ထိုအထဲတွင် မြို့ ၃၇ ခု၊ မြို့ငယ် ၁၆ ခုနှင့် ရွာတစ်ရွာ ပါဝင်သည်။
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+Municipalities of Chiba Prefecture
|-
! rowspan=&quot;2&quot; | Flag, short name &lt;small&gt;w/o suffix&lt;/small&gt;
! colspan=&quot;3&quot; | Full name
! rowspan=&quot;2&quot; | [[Districts of Japan|District]]&lt;br /&gt;''(-gun)''
! rowspan=&quot;2&quot; | Area (km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;)&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(January 2021)&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;GSI: [https://www.gsi.go.jp/KOKUJYOHO/MENCHO/backnumber/GSI-menseki20210101.pdf Areas of all cities, special wards, towns and villages of all prefectures], retrieved August 22, 2021.&lt;/ref&gt;
! rowspan=&quot;2&quot; | Population&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(March 2021)&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;Chiba prefectural government: [https://www.pref.chiba.lg.jp/toukei/toukeidata/joujuu/index.html Monthly population statistics, based on resident registration data], retrieved August 22, 2021.&lt;/ref&gt;
! rowspan=&quot;2&quot; | [[Local Autonomy Law|LPE]] code&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(w/o pref. [12...],&lt;br /&gt;checksum [-x])&lt;/small&gt;
|-
! &lt;small&gt;[[Japanese writing system|Japanese]]&lt;/small&gt; || &lt;small&gt;[[Romanization of Japanese|transcription]]&lt;/small&gt; || &lt;small&gt;[[English language|translation]]&lt;/small&gt;
|-
| [[File:Flag of Chiba, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Chiba, Chiba|Chiba]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[Prefectural capital]], [[Designated cities of Japan|designated major city]]&lt;!--the toshi/major city part is what's important to convey here, core cities are designated by a central government executive order (seirei), too; the rest is just historical bureaucratic jargon: seirei-cities date to 1956 and were the only major city status for a long time, chūkaku-cities are in comparison fairly recent (1996).!--&gt;&lt;/small&gt;)
| 千葉市 || Chiba-shi || Chiba City || –
| 271.76
| 981,738
| 100
|-
| [[File:Flag of Choshi, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Chōshi, Chiba|Chōshi]]
| 銚子市 || Chōshi-shi || Chōshi City || –
| 84.20
| 57,533
| 202
|-
| [[File:Flag of Ichikawa, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Ichikawa, Chiba|Ichikawa]]
| 市川市 || Ichikawa-shi || Ichikawa City || –
| 57.45
| 496,657
| 203
|-
| [[File:Flag of Funabashi, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Funabashi, Chiba|Funabashi]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[Core cities of Japan|Core city]])&lt;/small&gt;
| 船橋市 || Funabashi-shi || Funabashi City || –
| 61.38
| 641,499
| 204
|-
| [[File:Flag of Tateyama, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Tateyama, Chiba|Tateyama]]
| 館山市 || Tateyama-shi || Tateyama City || –
| 110.05
| 44,692
| 205
|-
| [[File:Flag of Kisarazu, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kisarazu, Chiba|Kisarazu]]
| 木更津市 || Kisarazu-shi || Kisarazu City || –
| 138.95
| 136,118
| 206
|-
| [[File:Flag of Matsudo, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Matsudo, Chiba|Matsudo]]
| 松戸市 || Matsudo-shi || Matsudo City || –
| 61.38
| 492,367
| 207
|-
| [[File:Flag of Noda, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Noda, Chiba|Noda]]
| 野田市 || Noda-shi || Noda City || –
| 103.55
| 152,227
| 208
|-
| [[File:Flag of Mobara, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Mobara, Chiba|Mobara]]
| 茂原市 || Mobara-shi || Mobara City || –
| 99.92
| 86,446
| 210
|-
| [[File:Flag of Narita, Chiba (no text).svg|frameless|25x25px]] [[Narita, Chiba|Narita]]
| 成田市 || Narita-shi || Narita City || –
| 213.84
| 130,689
| 211
|-
| [[File:Flag of Sakura, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Sakura, Chiba|Sakura]]
| 佐倉市 || Sakura-shi || Sakura City || –
| 103.69
| 169,059
| 212
|-
| [[File:Flag of Togane, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Tōgane, Chiba|Tōgane]]
| 東金市 || Tōgane-shi || Tōgane City || –
| 89.12
| 57,560
| 213
|-
| [[File:Flag of Asahi, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Asahi, Chiba|Asahi]]
| 旭市 || Asahi-shi || Asahi City || –
| 130.45
| 63,507
| 215
|-
| [[File:Flag of Narashino, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Narashino, Chiba|Narashino]]
| 習志野市 || Narashino-shi || Narashino City || –
| 20.97
| 174,990
| 216
|-
| [[File:Flag of Kashiwa, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kashiwa, Chiba|Kashiwa]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[Core cities of Japan|Core city]])&lt;/small&gt;
| 柏市 || Kashiwa-shi || Kashiwa City || –
| 114.74
| 433,941
| 217
|-
| [[File:Flag of Katsuura, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Katsuura, Chiba|Katsuura]]
| 勝浦市 || Katsuura-shi || Katsuura City || –
| 93.96
| 16,723
| 218
|-
| [[File:Flag of Ichihara, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Ichihara, Chiba|Ichihara]]
| 市原市 || Ichihara-shi || Ichihara City || –
| 368.17
| 268,038
| 219
|-
| [[File:Flag of Nagareyama, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Nagareyama, Chiba|Nagareyama]]
| 流山市 || Nagareyama-shi || Nagareyama City || –
| 35.32
| 200,298
| 220
|-
| [[File:Flag of Yachiyo, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Yachiyo, Chiba|Yachiyo]]
| 八千代市 || Yachiyo-shi || Yachiyo City || –
| 51.39
| 200,538
| 221
|-
| [[File:Flag of Abiko, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Abiko, Chiba|Abiko]]
| 我孫子市 || Abiko-shi || Abiko City || –
| 43.15
| 130,290
| 222
|-
| [[File:Flag of Kamogawa, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kamogawa, Chiba|Kamogawa]]
| 鴨川市 || Kamogawa-shi || Kamogawa City || –
| 191.14
| 31,554
| 223
|-
| [[File:Flag of Kamagaya, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kamagaya, Chiba|Kamagaya]]
| 鎌ケ谷市 || Kamagaya-shi || Kamagaya City || –
| 21.08
| 109,370
| 224
|-
| [[File:Flag of Kimitsu, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kimitsu, Chiba|Kimitsu]]
| 君津市  || Kimitsu-shi || Kimitsu City || –
| 318.81
| 81,355
| 225
|-
| [[File:Flag of Futtsu Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Futtsu, Chiba|Futtsu]]
| 富津市 || Futtsu-shi || Futtsu City || –
| 205.47
| 42,280
| 226
|-
| [[File:Flag of Urayasu, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Urayasu, Chiba|Urayasu]]
| 浦安市 || Urayasu-shi || Urayasu City || –
| 17.30
| 169,749
| 227
|-
| [[File:Flag of Yotsukaido, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Yotsukaidō, Chiba|Yotsukaidō]]
| 四街道市 || Yotsukaidō-shi || Yotsukaidō City || –
| 34.52
| 93,233
| 228
|-
| [[File:Flag of Sodegaura Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Sodegaura, Chiba|Sodegaura]]
| 袖ケ浦市 || Sodegaura-shi || Sodegaura City || –
| 94.93
| 63,975
| 229
|-
| [[File:Flag of Yachimata, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Yachimata, Chiba|Yachimata]]
| 八街市 || Yachimata-shi || Yachimata City || –
| 74.94
| 66,430
| 230
|-
| [[File:Flag of Inzai, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Inzai, Chiba|Inzai]]
| 印西市 || Inzai-shi || Inzai City&lt;br /&gt;([[Inba District, Chiba|In[ba]]] West City) || –
| 123.79
| 103,677
| 231
|-
| [[File:Flag of Shiroi, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Shiroi, Chiba|Shiroi]]
| 白井市 || Shiroi-shi || Shiroi City || –
| 35.48
| 61,673
| 232
|-
| [[File:Flag of Tomisato, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Tomisato, Chiba|Tomisato]]
| 富里市 || Tomisato-shi || Tomisato City || –
| 53.88
| 49,470
| 233
|-
| [[File:Flag of Minamibōsō, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Minamibōsō, Chiba|Minamiboso]]
| 南房総市 || Minami-Bōsō-shi || Minami-Boso City&lt;br /&gt;(South [[Bōsō Peninsula|Boso]] City) || –
| 230.10
| 35,454
| 234
|-
| [[File:Flag of Sosa, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Sōsa, Chiba|Sōsa]]
| 匝瑳市 || Sōsa-shi || Sōsa City&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(after [[Sōsa District, Chiba|Sōsa District]])&lt;/small&gt; || –
| 101.52
| 34,427
| 235
|-
| [[File:Flag of Katori, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Katori, Chiba|Katori]]
| 香取市 || Katori-shi || Katori City&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(after [[Katori District, Chiba|Katori District]])&lt;/small&gt; || –
| 262.35
| 71,391
| 236
|-
| [[File:Flag of Sanmu, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Sanmu, Chiba|Sanmu]]
| 山武市 || Sanmu-shi || Sanmu City || –
| 146.77
| 48,196
| 237
|-
| [[File:Flag of Isumi, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Isumi, Chiba|Isumi]]
| いすみ市 || Isumi-shi || Isumi City || –
| 157.50
| 35,570
| 238
|-
| [[File:Flag of Oamashirasato, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Ōamishirasato, Chiba|Ōamishirasato]]
| 大網白里市 || Ōami-Shirasato-shi || Ōami-Shirasato City&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(merger of [[Ōami, Chiba|Ōami Town]] &amp; [[Shirasato, Chiba|Shirasato Village]])&lt;/small&gt; || –
| 58.08
| 47,722
| 239
|-
| [[File:Flag of Shisui, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Shisui, Chiba|Shisui]]
| 酒々井町 || Shisui-machi || Shisui Town || rowspan=&quot;2&quot; | [[Inba District, Chiba|Inba]]
| 19.01
| 20,278
| 322
|-
| [[File:Flag of Sakae Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Sakae, Chiba|Sakae]]
| 栄町 || Sakae-machi || Sakae Town
| 32.51
| 19,902
| 329
|-
| [[File:Flag of Kozaki, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kōzaki, Chiba|Kōzaki]]
| 神崎町 || Kōzaki-machi || Kōzaki Town || rowspan=&quot;3&quot; | [[Katori District, Chiba|Katori]]
| 19.90
| 5,663
| 342
|-
| [[File:Flag of Tako, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Tako, Chiba|Tako]]
| 多古町 || Tako-machi || Tako Town
| 72.80
| 13,804
| 347
|-
| [[File:Flag of Tohnosho, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Tōnoshō, Chiba|Tōnoshō]]
| 東庄町 || Tōnoshō-machi || Tōnoshō Town
| 46.25
| 13,085
| 349
|-
| [[File:Flag of Kujukuri, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kujūkuri, Chiba|Kujūkuri]]
| 九十九里町 || Kujūkuri-machi || Kujūkuri Town || rowspan=&quot;3&quot; | [[Sanbu District, Chiba|Sanbu]]
| 24.46
| 14,652
| 403
|-
| [[File:Flag of Shibayama, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Shibayama, Chiba|Shibayama]]
| 芝山町 || Shibayama-machi || Shibayama Town
| 43.24
| 6,916
| 409
|-
| [[File:Flag of Yokoshibahikari Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Yokoshibahikari, Chiba|Yokoshibahikari]]
| 横芝光町 || Yokoshiba-Hikari-machi || Yokoshiba-Hikari Town&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(merger of [[Yokoshiba, Chiba|Yokoshiba Town]] &amp; [[Hikari, Chiba|Hikari Town]])&lt;/small&gt;
| 67.01
| 22,271
| 410
|-
| [[File:Flag of Ichinomiya, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Ichinomiya, Chiba|Ichinomiya]]
| 一宮町 || Ichinomiya-machi || Ichinomiya Town&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[Kazusa Province|[Kazusa]]] [[Ichinomiya|provincial shrine]] Town)&lt;/small&gt; || rowspan=&quot;6&quot; | [[Chōsei District, Chiba|Chōsei]]
| 22.99
| 11,622
| 421
|-
| [[File:Flag of Mutsuzawa, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Mutsuzawa, Chiba|Mutsuzawa]]
| 睦沢町 || Mutsuzawa-machi || Mutsuzawa Town
| 35.59
| 6,761
| 422
|-
| [[File:Flag of Chosei, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Chōsei, Chiba|Chōsei]]
| 長生村 || Chōsei-mura || Chōsei Village
| 28.25
| 13,656
| 423
|-
| [[File:Flag of Shirako, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Shirako, Chiba|Shirako]]
| 白子町 || Shirako-machi || Shirako Town
| 27.50
| 10,280
| 424
|-
| [[File:Flag of Nagara, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Nagara, Chiba|Nagara]]
| 長柄町 || Nagara-machi || Nagara Town
| 47.11
| 6,664
| 426
|-
| [[File:Flag of Chonan, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Chōnan, Chiba|Chōnan]]
| 長南町 || Chōnan-machi || Chōnan Town
| 65.51
| 7,368
| 427
|-
| [[File:Flag of Otaki, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Ōtaki, Chiba|Ōtaki]]
| 大多喜町 || Ōtaki-machi || Ōtaki Town || rowspan=&quot;2&quot; | [[Isumi District, Chiba|Isumi]]
| 129.87
| 8,762
| 441
|-
| [[File:Flag of Onjuku, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Onjuku, Chiba|Onjuku]]
| 御宿町 || Onjuku-machi || Onjuku Town
| 24.85
| 6,769
| 443
|-
| [[File:Flag of Kyonan, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kyonan, Chiba|Kyonan]]
| 鋸南町 || Kyonan-machi || Kyonan Town || [[Awa District, Chiba|Awa]]
| 45.17
| 7,027
| 463
|-
! [[File:Flag of Chiba Prefecture.svg|frameless|25x25px]] Chiba
! 千葉県 || Chiba-ken || Chiba Prefecture || –
! 5,157.50 || 6,275,916
! 000&lt;br /&gt;ISO: JP-12
|}

&lt;gallery&gt;
File:View from Chiba Port-Tower Northwest.jpg|Chiba City
File:Edo river near Ichikawa.JPG|Ichikawa
File:North view near Narita Station.JPG|Narita
File:20090730鴨川市.jpg|Kamogawa
File:007 Katori, Japan - 香取市.JPG|Katori
File:250906 Tomisaki Jinja Katsuura Chiba pref Japan10s3.jpg|Katsuura
&lt;/gallery&gt;

===ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ===
{{main|ချိဘခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}}

==စီးပွားရေး==
===စက်မှုလုပ်ငန်း===
ချိဘခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံးသော စက်မှုလုပ်ငန်းဧရိယာများထဲမှ တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်မတိုင်မီက ခရိုင်သည် အဖျော်ယမကာလုပ်ငန်းများကို ဗဟိုပြုခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် ပဲဆော့ (soy sauce)၊ ဆခဲ (အရက်)နှင့် မိရင်းဟင်းချက်ဆခဲအချိုတို့ကို ထုတ်လုပ်သည်။ စစ်ပြီးနောက်တွင် ထုတ်လုပ်သည့်အပိုင်းများသည် တိုးပွားလာခဲ့သည်။ ၁၉၅၀ ခုနှစ်တွင် ခရိုင်သည် ခဝဆခိစတီးစက်ရုံတစ်ခုကို တည်ဆောက်ရန် ရွေးချယ်ခဲ့သည်။ စက်ရုံများ၊ ကုန်လှောင်ရုံများ၊ သင်္ဘောကျင်းများ စသည်တို့ကို ပမာဏကြီးမားစွာတည်ဆောက်ခဲ့သည့်အတွက် တိုကျိုပင်လယ်အော်ဒေသတွင် ခဲအိယောစက်မှုဇုန်ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။ ချိဘခရိုင်သည် လက်ရှိအချိန်တွင် ဓာတ်ဆီ၊ ဓာတုပစ္စည်းများ၊ စတီးနှင့် စက်ပစ္စည်းစက်ရုံများဖြင့် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ခြောက်ခုမြောက် စက်မှုထုတ်ကုန်အများဆုံး ခရိုင်ဖြစ်လျက်ရျိသည်။ ထိုစက်ရုံများမှ ထုတ်ကုန်သည် ခရိုင်မှ ထုတ်ကုန်များ၏ ၄၅ ရာခိုင်နှုန်းပင် ရှိသည်။ မကြာသေးမီကာလများတွင် အစိုးရသည် စက်မှုဥယျာဉ် ၈ ခုထက်မနည်းကို ထောက်ပံ့ကာ ခရိုင်အတွင်းပိုင်းတွင်လည်း ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေရန် လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.pref.chiba.lg.jp/english/outline/industry.html |title=Industry in Chiba Prefecture |publisher=Chiba Prefectural Government |access-date=2015-11-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120304013345/http://www.pref.chiba.lg.jp/english/outline/industry.html |archive-date=2012-03-04 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.mofa.go.jp/policy/economy/summit/2008/venue/chiba_02.html|title=Chiba Industry|publisher=Ministry of Foreign Affairs of Japan}}&lt;/ref&gt;

===စိုက်ပျိုးရေး===
ခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ဒုတိယစိုက်ပျိုးရေးထုတ်ကုန်အများဆုံးဒေသ ဖြစ်သည်။ ခရိုင်များအားလုံးထဲတွင် ဟော့ကိုင်းဒိုးသာ ချိဘခရိုင်ထက် စိုက်ပျိုးရေးထွက်ကုန် ပိုမိုများပြားသည်။ ချိဘခရိုင်၏ ဟင်းသီးဟင်းရွက်ထွက်ရှိမှုသည် ဟော့ကိုင်းဒိုးထက် ပိုမိုများပြားသည်။ မြေပဲသည် ခရိုင်၏ အထူးထုတ်ကုန်ဖြစ်သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မြေပဲ ၇၈ ရာခိုင်နှုန်းသည် ချိဘခရိုင်မှ ထွက်ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Chiba |first1=Chiba Prefecture |title=Chiba-ken Agricultural statistics |url=https://japancrops.com/en/prefectures/chiba/ |website=www.japancrops.com |access-date=19 May 2022}}&lt;/ref&gt;

ချိဘခရိုင်သည် အမျိုးမျိုးသော ကောက်ပဲသီးနှံများ ထုတ်လုပ်မှုတွင် နိုင်ငံအတွင်း ဦးဆောင်လျက်ရှိသည်။ စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်သည့် သီးနှံများတွင် မုန်လာဥနီ၊ ဂေါ်ဖီထုပ်၊ မုန်လာဥဖြူ၊ ကြက်သွန်မြိတ်၊ ကြက်သွန်နီ စသည်တို့ ပါဝင်သည်။ ထို့အပြင် ခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ဒုတိယအကြီးဆုံး ပြောင်းဖူးထုတ်လုပ်ရာဒေသလည်း ဖြစ်သည်။ စပါးလည်း စိုက်ပျိုးကြပြီး၊ ပင်လယ်ရေညှိနှင့် နိုရိများလည်း တိုကျိုပင်လယ်အော်မှ ပမာဏများပြားစွာ ထုတ်လုပ်လျက်ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.city.ichikawa.lg.jp/english/cityprofile/0027.html |title=Ichikawa Produces Nori (Laver Seaweed) |publisher=Ichikawa City |date=2009-11-25 |access-date=2012-01-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120214050458/http://www.city.ichikawa.lg.jp/english/cityprofile/0027.html |archive-date=2012-02-14 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;chiba-food&quot;&gt;{{Cite web |url=http://www.chiba-tour.jp/html/food-vegetables_en.html |title=Welcome to Chiba - Foods |publisher=Chiba Prefectural Government |access-date=2012-04-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120831220621/http://www.chiba-tour.jp/html/food-vegetables_en.html |archive-date=2012-08-31 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;trends&quot;&gt;{{cite web | url = http://web-japan.org/trends/07_food/jfd071204.html | title = Trends in Japan: Chiba Offers Delicacies From Land And Sea | date = 4 December 2007 | publisher = Web Japan | access-date  = 2012-04-26}}&lt;/ref&gt;

==လူဦးရေဆိုင်ရာ==
[[File:Chiba prefecture population pyramid in 2020.svg|thumb|249x249px|ချိဘခရိုင်၏ လူဦးရေပိရမစ်၊ ၂၀၂၀ ခုနှစ်]]
ချိဘခရိုင်၏ လူဦးရေသည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် အထူထပ်ဆုံဒေသများထဲမှ တစ်ခုအဖြစ် ပါဝင်သည်။ ခရိုင်တွင် ခိုင်မာသည့် စီးပွားရေးနှင့် စက်မှုလုပ်ငန်းများ ရှိနေသည့်အတွက် လူဦးရေ ထူထပ်ရခြင်း ဖြစ်သည်။ ဂျီဒီပီသည်လည်း နိုင်ငံအတွင်းတွင် ငါးခုမြောက်အမြင့်ဆုံး ဖြစ်သည်။ လူဦးရေ၏ ၇၀ ရာခိုင်နှုန်းသည် ဝန်ဆောင်မှုလုပ်ငန်းများ၊ ၂၅ ရာခိုင်နှုန်းသည် စက်မှုလုပ်ငန်းနှင့် ၅ ရာခိုင်နှုန်းသည် စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းတို့တွင် လုပ်ကိုင်လျက်ရှိသည်။{{Citation needed|date=August 2008}}

==ရာသီဥတု==
ချိဘခရိုင်သည် စိုထိုင်းသည့် ရာသီဥတု ရှိသည်။ နွေရာသီသည် ပူပြင်း၍ စိုထိုင်းသည်။ ဆောင်းရာသီသည် အသင့်အတင့်နှင့် အေးမြသည့် ရာသီဥတု ရှိသည်။ မိုးရွာသွန်းသည့်ကာလ (ဆွတ်ယု) သည် ဇွန်လမှ ဇူလိုင်လအထိ ခန့်မှန်းခြေ ရက်ငါးဆယ်ခန့်ကြာမြင့်သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံမိုးလေဝသအေဂျင်စီ၏ အချက်အလက်များအရ ခရိုင်၏ နှစ်ပတ်လည်ပျမ်းမျှအပူချိန်သည် ၁၅.၇ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ် (၆၀.၃ ဒီဂရီဖာရင်ဟိုက်) ရှိသည်။ ပျမ်းမျှအမြင့်ဆုံးအပူချိန်သည် ၁၉.၆ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ် (၆၇.၃ ဒီဂရီဖာရင်ဟိုက်) ရှိပြီး ပျမ်းမျှအနိမ့်ဆုံးအပူချိန်သည် ၁၂.၃ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ် (၅၄.၁ ဒီဂရီဖာရင်ဟိုက်) ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|title=気象庁{{pipe}}過去の気象データ検索|url=https://www.data.jma.go.jp/obd/stats/etrn/view/nml_sfc_ym.php?prec_no=45&amp;block_no=47682&amp;year=&amp;month=&amp;day=&amp;view=|website=www.data.jma.go.jp|access-date=2019-02-18}}&lt;/ref&gt;

{{Weather box
|location = Chiba, Chiba
|metric first = Yes
|single line = Yes
|Jan high F = 48
|Feb high F = 48
|Mar high F = 53
|Apr high F = 63
|May high F = 71
|Jun high F = 75
|Jul high F = 81
|Aug high F = 85
|Sep high F = 79
|Oct high F = 69
|Nov high F = 61
|Dec high F = 53
|year high F = 
|Jan low F = 33
|Feb low F = 34
|Mar low F = 39
|Apr low F = 49
|May low F = 57
|Jun low F = 64
|Jul low F = 70
|Aug low F = 74
|Sep low F = 67
|Oct low F = 56
|Nov low F = 46
|Dec low F = 37
|year low F = 
|Jan precipitation mm = 48.3
|Feb precipitation mm = 66
|Mar precipitation mm = 94
|Apr precipitation mm = 109.2
|May precipitation mm = 96.5
|Jun precipitation mm = 139.7
|Jul precipitation mm = 106.7
|Aug precipitation mm = 121.9
|Sep precipitation mm = 177.8
|Oct precipitation mm = 157.5
|Nov precipitation mm = 83.8
|Dec precipitation mm = 48.3
|year precipitation mm = 
|source 1 = weather.com
|date=January 2012
}}

==ပညာရေး==
===တက္ကသိုလ်များ===
[[File:Chiba University Library.jpg|right|thumb|ချိဘတက္ကသိုလ်စာကြည့်တိုက်]]

*ချိဘမြို့
**[[Chiba University]] in Inage, Chuo
**[[Chiba Keizai University|Chiba Economic University]] in Inage
**[[The Open University of Japan]] in Mihama
**The Meteorological College of Japan
**Heisei Teikyo University in Mihama
**[[Shukutoku University]] in Chuo
**[[Tokyo University of Information Sciences|Tokyo Information Sciences University]] in Wakaba
**[[Tokyo Dental College]] in Mihama
**[[Kanda University of International Studies]] in Mihama
**Tokyo University of Career Development in Chuo
*ဖုနဘရှိမြို့
**[[Toho University]] – Narashino Campus
**[[Nihon University]] – Funabashi Campus
*မဆွတ်ဒိုမြို့
**Nihon University – Matsudo Campus
**[[Ryutsu Keizai University]]
**[[Seitoku University]]
*အိချိခဝမြို့
**[[Chiba University of Commerce|Chiba Commerce University]]
**[[Wayo Women's University]]
*ခရှိဝမြို့
**[[University of Tokyo]] – Kashiwa Campus
**Chiba University – Kashiwanoha Campus
**[[Kaichi International University]]
**[[Nishogakusha University]] – Kasiwa Campus
**[[Reitaku University]]
*နရရှိနိုမြို့
**[[Chiba Institute of Technology]]
**Nihon University – Narashino and Mimomi Campus
*အိချိဟရမြို့
**Heisei Teikyo University – Ichihara Campus
*ယချိယောမြို့
**[[Shumei University]]
**[[Tokyo Seitoku University]]
*ဆခုရမြို့
**[[Keiai University]] – Sakura Campus
*နိုဒမြို့
**[[Tokyo University of Science]] – Noda Campus
*နဂရဲယမမြို့
**[[Edogawa University]]
**[[Toyo Gakuen University]]
*အုရယဆုမြို့
**[[Juntendo University]] – Urayasu Campus
**[[Meikai University]]
**[[Ryotokuji University]]
*အဘိခိုမြို့
**[[Chuo Gakuin University]]
**[[Kawamura Gakuen Woman's University]]
*ခိဆရဇုမြို့
**[[Seiwa University]]
*တိုဂနဲမြို့
**[[Josai International University]]
*အင်းဇိုင်းမြို့
**Juntendo University – Sakura Campus
*ခမိုဂဝမြို့
**[[Kameda College of Health Sciences]]

==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး==
===နရိတအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်===
တိုကျိုမြို့သို့ လည်ပတ်ရန် လာရောက်ကြသည့် ခရီးသည်အများစုသည် နရိတအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်တွင် ဆင်းသက်ကြသည်။ နရိတလေဆိပ်သည် ချိဘခရိုင်၏ မြောက်ဘက် နရိတမြို့တွင် တည်ရှိသည်။ နရိတအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်နှင့် တိုကျိုမြို့ကို အရှေ့ဂျပန်မီးရထားကုမ္ပဏီ၏ နရိတအမြန်ရထား၊ ခဲဆဲလျှပ်စစ်ရထားကုမ္ပဏီ၏ ကောင်းကင်ရထားလိုင်းတို့ဖြင့် ချိတ်ဆက်ထားသည်။

=== မီးရထား ===
[[File:JR-E531-K422 Metro16000.jpg|thumb|Jōban Line]]
[[File:Narita-Line-Series209 Cherry.jpg|thumb|Narita Line]]
[[File:Kominato-Line Kazusakubo-STA.jpg|thumb|Kominato Railway]]
[[File:Isumi-Railway Type350-300.jpg|thumb|Isumi Railway]]
*[[East Japan Railway Company]]
**[[Sōbu Main Line]]
***[[Chūō-Sōbu Line]]
***[[Sōbu Line (Rapid)]]
**[[Jōban Line]]
***[[Jōban Line (Local)]]
***[[Jōban Line (Rapid)]]
**[[Narita Line]]
**[[Uchibō Line]]
**[[Sotobō Line]]
**[[Keiyō Line]]
**[[Musashino Line]]
**[[Tōgane Line]]
**[[Kashima Line]]
**[[Kururi Line]]
*[[Keisei Electric Railway|Keisei]]
**[[Keisei Main Line|Main Line]]
**[[Narita Sky Access]]
**[[Keisei Chiba Line|Chiba Line]]
**[[Keisei Chihara Line|Chihara Line]]
**Higashi Narita Line
*[[Shin-Keisei Electric Railway|Shin-Keisei Line]]
*[[Hokuso Railway|Hokuso Line]]
*[[Toyo Rapid Railway Line|Toyo Rapid Line]]
*[[Shibayama Railway]]
*[[Tobu Railway|Tobu]]
**[[Tobu Noda Line|Noda Line]]
*[[Tsukuba Express]]
*[[Tokyo Metro]] Tozai Line
*[[Toei Shinjuku Line]]
*[[Nagareyama Line]]
*[[Choshi Electric Railway]]
*[[Kominato Railway]]
*[[Isumi Railway]]
*[[Disney Resort Line]]

===ခရီးသည် ပို့ဆောင်ရေး===
*[[Chiba Urban Monorail]]
*[[Yamaman Yukarigaoka Line]]

==ခရီးသွားလုပ်ငန်း==
==ပြင်ပလင့်များ==

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ခရိုင်များ]]</text>
      <sha1>21imio9tfsjhs9q2oius70k4obq1jvn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1046889</id>
      <parentid>1046887</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T07:20:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>/* ခရီးသည် ပို့ဆောင်ရေး */</comment>
      <origin>1046889</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="37112" sha1="rtq5r1s54ojdq4gkx5kg4bs7m8wap6k" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name = ချိဘခရိုင်
| native_name = {{nobold|{{lang|ja|千葉県}}}}
| settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]]
| translit_lang1 = Japanese
| translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]]
| translit_lang1_info = {{lang|ja|千葉県}}
| translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]]
| translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Chiba-ken}}
| image_skyline = {{multiple image
 | total_width            = 280
 | border                 = infobox
 | perrow                 = 1/2/2/2
 | caption_align          = center
 | image1                 = Sunrise in Inubosaki (9027196940).jpg
 | alt1                   = Cape of Inubo
 | caption1               = [[Cape Inubō]]
 | image2                 = Nippon Steel Kimitsu Works.jpg
 | alt2                   = Keiyō Industrial Zone
 | caption2               = [[Keiyō Industrial Zone]]
 | image3                 = Boso 20160811154156 (31381689373).jpg
 | alt3                   = Kujūkuri Beach
 | caption3               = [[Kujūkuri Beach]]
 | image4                 = Narita International Air Port (cropped).jpg
 | alt4                   = Narita International Airport
 | caption4               = [[Narita International Airport]]
 | image5                 = 九十九谷 - panoramio.jpg
 | alt5                   = Minami Bōsō Quasi-National Park
 | caption5               = [[Minami Bōsō Quasi-National Park]]
 | image6                 = Tokyo Disneyland (53442121414).jpg
 | alt6                   = Tokyo Disneyland
 | caption6               = [[Tokyo Disneyland]]
 | image7                 = 南総 2013122110350000.jpg
 | alt7                   = Kamogawa Seaworld
 | caption7               = [[Kamogawa Sea World]]
}}
| image_caption = 
| image_flag = Flag of Chiba Prefecture.svg
| flag_size = 100px
| image_blank_emblem = Emblem of Chiba prefecture.svg
| blank_emblem_size = 80px
| blank_emblem_type = Symbol
| image_map = Map of Japan with highlight on 12 Chiba prefecture.svg
| coordinates = 
| subdivision_type = Country
| subdivision_name = [[Japan]]
| subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]]
| subdivision_name1 = [[Kantō region|Kantō]]
| subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]]
| subdivision_name2 = [[Honshu]]
| seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]]
| seat = [[Chiba, Chiba|Chiba]]
| parts_type = Subdivisions
| parts_style = para
| p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 6
| p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 54
| leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]]
| leader_name = [[:ja:熊谷俊人|Toshihito Kumagai]] (from April 2021)
| area_total_km2 = 5157.61
| area_water_percent = 0.8
| area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|28th]]
| population_footnotes = 
| population_total = 6278017
| population_as_of = July 1, 2025
| population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|6th]]
| population_density_km2 = auto
| demographics_type2 = GDP
| demographics2_footnotes = &lt;ref&gt;{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}&lt;/ref&gt;
| demographics2_title1 = Total
| demographics2_info1 = [[JP¥]] 21,414 billion&lt;br /&gt;[[US$]] 158.1 billion (2022)
| iso_code = JP-12
| website = {{URL|https://www.pref.chiba.lg.jp/}}
| module = {{Infobox place symbols| embedded=yes
| country  = Japan
| bird     = [[Meadow bunting]]
| fish     = [[Sparidae|Seabream]]
| flower   = [[Oilseed rape|Seiyō aburana blossom]]
| tree     = [[Kusamaki]]
}}
| anthem = [[:ja:千葉県民歌|Chiba kenminka]]
}}
[[File:Bōsō Peninsula by Sentinel-2, 2018-10-30.jpg|thumb|[[Bōsō Peninsula|Boso Peninsula]]]]
[[File:Mt. Fuji and Keiyo petrochemical complex.JPG|thumb|right|The [[Keiyō Industrial Zone]], one of Japan's largest industrial complexes that spans the eight cities of Chiba Prefecture, and [[Mount Fuji]] on the horizon]]

'''ချိဘခရိုင်''' (千葉県, Chiba-ken) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်ရှူးကျွန်း|ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ခန်းတိုးဒေသ]]ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ခရိုင်လူဦးရေသည် ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁ ရက်နေ့တွင် ၆,၂၇၈,၀၆၀ ဦး ရှိသည်။ ဧရိယာ ၅,၁၅၇ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁၉၉၁ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ ချိဘခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[အိဘရခိခရိုင်]]၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် [[ဆိုင်းတမခရိုင်]]နှင့် အနောက်ဘက်တွင် [[တိုကျိုမြို့]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။

ချိဘမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်ဖြစ်ကာ ခရိုင်တွင် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားသော အဓိကမြို့များမှာ ဖုနဘရှိမြို့၊ မဆွတ်ဒိုမြို့၊ အိရှိခဝမြို့နှင့် ခရှိဝမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ ချိဘခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာကမ်းခြေအရှေ့ပိုင်းမှ တိုကျိုမြို့အရှေ့ဘက်အထိ တည်ရှိနေသည်။ ခရိုင်သည် &quot;ကြီးမားသည့် တိုကျိုမြို့ပြဧရိယာ&quot; တွင်လည်း ပါဝင်သည်။ ချိဘခရိုင်တွင် နရိတအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်၊ တိုကျိုဒစ်စနေးအပန်းဖြေဥယျာဉ်နှင့် ခဲအိယောစက်မှုဇုန်တို့ တည်ရှိသည်။

==ပထဝီသွင်ပြင်==
ချိဘခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် အိဘရခိခရိုင်၊ အနောက်ဘက်တွင် တိုကျိုမြို့နှင့် ဆိုင်းတမခရိုင်၊ အရှေ့ဘက်တွင် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာနှင့် တိုကျိုပင်လယ်အော်တို့နှင့် ထိစပ်နေသည်။ ခရိုင်၏ အနောက်မြောက်ဘက်သည် လူဦးရေ ထူထပ်သည့်ဒေသ ဖြစ်သည်။ ထိုဒေသသည် ခန်းတိုးဒေသအတွင်း ပါဝင်ကာ တိုကျိုမြို့ပြဒေသနှင့် ဆိုင်းတမမြို့တို့အထိ ဆက်စပ်လျက်ရှိသည်။ ခုရိုရှိအိုရေစီးကြောင်းများသည် ချိဘမြို့အနီးတွင် စီးဆင်းလျက်ရှိသည့်အတွက် အနီးအနားရှိ တိုကျိုမြို့နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ဆောင်းရာသီတွင် အတန်အသင့်နွေးထွေးမှုရှိပြီး နွေရာသီတွင် အေးမြသည်။&lt;ref name=&quot;dijitaru-kujukuriheino&quot;&gt;{{cite encyclopedia|encyclopedia=Dijitaru daijisen |title=九十九里平野 (Kujūri Heino) |url=http://rekishi.jkn21.com/ |access-date=2012-04-09 |year=2012 |publisher=Shogakukan |location=Tokyo |language=ja |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070825113418/http://rekishi.jkn21.com/ |archive-date=2007-08-25 }}&lt;/ref&gt;

==မြို့ပြဒေသများ==
[[Image:Map of Chiba Prefecture Ja.svg|thumb|Map of Chiba Prefecture&lt;br /&gt;{{legend0|#D8E|Government Ordinance Designated City}} {{legend0|#EAB|Other city}} {{legend0|#ED9|Town}} {{legend0|#BFE|Village}}]]
{{See also|ချိဘခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက်မြို့များစာရင်း}}

၂၀၁၀ ခုနှစ်ကတည်းက ချိဘခရိုင်တွင် ဒေသ ၅၄ ခု ခွဲခြားထားသည်။ ထိုအထဲတွင် မြို့ ၃၇ ခု၊ မြို့ငယ် ၁၆ ခုနှင့် ရွာတစ်ရွာ ပါဝင်သည်။
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+Municipalities of Chiba Prefecture
|-
! rowspan=&quot;2&quot; | Flag, short name &lt;small&gt;w/o suffix&lt;/small&gt;
! colspan=&quot;3&quot; | Full name
! rowspan=&quot;2&quot; | [[Districts of Japan|District]]&lt;br /&gt;''(-gun)''
! rowspan=&quot;2&quot; | Area (km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;)&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(January 2021)&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;GSI: [https://www.gsi.go.jp/KOKUJYOHO/MENCHO/backnumber/GSI-menseki20210101.pdf Areas of all cities, special wards, towns and villages of all prefectures], retrieved August 22, 2021.&lt;/ref&gt;
! rowspan=&quot;2&quot; | Population&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(March 2021)&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;Chiba prefectural government: [https://www.pref.chiba.lg.jp/toukei/toukeidata/joujuu/index.html Monthly population statistics, based on resident registration data], retrieved August 22, 2021.&lt;/ref&gt;
! rowspan=&quot;2&quot; | [[Local Autonomy Law|LPE]] code&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(w/o pref. [12...],&lt;br /&gt;checksum [-x])&lt;/small&gt;
|-
! &lt;small&gt;[[Japanese writing system|Japanese]]&lt;/small&gt; || &lt;small&gt;[[Romanization of Japanese|transcription]]&lt;/small&gt; || &lt;small&gt;[[English language|translation]]&lt;/small&gt;
|-
| [[File:Flag of Chiba, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Chiba, Chiba|Chiba]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[Prefectural capital]], [[Designated cities of Japan|designated major city]]&lt;!--the toshi/major city part is what's important to convey here, core cities are designated by a central government executive order (seirei), too; the rest is just historical bureaucratic jargon: seirei-cities date to 1956 and were the only major city status for a long time, chūkaku-cities are in comparison fairly recent (1996).!--&gt;&lt;/small&gt;)
| 千葉市 || Chiba-shi || Chiba City || –
| 271.76
| 981,738
| 100
|-
| [[File:Flag of Choshi, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Chōshi, Chiba|Chōshi]]
| 銚子市 || Chōshi-shi || Chōshi City || –
| 84.20
| 57,533
| 202
|-
| [[File:Flag of Ichikawa, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Ichikawa, Chiba|Ichikawa]]
| 市川市 || Ichikawa-shi || Ichikawa City || –
| 57.45
| 496,657
| 203
|-
| [[File:Flag of Funabashi, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Funabashi, Chiba|Funabashi]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[Core cities of Japan|Core city]])&lt;/small&gt;
| 船橋市 || Funabashi-shi || Funabashi City || –
| 61.38
| 641,499
| 204
|-
| [[File:Flag of Tateyama, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Tateyama, Chiba|Tateyama]]
| 館山市 || Tateyama-shi || Tateyama City || –
| 110.05
| 44,692
| 205
|-
| [[File:Flag of Kisarazu, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kisarazu, Chiba|Kisarazu]]
| 木更津市 || Kisarazu-shi || Kisarazu City || –
| 138.95
| 136,118
| 206
|-
| [[File:Flag of Matsudo, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Matsudo, Chiba|Matsudo]]
| 松戸市 || Matsudo-shi || Matsudo City || –
| 61.38
| 492,367
| 207
|-
| [[File:Flag of Noda, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Noda, Chiba|Noda]]
| 野田市 || Noda-shi || Noda City || –
| 103.55
| 152,227
| 208
|-
| [[File:Flag of Mobara, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Mobara, Chiba|Mobara]]
| 茂原市 || Mobara-shi || Mobara City || –
| 99.92
| 86,446
| 210
|-
| [[File:Flag of Narita, Chiba (no text).svg|frameless|25x25px]] [[Narita, Chiba|Narita]]
| 成田市 || Narita-shi || Narita City || –
| 213.84
| 130,689
| 211
|-
| [[File:Flag of Sakura, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Sakura, Chiba|Sakura]]
| 佐倉市 || Sakura-shi || Sakura City || –
| 103.69
| 169,059
| 212
|-
| [[File:Flag of Togane, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Tōgane, Chiba|Tōgane]]
| 東金市 || Tōgane-shi || Tōgane City || –
| 89.12
| 57,560
| 213
|-
| [[File:Flag of Asahi, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Asahi, Chiba|Asahi]]
| 旭市 || Asahi-shi || Asahi City || –
| 130.45
| 63,507
| 215
|-
| [[File:Flag of Narashino, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Narashino, Chiba|Narashino]]
| 習志野市 || Narashino-shi || Narashino City || –
| 20.97
| 174,990
| 216
|-
| [[File:Flag of Kashiwa, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kashiwa, Chiba|Kashiwa]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[Core cities of Japan|Core city]])&lt;/small&gt;
| 柏市 || Kashiwa-shi || Kashiwa City || –
| 114.74
| 433,941
| 217
|-
| [[File:Flag of Katsuura, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Katsuura, Chiba|Katsuura]]
| 勝浦市 || Katsuura-shi || Katsuura City || –
| 93.96
| 16,723
| 218
|-
| [[File:Flag of Ichihara, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Ichihara, Chiba|Ichihara]]
| 市原市 || Ichihara-shi || Ichihara City || –
| 368.17
| 268,038
| 219
|-
| [[File:Flag of Nagareyama, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Nagareyama, Chiba|Nagareyama]]
| 流山市 || Nagareyama-shi || Nagareyama City || –
| 35.32
| 200,298
| 220
|-
| [[File:Flag of Yachiyo, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Yachiyo, Chiba|Yachiyo]]
| 八千代市 || Yachiyo-shi || Yachiyo City || –
| 51.39
| 200,538
| 221
|-
| [[File:Flag of Abiko, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Abiko, Chiba|Abiko]]
| 我孫子市 || Abiko-shi || Abiko City || –
| 43.15
| 130,290
| 222
|-
| [[File:Flag of Kamogawa, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kamogawa, Chiba|Kamogawa]]
| 鴨川市 || Kamogawa-shi || Kamogawa City || –
| 191.14
| 31,554
| 223
|-
| [[File:Flag of Kamagaya, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kamagaya, Chiba|Kamagaya]]
| 鎌ケ谷市 || Kamagaya-shi || Kamagaya City || –
| 21.08
| 109,370
| 224
|-
| [[File:Flag of Kimitsu, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kimitsu, Chiba|Kimitsu]]
| 君津市  || Kimitsu-shi || Kimitsu City || –
| 318.81
| 81,355
| 225
|-
| [[File:Flag of Futtsu Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Futtsu, Chiba|Futtsu]]
| 富津市 || Futtsu-shi || Futtsu City || –
| 205.47
| 42,280
| 226
|-
| [[File:Flag of Urayasu, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Urayasu, Chiba|Urayasu]]
| 浦安市 || Urayasu-shi || Urayasu City || –
| 17.30
| 169,749
| 227
|-
| [[File:Flag of Yotsukaido, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Yotsukaidō, Chiba|Yotsukaidō]]
| 四街道市 || Yotsukaidō-shi || Yotsukaidō City || –
| 34.52
| 93,233
| 228
|-
| [[File:Flag of Sodegaura Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Sodegaura, Chiba|Sodegaura]]
| 袖ケ浦市 || Sodegaura-shi || Sodegaura City || –
| 94.93
| 63,975
| 229
|-
| [[File:Flag of Yachimata, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Yachimata, Chiba|Yachimata]]
| 八街市 || Yachimata-shi || Yachimata City || –
| 74.94
| 66,430
| 230
|-
| [[File:Flag of Inzai, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Inzai, Chiba|Inzai]]
| 印西市 || Inzai-shi || Inzai City&lt;br /&gt;([[Inba District, Chiba|In[ba]]] West City) || –
| 123.79
| 103,677
| 231
|-
| [[File:Flag of Shiroi, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Shiroi, Chiba|Shiroi]]
| 白井市 || Shiroi-shi || Shiroi City || –
| 35.48
| 61,673
| 232
|-
| [[File:Flag of Tomisato, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Tomisato, Chiba|Tomisato]]
| 富里市 || Tomisato-shi || Tomisato City || –
| 53.88
| 49,470
| 233
|-
| [[File:Flag of Minamibōsō, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Minamibōsō, Chiba|Minamiboso]]
| 南房総市 || Minami-Bōsō-shi || Minami-Boso City&lt;br /&gt;(South [[Bōsō Peninsula|Boso]] City) || –
| 230.10
| 35,454
| 234
|-
| [[File:Flag of Sosa, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Sōsa, Chiba|Sōsa]]
| 匝瑳市 || Sōsa-shi || Sōsa City&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(after [[Sōsa District, Chiba|Sōsa District]])&lt;/small&gt; || –
| 101.52
| 34,427
| 235
|-
| [[File:Flag of Katori, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Katori, Chiba|Katori]]
| 香取市 || Katori-shi || Katori City&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(after [[Katori District, Chiba|Katori District]])&lt;/small&gt; || –
| 262.35
| 71,391
| 236
|-
| [[File:Flag of Sanmu, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Sanmu, Chiba|Sanmu]]
| 山武市 || Sanmu-shi || Sanmu City || –
| 146.77
| 48,196
| 237
|-
| [[File:Flag of Isumi, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Isumi, Chiba|Isumi]]
| いすみ市 || Isumi-shi || Isumi City || –
| 157.50
| 35,570
| 238
|-
| [[File:Flag of Oamashirasato, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Ōamishirasato, Chiba|Ōamishirasato]]
| 大網白里市 || Ōami-Shirasato-shi || Ōami-Shirasato City&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(merger of [[Ōami, Chiba|Ōami Town]] &amp; [[Shirasato, Chiba|Shirasato Village]])&lt;/small&gt; || –
| 58.08
| 47,722
| 239
|-
| [[File:Flag of Shisui, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Shisui, Chiba|Shisui]]
| 酒々井町 || Shisui-machi || Shisui Town || rowspan=&quot;2&quot; | [[Inba District, Chiba|Inba]]
| 19.01
| 20,278
| 322
|-
| [[File:Flag of Sakae Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Sakae, Chiba|Sakae]]
| 栄町 || Sakae-machi || Sakae Town
| 32.51
| 19,902
| 329
|-
| [[File:Flag of Kozaki, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kōzaki, Chiba|Kōzaki]]
| 神崎町 || Kōzaki-machi || Kōzaki Town || rowspan=&quot;3&quot; | [[Katori District, Chiba|Katori]]
| 19.90
| 5,663
| 342
|-
| [[File:Flag of Tako, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Tako, Chiba|Tako]]
| 多古町 || Tako-machi || Tako Town
| 72.80
| 13,804
| 347
|-
| [[File:Flag of Tohnosho, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Tōnoshō, Chiba|Tōnoshō]]
| 東庄町 || Tōnoshō-machi || Tōnoshō Town
| 46.25
| 13,085
| 349
|-
| [[File:Flag of Kujukuri, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kujūkuri, Chiba|Kujūkuri]]
| 九十九里町 || Kujūkuri-machi || Kujūkuri Town || rowspan=&quot;3&quot; | [[Sanbu District, Chiba|Sanbu]]
| 24.46
| 14,652
| 403
|-
| [[File:Flag of Shibayama, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Shibayama, Chiba|Shibayama]]
| 芝山町 || Shibayama-machi || Shibayama Town
| 43.24
| 6,916
| 409
|-
| [[File:Flag of Yokoshibahikari Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Yokoshibahikari, Chiba|Yokoshibahikari]]
| 横芝光町 || Yokoshiba-Hikari-machi || Yokoshiba-Hikari Town&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(merger of [[Yokoshiba, Chiba|Yokoshiba Town]] &amp; [[Hikari, Chiba|Hikari Town]])&lt;/small&gt;
| 67.01
| 22,271
| 410
|-
| [[File:Flag of Ichinomiya, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Ichinomiya, Chiba|Ichinomiya]]
| 一宮町 || Ichinomiya-machi || Ichinomiya Town&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[Kazusa Province|[Kazusa]]] [[Ichinomiya|provincial shrine]] Town)&lt;/small&gt; || rowspan=&quot;6&quot; | [[Chōsei District, Chiba|Chōsei]]
| 22.99
| 11,622
| 421
|-
| [[File:Flag of Mutsuzawa, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Mutsuzawa, Chiba|Mutsuzawa]]
| 睦沢町 || Mutsuzawa-machi || Mutsuzawa Town
| 35.59
| 6,761
| 422
|-
| [[File:Flag of Chosei, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Chōsei, Chiba|Chōsei]]
| 長生村 || Chōsei-mura || Chōsei Village
| 28.25
| 13,656
| 423
|-
| [[File:Flag of Shirako, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Shirako, Chiba|Shirako]]
| 白子町 || Shirako-machi || Shirako Town
| 27.50
| 10,280
| 424
|-
| [[File:Flag of Nagara, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Nagara, Chiba|Nagara]]
| 長柄町 || Nagara-machi || Nagara Town
| 47.11
| 6,664
| 426
|-
| [[File:Flag of Chonan, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Chōnan, Chiba|Chōnan]]
| 長南町 || Chōnan-machi || Chōnan Town
| 65.51
| 7,368
| 427
|-
| [[File:Flag of Otaki, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Ōtaki, Chiba|Ōtaki]]
| 大多喜町 || Ōtaki-machi || Ōtaki Town || rowspan=&quot;2&quot; | [[Isumi District, Chiba|Isumi]]
| 129.87
| 8,762
| 441
|-
| [[File:Flag of Onjuku, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Onjuku, Chiba|Onjuku]]
| 御宿町 || Onjuku-machi || Onjuku Town
| 24.85
| 6,769
| 443
|-
| [[File:Flag of Kyonan, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kyonan, Chiba|Kyonan]]
| 鋸南町 || Kyonan-machi || Kyonan Town || [[Awa District, Chiba|Awa]]
| 45.17
| 7,027
| 463
|-
! [[File:Flag of Chiba Prefecture.svg|frameless|25x25px]] Chiba
! 千葉県 || Chiba-ken || Chiba Prefecture || –
! 5,157.50 || 6,275,916
! 000&lt;br /&gt;ISO: JP-12
|}

&lt;gallery&gt;
File:View from Chiba Port-Tower Northwest.jpg|Chiba City
File:Edo river near Ichikawa.JPG|Ichikawa
File:North view near Narita Station.JPG|Narita
File:20090730鴨川市.jpg|Kamogawa
File:007 Katori, Japan - 香取市.JPG|Katori
File:250906 Tomisaki Jinja Katsuura Chiba pref Japan10s3.jpg|Katsuura
&lt;/gallery&gt;

===ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ===
{{main|ချိဘခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}}

==စီးပွားရေး==
===စက်မှုလုပ်ငန်း===
ချိဘခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံးသော စက်မှုလုပ်ငန်းဧရိယာများထဲမှ တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်မတိုင်မီက ခရိုင်သည် အဖျော်ယမကာလုပ်ငန်းများကို ဗဟိုပြုခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် ပဲဆော့ (soy sauce)၊ ဆခဲ (အရက်)နှင့် မိရင်းဟင်းချက်ဆခဲအချိုတို့ကို ထုတ်လုပ်သည်။ စစ်ပြီးနောက်တွင် ထုတ်လုပ်သည့်အပိုင်းများသည် တိုးပွားလာခဲ့သည်။ ၁၉၅၀ ခုနှစ်တွင် ခရိုင်သည် ခဝဆခိစတီးစက်ရုံတစ်ခုကို တည်ဆောက်ရန် ရွေးချယ်ခဲ့သည်။ စက်ရုံများ၊ ကုန်လှောင်ရုံများ၊ သင်္ဘောကျင်းများ စသည်တို့ကို ပမာဏကြီးမားစွာတည်ဆောက်ခဲ့သည့်အတွက် တိုကျိုပင်လယ်အော်ဒေသတွင် ခဲအိယောစက်မှုဇုန်ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။ ချိဘခရိုင်သည် လက်ရှိအချိန်တွင် ဓာတ်ဆီ၊ ဓာတုပစ္စည်းများ၊ စတီးနှင့် စက်ပစ္စည်းစက်ရုံများဖြင့် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ခြောက်ခုမြောက် စက်မှုထုတ်ကုန်အများဆုံး ခရိုင်ဖြစ်လျက်ရျိသည်။ ထိုစက်ရုံများမှ ထုတ်ကုန်သည် ခရိုင်မှ ထုတ်ကုန်များ၏ ၄၅ ရာခိုင်နှုန်းပင် ရှိသည်။ မကြာသေးမီကာလများတွင် အစိုးရသည် စက်မှုဥယျာဉ် ၈ ခုထက်မနည်းကို ထောက်ပံ့ကာ ခရိုင်အတွင်းပိုင်းတွင်လည်း ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေရန် လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.pref.chiba.lg.jp/english/outline/industry.html |title=Industry in Chiba Prefecture |publisher=Chiba Prefectural Government |access-date=2015-11-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120304013345/http://www.pref.chiba.lg.jp/english/outline/industry.html |archive-date=2012-03-04 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.mofa.go.jp/policy/economy/summit/2008/venue/chiba_02.html|title=Chiba Industry|publisher=Ministry of Foreign Affairs of Japan}}&lt;/ref&gt;

===စိုက်ပျိုးရေး===
ခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ဒုတိယစိုက်ပျိုးရေးထုတ်ကုန်အများဆုံးဒေသ ဖြစ်သည်။ ခရိုင်များအားလုံးထဲတွင် ဟော့ကိုင်းဒိုးသာ ချိဘခရိုင်ထက် စိုက်ပျိုးရေးထွက်ကုန် ပိုမိုများပြားသည်။ ချိဘခရိုင်၏ ဟင်းသီးဟင်းရွက်ထွက်ရှိမှုသည် ဟော့ကိုင်းဒိုးထက် ပိုမိုများပြားသည်။ မြေပဲသည် ခရိုင်၏ အထူးထုတ်ကုန်ဖြစ်သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မြေပဲ ၇၈ ရာခိုင်နှုန်းသည် ချိဘခရိုင်မှ ထွက်ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Chiba |first1=Chiba Prefecture |title=Chiba-ken Agricultural statistics |url=https://japancrops.com/en/prefectures/chiba/ |website=www.japancrops.com |access-date=19 May 2022}}&lt;/ref&gt;

ချိဘခရိုင်သည် အမျိုးမျိုးသော ကောက်ပဲသီးနှံများ ထုတ်လုပ်မှုတွင် နိုင်ငံအတွင်း ဦးဆောင်လျက်ရှိသည်။ စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်သည့် သီးနှံများတွင် မုန်လာဥနီ၊ ဂေါ်ဖီထုပ်၊ မုန်လာဥဖြူ၊ ကြက်သွန်မြိတ်၊ ကြက်သွန်နီ စသည်တို့ ပါဝင်သည်။ ထို့အပြင် ခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ဒုတိယအကြီးဆုံး ပြောင်းဖူးထုတ်လုပ်ရာဒေသလည်း ဖြစ်သည်။ စပါးလည်း စိုက်ပျိုးကြပြီး၊ ပင်လယ်ရေညှိနှင့် နိုရိများလည်း တိုကျိုပင်လယ်အော်မှ ပမာဏများပြားစွာ ထုတ်လုပ်လျက်ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.city.ichikawa.lg.jp/english/cityprofile/0027.html |title=Ichikawa Produces Nori (Laver Seaweed) |publisher=Ichikawa City |date=2009-11-25 |access-date=2012-01-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120214050458/http://www.city.ichikawa.lg.jp/english/cityprofile/0027.html |archive-date=2012-02-14 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;chiba-food&quot;&gt;{{Cite web |url=http://www.chiba-tour.jp/html/food-vegetables_en.html |title=Welcome to Chiba - Foods |publisher=Chiba Prefectural Government |access-date=2012-04-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120831220621/http://www.chiba-tour.jp/html/food-vegetables_en.html |archive-date=2012-08-31 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;trends&quot;&gt;{{cite web | url = http://web-japan.org/trends/07_food/jfd071204.html | title = Trends in Japan: Chiba Offers Delicacies From Land And Sea | date = 4 December 2007 | publisher = Web Japan | access-date  = 2012-04-26}}&lt;/ref&gt;

==လူဦးရေဆိုင်ရာ==
[[File:Chiba prefecture population pyramid in 2020.svg|thumb|249x249px|ချိဘခရိုင်၏ လူဦးရေပိရမစ်၊ ၂၀၂၀ ခုနှစ်]]
ချိဘခရိုင်၏ လူဦးရေသည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် အထူထပ်ဆုံဒေသများထဲမှ တစ်ခုအဖြစ် ပါဝင်သည်။ ခရိုင်တွင် ခိုင်မာသည့် စီးပွားရေးနှင့် စက်မှုလုပ်ငန်းများ ရှိနေသည့်အတွက် လူဦးရေ ထူထပ်ရခြင်း ဖြစ်သည်။ ဂျီဒီပီသည်လည်း နိုင်ငံအတွင်းတွင် ငါးခုမြောက်အမြင့်ဆုံး ဖြစ်သည်။ လူဦးရေ၏ ၇၀ ရာခိုင်နှုန်းသည် ဝန်ဆောင်မှုလုပ်ငန်းများ၊ ၂၅ ရာခိုင်နှုန်းသည် စက်မှုလုပ်ငန်းနှင့် ၅ ရာခိုင်နှုန်းသည် စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းတို့တွင် လုပ်ကိုင်လျက်ရှိသည်။{{Citation needed|date=August 2008}}

==ရာသီဥတု==
ချိဘခရိုင်သည် စိုထိုင်းသည့် ရာသီဥတု ရှိသည်။ နွေရာသီသည် ပူပြင်း၍ စိုထိုင်းသည်။ ဆောင်းရာသီသည် အသင့်အတင့်နှင့် အေးမြသည့် ရာသီဥတု ရှိသည်။ မိုးရွာသွန်းသည့်ကာလ (ဆွတ်ယု) သည် ဇွန်လမှ ဇူလိုင်လအထိ ခန့်မှန်းခြေ ရက်ငါးဆယ်ခန့်ကြာမြင့်သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံမိုးလေဝသအေဂျင်စီ၏ အချက်အလက်များအရ ခရိုင်၏ နှစ်ပတ်လည်ပျမ်းမျှအပူချိန်သည် ၁၅.၇ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ် (၆၀.၃ ဒီဂရီဖာရင်ဟိုက်) ရှိသည်။ ပျမ်းမျှအမြင့်ဆုံးအပူချိန်သည် ၁၉.၆ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ် (၆၇.၃ ဒီဂရီဖာရင်ဟိုက်) ရှိပြီး ပျမ်းမျှအနိမ့်ဆုံးအပူချိန်သည် ၁၂.၃ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ် (၅၄.၁ ဒီဂရီဖာရင်ဟိုက်) ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|title=気象庁{{pipe}}過去の気象データ検索|url=https://www.data.jma.go.jp/obd/stats/etrn/view/nml_sfc_ym.php?prec_no=45&amp;block_no=47682&amp;year=&amp;month=&amp;day=&amp;view=|website=www.data.jma.go.jp|access-date=2019-02-18}}&lt;/ref&gt;

{{Weather box
|location = Chiba, Chiba
|metric first = Yes
|single line = Yes
|Jan high F = 48
|Feb high F = 48
|Mar high F = 53
|Apr high F = 63
|May high F = 71
|Jun high F = 75
|Jul high F = 81
|Aug high F = 85
|Sep high F = 79
|Oct high F = 69
|Nov high F = 61
|Dec high F = 53
|year high F = 
|Jan low F = 33
|Feb low F = 34
|Mar low F = 39
|Apr low F = 49
|May low F = 57
|Jun low F = 64
|Jul low F = 70
|Aug low F = 74
|Sep low F = 67
|Oct low F = 56
|Nov low F = 46
|Dec low F = 37
|year low F = 
|Jan precipitation mm = 48.3
|Feb precipitation mm = 66
|Mar precipitation mm = 94
|Apr precipitation mm = 109.2
|May precipitation mm = 96.5
|Jun precipitation mm = 139.7
|Jul precipitation mm = 106.7
|Aug precipitation mm = 121.9
|Sep precipitation mm = 177.8
|Oct precipitation mm = 157.5
|Nov precipitation mm = 83.8
|Dec precipitation mm = 48.3
|year precipitation mm = 
|source 1 = weather.com
|date=January 2012
}}

==ပညာရေး==
===တက္ကသိုလ်များ===
[[File:Chiba University Library.jpg|right|thumb|ချိဘတက္ကသိုလ်စာကြည့်တိုက်]]

*ချိဘမြို့
**[[Chiba University]] in Inage, Chuo
**[[Chiba Keizai University|Chiba Economic University]] in Inage
**[[The Open University of Japan]] in Mihama
**The Meteorological College of Japan
**Heisei Teikyo University in Mihama
**[[Shukutoku University]] in Chuo
**[[Tokyo University of Information Sciences|Tokyo Information Sciences University]] in Wakaba
**[[Tokyo Dental College]] in Mihama
**[[Kanda University of International Studies]] in Mihama
**Tokyo University of Career Development in Chuo
*ဖုနဘရှိမြို့
**[[Toho University]] – Narashino Campus
**[[Nihon University]] – Funabashi Campus
*မဆွတ်ဒိုမြို့
**Nihon University – Matsudo Campus
**[[Ryutsu Keizai University]]
**[[Seitoku University]]
*အိချိခဝမြို့
**[[Chiba University of Commerce|Chiba Commerce University]]
**[[Wayo Women's University]]
*ခရှိဝမြို့
**[[University of Tokyo]] – Kashiwa Campus
**Chiba University – Kashiwanoha Campus
**[[Kaichi International University]]
**[[Nishogakusha University]] – Kasiwa Campus
**[[Reitaku University]]
*နရရှိနိုမြို့
**[[Chiba Institute of Technology]]
**Nihon University – Narashino and Mimomi Campus
*အိချိဟရမြို့
**Heisei Teikyo University – Ichihara Campus
*ယချိယောမြို့
**[[Shumei University]]
**[[Tokyo Seitoku University]]
*ဆခုရမြို့
**[[Keiai University]] – Sakura Campus
*နိုဒမြို့
**[[Tokyo University of Science]] – Noda Campus
*နဂရဲယမမြို့
**[[Edogawa University]]
**[[Toyo Gakuen University]]
*အုရယဆုမြို့
**[[Juntendo University]] – Urayasu Campus
**[[Meikai University]]
**[[Ryotokuji University]]
*အဘိခိုမြို့
**[[Chuo Gakuin University]]
**[[Kawamura Gakuen Woman's University]]
*ခိဆရဇုမြို့
**[[Seiwa University]]
*တိုဂနဲမြို့
**[[Josai International University]]
*အင်းဇိုင်းမြို့
**Juntendo University – Sakura Campus
*ခမိုဂဝမြို့
**[[Kameda College of Health Sciences]]

==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး==
===နရိတအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်===
တိုကျိုမြို့သို့ လည်ပတ်ရန် လာရောက်ကြသည့် ခရီးသည်အများစုသည် နရိတအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်တွင် ဆင်းသက်ကြသည်။ နရိတလေဆိပ်သည် ချိဘခရိုင်၏ မြောက်ဘက် နရိတမြို့တွင် တည်ရှိသည်။ နရိတအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်နှင့် တိုကျိုမြို့ကို အရှေ့ဂျပန်မီးရထားကုမ္ပဏီ၏ နရိတအမြန်ရထား၊ ခဲဆဲလျှပ်စစ်ရထားကုမ္ပဏီ၏ ကောင်းကင်ရထားလိုင်းတို့ဖြင့် ချိတ်ဆက်ထားသည်။

=== မီးရထား ===
[[File:JR-E531-K422 Metro16000.jpg|thumb|Jōban Line]]
[[File:Narita-Line-Series209 Cherry.jpg|thumb|Narita Line]]
[[File:Kominato-Line Kazusakubo-STA.jpg|thumb|Kominato Railway]]
[[File:Isumi-Railway Type350-300.jpg|thumb|Isumi Railway]]
*[[East Japan Railway Company]]
**[[Sōbu Main Line]]
***[[Chūō-Sōbu Line]]
***[[Sōbu Line (Rapid)]]
**[[Jōban Line]]
***[[Jōban Line (Local)]]
***[[Jōban Line (Rapid)]]
**[[Narita Line]]
**[[Uchibō Line]]
**[[Sotobō Line]]
**[[Keiyō Line]]
**[[Musashino Line]]
**[[Tōgane Line]]
**[[Kashima Line]]
**[[Kururi Line]]
*[[Keisei Electric Railway|Keisei]]
**[[Keisei Main Line|Main Line]]
**[[Narita Sky Access]]
**[[Keisei Chiba Line|Chiba Line]]
**[[Keisei Chihara Line|Chihara Line]]
**Higashi Narita Line
*[[Shin-Keisei Electric Railway|Shin-Keisei Line]]
*[[Hokuso Railway|Hokuso Line]]
*[[Toyo Rapid Railway Line|Toyo Rapid Line]]
*[[Shibayama Railway]]
*[[Tobu Railway|Tobu]]
**[[Tobu Noda Line|Noda Line]]
*[[Tsukuba Express]]
*[[Tokyo Metro]] Tozai Line
*[[Toei Shinjuku Line]]
*[[Nagareyama Line]]
*[[Choshi Electric Railway]]
*[[Kominato Railway]]
*[[Isumi Railway]]
*[[Disney Resort Line]]

===ခရီးသည် ပို့ဆောင်ရေး===
*[[Chiba Urban Monorail]]
*[[Yamaman Yukarigaoka Line]]

===ကားလမ်း===
====အဝေးပြေးလမ်း====
*[[Joban Expressway]]
*[[Shin Kuko Expressway|Narita Airport Expressway]]
*[[Higashi Kanto Expressway]]
*[[Tokyo Gaikan Expressway]]
*[[Tateyama Expressway]]
*[[Shuto Expressway]]
*[[Keiyo Road]]
*[[Togane Road]]
*[[Tokyo Bay Aqua Line]]

====နိုင်ငံအဆင့် အဝေးပြေးလမ်းများ====
*Route 6
*Route 14
*Route 16
*Route 51
*Route 124
*Route 126
*Route 127
*Route 128
*Route 294
*Route 295
*Route 296
*Route 297
*Route 298
*Route 356
*Route 357
*Route 408
*Route 409
*Route 410
*Route 464
*Route 465

==ခရီးသွားလုပ်ငန်း==
==ပြင်ပလင့်များ==

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ခရိုင်များ]]</text>
      <sha1>rtq5r1s54ojdq4gkx5kg4bs7m8wap6k</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1046890</id>
      <parentid>1046889</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T07:23:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>/* ခရီးသွားလုပ်ငန်း */</comment>
      <origin>1046890</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="37837" sha1="2av7umjqzavgs9y3avh2u1lzltvvahr" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name = ချိဘခရိုင်
| native_name = {{nobold|{{lang|ja|千葉県}}}}
| settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]]
| translit_lang1 = Japanese
| translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]]
| translit_lang1_info = {{lang|ja|千葉県}}
| translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]]
| translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Chiba-ken}}
| image_skyline = {{multiple image
 | total_width            = 280
 | border                 = infobox
 | perrow                 = 1/2/2/2
 | caption_align          = center
 | image1                 = Sunrise in Inubosaki (9027196940).jpg
 | alt1                   = Cape of Inubo
 | caption1               = [[Cape Inubō]]
 | image2                 = Nippon Steel Kimitsu Works.jpg
 | alt2                   = Keiyō Industrial Zone
 | caption2               = [[Keiyō Industrial Zone]]
 | image3                 = Boso 20160811154156 (31381689373).jpg
 | alt3                   = Kujūkuri Beach
 | caption3               = [[Kujūkuri Beach]]
 | image4                 = Narita International Air Port (cropped).jpg
 | alt4                   = Narita International Airport
 | caption4               = [[Narita International Airport]]
 | image5                 = 九十九谷 - panoramio.jpg
 | alt5                   = Minami Bōsō Quasi-National Park
 | caption5               = [[Minami Bōsō Quasi-National Park]]
 | image6                 = Tokyo Disneyland (53442121414).jpg
 | alt6                   = Tokyo Disneyland
 | caption6               = [[Tokyo Disneyland]]
 | image7                 = 南総 2013122110350000.jpg
 | alt7                   = Kamogawa Seaworld
 | caption7               = [[Kamogawa Sea World]]
}}
| image_caption = 
| image_flag = Flag of Chiba Prefecture.svg
| flag_size = 100px
| image_blank_emblem = Emblem of Chiba prefecture.svg
| blank_emblem_size = 80px
| blank_emblem_type = Symbol
| image_map = Map of Japan with highlight on 12 Chiba prefecture.svg
| coordinates = 
| subdivision_type = Country
| subdivision_name = [[Japan]]
| subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]]
| subdivision_name1 = [[Kantō region|Kantō]]
| subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]]
| subdivision_name2 = [[Honshu]]
| seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]]
| seat = [[Chiba, Chiba|Chiba]]
| parts_type = Subdivisions
| parts_style = para
| p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 6
| p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 54
| leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]]
| leader_name = [[:ja:熊谷俊人|Toshihito Kumagai]] (from April 2021)
| area_total_km2 = 5157.61
| area_water_percent = 0.8
| area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|28th]]
| population_footnotes = 
| population_total = 6278017
| population_as_of = July 1, 2025
| population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|6th]]
| population_density_km2 = auto
| demographics_type2 = GDP
| demographics2_footnotes = &lt;ref&gt;{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}&lt;/ref&gt;
| demographics2_title1 = Total
| demographics2_info1 = [[JP¥]] 21,414 billion&lt;br /&gt;[[US$]] 158.1 billion (2022)
| iso_code = JP-12
| website = {{URL|https://www.pref.chiba.lg.jp/}}
| module = {{Infobox place symbols| embedded=yes
| country  = Japan
| bird     = [[Meadow bunting]]
| fish     = [[Sparidae|Seabream]]
| flower   = [[Oilseed rape|Seiyō aburana blossom]]
| tree     = [[Kusamaki]]
}}
| anthem = [[:ja:千葉県民歌|Chiba kenminka]]
}}
[[File:Bōsō Peninsula by Sentinel-2, 2018-10-30.jpg|thumb|[[Bōsō Peninsula|Boso Peninsula]]]]
[[File:Mt. Fuji and Keiyo petrochemical complex.JPG|thumb|right|The [[Keiyō Industrial Zone]], one of Japan's largest industrial complexes that spans the eight cities of Chiba Prefecture, and [[Mount Fuji]] on the horizon]]

'''ချိဘခရိုင်''' (千葉県, Chiba-ken) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်ရှူးကျွန်း|ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ခန်းတိုးဒေသ]]ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ခရိုင်လူဦးရေသည် ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁ ရက်နေ့တွင် ၆,၂၇၈,၀၆၀ ဦး ရှိသည်။ ဧရိယာ ၅,၁၅၇ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁၉၉၁ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ ချိဘခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[အိဘရခိခရိုင်]]၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် [[ဆိုင်းတမခရိုင်]]နှင့် အနောက်ဘက်တွင် [[တိုကျိုမြို့]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။

ချိဘမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်ဖြစ်ကာ ခရိုင်တွင် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားသော အဓိကမြို့များမှာ ဖုနဘရှိမြို့၊ မဆွတ်ဒိုမြို့၊ အိရှိခဝမြို့နှင့် ခရှိဝမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ ချိဘခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာကမ်းခြေအရှေ့ပိုင်းမှ တိုကျိုမြို့အရှေ့ဘက်အထိ တည်ရှိနေသည်။ ခရိုင်သည် &quot;ကြီးမားသည့် တိုကျိုမြို့ပြဧရိယာ&quot; တွင်လည်း ပါဝင်သည်။ ချိဘခရိုင်တွင် နရိတအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်၊ တိုကျိုဒစ်စနေးအပန်းဖြေဥယျာဉ်နှင့် ခဲအိယောစက်မှုဇုန်တို့ တည်ရှိသည်။

==ပထဝီသွင်ပြင်==
ချိဘခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် အိဘရခိခရိုင်၊ အနောက်ဘက်တွင် တိုကျိုမြို့နှင့် ဆိုင်းတမခရိုင်၊ အရှေ့ဘက်တွင် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာနှင့် တိုကျိုပင်လယ်အော်တို့နှင့် ထိစပ်နေသည်။ ခရိုင်၏ အနောက်မြောက်ဘက်သည် လူဦးရေ ထူထပ်သည့်ဒေသ ဖြစ်သည်။ ထိုဒေသသည် ခန်းတိုးဒေသအတွင်း ပါဝင်ကာ တိုကျိုမြို့ပြဒေသနှင့် ဆိုင်းတမမြို့တို့အထိ ဆက်စပ်လျက်ရှိသည်။ ခုရိုရှိအိုရေစီးကြောင်းများသည် ချိဘမြို့အနီးတွင် စီးဆင်းလျက်ရှိသည့်အတွက် အနီးအနားရှိ တိုကျိုမြို့နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ဆောင်းရာသီတွင် အတန်အသင့်နွေးထွေးမှုရှိပြီး နွေရာသီတွင် အေးမြသည်။&lt;ref name=&quot;dijitaru-kujukuriheino&quot;&gt;{{cite encyclopedia|encyclopedia=Dijitaru daijisen |title=九十九里平野 (Kujūri Heino) |url=http://rekishi.jkn21.com/ |access-date=2012-04-09 |year=2012 |publisher=Shogakukan |location=Tokyo |language=ja |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070825113418/http://rekishi.jkn21.com/ |archive-date=2007-08-25 }}&lt;/ref&gt;

==မြို့ပြဒေသများ==
[[Image:Map of Chiba Prefecture Ja.svg|thumb|Map of Chiba Prefecture&lt;br /&gt;{{legend0|#D8E|Government Ordinance Designated City}} {{legend0|#EAB|Other city}} {{legend0|#ED9|Town}} {{legend0|#BFE|Village}}]]
{{See also|ချိဘခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက်မြို့များစာရင်း}}

၂၀၁၀ ခုနှစ်ကတည်းက ချိဘခရိုင်တွင် ဒေသ ၅၄ ခု ခွဲခြားထားသည်။ ထိုအထဲတွင် မြို့ ၃၇ ခု၊ မြို့ငယ် ၁၆ ခုနှင့် ရွာတစ်ရွာ ပါဝင်သည်။
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+Municipalities of Chiba Prefecture
|-
! rowspan=&quot;2&quot; | Flag, short name &lt;small&gt;w/o suffix&lt;/small&gt;
! colspan=&quot;3&quot; | Full name
! rowspan=&quot;2&quot; | [[Districts of Japan|District]]&lt;br /&gt;''(-gun)''
! rowspan=&quot;2&quot; | Area (km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;)&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(January 2021)&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;GSI: [https://www.gsi.go.jp/KOKUJYOHO/MENCHO/backnumber/GSI-menseki20210101.pdf Areas of all cities, special wards, towns and villages of all prefectures], retrieved August 22, 2021.&lt;/ref&gt;
! rowspan=&quot;2&quot; | Population&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(March 2021)&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;Chiba prefectural government: [https://www.pref.chiba.lg.jp/toukei/toukeidata/joujuu/index.html Monthly population statistics, based on resident registration data], retrieved August 22, 2021.&lt;/ref&gt;
! rowspan=&quot;2&quot; | [[Local Autonomy Law|LPE]] code&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(w/o pref. [12...],&lt;br /&gt;checksum [-x])&lt;/small&gt;
|-
! &lt;small&gt;[[Japanese writing system|Japanese]]&lt;/small&gt; || &lt;small&gt;[[Romanization of Japanese|transcription]]&lt;/small&gt; || &lt;small&gt;[[English language|translation]]&lt;/small&gt;
|-
| [[File:Flag of Chiba, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Chiba, Chiba|Chiba]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[Prefectural capital]], [[Designated cities of Japan|designated major city]]&lt;!--the toshi/major city part is what's important to convey here, core cities are designated by a central government executive order (seirei), too; the rest is just historical bureaucratic jargon: seirei-cities date to 1956 and were the only major city status for a long time, chūkaku-cities are in comparison fairly recent (1996).!--&gt;&lt;/small&gt;)
| 千葉市 || Chiba-shi || Chiba City || –
| 271.76
| 981,738
| 100
|-
| [[File:Flag of Choshi, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Chōshi, Chiba|Chōshi]]
| 銚子市 || Chōshi-shi || Chōshi City || –
| 84.20
| 57,533
| 202
|-
| [[File:Flag of Ichikawa, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Ichikawa, Chiba|Ichikawa]]
| 市川市 || Ichikawa-shi || Ichikawa City || –
| 57.45
| 496,657
| 203
|-
| [[File:Flag of Funabashi, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Funabashi, Chiba|Funabashi]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[Core cities of Japan|Core city]])&lt;/small&gt;
| 船橋市 || Funabashi-shi || Funabashi City || –
| 61.38
| 641,499
| 204
|-
| [[File:Flag of Tateyama, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Tateyama, Chiba|Tateyama]]
| 館山市 || Tateyama-shi || Tateyama City || –
| 110.05
| 44,692
| 205
|-
| [[File:Flag of Kisarazu, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kisarazu, Chiba|Kisarazu]]
| 木更津市 || Kisarazu-shi || Kisarazu City || –
| 138.95
| 136,118
| 206
|-
| [[File:Flag of Matsudo, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Matsudo, Chiba|Matsudo]]
| 松戸市 || Matsudo-shi || Matsudo City || –
| 61.38
| 492,367
| 207
|-
| [[File:Flag of Noda, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Noda, Chiba|Noda]]
| 野田市 || Noda-shi || Noda City || –
| 103.55
| 152,227
| 208
|-
| [[File:Flag of Mobara, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Mobara, Chiba|Mobara]]
| 茂原市 || Mobara-shi || Mobara City || –
| 99.92
| 86,446
| 210
|-
| [[File:Flag of Narita, Chiba (no text).svg|frameless|25x25px]] [[Narita, Chiba|Narita]]
| 成田市 || Narita-shi || Narita City || –
| 213.84
| 130,689
| 211
|-
| [[File:Flag of Sakura, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Sakura, Chiba|Sakura]]
| 佐倉市 || Sakura-shi || Sakura City || –
| 103.69
| 169,059
| 212
|-
| [[File:Flag of Togane, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Tōgane, Chiba|Tōgane]]
| 東金市 || Tōgane-shi || Tōgane City || –
| 89.12
| 57,560
| 213
|-
| [[File:Flag of Asahi, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Asahi, Chiba|Asahi]]
| 旭市 || Asahi-shi || Asahi City || –
| 130.45
| 63,507
| 215
|-
| [[File:Flag of Narashino, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Narashino, Chiba|Narashino]]
| 習志野市 || Narashino-shi || Narashino City || –
| 20.97
| 174,990
| 216
|-
| [[File:Flag of Kashiwa, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kashiwa, Chiba|Kashiwa]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[Core cities of Japan|Core city]])&lt;/small&gt;
| 柏市 || Kashiwa-shi || Kashiwa City || –
| 114.74
| 433,941
| 217
|-
| [[File:Flag of Katsuura, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Katsuura, Chiba|Katsuura]]
| 勝浦市 || Katsuura-shi || Katsuura City || –
| 93.96
| 16,723
| 218
|-
| [[File:Flag of Ichihara, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Ichihara, Chiba|Ichihara]]
| 市原市 || Ichihara-shi || Ichihara City || –
| 368.17
| 268,038
| 219
|-
| [[File:Flag of Nagareyama, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Nagareyama, Chiba|Nagareyama]]
| 流山市 || Nagareyama-shi || Nagareyama City || –
| 35.32
| 200,298
| 220
|-
| [[File:Flag of Yachiyo, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Yachiyo, Chiba|Yachiyo]]
| 八千代市 || Yachiyo-shi || Yachiyo City || –
| 51.39
| 200,538
| 221
|-
| [[File:Flag of Abiko, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Abiko, Chiba|Abiko]]
| 我孫子市 || Abiko-shi || Abiko City || –
| 43.15
| 130,290
| 222
|-
| [[File:Flag of Kamogawa, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kamogawa, Chiba|Kamogawa]]
| 鴨川市 || Kamogawa-shi || Kamogawa City || –
| 191.14
| 31,554
| 223
|-
| [[File:Flag of Kamagaya, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kamagaya, Chiba|Kamagaya]]
| 鎌ケ谷市 || Kamagaya-shi || Kamagaya City || –
| 21.08
| 109,370
| 224
|-
| [[File:Flag of Kimitsu, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kimitsu, Chiba|Kimitsu]]
| 君津市  || Kimitsu-shi || Kimitsu City || –
| 318.81
| 81,355
| 225
|-
| [[File:Flag of Futtsu Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Futtsu, Chiba|Futtsu]]
| 富津市 || Futtsu-shi || Futtsu City || –
| 205.47
| 42,280
| 226
|-
| [[File:Flag of Urayasu, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Urayasu, Chiba|Urayasu]]
| 浦安市 || Urayasu-shi || Urayasu City || –
| 17.30
| 169,749
| 227
|-
| [[File:Flag of Yotsukaido, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Yotsukaidō, Chiba|Yotsukaidō]]
| 四街道市 || Yotsukaidō-shi || Yotsukaidō City || –
| 34.52
| 93,233
| 228
|-
| [[File:Flag of Sodegaura Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Sodegaura, Chiba|Sodegaura]]
| 袖ケ浦市 || Sodegaura-shi || Sodegaura City || –
| 94.93
| 63,975
| 229
|-
| [[File:Flag of Yachimata, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Yachimata, Chiba|Yachimata]]
| 八街市 || Yachimata-shi || Yachimata City || –
| 74.94
| 66,430
| 230
|-
| [[File:Flag of Inzai, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Inzai, Chiba|Inzai]]
| 印西市 || Inzai-shi || Inzai City&lt;br /&gt;([[Inba District, Chiba|In[ba]]] West City) || –
| 123.79
| 103,677
| 231
|-
| [[File:Flag of Shiroi, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Shiroi, Chiba|Shiroi]]
| 白井市 || Shiroi-shi || Shiroi City || –
| 35.48
| 61,673
| 232
|-
| [[File:Flag of Tomisato, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Tomisato, Chiba|Tomisato]]
| 富里市 || Tomisato-shi || Tomisato City || –
| 53.88
| 49,470
| 233
|-
| [[File:Flag of Minamibōsō, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Minamibōsō, Chiba|Minamiboso]]
| 南房総市 || Minami-Bōsō-shi || Minami-Boso City&lt;br /&gt;(South [[Bōsō Peninsula|Boso]] City) || –
| 230.10
| 35,454
| 234
|-
| [[File:Flag of Sosa, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Sōsa, Chiba|Sōsa]]
| 匝瑳市 || Sōsa-shi || Sōsa City&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(after [[Sōsa District, Chiba|Sōsa District]])&lt;/small&gt; || –
| 101.52
| 34,427
| 235
|-
| [[File:Flag of Katori, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Katori, Chiba|Katori]]
| 香取市 || Katori-shi || Katori City&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(after [[Katori District, Chiba|Katori District]])&lt;/small&gt; || –
| 262.35
| 71,391
| 236
|-
| [[File:Flag of Sanmu, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Sanmu, Chiba|Sanmu]]
| 山武市 || Sanmu-shi || Sanmu City || –
| 146.77
| 48,196
| 237
|-
| [[File:Flag of Isumi, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Isumi, Chiba|Isumi]]
| いすみ市 || Isumi-shi || Isumi City || –
| 157.50
| 35,570
| 238
|-
| [[File:Flag of Oamashirasato, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Ōamishirasato, Chiba|Ōamishirasato]]
| 大網白里市 || Ōami-Shirasato-shi || Ōami-Shirasato City&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(merger of [[Ōami, Chiba|Ōami Town]] &amp; [[Shirasato, Chiba|Shirasato Village]])&lt;/small&gt; || –
| 58.08
| 47,722
| 239
|-
| [[File:Flag of Shisui, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Shisui, Chiba|Shisui]]
| 酒々井町 || Shisui-machi || Shisui Town || rowspan=&quot;2&quot; | [[Inba District, Chiba|Inba]]
| 19.01
| 20,278
| 322
|-
| [[File:Flag of Sakae Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Sakae, Chiba|Sakae]]
| 栄町 || Sakae-machi || Sakae Town
| 32.51
| 19,902
| 329
|-
| [[File:Flag of Kozaki, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kōzaki, Chiba|Kōzaki]]
| 神崎町 || Kōzaki-machi || Kōzaki Town || rowspan=&quot;3&quot; | [[Katori District, Chiba|Katori]]
| 19.90
| 5,663
| 342
|-
| [[File:Flag of Tako, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Tako, Chiba|Tako]]
| 多古町 || Tako-machi || Tako Town
| 72.80
| 13,804
| 347
|-
| [[File:Flag of Tohnosho, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Tōnoshō, Chiba|Tōnoshō]]
| 東庄町 || Tōnoshō-machi || Tōnoshō Town
| 46.25
| 13,085
| 349
|-
| [[File:Flag of Kujukuri, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kujūkuri, Chiba|Kujūkuri]]
| 九十九里町 || Kujūkuri-machi || Kujūkuri Town || rowspan=&quot;3&quot; | [[Sanbu District, Chiba|Sanbu]]
| 24.46
| 14,652
| 403
|-
| [[File:Flag of Shibayama, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Shibayama, Chiba|Shibayama]]
| 芝山町 || Shibayama-machi || Shibayama Town
| 43.24
| 6,916
| 409
|-
| [[File:Flag of Yokoshibahikari Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Yokoshibahikari, Chiba|Yokoshibahikari]]
| 横芝光町 || Yokoshiba-Hikari-machi || Yokoshiba-Hikari Town&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(merger of [[Yokoshiba, Chiba|Yokoshiba Town]] &amp; [[Hikari, Chiba|Hikari Town]])&lt;/small&gt;
| 67.01
| 22,271
| 410
|-
| [[File:Flag of Ichinomiya, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Ichinomiya, Chiba|Ichinomiya]]
| 一宮町 || Ichinomiya-machi || Ichinomiya Town&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[Kazusa Province|[Kazusa]]] [[Ichinomiya|provincial shrine]] Town)&lt;/small&gt; || rowspan=&quot;6&quot; | [[Chōsei District, Chiba|Chōsei]]
| 22.99
| 11,622
| 421
|-
| [[File:Flag of Mutsuzawa, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Mutsuzawa, Chiba|Mutsuzawa]]
| 睦沢町 || Mutsuzawa-machi || Mutsuzawa Town
| 35.59
| 6,761
| 422
|-
| [[File:Flag of Chosei, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Chōsei, Chiba|Chōsei]]
| 長生村 || Chōsei-mura || Chōsei Village
| 28.25
| 13,656
| 423
|-
| [[File:Flag of Shirako, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Shirako, Chiba|Shirako]]
| 白子町 || Shirako-machi || Shirako Town
| 27.50
| 10,280
| 424
|-
| [[File:Flag of Nagara, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Nagara, Chiba|Nagara]]
| 長柄町 || Nagara-machi || Nagara Town
| 47.11
| 6,664
| 426
|-
| [[File:Flag of Chonan, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Chōnan, Chiba|Chōnan]]
| 長南町 || Chōnan-machi || Chōnan Town
| 65.51
| 7,368
| 427
|-
| [[File:Flag of Otaki, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Ōtaki, Chiba|Ōtaki]]
| 大多喜町 || Ōtaki-machi || Ōtaki Town || rowspan=&quot;2&quot; | [[Isumi District, Chiba|Isumi]]
| 129.87
| 8,762
| 441
|-
| [[File:Flag of Onjuku, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Onjuku, Chiba|Onjuku]]
| 御宿町 || Onjuku-machi || Onjuku Town
| 24.85
| 6,769
| 443
|-
| [[File:Flag of Kyonan, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kyonan, Chiba|Kyonan]]
| 鋸南町 || Kyonan-machi || Kyonan Town || [[Awa District, Chiba|Awa]]
| 45.17
| 7,027
| 463
|-
! [[File:Flag of Chiba Prefecture.svg|frameless|25x25px]] Chiba
! 千葉県 || Chiba-ken || Chiba Prefecture || –
! 5,157.50 || 6,275,916
! 000&lt;br /&gt;ISO: JP-12
|}

&lt;gallery&gt;
File:View from Chiba Port-Tower Northwest.jpg|Chiba City
File:Edo river near Ichikawa.JPG|Ichikawa
File:North view near Narita Station.JPG|Narita
File:20090730鴨川市.jpg|Kamogawa
File:007 Katori, Japan - 香取市.JPG|Katori
File:250906 Tomisaki Jinja Katsuura Chiba pref Japan10s3.jpg|Katsuura
&lt;/gallery&gt;

===ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ===
{{main|ချိဘခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}}

==စီးပွားရေး==
===စက်မှုလုပ်ငန်း===
ချိဘခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံးသော စက်မှုလုပ်ငန်းဧရိယာများထဲမှ တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်မတိုင်မီက ခရိုင်သည် အဖျော်ယမကာလုပ်ငန်းများကို ဗဟိုပြုခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် ပဲဆော့ (soy sauce)၊ ဆခဲ (အရက်)နှင့် မိရင်းဟင်းချက်ဆခဲအချိုတို့ကို ထုတ်လုပ်သည်။ စစ်ပြီးနောက်တွင် ထုတ်လုပ်သည့်အပိုင်းများသည် တိုးပွားလာခဲ့သည်။ ၁၉၅၀ ခုနှစ်တွင် ခရိုင်သည် ခဝဆခိစတီးစက်ရုံတစ်ခုကို တည်ဆောက်ရန် ရွေးချယ်ခဲ့သည်။ စက်ရုံများ၊ ကုန်လှောင်ရုံများ၊ သင်္ဘောကျင်းများ စသည်တို့ကို ပမာဏကြီးမားစွာတည်ဆောက်ခဲ့သည့်အတွက် တိုကျိုပင်လယ်အော်ဒေသတွင် ခဲအိယောစက်မှုဇုန်ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။ ချိဘခရိုင်သည် လက်ရှိအချိန်တွင် ဓာတ်ဆီ၊ ဓာတုပစ္စည်းများ၊ စတီးနှင့် စက်ပစ္စည်းစက်ရုံများဖြင့် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ခြောက်ခုမြောက် စက်မှုထုတ်ကုန်အများဆုံး ခရိုင်ဖြစ်လျက်ရျိသည်။ ထိုစက်ရုံများမှ ထုတ်ကုန်သည် ခရိုင်မှ ထုတ်ကုန်များ၏ ၄၅ ရာခိုင်နှုန်းပင် ရှိသည်။ မကြာသေးမီကာလများတွင် အစိုးရသည် စက်မှုဥယျာဉ် ၈ ခုထက်မနည်းကို ထောက်ပံ့ကာ ခရိုင်အတွင်းပိုင်းတွင်လည်း ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေရန် လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.pref.chiba.lg.jp/english/outline/industry.html |title=Industry in Chiba Prefecture |publisher=Chiba Prefectural Government |access-date=2015-11-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120304013345/http://www.pref.chiba.lg.jp/english/outline/industry.html |archive-date=2012-03-04 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.mofa.go.jp/policy/economy/summit/2008/venue/chiba_02.html|title=Chiba Industry|publisher=Ministry of Foreign Affairs of Japan}}&lt;/ref&gt;

===စိုက်ပျိုးရေး===
ခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ဒုတိယစိုက်ပျိုးရေးထုတ်ကုန်အများဆုံးဒေသ ဖြစ်သည်။ ခရိုင်များအားလုံးထဲတွင် ဟော့ကိုင်းဒိုးသာ ချိဘခရိုင်ထက် စိုက်ပျိုးရေးထွက်ကုန် ပိုမိုများပြားသည်။ ချိဘခရိုင်၏ ဟင်းသီးဟင်းရွက်ထွက်ရှိမှုသည် ဟော့ကိုင်းဒိုးထက် ပိုမိုများပြားသည်။ မြေပဲသည် ခရိုင်၏ အထူးထုတ်ကုန်ဖြစ်သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မြေပဲ ၇၈ ရာခိုင်နှုန်းသည် ချိဘခရိုင်မှ ထွက်ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Chiba |first1=Chiba Prefecture |title=Chiba-ken Agricultural statistics |url=https://japancrops.com/en/prefectures/chiba/ |website=www.japancrops.com |access-date=19 May 2022}}&lt;/ref&gt;

ချိဘခရိုင်သည် အမျိုးမျိုးသော ကောက်ပဲသီးနှံများ ထုတ်လုပ်မှုတွင် နိုင်ငံအတွင်း ဦးဆောင်လျက်ရှိသည်။ စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်သည့် သီးနှံများတွင် မုန်လာဥနီ၊ ဂေါ်ဖီထုပ်၊ မုန်လာဥဖြူ၊ ကြက်သွန်မြိတ်၊ ကြက်သွန်နီ စသည်တို့ ပါဝင်သည်။ ထို့အပြင် ခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ဒုတိယအကြီးဆုံး ပြောင်းဖူးထုတ်လုပ်ရာဒေသလည်း ဖြစ်သည်။ စပါးလည်း စိုက်ပျိုးကြပြီး၊ ပင်လယ်ရေညှိနှင့် နိုရိများလည်း တိုကျိုပင်လယ်အော်မှ ပမာဏများပြားစွာ ထုတ်လုပ်လျက်ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.city.ichikawa.lg.jp/english/cityprofile/0027.html |title=Ichikawa Produces Nori (Laver Seaweed) |publisher=Ichikawa City |date=2009-11-25 |access-date=2012-01-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120214050458/http://www.city.ichikawa.lg.jp/english/cityprofile/0027.html |archive-date=2012-02-14 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;chiba-food&quot;&gt;{{Cite web |url=http://www.chiba-tour.jp/html/food-vegetables_en.html |title=Welcome to Chiba - Foods |publisher=Chiba Prefectural Government |access-date=2012-04-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120831220621/http://www.chiba-tour.jp/html/food-vegetables_en.html |archive-date=2012-08-31 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;trends&quot;&gt;{{cite web | url = http://web-japan.org/trends/07_food/jfd071204.html | title = Trends in Japan: Chiba Offers Delicacies From Land And Sea | date = 4 December 2007 | publisher = Web Japan | access-date  = 2012-04-26}}&lt;/ref&gt;

==လူဦးရေဆိုင်ရာ==
[[File:Chiba prefecture population pyramid in 2020.svg|thumb|249x249px|ချိဘခရိုင်၏ လူဦးရေပိရမစ်၊ ၂၀၂၀ ခုနှစ်]]
ချိဘခရိုင်၏ လူဦးရေသည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် အထူထပ်ဆုံဒေသများထဲမှ တစ်ခုအဖြစ် ပါဝင်သည်။ ခရိုင်တွင် ခိုင်မာသည့် စီးပွားရေးနှင့် စက်မှုလုပ်ငန်းများ ရှိနေသည့်အတွက် လူဦးရေ ထူထပ်ရခြင်း ဖြစ်သည်။ ဂျီဒီပီသည်လည်း နိုင်ငံအတွင်းတွင် ငါးခုမြောက်အမြင့်ဆုံး ဖြစ်သည်။ လူဦးရေ၏ ၇၀ ရာခိုင်နှုန်းသည် ဝန်ဆောင်မှုလုပ်ငန်းများ၊ ၂၅ ရာခိုင်နှုန်းသည် စက်မှုလုပ်ငန်းနှင့် ၅ ရာခိုင်နှုန်းသည် စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းတို့တွင် လုပ်ကိုင်လျက်ရှိသည်။{{Citation needed|date=August 2008}}

==ရာသီဥတု==
ချိဘခရိုင်သည် စိုထိုင်းသည့် ရာသီဥတု ရှိသည်။ နွေရာသီသည် ပူပြင်း၍ စိုထိုင်းသည်။ ဆောင်းရာသီသည် အသင့်အတင့်နှင့် အေးမြသည့် ရာသီဥတု ရှိသည်။ မိုးရွာသွန်းသည့်ကာလ (ဆွတ်ယု) သည် ဇွန်လမှ ဇူလိုင်လအထိ ခန့်မှန်းခြေ ရက်ငါးဆယ်ခန့်ကြာမြင့်သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံမိုးလေဝသအေဂျင်စီ၏ အချက်အလက်များအရ ခရိုင်၏ နှစ်ပတ်လည်ပျမ်းမျှအပူချိန်သည် ၁၅.၇ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ် (၆၀.၃ ဒီဂရီဖာရင်ဟိုက်) ရှိသည်။ ပျမ်းမျှအမြင့်ဆုံးအပူချိန်သည် ၁၉.၆ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ် (၆၇.၃ ဒီဂရီဖာရင်ဟိုက်) ရှိပြီး ပျမ်းမျှအနိမ့်ဆုံးအပူချိန်သည် ၁၂.၃ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ် (၅၄.၁ ဒီဂရီဖာရင်ဟိုက်) ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|title=気象庁{{pipe}}過去の気象データ検索|url=https://www.data.jma.go.jp/obd/stats/etrn/view/nml_sfc_ym.php?prec_no=45&amp;block_no=47682&amp;year=&amp;month=&amp;day=&amp;view=|website=www.data.jma.go.jp|access-date=2019-02-18}}&lt;/ref&gt;

{{Weather box
|location = Chiba, Chiba
|metric first = Yes
|single line = Yes
|Jan high F = 48
|Feb high F = 48
|Mar high F = 53
|Apr high F = 63
|May high F = 71
|Jun high F = 75
|Jul high F = 81
|Aug high F = 85
|Sep high F = 79
|Oct high F = 69
|Nov high F = 61
|Dec high F = 53
|year high F = 
|Jan low F = 33
|Feb low F = 34
|Mar low F = 39
|Apr low F = 49
|May low F = 57
|Jun low F = 64
|Jul low F = 70
|Aug low F = 74
|Sep low F = 67
|Oct low F = 56
|Nov low F = 46
|Dec low F = 37
|year low F = 
|Jan precipitation mm = 48.3
|Feb precipitation mm = 66
|Mar precipitation mm = 94
|Apr precipitation mm = 109.2
|May precipitation mm = 96.5
|Jun precipitation mm = 139.7
|Jul precipitation mm = 106.7
|Aug precipitation mm = 121.9
|Sep precipitation mm = 177.8
|Oct precipitation mm = 157.5
|Nov precipitation mm = 83.8
|Dec precipitation mm = 48.3
|year precipitation mm = 
|source 1 = weather.com
|date=January 2012
}}

==ပညာရေး==
===တက္ကသိုလ်များ===
[[File:Chiba University Library.jpg|right|thumb|ချိဘတက္ကသိုလ်စာကြည့်တိုက်]]

*ချိဘမြို့
**[[Chiba University]] in Inage, Chuo
**[[Chiba Keizai University|Chiba Economic University]] in Inage
**[[The Open University of Japan]] in Mihama
**The Meteorological College of Japan
**Heisei Teikyo University in Mihama
**[[Shukutoku University]] in Chuo
**[[Tokyo University of Information Sciences|Tokyo Information Sciences University]] in Wakaba
**[[Tokyo Dental College]] in Mihama
**[[Kanda University of International Studies]] in Mihama
**Tokyo University of Career Development in Chuo
*ဖုနဘရှိမြို့
**[[Toho University]] – Narashino Campus
**[[Nihon University]] – Funabashi Campus
*မဆွတ်ဒိုမြို့
**Nihon University – Matsudo Campus
**[[Ryutsu Keizai University]]
**[[Seitoku University]]
*အိချိခဝမြို့
**[[Chiba University of Commerce|Chiba Commerce University]]
**[[Wayo Women's University]]
*ခရှိဝမြို့
**[[University of Tokyo]] – Kashiwa Campus
**Chiba University – Kashiwanoha Campus
**[[Kaichi International University]]
**[[Nishogakusha University]] – Kasiwa Campus
**[[Reitaku University]]
*နရရှိနိုမြို့
**[[Chiba Institute of Technology]]
**Nihon University – Narashino and Mimomi Campus
*အိချိဟရမြို့
**Heisei Teikyo University – Ichihara Campus
*ယချိယောမြို့
**[[Shumei University]]
**[[Tokyo Seitoku University]]
*ဆခုရမြို့
**[[Keiai University]] – Sakura Campus
*နိုဒမြို့
**[[Tokyo University of Science]] – Noda Campus
*နဂရဲယမမြို့
**[[Edogawa University]]
**[[Toyo Gakuen University]]
*အုရယဆုမြို့
**[[Juntendo University]] – Urayasu Campus
**[[Meikai University]]
**[[Ryotokuji University]]
*အဘိခိုမြို့
**[[Chuo Gakuin University]]
**[[Kawamura Gakuen Woman's University]]
*ခိဆရဇုမြို့
**[[Seiwa University]]
*တိုဂနဲမြို့
**[[Josai International University]]
*အင်းဇိုင်းမြို့
**Juntendo University – Sakura Campus
*ခမိုဂဝမြို့
**[[Kameda College of Health Sciences]]

==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး==
===နရိတအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်===
တိုကျိုမြို့သို့ လည်ပတ်ရန် လာရောက်ကြသည့် ခရီးသည်အများစုသည် နရိတအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်တွင် ဆင်းသက်ကြသည်။ နရိတလေဆိပ်သည် ချိဘခရိုင်၏ မြောက်ဘက် နရိတမြို့တွင် တည်ရှိသည်။ နရိတအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်နှင့် တိုကျိုမြို့ကို အရှေ့ဂျပန်မီးရထားကုမ္ပဏီ၏ နရိတအမြန်ရထား၊ ခဲဆဲလျှပ်စစ်ရထားကုမ္ပဏီ၏ ကောင်းကင်ရထားလိုင်းတို့ဖြင့် ချိတ်ဆက်ထားသည်။

=== မီးရထား ===
[[File:JR-E531-K422 Metro16000.jpg|thumb|Jōban Line]]
[[File:Narita-Line-Series209 Cherry.jpg|thumb|Narita Line]]
[[File:Kominato-Line Kazusakubo-STA.jpg|thumb|Kominato Railway]]
[[File:Isumi-Railway Type350-300.jpg|thumb|Isumi Railway]]
*[[East Japan Railway Company]]
**[[Sōbu Main Line]]
***[[Chūō-Sōbu Line]]
***[[Sōbu Line (Rapid)]]
**[[Jōban Line]]
***[[Jōban Line (Local)]]
***[[Jōban Line (Rapid)]]
**[[Narita Line]]
**[[Uchibō Line]]
**[[Sotobō Line]]
**[[Keiyō Line]]
**[[Musashino Line]]
**[[Tōgane Line]]
**[[Kashima Line]]
**[[Kururi Line]]
*[[Keisei Electric Railway|Keisei]]
**[[Keisei Main Line|Main Line]]
**[[Narita Sky Access]]
**[[Keisei Chiba Line|Chiba Line]]
**[[Keisei Chihara Line|Chihara Line]]
**Higashi Narita Line
*[[Shin-Keisei Electric Railway|Shin-Keisei Line]]
*[[Hokuso Railway|Hokuso Line]]
*[[Toyo Rapid Railway Line|Toyo Rapid Line]]
*[[Shibayama Railway]]
*[[Tobu Railway|Tobu]]
**[[Tobu Noda Line|Noda Line]]
*[[Tsukuba Express]]
*[[Tokyo Metro]] Tozai Line
*[[Toei Shinjuku Line]]
*[[Nagareyama Line]]
*[[Choshi Electric Railway]]
*[[Kominato Railway]]
*[[Isumi Railway]]
*[[Disney Resort Line]]

===ခရီးသည် ပို့ဆောင်ရေး===
*[[Chiba Urban Monorail]]
*[[Yamaman Yukarigaoka Line]]

===ကားလမ်း===
====အဝေးပြေးလမ်း====
*[[Joban Expressway]]
*[[Shin Kuko Expressway|Narita Airport Expressway]]
*[[Higashi Kanto Expressway]]
*[[Tokyo Gaikan Expressway]]
*[[Tateyama Expressway]]
*[[Shuto Expressway]]
*[[Keiyo Road]]
*[[Togane Road]]
*[[Tokyo Bay Aqua Line]]

====နိုင်ငံအဆင့် အဝေးပြေးလမ်းများ====
*Route 6
*Route 14
*Route 16
*Route 51
*Route 124
*Route 126
*Route 127
*Route 128
*Route 294
*Route 295
*Route 296
*Route 297
*Route 298
*Route 356
*Route 357
*Route 408
*Route 409
*Route 410
*Route 464
*Route 465

==ခရီးသွားလုပ်ငန်း==
တိုကျိုဒစ်စနေးအပန်းဖြေဥယျာဉ်သည် ချိဘခရိုင်အနောက်ပိုင်း အုရယဆုမြို့တွင် တည်ရှိသည်။ ခမိုဂဝပင်လယ်ကမ္ဘာသည်လည်း ခမိုဂဝမြို့တွင် တည်ရှိသည်။ ချိဘကျွန်းဆွယ်တွင် နိုခိုဂိရိယမ၊ ခုဂျူးခုရိကမ်းခြေနှင့် အွန်းဂျုခုကမ်းခြေတို့ကဲ့သို့သော ခရီးသွားနေရာများစွာ ရှိသည်။

==ပြင်ပလင့်များ==

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ခရိုင်များ]]</text>
      <sha1>2av7umjqzavgs9y3avh2u1lzltvvahr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1046891</id>
      <parentid>1046890</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T07:23:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>/* ခရီးသွားလုပ်ငန်း */</comment>
      <origin>1046891</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="37897" sha1="j8phsk0s17jjaiauwk67ngf909l7qtz" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name = ချိဘခရိုင်
| native_name = {{nobold|{{lang|ja|千葉県}}}}
| settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]]
| translit_lang1 = Japanese
| translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]]
| translit_lang1_info = {{lang|ja|千葉県}}
| translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]]
| translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Chiba-ken}}
| image_skyline = {{multiple image
 | total_width            = 280
 | border                 = infobox
 | perrow                 = 1/2/2/2
 | caption_align          = center
 | image1                 = Sunrise in Inubosaki (9027196940).jpg
 | alt1                   = Cape of Inubo
 | caption1               = [[Cape Inubō]]
 | image2                 = Nippon Steel Kimitsu Works.jpg
 | alt2                   = Keiyō Industrial Zone
 | caption2               = [[Keiyō Industrial Zone]]
 | image3                 = Boso 20160811154156 (31381689373).jpg
 | alt3                   = Kujūkuri Beach
 | caption3               = [[Kujūkuri Beach]]
 | image4                 = Narita International Air Port (cropped).jpg
 | alt4                   = Narita International Airport
 | caption4               = [[Narita International Airport]]
 | image5                 = 九十九谷 - panoramio.jpg
 | alt5                   = Minami Bōsō Quasi-National Park
 | caption5               = [[Minami Bōsō Quasi-National Park]]
 | image6                 = Tokyo Disneyland (53442121414).jpg
 | alt6                   = Tokyo Disneyland
 | caption6               = [[Tokyo Disneyland]]
 | image7                 = 南総 2013122110350000.jpg
 | alt7                   = Kamogawa Seaworld
 | caption7               = [[Kamogawa Sea World]]
}}
| image_caption = 
| image_flag = Flag of Chiba Prefecture.svg
| flag_size = 100px
| image_blank_emblem = Emblem of Chiba prefecture.svg
| blank_emblem_size = 80px
| blank_emblem_type = Symbol
| image_map = Map of Japan with highlight on 12 Chiba prefecture.svg
| coordinates = 
| subdivision_type = Country
| subdivision_name = [[Japan]]
| subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]]
| subdivision_name1 = [[Kantō region|Kantō]]
| subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]]
| subdivision_name2 = [[Honshu]]
| seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]]
| seat = [[Chiba, Chiba|Chiba]]
| parts_type = Subdivisions
| parts_style = para
| p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 6
| p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 54
| leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]]
| leader_name = [[:ja:熊谷俊人|Toshihito Kumagai]] (from April 2021)
| area_total_km2 = 5157.61
| area_water_percent = 0.8
| area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|28th]]
| population_footnotes = 
| population_total = 6278017
| population_as_of = July 1, 2025
| population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|6th]]
| population_density_km2 = auto
| demographics_type2 = GDP
| demographics2_footnotes = &lt;ref&gt;{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}&lt;/ref&gt;
| demographics2_title1 = Total
| demographics2_info1 = [[JP¥]] 21,414 billion&lt;br /&gt;[[US$]] 158.1 billion (2022)
| iso_code = JP-12
| website = {{URL|https://www.pref.chiba.lg.jp/}}
| module = {{Infobox place symbols| embedded=yes
| country  = Japan
| bird     = [[Meadow bunting]]
| fish     = [[Sparidae|Seabream]]
| flower   = [[Oilseed rape|Seiyō aburana blossom]]
| tree     = [[Kusamaki]]
}}
| anthem = [[:ja:千葉県民歌|Chiba kenminka]]
}}
[[File:Bōsō Peninsula by Sentinel-2, 2018-10-30.jpg|thumb|[[Bōsō Peninsula|Boso Peninsula]]]]
[[File:Mt. Fuji and Keiyo petrochemical complex.JPG|thumb|right|The [[Keiyō Industrial Zone]], one of Japan's largest industrial complexes that spans the eight cities of Chiba Prefecture, and [[Mount Fuji]] on the horizon]]

'''ချိဘခရိုင်''' (千葉県, Chiba-ken) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်ရှူးကျွန်း|ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ခန်းတိုးဒေသ]]ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ခရိုင်လူဦးရေသည် ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁ ရက်နေ့တွင် ၆,၂၇၈,၀၆၀ ဦး ရှိသည်။ ဧရိယာ ၅,၁၅၇ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁၉၉၁ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ ချိဘခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[အိဘရခိခရိုင်]]၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် [[ဆိုင်းတမခရိုင်]]နှင့် အနောက်ဘက်တွင် [[တိုကျိုမြို့]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။

ချိဘမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်ဖြစ်ကာ ခရိုင်တွင် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားသော အဓိကမြို့များမှာ ဖုနဘရှိမြို့၊ မဆွတ်ဒိုမြို့၊ အိရှိခဝမြို့နှင့် ခရှိဝမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ ချိဘခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာကမ်းခြေအရှေ့ပိုင်းမှ တိုကျိုမြို့အရှေ့ဘက်အထိ တည်ရှိနေသည်။ ခရိုင်သည် &quot;ကြီးမားသည့် တိုကျိုမြို့ပြဧရိယာ&quot; တွင်လည်း ပါဝင်သည်။ ချိဘခရိုင်တွင် နရိတအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်၊ တိုကျိုဒစ်စနေးအပန်းဖြေဥယျာဉ်နှင့် ခဲအိယောစက်မှုဇုန်တို့ တည်ရှိသည်။

==ပထဝီသွင်ပြင်==
ချိဘခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် အိဘရခိခရိုင်၊ အနောက်ဘက်တွင် တိုကျိုမြို့နှင့် ဆိုင်းတမခရိုင်၊ အရှေ့ဘက်တွင် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာနှင့် တိုကျိုပင်လယ်အော်တို့နှင့် ထိစပ်နေသည်။ ခရိုင်၏ အနောက်မြောက်ဘက်သည် လူဦးရေ ထူထပ်သည့်ဒေသ ဖြစ်သည်။ ထိုဒေသသည် ခန်းတိုးဒေသအတွင်း ပါဝင်ကာ တိုကျိုမြို့ပြဒေသနှင့် ဆိုင်းတမမြို့တို့အထိ ဆက်စပ်လျက်ရှိသည်။ ခုရိုရှိအိုရေစီးကြောင်းများသည် ချိဘမြို့အနီးတွင် စီးဆင်းလျက်ရှိသည့်အတွက် အနီးအနားရှိ တိုကျိုမြို့နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ဆောင်းရာသီတွင် အတန်အသင့်နွေးထွေးမှုရှိပြီး နွေရာသီတွင် အေးမြသည်။&lt;ref name=&quot;dijitaru-kujukuriheino&quot;&gt;{{cite encyclopedia|encyclopedia=Dijitaru daijisen |title=九十九里平野 (Kujūri Heino) |url=http://rekishi.jkn21.com/ |access-date=2012-04-09 |year=2012 |publisher=Shogakukan |location=Tokyo |language=ja |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070825113418/http://rekishi.jkn21.com/ |archive-date=2007-08-25 }}&lt;/ref&gt;

==မြို့ပြဒေသများ==
[[Image:Map of Chiba Prefecture Ja.svg|thumb|Map of Chiba Prefecture&lt;br /&gt;{{legend0|#D8E|Government Ordinance Designated City}} {{legend0|#EAB|Other city}} {{legend0|#ED9|Town}} {{legend0|#BFE|Village}}]]
{{See also|ချိဘခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက်မြို့များစာရင်း}}

၂၀၁၀ ခုနှစ်ကတည်းက ချိဘခရိုင်တွင် ဒေသ ၅၄ ခု ခွဲခြားထားသည်။ ထိုအထဲတွင် မြို့ ၃၇ ခု၊ မြို့ငယ် ၁၆ ခုနှင့် ရွာတစ်ရွာ ပါဝင်သည်။
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+Municipalities of Chiba Prefecture
|-
! rowspan=&quot;2&quot; | Flag, short name &lt;small&gt;w/o suffix&lt;/small&gt;
! colspan=&quot;3&quot; | Full name
! rowspan=&quot;2&quot; | [[Districts of Japan|District]]&lt;br /&gt;''(-gun)''
! rowspan=&quot;2&quot; | Area (km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;)&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(January 2021)&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;GSI: [https://www.gsi.go.jp/KOKUJYOHO/MENCHO/backnumber/GSI-menseki20210101.pdf Areas of all cities, special wards, towns and villages of all prefectures], retrieved August 22, 2021.&lt;/ref&gt;
! rowspan=&quot;2&quot; | Population&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(March 2021)&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;Chiba prefectural government: [https://www.pref.chiba.lg.jp/toukei/toukeidata/joujuu/index.html Monthly population statistics, based on resident registration data], retrieved August 22, 2021.&lt;/ref&gt;
! rowspan=&quot;2&quot; | [[Local Autonomy Law|LPE]] code&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(w/o pref. [12...],&lt;br /&gt;checksum [-x])&lt;/small&gt;
|-
! &lt;small&gt;[[Japanese writing system|Japanese]]&lt;/small&gt; || &lt;small&gt;[[Romanization of Japanese|transcription]]&lt;/small&gt; || &lt;small&gt;[[English language|translation]]&lt;/small&gt;
|-
| [[File:Flag of Chiba, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Chiba, Chiba|Chiba]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[Prefectural capital]], [[Designated cities of Japan|designated major city]]&lt;!--the toshi/major city part is what's important to convey here, core cities are designated by a central government executive order (seirei), too; the rest is just historical bureaucratic jargon: seirei-cities date to 1956 and were the only major city status for a long time, chūkaku-cities are in comparison fairly recent (1996).!--&gt;&lt;/small&gt;)
| 千葉市 || Chiba-shi || Chiba City || –
| 271.76
| 981,738
| 100
|-
| [[File:Flag of Choshi, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Chōshi, Chiba|Chōshi]]
| 銚子市 || Chōshi-shi || Chōshi City || –
| 84.20
| 57,533
| 202
|-
| [[File:Flag of Ichikawa, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Ichikawa, Chiba|Ichikawa]]
| 市川市 || Ichikawa-shi || Ichikawa City || –
| 57.45
| 496,657
| 203
|-
| [[File:Flag of Funabashi, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Funabashi, Chiba|Funabashi]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[Core cities of Japan|Core city]])&lt;/small&gt;
| 船橋市 || Funabashi-shi || Funabashi City || –
| 61.38
| 641,499
| 204
|-
| [[File:Flag of Tateyama, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Tateyama, Chiba|Tateyama]]
| 館山市 || Tateyama-shi || Tateyama City || –
| 110.05
| 44,692
| 205
|-
| [[File:Flag of Kisarazu, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kisarazu, Chiba|Kisarazu]]
| 木更津市 || Kisarazu-shi || Kisarazu City || –
| 138.95
| 136,118
| 206
|-
| [[File:Flag of Matsudo, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Matsudo, Chiba|Matsudo]]
| 松戸市 || Matsudo-shi || Matsudo City || –
| 61.38
| 492,367
| 207
|-
| [[File:Flag of Noda, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Noda, Chiba|Noda]]
| 野田市 || Noda-shi || Noda City || –
| 103.55
| 152,227
| 208
|-
| [[File:Flag of Mobara, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Mobara, Chiba|Mobara]]
| 茂原市 || Mobara-shi || Mobara City || –
| 99.92
| 86,446
| 210
|-
| [[File:Flag of Narita, Chiba (no text).svg|frameless|25x25px]] [[Narita, Chiba|Narita]]
| 成田市 || Narita-shi || Narita City || –
| 213.84
| 130,689
| 211
|-
| [[File:Flag of Sakura, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Sakura, Chiba|Sakura]]
| 佐倉市 || Sakura-shi || Sakura City || –
| 103.69
| 169,059
| 212
|-
| [[File:Flag of Togane, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Tōgane, Chiba|Tōgane]]
| 東金市 || Tōgane-shi || Tōgane City || –
| 89.12
| 57,560
| 213
|-
| [[File:Flag of Asahi, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Asahi, Chiba|Asahi]]
| 旭市 || Asahi-shi || Asahi City || –
| 130.45
| 63,507
| 215
|-
| [[File:Flag of Narashino, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Narashino, Chiba|Narashino]]
| 習志野市 || Narashino-shi || Narashino City || –
| 20.97
| 174,990
| 216
|-
| [[File:Flag of Kashiwa, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kashiwa, Chiba|Kashiwa]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[Core cities of Japan|Core city]])&lt;/small&gt;
| 柏市 || Kashiwa-shi || Kashiwa City || –
| 114.74
| 433,941
| 217
|-
| [[File:Flag of Katsuura, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Katsuura, Chiba|Katsuura]]
| 勝浦市 || Katsuura-shi || Katsuura City || –
| 93.96
| 16,723
| 218
|-
| [[File:Flag of Ichihara, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Ichihara, Chiba|Ichihara]]
| 市原市 || Ichihara-shi || Ichihara City || –
| 368.17
| 268,038
| 219
|-
| [[File:Flag of Nagareyama, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Nagareyama, Chiba|Nagareyama]]
| 流山市 || Nagareyama-shi || Nagareyama City || –
| 35.32
| 200,298
| 220
|-
| [[File:Flag of Yachiyo, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Yachiyo, Chiba|Yachiyo]]
| 八千代市 || Yachiyo-shi || Yachiyo City || –
| 51.39
| 200,538
| 221
|-
| [[File:Flag of Abiko, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Abiko, Chiba|Abiko]]
| 我孫子市 || Abiko-shi || Abiko City || –
| 43.15
| 130,290
| 222
|-
| [[File:Flag of Kamogawa, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kamogawa, Chiba|Kamogawa]]
| 鴨川市 || Kamogawa-shi || Kamogawa City || –
| 191.14
| 31,554
| 223
|-
| [[File:Flag of Kamagaya, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kamagaya, Chiba|Kamagaya]]
| 鎌ケ谷市 || Kamagaya-shi || Kamagaya City || –
| 21.08
| 109,370
| 224
|-
| [[File:Flag of Kimitsu, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kimitsu, Chiba|Kimitsu]]
| 君津市  || Kimitsu-shi || Kimitsu City || –
| 318.81
| 81,355
| 225
|-
| [[File:Flag of Futtsu Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Futtsu, Chiba|Futtsu]]
| 富津市 || Futtsu-shi || Futtsu City || –
| 205.47
| 42,280
| 226
|-
| [[File:Flag of Urayasu, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Urayasu, Chiba|Urayasu]]
| 浦安市 || Urayasu-shi || Urayasu City || –
| 17.30
| 169,749
| 227
|-
| [[File:Flag of Yotsukaido, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Yotsukaidō, Chiba|Yotsukaidō]]
| 四街道市 || Yotsukaidō-shi || Yotsukaidō City || –
| 34.52
| 93,233
| 228
|-
| [[File:Flag of Sodegaura Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Sodegaura, Chiba|Sodegaura]]
| 袖ケ浦市 || Sodegaura-shi || Sodegaura City || –
| 94.93
| 63,975
| 229
|-
| [[File:Flag of Yachimata, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Yachimata, Chiba|Yachimata]]
| 八街市 || Yachimata-shi || Yachimata City || –
| 74.94
| 66,430
| 230
|-
| [[File:Flag of Inzai, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Inzai, Chiba|Inzai]]
| 印西市 || Inzai-shi || Inzai City&lt;br /&gt;([[Inba District, Chiba|In[ba]]] West City) || –
| 123.79
| 103,677
| 231
|-
| [[File:Flag of Shiroi, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Shiroi, Chiba|Shiroi]]
| 白井市 || Shiroi-shi || Shiroi City || –
| 35.48
| 61,673
| 232
|-
| [[File:Flag of Tomisato, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Tomisato, Chiba|Tomisato]]
| 富里市 || Tomisato-shi || Tomisato City || –
| 53.88
| 49,470
| 233
|-
| [[File:Flag of Minamibōsō, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Minamibōsō, Chiba|Minamiboso]]
| 南房総市 || Minami-Bōsō-shi || Minami-Boso City&lt;br /&gt;(South [[Bōsō Peninsula|Boso]] City) || –
| 230.10
| 35,454
| 234
|-
| [[File:Flag of Sosa, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Sōsa, Chiba|Sōsa]]
| 匝瑳市 || Sōsa-shi || Sōsa City&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(after [[Sōsa District, Chiba|Sōsa District]])&lt;/small&gt; || –
| 101.52
| 34,427
| 235
|-
| [[File:Flag of Katori, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Katori, Chiba|Katori]]
| 香取市 || Katori-shi || Katori City&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(after [[Katori District, Chiba|Katori District]])&lt;/small&gt; || –
| 262.35
| 71,391
| 236
|-
| [[File:Flag of Sanmu, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Sanmu, Chiba|Sanmu]]
| 山武市 || Sanmu-shi || Sanmu City || –
| 146.77
| 48,196
| 237
|-
| [[File:Flag of Isumi, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Isumi, Chiba|Isumi]]
| いすみ市 || Isumi-shi || Isumi City || –
| 157.50
| 35,570
| 238
|-
| [[File:Flag of Oamashirasato, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Ōamishirasato, Chiba|Ōamishirasato]]
| 大網白里市 || Ōami-Shirasato-shi || Ōami-Shirasato City&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(merger of [[Ōami, Chiba|Ōami Town]] &amp; [[Shirasato, Chiba|Shirasato Village]])&lt;/small&gt; || –
| 58.08
| 47,722
| 239
|-
| [[File:Flag of Shisui, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Shisui, Chiba|Shisui]]
| 酒々井町 || Shisui-machi || Shisui Town || rowspan=&quot;2&quot; | [[Inba District, Chiba|Inba]]
| 19.01
| 20,278
| 322
|-
| [[File:Flag of Sakae Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Sakae, Chiba|Sakae]]
| 栄町 || Sakae-machi || Sakae Town
| 32.51
| 19,902
| 329
|-
| [[File:Flag of Kozaki, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kōzaki, Chiba|Kōzaki]]
| 神崎町 || Kōzaki-machi || Kōzaki Town || rowspan=&quot;3&quot; | [[Katori District, Chiba|Katori]]
| 19.90
| 5,663
| 342
|-
| [[File:Flag of Tako, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Tako, Chiba|Tako]]
| 多古町 || Tako-machi || Tako Town
| 72.80
| 13,804
| 347
|-
| [[File:Flag of Tohnosho, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Tōnoshō, Chiba|Tōnoshō]]
| 東庄町 || Tōnoshō-machi || Tōnoshō Town
| 46.25
| 13,085
| 349
|-
| [[File:Flag of Kujukuri, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kujūkuri, Chiba|Kujūkuri]]
| 九十九里町 || Kujūkuri-machi || Kujūkuri Town || rowspan=&quot;3&quot; | [[Sanbu District, Chiba|Sanbu]]
| 24.46
| 14,652
| 403
|-
| [[File:Flag of Shibayama, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Shibayama, Chiba|Shibayama]]
| 芝山町 || Shibayama-machi || Shibayama Town
| 43.24
| 6,916
| 409
|-
| [[File:Flag of Yokoshibahikari Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Yokoshibahikari, Chiba|Yokoshibahikari]]
| 横芝光町 || Yokoshiba-Hikari-machi || Yokoshiba-Hikari Town&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(merger of [[Yokoshiba, Chiba|Yokoshiba Town]] &amp; [[Hikari, Chiba|Hikari Town]])&lt;/small&gt;
| 67.01
| 22,271
| 410
|-
| [[File:Flag of Ichinomiya, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Ichinomiya, Chiba|Ichinomiya]]
| 一宮町 || Ichinomiya-machi || Ichinomiya Town&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[Kazusa Province|[Kazusa]]] [[Ichinomiya|provincial shrine]] Town)&lt;/small&gt; || rowspan=&quot;6&quot; | [[Chōsei District, Chiba|Chōsei]]
| 22.99
| 11,622
| 421
|-
| [[File:Flag of Mutsuzawa, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Mutsuzawa, Chiba|Mutsuzawa]]
| 睦沢町 || Mutsuzawa-machi || Mutsuzawa Town
| 35.59
| 6,761
| 422
|-
| [[File:Flag of Chosei, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Chōsei, Chiba|Chōsei]]
| 長生村 || Chōsei-mura || Chōsei Village
| 28.25
| 13,656
| 423
|-
| [[File:Flag of Shirako, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Shirako, Chiba|Shirako]]
| 白子町 || Shirako-machi || Shirako Town
| 27.50
| 10,280
| 424
|-
| [[File:Flag of Nagara, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Nagara, Chiba|Nagara]]
| 長柄町 || Nagara-machi || Nagara Town
| 47.11
| 6,664
| 426
|-
| [[File:Flag of Chonan, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Chōnan, Chiba|Chōnan]]
| 長南町 || Chōnan-machi || Chōnan Town
| 65.51
| 7,368
| 427
|-
| [[File:Flag of Otaki, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Ōtaki, Chiba|Ōtaki]]
| 大多喜町 || Ōtaki-machi || Ōtaki Town || rowspan=&quot;2&quot; | [[Isumi District, Chiba|Isumi]]
| 129.87
| 8,762
| 441
|-
| [[File:Flag of Onjuku, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Onjuku, Chiba|Onjuku]]
| 御宿町 || Onjuku-machi || Onjuku Town
| 24.85
| 6,769
| 443
|-
| [[File:Flag of Kyonan, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kyonan, Chiba|Kyonan]]
| 鋸南町 || Kyonan-machi || Kyonan Town || [[Awa District, Chiba|Awa]]
| 45.17
| 7,027
| 463
|-
! [[File:Flag of Chiba Prefecture.svg|frameless|25x25px]] Chiba
! 千葉県 || Chiba-ken || Chiba Prefecture || –
! 5,157.50 || 6,275,916
! 000&lt;br /&gt;ISO: JP-12
|}

&lt;gallery&gt;
File:View from Chiba Port-Tower Northwest.jpg|Chiba City
File:Edo river near Ichikawa.JPG|Ichikawa
File:North view near Narita Station.JPG|Narita
File:20090730鴨川市.jpg|Kamogawa
File:007 Katori, Japan - 香取市.JPG|Katori
File:250906 Tomisaki Jinja Katsuura Chiba pref Japan10s3.jpg|Katsuura
&lt;/gallery&gt;

===ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ===
{{main|ချိဘခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}}

==စီးပွားရေး==
===စက်မှုလုပ်ငန်း===
ချိဘခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံးသော စက်မှုလုပ်ငန်းဧရိယာများထဲမှ တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်မတိုင်မီက ခရိုင်သည် အဖျော်ယမကာလုပ်ငန်းများကို ဗဟိုပြုခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် ပဲဆော့ (soy sauce)၊ ဆခဲ (အရက်)နှင့် မိရင်းဟင်းချက်ဆခဲအချိုတို့ကို ထုတ်လုပ်သည်။ စစ်ပြီးနောက်တွင် ထုတ်လုပ်သည့်အပိုင်းများသည် တိုးပွားလာခဲ့သည်။ ၁၉၅၀ ခုနှစ်တွင် ခရိုင်သည် ခဝဆခိစတီးစက်ရုံတစ်ခုကို တည်ဆောက်ရန် ရွေးချယ်ခဲ့သည်။ စက်ရုံများ၊ ကုန်လှောင်ရုံများ၊ သင်္ဘောကျင်းများ စသည်တို့ကို ပမာဏကြီးမားစွာတည်ဆောက်ခဲ့သည့်အတွက် တိုကျိုပင်လယ်အော်ဒေသတွင် ခဲအိယောစက်မှုဇုန်ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။ ချိဘခရိုင်သည် လက်ရှိအချိန်တွင် ဓာတ်ဆီ၊ ဓာတုပစ္စည်းများ၊ စတီးနှင့် စက်ပစ္စည်းစက်ရုံများဖြင့် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ခြောက်ခုမြောက် စက်မှုထုတ်ကုန်အများဆုံး ခရိုင်ဖြစ်လျက်ရျိသည်။ ထိုစက်ရုံများမှ ထုတ်ကုန်သည် ခရိုင်မှ ထုတ်ကုန်များ၏ ၄၅ ရာခိုင်နှုန်းပင် ရှိသည်။ မကြာသေးမီကာလများတွင် အစိုးရသည် စက်မှုဥယျာဉ် ၈ ခုထက်မနည်းကို ထောက်ပံ့ကာ ခရိုင်အတွင်းပိုင်းတွင်လည်း ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေရန် လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.pref.chiba.lg.jp/english/outline/industry.html |title=Industry in Chiba Prefecture |publisher=Chiba Prefectural Government |access-date=2015-11-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120304013345/http://www.pref.chiba.lg.jp/english/outline/industry.html |archive-date=2012-03-04 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.mofa.go.jp/policy/economy/summit/2008/venue/chiba_02.html|title=Chiba Industry|publisher=Ministry of Foreign Affairs of Japan}}&lt;/ref&gt;

===စိုက်ပျိုးရေး===
ခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ဒုတိယစိုက်ပျိုးရေးထုတ်ကုန်အများဆုံးဒေသ ဖြစ်သည်။ ခရိုင်များအားလုံးထဲတွင် ဟော့ကိုင်းဒိုးသာ ချိဘခရိုင်ထက် စိုက်ပျိုးရေးထွက်ကုန် ပိုမိုများပြားသည်။ ချိဘခရိုင်၏ ဟင်းသီးဟင်းရွက်ထွက်ရှိမှုသည် ဟော့ကိုင်းဒိုးထက် ပိုမိုများပြားသည်။ မြေပဲသည် ခရိုင်၏ အထူးထုတ်ကုန်ဖြစ်သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မြေပဲ ၇၈ ရာခိုင်နှုန်းသည် ချိဘခရိုင်မှ ထွက်ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Chiba |first1=Chiba Prefecture |title=Chiba-ken Agricultural statistics |url=https://japancrops.com/en/prefectures/chiba/ |website=www.japancrops.com |access-date=19 May 2022}}&lt;/ref&gt;

ချိဘခရိုင်သည် အမျိုးမျိုးသော ကောက်ပဲသီးနှံများ ထုတ်လုပ်မှုတွင် နိုင်ငံအတွင်း ဦးဆောင်လျက်ရှိသည်။ စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်သည့် သီးနှံများတွင် မုန်လာဥနီ၊ ဂေါ်ဖီထုပ်၊ မုန်လာဥဖြူ၊ ကြက်သွန်မြိတ်၊ ကြက်သွန်နီ စသည်တို့ ပါဝင်သည်။ ထို့အပြင် ခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ဒုတိယအကြီးဆုံး ပြောင်းဖူးထုတ်လုပ်ရာဒေသလည်း ဖြစ်သည်။ စပါးလည်း စိုက်ပျိုးကြပြီး၊ ပင်လယ်ရေညှိနှင့် နိုရိများလည်း တိုကျိုပင်လယ်အော်မှ ပမာဏများပြားစွာ ထုတ်လုပ်လျက်ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.city.ichikawa.lg.jp/english/cityprofile/0027.html |title=Ichikawa Produces Nori (Laver Seaweed) |publisher=Ichikawa City |date=2009-11-25 |access-date=2012-01-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120214050458/http://www.city.ichikawa.lg.jp/english/cityprofile/0027.html |archive-date=2012-02-14 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;chiba-food&quot;&gt;{{Cite web |url=http://www.chiba-tour.jp/html/food-vegetables_en.html |title=Welcome to Chiba - Foods |publisher=Chiba Prefectural Government |access-date=2012-04-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120831220621/http://www.chiba-tour.jp/html/food-vegetables_en.html |archive-date=2012-08-31 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;trends&quot;&gt;{{cite web | url = http://web-japan.org/trends/07_food/jfd071204.html | title = Trends in Japan: Chiba Offers Delicacies From Land And Sea | date = 4 December 2007 | publisher = Web Japan | access-date  = 2012-04-26}}&lt;/ref&gt;

==လူဦးရေဆိုင်ရာ==
[[File:Chiba prefecture population pyramid in 2020.svg|thumb|249x249px|ချိဘခရိုင်၏ လူဦးရေပိရမစ်၊ ၂၀၂၀ ခုနှစ်]]
ချိဘခရိုင်၏ လူဦးရေသည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် အထူထပ်ဆုံဒေသများထဲမှ တစ်ခုအဖြစ် ပါဝင်သည်။ ခရိုင်တွင် ခိုင်မာသည့် စီးပွားရေးနှင့် စက်မှုလုပ်ငန်းများ ရှိနေသည့်အတွက် လူဦးရေ ထူထပ်ရခြင်း ဖြစ်သည်။ ဂျီဒီပီသည်လည်း နိုင်ငံအတွင်းတွင် ငါးခုမြောက်အမြင့်ဆုံး ဖြစ်သည်။ လူဦးရေ၏ ၇၀ ရာခိုင်နှုန်းသည် ဝန်ဆောင်မှုလုပ်ငန်းများ၊ ၂၅ ရာခိုင်နှုန်းသည် စက်မှုလုပ်ငန်းနှင့် ၅ ရာခိုင်နှုန်းသည် စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းတို့တွင် လုပ်ကိုင်လျက်ရှိသည်။{{Citation needed|date=August 2008}}

==ရာသီဥတု==
ချိဘခရိုင်သည် စိုထိုင်းသည့် ရာသီဥတု ရှိသည်။ နွေရာသီသည် ပူပြင်း၍ စိုထိုင်းသည်။ ဆောင်းရာသီသည် အသင့်အတင့်နှင့် အေးမြသည့် ရာသီဥတု ရှိသည်။ မိုးရွာသွန်းသည့်ကာလ (ဆွတ်ယု) သည် ဇွန်လမှ ဇူလိုင်လအထိ ခန့်မှန်းခြေ ရက်ငါးဆယ်ခန့်ကြာမြင့်သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံမိုးလေဝသအေဂျင်စီ၏ အချက်အလက်များအရ ခရိုင်၏ နှစ်ပတ်လည်ပျမ်းမျှအပူချိန်သည် ၁၅.၇ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ် (၆၀.၃ ဒီဂရီဖာရင်ဟိုက်) ရှိသည်။ ပျမ်းမျှအမြင့်ဆုံးအပူချိန်သည် ၁၉.၆ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ် (၆၇.၃ ဒီဂရီဖာရင်ဟိုက်) ရှိပြီး ပျမ်းမျှအနိမ့်ဆုံးအပူချိန်သည် ၁၂.၃ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ် (၅၄.၁ ဒီဂရီဖာရင်ဟိုက်) ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|title=気象庁{{pipe}}過去の気象データ検索|url=https://www.data.jma.go.jp/obd/stats/etrn/view/nml_sfc_ym.php?prec_no=45&amp;block_no=47682&amp;year=&amp;month=&amp;day=&amp;view=|website=www.data.jma.go.jp|access-date=2019-02-18}}&lt;/ref&gt;

{{Weather box
|location = Chiba, Chiba
|metric first = Yes
|single line = Yes
|Jan high F = 48
|Feb high F = 48
|Mar high F = 53
|Apr high F = 63
|May high F = 71
|Jun high F = 75
|Jul high F = 81
|Aug high F = 85
|Sep high F = 79
|Oct high F = 69
|Nov high F = 61
|Dec high F = 53
|year high F = 
|Jan low F = 33
|Feb low F = 34
|Mar low F = 39
|Apr low F = 49
|May low F = 57
|Jun low F = 64
|Jul low F = 70
|Aug low F = 74
|Sep low F = 67
|Oct low F = 56
|Nov low F = 46
|Dec low F = 37
|year low F = 
|Jan precipitation mm = 48.3
|Feb precipitation mm = 66
|Mar precipitation mm = 94
|Apr precipitation mm = 109.2
|May precipitation mm = 96.5
|Jun precipitation mm = 139.7
|Jul precipitation mm = 106.7
|Aug precipitation mm = 121.9
|Sep precipitation mm = 177.8
|Oct precipitation mm = 157.5
|Nov precipitation mm = 83.8
|Dec precipitation mm = 48.3
|year precipitation mm = 
|source 1 = weather.com
|date=January 2012
}}

==ပညာရေး==
===တက္ကသိုလ်များ===
[[File:Chiba University Library.jpg|right|thumb|ချိဘတက္ကသိုလ်စာကြည့်တိုက်]]

*ချိဘမြို့
**[[Chiba University]] in Inage, Chuo
**[[Chiba Keizai University|Chiba Economic University]] in Inage
**[[The Open University of Japan]] in Mihama
**The Meteorological College of Japan
**Heisei Teikyo University in Mihama
**[[Shukutoku University]] in Chuo
**[[Tokyo University of Information Sciences|Tokyo Information Sciences University]] in Wakaba
**[[Tokyo Dental College]] in Mihama
**[[Kanda University of International Studies]] in Mihama
**Tokyo University of Career Development in Chuo
*ဖုနဘရှိမြို့
**[[Toho University]] – Narashino Campus
**[[Nihon University]] – Funabashi Campus
*မဆွတ်ဒိုမြို့
**Nihon University – Matsudo Campus
**[[Ryutsu Keizai University]]
**[[Seitoku University]]
*အိချိခဝမြို့
**[[Chiba University of Commerce|Chiba Commerce University]]
**[[Wayo Women's University]]
*ခရှိဝမြို့
**[[University of Tokyo]] – Kashiwa Campus
**Chiba University – Kashiwanoha Campus
**[[Kaichi International University]]
**[[Nishogakusha University]] – Kasiwa Campus
**[[Reitaku University]]
*နရရှိနိုမြို့
**[[Chiba Institute of Technology]]
**Nihon University – Narashino and Mimomi Campus
*အိချိဟရမြို့
**Heisei Teikyo University – Ichihara Campus
*ယချိယောမြို့
**[[Shumei University]]
**[[Tokyo Seitoku University]]
*ဆခုရမြို့
**[[Keiai University]] – Sakura Campus
*နိုဒမြို့
**[[Tokyo University of Science]] – Noda Campus
*နဂရဲယမမြို့
**[[Edogawa University]]
**[[Toyo Gakuen University]]
*အုရယဆုမြို့
**[[Juntendo University]] – Urayasu Campus
**[[Meikai University]]
**[[Ryotokuji University]]
*အဘိခိုမြို့
**[[Chuo Gakuin University]]
**[[Kawamura Gakuen Woman's University]]
*ခိဆရဇုမြို့
**[[Seiwa University]]
*တိုဂနဲမြို့
**[[Josai International University]]
*အင်းဇိုင်းမြို့
**Juntendo University – Sakura Campus
*ခမိုဂဝမြို့
**[[Kameda College of Health Sciences]]

==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး==
===နရိတအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်===
တိုကျိုမြို့သို့ လည်ပတ်ရန် လာရောက်ကြသည့် ခရီးသည်အများစုသည် နရိတအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်တွင် ဆင်းသက်ကြသည်။ နရိတလေဆိပ်သည် ချိဘခရိုင်၏ မြောက်ဘက် နရိတမြို့တွင် တည်ရှိသည်။ နရိတအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်နှင့် တိုကျိုမြို့ကို အရှေ့ဂျပန်မီးရထားကုမ္ပဏီ၏ နရိတအမြန်ရထား၊ ခဲဆဲလျှပ်စစ်ရထားကုမ္ပဏီ၏ ကောင်းကင်ရထားလိုင်းတို့ဖြင့် ချိတ်ဆက်ထားသည်။

=== မီးရထား ===
[[File:JR-E531-K422 Metro16000.jpg|thumb|Jōban Line]]
[[File:Narita-Line-Series209 Cherry.jpg|thumb|Narita Line]]
[[File:Kominato-Line Kazusakubo-STA.jpg|thumb|Kominato Railway]]
[[File:Isumi-Railway Type350-300.jpg|thumb|Isumi Railway]]
*[[East Japan Railway Company]]
**[[Sōbu Main Line]]
***[[Chūō-Sōbu Line]]
***[[Sōbu Line (Rapid)]]
**[[Jōban Line]]
***[[Jōban Line (Local)]]
***[[Jōban Line (Rapid)]]
**[[Narita Line]]
**[[Uchibō Line]]
**[[Sotobō Line]]
**[[Keiyō Line]]
**[[Musashino Line]]
**[[Tōgane Line]]
**[[Kashima Line]]
**[[Kururi Line]]
*[[Keisei Electric Railway|Keisei]]
**[[Keisei Main Line|Main Line]]
**[[Narita Sky Access]]
**[[Keisei Chiba Line|Chiba Line]]
**[[Keisei Chihara Line|Chihara Line]]
**Higashi Narita Line
*[[Shin-Keisei Electric Railway|Shin-Keisei Line]]
*[[Hokuso Railway|Hokuso Line]]
*[[Toyo Rapid Railway Line|Toyo Rapid Line]]
*[[Shibayama Railway]]
*[[Tobu Railway|Tobu]]
**[[Tobu Noda Line|Noda Line]]
*[[Tsukuba Express]]
*[[Tokyo Metro]] Tozai Line
*[[Toei Shinjuku Line]]
*[[Nagareyama Line]]
*[[Choshi Electric Railway]]
*[[Kominato Railway]]
*[[Isumi Railway]]
*[[Disney Resort Line]]

===ခရီးသည် ပို့ဆောင်ရေး===
*[[Chiba Urban Monorail]]
*[[Yamaman Yukarigaoka Line]]

===ကားလမ်း===
====အဝေးပြေးလမ်း====
*[[Joban Expressway]]
*[[Shin Kuko Expressway|Narita Airport Expressway]]
*[[Higashi Kanto Expressway]]
*[[Tokyo Gaikan Expressway]]
*[[Tateyama Expressway]]
*[[Shuto Expressway]]
*[[Keiyo Road]]
*[[Togane Road]]
*[[Tokyo Bay Aqua Line]]

====နိုင်ငံအဆင့် အဝေးပြေးလမ်းများ====
*Route 6
*Route 14
*Route 16
*Route 51
*Route 124
*Route 126
*Route 127
*Route 128
*Route 294
*Route 295
*Route 296
*Route 297
*Route 298
*Route 356
*Route 357
*Route 408
*Route 409
*Route 410
*Route 464
*Route 465

==ခရီးသွားလုပ်ငန်း==
တိုကျိုဒစ်စနေးအပန်းဖြေဥယျာဉ်သည် ချိဘခရိုင်အနောက်ပိုင်း အုရယဆုမြို့တွင် တည်ရှိသည်။ ခမိုဂဝပင်လယ်ကမ္ဘာသည်လည်း ခမိုဂဝမြို့တွင် တည်ရှိသည်။ ချိဘကျွန်းဆွယ်တွင် နိုခိုဂိရိယမ၊ ခုဂျူးခုရိကမ်းခြေနှင့် အွန်းဂျုခုကမ်းခြေတို့ကဲ့သို့သော ခရီးသွားနေရာများစွာ ရှိသည်။

==နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေး==

==ပြင်ပလင့်များ==

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ခရိုင်များ]]</text>
      <sha1>j8phsk0s17jjaiauwk67ngf909l7qtz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1046892</id>
      <parentid>1046891</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T07:24:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>/* နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေး */</comment>
      <origin>1046892</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="38632" sha1="odl3q1h9rlabqehzg8n4fmfez4u3ik7" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name = ချိဘခရိုင်
| native_name = {{nobold|{{lang|ja|千葉県}}}}
| settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]]
| translit_lang1 = Japanese
| translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]]
| translit_lang1_info = {{lang|ja|千葉県}}
| translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]]
| translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Chiba-ken}}
| image_skyline = {{multiple image
 | total_width            = 280
 | border                 = infobox
 | perrow                 = 1/2/2/2
 | caption_align          = center
 | image1                 = Sunrise in Inubosaki (9027196940).jpg
 | alt1                   = Cape of Inubo
 | caption1               = [[Cape Inubō]]
 | image2                 = Nippon Steel Kimitsu Works.jpg
 | alt2                   = Keiyō Industrial Zone
 | caption2               = [[Keiyō Industrial Zone]]
 | image3                 = Boso 20160811154156 (31381689373).jpg
 | alt3                   = Kujūkuri Beach
 | caption3               = [[Kujūkuri Beach]]
 | image4                 = Narita International Air Port (cropped).jpg
 | alt4                   = Narita International Airport
 | caption4               = [[Narita International Airport]]
 | image5                 = 九十九谷 - panoramio.jpg
 | alt5                   = Minami Bōsō Quasi-National Park
 | caption5               = [[Minami Bōsō Quasi-National Park]]
 | image6                 = Tokyo Disneyland (53442121414).jpg
 | alt6                   = Tokyo Disneyland
 | caption6               = [[Tokyo Disneyland]]
 | image7                 = 南総 2013122110350000.jpg
 | alt7                   = Kamogawa Seaworld
 | caption7               = [[Kamogawa Sea World]]
}}
| image_caption = 
| image_flag = Flag of Chiba Prefecture.svg
| flag_size = 100px
| image_blank_emblem = Emblem of Chiba prefecture.svg
| blank_emblem_size = 80px
| blank_emblem_type = Symbol
| image_map = Map of Japan with highlight on 12 Chiba prefecture.svg
| coordinates = 
| subdivision_type = Country
| subdivision_name = [[Japan]]
| subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]]
| subdivision_name1 = [[Kantō region|Kantō]]
| subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]]
| subdivision_name2 = [[Honshu]]
| seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]]
| seat = [[Chiba, Chiba|Chiba]]
| parts_type = Subdivisions
| parts_style = para
| p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 6
| p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 54
| leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]]
| leader_name = [[:ja:熊谷俊人|Toshihito Kumagai]] (from April 2021)
| area_total_km2 = 5157.61
| area_water_percent = 0.8
| area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|28th]]
| population_footnotes = 
| population_total = 6278017
| population_as_of = July 1, 2025
| population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|6th]]
| population_density_km2 = auto
| demographics_type2 = GDP
| demographics2_footnotes = &lt;ref&gt;{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}&lt;/ref&gt;
| demographics2_title1 = Total
| demographics2_info1 = [[JP¥]] 21,414 billion&lt;br /&gt;[[US$]] 158.1 billion (2022)
| iso_code = JP-12
| website = {{URL|https://www.pref.chiba.lg.jp/}}
| module = {{Infobox place symbols| embedded=yes
| country  = Japan
| bird     = [[Meadow bunting]]
| fish     = [[Sparidae|Seabream]]
| flower   = [[Oilseed rape|Seiyō aburana blossom]]
| tree     = [[Kusamaki]]
}}
| anthem = [[:ja:千葉県民歌|Chiba kenminka]]
}}
[[File:Bōsō Peninsula by Sentinel-2, 2018-10-30.jpg|thumb|[[Bōsō Peninsula|Boso Peninsula]]]]
[[File:Mt. Fuji and Keiyo petrochemical complex.JPG|thumb|right|The [[Keiyō Industrial Zone]], one of Japan's largest industrial complexes that spans the eight cities of Chiba Prefecture, and [[Mount Fuji]] on the horizon]]

'''ချိဘခရိုင်''' (千葉県, Chiba-ken) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်ရှူးကျွန်း|ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ခန်းတိုးဒေသ]]ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ခရိုင်လူဦးရေသည် ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁ ရက်နေ့တွင် ၆,၂၇၈,၀၆၀ ဦး ရှိသည်။ ဧရိယာ ၅,၁၅၇ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁၉၉၁ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ ချိဘခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[အိဘရခိခရိုင်]]၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် [[ဆိုင်းတမခရိုင်]]နှင့် အနောက်ဘက်တွင် [[တိုကျိုမြို့]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။

ချိဘမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်ဖြစ်ကာ ခရိုင်တွင် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားသော အဓိကမြို့များမှာ ဖုနဘရှိမြို့၊ မဆွတ်ဒိုမြို့၊ အိရှိခဝမြို့နှင့် ခရှိဝမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ ချိဘခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာကမ်းခြေအရှေ့ပိုင်းမှ တိုကျိုမြို့အရှေ့ဘက်အထိ တည်ရှိနေသည်။ ခရိုင်သည် &quot;ကြီးမားသည့် တိုကျိုမြို့ပြဧရိယာ&quot; တွင်လည်း ပါဝင်သည်။ ချိဘခရိုင်တွင် နရိတအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်၊ တိုကျိုဒစ်စနေးအပန်းဖြေဥယျာဉ်နှင့် ခဲအိယောစက်မှုဇုန်တို့ တည်ရှိသည်။

==ပထဝီသွင်ပြင်==
ချိဘခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် အိဘရခိခရိုင်၊ အနောက်ဘက်တွင် တိုကျိုမြို့နှင့် ဆိုင်းတမခရိုင်၊ အရှေ့ဘက်တွင် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာနှင့် တိုကျိုပင်လယ်အော်တို့နှင့် ထိစပ်နေသည်။ ခရိုင်၏ အနောက်မြောက်ဘက်သည် လူဦးရေ ထူထပ်သည့်ဒေသ ဖြစ်သည်။ ထိုဒေသသည် ခန်းတိုးဒေသအတွင်း ပါဝင်ကာ တိုကျိုမြို့ပြဒေသနှင့် ဆိုင်းတမမြို့တို့အထိ ဆက်စပ်လျက်ရှိသည်။ ခုရိုရှိအိုရေစီးကြောင်းများသည် ချိဘမြို့အနီးတွင် စီးဆင်းလျက်ရှိသည့်အတွက် အနီးအနားရှိ တိုကျိုမြို့နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ဆောင်းရာသီတွင် အတန်အသင့်နွေးထွေးမှုရှိပြီး နွေရာသီတွင် အေးမြသည်။&lt;ref name=&quot;dijitaru-kujukuriheino&quot;&gt;{{cite encyclopedia|encyclopedia=Dijitaru daijisen |title=九十九里平野 (Kujūri Heino) |url=http://rekishi.jkn21.com/ |access-date=2012-04-09 |year=2012 |publisher=Shogakukan |location=Tokyo |language=ja |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070825113418/http://rekishi.jkn21.com/ |archive-date=2007-08-25 }}&lt;/ref&gt;

==မြို့ပြဒေသများ==
[[Image:Map of Chiba Prefecture Ja.svg|thumb|Map of Chiba Prefecture&lt;br /&gt;{{legend0|#D8E|Government Ordinance Designated City}} {{legend0|#EAB|Other city}} {{legend0|#ED9|Town}} {{legend0|#BFE|Village}}]]
{{See also|ချိဘခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက်မြို့များစာရင်း}}

၂၀၁၀ ခုနှစ်ကတည်းက ချိဘခရိုင်တွင် ဒေသ ၅၄ ခု ခွဲခြားထားသည်။ ထိုအထဲတွင် မြို့ ၃၇ ခု၊ မြို့ငယ် ၁၆ ခုနှင့် ရွာတစ်ရွာ ပါဝင်သည်။
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+Municipalities of Chiba Prefecture
|-
! rowspan=&quot;2&quot; | Flag, short name &lt;small&gt;w/o suffix&lt;/small&gt;
! colspan=&quot;3&quot; | Full name
! rowspan=&quot;2&quot; | [[Districts of Japan|District]]&lt;br /&gt;''(-gun)''
! rowspan=&quot;2&quot; | Area (km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;)&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(January 2021)&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;GSI: [https://www.gsi.go.jp/KOKUJYOHO/MENCHO/backnumber/GSI-menseki20210101.pdf Areas of all cities, special wards, towns and villages of all prefectures], retrieved August 22, 2021.&lt;/ref&gt;
! rowspan=&quot;2&quot; | Population&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(March 2021)&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;Chiba prefectural government: [https://www.pref.chiba.lg.jp/toukei/toukeidata/joujuu/index.html Monthly population statistics, based on resident registration data], retrieved August 22, 2021.&lt;/ref&gt;
! rowspan=&quot;2&quot; | [[Local Autonomy Law|LPE]] code&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(w/o pref. [12...],&lt;br /&gt;checksum [-x])&lt;/small&gt;
|-
! &lt;small&gt;[[Japanese writing system|Japanese]]&lt;/small&gt; || &lt;small&gt;[[Romanization of Japanese|transcription]]&lt;/small&gt; || &lt;small&gt;[[English language|translation]]&lt;/small&gt;
|-
| [[File:Flag of Chiba, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Chiba, Chiba|Chiba]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[Prefectural capital]], [[Designated cities of Japan|designated major city]]&lt;!--the toshi/major city part is what's important to convey here, core cities are designated by a central government executive order (seirei), too; the rest is just historical bureaucratic jargon: seirei-cities date to 1956 and were the only major city status for a long time, chūkaku-cities are in comparison fairly recent (1996).!--&gt;&lt;/small&gt;)
| 千葉市 || Chiba-shi || Chiba City || –
| 271.76
| 981,738
| 100
|-
| [[File:Flag of Choshi, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Chōshi, Chiba|Chōshi]]
| 銚子市 || Chōshi-shi || Chōshi City || –
| 84.20
| 57,533
| 202
|-
| [[File:Flag of Ichikawa, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Ichikawa, Chiba|Ichikawa]]
| 市川市 || Ichikawa-shi || Ichikawa City || –
| 57.45
| 496,657
| 203
|-
| [[File:Flag of Funabashi, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Funabashi, Chiba|Funabashi]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[Core cities of Japan|Core city]])&lt;/small&gt;
| 船橋市 || Funabashi-shi || Funabashi City || –
| 61.38
| 641,499
| 204
|-
| [[File:Flag of Tateyama, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Tateyama, Chiba|Tateyama]]
| 館山市 || Tateyama-shi || Tateyama City || –
| 110.05
| 44,692
| 205
|-
| [[File:Flag of Kisarazu, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kisarazu, Chiba|Kisarazu]]
| 木更津市 || Kisarazu-shi || Kisarazu City || –
| 138.95
| 136,118
| 206
|-
| [[File:Flag of Matsudo, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Matsudo, Chiba|Matsudo]]
| 松戸市 || Matsudo-shi || Matsudo City || –
| 61.38
| 492,367
| 207
|-
| [[File:Flag of Noda, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Noda, Chiba|Noda]]
| 野田市 || Noda-shi || Noda City || –
| 103.55
| 152,227
| 208
|-
| [[File:Flag of Mobara, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Mobara, Chiba|Mobara]]
| 茂原市 || Mobara-shi || Mobara City || –
| 99.92
| 86,446
| 210
|-
| [[File:Flag of Narita, Chiba (no text).svg|frameless|25x25px]] [[Narita, Chiba|Narita]]
| 成田市 || Narita-shi || Narita City || –
| 213.84
| 130,689
| 211
|-
| [[File:Flag of Sakura, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Sakura, Chiba|Sakura]]
| 佐倉市 || Sakura-shi || Sakura City || –
| 103.69
| 169,059
| 212
|-
| [[File:Flag of Togane, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Tōgane, Chiba|Tōgane]]
| 東金市 || Tōgane-shi || Tōgane City || –
| 89.12
| 57,560
| 213
|-
| [[File:Flag of Asahi, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Asahi, Chiba|Asahi]]
| 旭市 || Asahi-shi || Asahi City || –
| 130.45
| 63,507
| 215
|-
| [[File:Flag of Narashino, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Narashino, Chiba|Narashino]]
| 習志野市 || Narashino-shi || Narashino City || –
| 20.97
| 174,990
| 216
|-
| [[File:Flag of Kashiwa, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kashiwa, Chiba|Kashiwa]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[Core cities of Japan|Core city]])&lt;/small&gt;
| 柏市 || Kashiwa-shi || Kashiwa City || –
| 114.74
| 433,941
| 217
|-
| [[File:Flag of Katsuura, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Katsuura, Chiba|Katsuura]]
| 勝浦市 || Katsuura-shi || Katsuura City || –
| 93.96
| 16,723
| 218
|-
| [[File:Flag of Ichihara, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Ichihara, Chiba|Ichihara]]
| 市原市 || Ichihara-shi || Ichihara City || –
| 368.17
| 268,038
| 219
|-
| [[File:Flag of Nagareyama, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Nagareyama, Chiba|Nagareyama]]
| 流山市 || Nagareyama-shi || Nagareyama City || –
| 35.32
| 200,298
| 220
|-
| [[File:Flag of Yachiyo, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Yachiyo, Chiba|Yachiyo]]
| 八千代市 || Yachiyo-shi || Yachiyo City || –
| 51.39
| 200,538
| 221
|-
| [[File:Flag of Abiko, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Abiko, Chiba|Abiko]]
| 我孫子市 || Abiko-shi || Abiko City || –
| 43.15
| 130,290
| 222
|-
| [[File:Flag of Kamogawa, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kamogawa, Chiba|Kamogawa]]
| 鴨川市 || Kamogawa-shi || Kamogawa City || –
| 191.14
| 31,554
| 223
|-
| [[File:Flag of Kamagaya, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kamagaya, Chiba|Kamagaya]]
| 鎌ケ谷市 || Kamagaya-shi || Kamagaya City || –
| 21.08
| 109,370
| 224
|-
| [[File:Flag of Kimitsu, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kimitsu, Chiba|Kimitsu]]
| 君津市  || Kimitsu-shi || Kimitsu City || –
| 318.81
| 81,355
| 225
|-
| [[File:Flag of Futtsu Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Futtsu, Chiba|Futtsu]]
| 富津市 || Futtsu-shi || Futtsu City || –
| 205.47
| 42,280
| 226
|-
| [[File:Flag of Urayasu, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Urayasu, Chiba|Urayasu]]
| 浦安市 || Urayasu-shi || Urayasu City || –
| 17.30
| 169,749
| 227
|-
| [[File:Flag of Yotsukaido, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Yotsukaidō, Chiba|Yotsukaidō]]
| 四街道市 || Yotsukaidō-shi || Yotsukaidō City || –
| 34.52
| 93,233
| 228
|-
| [[File:Flag of Sodegaura Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Sodegaura, Chiba|Sodegaura]]
| 袖ケ浦市 || Sodegaura-shi || Sodegaura City || –
| 94.93
| 63,975
| 229
|-
| [[File:Flag of Yachimata, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Yachimata, Chiba|Yachimata]]
| 八街市 || Yachimata-shi || Yachimata City || –
| 74.94
| 66,430
| 230
|-
| [[File:Flag of Inzai, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Inzai, Chiba|Inzai]]
| 印西市 || Inzai-shi || Inzai City&lt;br /&gt;([[Inba District, Chiba|In[ba]]] West City) || –
| 123.79
| 103,677
| 231
|-
| [[File:Flag of Shiroi, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Shiroi, Chiba|Shiroi]]
| 白井市 || Shiroi-shi || Shiroi City || –
| 35.48
| 61,673
| 232
|-
| [[File:Flag of Tomisato, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Tomisato, Chiba|Tomisato]]
| 富里市 || Tomisato-shi || Tomisato City || –
| 53.88
| 49,470
| 233
|-
| [[File:Flag of Minamibōsō, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Minamibōsō, Chiba|Minamiboso]]
| 南房総市 || Minami-Bōsō-shi || Minami-Boso City&lt;br /&gt;(South [[Bōsō Peninsula|Boso]] City) || –
| 230.10
| 35,454
| 234
|-
| [[File:Flag of Sosa, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Sōsa, Chiba|Sōsa]]
| 匝瑳市 || Sōsa-shi || Sōsa City&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(after [[Sōsa District, Chiba|Sōsa District]])&lt;/small&gt; || –
| 101.52
| 34,427
| 235
|-
| [[File:Flag of Katori, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Katori, Chiba|Katori]]
| 香取市 || Katori-shi || Katori City&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(after [[Katori District, Chiba|Katori District]])&lt;/small&gt; || –
| 262.35
| 71,391
| 236
|-
| [[File:Flag of Sanmu, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Sanmu, Chiba|Sanmu]]
| 山武市 || Sanmu-shi || Sanmu City || –
| 146.77
| 48,196
| 237
|-
| [[File:Flag of Isumi, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Isumi, Chiba|Isumi]]
| いすみ市 || Isumi-shi || Isumi City || –
| 157.50
| 35,570
| 238
|-
| [[File:Flag of Oamashirasato, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Ōamishirasato, Chiba|Ōamishirasato]]
| 大網白里市 || Ōami-Shirasato-shi || Ōami-Shirasato City&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(merger of [[Ōami, Chiba|Ōami Town]] &amp; [[Shirasato, Chiba|Shirasato Village]])&lt;/small&gt; || –
| 58.08
| 47,722
| 239
|-
| [[File:Flag of Shisui, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Shisui, Chiba|Shisui]]
| 酒々井町 || Shisui-machi || Shisui Town || rowspan=&quot;2&quot; | [[Inba District, Chiba|Inba]]
| 19.01
| 20,278
| 322
|-
| [[File:Flag of Sakae Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Sakae, Chiba|Sakae]]
| 栄町 || Sakae-machi || Sakae Town
| 32.51
| 19,902
| 329
|-
| [[File:Flag of Kozaki, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kōzaki, Chiba|Kōzaki]]
| 神崎町 || Kōzaki-machi || Kōzaki Town || rowspan=&quot;3&quot; | [[Katori District, Chiba|Katori]]
| 19.90
| 5,663
| 342
|-
| [[File:Flag of Tako, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Tako, Chiba|Tako]]
| 多古町 || Tako-machi || Tako Town
| 72.80
| 13,804
| 347
|-
| [[File:Flag of Tohnosho, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Tōnoshō, Chiba|Tōnoshō]]
| 東庄町 || Tōnoshō-machi || Tōnoshō Town
| 46.25
| 13,085
| 349
|-
| [[File:Flag of Kujukuri, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kujūkuri, Chiba|Kujūkuri]]
| 九十九里町 || Kujūkuri-machi || Kujūkuri Town || rowspan=&quot;3&quot; | [[Sanbu District, Chiba|Sanbu]]
| 24.46
| 14,652
| 403
|-
| [[File:Flag of Shibayama, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Shibayama, Chiba|Shibayama]]
| 芝山町 || Shibayama-machi || Shibayama Town
| 43.24
| 6,916
| 409
|-
| [[File:Flag of Yokoshibahikari Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Yokoshibahikari, Chiba|Yokoshibahikari]]
| 横芝光町 || Yokoshiba-Hikari-machi || Yokoshiba-Hikari Town&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(merger of [[Yokoshiba, Chiba|Yokoshiba Town]] &amp; [[Hikari, Chiba|Hikari Town]])&lt;/small&gt;
| 67.01
| 22,271
| 410
|-
| [[File:Flag of Ichinomiya, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Ichinomiya, Chiba|Ichinomiya]]
| 一宮町 || Ichinomiya-machi || Ichinomiya Town&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[Kazusa Province|[Kazusa]]] [[Ichinomiya|provincial shrine]] Town)&lt;/small&gt; || rowspan=&quot;6&quot; | [[Chōsei District, Chiba|Chōsei]]
| 22.99
| 11,622
| 421
|-
| [[File:Flag of Mutsuzawa, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Mutsuzawa, Chiba|Mutsuzawa]]
| 睦沢町 || Mutsuzawa-machi || Mutsuzawa Town
| 35.59
| 6,761
| 422
|-
| [[File:Flag of Chosei, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Chōsei, Chiba|Chōsei]]
| 長生村 || Chōsei-mura || Chōsei Village
| 28.25
| 13,656
| 423
|-
| [[File:Flag of Shirako, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Shirako, Chiba|Shirako]]
| 白子町 || Shirako-machi || Shirako Town
| 27.50
| 10,280
| 424
|-
| [[File:Flag of Nagara, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Nagara, Chiba|Nagara]]
| 長柄町 || Nagara-machi || Nagara Town
| 47.11
| 6,664
| 426
|-
| [[File:Flag of Chonan, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Chōnan, Chiba|Chōnan]]
| 長南町 || Chōnan-machi || Chōnan Town
| 65.51
| 7,368
| 427
|-
| [[File:Flag of Otaki, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Ōtaki, Chiba|Ōtaki]]
| 大多喜町 || Ōtaki-machi || Ōtaki Town || rowspan=&quot;2&quot; | [[Isumi District, Chiba|Isumi]]
| 129.87
| 8,762
| 441
|-
| [[File:Flag of Onjuku, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Onjuku, Chiba|Onjuku]]
| 御宿町 || Onjuku-machi || Onjuku Town
| 24.85
| 6,769
| 443
|-
| [[File:Flag of Kyonan, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kyonan, Chiba|Kyonan]]
| 鋸南町 || Kyonan-machi || Kyonan Town || [[Awa District, Chiba|Awa]]
| 45.17
| 7,027
| 463
|-
! [[File:Flag of Chiba Prefecture.svg|frameless|25x25px]] Chiba
! 千葉県 || Chiba-ken || Chiba Prefecture || –
! 5,157.50 || 6,275,916
! 000&lt;br /&gt;ISO: JP-12
|}

&lt;gallery&gt;
File:View from Chiba Port-Tower Northwest.jpg|Chiba City
File:Edo river near Ichikawa.JPG|Ichikawa
File:North view near Narita Station.JPG|Narita
File:20090730鴨川市.jpg|Kamogawa
File:007 Katori, Japan - 香取市.JPG|Katori
File:250906 Tomisaki Jinja Katsuura Chiba pref Japan10s3.jpg|Katsuura
&lt;/gallery&gt;

===ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ===
{{main|ချိဘခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}}

==စီးပွားရေး==
===စက်မှုလုပ်ငန်း===
ချိဘခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံးသော စက်မှုလုပ်ငန်းဧရိယာများထဲမှ တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်မတိုင်မီက ခရိုင်သည် အဖျော်ယမကာလုပ်ငန်းများကို ဗဟိုပြုခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် ပဲဆော့ (soy sauce)၊ ဆခဲ (အရက်)နှင့် မိရင်းဟင်းချက်ဆခဲအချိုတို့ကို ထုတ်လုပ်သည်။ စစ်ပြီးနောက်တွင် ထုတ်လုပ်သည့်အပိုင်းများသည် တိုးပွားလာခဲ့သည်။ ၁၉၅၀ ခုနှစ်တွင် ခရိုင်သည် ခဝဆခိစတီးစက်ရုံတစ်ခုကို တည်ဆောက်ရန် ရွေးချယ်ခဲ့သည်။ စက်ရုံများ၊ ကုန်လှောင်ရုံများ၊ သင်္ဘောကျင်းများ စသည်တို့ကို ပမာဏကြီးမားစွာတည်ဆောက်ခဲ့သည့်အတွက် တိုကျိုပင်လယ်အော်ဒေသတွင် ခဲအိယောစက်မှုဇုန်ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။ ချိဘခရိုင်သည် လက်ရှိအချိန်တွင် ဓာတ်ဆီ၊ ဓာတုပစ္စည်းများ၊ စတီးနှင့် စက်ပစ္စည်းစက်ရုံများဖြင့် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ခြောက်ခုမြောက် စက်မှုထုတ်ကုန်အများဆုံး ခရိုင်ဖြစ်လျက်ရျိသည်။ ထိုစက်ရုံများမှ ထုတ်ကုန်သည် ခရိုင်မှ ထုတ်ကုန်များ၏ ၄၅ ရာခိုင်နှုန်းပင် ရှိသည်။ မကြာသေးမီကာလများတွင် အစိုးရသည် စက်မှုဥယျာဉ် ၈ ခုထက်မနည်းကို ထောက်ပံ့ကာ ခရိုင်အတွင်းပိုင်းတွင်လည်း ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေရန် လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.pref.chiba.lg.jp/english/outline/industry.html |title=Industry in Chiba Prefecture |publisher=Chiba Prefectural Government |access-date=2015-11-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120304013345/http://www.pref.chiba.lg.jp/english/outline/industry.html |archive-date=2012-03-04 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.mofa.go.jp/policy/economy/summit/2008/venue/chiba_02.html|title=Chiba Industry|publisher=Ministry of Foreign Affairs of Japan}}&lt;/ref&gt;

===စိုက်ပျိုးရေး===
ခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ဒုတိယစိုက်ပျိုးရေးထုတ်ကုန်အများဆုံးဒေသ ဖြစ်သည်။ ခရိုင်များအားလုံးထဲတွင် ဟော့ကိုင်းဒိုးသာ ချိဘခရိုင်ထက် စိုက်ပျိုးရေးထွက်ကုန် ပိုမိုများပြားသည်။ ချိဘခရိုင်၏ ဟင်းသီးဟင်းရွက်ထွက်ရှိမှုသည် ဟော့ကိုင်းဒိုးထက် ပိုမိုများပြားသည်။ မြေပဲသည် ခရိုင်၏ အထူးထုတ်ကုန်ဖြစ်သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မြေပဲ ၇၈ ရာခိုင်နှုန်းသည် ချိဘခရိုင်မှ ထွက်ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Chiba |first1=Chiba Prefecture |title=Chiba-ken Agricultural statistics |url=https://japancrops.com/en/prefectures/chiba/ |website=www.japancrops.com |access-date=19 May 2022}}&lt;/ref&gt;

ချိဘခရိုင်သည် အမျိုးမျိုးသော ကောက်ပဲသီးနှံများ ထုတ်လုပ်မှုတွင် နိုင်ငံအတွင်း ဦးဆောင်လျက်ရှိသည်။ စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်သည့် သီးနှံများတွင် မုန်လာဥနီ၊ ဂေါ်ဖီထုပ်၊ မုန်လာဥဖြူ၊ ကြက်သွန်မြိတ်၊ ကြက်သွန်နီ စသည်တို့ ပါဝင်သည်။ ထို့အပြင် ခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ဒုတိယအကြီးဆုံး ပြောင်းဖူးထုတ်လုပ်ရာဒေသလည်း ဖြစ်သည်။ စပါးလည်း စိုက်ပျိုးကြပြီး၊ ပင်လယ်ရေညှိနှင့် နိုရိများလည်း တိုကျိုပင်လယ်အော်မှ ပမာဏများပြားစွာ ထုတ်လုပ်လျက်ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.city.ichikawa.lg.jp/english/cityprofile/0027.html |title=Ichikawa Produces Nori (Laver Seaweed) |publisher=Ichikawa City |date=2009-11-25 |access-date=2012-01-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120214050458/http://www.city.ichikawa.lg.jp/english/cityprofile/0027.html |archive-date=2012-02-14 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;chiba-food&quot;&gt;{{Cite web |url=http://www.chiba-tour.jp/html/food-vegetables_en.html |title=Welcome to Chiba - Foods |publisher=Chiba Prefectural Government |access-date=2012-04-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120831220621/http://www.chiba-tour.jp/html/food-vegetables_en.html |archive-date=2012-08-31 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;trends&quot;&gt;{{cite web | url = http://web-japan.org/trends/07_food/jfd071204.html | title = Trends in Japan: Chiba Offers Delicacies From Land And Sea | date = 4 December 2007 | publisher = Web Japan | access-date  = 2012-04-26}}&lt;/ref&gt;

==လူဦးရေဆိုင်ရာ==
[[File:Chiba prefecture population pyramid in 2020.svg|thumb|249x249px|ချိဘခရိုင်၏ လူဦးရေပိရမစ်၊ ၂၀၂၀ ခုနှစ်]]
ချိဘခရိုင်၏ လူဦးရေသည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် အထူထပ်ဆုံဒေသများထဲမှ တစ်ခုအဖြစ် ပါဝင်သည်။ ခရိုင်တွင် ခိုင်မာသည့် စီးပွားရေးနှင့် စက်မှုလုပ်ငန်းများ ရှိနေသည့်အတွက် လူဦးရေ ထူထပ်ရခြင်း ဖြစ်သည်။ ဂျီဒီပီသည်လည်း နိုင်ငံအတွင်းတွင် ငါးခုမြောက်အမြင့်ဆုံး ဖြစ်သည်။ လူဦးရေ၏ ၇၀ ရာခိုင်နှုန်းသည် ဝန်ဆောင်မှုလုပ်ငန်းများ၊ ၂၅ ရာခိုင်နှုန်းသည် စက်မှုလုပ်ငန်းနှင့် ၅ ရာခိုင်နှုန်းသည် စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းတို့တွင် လုပ်ကိုင်လျက်ရှိသည်။{{Citation needed|date=August 2008}}

==ရာသီဥတု==
ချိဘခရိုင်သည် စိုထိုင်းသည့် ရာသီဥတု ရှိသည်။ နွေရာသီသည် ပူပြင်း၍ စိုထိုင်းသည်။ ဆောင်းရာသီသည် အသင့်အတင့်နှင့် အေးမြသည့် ရာသီဥတု ရှိသည်။ မိုးရွာသွန်းသည့်ကာလ (ဆွတ်ယု) သည် ဇွန်လမှ ဇူလိုင်လအထိ ခန့်မှန်းခြေ ရက်ငါးဆယ်ခန့်ကြာမြင့်သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံမိုးလေဝသအေဂျင်စီ၏ အချက်အလက်များအရ ခရိုင်၏ နှစ်ပတ်လည်ပျမ်းမျှအပူချိန်သည် ၁၅.၇ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ် (၆၀.၃ ဒီဂရီဖာရင်ဟိုက်) ရှိသည်။ ပျမ်းမျှအမြင့်ဆုံးအပူချိန်သည် ၁၉.၆ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ် (၆၇.၃ ဒီဂရီဖာရင်ဟိုက်) ရှိပြီး ပျမ်းမျှအနိမ့်ဆုံးအပူချိန်သည် ၁၂.၃ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ် (၅၄.၁ ဒီဂရီဖာရင်ဟိုက်) ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|title=気象庁{{pipe}}過去の気象データ検索|url=https://www.data.jma.go.jp/obd/stats/etrn/view/nml_sfc_ym.php?prec_no=45&amp;block_no=47682&amp;year=&amp;month=&amp;day=&amp;view=|website=www.data.jma.go.jp|access-date=2019-02-18}}&lt;/ref&gt;

{{Weather box
|location = Chiba, Chiba
|metric first = Yes
|single line = Yes
|Jan high F = 48
|Feb high F = 48
|Mar high F = 53
|Apr high F = 63
|May high F = 71
|Jun high F = 75
|Jul high F = 81
|Aug high F = 85
|Sep high F = 79
|Oct high F = 69
|Nov high F = 61
|Dec high F = 53
|year high F = 
|Jan low F = 33
|Feb low F = 34
|Mar low F = 39
|Apr low F = 49
|May low F = 57
|Jun low F = 64
|Jul low F = 70
|Aug low F = 74
|Sep low F = 67
|Oct low F = 56
|Nov low F = 46
|Dec low F = 37
|year low F = 
|Jan precipitation mm = 48.3
|Feb precipitation mm = 66
|Mar precipitation mm = 94
|Apr precipitation mm = 109.2
|May precipitation mm = 96.5
|Jun precipitation mm = 139.7
|Jul precipitation mm = 106.7
|Aug precipitation mm = 121.9
|Sep precipitation mm = 177.8
|Oct precipitation mm = 157.5
|Nov precipitation mm = 83.8
|Dec precipitation mm = 48.3
|year precipitation mm = 
|source 1 = weather.com
|date=January 2012
}}

==ပညာရေး==
===တက္ကသိုလ်များ===
[[File:Chiba University Library.jpg|right|thumb|ချိဘတက္ကသိုလ်စာကြည့်တိုက်]]

*ချိဘမြို့
**[[Chiba University]] in Inage, Chuo
**[[Chiba Keizai University|Chiba Economic University]] in Inage
**[[The Open University of Japan]] in Mihama
**The Meteorological College of Japan
**Heisei Teikyo University in Mihama
**[[Shukutoku University]] in Chuo
**[[Tokyo University of Information Sciences|Tokyo Information Sciences University]] in Wakaba
**[[Tokyo Dental College]] in Mihama
**[[Kanda University of International Studies]] in Mihama
**Tokyo University of Career Development in Chuo
*ဖုနဘရှိမြို့
**[[Toho University]] – Narashino Campus
**[[Nihon University]] – Funabashi Campus
*မဆွတ်ဒိုမြို့
**Nihon University – Matsudo Campus
**[[Ryutsu Keizai University]]
**[[Seitoku University]]
*အိချိခဝမြို့
**[[Chiba University of Commerce|Chiba Commerce University]]
**[[Wayo Women's University]]
*ခရှိဝမြို့
**[[University of Tokyo]] – Kashiwa Campus
**Chiba University – Kashiwanoha Campus
**[[Kaichi International University]]
**[[Nishogakusha University]] – Kasiwa Campus
**[[Reitaku University]]
*နရရှိနိုမြို့
**[[Chiba Institute of Technology]]
**Nihon University – Narashino and Mimomi Campus
*အိချိဟရမြို့
**Heisei Teikyo University – Ichihara Campus
*ယချိယောမြို့
**[[Shumei University]]
**[[Tokyo Seitoku University]]
*ဆခုရမြို့
**[[Keiai University]] – Sakura Campus
*နိုဒမြို့
**[[Tokyo University of Science]] – Noda Campus
*နဂရဲယမမြို့
**[[Edogawa University]]
**[[Toyo Gakuen University]]
*အုရယဆုမြို့
**[[Juntendo University]] – Urayasu Campus
**[[Meikai University]]
**[[Ryotokuji University]]
*အဘိခိုမြို့
**[[Chuo Gakuin University]]
**[[Kawamura Gakuen Woman's University]]
*ခိဆရဇုမြို့
**[[Seiwa University]]
*တိုဂနဲမြို့
**[[Josai International University]]
*အင်းဇိုင်းမြို့
**Juntendo University – Sakura Campus
*ခမိုဂဝမြို့
**[[Kameda College of Health Sciences]]

==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး==
===နရိတအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်===
တိုကျိုမြို့သို့ လည်ပတ်ရန် လာရောက်ကြသည့် ခရီးသည်အများစုသည် နရိတအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်တွင် ဆင်းသက်ကြသည်။ နရိတလေဆိပ်သည် ချိဘခရိုင်၏ မြောက်ဘက် နရိတမြို့တွင် တည်ရှိသည်။ နရိတအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်နှင့် တိုကျိုမြို့ကို အရှေ့ဂျပန်မီးရထားကုမ္ပဏီ၏ နရိတအမြန်ရထား၊ ခဲဆဲလျှပ်စစ်ရထားကုမ္ပဏီ၏ ကောင်းကင်ရထားလိုင်းတို့ဖြင့် ချိတ်ဆက်ထားသည်။

=== မီးရထား ===
[[File:JR-E531-K422 Metro16000.jpg|thumb|Jōban Line]]
[[File:Narita-Line-Series209 Cherry.jpg|thumb|Narita Line]]
[[File:Kominato-Line Kazusakubo-STA.jpg|thumb|Kominato Railway]]
[[File:Isumi-Railway Type350-300.jpg|thumb|Isumi Railway]]
*[[East Japan Railway Company]]
**[[Sōbu Main Line]]
***[[Chūō-Sōbu Line]]
***[[Sōbu Line (Rapid)]]
**[[Jōban Line]]
***[[Jōban Line (Local)]]
***[[Jōban Line (Rapid)]]
**[[Narita Line]]
**[[Uchibō Line]]
**[[Sotobō Line]]
**[[Keiyō Line]]
**[[Musashino Line]]
**[[Tōgane Line]]
**[[Kashima Line]]
**[[Kururi Line]]
*[[Keisei Electric Railway|Keisei]]
**[[Keisei Main Line|Main Line]]
**[[Narita Sky Access]]
**[[Keisei Chiba Line|Chiba Line]]
**[[Keisei Chihara Line|Chihara Line]]
**Higashi Narita Line
*[[Shin-Keisei Electric Railway|Shin-Keisei Line]]
*[[Hokuso Railway|Hokuso Line]]
*[[Toyo Rapid Railway Line|Toyo Rapid Line]]
*[[Shibayama Railway]]
*[[Tobu Railway|Tobu]]
**[[Tobu Noda Line|Noda Line]]
*[[Tsukuba Express]]
*[[Tokyo Metro]] Tozai Line
*[[Toei Shinjuku Line]]
*[[Nagareyama Line]]
*[[Choshi Electric Railway]]
*[[Kominato Railway]]
*[[Isumi Railway]]
*[[Disney Resort Line]]

===ခရီးသည် ပို့ဆောင်ရေး===
*[[Chiba Urban Monorail]]
*[[Yamaman Yukarigaoka Line]]

===ကားလမ်း===
====အဝေးပြေးလမ်း====
*[[Joban Expressway]]
*[[Shin Kuko Expressway|Narita Airport Expressway]]
*[[Higashi Kanto Expressway]]
*[[Tokyo Gaikan Expressway]]
*[[Tateyama Expressway]]
*[[Shuto Expressway]]
*[[Keiyo Road]]
*[[Togane Road]]
*[[Tokyo Bay Aqua Line]]

====နိုင်ငံအဆင့် အဝေးပြေးလမ်းများ====
*Route 6
*Route 14
*Route 16
*Route 51
*Route 124
*Route 126
*Route 127
*Route 128
*Route 294
*Route 295
*Route 296
*Route 297
*Route 298
*Route 356
*Route 357
*Route 408
*Route 409
*Route 410
*Route 464
*Route 465

==ခရီးသွားလုပ်ငန်း==
တိုကျိုဒစ်စနေးအပန်းဖြေဥယျာဉ်သည် ချိဘခရိုင်အနောက်ပိုင်း အုရယဆုမြို့တွင် တည်ရှိသည်။ ခမိုဂဝပင်လယ်ကမ္ဘာသည်လည်း ခမိုဂဝမြို့တွင် တည်ရှိသည်။ ချိဘကျွန်းဆွယ်တွင် နိုခိုဂိရိယမ၊ ခုဂျူးခုရိကမ်းခြေနှင့် အွန်းဂျုခုကမ်းခြေတို့ကဲ့သို့သော ခရီးသွားနေရာများစွာ ရှိသည်။

==နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေး==
ချိဘခရိုင်သည် အောက်ပါမြို့များနှင့် ညီအစ်မဆက်ဆံရေးကို ထူထောင်ထားသည်။
*{{flagicon|US}} [[Wisconsin]], United States, since 1990&lt;ref name=&quot;iw2006&quot;&gt;{{cite web|url=http://international.wi.gov/SisterStates.html|title=Sister-States and Cities|access-date=2012-02-23|date=2010-02-04|publisher=International Wisconsin|archive-url=https://web.archive.org/web/20100204165758/http://international.wi.gov/SisterStates.html|archive-date=2010-02-04}}&lt;/ref&gt;
*{{flagicon|UK}} [[Wellingborough, Northamptonshire]], United Kingdom
*{{flagicon|PER}} [[Juanjuí]], Peru
*{{flagicon|GER}} [[Düsseldorf]], Germany, since 2019

==ပြင်ပလင့်များ==

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ခရိုင်များ]]</text>
      <sha1>odl3q1h9rlabqehzg8n4fmfez4u3ik7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1046893</id>
      <parentid>1046892</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T07:24:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>/* ပြင်ပလင့်များ */</comment>
      <origin>1046893</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="38814" sha1="l9joc8x1f6miwzlaf8miye20p0dss15" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name = ချိဘခရိုင်
| native_name = {{nobold|{{lang|ja|千葉県}}}}
| settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]]
| translit_lang1 = Japanese
| translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]]
| translit_lang1_info = {{lang|ja|千葉県}}
| translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]]
| translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Chiba-ken}}
| image_skyline = {{multiple image
 | total_width            = 280
 | border                 = infobox
 | perrow                 = 1/2/2/2
 | caption_align          = center
 | image1                 = Sunrise in Inubosaki (9027196940).jpg
 | alt1                   = Cape of Inubo
 | caption1               = [[Cape Inubō]]
 | image2                 = Nippon Steel Kimitsu Works.jpg
 | alt2                   = Keiyō Industrial Zone
 | caption2               = [[Keiyō Industrial Zone]]
 | image3                 = Boso 20160811154156 (31381689373).jpg
 | alt3                   = Kujūkuri Beach
 | caption3               = [[Kujūkuri Beach]]
 | image4                 = Narita International Air Port (cropped).jpg
 | alt4                   = Narita International Airport
 | caption4               = [[Narita International Airport]]
 | image5                 = 九十九谷 - panoramio.jpg
 | alt5                   = Minami Bōsō Quasi-National Park
 | caption5               = [[Minami Bōsō Quasi-National Park]]
 | image6                 = Tokyo Disneyland (53442121414).jpg
 | alt6                   = Tokyo Disneyland
 | caption6               = [[Tokyo Disneyland]]
 | image7                 = 南総 2013122110350000.jpg
 | alt7                   = Kamogawa Seaworld
 | caption7               = [[Kamogawa Sea World]]
}}
| image_caption = 
| image_flag = Flag of Chiba Prefecture.svg
| flag_size = 100px
| image_blank_emblem = Emblem of Chiba prefecture.svg
| blank_emblem_size = 80px
| blank_emblem_type = Symbol
| image_map = Map of Japan with highlight on 12 Chiba prefecture.svg
| coordinates = 
| subdivision_type = Country
| subdivision_name = [[Japan]]
| subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]]
| subdivision_name1 = [[Kantō region|Kantō]]
| subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]]
| subdivision_name2 = [[Honshu]]
| seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]]
| seat = [[Chiba, Chiba|Chiba]]
| parts_type = Subdivisions
| parts_style = para
| p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 6
| p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 54
| leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]]
| leader_name = [[:ja:熊谷俊人|Toshihito Kumagai]] (from April 2021)
| area_total_km2 = 5157.61
| area_water_percent = 0.8
| area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|28th]]
| population_footnotes = 
| population_total = 6278017
| population_as_of = July 1, 2025
| population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|6th]]
| population_density_km2 = auto
| demographics_type2 = GDP
| demographics2_footnotes = &lt;ref&gt;{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}&lt;/ref&gt;
| demographics2_title1 = Total
| demographics2_info1 = [[JP¥]] 21,414 billion&lt;br /&gt;[[US$]] 158.1 billion (2022)
| iso_code = JP-12
| website = {{URL|https://www.pref.chiba.lg.jp/}}
| module = {{Infobox place symbols| embedded=yes
| country  = Japan
| bird     = [[Meadow bunting]]
| fish     = [[Sparidae|Seabream]]
| flower   = [[Oilseed rape|Seiyō aburana blossom]]
| tree     = [[Kusamaki]]
}}
| anthem = [[:ja:千葉県民歌|Chiba kenminka]]
}}
[[File:Bōsō Peninsula by Sentinel-2, 2018-10-30.jpg|thumb|[[Bōsō Peninsula|Boso Peninsula]]]]
[[File:Mt. Fuji and Keiyo petrochemical complex.JPG|thumb|right|The [[Keiyō Industrial Zone]], one of Japan's largest industrial complexes that spans the eight cities of Chiba Prefecture, and [[Mount Fuji]] on the horizon]]

'''ချိဘခရိုင်''' (千葉県, Chiba-ken) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်ရှူးကျွန်း|ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ခန်းတိုးဒေသ]]ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ခရိုင်လူဦးရေသည် ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁ ရက်နေ့တွင် ၆,၂၇၈,၀၆၀ ဦး ရှိသည်။ ဧရိယာ ၅,၁၅၇ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁၉၉၁ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ ချိဘခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[အိဘရခိခရိုင်]]၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် [[ဆိုင်းတမခရိုင်]]နှင့် အနောက်ဘက်တွင် [[တိုကျိုမြို့]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။

ချိဘမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်ဖြစ်ကာ ခရိုင်တွင် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားသော အဓိကမြို့များမှာ ဖုနဘရှိမြို့၊ မဆွတ်ဒိုမြို့၊ အိရှိခဝမြို့နှင့် ခရှိဝမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ ချိဘခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာကမ်းခြေအရှေ့ပိုင်းမှ တိုကျိုမြို့အရှေ့ဘက်အထိ တည်ရှိနေသည်။ ခရိုင်သည် &quot;ကြီးမားသည့် တိုကျိုမြို့ပြဧရိယာ&quot; တွင်လည်း ပါဝင်သည်။ ချိဘခရိုင်တွင် နရိတအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်၊ တိုကျိုဒစ်စနေးအပန်းဖြေဥယျာဉ်နှင့် ခဲအိယောစက်မှုဇုန်တို့ တည်ရှိသည်။

==ပထဝီသွင်ပြင်==
ချိဘခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် အိဘရခိခရိုင်၊ အနောက်ဘက်တွင် တိုကျိုမြို့နှင့် ဆိုင်းတမခရိုင်၊ အရှေ့ဘက်တွင် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာနှင့် တိုကျိုပင်လယ်အော်တို့နှင့် ထိစပ်နေသည်။ ခရိုင်၏ အနောက်မြောက်ဘက်သည် လူဦးရေ ထူထပ်သည့်ဒေသ ဖြစ်သည်။ ထိုဒေသသည် ခန်းတိုးဒေသအတွင်း ပါဝင်ကာ တိုကျိုမြို့ပြဒေသနှင့် ဆိုင်းတမမြို့တို့အထိ ဆက်စပ်လျက်ရှိသည်။ ခုရိုရှိအိုရေစီးကြောင်းများသည် ချိဘမြို့အနီးတွင် စီးဆင်းလျက်ရှိသည့်အတွက် အနီးအနားရှိ တိုကျိုမြို့နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ဆောင်းရာသီတွင် အတန်အသင့်နွေးထွေးမှုရှိပြီး နွေရာသီတွင် အေးမြသည်။&lt;ref name=&quot;dijitaru-kujukuriheino&quot;&gt;{{cite encyclopedia|encyclopedia=Dijitaru daijisen |title=九十九里平野 (Kujūri Heino) |url=http://rekishi.jkn21.com/ |access-date=2012-04-09 |year=2012 |publisher=Shogakukan |location=Tokyo |language=ja |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070825113418/http://rekishi.jkn21.com/ |archive-date=2007-08-25 }}&lt;/ref&gt;

==မြို့ပြဒေသများ==
[[Image:Map of Chiba Prefecture Ja.svg|thumb|Map of Chiba Prefecture&lt;br /&gt;{{legend0|#D8E|Government Ordinance Designated City}} {{legend0|#EAB|Other city}} {{legend0|#ED9|Town}} {{legend0|#BFE|Village}}]]
{{See also|ချိဘခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက်မြို့များစာရင်း}}

၂၀၁၀ ခုနှစ်ကတည်းက ချိဘခရိုင်တွင် ဒေသ ၅၄ ခု ခွဲခြားထားသည်။ ထိုအထဲတွင် မြို့ ၃၇ ခု၊ မြို့ငယ် ၁၆ ခုနှင့် ရွာတစ်ရွာ ပါဝင်သည်။
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+Municipalities of Chiba Prefecture
|-
! rowspan=&quot;2&quot; | Flag, short name &lt;small&gt;w/o suffix&lt;/small&gt;
! colspan=&quot;3&quot; | Full name
! rowspan=&quot;2&quot; | [[Districts of Japan|District]]&lt;br /&gt;''(-gun)''
! rowspan=&quot;2&quot; | Area (km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;)&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(January 2021)&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;GSI: [https://www.gsi.go.jp/KOKUJYOHO/MENCHO/backnumber/GSI-menseki20210101.pdf Areas of all cities, special wards, towns and villages of all prefectures], retrieved August 22, 2021.&lt;/ref&gt;
! rowspan=&quot;2&quot; | Population&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(March 2021)&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;Chiba prefectural government: [https://www.pref.chiba.lg.jp/toukei/toukeidata/joujuu/index.html Monthly population statistics, based on resident registration data], retrieved August 22, 2021.&lt;/ref&gt;
! rowspan=&quot;2&quot; | [[Local Autonomy Law|LPE]] code&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(w/o pref. [12...],&lt;br /&gt;checksum [-x])&lt;/small&gt;
|-
! &lt;small&gt;[[Japanese writing system|Japanese]]&lt;/small&gt; || &lt;small&gt;[[Romanization of Japanese|transcription]]&lt;/small&gt; || &lt;small&gt;[[English language|translation]]&lt;/small&gt;
|-
| [[File:Flag of Chiba, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Chiba, Chiba|Chiba]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[Prefectural capital]], [[Designated cities of Japan|designated major city]]&lt;!--the toshi/major city part is what's important to convey here, core cities are designated by a central government executive order (seirei), too; the rest is just historical bureaucratic jargon: seirei-cities date to 1956 and were the only major city status for a long time, chūkaku-cities are in comparison fairly recent (1996).!--&gt;&lt;/small&gt;)
| 千葉市 || Chiba-shi || Chiba City || –
| 271.76
| 981,738
| 100
|-
| [[File:Flag of Choshi, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Chōshi, Chiba|Chōshi]]
| 銚子市 || Chōshi-shi || Chōshi City || –
| 84.20
| 57,533
| 202
|-
| [[File:Flag of Ichikawa, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Ichikawa, Chiba|Ichikawa]]
| 市川市 || Ichikawa-shi || Ichikawa City || –
| 57.45
| 496,657
| 203
|-
| [[File:Flag of Funabashi, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Funabashi, Chiba|Funabashi]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[Core cities of Japan|Core city]])&lt;/small&gt;
| 船橋市 || Funabashi-shi || Funabashi City || –
| 61.38
| 641,499
| 204
|-
| [[File:Flag of Tateyama, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Tateyama, Chiba|Tateyama]]
| 館山市 || Tateyama-shi || Tateyama City || –
| 110.05
| 44,692
| 205
|-
| [[File:Flag of Kisarazu, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kisarazu, Chiba|Kisarazu]]
| 木更津市 || Kisarazu-shi || Kisarazu City || –
| 138.95
| 136,118
| 206
|-
| [[File:Flag of Matsudo, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Matsudo, Chiba|Matsudo]]
| 松戸市 || Matsudo-shi || Matsudo City || –
| 61.38
| 492,367
| 207
|-
| [[File:Flag of Noda, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Noda, Chiba|Noda]]
| 野田市 || Noda-shi || Noda City || –
| 103.55
| 152,227
| 208
|-
| [[File:Flag of Mobara, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Mobara, Chiba|Mobara]]
| 茂原市 || Mobara-shi || Mobara City || –
| 99.92
| 86,446
| 210
|-
| [[File:Flag of Narita, Chiba (no text).svg|frameless|25x25px]] [[Narita, Chiba|Narita]]
| 成田市 || Narita-shi || Narita City || –
| 213.84
| 130,689
| 211
|-
| [[File:Flag of Sakura, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Sakura, Chiba|Sakura]]
| 佐倉市 || Sakura-shi || Sakura City || –
| 103.69
| 169,059
| 212
|-
| [[File:Flag of Togane, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Tōgane, Chiba|Tōgane]]
| 東金市 || Tōgane-shi || Tōgane City || –
| 89.12
| 57,560
| 213
|-
| [[File:Flag of Asahi, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Asahi, Chiba|Asahi]]
| 旭市 || Asahi-shi || Asahi City || –
| 130.45
| 63,507
| 215
|-
| [[File:Flag of Narashino, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Narashino, Chiba|Narashino]]
| 習志野市 || Narashino-shi || Narashino City || –
| 20.97
| 174,990
| 216
|-
| [[File:Flag of Kashiwa, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kashiwa, Chiba|Kashiwa]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[Core cities of Japan|Core city]])&lt;/small&gt;
| 柏市 || Kashiwa-shi || Kashiwa City || –
| 114.74
| 433,941
| 217
|-
| [[File:Flag of Katsuura, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Katsuura, Chiba|Katsuura]]
| 勝浦市 || Katsuura-shi || Katsuura City || –
| 93.96
| 16,723
| 218
|-
| [[File:Flag of Ichihara, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Ichihara, Chiba|Ichihara]]
| 市原市 || Ichihara-shi || Ichihara City || –
| 368.17
| 268,038
| 219
|-
| [[File:Flag of Nagareyama, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Nagareyama, Chiba|Nagareyama]]
| 流山市 || Nagareyama-shi || Nagareyama City || –
| 35.32
| 200,298
| 220
|-
| [[File:Flag of Yachiyo, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Yachiyo, Chiba|Yachiyo]]
| 八千代市 || Yachiyo-shi || Yachiyo City || –
| 51.39
| 200,538
| 221
|-
| [[File:Flag of Abiko, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Abiko, Chiba|Abiko]]
| 我孫子市 || Abiko-shi || Abiko City || –
| 43.15
| 130,290
| 222
|-
| [[File:Flag of Kamogawa, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kamogawa, Chiba|Kamogawa]]
| 鴨川市 || Kamogawa-shi || Kamogawa City || –
| 191.14
| 31,554
| 223
|-
| [[File:Flag of Kamagaya, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kamagaya, Chiba|Kamagaya]]
| 鎌ケ谷市 || Kamagaya-shi || Kamagaya City || –
| 21.08
| 109,370
| 224
|-
| [[File:Flag of Kimitsu, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kimitsu, Chiba|Kimitsu]]
| 君津市  || Kimitsu-shi || Kimitsu City || –
| 318.81
| 81,355
| 225
|-
| [[File:Flag of Futtsu Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Futtsu, Chiba|Futtsu]]
| 富津市 || Futtsu-shi || Futtsu City || –
| 205.47
| 42,280
| 226
|-
| [[File:Flag of Urayasu, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Urayasu, Chiba|Urayasu]]
| 浦安市 || Urayasu-shi || Urayasu City || –
| 17.30
| 169,749
| 227
|-
| [[File:Flag of Yotsukaido, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Yotsukaidō, Chiba|Yotsukaidō]]
| 四街道市 || Yotsukaidō-shi || Yotsukaidō City || –
| 34.52
| 93,233
| 228
|-
| [[File:Flag of Sodegaura Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Sodegaura, Chiba|Sodegaura]]
| 袖ケ浦市 || Sodegaura-shi || Sodegaura City || –
| 94.93
| 63,975
| 229
|-
| [[File:Flag of Yachimata, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Yachimata, Chiba|Yachimata]]
| 八街市 || Yachimata-shi || Yachimata City || –
| 74.94
| 66,430
| 230
|-
| [[File:Flag of Inzai, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Inzai, Chiba|Inzai]]
| 印西市 || Inzai-shi || Inzai City&lt;br /&gt;([[Inba District, Chiba|In[ba]]] West City) || –
| 123.79
| 103,677
| 231
|-
| [[File:Flag of Shiroi, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Shiroi, Chiba|Shiroi]]
| 白井市 || Shiroi-shi || Shiroi City || –
| 35.48
| 61,673
| 232
|-
| [[File:Flag of Tomisato, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Tomisato, Chiba|Tomisato]]
| 富里市 || Tomisato-shi || Tomisato City || –
| 53.88
| 49,470
| 233
|-
| [[File:Flag of Minamibōsō, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Minamibōsō, Chiba|Minamiboso]]
| 南房総市 || Minami-Bōsō-shi || Minami-Boso City&lt;br /&gt;(South [[Bōsō Peninsula|Boso]] City) || –
| 230.10
| 35,454
| 234
|-
| [[File:Flag of Sosa, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Sōsa, Chiba|Sōsa]]
| 匝瑳市 || Sōsa-shi || Sōsa City&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(after [[Sōsa District, Chiba|Sōsa District]])&lt;/small&gt; || –
| 101.52
| 34,427
| 235
|-
| [[File:Flag of Katori, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Katori, Chiba|Katori]]
| 香取市 || Katori-shi || Katori City&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(after [[Katori District, Chiba|Katori District]])&lt;/small&gt; || –
| 262.35
| 71,391
| 236
|-
| [[File:Flag of Sanmu, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Sanmu, Chiba|Sanmu]]
| 山武市 || Sanmu-shi || Sanmu City || –
| 146.77
| 48,196
| 237
|-
| [[File:Flag of Isumi, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Isumi, Chiba|Isumi]]
| いすみ市 || Isumi-shi || Isumi City || –
| 157.50
| 35,570
| 238
|-
| [[File:Flag of Oamashirasato, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Ōamishirasato, Chiba|Ōamishirasato]]
| 大網白里市 || Ōami-Shirasato-shi || Ōami-Shirasato City&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(merger of [[Ōami, Chiba|Ōami Town]] &amp; [[Shirasato, Chiba|Shirasato Village]])&lt;/small&gt; || –
| 58.08
| 47,722
| 239
|-
| [[File:Flag of Shisui, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Shisui, Chiba|Shisui]]
| 酒々井町 || Shisui-machi || Shisui Town || rowspan=&quot;2&quot; | [[Inba District, Chiba|Inba]]
| 19.01
| 20,278
| 322
|-
| [[File:Flag of Sakae Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Sakae, Chiba|Sakae]]
| 栄町 || Sakae-machi || Sakae Town
| 32.51
| 19,902
| 329
|-
| [[File:Flag of Kozaki, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kōzaki, Chiba|Kōzaki]]
| 神崎町 || Kōzaki-machi || Kōzaki Town || rowspan=&quot;3&quot; | [[Katori District, Chiba|Katori]]
| 19.90
| 5,663
| 342
|-
| [[File:Flag of Tako, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Tako, Chiba|Tako]]
| 多古町 || Tako-machi || Tako Town
| 72.80
| 13,804
| 347
|-
| [[File:Flag of Tohnosho, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Tōnoshō, Chiba|Tōnoshō]]
| 東庄町 || Tōnoshō-machi || Tōnoshō Town
| 46.25
| 13,085
| 349
|-
| [[File:Flag of Kujukuri, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kujūkuri, Chiba|Kujūkuri]]
| 九十九里町 || Kujūkuri-machi || Kujūkuri Town || rowspan=&quot;3&quot; | [[Sanbu District, Chiba|Sanbu]]
| 24.46
| 14,652
| 403
|-
| [[File:Flag of Shibayama, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Shibayama, Chiba|Shibayama]]
| 芝山町 || Shibayama-machi || Shibayama Town
| 43.24
| 6,916
| 409
|-
| [[File:Flag of Yokoshibahikari Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Yokoshibahikari, Chiba|Yokoshibahikari]]
| 横芝光町 || Yokoshiba-Hikari-machi || Yokoshiba-Hikari Town&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(merger of [[Yokoshiba, Chiba|Yokoshiba Town]] &amp; [[Hikari, Chiba|Hikari Town]])&lt;/small&gt;
| 67.01
| 22,271
| 410
|-
| [[File:Flag of Ichinomiya, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Ichinomiya, Chiba|Ichinomiya]]
| 一宮町 || Ichinomiya-machi || Ichinomiya Town&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[Kazusa Province|[Kazusa]]] [[Ichinomiya|provincial shrine]] Town)&lt;/small&gt; || rowspan=&quot;6&quot; | [[Chōsei District, Chiba|Chōsei]]
| 22.99
| 11,622
| 421
|-
| [[File:Flag of Mutsuzawa, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Mutsuzawa, Chiba|Mutsuzawa]]
| 睦沢町 || Mutsuzawa-machi || Mutsuzawa Town
| 35.59
| 6,761
| 422
|-
| [[File:Flag of Chosei, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Chōsei, Chiba|Chōsei]]
| 長生村 || Chōsei-mura || Chōsei Village
| 28.25
| 13,656
| 423
|-
| [[File:Flag of Shirako, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Shirako, Chiba|Shirako]]
| 白子町 || Shirako-machi || Shirako Town
| 27.50
| 10,280
| 424
|-
| [[File:Flag of Nagara, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Nagara, Chiba|Nagara]]
| 長柄町 || Nagara-machi || Nagara Town
| 47.11
| 6,664
| 426
|-
| [[File:Flag of Chonan, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Chōnan, Chiba|Chōnan]]
| 長南町 || Chōnan-machi || Chōnan Town
| 65.51
| 7,368
| 427
|-
| [[File:Flag of Otaki, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Ōtaki, Chiba|Ōtaki]]
| 大多喜町 || Ōtaki-machi || Ōtaki Town || rowspan=&quot;2&quot; | [[Isumi District, Chiba|Isumi]]
| 129.87
| 8,762
| 441
|-
| [[File:Flag of Onjuku, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Onjuku, Chiba|Onjuku]]
| 御宿町 || Onjuku-machi || Onjuku Town
| 24.85
| 6,769
| 443
|-
| [[File:Flag of Kyonan, Chiba.svg|frameless|25x25px]] [[Kyonan, Chiba|Kyonan]]
| 鋸南町 || Kyonan-machi || Kyonan Town || [[Awa District, Chiba|Awa]]
| 45.17
| 7,027
| 463
|-
! [[File:Flag of Chiba Prefecture.svg|frameless|25x25px]] Chiba
! 千葉県 || Chiba-ken || Chiba Prefecture || –
! 5,157.50 || 6,275,916
! 000&lt;br /&gt;ISO: JP-12
|}

&lt;gallery&gt;
File:View from Chiba Port-Tower Northwest.jpg|Chiba City
File:Edo river near Ichikawa.JPG|Ichikawa
File:North view near Narita Station.JPG|Narita
File:20090730鴨川市.jpg|Kamogawa
File:007 Katori, Japan - 香取市.JPG|Katori
File:250906 Tomisaki Jinja Katsuura Chiba pref Japan10s3.jpg|Katsuura
&lt;/gallery&gt;

===ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ===
{{main|ချိဘခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}}

==စီးပွားရေး==
===စက်မှုလုပ်ငန်း===
ချိဘခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံးသော စက်မှုလုပ်ငန်းဧရိယာများထဲမှ တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်မတိုင်မီက ခရိုင်သည် အဖျော်ယမကာလုပ်ငန်းများကို ဗဟိုပြုခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် ပဲဆော့ (soy sauce)၊ ဆခဲ (အရက်)နှင့် မိရင်းဟင်းချက်ဆခဲအချိုတို့ကို ထုတ်လုပ်သည်။ စစ်ပြီးနောက်တွင် ထုတ်လုပ်သည့်အပိုင်းများသည် တိုးပွားလာခဲ့သည်။ ၁၉၅၀ ခုနှစ်တွင် ခရိုင်သည် ခဝဆခိစတီးစက်ရုံတစ်ခုကို တည်ဆောက်ရန် ရွေးချယ်ခဲ့သည်။ စက်ရုံများ၊ ကုန်လှောင်ရုံများ၊ သင်္ဘောကျင်းများ စသည်တို့ကို ပမာဏကြီးမားစွာတည်ဆောက်ခဲ့သည့်အတွက် တိုကျိုပင်လယ်အော်ဒေသတွင် ခဲအိယောစက်မှုဇုန်ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။ ချိဘခရိုင်သည် လက်ရှိအချိန်တွင် ဓာတ်ဆီ၊ ဓာတုပစ္စည်းများ၊ စတီးနှင့် စက်ပစ္စည်းစက်ရုံများဖြင့် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ခြောက်ခုမြောက် စက်မှုထုတ်ကုန်အများဆုံး ခရိုင်ဖြစ်လျက်ရျိသည်။ ထိုစက်ရုံများမှ ထုတ်ကုန်သည် ခရိုင်မှ ထုတ်ကုန်များ၏ ၄၅ ရာခိုင်နှုန်းပင် ရှိသည်။ မကြာသေးမီကာလများတွင် အစိုးရသည် စက်မှုဥယျာဉ် ၈ ခုထက်မနည်းကို ထောက်ပံ့ကာ ခရိုင်အတွင်းပိုင်းတွင်လည်း ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေရန် လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.pref.chiba.lg.jp/english/outline/industry.html |title=Industry in Chiba Prefecture |publisher=Chiba Prefectural Government |access-date=2015-11-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120304013345/http://www.pref.chiba.lg.jp/english/outline/industry.html |archive-date=2012-03-04 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.mofa.go.jp/policy/economy/summit/2008/venue/chiba_02.html|title=Chiba Industry|publisher=Ministry of Foreign Affairs of Japan}}&lt;/ref&gt;

===စိုက်ပျိုးရေး===
ခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ဒုတိယစိုက်ပျိုးရေးထုတ်ကုန်အများဆုံးဒေသ ဖြစ်သည်။ ခရိုင်များအားလုံးထဲတွင် ဟော့ကိုင်းဒိုးသာ ချိဘခရိုင်ထက် စိုက်ပျိုးရေးထွက်ကုန် ပိုမိုများပြားသည်။ ချိဘခရိုင်၏ ဟင်းသီးဟင်းရွက်ထွက်ရှိမှုသည် ဟော့ကိုင်းဒိုးထက် ပိုမိုများပြားသည်။ မြေပဲသည် ခရိုင်၏ အထူးထုတ်ကုန်ဖြစ်သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မြေပဲ ၇၈ ရာခိုင်နှုန်းသည် ချိဘခရိုင်မှ ထွက်ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Chiba |first1=Chiba Prefecture |title=Chiba-ken Agricultural statistics |url=https://japancrops.com/en/prefectures/chiba/ |website=www.japancrops.com |access-date=19 May 2022}}&lt;/ref&gt;

ချိဘခရိုင်သည် အမျိုးမျိုးသော ကောက်ပဲသီးနှံများ ထုတ်လုပ်မှုတွင် နိုင်ငံအတွင်း ဦးဆောင်လျက်ရှိသည်။ စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်သည့် သီးနှံများတွင် မုန်လာဥနီ၊ ဂေါ်ဖီထုပ်၊ မုန်လာဥဖြူ၊ ကြက်သွန်မြိတ်၊ ကြက်သွန်နီ စသည်တို့ ပါဝင်သည်။ ထို့အပြင် ခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ဒုတိယအကြီးဆုံး ပြောင်းဖူးထုတ်လုပ်ရာဒေသလည်း ဖြစ်သည်။ စပါးလည်း စိုက်ပျိုးကြပြီး၊ ပင်လယ်ရေညှိနှင့် နိုရိများလည်း တိုကျိုပင်လယ်အော်မှ ပမာဏများပြားစွာ ထုတ်လုပ်လျက်ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.city.ichikawa.lg.jp/english/cityprofile/0027.html |title=Ichikawa Produces Nori (Laver Seaweed) |publisher=Ichikawa City |date=2009-11-25 |access-date=2012-01-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120214050458/http://www.city.ichikawa.lg.jp/english/cityprofile/0027.html |archive-date=2012-02-14 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;chiba-food&quot;&gt;{{Cite web |url=http://www.chiba-tour.jp/html/food-vegetables_en.html |title=Welcome to Chiba - Foods |publisher=Chiba Prefectural Government |access-date=2012-04-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120831220621/http://www.chiba-tour.jp/html/food-vegetables_en.html |archive-date=2012-08-31 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;trends&quot;&gt;{{cite web | url = http://web-japan.org/trends/07_food/jfd071204.html | title = Trends in Japan: Chiba Offers Delicacies From Land And Sea | date = 4 December 2007 | publisher = Web Japan | access-date  = 2012-04-26}}&lt;/ref&gt;

==လူဦးရေဆိုင်ရာ==
[[File:Chiba prefecture population pyramid in 2020.svg|thumb|249x249px|ချိဘခရိုင်၏ လူဦးရေပိရမစ်၊ ၂၀၂၀ ခုနှစ်]]
ချိဘခရိုင်၏ လူဦးရေသည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် အထူထပ်ဆုံဒေသများထဲမှ တစ်ခုအဖြစ် ပါဝင်သည်။ ခရိုင်တွင် ခိုင်မာသည့် စီးပွားရေးနှင့် စက်မှုလုပ်ငန်းများ ရှိနေသည့်အတွက် လူဦးရေ ထူထပ်ရခြင်း ဖြစ်သည်။ ဂျီဒီပီသည်လည်း နိုင်ငံအတွင်းတွင် ငါးခုမြောက်အမြင့်ဆုံး ဖြစ်သည်။ လူဦးရေ၏ ၇၀ ရာခိုင်နှုန်းသည် ဝန်ဆောင်မှုလုပ်ငန်းများ၊ ၂၅ ရာခိုင်နှုန်းသည် စက်မှုလုပ်ငန်းနှင့် ၅ ရာခိုင်နှုန်းသည် စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းတို့တွင် လုပ်ကိုင်လျက်ရှိသည်။{{Citation needed|date=August 2008}}

==ရာသီဥတု==
ချိဘခရိုင်သည် စိုထိုင်းသည့် ရာသီဥတု ရှိသည်။ နွေရာသီသည် ပူပြင်း၍ စိုထိုင်းသည်။ ဆောင်းရာသီသည် အသင့်အတင့်နှင့် အေးမြသည့် ရာသီဥတု ရှိသည်။ မိုးရွာသွန်းသည့်ကာလ (ဆွတ်ယု) သည် ဇွန်လမှ ဇူလိုင်လအထိ ခန့်မှန်းခြေ ရက်ငါးဆယ်ခန့်ကြာမြင့်သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံမိုးလေဝသအေဂျင်စီ၏ အချက်အလက်များအရ ခရိုင်၏ နှစ်ပတ်လည်ပျမ်းမျှအပူချိန်သည် ၁၅.၇ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ် (၆၀.၃ ဒီဂရီဖာရင်ဟိုက်) ရှိသည်။ ပျမ်းမျှအမြင့်ဆုံးအပူချိန်သည် ၁၉.၆ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ် (၆၇.၃ ဒီဂရီဖာရင်ဟိုက်) ရှိပြီး ပျမ်းမျှအနိမ့်ဆုံးအပူချိန်သည် ၁၂.၃ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ် (၅၄.၁ ဒီဂရီဖာရင်ဟိုက်) ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|title=気象庁{{pipe}}過去の気象データ検索|url=https://www.data.jma.go.jp/obd/stats/etrn/view/nml_sfc_ym.php?prec_no=45&amp;block_no=47682&amp;year=&amp;month=&amp;day=&amp;view=|website=www.data.jma.go.jp|access-date=2019-02-18}}&lt;/ref&gt;

{{Weather box
|location = Chiba, Chiba
|metric first = Yes
|single line = Yes
|Jan high F = 48
|Feb high F = 48
|Mar high F = 53
|Apr high F = 63
|May high F = 71
|Jun high F = 75
|Jul high F = 81
|Aug high F = 85
|Sep high F = 79
|Oct high F = 69
|Nov high F = 61
|Dec high F = 53
|year high F = 
|Jan low F = 33
|Feb low F = 34
|Mar low F = 39
|Apr low F = 49
|May low F = 57
|Jun low F = 64
|Jul low F = 70
|Aug low F = 74
|Sep low F = 67
|Oct low F = 56
|Nov low F = 46
|Dec low F = 37
|year low F = 
|Jan precipitation mm = 48.3
|Feb precipitation mm = 66
|Mar precipitation mm = 94
|Apr precipitation mm = 109.2
|May precipitation mm = 96.5
|Jun precipitation mm = 139.7
|Jul precipitation mm = 106.7
|Aug precipitation mm = 121.9
|Sep precipitation mm = 177.8
|Oct precipitation mm = 157.5
|Nov precipitation mm = 83.8
|Dec precipitation mm = 48.3
|year precipitation mm = 
|source 1 = weather.com
|date=January 2012
}}

==ပညာရေး==
===တက္ကသိုလ်များ===
[[File:Chiba University Library.jpg|right|thumb|ချိဘတက္ကသိုလ်စာကြည့်တိုက်]]

*ချိဘမြို့
**[[Chiba University]] in Inage, Chuo
**[[Chiba Keizai University|Chiba Economic University]] in Inage
**[[The Open University of Japan]] in Mihama
**The Meteorological College of Japan
**Heisei Teikyo University in Mihama
**[[Shukutoku University]] in Chuo
**[[Tokyo University of Information Sciences|Tokyo Information Sciences University]] in Wakaba
**[[Tokyo Dental College]] in Mihama
**[[Kanda University of International Studies]] in Mihama
**Tokyo University of Career Development in Chuo
*ဖုနဘရှိမြို့
**[[Toho University]] – Narashino Campus
**[[Nihon University]] – Funabashi Campus
*မဆွတ်ဒိုမြို့
**Nihon University – Matsudo Campus
**[[Ryutsu Keizai University]]
**[[Seitoku University]]
*အိချိခဝမြို့
**[[Chiba University of Commerce|Chiba Commerce University]]
**[[Wayo Women's University]]
*ခရှိဝမြို့
**[[University of Tokyo]] – Kashiwa Campus
**Chiba University – Kashiwanoha Campus
**[[Kaichi International University]]
**[[Nishogakusha University]] – Kasiwa Campus
**[[Reitaku University]]
*နရရှိနိုမြို့
**[[Chiba Institute of Technology]]
**Nihon University – Narashino and Mimomi Campus
*အိချိဟရမြို့
**Heisei Teikyo University – Ichihara Campus
*ယချိယောမြို့
**[[Shumei University]]
**[[Tokyo Seitoku University]]
*ဆခုရမြို့
**[[Keiai University]] – Sakura Campus
*နိုဒမြို့
**[[Tokyo University of Science]] – Noda Campus
*နဂရဲယမမြို့
**[[Edogawa University]]
**[[Toyo Gakuen University]]
*အုရယဆုမြို့
**[[Juntendo University]] – Urayasu Campus
**[[Meikai University]]
**[[Ryotokuji University]]
*အဘိခိုမြို့
**[[Chuo Gakuin University]]
**[[Kawamura Gakuen Woman's University]]
*ခိဆရဇုမြို့
**[[Seiwa University]]
*တိုဂနဲမြို့
**[[Josai International University]]
*အင်းဇိုင်းမြို့
**Juntendo University – Sakura Campus
*ခမိုဂဝမြို့
**[[Kameda College of Health Sciences]]

==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး==
===နရိတအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်===
တိုကျိုမြို့သို့ လည်ပတ်ရန် လာရောက်ကြသည့် ခရီးသည်အများစုသည် နရိတအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်တွင် ဆင်းသက်ကြသည်။ နရိတလေဆိပ်သည် ချိဘခရိုင်၏ မြောက်ဘက် နရိတမြို့တွင် တည်ရှိသည်။ နရိတအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်နှင့် တိုကျိုမြို့ကို အရှေ့ဂျပန်မီးရထားကုမ္ပဏီ၏ နရိတအမြန်ရထား၊ ခဲဆဲလျှပ်စစ်ရထားကုမ္ပဏီ၏ ကောင်းကင်ရထားလိုင်းတို့ဖြင့် ချိတ်ဆက်ထားသည်။

=== မီးရထား ===
[[File:JR-E531-K422 Metro16000.jpg|thumb|Jōban Line]]
[[File:Narita-Line-Series209 Cherry.jpg|thumb|Narita Line]]
[[File:Kominato-Line Kazusakubo-STA.jpg|thumb|Kominato Railway]]
[[File:Isumi-Railway Type350-300.jpg|thumb|Isumi Railway]]
*[[East Japan Railway Company]]
**[[Sōbu Main Line]]
***[[Chūō-Sōbu Line]]
***[[Sōbu Line (Rapid)]]
**[[Jōban Line]]
***[[Jōban Line (Local)]]
***[[Jōban Line (Rapid)]]
**[[Narita Line]]
**[[Uchibō Line]]
**[[Sotobō Line]]
**[[Keiyō Line]]
**[[Musashino Line]]
**[[Tōgane Line]]
**[[Kashima Line]]
**[[Kururi Line]]
*[[Keisei Electric Railway|Keisei]]
**[[Keisei Main Line|Main Line]]
**[[Narita Sky Access]]
**[[Keisei Chiba Line|Chiba Line]]
**[[Keisei Chihara Line|Chihara Line]]
**Higashi Narita Line
*[[Shin-Keisei Electric Railway|Shin-Keisei Line]]
*[[Hokuso Railway|Hokuso Line]]
*[[Toyo Rapid Railway Line|Toyo Rapid Line]]
*[[Shibayama Railway]]
*[[Tobu Railway|Tobu]]
**[[Tobu Noda Line|Noda Line]]
*[[Tsukuba Express]]
*[[Tokyo Metro]] Tozai Line
*[[Toei Shinjuku Line]]
*[[Nagareyama Line]]
*[[Choshi Electric Railway]]
*[[Kominato Railway]]
*[[Isumi Railway]]
*[[Disney Resort Line]]

===ခရီးသည် ပို့ဆောင်ရေး===
*[[Chiba Urban Monorail]]
*[[Yamaman Yukarigaoka Line]]

===ကားလမ်း===
====အဝေးပြေးလမ်း====
*[[Joban Expressway]]
*[[Shin Kuko Expressway|Narita Airport Expressway]]
*[[Higashi Kanto Expressway]]
*[[Tokyo Gaikan Expressway]]
*[[Tateyama Expressway]]
*[[Shuto Expressway]]
*[[Keiyo Road]]
*[[Togane Road]]
*[[Tokyo Bay Aqua Line]]

====နိုင်ငံအဆင့် အဝေးပြေးလမ်းများ====
*Route 6
*Route 14
*Route 16
*Route 51
*Route 124
*Route 126
*Route 127
*Route 128
*Route 294
*Route 295
*Route 296
*Route 297
*Route 298
*Route 356
*Route 357
*Route 408
*Route 409
*Route 410
*Route 464
*Route 465

==ခရီးသွားလုပ်ငန်း==
တိုကျိုဒစ်စနေးအပန်းဖြေဥယျာဉ်သည် ချိဘခရိုင်အနောက်ပိုင်း အုရယဆုမြို့တွင် တည်ရှိသည်။ ခမိုဂဝပင်လယ်ကမ္ဘာသည်လည်း ခမိုဂဝမြို့တွင် တည်ရှိသည်။ ချိဘကျွန်းဆွယ်တွင် နိုခိုဂိရိယမ၊ ခုဂျူးခုရိကမ်းခြေနှင့် အွန်းဂျုခုကမ်းခြေတို့ကဲ့သို့သော ခရီးသွားနေရာများစွာ ရှိသည်။

==နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေး==
ချိဘခရိုင်သည် အောက်ပါမြို့များနှင့် ညီအစ်မဆက်ဆံရေးကို ထူထောင်ထားသည်။
*{{flagicon|US}} [[Wisconsin]], United States, since 1990&lt;ref name=&quot;iw2006&quot;&gt;{{cite web|url=http://international.wi.gov/SisterStates.html|title=Sister-States and Cities|access-date=2012-02-23|date=2010-02-04|publisher=International Wisconsin|archive-url=https://web.archive.org/web/20100204165758/http://international.wi.gov/SisterStates.html|archive-date=2010-02-04}}&lt;/ref&gt;
*{{flagicon|UK}} [[Wellingborough, Northamptonshire]], United Kingdom
*{{flagicon|PER}} [[Juanjuí]], Peru
*{{flagicon|GER}} [[Düsseldorf]], Germany, since 2019

==ပြင်ပလင့်များ==
{{Commons category|Chiba prefecture}}
* {{wikivoyage-inline|Chiba (prefecture)}}
* [https://www.pref.chiba.lg.jp/english/index.html Chiba Prefecture Official Website] {{in lang|en}}

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ခရိုင်များ]]</text>
      <sha1>l9joc8x1f6miwzlaf8miye20p0dss15</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-43528-88</title>
    <ns>3</ns>
    <id>290073</id>
    <revision>
      <id>1046771</id>
      <timestamp>2026-08-06T12:47:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Welcome-Bot</username>
        <id>40494</id>
      </contributor>
      <comment>ကြိုဆိုပါသည်!</comment>
      <origin>1046771</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8540" sha1="nhgc463j0swvr5xrqbai2uxz5rnguvu" xml:space="preserve">== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &amp;#126;2026-43528-88 ! ==

{| class=&quot;plainlinks&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:0 0 1em; width:100%;&quot;
| style=&quot;width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ 
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
&lt;/div&gt;
| style=&quot;padding:0 0.5em;&quot; |
| style=&quot;width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese.  However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can!  Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
&lt;/div&gt;
|}&lt;!-- Template:Welcome --&gt; --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]])  ၁၂:၄၇၊ ၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ (UTC)</text>
      <sha1>nhgc463j0swvr5xrqbai2uxz5rnguvu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဖွေနီးကိ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>290074</id>
    <revision>
      <id>1046785</id>
      <timestamp>2026-08-06T14:30:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Cepyita</username>
        <id>93402</id>
      </contributor>
      <comment>Created by translating the opening section from the page &quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1367550348|Phoenicia]]&quot;</comment>
      <origin>1046785</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12489" sha1="gwwpfbxa00ijgi8dqy4uivodnvyw1gf" xml:space="preserve">{{Infobox country
| conventional_long_name = ဖွေနီးကိ
| native_name = 
| common_name = Phoenicia
| image_map = Phoenicia and its major cities
| capital = 
| religion = [[ခါနနိကိုးကွယ်မှု]]
| demonym = ဖွေနီးကိတိုင်းသား၊ ဖွေနီးကိလူမျိုး
| government_type = ဂဏသံဃစနစ် နှင့် ခတ္တိယစနစ်သုံး မြို့ပြနိုင်ငံများ
| established_date4 = ၉၆၉ ဘီစီ
| established_date1 = ၈၁၄ ဘီစီ
}}'''ဖွေနီးကိလူမျိုးများသည်''' အရှေ့မြေထဲပင်လယ် ၏ လီဗန်တိုင်း ကမ်းရိုးတန်းတစ်လျှောက်ရှိ ခါ နန်ပြည်နယ်ရှိ မြို့ပြနိုင်ငံများတွင် အဓိကအားဖြင့် ယနေ့ခေတ် [[လက်ဘနွန်နိုင်ငံ|လက်ဘနွန်နိုင်ငံတွင်]] နေထိုင်ခဲ့ကြသော ရှေးဟောင်းဆီးမိုက်လူမျိုးများ ဖြစ်သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite book |last=Malaspina |first=Ann |year=2009 |title=Lebanon |url=https://books.google.com/books?id=Pfop0v79y7gC&amp;q=phoenicia+lebanon&amp;pg=PA19 |publisher=Infobase Publishing |isbn=978-1-4381-0579-6 |location=New York, USA |pages=18–20}}&lt;/ref&gt; ၎င်းတို့၏ ရေကြောင်း ယဉ်ကျေးမှုသည် အချိန်နှင့်အမျှ တိုးချဲ့ကျုံ့သွားပြီး ၎င်း၏ ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ အဓိကအချက်အချာသည် အာဝဒ် မှ မောင့်ကာမဲလ် အထိ ကျယ်ပြန့်သွားသည်။ &lt;ref&gt;{{Cite book |last=Meir Edrey |year=2019 |title=Phoenician Identity in Context: Material Cultural Koiné in the Iron Age Levant |publisher=Ugarit-Verlag |isbn=978-3-86835-282-5 |series=Alter Orient und Altes Testament |volume=469 |location=Münster |pages=23–24}}&lt;cite class=&quot;citation book cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFMeir_Edrey2019&quot;&gt;Meir Edrey (2019). &lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; ကုန်သွယ်ရေးနှင့် ကိုလိုနီပြုခြင်းမှတစ်ဆင့် ဖိုနီးရှားလူမျိုးများသည် [[ဆိုက်ပရပ်စ်နိုင်ငံ|ဆိုက်ပရပ်စ်]] မှ မက်ဂရက်ဘ် နှင့် အိုင်ဘေး [[အိုင်ဘီးရီးယားကျွန်းဆွယ်|ရီးယန်းကျွန်းဆွယ်]] အထိ မြေထဲပင်လယ်တစ်လျှောက် ၎င်းတို့၏ ဩဇာကို တိုးချဲ့ခဲ့ပြီး ကျောက်စာ ထောင်ပေါင်းများစွာကို ချန်ထားခဲ့သည်။

ဖိုနီးရှားလူမျိုးများသည် [[ကြေးခေတ်]] ခါနန်လူမျိုးများ မှ တိုက်ရိုက်ပေါ်ထွက်လာခဲ့ပြီး ၎င်းတို့၏ ယဉ်ကျေးမှု ဓလေ့ထုံးတမ်းများသည် ကြေးခေတ်နှောင်းပိုင်း ပြိုလဲမှုကို ကျော်လွှားနိုင်ခဲ့ပြီး [[သံခေတ်]] အထိ အနှောင့်အယှက် အနည်းငယ်သာ ရှိသည်။ ၎င်းတို့သည် ၎င်းတို့ကိုယ်၎င်းတို့ ခါ ''နာန်လူမျိုးများ'' ဟု ရည်ညွှန်းပြီး ၎င်းတို့၏မြေကို ''ခါနာန်လူမျိုး'' ဟု ရည်ညွှန်းခဲ့သော်လည်း ၎င်းတို့သိမ်းပိုက်ထားသော နယ်မြေမှာ ကြေးခေတ် ခါနာန်လူမျိုးထက် သေးငယ်သည်။ {{Sfn|Gates|2011}}''Phoenicia ဟူသော ရောမ'' အမည်သည် ဂရိဝေါဟာရမှ သက်ပြီး  မူရင်း တိုင်းရင်းသား အားလုံးကို ခြုံငုံ ၍ ခေါ်ခြင်းဖြစ်သော်လည်း စုစုစည်းစည်း တသမတ်တည်းဟု ခံယူသော ဖွေနီးကိ ​လူတမျိုးတည်းဟူ၍ အမှန်တကယ် မရှိပေ။ {{Sfn|Quinn|2018}} {{Sfn|Lehmann|2024}}ခေတ်သစ်ပညာရပ်ဆိုင်ရာပညာရှင်များသည် {{Circa|1200 BC}} နောက်ပိုင်းတွင် ခါ ''နာန်လူမျိုးများ'' နှင့် ''ဖွေနီးကိလူမျိုး'' အကြား ခြားနားချက် အမှန်တကယ်မရှိဘဲ နှောင်းလူတို့ ထွင်ကြံခွဲခြားခဲ့ကြသည်သာဖြစ်ကောင်း ယူဆကြသည်။ {{Sfn|Gates|2011}} {{Sfn|Quinn|2018}}

ရေကြောင်းသွားလာမှုနှင့် ကုန်သွယ်ရေးအတွက် ကျော်ကြားသော ဖိုနီးရှားလူမျိုးများသည် ရှေးခေတ်၏ အကျယ်ပြန့်ဆုံး ရေကြောင်းကွန်ရက်များထဲမှ တစ်ခုကို တည်ထောင်ခဲ့ပြီး ထောင်စုနှစ်တစ်ခုကျော်ကြာ လှုပ်ရှားခဲ့သည်။ ဤကွန်ရက်သည် [[မက်ဆိုပိုတေးမီးယား]] ၊ [[ရှေးဟောင်းအီဂျစ်|အီဂျစ်]] နှင့် [[ရှေးခေတ်ဂရိ|ဂရိ]] ကဲ့သို့သော ယဉ်ကျေးမှု၏ အစပျိုးရာဒေသများ အကြား ဖလှယ်မှုများကို လွယ်ကူချောမွေ့စေခဲ့သည်။ ၎င်းတို့သည် မြေထဲပင်လယ်တစ်လျှောက်တွင် ကိုလိုနီများနှင့် ကုန်သွယ်ရေးစခန်းများကို တည်ထောင်ခဲ့ကြပြီး ၎င်းတို့အနက် မြေထဲပင်လယ် မက်ဂရက်ဘ်ရှိ ကာသေ့ချ်သည် ဘီစီ ၇ ရာစုတွင် အဓိကအင်အားကြီးနိုင်ငံတစ်ခုအဖြစ် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာခဲ့သည်။

ဖိုနီးရှားလူ့အဖွဲ့အစည်းကို လွတ်လပ်သော [[မြို့ပြနိုင်ငံ|မြို့ပြနိုင်ငံများ]] ၊ အထူးသဖြင့် [[ဘေးဘလော့စ်မြို့|Byblos]] ၊ Sidon နှင့် [[တိုင်ယာမြို့ ၊ လက်ဘနွန်|Tyre]] အဖြစ် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ {{Sfn|Aubet|2001}}တစ်ခုချင်းစီသည် နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ကို ထိန်းသိမ်းထားကြပြီး မျှဝေထားသော အမျိုးသားရေးလက္ခဏာ၏ အထောက်အထား မရှိပါ။ {{Sfn|Quinn|2018}}[[ရာဇ|ဘုရင့်အာဏာသည်]] အဖြစ်များသော်လည်း၊ ဩဇာကြီးမားသော ကုန်သည်မိသားစုများသည် လူနည်းစုအုပ်ချုပ်မှုများ မှတစ်ဆင့် ဩဇာလွှမ်းမိုးမှုကို ကျင့်သုံးခဲ့ဖွယ်ရှိသည်။ ဖိုနီးရှားမြို့များသည် ဘီစီ ၉ ရာစုတွင် အစည်ကားဆုံး ထွန်းကားခဲ့သော်လည်း နောက်ပိုင်းတွင် နီယို-အဆီးရီးယား နှင့် အာခေးမနစ် ကဲ့သို့သော အင်ပါယာများ ချဲ့ထွင်လာပြီးနောက် ယိုယွင်းပျက်စီးလာခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ၎င်းတို့၏ ဩဇာလွှမ်းမိုးမှုသည် ဘီစီ ၂ ရာစုအလယ်ပိုင်းတွင် ရောမတို့၏ ကာသေ့ဂျ်မြို့ ပျက်စီးခြင်း အထိ အနောက်မြေထဲပင်လယ်တွင် တည်ရှိခဲ့သည်။

မူလသမိုင်းဝင်မှတ်တမ်းများ မရှိခြင်းကြောင့် &quot;ပျောက်ဆုံးနေသော&quot; ယဉ်ကျေးမှုအဖြစ် ကြာမြင့်စွာ သတ်မှတ်ခံထားရသော ဖိုနီးရှားလူမျိုးများသည် ၁၇ ရာစုနှင့် ၁၈ ရာစုများတွင် ကျောက်စာများ ရှာဖွေတွေ့ရှိပြီးနောက်မှသာ ပိုမိုနားလည်လာခဲ့ကြသည်။ ၂၀ ရာစုအလယ်ပိုင်းမှစ၍ ရှေးဟောင်းသုတေသနပြုချက်များအရ ရှေးဟောင်းကမ္ဘာတွင် ၎င်းတို့၏ အရေးပါမှုကို ဖော်ထုတ်နိုင်ခဲ့သည်။ {{Sfn|Markoe|2000}}၎င်းတို့၏ အတည်တကျဆုံး အမွေအနှစ်မှာ ပရိုတို-ဆိုင်းနိုင်းတစ် အက္ခရာ မှ ဆင်းသက်လာသော အစောဆုံး အတည်ပြုထားသော အက္ခရာစဉ် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုဖြစ်ပြီး {{Sfn|Coulmas|1996}} မြေထဲပင်လယ်တစ်လွှား ပျံ့နှံ့သွားပြီး [[ဂရိအက္ခရာ|ဂရိ အက္ခရာစဉ်]] ကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့ပြီး လက်တင် နှင့် စီရီလစ် အက္ခရာစဉ်များကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့ရုံသာမက ဆီးရီးယား နှင့် [[အာရဗီအရေးအသား|အာရဗီ]] စာရေးစနစ်များကိုပါ လွှမ်းမိုးခဲ့သည်။ {{Sfn|Markoe|2000|page=111}} {{Sfn|Fischer|2004}}၎င်းတို့သည် သင်္ဘောတည်ဆောက်ခြင်း ၊ ရေကြောင်းသွားလာမှု၊ စက်မှုလုပ်ငန်း၊ စိုက်ပျိုးရေးနှင့် အုပ်ချုပ်ရေးတို့တွင်လည်း ဆန်းသစ်တီထွင်မှုများ ပံ့ပိုးပေးခဲ့ကြသည်။ ၎င်းတို့၏ ကုန်သွယ်ရေးကွန်ရက်များသည် ဂန္ထဝင်မြေထဲပင်လယ်ယဉ်ကျေးမှု၏ စီးပွားရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှု ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုတွင် အခြေခံအခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ခဲ့သည်။ {{Sfn|Niemeyer|2004}}</text>
      <sha1>gwwpfbxa00ijgi8dqy4uivodnvyw1gf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1046825</id>
      <parentid>1046785</parentid>
      <timestamp>2026-08-06T18:29:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Cepyita</username>
        <id>93402</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1046825</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13041" sha1="3uplbstcan0x4ixptqyxaxddkbfd9te" xml:space="preserve">{{Infobox country
| conventional_long_name = ဖွေနီးကိ
| native_name = 
| common_name = Phoenicia
| image_map = Phoenicia and its major cities
| capital = 
| religion = [[ခါနနိကိုးကွယ်မှု]]
| demonym = ဖွေနီးကိတိုင်းသား၊ ဖွေနီးကိလူမျိုး
| government_type = ဂဏသံဃစနစ် နှင့် ခတ္တိယစနစ်သုံး မြို့ပြနိုင်ငံများ
| established_date1 = ၉၆၉ ဘီစီ
}}'''ဖွေနီးကိ'''တိုင်း ({{langx|grc|Φοινίκη}} /ɸøy̯'niːki/) သို့မဟုတ် ဖနီးသျှ (Phoenocia)ဒေသ ဆိုသည်မှာ အရှေ့မြေထဲပင်လယ်ကမ်းစပ်၊ ဥဒည်(Levant, လဗောန့်)ဒေသကြီး၏ အနောက် ကမ်းရိုးတန်းတစ်လျှောက်ရှိ ခါနန်မြို့ပြ ပြည်များကို ရည်ညွှန်းခြင်းဖြစ်ပြီး ယနေ့ခေတ် [[လက်ဘနွန်နိုင်ငံ]]၏ ရှေးဦးလက်မွန်ဖြစ်သည်။ မြန်မာသမ္မာကျမ်းစာ၌ '''ဖိနိတ်'''ပြည် (Phoenice) ဟု ခေါ်သည်။ ထိုတိုင်းပြည်များတွင် နေထိုင်ခဲ့သော  ရှေးဟောင်းဆီးမိုက်နွယ် ခါနနိလူမျိုးများကို '''ဖွေနီးကိ'''တိုင်းသား သို့မဟုတ် ဖနီးသျှန်းလူမျိုးများ ( Phoenician) ဟုခေါ်ပါသည်။ &lt;ref&gt;{{Cite book |last=Malaspina |first=Ann |year=2009 |title=Lebanon |url=https://books.google.com/books?id=Pfop0v79y7gC&amp;q=phoenicia+lebanon&amp;pg=PA19 |publisher=Infobase Publishing |isbn=978-1-4381-0579-6 |location=New York, USA |pages=18–20}}&lt;/ref&gt;  ၎င်းတို့၏ ရေကြောင်း ယဉ်ကျေးမှုသည် အချိန်နှင့်အမျှ တိုးချဲ့ကျုံ့သွားပြီး ၎င်း၏ ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ အဓိကအချက်အချာသည် အာဝဒ် မှ ကရမေလတောင် အထိ ကျယ်ပြန့်သွားသည်။ &lt;ref&gt;{{Cite book |last=Meir Edrey |year=2019 |title=Phoenician Identity in Context: Material Cultural Koiné in the Iron Age Levant |publisher=Ugarit-Verlag |isbn=978-3-86835-282-5 |series=Alter Orient und Altes Testament |volume=469 |location=Münster |pages=23–24}}&lt;cite class=&quot;citation book cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFMeir_Edrey2019&quot;&gt;Meir Edrey (2019). &lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; ကုန်သွယ်ရေးနှင့် ကိုလိုနီပြုခြင်းမှတစ်ဆင့် ဖိုနီးရှားလူမျိုးများသည် [[ဆိုက်ပရပ်စ်နိုင်ငံ|ဆိုက်ပရပ်စ်]] မှ မက်ဂရက်ဘ် နှင့် အိုင်ဘေး [[အိုင်ဘီးရီးယားကျွန်းဆွယ်|ရီးယန်းကျွန်းဆွယ်]] အထိ မြေထဲပင်လယ်တစ်လျှောက် ၎င်းတို့၏ ဩဇာကို တိုးချဲ့ခဲ့ပြီး ကျောက်စာ ထောင်ပေါင်းများစွာကို ချန်ထားခဲ့သည်။

ဖိုနီးရှားလူမျိုးများသည် [[ကြေးခေတ်]] ခါနန်လူမျိုးများ မှ တိုက်ရိုက်ပေါ်ထွက်လာခဲ့ပြီး ၎င်းတို့၏ ယဉ်ကျေးမှု ဓလေ့ထုံးတမ်းများသည် ကြေးခေတ်နှောင်းပိုင်း ပြိုလဲမှုကို ကျော်လွှားနိုင်ခဲ့ပြီး [[သံခေတ်]] အထိ အနှောင့်အယှက် အနည်းငယ်သာ ရှိသည်။ ၎င်းတို့သည် ၎င်းတို့ကိုယ်၎င်းတို့ ခါ ''နာန်လူမျိုးများ'' ဟု ရည်ညွှန်းပြီး ၎င်းတို့၏မြေကို ''ခါနာန်လူမျိုး'' ဟု ရည်ညွှန်းခဲ့သော်လည်း ၎င်းတို့သိမ်းပိုက်ထားသော နယ်မြေမှာ ကြေးခေတ် ခါနာန်လူမျိုးထက် သေးငယ်သည်။ {{Sfn|Gates|2011}}''Phoenicia ဟူသော ရောမ'' အမည်သည် ဂရိဝေါဟာရမှ သက်ပြီး  မူရင်း တိုင်းရင်းသား အားလုံးကို ခြုံငုံ ၍ ခေါ်ခြင်းဖြစ်သော်လည်း စုစုစည်းစည်း တသမတ်တည်းဟု ခံယူသော ဖွေနီးကိ ​လူတမျိုးတည်းဟူ၍ အမှန်တကယ် မရှိပေ။ {{Sfn|Quinn|2018}} {{Sfn|Lehmann|2024}}ခေတ်သစ်ပညာရပ်ဆိုင်ရာပညာရှင်များသည် {{Circa|1200 BC}} နောက်ပိုင်းတွင် ခါ ''နာန်လူမျိုးများ'' နှင့် ''ဖွေနီးကိလူမျိုး'' အကြား ခြားနားချက် အမှန်တကယ်မရှိဘဲ နှောင်းလူတို့ ထွင်ကြံခွဲခြားခဲ့ကြသည်သာဖြစ်ကောင်း ယူဆကြသည်။ {{Sfn|Gates|2011}} {{Sfn|Quinn|2018}}

ရေကြောင်းသွားလာမှုနှင့် ကုန်သွယ်ရေးအတွက် ကျော်ကြားသော ဖိုနီးရှားလူမျိုးများသည် ရှေးခေတ်၏ အကျယ်ပြန့်ဆုံး ရေကြောင်းကွန်ရက်များထဲမှ တစ်ခုကို တည်ထောင်ခဲ့ပြီး ထောင်စုနှစ်တစ်ခုကျော်ကြာ လှုပ်ရှားခဲ့သည်။ ဤကွန်ရက်သည် [[မက်ဆိုပိုတေးမီးယား]] ၊ [[ရှေးဟောင်းအီဂျစ်|အီဂျစ်]] နှင့် [[ရှေးခေတ်ဂရိ|ဂရိ]] ကဲ့သို့သော ယဉ်ကျေးမှု၏ အစပျိုးရာဒေသများ အကြား ဖလှယ်မှုများကို လွယ်ကူချောမွေ့စေခဲ့သည်။ ၎င်းတို့သည် မြေထဲပင်လယ်တစ်လျှောက်တွင် ကိုလိုနီများနှင့် ကုန်သွယ်ရေးစခန်းများကို တည်ထောင်ခဲ့ကြပြီး ၎င်းတို့အနက် မြေထဲပင်လယ် မက်ဂရက်ဘ်ရှိ ကာသေ့ချ်သည် ဘီစီ ၇ ရာစုတွင် အဓိကအင်အားကြီးနိုင်ငံတစ်ခုအဖြစ် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာခဲ့သည်။

ဖိုနီးရှားလူ့အဖွဲ့အစည်းကို လွတ်လပ်သော [[မြို့ပြနိုင်ငံ|မြို့ပြနိုင်ငံများ]] ၊ အထူးသဖြင့် [[ဘေးဘလော့စ်မြို့|Byblos]] ၊ Sidon နှင့် [[တိုင်ယာမြို့ ၊ လက်ဘနွန်|Tyre]] အဖြစ် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ {{Sfn|Aubet|2001}}တစ်ခုချင်းစီသည် နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ကို ထိန်းသိမ်းထားကြပြီး မျှဝေထားသော အမျိုးသားရေးလက္ခဏာ၏ အထောက်အထား မရှိပါ။ {{Sfn|Quinn|2018}}[[ရာဇ|ဘုရင့်အာဏာသည်]] အဖြစ်များသော်လည်း၊ ဩဇာကြီးမားသော ကုန်သည်မိသားစုများသည် လူနည်းစုအုပ်ချုပ်မှုများ မှတစ်ဆင့် ဩဇာလွှမ်းမိုးမှုကို ကျင့်သုံးခဲ့ဖွယ်ရှိသည်။ ဖိုနီးရှားမြို့များသည် ဘီစီ ၉ ရာစုတွင် အစည်ကားဆုံး ထွန်းကားခဲ့သော်လည်း နောက်ပိုင်းတွင် နီယို-အဆီးရီးယား နှင့် အာခေးမနစ် ကဲ့သို့သော အင်ပါယာများ ချဲ့ထွင်လာပြီးနောက် ယိုယွင်းပျက်စီးလာခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ၎င်းတို့၏ ဩဇာလွှမ်းမိုးမှုသည် ဘီစီ ၂ ရာစုအလယ်ပိုင်းတွင် ရောမတို့၏ ကာသေ့ဂျ်မြို့ ပျက်စီးခြင်း အထိ အနောက်မြေထဲပင်လယ်တွင် တည်ရှိခဲ့သည်။

မူလသမိုင်းဝင်မှတ်တမ်းများ မရှိခြင်းကြောင့် &quot;ပျောက်ဆုံးနေသော&quot; ယဉ်ကျေးမှုအဖြစ် ကြာမြင့်စွာ သတ်မှတ်ခံထားရသော ဖိုနီးရှားလူမျိုးများသည် ၁၇ ရာစုနှင့် ၁၈ ရာစုများတွင် ကျောက်စာများ ရှာဖွေတွေ့ရှိပြီးနောက်မှသာ ပိုမိုနားလည်လာခဲ့ကြသည်။ ၂၀ ရာစုအလယ်ပိုင်းမှစ၍ ရှေးဟောင်းသုတေသနပြုချက်များအရ ရှေးဟောင်းကမ္ဘာတွင် ၎င်းတို့၏ အရေးပါမှုကို ဖော်ထုတ်နိုင်ခဲ့သည်။ {{Sfn|Markoe|2000}}၎င်းတို့၏ အတည်တကျဆုံး အမွေအနှစ်မှာ ပရိုတို-ဆိုင်းနိုင်းတစ် အက္ခရာ မှ ဆင်းသက်လာသော အစောဆုံး အတည်ပြုထားသော အက္ခရာစဉ် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုဖြစ်ပြီး {{Sfn|Coulmas|1996}} မြေထဲပင်လယ်တစ်လွှား ပျံ့နှံ့သွားပြီး [[ဂရိအက္ခရာ|ဂရိ အက္ခရာစဉ်]] ကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့ပြီး လက်တင် နှင့် စီရီလစ် အက္ခရာစဉ်များကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့ရုံသာမက ဆီးရီးယား နှင့် [[အာရဗီအရေးအသား|အာရဗီ]] စာရေးစနစ်များကိုပါ လွှမ်းမိုးခဲ့သည်။ {{Sfn|Markoe|2000|page=111}} {{Sfn|Fischer|2004}}၎င်းတို့သည် သင်္ဘောတည်ဆောက်ခြင်း ၊ ရေကြောင်းသွားလာမှု၊ စက်မှုလုပ်ငန်း၊ စိုက်ပျိုးရေးနှင့် အုပ်ချုပ်ရေးတို့တွင်လည်း ဆန်းသစ်တီထွင်မှုများ ပံ့ပိုးပေးခဲ့ကြသည်။ ၎င်းတို့၏ ကုန်သွယ်ရေးကွန်ရက်များသည် ဂန္ထဝင်မြေထဲပင်လယ်ယဉ်ကျေးမှု၏ စီးပွားရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှု ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုတွင် အခြေခံအခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ခဲ့သည်။ {{Sfn|Niemeyer|2004}}</text>
      <sha1>3uplbstcan0x4ixptqyxaxddkbfd9te</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1046902</id>
      <parentid>1046825</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T07:38:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dr Lotus Black</username>
        <id>31011</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1046902</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13181" sha1="4fwv4spngy5peda87yn9yv8x0cyafgl" xml:space="preserve">{{Infobox country
| conventional_long_name = ဖွေနီးကိ
| native_name = 
| common_name = Phoenicia
| image_map = Phoenicia and its major cities
| capital = 
| religion = [[ခါနနိကိုးကွယ်မှု]]
| demonym = ဖွေနီးကိတိုင်းသား၊ ဖွေနီးကိလူမျိုး
| government_type = ဂဏသံဃစနစ် နှင့် ခတ္တိယစနစ်သုံး မြို့ပြနိုင်ငံများ
| established_date1 = ၉၆၉ ဘီစီ
}}'''ဖွေနီးကိ'''တိုင်း ({{langx|grc|Φοινίκη}} /ɸøy̯'niːki/) သို့မဟုတ် ဖနီးသျှ (Phoenocia)ဒေသ ဆိုသည်မှာ အရှေ့မြေထဲပင်လယ်ကမ်းစပ်၊ ဥဒည်(Levant, လဗောန့်)ဒေသကြီး၏ အနောက် ကမ်းရိုးတန်းတစ်လျှောက်ရှိ ခါနန်မြို့ပြ ပြည်များကို ရည်ညွှန်းခြင်းဖြစ်ပြီး ယနေ့ခေတ် [[လက်ဘနွန်နိုင်ငံ]]၏ ရှေးဦးလက်မွန်ဖြစ်သည်။ မြန်မာသမ္မာကျမ်းစာ၌ '''ဖိနိတ်'''ပြည် (Phoenice) ဟု ခေါ်သည်။ ထိုတိုင်းပြည်များတွင် နေထိုင်ခဲ့သော  ရှေးဟောင်းဆီးမိုက်နွယ် ခါနနိလူမျိုးများကို '''ဖွေနီးကိ'''တိုင်းသား သို့မဟုတ် ဖနီးသျှန်းလူမျိုးများ ( Phoenician) ဟုခေါ်ပါသည်။ &lt;ref&gt;{{Cite book |last=Malaspina |first=Ann |year=2009 |title=Lebanon |url=https://books.google.com/books?id=Pfop0v79y7gC&amp;q=phoenicia+lebanon&amp;pg=PA19 |publisher=Infobase Publishing |isbn=978-1-4381-0579-6 |location=New York, USA |pages=18–20}}&lt;/ref&gt;  ၎င်းတို့၏ ရေကြောင်း ယဉ်ကျေးမှုသည် အချိန်နှင့်အမျှ တိုးချဲ့ကျုံ့သွားပြီး ၎င်း၏ ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ အဓိကအချက်အချာသည် အာဝဒ် မှ ကရမေလတောင် အထိ ကျယ်ပြန့်သွားသည်။ &lt;ref&gt;{{Cite book |last=Meir Edrey |year=2019 |title=Phoenician Identity in Context: Material Cultural Koiné in the Iron Age Levant |publisher=Ugarit-Verlag |isbn=978-3-86835-282-5 |series=Alter Orient und Altes Testament |volume=469 |location=Münster |pages=23–24}}&lt;cite class=&quot;citation book cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFMeir_Edrey2019&quot;&gt;Meir Edrey (2019). &lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; ကုန်သွယ်ရေးနှင့် ကိုလိုနီပြုခြင်းမှတစ်ဆင့် ဖိုနီးရှားလူမျိုးများသည် [[ဆိုက်ပရပ်စ်နိုင်ငံ|ဆိုက်ပရပ်စ်]] မှ မက်ဂရက်ဘ် နှင့် အိုင်ဘေး [[အိုင်ဘီးရီးယားကျွန်းဆွယ်|ရီးယန်းကျွန်းဆွယ်]] အထိ မြေထဲပင်လယ်တစ်လျှောက် ၎င်းတို့၏ ဩဇာကို တိုးချဲ့ခဲ့ပြီး ကျောက်စာ ထောင်ပေါင်းများစွာကို ချန်ထားခဲ့သည်။

ဖိုနီးရှားလူမျိုးများသည် [[ကြေးခေတ်]] ခါနန်လူမျိုးများ မှ တိုက်ရိုက်ပေါ်ထွက်လာခဲ့ပြီး ၎င်းတို့၏ ယဉ်ကျေးမှု ဓလေ့ထုံးတမ်းများသည် ကြေးခေတ်နှောင်းပိုင်း ပြိုလဲမှုကို ကျော်လွှားနိုင်ခဲ့ပြီး [[သံခေတ်]] အထိ အနှောင့်အယှက် အနည်းငယ်သာ ရှိသည်။ ၎င်းတို့သည် ၎င်းတို့ကိုယ်၎င်းတို့ ခါ ''နာန်လူမျိုးများ'' ဟု ရည်ညွှန်းပြီး ၎င်းတို့၏မြေကို ''ခါနာန်လူမျိုး'' ဟု ရည်ညွှန်းခဲ့သော်လည်း ၎င်းတို့သိမ်းပိုက်ထားသော နယ်မြေမှာ ကြေးခေတ် ခါနာန်လူမျိုးထက် သေးငယ်သည်။ {{Sfn|Gates|2011}}''Phoenicia ဟူသော ရောမ'' အမည်သည် ဂရိဝေါဟာရမှ သက်ပြီး  မူရင်း တိုင်းရင်းသား အားလုံးကို ခြုံငုံ ၍ ခေါ်ခြင်းဖြစ်သော်လည်း စုစုစည်းစည်း တသမတ်တည်းဟု ခံယူသော ဖွေနီးကိ ​လူတမျိုးတည်းဟူ၍ အမှန်တကယ် မရှိပေ။ {{Sfn|Quinn|2018}} {{Sfn|Lehmann|2024}}ခေတ်သစ်ပညာရပ်ဆိုင်ရာပညာရှင်များသည် {{Circa|1200 BC}} နောက်ပိုင်းတွင် ခါ ''နာန်လူမျိုးများ'' နှင့် ''ဖွေနီးကိလူမျိုး'' အကြား ခြားနားချက် အမှန်တကယ်မရှိဘဲ နှောင်းလူတို့ ထွင်ကြံခွဲခြားခဲ့ကြသည်သာဖြစ်ကောင်း ယူဆကြသည်။ {{Sfn|Gates|2011}} {{Sfn|Quinn|2018}}

ရေကြောင်းသွားလာမှုနှင့် ကုန်သွယ်ရေးအတွက် ကျော်ကြားသော ဖိုနီးရှားလူမျိုးများသည် ရှေးခေတ်၏ အကျယ်ပြန့်ဆုံး ရေကြောင်းကွန်ရက်များထဲမှ တစ်ခုကို တည်ထောင်ခဲ့ပြီး ထောင်စုနှစ်တစ်ခုကျော်ကြာ လှုပ်ရှားခဲ့သည်။ ဤကွန်ရက်သည် [[မက်ဆိုပိုတေးမီးယား]] ၊ [[ရှေးဟောင်းအီဂျစ်|အီဂျစ်]] နှင့် [[ရှေးခေတ်ဂရိ|ဂရိ]] ကဲ့သို့သော ယဉ်ကျေးမှု၏ အစပျိုးရာဒေသများ အကြား ဖလှယ်မှုများကို လွယ်ကူချောမွေ့စေခဲ့သည်။ ၎င်းတို့သည် မြေထဲပင်လယ်တစ်လျှောက်တွင် ကိုလိုနီများနှင့် ကုန်သွယ်ရေးစခန်းများကို တည်ထောင်ခဲ့ကြပြီး ၎င်းတို့အနက် မြေထဲပင်လယ် မက်ဂရက်ဘ်ရှိ ကာသေ့ချ်သည် ဘီစီ ၇ ရာစုတွင် အဓိကအင်အားကြီးနိုင်ငံတစ်ခုအဖြစ် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာခဲ့သည်။

ဖိုနီးရှားလူ့အဖွဲ့အစည်းကို လွတ်လပ်သော [[မြို့ပြနိုင်ငံ|မြို့ပြနိုင်ငံများ]] ၊ အထူးသဖြင့် [[ဘေးဘလော့စ်မြို့|Byblos]] ၊ Sidon နှင့် [[တိုင်ယာမြို့ ၊ လက်ဘနွန်|Tyre]] အဖြစ် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ {{Sfn|Aubet|2001}}တစ်ခုချင်းစီသည် နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ကို ထိန်းသိမ်းထားကြပြီး မျှဝေထားသော အမျိုးသားရေးလက္ခဏာ၏ အထောက်အထား မရှိပါ။ {{Sfn|Quinn|2018}}[[ရာဇ|ဘုရင့်အာဏာသည်]] အဖြစ်များသော်လည်း၊ ဩဇာကြီးမားသော ကုန်သည်မိသားစုများသည် လူနည်းစုအုပ်ချုပ်မှုများ မှတစ်ဆင့် ဩဇာလွှမ်းမိုးမှုကို ကျင့်သုံးခဲ့ဖွယ်ရှိသည်။ ဖိုနီးရှားမြို့များသည် ဘီစီ ၉ ရာစုတွင် အစည်ကားဆုံး ထွန်းကားခဲ့သော်လည်း နောက်ပိုင်းတွင် နီယို-အဆီးရီးယား နှင့် အာခေးမနစ် ကဲ့သို့သော အင်ပါယာများ ချဲ့ထွင်လာပြီးနောက် ယိုယွင်းပျက်စီးလာခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ၎င်းတို့၏ ဩဇာလွှမ်းမိုးမှုသည် ဘီစီ ၂ ရာစုအလယ်ပိုင်းတွင် ရောမတို့၏ ကာသေ့ဂျ်မြို့ ပျက်စီးခြင်း အထိ အနောက်မြေထဲပင်လယ်တွင် တည်ရှိခဲ့သည်။

မူလသမိုင်းဝင်မှတ်တမ်းများ မရှိခြင်းကြောင့် &quot;ပျောက်ဆုံးနေသော&quot; ယဉ်ကျေးမှုအဖြစ် ကြာမြင့်စွာ သတ်မှတ်ခံထားရသော ဖိုနီးရှားလူမျိုးများသည် ၁၇ ရာစုနှင့် ၁၈ ရာစုများတွင် ကျောက်စာများ ရှာဖွေတွေ့ရှိပြီးနောက်မှသာ ပိုမိုနားလည်လာခဲ့ကြသည်။ ၂၀ ရာစုအလယ်ပိုင်းမှစ၍ ရှေးဟောင်းသုတေသနပြုချက်များအရ ရှေးဟောင်းကမ္ဘာတွင် ၎င်းတို့၏ အရေးပါမှုကို ဖော်ထုတ်နိုင်ခဲ့သည်။ {{Sfn|Markoe|2000}}၎င်းတို့၏ အတည်တကျဆုံး အမွေအနှစ်မှာ ပရိုတို-ဆိုင်းနိုင်းတစ် အက္ခရာ မှ ဆင်းသက်လာသော အစောဆုံး အတည်ပြုထားသော အက္ခရာစဉ် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုဖြစ်ပြီး {{Sfn|Coulmas|1996}} မြေထဲပင်လယ်တစ်လွှား ပျံ့နှံ့သွားပြီး [[ဂရိအက္ခရာ|ဂရိ အက္ခရာစဉ်]] ကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့ပြီး လက်တင် နှင့် စီရီလစ် အက္ခရာစဉ်များကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့ရုံသာမက ဆီးရီးယား နှင့် [[အာရဗီအရေးအသား|အာရဗီ]] စာရေးစနစ်များကိုပါ လွှမ်းမိုးခဲ့သည်။ {{Sfn|Markoe|2000|page=111}} {{Sfn|Fischer|2004}}၎င်းတို့သည် သင်္ဘောတည်ဆောက်ခြင်း ၊ ရေကြောင်းသွားလာမှု၊ စက်မှုလုပ်ငန်း၊ စိုက်ပျိုးရေးနှင့် အုပ်ချုပ်ရေးတို့တွင်လည်း ဆန်းသစ်တီထွင်မှုများ ပံ့ပိုးပေးခဲ့ကြသည်။ ၎င်းတို့၏ ကုန်သွယ်ရေးကွန်ရက်များသည် ဂန္ထဝင်မြေထဲပင်လယ်ယဉ်ကျေးမှု၏ စီးပွားရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှု ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုတွင် အခြေခံအခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ခဲ့သည်။ {{Sfn|Niemeyer|2004}}


==ကိုးကား==
{{Reflist}}

[[Category:အနောက်အာရှရှိ ယခင်နိုင်ငံများ]]</text>
      <sha1>4fwv4spngy5peda87yn9yv8x0cyafgl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-43391-77</title>
    <ns>3</ns>
    <id>290075</id>
    <revision>
      <id>1046796</id>
      <timestamp>2026-08-06T15:47:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Welcome-Bot</username>
        <id>40494</id>
      </contributor>
      <comment>ကြိုဆိုပါသည်!</comment>
      <origin>1046796</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8540" sha1="7szovfbkh92exeecyd1rkezp2x2tn7m" xml:space="preserve">== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &amp;#126;2026-43391-77 ! ==

{| class=&quot;plainlinks&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:0 0 1em; width:100%;&quot;
| style=&quot;width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ 
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
&lt;/div&gt;
| style=&quot;padding:0 0.5em;&quot; |
| style=&quot;width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese.  However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can!  Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
&lt;/div&gt;
|}&lt;!-- Template:Welcome --&gt; --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]])  ၁၅:၄၇၊ ၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ (UTC)</text>
      <sha1>7szovfbkh92exeecyd1rkezp2x2tn7m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>၁၀</title>
    <ns>0</ns>
    <id>290076</id>
    <revision>
      <id>1046797</id>
      <timestamp>2026-08-06T15:51:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dr Lotus Black</username>
        <id>31011</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;{{Databox}}  ၁၀ (တစ်ဆယ်) သည် [[စုံမသဘာဝ (စုံကိန်း/မကိန်း)|စုံ]] [[သဘာဝကိန်း]]တခုဖြစ်သည်။ ရှေ့တွင် [[၁၁]]၊ နောက်တွင် [[၉]] ရှိသည်။ တစ်ဆယ်သည် ဒသမစန...&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1046797</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="502" sha1="rsi2s2pxkcemvry97cp4f2udhxak49v" xml:space="preserve">{{Databox}}

၁၀ (တစ်ဆယ်) သည် [[စုံမသဘာဝ (စုံကိန်း/မကိန်း)|စုံ]] [[သဘာဝကိန်း]]တခုဖြစ်သည်။ ရှေ့တွင် [[၁၁]]၊ နောက်တွင် [[၉]] ရှိသည်။ တစ်ဆယ်သည် ဒသမစနစ်၏ အခြေခံဖြစ်သည်။


[[Category:မြန်မာအက္ခရာ]]
[[Category:ကိန်းပြည့်များ]]</text>
      <sha1>rsi2s2pxkcemvry97cp4f2udhxak49v</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-43306-14</title>
    <ns>3</ns>
    <id>290077</id>
    <revision>
      <id>1046803</id>
      <timestamp>2026-08-06T16:47:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Welcome-Bot</username>
        <id>40494</id>
      </contributor>
      <comment>ကြိုဆိုပါသည်!</comment>
      <origin>1046803</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8540" sha1="ezilztnr94ufd99k7j295gg8bb17s9v" xml:space="preserve">== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &amp;#126;2026-43306-14 ! ==

{| class=&quot;plainlinks&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:0 0 1em; width:100%;&quot;
| style=&quot;width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ 
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
&lt;/div&gt;
| style=&quot;padding:0 0.5em;&quot; |
| style=&quot;width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese.  However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can!  Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
&lt;/div&gt;
|}&lt;!-- Template:Welcome --&gt; --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]])  ၁၆:၄၇၊ ၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ (UTC)</text>
      <sha1>ezilztnr94ufd99k7j295gg8bb17s9v</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ပြည်သူ့လွှတ်တော် (၁၉၄၈)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>290078</id>
    <redirect title="ပြည်သူ့လွှတ်တော် (၁၉၅၂)" />
    <revision>
      <id>1046816</id>
      <timestamp>2026-08-06T18:12:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>နေနီဝန်း</username>
        <id>89694</id>
      </contributor>
      <comment>[[ပြည်သူ့လွှတ်တော် (၁၉၄၈)]] စာမျက်နှာကို [[ပြည်သူ့လွှတ်တော် (၁၉၅၂)]] သို့ နေနီဝန်းက ရွှေ့ခဲ့သည်: ပြည်ထောင်စ​ုပါလီမန်လွှတ်တော်နှစ်ရပ်ကို ၁၉၅၂မှစတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့တာလို့ သိရပါတယ်။</comment>
      <origin>1046816</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="77" sha1="ifwb9is3phfon10qiojmc0m52x5ps09" xml:space="preserve">#REDIRECT [[ပြည်သူ့လွှတ်တော် (၁၉၅၂)]]</text>
      <sha1>ifwb9is3phfon10qiojmc0m52x5ps09</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-43515-29</title>
    <ns>3</ns>
    <id>290079</id>
    <revision>
      <id>1046838</id>
      <timestamp>2026-08-06T20:48:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Welcome-Bot</username>
        <id>40494</id>
      </contributor>
      <comment>ကြိုဆိုပါသည်!</comment>
      <origin>1046838</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8540" sha1="havn4xb8zq7mtz4rnmspvrvmnplsgue" xml:space="preserve">== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &amp;#126;2026-43515-29 ! ==

{| class=&quot;plainlinks&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:0 0 1em; width:100%;&quot;
| style=&quot;width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ 
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
&lt;/div&gt;
| style=&quot;padding:0 0.5em;&quot; |
| style=&quot;width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese.  However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can!  Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
&lt;/div&gt;
|}&lt;!-- Template:Welcome --&gt; --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]])  ၂၀:၄၈၊ ၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ (UTC)</text>
      <sha1>havn4xb8zq7mtz4rnmspvrvmnplsgue</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>၁၁</title>
    <ns>0</ns>
    <id>290080</id>
    <revision>
      <id>1046854</id>
      <timestamp>2026-08-07T04:01:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dr Lotus Black</username>
        <id>31011</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;{{Databox}}  ၁၁ (ဆယ့်တစ်) သည် [[စုံမသဘာဝ (စုံကိန်း/မကိန်း)|မ]] [[သဘာဝကိန်း]]တခုဖြစ်သည်။ ရှေ့တွင် [[၁၂]]၊ နောက်တွင် [[၁၀]] ရှိသည်။     Category:မြန်မာအက္...&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1046854</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="407" sha1="mbpvl4q57go77z09gsitz5v6gc02h9k" xml:space="preserve">{{Databox}}

၁၁ (ဆယ့်တစ်) သည် [[စုံမသဘာဝ (စုံကိန်း/မကိန်း)|မ]] [[သဘာဝကိန်း]]တခုဖြစ်သည်။ ရှေ့တွင် [[၁၂]]၊ နောက်တွင် [[၁၀]] ရှိသည်။ 


[[Category:မြန်မာအက္ခရာ]]
[[Category:ကိန်းပြည့်များ]]</text>
      <sha1>mbpvl4q57go77z09gsitz5v6gc02h9k</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1046951</id>
      <parentid>1046854</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T11:25:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dr Lotus Black</username>
        <id>31011</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:သုဒ္ဓကိန်းများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်</comment>
      <origin>1046951</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="467" sha1="neuhzk6fu8bir1qyfue7uxg7x6iki48" xml:space="preserve">{{Databox}}

၁၁ (ဆယ့်တစ်) သည် [[စုံမသဘာဝ (စုံကိန်း/မကိန်း)|မ]] [[သဘာဝကိန်း]]တခုဖြစ်သည်။ ရှေ့တွင် [[၁၂]]၊ နောက်တွင် [[၁၀]] ရှိသည်။ 


[[Category:မြန်မာအက္ခရာ]]
[[Category:ကိန်းပြည့်များ]]
[[ကဏ္ဍ:သုဒ္ဓကိန်းများ]]</text>
      <sha1>neuhzk6fu8bir1qyfue7uxg7x6iki48</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>မုခ်ဝ:လက်ရှိဖြစ်ရပ်များ/၂၀၂၆ ဩဂုတ် ၇</title>
    <ns>100</ns>
    <id>290081</id>
    <revision>
      <id>1046856</id>
      <timestamp>2026-08-07T04:19:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Salai Rungtoi</username>
        <id>22844</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;{{Current events|year=2026|month=08|day=7|content=  &lt;!-- All news items below this line --&gt;    &lt;!-- All news items above this line --&gt;}}&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1046856</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="136" sha1="azyqrszrvr3v00neu4jgfgmcppnr8gk" xml:space="preserve">{{Current events|year=2026|month=08|day=7|content=

&lt;!-- All news items below this line --&gt;


&lt;!-- All news items above this line --&gt;}}</text>
      <sha1>azyqrszrvr3v00neu4jgfgmcppnr8gk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1046857</id>
      <parentid>1046856</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T04:31:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Salai Rungtoi</username>
        <id>22844</id>
      </contributor>
      <origin>1046857</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="190" sha1="qv8xwl3gcwzjua95exm7m7eulkt7qgc" xml:space="preserve">{{Current events|year=2026|month=08|day=7|top=yes}}

&lt;!-- All news items below this line --&gt;


&lt;!-- All news items above this line --&gt;
{{Current events|year=2026|month=08|day=7|bottom=yes}}</text>
      <sha1>qv8xwl3gcwzjua95exm7m7eulkt7qgc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1046916</id>
      <parentid>1046857</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T08:01:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Salai Rungtoi</username>
        <id>22844</id>
      </contributor>
      <origin>1046916</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="716" sha1="1pmvx3zhcy0y0grmbmar65e28cabrfn" xml:space="preserve">{{Current events|year=2026|month=08|day=7|top=yes}}

&lt;!-- All news items below this line --&gt;
'''ဥပဒေနှင့် ရာဇဝတ်မှု'''
*[[ထိုင်းနိုင်ငံ]]၊ [[နန္ဒပုရီပြည်နယ်|နွန်ထဘူရီခရိုင်]]တွင် ပစ်ခတ်မှုဖြစ်ပွားခဲ့ရာ သေနတ်သမားအပါအဝင် အနည်းဆုံးလူ ၉ ဦး သေဆုံးပြီး ၁၅ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။ [https://www.bbc.com/burmese/live/cv629w49e92xt (BBC)]

&lt;!-- All news items above this line --&gt;
{{Current events|year=2026|month=08|day=7|bottom=yes}}</text>
      <sha1>1pmvx3zhcy0y0grmbmar65e28cabrfn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဘာသာဋီကာ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>290082</id>
    <revision>
      <id>1046858</id>
      <timestamp>2026-08-07T04:36:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tejinda</username>
        <id>87174</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;{{ဗုဒ္ဓဘာသာ}} '''ဘာသာဋီကာ''' ဆိုသည်မှာ [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]] ပိဋကတ်တော်များ ([[ပါဠိတော်]]များနှင့် [[အဋ္ဌကထာ]]များ) ကို သာမန်စာသင်သားများနှင့် လ...&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1046858</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13359" sha1="omzf08o2jsa5mir50tlm8jztdcdawkv" xml:space="preserve">{{ဗုဒ္ဓဘာသာ}}
'''ဘာသာဋီကာ''' ဆိုသည်မှာ [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]] ပိဋကတ်တော်များ ([[ပါဠိတော်]]များနှင့် [[အဋ္ဌကထာ]]များ) ကို သာမန်စာသင်သားများနှင့် လေ့လာသူများ လွယ်ကူရှင်းလင်းစွာ နားလည်သဘောပေါက်နိုင်ရန်အတွက် မြန်မာဘာသာ သီးခြားအဖွင့် လင်းလင်းချင်း စီရင်ရေးသားထားသော '''မြန်မာပြန် အဖွင့်ကျမ်းများ''' ဖြစ်ပါသည်။

[https://palimyanmarpitaka.blogspot.com/2026/08/blog-post.html ဘာသာဋီကာအဘိဓာန်]ကို ဒီမှာကြည့်ပါ။

===ဘာသာဋီကာ ပေါ်ပေါက်လာပုံ နောက်ခံ===

ရှေးခေတ်က ပါဠိတော်များကို အဖွင့်ဆိုရန် ပါဠိဘာသာဖြင့်ပင် အဋ္ဌကထာများနှင့် ဋီကာကျမ်းများကို ရေးသားခဲ့ကြပါသည်။

ပါဠိဘာသာ တိုက်ရိုက်အဖွင့်ကျမ်းများသည် [[ပါဠိစာပေ]] ကျွမ်းကျင်သူများအတွက်သာ အဆင်ပြေပြီး၊ ခေတ်ကာလအရ စာသင်သား [[ရဟန်း]]သံဃာများနှင့် လူပုဂ္ဂိုလ်များအဖို့ ပါဠိအဓိပ္ပာယ်ကို တိုက်ရိုက်နားလည်ရန် ခက်ခဲလာခဲ့ပါသည်။

ထို့ကြောင့် ကျေးဇူးတော်ရှင် '''[[ဇနကာဘိဝံသ (မဟာဂန္ဓာရုံဆရာတော်)|မဟာဂန္ဓာရုံ ဆရာတော်ဘုရားကြီး အရှင်ဇနကာဘိဝံသ]]''' အမှူးပြုသော ဆရာတော်ကြီးများက ပိဋကတ်တော်များ၏ အဓိပ္ပာယ်ကို မြန်မာစကားပြေဖြင့် လွယ်ကူရှင်းလင်းစွာ သဘောပေါက်စေရန် '''&quot;ဘာသာဋီကာ&quot;''' ကျမ်းများကို ရေးသားပြုစုခဲ့ကြပါသည်။

===ဘာသာဋီကာ၏ ထူးခြားချက်များနှင့် အကျိုးကျေးဇူးများ===

ပါဠိနိဿယ သီးသန့်မဟုတ်ဘဲ ခေတ်သုံး မြန်မာစကားပြေဖြင့် အဓိပ္ပာယ်၊ အချိတ်အဆက်၊ နောက်ခံသမိုင်းကြောင်းများနှင့်တကွ ရှင်းလင်းထားသဖြင့် ဖတ်ရှုရလွယ်ကူသည်။

ပါဠိတော်/အဋ္ဌကထာ ပုဒ်အလိုက် အဓိပ္ပာယ် အနက်ဖွင့်ဆိုချက်များကို သီးခြားခေါင်းစဉ်များဖြင့် စနစ်တကျ ရေးသားထားသည်။

စာမေးပွဲဖြေဆိုမည့် စာသင်သား ရဟန်းသံဃာများ၊ [[သာသနာ]]ရေးရာ လေ့လာသူများနှင့် ပိဋကတ်တော်ကို နက်နက်နဲနဲ လေ့လာချင်သော လူပုဂ္ဂိုလ်များအတွက် အရေးပါသော လမ်းညွှန်ကျမ်းစာများ ဖြစ်သည်။

===ထင်ရှားသော ဘာသာဋီကာကျမ်းများ===

မဟာဂန္ဓာရုံ ဆရာတော်ဘုရားကြီးနှင့် နာယကချုပ် ဆရာတော်များ (ဥပမာ- အရှင်စန္ဒောဘာသ စသည်) ပြုစုရေးသားခဲ့ကြသော ဘာသာဋီကာများအနက် ထင်ရှားသည်များမှာ -

* [https://bunny-wp-pullzone-vixrt9neqs.b-cdn.net/wp-content/uploads/2021/10/သြဝါဒကထာ-မဟာဂန္ဓာရုံ-ဆရာတော်-အရှင်ဇနကာဘိဝံသ-OVADAKATHA.pdf ဩဝါဒကထာ]
* [https://bunny-wp-pullzone-vixrt9neqs.b-cdn.net/wp-content/uploads/2021/10/ကိုယ်ကျင့်-အဘိဓမ္မာ-မဟာဂန္ဓာရုံ-ဆရာတော်-အရှင်ဇနကာဘိဝံသ.pdf ကိုယ်ကျင့် အဘိဓမ္မာ]
* [https://bunny-wp-pullzone-vixrt9neqs.b-cdn.net/wp-content/uploads/2021/10/သဂြိုဟ်ဘာသာဋီကာ-မဟာဂန္ဓာရုံ-ဆရာတော်-အရှင်ဇနကာဘိဝံသ.pdf သဂြိုဟ်ဘာသာဋီကာ]
* [https://bunny-wp-pullzone-vixrt9neqs.b-cdn.net/wp-content/uploads/2022/09/အခြေပြု-သဂြိုဟ်-Sangaha_Basic-မဟာဂန္ဓာရုံ-ဆရာတော်.pdf အခြေပြု သဂြိုဟ်]
* [https://bunny-wp-pullzone-vixrt9neqs.b-cdn.net/wp-content/uploads/2022/09/ဝီထိနှင့်-သုံးချက်စု-ဘာသာဋီကာ-VT_TCS_BT-မဟာဂန္ဓာရုံ-ဆရာတော်.pdf ဝီထိနှင့် သုံးချက်စု ဘာသာဋီကာ]
* [https://bunny-wp-pullzone-vixrt9neqs.b-cdn.net/wp-content/uploads/2023/02/ရတနာ့ဂုဏ်ရည်-မဟာဂန္ဓာရုံ-ဆရာတော်-အရှင်ဇနကာဘိဝံသ-05YadanaGoneYee.pdf ရတနာ့ဂုဏ်ရည်]

=== ဝိနည်း ဘာသာဋီကာများ ===
* ပါရာဇိကဏ် ဘာသာဋီကာ — [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/PJ_BT_01.pdf ပ-တွဲ] | [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/PJ_BT_02.pdf ဒု-တွဲ] | [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/PJ_BT_03.pdf တ-တွဲ] | [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/PJ_BT_04.pdf စ-တွဲ]
* ပါစိတ် ဘာသာဋီကာ — [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/PC_BT_01.pdf ပ-တွဲ] | [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/PC_BT_02.pdf ဒု-တွဲ]
* မဟာဝါ ဘာသာဋီကာ — [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/MV_BT_01.pdf ပ-တွဲ] | [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/MV_BT_02.pdf ဒု-တွဲ]
* [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/CV_AT_BT.pdf စူဠဝဂ္ဂ ဘာသာဋီကာ]
* ကင်္ခါ ဘာသာဋီကာ — [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/KK_AT_BT_01.pdf ပ-တွဲ] | [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/KK_AT_BT_02.pdf ဒု-တွဲ]
* [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/PV_BT.pdf ပရိဝါ ဘာသာဋီကာ]

=== အဘိဓမ္မာ ဘာသာဋီကာများ ===
* အဋ္ဌသာလိနီ ဘာသာဋီကာ — [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/ATSLN_BT_01.pdf ပ-တွဲ] | [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/ATSLN_BT_02.pdf ဒု-တွဲ] | [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/ATSLN_BT_03.pdf တ-တွဲ] | [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/ATSLN_BT_04.pdf စ-တွဲ]
* [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/DTKT_AT_BT.pdf ဓာတုကထာ အဋ္ဌကထာ ဘာသာဋီကာ]
* [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/DTKT_AT_BT.pdf ပုဂ္ဂလပညတ္တိ အဋ္ဌကထာ ဘာသာဋီကာ]
* ကထာဝတ္ထု အဋ္ဌကထာ ဘာသာဋီကာ — [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/KTVT_AT_BT_01.pdf ပ-တွဲ] | [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/KTVT_AT_BT_02.pdf ဒု-တွဲ]
* [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/PHT_AT_BT.pdf ပဋ္ဌာန အဋ္ဌကထာ ဘာသာဋီကာ]
* သမ္မောဟ ဝိနောဒနီ ဘာသာဋီကာ — [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/SMH_AT_BT_01.pdf ပ-တွဲ] | [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/SMH_AT_BT_02.pdf ဒု-တွဲ] | [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/SMH_AT_BT_03.pdf တ-တွဲ]
* [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/YMK_AT_BT.pdf ယမက အဋ္ဌကထာ ဘာသာဋီကာ]

=== သုတ္တန္တ ဘာသာဋီကာများ ===
* သီလက္ခန် ဘာသာဋီကာ — [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/SI_BT_01.pdf ပ-တွဲ] | [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/SI_BT_02.pdf ဒု-တွဲ] | [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/SI_BT_03.pdf တ-တွဲ] | [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/SI_BT_04.pdf စ-တွဲ]
* သုတ် မဟာဝါ ဘာသာဋီကာ — [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/S_MV_AT_BT_01.pdf ပ-တွဲ] | [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/S_MV_AT_BT_02.pdf ဒု-တွဲ] | [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/S_MV_AT_BT_03.pdf တ-တွဲ]
* [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/S_PTY_AT_BT.pdf သုတ် ပါထေယျ ဘာသာဋီကာ]

=== အခြား ဘာသာဋီကာများ ===
* ကစ္စည်း ဘာသာဋီကာ — [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/KS_BT_01.pdf ပ-တွဲ] | [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/KS_BT_02.pdf ဒု-တွဲ]
* ရူပသိဒ္ဓိ ဘာသာဋီကာ — [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/RPSD_BT_01.pdf ပ-တွဲ] | [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/RPSD_BT_02.pdf ဒု-တွဲ]
* [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/BDCT_BT.pdf ဘေဒစိန္တာ ဘာသာဋီကာ]
* [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/KCYN_BT.pdf ကစ္စာယန ဘာသာဋီကာ]
* [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/ATAP.pdf အဋ္ဌကထာ အခြေပြု]
* [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/SGH_BT.pdf သဂြိုဟ် ဘာသာဋီကာ]
* [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/TKK_PN.pdf ဋီကာကျော် နိဿယ]
* [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/VT_TCS_BT.pdf ဝီထိနှင့် သုံးချက်စု ဘာသာဋီကာ]

== ပြင်ပလင့်ခ်များ ==
* [https://www.dhammadownload.com/AshinJanakabhivamsa-eBookInMyanmar.htm dhammadownload.com – အရှင်ဇနကာဘိဝံသ၏ မြန်မာ အီးဘုတ်များ]

===အနှစ်ချုပ်===
ဘာသာဋီကာဆိုသည်မှာ ဗုဒ္ဓစာပေ ပိဋကတ်တော်များ၏ နက်နဲသော အဓိပ္ပာယ်များကို အများပြည်သူနှင့် စာသင်သားများ လွယ်ကူစွာ နားလည်နိုင်ရန် မြန်မာဘာသာဖြင့် စနစ်တကျ ဖွင့်ဆိုရှင်းလင်းထားသည့် '''&quot;ခေတ်မီ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့် မြန်မာပြန် ဋီကာကျမ်းများ&quot;''' ဖြစ်ပါသည်။
=== ကိုးကား ===
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝေါဟာရများ]]</text>
      <sha1>omzf08o2jsa5mir50tlm8jztdcdawkv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1046859</id>
      <parentid>1046858</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T04:41:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tejinda</username>
        <id>87174</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1046859</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13442" sha1="sf136ph7s8sx0a1ofk9u16er7zukewf" xml:space="preserve">{{ဗုဒ္ဓဘာသာ}}
'''ဘာသာဋီကာ''' ဆိုသည်မှာ [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]] ပိဋကတ်တော်များ ([[ပါဠိတော်]]များနှင့် [[အဋ္ဌကထာ]]များ) ကို သာမန်စာသင်သားများနှင့် လေ့လာသူများ လွယ်ကူရှင်းလင်းစွာ နားလည်သဘောပေါက်နိုင်ရန်အတွက် မြန်မာဘာသာ သီးခြားအဖွင့် ရှင်းရှင်းလင်းလင်း စီရင်ရေးသားထားသော '''မြန်မာပြန် အဖွင့်ကျမ်းများ''' ဖြစ်ပါသည်။&lt;ref&gt;ဘာသာဋီကာကျမ်းစာများ&lt;/ref&gt;

[https://palimyanmarpitaka.blogspot.com/2026/08/blog-post.html ဘာသာဋီကာအဘိဓာန်]ကို ဒီမှာကြည့်ပါ။

===ဘာသာဋီကာ ပေါ်ပေါက်လာပုံ နောက်ခံ===

ရှေးခေတ်က ပါဠိတော်များကို အဖွင့်ဆိုရန် ပါဠိဘာသာဖြင့်ပင် အဋ္ဌကထာများနှင့် ဋီကာကျမ်းများကို ရေးသားခဲ့ကြပါသည်။

ပါဠိဘာသာ တိုက်ရိုက်အဖွင့်ကျမ်းများသည် [[ပါဠိစာပေ]] ကျွမ်းကျင်သူများအတွက်သာ အဆင်ပြေပြီး၊ ခေတ်ကာလအရ စာသင်သား [[ရဟန်း]]သံဃာများနှင့် လူပုဂ္ဂိုလ်များအဖို့ ပါဠိအဓိပ္ပာယ်ကို တိုက်ရိုက်နားလည်ရန် ခက်ခဲလာခဲ့ပါသည်။

ထို့ကြောင့် ကျေးဇူးတော်ရှင် '''[[ဇနကာဘိဝံသ (မဟာဂန္ဓာရုံဆရာတော်)|မဟာဂန္ဓာရုံ ဆရာတော်ဘုရားကြီး အရှင်ဇနကာဘိဝံသ]]''' အမှူးပြုသော ဆရာတော်ကြီးများက ပိဋကတ်တော်များ၏ အဓိပ္ပာယ်ကို မြန်မာစကားပြေဖြင့် လွယ်ကူရှင်းလင်းစွာ သဘောပေါက်စေရန် '''&quot;ဘာသာဋီကာ&quot;''' ကျမ်းများကို ရေးသားပြုစုခဲ့ကြပါသည်။

===ဘာသာဋီကာ၏ ထူးခြားချက်များနှင့် အကျိုးကျေးဇူးများ===

ပါဠိနိဿယ သီးသန့်မဟုတ်ဘဲ ခေတ်သုံး မြန်မာစကားပြေဖြင့် အဓိပ္ပာယ်၊ အချိတ်အဆက်၊ နောက်ခံသမိုင်းကြောင်းများနှင့်တကွ ရှင်းလင်းထားသဖြင့် ဖတ်ရှုရလွယ်ကူသည်။

ပါဠိတော်/အဋ္ဌကထာ ပုဒ်အလိုက် အဓိပ္ပာယ် အနက်ဖွင့်ဆိုချက်များကို သီးခြားခေါင်းစဉ်များဖြင့် စနစ်တကျ ရေးသားထားသည်။

စာမေးပွဲဖြေဆိုမည့် စာသင်သား ရဟန်းသံဃာများ၊ [[သာသနာ]]ရေးရာ လေ့လာသူများနှင့် ပိဋကတ်တော်ကို နက်နက်နဲနဲ လေ့လာချင်သော လူပုဂ္ဂိုလ်များအတွက် အရေးပါသော လမ်းညွှန်ကျမ်းစာများ ဖြစ်သည်။

===ထင်ရှားသော ဘာသာဋီကာကျမ်းများ===

မဟာဂန္ဓာရုံ ဆရာတော်ဘုရားကြီးနှင့် နာယကချုပ် ဆရာတော်များ (ဥပမာ- အရှင်စန္ဒောဘာသ စသည်) ပြုစုရေးသားခဲ့ကြသော ဘာသာဋီကာများအနက် ထင်ရှားသည်များမှာ -

* [https://bunny-wp-pullzone-vixrt9neqs.b-cdn.net/wp-content/uploads/2021/10/သြဝါဒကထာ-မဟာဂန္ဓာရုံ-ဆရာတော်-အရှင်ဇနကာဘိဝံသ-OVADAKATHA.pdf ဩဝါဒကထာ]
* [https://bunny-wp-pullzone-vixrt9neqs.b-cdn.net/wp-content/uploads/2021/10/ကိုယ်ကျင့်-အဘိဓမ္မာ-မဟာဂန္ဓာရုံ-ဆရာတော်-အရှင်ဇနကာဘိဝံသ.pdf ကိုယ်ကျင့် အဘိဓမ္မာ]
* [https://bunny-wp-pullzone-vixrt9neqs.b-cdn.net/wp-content/uploads/2021/10/သဂြိုဟ်ဘာသာဋီကာ-မဟာဂန္ဓာရုံ-ဆရာတော်-အရှင်ဇနကာဘိဝံသ.pdf သဂြိုဟ်ဘာသာဋီကာ]
* [https://bunny-wp-pullzone-vixrt9neqs.b-cdn.net/wp-content/uploads/2022/09/အခြေပြု-သဂြိုဟ်-Sangaha_Basic-မဟာဂန္ဓာရုံ-ဆရာတော်.pdf အခြေပြု သဂြိုဟ်]
* [https://bunny-wp-pullzone-vixrt9neqs.b-cdn.net/wp-content/uploads/2022/09/ဝီထိနှင့်-သုံးချက်စု-ဘာသာဋီကာ-VT_TCS_BT-မဟာဂန္ဓာရုံ-ဆရာတော်.pdf ဝီထိနှင့် သုံးချက်စု ဘာသာဋီကာ]
* [https://bunny-wp-pullzone-vixrt9neqs.b-cdn.net/wp-content/uploads/2023/02/ရတနာ့ဂုဏ်ရည်-မဟာဂန္ဓာရုံ-ဆရာတော်-အရှင်ဇနကာဘိဝံသ-05YadanaGoneYee.pdf ရတနာ့ဂုဏ်ရည်]

=== ဝိနည်း ဘာသာဋီကာများ ===
* ပါရာဇိကဏ် ဘာသာဋီကာ — [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/PJ_BT_01.pdf ပ-တွဲ] | [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/PJ_BT_02.pdf ဒု-တွဲ] | [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/PJ_BT_03.pdf တ-တွဲ] | [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/PJ_BT_04.pdf စ-တွဲ]
* ပါစိတ် ဘာသာဋီကာ — [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/PC_BT_01.pdf ပ-တွဲ] | [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/PC_BT_02.pdf ဒု-တွဲ]
* မဟာဝါ ဘာသာဋီကာ — [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/MV_BT_01.pdf ပ-တွဲ] | [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/MV_BT_02.pdf ဒု-တွဲ]
* [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/CV_AT_BT.pdf စူဠဝဂ္ဂ ဘာသာဋီကာ]
* ကင်္ခါ ဘာသာဋီကာ — [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/KK_AT_BT_01.pdf ပ-တွဲ] | [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/KK_AT_BT_02.pdf ဒု-တွဲ]
* [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/PV_BT.pdf ပရိဝါ ဘာသာဋီကာ]

=== အဘိဓမ္မာ ဘာသာဋီကာများ ===
* အဋ္ဌသာလိနီ ဘာသာဋီကာ — [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/ATSLN_BT_01.pdf ပ-တွဲ] | [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/ATSLN_BT_02.pdf ဒု-တွဲ] | [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/ATSLN_BT_03.pdf တ-တွဲ] | [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/ATSLN_BT_04.pdf စ-တွဲ]
* [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/DTKT_AT_BT.pdf ဓာတုကထာ အဋ္ဌကထာ ဘာသာဋီကာ]
* [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/DTKT_AT_BT.pdf ပုဂ္ဂလပညတ္တိ အဋ္ဌကထာ ဘာသာဋီကာ]
* ကထာဝတ္ထု အဋ္ဌကထာ ဘာသာဋီကာ — [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/KTVT_AT_BT_01.pdf ပ-တွဲ] | [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/KTVT_AT_BT_02.pdf ဒု-တွဲ]
* [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/PHT_AT_BT.pdf ပဋ္ဌာန အဋ္ဌကထာ ဘာသာဋီကာ]
* သမ္မောဟ ဝိနောဒနီ ဘာသာဋီကာ — [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/SMH_AT_BT_01.pdf ပ-တွဲ] | [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/SMH_AT_BT_02.pdf ဒု-တွဲ] | [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/SMH_AT_BT_03.pdf တ-တွဲ]
* [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/YMK_AT_BT.pdf ယမက အဋ္ဌကထာ ဘာသာဋီကာ]

=== သုတ္တန္တ ဘာသာဋီကာများ ===
* သီလက္ခန် ဘာသာဋီကာ — [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/SI_BT_01.pdf ပ-တွဲ] | [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/SI_BT_02.pdf ဒု-တွဲ] | [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/SI_BT_03.pdf တ-တွဲ] | [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/SI_BT_04.pdf စ-တွဲ]
* သုတ် မဟာဝါ ဘာသာဋီကာ — [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/S_MV_AT_BT_01.pdf ပ-တွဲ] | [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/S_MV_AT_BT_02.pdf ဒု-တွဲ] | [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/S_MV_AT_BT_03.pdf တ-တွဲ]
* [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/S_PTY_AT_BT.pdf သုတ် ပါထေယျ ဘာသာဋီကာ]

=== အခြား ဘာသာဋီကာများ ===
* ကစ္စည်း ဘာသာဋီကာ — [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/KS_BT_01.pdf ပ-တွဲ] | [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/KS_BT_02.pdf ဒု-တွဲ]
* ရူပသိဒ္ဓိ ဘာသာဋီကာ — [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/RPSD_BT_01.pdf ပ-တွဲ] | [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/RPSD_BT_02.pdf ဒု-တွဲ]
* [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/BDCT_BT.pdf ဘေဒစိန္တာ ဘာသာဋီကာ]
* [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/KCYN_BT.pdf ကစ္စာယန ဘာသာဋီကာ]
* [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/ATAP.pdf အဋ္ဌကထာ အခြေပြု]
* [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/SGH_BT.pdf သဂြိုဟ် ဘာသာဋီကာ]
* [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/TKK_PN.pdf ဋီကာကျော် နိဿယ]
* [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/VT_TCS_BT.pdf ဝီထိနှင့် သုံးချက်စု ဘာသာဋီကာ]

== ပြင်ပလင့်ခ်များ ==
* [https://www.dhammadownload.com/AshinJanakabhivamsa-eBookInMyanmar.htm dhammadownload.com – အရှင်ဇနကာဘိဝံသ၏ မြန်မာ အီးဘုတ်များ]

===အနှစ်ချုပ်===
ဘာသာဋီကာဆိုသည်မှာ ဗုဒ္ဓစာပေ ပိဋကတ်တော်များ၏ နက်နဲသော အဓိပ္ပာယ်များကို အများပြည်သူနှင့် စာသင်သားများ လွယ်ကူစွာ နားလည်နိုင်ရန် မြန်မာဘာသာဖြင့် စနစ်တကျ ဖွင့်ဆိုရှင်းလင်းထားသည့် '''&quot;ခေတ်မီ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့် မြန်မာပြန် ဋီကာကျမ်းများ&quot;''' ဖြစ်ပါသည်။
=== ကိုးကား ===
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝေါဟာရများ]]</text>
      <sha1>sf136ph7s8sx0a1ofk9u16er7zukewf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1046860</id>
      <parentid>1046859</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T04:46:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tejinda</username>
        <id>87174</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1046860</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13592" sha1="k5nbtb11fnz8vcjnv6pnlljmfnxtmvt" xml:space="preserve">{{ဗုဒ္ဓဘာသာ}}
'''ဘာသာဋီကာ''' ဆိုသည်မှာ [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]] ပိဋကတ်တော်များ ([[ပါဠိတော်]]များနှင့် [[အဋ္ဌကထာ]]များ) ကို သာမန်စာသင်သားများနှင့် လေ့လာသူများ လွယ်ကူရှင်းလင်းစွာ နားလည်သဘောပေါက်နိုင်ရန်အတွက် မြန်မာဘာသာ သီးခြားအဖွင့် ရှင်းရှင်းလင်းလင်း စီရင်ရေးသားထားသော '''မြန်မာပြန် အဖွင့်ကျမ်းများ''' ဖြစ်ပါသည်။&lt;ref&gt;ဘာသာဋီကာကျမ်းစာများ&lt;/ref&gt;

[https://palimyanmarpitaka.blogspot.com/2026/08/blog-post.html ဘာသာဋီကာအဘိဓာန်]ကို ဒီမှာကြည့်ပါ။

===ဘာသာဋီကာ ပေါ်ပေါက်လာပုံ နောက်ခံ===

ရှေးခေတ်က ပါဠိတော်များကို အဖွင့်ဆိုရန် ပါဠိဘာသာဖြင့်ပင် အဋ္ဌကထာများနှင့် ဋီကာကျမ်းများကို ရေးသားခဲ့ကြပါသည်။

ပါဠိဘာသာ တိုက်ရိုက်အဖွင့်ကျမ်းများသည် [[ပါဠိစာပေ]] ကျွမ်းကျင်သူများအတွက်သာ အဆင်ပြေပြီး၊ ခေတ်ကာလအရ စာသင်သား [[ရဟန်း]]သံဃာများနှင့် လူပုဂ္ဂိုလ်များအဖို့ ပါဠိအဓိပ္ပာယ်ကို တိုက်ရိုက်နားလည်ရန် ခက်ခဲလာခဲ့ပါသည်။

ထို့ကြောင့် ကျေးဇူးတော်ရှင် '''[[ဇနကာဘိဝံသ (မဟာဂန္ဓာရုံဆရာတော်)|မဟာဂန္ဓာရုံ ဆရာတော်ဘုရားကြီး အရှင်ဇနကာဘိဝံသ]]''' အမှူးပြုသော ဆရာတော်ကြီးများက ပိဋကတ်တော်များ၏ အဓိပ္ပာယ်ကို မြန်မာစကားပြေဖြင့် လွယ်ကူရှင်းလင်းစွာ သဘောပေါက်စေရန် '''&quot;ဘာသာဋီကာ&quot;''' ကျမ်းများကို ရေးသားပြုစုခဲ့ကြပါသည်။

===ဘာသာဋီကာ၏ ထူးခြားချက်များနှင့် အကျိုးကျေးဇူးများ===

ပါဠိနိဿယ သီးသန့်မဟုတ်ဘဲ ခေတ်သုံး မြန်မာစကားပြေဖြင့် အဓိပ္ပာယ်၊ အချိတ်အဆက်၊ နောက်ခံသမိုင်းကြောင်းများနှင့်တကွ ရှင်းလင်းထားသဖြင့် ဖတ်ရှုရလွယ်ကူသည်။

ပါဠိတော်/အဋ္ဌကထာ ပုဒ်အလိုက် အဓိပ္ပာယ် အနက်ဖွင့်ဆိုချက်များကို သီးခြားခေါင်းစဉ်များဖြင့် စနစ်တကျ ရေးသားထားသည်။

စာမေးပွဲဖြေဆိုမည့် စာသင်သား ရဟန်းသံဃာများ၊ [[သာသနာ]]ရေးရာ လေ့လာသူများနှင့် ပိဋကတ်တော်ကို နက်နက်နဲနဲ လေ့လာချင်သော လူပုဂ္ဂိုလ်များအတွက် အရေးပါသော လမ်းညွှန်ကျမ်းစာများ ဖြစ်သည်။

===ထင်ရှားသော ဘာသာဋီကာကျမ်းများ===

မဟာဂန္ဓာရုံ ဆရာတော်ဘုရားကြီးနှင့် နာယကချုပ် ဆရာတော်များ (ဥပမာ- အရှင်စန္ဒောဘာသ စသည်) ပြုစုရေးသားခဲ့ကြသော ဘာသာဋီကာများအနက် ထင်ရှားသည်များမှာ -

* [https://bunny-wp-pullzone-vixrt9neqs.b-cdn.net/wp-content/uploads/2021/10/သြဝါဒကထာ-မဟာဂန္ဓာရုံ-ဆရာတော်-အရှင်ဇနကာဘိဝံသ-OVADAKATHA.pdf ဩဝါဒကထာ]
* [https://bunny-wp-pullzone-vixrt9neqs.b-cdn.net/wp-content/uploads/2021/10/ကိုယ်ကျင့်-အဘိဓမ္မာ-မဟာဂန္ဓာရုံ-ဆရာတော်-အရှင်ဇနကာဘိဝံသ.pdf ကိုယ်ကျင့် အဘိဓမ္မာ]
* [https://bunny-wp-pullzone-vixrt9neqs.b-cdn.net/wp-content/uploads/2021/10/သဂြိုဟ်ဘာသာဋီကာ-မဟာဂန္ဓာရုံ-ဆရာတော်-အရှင်ဇနကာဘိဝံသ.pdf သဂြိုဟ်ဘာသာဋီကာ]
* [https://bunny-wp-pullzone-vixrt9neqs.b-cdn.net/wp-content/uploads/2022/09/အခြေပြု-သဂြိုဟ်-Sangaha_Basic-မဟာဂန္ဓာရုံ-ဆရာတော်.pdf အခြေပြု သဂြိုဟ်]
* [https://bunny-wp-pullzone-vixrt9neqs.b-cdn.net/wp-content/uploads/2022/09/ဝီထိနှင့်-သုံးချက်စု-ဘာသာဋီကာ-VT_TCS_BT-မဟာဂန္ဓာရုံ-ဆရာတော်.pdf ဝီထိနှင့် သုံးချက်စု ဘာသာဋီကာ]
* [https://bunny-wp-pullzone-vixrt9neqs.b-cdn.net/wp-content/uploads/2023/02/ရတနာ့ဂုဏ်ရည်-မဟာဂန္ဓာရုံ-ဆရာတော်-အရှင်ဇနကာဘိဝံသ-05YadanaGoneYee.pdf ရတနာ့ဂုဏ်ရည်]

=== ဝိနည်း ဘာသာဋီကာများ ===
* ပါရာဇိကဏ် ဘာသာဋီကာ — [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/PJ_BT_01.pdf ပ-တွဲ] | [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/PJ_BT_02.pdf ဒု-တွဲ] | [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/PJ_BT_03.pdf တ-တွဲ] | [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/PJ_BT_04.pdf စ-တွဲ]
* ပါစိတ် ဘာသာဋီကာ — [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/PC_BT_01.pdf ပ-တွဲ] | [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/PC_BT_02.pdf ဒု-တွဲ]
* မဟာဝါ ဘာသာဋီကာ — [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/MV_BT_01.pdf ပ-တွဲ] | [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/MV_BT_02.pdf ဒု-တွဲ]
* [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/CV_AT_BT.pdf စူဠဝဂ္ဂ ဘာသာဋီကာ]
* ကင်္ခါ ဘာသာဋီကာ — [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/KK_AT_BT_01.pdf ပ-တွဲ] | [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/KK_AT_BT_02.pdf ဒု-တွဲ]
* [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/PV_BT.pdf ပရိဝါ ဘာသာဋီကာ]

=== အဘိဓမ္မာ ဘာသာဋီကာများ ===
* အဋ္ဌသာလိနီ ဘာသာဋီကာ — [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/ATSLN_BT_01.pdf ပ-တွဲ] | [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/ATSLN_BT_02.pdf ဒု-တွဲ] | [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/ATSLN_BT_03.pdf တ-တွဲ] | [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/ATSLN_BT_04.pdf စ-တွဲ]
* [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/DTKT_AT_BT.pdf ဓာတုကထာ အဋ္ဌကထာ ဘာသာဋီကာ]
* [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/DTKT_AT_BT.pdf ပုဂ္ဂလပညတ္တိ အဋ္ဌကထာ ဘာသာဋီကာ]
* ကထာဝတ္ထု အဋ္ဌကထာ ဘာသာဋီကာ — [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/KTVT_AT_BT_01.pdf ပ-တွဲ] | [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/KTVT_AT_BT_02.pdf ဒု-တွဲ]
* [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/PHT_AT_BT.pdf ပဋ္ဌာန အဋ္ဌကထာ ဘာသာဋီကာ]
* သမ္မောဟ ဝိနောဒနီ ဘာသာဋီကာ — [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/SMH_AT_BT_01.pdf ပ-တွဲ] | [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/SMH_AT_BT_02.pdf ဒု-တွဲ] | [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/SMH_AT_BT_03.pdf တ-တွဲ]
* [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/YMK_AT_BT.pdf ယမက အဋ္ဌကထာ ဘာသာဋီကာ]

=== သုတ္တန္တ ဘာသာဋီကာများ ===
* သီလက္ခန် ဘာသာဋီကာ — [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/SI_BT_01.pdf ပ-တွဲ] | [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/SI_BT_02.pdf ဒု-တွဲ] | [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/SI_BT_03.pdf တ-တွဲ] | [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/SI_BT_04.pdf စ-တွဲ]
* သုတ် မဟာဝါ ဘာသာဋီကာ — [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/S_MV_AT_BT_01.pdf ပ-တွဲ] | [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/S_MV_AT_BT_02.pdf ဒု-တွဲ] | [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/S_MV_AT_BT_03.pdf တ-တွဲ]
* [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/S_PTY_AT_BT.pdf သုတ် ပါထေယျ ဘာသာဋီကာ]

=== အခြား ဘာသာဋီကာများ ===
* ကစ္စည်း ဘာသာဋီကာ — [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/KS_BT_01.pdf ပ-တွဲ] | [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/KS_BT_02.pdf ဒု-တွဲ]
* ရူပသိဒ္ဓိ ဘာသာဋီကာ — [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/RPSD_BT_01.pdf ပ-တွဲ] | [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/RPSD_BT_02.pdf ဒု-တွဲ]
* [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/BDCT_BT.pdf ဘေဒစိန္တာ ဘာသာဋီကာ]
* [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/KCYN_BT.pdf ကစ္စာယန ဘာသာဋီကာ]
* [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/ATAP.pdf အဋ္ဌကထာ အခြေပြု]
* [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/SGH_BT.pdf သဂြိုဟ် ဘာသာဋီကာ]
* [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/TKK_PN.pdf ဋီကာကျော် နိဿယ]
* [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/VT_TCS_BT.pdf ဝီထိနှင့် သုံးချက်စု ဘာသာဋီကာ]

== ပြင်ပလင့်ခ်များ ==
* [https://www.dhammadownload.com/AshinJanakabhivamsa-eBookInMyanmar.htm dhammadownload.com – အရှင်ဇနကာဘိဝံသ၏ မြန်မာ အီးဘုတ်များ]
*[https://my.wikisource.org/wiki/စာရေးသူ:အရှင်ဇနကာဘိဝံသ wikisourceမှ ကျမ်းစာများ]

===အနှစ်ချုပ်===
ဘာသာဋီကာဆိုသည်မှာ ဗုဒ္ဓစာပေ ပိဋကတ်တော်များ၏ နက်နဲသော အဓိပ္ပာယ်များကို အများပြည်သူနှင့် စာသင်သားများ လွယ်ကူစွာ နားလည်နိုင်ရန် မြန်မာဘာသာဖြင့် စနစ်တကျ ဖွင့်ဆိုရှင်းလင်းထားသည့် '''&quot;ခေတ်မီ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့် မြန်မာပြန် ဋီကာကျမ်းများ&quot;''' ဖြစ်ပါသည်။
=== ကိုးကား ===
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝေါဟာရများ]]</text>
      <sha1>k5nbtb11fnz8vcjnv6pnlljmfnxtmvt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1046870</id>
      <parentid>1046860</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T06:37:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tejinda</username>
        <id>87174</id>
      </contributor>
      <comment>/* ပြင်ပလင့်ခ်များ */</comment>
      <origin>1046870</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13594" sha1="fzhp09vq5qllrpao3fqjdao25revnwn" xml:space="preserve">{{ဗုဒ္ဓဘာသာ}}
'''ဘာသာဋီကာ''' ဆိုသည်မှာ [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]] ပိဋကတ်တော်များ ([[ပါဠိတော်]]များနှင့် [[အဋ္ဌကထာ]]များ) ကို သာမန်စာသင်သားများနှင့် လေ့လာသူများ လွယ်ကူရှင်းလင်းစွာ နားလည်သဘောပေါက်နိုင်ရန်အတွက် မြန်မာဘာသာ သီးခြားအဖွင့် ရှင်းရှင်းလင်းလင်း စီရင်ရေးသားထားသော '''မြန်မာပြန် အဖွင့်ကျမ်းများ''' ဖြစ်ပါသည်။&lt;ref&gt;ဘာသာဋီကာကျမ်းစာများ&lt;/ref&gt;

[https://palimyanmarpitaka.blogspot.com/2026/08/blog-post.html ဘာသာဋီကာအဘိဓာန်]ကို ဒီမှာကြည့်ပါ။

===ဘာသာဋီကာ ပေါ်ပေါက်လာပုံ နောက်ခံ===

ရှေးခေတ်က ပါဠိတော်များကို အဖွင့်ဆိုရန် ပါဠိဘာသာဖြင့်ပင် အဋ္ဌကထာများနှင့် ဋီကာကျမ်းများကို ရေးသားခဲ့ကြပါသည်။

ပါဠိဘာသာ တိုက်ရိုက်အဖွင့်ကျမ်းများသည် [[ပါဠိစာပေ]] ကျွမ်းကျင်သူများအတွက်သာ အဆင်ပြေပြီး၊ ခေတ်ကာလအရ စာသင်သား [[ရဟန်း]]သံဃာများနှင့် လူပုဂ္ဂိုလ်များအဖို့ ပါဠိအဓိပ္ပာယ်ကို တိုက်ရိုက်နားလည်ရန် ခက်ခဲလာခဲ့ပါသည်။

ထို့ကြောင့် ကျေးဇူးတော်ရှင် '''[[ဇနကာဘိဝံသ (မဟာဂန္ဓာရုံဆရာတော်)|မဟာဂန္ဓာရုံ ဆရာတော်ဘုရားကြီး အရှင်ဇနကာဘိဝံသ]]''' အမှူးပြုသော ဆရာတော်ကြီးများက ပိဋကတ်တော်များ၏ အဓိပ္ပာယ်ကို မြန်မာစကားပြေဖြင့် လွယ်ကူရှင်းလင်းစွာ သဘောပေါက်စေရန် '''&quot;ဘာသာဋီကာ&quot;''' ကျမ်းများကို ရေးသားပြုစုခဲ့ကြပါသည်။

===ဘာသာဋီကာ၏ ထူးခြားချက်များနှင့် အကျိုးကျေးဇူးများ===

ပါဠိနိဿယ သီးသန့်မဟုတ်ဘဲ ခေတ်သုံး မြန်မာစကားပြေဖြင့် အဓိပ္ပာယ်၊ အချိတ်အဆက်၊ နောက်ခံသမိုင်းကြောင်းများနှင့်တကွ ရှင်းလင်းထားသဖြင့် ဖတ်ရှုရလွယ်ကူသည်။

ပါဠိတော်/အဋ္ဌကထာ ပုဒ်အလိုက် အဓိပ္ပာယ် အနက်ဖွင့်ဆိုချက်များကို သီးခြားခေါင်းစဉ်များဖြင့် စနစ်တကျ ရေးသားထားသည်။

စာမေးပွဲဖြေဆိုမည့် စာသင်သား ရဟန်းသံဃာများ၊ [[သာသနာ]]ရေးရာ လေ့လာသူများနှင့် ပိဋကတ်တော်ကို နက်နက်နဲနဲ လေ့လာချင်သော လူပုဂ္ဂိုလ်များအတွက် အရေးပါသော လမ်းညွှန်ကျမ်းစာများ ဖြစ်သည်။

===ထင်ရှားသော ဘာသာဋီကာကျမ်းများ===

မဟာဂန္ဓာရုံ ဆရာတော်ဘုရားကြီးနှင့် နာယကချုပ် ဆရာတော်များ (ဥပမာ- အရှင်စန္ဒောဘာသ စသည်) ပြုစုရေးသားခဲ့ကြသော ဘာသာဋီကာများအနက် ထင်ရှားသည်များမှာ -

* [https://bunny-wp-pullzone-vixrt9neqs.b-cdn.net/wp-content/uploads/2021/10/သြဝါဒကထာ-မဟာဂန္ဓာရုံ-ဆရာတော်-အရှင်ဇနကာဘိဝံသ-OVADAKATHA.pdf ဩဝါဒကထာ]
* [https://bunny-wp-pullzone-vixrt9neqs.b-cdn.net/wp-content/uploads/2021/10/ကိုယ်ကျင့်-အဘိဓမ္မာ-မဟာဂန္ဓာရုံ-ဆရာတော်-အရှင်ဇနကာဘိဝံသ.pdf ကိုယ်ကျင့် အဘိဓမ္မာ]
* [https://bunny-wp-pullzone-vixrt9neqs.b-cdn.net/wp-content/uploads/2021/10/သဂြိုဟ်ဘာသာဋီကာ-မဟာဂန္ဓာရုံ-ဆရာတော်-အရှင်ဇနကာဘိဝံသ.pdf သဂြိုဟ်ဘာသာဋီကာ]
* [https://bunny-wp-pullzone-vixrt9neqs.b-cdn.net/wp-content/uploads/2022/09/အခြေပြု-သဂြိုဟ်-Sangaha_Basic-မဟာဂန္ဓာရုံ-ဆရာတော်.pdf အခြေပြု သဂြိုဟ်]
* [https://bunny-wp-pullzone-vixrt9neqs.b-cdn.net/wp-content/uploads/2022/09/ဝီထိနှင့်-သုံးချက်စု-ဘာသာဋီကာ-VT_TCS_BT-မဟာဂန္ဓာရုံ-ဆရာတော်.pdf ဝီထိနှင့် သုံးချက်စု ဘာသာဋီကာ]
* [https://bunny-wp-pullzone-vixrt9neqs.b-cdn.net/wp-content/uploads/2023/02/ရတနာ့ဂုဏ်ရည်-မဟာဂန္ဓာရုံ-ဆရာတော်-အရှင်ဇနကာဘိဝံသ-05YadanaGoneYee.pdf ရတနာ့ဂုဏ်ရည်]

=== ဝိနည်း ဘာသာဋီကာများ ===
* ပါရာဇိကဏ် ဘာသာဋီကာ — [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/PJ_BT_01.pdf ပ-တွဲ] | [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/PJ_BT_02.pdf ဒု-တွဲ] | [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/PJ_BT_03.pdf တ-တွဲ] | [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/PJ_BT_04.pdf စ-တွဲ]
* ပါစိတ် ဘာသာဋီကာ — [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/PC_BT_01.pdf ပ-တွဲ] | [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/PC_BT_02.pdf ဒု-တွဲ]
* မဟာဝါ ဘာသာဋီကာ — [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/MV_BT_01.pdf ပ-တွဲ] | [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/MV_BT_02.pdf ဒု-တွဲ]
* [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/CV_AT_BT.pdf စူဠဝဂ္ဂ ဘာသာဋီကာ]
* ကင်္ခါ ဘာသာဋီကာ — [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/KK_AT_BT_01.pdf ပ-တွဲ] | [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/KK_AT_BT_02.pdf ဒု-တွဲ]
* [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/PV_BT.pdf ပရိဝါ ဘာသာဋီကာ]

=== အဘိဓမ္မာ ဘာသာဋီကာများ ===
* အဋ္ဌသာလိနီ ဘာသာဋီကာ — [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/ATSLN_BT_01.pdf ပ-တွဲ] | [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/ATSLN_BT_02.pdf ဒု-တွဲ] | [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/ATSLN_BT_03.pdf တ-တွဲ] | [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/ATSLN_BT_04.pdf စ-တွဲ]
* [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/DTKT_AT_BT.pdf ဓာတုကထာ အဋ္ဌကထာ ဘာသာဋီကာ]
* [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/DTKT_AT_BT.pdf ပုဂ္ဂလပညတ္တိ အဋ္ဌကထာ ဘာသာဋီကာ]
* ကထာဝတ္ထု အဋ္ဌကထာ ဘာသာဋီကာ — [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/KTVT_AT_BT_01.pdf ပ-တွဲ] | [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/KTVT_AT_BT_02.pdf ဒု-တွဲ]
* [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/PHT_AT_BT.pdf ပဋ္ဌာန အဋ္ဌကထာ ဘာသာဋီကာ]
* သမ္မောဟ ဝိနောဒနီ ဘာသာဋီကာ — [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/SMH_AT_BT_01.pdf ပ-တွဲ] | [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/SMH_AT_BT_02.pdf ဒု-တွဲ] | [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/SMH_AT_BT_03.pdf တ-တွဲ]
* [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/YMK_AT_BT.pdf ယမက အဋ္ဌကထာ ဘာသာဋီကာ]

=== သုတ္တန္တ ဘာသာဋီကာများ ===
* သီလက္ခန် ဘာသာဋီကာ — [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/SI_BT_01.pdf ပ-တွဲ] | [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/SI_BT_02.pdf ဒု-တွဲ] | [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/SI_BT_03.pdf တ-တွဲ] | [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/SI_BT_04.pdf စ-တွဲ]
* သုတ် မဟာဝါ ဘာသာဋီကာ — [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/S_MV_AT_BT_01.pdf ပ-တွဲ] | [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/S_MV_AT_BT_02.pdf ဒု-တွဲ] | [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/S_MV_AT_BT_03.pdf တ-တွဲ]
* [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/S_PTY_AT_BT.pdf သုတ် ပါထေယျ ဘာသာဋီကာ]

=== အခြား ဘာသာဋီကာများ ===
* ကစ္စည်း ဘာသာဋီကာ — [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/KS_BT_01.pdf ပ-တွဲ] | [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/KS_BT_02.pdf ဒု-တွဲ]
* ရူပသိဒ္ဓိ ဘာသာဋီကာ — [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/RPSD_BT_01.pdf ပ-တွဲ] | [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/RPSD_BT_02.pdf ဒု-တွဲ]
* [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/BDCT_BT.pdf ဘေဒစိန္တာ ဘာသာဋီကာ]
* [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/KCYN_BT.pdf ကစ္စာယန ဘာသာဋီကာ]
* [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/ATAP.pdf အဋ္ဌကထာ အခြေပြု]
* [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/SGH_BT.pdf သဂြိုဟ် ဘာသာဋီကာ]
* [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/TKK_PN.pdf ဋီကာကျော် နိဿယ]
* [http://dhammadownload.com/File-Library/Ashin-Janakabhivamsa/books/BT_PDF'S/VT_TCS_BT.pdf ဝီထိနှင့် သုံးချက်စု ဘာသာဋီကာ]

=== ပြင်ပလင့်ခ်များ ===
* [https://www.dhammadownload.com/AshinJanakabhivamsa-eBookInMyanmar.htm dhammadownload.com – အရှင်ဇနကာဘိဝံသ၏ မြန်မာ အီးဘုတ်များ]
*[https://my.wikisource.org/wiki/စာရေးသူ:အရှင်ဇနကာဘိဝံသ wikisourceမှ ကျမ်းစာများ]

===အနှစ်ချုပ်===
ဘာသာဋီကာဆိုသည်မှာ ဗုဒ္ဓစာပေ ပိဋကတ်တော်များ၏ နက်နဲသော အဓိပ္ပာယ်များကို အများပြည်သူနှင့် စာသင်သားများ လွယ်ကူစွာ နားလည်နိုင်ရန် မြန်မာဘာသာဖြင့် စနစ်တကျ ဖွင့်ဆိုရှင်းလင်းထားသည့် '''&quot;ခေတ်မီ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့် မြန်မာပြန် ဋီကာကျမ်းများ&quot;''' ဖြစ်ပါသည်။
=== ကိုးကား ===
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝေါဟာရများ]]</text>
      <sha1>fzhp09vq5qllrpao3fqjdao25revnwn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အဇ္ဇုန</title>
    <ns>0</ns>
    <id>290083</id>
    <revision>
      <id>1046888</id>
      <timestamp>2026-08-07T07:19:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Cepyita</username>
        <id>93402</id>
      </contributor>
      <comment>Created by translating the opening section from the page &quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1365476168|Arjuna]]&quot;</comment>
      <origin>1046888</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16062" sha1="ojm6g7fawvopuy18ulp76uural9jihk" xml:space="preserve">{{Infobox deity|type=Hindu|name=အဇ္ဇုန|other_names=ကောန္တေယ၊ ဖဂ္ဂုန၊ ဓနဉ္ဇယ|image=File:Arjuna statue.JPG|texts=[[မဟာဘာရတ]]|spouse=[[ဒေါပဒီ]]၊ သုဘဒ္ဒါ၊ ဥလူပီ၊ စိတြင်္ဂဒါ|children={{bulleted list
|[[Iravan]] by Ulupi|[[Babhruvahana]] by Chitrangada|[[Abhimanyu]] by Subhadra|[[Shrutakarma]] by Draupadi|}}|parents={{bulleted list|[[Indra]] (father)|[[Kunti]] (mother)|[[Pandu]] (adoptive father)|[[Madri]] (step mother)}}|siblings={{hlist|[[Karna]]|[[Yudhishthira]]|[[Bheema]]|[[Nakula]]|[[Sahadeva]]}} (half-brothers)|weapon=ဂဏ္ဍီဝ လေးတော်|affiliation=ပဏ္ဍဝ၊ နရ နရာယဏ|caption=ဗာလီကျွန်းရှိ အဇ္ဇုန မင်းသားရုပ်တု|gender=Male|death_place=ဟိမဝန္တာ|birth_place=|member_of=[[ပဏ္ဍဝ]]|battles=ဝိရာဋ စစ်ပွဲ၊ ကုရုခေတြစစ်ပွဲ|dynasty=[[စန္ဒဝံသ]]}}'''အဇ္ဇုန''' ( {{Langx|sa|အရ်္ဇုန}} ။ အသံထွက်/အရ်ဂျုန/~/အာဂျုန/ ) သည် ရှေးဟောင်း ဟိန္ဒူ မဟာ ''[[မဟာဘာရတ|ဘာရတ]]'' ဇာတ်တော်၏ အဓိက ဇာတ်ကောင်များထဲမှ တစ်ဦးဖြစ်သည်။ သူသည် ပဏ္ဍဝ ညီအစ်ကို ငါးယောက်တွင် တတိယမြောက် အကြီးဆုံးဖြစ်ပြီး ၎င်းတို့ထဲတွင် အထူးချွန်ဆုံးအဖြစ် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် အသိအမှတ်ပြုခံရသည်။ သူသည် နတ် တို့၏ ဘုရင် [[သိကြားမင်း]] [[ဣန္ဒာ]] နှင့် ကုရုမင်းဆက် ပဏ္ဍု မင်း၏ မိဖုရား ကုန္တီ တို့၏ သားတော်ဖြစ်ပြီး နတ်ဘုရားမှ မွေးဖွားလာသော သူရဲကောင်း တစ်ဦးဖြစ်သည်။ အာဂျူနာသည် မြားပစ်ရာတွင် အလွန်ထူးချွန်သော ကျွမ်းကျင်မှုနှင့် ကောင်းကင်လက်နက်များကို ကျွမ်းကျင်စွာ ကိုင်တွယ်နိုင်ခြင်းကြောင့် ကျော်ကြားသည်။ ဇာတ်လမ်းတစ်လျှောက်လုံးတွင် အာဂျူနာသည် သူ၏ မိခင်ဘက်ကဝမ်းကွဲဖြစ်သူ [[ကရစ်ရှနား|ကရစ်ရှနာနှင့် ရင်းနှီးသော ခင်မင်မှုကို ထိန်းသိမ်းထားပြီး ကရစ်ရှနာ]] သည် သူ၏ ဝိညာဉ်ရေးရာ လမ်းညွှန်အဖြစ် ဆောင်ရွက်သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |date=2025-04-14 |title=Arjuna {{!}} Mahabharata, Pandava, Warrior {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/topic/Arjuna |access-date=2025-06-03 |website=www.britannica.com |language=en}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;[https://www.britannica.com/topic/Arjuna &quot;Arjuna | Mahabharata, Pandava, Warrior | Britannica&quot;]. ''www.britannica.com''. 14 April 2025&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;3 June&lt;/span&gt; 2025&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;

အာဂျူနာသည် မဟာကဗျာတစ်လျှောက်တွင် များစွာသော သူရဲကောင်းဆန်သော စွန့်စားမှုများအတွက် ဂုဏ်ပြုခံရသည်။ ငယ်စဉ်ကတည်းက သူဟာ လေးစားခံရတဲ့ စစ်သည်တော်ပညာရှိ Drona ရဲ့ သင်ကြားမှုအောက်မှာ ထူးချွန်ထက်မြက်တဲ့ ကျောင်းသားတစ်ယောက်အဖြစ် သူ့ကိုယ်သူ ထင်ရှားစေခဲ့ပါတယ်။ ငယ်ရွယ်စဉ်က အာဂျူနာသည် မြားပစ်ပြိုင်ပွဲတွင် ထူးချွန်စွာအောင်မြင်ခဲ့ခြင်းဖြင့် ပန်ချလာ ၏ မင်းသမီး [[ဒေါပဒီ|ဒရောပါဒီ]] ၏ လက်ကို ရရှိစေခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ညီအစ်ကိုတော်စပ်မှု သဘောတူညီချက် ချိုးဖောက်မှုကြောင့် ယာယီပြည်နှင်ဒဏ်ခံရသည့်ကာလအတွင်း၊ အာဂျူနာသည် ဥလုပီ ၊ ချစ်ထရန်ဂါဒါ နှင့် သုဘဒြာ မင်းသမီးသုံးပါးနှင့် အိမ်ထောင်ရေး မဟာမိတ်ဖွဲ့ခဲ့သည့် ခရီးတစ်ခုကို စတင်ခဲ့သည်။ ထိုသမဂ္ဂများမှ သားလေးယောက်ဖြစ်သော Shrutakarma, Iravan, Babhruvahana and Abhimanyu . အာဂျူနာသည် သူ၏ အစ်ကိုဖြစ်သူ ယုဒဿသီရ၏ အချုပ်အခြာအာဏာကို ထူထောင်ရာတွင် အဓိကအခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ခဲ့ပြီး နိုင်ငံများစွာကို နှိမ်နင်းခဲ့ကာ ခန္ဓဝပရစထ တောကို မီးရှို့ခဲ့သည်။ ပန်ဒဝများသည် မနာလိုဝန်တိုတတ်သော ကောရဝ များက ၎င်းတို့၏ နိုင်ငံတော်ကို ဆုံးရှုံးစေရန် လှည့်စားခံရပြီးနောက် လှည့်စား၍ ပြည်နှင်ဒဏ်ပေးခံရသောအခါ၊ အာဂျူနာသည် ကောရဝ၏ အဓိက မဟာမိတ်နှင့် အာဂျူနာ၏ အဓိကပြိုင်ဘက် ကာနကို သတ်ရန် ကျိန်ဆိုသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် သူ၏ အစ်ကိုဝမ်းကွဲဖြစ်ကြောင်း ထွက်ပေါ်လာသည်။ ပြည်နှင်ဒဏ်ခံရစဉ်အတွင်း၊ အာဂျူနာသည် နတ်ဘုရားလက်နက်များ ရယူရန် ခရီးတစ်ခုထွက်ပြီး [[သိဝ|ရှီဝနတ်]] ဘုရား၏ မျက်နှာသာကို ရရှိခဲ့သည်။ သူ၏ ကိုယ်ခံပညာစွမ်းရည်အပြင်၊ အာဂျူနာသည် ဂီတနှင့် အကတွင်လည်း ကျွမ်းကျင်သောကြောင့် သူ၏ ပြည်နှင်ဒဏ်ခံရသည့် နောက်ဆုံးနှစ်တွင် မတ္တာ မင်းသမီး ဥတ္တရာ ၏ උපායဆရာအဖြစ် ဟန်ဆောင်နိုင်ခဲ့သည်။ ဤကာလအတွင်းတွင် သူသည် ကုရုတပ်မတော်တစ်ခုလုံးကိုလည်း အောင်နိုင်ခဲ့သည်။

ကုရုရှေတြစစ်ပွဲ မတိုင်မီက အာဂျူနာသည် သူ၏ ရဲစွမ်းသတ္တိရှိသော်လည်း သူ၏ဆွေမျိုးများနှင့် လေးစားခံရသော ဆရာများသည် ဆန့်ကျင်ဘက် ကောရဝဘက်နှင့် ပူးပေါင်းသည်ကို မြင်သောအခါ အလွန်စိတ်ဓာတ်ကျပြီး သူတို့ကို သတ်ရန် အကြံအစည်နှင့် ရုန်းကန်ခဲ့ရသည်။ နက်ရှိုင်းသော ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ ပြဿနာတစ်ခုနှင့် ရင်ဆိုင်ရသောအခါ သူသည် သူ၏ ရထားထိန်းအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်သော [[ကရစ်ရှနား|ကရစ်ရှနာ]] ထံ လှည့်သွားသည်။ ကရစ်ရှနာသည် သူ့အား ''[[ဘဂဝါဂီတ|ဘဂဝါဂီတာကျမ်း]]'' ၏ အသိပညာကို ပေးစွမ်းပြီး၊ စစ်သည်တော်တစ်ဦးအနေဖြင့် သူ၏တာဝန် ( ''ဓမ္မ'' )၊ [[ကံ ကံ၏အကျိုး|ကံ]] နှင့် သစ္စာ စောင့်သိမှု မှတစ်ဆင့် [[ဝိမုတ္တိ|လွတ်မြောက်မှုတို့အတွက်]] အကြံဉာဏ်ပေးသည်။ ဤဝိညာဉ်ရေးရာဗျာဒိတ်တော်တွင် အာဂျူနာသည် ''ဝိရှဝရုပ'' ဟုလူသိများသော ကရစ်ရှနာ၏ စကြဝဠာနတ်ဘုရားပုံသဏ္ဌာန်ကို ရူပါရုံတစ်ခုရရှိခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite book |last=Davis |first=Richard H. |date=26 October 2014 |title=The Bhagavad Gita |url=https://press.princeton.edu/books/hardcover/9780691139968/the-bhagavad-gita |publisher=Princeton University Press |isbn=978-0-691-13996-8 |language=en |access-date=6 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200812101843/https://press.princeton.edu/books/hardcover/9780691139968/the-bhagavad-gita |archive-date=12 August 2020 |url-status=live}}&lt;cite class=&quot;citation book cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFDavis2014&quot;&gt;Davis, Richard H. (26 October 2014). [https://press.princeton.edu/books/hardcover/9780691139968/the-bhagavad-gita ''The Bhagavad Gita'']. Princeton University Press. [[International Standard Book Number|ISBN]]&amp;nbsp;[[Special:BookSources/978-0-691-13996-8|&lt;bdi&gt;978-0-691-13996-8&lt;/bdi&gt;]]. [https://web.archive.org/web/20200812101843/https://press.princeton.edu/books/hardcover/9780691139968/the-bhagavad-gita Archived] from the original on 12 August 2020&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;6 September&lt;/span&gt; 2020&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; စစ်ပွဲအတွင်းတွင် ကောင်းကင်လေး ဂန္ဒီ ဗာကို ကိုင်ဆောင်ထားသော အာဂျူနာသည် ဘိရှမ နှင့် ကာန အပါအဝင် ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းသော ရန်သူများစွာ ကျဆုံးသေဆုံးရခြင်းအတွက် တာဝန်ရှိသော အဓိက စစ်သည်တော်တစ်ဦးအဖြစ် ပေါ်ထွက်လာခဲ့သည်။ စစ်ပြီးနောက် သူသည် အာရှဝါမေဓ မှတစ်ဆင့် သူ၏အင်ပါယာကို ပေါင်းစည်းရာတွင် ယုဒဿသီရအား ကူညီပေးသည်။ ဤဇာတ်လမ်းတွဲတွင် အာဂျူနာကို သူ၏သားဖြစ်သူ ဘာဘရူဗာဟာနာက သတ်ပစ်လိုက်သော်လည်း ဥလုပီ၏ ဝင်ရောက်စွက်ဖက်မှုကြောင့် ပြန်လည်ရှင်သန်လာခဲ့သည်။ ကလီယုဂ် မစတင်မီတွင်၊ အာဂျူနာသည် ကရစ်ရှနာနှင့် အခြားယဒဝများအတွက် နောက်ဆုံးအခမ်းအနားများကို ပြုလုပ်သည်။ ထို့နောက် သူသည် ညီအစ်ကိုများနှင့် ဒရောပါဒီတို့နှင့်အတူ [[ဟိမဝန္တာ တောင်တန်း|ဟိမဝန္တာ]] သို့ နောက်ဆုံးခရီးကို ထွက်ခွာသွားပြီး ထိုနေရာတွင်ပင် အရှုံးပေးခဲ့ရသည်။ ကုရုမင်းဆက်သည် အာဂျူနာ၏ မြေးဖြစ်သူ ပါရိရှစ် မှတဆင့် ဆက်လက်တည်ရှိသည်။

အာရဇုနသည် ဟိန္ဒူရိုးရာဓလေ့တွင် သူရဲကောင်းစိတ်ဓာတ်၊ သူရဲကောင်းစိတ်ဓာတ်နှင့် သစ္စာစောင့်သိမှုတို့၏ ပြယုဂ်တစ်ခုအဖြစ် ရှိနေဆဲဖြစ်သည်။ သူသည် အထူးသဖြင့် ကရစ်ရှနာဗဟိုပြု ဟိန္ဒူ [[ဟိန္ဒူဘာသာ|ဘာသာ]] ၏ ဝေဿနဝဂိုဏ်းတွင် ထင်ရှားသောနေရာတစ်ခုကို ရယူထားပြီး ဟိန္ဒူအတွေးအခေါ် ၏ အဓိကကျမ်းဂန်တစ်ခု ဖြစ်လာသည့် ''ဘဂဝါဒ်ဂီတာ'' တွင် သူ၏ အဓိကအခန်းကဏ္ဍမှ ပိုမိုမြင့်မားလာခဲ့သည်။ ''မဟာဘာရတ'' ઉપરાંત၊ အဂျူနကို ဘီစီ ၅ ရာစု သို့မဟုတ် ၆ ရာစုတွင် ရေးသားခဲ့ဖွယ်ရှိသော ''အṣṭādhyāyī'' ကဲ့သို့သော အစောပိုင်းလက်ရာများတွင် ဖော်ပြထားသည်။ ထိုလက်ရာများတွင် သူ၏ ကိုးကွယ်မှုကို ဝါသုဒေဝ-ကရစ်ရှနာ &lt;ref&gt;{{Cite book |last=Bhattacharya |first=Sunil K. |date=1996 |title=Krishna-cult in Indian art |publisher=M. D. Publ |isbn=978-81-7533-001-6 |edition=1. publ |location=New Delhi}}&lt;cite class=&quot;citation book cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFBhattacharya1996&quot;&gt;Bhattacharya, Sunil K. (1996). ''Krishna-cult in Indian art'' (1. publ&amp;nbsp;ed.). New Delhi: M. D. Publ. [[International Standard Book Number|ISBN]]&amp;nbsp;[[Special:BookSources/978-81-7533-001-6|&lt;bdi&gt;978-81-7533-001-6&lt;/bdi&gt;]].&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; အပြင် [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ|အိန္ဒိယ]] နှင့် [[အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ|အင်ဒိုနီးရှား]] တစ်လွှားရှိ ''[[ပူရဏ်ကျမ်း|ပူရာဏကျမ်းများ]]'' နှင့် ဒေသတွင်းနှင့် ရိုးရာဓလေ့များစွာတွင်လည်း ဖော်ပြထားသည်။ သူ့ဇာတ်လမ်းဟာ အနုပညာ၊ ဖျော်ဖြေတင်ဆက်မှုတွေနဲ့ ဒုတိယစာပေအမျိုးမျိုးအတွက် လှုံ့ဆော်မှုတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။</text>
      <sha1>ojm6g7fawvopuy18ulp76uural9jihk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1046897</id>
      <parentid>1046888</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T07:30:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dr Lotus Black</username>
        <id>31011</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1046897</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="32258" sha1="btumo78k1klz23ov97ycpu91kvi8nz2" xml:space="preserve">{{Infobox deity|type=Hindu|name=အဇ္ဇုန|other_names=ကောန္တေယ၊ ဖဂ္ဂုန၊ ဓနဉ္ဇယ|image=File:Arjuna statue.JPG|texts=[[မဟာဘာရတ]]|spouse=[[ဒေါပဒီ]]၊ သုဘဒ္ဒါ၊ ဥလူပီ၊ စိတြင်္ဂဒါ|children={{bulleted list
|[[Iravan]] by Ulupi|[[Babhruvahana]] by Chitrangada|[[Abhimanyu]] by Subhadra|[[Shrutakarma]] by Draupadi|}}|parents={{bulleted list|[[Indra]] (father)|[[Kunti]] (mother)|[[Pandu]] (adoptive father)|[[Madri]] (step mother)}}|siblings={{hlist|[[Karna]]|[[Yudhishthira]]|[[Bheema]]|[[Nakula]]|[[Sahadeva]]}} (half-brothers)|weapon=ဂဏ္ဍီဝ လေးတော်|affiliation=ပဏ္ဍဝ၊ နရ နရာယဏ|caption=ဗာလီကျွန်းရှိ အဇ္ဇုန မင်းသားရုပ်တု|gender=Male|death_place=ဟိမဝန္တာ|birth_place=|member_of=[[ပဏ္ဍဝ]]|battles=ဝိရာဋ စစ်ပွဲ၊ ကုရုခေတြစစ်ပွဲ|dynasty=[[စန္ဒဝံသ]]}}'''အဇ္ဇုန''' ( {{Langx|sa|အရ်္ဇုန}} ။ အသံထွက်/အရ်ဂျုန/~/အာဂျုန/ ) သည် ရှေးဟောင်း ဟိန္ဒူ မဟာ ''[[မဟာဘာရတ|ဘာရတ]]'' ဇာတ်တော်၏ အဓိက ဇာတ်ကောင်များထဲမှ တစ်ဦးဖြစ်သည်။ သူသည် ပဏ္ဍဝ ညီအစ်ကို ငါးယောက်တွင် တတိယမြောက် အကြီးဆုံးဖြစ်ပြီး ၎င်းတို့ထဲတွင် အထူးချွန်ဆုံးအဖြစ် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် အသိအမှတ်ပြုခံရသည်။ သူသည် နတ် တို့၏ ဘုရင် [[သိကြားမင်း]] [[ဣန္ဒာ]] နှင့် ကုရုမင်းဆက် ပဏ္ဍု မင်း၏ မိဖုရား ကုန္တီ တို့၏ သားတော်ဖြစ်ပြီး နတ်ဘုရားမှ မွေးဖွားလာသော သူရဲကောင်း တစ်ဦးဖြစ်သည်။ အာဂျူနာသည် မြားပစ်ရာတွင် အလွန်ထူးချွန်သော ကျွမ်းကျင်မှုနှင့် ကောင်းကင်လက်နက်များကို ကျွမ်းကျင်စွာ ကိုင်တွယ်နိုင်ခြင်းကြောင့် ကျော်ကြားသည်။ ဇာတ်လမ်းတစ်လျှောက်လုံးတွင် အာဂျူနာသည် သူ၏ မိခင်ဘက်ကဝမ်းကွဲဖြစ်သူ [[ကရစ်ရှနား|ကရစ်ရှနာနှင့် ရင်းနှီးသော ခင်မင်မှုကို ထိန်းသိမ်းထားပြီး ကရစ်ရှနာ]] သည် သူ၏ ဝိညာဉ်ရေးရာ လမ်းညွှန်အဖြစ် ဆောင်ရွက်သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |date=2025-04-14 |title=Arjuna {{!}} Mahabharata, Pandava, Warrior {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/topic/Arjuna |access-date=2025-06-03 |website=www.britannica.com |language=en}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;[https://www.britannica.com/topic/Arjuna &quot;Arjuna | Mahabharata, Pandava, Warrior | Britannica&quot;]. ''www.britannica.com''. 14 April 2025&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;3 June&lt;/span&gt; 2025&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;

အာဂျူနာသည် မဟာကဗျာတစ်လျှောက်တွင် များစွာသော သူရဲကောင်းဆန်သော စွန့်စားမှုများအတွက် ဂုဏ်ပြုခံရသည်။ ငယ်စဉ်ကတည်းက သူဟာ လေးစားခံရတဲ့ စစ်သည်တော်ပညာရှိ Drona ရဲ့ သင်ကြားမှုအောက်မှာ ထူးချွန်ထက်မြက်တဲ့ ကျောင်းသားတစ်ယောက်အဖြစ် သူ့ကိုယ်သူ ထင်ရှားစေခဲ့ပါတယ်။ ငယ်ရွယ်စဉ်က အာဂျူနာသည် မြားပစ်ပြိုင်ပွဲတွင် ထူးချွန်စွာအောင်မြင်ခဲ့ခြင်းဖြင့် ပန်ချလာ ၏ မင်းသမီး [[ဒေါပဒီ|ဒရောပါဒီ]] ၏ လက်ကို ရရှိစေခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ညီအစ်ကိုတော်စပ်မှု သဘောတူညီချက် ချိုးဖောက်မှုကြောင့် ယာယီပြည်နှင်ဒဏ်ခံရသည့်ကာလအတွင်း၊ အာဂျူနာသည် ဥလုပီ ၊ ချစ်ထရန်ဂါဒါ နှင့် သုဘဒြာ မင်းသမီးသုံးပါးနှင့် အိမ်ထောင်ရေး မဟာမိတ်ဖွဲ့ခဲ့သည့် ခရီးတစ်ခုကို စတင်ခဲ့သည်။ ထိုသမဂ္ဂများမှ သားလေးယောက်ဖြစ်သော Shrutakarma, Iravan, Babhruvahana and Abhimanyu . အာဂျူနာသည် သူ၏ အစ်ကိုဖြစ်သူ ယုဒဿသီရ၏ အချုပ်အခြာအာဏာကို ထူထောင်ရာတွင် အဓိကအခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ခဲ့ပြီး နိုင်ငံများစွာကို နှိမ်နင်းခဲ့ကာ ခန္ဓဝပရစထ တောကို မီးရှို့ခဲ့သည်။ ပန်ဒဝများသည် မနာလိုဝန်တိုတတ်သော ကောရဝ များက ၎င်းတို့၏ နိုင်ငံတော်ကို ဆုံးရှုံးစေရန် လှည့်စားခံရပြီးနောက် လှည့်စား၍ ပြည်နှင်ဒဏ်ပေးခံရသောအခါ၊ အာဂျူနာသည် ကောရဝ၏ အဓိက မဟာမိတ်နှင့် အာဂျူနာ၏ အဓိကပြိုင်ဘက် ကာနကို သတ်ရန် ကျိန်ဆိုသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် သူ၏ အစ်ကိုဝမ်းကွဲဖြစ်ကြောင်း ထွက်ပေါ်လာသည်။ ပြည်နှင်ဒဏ်ခံရစဉ်အတွင်း၊ အာဂျူနာသည် နတ်ဘုရားလက်နက်များ ရယူရန် ခရီးတစ်ခုထွက်ပြီး [[သိဝ|ရှီဝနတ်]] ဘုရား၏ မျက်နှာသာကို ရရှိခဲ့သည်။ သူ၏ ကိုယ်ခံပညာစွမ်းရည်အပြင်၊ အာဂျူနာသည် ဂီတနှင့် အကတွင်လည်း ကျွမ်းကျင်သောကြောင့် သူ၏ ပြည်နှင်ဒဏ်ခံရသည့် နောက်ဆုံးနှစ်တွင် မတ္တာ မင်းသမီး ဥတ္တရာ ၏ උපායဆရာအဖြစ် ဟန်ဆောင်နိုင်ခဲ့သည်။ ဤကာလအတွင်းတွင် သူသည် ကုရုတပ်မတော်တစ်ခုလုံးကိုလည်း အောင်နိုင်ခဲ့သည်။

ကုရုရှေတြစစ်ပွဲ မတိုင်မီက အာဂျူနာသည် သူ၏ ရဲစွမ်းသတ္တိရှိသော်လည်း သူ၏ဆွေမျိုးများနှင့် လေးစားခံရသော ဆရာများသည် ဆန့်ကျင်ဘက် ကောရဝဘက်နှင့် ပူးပေါင်းသည်ကို မြင်သောအခါ အလွန်စိတ်ဓာတ်ကျပြီး သူတို့ကို သတ်ရန် အကြံအစည်နှင့် ရုန်းကန်ခဲ့ရသည်။ နက်ရှိုင်းသော ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ ပြဿနာတစ်ခုနှင့် ရင်ဆိုင်ရသောအခါ သူသည် သူ၏ ရထားထိန်းအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်သော [[ကရစ်ရှနား|ကရစ်ရှနာ]] ထံ လှည့်သွားသည်။ ကရစ်ရှနာသည် သူ့အား ''[[ဘဂဝါဂီတ|ဘဂဝါဂီတာကျမ်း]]'' ၏ အသိပညာကို ပေးစွမ်းပြီး၊ စစ်သည်တော်တစ်ဦးအနေဖြင့် သူ၏တာဝန် ( ''ဓမ္မ'' )၊ [[ကံ ကံ၏အကျိုး|ကံ]] နှင့် သစ္စာ စောင့်သိမှု မှတစ်ဆင့် [[ဝိမုတ္တိ|လွတ်မြောက်မှုတို့အတွက်]] အကြံဉာဏ်ပေးသည်။ ဤဝိညာဉ်ရေးရာဗျာဒိတ်တော်တွင် အာဂျူနာသည် ''ဝိရှဝရုပ'' ဟုလူသိများသော ကရစ်ရှနာ၏ စကြဝဠာနတ်ဘုရားပုံသဏ္ဌာန်ကို ရူပါရုံတစ်ခုရရှိခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite book |last=Davis |first=Richard H. |date=26 October 2014 |title=The Bhagavad Gita |url=https://press.princeton.edu/books/hardcover/9780691139968/the-bhagavad-gita |publisher=Princeton University Press |isbn=978-0-691-13996-8 |language=en |access-date=6 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200812101843/https://press.princeton.edu/books/hardcover/9780691139968/the-bhagavad-gita |archive-date=12 August 2020 |url-status=live}}&lt;cite class=&quot;citation book cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFDavis2014&quot;&gt;Davis, Richard H. (26 October 2014). [https://press.princeton.edu/books/hardcover/9780691139968/the-bhagavad-gita ''The Bhagavad Gita'']. Princeton University Press. [[International Standard Book Number|ISBN]]&amp;nbsp;[[Special:BookSources/978-0-691-13996-8|&lt;bdi&gt;978-0-691-13996-8&lt;/bdi&gt;]]. [https://web.archive.org/web/20200812101843/https://press.princeton.edu/books/hardcover/9780691139968/the-bhagavad-gita Archived] from the original on 12 August 2020&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;6 September&lt;/span&gt; 2020&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; စစ်ပွဲအတွင်းတွင် ကောင်းကင်လေး ဂန္ဒီ ဗာကို ကိုင်ဆောင်ထားသော အာဂျူနာသည် ဘိရှမ နှင့် ကာန အပါအဝင် ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းသော ရန်သူများစွာ ကျဆုံးသေဆုံးရခြင်းအတွက် တာဝန်ရှိသော အဓိက စစ်သည်တော်တစ်ဦးအဖြစ် ပေါ်ထွက်လာခဲ့သည်။ စစ်ပြီးနောက် သူသည် အာရှဝါမေဓ မှတစ်ဆင့် သူ၏အင်ပါယာကို ပေါင်းစည်းရာတွင် ယုဒဿသီရအား ကူညီပေးသည်။ ဤဇာတ်လမ်းတွဲတွင် အာဂျူနာကို သူ၏သားဖြစ်သူ ဘာဘရူဗာဟာနာက သတ်ပစ်လိုက်သော်လည်း ဥလုပီ၏ ဝင်ရောက်စွက်ဖက်မှုကြောင့် ပြန်လည်ရှင်သန်လာခဲ့သည်။ ကလီယုဂ် မစတင်မီတွင်၊ အာဂျူနာသည် ကရစ်ရှနာနှင့် အခြားယဒဝများအတွက် နောက်ဆုံးအခမ်းအနားများကို ပြုလုပ်သည်။ ထို့နောက် သူသည် ညီအစ်ကိုများနှင့် ဒရောပါဒီတို့နှင့်အတူ [[ဟိမဝန္တာ တောင်တန်း|ဟိမဝန္တာ]] သို့ နောက်ဆုံးခရီးကို ထွက်ခွာသွားပြီး ထိုနေရာတွင်ပင် အရှုံးပေးခဲ့ရသည်။ ကုရုမင်းဆက်သည် အာဂျူနာ၏ မြေးဖြစ်သူ ပါရိရှစ် မှတဆင့် ဆက်လက်တည်ရှိသည်။

အာရဇုနသည် ဟိန္ဒူရိုးရာဓလေ့တွင် သူရဲကောင်းစိတ်ဓာတ်၊ သူရဲကောင်းစိတ်ဓာတ်နှင့် သစ္စာစောင့်သိမှုတို့၏ ပြယုဂ်တစ်ခုအဖြစ် ရှိနေဆဲဖြစ်သည်။ သူသည် အထူးသဖြင့် ကရစ်ရှနာဗဟိုပြု ဟိန္ဒူ [[ဟိန္ဒူဘာသာ|ဘာသာ]] ၏ ဝေဿနဝဂိုဏ်းတွင် ထင်ရှားသောနေရာတစ်ခုကို ရယူထားပြီး ဟိန္ဒူအတွေးအခေါ် ၏ အဓိကကျမ်းဂန်တစ်ခု ဖြစ်လာသည့် ''ဘဂဝါဒ်ဂီတာ'' တွင် သူ၏ အဓိကအခန်းကဏ္ဍမှ ပိုမိုမြင့်မားလာခဲ့သည်။ ''မဟာဘာရတ'' ઉપરાંત၊ အဂျူနကို ဘီစီ ၅ ရာစု သို့မဟုတ် ၆ ရာစုတွင် ရေးသားခဲ့ဖွယ်ရှိသော ''အṣṭādhyāyī'' ကဲ့သို့သော အစောပိုင်းလက်ရာများတွင် ဖော်ပြထားသည်။ ထိုလက်ရာများတွင် သူ၏ ကိုးကွယ်မှုကို ဝါသုဒေဝ-ကရစ်ရှနာ &lt;ref&gt;{{Cite book |last=Bhattacharya |first=Sunil K. |date=1996 |title=Krishna-cult in Indian art |publisher=M. D. Publ |isbn=978-81-7533-001-6 |edition=1. publ |location=New Delhi}}&lt;cite class=&quot;citation book cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFBhattacharya1996&quot;&gt;Bhattacharya, Sunil K. (1996). ''Krishna-cult in Indian art'' (1. publ&amp;nbsp;ed.). New Delhi: M. D. Publ. [[International Standard Book Number|ISBN]]&amp;nbsp;[[Special:BookSources/978-81-7533-001-6|&lt;bdi&gt;978-81-7533-001-6&lt;/bdi&gt;]].&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; အပြင် [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ|အိန္ဒိယ]] နှင့် [[အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ|အင်ဒိုနီးရှား]] တစ်လွှားရှိ ''[[ပူရဏ်ကျမ်း|ပူရာဏကျမ်းများ]]'' နှင့် ဒေသတွင်းနှင့် ရိုးရာဓလေ့များစွာတွင်လည်း ဖော်ပြထားသည်။ သူ့ဇာတ်လမ်းဟာ အနုပညာ၊ ဖျော်ဖြေတင်ဆက်မှုတွေနဲ့ ဒုတိယစာပေအမျိုးမျိုးအတွက် လှုံ့ဆော်မှုတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။


==ကိုးကား==
{{Reflist}}


[[{{Infobox deity|type=Hindu|name=အဇ္ဇုန|other_names=ကောန္တေယ၊ ဖဂ္ဂုန၊ ဓနဉ္ဇယ|image=File:Arjuna statue.JPG|texts=[[မဟာဘာရတ]]|spouse=[[ဒေါပဒီ]]၊ သုဘဒ္ဒါ၊ ဥလူပီ၊ စိတြင်္ဂဒါ|children={{bulleted list
|[[Iravan]] by Ulupi|[[Babhruvahana]] by Chitrangada|[[Abhimanyu]] by Subhadra|[[Shrutakarma]] by Draupadi|}}|parents={{bulleted list|[[Indra]] (father)|[[Kunti]] (mother)|[[Pandu]] (adoptive father)|[[Madri]] (step mother)}}|siblings={{hlist|[[Karna]]|[[Yudhishthira]]|[[Bheema]]|[[Nakula]]|[[Sahadeva]]}} (half-brothers)|weapon=ဂဏ္ဍီဝ လေးတော်|affiliation=ပဏ္ဍဝ၊ နရ နရာယဏ|caption=ဗာလီကျွန်းရှိ အဇ္ဇုန မင်းသားရုပ်တု|gender=Male|death_place=ဟိမဝန္တာ|birth_place=|member_of=[[ပဏ္ဍဝ]]|battles=ဝိရာဋ စစ်ပွဲ၊ ကုရုခေတြစစ်ပွဲ|dynasty=[[စန္ဒဝံသ]]}}'''အဇ္ဇုန''' ( {{Langx|sa|အရ်္ဇုန}} ။ အသံထွက်/အရ်ဂျုန/~/အာဂျုန/ ) သည် ရှေးဟောင်း ဟိန္ဒူ မဟာ ''[[မဟာဘာရတ|ဘာရတ]]'' ဇာတ်တော်၏ အဓိက ဇာတ်ကောင်များထဲမှ တစ်ဦးဖြစ်သည်။ သူသည် ပဏ္ဍဝ ညီအစ်ကို ငါးယောက်တွင် တတိယမြောက် အကြီးဆုံးဖြစ်ပြီး ၎င်းတို့ထဲတွင် အထူးချွန်ဆုံးအဖြစ် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် အသိအမှတ်ပြုခံရသည်။ သူသည် နတ် တို့၏ ဘုရင် [[သိကြားမင်း]] [[ဣန္ဒာ]] နှင့် ကုရုမင်းဆက် ပဏ္ဍု မင်း၏ မိဖုရား ကုန္တီ တို့၏ သားတော်ဖြစ်ပြီး နတ်ဘုရားမှ မွေးဖွားလာသော သူရဲကောင်း တစ်ဦးဖြစ်သည်။ အာဂျူနာသည် မြားပစ်ရာတွင် အလွန်ထူးချွန်သော ကျွမ်းကျင်မှုနှင့် ကောင်းကင်လက်နက်များကို ကျွမ်းကျင်စွာ ကိုင်တွယ်နိုင်ခြင်းကြောင့် ကျော်ကြားသည်။ ဇာတ်လမ်းတစ်လျှောက်လုံးတွင် အာဂျူနာသည် သူ၏ မိခင်ဘက်ကဝမ်းကွဲဖြစ်သူ [[ကရစ်ရှနား|ကရစ်ရှနာနှင့် ရင်းနှီးသော ခင်မင်မှုကို ထိန်းသိမ်းထားပြီး ကရစ်ရှနာ]] သည် သူ၏ ဝိညာဉ်ရေးရာ လမ်းညွှန်အဖြစ် ဆောင်ရွက်သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |date=2025-04-14 |title=Arjuna {{!}} Mahabharata, Pandava, Warrior {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/topic/Arjuna |access-date=2025-06-03 |website=www.britannica.com |language=en}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;[https://www.britannica.com/topic/Arjuna &quot;Arjuna | Mahabharata, Pandava, Warrior | Britannica&quot;]. ''www.britannica.com''. 14 April 2025&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;3 June&lt;/span&gt; 2025&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;

အာဂျူနာသည် မဟာကဗျာတစ်လျှောက်တွင် များစွာသော သူရဲကောင်းဆန်သော စွန့်စားမှုများအတွက် ဂုဏ်ပြုခံရသည်။ ငယ်စဉ်ကတည်းက သူဟာ လေးစားခံရတဲ့ စစ်သည်တော်ပညာရှိ Drona ရဲ့ သင်ကြားမှုအောက်မှာ ထူးချွန်ထက်မြက်တဲ့ ကျောင်းသားတစ်ယောက်အဖြစ် သူ့ကိုယ်သူ ထင်ရှားစေခဲ့ပါတယ်။ ငယ်ရွယ်စဉ်က အာဂျူနာသည် မြားပစ်ပြိုင်ပွဲတွင် ထူးချွန်စွာအောင်မြင်ခဲ့ခြင်းဖြင့် ပန်ချလာ ၏ မင်းသမီး [[ဒေါပဒီ|ဒရောပါဒီ]] ၏ လက်ကို ရရှိစေခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ညီအစ်ကိုတော်စပ်မှု သဘောတူညီချက် ချိုးဖောက်မှုကြောင့် ယာယီပြည်နှင်ဒဏ်ခံရသည့်ကာလအတွင်း၊ အာဂျူနာသည် ဥလုပီ ၊ ချစ်ထရန်ဂါဒါ နှင့် သုဘဒြာ မင်းသမီးသုံးပါးနှင့် အိမ်ထောင်ရေး မဟာမိတ်ဖွဲ့ခဲ့သည့် ခရီးတစ်ခုကို စတင်ခဲ့သည်။ ထိုသမဂ္ဂများမှ သားလေးယောက်ဖြစ်သော Shrutakarma, Iravan, Babhruvahana and Abhimanyu . အာဂျူနာသည် သူ၏ အစ်ကိုဖြစ်သူ ယုဒဿသီရ၏ အချုပ်အခြာအာဏာကို ထူထောင်ရာတွင် အဓိကအခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ခဲ့ပြီး နိုင်ငံများစွာကို နှိမ်နင်းခဲ့ကာ ခန္ဓဝပရစထ တောကို မီးရှို့ခဲ့သည်။ ပန်ဒဝများသည် မနာလိုဝန်တိုတတ်သော ကောရဝ များက ၎င်းတို့၏ နိုင်ငံတော်ကို ဆုံးရှုံးစေရန် လှည့်စားခံရပြီးနောက် လှည့်စား၍ ပြည်နှင်ဒဏ်ပေးခံရသောအခါ၊ အာဂျူနာသည် ကောရဝ၏ အဓိက မဟာမိတ်နှင့် အာဂျူနာ၏ အဓိကပြိုင်ဘက် ကာနကို သတ်ရန် ကျိန်ဆိုသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် သူ၏ အစ်ကိုဝမ်းကွဲဖြစ်ကြောင်း ထွက်ပေါ်လာသည်။ ပြည်နှင်ဒဏ်ခံရစဉ်အတွင်း၊ အာဂျူနာသည် နတ်ဘုရားလက်နက်များ ရယူရန် ခရီးတစ်ခုထွက်ပြီး [[သိဝ|ရှီဝနတ်]] ဘုရား၏ မျက်နှာသာကို ရရှိခဲ့သည်။ သူ၏ ကိုယ်ခံပညာစွမ်းရည်အပြင်၊ အာဂျူနာသည် ဂီတနှင့် အကတွင်လည်း ကျွမ်းကျင်သောကြောင့် သူ၏ ပြည်နှင်ဒဏ်ခံရသည့် နောက်ဆုံးနှစ်တွင် မတ္တာ မင်းသမီး ဥတ္တရာ ၏ උපායဆရာအဖြစ် ဟန်ဆောင်နိုင်ခဲ့သည်။ ဤကာလအတွင်းတွင် သူသည် ကုရုတပ်မတော်တစ်ခုလုံးကိုလည်း အောင်နိုင်ခဲ့သည်။

ကုရုရှေတြစစ်ပွဲ မတိုင်မီက အာဂျူနာသည် သူ၏ ရဲစွမ်းသတ္တိရှိသော်လည်း သူ၏ဆွေမျိုးများနှင့် လေးစားခံရသော ဆရာများသည် ဆန့်ကျင်ဘက် ကောရဝဘက်နှင့် ပူးပေါင်းသည်ကို မြင်သောအခါ အလွန်စိတ်ဓာတ်ကျပြီး သူတို့ကို သတ်ရန် အကြံအစည်နှင့် ရုန်းကန်ခဲ့ရသည်။ နက်ရှိုင်းသော ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ ပြဿနာတစ်ခုနှင့် ရင်ဆိုင်ရသောအခါ သူသည် သူ၏ ရထားထိန်းအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်သော [[ကရစ်ရှနား|ကရစ်ရှနာ]] ထံ လှည့်သွားသည်။ ကရစ်ရှနာသည် သူ့အား ''[[ဘဂဝါဂီတ|ဘဂဝါဂီတာကျမ်း]]'' ၏ အသိပညာကို ပေးစွမ်းပြီး၊ စစ်သည်တော်တစ်ဦးအနေဖြင့် သူ၏တာဝန် ( ''ဓမ္မ'' )၊ [[ကံ ကံ၏အကျိုး|ကံ]] နှင့် သစ္စာ စောင့်သိမှု မှတစ်ဆင့် [[ဝိမုတ္တိ|လွတ်မြောက်မှုတို့အတွက်]] အကြံဉာဏ်ပေးသည်။ ဤဝိညာဉ်ရေးရာဗျာဒိတ်တော်တွင် အာဂျူနာသည် ''ဝိရှဝရုပ'' ဟုလူသိများသော ကရစ်ရှနာ၏ စကြဝဠာနတ်ဘုရားပုံသဏ္ဌာန်ကို ရူပါရုံတစ်ခုရရှိခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite book |last=Davis |first=Richard H. |date=26 October 2014 |title=The Bhagavad Gita |url=https://press.princeton.edu/books/hardcover/9780691139968/the-bhagavad-gita |publisher=Princeton University Press |isbn=978-0-691-13996-8 |language=en |access-date=6 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200812101843/https://press.princeton.edu/books/hardcover/9780691139968/the-bhagavad-gita |archive-date=12 August 2020 |url-status=live}}&lt;cite class=&quot;citation book cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFDavis2014&quot;&gt;Davis, Richard H. (26 October 2014). [https://press.princeton.edu/books/hardcover/9780691139968/the-bhagavad-gita ''The Bhagavad Gita'']. Princeton University Press. [[International Standard Book Number|ISBN]]&amp;nbsp;[[Special:BookSources/978-0-691-13996-8|&lt;bdi&gt;978-0-691-13996-8&lt;/bdi&gt;]]. [https://web.archive.org/web/20200812101843/https://press.princeton.edu/books/hardcover/9780691139968/the-bhagavad-gita Archived] from the original on 12 August 2020&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;6 September&lt;/span&gt; 2020&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; စစ်ပွဲအတွင်းတွင် ကောင်းကင်လေး ဂန္ဒီ ဗာကို ကိုင်ဆောင်ထားသော အာဂျူနာသည် ဘိရှမ နှင့် ကာန အပါအဝင် ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းသော ရန်သူများစွာ ကျဆုံးသေဆုံးရခြင်းအတွက် တာဝန်ရှိသော အဓိက စစ်သည်တော်တစ်ဦးအဖြစ် ပေါ်ထွက်လာခဲ့သည်။ စစ်ပြီးနောက် သူသည် အာရှဝါမေဓ မှတစ်ဆင့် သူ၏အင်ပါယာကို ပေါင်းစည်းရာတွင် ယုဒဿသီရအား ကူညီပေးသည်။ ဤဇာတ်လမ်းတွဲတွင် အာဂျူနာကို သူ၏သားဖြစ်သူ ဘာဘရူဗာဟာနာက သတ်ပစ်လိုက်သော်လည်း ဥလုပီ၏ ဝင်ရောက်စွက်ဖက်မှုကြောင့် ပြန်လည်ရှင်သန်လာခဲ့သည်။ ကလီယုဂ် မစတင်မီတွင်၊ အာဂျူနာသည် ကရစ်ရှနာနှင့် အခြားယဒဝများအတွက် နောက်ဆုံးအခမ်းအနားများကို ပြုလုပ်သည်။ ထို့နောက် သူသည် ညီအစ်ကိုများနှင့် ဒရောပါဒီတို့နှင့်အတူ [[ဟိမဝန္တာ တောင်တန်း|ဟိမဝန္တာ]] သို့ နောက်ဆုံးခရီးကို ထွက်ခွာသွားပြီး ထိုနေရာတွင်ပင် အရှုံးပေးခဲ့ရသည်။ ကုရုမင်းဆက်သည် အာဂျူနာ၏ မြေးဖြစ်သူ ပါရိရှစ် မှတဆင့် ဆက်လက်တည်ရှိသည်။

အာရဇုနသည် ဟိန္ဒူရိုးရာဓလေ့တွင် သူရဲကောင်းစိတ်ဓာတ်၊ သူရဲကောင်းစိတ်ဓာတ်နှင့် သစ္စာစောင့်သိမှုတို့၏ ပြယုဂ်တစ်ခုအဖြစ် ရှိနေဆဲဖြစ်သည်။ သူသည် အထူးသဖြင့် ကရစ်ရှနာဗဟိုပြု ဟိန္ဒူ [[ဟိန္ဒူဘာသာ|ဘာသာ]] ၏ ဝေဿနဝဂိုဏ်းတွင် ထင်ရှားသောနေရာတစ်ခုကို ရယူထားပြီး ဟိန္ဒူအတွေးအခေါ် ၏ အဓိကကျမ်းဂန်တစ်ခု ဖြစ်လာသည့် ''ဘဂဝါဒ်ဂီတာ'' တွင် သူ၏ အဓိကအခန်းကဏ္ဍမှ ပိုမိုမြင့်မားလာခဲ့သည်။ ''မဟာဘာရတ'' ઉપરાંત၊ အဂျူနကို ဘီစီ ၅ ရာစု သို့မဟုတ် ၆ ရာစုတွင် ရေးသားခဲ့ဖွယ်ရှိသော ''အṣṭādhyāyī'' ကဲ့သို့သော အစောပိုင်းလက်ရာများတွင် ဖော်ပြထားသည်။ ထိုလက်ရာများတွင် သူ၏ ကိုးကွယ်မှုကို ဝါသုဒေဝ-ကရစ်ရှနာ &lt;ref&gt;{{Cite book |last=Bhattacharya |first=Sunil K. |date=1996 |title=Krishna-cult in Indian art |publisher=M. D. Publ |isbn=978-81-7533-001-6 |edition=1. publ |location=New Delhi}}&lt;cite class=&quot;citation book cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFBhattacharya1996&quot;&gt;Bhattacharya, Sunil K. (1996). ''Krishna-cult in Indian art'' (1. publ&amp;nbsp;ed.). New Delhi: M. D. Publ. [[International Standard Book Number|ISBN]]&amp;nbsp;[[Special:BookSources/978-81-7533-001-6|&lt;bdi&gt;978-81-7533-001-6&lt;/bdi&gt;]].&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; အပြင် [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ|အိန္ဒိယ]] နှင့် [[အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ|အင်ဒိုနီးရှား]] တစ်လွှားရှိ ''[[ပူရဏ်ကျမ်း|ပူရာဏကျမ်းများ]]'' နှင့် ဒေသတွင်းနှင့် ရိုးရာဓလေ့များစွာတွင်လည်း ဖော်ပြထားသည်။ သူ့ဇာတ်လမ်းဟာ အနုပညာ၊ ဖျော်ဖြေတင်ဆက်မှုတွေနဲ့ ဒုတိယစာပေအမျိုးမျိုးအတွက် လှုံ့ဆော်မှုတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။


==ကိုးကား==
{{Reflist}}


[[ကဏ္ဍ:ဟိန္ဒူဒဏ္ဍာရီ]]</text>
      <sha1>btumo78k1klz23ov97ycpu91kvi8nz2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1046898</id>
      <parentid>1046897</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T07:33:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dr Lotus Black</username>
        <id>31011</id>
      </contributor>
      <origin>1046898</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16154" sha1="sgyyylcmmvznno6v9joy88vahg5y9tn" xml:space="preserve">{{Infobox deity|type=Hindu|name=အဇ္ဇုန|other_names=ကောန္တေယ၊ ဖဂ္ဂုန၊ ဓနဉ္ဇယ|image=File:Arjuna statue.JPG|texts=[[မဟာဘာရတ]]|spouse=[[ဒေါပဒီ]]၊ သုဘဒ္ဒါ၊ ဥလူပီ၊ စိတြင်္ဂဒါ|children={{bulleted list
|[[Iravan]] by Ulupi|[[Babhruvahana]] by Chitrangada|[[Abhimanyu]] by Subhadra|[[Shrutakarma]] by Draupadi|}}|parents={{bulleted list|[[Indra]] (father)|[[Kunti]] (mother)|[[Pandu]] (adoptive father)|[[Madri]] (step mother)}}|siblings={{hlist|[[Karna]]|[[Yudhishthira]]|[[Bheema]]|[[Nakula]]|[[Sahadeva]]}} (half-brothers)|weapon=ဂဏ္ဍီဝ လေးတော်|affiliation=ပဏ္ဍဝ၊ နရ နရာယဏ|caption=ဗာလီကျွန်းရှိ အဇ္ဇုန မင်းသားရုပ်တု|gender=Male|death_place=ဟိမဝန္တာ|birth_place=|member_of=[[ပဏ္ဍဝ]]|battles=ဝိရာဋ စစ်ပွဲ၊ ကုရုခေတြစစ်ပွဲ|dynasty=[[စန္ဒဝံသ]]}}'''အဇ္ဇုန''' ( {{Langx|sa|အရ်္ဇုန}} ။ အသံထွက်/အရ်ဂျုန/~/အာဂျုန/ ) သည် ရှေးဟောင်း ဟိန္ဒူ မဟာ ''[[မဟာဘာရတ|ဘာရတ]]'' ဇာတ်တော်၏ အဓိက ဇာတ်ကောင်များထဲမှ တစ်ဦးဖြစ်သည်။ သူသည် ပဏ္ဍဝ ညီအစ်ကို ငါးယောက်တွင် တတိယမြောက် အကြီးဆုံးဖြစ်ပြီး ၎င်းတို့ထဲတွင် အထူးချွန်ဆုံးအဖြစ် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် အသိအမှတ်ပြုခံရသည်။ သူသည် နတ် တို့၏ ဘုရင် [[သိကြားမင်း]] [[ဣန္ဒာ]] နှင့် ကုရုမင်းဆက် ပဏ္ဍု မင်း၏ မိဖုရား ကုန္တီ တို့၏ သားတော်ဖြစ်ပြီး နတ်ဘုရားမှ မွေးဖွားလာသော သူရဲကောင်း တစ်ဦးဖြစ်သည်။ အာဂျူနာသည် မြားပစ်ရာတွင် အလွန်ထူးချွန်သော ကျွမ်းကျင်မှုနှင့် ကောင်းကင်လက်နက်များကို ကျွမ်းကျင်စွာ ကိုင်တွယ်နိုင်ခြင်းကြောင့် ကျော်ကြားသည်။ ဇာတ်လမ်းတစ်လျှောက်လုံးတွင် အာဂျူနာသည် သူ၏ မိခင်ဘက်ကဝမ်းကွဲဖြစ်သူ [[ကရစ်ရှနား|ကရစ်ရှနာနှင့် ရင်းနှီးသော ခင်မင်မှုကို ထိန်းသိမ်းထားပြီး ကရစ်ရှနာ]] သည် သူ၏ ဝိညာဉ်ရေးရာ လမ်းညွှန်အဖြစ် ဆောင်ရွက်သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |date=2025-04-14 |title=Arjuna {{!}} Mahabharata, Pandava, Warrior {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/topic/Arjuna |access-date=2025-06-03 |website=www.britannica.com |language=en}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;[https://www.britannica.com/topic/Arjuna &quot;Arjuna | Mahabharata, Pandava, Warrior | Britannica&quot;]. ''www.britannica.com''. 14 April 2025&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;3 June&lt;/span&gt; 2025&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;

အာဂျူနာသည် မဟာကဗျာတစ်လျှောက်တွင် များစွာသော သူရဲကောင်းဆန်သော စွန့်စားမှုများအတွက် ဂုဏ်ပြုခံရသည်။ ငယ်စဉ်ကတည်းက သူဟာ လေးစားခံရတဲ့ စစ်သည်တော်ပညာရှိ Drona ရဲ့ သင်ကြားမှုအောက်မှာ ထူးချွန်ထက်မြက်တဲ့ ကျောင်းသားတစ်ယောက်အဖြစ် သူ့ကိုယ်သူ ထင်ရှားစေခဲ့ပါတယ်။ ငယ်ရွယ်စဉ်က အာဂျူနာသည် မြားပစ်ပြိုင်ပွဲတွင် ထူးချွန်စွာအောင်မြင်ခဲ့ခြင်းဖြင့် ပန်ချလာ ၏ မင်းသမီး [[ဒေါပဒီ|ဒရောပါဒီ]] ၏ လက်ကို ရရှိစေခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ညီအစ်ကိုတော်စပ်မှု သဘောတူညီချက် ချိုးဖောက်မှုကြောင့် ယာယီပြည်နှင်ဒဏ်ခံရသည့်ကာလအတွင်း၊ အာဂျူနာသည် ဥလုပီ ၊ ချစ်ထရန်ဂါဒါ နှင့် သုဘဒြာ မင်းသမီးသုံးပါးနှင့် အိမ်ထောင်ရေး မဟာမိတ်ဖွဲ့ခဲ့သည့် ခရီးတစ်ခုကို စတင်ခဲ့သည်။ ထိုသမဂ္ဂများမှ သားလေးယောက်ဖြစ်သော Shrutakarma, Iravan, Babhruvahana and Abhimanyu . အာဂျူနာသည် သူ၏ အစ်ကိုဖြစ်သူ ယုဒဿသီရ၏ အချုပ်အခြာအာဏာကို ထူထောင်ရာတွင် အဓိကအခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ခဲ့ပြီး နိုင်ငံများစွာကို နှိမ်နင်းခဲ့ကာ ခန္ဓဝပရစထ တောကို မီးရှို့ခဲ့သည်။ ပန်ဒဝများသည် မနာလိုဝန်တိုတတ်သော ကောရဝ များက ၎င်းတို့၏ နိုင်ငံတော်ကို ဆုံးရှုံးစေရန် လှည့်စားခံရပြီးနောက် လှည့်စား၍ ပြည်နှင်ဒဏ်ပေးခံရသောအခါ၊ အာဂျူနာသည် ကောရဝ၏ အဓိက မဟာမိတ်နှင့် အာဂျူနာ၏ အဓိကပြိုင်ဘက် ကာနကို သတ်ရန် ကျိန်ဆိုသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် သူ၏ အစ်ကိုဝမ်းကွဲဖြစ်ကြောင်း ထွက်ပေါ်လာသည်။ ပြည်နှင်ဒဏ်ခံရစဉ်အတွင်း၊ အာဂျူနာသည် နတ်ဘုရားလက်နက်များ ရယူရန် ခရီးတစ်ခုထွက်ပြီး [[သိဝ|ရှီဝနတ်]] ဘုရား၏ မျက်နှာသာကို ရရှိခဲ့သည်။ သူ၏ ကိုယ်ခံပညာစွမ်းရည်အပြင်၊ အာဂျူနာသည် ဂီတနှင့် အကတွင်လည်း ကျွမ်းကျင်သောကြောင့် သူ၏ ပြည်နှင်ဒဏ်ခံရသည့် နောက်ဆုံးနှစ်တွင် မတ္တာ မင်းသမီး ဥတ္တရာ ၏ උපායဆရာအဖြစ် ဟန်ဆောင်နိုင်ခဲ့သည်။ ဤကာလအတွင်းတွင် သူသည် ကုရုတပ်မတော်တစ်ခုလုံးကိုလည်း အောင်နိုင်ခဲ့သည်။

ကုရုရှေတြစစ်ပွဲ မတိုင်မီက အာဂျူနာသည် သူ၏ ရဲစွမ်းသတ္တိရှိသော်လည်း သူ၏ဆွေမျိုးများနှင့် လေးစားခံရသော ဆရာများသည် ဆန့်ကျင်ဘက် ကောရဝဘက်နှင့် ပူးပေါင်းသည်ကို မြင်သောအခါ အလွန်စိတ်ဓာတ်ကျပြီး သူတို့ကို သတ်ရန် အကြံအစည်နှင့် ရုန်းကန်ခဲ့ရသည်။ နက်ရှိုင်းသော ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ ပြဿနာတစ်ခုနှင့် ရင်ဆိုင်ရသောအခါ သူသည် သူ၏ ရထားထိန်းအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်သော [[ကရစ်ရှနား|ကရစ်ရှနာ]] ထံ လှည့်သွားသည်။ ကရစ်ရှနာသည် သူ့အား ''[[ဘဂဝါဂီတ|ဘဂဝါဂီတာကျမ်း]]'' ၏ အသိပညာကို ပေးစွမ်းပြီး၊ စစ်သည်တော်တစ်ဦးအနေဖြင့် သူ၏တာဝန် ( ''ဓမ္မ'' )၊ [[ကံ ကံ၏အကျိုး|ကံ]] နှင့် သစ္စာ စောင့်သိမှု မှတစ်ဆင့် [[ဝိမုတ္တိ|လွတ်မြောက်မှုတို့အတွက်]] အကြံဉာဏ်ပေးသည်။ ဤဝိညာဉ်ရေးရာဗျာဒိတ်တော်တွင် အာဂျူနာသည် ''ဝိရှဝရုပ'' ဟုလူသိများသော ကရစ်ရှနာ၏ စကြဝဠာနတ်ဘုရားပုံသဏ္ဌာန်ကို ရူပါရုံတစ်ခုရရှိခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite book |last=Davis |first=Richard H. |date=26 October 2014 |title=The Bhagavad Gita |url=https://press.princeton.edu/books/hardcover/9780691139968/the-bhagavad-gita |publisher=Princeton University Press |isbn=978-0-691-13996-8 |language=en |access-date=6 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200812101843/https://press.princeton.edu/books/hardcover/9780691139968/the-bhagavad-gita |archive-date=12 August 2020 |url-status=live}}&lt;cite class=&quot;citation book cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFDavis2014&quot;&gt;Davis, Richard H. (26 October 2014). [https://press.princeton.edu/books/hardcover/9780691139968/the-bhagavad-gita ''The Bhagavad Gita'']. Princeton University Press. [[International Standard Book Number|ISBN]]&amp;nbsp;[[Special:BookSources/978-0-691-13996-8|&lt;bdi&gt;978-0-691-13996-8&lt;/bdi&gt;]]. [https://web.archive.org/web/20200812101843/https://press.princeton.edu/books/hardcover/9780691139968/the-bhagavad-gita Archived] from the original on 12 August 2020&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;6 September&lt;/span&gt; 2020&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; စစ်ပွဲအတွင်းတွင် ကောင်းကင်လေး ဂန္ဒီ ဗာကို ကိုင်ဆောင်ထားသော အာဂျူနာသည် ဘိရှမ နှင့် ကာန အပါအဝင် ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းသော ရန်သူများစွာ ကျဆုံးသေဆုံးရခြင်းအတွက် တာဝန်ရှိသော အဓိက စစ်သည်တော်တစ်ဦးအဖြစ် ပေါ်ထွက်လာခဲ့သည်။ စစ်ပြီးနောက် သူသည် အာရှဝါမေဓ မှတစ်ဆင့် သူ၏အင်ပါယာကို ပေါင်းစည်းရာတွင် ယုဒဿသီရအား ကူညီပေးသည်။ ဤဇာတ်လမ်းတွဲတွင် အာဂျူနာကို သူ၏သားဖြစ်သူ ဘာဘရူဗာဟာနာက သတ်ပစ်လိုက်သော်လည်း ဥလုပီ၏ ဝင်ရောက်စွက်ဖက်မှုကြောင့် ပြန်လည်ရှင်သန်လာခဲ့သည်။ ကလီယုဂ် မစတင်မီတွင်၊ အာဂျူနာသည် ကရစ်ရှနာနှင့် အခြားယဒဝများအတွက် နောက်ဆုံးအခမ်းအနားများကို ပြုလုပ်သည်။ ထို့နောက် သူသည် ညီအစ်ကိုများနှင့် ဒရောပါဒီတို့နှင့်အတူ [[ဟိမဝန္တာ တောင်တန်း|ဟိမဝန္တာ]] သို့ နောက်ဆုံးခရီးကို ထွက်ခွာသွားပြီး ထိုနေရာတွင်ပင် အရှုံးပေးခဲ့ရသည်။ ကုရုမင်းဆက်သည် အာဂျူနာ၏ မြေးဖြစ်သူ ပါရိရှစ် မှတဆင့် ဆက်လက်တည်ရှိသည်။

အာရဇုနသည် ဟိန္ဒူရိုးရာဓလေ့တွင် သူရဲကောင်းစိတ်ဓာတ်၊ သူရဲကောင်းစိတ်ဓာတ်နှင့် သစ္စာစောင့်သိမှုတို့၏ ပြယုဂ်တစ်ခုအဖြစ် ရှိနေဆဲဖြစ်သည်။ သူသည် အထူးသဖြင့် ကရစ်ရှနာဗဟိုပြု ဟိန္ဒူ [[ဟိန္ဒူဘာသာ|ဘာသာ]] ၏ ဝေဿနဝဂိုဏ်းတွင် ထင်ရှားသောနေရာတစ်ခုကို ရယူထားပြီး ဟိန္ဒူအတွေးအခေါ် ၏ အဓိကကျမ်းဂန်တစ်ခု ဖြစ်လာသည့် ''ဘဂဝါဒ်ဂီတာ'' တွင် သူ၏ အဓိကအခန်းကဏ္ဍမှ ပိုမိုမြင့်မားလာခဲ့သည်။ ''မဟာဘာရတ'' ઉપરાંત၊ အဂျူနကို ဘီစီ ၅ ရာစု သို့မဟုတ် ၆ ရာစုတွင် ရေးသားခဲ့ဖွယ်ရှိသော ''အṣṭādhyāyī'' ကဲ့သို့သော အစောပိုင်းလက်ရာများတွင် ဖော်ပြထားသည်။ ထိုလက်ရာများတွင် သူ၏ ကိုးကွယ်မှုကို ဝါသုဒေဝ-ကရစ်ရှနာ &lt;ref&gt;{{Cite book |last=Bhattacharya |first=Sunil K. |date=1996 |title=Krishna-cult in Indian art |publisher=M. D. Publ |isbn=978-81-7533-001-6 |edition=1. publ |location=New Delhi}}&lt;cite class=&quot;citation book cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFBhattacharya1996&quot;&gt;Bhattacharya, Sunil K. (1996). ''Krishna-cult in Indian art'' (1. publ&amp;nbsp;ed.). New Delhi: M. D. Publ. [[International Standard Book Number|ISBN]]&amp;nbsp;[[Special:BookSources/978-81-7533-001-6|&lt;bdi&gt;978-81-7533-001-6&lt;/bdi&gt;]].&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; အပြင် [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ|အိန္ဒိယ]] နှင့် [[အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ|အင်ဒိုနီးရှား]] တစ်လွှားရှိ ''[[ပူရဏ်ကျမ်း|ပူရာဏကျမ်းများ]]'' နှင့် ဒေသတွင်းနှင့် ရိုးရာဓလေ့များစွာတွင်လည်း ဖော်ပြထားသည်။ သူ့ဇာတ်လမ်းဟာ အနုပညာ၊ ဖျော်ဖြေတင်ဆက်မှုတွေနဲ့ ဒုတိယစာပေအမျိုးမျိုးအတွက် လှုံ့ဆော်မှုတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။


==ကိုးကား==
{{Reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ဟိန္ဒူဒဏ္ဍာရီ]]</text>
      <sha1>sgyyylcmmvznno6v9joy88vahg5y9tn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:အနောက်အာရှရှိ ယခင်နိုင်ငံများ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>290085</id>
    <revision>
      <id>1046904</id>
      <timestamp>2026-08-07T07:39:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dr Lotus Black</username>
        <id>31011</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;    [[ကဏ္ဍ:အနောက်အာရှရှိ နိုင်ငံများ]]&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1046904</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="94" sha1="49auz9z6ci91kwhpwwmg52dchmw93zl" xml:space="preserve">


[[ကဏ္ဍ:အနောက်အာရှရှိ နိုင်ငံများ]]</text>
      <sha1>49auz9z6ci91kwhpwwmg52dchmw93zl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အိဘရခိခရိုင်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>290086</id>
    <revision>
      <id>1046905</id>
      <timestamp>2026-08-07T07:41:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>&quot; '''အိဘရခိခရိုင်'''  (茨城県, Ibaraki-ken) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ခန်းတိုးဒေသ]]ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ...&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1046905</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1350" sha1="canmrc9e865tbk2wpp1nu5e8l5kczyk" xml:space="preserve">
'''အိဘရခိခရိုင်'''  (茨城県, Ibaraki-ken) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ခန်းတိုးဒေသ]]ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၁ ရက်နေ့တွင် ခရိုင်လူဦးရေ ၂,၈၂၈,၀၈၆ ဦး ရှိသည်။ ဧရိယာ ၆,၀၉၇.၁၉ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၂,၃၅၄.၁၄ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ မြောက်ဘက်တွင် [[ဖုခုရှိမခရိုင်]]၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် [[တိုချိဂိခရိုင်]]၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် [[ဆိုင်းတမခရိုင်]]၊ တောင်ဘက်တွင် [[ချိဘခရိုင်]]၊ အရှေ့ဘက်တွင် [[ပစိဖိတ် သမုဒ္ဒရာ|ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာ]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။

==ပြင်ပလင့်များ==

==ကိုးကား==
{{reflist}}</text>
      <sha1>canmrc9e865tbk2wpp1nu5e8l5kczyk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1046906</id>
      <parentid>1046905</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T07:42:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်</comment>
      <origin>1046906</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1445" sha1="755rjnmspyyf3vv3jo2udhp61bps8t1" xml:space="preserve">
'''အိဘရခိခရိုင်'''  (茨城県, Ibaraki-ken) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ခန်းတိုးဒေသ]]ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၁ ရက်နေ့တွင် ခရိုင်လူဦးရေ ၂,၈၂၈,၀၈၆ ဦး ရှိသည်။ ဧရိယာ ၆,၀၉၇.၁၉ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၂,၃၅၄.၁၄ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ မြောက်ဘက်တွင် [[ဖုခုရှိမခရိုင်]]၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် [[တိုချိဂိခရိုင်]]၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် [[ဆိုင်းတမခရိုင်]]၊ တောင်ဘက်တွင် [[ချိဘခရိုင်]]၊ အရှေ့ဘက်တွင် [[ပစိဖိတ် သမုဒ္ဒရာ|ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာ]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။

==ပြင်ပလင့်များ==

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]]</text>
      <sha1>755rjnmspyyf3vv3jo2udhp61bps8t1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1046907</id>
      <parentid>1046906</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T07:42:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <origin>1046907</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5939" sha1="lvgvi0oouhxv3duimc2m37g2vuktvsd" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name =အိဘရခိခရိုင်
| native_name = {{nobold|{{lang|ja|茨城県}}}}
| settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]]
| translit_lang1 = Japanese
| translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]]
| translit_lang1_info = {{lang|ja|茨城県}}
| translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]]
| translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Ibaraki-ken}}
| image_skyline = {{multiple image 
  | total_width            = 280
  | border                 = infobox
  | perrow                 = 1/3/2/2/2 
  | image1                  = Kairaku-en, Ibaraki 21.jpg 
  | caption1                 = [[Kairaku-en|Kairaku-en Garden]] 
  | image2                 = Lake Kasumigaura and Mt.Tsukuba,Inashiki-city,Japan.JPG
  | caption2                 = [[Lake Kasumigaura]] and [[Mount Tsukuba|Mt. Tsukuba]]
  | image3                 = Autumn of Fukuroda Falls, Daigo, Ibaraki; November 2016.jpg
  | caption3                 = [[Fukuroda Falls]]&lt;br/&gt;[[Daigo, Ibaraki|Daigo]] town&lt;br/&gt;([[Kuji District, Ibaraki|Kuji District]])
  | image4                  = Ishioka-festival,Wakamatsu-cho,Ishioka-city,Japan.jpg 
  | caption4                 = [[:ja:常陸國總社宮大祭|Ishioka Autumn Traditional Festival]] 
  | image5                 = Rokkakudo seen from the sea (Kitaibaraki City) 2020.jpg
  | caption5                 = [[Rokkakudō (Kitaibaraki)|Rokkakudō of Kitaibaraki]]
  | image6                 = Miharashino Oka (Hitachi Seaside Park) 46.jpg
  | caption6                = [[Hitachi Seaside Park]]
  | image7                 = Mount Tsukuba (9975500704).jpg
  | caption7                 = [[Mount Tsukuba]]
  | image8                 = 水郷潮来あやめ園20230604-IMG 7533.jpg
  | caption8                 = Suigō [[Itako, Ibaraki|Itako]] Iris Garden
  | image9                 = Kashima Shrine main shrine - sept 22 2015.jpg
  | caption9                 = [[Kashima Shrine]]
  | image10                = Natto for sale in Ibaraki Apr 30 2019 04-26PM.jpeg
  | caption10                = [[Mito, Ibaraki|Mito]] [[Natto]]&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.nyrture.com/blog/ancient-origins-of-natto|title=Natto: Japanese History of a Modern-Day Superfood|date=14 January 2020 |publisher=NYrture, 2020-01-14|access-date=2024-09-08}}&lt;/ref&gt;
  }}
| image_flag = Flag of Ibaraki Prefecture.svg
| flag_size = 100px
| image_blank_emblem = Emblem of Ibaraki Prefecture.svg
| blank_emblem_size = 80px
| blank_emblem_type = Symbol
| image_map = Map of Japan with highlight on 08 Ibaraki prefecture.svg
| coordinates = 
| subdivision_type = Country
| subdivision_name = {{flag|Japan}}
| subdivision_type1 = [[List of islands of Japan|Island]]
| subdivision_name1 = [[Honshu]]
| subdivision_type2 = [[List of regions of Japan|Region]]
| subdivision_name2 = [[Kantō region|Kantō]]
| subdivision_type3 = [[Prefectures of Japan|Prefecture]]
| subdivision_name3 = Ibaraki
| seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]]
| seat = [[Mito, Ibaraki|Mito]]
| parts_type = Subdivisions
| parts_style = para
| p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 7
| p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 44
| leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]]
| leader_name = [[Kazuhiko Ōigawa]]
| area_total_km2 = 6,097.19
| area_water_percent = 4.8
| area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|24th]]
| population_footnotes = 
| population_total = 2791231
| population_as_of = November 1, 2025
| population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|11th]]
| population_density_km2 = auto
| demographics_type2 = GDP
| demographics2_footnotes = &lt;ref&gt;{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}&lt;/ref&gt;
| demographics2_title1 = Total
| demographics2_info1 = [[JP¥]] 14,586 billion&lt;br /&gt;[[US$]] 107.7 billion (2022)
| iso_code = JP-08
| website = {{URL|http://www.pref.ibaraki.jp/}}
| module = {{Infobox place symbols| embedded=yes
| country  = Ibaraki Prefecture
| bird     = Eurasian [[Skylark]] (''Alauda arvensis'')
| fish     = 
| flower   = [[Rose]] (''Rosa'')
| tree     = [[Ume]] tree (''Prunus mume'')
}}
| population_blank2_title = Dialect
| population_blank2 = [[Ibaraki dialect]]
| anthem = {{interlanguage link|Ibaraki kenmin no uta|ja|茨城県民の歌}}
}}

'''အိဘရခိခရိုင်'''  (茨城県, Ibaraki-ken) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ခန်းတိုးဒေသ]]ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၁ ရက်နေ့တွင် ခရိုင်လူဦးရေ ၂,၈၂၈,၀၈၆ ဦး ရှိသည်။ ဧရိယာ ၆,၀၉၇.၁၉ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၂,၃၅၄.၁၄ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ မြောက်ဘက်တွင် [[ဖုခုရှိမခရိုင်]]၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် [[တိုချိဂိခရိုင်]]၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် [[ဆိုင်းတမခရိုင်]]၊ တောင်ဘက်တွင် [[ချိဘခရိုင်]]၊ အရှေ့ဘက်တွင် [[ပစိဖိတ် သမုဒ္ဒရာ|ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာ]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။

==ပြင်ပလင့်များ==

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]]</text>
      <sha1>lvgvi0oouhxv3duimc2m37g2vuktvsd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အ.ထ.က - နတ်သံကွင်း</title>
    <ns>0</ns>
    <id>290087</id>
    <revision>
      <id>1046910</id>
      <timestamp>2026-08-07T07:48:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;'''အ.ထ.က - နတ်သံကွင်း''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကျောက်ကြီးမြို့နယ်]]၊ [[နတ်သံကွင်းမြို့]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။...&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1046910</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="936" sha1="9tns0ci1ifxyf537cuvgeem41rmdk92" xml:space="preserve">'''အ.ထ.က - နတ်သံကွင်း''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကျောက်ကြီးမြို့နယ်]]၊ [[နတ်သံကွင်းမြို့]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၁၂၅၆ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;geo&quot;&gt;https://myanmargeographicalsociety.org/kyaukkyi-township/&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}
{{coord|18.249022588384637| 96.68759859145605|format=dms|region:MM|display=inline,title}}

[[Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]]


{{Myanmar-school-stub}}</text>
      <sha1>9tns0ci1ifxyf537cuvgeem41rmdk92</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အ.ထ.က - မုန်း</title>
    <ns>0</ns>
    <id>290088</id>
    <revision>
      <id>1046911</id>
      <timestamp>2026-08-07T07:52:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;'''အ.ထ.က - မုန်း''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကျောက်ကြီးမြို့နယ်]]၊ [[မုန်းမြို့]] ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ...&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1046911</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="907" sha1="kvyh4bzsgouafnj1ckbctazoervlug9" xml:space="preserve">'''အ.ထ.က - မုန်း''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကျောက်ကြီးမြို့နယ်]]၊ [[မုန်းမြို့]] ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၁၂၄၅ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;geo&quot;&gt;https://myanmargeographicalsociety.org/kyaukkyi-township/&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}
{{coord|18.527382084857855| 96.62257311431894|format=dms|region:MM|display=inline,title}}

[[Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]]


{{Myanmar-school-stub}}</text>
      <sha1>kvyh4bzsgouafnj1ckbctazoervlug9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1046912</id>
      <parentid>1046911</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T07:52:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <origin>1046912</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="907" sha1="s44a0okmb1hi5mhibjqeo98xal9fikh" xml:space="preserve">'''အ.ထ.က - မုန်း''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကျောက်ကြီးမြို့နယ်]]၊ [[မုန်းမြို့]] ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၁၇၄၅ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;geo&quot;&gt;https://myanmargeographicalsociety.org/kyaukkyi-township/&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}
{{coord|18.527382084857855| 96.62257311431894|format=dms|region:MM|display=inline,title}}

[[Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]]


{{Myanmar-school-stub}}</text>
      <sha1>s44a0okmb1hi5mhibjqeo98xal9fikh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>၁၂</title>
    <ns>0</ns>
    <id>290089</id>
    <revision>
      <id>1046913</id>
      <timestamp>2026-08-07T07:54:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dr Lotus Black</username>
        <id>31011</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;{{Databox}}  ၁၂ (တစ်ဆယ့်နှစ်) သည် [[သဘာဝကိန်း]]တခုဖြစ်သည်။     [[Category:မြန်မာအက္ခရာ]] [[Category:ကိန်းပြည့်များ]]&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1046913</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="240" sha1="tjiv2tzg34zrw7sairbn9lnrorzu5or" xml:space="preserve">{{Databox}}

၁၂ (တစ်ဆယ့်နှစ်) သည် [[သဘာဝကိန်း]]တခုဖြစ်သည်။ 


[[Category:မြန်မာအက္ခရာ]]
[[Category:ကိန်းပြည့်များ]]</text>
      <sha1>tjiv2tzg34zrw7sairbn9lnrorzu5or</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အ.ထ.က - ညောင်ပင်သာ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>290090</id>
    <revision>
      <id>1046914</id>
      <timestamp>2026-08-07T07:54:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;'''အ.ထ.က - ညောင်ပင်သာ''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကျောက်ကြီးမြို့နယ်]]၊ [[ညောင်ပင်သာမြို့]] ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။...&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1046914</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="933" sha1="3kg2rvpdddcgh7yljo3lvwospd62hnb" xml:space="preserve">'''အ.ထ.က - ညောင်ပင်သာ''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကျောက်ကြီးမြို့နယ်]]၊ [[ညောင်ပင်သာမြို့]] ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၉၀၁ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;geo&quot;&gt;https://myanmargeographicalsociety.org/kyaukkyi-township/&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}
{{coord|18.59901027481569| 96.60360663804725|format=dms|region:MM|display=inline,title}}

[[Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]]


{{Myanmar-school-stub}}</text>
      <sha1>3kg2rvpdddcgh7yljo3lvwospd62hnb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အ.ထ.က - ထိုးဝါးစိုက်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>290091</id>
    <revision>
      <id>1046915</id>
      <timestamp>2026-08-07T07:57:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;'''အ.ထ.က - ထိုးဝါးစိုက်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကျောက်ကြီးမြို့နယ်]]၊ ထိုးဝါးစိုက်ရွာ၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်|ထိုးဝါးစိုက်ရွာ...&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1046915</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="954" sha1="fo63vkl5yask945wdeufil2ddwrxuk5" xml:space="preserve">'''အ.ထ.က - ထိုးဝါးစိုက်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကျောက်ကြီးမြို့နယ်]]၊ [[ထိုးဝါးစိုက်ရွာ၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်|ထိုးဝါးစိုက်ရွာ]] ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၃၂၂ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;geo&quot;&gt;https://myanmargeographicalsociety.org/kyaukkyi-township/&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]]


{{Myanmar-school-stub}}</text>
      <sha1>fo63vkl5yask945wdeufil2ddwrxuk5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:321fire</title>
    <ns>3</ns>
    <id>290092</id>
    <redirect title="အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:MajkoSK" />
    <revision>
      <id>1046928</id>
      <timestamp>2026-08-07T10:01:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yerpo</username>
        <id>9454</id>
      </contributor>
      <comment>[[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:321fire]] စာမျက်နှာကို [[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:MajkoSK]] သို့ Yerpoက ရွှေ့ခဲ့သည်: အသုံးပြုသူ &quot;[[Special:CentralAuth/321fire|321fire]]&quot; ကို &quot;[[Special:CentralAuth/MajkoSK|MajkoSK]]&quot; သို့ အမည်ပြောင်းလဲစဉ် စာမျက်နှာအား အလိုအလျောက် ရွှေ့ပြောင်းခြင်း</comment>
      <origin>1046928</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="89" sha1="pu6koi2qzu28bjkqa46oe3lx1h9vwsg" xml:space="preserve">#REDIRECT [[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:MajkoSK]]</text>
      <sha1>pu6koi2qzu28bjkqa46oe3lx1h9vwsg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:သုဒ္ဓကိန်းများ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>290093</id>
    <revision>
      <id>1046941</id>
      <timestamp>2026-08-07T11:08:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dr Lotus Black</username>
        <id>31011</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;{{Cat main|သုဒ္ဓကိန်း}} {{Commons category|Prime numbers}}    [[ကဏ္ဍ:ကိန်းများ]]&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1046941</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="126" sha1="lj7g5gkyezb2r5o7mbdt6dcjxn5krz1" xml:space="preserve">{{Cat main|သုဒ္ဓကိန်း}}
{{Commons category|Prime numbers}}


[[ကဏ္ဍ:ကိန်းများ]]</text>
      <sha1>lj7g5gkyezb2r5o7mbdt6dcjxn5krz1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အ.ထ.က (ခွဲ) ငထွေစုတ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>290094</id>
    <revision>
      <id>1046955</id>
      <timestamp>2026-08-07T11:41:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;'''အ.ထ.က (ခွဲ) ငထွေစုတ်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကျောက်ကြီးမြို့နယ်]]၊ [[ငထွေစုတ်ရွာ၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်|ငထွေစုတ်ရွာ]] ရှိ အခြေ...&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1046955</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="938" sha1="jmdjk5hwiqmd7ock4wtv6iyi8ufqivy" xml:space="preserve">'''အ.ထ.က (ခွဲ) ငထွေစုတ်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကျောက်ကြီးမြို့နယ်]]၊ [[ငထွေစုတ်ရွာ၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်|ငထွေစုတ်ရွာ]] ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၅၀၂  ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;geo&quot;&gt;https://myanmargeographicalsociety.org/kyaukkyi-township/&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]]


{{Myanmar-school-stub}}</text>
      <sha1>jmdjk5hwiqmd7ock4wtv6iyi8ufqivy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အ.ထ.က (ခွဲ) နောင်ဘိုတာလို</title>
    <ns>0</ns>
    <id>290095</id>
    <revision>
      <id>1046957</id>
      <timestamp>2026-08-07T11:45:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;'''အ.ထ.က (ခွဲ) နောင်ဘိုတာလို''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကျောက်ကြီးမြို့နယ်]]၊ နောင်ဘိုတာလိုရွာ၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်|နောင်ဘိုတ...&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1046957</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="982" sha1="tvt11rj4xu248fp0vo5ood29rjl3kr7" xml:space="preserve">'''အ.ထ.က (ခွဲ) နောင်ဘိုတာလို''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကျောက်ကြီးမြို့နယ်]]၊ [[နောင်ဘိုတာလိုရွာ၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်|နောင်ဘိုတာလိုရွာ]] ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၅၀၂ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;geo&quot;&gt;https://myanmargeographicalsociety.org/kyaukkyi-township/&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]]


{{Myanmar-school-stub}}</text>
      <sha1>tvt11rj4xu248fp0vo5ood29rjl3kr7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1046967</id>
      <parentid>1046957</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T11:51:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <origin>1046967</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="982" sha1="n4pwskrb94loh0vcng8yjdopwfol83n" xml:space="preserve">'''အ.ထ.က (ခွဲ) နောင်ဘိုတာလို''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကျောက်ကြီးမြို့နယ်]]၊ [[နောင်ဘိုတာလိုရွာ၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်|နောင်ဘိုတာလိုရွာ]] ရှိ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၅၀၂ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;geo&quot;&gt;https://myanmargeographicalsociety.org/kyaukkyi-township/&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]]


{{Myanmar-school-stub}}</text>
      <sha1>n4pwskrb94loh0vcng8yjdopwfol83n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အ.ထ.က (ခွဲ) ကျောက်စရစ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>290096</id>
    <revision>
      <id>1046958</id>
      <timestamp>2026-08-07T11:46:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;'''အ.ထ.က (ခွဲ) ကျောက်စရစ်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကျောက်ကြီးမြို့နယ်]]၊ [[ကျောက်စရစ်ရွာ၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်|ကျောက်စရစ်ရွာ]]ရှ...&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1046958</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="954" sha1="qnk98hnga2mjg4o00r3kcp3z53fduq3" xml:space="preserve">'''အ.ထ.က (ခွဲ) ကျောက်စရစ်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကျောက်ကြီးမြို့နယ်]]၊ [[ကျောက်စရစ်ရွာ၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်|ကျောက်စရစ်ရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၂၃၄ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;geo&quot;&gt;https://myanmargeographicalsociety.org/kyaukkyi-township/&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]]


{{Myanmar-school-stub}}</text>
      <sha1>qnk98hnga2mjg4o00r3kcp3z53fduq3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1046968</id>
      <parentid>1046958</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T11:51:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <origin>1046968</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="954" sha1="el5pykf5fdkxt6m28c2dq13fh69tcon" xml:space="preserve">'''အ.ထ.က (ခွဲ) ကျောက်စရစ်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကျောက်ကြီးမြို့နယ်]]၊ [[ကျောက်စရစ်ရွာ၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်|ကျောက်စရစ်ရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၂၃၄ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;geo&quot;&gt;https://myanmargeographicalsociety.org/kyaukkyi-township/&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]]


{{Myanmar-school-stub}}</text>
      <sha1>el5pykf5fdkxt6m28c2dq13fh69tcon</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အ.ထ.က (ခွဲ) သံဘို</title>
    <ns>0</ns>
    <id>290097</id>
    <revision>
      <id>1046959</id>
      <timestamp>2026-08-07T11:46:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;'''အ.ထ.က (ခွဲ) သံဘို''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကျောက်ကြီးမြို့နယ်]]၊ [[သံဘိုရွာ၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်|သံဘိုရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ်...&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1046959</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="909" sha1="gnc7ekahbjxnxrkxo6yxwnqa0q3reso" xml:space="preserve">'''အ.ထ.က (ခွဲ) သံဘို''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကျောက်ကြီးမြို့နယ်]]၊ [[သံဘိုရွာ၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်|သံဘိုရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၄၆၅ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;geo&quot;&gt;https://myanmargeographicalsociety.org/kyaukkyi-township/&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]]


{{Myanmar-school-stub}}</text>
      <sha1>gnc7ekahbjxnxrkxo6yxwnqa0q3reso</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1046969</id>
      <parentid>1046959</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T11:51:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <origin>1046969</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="909" sha1="0m1x05p1ugp6l2gl6c05nrsqmub8zi2" xml:space="preserve">'''အ.ထ.က (ခွဲ) သံဘို''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကျောက်ကြီးမြို့နယ်]]၊ [[သံဘိုရွာ၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်|သံဘိုရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၄၆၅ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;geo&quot;&gt;https://myanmargeographicalsociety.org/kyaukkyi-township/&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]]


{{Myanmar-school-stub}}</text>
      <sha1>0m1x05p1ugp6l2gl6c05nrsqmub8zi2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အ.ထ.က (ခွဲ) ကျွဲတလင်း</title>
    <ns>0</ns>
    <id>290098</id>
    <revision>
      <id>1046960</id>
      <timestamp>2026-08-07T11:47:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;'''အ.ထ.က (ခွဲ) ကျွဲတလင်း''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကျောက်ကြီးမြို့နယ်]]၊ [[ကျွဲတလင်းရွာ၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်|ကျွဲတလင်းရွာ]]ရှိ အ...&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1046960</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="945" sha1="oxhj064c785dsr3esnencqmwpleo7bw" xml:space="preserve">'''အ.ထ.က (ခွဲ) ကျွဲတလင်း''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကျောက်ကြီးမြို့နယ်]]၊ [[ကျွဲတလင်းရွာ၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်|ကျွဲတလင်းရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၂၅၂ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;geo&quot;&gt;https://myanmargeographicalsociety.org/kyaukkyi-township/&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]]


{{Myanmar-school-stub}}</text>
      <sha1>oxhj064c785dsr3esnencqmwpleo7bw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1046970</id>
      <parentid>1046960</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T11:51:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <origin>1046970</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="945" sha1="2a8kkyfhrmsjc0h0r07lro4z2cgin1a" xml:space="preserve">'''အ.ထ.က (ခွဲ) ကျွဲတလင်း''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကျောက်ကြီးမြို့နယ်]]၊ [[ကျွဲတလင်းရွာ၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်|ကျွဲတလင်းရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၂၅၂ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;geo&quot;&gt;https://myanmargeographicalsociety.org/kyaukkyi-township/&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]]


{{Myanmar-school-stub}}</text>
      <sha1>2a8kkyfhrmsjc0h0r07lro4z2cgin1a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အ.ထ.က (ခွဲ) ပဲခူးရပ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>290099</id>
    <revision>
      <id>1046961</id>
      <timestamp>2026-08-07T11:48:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;'''အ.ထ.က (ခွဲ) ပဲခူးရပ်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကျောက်ကြီးမြို့နယ်]]၊ [[ကျောက်ကြီးမြို့]]၊ ပဲခူးရပ်ကွက် ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်း...&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1046961</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="897" sha1="f47ldrzdy0j2t0u2j19gftk63fd85a1" xml:space="preserve">'''အ.ထ.က (ခွဲ) ပဲခူးရပ်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကျောက်ကြီးမြို့နယ်]]၊ [[ကျောက်ကြီးမြို့]]၊ ပဲခူးရပ်ကွက် ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၅၇၃ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;geo&quot;&gt;https://myanmargeographicalsociety.org/kyaukkyi-township/&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]]


{{Myanmar-school-stub}}</text>
      <sha1>f47ldrzdy0j2t0u2j19gftk63fd85a1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1046971</id>
      <parentid>1046961</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T11:51:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <origin>1046971</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="897" sha1="dlg75kffh9h359ivjmzsf8195p6gefu" xml:space="preserve">'''အ.ထ.က (ခွဲ) ပဲခူးရပ်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကျောက်ကြီးမြို့နယ်]]၊ [[ကျောက်ကြီးမြို့]]၊ ပဲခူးရပ်ကွက် ရှိ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၅၇၃ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;geo&quot;&gt;https://myanmargeographicalsociety.org/kyaukkyi-township/&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]]


{{Myanmar-school-stub}}</text>
      <sha1>dlg75kffh9h359ivjmzsf8195p6gefu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အ.ထ.က (ခွဲ) ရေလဲ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>290100</id>
    <revision>
      <id>1046962</id>
      <timestamp>2026-08-07T11:48:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;'''အ.ထ.က (ခွဲ) ရေလဲ''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကျောက်ကြီးမြို့နယ်]]၊ [[ရေလဲရွာ၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်|ရေလဲရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်...&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1046962</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="900" sha1="o0prh5zgpun0uzgua4yz2tdy3zt8tis" xml:space="preserve">'''အ.ထ.က (ခွဲ) ရေလဲ''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကျောက်ကြီးမြို့နယ်]]၊ [[ရေလဲရွာ၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်|ရေလဲရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၅၂၅ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;geo&quot;&gt;https://myanmargeographicalsociety.org/kyaukkyi-township/&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]]


{{Myanmar-school-stub}}</text>
      <sha1>o0prh5zgpun0uzgua4yz2tdy3zt8tis</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1046972</id>
      <parentid>1046962</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T11:51:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <origin>1046972</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="900" sha1="p56457hzaw2y6g6hucml85hlzssqzk2" xml:space="preserve">'''အ.ထ.က (ခွဲ) ရေလဲ''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကျောက်ကြီးမြို့နယ်]]၊ [[ရေလဲရွာ၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်|ရေလဲရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၅၂၅ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;geo&quot;&gt;https://myanmargeographicalsociety.org/kyaukkyi-township/&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]]


{{Myanmar-school-stub}}</text>
      <sha1>p56457hzaw2y6g6hucml85hlzssqzk2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အ.ထ.က (ခွဲ) မွေတွင်း</title>
    <ns>0</ns>
    <id>290101</id>
    <revision>
      <id>1046963</id>
      <timestamp>2026-08-07T11:49:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;'''အ.ထ.က (ခွဲ) မွေတွင်း''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကျောက်ကြီးမြို့နယ်]]၊ [[မွေတွင်းရွာ၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်|မွေတွင်းရွာ]]ရှိ အခြေ...&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1046963</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="936" sha1="iw123gis0kepjb19js3g90m1hvxa65f" xml:space="preserve">'''အ.ထ.က (ခွဲ) မွေတွင်း''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကျောက်ကြီးမြို့နယ်]]၊ [[မွေတွင်းရွာ၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်|မွေတွင်းရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၂၅၆ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;geo&quot;&gt;https://myanmargeographicalsociety.org/kyaukkyi-township/&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]]


{{Myanmar-school-stub}}</text>
      <sha1>iw123gis0kepjb19js3g90m1hvxa65f</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1046973</id>
      <parentid>1046963</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T11:52:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <origin>1046973</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="936" sha1="mzck47bg1nf4e293li23z99twvtr2tt" xml:space="preserve">'''အ.ထ.က (ခွဲ) မွေတွင်း''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကျောက်ကြီးမြို့နယ်]]၊ [[မွေတွင်းရွာ၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်|မွေတွင်းရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၂၅၆ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;geo&quot;&gt;https://myanmargeographicalsociety.org/kyaukkyi-township/&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]]


{{Myanmar-school-stub}}</text>
      <sha1>mzck47bg1nf4e293li23z99twvtr2tt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အ.ထ.က (ခွဲ) လေးပေါမူ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>290102</id>
    <revision>
      <id>1046964</id>
      <timestamp>2026-08-07T11:49:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;'''အ.ထ.က (ခွဲ) လေးပေါမူ''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကျောက်ကြီးမြို့နယ်]]၊ [[လေးပေါမူရွာ၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်|လေးပေါမူရွာ]]ရှိ အခြေ...&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1046964</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="936" sha1="j727wm649a6vmdqvo9hsb4an7uci546" xml:space="preserve">'''အ.ထ.က (ခွဲ) လေးပေါမူ''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကျောက်ကြီးမြို့နယ်]]၊ [[လေးပေါမူရွာ၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်|လေးပေါမူရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၃၄၁ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;geo&quot;&gt;https://myanmargeographicalsociety.org/kyaukkyi-township/&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]]


{{Myanmar-school-stub}}</text>
      <sha1>j727wm649a6vmdqvo9hsb4an7uci546</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1046974</id>
      <parentid>1046964</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T11:52:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <origin>1046974</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="936" sha1="o8ky9ky6is5l62s0x0tr2l7i8zv64ln" xml:space="preserve">'''အ.ထ.က (ခွဲ) လေးပေါမူ''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကျောက်ကြီးမြို့နယ်]]၊ [[လေးပေါမူရွာ၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်|လေးပေါမူရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၃၄၁ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;geo&quot;&gt;https://myanmargeographicalsociety.org/kyaukkyi-township/&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]]


{{Myanmar-school-stub}}</text>
      <sha1>o8ky9ky6is5l62s0x0tr2l7i8zv64ln</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:B38834-24-0448</title>
    <ns>3</ns>
    <id>290103</id>
    <revision>
      <id>1046965</id>
      <timestamp>2026-08-07T11:49:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Welcome-Bot</username>
        <id>40494</id>
      </contributor>
      <comment>ကြိုဆိုပါသည်!</comment>
      <origin>1046965</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8535" sha1="2sr5lguj4nbfdt416zj4556dcvaxje7" xml:space="preserve">== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် B38834-24-0448 ! ==

{| class=&quot;plainlinks&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:0 0 1em; width:100%;&quot;
| style=&quot;width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ 
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
&lt;/div&gt;
| style=&quot;padding:0 0.5em;&quot; |
| style=&quot;width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese.  However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can!  Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
&lt;/div&gt;
|}&lt;!-- Template:Welcome --&gt; --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]])  ၁၁:၄၉၊ ၇ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ (UTC)</text>
      <sha1>2sr5lguj4nbfdt416zj4556dcvaxje7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အ.ထ.က (ခွဲ) ကော့ပြင်း</title>
    <ns>0</ns>
    <id>290104</id>
    <revision>
      <id>1046966</id>
      <timestamp>2026-08-07T11:50:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;'''အ.ထ.က (ခွဲ) ကော့ပြင်း''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကျောက်ကြီးမြို့နယ်]]၊ [[ကော့ပြင်းရွာ၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်|ကော့ပြင်းရွာ]]ရှိ အ...&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1046966</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="945" sha1="d6316hje22lure0kxhwdpsahdetisc4" xml:space="preserve">'''အ.ထ.က (ခွဲ) ကော့ပြင်း''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကျောက်ကြီးမြို့နယ်]]၊ [[ကော့ပြင်းရွာ၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်|ကော့ပြင်းရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၆၉၂ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;geo&quot;&gt;https://myanmargeographicalsociety.org/kyaukkyi-township/&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]]


{{Myanmar-school-stub}}</text>
      <sha1>d6316hje22lure0kxhwdpsahdetisc4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1046975</id>
      <parentid>1046966</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T11:52:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <origin>1046975</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="945" sha1="60d8pkgfnjxgjbudotd9ol6dgzpn30p" xml:space="preserve">'''အ.ထ.က (ခွဲ) ကော့ပြင်း''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကျောက်ကြီးမြို့နယ်]]၊ [[ကော့ပြင်းရွာ၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်|ကော့ပြင်းရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၆၉၂ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;geo&quot;&gt;https://myanmargeographicalsociety.org/kyaukkyi-township/&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]]


{{Myanmar-school-stub}}</text>
      <sha1>60d8pkgfnjxgjbudotd9ol6dgzpn30p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အ.လ.က - စဝင်ကျွန်းတော</title>
    <ns>0</ns>
    <id>290105</id>
    <revision>
      <id>1046976</id>
      <timestamp>2026-08-07T11:54:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;'''အ.လ.က - စဝင်ကျွန်းတော''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကျောက်ကြီးမြို့နယ်]]၊ စဝင်ကျွန်းတောရွာ၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်|စဝင်ကျွန်းတော...&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1046976</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="962" sha1="ebkliaebdqsk5skk7pu7jv9fo9b5vd1" xml:space="preserve">'''အ.လ.က - စဝင်ကျွန်းတော''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကျောက်ကြီးမြို့နယ်]]၊ [[စဝင်ကျွန်းတောရွာ၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်|စဝင်ကျွန်းတောရွာ]] ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၄၀၅ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;geo&quot;&gt;https://myanmargeographicalsociety.org/kyaukkyi-township/&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]]


{{Myanmar-school-stub}}</text>
      <sha1>ebkliaebdqsk5skk7pu7jv9fo9b5vd1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အ.လ.က - သမန်းကျင်း</title>
    <ns>0</ns>
    <id>290106</id>
    <revision>
      <id>1046977</id>
      <timestamp>2026-08-07T11:54:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;'''အ.လ.က - သမန်းကျင်း''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကျောက်ကြီးမြို့နယ်]]၊ [[သမန်းကျင်းရွာ၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်|သမန်းကျင်းရွာ]]ရှိ အခ...&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1046977</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="935" sha1="4lp5013xfmpkl474fmoqawn93njrimu" xml:space="preserve">'''အ.လ.က - သမန်းကျင်း''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကျောက်ကြီးမြို့နယ်]]၊ [[သမန်းကျင်းရွာ၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်|သမန်းကျင်းရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၃၁၀ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;geo&quot;&gt;https://myanmargeographicalsociety.org/kyaukkyi-township/&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]]


{{Myanmar-school-stub}}</text>
      <sha1>4lp5013xfmpkl474fmoqawn93njrimu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အ.လ.က - မီးတိုင်တော</title>
    <ns>0</ns>
    <id>290107</id>
    <revision>
      <id>1046978</id>
      <timestamp>2026-08-07T11:55:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;'''အ.လ.က - မီးတိုင်တော''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကျောက်ကြီးမြို့နယ်]]၊ [[မီးတိုင်တောရွာ၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်|မီးတိုင်တောရွာ]]ရှ...&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1046978</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="944" sha1="8769dh1nht4qai1xwgz5fe8ws68sv3f" xml:space="preserve">'''အ.လ.က - မီးတိုင်တော''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကျောက်ကြီးမြို့နယ်]]၊ [[မီးတိုင်တောရွာ၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်|မီးတိုင်တောရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၄၆၃ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;geo&quot;&gt;https://myanmargeographicalsociety.org/kyaukkyi-township/&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]]


{{Myanmar-school-stub}}</text>
      <sha1>8769dh1nht4qai1xwgz5fe8ws68sv3f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အ.လ.က - အင်းနက်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>290108</id>
    <revision>
      <id>1046979</id>
      <timestamp>2026-08-07T11:56:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;'''အ.လ.က - အင်းနက်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကျောက်ကြီးမြို့နယ်]]၊ [[အင်းနက်ရွာ၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်|အင်းနက်ရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအလ...&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1046979</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="908" sha1="9jn54i29gfjwmj9fa6is5gkiyhgh5ou" xml:space="preserve">'''အ.လ.က - အင်းနက်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကျောက်ကြီးမြို့နယ်]]၊ [[အင်းနက်ရွာ၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်|အင်းနက်ရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၃၅၄ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;geo&quot;&gt;https://myanmargeographicalsociety.org/kyaukkyi-township/&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]]


{{Myanmar-school-stub}}</text>
      <sha1>9jn54i29gfjwmj9fa6is5gkiyhgh5ou</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အ.လ.က - လပါတ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>290109</id>
    <revision>
      <id>1046980</id>
      <timestamp>2026-08-07T11:57:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;'''အ.လ.က - လပါတ်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကျောက်ကြီးမြို့နယ်]]၊ [[လပါတ်ရွာ၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်|လပါတ်ရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်း...&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1046980</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="890" sha1="arf10k1mpguf4ta06s533yyiduyd53k" xml:space="preserve">'''အ.လ.က - လပါတ်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကျောက်ကြီးမြို့နယ်]]၊ [[လပါတ်ရွာ၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်|လပါတ်ရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၃၆၇ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;geo&quot;&gt;https://myanmargeographicalsociety.org/kyaukkyi-township/&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]]


{{Myanmar-school-stub}}</text>
      <sha1>arf10k1mpguf4ta06s533yyiduyd53k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အ.လ.က - သစ်ချဆိပ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>290110</id>
    <revision>
      <id>1046981</id>
      <timestamp>2026-08-07T11:58:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;'''အ.လ.က - သစ်ချဆိပ်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကျောက်ကြီးမြို့နယ်]]၊ [[သစ်ချဆိပ်ရွာ၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်|သစ်ချဆိပ်ရွာ]]ရှိ အခြေခ...&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1046981</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="926" sha1="7y7nhspzswf3dhgi2uu2dvm6fq8mzqt" xml:space="preserve">'''အ.လ.က - သစ်ချဆိပ်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကျောက်ကြီးမြို့နယ်]]၊ [[သစ်ချဆိပ်ရွာ၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်|သစ်ချဆိပ်ရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၂၈၇ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;geo&quot;&gt;https://myanmargeographicalsociety.org/kyaukkyi-township/&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]]


{{Myanmar-school-stub}}</text>
      <sha1>7y7nhspzswf3dhgi2uu2dvm6fq8mzqt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အ.လ.က - မူသဲ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>290111</id>
    <revision>
      <id>1046982</id>
      <timestamp>2026-08-07T11:58:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;'''အ.လ.က - မူသဲ''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကျောက်ကြီးမြို့နယ်]]၊ [[မူသဲရွာ၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်|မူသဲရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျေ...&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1046982</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="881" sha1="9gcdxzf5vc03pn3dda5za6t14rrj7rr" xml:space="preserve">'''အ.လ.က - မူသဲ''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကျောက်ကြီးမြို့နယ်]]၊ [[မူသဲရွာ၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်|မူသဲရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၂၀၈ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;geo&quot;&gt;https://myanmargeographicalsociety.org/kyaukkyi-township/&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]]


{{Myanmar-school-stub}}</text>
      <sha1>9gcdxzf5vc03pn3dda5za6t14rrj7rr</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>