ဝီကီပီးဒီးယား
mywiki
https://my.wikipedia.org/wiki/%E1%80%97%E1%80%9F%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%85%E1%80%AC%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%AC
MediaWiki 1.47.0-wmf.16
first-letter
မီဒီယာ
အထူး
ဆွေးနွေးချက်
အသုံးပြုသူ
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်
ဝီကီပီးဒီးယား
ဝီကီပီးဒီးယား ဆွေးနွေးချက်
ဖိုင်
ဖိုင် ဆွေးနွေးချက်
မီဒီယာဝီကီ
မီဒီယာဝီကီ ဆွေးနွေးချက်
တမ်းပလိတ်
တမ်းပလိတ် ဆွေးနွေးချက်
အကူအညီ
အကူအညီ ဆွေးနွေးချက်
ကဏ္ဍ
ကဏ္ဍ ဆွေးနွေးချက်
မုခ်ဝ
မုခ်ဝ ဆွေးနွေးချက်
စာမူကြမ်း
စာမူကြမ်း ဆွေးနွေးချက်
TimedText
TimedText talk
မော်ဂျူး
မော်ဂျူး ဆွေးနွေးချက်
Event
Event talk
နေပြည်တော်မြို့
0
2975
1049831
1046217
2026-08-22T20:46:48Z
~2026-45841-44
147277
/* */
1049831
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
<!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage-->
<!-- Basic info ---------------->| official_name = နေပြည်တော် <br><span style="display:inline-block; margin-top:0.4em; font-size:80%;">Nay Pyi Taw</span>
| other_name =
| native_name = <!-- for cities whose native name is not in English -->
| nickname =
| settlement_type = သမ္မတ တိုက်ရိုက်အုပ်ချုပ်သောမြို့တော်
| motto = <!-- images and maps ----------->
| image_skyline = {{multiple image
| total_width = 270px
| perrow = 1/2/1
| border = infobox
| image1 = NPT Water Fountain.jpg
| caption1 = <div align="center">[[နေပြည်တော်ရေပန်းဥယျာဉ်]]
| image2 =
| caption2 = [[ဝဏ္ဏသိဒ္ဓိ အားကစားကွင်း]]
| image3 =
| caption3 = [[နေပြည်တော် ဘူတာကြီး|နေပြည်တော်ဘူတာကြီး]]
| image4 =
| caption4 = <div align="center">[[ကျောက်မျက်ရတနာပြတိုက် (နေပြည်တော်)]]
}}
| imagesize =
| image_caption =
| image_flag =
| flag_size =
| image_seal =
| seal_size =
| image_shield =
| shield_size =
| image_blank_emblem =
| blank_emblem_type =
| blank_emblem_size =
| image_map =
| mapsize =
| map_caption =
| image_map1 =
| mapsize1 =
| map_caption1 =
| image_dot_map =
| dot_mapsize =
| dot_map_caption =
| dot_x =
| dot_y =
| pushpin_map = Myanmar
| pushpin_label_position = bottom
| pushpin_map_caption = နေပြည်တော် တည်နေရာပြ မြေပုံ
<!-- Location ------------------>| coordinates_display =
| coordinates_region = ဒေသ
| subdivision_type = နိုင်ငံ
| subdivision_name = [[File:Flag of Myanmar.svg|25px]] [[မြန်မာနိုင်ငံ]]
| subdivision_type1 = နယ်မြေ
| subdivision_name1 = [[နေပြည်တော် ပြည်ထောင်စုနယ်မြေ]]
| subdivision_type2 = မြို့နယ်များ
| subdivision_name2 = ၈ မြို့နယ်
| subdivision_type3 =
| subdivision_name3 =
| subdivision_type4 =
| subdivision_name4 = <!-- Politics ----------------->
| government_type =
| leader_title = မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ၊ [[နိုင်ငံတော်သမ္မတ]]
| leader_name = ဦးဝင်းမြင့် နှင့် ဦးမင်းအောင်လှိုင်
| leader_title1 = မြို့တော်ဝန်
| leader_name1 = ဦး[[ကံမြင့်သန်း|ကံမြင့်သန်း]]
| leader_title2 =
| leader_name2 =
| leader_title3 =
| leader_name3 =
| leader_title4 =
| leader_name4 =
| area_magnitude =
| unit_pref =
| area_footnotes =
| area_total_km2 = 7054.37
| population_as_of =
| population_density_km2 = 131.1
| population_density_sq_mi = 339.5
| population_footnotes =
| population_note =
| population_total = 924,608<ref name=Urbanization>Department of Population, Myanmar.</ref>
| established_date = ၂၀၀၅
| established_date2 = ၂၀၀၈
| established_title = တည်ထောင်
| established_title2 = Incorporated
| government_footnotes = <ref name=Mayor>{{cite web |title=News Briefs |work=The Myanmar Times |publisher=Myanmar Consolidated Media |url=http://www.myanmar.com/myanmartimes/MyanmarTimes16-309/news_brief.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20060627090843/http://www.myanmar.com/myanmartimes/MyanmarTimes16-309/news_brief.htm |dead-url=yes |archive-date=27 June 2006 |date=20 March 2006 |accessdate=1 April 2006 |archivedate=26 December 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181226114052/http://www.myanmar.com/myanmartimes/MyanmarTimes16-309/news_brief.htm }}</ref>
| population_blank1_title = လူမျိုးများ
| population_blank1 = [[ဗမာ]]
| population_blank2_title = ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှု
| population_blank2 = [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]၊ [[ဟိန္ဒူဘာသာ]]
| population_density_blank1_km2 = ၁၃၁.၁
| population_density_blank1_sq_mi = ၃၃၉.၆
<!-- General information --------------->| timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]]
| utc_offset = +၆:၃၀
| timezone_DST =
| utc_offset_DST =
| coordinates = {{coord|19|45|N|96|6|E|type:city_region:MM-18|display=it}}
| elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> tags-->
| elevation_m = 115
| elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others -------->
| postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... -->
| postal_code =
| area_code = ၀၆၇
| website = [http://travelnaypyitaw.org/ travelnaypyitaw.org]
| footnotes = +1
}}
'''နေပြည်တော်''' ({{lang-en|Nay Pyi Taw}}) သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၏ အုပ်ချုပ်ရေးဆိုင်ရာမြို့တော်ဖြစ်ပြီး [[နေပြည်တော် ပြည်ထောင်စုနယ်မြေ]] ၌ တည်ရှိသည်။ ၂၀၀၅ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၆ ရက်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးမြို့တော်ကို ရန်ကုန်မြို့မှ [[ပျဉ်းမနားမြို့]]၏ အနောက်ဘက် ၂ မိုင် (၃.၂ကီလိုမီတာ) ဝေးသော အစိမ်းရောင်ကွင်းပြင်နေရာသို့ တရားဝင်ပြောင်းရွေ့ခဲ့သည်။
ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် [[မြန်မာနိုင်ငံဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈)|ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈ ခုနှစ်)]]၊ ပုဒ်မ ၄၄၀ အရ နေပြည်တော်သည် နိုင်ငံတော်၏ မြို့တော်ဖြစ်သည်ဟု ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။
ယခင်[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ မြို့တော်များ စာရင်း|မြို့တော်ဟောင်း]] [[ရန်ကုန်မြို့]]၏မြောက်ဘက် ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့် မိုင် ၂၀၀ မျှကွာဝေးသည်။ <ref name=geomap>{{cite web|url=http://www.geographic.org/geographic_names/name.php?uni=9355719&fid=713&c=burma#MAP |title=Naypyidaw: Burma |work=Geographical Names |accessdate=2011-12-06}}</ref> [[ပြည်ထောင်စု လွှတ်တော်|ပြည်ထောင်စု လွှတ်တော်၊]] [[ပြည်ထောင်စု တရားလွှတ်တော်ချုပ်|ပြည်ထောင်စု တရားလွှတ်တော်ချုပ်၊]] [[သမ္မတအိမ်တော် (နေပြည်တော်)|သမ္မတအိမ်တော်]] နှင့် [[ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့]]တို့သည် နေပြည်တော်၌ တည်ရှိသည်။ နေပြည်တော်သည် ၂၄ နှင့် ၂၅ ကြိမ်မြောက် [[အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံများအသင်း|အာဆီယံ]]ထိပ်သီးအစည်းအဝေး၊ တတိယကြိမ်မြောက် ဘင်းမ်စတက်ထိပ်သီးအစည်းအဝေး၊ နဝမကြိမ်မြောက် အရှေ့အာရှထိပ်သီးအစည်းအဝေးနှင့် ၂၀၁၃ [[အရှေ့တောင်အာရှ အားကစားပြိုင်ပွဲ]]များ ကျင်းပခဲ့သည်။
== ဝေါဟာရ ရင်းမြစ် ==
နေပြည်တော်ကို ယေဘုယျအားဖြင့် ဘာသာပြန်ဆိုရလျှင် “တော်ဝင်မြို့တော်”၊ “ဘုရင်နန်းစိုက်ရာ” သို့မဟုတ် “ဘုရင်နန်းစံရာ” ဖြစ်သည်။<ref name=pcgn>[http://www.pcgn.org.uk/Burma%200907.pdf "An Introduction to the Toponymy of Burma (October 2007) – Annex A"]p. 8, The Permanent Committee on Geographic Names (PCGN), United Kingdom {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081031143028/http://www.pcgn.org.uk/Burma%200907.pdf |date=31 October 2008 }}</ref> ဓလေ့ထုံးတမ်းအရ မင်းနေပြည်များ၏ နောက်ဆက်စကားလုံးအဖြစ် သုံးစွဲသည်။ ဥပမာအားဖြင့် မန္တလေးကို ရတနာပုံနေပြည်တော် (Yadanabon Naypyidaw) ဟုခေါ်ဆိုခဲ့သည်။
== သမိုင်း ==
=== မြို့တော်ကို နေပြည်တော်သို့ ပြောင်းရွေ့ခြင်း ===
နေပြည်တော်ဟူ၍ ဖြစ်လာပြီးနောက်ပိုင်း နေပြည်တော်၏သမိုင်းသည် တိုတောင်းလှသော်လည်း နေပြည်တော်မြို့တော်တည်ထားသော ယခု လက်ရှိမြေနေရာများသည် မြန်မာ့လွတ်လပ်ရေးဖခင်ကြီး [[အောင်ဆန်း|ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း]]ခေါင်းဆောင်သည့် [[ဗမာ့လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော်]](BIA)၏ စစ်ဌာနချုပ်တည်ရှိခဲ့သောနေရာများဖြစ်သောကြောင့် ၎င်းမြေနေရာများ၏ သမိုင်းမှာ အလွန်ရှည်လျားလှသည်။ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းသည် ယိုးဒယားမှ ချီတက်လာပြီး ပျဉ်းမနား-လယ်ဝေးတွင် စစ်ဌာနချုပ်ဖွင့်လှစ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ယခု နေပြည်တော်မြို့တော်သည် ဗမာ့လွတ်လပ်ရေးအတွက် အစပြုခဲ့သော မြန်မာနိုင်ငံ၏ "အောင်မြေ" တွင် တည်ရှိနေခြင်းဖြစ်သည်။ နေပြည်တော်ကို ပျဉ်းမနားမြို့၏အနောက်ဘက် ၂ မိုင် (၃.၂ ကီလိုမီတာ ) အကွာတွင် တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ရန်ကုန်မြို့ ၏မြောက်ဘက် ခန့်မှန်ခြေအားဖြင့် မိုင် ၂၀၀ (၃၂၀ ကီလိုမီတာ) အကွာတွင်တည်ဆောက်ရေး လုပ်ငန်းများ စတင်လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ အေးရှားဝေါလ် နှင့် ထူးလီမိတက် အပါအဝင် အနည်းဆုံး ဆောက်လုပ်ရေးကုမ္ပဏီ ၂၅ ခုကို စစ်အစိုးရမှ ငှားရမ်းခဲ့ပြီး တည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်းများ လုပ်ဆောင်စေခဲ့သည်။ တည်ဆောက်ရေး လုပ်ငန်းများအားလုံး ပြီးစီးမှုမရှိသေးသော်လည်း ၂၀၀၅ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၆ ရက်နေ့တွင် အစိုးရအဖွဲ့များ နေပြည်တော်သို့ အဖွဲ့များခွဲ၍ စတင်ပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်။
ငါးရက် ကြာပြီးနောက် နိုဝင်ဘာလ ၁၁ ရက် နံနက် ၁၁ နာရီ တွင် စစ်တပ်ကုန်တင်ယာဉ် ၁၁၀၀ ပါသည့် ဒုတိယယာဉ်တန်းသည် အစိုးရဝန်ကြီးဌာန ၁၁ ခု ကိုတင်ဆောင်ပြီး ရန်ကုန်မြို့မှထွက်ခွါခဲ့သည်။ ဝန်ကြီးဌာနများအားလုံးကို ၂၀၀၆ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလကုန်တွင် နေရာချထားပြီးဖြစ်ရန် မျှော်လင့်ခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ကတိုက်ကရိုက် ပြောင်းရွှေ့ခြင်းသည် ကျောင်းများနှင့် အခြားနေရာများ မပြည့်စုံခြင်းကိုဖြစ်စေပြီး၊ အစိုးရဝန်ထမ်းများကို ၎င်းတို့၏မိသားစုများနှင့် အချိန်အတိုင်းအတာ တစ်ခုအထိ ခွဲခွာခြင်းကို ဖြစ်စေခဲ့သည်။ အစိုးရသည် အစပိုင်းတွင် အစိုးရအလုပ်သမားများ၏ မိသားစုများအား နေပြည်တော်သို့ ပြောင်းရွှေ့ခြင်းကို တားဆီးခဲ့သည်။<ref name=hla>Ntay, Hla Hla (23 February 2007). [http://www.burmanet.org/news/2007/02/23/agence-france-presse-myanmars-new-capital-offers-small-luxuries-in-total-isolation-hla-hla-htay/ Myanmar's new capital offers little in the way of luxuries] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170629221704/http://www.burmanet.org/news/2007/02/23/agence-france-presse-myanmars-new-capital-offers-small-luxuries-in-total-isolation-hla-hla-htay/ |date=29 June 2017 }}. Agence France-Presse.</ref> စစ်တပ်ဌာနချုပ်များသည် အစိုးရ ဝန်ကြီးဌာနများမှ ခွဲခြားသည့်နေရာတွင် ထားရှိသည်။ အရပ်သားများကို စစ်တပ်နှင့် အစိုးရ နေရာများသို့ ဝင်ရောက်ခြင်းကို ပိတ်ပင်ထားသည်။ အစိုးရရုံးများ အနီးရှိ စီးပွားရေးဇုန်အတွင်းသို့ ဈေးသည်များ ဝင်ရောက်ခြင်းကို တားမြစ်ထားသည်။ အစိုးရအလုပ်များအတွက် အရာရှိများသည် အတိုကောက်အဖြစ် “နပတ” ဟုသုံးစွဲသည်။
၂၀၀၆ ခုနှစ် မတ်လ ၂၇ ရက်တွင်၊ စစ်သည် ၁၂,၀၀၀ ကျော်သည် မြို့တော်အသစ်တွင် ပထမဆုံး လူထုဆောင်ရွက်လှုပ်ရှားမှုအဖြစ် ချီတက်ခဲ့သည်။ ၁၉၄၅ ခုနှစ် ဂျပန်သိမ်းပိုက်မှုကို တော်လှန်ခဲ့သော နှစ်ပတ်လည်နေ့ဖြစ်သည့် တပ်မတော်နေ့ကိုဂုဏ်ပြုရန် ကြီးမားသည့် စစ်ရေးပြ ချီတက်ခြင်း ဖြစ်သည်။ ကွန်ကရစ် စစ်ရေးပြကွင်း အတွင်းသို့ ရုပ်ရှင်၊ ဗွီဒီယို၊ ဓာတ်ပုံရိုက်ခြင်းကို တားမြစ်ထားပြီး၊ ကွင်းထဲတွင် မြန်မာမင်းများဖြစ်ကြသည့် အနော်ရထာ၊ ဘုရင့်နောင်နှင့် အလောင်းဘုရား တို့၏ကြီးမားသည့် ရုပ်တုကြီးသုံးခု ရှိသည်။ ထိုမင်းသုံးပါးကို မြန်မာ့သမိုင်းတွင် အရေးအကြီးဆုံးသောဘုရင်များအဖြစ် မှတ်ယူထားသည်။ မြို့၏အမည်ကို ထိုစစ်ရေးပြပွဲကျင်းပနေစဉ်အတွင်း တရားဝင်ခေါ်ဆိုခဲ့သည်။<ref name=bbc4848408>{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/4848408.stm|title=Burma's new capital stages parade|work=BBC News|publisher=BBC|date=27 March 2006|accessdate=6 April 2006}}</ref> မြို့တော်၏တရားဝင်အမည် ကို ၂၀၀၆ ခုနှစ် မတ်လ ၂၇ ရက် မြန်မာ့တပ်မတော်နေ့တွင်ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။
၂၀၀၉ ခုနှစ်စာရင်းအရ လူဦးရေ ၉၂၅,၀၀၀ရှိသည်။ မြို့၏နေရာအများအပြားသည် အစိုးရလူနေအဆောက်အဦးများ ဖြစ်သည်။
=== ၂၀၂၅ မြန်မာနိုင်ငံ ငလျင်ဒဏ် ===
၂၀၂၅ ခုနှစ် [[၂၀၂၅ မြန်မာ ငလျင်|စစ်ကိုင်းငလျင်]]ကြောင့် သမ္မတအိမ်တော်၊ လွှတ်တော်၊ ပြည်ထောင်စုတရားလွှတ်တော်ချုပ်၊ စစ်ရုံးနှင့် ဝန်ကြီးဌာနများမှ ဝန်ထမ်းအိမ်ရာများအထိ နေပြည်တော်၏ အစိတ်အပိုင်းများစွာပျက်စီးခဲ့ပါသည်။ ငလျင်ကြောင့် နေပြည်တော်ရှိ အစိုးရရုံးများသာမက တပ်မတော်ခေါင်းဆောင်များ၏ မဟာဗျူဟာဆိုင်ရာ စစ်ရေးအဆောက်အအုံများပါ ထိခိုက်ဖျက်ဆီးခံခဲ့ရသည်။ ထို့အပြင်၊ နေပြည်တော်အနီးတွင် ဆောက်လုပ်ရန် စီစဉ်ခဲ့သည့် နျူကလီးယားလျှပ်စစ်ဓာတ်အားပေးစက်ရုံ၊ စစ်ရုံးအတွင်းရှိ လျှို့ဝှက်ကွပ်ကဲရေးဌာနချုပ်နှင့် နေပြည်တော်ရှိ ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းစက်ရုံများ၏ လုံခြုံရေးစီမံကိန်းများကိုပါ ပြန်လည်စဉ်းစားရန် လိုအပ်သည့်အခြေအနေကို ဖြစ်စေခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ငလျင်ကြီး လှုပ်ချိန် နေပြည်တော်မှာ ဘာတွေဖြစ်ခဲ့လဲ |url=https://bbc.com/burmese/extra/k0y9vpr9eg/myanmar_earthquake |access-date=2026-02-08 |website=BBC News မြန်မာ}}</ref>
နေပြည်တော်ရှိ တပ်မတော်အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရား၏ ၇၀% ခန့် ဖြစ်သော ဌာနဆိုင်ရာအဆောက်အအုံများ၊ ရုံးဌာနများ ငလျင်ကြောင့် ပျက်စီးခဲ့သည်။ ယင်းတွင် ရှေးဟောင်းသုတေသနပြတိုက်နှင့် အမျိုးသားစာကြည့်တိုက်ကဲ့သို့သော ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်အဆောက်အအုံများလည်း ပါဝင်သည်။ <ref>{{Cite web |date=2025-04-18 |title=ငလျင်ကြောင့် နေပြည်တော် အုပ်ချုပ်ရေး ယန္တရား ၇၀% ထိခိုက် |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c7059k7qk2xo |access-date=2026-02-08 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>
မြို့တော်၏ မြို့ပြဖွဲ့စည်းပုံကို လက်ရှိတွင် ပြန်လည်သုံးသပ်ဆောင်ရွက်နေသည်။ လှုပ်ရှားသည့်ငလျင်ဖြစ်ပြီးနောက် မကြာမီကျင်းပခဲ့သည့် စစ်ကောင်စီအစည်းအဝေးအတွင်း၊ စစ်ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်မှ နေပြည်တော်၏ မြို့ပြဖွဲ့စည်းပုံကို ပြန်လည်ဒီဇိုင်းရေးဆွဲမည်ဖြစ်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ အဆောက်အအုံများ များစွာပျက်စီးခြင်းသည် မြေညွန့်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြပြီး၊ အနာဂတ်အတွက် ဆောက်လုပ်မည့် အဆောက်အအုံများတွင် ငလျင်ဒဏ်ခံနိုင်စွမ်းရှိစေရန် အထူးအလေးပေးသင့်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
ဝန်ထမ်းအိမ်ရာများအပြင် သမ္မတအိမ်တော်၊ လွှတ်တော်၊ စစ်ဌာနချုပ်နှင့် ဝန်ကြီးဌာနအများအပြား ပါဝင်သည့် အရေးပသည့် အစိုးရအဖွဲ့အစည်းများလည်း လူမှုမီဒီယာများတွင် ကျယ်ပြန့်စွာ ဖြန့်ဝေသည့် ဓာတ်ပုံများအရ ပြင်းပြင်းထန်ထန် ပျက်စီးခဲ့ကြောင်း တွေ့ရသည်။အစိုးရမှ ဧပြီ ၃ ရက်နေ့အထိ နေပြည်တော်တွင် အသေဆုံးသူ ၅၁၁ ဦးရှိကြောင်း ကြေညာခဲ့သော်လည်း ထို့နောက် နေပြည်တော်၏ အသေဆုံးမှုအချိုးအစားကို ထုတ်ဖော်ကြေညာခြင်း မရှိသေးပေ။ သို့သော် ဒေသခံများက နေပြည်တော်ရှိ အစိုးရအဆောက်အအုံနှင့် ဝန်ထမ်းအိမ်ရာများ၏ ၈၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့် ထိခိုက်ပျက်စီးခဲ့ကြောင်း ခန့်မှန်းကြသည်။<ref>{{Cite news |last=ဧရာဝတီ |date=2025-04-23 |title=ငလျင်ကြောင့် နေပြည်တော် အထိနာပြီး နေရာရွှေ့ရန် အကြောင်းဖန်လာ |url=https://burma.irrawaddy.com/article/2025/04/23/400175.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20250430211436/https://burma.irrawaddy.com/article/2025/04/23/400175.html |archive-date=2025-04-30 |access-date=2026-02-08 |work=ဧရာဝတီ }}</ref>
နေပြည်တော်မြို့သစ် ပြန်လည်တည်ဆောက်ရေး၊ မြို့ကွက်ပြန်လည်ချမှတ်ရေးနှင့် အဟောင်းများ ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းရေးလုပ်ငန်းများအတွက် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[မောင်မောင်အေး]]အား တာဝန်ပေးအပ်ပြီး၊ လက်ရှိတွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးသည် နေပြည်တော်ပြန်လည်တည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသည်။<ref>{{Cite web |last=Agency |first=Yangon Khit Thit News |date=2025-04-23 |title=နေပြည်တော်မြို့ အသစ်ပြန်တည်ဆောက်ရေးနှင့် အဟောင်းများ ပြန်လည် ပြုပြင်ရေး မင်းအောင်လှိုင်က မောင်မောင်အေးကို တာဝန်ပေး၊ |url=https://yktnews.com/2025/04/212192/ |access-date=2026-02-08 |website=Khit Thit Media |archive-date=23 April 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250423075144/https://yktnews.com/2025/04/212192/ |url-status=dead }}</ref>
နေပြည်တော်တည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်းများတွင် ပါဝင်ဆောက်လုပ်ခဲ့သည့် ကုမ္ပဏီများအား နေပြည်တော်စည်ပင်သာယာရေးကော်မတီသို့ ဆက်သွယ်ရန် အကြောင်းကြားထားသည်။ အထူးဖွံ့ဖြိုးရေးစီမံကိန်းအရ တည်ဆောက်သည့် ရုံးဌာနများ၊ အထူးအဆောက်အဦများ၊ ဝန်ထမ်းအိမ်ရာများနှင့် အုပ်ချုပ်ရေးဆိုင်ရာအဆောက်အဦများအပါအဝင် အခြားအဆောက်အဦများတွင် တာဝန်ယူဆောက်လုပ်ခဲ့သည့် ကုမ္ပဏီများအနေဖြင့် ဆက်သွယ်ဆောင်ရွက်နိုင်ကြောင်း အဆောက်အဦများပြုပြင်အသုံးပြုရေးနှင့် အသစ်တည်ဆောက်ရေးကြီးကြပ်မှုကော်မတီမှ ထုတ်ပြန်သည်။<ref>{{Cite web |title=နေပြည်တော် တည်ဆောက်ရေးတွင် ပါဝင်ခဲ့ကြသည့် ကုမ္ပဏီများအနေဖြင့် နေပြည်တော်စည်ပင်သာယာရေးကော်မတီသို့ ဆက်သွယ်ရန် ကြေညာ |url=https://news-eleven.com/article/302277 |access-date=2026-02-08 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref>
== နေပြည်တော်သို့ ပြောင်းရွှေ့ခြင်း၏ အခြေခံအကြောင်းအရင်း ==
နေပြည်တော်သည် မြန်မာပြည်၏ အလယ်ဗဟိုနားတွင်တည်ရှိပြီး မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံးကို အုပ်ချုပ်ရန်အတွက် နေရာကောင်းဖြစ်သည်။ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးနှင့် လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးအတွက် ဗဟိုချက်မဖြစ်ပြီး၊ ရှမ်း၊ ကယားနှင့် ကရင်ပြည်နယ်တို့နှင့် ထိစပ်နေသည်။ အစိုးရအဖွဲ့ အနီးအနားတွင်တည်ရှိနေခြင်းဖြင့် ကာလရှည်ကြာစွာ မငြိမ်သက်ခဲ့သည့်ဒေသများကို တည်ငြိမ်မှုရှိလာစေရန် ထောက်ကူပေးနိုင်သည်။<ref name=McGeown2005>McGeown, Kate (8 November 2005). [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/asia-pacific/4416960.stm Burma's confusing capital move]. BBC News.</ref> နေပြည်တော် မြို့တော်ပြောင်းရွှေ့ရခြင်းမှာ ရန်ကုန်မြို့သည် မြန်မာပြည်၏ အဓိကစီးပွားရေးမြို့တော်ဖြစ်သဖြင့် လူဦးရေထူထပ်များပြားသောကြောင့်လည်းကောင်း၊ အစိုးရရုံးများနှင့် လူနေရပ်ကွက်များ ရောထွေးနေခြင်းကြောင့်လည်းကောင်း၊ မြို့အတွင်း စစ်တပ်ရှိနေခြင်းကြောင့်လည်းကောင်း၊ စသည်တို့အပြင် ဒီမိုကရေစီအသွင် ကူးပြောင်းရာတွင် လိုအပ်သည့် အခြေခံအဆောက်အအုံများ ရန်ကုန်မြို့တွင် စနစ်တကျမရှိခြင်းတို့ကြောင့် မြို့တော်သစ်သို့ ပြောင်းရွှေ့ အုပ်ချုပ်ခြင်းဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် ယခုလက်ရှိ နေပြည်တော် တည်ရှိနေသော နေရာသည် ဗမာ့လွတ်လပ်ရေး ဖခင်ကြီး ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း ခေါင်းဆောင်ခဲ့သည့် ဗမာ့လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော် (BIA) ၏ စစ်ဌာနချုပ်တည်ရှိခဲ့ရာနေရာဖြစ်သည်။
နောင်အနာဂတ်များတွင် မြန်မာနိုင်ငံသည် နိုင်ငံတကာနှင့်သက်ဆိုင်သည့် ဆွေးနွေးပွဲများ၊ အားကစားပြိုင်ပွဲများ စသည်တို့ကို အိမ်ရှင်အဖြစ် လက်ခံကျင်းပပြုလုပ်ရန် ရည်ရွယ်သည့်အတွက် နေပြည်တော်သို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ယခုအခါ နေပြည်တော်တွင် နိုင်ငံတကာ အဆင့်မီသည့် အစိုးရဧည့်ဂေဟာများ၊ နိုင်ငံတကာ အဆင့်မီသည့် ဟိုတယ်များ စသည့် နိုင်ငံတကာနှင့် ဆက်ဆံရာတွင် မရှိမဖြစ် လိုအပ်သည့် အခြေခံအဆောက်အအုံများ ဆောက်လုပ်ပြီးစီးနေပြီဖြစ်သည်။ ဒီမိုကရေစီစနစ်အတွက် အလွန်ရေးပါသည့် လွှတ်တော်အဆောက်အအုံများလည်း ဆောက်လုပ်ပြီးစီးပြီဖြစ်ပြီး လက်ရှိအချိန်တွင် ယင်းလွှတ်တော် အဆောက်အအုံများအတွင်း လွှတ်တော်အစည်းအဝေးများ ကျင်းပပြုလုပ်နေပြီဖြစ်သည်။
== ပထဝီအနေအထား ==
နေပြည်တော်သည် ပဲခူးရိုးမတောင်တန်းနှင့် ရှမ်းရိုးမတောင်တန်း နှစ်ခုတို့၏အကြားတွင် တည်ရှိသည်။ တရားဝင်စာရင်းများအရ မြို့တော်သည် ၇၀၅၄.၃၇ စတုရန်းမိုင်ကျယ်ဝန်းပြီး၊ လူဦးရေ ၉၂၄,၆၀၈ ရှိသည်။ ချောင်းမကြီးဆည်သည် နေပြည်တော်၏မြောက်ဘက် ကီလိုမီတာအနည်းငယ်အကွာအဝေးတွင်ရှိပြီး၊ ငလိုက်ဆည်သည် မြို့၏တောင်ဘက် ကီလိုမီတာအနည်းငယ် အကွာတွင်ရှိသည်။ ရေဆင်းဆည်သည် မြို့၏ အရှေ့မြောက် ခပ်လှမ်းလှမ်းတွင်ရှိသည်။ မြောက်လတ္တီတွဒ် ၁၉° ၁၈' နှင့် ၂၀° ၂၅' အကြား ၊ အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် ၉၅° ၄၅' နှင့် ၉၆° ၄၅' အကြားတွင် တည်ရှိသည်။ နေပြည်တော်သည် ရန်ကုန်နှင့် ၃၂၀ ကီလိုမီတာ (၁၉၈ မိုင်) ၊ မန္တလေးမြို့နှင့် ၁၃၈ မိုင် ကွာဝေးသည်။
[[File:Naypyitaw Apartment.jpg|right|thumb|နေပြည်တော်ရှိလူနေအဆောက်အဦး]]
== မြို့တော်မြင်ကွင်း ==
=== လူနေအိမ်ရာဇုန်များ ===
လူနေအိမ်ရာအကွက်များသည် သေချာစွာဖွဲ့စည်းထားပြီး၊ အခန်းများကို ရာထူးအလိုက်နှင့် အိမ်ထောင်ရှိ/မရှိ အပေါ်မူတည်ပြီး ချထားပေးသည်။ မြို့တွင် လက်ရှိအခန်းတွဲ လေးထပ်တိုက် ၁၂၀၀ ရှိသည်။<ref name=nytimes2007>{{Cite news|url=http://www.nytimes.com/2007/10/05/world/asia/05Naypyitaw.html?fta=y|work=The New York Times|title=Myanmar's Remote Capital Is Still a Work in Progress|first=Grant|last=Peck|date=5 October 2007|accessdate=20 May 2010}}</ref> ကြီးမားသည့် အခန်းတွဲတိုက်များစွာသည် ခေါင်မိုးအနီရောင်၊ အစိမ်းရောင် သို့မဟုတ် အပြာရောင်များဖြင့် ရှိနေကြသည်။ အချို့သောလူနေအခန်းတွဲတိုက်များ၏ ဆေးရောင်အမှတ်အသားကို ဝန်ကြီးဌာနအလိုက် ခွဲခြားထားသည်မှာ ဥပမာကျန်းမာရေး ဝန်ကြီးဌာနဝန်ထမ်းများသည် အပြာရောင်ခေါင်မိုးနှင့် တိုက်များတွင်နေကြပြီး၊ စိုက်ပျိုးရေးဝန်ကြီးဌာနဝန်ထမ်းများမှာမူ အစိမ်းရောင်ခေါင်မိုးများ
နှင့်နေကြသည်။ အဆင့်မြင့်အရာရှိကြီးများသည် လုံးချင်းအိမ်ကြီးများတွင် နေထိုင်ကြသည်။
=== ဝန်ကြီးဌာနဇုန် ===
[[ပြည်ထောင်စု လွှတ်တော်]] နှင့် [[သမ္မတအိမ်တော် (နေပြည်တော်)|သမ္မတအိမ်တော်]] တို့သည် ဝန်ကြီးဌာနဇုန်၌ တည်ရှိသည်။ မြို့တော်ခန်းမအဆောက်အဦးသည် ဆိုဗီယက်အစိုးရအဆောက်အဦးနှင့် ဆင်တူပြီး၊ ခေါင်မိုးပုံစံမှာမူ မြန်မာ့ဟန်ဖြစ်သည်။ မြို့တော်ခန်းမ၏ အနောက်ဘက်တွင် ကလေးကစားကွင်းနှင့် ရေတံခွန်အတုရှိပြီး၊ ထိုနေရာတွင် တေးဂီတလျှပ်စစ်မီးရောင်စဉ်ပွဲကို နေ့တိုင်းပြသသည်။ ဝန်ကြီးဌာန အဆောက်အအုံ အများစုသည် ပုံစံအားဖြင့် ဆင်တူကြသည်။<ref>''The Australian''. "[http://www.theaustralian.com.au/news/a-monument-to-juntas-fear/story-e6frg6t6-1111114648426 A monument to junta's fear]". 16 October 2007</ref>
=== တပ်မတော်ဇုန်များ ===
အဆင့်မြင့် တပ်မတော်အရာရှိကြီးများနှင့် အခြားသောအရေးပါသည့် စစ်အရာရှိကြီးများသည် သာမန်ဝန်ထမ်း များနေထိုင်ရာမှ ၁၁ ကီလိုမီတာကွာဝေးသည့် စုပေါင်းဝင်းကြီးအတွင်းတွင် နေထိုင်ကြပြီး၊ ထိုဝင်းကြီးတွင် ဗုံးခိုကျင်းများ၊ မြေအောက်ဥမင်လှိုဏ်ခေါင်းများ ပါရှိသည်ဟုဆိုပြီး အများပြည်သူအတွက် ကန့်သတ်နယ်မြေဖြစ်သည်။ မြို့တွင် တပ်မတော်ဇုန်ဟုလည်း သီးသန့်ရှိပြီး၊ ခွင့်ပြုမိန့်မရှိပဲ နိုင်ငံသားများ သို့မဟုတ် အခြားသောလူပုဂ္ဂိုလ်များ ဝင်ရောက်ခွင့်မရှိပါ။
=== ဟိုတယ်ဇုန် ===
[[File:Hotel Zone, Myanmar (Burma) - panoramio (1).jpg|right|thumb|နေပြည်တော်ဟိုတယ်ဇုန်]]
ဟိုတယ်ဇုန်တွင် နားနေစံအိမ်ပုံစံ ဟော်တယ်များသည် လက်တစ်ဆုပ်စာလောက်သာရှိပြီး၊ မြို့၏ဆင်ခြေဖုံးရှိ တောင်ကုန်းများပေါ်တွင် ဟိုတစ်ခု ဒီတစ်ခု ရှိနေသည်။ ဤဇုန်သည် မြို့၏မြို့လယ်ခေါင် ဖြစ်လာမည်ဖြစ်သည်။ နေပြည်တော်အတွင်းနှင့် အနီးအနားတစ်ဝိုက်တွင် ယခုလက်ရှိ ဟိုတယ် ၁၂ ခုရှိသည်။ ထိုအထဲမှ ရှစ် ခုသည် နေပြည်တော်ဟိုတယ်ဇုန် အတွင်းတွင်ရှိနေပြီး၊ နှစ်ခုသည် ရန်ကုန်-မန္တလေးကားလမ်းမပေါ် လယ်ဝေးတွင် ရှိသည်။<ref name=YP>{{Cite web |title=Myanmar Yellow Pages: Nay Pyi Taw Listings |url=http://www.myanmaryellowpages.biz/useful-hotlines.htm |accessdate=29 March 2016 |archivedate=2 March 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120302042137/http://www.myanmaryellowpages.biz/useful-hotlines.htm }}</ref>[[File:Diplomatic Housing Estate, Myanmar (Burma) - panoramio.jpg|left|thumb|နိုင်ငံတကာဇုန် (သံတမန်ဇုန်)]]
=== နိုင်ငံတကာဇုန် ===
အစိုးရသည် နိုင်ငံခြားသံရုံးများနှင့် ကုလသမဂ္ဂကိုယ်စားလှယ်ရုံးများအတွက် မြေ နှစ်ဟက်တာ ပေးထားသည်။
=== ဈေးဝယ်ထွက်ခြင်း ===
ဗဟိုလမ်းဆုံကုန်တိုက် နေပြည်တော် မြို့မဈေးသည် လတ်တစ်လောတွင် နေပြည်တော်၏ စီးပွားရေးအချက်အချာကျနေသည်။ အခြားသော ဈေးဝယ်ထွက်ရန်နေရာများမှာ သပြေကုန်းဈေးနှင့် ဗဟိုလမ်းဆုံကုန်တိုက် တို့ဖြစ်ကြသည်။ ဗဟိုလမ်းဆုံကုန်တိုက်ကို ရွှေတောင်ဖွံ့ဖြိုးရေး ကုမ္ပဏီမှ ဆောက်လုပ်ပေးခဲ့ကာ နေပြည်တော်ရှိ ဈေးစီမံကိန်းအတွက် ပထမဆုံးပုဂ္ဂလိက ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည့် ဈေးကုန်တိုက်ဖြစ်ပြီး ၂၀၀၉ ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ မြို့မဈေးတွင် စားသောက်ဆိုင်အနည်းငယ်နှင့် လမ်းဘေးအစားအစာဆိုင်တန်းများရှိပြီး၊ သပြေကုန်း ဈေးအနီးတွင်လည်း စားသောက်ဆိုင်များရှိသည်။ မိုင်အနည်းငယ်သွားလိုက်ရုံဖြင့် စိတ်ကြိုက်ညနေစာစားသုံးနိုင်သည့်ဆိုင်များ လယ်ဝေး နှင့် ပျဉ်းမနားတွင်ရှိသည်။
== စိတ်ဝင်စားဖွယ်နေရာများ ==
[[File:National Herbal Park.jpg|right|thumb|အမျိုးသားဆေးဖက်ဝင်အပင်များပန်းခြံ အဝင်ပေါက်]]
*ငလိုက်ကန်ပန်းခြံများသည် အသေးစားရေကစားပန်းခြံဖြစ်ပြီး၊ ငလိုက်ဆည်၏ဘေး ကျွဲရှင်းရွာအနီး တွင်ရှိသည်။ (ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့် နေပြည်တော်မှ ခုနှစ်မိုင်ခန့်ကွာဝေးသည်)။ ၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး၊ ငလိုက်ကန်ပန်းခြံတွင် ရေလွှာလျှောစီး၊ သဘာဝအတိုင်းအပန်းဖြေစရာများ၊ နားနေဆောင်များနှင့် ကမ်းခြေတို့ပါဝင်သည်။ ပန်းခြံကို သင်္ကြန် ရုံးပိတ်ရက်များတွင် အများပြည်သူအတွက် ဖွင့်လှစ်ပေးသည်။
[[File:Naypyitaw Gems Museum-01.JPG|right|thumb|နေပြည်တော်ကျောက်မျက်ပြတိုက်]]
*[[တိရစ္ဆာန်ဥယျာဉ် (နေပြည်တော်)|နေပြည်တော်တိရစ္ဆာန်ဥယျာဉ်]]ကို တိရစ္ဆာန်ကောင်ရေ ၄၂၀ နှင့် ရာသီဥတု ထိန်းပေးထားသည့် ပင်ဂွင်း ငှက်အိမ်တို့ဖြင့် ၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။<ref name=nyt>{{Cite news| url=http://www.nytimes.com/2008/06/24/world/asia/24myanmar-sub.html?_r=1&pagewanted=all&oref=slogin|title=Built to Order: Myanmar’s New Capital Isolates and Insulates Junta|date=24 June 2008|publisher=The New York Times}}</ref> ဤဥယျာဉ်သည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် အကြီးဆုံးတိရစ္ဆာန်ဥယျာဉ် ဖြစ်သည်။ နေပြည်တော်တိရစ္ဆာန်ဥယျာဉ်သည် ပျဉ်းမနားမြို့မှ (၁၈) မိုင်အကွာ ၊ ပျဉ်းမနားနှင့် တပ်ကုန်းမြို့ အကြားတွင် တည်ရှိသည်။ (၆၁၂) ဧက ကျယ်ဝန်းပြီး ၂၀၀၇ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ (၁၈) တွင် စတင် တည်ထောင်ခဲ့ကာ ၂၀၀၈ ခုနှစ် မတ်လ (၂၆) ရက်နေ့တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ယနေ့အထိ နေပြည်တော် တိရစ္ဆာန်ဥယျာဉ်တွင်
** နို့တိုက်သတ္တဝါပေါင်း - (၃၂) မျိုး - (၂၈၀) ကောင်
** တွားသွားသတ္တဝါပေါင်း - (၁၂) မျိုး - (၆၂) ကောင်
** ငှက်မျိုးနွယ်ပေါင်း - (၄၃) မျိုး - (၂၇၄) ကောင်
** ရှားပါးစာရင်းဝင် ကျားဖြူနှင့်
** မြန်မာနိုင်ငံတွင် နေထိုင် ကျက်စားခြင်း မရှိသော [[ပင်ဂွင်း]] များလည်း မွေးမြူပြသထားသည်။ တနင်္လာနေ့မှအပ ကျန်နေ့တိုင်း ဖွင့်လှစ်သည်။
[[File:NPT_Water_Fountain.jpg|right|thumb|နေပြည်တော်ရေပန်းဥယျာဉ်]]
*အမျိုးသားဆေးဖက်ဝင်အပင်များပန်းခြံကို ၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး၊ ဧက ၂၀၀ (ဝ.၈၁ စတုရန်းကီလိုမီတာ) ကျယ်ဝန်းသည်။ မြန်မာနိုင်ငံအရပ်ရပ်မှ ဆေးဖက်ဝင်အပင်များကို ပြသထားသည်။ ပရဆေးဥယျာဉ်တွင် ဆေးဖက်ဝင် ပရဆေးပင် မျိုးစိတ်ပေါင်း (၅၀၀) ကျော် စိုက်ပျိုးထားရှိသည်။
* နေပြည်တော်မြို့တော်ဂေါက်ကွင်းနှင့် ရေပြာဂေါက်ကွင်း
* ကျောက်မျက်ပြတိုက်
* [[နက္ခတ်တာရာပြခန်း (နေပြည်တော်)]]
* [[ဆာဖာရီဥယျာဉ် (နေပြည်တော်)]]
* [[ဥပါတသန္တိ စေတီ]]
*[[ မာရဝိဇယဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော် ]]
*[[သတ္တသတ္တာဟ မဟာဗောဓိစေတီတော်]]
*[[နေပြည်တော်ရေပန်းဥယျာဉ်]]
*[[နေပြည်တော်ရင်ပြင်]]
*[[အမျိုးသားပြတိုက် (နေပြည်တော်)]]
* [[သူရဲကောင်းဗိမာန် (နေပြည်တော်)]]
* နေပြည်တော် ပြန့်ကပြေးအဝိုင်းအနီးရှိ ရွာလေးတစ်ရွာတွင် ပုဂံခေတ်ကဲ့သို့ ရှေးဟောင်းစေတီပုထိုးများစွာ တည်ရှိနေပြီး ပုဂံဘုရားများကဲ့သို့ ရှေးခေတ် လက်ရာ များကို ဖူးမြော်နိုင်သည်။ မည့်သည့် မင်းလက်ထက်က တည်ထားကိုးကွယ်သည်ကို အတိအကျ မသိရှိ ရပေ။ ထိုနေရာတွင်ဘုန်းကြီး ကျောင်းလည်းတည်ရှိပြီး ဘုန်းကြီးများနေထိုင်စောင့်ရှောက်ကြရသည်။ နိုင်ငံတော်သမ္မတဟောင်း ဦးသိန်စိန်လက်ထက် ကပြန်လည် ပြုပြင်မွန်းမံခဲ့ဖူးသည်။ စေတီတော် စိန်ဖူးတော်များကိုပြန်လည်ပြုပြင်မွန်းမံ ၍ စနစ်တကျ ရှေးမှုမပျက် ထိန်းသိမ်းးထားသည်။ ဘုန်းကြီးကျောင်းထဲ တွင်ရှေးခေတ်က အသုံးပြုခဲ့သော ရတနာရွှေချ သလင်တော် များကိုတွေ့မြင်နိုင်သည်။ ရှေးခေတ် ဘုရားဆင်းတုတော် မတ်တပ်ရပ် ရုပ်တုတော် ရှေးခေတ် သိမ်ကျောင်းများကိုလဲ တွေ့မြင်နိုင်သည်။
[[ဖိုင်:နေပြည်တော်ပုဂံ.jpg|alt=Nay Pyi Taw Bagan|thumb]]
== ယဉ်ကျေးမှု ==
'''ဖျော်ဖြေရေး'''
မြန်မာ့ရုပ်ရှင်အကောင်းဆုံးစွမ်းဆောင်နိုင်သူများအတွက် [[မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆု]]ပေးပွဲကို နေပြည်တော်တွင် တစ်ခါတစ်ရံ ကျင်းပသည်။ နေပြည်တော်ရှိ လမ်းဆုံဗဟိုကုန်တိုက်တွင် ရုပ်ရှင်ရုံ တစ်ရုံ၊ေနပြည်တော်ရေပန်းဥယျာဉ် အနီးရှိအောင်သေပြ ရုပ်ရှင်ရုံ နှင့် ပျဉ်းမနား နှင့် တပ်ကုန်း တို့တွင် တစ်ရုံစီ ရှိသည်။
== မြို့တော်အုပ်ချုပ်ရေး ==
မြန်မာနိုင်ငံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈) ၏ ပုဒ်မ ၅၀ (က) အရ၊ နိုင်ငံတော်၏ မြို့တော်ဖြစ်သည့် နေပြည်တော်ကို နိုင်ငံတော်သမ္မတ၏ တိုက်ရိုက်အုပ်ချုပ်မှုအောက်၌ တည်ရှိသော [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေး နယ်မြေဒေသများ|ပြည်ထောင်စုနယ်မြေ]]အဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။
နေပြည်တော် ပြည်ထောင်စုနယ်မြေသည် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော် သမ္မတ]]၏ တိုက်ရိုက်အုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် ရှိသည်။ [[နေပြည်တော်ကောင်စီ]]ကို ဥက္ကဋ္ဌတစ်ဦး၊ အတွင်းရေးမှူးတစ်ဦးနှင့် ကောင်စီဝင် ကိုးဦးတို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ နေပြည်တော်မြို့တော် စီမံခန့်ခွဲခြင်းကိစ္စရပ်များကို နေပြည်တော်ကောင်စီမှ တာဝန်ယူဆောင်ရွက်သည်။ နေပြည်တော်မြို့တော်ဒေသတွင် မြို့စစ်စစ် (မြို့လယ်ခေါင်)နှင့် ပတ်ဝန်းကျင်မြို့နယ် ရှစ်ခု ပါဝင်သည်။
မြို့လယ်ခေါင်ကို ဆက်၍ ရပ်ကွက်လေးခု ခွဲထားသည်။ [[ပျဉ်းမနားမြို့နယ်|ပျဉ်းမနား]]၊ [[လယ်ဝေးမြို့နယ်|လယ်ဝေး]] နှင့် [[တပ်ကုန်းမြို့နယ်|တပ်ကုန်း]] မြို့နယ်များသည် ယခင်က [[ရမည်းသင်းခရိုင်]]၏ တစ်စိတ်တစ်ဒေသများ ဖြစ်ကြသည်။ [[ဥတ္တရသီရိမြို့နယ်|ဥတ္တရသီရိ]]၊ [[ဒက္ခိဏသီရိမြို့နယ်|ဒက္ခိဏသီရိ]]၊ [[ပုဗ္ဗသီရိမြို့နယ်|ပုဗ္ဗသီရိ]]၊ [[ဇမ္ဗူသီရိမြို့နယ်|ဇမ္ဗူသီရိ]]၊ နှင့် [[ဇေယျာသီရိမြို့နယ်|ဇေယျာသီရိ]] တို့သည် မြို့နယ်အသစ်များ ဖြစ်သည်။ ဒီဇင်ဘာ၂၀၀၉ တွင် အားလုံးသော ဝန်ကြီးဌာနရုံးများသည် အုပ်ချုပ်ရေးမြို့တော်သို့ ပြောင်းရွှေ့နေရာချထားပြီးဖြစ်သည်။
{|
|-
! မြို့စစ်စစ်(ရပ်ကွက်များ) !! ယခင်ရှိပြီသားမြို့နယ်များ !! ဆင်ခြေဖုံးအသစ်များ
|-
| ဇေယျသိဒ္ဓိ(ဇေယျသိဒ္ဓိ ပါဌိမှ) || || ဥတ္တရသီရိ ([[ပါဠိ]]စကားလုံး - ဥတ္တရသိရီ, 'မြောက်အရပ် ကျက်သရေမင်္ဂလာ' ဟု အဓိပ္ပါယ်ရ။)
|-
| ပညာသိဒ္ဓိ(ပညာသိဒ္ဓိ ပါဌိမှ ) || ပျဉ်းမနား || ဒက္ခိဏသီရိ (ပါဠိစကားလုံး - ဒက္ခိဏသိရီ, 'တောင်အရပ် ကျက်သရေမင်္ဂလာ' ဟု အဓိပ္ပါယ်ရ။)
|-
| ဘောဂသိဒ္ဓိ(ဘောဂသိဒ္ဓိ ပါဌိမှ) || လယ်ဝေး || ပုဗ္ဗသီရိ (ပါဠိစကားလုံး - ပုဗ္ဗသိရီ, 'အရှေ့အရပ် ကျက်သရေမင်္ဂလာ' ဟု အဓိပ္ပါယ်ရ။)
|-
| မင်္ဂလာသိဒ္ဓိ( မင်္ဂလာသိဒ္ဓိ ပါဌိမှ) || တပ်ကုန်း || ဇမ္ဗူသီရိ (ပါဠိစကားလုံး - ဇမ္ဗူသိရီ, 'သပြေပင် ကျက်သရေမင်္ဂလာ' ဟု အဓိပ္ပါယ်ရ။)
ဇေယျာသီရိ (ပါဠိစကားလုံး - ဇေယသိရီ, 'အောင်မြင်ခြင်း ကျက်သရေမင်္ဂလာ' ဟု အဓိပ္ပါယ်ရ။)
|}
== ပညာရေး ==
=== အခြေခံပညာ ===
* အမှတ် ၁ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း၊
*အမှတ် ၂ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း
*အမှတ် ၃ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း
*အမှတ် ၄ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း
*အမှတ် ၅ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း
*အမှတ် ၆ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း
*အမှတ် ၇ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း
*အမှတ် ၈ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း
*အမှတ် ၉ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း
*အမှတ် ၁၀ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း
*အမှတ် ၁၁ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း
*အမှတ် ၁၂ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း
*အမှတ် ၁၃ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း၊
*အမှတ် ၁၄ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း
*အမှတ် ၁၅ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း
*အမှတ် ၁၆ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း
*အမှတ် ၁၇ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း
*အမှတ် ၁၈ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း
=== အဆင့်မြင့်ပညာ ===
* [[မွေးမြူရေးဆိုင်ရာဆေးတက္ကသိုလ်(ရေဆင်း)]]
* [[ရေဆင်းစိုက်ပျိုးရေးတက္ကသိုလ်]]
* [[ရေဆင်းသစ်တောတက္ကသိုလ်]]
== သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး ==
ပြည်သူ သယ်ယူပို့ဆောင်သည့်လုပ်ငန်းများသည် အနီးအနားတစ်ဝိုက်အတွက် အကန့်အသတ်ရှိသည်။ အရှည်ကီလိုမီတာ ၃၂၃.၂ ရှိသော တစ်ဖက်နှစ်လမ်းသွား ရန်ကုန်နေပြည်တော်အမြန်လမ်းမကြီးသည် နေပြည်တော်ကို ရန်ကုန်နင့် တိုက်ရိုက်ချိတ်ဆက်ပေးထားပြီး၊ ၅၆၃ ကီလိုမီတာရှည်လျားသည့် ရန်ကုန် -နေပြည်တော် - မန္တလေး လမ်းမကြီး၏အစိတ်အပိုင်း ဖြစ်သည်။ ရိပ်သာလမ်းမကြီး ၂၀ ရှိပြီး၊ မြို့ထဲမှလမ်းများကဲ့သို့ ကြီးမားပြီးရှင်းလင်းနေသည်။
=== ရထားလမ်း ===
နေပြည်တော်အတွက် ပျဉ်းမနားဘူတာ လယ်ဝေးဘူတာနှင့် နေပြည်တော်ဘူတာကြီးတို့ ရှိသည်။ ပျဉ်းမနားဘူတာသည် ရန်ကုန် - မန္တလေးရထားလမ်းပေါ်တွင် ရှိပြီး လယ်ဝေးဘူတာသည် ပျဉ်းမနားနှင့် ကျောက်ပန်းတောင်း လမ်းပေါ်တွင်ရှိသည်။ ရန်ကုန်မှ ပျဉ်းမနားသို့ ရထားဖြင့် ၆ နာရီကြာသွားရသည်။
မြို့တော်အသစ်တည်ဆောက်စဉ်က ရထားပို့ဆောင်ရေး ပြည့်စုံလာစေရန် ပျဉ်းမနား၏နောက် တစ်ဘူတာရွာတော်ဘူတာတွင် နေပြည်တော်ဘူတာစီမံကိန်းများကို တည်ဆောက်ခဲ့၍ ယခုအခါ နေပြည်တော်ဘူတာကြီးအဖြစ် တည်ရှိနေသည်။
=== လေကြောင်း ===
[[နေပြည်တော် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်|နေပြည်တော်အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်]] (ယခင်အမည် အေလာလေဆိပ်) သည် နေပြည်တော်မြို့မှ အရှေ့တောင်ဘက် ၁၆ ကီလိုမီတာအကွာ အေလာနှင့်လယ်ဝေးမြို့ တို့အကြားတွင် တည်ရှိသည်။ ပြည်တွင်းလေကြောင်း လိုင်းများဖြစ်ကြသည့် မြန်မာ့လေကြောင်း နှင့် ရန်ကုန်လေကြောင်း တို့သည် ရန်ကုန် နှင့် နိုင်ငံအနှံ့ရှိ အခြားသောမြို့များသို့ ပုံမှန်ပြေးဆွဲရန်အတွက် ဤလေဆိပ်ကို အသုံးပြုကြသည်။ ၂၀၀၉ ခုနှစ် ဧပြီလ မှစတင်၍ အဓိကဆောက်လုပ်ရေးများကို တည်ဆောက်ဆဲဖြစ်ပြီး၊ တစ်နှစ်လျှင် ခရီးသည် ၃.၅ သန်း ဝင်ထွက်နိုင်ရန် ဖြစ်သည်။
=== ဘတ်စ်ကား နှင့် ကားများ ===
အစိုးရဝန်ကြီးဌာနများသည် နံနက်ပိုင်း နှင့် ညနေပိုင်းတို့တွင် ၎င်းတို့၏သက်ဆိုင်ရာရုံးများသို့ လွန်းပျံဘတ်စ်ကားများ ပြေးဆွဲပေးသည်။ မြို့တွင် ဗဟိုဘတ်စ်ကားရပ်နားကွင်း နှင့် MEC ပိုင်သည့် အငှားယာဉ်ကုမ္ပဏီတစ်ခု ရှိသည်။
== ကျန်းမာရေး ==
=== အစိုးရဆေးရုံများ ===
* နေပြည်တော် ခုတင်(၁၀၀၀)ဆံ့ အထွေထွေရောဂါကု ဆေးရုံကြီး
*နေပြည်တော် မျက်စိ နား နှာခေါင်း လည်ချောင်း အထူးကု ဆေးရုံကြီး
* နေပြည်တော် အမျိုးသမီး ဆေးရုံ
* နေပြည်တော် အရိုး ဆေးရုံ
* နေပြည်တော် တိုင်းရင်းဆေး ဆေးရုံ
* ပျဉ်းမနား အထွေထွေရောဂါကု ဆေးရုံ
* တပ်ကုန်း အထွေထွေရောဂါကု ဆေးရုံ
*လယ်ဝေး အထွေထွေရောဂါကု ဆေးရုံ
== အားကစား ==
[[File:Naypyitaw Hospital.jpg|right|thumb|နေပြည်တော်အထွေထွေဆေးရုံ]]
ဝဏ္ဏသိဒ္ဓိအားကစားကွင်း၊ ဝဏ္ဏသိဒ္ဓိမိုးလုံလေလုံအားကစားကွင်း နှင့် ဇေယျာသီရိအားကစားကွင်း တို့သည် မြန်မာအသင်း၏ နိုင်ငံတကာ ပွဲများအတွက် နေပြည်တော်၌ တည်ရှိသည်။ [[နေပြည်တော် ဘောလုံးအသင်း|နေပြည်တော် ဘောလုံး အသင်း]] သည် နေပြည်တော် ပြည်ထောင်စုနယ်မြေ ကိုယ်စားပြု အသင်း ဖြစ်သည်။ [[မြန်မာ နေရှင်နယ် လိဂ်]] (Myanmar National League) ခေါ် ပရိုစနစ်ဖြင့် ဘောလုံးပြိုင်ပွဲတို့တွင် ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။
== ဆက်သွယ်ရေးများ ==
၂၀၀၉ ခုနှစ်မှစတင်ပြီး စီဒီအမ်အေ ကြိုးမဲ့ဖုန်း တစ်မြို့လုံးတွင် သုံးစွဲနိုင်သည်။ အစိုးရတိုက်ခန်းများတွင် နေထိုင်သည့် ဝန်ထမ်းများအား ကိုယ်ပိုင်ဖုန်းလိုင်း တပ်ဆင်ခွင့် မရှိပါ။ အများသုံးဖုန်းကိုသာ သုံးစွဲရမည်။ နေပြည်တော်သည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် တစ်ရက် ၂၄ နာရီပတ်လုံး လျှပ်စစ်မီးရရှိသည့် တစ်ခုတည်းသော နေရာဖြစ်သည်။
== ဓာတ်ပုံများ ==
<gallery caption="[https://drive.google.com/file/d/1pvOieigDe5B43rrnzeQQa0t4TPbYg6xw/view?usp=drivesdk သုခတော်ဝင်]">
ဖိုင်:Ministry Zone, Naypyitaw, Myanmar (Burma) - panoramio (1).jpg|[[ပြည်ထောင်စု လွှတ်တော်]]
ဖိုင်:Myanmar-Lower-House-Parliament.jpg|ပြည်ထောင်စု လွှတ်တော် (အတွင်း)
ဖိုင်:The Prime Minister, Shri Narendra Modi meeting the President of Myanmar, Mr. U. Htin Kyaw, at Presidential Palace, in Nay Pyi Taw, Myanmar on September 05, 2017 (2).jpg|[[သမ္မတအိမ်တော် (နေပြည်တော်)|နိုင်ငံတော်သမ္မတအိမ်တော်]]
ဖိုင်:The Prime Minister, Shri Narendra Modi inspecting the guard of honour, at the Ceremonial Reception, in Nay Pyi Taw, Myanmar on September 05, 2017. The President of Myanmar, Mr. U. Htin Kyaw is also seen (2).jpg|နိုင်ငံတော်အခမ်းအနားတစ်ခု ကျင်းပစဉ်
ဖိုင်:Buddha Gaya Naypyitaw 001.jpg|သတ္တသတ္တာဟ မဟာဗောဓိစေတီတော်
ဖိုင်:Naypyidaw Zoo Planetarium.JPG|[[နက္ခတ်တာရာပြခန်း (နေပြည်တော်)]]
ဖိုင်:Seagame.jpg|[[၂၀၁၃ အရှေ့တောင်အာရှ အားကစားပြိုင်ပွဲ]] ကျင်းပစဉ်
ဖိုင်:Zayyarthiri Stadium.JPG|[[ဇေယျာသီရိ အားကစားကွင်း|ဇေယျာသီရိအားကစားကွင်း]]
ဖိုင်:Safari Park Naypyitaw 001.jpg|[[ဆာဖာရီဥယျာဉ် (နေပြည်တော်)]]
ဖိုင်:Naypyidaw -- Zoo.JPG|[[တိရစ္ဆာန်ဥယျာဉ် (နေပြည်တော်)]]
ဖိုင်:Naypyidaw -- Myoma Market.JPG|မြို့မဈေး
ဖိုင်:Secretary Clinton with Burmese Parliament Members (6464635559).jpg|ပြည်သူ့လွှတ်တော်သို့ [[ဟီလာရီ ကလင်တန်]] လာရောက်လည်ပတ်စဉ်
</gallery>
== ကိုးကား ==
{{Reflist|2}}
== ပြင်ပလင့်ခ်များ ==
{{Commons category|Napyidaw}}
* [http://svaradarajan.blogspot.com/2007/01/naypyitaw-photo-album.html Nay Pyi Daw - A photo album]
* [http://willthedutch.blogspot.com/2007/06/inside-naypyidaw.html Inside Napyidaw]
{{နေပြည်တော် ပြည်ထောင်စုနယ်မြေ}}
{{မြန်မာတိုင်းနှင့် ပြည်နယ်များ}}
{{ဒေသအလိုက် အာရှတိုက်ရှိ မြို့တော်များ}}
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့များ]]
[[Category:မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]]
[[Category:နေပြည်တော်]]
b0mifqczme5m427lnhh238ssdw1egf8
1049864
1049831
2026-08-23T06:33:40Z
Zawzawaungthwin
100038
| leader_name =
1049864
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
<!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage-->
<!-- Basic info ---------------->| official_name = နေပြည်တော် <br><span style="display:inline-block; margin-top:0.4em; font-size:80%;">Nay Pyi Taw</span>
| other_name =
| native_name = <!-- for cities whose native name is not in English -->
| nickname =
| settlement_type = သမ္မတ တိုက်ရိုက်အုပ်ချုပ်သောမြို့တော်
| motto = <!-- images and maps ----------->
| image_skyline = {{multiple image
| total_width = 270px
| perrow = 1/2/1
| border = infobox
| image1 = NPT Water Fountain.jpg
| caption1 = <div align="center">[[နေပြည်တော်ရေပန်းဥယျာဉ်]]
| image2 =
| caption2 = [[ဝဏ္ဏသိဒ္ဓိ အားကစားကွင်း]]
| image3 =
| caption3 = [[နေပြည်တော် ဘူတာကြီး|နေပြည်တော်ဘူတာကြီး]]
| image4 =
| caption4 = <div align="center">[[ကျောက်မျက်ရတနာပြတိုက် (နေပြည်တော်)]]
}}
| imagesize =
| image_caption =
| image_flag =
| flag_size =
| image_seal =
| seal_size =
| image_shield =
| shield_size =
| image_blank_emblem =
| blank_emblem_type =
| blank_emblem_size =
| image_map =
| mapsize =
| map_caption =
| image_map1 =
| mapsize1 =
| map_caption1 =
| image_dot_map =
| dot_mapsize =
| dot_map_caption =
| dot_x =
| dot_y =
| pushpin_map = Myanmar
| pushpin_label_position = bottom
| pushpin_map_caption = နေပြည်တော် တည်နေရာပြ မြေပုံ
<!-- Location ------------------>| coordinates_display =
| coordinates_region = ဒေသ
| subdivision_type = နိုင်ငံ
| subdivision_name = [[File:Flag of Myanmar.svg|25px]] [[မြန်မာနိုင်ငံ]]
| subdivision_type1 = နယ်မြေ
| subdivision_name1 = [[နေပြည်တော် ပြည်ထောင်စုနယ်မြေ]]
| subdivision_type2 = မြို့နယ်များ
| subdivision_name2 = ၈ မြို့နယ်
| subdivision_type3 =
| subdivision_name3 =
| subdivision_type4 =
| subdivision_name4 = <!-- Politics ----------------->
| government_type =
| leader_title = မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ၊ [[နိုင်ငံတော်သမ္မတ]]
| leader_name = [[မင်းအောင်လှိုင်]]
| leader_title1 = မြို့တော်ဝန်
| leader_name1 = [[ကံမြင့်သန်း|ကံမြင့်သန်း]]
| leader_title2 =
| leader_name2 =
| leader_title3 =
| leader_name3 =
| leader_title4 =
| leader_name4 =
| area_magnitude =
| unit_pref =
| area_footnotes =
| area_total_km2 = 7054.37
| population_as_of =
| population_density_km2 = 131.1
| population_density_sq_mi = 339.5
| population_footnotes =
| population_note =
| population_total = 924,608<ref name=Urbanization>Department of Population, Myanmar.</ref>
| established_date = ၂၀၀၅
| established_date2 = ၂၀၀၈
| established_title = တည်ထောင်
| established_title2 = Incorporated
| government_footnotes = <ref name=Mayor>{{cite web |title=News Briefs |work=The Myanmar Times |publisher=Myanmar Consolidated Media |url=http://www.myanmar.com/myanmartimes/MyanmarTimes16-309/news_brief.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20060627090843/http://www.myanmar.com/myanmartimes/MyanmarTimes16-309/news_brief.htm |dead-url=yes |archive-date=27 June 2006 |date=20 March 2006 |accessdate=1 April 2006 |archivedate=26 December 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181226114052/http://www.myanmar.com/myanmartimes/MyanmarTimes16-309/news_brief.htm }}</ref>
| population_blank1_title = လူမျိုးများ
| population_blank1 = [[ဗမာ]]
| population_blank2_title = ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှု
| population_blank2 = [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]၊ [[ဟိန္ဒူဘာသာ]]
| population_density_blank1_km2 = ၁၃၁.၁
| population_density_blank1_sq_mi = ၃၃၉.၆
<!-- General information --------------->| timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]]
| utc_offset = +၆:၃၀
| timezone_DST =
| utc_offset_DST =
| coordinates = {{coord|19|45|N|96|6|E|type:city_region:MM-18|display=it}}
| elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> tags-->
| elevation_m = 115
| elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others -------->
| postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... -->
| postal_code =
| area_code = ၀၆၇
| website = [http://travelnaypyitaw.org/ travelnaypyitaw.org]
| footnotes = +1
}}
'''နေပြည်တော်''' ({{lang-en|Nay Pyi Taw}}) သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၏ အုပ်ချုပ်ရေးဆိုင်ရာမြို့တော်ဖြစ်ပြီး [[နေပြည်တော် ပြည်ထောင်စုနယ်မြေ]] ၌ တည်ရှိသည်။ ၂၀၀၅ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၆ ရက်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးမြို့တော်ကို ရန်ကုန်မြို့မှ [[ပျဉ်းမနားမြို့]]၏ အနောက်ဘက် ၂ မိုင် (၃.၂ကီလိုမီတာ) ဝေးသော အစိမ်းရောင်ကွင်းပြင်နေရာသို့ တရားဝင်ပြောင်းရွေ့ခဲ့သည်။
ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် [[မြန်မာနိုင်ငံဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈)|ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈ ခုနှစ်)]]၊ ပုဒ်မ ၄၄၀ အရ နေပြည်တော်သည် နိုင်ငံတော်၏ မြို့တော်ဖြစ်သည်ဟု ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။
ယခင်[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ မြို့တော်များ စာရင်း|မြို့တော်ဟောင်း]] [[ရန်ကုန်မြို့]]၏မြောက်ဘက် ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့် မိုင် ၂၀၀ မျှကွာဝေးသည်။ <ref name=geomap>{{cite web|url=http://www.geographic.org/geographic_names/name.php?uni=9355719&fid=713&c=burma#MAP |title=Naypyidaw: Burma |work=Geographical Names |accessdate=2011-12-06}}</ref> [[ပြည်ထောင်စု လွှတ်တော်|ပြည်ထောင်စု လွှတ်တော်၊]] [[ပြည်ထောင်စု တရားလွှတ်တော်ချုပ်|ပြည်ထောင်စု တရားလွှတ်တော်ချုပ်၊]] [[သမ္မတအိမ်တော် (နေပြည်တော်)|သမ္မတအိမ်တော်]] နှင့် [[ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့]]တို့သည် နေပြည်တော်၌ တည်ရှိသည်။ နေပြည်တော်သည် ၂၄ နှင့် ၂၅ ကြိမ်မြောက် [[အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံများအသင်း|အာဆီယံ]]ထိပ်သီးအစည်းအဝေး၊ တတိယကြိမ်မြောက် ဘင်းမ်စတက်ထိပ်သီးအစည်းအဝေး၊ နဝမကြိမ်မြောက် အရှေ့အာရှထိပ်သီးအစည်းအဝေးနှင့် ၂၀၁၃ [[အရှေ့တောင်အာရှ အားကစားပြိုင်ပွဲ]]များ ကျင်းပခဲ့သည်။
== ဝေါဟာရ ရင်းမြစ် ==
နေပြည်တော်ကို ယေဘုယျအားဖြင့် ဘာသာပြန်ဆိုရလျှင် “တော်ဝင်မြို့တော်”၊ “ဘုရင်နန်းစိုက်ရာ” သို့မဟုတ် “ဘုရင်နန်းစံရာ” ဖြစ်သည်။<ref name=pcgn>[http://www.pcgn.org.uk/Burma%200907.pdf "An Introduction to the Toponymy of Burma (October 2007) – Annex A"]p. 8, The Permanent Committee on Geographic Names (PCGN), United Kingdom {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081031143028/http://www.pcgn.org.uk/Burma%200907.pdf |date=31 October 2008 }}</ref> ဓလေ့ထုံးတမ်းအရ မင်းနေပြည်များ၏ နောက်ဆက်စကားလုံးအဖြစ် သုံးစွဲသည်။ ဥပမာအားဖြင့် မန္တလေးကို ရတနာပုံနေပြည်တော် (Yadanabon Naypyidaw) ဟုခေါ်ဆိုခဲ့သည်။
== သမိုင်း ==
=== မြို့တော်ကို နေပြည်တော်သို့ ပြောင်းရွေ့ခြင်း ===
နေပြည်တော်ဟူ၍ ဖြစ်လာပြီးနောက်ပိုင်း နေပြည်တော်၏သမိုင်းသည် တိုတောင်းလှသော်လည်း နေပြည်တော်မြို့တော်တည်ထားသော ယခု လက်ရှိမြေနေရာများသည် မြန်မာ့လွတ်လပ်ရေးဖခင်ကြီး [[အောင်ဆန်း|ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း]]ခေါင်းဆောင်သည့် [[ဗမာ့လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော်]](BIA)၏ စစ်ဌာနချုပ်တည်ရှိခဲ့သောနေရာများဖြစ်သောကြောင့် ၎င်းမြေနေရာများ၏ သမိုင်းမှာ အလွန်ရှည်လျားလှသည်။ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းသည် ယိုးဒယားမှ ချီတက်လာပြီး ပျဉ်းမနား-လယ်ဝေးတွင် စစ်ဌာနချုပ်ဖွင့်လှစ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ယခု နေပြည်တော်မြို့တော်သည် ဗမာ့လွတ်လပ်ရေးအတွက် အစပြုခဲ့သော မြန်မာနိုင်ငံ၏ "အောင်မြေ" တွင် တည်ရှိနေခြင်းဖြစ်သည်။ နေပြည်တော်ကို ပျဉ်းမနားမြို့၏အနောက်ဘက် ၂ မိုင် (၃.၂ ကီလိုမီတာ ) အကွာတွင် တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ရန်ကုန်မြို့ ၏မြောက်ဘက် ခန့်မှန်ခြေအားဖြင့် မိုင် ၂၀၀ (၃၂၀ ကီလိုမီတာ) အကွာတွင်တည်ဆောက်ရေး လုပ်ငန်းများ စတင်လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ အေးရှားဝေါလ် နှင့် ထူးလီမိတက် အပါအဝင် အနည်းဆုံး ဆောက်လုပ်ရေးကုမ္ပဏီ ၂၅ ခုကို စစ်အစိုးရမှ ငှားရမ်းခဲ့ပြီး တည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်းများ လုပ်ဆောင်စေခဲ့သည်။ တည်ဆောက်ရေး လုပ်ငန်းများအားလုံး ပြီးစီးမှုမရှိသေးသော်လည်း ၂၀၀၅ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၆ ရက်နေ့တွင် အစိုးရအဖွဲ့များ နေပြည်တော်သို့ အဖွဲ့များခွဲ၍ စတင်ပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်။
ငါးရက် ကြာပြီးနောက် နိုဝင်ဘာလ ၁၁ ရက် နံနက် ၁၁ နာရီ တွင် စစ်တပ်ကုန်တင်ယာဉ် ၁၁၀၀ ပါသည့် ဒုတိယယာဉ်တန်းသည် အစိုးရဝန်ကြီးဌာန ၁၁ ခု ကိုတင်ဆောင်ပြီး ရန်ကုန်မြို့မှထွက်ခွါခဲ့သည်။ ဝန်ကြီးဌာနများအားလုံးကို ၂၀၀၆ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလကုန်တွင် နေရာချထားပြီးဖြစ်ရန် မျှော်လင့်ခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ကတိုက်ကရိုက် ပြောင်းရွှေ့ခြင်းသည် ကျောင်းများနှင့် အခြားနေရာများ မပြည့်စုံခြင်းကိုဖြစ်စေပြီး၊ အစိုးရဝန်ထမ်းများကို ၎င်းတို့၏မိသားစုများနှင့် အချိန်အတိုင်းအတာ တစ်ခုအထိ ခွဲခွာခြင်းကို ဖြစ်စေခဲ့သည်။ အစိုးရသည် အစပိုင်းတွင် အစိုးရအလုပ်သမားများ၏ မိသားစုများအား နေပြည်တော်သို့ ပြောင်းရွှေ့ခြင်းကို တားဆီးခဲ့သည်။<ref name=hla>Ntay, Hla Hla (23 February 2007). [http://www.burmanet.org/news/2007/02/23/agence-france-presse-myanmars-new-capital-offers-small-luxuries-in-total-isolation-hla-hla-htay/ Myanmar's new capital offers little in the way of luxuries] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170629221704/http://www.burmanet.org/news/2007/02/23/agence-france-presse-myanmars-new-capital-offers-small-luxuries-in-total-isolation-hla-hla-htay/ |date=29 June 2017 }}. Agence France-Presse.</ref> စစ်တပ်ဌာနချုပ်များသည် အစိုးရ ဝန်ကြီးဌာနများမှ ခွဲခြားသည့်နေရာတွင် ထားရှိသည်။ အရပ်သားများကို စစ်တပ်နှင့် အစိုးရ နေရာများသို့ ဝင်ရောက်ခြင်းကို ပိတ်ပင်ထားသည်။ အစိုးရရုံးများ အနီးရှိ စီးပွားရေးဇုန်အတွင်းသို့ ဈေးသည်များ ဝင်ရောက်ခြင်းကို တားမြစ်ထားသည်။ အစိုးရအလုပ်များအတွက် အရာရှိများသည် အတိုကောက်အဖြစ် “နပတ” ဟုသုံးစွဲသည်။
၂၀၀၆ ခုနှစ် မတ်လ ၂၇ ရက်တွင်၊ စစ်သည် ၁၂,၀၀၀ ကျော်သည် မြို့တော်အသစ်တွင် ပထမဆုံး လူထုဆောင်ရွက်လှုပ်ရှားမှုအဖြစ် ချီတက်ခဲ့သည်။ ၁၉၄၅ ခုနှစ် ဂျပန်သိမ်းပိုက်မှုကို တော်လှန်ခဲ့သော နှစ်ပတ်လည်နေ့ဖြစ်သည့် တပ်မတော်နေ့ကိုဂုဏ်ပြုရန် ကြီးမားသည့် စစ်ရေးပြ ချီတက်ခြင်း ဖြစ်သည်။ ကွန်ကရစ် စစ်ရေးပြကွင်း အတွင်းသို့ ရုပ်ရှင်၊ ဗွီဒီယို၊ ဓာတ်ပုံရိုက်ခြင်းကို တားမြစ်ထားပြီး၊ ကွင်းထဲတွင် မြန်မာမင်းများဖြစ်ကြသည့် အနော်ရထာ၊ ဘုရင့်နောင်နှင့် အလောင်းဘုရား တို့၏ကြီးမားသည့် ရုပ်တုကြီးသုံးခု ရှိသည်။ ထိုမင်းသုံးပါးကို မြန်မာ့သမိုင်းတွင် အရေးအကြီးဆုံးသောဘုရင်များအဖြစ် မှတ်ယူထားသည်။ မြို့၏အမည်ကို ထိုစစ်ရေးပြပွဲကျင်းပနေစဉ်အတွင်း တရားဝင်ခေါ်ဆိုခဲ့သည်။<ref name=bbc4848408>{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/4848408.stm|title=Burma's new capital stages parade|work=BBC News|publisher=BBC|date=27 March 2006|accessdate=6 April 2006}}</ref> မြို့တော်၏တရားဝင်အမည် ကို ၂၀၀၆ ခုနှစ် မတ်လ ၂၇ ရက် မြန်မာ့တပ်မတော်နေ့တွင်ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။
၂၀၀၉ ခုနှစ်စာရင်းအရ လူဦးရေ ၉၂၅,၀၀၀ရှိသည်။ မြို့၏နေရာအများအပြားသည် အစိုးရလူနေအဆောက်အဦးများ ဖြစ်သည်။
=== ၂၀၂၅ မြန်မာနိုင်ငံ ငလျင်ဒဏ် ===
၂၀၂၅ ခုနှစ် [[၂၀၂၅ မြန်မာ ငလျင်|စစ်ကိုင်းငလျင်]]ကြောင့် သမ္မတအိမ်တော်၊ လွှတ်တော်၊ ပြည်ထောင်စုတရားလွှတ်တော်ချုပ်၊ စစ်ရုံးနှင့် ဝန်ကြီးဌာနများမှ ဝန်ထမ်းအိမ်ရာများအထိ နေပြည်တော်၏ အစိတ်အပိုင်းများစွာပျက်စီးခဲ့ပါသည်။ ငလျင်ကြောင့် နေပြည်တော်ရှိ အစိုးရရုံးများသာမက တပ်မတော်ခေါင်းဆောင်များ၏ မဟာဗျူဟာဆိုင်ရာ စစ်ရေးအဆောက်အအုံများပါ ထိခိုက်ဖျက်ဆီးခံခဲ့ရသည်။ ထို့အပြင်၊ နေပြည်တော်အနီးတွင် ဆောက်လုပ်ရန် စီစဉ်ခဲ့သည့် နျူကလီးယားလျှပ်စစ်ဓာတ်အားပေးစက်ရုံ၊ စစ်ရုံးအတွင်းရှိ လျှို့ဝှက်ကွပ်ကဲရေးဌာနချုပ်နှင့် နေပြည်တော်ရှိ ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းစက်ရုံများ၏ လုံခြုံရေးစီမံကိန်းများကိုပါ ပြန်လည်စဉ်းစားရန် လိုအပ်သည့်အခြေအနေကို ဖြစ်စေခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ငလျင်ကြီး လှုပ်ချိန် နေပြည်တော်မှာ ဘာတွေဖြစ်ခဲ့လဲ |url=https://bbc.com/burmese/extra/k0y9vpr9eg/myanmar_earthquake |access-date=2026-02-08 |website=BBC News မြန်မာ}}</ref>
နေပြည်တော်ရှိ တပ်မတော်အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရား၏ ၇၀% ခန့် ဖြစ်သော ဌာနဆိုင်ရာအဆောက်အအုံများ၊ ရုံးဌာနများ ငလျင်ကြောင့် ပျက်စီးခဲ့သည်။ ယင်းတွင် ရှေးဟောင်းသုတေသနပြတိုက်နှင့် အမျိုးသားစာကြည့်တိုက်ကဲ့သို့သော ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်အဆောက်အအုံများလည်း ပါဝင်သည်။ <ref>{{Cite web |date=2025-04-18 |title=ငလျင်ကြောင့် နေပြည်တော် အုပ်ချုပ်ရေး ယန္တရား ၇၀% ထိခိုက် |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c7059k7qk2xo |access-date=2026-02-08 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>
မြို့တော်၏ မြို့ပြဖွဲ့စည်းပုံကို လက်ရှိတွင် ပြန်လည်သုံးသပ်ဆောင်ရွက်နေသည်။ လှုပ်ရှားသည့်ငလျင်ဖြစ်ပြီးနောက် မကြာမီကျင်းပခဲ့သည့် စစ်ကောင်စီအစည်းအဝေးအတွင်း၊ စစ်ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်မှ နေပြည်တော်၏ မြို့ပြဖွဲ့စည်းပုံကို ပြန်လည်ဒီဇိုင်းရေးဆွဲမည်ဖြစ်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ အဆောက်အအုံများ များစွာပျက်စီးခြင်းသည် မြေညွန့်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြပြီး၊ အနာဂတ်အတွက် ဆောက်လုပ်မည့် အဆောက်အအုံများတွင် ငလျင်ဒဏ်ခံနိုင်စွမ်းရှိစေရန် အထူးအလေးပေးသင့်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
ဝန်ထမ်းအိမ်ရာများအပြင် သမ္မတအိမ်တော်၊ လွှတ်တော်၊ စစ်ဌာနချုပ်နှင့် ဝန်ကြီးဌာနအများအပြား ပါဝင်သည့် အရေးပသည့် အစိုးရအဖွဲ့အစည်းများလည်း လူမှုမီဒီယာများတွင် ကျယ်ပြန့်စွာ ဖြန့်ဝေသည့် ဓာတ်ပုံများအရ ပြင်းပြင်းထန်ထန် ပျက်စီးခဲ့ကြောင်း တွေ့ရသည်။အစိုးရမှ ဧပြီ ၃ ရက်နေ့အထိ နေပြည်တော်တွင် အသေဆုံးသူ ၅၁၁ ဦးရှိကြောင်း ကြေညာခဲ့သော်လည်း ထို့နောက် နေပြည်တော်၏ အသေဆုံးမှုအချိုးအစားကို ထုတ်ဖော်ကြေညာခြင်း မရှိသေးပေ။ သို့သော် ဒေသခံများက နေပြည်တော်ရှိ အစိုးရအဆောက်အအုံနှင့် ဝန်ထမ်းအိမ်ရာများ၏ ၈၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့် ထိခိုက်ပျက်စီးခဲ့ကြောင်း ခန့်မှန်းကြသည်။<ref>{{Cite news |last=ဧရာဝတီ |date=2025-04-23 |title=ငလျင်ကြောင့် နေပြည်တော် အထိနာပြီး နေရာရွှေ့ရန် အကြောင်းဖန်လာ |url=https://burma.irrawaddy.com/article/2025/04/23/400175.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20250430211436/https://burma.irrawaddy.com/article/2025/04/23/400175.html |archive-date=2025-04-30 |access-date=2026-02-08 |work=ဧရာဝတီ }}</ref>
နေပြည်တော်မြို့သစ် ပြန်လည်တည်ဆောက်ရေး၊ မြို့ကွက်ပြန်လည်ချမှတ်ရေးနှင့် အဟောင်းများ ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းရေးလုပ်ငန်းများအတွက် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[မောင်မောင်အေး]]အား တာဝန်ပေးအပ်ပြီး၊ လက်ရှိတွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးသည် နေပြည်တော်ပြန်လည်တည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသည်။<ref>{{Cite web |last=Agency |first=Yangon Khit Thit News |date=2025-04-23 |title=နေပြည်တော်မြို့ အသစ်ပြန်တည်ဆောက်ရေးနှင့် အဟောင်းများ ပြန်လည် ပြုပြင်ရေး မင်းအောင်လှိုင်က မောင်မောင်အေးကို တာဝန်ပေး၊ |url=https://yktnews.com/2025/04/212192/ |access-date=2026-02-08 |website=Khit Thit Media |archive-date=23 April 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250423075144/https://yktnews.com/2025/04/212192/ |url-status=dead }}</ref>
နေပြည်တော်တည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်းများတွင် ပါဝင်ဆောက်လုပ်ခဲ့သည့် ကုမ္ပဏီများအား နေပြည်တော်စည်ပင်သာယာရေးကော်မတီသို့ ဆက်သွယ်ရန် အကြောင်းကြားထားသည်။ အထူးဖွံ့ဖြိုးရေးစီမံကိန်းအရ တည်ဆောက်သည့် ရုံးဌာနများ၊ အထူးအဆောက်အဦများ၊ ဝန်ထမ်းအိမ်ရာများနှင့် အုပ်ချုပ်ရေးဆိုင်ရာအဆောက်အဦများအပါအဝင် အခြားအဆောက်အဦများတွင် တာဝန်ယူဆောက်လုပ်ခဲ့သည့် ကုမ္ပဏီများအနေဖြင့် ဆက်သွယ်ဆောင်ရွက်နိုင်ကြောင်း အဆောက်အဦများပြုပြင်အသုံးပြုရေးနှင့် အသစ်တည်ဆောက်ရေးကြီးကြပ်မှုကော်မတီမှ ထုတ်ပြန်သည်။<ref>{{Cite web |title=နေပြည်တော် တည်ဆောက်ရေးတွင် ပါဝင်ခဲ့ကြသည့် ကုမ္ပဏီများအနေဖြင့် နေပြည်တော်စည်ပင်သာယာရေးကော်မတီသို့ ဆက်သွယ်ရန် ကြေညာ |url=https://news-eleven.com/article/302277 |access-date=2026-02-08 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref>
== နေပြည်တော်သို့ ပြောင်းရွှေ့ခြင်း၏ အခြေခံအကြောင်းအရင်း ==
နေပြည်တော်သည် မြန်မာပြည်၏ အလယ်ဗဟိုနားတွင်တည်ရှိပြီး မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံးကို အုပ်ချုပ်ရန်အတွက် နေရာကောင်းဖြစ်သည်။ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးနှင့် လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးအတွက် ဗဟိုချက်မဖြစ်ပြီး၊ ရှမ်း၊ ကယားနှင့် ကရင်ပြည်နယ်တို့နှင့် ထိစပ်နေသည်။ အစိုးရအဖွဲ့ အနီးအနားတွင်တည်ရှိနေခြင်းဖြင့် ကာလရှည်ကြာစွာ မငြိမ်သက်ခဲ့သည့်ဒေသများကို တည်ငြိမ်မှုရှိလာစေရန် ထောက်ကူပေးနိုင်သည်။<ref name=McGeown2005>McGeown, Kate (8 November 2005). [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/asia-pacific/4416960.stm Burma's confusing capital move]. BBC News.</ref> နေပြည်တော် မြို့တော်ပြောင်းရွှေ့ရခြင်းမှာ ရန်ကုန်မြို့သည် မြန်မာပြည်၏ အဓိကစီးပွားရေးမြို့တော်ဖြစ်သဖြင့် လူဦးရေထူထပ်များပြားသောကြောင့်လည်းကောင်း၊ အစိုးရရုံးများနှင့် လူနေရပ်ကွက်များ ရောထွေးနေခြင်းကြောင့်လည်းကောင်း၊ မြို့အတွင်း စစ်တပ်ရှိနေခြင်းကြောင့်လည်းကောင်း၊ စသည်တို့အပြင် ဒီမိုကရေစီအသွင် ကူးပြောင်းရာတွင် လိုအပ်သည့် အခြေခံအဆောက်အအုံများ ရန်ကုန်မြို့တွင် စနစ်တကျမရှိခြင်းတို့ကြောင့် မြို့တော်သစ်သို့ ပြောင်းရွှေ့ အုပ်ချုပ်ခြင်းဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် ယခုလက်ရှိ နေပြည်တော် တည်ရှိနေသော နေရာသည် ဗမာ့လွတ်လပ်ရေး ဖခင်ကြီး ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း ခေါင်းဆောင်ခဲ့သည့် ဗမာ့လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော် (BIA) ၏ စစ်ဌာနချုပ်တည်ရှိခဲ့ရာနေရာဖြစ်သည်။
နောင်အနာဂတ်များတွင် မြန်မာနိုင်ငံသည် နိုင်ငံတကာနှင့်သက်ဆိုင်သည့် ဆွေးနွေးပွဲများ၊ အားကစားပြိုင်ပွဲများ စသည်တို့ကို အိမ်ရှင်အဖြစ် လက်ခံကျင်းပပြုလုပ်ရန် ရည်ရွယ်သည့်အတွက် နေပြည်တော်သို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ယခုအခါ နေပြည်တော်တွင် နိုင်ငံတကာ အဆင့်မီသည့် အစိုးရဧည့်ဂေဟာများ၊ နိုင်ငံတကာ အဆင့်မီသည့် ဟိုတယ်များ စသည့် နိုင်ငံတကာနှင့် ဆက်ဆံရာတွင် မရှိမဖြစ် လိုအပ်သည့် အခြေခံအဆောက်အအုံများ ဆောက်လုပ်ပြီးစီးနေပြီဖြစ်သည်။ ဒီမိုကရေစီစနစ်အတွက် အလွန်ရေးပါသည့် လွှတ်တော်အဆောက်အအုံများလည်း ဆောက်လုပ်ပြီးစီးပြီဖြစ်ပြီး လက်ရှိအချိန်တွင် ယင်းလွှတ်တော် အဆောက်အအုံများအတွင်း လွှတ်တော်အစည်းအဝေးများ ကျင်းပပြုလုပ်နေပြီဖြစ်သည်။
== ပထဝီအနေအထား ==
နေပြည်တော်သည် ပဲခူးရိုးမတောင်တန်းနှင့် ရှမ်းရိုးမတောင်တန်း နှစ်ခုတို့၏အကြားတွင် တည်ရှိသည်။ တရားဝင်စာရင်းများအရ မြို့တော်သည် ၇၀၅၄.၃၇ စတုရန်းမိုင်ကျယ်ဝန်းပြီး၊ လူဦးရေ ၉၂၄,၆၀၈ ရှိသည်။ ချောင်းမကြီးဆည်သည် နေပြည်တော်၏မြောက်ဘက် ကီလိုမီတာအနည်းငယ်အကွာအဝေးတွင်ရှိပြီး၊ ငလိုက်ဆည်သည် မြို့၏တောင်ဘက် ကီလိုမီတာအနည်းငယ် အကွာတွင်ရှိသည်။ ရေဆင်းဆည်သည် မြို့၏ အရှေ့မြောက် ခပ်လှမ်းလှမ်းတွင်ရှိသည်။ မြောက်လတ္တီတွဒ် ၁၉° ၁၈' နှင့် ၂၀° ၂၅' အကြား ၊ အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် ၉၅° ၄၅' နှင့် ၉၆° ၄၅' အကြားတွင် တည်ရှိသည်။ နေပြည်တော်သည် ရန်ကုန်နှင့် ၃၂၀ ကီလိုမီတာ (၁၉၈ မိုင်) ၊ မန္တလေးမြို့နှင့် ၁၃၈ မိုင် ကွာဝေးသည်။
[[File:Naypyitaw Apartment.jpg|right|thumb|နေပြည်တော်ရှိလူနေအဆောက်အဦး]]
== မြို့တော်မြင်ကွင်း ==
=== လူနေအိမ်ရာဇုန်များ ===
လူနေအိမ်ရာအကွက်များသည် သေချာစွာဖွဲ့စည်းထားပြီး၊ အခန်းများကို ရာထူးအလိုက်နှင့် အိမ်ထောင်ရှိ/မရှိ အပေါ်မူတည်ပြီး ချထားပေးသည်။ မြို့တွင် လက်ရှိအခန်းတွဲ လေးထပ်တိုက် ၁၂၀၀ ရှိသည်။<ref name=nytimes2007>{{Cite news|url=http://www.nytimes.com/2007/10/05/world/asia/05Naypyitaw.html?fta=y|work=The New York Times|title=Myanmar's Remote Capital Is Still a Work in Progress|first=Grant|last=Peck|date=5 October 2007|accessdate=20 May 2010}}</ref> ကြီးမားသည့် အခန်းတွဲတိုက်များစွာသည် ခေါင်မိုးအနီရောင်၊ အစိမ်းရောင် သို့မဟုတ် အပြာရောင်များဖြင့် ရှိနေကြသည်။ အချို့သောလူနေအခန်းတွဲတိုက်များ၏ ဆေးရောင်အမှတ်အသားကို ဝန်ကြီးဌာနအလိုက် ခွဲခြားထားသည်မှာ ဥပမာကျန်းမာရေး ဝန်ကြီးဌာနဝန်ထမ်းများသည် အပြာရောင်ခေါင်မိုးနှင့် တိုက်များတွင်နေကြပြီး၊ စိုက်ပျိုးရေးဝန်ကြီးဌာနဝန်ထမ်းများမှာမူ အစိမ်းရောင်ခေါင်မိုးများ
နှင့်နေကြသည်။ အဆင့်မြင့်အရာရှိကြီးများသည် လုံးချင်းအိမ်ကြီးများတွင် နေထိုင်ကြသည်။
=== ဝန်ကြီးဌာနဇုန် ===
[[ပြည်ထောင်စု လွှတ်တော်]] နှင့် [[သမ္မတအိမ်တော် (နေပြည်တော်)|သမ္မတအိမ်တော်]] တို့သည် ဝန်ကြီးဌာနဇုန်၌ တည်ရှိသည်။ မြို့တော်ခန်းမအဆောက်အဦးသည် ဆိုဗီယက်အစိုးရအဆောက်အဦးနှင့် ဆင်တူပြီး၊ ခေါင်မိုးပုံစံမှာမူ မြန်မာ့ဟန်ဖြစ်သည်။ မြို့တော်ခန်းမ၏ အနောက်ဘက်တွင် ကလေးကစားကွင်းနှင့် ရေတံခွန်အတုရှိပြီး၊ ထိုနေရာတွင် တေးဂီတလျှပ်စစ်မီးရောင်စဉ်ပွဲကို နေ့တိုင်းပြသသည်။ ဝန်ကြီးဌာန အဆောက်အအုံ အများစုသည် ပုံစံအားဖြင့် ဆင်တူကြသည်။<ref>''The Australian''. "[http://www.theaustralian.com.au/news/a-monument-to-juntas-fear/story-e6frg6t6-1111114648426 A monument to junta's fear]". 16 October 2007</ref>
=== တပ်မတော်ဇုန်များ ===
အဆင့်မြင့် တပ်မတော်အရာရှိကြီးများနှင့် အခြားသောအရေးပါသည့် စစ်အရာရှိကြီးများသည် သာမန်ဝန်ထမ်း များနေထိုင်ရာမှ ၁၁ ကီလိုမီတာကွာဝေးသည့် စုပေါင်းဝင်းကြီးအတွင်းတွင် နေထိုင်ကြပြီး၊ ထိုဝင်းကြီးတွင် ဗုံးခိုကျင်းများ၊ မြေအောက်ဥမင်လှိုဏ်ခေါင်းများ ပါရှိသည်ဟုဆိုပြီး အများပြည်သူအတွက် ကန့်သတ်နယ်မြေဖြစ်သည်။ မြို့တွင် တပ်မတော်ဇုန်ဟုလည်း သီးသန့်ရှိပြီး၊ ခွင့်ပြုမိန့်မရှိပဲ နိုင်ငံသားများ သို့မဟုတ် အခြားသောလူပုဂ္ဂိုလ်များ ဝင်ရောက်ခွင့်မရှိပါ။
=== ဟိုတယ်ဇုန် ===
[[File:Hotel Zone, Myanmar (Burma) - panoramio (1).jpg|right|thumb|နေပြည်တော်ဟိုတယ်ဇုန်]]
ဟိုတယ်ဇုန်တွင် နားနေစံအိမ်ပုံစံ ဟော်တယ်များသည် လက်တစ်ဆုပ်စာလောက်သာရှိပြီး၊ မြို့၏ဆင်ခြေဖုံးရှိ တောင်ကုန်းများပေါ်တွင် ဟိုတစ်ခု ဒီတစ်ခု ရှိနေသည်။ ဤဇုန်သည် မြို့၏မြို့လယ်ခေါင် ဖြစ်လာမည်ဖြစ်သည်။ နေပြည်တော်အတွင်းနှင့် အနီးအနားတစ်ဝိုက်တွင် ယခုလက်ရှိ ဟိုတယ် ၁၂ ခုရှိသည်။ ထိုအထဲမှ ရှစ် ခုသည် နေပြည်တော်ဟိုတယ်ဇုန် အတွင်းတွင်ရှိနေပြီး၊ နှစ်ခုသည် ရန်ကုန်-မန္တလေးကားလမ်းမပေါ် လယ်ဝေးတွင် ရှိသည်။<ref name=YP>{{Cite web |title=Myanmar Yellow Pages: Nay Pyi Taw Listings |url=http://www.myanmaryellowpages.biz/useful-hotlines.htm |accessdate=29 March 2016 |archivedate=2 March 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120302042137/http://www.myanmaryellowpages.biz/useful-hotlines.htm }}</ref>[[File:Diplomatic Housing Estate, Myanmar (Burma) - panoramio.jpg|left|thumb|နိုင်ငံတကာဇုန် (သံတမန်ဇုန်)]]
=== နိုင်ငံတကာဇုန် ===
အစိုးရသည် နိုင်ငံခြားသံရုံးများနှင့် ကုလသမဂ္ဂကိုယ်စားလှယ်ရုံးများအတွက် မြေ နှစ်ဟက်တာ ပေးထားသည်။
=== ဈေးဝယ်ထွက်ခြင်း ===
ဗဟိုလမ်းဆုံကုန်တိုက် နေပြည်တော် မြို့မဈေးသည် လတ်တစ်လောတွင် နေပြည်တော်၏ စီးပွားရေးအချက်အချာကျနေသည်။ အခြားသော ဈေးဝယ်ထွက်ရန်နေရာများမှာ သပြေကုန်းဈေးနှင့် ဗဟိုလမ်းဆုံကုန်တိုက် တို့ဖြစ်ကြသည်။ ဗဟိုလမ်းဆုံကုန်တိုက်ကို ရွှေတောင်ဖွံ့ဖြိုးရေး ကုမ္ပဏီမှ ဆောက်လုပ်ပေးခဲ့ကာ နေပြည်တော်ရှိ ဈေးစီမံကိန်းအတွက် ပထမဆုံးပုဂ္ဂလိက ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည့် ဈေးကုန်တိုက်ဖြစ်ပြီး ၂၀၀၉ ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ မြို့မဈေးတွင် စားသောက်ဆိုင်အနည်းငယ်နှင့် လမ်းဘေးအစားအစာဆိုင်တန်းများရှိပြီး၊ သပြေကုန်း ဈေးအနီးတွင်လည်း စားသောက်ဆိုင်များရှိသည်။ မိုင်အနည်းငယ်သွားလိုက်ရုံဖြင့် စိတ်ကြိုက်ညနေစာစားသုံးနိုင်သည့်ဆိုင်များ လယ်ဝေး နှင့် ပျဉ်းမနားတွင်ရှိသည်။
== စိတ်ဝင်စားဖွယ်နေရာများ ==
[[File:National Herbal Park.jpg|right|thumb|အမျိုးသားဆေးဖက်ဝင်အပင်များပန်းခြံ အဝင်ပေါက်]]
*ငလိုက်ကန်ပန်းခြံများသည် အသေးစားရေကစားပန်းခြံဖြစ်ပြီး၊ ငလိုက်ဆည်၏ဘေး ကျွဲရှင်းရွာအနီး တွင်ရှိသည်။ (ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့် နေပြည်တော်မှ ခုနှစ်မိုင်ခန့်ကွာဝေးသည်)။ ၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး၊ ငလိုက်ကန်ပန်းခြံတွင် ရေလွှာလျှောစီး၊ သဘာဝအတိုင်းအပန်းဖြေစရာများ၊ နားနေဆောင်များနှင့် ကမ်းခြေတို့ပါဝင်သည်။ ပန်းခြံကို သင်္ကြန် ရုံးပိတ်ရက်များတွင် အများပြည်သူအတွက် ဖွင့်လှစ်ပေးသည်။
[[File:Naypyitaw Gems Museum-01.JPG|right|thumb|နေပြည်တော်ကျောက်မျက်ပြတိုက်]]
*[[တိရစ္ဆာန်ဥယျာဉ် (နေပြည်တော်)|နေပြည်တော်တိရစ္ဆာန်ဥယျာဉ်]]ကို တိရစ္ဆာန်ကောင်ရေ ၄၂၀ နှင့် ရာသီဥတု ထိန်းပေးထားသည့် ပင်ဂွင်း ငှက်အိမ်တို့ဖြင့် ၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။<ref name=nyt>{{Cite news| url=http://www.nytimes.com/2008/06/24/world/asia/24myanmar-sub.html?_r=1&pagewanted=all&oref=slogin|title=Built to Order: Myanmar’s New Capital Isolates and Insulates Junta|date=24 June 2008|publisher=The New York Times}}</ref> ဤဥယျာဉ်သည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် အကြီးဆုံးတိရစ္ဆာန်ဥယျာဉ် ဖြစ်သည်။ နေပြည်တော်တိရစ္ဆာန်ဥယျာဉ်သည် ပျဉ်းမနားမြို့မှ (၁၈) မိုင်အကွာ ၊ ပျဉ်းမနားနှင့် တပ်ကုန်းမြို့ အကြားတွင် တည်ရှိသည်။ (၆၁၂) ဧက ကျယ်ဝန်းပြီး ၂၀၀၇ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ (၁၈) တွင် စတင် တည်ထောင်ခဲ့ကာ ၂၀၀၈ ခုနှစ် မတ်လ (၂၆) ရက်နေ့တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ယနေ့အထိ နေပြည်တော် တိရစ္ဆာန်ဥယျာဉ်တွင်
** နို့တိုက်သတ္တဝါပေါင်း - (၃၂) မျိုး - (၂၈၀) ကောင်
** တွားသွားသတ္တဝါပေါင်း - (၁၂) မျိုး - (၆၂) ကောင်
** ငှက်မျိုးနွယ်ပေါင်း - (၄၃) မျိုး - (၂၇၄) ကောင်
** ရှားပါးစာရင်းဝင် ကျားဖြူနှင့်
** မြန်မာနိုင်ငံတွင် နေထိုင် ကျက်စားခြင်း မရှိသော [[ပင်ဂွင်း]] များလည်း မွေးမြူပြသထားသည်။ တနင်္လာနေ့မှအပ ကျန်နေ့တိုင်း ဖွင့်လှစ်သည်။
[[File:NPT_Water_Fountain.jpg|right|thumb|နေပြည်တော်ရေပန်းဥယျာဉ်]]
*အမျိုးသားဆေးဖက်ဝင်အပင်များပန်းခြံကို ၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး၊ ဧက ၂၀၀ (ဝ.၈၁ စတုရန်းကီလိုမီတာ) ကျယ်ဝန်းသည်။ မြန်မာနိုင်ငံအရပ်ရပ်မှ ဆေးဖက်ဝင်အပင်များကို ပြသထားသည်။ ပရဆေးဥယျာဉ်တွင် ဆေးဖက်ဝင် ပရဆေးပင် မျိုးစိတ်ပေါင်း (၅၀၀) ကျော် စိုက်ပျိုးထားရှိသည်။
* နေပြည်တော်မြို့တော်ဂေါက်ကွင်းနှင့် ရေပြာဂေါက်ကွင်း
* ကျောက်မျက်ပြတိုက်
* [[နက္ခတ်တာရာပြခန်း (နေပြည်တော်)]]
* [[ဆာဖာရီဥယျာဉ် (နေပြည်တော်)]]
* [[ဥပါတသန္တိ စေတီ]]
*[[ မာရဝိဇယဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော် ]]
*[[သတ္တသတ္တာဟ မဟာဗောဓိစေတီတော်]]
*[[နေပြည်တော်ရေပန်းဥယျာဉ်]]
*[[နေပြည်တော်ရင်ပြင်]]
*[[အမျိုးသားပြတိုက် (နေပြည်တော်)]]
* [[သူရဲကောင်းဗိမာန် (နေပြည်တော်)]]
* နေပြည်တော် ပြန့်ကပြေးအဝိုင်းအနီးရှိ ရွာလေးတစ်ရွာတွင် ပုဂံခေတ်ကဲ့သို့ ရှေးဟောင်းစေတီပုထိုးများစွာ တည်ရှိနေပြီး ပုဂံဘုရားများကဲ့သို့ ရှေးခေတ် လက်ရာ များကို ဖူးမြော်နိုင်သည်။ မည့်သည့် မင်းလက်ထက်က တည်ထားကိုးကွယ်သည်ကို အတိအကျ မသိရှိ ရပေ။ ထိုနေရာတွင်ဘုန်းကြီး ကျောင်းလည်းတည်ရှိပြီး ဘုန်းကြီးများနေထိုင်စောင့်ရှောက်ကြရသည်။ နိုင်ငံတော်သမ္မတဟောင်း ဦးသိန်စိန်လက်ထက် ကပြန်လည် ပြုပြင်မွန်းမံခဲ့ဖူးသည်။ စေတီတော် စိန်ဖူးတော်များကိုပြန်လည်ပြုပြင်မွန်းမံ ၍ စနစ်တကျ ရှေးမှုမပျက် ထိန်းသိမ်းးထားသည်။ ဘုန်းကြီးကျောင်းထဲ တွင်ရှေးခေတ်က အသုံးပြုခဲ့သော ရတနာရွှေချ သလင်တော် များကိုတွေ့မြင်နိုင်သည်။ ရှေးခေတ် ဘုရားဆင်းတုတော် မတ်တပ်ရပ် ရုပ်တုတော် ရှေးခေတ် သိမ်ကျောင်းများကိုလဲ တွေ့မြင်နိုင်သည်။
[[ဖိုင်:နေပြည်တော်ပုဂံ.jpg|alt=Nay Pyi Taw Bagan|thumb]]
== ယဉ်ကျေးမှု ==
'''ဖျော်ဖြေရေး'''
မြန်မာ့ရုပ်ရှင်အကောင်းဆုံးစွမ်းဆောင်နိုင်သူများအတွက် [[မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆု]]ပေးပွဲကို နေပြည်တော်တွင် တစ်ခါတစ်ရံ ကျင်းပသည်။ နေပြည်တော်ရှိ လမ်းဆုံဗဟိုကုန်တိုက်တွင် ရုပ်ရှင်ရုံ တစ်ရုံ၊ေနပြည်တော်ရေပန်းဥယျာဉ် အနီးရှိအောင်သေပြ ရုပ်ရှင်ရုံ နှင့် ပျဉ်းမနား နှင့် တပ်ကုန်း တို့တွင် တစ်ရုံစီ ရှိသည်။
== မြို့တော်အုပ်ချုပ်ရေး ==
မြန်မာနိုင်ငံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈) ၏ ပုဒ်မ ၅၀ (က) အရ၊ နိုင်ငံတော်၏ မြို့တော်ဖြစ်သည့် နေပြည်တော်ကို နိုင်ငံတော်သမ္မတ၏ တိုက်ရိုက်အုပ်ချုပ်မှုအောက်၌ တည်ရှိသော [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေး နယ်မြေဒေသများ|ပြည်ထောင်စုနယ်မြေ]]အဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။
နေပြည်တော် ပြည်ထောင်စုနယ်မြေသည် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော် သမ္မတ]]၏ တိုက်ရိုက်အုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် ရှိသည်။ [[နေပြည်တော်ကောင်စီ]]ကို ဥက္ကဋ္ဌတစ်ဦး၊ အတွင်းရေးမှူးတစ်ဦးနှင့် ကောင်စီဝင် ကိုးဦးတို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ နေပြည်တော်မြို့တော် စီမံခန့်ခွဲခြင်းကိစ္စရပ်များကို နေပြည်တော်ကောင်စီမှ တာဝန်ယူဆောင်ရွက်သည်။ နေပြည်တော်မြို့တော်ဒေသတွင် မြို့စစ်စစ် (မြို့လယ်ခေါင်)နှင့် ပတ်ဝန်းကျင်မြို့နယ် ရှစ်ခု ပါဝင်သည်။
မြို့လယ်ခေါင်ကို ဆက်၍ ရပ်ကွက်လေးခု ခွဲထားသည်။ [[ပျဉ်းမနားမြို့နယ်|ပျဉ်းမနား]]၊ [[လယ်ဝေးမြို့နယ်|လယ်ဝေး]] နှင့် [[တပ်ကုန်းမြို့နယ်|တပ်ကုန်း]] မြို့နယ်များသည် ယခင်က [[ရမည်းသင်းခရိုင်]]၏ တစ်စိတ်တစ်ဒေသများ ဖြစ်ကြသည်။ [[ဥတ္တရသီရိမြို့နယ်|ဥတ္တရသီရိ]]၊ [[ဒက္ခိဏသီရိမြို့နယ်|ဒက္ခိဏသီရိ]]၊ [[ပုဗ္ဗသီရိမြို့နယ်|ပုဗ္ဗသီရိ]]၊ [[ဇမ္ဗူသီရိမြို့နယ်|ဇမ္ဗူသီရိ]]၊ နှင့် [[ဇေယျာသီရိမြို့နယ်|ဇေယျာသီရိ]] တို့သည် မြို့နယ်အသစ်များ ဖြစ်သည်။ ဒီဇင်ဘာ၂၀၀၉ တွင် အားလုံးသော ဝန်ကြီးဌာနရုံးများသည် အုပ်ချုပ်ရေးမြို့တော်သို့ ပြောင်းရွှေ့နေရာချထားပြီးဖြစ်သည်။
{|
|-
! မြို့စစ်စစ်(ရပ်ကွက်များ) !! ယခင်ရှိပြီသားမြို့နယ်များ !! ဆင်ခြေဖုံးအသစ်များ
|-
| ဇေယျသိဒ္ဓိ(ဇေယျသိဒ္ဓိ ပါဌိမှ) || || ဥတ္တရသီရိ ([[ပါဠိ]]စကားလုံး - ဥတ္တရသိရီ, 'မြောက်အရပ် ကျက်သရေမင်္ဂလာ' ဟု အဓိပ္ပါယ်ရ။)
|-
| ပညာသိဒ္ဓိ(ပညာသိဒ္ဓိ ပါဌိမှ ) || ပျဉ်းမနား || ဒက္ခိဏသီရိ (ပါဠိစကားလုံး - ဒက္ခိဏသိရီ, 'တောင်အရပ် ကျက်သရေမင်္ဂလာ' ဟု အဓိပ္ပါယ်ရ။)
|-
| ဘောဂသိဒ္ဓိ(ဘောဂသိဒ္ဓိ ပါဌိမှ) || လယ်ဝေး || ပုဗ္ဗသီရိ (ပါဠိစကားလုံး - ပုဗ္ဗသိရီ, 'အရှေ့အရပ် ကျက်သရေမင်္ဂလာ' ဟု အဓိပ္ပါယ်ရ။)
|-
| မင်္ဂလာသိဒ္ဓိ( မင်္ဂလာသိဒ္ဓိ ပါဌိမှ) || တပ်ကုန်း || ဇမ္ဗူသီရိ (ပါဠိစကားလုံး - ဇမ္ဗူသိရီ, 'သပြေပင် ကျက်သရေမင်္ဂလာ' ဟု အဓိပ္ပါယ်ရ။)
ဇေယျာသီရိ (ပါဠိစကားလုံး - ဇေယသိရီ, 'အောင်မြင်ခြင်း ကျက်သရေမင်္ဂလာ' ဟု အဓိပ္ပါယ်ရ။)
|}
== ပညာရေး ==
=== အခြေခံပညာ ===
* အမှတ် ၁ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း၊
*အမှတ် ၂ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း
*အမှတ် ၃ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း
*အမှတ် ၄ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း
*အမှတ် ၅ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း
*အမှတ် ၆ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း
*အမှတ် ၇ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း
*အမှတ် ၈ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း
*အမှတ် ၉ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း
*အမှတ် ၁၀ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း
*အမှတ် ၁၁ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း
*အမှတ် ၁၂ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း
*အမှတ် ၁၃ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း၊
*အမှတ် ၁၄ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း
*အမှတ် ၁၅ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း
*အမှတ် ၁၆ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း
*အမှတ် ၁၇ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း
*အမှတ် ၁၈ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း
=== အဆင့်မြင့်ပညာ ===
* [[မွေးမြူရေးဆိုင်ရာဆေးတက္ကသိုလ်(ရေဆင်း)]]
* [[ရေဆင်းစိုက်ပျိုးရေးတက္ကသိုလ်]]
* [[ရေဆင်းသစ်တောတက္ကသိုလ်]]
== သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး ==
ပြည်သူ သယ်ယူပို့ဆောင်သည့်လုပ်ငန်းများသည် အနီးအနားတစ်ဝိုက်အတွက် အကန့်အသတ်ရှိသည်။ အရှည်ကီလိုမီတာ ၃၂၃.၂ ရှိသော တစ်ဖက်နှစ်လမ်းသွား ရန်ကုန်နေပြည်တော်အမြန်လမ်းမကြီးသည် နေပြည်တော်ကို ရန်ကုန်နင့် တိုက်ရိုက်ချိတ်ဆက်ပေးထားပြီး၊ ၅၆၃ ကီလိုမီတာရှည်လျားသည့် ရန်ကုန် -နေပြည်တော် - မန္တလေး လမ်းမကြီး၏အစိတ်အပိုင်း ဖြစ်သည်။ ရိပ်သာလမ်းမကြီး ၂၀ ရှိပြီး၊ မြို့ထဲမှလမ်းများကဲ့သို့ ကြီးမားပြီးရှင်းလင်းနေသည်။
=== ရထားလမ်း ===
နေပြည်တော်အတွက် ပျဉ်းမနားဘူတာ လယ်ဝေးဘူတာနှင့် နေပြည်တော်ဘူတာကြီးတို့ ရှိသည်။ ပျဉ်းမနားဘူတာသည် ရန်ကုန် - မန္တလေးရထားလမ်းပေါ်တွင် ရှိပြီး လယ်ဝေးဘူတာသည် ပျဉ်းမနားနှင့် ကျောက်ပန်းတောင်း လမ်းပေါ်တွင်ရှိသည်။ ရန်ကုန်မှ ပျဉ်းမနားသို့ ရထားဖြင့် ၆ နာရီကြာသွားရသည်။
မြို့တော်အသစ်တည်ဆောက်စဉ်က ရထားပို့ဆောင်ရေး ပြည့်စုံလာစေရန် ပျဉ်းမနား၏နောက် တစ်ဘူတာရွာတော်ဘူတာတွင် နေပြည်တော်ဘူတာစီမံကိန်းများကို တည်ဆောက်ခဲ့၍ ယခုအခါ နေပြည်တော်ဘူတာကြီးအဖြစ် တည်ရှိနေသည်။
=== လေကြောင်း ===
[[နေပြည်တော် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်|နေပြည်တော်အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်]] (ယခင်အမည် အေလာလေဆိပ်) သည် နေပြည်တော်မြို့မှ အရှေ့တောင်ဘက် ၁၆ ကီလိုမီတာအကွာ အေလာနှင့်လယ်ဝေးမြို့ တို့အကြားတွင် တည်ရှိသည်။ ပြည်တွင်းလေကြောင်း လိုင်းများဖြစ်ကြသည့် မြန်မာ့လေကြောင်း နှင့် ရန်ကုန်လေကြောင်း တို့သည် ရန်ကုန် နှင့် နိုင်ငံအနှံ့ရှိ အခြားသောမြို့များသို့ ပုံမှန်ပြေးဆွဲရန်အတွက် ဤလေဆိပ်ကို အသုံးပြုကြသည်။ ၂၀၀၉ ခုနှစ် ဧပြီလ မှစတင်၍ အဓိကဆောက်လုပ်ရေးများကို တည်ဆောက်ဆဲဖြစ်ပြီး၊ တစ်နှစ်လျှင် ခရီးသည် ၃.၅ သန်း ဝင်ထွက်နိုင်ရန် ဖြစ်သည်။
=== ဘတ်စ်ကား နှင့် ကားများ ===
အစိုးရဝန်ကြီးဌာနများသည် နံနက်ပိုင်း နှင့် ညနေပိုင်းတို့တွင် ၎င်းတို့၏သက်ဆိုင်ရာရုံးများသို့ လွန်းပျံဘတ်စ်ကားများ ပြေးဆွဲပေးသည်။ မြို့တွင် ဗဟိုဘတ်စ်ကားရပ်နားကွင်း နှင့် MEC ပိုင်သည့် အငှားယာဉ်ကုမ္ပဏီတစ်ခု ရှိသည်။
== ကျန်းမာရေး ==
=== အစိုးရဆေးရုံများ ===
* နေပြည်တော် ခုတင်(၁၀၀၀)ဆံ့ အထွေထွေရောဂါကု ဆေးရုံကြီး
*နေပြည်တော် မျက်စိ နား နှာခေါင်း လည်ချောင်း အထူးကု ဆေးရုံကြီး
* နေပြည်တော် အမျိုးသမီး ဆေးရုံ
* နေပြည်တော် အရိုး ဆေးရုံ
* နေပြည်တော် တိုင်းရင်းဆေး ဆေးရုံ
* ပျဉ်းမနား အထွေထွေရောဂါကု ဆေးရုံ
* တပ်ကုန်း အထွေထွေရောဂါကု ဆေးရုံ
*လယ်ဝေး အထွေထွေရောဂါကု ဆေးရုံ
== အားကစား ==
[[File:Naypyitaw Hospital.jpg|right|thumb|နေပြည်တော်အထွေထွေဆေးရုံ]]
ဝဏ္ဏသိဒ္ဓိအားကစားကွင်း၊ ဝဏ္ဏသိဒ္ဓိမိုးလုံလေလုံအားကစားကွင်း နှင့် ဇေယျာသီရိအားကစားကွင်း တို့သည် မြန်မာအသင်း၏ နိုင်ငံတကာ ပွဲများအတွက် နေပြည်တော်၌ တည်ရှိသည်။ [[နေပြည်တော် ဘောလုံးအသင်း|နေပြည်တော် ဘောလုံး အသင်း]] သည် နေပြည်တော် ပြည်ထောင်စုနယ်မြေ ကိုယ်စားပြု အသင်း ဖြစ်သည်။ [[မြန်မာ နေရှင်နယ် လိဂ်]] (Myanmar National League) ခေါ် ပရိုစနစ်ဖြင့် ဘောလုံးပြိုင်ပွဲတို့တွင် ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။
== ဆက်သွယ်ရေးများ ==
၂၀၀၉ ခုနှစ်မှစတင်ပြီး စီဒီအမ်အေ ကြိုးမဲ့ဖုန်း တစ်မြို့လုံးတွင် သုံးစွဲနိုင်သည်။ အစိုးရတိုက်ခန်းများတွင် နေထိုင်သည့် ဝန်ထမ်းများအား ကိုယ်ပိုင်ဖုန်းလိုင်း တပ်ဆင်ခွင့် မရှိပါ။ အများသုံးဖုန်းကိုသာ သုံးစွဲရမည်။ နေပြည်တော်သည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် တစ်ရက် ၂၄ နာရီပတ်လုံး လျှပ်စစ်မီးရရှိသည့် တစ်ခုတည်းသော နေရာဖြစ်သည်။
== ဓာတ်ပုံများ ==
<gallery caption="[https://drive.google.com/file/d/1pvOieigDe5B43rrnzeQQa0t4TPbYg6xw/view?usp=drivesdk သုခတော်ဝင်]">
ဖိုင်:Ministry Zone, Naypyitaw, Myanmar (Burma) - panoramio (1).jpg|[[ပြည်ထောင်စု လွှတ်တော်]]
ဖိုင်:Myanmar-Lower-House-Parliament.jpg|ပြည်ထောင်စု လွှတ်တော် (အတွင်း)
ဖိုင်:The Prime Minister, Shri Narendra Modi meeting the President of Myanmar, Mr. U. Htin Kyaw, at Presidential Palace, in Nay Pyi Taw, Myanmar on September 05, 2017 (2).jpg|[[သမ္မတအိမ်တော် (နေပြည်တော်)|နိုင်ငံတော်သမ္မတအိမ်တော်]]
ဖိုင်:The Prime Minister, Shri Narendra Modi inspecting the guard of honour, at the Ceremonial Reception, in Nay Pyi Taw, Myanmar on September 05, 2017. The President of Myanmar, Mr. U. Htin Kyaw is also seen (2).jpg|နိုင်ငံတော်အခမ်းအနားတစ်ခု ကျင်းပစဉ်
ဖိုင်:Buddha Gaya Naypyitaw 001.jpg|သတ္တသတ္တာဟ မဟာဗောဓိစေတီတော်
ဖိုင်:Naypyidaw Zoo Planetarium.JPG|[[နက္ခတ်တာရာပြခန်း (နေပြည်တော်)]]
ဖိုင်:Seagame.jpg|[[၂၀၁၃ အရှေ့တောင်အာရှ အားကစားပြိုင်ပွဲ]] ကျင်းပစဉ်
ဖိုင်:Zayyarthiri Stadium.JPG|[[ဇေယျာသီရိ အားကစားကွင်း|ဇေယျာသီရိအားကစားကွင်း]]
ဖိုင်:Safari Park Naypyitaw 001.jpg|[[ဆာဖာရီဥယျာဉ် (နေပြည်တော်)]]
ဖိုင်:Naypyidaw -- Zoo.JPG|[[တိရစ္ဆာန်ဥယျာဉ် (နေပြည်တော်)]]
ဖိုင်:Naypyidaw -- Myoma Market.JPG|မြို့မဈေး
ဖိုင်:Secretary Clinton with Burmese Parliament Members (6464635559).jpg|ပြည်သူ့လွှတ်တော်သို့ [[ဟီလာရီ ကလင်တန်]] လာရောက်လည်ပတ်စဉ်
</gallery>
== ကိုးကား ==
{{Reflist|2}}
== ပြင်ပလင့်ခ်များ ==
{{Commons category|Napyidaw}}
* [http://svaradarajan.blogspot.com/2007/01/naypyitaw-photo-album.html Nay Pyi Daw - A photo album]
* [http://willthedutch.blogspot.com/2007/06/inside-naypyidaw.html Inside Napyidaw]
{{နေပြည်တော် ပြည်ထောင်စုနယ်မြေ}}
{{မြန်မာတိုင်းနှင့် ပြည်နယ်များ}}
{{ဒေသအလိုက် အာရှတိုက်ရှိ မြို့တော်များ}}
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့များ]]
[[Category:မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]]
[[Category:နေပြည်တော်]]
8po6dvhb29fle7qx9ep7w7jczbvdd29
ပရိတ်ကြီး ၁၁ သုတ်
0
4419
1049829
859567
2026-08-22T20:09:29Z
Sappadasa
132530
1049829
wikitext
text/x-wiki
{{DISPLAYTITLE:ပရိတ်တော်}}
{{ပိဋကတ်သုံးပုံ}}
ပရိတ်ကြီး ၁၁ သုတ်ကို ရှေး ရဟန်းပညာရှိ နှင့် လူပညာရှိတို့သည် လောကီအန္တရာယ် အမျိုးမျိုးကင်းစေရန်နှင့် လောကုတ္တရာအကျိုးပွားစေရန်အလို့ငှာ သုံးမျိုးသော ပိဋက ကျမ်းစာများထဲမှ ထုတ်နုတ်၍ စီရင်ထားတော်မူခဲ့ကြသည်။ မြန်မာ့ဓလေ့ထုံးတမ်းအစဉ်အလာများ ၌ သာရေး၊ နာရေး ကိစ္စများဖြစ်သော [[မင်္ဂလာဆောင်]]၊ [[ရှင်ပြု]]၊ [[အိမ်တက်မင်္ဂလာ]]၊ နှစ်သစ်ကူးမင်္ဂလာ၊ အသုဘရှုအခမ်းအနားတို့တွင် ရဟန်းတော်များက ဤ ပရိတ်ကြီး ၁၁ သုတ်အစအဆုံးကိုဖြစ်စေ၊ သက်ဆိုင်ရာသင့်တော်သည့် သုတ်တော်အချို့ကို ဖြစ်စေ ရွတ်ဖတ်သရဇ္ဈာယ်ချီးမြှင့်ပေးလေ့ရှိသည်။
==အဓိပ္ပာယ်==
'''ပရိတ်''' ဟူသော ဝေါဟာရသည် '''ပရိတ္တ''' ဟူသော ပါဠိပုဒ်မှ ဆင်းသက်လာသည့် ပါဠိသက်ဝေါဟာရ ဖြစ်သည်။ '''ကာကွယ်ပေးခြင်း၊ တားဆီးပေးခြင်း''' ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ မြတ်စွာဘုရားရှင်သည် မိမိ၏တပည့်သာဝကသံဃာတော်များအတွက် ဘေးအန္တရာယ်မျာအားကာကွယ်ရန်အတွက်နှင့် မလိုလားအပ်သည့် ရလဒ်များအား တားဆီးမဖြစ်ပေါ်စေရန်တို့အတွက် များလှစွာသော အန္တရာယ်ကင်းအရံအတားသုတ်တော်တို့ကို ဟောတော်မူခဲ့၏။ ထို ဟောတော်မူခဲ့သည့် အန္တရာယ်ကင်းသုတ်တော်များအနက် ၁၁ သုတ်ကို ပညာရှိရှေးသူတော်ကောင်းများကထုတ်နှုတ်၍ '''ပရိတ်ကြီး၁၁သုတ်''' ဟုသတ်မှတ်ပြီး ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်သူတော်စင်များအား အသုံးပြုပူဇော်ရွတ်ဆိုစေသည်။
==ပရိတ်ကြီး ၁၁ သုတ်==
မြတ်စွာဘုရားရှင်ဟောကြားတော်မူခဲ့သော ပိဋကတ်တော်များမှ အန္တရာယ်ကင်းအရံအတား ပရိတ်ကြီး ၁၁ သုတ်မှာ -
#[[မင်္ဂလသုတ်]]
#[[ရတနသုတ်]]
#[[မေတ္တသုတ်]]
#[[ခန္ဓသုတ်]]
#[[မောရသုတ်]]
#[[ဝဋ္ဋသုတ်]]
#[[ဓဇဂ္ဂသုတ်]]
#[[အာဋာနာဋိယသုတ်]]
#[[အင်္ဂုလိမာလသုတ်]]
#[[ဗောဇ္ဈင်္ဂသုတ်]]
#[[ပုဗ္ဗဏှသုတ်]] တို့ဖြစ်ကြသည်။
==နိုင်ငံအလိုက် ရိုးရာဓလေ့များ==
ပရိတ်ကြီး(၁၁)သုတ်ဟု အသိများသည့် ပရိတ်တော်များကို [[ဗုဒ္ဓ|မြတ်စွာဘုရားရှင်]]သည် လူသားတို့၏မျက် မှောက်ဘဝအကာအကွယ်နှင့်၊ အကျိုးစီးပွားဖြစ်စေရေးအတွက် သီးခြားဟောတော်မူထားခြင်း ဖြစ်ပါသည်၊၊
ပရိတ်ရွတ်ဖတ်သည့်အစဉ်အလာသည် မြတ်စွာဘုရားရှင်မပွင့်ခင်ကတည်းကတည်ရှိခဲ့သည်ဟု လေ့လာရပါသည်၊၊ ဗုဒ္ဓဘာသာကိုယုံကြည်ကိုးကွယ်သည့် နိုင်ငံများတိုင်းတွင် ပရိတ်ရွတ်ဖတ်၊ နာယူသည့် အစဉ်အလာရှိကြပြီး၊ နိုင်ငံအလိုက်ကွဲပြားသည့် ပရိတ်ရွတ်ပုံနှင့်၊ နာယူပုံကွာခြားမှုများကို တွေ့ရပါသည်၊၊
[[ထိုင်းနိုင်ငံ]]တွင် ပရိတ်ရွတ်သည့်အခါ တူရိယာတစ်မျိုးမျိုးနှင့်တွဲဖက်၍ စည်းဝါးမှန်ကန်စွာရွတ်ဖတ်သည်ကို တွေ့ရပါသည်၊၊ အိန္ဒိယလူမျိုးတို့ကမူ မန္တန်ရွတ်သကဲ့သို့ အသံရှည်ဆွဲ၍ ရွတ်ဖတ်ကြပါသည်၊၊ သီရိလင်္ကာလူမျိုးတို့သည် ပရိတ်ရွတ်သည့်အခါ သံရှည်ဆွဲပြီး၊ ဂီတသံပါပါရွတ်ဆိုကြပါသည်၊၊
မဟာပရိတ်ပွဲကြီးများတွင်မူထူးခြားစွာ၊ ရဟန်းသုံးပါးခန့်ပြိုင်တူ အသံကိုရှည်နိုင်သမျှရှည်ရှည်ဆွဲ၍ ရွတ်ဖတ်လေ့ရှိကြပါသည်၊၊ ပရိတ်သုတ်အရေအတွက်မှာလည်း သုတ်ပေါင်း(၂၈)ရှိပါသည်၊၊ အခြားဗုဒ္ဓ ဘာသာနိုင်ငံများတွင်လည်း ပရိတ်သုတ်အရေအတွက် များစွာကွာခြားကြပါသည်၊၊
[[သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ|သီရိလင်္ကာ]]လူမျိုးတို့သည် သံဃာတော်များရှေ့နှင့်၊ [[စေတီပုထိုးများ|ဘုရားပုထိုးစေတီ]]များတွင်ထိုင်သည့်အခါ ဘုရား၊ သံဃာနှင့် ဆင်းတုစေတီများဘက်သို့ “'''ခြေဆင်း'''”ပြီးထိုင်ကြပါသည်၊၊ မြန်မာအယူအဆနှင့်ကြည့်လျှင် အလွန်ရိုင်းပျသည့် ထိုင်ပုံထိုင်နည်းဖြစ်ပါသည်၊၊
ပရိတ်ရွတ်ဖတ်ချိန်တွင်“'''ပရိတ်ချည်'''”ကို သံဃာများသည် ပရိသတ်များနှင့်အတူတူကိုင်ထားကြလျက်၊ ပြီးဆုံးသည့်အခါ သံဃာများမှချည်ကြိုးကို အပိုင်းပိုင်းဖြတ်လျက်၊ လူအားလုံး၏လက်ကောက်ဝတ်တွင် ချည်ပေးကြပါသည် သီရိလင်္ကာတို့၏လုပ်ရိုးလုပ်စဉ်ဖြစ်ပါသည်၊၊
==ပရိတ်၏ အကျိုးအာနိသင်==
ပရိတ်တရားတော်များကို အသေးစိတ်လေ့လာကြည့်လျင် ရတနာသုံးပါးတို့၏ဂုဏ်ကျေးဇူးကို တိုင်တည်၍၊ ဘေးကင်းစေရန်ဆုတောင်းကြပုံ၊ သစ္စာပြုလျက် အကျိုးကိုတောင်းတပုံနှင့်၊ လောကတစ်ခွင်လုံးတွင်ရှိကြသည့်သတ္တဝါများကို ဘေးကင်းစေကြောင်း၊ မေတ္တာပို့သည့်ပါဠိစာပိုဒ်များဖြစ်ကြောင်းကို တွေ့ရပါသည်၊၊
ပရိတ်တရားများကို ရွတ်ဖတ်ခြင်း၊ နာယူခြင်းသည် အမှန်တကယ်ဘေးကင်းစေပြီး၊ အကျိုးတရားကို ဖြစ်ပေါ်စေပါသည်၊၊ မမြင်ရသည့်[[သရဲ|သရဲတစ္ဆေ]]၊ မြေဘုတ်ဘီလူး၊ မှင်စာ၊ စုန်းကဝေစသည်များ၏အန္တရာယ်ပေးမှုကို အကာအကွယ်ပေးနိုင်ကြောင်း ခိုင်မာသည့်သာဓကများစွာ ရှိပါသည်၊၊
မြတ်စွာဘုရားရှင်သည် လူနတ်တို့၏မျက်မှောက်ဘဝ ဘေးကင်းရေးနှင့်၊ အကျိုးတိုးပွားဖြစ်ပေါ်စေရန် ရည်သန်တော်မူလျက် ပရိတ်အဖြစ်ရွတ်ဖတ်နိုင်သည့် သုတ်များကိုသီးခြားလမ်းညွန်ထားခြင်း ဖြစ်ပါသည်၊၊
==ပရိတ်တော် ရည်ညွန်းသုတ္တန်များ==
[[ပါဠိစာပေ]]တစ်ရပ်လုံးတွင် သုတ်ပေါင်း(၄,၀၀၀၀)ကျော်မျှရှိသော်လည်း မြတ်စွာဘုရားရှင်မှ“'''ပရိတ်'''”အဖြစ်ရွတ်ဖတ်ရန်ညွန်ကြားတော်မူသည့် သုတ်အရေအတွက်မှာ အနည်းငယ်မျှသာ ဖြစ်ပါသည်၊၊ ပါဠိစာပေတိုင်းသည် ပရိတ်အဖြစ်ရွတ်ဖတ်နာယူရန် မဖြစ်နိုင်သည့်ဟန်ဖြစ်ပါသည်၊၊
ပရိတ်(၁၁)သုတ်သည် ကျမ်းတစ်ကျမ်းတည်းတွင် စုစည်းလျက်ဖော်ပြထားသည်မဟုတ်ဘဲ၊ ကျမ်းအ မျိုးမျိုးတွင်ပြန့်ကျဲလျက် ဖော်ပြထားသည်ကို တွေ့ရပါသည်၊၊ “'''[[မင်္ဂလသုတ်]]နှင့်[[ရတနသုတ်]]၊ မေတ္တသုတ်'''” တို့ကို “'''ခုဒ္ဒကပါဌကျမ်းနှင့် သုတ္တနိပါကျမ်း'''”တို့တွင်ဖော်ပြထားသည်ကို တွေ့ရပါသည်၊၊
ရတနသုတ်“'''ပဏိဓာနတော…မှ..ဗုဒ္ဓဂုဏေ အာဝေဇ္ဇတွာ'''”အထိ ပါဠိစကားပြေသည် “'''ဓမ္မပဒအဌကထာ၊ ဒု-၂၇၅၊'''”တွင် ဖော်ပြထားပါသည်၊၊
ခန္ဓသုတ်သည်“'''စူဠဝါကျမ်း၊ အင်္ဂုတ္တရနိကာယကျမ်း-ပ၊ ဇာတကကျမ်း-ပ၊'''”တို့တွင် ဖော်ပြပါရှိပါသည်၊၊ မောရသုတ်သည် “'''ဇာတိကပါဠိတော်-ပ'''”တွင် ပါရှိပါသည်၊၊
[[ဝဋ္ဋသုတ်]]သည်“'''စရိယာပိဋကကျမ်းနှင့်၊ ဇာတကပါဠိတော်'''”တို့တွင် ဖော်ပြထားသည်ကို တွေ့ရပါသည်၊၊
“'''[[အာဋာနာဋိယသုတ်]]'''”မှ“'''ဝိပဿိဿစ..မှ..ဟိတံဒေဝမနုဿာနံ'''”အထိ စာပိုဒ်ခြောက်ခုသည်“'''သုတ်ပါ ထေယျကျမ်း'''”တွင်ဖော်ပြထားပြီး၊ “'''အဘိဝါဒနသီလိဿ'''”ဂါထာသည်“'''ဓမ္မပဒကျမ်း'''”တွင် ဖော်ပြထားပြီး၊ ကျန်သည့်ပါဠိစာပိုဒ်များသည် ဆရာတော်ကြီးများမှ ရေးသားထည့်သွင်းထားခြင်း ဖြစ်ပါသည်၊၊
အမျိုးသမီးများ မီးဖွားလွယ်ကူစေရန် ရွတ်ဖတ်နာယူလေ့ရှိသည့်“'''[[အင်္ဂုလိမာလသုတ်]]'''”သည် “'''မဇ္ဈိမ ပဏ္ဏာသကျမ်း'''”တွင် ဖော်ပြထားပါသည်၊၊ ဗောဇ္ဈင်္ဂသုတ်သည် “'''သံယုတ်ကျမ်း-တ၊'''”မှ “'''[[ဂိလာနသုတ်|ပထမဂိလာန သုတ်]]၊ ဒု-တ-ဂိလာနသုတ်'''”များကိုမှီငြမ်းပြုလျက် ဆရာတော်ကြီးများမှ ဂါထာများအဖြစ်ရေးသားထားသည်ဟု ဆိုပါသည်၊၊
[[ပုဗ္ဗဏှသုတ်]]မှ“'''ယံကိဥ္စိ ဝိတ္တံ'''”ဂါထာသည် ရတနသုတ်မှဖြစ်ပါသည်၊၊ “'''သုနက္ခတ္တံ'''”စသော ဂါထာသုံးပုဒ်သည် “'''အင်္ဂုတ္တရနိကာယကျမ်း-ပ၊'''”တွင် ဖော်ပြထားပြီး၊ ကျန်သည့်ပါဠိစာပိုဒ်များသည် ဆရာတော်ကြီး များထည့်သွင်း ရေးထားကြပါသည်၊၊
==ပရိတ်ကြီး==
ပရိတ်တော်(၁၁)သုတ်ကို စိစစ်ခွဲခြားကြည့်လျင် ဘုရားဟောစစ်(၈)သုတ်၊ ဘုရားဟောပါဠိနှင့် ဆရာတော်ကြီးများရေးသားထားသည်ကို ရောစပ်ထားသည့်(၂)သုတ်နှင့်၊ မြတ်စွာဘုရား၏ ဟောကြားချက်များကိုမှီငြမ်းပြုပြီး၊ ဆရာတော်ကြီးများရေးသားသည့်(၁)သုတ်၊ စုစုပေါင်း(၁၁)သုတ်ဟူ၍ ဖြစ်ပေါ်လာပါသည်၊၊
“'''ပရိတ်အသေး'''”ဟူ၍ စာပေဝေါဟာရမရှိသော်လည်း “'''ပရိတ်'''”ပုဒ်၏နောက်မှ“'''ကြီး'''”စာလုံးဖြည့်စွက်လျှက်“'''ပရိတ်ကြီး'''”ဟူ၍လည်း ခေါ်ကြပါသေးသည်၊၊
ကြီးကြီးကျယ်ကျယ်ပြောဆို ရေးသားရသည်ကို မြန်မာတို့ သဘောခွေ့လေဟန် ထင်မှတ်ရပါသည်၊၊
“'''သီရိလင်္ကာလူမျိုး'''”တို့သည် သာမန်ပရိတ်ပွဲများတွင်ရွတ်ဖတ်သည့်ပရိတ်ကို နာမည်အထူးမခေါ်သော်လည်း၊ ထူးခြားသည့်အခမ်းအနား၊ အိမ်တက်စသည်များတွင်ရွတ်ဖတ်သည့်ပရိတ်ကိုမူ “'''မဟာပရိတ်'''” ဟူ၍ ခေါ်ကြပါသည်၊၊
==ပရိတ်ရွတ်သည့် အစဉ်အလာ==
အိမ်ကြီးအတွင်းတွင် ပရိတ်မဏ္ဍပ်အသေးစားဆောက်လျက် သံဃာများကိုအတွင်းတွင်နေရာချထား ပြီး၊ မြန်မာနိုင်ငံမှပဌာန်းပွဲဆန်ဆန်ကျင်းပသည့် မဟာပရိတ်ပွဲကြီးများမှာ ညလုံးပေါက်ရွတ်ဖတ်ပေးရ ပြီး၊ နာယူကြပါသည်၊၊
ပရိတ်ရွတ်ဖတ်သည့်အစဉ်အလာသည် ဗုဒ္ဓရှင်တော်မပွင့်မှီကပင်တည်ရှိခဲ့ကြောင်း ပရိတ်တော်များ၏ နောက်ခံဖြစ်စဉ်များကို လေ့လာသုံးခြင်းအားဖြင့် သိနိုင်ပါသည်၊၊
“'''[[မောရသုတ်]]ပရိတ်'''”သည် ဘုရားမဖြစ်မှီ“'''ဥဒေါင်း'''”ဘဝတွင်ရွတ်ဆိုခဲ့သည့်ပရိတ်တော် ဖြစ်ပါသည်၊၊ မောရသုတ်ကိုရွတ်ဖတ်သဖြင့် မင်းခုနှစ်ဆက်တိုင်ဖမ်းခြင်းငှာမစွမ်းနိုင်သည့် အကျိုးကိုရခဲ့ဖူးပါသည်၊၊
ဤဖြစ်စဉ်ကိုသုံးသပ်သောအားဖြင့် မောရသုတ်သည် အခြားအကျိုးကျေးဇူးများအပြင်၊ အထူးသဖြင့် အဖမ်းအဆီးခံရမည့် ဘေးမှကင်းလွတ်စေသည်ဟု ယူဆနိုင်ပါသည်၊၊
“'''ခန္ဓသုတ်'''”ကို မြတ်စွာဘုရားသည် ရသေ့ဖြစ်စဉ်ဘဝတွင် တပည့်ရသေ့များအား မြွေဆိုးဘေးအန္တ ရာယ်မှကာကွယ်စေရန် သင်ပြလမ်းညွန်ခဲ့သည့်ပရိတ်ဖြစ်သည်ဟု ဖော်ပြထားပါသည်၊၊ ဖြစ်စဉ်ကို ထောက်ဆကြည့်ခြင်းအားဖြင့် ခန္ဓသုတ်သည် မြွေနှင့်အဆိပ်ရှိသတ္တဝါများ၏ ဘေးများကင်းဝေးစေ နိုင်သည်ဟု မှတ်သားနိုင်ပါသည်၊၊
“'''ဝဋ္ဋသုတ်'''”သည် မြတ်စွာဘုရားရှင်သည် “'''ငုံးငှက်'''”ဖြစ်စဉ် ဘဝ၌ သစ္စာပြုရန်ရွတ်ဆိုခဲ့သည်ဟု ဖော်ပြ ထားပါသည်၊၊
အတောင်မပေါက်သေးသည့်ငှက်ငယ်သည် တောမီးလောင်နေစဉ် “'''ငါသည် မပျံနိုင်ပါ၊၊ ငါ၏မိဘတို့ သည် စွန့်ခွါကုန်ပြီ၊၊ ဤသစ္စာစကားကြောင့် တောမီးသည်ငြိမ်းပါစေသတည်း'''”ဟု ဘုရားအလောင်း ငှက်ငယ် သစ္စာဆိုခဲ့ပါသည်၊၊ ဝဋသုတ်သည် မီးဘေးအန္တရာယ်မှ ကာကွယ်ပေးနိုင်သည်ဟု မှတ်သား နိုင်ပါသည်၊၊
အထက်တွင် ဆွေးနွေးတင်ပြထားသည်များကို လေ့လာသောအားဖြင့် [[မောရသုတ်]]၊ [[ဝဋ္ဋသုတ်]]နှင့်၊ [[ခန္ဓသုတ်]]တို့သည် ဘုရားမပွင့်မှီကပင်ရှိခဲ့သည့် ပရိတ်များဖြစ်ကြောင်း သိသာပါသည်၊၊
“'''မာဃလုလင်'''”သည် ရှင်ဘုရင်မှအထင်မှားပြီး၊ ဆင်ဖြင့်နင်းသတ်စေရာ ဆင်များမှမနင်းဝံ့သဖြင့်၊ အကြောင်းကိုမေးမြန်းသည့်အခါ “'''ပရိတ်ရွတ်နေသဖြင့် ဆင်ဘေးမှ ကင်းဝေးရသည်'''”ဟု ဖြေသည်ကိုသုံးသပ်ခြင်းအားဖြင့် ပရိတ်တော်များသည် မနာလိုသူများ၏ချောက် ချသည့်အန္တရာယ်မှလည်း ကင်းဝေးစေနိုင်ကြောင်း မှတ်သားနိုင်ပါသည်၊၊
“'''ဗာရဏသီမင်း၏သားတော်သည် တက္ကသိုလ်ပြည်သို့ မင်းအဖြစ်ကိုခံယူရန်အတွက်၊ ဘီလူးနှင့်သားရဲ ပေါသည့်တောကြီးကိုဖြတ်သွားရမည်ဖြစ်၍ ဘေးများမှကင်းဝေးရန် [[ပစ္စေကဗုဒ္ဓါ]]များမှ ပရိတ်ချည်နှင့်၊ ပရိတ်သဲများကို ပေးလိုက်သည်'''”ဟု [[တေလပတ္တဇာတ်]]၊ [[အဋ္ဌကထာ]]တွင် ဖော်ပြထားပါသည်၊၊
“'''ဆဒ္ဒန်ဆင်မင်းသည် အစွယ်ကိုဖြတ်သည့်မုဆိုးအား၊ ခုနှစ်နှစ်၊ ခုနှစ်လလာခဲ့ရသည့်ခရီးကို ပရိတ်အကာအကွယ်များ ပြုပေးလိုက်ခြင်းဖြင့် ခုနှစ်ရက်တည်းဖြင့် တိုင်းပြည်အရောက်ပြန်နိုင်ခဲ့သည်'''” ဟု ဖော်ပြထားပါသည်၊၊
အထက်ပါဖော်ပြချက်များကို သုံးသပ်သောအားဖြင့် ပရိတ်ရွတ်ဖတ်လျင်ဖြစ်စေ၊ နာယူလျင်ဖြစ်စေ ခရီးသွားသည့်အခါ လမ်းခရီးလျင်မြန်ကြောင်းနှင့်၊ ဘေးကင်းကြောင်းကို မှတ်သားနိုင်ပါသည်၊၊
ဆွေးနွေးဖော်ပြထားသည့်ဖြစ်စဉ်များမှာ ဘုရားမဖြစ်ခင်ဘဝများက ဖြစ်ခဲ့သည့်ဖြစ်စဉ်များဖြစ်၍၊ ပရိတ် ရွတ်ဖတ်သည့်အစဉ်အလာသည် ဘုရားမပွင့်မှီနှင့်၊ ဗုဒ္ဓဘာသာမပေါ်မှီကပင်တည်ရှိခဲ့သည်ဟု ဆိုနိုင်ပါ သည်၊၊
==ဘုရားညွှန်းကြားသော ပရိတ်တော်==
မြတ်စွာဘုရားရှင် ဘုရားဖြစ်ပြီးမှပေါ်ပေါက်လာသည့် ပရိတ်တော်(၇)သုတ်ရှိပါသည်၊၊ ဘုရားဖြစ်ပြီးမှ မြတ်စွာဘုရားရှင်ကိုယ်တိုင် လမ်းညွန်တော်မူသည့် ပရိတ်(၇)သုတ်ဟု ဆိုလိုပါသည်၊၊
(၁) [[ရတနသုတ်]]၊
(၂) [[မေတ္တသုတ်]]၊
(၃) [[ခန္ဓသုတ်]]၊
(၄) [[ဓဇဂ္ဂသုတ်]]၊
(၅) [[အာဋာနာဋိယသုတ်]]၊
(၆) [[အင်္ဂုလိမာလသုတ်]]၊
(၇) ဗောဇ္ဈင်္ဂသုတ်၊
“'''ရတနသုတ်'''”သည် ဝေသာလီပြည်တွင် ရောဂါဘေး၊ ဘီလူးသားရဲဘေးနှင့်၊ အစားအသောက်ငတ် မွတ်ဘေးတို့ဖြစ်ပေါ်သည့်အတွက် မြတ်စွာဘုရားရှင်မှ အရှင်အာနန္ဒာအား “'''ရတနသုတ်'''”ကိုသင်ပေးပြီး မြို့ကိုပတ်၍ ရွတ်ဖတ်စေသဖြင့် ဘေးအားလုံးမှကင်းဝေးသွားပါသည်၊၊
တောနက်ထဲတွင် ကမ္မဌာန်းတရားအားထုတ်နေကြသည့် ရဟန်း(၅၀၀)တို့အား သစ်ပင်စောင့်နတ်များ မှအန္တရာယ်ပြုသဖြင့်၊ အကာအကွယ်ရစေနေရန် မြတ်စွာဘုရားရှင်မှ “'''မေတ္တသုတ်'''”ကိုသင်ပြပေးပြီး၊ ရွတ်ဖတ်စေခဲ့ပါသည်၊၊
မေတ္တသုတ်သည် မြင်ရ၊ မမြင်ရအနှောက်အယှက်ဘေးအန္တရာယ်များမှ ကင်းဝေးစေသည့်ပရိတ်ဟု မှတ်သားနိုင်ပါသည်၊၊
“'''ဓဇဂ္ဂသုတ်'''”ကို မြတ်စွာဘုရားရှင်သည် တောထဲတွင်တရားအားထုတ်နေသည့် သံဃာများအတွက် ကြောက်လန့်ခြင်း၊ ကြက်သီးထခြင်းများမဖြစ်ပေါ်စေရန် ရတနာသုံးပါး၏ဂုဏ်များကို အောက်မေ့အ မှတ်ရနေရမည်ဟု သင်ပြလမ်းညွန်ပေးခဲ့ပါသည်၊၊
ဝေဿဝဏ်နတ်မင်းကြီးသည် တရားကျင့်သည့်သံဃာတော်တို့အား နတ်ဆိုးများနှင့်၊ တစ္ဆေ၊ ပြိတ္တာတို့ မှမနှောက်ယှက်နိုင်စေရန် “'''အာဋာတိယသုတ်'''”ကိုလျောက်ထားသဖြင့် မြတ်စွာဘုရားမှခွင့်ပြုတော်မူ ခဲ့သည့် ပရိတ်ဖြစ်ပါသည်၊၊
ကျန်းမာရေးမကောင်းသည့်အချိန်တွင် ရွတ်ဖတ်ခြင်းဖြင့် သက်သာပျောက်ကင်းစေရန် မြတ်စွာဘုရား ရှင်သည်“'''ဗောဇ္ဈင်္ဂသုတ်'''”ကို ဟောပြောသင်ပြခဲ့ပါသည်၊၊ မြတ်စွာဘုရားရှင်ကိုယ်တိုင်နှင့်၊ “'''အရှင်မောဂ္ဂ လာန်၊ အရှင်မဟာကဿပ'''”တို့ မကျန်းမာချိန်ကလည်း “'''အရှင်စုန္ဒမထေရ်'''”ကိုရွတ်ဖတ်စေခဲ့သည်ဟု ပါဠိတော်မှတ်တမ်းတင်ထားပါသည်၊၊
အထက်တွင် ဆွေးနွေးတင်ပြထားသည့် ပရိတ်တော်(၇)သုတ်သည် စာပေအထောက်အထားခိုင်မာ သည့် မြတ်စွာဘုရားဟော ပရိတ်တော်များဖြစ်ပါသည်၊၊ “'''မင်္ဂလသုတ်၊ ဝဋ္ဋသုတ်၊ မောရသုတ်နှင့်၊ ပုဗ္ဗဏှသုတ်'''”တို့ကို မြတ်စွာဘုရားရှင်မှပရိတ်အဖြစ် ရွတ်ဆို၊ နာယူကြရန်လမ်းညွန်ခဲ့သည် ပါဠိတော်အထောက်အထား မရှိကြောင်းပါဠိသုတေသနပညာရှင်များမှ ဆိုပါသည်၊၊
==မိလိန္ဒမင်းလက်ထက် ပရိတ်တော်များ==
မြတ်စွာဘုရား ပရိနိဗ္ဗာန်ပြုအပြီးနှစ်(၅၀၀)အကြာ “'''အရှင်နာဂသိန်နှင့်၊ [[မိလိန္ဒမင်း]]'''”တို့ပေါ်ပေါက်သည့် ခေတ်တွင် ပရိတ်ရွတ်ခြင်းသည် အကျိုးရှိ၊ မရှိပြဿနာကို အရှင်နာဂသိန်မှ အကျိုးဧကန်ရှိကြောင်း ဖြေကြားတော်မူပြီး၊ ပရိတ်(၇)သုတ်ကို ဖော်ညွန်ပြခဲ့ပါသည်၊၊
(၁) ရတနသုတ်၊
(၂) မေတ္တသုတ်၊
(၃) ခန္ဓသုတ်၊
(၄) မောရသုတ်၊
(၅) ဓဇဂ္ဂသုတ်၊
(၆) အာဋာနာဋိယသုတ်၊
(၇) အင်္ဂုလိမာလသုတ်၊
အထက်ပါဖော်ပြချက်ကို ထောက်ဆသောအားဖြင့် ထိုခေတ်အချိန်က ပရိတ်(၇)သုတ်သာရှိသေးကြောင်း သိနိုင်ပါသည်၊၊
သာသနာတော်နှစ်(၉၀၀)တွင် “'''သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ'''”၌ ပါဠိစာပေအထူးထွန်းကားလျက်ရှိပြီး၊ သာသနာ တော်နေရောင်လရောင်ပမာ ထွန်းပြောင်ခဲ့ပါသည်၊၊ “'''အရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသ'''”ဟူသော ပါဠိကျမ်းပြုဆ ရာတော်တစ်ပါးပေါ်ပေါက်ခဲ့ပြီး၊ ဘုရားဟောပါဠိကျမ်းများကို အဖွင့်ကျမ်းကြီးများပြုစုခဲ့ပါသည်၊၊
==အရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသကျမ်းထဲမှ ပရိတ်တော်==
[[ဗုဒ္ဓဃောသ|အရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသ]]သည် သူ၏ကျမ်းကြီးများထဲတွင် ပရိတ်တော်(၈)သုတ်ကို ဖော်ပြထားပါသည်၊၊
(၁) ရတနသုတ်၊
(၂) မေတ္တသုတ်၊
(၃) ခန္ဓသုတ်၊
(၄) မောရသုတ်၊
(၅) ဓဇဂ္ဂသုတ်၊
(၆) အာဋာနာဋိယသုတ်၊
(၇) ဗောဇ္ဈင်္ဂသုတ်၊
(၈) [[ဣသိဂိလိသုတ်]]၊
“'''ဣသိဂိလိသုတ်'''”သည် “'''ဥပရိပဏ္ဏာသပါဠိကျမ်း'''”တွင် ဖော်ပြထားပြီး၊ ဣသိဂိလိတော်ပေါ်တွင်နေထိုင်ကြသည့် ပစ္စေကဗုဒ္ဓါများ၏ နာမည်များကိုဖော်ပြထားသည့် သုတ်ဖြစ်ပါသည်၊၊
ဘီလူး၊ ဘုတ်တစ္ဆေ၊ ပြိတ္တာတို့ဘေးရန်မှ ကာကွယ်နိုင်သည့်“'''ယက္ခပရိတ်'''”နှင့်၊ မြွေဆိုးများမလာစေရန်စည်း ချသည့်“'''နာဂမဏ္ဍလပရိတ်'''”တို့ကို သံဃာများသင်သင့်ကြောင်းကို“'''စူဠဝါပါဠိကျမ်း'''”တွင် ဖော်ပြထားပါသည်၊၊
ဘုရားဟောသုတ်များ မဟုတ်သဖြင့်၊ သင်ကြားမှု၊ ရွတ်ဖတ် နာယူမှုပျောက်ကွယ်ခဲ့သည့် ပရိတ်သုတ်များဖြစ် ဟန်ရှိပါသည်၊၊
==ပရိတ်ကြီးဋီကာ==
သာသနာတော်နှစ်(၂၁၅၃)တွင် “'''အရှင်တေဇောဒီပမထေရ်'''”သည် “'''ပရိတ်ကြီးဋီကာကျမ်းကြီး'''”ကို ရေးသားခဲ့ပါသည်၊၊ ကျမ်းကြီးထဲတွင် ပရိတ်(၉)သုတ်ကိုသာ ဖော်ပြထားပါသည်၊၊
(၁) မင်္ဂလသုတ်၊
(၂) ရတနသုတ်၊
(၃) မေတ္တသုတ်၊
(၄) ခန္ဓသုတ်၊
(၅) မောရသုတ်၊
(၆) ဓဇဂ္ဂသုတ်၊
(၇) အင်္ဂုလိမာလသုတ်၊
(၈) အာဋာနာဋိယသုတ်၊
(၉) ဗောဇ္ဈင်္ဂသုတ်၊
==ရှေးခတ်က မပါခဲ့သော ပရိတ်တော်များ==
အထက်တွင် ဆွေးနွေးဖော်ပြခဲ့သည်များအားလုံးကို အသေးစိတ်လေ့လာကြည့်လျင် ရှေးခေတ်က ပရိတ်(၉)သုတ်ကိုသာအသုံးပြုခဲ့ပြီး၊ “'''ဝဋ္ဋသုတ်နှင့်၊ ပုဗ္ဗဏှသုတ်'''”တို့ကို ပရိတ်အဖြစ် အသုံးမပြုခဲ့ကြောင်း တွေ့နိုင်ပါသည်၊၊
“'''ဝဋ္ဋသုတ်'''”သည် မြတ်စွာဘုရားကိုယ်တိုင်ခေတ်နှင့်၊ အခြားသောခေတ်များအားလုံးတွင် ပရိတ်အဖြစ် အသုံးပြုခဲ့ခြင်းမရှိဘဲ၊ မျက်မှောက်ခေတ်တွင်မှ ဆရာတော်ကြီးများထည့်သွင်းပြီး ပရိတ်အဖြစ်ရွတ် ဖတ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပါသည်၊၊
ပုဗ္ဗဏှသုတ်မှ“'''ယံဒုန္နိမိတ္တံ..မှ..အပရာဇိတပလ္လင်္ကေ'''”အထိ သုံးဂါထာသည် အရှင်တေဇောဒီပ၏ကျမ်း ထဲတွင် မေတ္တာပို့ဂါထာများအဖြစ်ဖော်ပြထားပြီး၊ မျက်မှောက်ခေတ်တွင်“'''အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်'''”မှ“'''သုနက္ခ တ္တံ'''”စသော ဂါထာများကိုထည့်သွင်းပြီး“'''ပုဗ္ဗဏှသုတ်'''”ဟု အမည်တပ်အသုံးပြုခဲ့ဟန် တူပါသည်၊၊
ပရိတ်၏အစတွင်ရွတ်ဆိုသည့်“'''သမန္တာဂါထာ'''”သည် ပရိတ်ကြီးဋီကာကျမ်းကြီးပေါ်ချိန်အထိ မရှိသေးဘဲ၊ ထိုအချိန်ကပရိတ်ရွတ်လျင် “'''ဓမ္မဿသနကာလော အယံဘဒန္တာ'''”မှ စတင်ပြီးရွတ်ဆိုခဲ့ကြသည်ဟု မှတ်တမ်းများတွင် တွေ့ရပါသည်၊၊
==အကျိုးရှိသော ပရိတ်ရွတ်ဖတ်ခြင်း==
ပရိတ်ရွတ်ဖတ်နာယူသည့်အစဉ်အလာသည် ဗုဒ္ဓဘာသာနိုင်ငံတိုင်းတွင်တည်ရှိသည့်အတွက် အရေးပါသည့် ကျင့်စဉ်ဖြစ်နေပါသည်၊၊ ပရိတ်ကိုပင် စည်းချသည့်အရံအတားအဖြစ်၎င်း၊ အဆောင်မန္တန်အ သွင်ဖြင့်၎င်း အသုံးပြုကြသည်များလည်း ရှိပါသေးသည်၊၊
မည်သို့အသုံးပြုသည်ဖြစ်စေကာမူ ရိုသေမှုဖြင့်သုံးလျင် အကျိုးကိုရရှိနိုင်ပါသည်၊၊ ပရိတ်ရွတ်ဖတ်သူတွင် ရှိရမည့်အင်္ဂါရပ်များနှင့်၊ နာယူသူတွင်ရှိရမည့်အင်္ဂါရပ်များဟူ၍ ရှိပင်ရှိသော်လည်း၊ အင်္ဂါရပ်များမ ပြည့်စုံစေကာမူ၊ တိရစ္ဆာန်များပင်ပရိတ်အကျိုးကိုရနိုင်သည်ကို ထောက်ဆသောအားဖြင့် လူတို့အတွက် ဧကန်မုချအကျိုးကျေးဇူးကိုရရှိနိုင်သည်ဟု ယုံကြည်ရပါသည်၊၊
“'''ပရိတ်'''”ကို သံဃာများတွင်မက၊ လူများလည်းရွတ်ဖတ်နိုင်ပါသည်၊၊ ဘာသာခြားသူများလည်း ရွတ် ဖတ်နာယူနိုင်ပါသည်၊၊ အကျိုးကိုရရှိသည်ခြင်းအတူတူပင် ဖြစ်ပါသည်၊၊
မြတ်စွာဘုရားရှင် သင်ပြဟောပြောတော်မူခဲ့သည့် ပါဠိတော်ကျမ်းများစွာပင်ရှိသော်လည်း ပရိတ်ပါဠိ များသည် လူတို့နှင့်အနီးကပ်ဆုံးဖြစ်သည့်အတွက် အသေးစိတ်သိရှိကြစေရန်ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ယ္ခုစာ တမ်းကို ရေးသားတင်ပြခြင်း ဖြစ်ပါသည်၊၊
ပရိတ်အကြောင်း လေ့လာတင်ပြချက်သည် ဤတွင်အတိုင်းအတာတစ်ခုမျှ ပြည့်စုံပြီဟုယူဆပါသည်၊၊ “'''အလင်းစက်'''”စာဖတ်သူများ ပရိတ်တော်အစွမ်းဖြင့် ငြိမ်းချမ်းအေးမြပါစေကြောင်းဆုမွန်ချွေလျက် စာတမ်းကို အဆုံးသတ်လိုက်ရပါသည်၊၊ <ref>ပရိတ်ကြီးဋီကာ-အရှင်တေဇောဒီပ၊ ပရိတ်ကြီးနိသျသစ်-သပြေကန်ဆရာတော်ကြီး ဦးဝါသေဋ္ဌ၊ ပရိတ်ကြီးဆယ်စောင်တွဲ၊၊ The Book of Protection(Pritta) by Piyadassi Thera, Safeguard Recittals (Mahaparitta)by Anandajoti bhikkhu)တို့ကို ကိုးကားလျက် ရေးသားတင်ပြအပ်ပါသည်၊၊ အရှင်သုန္ဒရ (မဟာဝိဇ္ဇာ-သီရိလင်္ကာ)</ref>
==ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်==
*[https://wikisource.org/wiki/ပရိတ်ရွတ်ဖတ်ခြင်း ပရိတ်ရွတ်ဖတ်ခြင်း]
*[https://wikisource.org/wiki/Category:ဝတ်ရွတ်စဉ် ဝတ်ရွတ်စဉ်]
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[Category:ပရိတ်ကြီး]]
[[Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
{{DEFAULTSORT:ပရိတ်တော်}}
4oe45llbc9a0vvvpst9k9zgpe5ysa46
ဓမ္မပဒ
0
4452
1049821
947191
2026-08-22T20:03:22Z
Sappadasa
132530
{{ပိဋကတ်သုံးပုံ}}
1049821
wikitext
text/x-wiki
{{ပိဋကတ်သုံးပုံ}}
{{ဗုဒ္ဓဘာသာ}}
'''ဓမ္မပဒ''' ([[ပါဠိ]]; ဓမ္မပဒ (''Dhammapada''); {{lang-sa|धर्मपद}} ''Dharmapada'') သည် [[ဂေါတမဗုဒ္ဓ|ဗုဒ္ဓမြတ်စွာဘုရား]]၏ အဆုံးအမ ဒေသနာတော်များကို ဂါထာအသွင် သိမ်းဆည်း မှတ်တမ်းတင်ထားသည့် ကျမ်းစာဖြစ်သည်။ အင်္ဂလိပ်ဘာသာသို့ အများဆုံး ဘာသာပြန်ဆိုထားသော ကျမ်းစာလည်းဖြစ်သည်။
ဓမ္မပဒကို တရုတ် [[မဟာယာန|မဟာယာနဗုဒ္ဓဘာသာ]]တွင် ပါဠိတော်မူထက် ပိုရှည်လျားသော အနည်းဆုံး မူကွဲ (၂) ခု တွေ့နိုင်သည်။ [[တိဗက်ဗုဒ္ဓဘာသာ]]တွင်လည်း ထိုသို့ပင် ပါဠိတော်မူထက် ပိုရှည်လျားသော မူတစ်ခု ရှိသည်။<ref>{{cite book|title=ဓမ္မပဒ (မြန်မာ-အရှိုချင်း-အင်္ဂလိပ်)|author=ချင်းဗုဒ္ဓသာသနပါလကအဖွဲ့|publisher=ရွှေခေတ်စာပေ|date=ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၄}}</ref>
မြတ်စွာဘုရား လေးဆယ့်ငါးဝါတိုင် ဟောကြားတော်မူခဲ့လေသမျှ တရားဒေသနာတော်အဝဝကို ဒီဃနိကာယ်၊ မဇ္ဈိမနိကာယ်၊ သံယုတ္တနိကာယ်၊ အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် နှင့် ခုဒ္ဒကနိကာယ် ဟူ၍ [[နိကာယ် ငါးရပ်]]အဖြစ် မှတ်တမ်းတင်ထားရာ ဓမ္ဓပဒသည် ခုဒ္ဒကနိကာယ်ဝင် သုတ္တန်ကျမ်း ဆယ့်ငါးကျမ်းတွင် အပါအဝင်ဖြစ်သည်။
==အမည်ဝေါဟာရ==
ဓမ္မပဒသည် "ဓမ္မ" နှင့် "ပဒ" ပုဒ်နှစ်ခုကို ပေါင်းစည်းထားခြင်းဖြစ်ရာ "ဓမ္မ"သည် အမှန်တရား၊ တရားဒေသနာ၊ ဗုဒ္ဓ၏တရား၊ ဘာသာတရား၊ ကျင့်စဉ်တရား စသဖြင့် အနက်ရရှိသည်။ "ပဒ"သည် ခြေ၊ ခြေရာ၊ အခြေခံ၊ လမ်းကြောင်း၊ ဂါထာ၊ အစု ဟူ၍ အလျဉ်းသင့်သလို ယူနိုင်သည့် အနက်ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် "ဓမ္မပဒ" ၏ အဓိပ္ပာယ်ကို ဘာသာတရား (သို့) ဗုဒ္ဓ၏ အခြေခံ၊ ဘာသာတရား၏ကျင့်စဉ်၊ ဘာသာတရား၏ ဂါထာစု၊ ဗုဒ္ဓ၏ တရားဂါထာစု၊ တရားညွန့်ပေါင်း ဟူ၍ အနက်ရရှိသည်။ ထို့ကြောင့် ဤစကားစုများအရ ဓမ္မပဒသည် ဗုဒ္ဓဟောကြားခဲ့သော အဆီနှစ်တရားတော်များပါဝင်သော ကျမ်းဖြစ်ကြောင်း သတ်မှတ်နိုင်သည်။<ref name="pada">{{cite book|title= ဓမ္မပဒ |author=ဦးမြင့်ဆွေ (လန်ဒန်- မဟာဝိဇ္ဇာ)| edition=ပထမအကြိမ်|year=၁၉၇၇ |location=ရန်ကုန် |publisher=နှလုံးလှစာပေဖြန့်ချိရေး|page=၁၇-၂၆}}</ref>
==ဓမ္မပဒကျမ်းစာများ==
ဗုဒ္ဓဟောကြားခဲ့သော တရားဒေသနာတော်များသာပါရှိသော ဓမ္မပဒပါဠိတော် သည် ခုဒ္ဒကနိကာယ်၏ ဒုတိယကျမ်းစာဖြစ်သည်။ ပါဝင်မှုမှာ ဂါထာအနေအထားဖြင့် ဖြစ်သည်။ ဂါထာ (၄၂၄) ပါဝင်၍ အခန်းပေါင်း (၂၆) ခန်းဖြင့် ခွဲခြားထားသည်။ မူရင်းပါဠိတော်၌ စကားပြေဖြင့်ရေးသားသော ဝတ္ထုဇာတ်ကြောင်းများမပါရှိပေ။
ထိုဓမ္မပဒပါဠိတော်လာ ဂါထာများကို မည်သည့် ရဟန်း၊ နတ်၊ လူပုဂ္ဂိုလ်နှင့် ဆက်စပ်၍ ဟောကြားခြင်းများကို ဓမ္မပဒ အဋ္ဌကထာဟူ၍ ရှေးဆရာတစ်ဦးက အဖွင့်ကျမ်းရေးသားခဲ့သည်။ အချို့က အရှင် ဗုဒ္ဓဃောသဟု ဆိုကြသော်လည်း အချို့က မဟုတ်ဟု ငြင်းခုံ ထောက်ပြကြသည်။
ဘီစီ သုံးရာစု အာသောကမင်းလက်ထက်မှစကာ သီဟိုဠ်တွင် ဗုဒ္ဓဘာသာထွန်းကားလာပြီး ယင်းနိုင်ငံရှိ ရဟန်းတော်များက ပိဋကပါဠိတော်များကို သီဟိုဠ် အက္ခရာဖြင့် အဖွင့်ကထာကျမ်းများရေးသားခဲ့ကြသည်။ ထိုသီဟိုဠ်အက္ခရာဖြင့် ရေးခဲ့ကြသော ကျမ်းများကို လေ့လာ၍ မူမှန်၍ စနစ်ကျသော အဋ္ဌကထာကျမ်းများကို ပါဠိဘာသာဖြင့်လည်း ရေးသားနိုင်ဖွယ်ရှိသည်။ ဤအယူအဆသည် အိန္ဒိယ၊ သီဟိုဠ်မှ ပါဠိပညာရှင်များ၏ ခိုင်မာသော အယူအဆဖြစ်သည်။ သို့သော် ဥရောပမှ ပညာရှင်များက ထိုအဋ္ဌကထာကျမ်းပြုသူများကို တစ်ယောက်တစ်မျိုး အယူအဆမတူညီစွာဖြင့် ဖော်ပြကြသည်။
ဓမ္မပဒ အဋ္ဌကထာကျမ်းသည် (၂) တွဲရှိ၍ ဆဋ္ဌမူအရ စာမျက်နှာ (၉၀၀) ခန့်ရှိ၏ ။ ဤကျမ်း၌ ဘုရားရှင်သည် မည်သည့်အရပ်တွင်သီတင်းသုံးပြီး မည်သူကို အကြောင်းပြု၍ မည်သည့်ဂါထာကို ဟောပြောကြောင်း နိဒါန်းပါဝင်ကာ ထို့နောက် ဆိုင်ရာပုဂ္ဂိုလ်နှင့် ပတ်သက်သော ဝတ္ထု၊ ထိုသူအား ဘုရားရှင်က မည်သည့်ဂါထာဟောပြောသည်။ ရံခါတွင် ငါးရာ့ငါးဆယ် ဇာတ်တော်များကိုလည်း ယင်းဝတ္ထုကြား၌ ညှပ်၍ ဖော်ပြထားမှုလည်းပါဝင်ရာ အဖြစ်ပျက် ဝတ္ထုပေါင်း (၃၀၅) ပုဒ်ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထား၏ ။ အဆုံးသတ်တွင် ထိုသူ(များ) သည် တရားကို နာကြားရသဖြင့် တရားထူးရကြောင်းကိုလည်း ဖော်ပြပါရှိသည်။
ဓမ္မပဒနှင့်ပတ်သက်သော ဋီကာကျမ်းကို ရေစကြိုမြို့ ဆရာတော် ဝရသမ္ဗောဓိက ""ဓမ္မပဒမဟာဋီကာ" အမည်ဖြင့် ပါဠိသုံး၍ ရေးဖွဲ့ခဲ့သည်။ ဓမ္မပဒကျမ်းပါ ဂါထာများကို အဓိပ္ပာယ်ရှင်းလင်းဖော်ပြသော "ဓမ္မပဒအဋ္ဌကထာဂါထာယောဇနာ" အမည်ဖြင့် ရန်ကုန်မြို့ မင်္ဂလာဇေယျုံတိုက် ဆရာတော် သီရိသုမင်္ဂလက ပါဠိဘာသာဖြင့် ရေးဖွဲ့ခဲ့သည်။<ref name="pada"/>
== ပါဝင်သော အခန်းများ ==
ဓမ္မပဒ ပါဠိတော်သည် သဘောတူရာ ပေါင်းစည်းထားသော ဝဂ်အားဖြင့် [[၂၆ ဝဂ်]]၊ ဂါထာအရေအတွက်အားဖြင့် ၄၂၃ ဂါထာဖြစ်သည်။ ဂါထာတစ်ပုဒ်တည်းသည်ပင် နှစ်နေရာထပ်၍ ပါနေသဖြင့် ကျမ်းစာထဲတွင် ဂါထာအမှတ်စဉ် ၄၂၄ အထိ ပါဝင်နေခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{cite book|title=ဓမ္မပဒ ဒေသနာတော်များနှင့် ဝတ္ထုတော်များ|author=မာဏဝ|publisher=နှလုံးလှ စာတည်းအဖွဲ့|date=}}</ref>
#[https://my.wikisource.org/wiki/ဓမ္မပဒဝတ္ထုတော်ကြီး#ယမကဝဂ် ယမကဝဂ္ဂ]
#[https://my.wikisource.org/wiki/ဓမ္မပဒဝတ္ထုတော်ကြီး#အပ္ပမာဒဝဂ် အပ္ပမာဒဝဂ္ဂ]
#[https://my.wikisource.org/wiki/ဓမ္မပဒဝတ္ထုတော်ကြီး#စိတ္တဝဂ် စိတ္တဝဂ္ဂ]
#[https://my.wikisource.org/wiki/ဓမ္မပဒဝတ္ထုတော်ကြီး#ပုပ္ဖဝဂ် ပုပ္ဖဝဂ္ဂ]
#[https://my.wikisource.org/wiki/ဓမ္မပဒဝတ္ထုတော်ကြီး#ဗာလဝဂ် ဗာလဝဂ္ဂ]
#[https://my.wikisource.org/wiki/ဓမ္မပဒဝတ္ထုတော်ကြီး#ပဏ္ဍိတဝဂ် ပဏ္ဍိတဝဂ္ဂ]
#[https://my.wikisource.org/wiki/ဓမ္မပဒဝတ္ထုတော်ကြီး#အရဟန္တဝဂ် အရဟန္တဝဂ္ဂ]
#[https://my.wikisource.org/wiki/ဓမ္မပဒဝတ္ထုတော်ကြီး#သဟဿဝဂ် သဟဿဝဂ္ဂ]
#[https://my.wikisource.org/wiki/ဓမ္မပဒဝတ္ထုတော်ကြီး#ပါပဝဂ် ပါပဝဂ္ဂ]
#[https://my.wikisource.org/wiki/ဓမ္မပဒဝတ္ထုတော်ကြီး#ဒဏ္ဍဝဂ် ဒဏ္ဍဝဂ္ဂ]
#[https://my.wikisource.org/wiki/ဓမ္မပဒဝတ္ထုတော်ကြီး#ဇရာဝဂ် ဇရာဝဂ္ဂ]
#[https://my.wikisource.org/wiki/ဓမ္မပဒဝတ္ထုတော်ကြီး#အတ္တဝဂ် အတ္တဝဂ္ဂ]
#[https://my.wikisource.org/wiki/ဓမ္မပဒဝတ္ထုတော်ကြီး#လောကဝဂ် လောကဝဂ္ဂ]
#[https://my.wikisource.org/wiki/ဓမ္မပဒဝတ္ထုတော်ကြီး#ဗုဒ္ဓဝဂ် ဗုဒ္ဓဝဂ္ဂ]
#[https://my.wikisource.org/wiki/ဓမ္မပဒဝတ္ထုတော်ကြီး#သုခဝဂ် သုခဝဂ္ဂ]
#[https://my.wikisource.org/wiki/ဓမ္မပဒဝတ္ထုတော်ကြီး#ပိယဝဂ် ပိယဝဂ္ဂ]
#[https://my.wikisource.org/wiki/ဓမ္မပဒဝတ္ထုတော်ကြီး#ကောဓဝဂ် ကောဓဝဂ္ဂ]
#[https://my.wikisource.org/wiki/ဓမ္မပဒဝတ္ထုတော်ကြီး#မလဝဂ် မလဝဂ္ဂ]
#[https://my.wikisource.org/wiki/ဓမ္မပဒဝတ္ထုတော်ကြီး#ဓမ္မဋ္ဌဝဂ် ဓမ္မဋ္ဌဝဂ္ဂ]
#[https://my.wikisource.org/wiki/ဓမ္မပဒဝတ္ထုတော်ကြီး#မဂ္ဂဝဂ် မဂ္ဂဝဂ္ဂ]
#[https://my.wikisource.org/wiki/ဓမ္မပဒဝတ္ထုတော်ကြီး#ပကိဏ္ဏကဝဂ် ပကိဏ္ဏကဝဂ္ဂ]
#[https://my.wikisource.org/wiki/ဓမ္မပဒဝတ္ထုတော်ကြီး#နိရယဝဂ် နိရယဝဂ္ဂ]
#[https://my.wikisource.org/wiki/ဓမ္မပဒဝတ္ထုတော်ကြီး#နာဂဝဂ် နာဂဝဂ္ဂ]
#[https://my.wikisource.org/wiki/ဓမ္မပဒဝတ္ထုတော်ကြီး#တဏှာဝဂ် တဏှာဝဂ္ဂ]
#[https://my.wikisource.org/wiki/ဓမ္မပဒဝတ္ထုတော်ကြီး#ဘိက္ခုဝဂ် ဘိက္ခုဝဂ္ဂ]
#[https://my.wikisource.org/wiki/ဓမ္မပဒဝတ္ထုတော်ကြီး#ဗြာဟ္မဏဝဂ် ဗြာဟ္မဏဝဂ္ဂ]
အောက်တွင်ပါဝင်သော အခန်းများမှ နမူနာ ဂါထာများကို ထုတ်နှုတ်တင်ပြထားသည်။
===အခန်း ၁===
၁။ မနောပုဗ္ဗင်္ဂမာ ဓမ္မာ၊ မနောသေဋ္ဌာ မနောမယာ။
မနသာ စေ ပဒုဋ္ဌေန၊ ဘာသတိ ဝါ ကရောတိ ဝါ။
တတော နံ ဒုက္ခမနွေတိ၊ စက္ကံ၀ ၀ဟတော ပဒံ။
၁။ နာမ်ခန္ဓာ(လေးပါး)တို့တွင် စိတ်သာလျှင် ရှေ့သွားရှိကုန်၏၊ စိတ်သာလျှင် အကြီးအမှူးရှိကုန်၏၊ စိတ်ဖြင့်ပြီးကုန်၏၊ ပြစ်မှားလိုသောစိတ်ဖြင့် အကယ်၍ ပြောဆိုသော်လည်းကောင်း၊ ပြုလုပ်သော်လည်းကောင်း၊ ကြံစည်သော်လည်းကောင်း ထိုပြောဆို ပြုလုပ် ကြံစည်မှုကြောင့် လှည်းဘီးသည် ဝန်ဆောင်နွား၏ခြေရာသို့ အစဉ်လိုက်ဘိသကဲ့သို့ ထိုသူသို့ ဆင်းရဲသည် အစဉ်လိုက်လေ၏။
၂။ မနောပုဗ္ဗင်္ဂမာ ဓမ္မာ၊ မနောသေဋ္ဌာ မနောမယာ။
မနသာ စေ ပသန္နေန၊ ဘာသတိ ဝါ ကရောတိ ဝါ။
တတော နံ သုခမနွေတိ၊ ဆာယာ၀ အနပါယိနီ။
၂။ နာမ်ခန္ခာ(လေးပါး)တို့သည် စိတ်လျှင် ရှေ့သွားရှိကုန်၏၊ စိတ်လျှင် အကြီးအမှူးရှိကုန်၏၊ စိတ်ဖြင့် ပြီးကုန်၏၊ သန့်ရှင်းကြည်လင်သောစိတ်ဖြင့် အကယ်၍ ပြောဆိုသော်လည်းကောင်း၊ ပြုလုပ်သော်လည်းကောင်း၊ ကြံစည်သော်လည်းကောင်း ထို(ပြောဆို ပြုလုပ် ကြံစည်)သောကြောင့် အရိပ်သည် (လူကို)မစွန့်မူ၍ အစဉ် လိုက်သကဲ့သို့ ထိုသူသို့ ချမ်းသာသည် အစဉ်လိုက်လေ၏။
===အခန်း ၂===
၂၁။ အပ္ပမာဒေါ အမတပဒံ၊ ပမာဒေါ မစ္စုနော ပဒံ။
အပ္ပမတ္တာ န မီယန္တိ၊ ယေ ပမတ္တာ ယထာ မတာ။
၂၂။ ဧဝံ ဝိသေသတော ဉတွာ၊ အပ္ပမာဒမှိ ပဏ္ဍိတာ။
အပ္ပမာဒေ ပမောဒန္တိ၊ အရိယာနံ ဂေါစရေ ရတာ။
၂၃။ တေ ဈာယိနော သာတတိကာ၊ နိစ္စံ ဒဠှပရက္ကမာ။
ဖုသန္တိ ဓီရာ နိဗ္ဗာနံ၊ ယောဂက္ခေမံ အနုတ္တရံ။
၂၁။ မမေ့မလျော့ခြင်းသည် နိဗ္ဗာန်၏အကြောင်းတည်း၊ မေ့လျော့ခြင်းသည် သေခြင်း၏အကြောင်းတည်း၊ မမေ့မလျော့သောသူတို့သည် သေသည်မမည်ကုန်၊ မေ့လျော့သောသူတို့သည် သေသည် မည်ကုန်၏။
၂၂။ မမေ့လျော့သော ပညာရှိတို့သည် ဤသို့ ထူးခြားကြောင်းကိုသိ၍ မမေ့လျော့သော သတိတရား၌ ရွှင်လန်းဝမ်း မြောက်ကုန်လျက် အရိယာတို့၏ ကျက်စားရာ လောကုတ္တရာတရား ကိုးပါး၌ မွေ့လျော်ကြကုန်၏။
၂၃။ ထိုပညာရှိတို့သည် (သမထ ဝိပဿနာ ဈာန်နှစ်ပါးဖြင့် ကိလေသာကို) ရှို့မြှိုက်ကုန်ပြီးလျှင် အမြဲမပြတ် လုံ့လ ပြုကုန်၍ မတွန့်မဆုတ် လုံ့လထုတ်ကုန်လျက် ယောဂလေးပါး၏ကုန်ရာ အတုမရှိမြတ်သော နိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်ကြ ကုန်၏။
၂၄။ ဥဋ္ဌာန၀တော သတီမတော၊ သုစိကမ္မဿ နိသမ္မကာရိနော။
သညတဿ ဓမ္မဇီဝိနော၊ အပ္ပမတ္တဿ ယသောဘိ၀္ဎုတိ။
၂၄။ ထကြွလုံ့လရှိသူ၊ သတိရှိသူ၊ စင်ကြယ်သောကံ သုံးပါးရှိသူ၊ စူးစမ်း၍ပြုလေ့ရှိသူ (ဣနြေ္ဒကို) စောင့်စည်းသူ၊ တရားသဖြင့် အသက်မွေးသူ၊ မမေ့လျော့သူအား အခြွေအရံ အကျော်အစောသည် တိုးပွား၏။
===အခန်း ၃===
၃၃။ ဖန္ဒနံ စပလံ စိတ္တံ၊ ဒူရက္ခံ ဒုန္နိဝါရယံ။
ဥဇုံ ကရောတိ မေဓာဝီ၊ ဥသုကာရော၀ တေဇနံ။
၃၄။ ဝါရိဇော၀ ထလေ ခိတ္တော ၊ ဩကမောကတဥဗ္ဘတော။
ပရိဖန္ဒတိဒံ စိတ္တံ၊ မာရဓေယျံ ပဟာတေ၀။
၃၃။ လေးသမားသည် မြားကို ဖြောင့်အောင်ပြုသကဲ့သို့ ပညာရှိသည် (အာရုံတို့၌)တုန်လှုပ်၍ လျှပ်ပေါ်လော်လည်ခြင်း သဘောရှိသော စောင့်ထိန်းရန် တားမြစ်ရန် ခက်ခဲသောစိတ်ကို ဖြောင့်အောင်ပြု၏။
၃၄။ ရေတည်းဟူသော မှီရာတည်ရာမှ ထုတ်ဆောင်၍ ကုန်း၌ပစ်ချထားအပ်သောငါးသည် တဖျပ်ဖျပ် တုန်လှုပ်သကဲ့သို့ ကိလေသာမာရ် ကိုယ်တွင်းရန်ကိုပယ်ရန် ကာမနယ်ပယ်မှ ထုတ်ဆောင်၍ ထားအပ်သော ဤစိတ်သည် တဖျပ်ဖျပ် တုန်လှုပ်၏။
၃၅။ ဒုန္နိဂ္ဂဟဿ လဟုနော၊ ယတ္ထကာမနိပါတိနော။
စိတ္တဿ ဒမထော သာဓု၊ စိတ္တံ ဒန္တံ သုခါ၀ဟံ။
၃၅။ နှိမ်နင်းရန်ခဲယဉ်း၍ လျင်မြန်သောသဘောရှိသော အလိုရှိရာအာရုံ၌ ကျလေ့ရှိသောစိတ်ကို ဆုံးမခြင်းသည်ကောင်း၏၊ (ဆုံးမပြီး၍)ယဉ်ကျေးသောစိတ်သည် ချမ်းသာကို ရွက်ဆောင်တတ်၏။
၃၆။ သုဒုဒ္ဒသံ သုနိပုဏံ၊ ယတ္ထကာမနိပါတိနံ။
စိတ္တံ ရက္ခေထ မေဓာဝီ၊ စိတ္တံ ဂုတ္တံ သုခါ၀ဟံ။
၃၆။ အလွန့်အလွန်မြင်နိုင်ခဲသော အလွန့်အလွန်သိမ်မွေ့သော အလိုရှိရာအာရုံ၌ ကျလေ့ရှိသော စိတ်ကို ပညာ ရှိသည် စောင့်ရှောက်ရာ၏၊ စောင့်ရှောက်ထားအပ်သောစိတ်သည် ချမ်းသာကို ရွက်ဆောင်တတ်၏။
၅၆။ အပ္ပမတ္တော အယံ ဂန္ဓော ၊ ယာယံ တဂရစန္ဒနီ။
ယော စ သီလ၀တံ ဂန္ဓော၊ ဝါတိ ဒေေ၀သု ဥတ္တမော။
===အခန်း ၄===
၅၆။ တောင်ဇလပ် စန္ဒကူးပန်းတို့၏ အနံ့သည် မပြောပလောက် အနည်းငယ်မျှသာဖြစ်၏၊ ဤ သီလရှိသောသူတို့၏ သီလအနံ့သည်သာ ထူးကဲလွန်မြတ်သည်ဖြစ်၍ နတ်ပြည်တို့၌လှိုင်၏။
၅၇။ တေသံ သမ္ပန္နသီလာနံ၊ အပ္ပမာဒဝိဟာရိနံ။
သမ္မဒညာ ဝိမုတ္တာနံ၊ မာရော မဂ္ဂံ န ဝိန္ဒတိ။
၅၇။ ပြည့်စုံသော သီလရှိကုန်သော မမေ့မလျော့နေလေ့ရှိကုန်သော ကောင်းစွာ ဉာဏ်ဖြင့်သိ၍ ကိလေသာမှ လွတ်မြောက်သော ထိုသူတို့၏ သွားရာလမ်းကြောင်းကို မာရ်နတ်သည် မသိ မတွေ့မမြင်နိုင်ပေ။
၅၈။ ယထာ သင်္ကာရဓာနသ္မိံ၊ ဥဇ္ဈိတသ္မိံ မဟာပထေ။
ပဒုမံ တတ္ထ ဇာယေထ၊ သုစိဂန္ဓံ မနောရမံ။
၅၉။ ဧဝံ သင်္ကာရဘူတေသု၊ အန္ဓဘူတေ ပုထုဇ္ဇနေ။
အတိရောစတိ ပညာယ၊ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓသာ၀ကော။
၅၈။ လမ်းမကြီးဝယ် စွန့်ပစ်ထားသော အမှိုက်ပုံ၌ မွှေးကြိုင်လှိုင်ထုံ၍ နှစ်သက်ဖွယ်ရှိသော ပဒုမ္မာကြာပန်းသည် ပေါက်ရောက်သကဲ့သို့။
၅၉။ အမှိုက်ပုံသဖွယ်ဖြစ်သော သတ္တဝါတို့၏အလယ်၌နေသည့် မြတ်စွာဘုရား၏ တပည့်သည် အကန်း သဖွယ်ဖြစ်သော ပုထုဇဉ်တို့ကို ပညာဖြင့်လွန်၍ တင့်တယ်၏။
ဓမ္မပဒ ပါဠိတော်သည် သဘောတူရာ ပေါင်းစည်းထားသော ဝဂ်အားဖြင့် ၂၆ ဝဂ်၊ ဂါထာအရေအတွက်အားဖြင့် ၄၂၃ ဂါထာဖြစ်သည်။
==ဘာသာပြန်ဆိုခြင်းများ==
ဓမ္မပဒကို အင်္ဂလိပ်၊ ပြင်သစ်၊ ဂျာမနီနှင့် အခြားဥရောပဘာသာစကားများစွာသို့ အကြိမ်များစွာ ပြန်ဆိုခဲ့ကြသည်။ ဤသို့ကြောင့် ဥရောပတိုက်တွင် ဗုဒ္ဓကျမ်းစာများအနက် လူသိအများဆုံး၊ အစောဆုံးသိရှိကြသော ကျမ်းစာများအနက် တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်လေသည်။ အာရှတိုက်ဘက်တွင် အိန္ဒိယ၊ သီဟိုဠ်၊ မြန်မာ၊ တရုတ် စသော ဗုဒ္ဓဘာသာ ရောက်ရှိသည့် နေရာတိုင်းတွင် သက်ဆိုင်ရာဘာသာစကားများဖြင့် ပြန်ဆိုကြ၍ လေ့လာလိုက်စားကြသည်။
အိန္ဒိယတွင် ရှေးခေတ်ဘာသာစကားများဖြစ်သည့် ဗြဟ္မဏသုံး [[သက္ကတ]]၊ ဗုဒ္ဓဘာသာသုံး မိဿကသက္ကတ၊ လူအများစုသုံးသည့် ပြာကတဘာသာစကားများသို့ ပြန်ဆိုခဲ့ကြပေသည်။ တရုတ်နိုင်ငံ၌လည်း အေဒီ (၃) ရာစု အစောပိုင်းမှစ၍ တရုတ်ဘာသာစကားအမျိုးမျိုးဖြင့် ပြန်ဆိုခဲ့ကြသည်။ ထို့အပြင် တရုတ်ဗုဒ္ဓဘာသာပညာရှင်များက အခြားကောင်းနိုးရာရာ ဗုဒ္ဓတရားတော်များကို အတိုချုပ်ပြုပြင်ကြခြင်း၍ ဓမ္မပဒအတွင်းထည့်ကာ ချဲ့ထွင်ကြခြင်းများလည်း လုပ်ဆောင်ခဲ့ကြသည်။ ထိုကြောင့် အိန္ဒိယဘက်မှ ဘာသာစကား မူသုံးခုနှင့် တရုတ်ဘက်က မူတို့သည် လက်ရှိထေရဝါဒ၏ ပါဠိတော်မူနှင့် တူညီသည်များလည်းရှိကြပြီး မတူကွဲပြားသည်များလည်း ရှိကြသည်။
===မြန်မာဘာသာပြန်များ===
၁။ '''ဓမ္မပဒနိဿယ'''- ဓမ္မပဒပါဠိတော်ကို နိဿယနည်းဖြင့် မြန်မာပြန်၍ ဝတ္ထုနိဒါန်းအကျဉ်းချုပ်နှင့်အတူ “အဂ္ဂဓမ္မာလင်္ကာရ ကဝိဓဇ မဟာဓမ္မရာဇာဓိရာဇဂုရု” ဘွဲ့တံဆိပ်တော်ရ သင်္ဂဇာ ဆရာတော်က ရေးသားစီရင်တော်မူသည်။ [https://dhamma-library.cdn.winmetta.org/%E1%81%84%E1%81%8B%E2%80%8B%20%E1%80%95%E1%80%AB%E1%80%A0%E1%80%AD%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA%20%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%BF%E1%80%9A/%E1%81%87%E1%81%86%E1%81%8B%20%E1%80%93%E1%80%99%E1%80%B9%E1%80%99%E1%80% Download]{{Dead link|date=March 2025 }}
နိဂုံး၌ သက္ကရာဇ် ၁၂၀၈ ခုနှစ် ကျမ်းပြီးကြောင်း ဖော်ပြသည်။ ဒီမိုင်းအရွယ် တအုပ်တည်းဖြင့် ကျမ်းပြီးဆုံးသည်။ ယင်းမူသည် ဆဋ္ဌမူ (ပါဠိမူ) နှင့် အနည်းငယ် ကွဲလွဲသည်။
၂။ '''ဓမ္မပဒ ပါဠိတော် မြန်မာပြန်'''- ဆဋ္ဌသံဂါယနာတင် ရဟန်းပညာရှိ လူပညာရှိများ ပြန်ဆိုတည်းဖြတ်သည့် ကျမ်းစာဖြစ်သည်။ ခုဒ္ဒကနိကာယ်ဝင် ခုဒ္ဒကပါဌစသော ကျမ်းများနှင့် တွဲ၍ ရိုက်နှိပ်သည့် မြန်မာပြန် သက်သက်ဖြစ်သည်။ ဆဋ္ဌသံဂါယနာတင် အရွယ် စာအုပ်ကြီးလည်း ရှိသည်။
ရှင်လူအများ လွယ်ကူစွာ ဝယ်ယူဖတ်ရှုနိုင်စေရန် သာသနာရေး ဦးစီးဌာန ပုံနှိပ်တိုက်က ကရောင်းဆယ့်ခြောက်ချိုး အရွယ် ဓမ္မပဒ ပါဠိတော်နှင့် တွဲဖက် ရိုက်နှိပ်ထားသည့် စာအုပ်ငယ်လည်း ရှိပေသည်။ [http://www.kbrl.gov.mm/catalog/index/52 Download] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250303191739/http://www.kbrl.gov.mm/catalog/index/52 |date=3 March 2025 }}
၃။ '''တရားပေါင်းချုပ်ခေါ် ဓမ္မပဒ ဝတ္ထုတော်ကြီး'''- ဓမ္မပဒ ဝတ္ထုတော်ကြီးကို ရန်ကုန်မြို့ ရွှေတိဂုံစေတီတော်၏ အင်္ဂါထောင့်ရှိ အောင်မြေဘုံစံကျောင်းတိုက်ကြီး၌ သီတင်းသုံးနေထိုင်တော်မူသော ဆရာတော် အရှင်စန္ဒိမာ ရေးသားပြုစုတော်မူသည်။
ဓမ္မပဒ ပါဠိတော်ကို အဋ္ဌကထာလာအတိုင်း နိဒါန်း ပစ္စုပ္ပန်ဝတ္ထု၊ အတိတ်ဝတ္ထုတို့ဖြင့် မြိုင်မြိုင်ဆိုင်ဆိုင် ဖွင့်ဆိုရေးသားတော်မူသည်။ အချို့သော ဝတ္ထုဇာတ်လမ်းတို့၌ ဓမ္မပဒ အဋ္ဌကထာမှ တပါးသော အဋ္ဌကထာကြီးများလာ အကြောင်းအရာများကိုလည်း ထည့်သွင်း၍ ပြည့်ပြည့်စုံစုံ ရေးသားစီရင်ထားသည်ကို တွေ့ရပေသည်။
မူရင်းဂါထာများကိုလည်း နိဿယနည်းဖြင့် ခန့်ညားစွာ မြန်မာပြန်ထားတော်မူသည်။ ရွိုင်အရွယ် စာအုပ်ကြီး (ပ-ဒု-တ-စ-မ) ငါးတွဲရှိသည်။ စာမျက်နှာ (၂,၀၀၀) ရှိပြီး မူလပါဠိစာအတိုင်းမဟုတ်ဘဲ ကာရံနဘေများဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။
၄။ '''သုဓမ္မဝတီ ဓမ္မပဒဝတ္ထုတော်ကြီး'''- ညောင်လေးပင်မြို့ တောရကြီးဆရာတော် အရှင်အရိယ ရေးသားစီရင်တော်မူသည်။ ဤကျမ်းကို စီရင်ရေးသားရာ၌ အဋ္ဌကထာ ပါဠိရှိသည့်အတိုင်း ပြန်ဆိုသည်ဖြစ်သောကြောင့် ဓမ္မပဒ အဋ္ဌကထာ မြန်မာပြန်ကျမ်းဟုပင် အမည်ခံယူသင့်ကြောင်း ကျမ်းနိဒါန်း၌ ဖော်ပြချက်ရှိသည်။ ကျမ်းပြီးသည်အထိ ရွိုင်အရွယ် စာအုပ်ဖြင့် ပထမ၊ ဒုတိယ၊ တတိယ၊ စတုတ္ထဟု လေးတွဲရှိ၍ စာမျက်နှာ (၁၇၅၀) ပါဝင်သည်။
ကျမ်းပြီး နိဂုံး၌ ခုနှစ် သက္ကရာဇ် အမှတ်အသား မပါရှိချေ။ ရိုက်နှိပ်သည့် သက္ကရာဇ်မှာ ၁၃၃၀ ပြည့်နှစ်ဖြစ်သည်။ [http://www.kbrl.gov.mm/catalog/Index/24?page=4 Download] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241107104722/http://www.kbrl.gov.mm/catalog/Index/24?page=4 |date=7 November 2024 }}
၅။ '''ပဒေသာ ဓမ္မပဒဝတ္ထုတော်ကြီး'''- မန္တလေးမြို့ ဝိဇိတာရုံတိုက် စာချဆရာတော် အရှင်ဝိစာရိန္ဒ ပြုစီရင်သည့် ကျမ်းဖြစ်သည်။ ပစ္စုပ္ပန်ဝတ္ထု ပါဠိတော်ဂါထာ နိဿယ၊ မြန်မာလင်္ကာ ဝတ္ထုနှင့် ဆီလျော်သည့် ပန်းချီပုံတို့ဖြင့် မွမ်းမံခြယ်လှယ်ထားသည်။
ရွိုင်အရွယ် စာအုပ်၊ ပထမတွဲ၊ ဒုတိယတွဲ နှစ်တွဲနှင့် ကျမ်းပြီးသည်။ စာမျက်နှာ (၂,၀၀၀) ခန့် ပါရှိသည်။ နိဂုံး၌ ၁၃၃၁ ခုနှစ်၌ ကျမ်းပြီးကြောင်း ပြဆိုထားသည်။
၆။ '''တိုးတက်ခြင်းနှင့် ငြိမ်းချမ်းခြင်း'''- ဓမ္မပဒပါဠိတော်မှ ကြီးပွားတိုးတက်ခြင်းပြတရားနှင့် ငြိမ်းချမ်းခြင်းပြတရားများကိုသာ ရွေးထုတ်၍ ပါဠိဘာသာမပါပဲ မြန်မာပြန်ချည်းသက်သက် ရိုက်နှိပ်၍ ဆေးတက္ကသိုလ်ကျောင်းသားများက ဓမ္မဒါနပြုသော အိတ်ဆောင်စာအုပ်ငယ်ဖြစ်သည်။
၇။ '''ဓမ္မပဒဂီတိကျမ်း'''- ဓမ္မပဒပါဠိတော်ကို ဝတ္ထုနိဒါန်းဇာတ်လမ်းအကျဉ်းနှင့် တွဲ၍ ကျက်မှတ်ဖွယ် မြန်မာလင်္ကာဖြင့် ပြန်ဆိုသည့် ကျမ်းဖြစ်သည်။ စိတ်ဝင်စားဖွယ် မြန်မာခေါင်းစီးများ တပ်ထားသည်။ ရန်ကုန်မြို့ ပုဇွန်တောင် ဆုတောင်းပြည့်ကျောင်းတိုက် နာယကချုပ်ဆရာတော် အရှင်ပညာရက္ခိတ ရေးသားစီရင်တော်မူသည်။ ဒီမိုင်းအရွယ် တအုပ်တည်းဖြင့် ပြီးစီးခဲ့သည်။
၈။ '''ဗုဒ္ဓဂီတိကာကျမ်း'''- ဓမ္မပဒပါဠိတော်ကို နိဒါန်းဝတ္ထု အကျဉ်းချုပ်နှင့်တကွ နိဿယပြန်နည်း၊ ကျက်မှတ်ဖွယ် ရှစ်လုံးဖွဲ့ကဗျာနည်း၊ မြန်မာစကားပြေနည်း၊ အင်္ဂလိပ်ဘာသာနည်းတို့ဖြင့် နည်းလေးပါး ပါဝင်ပြန်ဆိုထားသည်။ မုံရွာခရိုင် ယင်းမာပင်မြို့နယ် ရိုးမတိမ်ဆရာတော် အရှင်သီလာစာရ ရေးသားစီရင်တော်မူသည့်ကျမ်းဖြစ်သည်။
ပထမတွဲ၊ ဒုတိယတွဲ နှစ်တွဲရှိသည်။ ရွိုင်အရွယ်အားဖြင့် သာသနာရေးဦးစီးဌာန ပုံနှိပ်တိုက်မှ ရိုက်နှိပ်သည်။
၉။ '''ဓမ္မပဒ'''- ဓမ္မပဒပါဠိတော်ကို ဝတ္ထုနိဒါန်းနှင့် ဂါထာများကို မြန်မာစကားပြေ ပြန်ဆိုရေးသားသည်။ ဦးမြင့်ဆွေ မဟာဝိဇ္ဇာ (လန်ဒန်) ရေးသားပြုစုသည်။ ဒီမိုင်းအရွယ်ဖြင့် တအုပ်တည်း ပြီးဆုံးသည်။
၁၀။ '''ဗုဒ္ဓ၏ ကိုယ်တွေ့ဝတ္ထုများ'''- ဓမ္မပဒပါဠိတော်ကို နိဒါန်းဝတ္ထုနှင့် တွဲဖက်၍ ခေတ်မီမီ မြန်မာစကားပြေဖြင့် ရေးသားထားသည့် ကျမ်းဖြစ်သည်။ မြတ်ဗုဒ္ဓဘုရားရှင် လက်ထက်အခါ၌ ဖြစ်ပေါ်၍ ဗုဒ္ဓထံရောက်လာသော ဝတ္ထုဇာတ်လမ်းများကိုပင် ရည်ရွယ်၍ ကိုယ်တွေ့ဝတ္ထုဟု ဆိုခြင်းဖြစ်ပေသည်။ ပါဠိဂါထာများ မပါပဲ ဆိုလိုရင်း အဓိပ္ပာယ် မြန်မာပြန်ကိုသာ ရေးထားသည်။
ဦးမောင်မောင်လေး ပထမကျော်၊ ဓမ္မာစရိယ (သိရောမဏိ) ဘီအေ၊ အာရ်အယ်လ် ရေးသားပြုစုသည်။ ကရောင်း ၁၆-ချိုး ဝတ္ထုစာအုပ်အရွယ်ဖြင့် ပထမ၊ ဒုတိယ၊ တတိယ သုံးတွဲရှိသည်။
၁၁။ '''သရုပ်ပြ ဓမ္မပဒကျမ်း'''- ပထမကျော်၊ သာသနဓဇသိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ ဒေါ်ဝိဇ္ဇေသီက (၁၉၈၃)ခုနှစ်တွင် နိဒါန်းဝတ္ထု၊ အကျဉ်းချုပ်ရေးခြင်း, ဂါထာများကို အနက်ပေးခြင်း, ပါဠိသဒ္ဒါနည်း ခက်ဆစ်များကို ရှင်းပြခြင်း, ပါဠိအနက်နည်း ခက်ဆစ်များကို ရှင်းပြခြင်း, မှတ်သားဖွယ် အဓိပ္ပာယ်များကို အကျဉ်းထုတ်ပြခြင်း ပုံစံဖြင့် ရေးသားထားသည်။
[http://www.kbrl.gov.mm/book/download/000475 Download] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250312170424/http://www.kbrl.gov.mm/book/download/000475 |date=12 March 2025 }}
၁၂။ '''ဗုဒ္ဓဝါဒအနှစ်သာရဓမ္မပဒ'''- *စာရေးဆရာ ဦးသော်ဇင်က "ဓမ္မပဒ ဘာသာပြန်" အမည်ဖြင့် ပြန်ဆိုသည်။ ပါဠိမပါဝင်ဘဲ မြန်မာစကားပြေဖြင့်သာရေး၍ (၁၉၆၇) တွင် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ မူရင်းပါဠိကို တိုက်ရိုက်ပြန်ခြင်းမဟုတ်ဘဲ အဓိပ္ပာယ် ပေါ်ရုံမျှပြန်သည်။ [http://www.kbrl.gov.mm/book/download/003298 Download] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210414033315/http://www.kbrl.gov.mm/book/download/003298 |date=14 April 2021 }}
၁၃။ ကမ္ဘာ့ဗုဒ္ဓသာသနာပြုဆရာတော် [[သေဋ္ဌိလ|ဦးသေဋ္ဌိလာဘိဝံသ]]ကလည်း ပါဠိတော်ဂါထာ (၄၂၄) ပုဒ်ကို မြန်မာဘာသာသို့ ပြန်ဆိုခဲ့သည်။
၁၄။ '''ပုံတော်စုံ ဓမ္မပဒဝတ္ထုတော်ကြီး'''- ကို အရှင်ဓမ္မဿာမီဘိဝံသက ရေးသားခဲ့သည်။
[http://www.kbrl.gov.mm/catalog/index/24 Download အားလုံး] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250119093848/http://www.kbrl.gov.mm/catalog/index/24 |date=19 January 2025 }}
== ကိုးကား ==
{{reflist}}
[[Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
[[ကဏ္ဍ:ခုဒ္ဒကနိကာယ်]]
l9dtlvc47g769ni4szex00h8jz96aeu
ပါတိမောက်
0
4666
1049830
849090
2026-08-22T20:13:49Z
Sappadasa
132530
1049830
wikitext
text/x-wiki
{{ပိဋကတ်သုံးပုံ}}
* (က) အမြတ်ဆုံးဖြစ်သောသီလ။
*(ခ) အမြတ်ဆုံးဖြစ်သော ပါတိမောက္ခ မည်သော သီလကို ထွန်းပြတတ်သောကျမ်း။ <ref>ပါတိမောက္ခ (န) [ပ+အတိမောက္ခ] ပါတိမောက်၊</ref> <ref>(က) ပါတိမောက္ခုံ ဥဒ္ဒိသေယျ။ ကင်္ခါ၊၁။ ပါတိ-မောက္ခန္တိ ပအတိမောက္ခံ အတိပမောက္ခံ အတိသေဋ္ဌံ အတိဥတ္တမန္တိ အတ္ထော။ ကင်္ခါ၊၈၄။ ပါတိမောက္ခေ(ဒီ၊၂၊၄၂)တိ ယံ တံ ပအတိမောက္ခံ အတိပမောက္ခံ ဥတ္တမသီလံ။ ဒီ၊ဋ္ဌ၊၂၊၇၀။ ဥဘယာနိ ခေါ ပနဿ ပါတိမောက္ခာနိ ဝိတ္ထာရေန သွာဂတာနိ ဟောန္တိ။ ဝိ၊၃၊၉၃၊ ၉၇-၈၊ ၁၁၃-၄။ ဂန္ထော ပန တဿ ပါတိမောက္ခဿ ဇောတကတ္တာ ပါတိမောက္ခန္တိ ဝုစ္စတိ။ ကင်္ခါ၊၈၄။ </ref>
==ပါတိမောက် ၂-မျိုး==
အလွန်မြတ်သည်ကို '''ပါတိမောက်''' ဟု ခေါ်သည်။ ထိုပါတိမောက်သည် သီလပါတိမောက်နှင့် ဂန္ထပါတိမောက် ဟု ၂-မျိုးရှိသည်၊
မိမိကို စောင့်ရှောက်သူကို အပါယ်စသော ဆင်းရဲနှင့် အတ္တာနုဝါဒ စသော ဘေးတို့မှ လွတ်စေနိုင်သောကြောင့် သီလသည် ပါတိမောက်မည်သည်၊ ထိုသီလကိုပြသော ဂန္ထကျမ်းဂန်သည်လည်း ဌာနျူပစာရ([ဌာနီ+ဥပစာရ]
ဌာနျူပစာရ = ဌာနီ၏အနီး ဌာန၌ဖြစ်ခြင်း၊ ဌာနီ၏အနီး ဌာနကို ဟောခြင်း၊ ဌာနီ၏အမည်ကို ဌာန၌ တင်စား၍ ခေါ်ဝေါ်သုံးစွဲခြင်း)အားဖြင့် ပါတိမောက်မည်သည်။
==ပါတိမောက် အပြား==
ဂန္ထပါတိမောက်သည်လည်း ဘိက္ခုပါတိမောက်၊ ဘိက္ခုနီပါတိမောက် ဟူ၍ ၂-မျိုးပြားသည်။
'''ဘိက္ခုပါတိမောက်'''၌ နိဒါနုဒ္ဒေသ၊ ပါရာဇိကုဒ္ဒေသ၊ သံဃာဒိသေသုဒ္ဒေသ၊ အနိယတုဒ္ဒေသ၊ ဝိတ္ထာရုဒ္ဒေသ ဟု ဥဒ္ဒေသ ၅-ပါးရှိသည်၊
'''ဘိက္ခုနီပါတိမောက်'''၌ နိဒါနုဒ္ဒေသ၊ ပါရာဇိကုဒ္ဒေသ၊ သံဃာဒိသေသုဒ္ဒေသ၊ ဝိတ္ထာရုဒ္ဒေသ ဟု ဥဒ္ဒေသ ၄-ပါးရှိသည်။ <ref>ကင်္ခါ၊၈၄-၅။ အံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၆၅။</ref>
ထို့နောက် ဩဝါဒပါတိမောက်၊ အာဏာပါတိမောက်ဟု ၂-မျိုးရှိသည်။
ထိုတွင် "ခန္တီပရမံ တပေါ တိတိက္ခာ" စသော ၃-ဂါထာသည် '''ဩဝါဒပါတိမောက်''' မည်သည်။ ထိုဩဝါဒပါတိမောက်ကို ဘုရားရှင်တို့ကိုယ်တိုင်သာ ပြသည်။
"သုဏာတု မေ ဘန္တေ သံဃော" စသည်ဖြင့် မြတ်စွာဘုရား ဟောကြားတော်မူသော သိက္ခာပုဒ် ဥပဒေတော်များကို '''အာဏာပါတိမောက်''' ဟု ခေါ်မည်သည်။ ထိုအာဏာပါတိမောက်က သာဝကတို့ကိုသာ ပြသည်။ "ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသေယျ"၌ ပါတိမောက်သည် အာဏာပါတိမောက် ဖြစ်သည်။ <ref>ကင်္ခါ၊၉၄။</ref>
===အခြား အဓိပ္ပါယ်များ===
* (က) မိမိစောင့်ထိန်းသူကို [[အာပါယိကသုတ်|အာပါယိကဒုက္ခ]]စသည်မှ စောင့်ရှောက်တတ်သော သီလ။ <ref>(က) ပါတိမောက္ခေ(ဒီ၊၂၊၄၂)တိ... ပါတိ ဝါ အဂတိဝိသေသေဟိ မောက္ခတိ ဒုဂ္ဂတိဘယေဟိ၊ ယော ဝါ နံ ပါတိ၊ တံ မောက္ခေတီတိ ပါတိမောက္ခန္တိ ဝုစ္စတိ၊ တသ္မိံ ပါတိမောက္ခ စ သံဝရော။ ဒီ၊ဋ္ဌ၊၂၊၇၀။ သီလံ ယော နံ ပါတိ ရက္ခတိ၊ တံ မောက္ခတိ မောစယတီတိ အာပါယိကာဒီဟိ ဒုက္ခဟိ အတ္တာနုဝါဒါဒီဟိ ဝါ ဘယေဟီတိ ပါတိမောက္ခံ။ ကင်္ခါ၊၈၄။ ပါတိမောက္ခသံဝရ သံဝုတ-လည်းကြည့်။ </ref>
* (ခ) [[အဝိဇ္ဇာ]]စသည်ကြောင့် သံသရာ၌ ဖြစ်တတ်သော [[သတ္တဝါ]]တို့ကို [[တဏှာ]]စသော သံ[[ကိလေသာ]]မှ လွတ်မြောက်စေသော သီလ။ <ref>(ခ) အဝိဇ္ဇာဒိနာ ဟေတုနာ သံသာရေ ပတတိ ဂစ္ဆတိ ပဝတ္တတီတိ ပါတိ။ ... တဿ ပါတိနော သတ္တဿ တဏှာဒိသံကိလေသတ္တယတော မောက္ခော ဧတေနာတိ ပါတိမောက္ခော။ ဣတိဝုတ်၊ဋ္ဌ၊၂၉၁။ သာရတ္ထ၊၂၊၅၉။ မ၊ဋီ၊၁၊၂၅၇။ အံ၊ဋီ၊၂၊၃၅။ အံ၊ဋီ၊၃၊၂၇၁။ အနုဋီ၊၂၊၁၇၈။</ref>
* (ဂ) ဆင်းရဲ၌ ပျက်စီး၍ ကျတတ်သော စိတ်ကို ဆင်းရဲမှ လွတ်မြောက်စေသော သီလ။ <ref>(ဂ) ပါတေတိ ဝိနိပါတေတိ ဒုက္ခတိ ပါတိ၊ စိတ္တံ။ ... တဿ ပါတိနော မောက္ခော ဧတေနာတိ ပါတိမောက္ခော။ ဣတိဝုတ်၊ဋ္ဌ၊၂၉၁။ သာရတ္ထ၊၂၊၅၉။ မ၊ဋီ၊၁၊၂၅၇။ အံ၊ဋီ၊၂၊၃၅။ အံ၊ဋီ၊၃၊၂၇၂။ အနုဋီ၊၂၊၁၇၈-၉။ </ref>
* (ဃ) [[အပါယ်လေးဘုံ|အပါယ်]]ဆင်းရဲ [[သံသရာ]] ဆင်းရဲ၌ ကျရောက်ကြောင်းဖြစ်သော တဏှာ စသော သံကိလေသာမှ လွတ်မြောက်တတ်သော သီလ။ <ref>(ဃ) ပတတိ ဧတေန အပါယဒုက္ခေ သံသာရဒုက္ခေ စာတိ ပါတိ၊ တဏှာဒိသံကိလေသော။ ... တတော ပါတိတော မောက္ခောတိ ပါတိမောက္ခော။ ဣတိဝုတ်၊ဋ္ဌ၊၂၉၁။ သာရတ္ထ၊၂၊၅၉။ မ၊ဋီ၊၁၊၂၅၇။ အံ၊ဋီ၊၂၊၃၅။ အံ၊ဋီ၊၃၊၂၇၂။ အနုဋီ၊၂၊၁၇၉။</ref>
* (င) ကျရောက်ရာ [[အာယတန ၁၂-ပါး|အာယတန]]မှ လွတ်မြောက်တတ်သော သီလ။ <ref>(င) ပတတိ ဧတ္ထာတိ ပါတိ၊ ဆ အဇ္ဈတ္တိကာနိ ဗာဟိရာနိ စ အာယတနာနိ။ ... တတော... ပါတိတော မောက္ခောတိ ပါတိမောက္ခော။ ဣတိဝုတ်၊ဋ္ဌ၊၂၉၁။ သာရတ္ထ၊၂၊၅၉။ မ၊ဋီ၊၁၊၂၅၇။ အံ၊ဋီ၊၂၊၃၆။ အံ၊ဋီ၊၃၊၂၇၂။ အနုဋီ၊၂၊၁၇၉။</ref>
* (စ) အပါယ်၌ ကျရောက်လေ့ရှိသော ပုထုဇဉ်ကို သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲမှ လွတ်မြောက်စေတတ်သော သီလ။ <ref>(စ) ကိလေသာနံ ဗလဝဘာဝတော ပါပကိရိယာယ သုကရဘာဝတော ပုညကိရိယာယ စ ဒုက္ကရဘာဝတော ဗဟုက္ခတ္တံ အပါယေသု ပတနသီလောတိ ပါတီ၊ ပုထုဇ္ဇနော။ ဣတိဝုတ်၊ဋ္ဌ၊၂၉၀။ သာရတ္ထ၊၂၊၅၉။ မ၊ဋီ၊၁၊၂၅၇။ အံ၊ဋီ၊၂၊၃၅။ အံ၊ဋီ၊၃၊၂၇၁။ အနုဋီ၊၂၊၁၇၈။ </ref>
* (ဆ) မရပ်မတည် ခြာခြာလည်၍ သွားရောက်လေ့ရှိသောစိတ်ကို သံသရာဆင်းရဲမှ လွတ်မြောက်စေတတ်သော သီလ။
* (ဇ) ထိုထိုဘုံဘဝ၌ အတ္တဘောကို ကျစေခြင်းအလေ့ရှိသောစိတ်ကို သံသရာဆင်းရဲမှ လွတ်မြောက်စေတတ်သော သီလ။ <ref>(ဆ) (ဇ) အနိစ္စတာယ ဝါ ဘဝါဒီသု ကမ္မဝေဂက္ခိတ္တော ဃဋိယန္တံ ဝိယ အနဝဋ္ဌာနေန ပရိဗ္ဘမနတော ဂမနသီလောတိ ပါတီ၊ မရဏဝသေန ဝါ တမှိ တမှိ သတ္တနိကာယေ အတ္တဘာဝဿ ပါတနသီလောတိ ပါတီ၊ သတ္တသန္တာနော၊ စိတ္တမေဝ ဝါ၊ တံ ပါတိ နံ သံသာရဒုက္ခတော မောက္ခေတီတိ ပါတိမောက္ခော။ စိတ္တဿ ဟိ ဝိမောက္ခေန သတ္တော ဝိမုတ္တော။ ဣတိဝုတ်၊ဋ္ဌ၊၂၉၀။ သာရတ္ထ၊၂၊၅၉။ မ၊ဋီ၊၁၊၂၅၇။ အံ၊ဋီ၊၂၊၃၅။ အံ၊ဋီ၊၃၊၂၇၁။ အနုဋီ၊၂၊၁၇၈။ </ref>
* (ဈ) ပျက်စီး၍ ကျရောက်ခြင်းရှိသောသံသရာမှ လွတ်မြောက်စေတတ်သော သီလ။ <ref>(ဈ) ပါတော ဝိနိပါတော အဿ အတ္တီတိ ပါတီ၊ သံသာရော။ တတော မောက္ခာတိ ပါတိမောက္ခော။ ဣတိဝုတ်၊ဋ္ဌ၊၂၉၁။ သာရတ္ထ၊၂၊၆၀။ မ၊ဋီ၊၁၊၂၅၇။ အံ၊ဋီ၊၂၊၃၆။ အံ၊ဋီ၊၃၊၂၇၂။ အနုဋီ၊၂၊၁၇၉။</ref> <ref name="တိပိဋကအဘိဓာန်">တိပိဋကအဘိဓာန် အတွဲ-၁၄ အပိုင်း-၃</ref>
=== ကိုးကား ===
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝေါဟာရများ]]
[[ကဏ္ဍ:ပါဠိဝေါဟာရများ]]
2cyzuzkpk41o3gbn89gy9nxkz63140k
မဟာအလက်ဇန္ဒား
0
4717
1049845
1046940
2026-08-23T02:16:03Z
~2026-45982-90
147286
/* နောက်ဆုံး အချိန်ကာလများ */
1049845
wikitext
text/x-wiki
{{copyedit|date=24 Jul 2021}}
{{Infobox royalty
| name = Alexander the Great
| title = Basileus of Macedon, Hegemon of the Hellenic League, Shahanshah of Persia, Pharaoh of [[ရှေးဟောင်းအီဂျစ်|Egypt]], Lord of Asia
| image = Alexander the Great mosaic.jpg
| caption = <small>{{Citation | contribution = Alexander fighting king Darius III of Persia | title = Alexander Mosaic | publisher = Naples National Archaeological Museum}}.</small>
| succession = King of Macedonia
| reign = ဘီစီ ၃၃၆–၃၂၃
| predecessor = Philip II
| successor = Alexander IV<br />Philip III
| succession1 = Pharaoh of Egypt
| reign1 =ဘီစီ ၃၃၂–၃၂၃
| predecessor1 = Darius III
| successor1 = Alexander IV<br />Philip III
| succession2 = King of Persia
| reign2 = ဘီစီ ၃၃၀–၃၂၃
| predecessor2 = Darius III
| successor2 = Alexander IV<br />Philip III
| succession3 = King of Asia
| reign3 = ဘီစီ ၃၃၁–၃၂၃
| predecessor3 = ''New office''
| successor3 = Alexander IV<br />Philip III
| othertitles =
| full name = Alexander III of Macedon
| native_lang1 = [[ဂရိဘာသာနှင့်စာပေ|ဂရိ]]
| native_lang1_name1 ={{plainlist |
* Μέγας Ἀλέξανδρος{{Cref2|d}} (''Mégas Aléxandros'', Great Alexander)
* Ἀλέξανδρος ὁ Μέγας (''Aléxandros ho Mégas'', Alexander the Great)
}}
| spouse = Roxana] of Bactria<br />Stateira II of Persia<br />Parysatis II of Persia
| issue = Alexander IV
| house = Argead
| house-type = Dynasty
| father = Philip II of Macedon
| mother = Olympias of Epirus
| birth_date = ၂၀ သို့ ၂၁ ဇူလိုင် ဘီစီ ၃၅၆
| birth_place = Pella, Macedon
| death_date = ၁၀ သို့ ၁၁ ဇွန် ဘီစီ ၃၂၃ (အသက် ၃၂)<!-- 32 years, 10 months and 20 days (approx.) -->
| death_place = [[ဘေဘီလုံအင်ပါယာ|ဘေဘီလုံ]]
| religion = Greek polytheism}}
မက်ဆီဒို၏ တတိယ အလက်ဇန္ဒား (၂၀/၂၁ ဇူလိုင် ၃၅၆ ဘီစီ - ၁၀/၁၁ ဇွန် ၃၂၃ ဘီစီ) '''မဟာအလက်ဇန္ဒား''' (Alexander the Great) အဖြစ် ထင်ရှားခဲ့သည်။
၎င်းသည် ရှေးဂရိနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်း မက်ဆီဒိုးနီးယားမှ ဘုရင် တစ်ပါး ဖြစ်သည်။
ဘီစီ ၃၅၆ တွင် Pella (မက်စီဒိုးနီးယား အလယ်ပိုင်း)တွင် ဖွားမြင်ခဲ့ပြီး အရစ္စတိုတယ် ထံတွင် အသက် ၁၆ နှစ်ထိ ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ အသက် (၃၀) တွင် အကြီးမားဆုံး အင်ပါယာ တစ်ခုကို ချဲ့ထွင်နိုင်ခဲ့ပြီး ၎င်း၏ အင်ပါယာ သည် Ionian Sea မှ Himalayas ထိကျယ်ပြန့်ခဲ့သည်။ ၎င်းလက်ထက်တိုက်ခဲ့သော တိုက်ပွဲများတွင် ရှုံးနိမ့်ခဲ့ခြင်း မရှိသောကြောင့် စစ်သမိုင်း တွင် အအောင်မြင်ဆုံးသော စစ်ခေါင်းဆောင်အဖြစ် အတူမရှိ ထင်ရှားသူဖြစ်သည်။၎င်း၏ အင်ပါယာသည် မျက်မှောက်ခေတ်တွင် [[ဂရိနိုင်ငံ|ဂရိ]] မှ [[ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ|ပါကစ္စတန်]] ထိ ကျယ်ပြန့် ပေသည်။
ဘီစီ ၃၃၆ တွင် အလက်ဇန္ဒား၏ဖခင်ဖြစ်သူ မက်စီဒိုးနီးယား ဘုရင် ဖိလစ် ၂ လုပ်ကြံခံရပြီးနောက် ထီးနန်းဆက်ခံခဲ့သည်။ ဖိလစ်သေဆုံးပြီး နောက် အလက်ဇန္ဒားသည် ဖခင်သိမ်းပိုက်ခဲ့သော အင်ပါယာနှင့် တိုက်ရည်ခိုက်ရည်ပြည့်၀ပြီး ဖြစ်သော စစ်တပ်ကို အမွေရရှိ ခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ဂရိစစ်သေနာပတိချုပ် ရာထူးကိုခန့်အပ်ခံရပြီးနောက် ဖခင်လက်ထက် နယ်မြေချဲ့ ထွင်ရေး စီမံချက်ကို ဆက်လက် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ဘီစီ ၃၃၄ တွင် Achaemenid အင်ပါယာအား ကျူး ကျော်သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် အာရှမိုင်းနား အား အုပ်ချုပ်သည့် အချိန်မှစ၍ ၁၀ နှစ်ခန့်ထိ စစ်ပွဲများဆက်တိုက် ဆင်နွဲခဲ့ရသည်။ Issus တိုက်ပွဲ, Gaugamela တိုက်ပွဲတို့ဖြင့် ပါရှားတို့၏ ဩဇာကို ချိုးဖဲ့ခဲ့သည်။ ထို့နောက်ပိုင်းတွင် ပါရှား ဘုရင် တတိယမြောက် ဒရိုင်းယပ်စ် ကိုအောင်နိုင်ကာ ပါရှား အင်ပါယာ၏ အရှင်သခင်ဖြစ်လာခဲ့ သည်။ မျက်မှောက်ခေတ်တွင် Adriatic ပင်လယ် မှ Indus မြစ်ထိ ကျယ်ဝန်းသည်။
ဖခမည်းတော် [[မက်စီဒိုးနီးယား|မက်ဆီဒိုးနီးယား]]ဘုရင် ဖိလစ်နှင့် မယ်တော် အိုလံပီယာမှ ဖွားမြင်သည့်သား ဖြစ်သည်။ မွေးဖွားပြီးနောက်တွင် ဖခမည်းတော်ဖိလစ်မှာ မက်စီဒိုးနီးယားမှ မြောက်ဘက်နယ် အနည်းငယ်နှင့် တောင်ဘက် ဂရိနိုင်ငံများကို သိမ်းယူပြီးဖြစ်သည်။ ငယ်စဉ်ကပင် ထက်မြက်သည့်အလျှောက် အသက် ၁၃ နှစ်တွင် ဆရာဖြစ်သူ [[အရစ္စတိုတယ်]]၏ သွန်သင်ပြသမှုများကို ခံယူပြီး အသက် ၂၀ တွင် ဖိလစ်လုပ်ကြံခံရသဖြင့် ဂရိတို့၏ဘုရင် ဖြစ်လာတော့သည်။ နန်းတက်စတွင် လက်အောက်ခံများက မက်ဆီဒိုးနီးယား၏ အုပ်ချုပ်မှုအောက်မှ လွတ်မြောက်ရန် အကြံဖြင့် ပုန်ကန်ကြသည်။ သို့သော် ငယ်ရွယ်သည့် အလက်ဇန္ဒားသည် အဆိုပါ တွန်းလှန်မှုများကို ရက်စက်စွာ နှိမ်နှင်းပြခြင်းဖြင့် ငြိမ်ဝပ်စေခဲ့သည်။
==အမည်နာမ==
Alexander ဟူသော အမည်ဘွဲ့ကို အသောကမင်းကြီး၏ ပြာကဋ ပါဠိ (Prakrit) ကျောက်စာများ၌ '''အလိကသုဒရ''' သို့မဟုတ် '''အလိကျၐုဒလ''' ဟု အက္ခရာတင်၏။ '''အလသန္ဒါ''' ဟုလည်း တွင်၏။
မဟာအလက်ဇန္ဒားကို ရှေးဂရိဘာသာဖြင့် (Ἀλέξανδρος ὁ Μέγας) ဟု ခေါ်သည်။ Ἀλέξανδρος ကို မြန်မာသံပြုလျှင် /အာလေ့'က်စန္ဒရို့'စ်/ ဖြစ်မည်။
နိရုတ္တိဖွင့်ရလျှင် ᾰ̓λέξω (ălexō) မှာ "ကာကွယ်-စောင့်ရှောက်-ကူညီ-ရန်တား" အနက်ဟောပြီး ᾰ̓νήρ (ănḗr) မှာ "လူယောက်ျား ကို ဆိုလိုသည်။ ထို့ကြောင့် "ကာကွယ် စောင့်ရှောက် နိုင်စွမ်းရှိသူ" ဟု ဖွင့်ဆိုနိုင်ပေမည်။ ဤအနက်ကို ဟပ်မိအောင် ပါဠိမှုပြုရလျှင် '''အာရက္ခနရ''' ဖြစ်ရာ၏။
== နယ်ပယ်ချဲ့ထွင်ခြင်း ==
ဘီစီ ၃၃၄ မှစကာ အလက်ဇန္ဒား၏ နယ်ပယ်ချဲ့ထွင်မှုကို မရပ်မနား စတင်တော့သည်။ ရှေးဦးစွာ တပ်အနည်းငယ်ကိုသာ [[ဂရိနိုင်ငံ|ဂရိ]]တွင် အစောင့်အနေဖြင့် ချန်ထားပြီး စစ်သည် ၃၅၀၀၀ ဖြင့် [[ပါရှန်းအင်ပါယာ|ပါရှားအင်ပါယာ]]ကို ထိုးစစ်ဆင်သည်။ ထိုစဉ်က [[အာရှ]]မှ နှစ် ၂၀၀ သက်တမ်းရှိ ပါရှားအင်ပါယာ (အီဂျစ်မှ အိန္ဒိယထိ) မှာ ဂရိတို့နယ်မြေနှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် အလွန့်အလွန်မှ ကြီးကျယ်လှသဖြင့် ငယ်ရွယ်သည့် အလက်ဇန္ဒား၏ အင်အားမှာ ပျက်ရယ်ပြုဖွယ် အဆင့်ပင်ဖြစ်နေသည်။ သို့သော် အမှန်တကယ် တိုက်ခိုက်သည်နှင့် ပါရှားတို့ သိလာသည်မှာ ဖိလစ်ဘုရင်က သားဖြစ်သူအတွက် အမွေချန်ရစ်ပေးခဲ့သော ဂရိ-မက်စီဒုံ တပ်ပေါင်းတို့၏ စစ်ရေးစွမ်းရည်မှာ အနယ်နယ်အရပ်ရပ်မှ စုစည်းထားသည့် ပါရှန်းအင်ပါယာ၏ တပ်ထက် များစွာသာလွန်ကြောင်းပင်ဖြစ်သည်။ သို့ဖြင့် ပါရှန်းအင်ပါယာ၏ အနောက်ဘက်မျက်နှာစာ အာရှမိုင်းနားဒေသများဖြစ်သည့် ယနေ့ [[ဆီးရီးယား]]၊ [[လက်ဘနွန်]]၊ [[အစ္စရေးနိုင်ငံ|အစ္စရေး]]၊ [[ပါလက်စတိုင်း]]၊ ဂါဇာ၊ [[အီဂျစ်နိုင်ငံ|အီဂျစ်]]တို့မှာ အလက်ဇန္ဒား၏ လက်အောက်ကို အချိန်တိုအတွင်း ကျရောက်ပြီးနောက် အီဂျစ်မှ ရဟန်းများက သူ့အား ဖာရိုဘွဲ့ဖြင့် ပူဇော်ကာ နတ်ဘုရားတစ်ပါးအဖြစ် သတ်မှတ်ကြေညာပေးသည်။ ထိုတိုက်ပွဲစဉ်များအတွင်း ခက်ခဲသည့် တိုက်ပွဲဟူ၍ ဖီနီစီယမ်ကျွန်းမှ တိုင်ရာမြို့ခံတပ်ကို ၇ လကြာ တိုက်ရသည်သာရှိသည်။ ထိုစဉ်က ပါရှန်းဧကရာဇ် တတိယမြောက် ဒရိုင်းယပ်စ် က ပါရှားနယ် တစ်ဝက်ပေးကာ စစ်ပြေငြိမ်းရန် ကမ်းလှမ်းသော်လည်း လက်မခံခဲ့ပေ။ ထိုကိစ္စနှင့် ပတ်သတ်၍ စစ်သူကြီး [https://en.wikipedia.org/wiki/Parmenion ပါမီနီယို]က "ငါသာ အလက်ဇန္ဒားဖြစ်ရင် ဒီကမ်းလှမ်းချက်ကို လက်ခံမိမယ်။"ဟု ဆိုသည်ကို အလက်ဇန္ဒားကလည်း "ငါသာ ပါမေနီယိုဆိုရင်လည်း ဒီကမ်းလှမ်းချက်ကို လက်ခံတာပေါ့။" ဟုပြန်လည်ချေပခဲ့သည်။
အီဂျစ်မှ အာရှဖက်သို့ ပြန်လှည့်ပြီး ဘီစီ ၃၃၁ တွင် [[ဂေါဂါမီလာတိုက်ပွဲ]]၌ မိမိထက်အင်အားများစွာ သာလွန်သည့် ပါရှန်းတပ်မကြီးကို အပြတ်အသတ် နိုင်သဖြင့် ဘေဘီလုံသို့ ဆက်လက်ချီတက်သည်။ နောက် ပါရှန်းမြို့တော်များဖြစ်သည့် စုစု နှင့် ပါစီပိုလစ် တို့ဆီ ချီတက်သည်။ ထိုအချိန်တွင်ပဲ ပါရှန်းဧကရာဇ် ဒရိုင်းယပ်စ်-၃ က လက်နက်ချရန် ကြံရာ သူ၏ နောက်လိုက်များက သတ်ဖြတ်လိုက်ကြသည့်အတွက် အီရန် (ပါရှန်း) တို့အင်အားမှာ ပြိုကွဲခြင်းသို့ရောက်လေသည်။ ဘီစီ ၃၃၀ မှ သုံးနှစ်အတွင်း ပါရှန်းတပ် အကြွင်းအကျန်များကို နှိမ်နှင်းပြီး အီရန်အရှေ့ဘက်ခြမ်းကို သိမ်းယူသည်။
== နောက်ဆုံး အချိန်ကာလများ ==
တစ်နှစ်နီးပါးမျှ ပါရှားတွင်အခြေချကာ တည်ငြိမ်ရေးကို ဆောင်ရွက်ပြီး အိန္ဒိယမြောက်ပိုင်းသို့ ချီတက်သိမ်းသွင်းပြန်သည်။ သို့သော် ဆိုးဝါးလှသည့် အိန္ဒိယတောတောင်နှင့် ရာသီဥတုဒဏ်ကြောင့် လည်းကောင်း၊ မိမိတပ်သားများက အိမ်ပြန်ရန် ဆန္ဒပြင်းပြသည်ကြောင့် လည်းကောင်း ဂရိသို့လှည့်ပြန်ရသည်။ ထိုမတိုင်မှီက အာရှမှ ပါရှန်းများသည် မိမိတို့ ဂရိများထင်သကဲ့သို့ အရိုင်းအစိုင်းများ မဟုတ်ကြောင်း၊ ပါရှန်းတို့တွင်လည်း ထူးချွန်သည့် အရည်အသွေးများ ကိုယ်စီရှိကြောင်း နားလည်ပြီး မိမိ၏ ဂရိ-မက်စီဒုံ စစ်သည်များကို ပါရှန်းသူများနှင့် လက်ထပ်စေသည်။ မိမိကိုယ်တိုင်လည်း ဒရိုင်းယပ်စ်၏ သမီးတော်နှင့် လက်ထပ်သည်။ ထိုသို့ ဂရိ-မက်စီဒုံ-ပါရှန်း ဗဟုယဉ်ကျေးမှု အင်ပါယာကို တည်ထောင်ကာ မိမိကအုပ်စိုးရန် ကြံရွယ်ခဲ့သည်။ ဘီစီ ၃၂၃ ဇွန်လဦးကာလ ၊ နောက်တစ်ကြိမ် အိန္ဒိယသို့ ချီတက်ရန် စစ်ပြင်စဲ ဘေဘီလုံမြို့တော်တွင် ရုတ်တရက် အပြင်းဖျားနာကာ ၁၀ ရက်အကြာတွင် အသက် ၃၂ နှစ်သာရှိသေးသည့် စစ်ဘုရင်ကြီး မဟာအလက်ဇန္ဒား နတ်ရွာစံလေသည်။ ၎င်းနတ်ရွာစံသည်နှင့် ၎င်း၏အင်ပါယာမှာလည်း ပြိုကွဲလေသည်။ အကြောင်းမှာ မည်သူ့အား နန်းဆက်ခံရန် မိန့်မှာဖူးသည် မရှိသဖြင့် ၎င်း၏ပိုင်နက်များကို စစ်သူကြီးများက အပိုင်းပိုင်း ခွဲယူသွားကြခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။ ထိုနယ်မြေလုပွဲတွင် မိခင်၊ မိဖုရားများနှင့် သားသမီးများမှာ ဓားစာခံအဖြစ် အသတ်ခံရကြရှာသည်။
== အရည်အချင်းများ ==
[[File:AlexanderCoin.jpg|thumb |fram | right | မဟာအလက်ဇန္ဒားပုံပါ ဒင်္ဂါးပြားပုံ]]
မဟာအလက်ဇန္ဒားသည် အသက် ၂၀ နန်းတက်ပြီး အသက် ၃၂ နတ်ရွာစံသည်ထိ တိုက်သမျှစစ် ရှုံးဖူးသည်မရှိချေ။ ထိုသို့ဖြစ်ရသည်မှာ-
# ဖခမည်းတော်ဖိလစ်ဘုရင် အမွေပေးခဲ့သည့် စစ်တပ်မှာ အလွန်အရည်အသွေး၊ တိုက်ခိုက်နိုင်စွမ်း ကောင်းလွန်းသည်။ ခြေလျင်တပ်က လှံတံရှည်များကို အားပြုကာ စနစ်တကျ တိုက်ခိုက်တတ်ပြီး နောက်မှ မြင်းတပ်ကလည်း သေနင်္ဂဗျူဟာကို အကောင်းဆုံး ပုံဖော်နိုင်သည်။
# မဟာအလက်ဇန္ဒား၏ အလွန်ရဲရင့်သည့် ပင်ကိုစိတ်ဖြစ်သည်။ အနိုင်တိုက်ရန် ဆုံးဖြတ်သည်နှင့် မိမိကိုယ်တိုင် မြင်းတပ်ကို ဦးဆောင်ကာ ရှေ့ဆုံးမှတိုက်လေ့ရှိသည်။ ထို့ကြောင့် စစ်သည်တို့လည်း “မိမိတို့ဘုရင်သည် သူမလုပ်ဝံ့ဘဲ ငါတို့ကို မခိုင်း။” ဟုနားလည်ပြီး ၎င်းနှင့်အတူ တိုက်ပွဲဝင်သည်။ စစ်ပွဲကို ကိုယ်တိုင် ဦးဆောင်တိုက်သဖြင့် မကြာခဏဆိုသလို သေဘေးနှင့် ကြုံလေ့ရှိသည်။ သို့သော် စစ်ပွဲတိုင်းကို ကိုယ်တိုင်ဦးဆောင်မြဲဖြစ်သည်။ (စစ်တိုက်ရာတွင် သူမတူအောင် အလွန်အမင်း ရဲရင့်ခက်ထန်သော်လည်း၊ စစ်ပွဲကာလမဟုတ်လျှင် ရန်သူနှင့်ပင်ဖြစ်စေ မိမိကိုယ်နှင့်မခြား ကြင်နာစွာဖြင့်၊ လေးစားသမှုပေးကာ ဆက်ဆံတတ်သည်။ အလွန်ဆက်ဆံရေးပြေပြစ်သူအဖြစ် ရန်သူများကပင် ချီးကျူးကြသည်။)
# နောက်တစ်ကြောင်းမှာ ခေတ်အဆက်ဆက်တွင် သူသာအတော်ဆုံး စစ်ဗိုလ်ချုပ်၊ စစ်ဘုရင်ဟု ဆိုရလောက်အောင်ပင် ထူးချွန်လှသည့် စစ်ခေါင်းဆောင်ဖြစ်သည်။ မိမိထက် အင်အား အလွန်သာလွန်သည့် ပါရှန်းတပ်များကို အင်အားနည်းနည်းဖြင့် ဆက်ကာဆက်ကာ အောင်နိုင်သည်ကို ကြည့်လျှင် အလက်ဇန္ဒား၏ စစ်ရေးသေနင်္ဂ နည်းဗျူဟာတွင် တစ်ဖက်ကမ်းခတ် ပိုင်နိုင်ပုံကို သိနိုင်သည်။
သို့သော် မကြာခဏ သေဘေးနှင့် ကြုံရသည့်တိုင် စစ်ဘုရင်ကြီးမှာ သေဘေးနှင့်နီးသည်ဟု မိမိကိုယ်ကို အသိမဝင်ပဲ နန်းလျာ မသတ်မှတ်သဖြင့် ၎င်း၏လက်နက်နိုင်ငံမှာ အလွယ်တကူပင် ပြိုလဲရခြင်းမှာ အလွန်မှ အံ့ဖွယ်ကောင်းလှသည်။ အသေမစောလျှင် ကမ္ဘာ့သမိုင်းကို ယခုထက် ပြောင်းလဲခဲ့ဦးမည်သာဖြစ်သည်။ တိုက်စရာ နယ်ပယ် ကျန်သရွေ့ကို တိုက်ဦးမည်သာဖြစ်သည်။ အိန္ဒိယကိုရလျှင် စစ်တပ်ကို အနောက်ဘက်လှည့်ပြီး [[အာဖရိက]]နှင့် [[မြေထဲပင်လယ်]] ကမ်းခြေများကိုပါ သိမ်းယူရန် ဆန္ဒရှိသေးသည် ဟုဆိုကြသည်။
သူ့ကျေးဇူးကြောင့် ယခင်က ဂရိတို့မသိခဲ့၊ မမြင်ခဲ့သည့် အရှေ့တိုင်း ယဉ်ကျေးမှုကို မြည်းစမ်းသုံးစွဲခွင့်ရပြီး အရှေ့၊ အနောက် ယဉ်ကျေးမှုခြင်း ဖလှယ်ကြသဖြင့် များစွာအကျိုးဖြစ်ထွန်းသည် ဟုဆိုနိုင်သည်။ ဤဆက်ဆံရေးတို့ကြောင့် ၎င်းနတ်ရွာစံပြီး နောင်နှစ်ပေါင်း ရာချီအတွင်း [[ဟယ်လင်နစ်ခေတ် ယဉ်ကျေးမှု]] ပေါ်ထွန်းကာ ဂရိတို့ တိုးတက်လာရသည်။ အဆိုပါ ဟယ်လင်နစ် ယဉ်ကျေးမှုမှာ ဂရိမှ ရောမ သို့ဆက်လက်စီးဆင်းပြီး နောင် ဥရောပ တစ်ဝန်းပျံ့နှံ့သေးသဖြင့် သူ့ကျေးဇူးမှာ [[ဥရောပ]]အပေါ်တွင်လည်း ရှိသေးသည် ဟုဆိုနိုင်သည်။ ထို့ပြင် အိန္ဒိယတွင်လည်း ရှေးကမရှိခဲ့သည့် ဘာသာရေးဆိုင်ရာ ရုပ်တုများကို ဂရိယဉ်ကျေးမှု အငွေ့အသက်များ ဖြင့်ထုလုပ်လာကြသည်။
{{reflist}}
* ကျော်စွာ(၁၀၀)-[[ဒေါက်တာသန်းထွန်း]]
[[Category:ဘီစီ ၃၅၆ မွေးဖွားသူများ]]
[[Category:ဘီစီ ၃၂၃ ကွယ်လွန်သူများ]]
[[Category:နိုင်ငံတကာ ဘုရင်များ]]
4izprc94dr7gfnsegbygg0dvik5nesg
ဗုဒ္ဓဝင်
0
5154
1049822
858148
2026-08-22T20:04:37Z
Sappadasa
132530
{{ပိဋကတ်သုံးပုံ}}
1049822
wikitext
text/x-wiki
{{ပိဋကတ်သုံးပုံ}}
{{ဗုဒ္ဓဘာသာ}}
[[File:Paintings of Life of Gautama Buddha - Asalha Puja.jpg|thumb|150px ]]
'''ဗုဒ္ဓဝင်''' ({{lang-pi|ဗုဒ္ဓဝံသ}} Buddhavaṃsa;{{lang-en|the Chronicle of Buddha}}) သည် လက်ရှိ [[ဂေါတမဗုဒ္ဓ]]နှင့် ရှေးယခင်က နှစ်ကျိပ်လေးဆူသော ဗုဒ္ဓများ၏ ဘဝဖြစ်စဉ်များကို ဖော်ပြထားသည့်ကျမ်းစာဖြစ်၍ သဗ္ဗညုတဉာဏ်ရရှိ၍ ဗုဒ္ဓအဖြစ်ရောက်ရှိခဲ့ပုံကိုလည်း ဖော်ပြထားသည်။<ref name=BDEA>{{cite web|author=Buddha Dharma Education Association|title=Suttanta Pitaka: Khuddaka Nikāya: 14.Buddhavamsa-History of the Buddhas|work=Guide to Tipiṭaka|publisher=Buddha Dharma Education Association|location=Tullera, NSW, Australia|year=2014|url=http://www.buddhanet.net/budvamsa.htm|access-date=2014-12-21|archive-date=21 December 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141221214912/http://www.buddhanet.net/budvamsa.htm}}</ref><ref name=Hinuber43/> [[သုတ္တန်ပိဋကတ်]]၏ ငါးခုမြောက်နိကာယ်ဖြစ်သော[[ခုဒ္ဒကနိကာယ်]]၏ ဆယ့်လေးခုမြောက်ကျမ်းစာဖြစ်သည်။<ref name=palikanon>{{cite web|title=Manual of Buddhist Terms and Doctrines (Pali dictionary)|publisher=palikanon.com|url=http://www.palikanon.com/english/pali_names/ku/khuddaka_n.htm|access-date=2014-12-21}}</ref>
အပါဒါန် (အပါဒါန)၊ စရိယာပိဋကတ်တို့နှင့်အတူ ဗုဒ္ဓဝင် (ဗုဒ္ဓဝံသ) ကို ပညာရှင်အများစုက ဘီစီ ၁-၂ ရာစုအတွင်းက ရေးစပ်ခဲ့ကြသည်ဟု မှတ်ယူထားကြကာ ပါဠိကျမ်းစာများတွင် နောက်မှဖြည့်စွက်သည်ဟုလည်း ယူဆကြလေသည်။<ref name=Abeynayake1984>A textual and Historical Analysis of the Khuddaka Nikaya – Oliver Abeynayake Ph. D. , Colombo, First Edition – 1984, p. 113.</ref><ref name=Hornerx/>
==အကျဉ်းချုပ်==
ဗုဒ္ဓဝင်ကို အခန်းပေါင်း (၂၉) ခန်းဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ပထမအခန်းတွင် သဟမ္ပတိဗြဟ္မာက တရားဟောတော်မူရန် တောင်းပန်ရာ ဘုရားရှင်က သတ္တဝါတို့ကို သနားတော်မူသည့် အကြံဖြစ်၍ နတ်နှင့်တကွ လူအပေါင်းတို့ထက် မြင့်မြတ်ကြောင်း အစွမ်းသတ္တိကိုပြသသောအားဖြင့် ကောင်းကင်၌ ရတနာစင်္ကြန်ကို ဖန်ဆင်း၍ တန်ခိုးအစွမ်းကို ပြသခဲ့ရာ နတ်၊ ဗြဟ္မာအပေါင်း ဝမ်းမြောက်ရွှင်လန်း၍ ကြွေးကြော်၊ ပူဇော်ကန်တော့ကြသည်။ သာရိပုတ္တရာ၊ မောဂလ္လာန်၊ ကဿပ၊ အနုရုဒ္ဓါစသော ရဟန္တာများ၏ ပူဇော်ကန်တော့ခြင်းကို ခံယူပြီးနောက် ဂေါတမဗုဒ္ဓက လွန်လေသောဘဝ သုတိသာနတ်ပြည်မှ သေတကေတု (သန္တုဿိတ)အမည်ရှိသော နတ်သားဖြစ်ခဲ့ပုံမှစ၍ ဟောပြောသည်။
ဒုတိယအခန်းတွင် သုမေဓာသူဌေးသား၏ ဒီပင်္ကရာဘုရားထံမှ ဗျာဒိတ်ခံယူသည့်အကြောင်း၊<ref>{{cite web|title=Vajracchedikā Prajñāpāramitā Sūtra|work=Translations from the Taishō Tripiṭaka|publisher=Lapis Lazuli Texts|url=http://lapislazulitexts.com/vajracchedika_prajnaparamita_sutra.html|access-date=2014-12-21}}</ref> [[ပါရမီ|ပါရမီဆယ်ပါး]]ဖြည့်ဆည်းရန် ဘုရားရှင်၏ မိန့်တော်မူသည့်အကြောင်းများကို ဖော်ပြထားသည်။
အခန်း (၃) မှ အခန်း (၂၆) အထိ နှစ်ကျိပ်လေးဆူသော ရှေးဘုရားများ၏ အကြောင်းကို ဖော်ပြထားသည့်အပြင် ဂေါတမဗုဒ္ဓအလောင်းလျာ၏ ထိုထိုအတိတ်ဘဝများ၌ မည်သို့ကောင်းမှုများ ပြုလုပ်ဆောင်ရွက်ခဲ့ပုံကို ဖော်ပြထားသေးသည်။
အခန်း (၂၇) တွင်မူ ဂေါတမဗုဒ္ဓ၏ ဘဝဖြစ်စဉ်ကို ဖော်ပြရေးသားထား၏ ။<ref name=BDEA/>
အခန်း (၂၈) ၌ ဒီပင်္ကရာဘုရားမတိုင်မီ ပွင့်တော်မူခဲ့သော ဘုရားရှင် သုံးပါးအကြောင်းပါဝင်ကာ<ref name=BDEA/><ref name=Horner96/> အနာဂတ်တွင် ပွင့်တော်မူမည့် အရိမေတ္တယျဘုရားအကြောင်းကိုလည်း ရေးသားထားလေသည်။<ref name=BDEA/><ref name=Horner97/>
ဓာတုဘာဇနီယကထာသည် အခန်း (၂၉) ဖြစ်ပြီး ဂေါတမဘုရားရှင် ပရိနိဗ္ဗာန်စံပြီးနောက် ကြွင်းကျန်ရစ်သော ဓာတ်တော်များကို ဖြန့်ဝေယူငင်ခြင်းအကြောင်းဖြစ်သည်။<ref name=BDEA/>
==ဘာသာပြန်များ==
* {{cite book|editor-last=Morris|editor-first=R|title=The Buddhavamsa|chapter=XXVII: List of the Buddhas|pages=66–7|publisher=Pali Text Society|location=London|year=1882|url=http://static.sirimangalo.org/pdf/buddhavamsa.pdf|url-status=bot: unknown|archive-url=https://web.archive.org/web/20160228214656/http://static.sirimangalo.org/pdf/buddhavamsa.pdf|archive-date=2016-02-28}}
* {{cite book|editor-last=Law|editor-first=BC|title=The Minor Anthologies of the Pali Canon: Buddhavaṃsa, the lineage of the Buddhas, and Cariyā-Piṭaka or the collection of ways of conduct|chapter=The lineage of the Buddhas|edition=1st|publisher=Milford|location=London|year=1938}}
* {{cite book|editor-last=Takin|editor-first=MV|title=The Genealogy of the Buddhas|chapter=The lineage of the Buddhas|edition=1st|publisher=Bombay University Publications|location=Bombay|year=1969}}
* {{cite book|editor-last=Horner|editor-first=IB|editor-link=Isaline Blew Horner|title=The minor anthologies of the Pali canon. Volume III: Buddhavaṁsa (Chronicle of Buddhas) and Cariyāpiṭaka (Basket of Conduct)|publisher=[[Pali Text Society]]|location=London|year=1975|isbn=0-86013-072-X}}
* {{cite book|last=ဦးဝိစိတ္တသာရာဘိဝံသ (မင်းကွန်းတိပိဋကဆရာတော်)|author-link=မင်းကွန်းတိပိဋကဆရာတော်|editor-last=[[ကိုလေး (ဇေယျာမောင်)|ကိုလေး]] (ဘာသာပြန်)|editor2-last=တင့်လွင် (ဘာသာပြန်)|title=မဟာဗုဒ္ဓဝင် (The great chronicle of Buddhas, Volume One, Part Two)|edition=1st|chapter=အခန်း ၉: နှစ်ကျိပ်လေးဆူဗုဒ္ဓဝင်|pages=130–321|publisher=Ti=Ni Publishing Center|location=ရန်ကုန်|year=၁၉၉၂|url=http://dhammatalks.net/Books14/Mingun_Sayadaw-The_Great_Chronicle_of_Buddhas_Vol-1_Part-2.pdf|url-status=bot: unknown|archive-url=https://web.archive.org/web/20160214113936/http://dhammatalks.net/Books14/Mingun_Sayadaw-The_Great_Chronicle_of_Buddhas_Vol-1_Part-2.pdf|archive-date=2016-02-14}}
==ဆက်စပ်ကြည့်ရှုရန်==
* [[မဟာဗုဒ္ဓဝင်]]
== အကိုးအကား ==
{{Reflist|2|refs=
<ref name=Hinuber43>[[#refHinuber1996|Hinüber (1996)]], ''A Handbook of Pāli Literature'', p. 43.</ref>
<ref name=Hornerx>[[#refHorner1975|Horner (1975)]], ''The minor anthologies of the Pali canon'', p. x. "It would seem that, however much Bv may be a latecomer to the Pali Canon, or however slight its metrical interest, its merits which may be said to include the clear-cut way in which it organizes its somewhat unusual contents...."</ref>
<ref name=Horner96>[[#refHorner1975|Horner (1975)]], ''The minor anthologies of the Pali canon'', p. 96. Regarding the three Buddhas who came before Dīpankara, Bv XXVII, 1 states: "Immeasurable eons ago there were four guiders away: these Conquerors, Tanhankara, Medhankara, Saranankara and Dīpankara the Self-Awakened One were in one eon."</ref>
<ref name=Horner97>[[#refHorner1975|Horner (1975)]], ''The minor anthologies of the Pali canon'', p. 97. Regarding Metteyya, Bv XXVII, 19: "I [Gautama Buddha] at the present time am the Self-Awakened One, and there will be Metteyya...."</ref>
}}
[[Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ သမိုင်း]]
[[ကဏ္ဍ:ခုဒ္ဒကနိကာယ်]]
tc5trysjrpi2d3598e71aq7a4svuust
ဆေးဝန်ထမ်း ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး
0
6877
1049884
1027138
2026-08-23T07:47:22Z
~2026-45827-58
147299
ဆေးရုံတစ်ခုတိုးခြင်း
1049884
wikitext
text/x-wiki
{{refimprove}}
{{Infobox military unit
| unit_name = ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး(ကြည်း) <br> ဆေးဝန်ထမ်းညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး
| native_name = ကကဆေး
| image = Shoulder Sleeve Insignia of the Myanmar Army Medical Corps.svg
| image_size = 216px
| caption = ဆေးဝန်ထမ်းတပ်ဖွဲ့လက်ရုံးတံဆိပ်
| country = {{Flag|Myanmar}}
| branch = {{Army|Myanmar}}
| type = ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး
| specialization =
| nickname =
| motto =
| dates =
| colors =
| identification_symbol = <center>{{Photomontage
| photo1a = Shoulder Sleeve Insignia of the Myanmar Army Medical Corps.svg
| photo1b = Shoulder Sleeve of Myanmar Army.svg
| size = 140
| spacing = 5
| color = transparent
| border = 0
| text = <small>စစ်ဝတ်စုံ၏ လက်ယာဘက် ဆေးတပ်ဖွဲ့တံဆိပ်၊ လက်ဝဲဘက် ကက(ကြည်း)တံဆိပ်</small>
}}</center>
| identification_symbol_label = လက်မောင်းတံဆိပ်
| anniversaries =
| commander1 = ဗိုလ်ချုပ် ကိုကိုလွင်
| commander1_label = ဆေးဝန်ထမ်းညွှန်ကြားရေးမှူး
| commander2 = ဗိုလ်မှူးချုပ် ကျော်ဇေယျ
| commander2_label = ဒုတိယဆေးဝန်ထမ်းညွှန်ကြားရေးမှူး
}}
'''ဆေးဝန်ထမ်း ညွှန်ကြားရေးမှူး''' (Directorate of Medical Services) သည် [[တပ်မတော် ဆေးဝန်ထမ်းတပ်ဖွဲ့]]၏ အကြီးအမှူးဖြစ်သည်။ အခြားသော စစ်ဘက်ဆိုင်ရာအကယ်ဒမီများကိုလည်း ပူးတွဲအုပ်ချုပ်သည်။ လက်ရှိ ဆေးဝန်ထမ်း ညွှန်ကြားရေးမှူးမှာ ဗိုလ်ချုပ် ကိုကိုလွင်ဖြစ်သည်။ ဒုတိယဆေးဝန်ထမ်းညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်မှာ ဗိုလ်မှူးချုပ် ကျော်ဇေယျ ဖြစ်သည်။
==ဆေးဝန်ထမ်း ညွှန်ကြားရေးမှူးများ==
# ဗိုလ်မှူးကြီး စည်သူ မောင်မောင်ကြီး (၁၉၄၈-၁၉၅၅)
# ဗိုလ်မှူးကြီး စည်သူ လှဟန် (၁၉၅၅-၁၉၇၂)
# ဗိုလ်မှူးကြီး ကျော်စိန်ထွန်း (၁၉၇၂-၁၉၈၀)
# ဗိုလ်မှူးကြီး လှဘူး (၁၉၈၀-၁၉၈၅)
# ဗိုလ်မှူးကြီး ကျော်ညွန့် (၁၉၈၅-၁၉၈၈)
# ဗိုလ်မှူးချုပ် ကျော်ဝင်း (၁၉၈၈-၁၉၉၄)
# ဗိုလ်မှူးချုပ် မြသိန်းဟန် (၁၉၉၄-၂၀၀၂)<ref name="Whoiswho">{{cite book |title= Who's Who in Health and Medicine in Myanmar: a biographical dictionary of men and women who have contributed to the development of health and medicine in Myanmar since independence (1948) |location= ရန်ကုန် |publisher= Department of Health Planning, Ministry of Health, Myanmar |page = စာမျက်နှာ ၁၀ |date= ၂၀၀၃ |isbn= }}</ref>
# ဗိုလ်ချုပ် သန်းအောင်
# ဗိုလ်ချုပ် မျိုးမြင့်သိန်း (၂၀၁၁-၂၀၁၄)
# ဗိုလ်ချုပ် [[စိုးဝင်း (ဒေါက်တာ)|စိုးဝင်း]](၂၀၁၅-၂၀၂၀)<ref>{{cite web|url=https://cincds.gov.mm/node/1095?d=1|title=ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး(ကြည်း)၊ ဆေးဝန်ထမ်း ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး၊ ညွှန်ကြားရေးမှူးဒိုင်း ဘောလုံးပြိုင်ပွဲ ဗိုလ်လုပွဲနှင့် ဆုပေးပွဲပြုလုပ်|work=CINCDS Myanmar|access-date=၁၇ ဩဂုတ် ၂၀၂၃|date=၃၀ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၈}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://data.opendevelopmentmekong.net/dataset/3ca3a1e3-b448-4c9a-b428-cf32d455055e/resource/155c187b-6893-4037-bacb-a6ca8676deb2/download/69-18.pdf|title=ဇေယျကျော်ထင်ဘွဲ့၊နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးအမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ်၂၄/၂၀၁၆|work=မြန်မာနိုင်ငံတော်ပြန်တမ်း|access-date=၁၇ ဩဂုတ် ၂၀၂၃|date=၁ မတ် ၂၀၁၆}}</ref>
# ဗိုလ်ချုပ် ကိုကိုလွင်(၂၀၂၁-လက်ရှိ )
== ဌာနများ ==
ဆေးဝန်ထမ်း ညွှန်ကြားရေးမှူးလက်အောက်ရှိ ဌာနများမှာ စစ်အင်္ဂါစဉ်အတိုင်း
#တပ်မတော် ဆေးသုတေသနတပ်၊ နေပြည်တော်
#တပ်မတော် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ပညာသင်ကျောင်း၊ မှော်ဘီ
#အမှတ်(၁)တပ်မတော်စစ်ဆေးရုံကြီး(ကုတင် ၁၀၀၀) မင်္ဂလာဒုံ
#အမှတ်(၂)တပ်မတော်စစ်ဆေးရုံကြီး(ကုတင် ၁၀၀၀) နေပြည်တော်]
# အမှတ်(၁) တပ်မတော်ဆေးရုံ (ကုတင်-၇၀၀)၊ ပြင်ဦးလွင်
# အမှတ်(၂) တပ်မတော်ဆေးရုံ (ကုတင်-၇၀၀)၊ အောင်ပန်း
#အမှတ်(၁) တပ်မတော်ဆေးရုံ (ကုတင်-၅၀၀)၊ မိတ္ထီလာ
#အမှတ်(၂) တပ်မတော်ဆေးရုံ (ကုတင်-၅၀၀)၊ ရန်ကုန်
#တပ်မတော် အရိုးရောဂါအထူးကု ဆေးရုံကြီး (ကုတင် ၅၀၀)၊ မင်္ဂလာဒုံ
#အမှတ်(၁) တပ်တော်သားဖွားမီးယပ်နှင့်ကလေးဆေးရုံ (ကုတင် ၃၀၀)၊ မင်္ဂလာဒုံ
#အမှတ်(၂) တပ်တော်သားဖွားမီးယပ်နှင့်ကလေးဆေးရုံ (ကုတင် ၃၀၀)၊ နေပြည်တော်
#တပ်မတော် အသည်းရောဂါ အထူကုဆေးရုံကြီး၊ မင်္ဂလာဒုံ
#တပ်မတော် ကိုယ်လက်အင်္ဂါပြန်လည်သန်စွမ်းရေးဆေးရုံ (ကုတင် ၃၀၀)၊ မင်္ဂလာဒုံ
#အမှတ်(၁) တပ်မတော်ဆေးရုံ (ကုတင် ၃၀၀)၊ မြစ်ကြီးနား
#အမှတ်(၂) တပ်မတော်ဆေးရုံ (ကုတင် ၃၀၀)၊ အမ်း
#အမှတ်(၃) တပ်မတော်ဆေးရုံ (ကုတင် ၃၀၀)၊ ကျိုင်းတုံ
#အမှတ်(၄) တပ်မတော်ဆေးရုံ (ကုတင် ၃၀၀)၊ မုံရွာ
#အမှတ်(၅) တပ်မတော်ဆေးရုံ (ကုတင် ၃၀၀)၊ မော်လမြိုင်
#ကျန်းမာရေးနှင့်ရောဂါနှိမ်နင်းရေးတပ်၊ နေပြည်တော်
#အမှတ် (၁) အခြေချဆေးသိုလှောင်ရေးတပ်၊ နေပြည်တော်
#အမှတ်(၁) စစ်မြေပြင်ဆေးတပ်ရင်း၊ မန္တလေး
#အမှတ်(၂) စစ်မြေပြင်ဆေးတပ်ရင်း၊ တောင်ကြီး
#အမှတ်(၃) စစ်မြေပြင်ဆေးတပ်ရင်း၊ တောင်ငူ
#အမှတ်(၄) စစ်မြေပြင်ဆေးတပ်ရင်း၊ ပုသိမ်
#အမှတ်(၅ )စစ်မြေပြင်ဆေးတပ်ရင်း၊ မော်လမြိုင်
#အမှတ်(၆) စစ်မြေပြင်ဆေးတပ်ရင်း၊ မှော်ဘီ
#အမှတ်(၇) စစ်မြေပြင်ဆေးတပ်ရင်း၊ မုံရွာ
#အမှတ်(၈) စစ်မြေပြင်ဆေးတပ်ရင်း၊ စစ်တွေ
#အမှတ်(၉) စစ်မြေပြင်ဆေးတပ်ရင်း၊ ခိုလန်
#အမှတ်(၁၀) စစ်မြေပြင်ဆေးတပ်ရင်း၊ လားရှိုး
#အမှတ်(၁၁) စစ်မြေပြင်ဆေးတပ်ရင်း၊ ဗန်းမော်
#အမှတ်(၁၂) စစ်မြေပြင်ဆေးတပ်ရင်း ၊ကျိုင်းတုံ
#အမှတ်(၁၃) စစ်မြေပြင်ဆေးတပ်ရင်း၊ မြိတ်
#အမှတ်(၁၄) စစ်မြေပြင်ဆေးတပ်ရင်း၊ တိုက်ကြီး
#အမှတ်(၁)တပ်မတော်ဆေးရုံ(ကုတင် ၁၀၀) မိုင်းဖြတ်
#အမှတ်(၂)တပ်မတော်ဆေးရုံ(ကုတင် ၁၀၀) ဘားအံ
#အမှတ်(၃)တပ်မတော်ဆေးရုံ(ကုတင် ၁၀၀) အင်းတိုင်
#အမှတ်(၄)တပ်မတော်ဆေးရုံ(ကုတင် ၁၀၀) ဗထူး
#အမှတ်(၅)တပ်မတော်ဆေးရုံ(ကုတင် ၁၀၀) ဘိတ်
#အမှတ်(၆)တပ်မတော်ဆေးရုံ(ကုတင် ၁၀၀) ပြည်
#အမှတ်(၇)တပ်မတော်ဆေးရုံ(ကုတင် ၁၀၀) လွိုင်ကော်
#အမှတ်(၈)တပ်မတော်ဆေးရုံ(ကုတင် ၁၀၀) နမ်ဆန်
#အမှတ်(၉)တပ်မတော်ဆေးရုံ(ကုတင် ၁၀၀) လားရှိုး
#အမှတ်(၁၀)တပ်မတော်ဆေးရုံ(ကုတင် ၁၀၀) ကလေး
#အမှတ်(၁၁)တပ်မတော်ဆေးရုံ(ကုတင် ၁၀၀) မိုင်းဆတ်
#အမှတ်(၁၂)တပ်မတော်ဆေးရုံ(ကုတင် ၁၀၀) ထားဝယ်
#အမှတ်(၁၃)တပ်မတော်ဆေးရုံ(ကုတင် ၁၀၀) ကော့သောင်း
#အမှတ်(၁၄)တပ်မတော်ဆေးရုံ(ကုတင် ၁၀၀) လောက်ကိုင်
#အမှတ်(၁၅)တပ်မတော်ဆေးရုံ(ကုတင် ၁၀၀) သံတောင်ကြီး
#အမှတ်(၁၆)တပ်မတော်ဆေးရုံ(ကုတင် ၁၀၀) မကွေး
#အမှတ်(၁၇)တပ်မတော်ဆေးရုံ(ကုတင် ၁၀၀) စစ်တွေ
#အမှတ်(၁၈)တပ်မတော်ဆေးရုံ(ကုတင် ၁၀၀) ဘုတ်ပြင်း
#အမှတ်(၁၉)တပ်မတော်ဆေးရုံ(ကုတင် ၁၀၀) ဟုမ္မလင်း
#အမှတ်(၂၀)တပ်မတော်ဆေးရုံ(ကုတင် ၁၀၀) သပိတ်ကျင်း
#အမှတ်(၂၁)တပ်မတော်ဆေးရုံ(ကုတင် ၁၀၀) ဖာပွန်
#အမှတ်(၂၂)တပ်မတော်ဆေးရုံ(ကုတင် ၁၀၀) သန်လျင်
#အမှတ် (၁)ရှေ့တန်းဆေးသိုလှောင်ရေးတပ်၊ မန္တလေး
#အမှတ် (၁) နယ်လှည့်ဓာတ်မှန်ရိုက်ကူးရေးတပ်၊ နေပြည်တော်
#အလုပ်ရုံဆေးတပ်၊ ရန်ကုန်
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဆေးဝန်ထမ်းတပ်ဖွဲ့]]
[[ကဏ္ဍ:စစ်လက်ရုံး/ အကူ/ ဝန်ထမ်းတပ်ဖွဲ့ ညွှန်ကြားရေးမှူးများ]]
{{တပ်မတော်-stub}}
20vklekb80io0o2uqvltvu2mygd5phh
1049886
1049884
2026-08-23T07:49:15Z
~2026-45827-58
147299
လူနာမည်
1049886
wikitext
text/x-wiki
{{refimprove}}
{{Infobox military unit
| unit_name = ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး(ကြည်း) <br> ဆေးဝန်ထမ်းညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး
| native_name = ကကဆေး
| image = Shoulder Sleeve Insignia of the Myanmar Army Medical Corps.svg
| image_size = 216px
| caption = ဆေးဝန်ထမ်းတပ်ဖွဲ့လက်ရုံးတံဆိပ်
| country = {{Flag|Myanmar}}
| branch = {{Army|Myanmar}}
| type = ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး
| specialization =
| nickname =
| motto =
| dates =
| colors =
| identification_symbol = <center>{{Photomontage
| photo1a = Shoulder Sleeve Insignia of the Myanmar Army Medical Corps.svg
| photo1b = Shoulder Sleeve of Myanmar Army.svg
| size = 140
| spacing = 5
| color = transparent
| border = 0
| text = <small>စစ်ဝတ်စုံ၏ လက်ယာဘက် ဆေးတပ်ဖွဲ့တံဆိပ်၊ လက်ဝဲဘက် ကက(ကြည်း)တံဆိပ်</small>
}}</center>
| identification_symbol_label = လက်မောင်းတံဆိပ်
| anniversaries =
| commander1 = ဗိုလ်ချုပ် ကိုကိုလွင်
| commander1_label = ဆေးဝန်ထမ်းညွှန်ကြားရေးမှူး
| commander2 = ဗိုလ်မှူးချုပ် ကျော်ဇေယျ
| commander2_label = ဒုတိယဆေးဝန်ထမ်းညွှန်ကြားရေးမှူး
}}
'''ဆေးဝန်ထမ်း ညွှန်ကြားရေးမှူး''' (Directorate of Medical Services) သည် [[တပ်မတော် ဆေးဝန်ထမ်းတပ်ဖွဲ့]]၏ အကြီးအမှူးဖြစ်သည်။ အခြားသော စစ်ဘက်ဆိုင်ရာအကယ်ဒမီများကိုလည်း ပူးတွဲအုပ်ချုပ်သည်။ လက်ရှိ ဆေးဝန်ထမ်း ညွှန်ကြားရေးမှူးမှာ ဗိုလ်ချုပ် ကိုကိုလွင်ဖြစ်သည်။ ဒုတိယဆေးဝန်ထမ်းညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်မှာ ဗိုလ်မှူးချုပ် ကျော်ဇေယျ ဖြစ်သည်။
==ဆေးဝန်ထမ်း ညွှန်ကြားရေးမှူးများ==
# ဗိုလ်မှူးကြီး စည်သူ မောင်မောင်ကြီး (၁၉၄၈-၁၉၅၅)
# ဗိုလ်မှူးကြီး စည်သူ လှဟန် (၁၉၅၅-၁၉၇၂)
# ဗိုလ်မှူးကြီး ကျော်စိန်ထွန်း (၁၉၇၂-၁၉၈၀)
# ဗိုလ်မှူးကြီး လှဘူး (၁၉၈၀-၁၉၈၅)
# ဗိုလ်မှူးကြီး ကျော်ညွန့် (၁၉၈၅-၁၉၈၈)
# ဗိုလ်မှူးချုပ် ကျော်ဝင်း (၁၉၈၈-၁၉၉၄)
# ဗိုလ်မှူးချုပ် မြသိန်းဟန် (၁၉၉၄-၂၀၀၂)<ref name="Whoiswho">{{cite book |title= Who's Who in Health and Medicine in Myanmar: a biographical dictionary of men and women who have contributed to the development of health and medicine in Myanmar since independence (1948) |location= ရန်ကုန် |publisher= Department of Health Planning, Ministry of Health, Myanmar |page = စာမျက်နှာ ၁၀ |date= ၂၀၀၃ |isbn= }}</ref>
# ဗိုလ်ချုပ် သန်းအောင်
# ဗိုလ်ချုပ် မျိုးမြင့်သိန်း (၂၀၁၁-၂၀၁၄)
# ဗိုလ်ချုပ် [[စိုးဝင်း (ဒေါက်တာ)|စိုးဝင်း]](၂၀၁၅-၂၀၂၀)<ref>{{cite web|url=https://cincds.gov.mm/node/1095?d=1|title=ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး(ကြည်း)၊ ဆေးဝန်ထမ်း ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး၊ ညွှန်ကြားရေးမှူးဒိုင်း ဘောလုံးပြိုင်ပွဲ ဗိုလ်လုပွဲနှင့် ဆုပေးပွဲပြုလုပ်|work=CINCDS Myanmar|access-date=၁၇ ဩဂုတ် ၂၀၂၃|date=၃၀ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၈}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://data.opendevelopmentmekong.net/dataset/3ca3a1e3-b448-4c9a-b428-cf32d455055e/resource/155c187b-6893-4037-bacb-a6ca8676deb2/download/69-18.pdf|title=ဇေယျကျော်ထင်ဘွဲ့၊နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးအမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ်၂၄/၂၀၁၆|work=မြန်မာနိုင်ငံတော်ပြန်တမ်း|access-date=၁၇ ဩဂုတ် ၂၀၂၃|date=၁ မတ် ၂၀၁၆}}</ref>
# ဗိုလ်ချုပ် ကိုကိုလွင်(၂၀၂၁-၂၀၂၅ )
# ဗိုလ်ချုပ် ဇော်မျိုးဟန် (၂၀၂၅-လက်ရှိ)
== ဌာနများ ==
ဆေးဝန်ထမ်း ညွှန်ကြားရေးမှူးလက်အောက်ရှိ ဌာနများမှာ စစ်အင်္ဂါစဉ်အတိုင်း
#တပ်မတော် ဆေးသုတေသနတပ်၊ နေပြည်တော်
#တပ်မတော် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ပညာသင်ကျောင်း၊ မှော်ဘီ
#အမှတ်(၁)တပ်မတော်စစ်ဆေးရုံကြီး(ကုတင် ၁၀၀၀) မင်္ဂလာဒုံ
#အမှတ်(၂)တပ်မတော်စစ်ဆေးရုံကြီး(ကုတင် ၁၀၀၀) နေပြည်တော်]
# အမှတ်(၁) တပ်မတော်ဆေးရုံ (ကုတင်-၇၀၀)၊ ပြင်ဦးလွင်
# အမှတ်(၂) တပ်မတော်ဆေးရုံ (ကုတင်-၇၀၀)၊ အောင်ပန်း
#အမှတ်(၁) တပ်မတော်ဆေးရုံ (ကုတင်-၅၀၀)၊ မိတ္ထီလာ
#အမှတ်(၂) တပ်မတော်ဆေးရုံ (ကုတင်-၅၀၀)၊ ရန်ကုန်
#တပ်မတော် အရိုးရောဂါအထူးကု ဆေးရုံကြီး (ကုတင် ၅၀၀)၊ မင်္ဂလာဒုံ
#အမှတ်(၁) တပ်တော်သားဖွားမီးယပ်နှင့်ကလေးဆေးရုံ (ကုတင် ၃၀၀)၊ မင်္ဂလာဒုံ
#အမှတ်(၂) တပ်တော်သားဖွားမီးယပ်နှင့်ကလေးဆေးရုံ (ကုတင် ၃၀၀)၊ နေပြည်တော်
#တပ်မတော် အသည်းရောဂါ အထူကုဆေးရုံကြီး၊ မင်္ဂလာဒုံ
#တပ်မတော် ကိုယ်လက်အင်္ဂါပြန်လည်သန်စွမ်းရေးဆေးရုံ (ကုတင် ၃၀၀)၊ မင်္ဂလာဒုံ
#အမှတ်(၁) တပ်မတော်ဆေးရုံ (ကုတင် ၃၀၀)၊ မြစ်ကြီးနား
#အမှတ်(၂) တပ်မတော်ဆေးရုံ (ကုတင် ၃၀၀)၊ အမ်း
#အမှတ်(၃) တပ်မတော်ဆေးရုံ (ကုတင် ၃၀၀)၊ ကျိုင်းတုံ
#အမှတ်(၄) တပ်မတော်ဆေးရုံ (ကုတင် ၃၀၀)၊ မုံရွာ
#အမှတ်(၅) တပ်မတော်ဆေးရုံ (ကုတင် ၃၀၀)၊ မော်လမြိုင်
#ကျန်းမာရေးနှင့်ရောဂါနှိမ်နင်းရေးတပ်၊ နေပြည်တော်
#အမှတ် (၁) အခြေချဆေးသိုလှောင်ရေးတပ်၊ နေပြည်တော်
#အမှတ်(၁) စစ်မြေပြင်ဆေးတပ်ရင်း၊ မန္တလေး
#အမှတ်(၂) စစ်မြေပြင်ဆေးတပ်ရင်း၊ တောင်ကြီး
#အမှတ်(၃) စစ်မြေပြင်ဆေးတပ်ရင်း၊ တောင်ငူ
#အမှတ်(၄) စစ်မြေပြင်ဆေးတပ်ရင်း၊ ပုသိမ်
#အမှတ်(၅ )စစ်မြေပြင်ဆေးတပ်ရင်း၊ မော်လမြိုင်
#အမှတ်(၆) စစ်မြေပြင်ဆေးတပ်ရင်း၊ မှော်ဘီ
#အမှတ်(၇) စစ်မြေပြင်ဆေးတပ်ရင်း၊ မုံရွာ
#အမှတ်(၈) စစ်မြေပြင်ဆေးတပ်ရင်း၊ စစ်တွေ
#အမှတ်(၉) စစ်မြေပြင်ဆေးတပ်ရင်း၊ ခိုလန်
#အမှတ်(၁၀) စစ်မြေပြင်ဆေးတပ်ရင်း၊ လားရှိုး
#အမှတ်(၁၁) စစ်မြေပြင်ဆေးတပ်ရင်း၊ ဗန်းမော်
#အမှတ်(၁၂) စစ်မြေပြင်ဆေးတပ်ရင်း ၊ကျိုင်းတုံ
#အမှတ်(၁၃) စစ်မြေပြင်ဆေးတပ်ရင်း၊ မြိတ်
#အမှတ်(၁၄) စစ်မြေပြင်ဆေးတပ်ရင်း၊ တိုက်ကြီး
#အမှတ်(၁)တပ်မတော်ဆေးရုံ(ကုတင် ၁၀၀) မိုင်းဖြတ်
#အမှတ်(၂)တပ်မတော်ဆေးရုံ(ကုတင် ၁၀၀) ဘားအံ
#အမှတ်(၃)တပ်မတော်ဆေးရုံ(ကုတင် ၁၀၀) အင်းတိုင်
#အမှတ်(၄)တပ်မတော်ဆေးရုံ(ကုတင် ၁၀၀) ဗထူး
#အမှတ်(၅)တပ်မတော်ဆေးရုံ(ကုတင် ၁၀၀) ဘိတ်
#အမှတ်(၆)တပ်မတော်ဆေးရုံ(ကုတင် ၁၀၀) ပြည်
#အမှတ်(၇)တပ်မတော်ဆေးရုံ(ကုတင် ၁၀၀) လွိုင်ကော်
#အမှတ်(၈)တပ်မတော်ဆေးရုံ(ကုတင် ၁၀၀) နမ်ဆန်
#အမှတ်(၉)တပ်မတော်ဆေးရုံ(ကုတင် ၁၀၀) လားရှိုး
#အမှတ်(၁၀)တပ်မတော်ဆေးရုံ(ကုတင် ၁၀၀) ကလေး
#အမှတ်(၁၁)တပ်မတော်ဆေးရုံ(ကုတင် ၁၀၀) မိုင်းဆတ်
#အမှတ်(၁၂)တပ်မတော်ဆေးရုံ(ကုတင် ၁၀၀) ထားဝယ်
#အမှတ်(၁၃)တပ်မတော်ဆေးရုံ(ကုတင် ၁၀၀) ကော့သောင်း
#အမှတ်(၁၄)တပ်မတော်ဆေးရုံ(ကုတင် ၁၀၀) လောက်ကိုင်
#အမှတ်(၁၅)တပ်မတော်ဆေးရုံ(ကုတင် ၁၀၀) သံတောင်ကြီး
#အမှတ်(၁၆)တပ်မတော်ဆေးရုံ(ကုတင် ၁၀၀) မကွေး
#အမှတ်(၁၇)တပ်မတော်ဆေးရုံ(ကုတင် ၁၀၀) စစ်တွေ
#အမှတ်(၁၈)တပ်မတော်ဆေးရုံ(ကုတင် ၁၀၀) ဘုတ်ပြင်း
#အမှတ်(၁၉)တပ်မတော်ဆေးရုံ(ကုတင် ၁၀၀) ဟုမ္မလင်း
#အမှတ်(၂၀)တပ်မတော်ဆေးရုံ(ကုတင် ၁၀၀) သပိတ်ကျင်း
#အမှတ်(၂၁)တပ်မတော်ဆေးရုံ(ကုတင် ၁၀၀) ဖာပွန်
#အမှတ်(၂၂)တပ်မတော်ဆေးရုံ(ကုတင် ၁၀၀) သန်လျင်
#အမှတ် (၁)ရှေ့တန်းဆေးသိုလှောင်ရေးတပ်၊ မန္တလေး
#အမှတ် (၁) နယ်လှည့်ဓာတ်မှန်ရိုက်ကူးရေးတပ်၊ နေပြည်တော်
#အလုပ်ရုံဆေးတပ်၊ ရန်ကုန်
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဆေးဝန်ထမ်းတပ်ဖွဲ့]]
[[ကဏ္ဍ:စစ်လက်ရုံး/ အကူ/ ဝန်ထမ်းတပ်ဖွဲ့ ညွှန်ကြားရေးမှူးများ]]
{{တပ်မတော်-stub}}
lyk2wtozgws95nvd5bi2x6tw95f1fah
1049887
1049886
2026-08-23T07:50:35Z
~2026-45827-58
147299
လူနာမ ည်
1049887
wikitext
text/x-wiki
{{refimprove}}
{{Infobox military unit
| unit_name = ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး(ကြည်း) <br> ဆေးဝန်ထမ်းညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး
| native_name = ကကဆေး
| image = Shoulder Sleeve Insignia of the Myanmar Army Medical Corps.svg
| image_size = 216px
| caption = ဆေးဝန်ထမ်းတပ်ဖွဲ့လက်ရုံးတံဆိပ်
| country = {{Flag|Myanmar}}
| branch = {{Army|Myanmar}}
| type = ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး
| specialization =
| nickname =
| motto =
| dates =
| colors =
| identification_symbol = <center>{{Photomontage
| photo1a = Shoulder Sleeve Insignia of the Myanmar Army Medical Corps.svg
| photo1b = Shoulder Sleeve of Myanmar Army.svg
| size = 140
| spacing = 5
| color = transparent
| border = 0
| text = <small>စစ်ဝတ်စုံ၏ လက်ယာဘက် ဆေးတပ်ဖွဲ့တံဆိပ်၊ လက်ဝဲဘက် ကက(ကြည်း)တံဆိပ်</small>
}}</center>
| identification_symbol_label = လက်မောင်းတံဆိပ်
| anniversaries =
| commander1 = ဗိုလ်ချုပ် ဇော်မျိုးဟန်
| commander1_label = ဆေးဝန်ထမ်းညွှန်ကြားရေးမှူး
| commander2 = ဗိုလ်မှူးချုပ် ကျော်ဇေယျ
| commander2_label = ဒုတိယဆေးဝန်ထမ်းညွှန်ကြားရေးမှူး
}}
'''ဆေးဝန်ထမ်း ညွှန်ကြားရေးမှူး''' (Directorate of Medical Services) သည် [[တပ်မတော် ဆေးဝန်ထမ်းတပ်ဖွဲ့]]၏ အကြီးအမှူးဖြစ်သည်။ အခြားသော စစ်ဘက်ဆိုင်ရာအကယ်ဒမီများကိုလည်း ပူးတွဲအုပ်ချုပ်သည်။ လက်ရှိ ဆေးဝန်ထမ်း ညွှန်ကြားရေးမှူးမှာ ဗိုလ်ချုပ် ဇော်မျိုးဟန်ဖြစ်သည်။ ဒုတိယဆေးဝန်ထမ်းညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်မှာ ဗိုလ်မှူးချုပ် ကျော်ဇေယျ ဖြစ်သည်။
==ဆေးဝန်ထမ်း ညွှန်ကြားရေးမှူးများ==
# ဗိုလ်မှူးကြီး စည်သူ မောင်မောင်ကြီး (၁၉၄၈-၁၉၅၅)
# ဗိုလ်မှူးကြီး စည်သူ လှဟန် (၁၉၅၅-၁၉၇၂)
# ဗိုလ်မှူးကြီး ကျော်စိန်ထွန်း (၁၉၇၂-၁၉၈၀)
# ဗိုလ်မှူးကြီး လှဘူး (၁၉၈၀-၁၉၈၅)
# ဗိုလ်မှူးကြီး ကျော်ညွန့် (၁၉၈၅-၁၉၈၈)
# ဗိုလ်မှူးချုပ် ကျော်ဝင်း (၁၉၈၈-၁၉၉၄)
# ဗိုလ်မှူးချုပ် မြသိန်းဟန် (၁၉၉၄-၂၀၀၂)<ref name="Whoiswho">{{cite book |title= Who's Who in Health and Medicine in Myanmar: a biographical dictionary of men and women who have contributed to the development of health and medicine in Myanmar since independence (1948) |location= ရန်ကုန် |publisher= Department of Health Planning, Ministry of Health, Myanmar |page = စာမျက်နှာ ၁၀ |date= ၂၀၀၃ |isbn= }}</ref>
# ဗိုလ်ချုပ် သန်းအောင်
# ဗိုလ်ချုပ် မျိုးမြင့်သိန်း (၂၀၁၁-၂၀၁၄)
# ဗိုလ်ချုပ် [[စိုးဝင်း (ဒေါက်တာ)|စိုးဝင်း]](၂၀၁၅-၂၀၂၀)<ref>{{cite web|url=https://cincds.gov.mm/node/1095?d=1|title=ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး(ကြည်း)၊ ဆေးဝန်ထမ်း ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး၊ ညွှန်ကြားရေးမှူးဒိုင်း ဘောလုံးပြိုင်ပွဲ ဗိုလ်လုပွဲနှင့် ဆုပေးပွဲပြုလုပ်|work=CINCDS Myanmar|access-date=၁၇ ဩဂုတ် ၂၀၂၃|date=၃၀ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၈}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://data.opendevelopmentmekong.net/dataset/3ca3a1e3-b448-4c9a-b428-cf32d455055e/resource/155c187b-6893-4037-bacb-a6ca8676deb2/download/69-18.pdf|title=ဇေယျကျော်ထင်ဘွဲ့၊နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးအမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ်၂၄/၂၀၁၆|work=မြန်မာနိုင်ငံတော်ပြန်တမ်း|access-date=၁၇ ဩဂုတ် ၂၀၂၃|date=၁ မတ် ၂၀၁၆}}</ref>
# ဗိုလ်ချုပ် ကိုကိုလွင်(၂၀၂၁-၂၀၂၅ )
# ဗိုလ်ချုပ် ဇော်မျိုးဟန် (၂၀၂၅-လက်ရှိ)
== ဌာနများ ==
ဆေးဝန်ထမ်း ညွှန်ကြားရေးမှူးလက်အောက်ရှိ ဌာနများမှာ စစ်အင်္ဂါစဉ်အတိုင်း
#တပ်မတော် ဆေးသုတေသနတပ်၊ နေပြည်တော်
#တပ်မတော် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ပညာသင်ကျောင်း၊ မှော်ဘီ
#အမှတ်(၁)တပ်မတော်စစ်ဆေးရုံကြီး(ကုတင် ၁၀၀၀) မင်္ဂလာဒုံ
#အမှတ်(၂)တပ်မတော်စစ်ဆေးရုံကြီး(ကုတင် ၁၀၀၀) နေပြည်တော်]
# အမှတ်(၁) တပ်မတော်ဆေးရုံ (ကုတင်-၇၀၀)၊ ပြင်ဦးလွင်
# အမှတ်(၂) တပ်မတော်ဆေးရုံ (ကုတင်-၇၀၀)၊ အောင်ပန်း
#အမှတ်(၁) တပ်မတော်ဆေးရုံ (ကုတင်-၅၀၀)၊ မိတ္ထီလာ
#အမှတ်(၂) တပ်မတော်ဆေးရုံ (ကုတင်-၅၀၀)၊ ရန်ကုန်
#တပ်မတော် အရိုးရောဂါအထူးကု ဆေးရုံကြီး (ကုတင် ၅၀၀)၊ မင်္ဂလာဒုံ
#အမှတ်(၁) တပ်တော်သားဖွားမီးယပ်နှင့်ကလေးဆေးရုံ (ကုတင် ၃၀၀)၊ မင်္ဂလာဒုံ
#အမှတ်(၂) တပ်တော်သားဖွားမီးယပ်နှင့်ကလေးဆေးရုံ (ကုတင် ၃၀၀)၊ နေပြည်တော်
#တပ်မတော် အသည်းရောဂါ အထူကုဆေးရုံကြီး၊ မင်္ဂလာဒုံ
#တပ်မတော် ကိုယ်လက်အင်္ဂါပြန်လည်သန်စွမ်းရေးဆေးရုံ (ကုတင် ၃၀၀)၊ မင်္ဂလာဒုံ
#အမှတ်(၁) တပ်မတော်ဆေးရုံ (ကုတင် ၃၀၀)၊ မြစ်ကြီးနား
#အမှတ်(၂) တပ်မတော်ဆေးရုံ (ကုတင် ၃၀၀)၊ အမ်း
#အမှတ်(၃) တပ်မတော်ဆေးရုံ (ကုတင် ၃၀၀)၊ ကျိုင်းတုံ
#အမှတ်(၄) တပ်မတော်ဆေးရုံ (ကုတင် ၃၀၀)၊ မုံရွာ
#အမှတ်(၅) တပ်မတော်ဆေးရုံ (ကုတင် ၃၀၀)၊ မော်လမြိုင်
#ကျန်းမာရေးနှင့်ရောဂါနှိမ်နင်းရေးတပ်၊ နေပြည်တော်
#အမှတ် (၁) အခြေချဆေးသိုလှောင်ရေးတပ်၊ နေပြည်တော်
#အမှတ်(၁) စစ်မြေပြင်ဆေးတပ်ရင်း၊ မန္တလေး
#အမှတ်(၂) စစ်မြေပြင်ဆေးတပ်ရင်း၊ တောင်ကြီး
#အမှတ်(၃) စစ်မြေပြင်ဆေးတပ်ရင်း၊ တောင်ငူ
#အမှတ်(၄) စစ်မြေပြင်ဆေးတပ်ရင်း၊ ပုသိမ်
#အမှတ်(၅ )စစ်မြေပြင်ဆေးတပ်ရင်း၊ မော်လမြိုင်
#အမှတ်(၆) စစ်မြေပြင်ဆေးတပ်ရင်း၊ မှော်ဘီ
#အမှတ်(၇) စစ်မြေပြင်ဆေးတပ်ရင်း၊ မုံရွာ
#အမှတ်(၈) စစ်မြေပြင်ဆေးတပ်ရင်း၊ စစ်တွေ
#အမှတ်(၉) စစ်မြေပြင်ဆေးတပ်ရင်း၊ ခိုလန်
#အမှတ်(၁၀) စစ်မြေပြင်ဆေးတပ်ရင်း၊ လားရှိုး
#အမှတ်(၁၁) စစ်မြေပြင်ဆေးတပ်ရင်း၊ ဗန်းမော်
#အမှတ်(၁၂) စစ်မြေပြင်ဆေးတပ်ရင်း ၊ကျိုင်းတုံ
#အမှတ်(၁၃) စစ်မြေပြင်ဆေးတပ်ရင်း၊ မြိတ်
#အမှတ်(၁၄) စစ်မြေပြင်ဆေးတပ်ရင်း၊ တိုက်ကြီး
#အမှတ်(၁)တပ်မတော်ဆေးရုံ(ကုတင် ၁၀၀) မိုင်းဖြတ်
#အမှတ်(၂)တပ်မတော်ဆေးရုံ(ကုတင် ၁၀၀) ဘားအံ
#အမှတ်(၃)တပ်မတော်ဆေးရုံ(ကုတင် ၁၀၀) အင်းတိုင်
#အမှတ်(၄)တပ်မတော်ဆေးရုံ(ကုတင် ၁၀၀) ဗထူး
#အမှတ်(၅)တပ်မတော်ဆေးရုံ(ကုတင် ၁၀၀) ဘိတ်
#အမှတ်(၆)တပ်မတော်ဆေးရုံ(ကုတင် ၁၀၀) ပြည်
#အမှတ်(၇)တပ်မတော်ဆေးရုံ(ကုတင် ၁၀၀) လွိုင်ကော်
#အမှတ်(၈)တပ်မတော်ဆေးရုံ(ကုတင် ၁၀၀) နမ်ဆန်
#အမှတ်(၉)တပ်မတော်ဆေးရုံ(ကုတင် ၁၀၀) လားရှိုး
#အမှတ်(၁၀)တပ်မတော်ဆေးရုံ(ကုတင် ၁၀၀) ကလေး
#အမှတ်(၁၁)တပ်မတော်ဆေးရုံ(ကုတင် ၁၀၀) မိုင်းဆတ်
#အမှတ်(၁၂)တပ်မတော်ဆေးရုံ(ကုတင် ၁၀၀) ထားဝယ်
#အမှတ်(၁၃)တပ်မတော်ဆေးရုံ(ကုတင် ၁၀၀) ကော့သောင်း
#အမှတ်(၁၄)တပ်မတော်ဆေးရုံ(ကုတင် ၁၀၀) လောက်ကိုင်
#အမှတ်(၁၅)တပ်မတော်ဆေးရုံ(ကုတင် ၁၀၀) သံတောင်ကြီး
#အမှတ်(၁၆)တပ်မတော်ဆေးရုံ(ကုတင် ၁၀၀) မကွေး
#အမှတ်(၁၇)တပ်မတော်ဆေးရုံ(ကုတင် ၁၀၀) စစ်တွေ
#အမှတ်(၁၈)တပ်မတော်ဆေးရုံ(ကုတင် ၁၀၀) ဘုတ်ပြင်း
#အမှတ်(၁၉)တပ်မတော်ဆေးရုံ(ကုတင် ၁၀၀) ဟုမ္မလင်း
#အမှတ်(၂၀)တပ်မတော်ဆေးရုံ(ကုတင် ၁၀၀) သပိတ်ကျင်း
#အမှတ်(၂၁)တပ်မတော်ဆေးရုံ(ကုတင် ၁၀၀) ဖာပွန်
#အမှတ်(၂၂)တပ်မတော်ဆေးရုံ(ကုတင် ၁၀၀) သန်လျင်
#အမှတ် (၁)ရှေ့တန်းဆေးသိုလှောင်ရေးတပ်၊ မန္တလေး
#အမှတ် (၁) နယ်လှည့်ဓာတ်မှန်ရိုက်ကူးရေးတပ်၊ နေပြည်တော်
#အလုပ်ရုံဆေးတပ်၊ ရန်ကုန်
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဆေးဝန်ထမ်းတပ်ဖွဲ့]]
[[ကဏ္ဍ:စစ်လက်ရုံး/ အကူ/ ဝန်ထမ်းတပ်ဖွဲ့ ညွှန်ကြားရေးမှူးများ]]
{{တပ်မတော်-stub}}
8x8vukhdp548nkvfl50v4sfuaoi18zh
မြန်မာအက
0
7400
1049910
879695
2026-08-23T10:44:06Z
Chenzeyan29
141880
/* */
1049910
wikitext
text/x-wiki
'''မြန်မာ့ရိုးရာ အကပညာ''' ([[အင်္ဂလိပ် language|အင်္ဂလိပ်]]: Traditional Burmese Dance) သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၏ သမိုင်းဝင် ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ အနုပညာရပ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး တိဗက်-ဗမာနွယ်များ၊ မွန်၊ ပျူ နှင့်အိန္ဒိယတိုက်ငယ်တို့မှ အနုပညာနှင့် ဘာသာရေး ယဉ်ကျေးမှုများ ပေါင်းစပ်စိမ့်ဝင်ဖြစ်ထွန်းလာသော အကအနုပညာဖြစ်သည်၊၊<ref name="Strachan1989">Strachan, P. (1989). ''Imperial Pagan: Art and Architecture of Burma''. University of Hawaii Press.</ref> မြန်မာ့အကသည် ပျူမြို့ပြနိုင်ငံများခေတ် (ခရစ်နှစ် ၁ ရာစု မှ ၉ ရာစု) ကတည်းကပင် နန်းတွင်းနှင့် အရပ်ဘက် ပွဲလမ်းသဘင်များ၌ ထွန်းကားခဲ့သည့် အထောက်အထားများကို တရုတ်ထန်မင်းဆက် မှတ်တမ်းများတွင် စတင်တွေ့ရှိရသည်။<ref name="Coedes1968">Coedès, G. (1968). ''The Indianized States of Southeast Asia''. Australian National University Press.</ref> မြန်မာ့အက၏ ပင်မလက္ခဏာမှာ ခန္ဓာကိုယ်၏ ကွေးဆန့်မှု၊ ခြေ၊ လက်၊ ခေါင်း၊ ခါးနှင့် မျက်လုံးတို့၏ သဟဇာတဖြစ်စွာ လှုပ်ရှားမှုတို့ကို အခြေခံထားပြီး "ဆိုင်းဝိုင်း" ဟုခေါ်သော မြန်မာ့ရိုးရာ ဆိုင်းအဖွဲ့၏ တူရိယာတီးခတ်မှု၊ စိန့်နှင့် စည်းဝါးတို့၏ ရိုက်ခတ်မှုများနှင့် ဟန်ချက်ညီညီ ကပြရခြင်းဖြစ်သည်။<ref name="Garfias1985">Garfias, R. (1985). "The Burmese Saing Waing Orchestral Ensemble". ''Asian Music'', 16(2), 1-28.</ref>
မြန်မာ့အကပညာကို အကြမ်းအားဖြင့် နန်းတွင်းဇာတ်ကြီးအက (ဥပမာ - [[ရာမယန|ရာမဇာတ်အက]])၊ ရိုးရာနတ်ကနားအကများ၊ စိုးရိမ်ကြောက်ရွံ့မှုနှင့် ကြည်နူးမှုကို ဖော်ပြသော အရပ်ဘက် ပွဲလမ်းသဘင် ကလေးအကနှင့် သဘင်အကများ ဟူ၍ အမျိုးအစား ခွဲခြားနိုင်သည်။<ref name="Brandon1967">Brandon, J. R. (1967). ''Theatre in Southeast Asia''. Harvard University Press.</ref> [[ပုဂံခေတ်]]၊ [[အင်းဝခေတ်]] နှင့် [[ကုန်းဘောင်ခေတ်]] တို့တွင် နန်းတွင်းအကပညာသည် အမြင့်ဆုံးအဆင့်သို့ ရောက်ရှိခဲ့ပြီး ယိုးဒယား (ထိုင်း) နှင့် ကမ္ဘောဒီးယား စသည့် အိမ်နီးချင်း ယဉ်ကျေးမှုများနှင့် ကူးလူးဆက်ဆံမှုမှတစ်ဆင့် ပိုမို ကြွယ်ဝဆန်းသစ်လာခဲ့သည်။<ref name="Singer1995">Singer, Noel F. (1995). ''Burmese Dance: As Introduced, Developed and Performed''. Oxford University Press.</ref> ခေတ်ပြိုင် မြန်မာ့လူအဖွဲ့အစည်းတွင် ရိုးရာအကပညာကို အမျိုးသားယဉ်ကျေးမှုနှင့် အနုပညာတက္ကသိုလ်များ၌ စနစ်တကျ သင်ကြားလေ့ကျင့်ပေးလျက်ရှိပြီး ဒေသတွင်း ပွဲလမ်းသဘင်များနှင့် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ယဉ်ကျေးမှု ဖလှယ်ပွဲများတွင် မြန်မာ့အနုပညာ၏ ပင်မပြက္ခဒိန်အဖြစ် ဆက်လက်ထိန်းသိမ်း ကပြလျက်ရှိသည်။<ref name="Singer1995" />
==မြန်မာ့ရှေးရိုးအက ၁၂-မျိုး==
#ဗောင်းတော် အက
#မှန်တော်ရှု အက
#ပန်းစိုက်အက
#သားပိုက် အက
#ကျောက်ကောက် အက
#ဆံတော်သိမ်း အက
#ဖျင်းချင် အက
#ဖျင်း ဖျတ်ဖျတ် အက
#ချွတ်ကြီး အက
#ချွတ်ငယ် အက
#ထပီ အက
#ကရောင်း အက။
== အပျိုတော် ၁၂-ထွေအက ==
{{main|အပျိုတော်အက}}
#နတ်အက
#မြင်းအက
#ဗြောအက
#အိုးစည်အက
#မျောက်အက
#ဘီလူးအက
#ဇော်ဂျီအက
#ဝန်အက
#ဒိုးပတ် အက
#အပြောင်အရွှမ်းအက
#သူငယ်တော် အက
#အဘိုးအို အက။
* (အနုသဘင်ပညာရှင် ဦးဘိုးစိန်ကြီးထံမှ)
=== အပျိုတော်ကကြိုး ၁၂-မျိုး ===
#မျက်ခုံး ပလို့
#မေး ပလို့
#ပခုံး ပလို့
#ရင်ပလို့
#လက်ရုံးပလို့
#လက်စုံ ပလို့
#တစ်ခြမ်း ပလို့
#အရုပ်ကြိုးလမ်ပလို့
#ဘယ်ခြေညာလက် ပလို့
#စုံပလို့
#လက်ခုံ ပလို့
#နတ်ယိုင်အက။ ပလို့။ ပလို့ဂျိ။ ပလို့ ဂျိ။
[[Category:မြန်မာအကများ]]
[[Category:မြန်မာ့ ယဉ်ကျေးမှု]]
[[Category:မြန်မာ့အနုပညာ]]
{{မြန်မာ-stub}}
fa0ayn9mzvixjwxo2s2px64z09ejd05
1049911
1049910
2026-08-23T10:49:38Z
Chenzeyan29
141880
/* */
1049911
wikitext
text/x-wiki
'''မြန်မာ့ရိုးရာ အကပညာ''' ([[အင်္ဂလိပ်]]: Traditional Burmese Dance) သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၏ သမိုင်းဝင် ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ အနုပညာရပ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး တိဗက်-ဗမာနွယ်များ၊ မွန်၊ ပျူ နှင့်အိန္ဒိယတိုက်ငယ်တို့မှ အနုပညာနှင့် ဘာသာရေး ယဉ်ကျေးမှုများ ပေါင်းစပ်စိမ့်ဝင်ဖြစ်ထွန်းလာသော အကအနုပညာဖြစ်သည်၊၊<ref name="Strachan1989">Strachan, P. (1989). ''Imperial Pagan: Art and Architecture of Burma''. University of Hawaii Press.</ref> မြန်မာ့အကသည် ပျူမြို့ပြနိုင်ငံများခေတ် (ခရစ်နှစ် ၁ ရာစု မှ ၉ ရာစု) ကတည်းကပင် နန်းတွင်းနှင့် အရပ်ဘက် ပွဲလမ်းသဘင်များ၌ ထွန်းကားခဲ့သည့် အထောက်အထားများကို တရုတ်ထန်မင်းဆက် မှတ်တမ်းများတွင် စတင်တွေ့ရှိရသည်။<ref name="Coedes1968">Coedès, G. (1968). ''The Indianized States of Southeast Asia''. Australian National University Press.</ref> မြန်မာ့အက၏ ပင်မလက္ခဏာမှာ ခန္ဓာကိုယ်၏ ကွေးဆန့်မှု၊ ခြေ၊ လက်၊ ခေါင်း၊ ခါးနှင့် မျက်လုံးတို့၏ သဟဇာတဖြစ်စွာ လှုပ်ရှားမှုတို့ကို အခြေခံထားပြီး "ဆိုင်းဝိုင်း" ဟုခေါ်သော မြန်မာ့ရိုးရာ ဆိုင်းအဖွဲ့၏ တူရိယာတီးခတ်မှု၊ စိန့်နှင့် စည်းဝါးတို့၏ ရိုက်ခတ်မှုများနှင့် ဟန်ချက်ညီညီ ကပြရခြင်းဖြစ်သည်။<ref name="Garfias1985">Garfias, R. (1985). "The Burmese Saing Waing Orchestral Ensemble". ''Asian Music'', 16(2), 1-28.</ref>
မြန်မာ့အကပညာကို အကြမ်းအားဖြင့် နန်းတွင်းဇာတ်ကြီးအက (ဥပမာ - [[ရာမယန|ရာမဇာတ်အက]])၊ ရိုးရာနတ်ကနားအကများ၊ စိုးရိမ်ကြောက်ရွံ့မှုနှင့် ကြည်နူးမှုကို ဖော်ပြသော အရပ်ဘက် ပွဲလမ်းသဘင် ကလေးအကနှင့် သဘင်အကများ ဟူ၍ အမျိုးအစား ခွဲခြားနိုင်သည်။<ref name="Brandon1967">Brandon, J. R. (1967). ''Theatre in Southeast Asia''. Harvard University Press.</ref> [[ပုဂံခေတ်]]၊ [[အင်းဝခေတ်]] နှင့် [[ကုန်းဘောင်ခေတ်]] တို့တွင် နန်းတွင်းအကပညာသည် အမြင့်ဆုံးအဆင့်သို့ ရောက်ရှိခဲ့ပြီး ယိုးဒယား (ထိုင်း) နှင့် ကမ္ဘောဒီးယား စသည့် အိမ်နီးချင်း ယဉ်ကျေးမှုများနှင့် ကူးလူးဆက်ဆံမှုမှတစ်ဆင့် ပိုမို ကြွယ်ဝဆန်းသစ်လာခဲ့သည်။<ref name="Singer1995">Singer, Noel F. (1995). ''Burmese Dance: As Introduced, Developed and Performed''. Oxford University Press.</ref> ခေတ်ပြိုင် မြန်မာ့လူအဖွဲ့အစည်းတွင် ရိုးရာအကပညာကို အမျိုးသားယဉ်ကျေးမှုနှင့် အနုပညာတက္ကသိုလ်များ၌ စနစ်တကျ သင်ကြားလေ့ကျင့်ပေးလျက်ရှိပြီး ဒေသတွင်း ပွဲလမ်းသဘင်များနှင့် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ယဉ်ကျေးမှု ဖလှယ်ပွဲများတွင် မြန်မာ့အနုပညာ၏ ပင်မပြက္ခဒိန်အဖြစ် ဆက်လက်ထိန်းသိမ်း ကပြလျက်ရှိသည်။<ref name="Singer1995" />
=== သမိုင်းကြောင်း ===
==== ပျူမြို့ပြနိုင်ငံများခေတ် (ခရစ်နှစ် ၁ ရာစု – ၉ ရာစု) ====
မြန်မာ့အကပညာ၏ အစောဆုံး သမိုင်းဝင်အထောက်အထားများကို [[ပျူမြို့ပြနိုင်ငံများ|ပျူမြို့ပြနိုင်ငံများခေတ်]] တွင် စတင်တွေ့ရှိရသည်။<ref name="Coedes1968">Coedès, G. (1968). ''The Indianized States of Southeast Asia''. Australian National University Press.</ref> ခရစ်နှစ် ၈၀၂ ခုနှစ်တွင် ပျူမင်းဆက်မှ စေလွှတ်သော သံအဖွဲ့သည် တရုတ် [[ထန်မင်းဆက်]] နန်းတော် [[ချန်အန်]] မြို့သို့ သွားရောက်ခဲ့စဉ် ပျူအကနှင့် ဂီတအဖွဲ့ ပါဝင်ခဲ့ပြီး တရုတ်ရာဇဝင် မှတ်တမ်းများတွင် ပျူအကသမားများ၏ ခန္ဓာကိုယ် ပျော့ပျောင်းမှု၊ လက်ချောင်းများနှင့် ခါးတို့၏ ဟန်ချက်ညီလှုပ်ရှားမှုနှင့် ရိုးရာတူရိယာ တီးခတ်ပုံများကို စနစ်တကျ မှတ်တမ်းတင်ခဲ့ကြသည်။<ref name="Moore2007">Moore, E. H. (2007). ''Early Landscapes of Myanmar''. River Books.</ref> ထို့ပြင် [[သရေခေတ္တရာ]] ရှေးဟောင်းမြို့ဟောင်းမှ တူးဖော်တွေ့ရှိရသော ကြေးဆင်းတု အကရုပ်များ (Pyu Bronze Dancers) သည် မြန်မာ့အက၏ ပင်မဒူးခေါက်၊ ဒူးကွေး၊ ခါးဆတ် ဟန်ပန်းများကို ခရစ်နှစ် ၁ ထောင်စုနှစ်ကတည်းက စတင်ကျင့်သုံးခဲ့ကြောင်း သက်သေပြနေသည်။<ref name="Gutman2001">Gutman, P. (2001). ''Burma's Lost Kingdoms: Splendours of Arakan''. Orchid Press.</ref>
==== ပုဂံခေတ်မှ အင်းဝခေတ် (ခရစ်နှစ် ၁၁ ရာစု – ၁၆ ရာစု) ====
[[ပုဂံခေတ်]] တွင် အိန္ဒိယတိုက်ငယ်မှ ဗုဒ္ဓဘာသာ၊ ဟိန္ဒူဘာသာ ယဉ်ကျေးမှုများနှင့်အတူ မွန်ယဉ်ကျေးမှုများ ပေါင်းစပ်ဝင်ရောက်လာကာ အကပညာသည် ဘာသာရေး ပူဇော်ပွဲများနှင့် နန်းတွင်းအခမ်းအနားများ၏ အဓိက အစိတ်အပိုင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref name="Strachan1989">Strachan, P. (1989). ''Imperial Pagan: Art and Architecture of Burma''. University of Hawaii Press.</ref> ပုဂံခေတ် စေတီပုထိုးများ၏ နံရံဆေးရေးပန်းချီများတွင် လက္ခဏာစုံ အကဟန်များကို တွေ့ရှိရပြီး နတ်ပူဇော်ပွဲများ၌ ကပြသော "နတ်ကနားအက" များလည်း စတင်ထွန်းကားခဲ့သည်။<ref name="AungThwin1985">Aung-Thwin, M. (1985). ''Pagan: The Origins of Modern Burma''. University of Hawaii Press.</ref> [[အင်းဝခေတ်]] တွင် စစ်မီးများကြားမှ နန်းတွင်းကဗျာ၊ လှေတော်သံ၊ အိုင်ချင်းများနှင့်အတူ အကပညာသည် ပိုမို အနုစိတ်လာခဲ့ပြီး အရပ်ဘက် ပွဲလမ်းသဘင် ကလေးအကနှင့် စည်းဝါးကို အခြေခံသော သဘင်အကများ စနစ်တကျ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။<ref name="Singer1995">Singer, Noel F. (1995). ''Burmese Dance: As Introduced, Developed and Performed''. Oxford University Press.</ref>
==== ကုန်းဘောင်ခေတ်နှင့် ယိုးဒယား အနုပညာ စိမ့်ဝင်မှု (ခရစ်နှစ် ၁၈ ရာစု – ၁၉ ရာစု) ====
[[ကုန်းဘောင်ခေတ်]] သည် မြန်မာ့ရိုးရာ အကပညာ၏ အဓိက ရွှေခေတ်ဖြစ်ခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် ၁၇၆၇ ခုနှစ် [[ဆင်ဖြူရှင်မင်းတရားကြီး]] လက်ထက် ယိုးဒယား (အယုဓ္ဓယ) ကို အောင်နိုင်ပြီးနောက် နန်းတွင်းသို့ ပါလာခဲ့သော ယိုးဒယား ဇာတ်သဘင် အနုပညာရှင်များမှတစ်ဆင့် [[ရာမယန]] (ရာမဇာတ်)၊ အိနောင်ဇာတ် စသည့် ဇာတ်ကြီးအကများနှင့် ယိုးဒယားဟန် နန်းတွင်းအကများ မြန်မာ့မြေသို့ စိမ့်ဝင်လာခဲ့သည်။<ref name="Brandon1967">Brandon, J. R. (1967). ''Theatre in Southeast Asia''. Harvard University Press.</ref><ref name="Singer1995" /> မြန်မာ့စကား၊ မြန်မာ့ဆိုင်းဝိုင်းနှင့် ပေါင်းစပ်လိုက်သောအခါ ယိုးဒယားအကမှတစ်ဆင့် "မြန်မာဆန်သော နန်းတွင်းဇာတ်ကြီးအက" နှင့် "မဟာဂီတအက" များ သီးသန့် ဖြစ်ထွန်းလာခဲ့သည်။<ref name="Singer1995" /> မြဝတီမင်းကြီး ဦးစ သည့် စေတနာရှင် ပညာရှိများက နန်းတွင်းအကကို စနစ်တကျ ကွက်စိပ်ဖော်ထုတ်ခဲ့ပြီး "အပျိုတော်အက"၊ "ကြက်တိုက်အက" နှင့် "ဇာတ်နိပါတ်တော်အက" များကို စုစည်းခဲ့ကြသည်။<ref name="Singer1995" />
==== ကိုလိုနီခေတ်မှ ခေတ်ပြိုင်ကာလ ====
၁၈၈၅ ခုနှစ်တွင် ဗြိတိသျှတို့ မြန်မာနိုင်ငံကို သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် နန်းတွင်းအကပညာသည် အရပ်ဘက်သို့ အပြီးတိုင် စိမ့်ဝင်သွားခဲ့သည်။<ref name="Singer1995" /> ကိုလိုနီခေတ်အတွင်း [[ဖိုးစိန်]]၊ [[စိန်ကတုံး]] စသည့် သဘင်ပါရဂူကြီးများက ရိုးရာနန်းတွင်းအကကို အရပ်ဘက် ဇာတ်ပွဲများ၊ ဇာတ်ခုံများပေါ်သို့ မွမ်းမံတင်ဆက်ခဲ့ကြပြီး "ဇာတ်အက" နှင့် "အပိုင်အက" များကို ခေတ်နှင့်အညီ တီထွင်ခဲ့ကြသည်။<ref name="Singer1995" /> လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက်ပိုင်းတွင် မြန်မာ့ရိုးရာ အနုပညာများ မပျောက်ပျက်ရအောင် [[ရန်ကုန်မြို့]] နှင့် [[မန္တလေးမြို့]] တို့၌ အမျိုးသားယဉ်ကျေးမှုနှင့် အနုပညာတက္ကသိုလ်များ (National University of Arts and Culture) ကို တည်ထောင်ကာ ပျူ၊ ပုဂံ၊ အင်းဝ၊ ကုန်းဘောင်ခေတ် အကဟန်များကို နည်းစနစ်တကျ သုတေသနပြု ရေးဆွဲကာ မရှိမဖြစ် ယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ်အဖြစ် ဆက်လက် သင်ကြား ထိန်းသိမ်းလျက်ရှိသည်။<ref name="Singer1995" />
==မြန်မာ့ရှေးရိုးအက ၁၂-မျိုး==
#ဗောင်းတော် အက
#မှန်တော်ရှု အက
#ပန်းစိုက်အက
#သားပိုက် အက
#ကျောက်ကောက် အက
#ဆံတော်သိမ်း အက
#ဖျင်းချင် အက
#ဖျင်း ဖျတ်ဖျတ် အက
#ချွတ်ကြီး အက
#ချွတ်ငယ် အက
#ထပီ အက
#ကရောင်း အက။
== အပျိုတော် ၁၂-ထွေအက ==
{{main|အပျိုတော်အက}}
#နတ်အက
#မြင်းအက
#ဗြောအက
#အိုးစည်အက
#မျောက်အက
#ဘီလူးအက
#ဇော်ဂျီအက
#ဝန်အက
#ဒိုးပတ် အက
#အပြောင်အရွှမ်းအက
#သူငယ်တော် အက
#အဘိုးအို အက။
* (အနုသဘင်ပညာရှင် ဦးဘိုးစိန်ကြီးထံမှ)
=== အပျိုတော်ကကြိုး ၁၂-မျိုး ===
#မျက်ခုံး ပလို့
#မေး ပလို့
#ပခုံး ပလို့
#ရင်ပလို့
#လက်ရုံးပလို့
#လက်စုံ ပလို့
#တစ်ခြမ်း ပလို့
#အရုပ်ကြိုးလမ်ပလို့
#ဘယ်ခြေညာလက် ပလို့
#စုံပလို့
#လက်ခုံ ပလို့
#နတ်ယိုင်အက။ ပလို့။ ပလို့ဂျိ။ ပလို့ ဂျိ။
[[Category:မြန်မာအကများ]]
[[Category:မြန်မာ့ ယဉ်ကျေးမှု]]
[[Category:မြန်မာ့အနုပညာ]]
{{မြန်မာ-stub}}
lg359353qnrk1wkytxih99k4032wjct
1049912
1049911
2026-08-23T10:50:12Z
Chenzeyan29
141880
/* သမိုင်းကြောင်း */
1049912
wikitext
text/x-wiki
'''မြန်မာ့ရိုးရာ အကပညာ''' ([[အင်္ဂလိပ်]]: Traditional Burmese Dance) သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၏ သမိုင်းဝင် ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ အနုပညာရပ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး တိဗက်-ဗမာနွယ်များ၊ မွန်၊ ပျူ နှင့်အိန္ဒိယတိုက်ငယ်တို့မှ အနုပညာနှင့် ဘာသာရေး ယဉ်ကျေးမှုများ ပေါင်းစပ်စိမ့်ဝင်ဖြစ်ထွန်းလာသော အကအနုပညာဖြစ်သည်၊၊<ref name="Strachan1989">Strachan, P. (1989). ''Imperial Pagan: Art and Architecture of Burma''. University of Hawaii Press.</ref> မြန်မာ့အကသည် ပျူမြို့ပြနိုင်ငံများခေတ် (ခရစ်နှစ် ၁ ရာစု မှ ၉ ရာစု) ကတည်းကပင် နန်းတွင်းနှင့် အရပ်ဘက် ပွဲလမ်းသဘင်များ၌ ထွန်းကားခဲ့သည့် အထောက်အထားများကို တရုတ်ထန်မင်းဆက် မှတ်တမ်းများတွင် စတင်တွေ့ရှိရသည်။<ref name="Coedes1968">Coedès, G. (1968). ''The Indianized States of Southeast Asia''. Australian National University Press.</ref> မြန်မာ့အက၏ ပင်မလက္ခဏာမှာ ခန္ဓာကိုယ်၏ ကွေးဆန့်မှု၊ ခြေ၊ လက်၊ ခေါင်း၊ ခါးနှင့် မျက်လုံးတို့၏ သဟဇာတဖြစ်စွာ လှုပ်ရှားမှုတို့ကို အခြေခံထားပြီး "ဆိုင်းဝိုင်း" ဟုခေါ်သော မြန်မာ့ရိုးရာ ဆိုင်းအဖွဲ့၏ တူရိယာတီးခတ်မှု၊ စိန့်နှင့် စည်းဝါးတို့၏ ရိုက်ခတ်မှုများနှင့် ဟန်ချက်ညီညီ ကပြရခြင်းဖြစ်သည်။<ref name="Garfias1985">Garfias, R. (1985). "The Burmese Saing Waing Orchestral Ensemble". ''Asian Music'', 16(2), 1-28.</ref>
မြန်မာ့အကပညာကို အကြမ်းအားဖြင့် နန်းတွင်းဇာတ်ကြီးအက (ဥပမာ - [[ရာမယန|ရာမဇာတ်အက]])၊ ရိုးရာနတ်ကနားအကများ၊ စိုးရိမ်ကြောက်ရွံ့မှုနှင့် ကြည်နူးမှုကို ဖော်ပြသော အရပ်ဘက် ပွဲလမ်းသဘင် ကလေးအကနှင့် သဘင်အကများ ဟူ၍ အမျိုးအစား ခွဲခြားနိုင်သည်။<ref name="Brandon1967">Brandon, J. R. (1967). ''Theatre in Southeast Asia''. Harvard University Press.</ref> [[ပုဂံခေတ်]]၊ [[အင်းဝခေတ်]] နှင့် [[ကုန်းဘောင်ခေတ်]] တို့တွင် နန်းတွင်းအကပညာသည် အမြင့်ဆုံးအဆင့်သို့ ရောက်ရှိခဲ့ပြီး ယိုးဒယား (ထိုင်း) နှင့် ကမ္ဘောဒီးယား စသည့် အိမ်နီးချင်း ယဉ်ကျေးမှုများနှင့် ကူးလူးဆက်ဆံမှုမှတစ်ဆင့် ပိုမို ကြွယ်ဝဆန်းသစ်လာခဲ့သည်။<ref name="Singer1995">Singer, Noel F. (1995). ''Burmese Dance: As Introduced, Developed and Performed''. Oxford University Press.</ref> ခေတ်ပြိုင် မြန်မာ့လူအဖွဲ့အစည်းတွင် ရိုးရာအကပညာကို အမျိုးသားယဉ်ကျေးမှုနှင့် အနုပညာတက္ကသိုလ်များ၌ စနစ်တကျ သင်ကြားလေ့ကျင့်ပေးလျက်ရှိပြီး ဒေသတွင်း ပွဲလမ်းသဘင်များနှင့် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ယဉ်ကျေးမှု ဖလှယ်ပွဲများတွင် မြန်မာ့အနုပညာ၏ ပင်မပြက္ခဒိန်အဖြစ် ဆက်လက်ထိန်းသိမ်း ကပြလျက်ရှိသည်။<ref name="Singer1995" />
== သမိုင်းကြောင်း ==
=== ပျူမြို့ပြနိုင်ငံများခေတ် (ခရစ်နှစ် ၁ ရာစု – ၉ ရာစု) ===
မြန်မာ့အကပညာ၏ အစောဆုံး သမိုင်းဝင်အထောက်အထားများကို [[ပျူမြို့ပြနိုင်ငံများ|ပျူမြို့ပြနိုင်ငံများခေတ်]] တွင် စတင်တွေ့ရှိရသည်။<ref name="Coedes1968">Coedès, G. (1968). ''The Indianized States of Southeast Asia''. Australian National University Press.</ref> ခရစ်နှစ် ၈၀၂ ခုနှစ်တွင် ပျူမင်းဆက်မှ စေလွှတ်သော သံအဖွဲ့သည် တရုတ် [[ထန်မင်းဆက်]] နန်းတော် [[ချန်အန်]] မြို့သို့ သွားရောက်ခဲ့စဉ် ပျူအကနှင့် ဂီတအဖွဲ့ ပါဝင်ခဲ့ပြီး တရုတ်ရာဇဝင် မှတ်တမ်းများတွင် ပျူအကသမားများ၏ ခန္ဓာကိုယ် ပျော့ပျောင်းမှု၊ လက်ချောင်းများနှင့် ခါးတို့၏ ဟန်ချက်ညီလှုပ်ရှားမှုနှင့် ရိုးရာတူရိယာ တီးခတ်ပုံများကို စနစ်တကျ မှတ်တမ်းတင်ခဲ့ကြသည်။<ref name="Moore2007">Moore, E. H. (2007). ''Early Landscapes of Myanmar''. River Books.</ref> ထို့ပြင် [[သရေခေတ္တရာ]] ရှေးဟောင်းမြို့ဟောင်းမှ တူးဖော်တွေ့ရှိရသော ကြေးဆင်းတု အကရုပ်များ (Pyu Bronze Dancers) သည် မြန်မာ့အက၏ ပင်မဒူးခေါက်၊ ဒူးကွေး၊ ခါးဆတ် ဟန်ပန်းများကို ခရစ်နှစ် ၁ ထောင်စုနှစ်ကတည်းက စတင်ကျင့်သုံးခဲ့ကြောင်း သက်သေပြနေသည်။<ref name="Gutman2001">Gutman, P. (2001). ''Burma's Lost Kingdoms: Splendours of Arakan''. Orchid Press.</ref>
=== ပုဂံခေတ်မှ အင်းဝခေတ် (ခရစ်နှစ် ၁၁ ရာစု – ၁၆ ရာစု) ===
[[ပုဂံခေတ်]] တွင် အိန္ဒိယတိုက်ငယ်မှ ဗုဒ္ဓဘာသာ၊ ဟိန္ဒူဘာသာ ယဉ်ကျေးမှုများနှင့်အတူ မွန်ယဉ်ကျေးမှုများ ပေါင်းစပ်ဝင်ရောက်လာကာ အကပညာသည် ဘာသာရေး ပူဇော်ပွဲများနှင့် နန်းတွင်းအခမ်းအနားများ၏ အဓိက အစိတ်အပိုင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref name="Strachan1989">Strachan, P. (1989). ''Imperial Pagan: Art and Architecture of Burma''. University of Hawaii Press.</ref> ပုဂံခေတ် စေတီပုထိုးများ၏ နံရံဆေးရေးပန်းချီများတွင် လက္ခဏာစုံ အကဟန်များကို တွေ့ရှိရပြီး နတ်ပူဇော်ပွဲများ၌ ကပြသော "နတ်ကနားအက" များလည်း စတင်ထွန်းကားခဲ့သည်။<ref name="AungThwin1985">Aung-Thwin, M. (1985). ''Pagan: The Origins of Modern Burma''. University of Hawaii Press.</ref> [[အင်းဝခေတ်]] တွင် စစ်မီးများကြားမှ နန်းတွင်းကဗျာ၊ လှေတော်သံ၊ အိုင်ချင်းများနှင့်အတူ အကပညာသည် ပိုမို အနုစိတ်လာခဲ့ပြီး အရပ်ဘက် ပွဲလမ်းသဘင် ကလေးအကနှင့် စည်းဝါးကို အခြေခံသော သဘင်အကများ စနစ်တကျ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။<ref name="Singer1995">Singer, Noel F. (1995). ''Burmese Dance: As Introduced, Developed and Performed''. Oxford University Press.</ref>
=== ကုန်းဘောင်ခေတ်နှင့် ယိုးဒယား အနုပညာ စိမ့်ဝင်မှု (ခရစ်နှစ် ၁၈ ရာစု – ၁၉ ရာစု) ===
[[ကုန်းဘောင်ခေတ်]] သည် မြန်မာ့ရိုးရာ အကပညာ၏ အဓိက ရွှေခေတ်ဖြစ်ခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် ၁၇၆၇ ခုနှစ် [[ဆင်ဖြူရှင်မင်းတရားကြီး]] လက်ထက် ယိုးဒယား (အယုဓ္ဓယ) ကို အောင်နိုင်ပြီးနောက် နန်းတွင်းသို့ ပါလာခဲ့သော ယိုးဒယား ဇာတ်သဘင် အနုပညာရှင်များမှတစ်ဆင့် [[ရာမယန]] (ရာမဇာတ်)၊ အိနောင်ဇာတ် စသည့် ဇာတ်ကြီးအကများနှင့် ယိုးဒယားဟန် နန်းတွင်းအကများ မြန်မာ့မြေသို့ စိမ့်ဝင်လာခဲ့သည်။<ref name="Brandon1967">Brandon, J. R. (1967). ''Theatre in Southeast Asia''. Harvard University Press.</ref><ref name="Singer1995" /> မြန်မာ့စကား၊ မြန်မာ့ဆိုင်းဝိုင်းနှင့် ပေါင်းစပ်လိုက်သောအခါ ယိုးဒယားအကမှတစ်ဆင့် "မြန်မာဆန်သော နန်းတွင်းဇာတ်ကြီးအက" နှင့် "မဟာဂီတအက" များ သီးသန့် ဖြစ်ထွန်းလာခဲ့သည်။<ref name="Singer1995" /> မြဝတီမင်းကြီး ဦးစ သည့် စေတနာရှင် ပညာရှိများက နန်းတွင်းအကကို စနစ်တကျ ကွက်စိပ်ဖော်ထုတ်ခဲ့ပြီး "အပျိုတော်အက"၊ "ကြက်တိုက်အက" နှင့် "ဇာတ်နိပါတ်တော်အက" များကို စုစည်းခဲ့ကြသည်။<ref name="Singer1995" />
=== ကိုလိုနီခေတ်မှ ခေတ်ပြိုင်ကာလ ===
၁၈၈၅ ခုနှစ်တွင် ဗြိတိသျှတို့ မြန်မာနိုင်ငံကို သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် နန်းတွင်းအကပညာသည် အရပ်ဘက်သို့ အပြီးတိုင် စိမ့်ဝင်သွားခဲ့သည်။<ref name="Singer1995" /> ကိုလိုနီခေတ်အတွင်း [[ဖိုးစိန်]]၊ [[စိန်ကတုံး]] စသည့် သဘင်ပါရဂူကြီးများက ရိုးရာနန်းတွင်းအကကို အရပ်ဘက် ဇာတ်ပွဲများ၊ ဇာတ်ခုံများပေါ်သို့ မွမ်းမံတင်ဆက်ခဲ့ကြပြီး "ဇာတ်အက" နှင့် "အပိုင်အက" များကို ခေတ်နှင့်အညီ တီထွင်ခဲ့ကြသည်။<ref name="Singer1995" /> လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက်ပိုင်းတွင် မြန်မာ့ရိုးရာ အနုပညာများ မပျောက်ပျက်ရအောင် [[ရန်ကုန်မြို့]] နှင့် [[မန္တလေးမြို့]] တို့၌ အမျိုးသားယဉ်ကျေးမှုနှင့် အနုပညာတက္ကသိုလ်များ (National University of Arts and Culture) ကို တည်ထောင်ကာ ပျူ၊ ပုဂံ၊ အင်းဝ၊ ကုန်းဘောင်ခေတ် အကဟန်များကို နည်းစနစ်တကျ သုတေသနပြု ရေးဆွဲကာ မရှိမဖြစ် ယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ်အဖြစ် ဆက်လက် သင်ကြား ထိန်းသိမ်းလျက်ရှိသည်။<ref name="Singer1995" />
==မြန်မာ့ရှေးရိုးအက ၁၂-မျိုး==
#ဗောင်းတော် အက
#မှန်တော်ရှု အက
#ပန်းစိုက်အက
#သားပိုက် အက
#ကျောက်ကောက် အက
#ဆံတော်သိမ်း အက
#ဖျင်းချင် အက
#ဖျင်း ဖျတ်ဖျတ် အက
#ချွတ်ကြီး အက
#ချွတ်ငယ် အက
#ထပီ အက
#ကရောင်း အက။
== အပျိုတော် ၁၂-ထွေအက ==
{{main|အပျိုတော်အက}}
#နတ်အက
#မြင်းအက
#ဗြောအက
#အိုးစည်အက
#မျောက်အက
#ဘီလူးအက
#ဇော်ဂျီအက
#ဝန်အက
#ဒိုးပတ် အက
#အပြောင်အရွှမ်းအက
#သူငယ်တော် အက
#အဘိုးအို အက။
* (အနုသဘင်ပညာရှင် ဦးဘိုးစိန်ကြီးထံမှ)
=== အပျိုတော်ကကြိုး ၁၂-မျိုး ===
#မျက်ခုံး ပလို့
#မေး ပလို့
#ပခုံး ပလို့
#ရင်ပလို့
#လက်ရုံးပလို့
#လက်စုံ ပလို့
#တစ်ခြမ်း ပလို့
#အရုပ်ကြိုးလမ်ပလို့
#ဘယ်ခြေညာလက် ပလို့
#စုံပလို့
#လက်ခုံ ပလို့
#နတ်ယိုင်အက။ ပလို့။ ပလို့ဂျိ။ ပလို့ ဂျိ။
[[Category:မြန်မာအကများ]]
[[Category:မြန်မာ့ ယဉ်ကျေးမှု]]
[[Category:မြန်မာ့အနုပညာ]]
{{မြန်မာ-stub}}
8l4a13o3t1c1mdqz49m8adckprwl2j3
မိလိန္ဒပဉှာ
0
14671
1049826
847386
2026-08-22T20:06:37Z
Sappadasa
132530
{{ပိဋကတ်သုံးပုံ}}
1049826
wikitext
text/x-wiki
[[File:King_Milinda_ask_questions.jpg|thumb|300px|မိလိန္ဒမင်းနှင့် အရှင်နာဂသေန]]
{{ပိဋကတ်သုံးပုံ}}
'''မိလိန္ဒပဉှာ'''{{efn|ပဉှာ ကို ပျင်ညှာ ဟု အသံထွက်ရန်}} ({{lang-pi|'''မိလိန္ဒပဉှ'''}}; Milinda Pañha ) (သို့) '''မိလိန္ဒအမေးပုစ္ဆာများ''' ဟူသည်မှာ ဘီစီ ၁၀၀ ခုနှစ်ခန့်တွင်<ref>မိလိန္ဒပဉှာပါဠိတော်မြန်မာပြန်၊ သာသနာရေးဦးစီးဌာန၊ ၁၉၉၂</ref> ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည့် ဗုဒ္ဓမြတ်စွာဘုရား၏ တရားတော်များနှင့်ပက်သက်သည့် အမေးအဖြေများကို မှတ်တမ်းတင်ထားသည့် ဗုဒ္ဓဘာသာဆိုင်ရာ ကျမ်းတစ်စောင် ဖြစ်သည်။ မေးခွန်းများမေးသည့် [[ဇမ္ဗူဒီပ (တောင်ကျွန်း)]] [[သာဂလမြို့]]၏ဘုရင် [[မိလိန္ဒမင်း]]ကို အစွဲပြု၍ မိလိန္ဒပဉှာဟု အမည်တွင်ခြင်းဖြစ်သည်။ မိလိန္ဒမင်း၏ မေးခွန်းများကို ဖြေဆိုပေးသူမှာ [[အရှင်နာဂသေန]]ဟု အမည်တွင်သည့် [[ရဟန္တာ]]အရှင်မြတ်တစ်ပါး ဖြစ်သည်။
မေးသူက ဗုဒ္ဓဘာသာ၏ သိမ်မွေ့နက်နဲခြင်းများနှင့် အစွန်းနှစ်ဖက်ထွက်နေသော ပြဿနာများကို နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်မေးသကဲ့သို့ ဖြေသူကလဲ ကြောင်းကျိုးဆီလျှော်အောင် ဥပမာ ဥပမေယျများနှင့် ဖြေရှင်းပေးထားသည့်အတွက် ဗုဒ္ဓဘာသာကျမ်းစာများအလယ်တွင် ထင်ရှားသည့် ကျမ်းတစ်စောင်ဖြစ်သည်။
မြန်မာတို့၏[[သင်္ဂါယနာ]]တွင် ထည့်သွင်းမှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည့် ဘုရားဟောမဟုတ်သည့် ကျမ်းစာတစ်စောင်လည်းဖြစ်သည်။ သို့သော် မိလိန္ဒပဉှာကို ထိုင်းနိုင်ငံ၊ သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ စသည်တို့က သံဂါယနာတင်ကျမ်းအဖြစ် အသိမှတ်မပြုပေ။
== မိလိန္ဒမင်းနှင့် အရှင်နာဂသေနမထေရ်တို့၏ ဘဝနောက်ကြောင်း ==
[[ကဿပမြတ်စွာဘုရား]]ရှင်လက်ထက်တော်အခါက [[ဂင်္ဂါမြစ်]]အနီးရှိ တစ်ခုသောကျောင်းဆောင်တွင် [[ရဟန်း]]အပေါင်းတို့ စုဝေးနေထိုင်ကြသည်။ သီလသမာဓိနှင့် ပြည့်စုံကြကုန်သော ရဟန်းတို့သည်နံနက်စောစောအခါတိုင်းတွင် ကဿပမြတ်စွာဘုရား၏ ဂုဏ်ကျေးဇူးတို့ကို အောက်မေ့ဆင်ခြင်လျက် ကျောင်းဝင်းတစ်ခုလုံးအနှံ့ တံမြတ်စည်းလှည်း ရှင်းလင်းသုတ်သင်ကြသည်။ တံမြတ်စည်းလှည်း၍ ထွက်ပေါ်လာသော အမှိုက်သရိုက်တို့ကို ကျောင်းဝင်းပြင်ပဖြစ်သော အခြားနေရာသို့ သွားရောက် စွန့်ပစ် ကြလေ့ရှိသည်။
တစ်နေ့တွင် ရဟန်းတစ်ပါးသည် [[သာမဏေ]]တစ်ဦးကို တံမြတ်စည်းလှည်းရာမှထွက်ပေါ်လာသော အမှိုက်များကို သွားရောက်စွန့်ပစ်ရန် စေခိုင်းသည်။ သာမဏေက မကြားယောင်ပြုကာ တစ်ပါးသို့ ထွက်သွားသည်။ သုံးကြိမ်မြောက် ထပ်ဆင့်ခေါ်သည့်တိုင် မကြားယောင်ပြုနေသည်။ ထိုအခါ ရဟန်းသည် မိမိလက်တွင်းမှ တံမြတ်စည်းဖြင့် သာမဏေအား "ဆိုဆုံးမရခက်သည်” ဟု ဆိုကာ ရိုက်ပုတ်သည်။ ထိုအခါမှ သာမဏေသည် အမှိုက်များကို သွားရောက်စွန့်ပစ်ပြီး ဤသို့ ဆုတောင်းသည်။
"ငါသည် ဤတံမြတ်ချေးအမှိုက်များကို စွန့်ပစ်ရလေသော ကုသိုလ်အကျိုးကြောင့် နိဗ္ဗာန်မရောက်သေးသမျှကာလပတ်လုံး မွန်းတည့်နေ၏ အရှိန်အဟုန်ကဲ့သို့ ထက်မြတ်လွန်ကဲလှစွာသော တန်ခိုးအာနုဘော်နှင့် ပြည့်စုံရပါစေသတည်း...”
ထို့နောက် သာမဏေသည် ဂင်္ဂါမြစ်တွင် ရေးချိုးရန် မြစ်ဆိပ်သို့ဆင်းသည်။ ဂင်္ဂါမြစ်အတွင်းမှ အရှိန်အဟုန်ပြင်းစွာသော ရေလှိုင်းတို့ကိုမြင်လျှင် ဤသို့ ထပ်မံဆုတောင်းပြန်သည်။
“ငါသည် နိဗ္ဗာန်မရောက်သေးသမျှကာလပတ်လုံး ဤဂင်္ဂါမြစ်ရေလှိုင်းတံပိုးတို့ကဲ့သို့ ကြီးစွာသောပညာ မကုန်ခန်းနိုင်သောပညာနှင့် ပြည့်စုံရသည် ဖြစ်ပါစေသတည်း...”
သာမဏေထိုသို့ ဆုတောင်းနေစဉ် သာမဏေကို ရိုက်ပုတ်သော ရဟန်းသည်လည်း ဂင်္ဂါမြစ်ဆိပ်သို့ ဆင်းလာခဲ့သည်။ သာ မဏေ၏ဆုတောင်းသံကိုကြားသောအခါ ဤသို့အကြံဖြစ်၏။
“ဤသာမဏေ ယခုကဲ့သို့ ဆုတောင်းသည်မှာ ငါ၏ နှိုးဆော်ချက်ကြောင့်ဖြစ်သည်။ ငါက တံမြတ်ချေးပစ်ရန် နှိုးဆော်ခဲ့သည်ကို အကြောင်းရင်းပြု၍ ဤဆုတောင်းကို ဆုတောင်းခြင်းသာဖြစ်တော့သည်။ ငါသည် အရင်းခံနှိုးဆော်သူဖြစ်သဖြင့် ငါဆုတောင်းခဲ့လျှင်လည်း အဘယ်ကြောင့် မပြည့်စုံပဲ ရှိပါအံ့နည်း”
ယင်းသို့ တွေးကြံမိသည်နှင့် ဤသို့ ဆုတောင်းလိုက်၏။
“ငါသည် နိဗ္ဗာန်မရောက်သေးသမျှကာလပတ်လုံး ဤဂင်္ဂါမြစ်ရေလှိုင်းတံပိုးတို့ကဲ့သို့ ကြီးစွာသောပညာ မကုန်ခန်းနိုင်သောပညာနှင့် ပြည့်စုံရသည် ဖြစ်ပါစေသတည်း၊ ဤသာမဏေမေးသမျှသော ပြဿနာကို ထိုးထွင်းသိမြင်နိုင်စွမ်းသော ပညာနှင့်တကွ ကောင်းစွာဖြေရှင်းပေးနိုင်သူ ဖြစ်ရပါစေသတည်း...”
==ဘုရား၏ ဗျာဒိတ်တော်==
အထက်ပါ သာမဏေနှင့် ရဟန်းသည် ထိုဘဝမှ လွန်သောအခါ ကောင်းမြတ်သော လူ့ဘုံ၊ နတ်ဘုတို့တွင် ကျင်လည်ခဲ့၏။ ထို့နောက်မှ မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်လက်ထက်တွင် လူ့ဘုံသို့ ပြန်လည် ရောက်ရှိခဲ့သည်။ မြတ်စွာဘုရားသည် "ငါဘုရား ပရိနိဗ္ဗာန် စံဝင်ပြီး နှစ်ပေါင်း (၅၀၀) ကျော်လွန်သည့်အခါ ထိုသူနှစ်ဦးသည် ဖြစ်ပေါ်လာကြကုန်လတ္တံ့။ သိမ်မွေ့စွာ ဟောကြားထားသော ငါဘုရား၏ သုတ်၊ အဘိဓမ္မာ၊ ဝိနည်း တရားတော်တို့ကို အမေးအဖြေပြုလုပ်ကာ ဥပမာ အမျိုးမျိုးပြ၍ ဝေဖန်ဆွေးနွေးကြကုန်လတ္တံ့" ဟု ဗျာဒိတ် မြွက်ကြားခဲ့သည်။<ref name="မိလိန္ဒပဉှာ">{{cite book
|title= မိလိန္ဒပဉှာ
|author= မာဏဝ
|publisher= နှလုံးလှစာပေ
|location= ရန်ကုန်မြို့
|date=မတ် ၂၀၀၅
|pages= ၂၅
}}</ref>
== သမိုင်းကြောင်း ==
===မိလိန္ဒမင်း===
သာမဏေငယ်သည် ဇမ္ဗူဒီပါကျွန်း သာဂလမြို့တွင် မိလိန္ဒဟူသောအမည်နှင့် မင်းဖြစ်လာသည်။ သဒ္ဒါ၊ သင်္ချာ၊ ဗိသုကာ စသော ယောက်ျားတို့တတ်အပ်သည့် အတတ်ပညာတစ်ဆယ့်ရှစ်ပါး နှင့် ဘုရားရှင်ဟောကြားခဲ့သော [[သုတ်]]၊ [[ဝိနည်း]]၊ [[အဘိဓမ္မာ]] စသည့် ပညာတို့ကို ကောင်းစွာ ကျွမ်းကျင်တက်မြောက်သူဖြစ်လာသည်။
ထိုမင်းသည် တိုင်းပြည်တွင်းရှိ ပညာရှိအခေါ်ခံ အသိပညာရှင်၊ အတတ်ပညာရှင်များ ရဟန်း [[ပုဏ္ဏား]]များနှင့် ယှဉ်ပြိုင်ဆွေးနွေးလေ့ရှိသည်။ ဆွေးနွေးသမျှသော ပညာရှင်တို့သည် မိလိန္ဒမင်းကြီး၏ ယုံမှားသံသယများကို ရှင်းလင်းအောင် ဖြေဆိုနိုင်ခြင်းမရှိသည့်အတွက် မိလိန္ဒမင်းကြီးအတွက် စိတ်ပျက်အားလျှော့ရသကဲ့သို့ ပညာရှင်များအဖို့လဲ ညှိုးငယ်ကြရ သည်။
ပညာရှိဟု သတင်းကြားသည်နှင့် မိလိန္ဒမင်းကြီးက ဖိတ်ခေါ်ဆွေးနွေးသည်။ ပညာရှိများသာကုန်သွားသည် ကြီးမားလှစွာသော ဉာဏ်ပညာနှင့်ပြည့်စုံသည့် မင်းကြီး၏ မေးခွန်းများ၊ ယုံမှားသံသယများကို မည်သူကမှ ကျေနပ်အောင် မဖြေရှင်းနိုင်ဖြစ်နေသည်။ ဤသို့ဖြင့် တစ်ဆယ့်နှစ်နှစ်ကာလပတ်လုံး သာဂလမြို့တွင် ပညာရှိပုဂ္ဂိုလ်ဟူသော သတင်းကို မကြားရတော့ချေ။
ရဟန်းတို့သည်လည်း သာဂလမြို့ကိုရှောင်၍ [[ဟိမဝန္တာ]]သို့သာ ပြောင်းရွှေ့သတင်းသုံးကြကုန်သည်။
== မှတ်သားဖွယ်ရာ မှတ်ချက်နှင့်အဖြေများ ==
<blockquote>
ပြဿနာပင်ဖြစ်စေ ပုစ္ဆာပင်ဖြစ်စေ မေးမြန်းစမ်းစစ်သည်ဆိုသည်မှာ နည်းအမျိုးမျိုးရှိသည်။ အကြောင်းချင်းရာတစ်ခုကို အမှန်တစ်ကယ် မသိနားမလည်၍မေးခြင်း၊ သိပြီးပါလျှက် အဖြေမည်သို့ပေးမည်ကို သိလို၍မေးခြင်း၊ တစ်ဖက်သားကို ထိပါးနှိပ်စက်လို၍မေးခြင်း စသဖြင့် အမျိုးမျိုးရှိသည်။
</blockquote>
----
<blockquote>
အရှင်ဘုရားတို့သည် [[ငရဲမီး]]ကို ပကတိသောမီးထက် အတိုင်းထက်အလွန်ပူသည်ဟု ဆိုကြ၏။ သေးငယ်လှစွာသော ကျောက်ခဲကို ပကတိမီးနှင့် တစ်နေကုန် ဖုတ်သော်လည်း မကြေညက်စေကာမူ အိမ်လောက်ရှိသော ကျောက်တုံးကို ငရဲမီးတွင်ချလျှင် တခဏချင်းပင် ကြေညက်ပျက်စီးခြင်းသိုရောက်၏ ဟူသောစကားကို မယုံကြည်နိုင်ပါ။
<br />
[[ငရဲသား]]တို့သည် နှစ်ပေါင်းများစွာ ငရဲမီးတွင်ကျခံရသော်လည်း မကြေညက်နိုင်ဟုလည်း ဆိုကြပြန်ပါသည်။ ထိုစကားကိုလည်း တပည့်တော် မယုံကြည်နိုင်ပါ။
<br /><br />
မင်းကြီး၊ ခြင်္သေ့မ၊ ကျားမတို့သည် ကြမ်းတမ်းသောအသားကို စားသောက်ကြကုန်၏။ စားသမျှသော အရိုးအသားတို့သည် ဝမ်းတွင်းတွင် ကျေညက်ပျက်စီးကြသော်လည်း ၎င်းတို့၏ ပဋိသန္ဓေကား ဝမ်းတွင်းတွင်ပင် ရှိသော်လည်း ကျေညက်ပျက်စီးကြခြင်း မရှိပေဘူး။
</blockquote>
== ကျမ်းကိုးစာရင်း ==
* ဦးကောင်းထွန်း ၏ မိလိန္ဒအမေးအဖြေ - မိုးကျော်စာပေ (၂၀၀၃ ခုနှစ်)
==မှတ်စု==
{{notelist}}
== ကိုးကား ==
{{reflist}}
[[Category:ခုဒ္ဒကနိကာယ်]]
[[Category:သုတ္တန်ပိဋကတ်]]
5pwvzemt440vt8fujlpuybj9i062dc3
ဇာတက
0
14819
1049824
876343
2026-08-22T20:05:41Z
Sappadasa
132530
{{ပိဋကတ်သုံးပုံ}}
1049824
wikitext
text/x-wiki
{{ပိဋကတ်သုံးပုံ}}{{ဗုဒ္ဓဘာသာ}}
ဇာတကပါဠိတော်သည်လည်း [[ဓမ္မပဒ]]ပါဠိတော်ကဲ့သို့ပင် ပါဠိတော်သက်သက် လေ့လာသည်ထက် အဖွင့်ကျမ်း (အဋ္ဌကထာ) နှင့်ပါ တွဲဖက်လေ့လာမှ ပိုမိုပြည့်စုံနိုင်ပေမည်။ ဇာတ်တော်ပေါင်း (၅၄၇) ဇာတ်ကို ဖွင့်ဆိုရာ အဖွင့်ကျမ်းတွင် အတွဲ (၇) တွဲအထိ ရှိသည်။ ဇာတ်တော်များကို ဗုဒ္ဓဘာသာဝင် မိသားစုများတွင် လူကြီးသူမများက ကလေးငယ်များအား စာရိတ္တပြုပြင်ရေးပုံပြင်လက်စွဲအဖြစ် အသုံးပြုလေ့ရှိပြီး “ငါးရာ့ငါးဆယ်၊ နိပါတ်တော်များ” စသည်ဖြင့် ခေါ်ဝေါ်လေ့ရှိသည်။ ဤကျမ်းသည် သာမန်လူများပင် အသိများ နှစ်ခြိုက်သလောက် ပညာရှင်များအနေဖြင့်လည်း စာပေရှုထောင့်မှ ကြည့်လျှင်မူ သုတေသနပြု၍ ကုန်ဖွယ်မရှိသော လေ့လာစရာများနှင့် ပြည့်နှက်နေသည်။ တစ်နည်းအားဖြင့် ယဉ်ကျေးမှု ကြွယ်ဝခဲ့သော အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ စာပေသမိုင်းကြောင်းကို အသံတိတ် ပြောပြနေသကဲ့သို့ ရှိပါသည်။
အဖွင့်ကျမ်းသည် များပြားကျယ်ဝန်းလှသော်လည်း ဖွဲ့စည်းပုံအနေဖြင့်မူ ပုံသေနည်းများ ရှိသည်။<br>
(က) '''ပစ္စုပ္ပန်ဝတ္ထု''' (ဇာတ်တော်ကိုဟောရခြင်း၏ နောက်ခံအဖြစ်အပျက်နိဒါန်း)<br>
(ခ) '''အတိတ်ပြန်ဆောင်ဝတ္ထု''' (အတိတ်တစ်ချိန်ဘဝက ဘုရားလောင်းပါဝင် ဖြစ်ပျက်ခဲ့ပုံ ဇာတ်စာကိုယ်)<br>
(ဂ) '''ဇာတ်ပေါင်းခန်း''' (မည်သူက မည်သူဖြစ်ခဲ့ပုံ နိဂုံးချုပ်)<br>
ဤနည်းဖြင့် ဇာတ်တော်များကို ဖွဲ့စည်းဖွင့်ဆိုထားသည်။ ပါဠိတော်ကျမ်းများကို ဖွင့်ဆိုခဲ့သော အဖွင့်ကျမ်းအသီးသီးတွင် ဤဇာတကအဋ္ဌကထာကျမ်းကြီးနှင့် ဓမ္မပဒအဋ္ဌကထာကျမ်းတို့မှာ ဘာသာပြန်ဆိုခြင်းအခံရဆုံးနှင့် လူသိအများဆုံး ကျမ်းများလည်း ဖြစ်သည်။ အချို့ပညာရှင်များက ဇာတ်တော်များသည် ဗုဒ္ဓစာပေအတွက်သာ အကျိုးများသည်မဟုတ်၊ ကမ္ဘာ့စာပေအတွက်ပါ အကျိုးများကြောင်း မှတ်ချက်ပေးကြသည်။ ဇာတ်တော်များအကြောင်းနှင့် ဇာတ်တော်များကို ဟောရခြင်း၏ ရည်ရွယ်ချက်ကို ကောင်းကောင်းသဘောမပေါက်သော အချို့မိုက်မဲသူများက ယုတ္တိယုတ္တာမရှိသော စာပေများအဖြစ် အထင်အမြင်သေးခြင်းသည် များစွာ မိုက်မဲရာကျကြောင်း ကျွန်ုပ်တို့အနေဖြင့်လည်း မှတ်ချက်ပြုရပေမည်။ အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော် ကလေးငယ်များ ဘာသာရေး ကိုင်းရှိုင်းမှုနှင့် ကိုယ်ကျင့်တရား ပြုပြင်ရေးကိစ္စများမှအစ ပိဋကတ်တော်များမှ ခက်ခဲနက်နဲသော သဘောတရားများကို ရှင်းပြရာတွင် ဓမ္မကထိကများ၊ ဗုဒ္ဓစာပေပညာရှင်များကိုယ်တိုင် လက်မလွှတ်နိုင်ကြသေးသောကြောင့် ဖြစ်ပါသည်။<ref name="ပဉ္စနိကာယ">{{cite book
|title= ပဉ္စနိကာယ(ပိဋကတ်သုံးပုံ၊ ပါဠိတော်ကျမ်းများမိတ်ဆက်)
|author= ဘိက္ခု သကျလောကပဏ္ဍိတ
|date= ၂၀၁၀
|pages=
}}</ref>
===နုမှာငါးရာ ရင့်မှာတစ်ကျိပ်===
ဗုဒ္ဓဘာသာတို့တွင် နုမှာငါးရာ ရင့်မာတကျိပ်-ဟု ဆိုရိုးစကားတခုရှိသည်။ အဓိပ္ပာယ်မှာ ဘုရားအလောင်းတော်၏ ပါရမီတော်များ၊ ဖြည့်ကျင့်တော်မူနေစဉ် ပါရမီတော်နုစဉ်ဘဝ အဖြစ်တော်စဉ်များနှင့် ဘုရားဖြစ်ခါနီး ပါရမီတော်များ ရင့်ကျက်ချိန် အဖြစ်တော်စဉ်ဘဝများကို မှတ်သားသိရှိကြစေရန် ဆိုရိုးစကားပြုခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်သည်။
ဘုရားရှင်သည် ပါရမီတော်များ ပြည့်ကာ သဗ္ဗညုတရွှေဉာဏ်တော်ရပြီး ဗုဒ္ဓအဖြစ်သို့ ရောက်တော်မူသောအခါ ဘုရားအလောင်းတော် ဘဝတုန်းက အဖြစ်တော်စဉ်များကို အကြောင်းအားလျော်စွာ တပည့်သာဝက စသည်တို့အား ပြန်လည်၍ ဟောကြားတော်မူခဲ့သည်။ ဘုရားရှင် ပြန်လည်ဟောဖော်ခဲ့သော အတိတ်အလောင်းလျာ ဘဝအဖြစ်တော်စဉ်များကို ဇာတက အမည်ဖြင့် ပိဋကတော်တွင် ကျမ်းတစောင်ရှိသည်။
===ဇာတ်တော် အရေအတွက်===
ဇာတကကျမ်း၌ ဝတ္ထုပေါင်း ၅၄၇-ပုဒ၊ ကဏ္ဍပေါင်း ၁၁-ခုရှိသည်။
ပထမကဏ္ဍကို ဧကကနိပါတ (ဧကကနိပါတ်) ဟုခေါ်သည်။
ဂါထာတပုဒ်သာ ပါရှိသောကြောင့် ဧကနိပတ်ဟုခေါ်ခြင်း ဖြစ်သည်။
ဂါထာနှစ်ပုဒါပါသည်ကို ဒုကနိပါတ်၊ သုံးပုဒ်ပါသည်ကို တိကနိပါတ်၊ လေးပုဒ်ပါသည်ကို စတုက္ကနိပါတ်၊ ငါးပုဒ်ပါသည်ကို ပဉ္စကနိပါတ်၊ ခြောက်ပုဒ်ပါသည်ကို ဆက္ကနိပါတ်၊ စသည်ဖြင့် ဂါထာအရေအတွက်အလိုက် အမည်ပေးထားသည်။
===အရေအတွက်အားဖြင့်===
ဧကနိပါတ်တွင် ဇာတက (ဝတ္ထု) ၁၅၀-ပါရှိသည်။
ဒုကနိပါတ်၌ ၁၀ဝ။
တိကနိပါတ်၌ ၅၀။
စတုက္ကနိပါတ်၌ ၅၀။
ပဉ္စကနိပါတ်၌ ၂၅။
ဆက္ကနိပါတ်၌ ၂၀။
သတ္တကနိပါတ်၌ ၂၁။
အဋ္ဌကနိပါတ်၌ ၁၀။
နဝကနိပါတ်၌ ၁၂။
ဒသကနိပါတ်၌ ၁၆။
ဧကာဒသကနိပါတ်၌ ၉။
ဒွါဒသကနိပါတ်၌ ၁၀။
တေရသကနိပါတ်၌ ၁၀။
ပကိဏ္ဏကနိပါတ်၌ ၁၃။
ဝီသတိနိပါတ်၌ ၁၄။
တိံသနိပါတ်၌ ၁၀။
စတ္တာလီသနိပါတ်၌ ၅။
ပဏ္ဏာသနိပါတ်၌ ၃။
သဋ္ဌိနိပါတ်၌ ၂။
သတ္တတိနိပါတ်၌ ၂။
အသီတိနိပါတ်၌ ၅။
မဟာနိပါတ်၌ ၁၀-ပါရှိသည်။
စုစုပေါင်း ဇာတက ၅၄၇ ဖြစ်သည်။
ထို ၅၄၇-ဘဝတွင် နုစဉ်ဘဝပေါင်း ၅၃၇-ဘဝနှင့် အရင့်အမာဘဝ ၁၀-ဘဝ ပါဝင်သည်။ ဤသည်တို့ကိုပင် စုပေါင်းကာ မှတ်သားရ လွယ်ကူစေခြင်းငှာ နုမာငါးရာ ရင့်မှာတကျိပ်-ဟု ပြောစမှတ်ပြုခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်သည်။ အမှန်အားဖြင့် ဇာတ်တော်ငါးရာ့ငါးဆယ် မပြည့်ဘဲ ၅၄၇-သာရှိသည်။ ထိုဇာတ်တော်များသည် မြန်မာမှုနယ်ပယ်၌ [[ငါးရာငါးဆယ်ဇာတ်တော်များစာရင်း|ဇာတ်တော် ၅၅၀-]]နှင့် [[ဇာတ်ကြီးဆယ်ဘွဲ့|ဇာတ်တော်ကြီး ၁၀-ဘွဲ့]]ဟု ထင်ရှားသည်။
တေ၊ ဇ၊ သု၊ နေ၊ မ၊ ဘူ၊ စန်၊ နာ၊ ဝိ၊ ဝေ ဟု အစီအစဉ်အလိုက်ဖြစ်အောင် အတိုကောက်မှတ်သားကြလေ့ရှိသည်။
ဇာတ်တော်ဘွဲ့တို့၏ အမည်အပြည့်အစုံနှင့် ရေးသားသူနှင့် ပြီးစီးခုနှစ်မှာ-
=== ဇာတ်တော်အစဉ် ===
၁။ (တေ) [[တေမိယဇာတ်တော်|တေမိယဇာတ်]] (မင်းဘူးဆရာတော် ဦးဩဘာသ) ကောဇာ-၁၁၄၈-ခုနှစ်၊ တပို့တွဲလ၊
၂။ (ဇ) [[ဇနကဇာတ်တော်|မဟာဇနကဇာတ်]] (မင်းဘူးဆရာတော် ဦးဩဘာသ)ကောဇာ-၁၁၄၇-ခုနှစ်၊ နယုန်လ၊
၃။ (သု) [[သုဝဏ္ဏသာမဇာတ်တော်|သုဝဏ္ဏသာမဇာတ်]] (ဦးပညာတိက္ခ) ကောဇာ-၁၁၈၈-ခုနှစ်၊ နယုန်လ၊
၄။ (နေ) [[နေမိဇာတ်တော်|နေမိဇာတ်]] (မင်းဘူးဆရာတော် ဦးဩဘာသ)ကောဇာ-၁၁၄၈-ခုနှစ်၊ ဝါဆိုလ၊
၅။ (မ) [[မဟော်သဓာဇာတ်တော်|မဟောသဓာဇာတ်(ပ၊ဒု)]] (မင်းဘူးဆရာတော် ဦးဩဘာသ)ကောဇာ-၁၁၄၆-ခုနှစ်၊ တန်ဆောင်မုန်းလ၊
၆။ (ဘူ) [[ဘူရိဒတ်ဇာတ်တော်|ဘူရိဒတ္တဇာတ်]] (ရှင်နန္ဒမေဓာ)ကောဇာ-၁၁၄၈-ခုနှစ်၊ နတ်တော်လ၊
၇။ (စန်) [[စန္ဒကုမာရဇာတ်တော်|စန္ဒကုမာရဇာတ်]] (မင်းဘူးဆရာတော် ဦးဩဘာသ)ကောဇာ-၁၁၄၄-ခုနှစ်၊ ပြာသိုလ၊
၈။ (နာ) [[နာရဒဇာတ်တော်|နာရဒဇာတ်]] (မင်းဘူးဆရာတော် ဦးဩဘာသ)ကောဇာ-၁၁၄၄-ခုနှစ်၊ တပေါင်းလ၊
၉။ (ဝိ) [[ဝိဓူရဇာတ်တော်|ဝိဓူရဇာတ်]] (မင်းဘူးဆရာတော် ဦးဩဘာသ)ကောဇာ-၁၁၄၅-ခုနှစ်၊ ဝါခေါင်လ၊
၁၀။ (ဝေ) [[ဝေဿန္တရာဇာတ်တော်|ဝေဿန္တရာဇာတ်]] (မင်းဘူးဆရာတော် ဦးဩဘာသ)ကောဇာ-၁၁၄၅-ခုနှစ်၊ တပေါင်းလ၊
===ဆက်စပ်အကြောင်းအရာများ===
*[[ငါးရာငါးဆယ်ဇာတ်တော်များစာရင်း]]
*[[ဇာတ်ကြီးဆယ်ဘွဲ့]]
*[[ဇာတ်]]
*[[ဇာတက]]
=== ကျမ်းပြီးခုနစ် အစဉ် ===
1. စန္ဒကုမာရဇာတ် (မင်းဘူးဆရာတော် ဦးဩဘာသ)ကောဇာ-၁၁၄၄-ခုနှစ်၊ ပြာသိုလ၊
2. နာရဒဇာတ် (မင်းဘူးဆရာတော် ဦးဩဘာသ)ကောဇာ-၁၁၄၄-ခုနှစ်၊ တပေါင်းလ၊
3. ဝိဓူရဇာတ် (မင်းဘူးဆရာတော် ဦးဩဘာသ)ကောဇာ-၁၁၄၅-ခုနှစ်၊ ဝါခေါင်လ၊
4. ဝေဿန္တရာဇာတ် (မင်းဘူးဆရာတော် ဦးဩဘာသ)ကောဇာ-၁၁၄၅-ခုနှစ်၊ တပေါင်းလ၊
5. မဟောသဓာဇာတ်(ပ၊ဒု) (မင်းဘူးဆရာတော် ဦးဩဘာသ)ကောဇာ-၁၁၄၆-ခုနှစ်၊ တန်ဆောင်မုန်းလ၊
6. မဟာဇနက္ကဇာတ် (မင်းဘူးဆရာတော် ဦးဩဘာသ)ကောဇာ-၁၁၄၇-ခုနှစ်၊ နယုန်လ၊
7. နေမိဇာတ် (မင်းဘူးဆရာတော် ဦးဩဘာသ)ကောဇာ-၁၁၄၈-ခုနှစ်၊ ဝါဆိုလ၊
8. ဘူရိဒတ္တဇာတ် (ရှင်နန္ဒမေဓာ)ကောဇာ-၁၁၄၈-ခုနှစ်၊ နတ်တော်လ၊
9. တေမိယဇာတ် (မင်းဘူးဆရာတော် ဦးဩဘာသ) ကောဇာ-၁၁၄၈-ခုနှစ်၊ တပို့တွဲလ၊
10. သုဝဏ္ဏသာမဇာတ် (ဦးပညာတိက္ခ) ကောဇာ-၁၁၈၈-ခုနှစ်၊ နယုန်လ၊
[[Category:ဇာတ်ကြီးဆယ်ဘွဲ့]][[Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
kb5l4tnspdqynu2pavqpg7xy7h1dpzv
လော့ဂရစ်သမ်
0
19089
1049818
1049673
2026-08-22T20:01:51Z
Mkant00
135890
category adjustment
1049818
wikitext
text/x-wiki
[[သင်္ချာ]] (Mathematics) တွင် [[ကိန်း]] (Number) တစ်ခု၏ လော့ဂရစ်သမ် (Logarithm) ဆိုသည်မှာ ၎င်းကိန်းကို ရရှိရန်အတွက် အခြားသတ်မှတ်ထားသော တန်ဖိုးဖြစ်သည့် အခြေ (Base) ကို တင်ပေးရမည့် ထပ်ကိန်း (Exponent) ပင်ဖြစ်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် အခြေ <math>10</math> အတွက် <math>1000</math> ၏ လော့ဂရစ်သမ်သည် <math>3</math> ဖြစ်သည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် <math>1000</math> သည် <math>10</math> ၏ <math>3</math> ထပ်ကိန်း ဖြစ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ၎င်းကို <math>1000 = 10^3 = 10 \times 10 \times 10</math> ဟု ရေးနိုင်သည်။ ပို၍ ယေဘုယျအားဖြင့် ဆိုရလျှင် <math>x = b^y</math> ဖြစ်ပါက <math>y</math> သည် အခြေ <math>b</math> အတွက် <math>x</math> ၏ လော့ဂရစ်သမ်ဖြစ်သည်။ ၎င်းကို <math>\log_b x = y</math> ဟု ရေးသားလေ့ရှိပြီး ထို့ကြောင့် <math>\log_{10} 1000 = 3</math> ဖြစ်သည်။ ကိန်းရှင် (Variable) တစ်ခုပါ [[ဖန်ရှင်]] (Function) အနေဖြင့်ဆိုလျှင် အခြေ <math>b</math> ရှိသော လော့ဂရစ်သမ်သည် အခြေ <math>b</math> ဖြင့် ထပ်ကိန်းတင်ခြင်း (Exponentiation) ၏ ပြောင်းပြန် ဖန်ရှင် (Inverse function) ဖြစ်သည်။
အခြေ ၁၀ ပါဝင်သော လော့ဂရစ်သမ်ကို ဒသမ လော့ဂရစ်သမ် (Decimal logarithm) သို့မဟုတ် ရိုးရိုး လော့ဂရစ်သမ် (Common logarithm) ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ ၎င်းကို သိပ္ပံနှင့် အင်ဂျင်နီယာ နယ်ပယ်များတွင် အများဆုံး အသုံးပြုကြသည်။ သဘာဝ လော့ဂရစ်သမ် (Natural logarithm) သည် ကိန်း <math>e \approx 2.718</math> ကို ၎င်း၏ အခြေအဖြစ် အသုံးပြုသည်။ ၎င်း၏ [[ဆင်းသက်ချက် (ဒစ်ဖရန်ရှယ် ကဲကုလပ်)|ဆင်းသက်ချက်]] (Derivative) သည် အလွန်ရိုးရှင်းသောကြောင့် သင်္ချာနှင့် ရူပဗေဒ (Physics) နယ်ပယ်များတွင် ကျယ်ပြန့်စွာ အသုံးပြုကြသည်။ ဘိုင်နရီ လော့ဂရစ်သမ် (Binary logarithm) သည် အခြေ <math>2</math> ကို အသုံးပြုသည်။ ၎င်းကို ကွန်ပျူတာသိပ္ပံ (Computer science)၊ သတင်းအချက်အလက် သီအိုရီ (Information theory)၊ ဂီတသီအိုရီ (Music theory) နှင့် ဓာတ်ပုံပညာ (Photography) တို့တွင် ကျယ်ပြန့်စွာ အသုံးပြုကြသည်။ အကြောင်းအရာအရ အခြေကို ရှင်းလင်းစွာ သိရှိနိုင်သောအခါ သို့မဟုတ် အခြေတန်ဖိုးမှာ အရေးမကြီးသောအခါများတွင် ၎င်းကို ချန်လှပ်ထားလေ့ရှိပြီး လော့ဂရစ်သမ်ကို <math>\log x</math> ဟုသာ ရေးသားလေ့ရှိသည်။
လော့ဂရစ်သမ် စကေးများ (Logarithmic scales) သည် အလွန်ကျယ်ပြန့်သော ပမာဏများကို သေးငယ်သော အတိုင်းအတာများအဖြစ်သို့ လျှော့ချပေးသည်။ ဥပမာအားဖြင့် ဒက်စီဘယ် (Decibel) သည် အချိုးအစားများကို လော့ဂရစ်သမ်များအဖြစ် ဖော်ပြရာတွင် အသုံးပြုသော ယူနစ်ဖြစ်သည်။ အသံဖိအားသည် ၎င်း၏ အတွေ့ရများသော ဥပမာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဓာတုဗေဒပညာတွင် ပီအိတ်ချ် (pH) သည် ရေပျော်ရည်တစ်ခု၏ အက်စစ်ဓာတ်ပါဝင်မှုကို လော့ဂရစ်သမ်ဖြင့် တိုင်းတာသော အတိုင်းအတာဖြစ်သည်။ လော့ဂရစ်သမ်များကို သိပ္ပံဆိုင်ရာ ပုံသေနည်း (Formula) များတွင်သာမက အယ်လ်ဂိုရီသမ်များ၏ ရှုပ်ထွေးမှု (Algorithm complexity) ကို တိုင်းတာရာတွင်လည်း ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် အသုံးပြုကြသည်။ ထို့ပြင် ဖရက်တယ် (Fractal) ဟုခေါ်သော ဂျီဩမေတြီ (Geometry) အရာဝတ္ထုများ၏ တိုင်းတာမှုများတွင်လည်း ၎င်းတို့ကို တွေ့ရှိရသည်။ [[သုဒ္ဓကိန်း]] (Prime number) များကို ရေတွက်ခြင်း သို့မဟုတ် ဖက်တိုရီရယ် (Factorial) များကို ခန့်မှန်းတွက်ချက်ခြင်းဆိုင်ရာ ပုံသေနည်းများတွင်လည်း ပါဝင်လေ့ရှိသည်။
ယေဘုယျ အခြေအနေများတွင် လော့ဂရစ်သမ်သည် တန်ဖိုးများစွာရှိသော ဖန်ရှင် (Multi-valued function) တစ်ခု ဖြစ်လေ့ရှိသည်။ အလားတူပင် တစ်ပိုင်းတစ်စ လော့ဂရစ်သမ် (Discrete logarithm) သည် အဆုံးရှိ[[အုပ်စု (သင်္ချာ)|အုပ်စုများ]] (Finite groups) အတွင်းရှိ ထပ်ကိန်းတင် ဖန်ရှင်၏ တန်ဖိုးများစွာရှိသော ပြောင်းပြန် ဖန်ရှင်ဖြစ်သည်။
== အခြေခံအကြောင်းရင်း (Motivation) ==
ပေါင်းခြင်း (Addition)၊ မြှောက်ခြင်း (Multiplication) နှင့် ထပ်ကိန်းတင်ခြင်းတို့သည် အခြေခံအကျဆုံးဖြစ်သော ဂဏန်းသင်္ချာ တွက်ချက်မှုများ (Arithmetic operations) သုံးခုဖြစ်သည်။ အပေါင်း၏ ပြောင်းပြန်တွက်ချက်မှု (Inverse operation) မှာ နုတ်ခြင်း (Subtraction) ဖြစ်သည်။ မြှောက်ခြင်း၏ ပြောင်းပြန်မှာ [[စားခြင်း (သင်္ချာ)|စားခြင်း]] (Division) ဖြစ်သည်။ အလားတူပင် လော့ဂရစ်သမ်သည် ထပ်ကိန်းတင်ခြင်း၏ ပြောင်းပြန်တွက်ချက်မှု ဖြစ်သည်။ ထပ်ကိန်းတင်ခြင်းဆိုသည်မှာ အခြေဖြစ်သော ကိန်း <math>b</math> တစ်ခုကို သတ်မှတ်ထားသော ထပ်ကိန်း <math>y</math> သို့ တင်ပေးခြင်းဖြင့် တန်ဖိုး <math>x</math> ကို ရရှိစေခြင်းဖြစ်သည်။ ၎င်းကို အောက်ပါအတိုင်း သင်္ကေတဖြင့် ပြသနိုင်သည်။
<math display="block">b^y=x</math>
ဥပမာအားဖြင့် <math>2</math> ကို <math>3</math> ထပ်ကိန်းတင်ပါက <math>8</math> ကို ရရှိသည်။ ယင်းကို <math>2^3 = 8</math> ဟုရေးနိုင်သည်။
အခြေ <math>b</math> ၏ လော့ဂရစ်သမ်သည် ပြောင်းပြန်တွက်ချက်မှုဖြစ်ပြီး အဝင်ကိန်း (Input) <math>x</math> မှ အထွက်ကိန်း (Output) <math>y</math> ကို ရရှိစေသည်။ ဆိုလိုသည်မှာ <math>b</math> သည် အပေါင်း [[ကိန်းစစ်]] (Real number) တစ်ခုဖြစ်ပါက <math>y = \log_b x</math> သည် <math>x=b^y</math> နှင့် ထပ်တူညီ (Equivalent) ဖြစ်သည်။ အကယ်၍ <math>b</math> သည် အပေါင်း ကိန်းစစ်တစ်ခု မဟုတ်ပါက ထပ်ကိန်းတင်ခြင်းနှင့် လော့ဂရစ်သမ် နှစ်ခုစလုံးကို အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်နိုင်သော်လည်း တန်ဖိုးများစွာ ထွက်ပေါ်လာနိုင်သည်။ ဤအချက်က အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်များကို ပိုမိုရှုပ်ထွေးသွားစေသည်။
လော့ဂရစ်သမ်များကို စတင်မိတ်ဆက်ရခြင်း၏ သမိုင်းကြောင်းအရ အဓိက အခြေခံအကြောင်းရင်းများထဲမှ တစ်ခုမှာ အောက်ပါ ပုံသေနည်းကြောင့်ဖြစ်သည်။
<math display="block">\log_b(xy)=\log_b x + \log_b y</math>
ထိုပုံသေနည်းအရ လော့ဂရစ်သမ် ဇယားများ (Logarithm tables) သည် မြှောက်ခြင်းနှင့် စားခြင်းလုပ်ငန်းစဉ်များကို အပေါင်းနှင့် နုတ်ခြင်းများအဖြစ်သို့ လျှော့ချပေးနိုင်သည်။ ကွန်ပျူတာများ မပေါ်ပေါက်မီခေတ်က ၎င်းသည် တွက်ချက်မှုများအတွက် အလွန်ကြီးမားသော အထောက်အကူတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။
== အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက် (Definition) ==
[[ကိန်း]] <math>N</math> တစ်ခု၏ အခြေ <math>a</math> ရှိသော လော့ဂရစ်သမ်ကို <math>\log_a N</math> ဟု သင်္ကေတပြသည်။ ၎င်းသည် ကိန်း <math>N</math> ရရှိရန် အခြေ <math>a</math> အား တင်ပေးရမည့် ထပ်ကိန်း <math>m</math> ပင်ဖြစ်သည်။ သင်္ချာနည်းအရ ၎င်းကို <math>m = \log_a N \iff a^m = N</math> ဟု ဖော်ပြနိုင်သည်။
လော့ဂရစ်သမ်တစ်ခု [[ကိန်းစစ်]]အဖြစ် တည်ရှိရန်အတွက် အခြေ <math>a</math> သည် အပေါင်းကိန်း (Positive number) ဖြစ်ရမည် (<math>a > 0</math>) ဖြစ်ပြီး <math>1</math> နှင့် မညီမျှရပါ (<math>a \neq 1</math>)။ ထို့အပြင် ကိန်း <math>N</math> သည်လည်း အပေါင်းကိန်းဖြစ်ရန် လိုအပ်သည်။ ဤအခြေအနေများနှင့် ကိုက်ညီသော ပေးထားသည့် အခြေ <math>a</math> နှင့် အပေါင်းကိန်း <math>N</math> တိုင်းအတွက် တစ်ခုတည်းသီးသန့်ဖြစ်သော (Unique) ကိန်းစစ် လော့ဂရစ်သမ် တစ်ခုသာ တည်ရှိသည်။ အနုတ်ကိန်းများ (Negative numbers) ၏ လော့ဂရစ်သမ်များသည် [[ကိန်းထွေး|ကိန်းထွေးများ]] (Complex numbers) အဖြစ်သာ တည်ရှိကြသည်။
ထပ်တူညီပြီး ပိုမိုကျစ်လျစ်သော အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်တစ်ခုမှာ <math>\log_b</math> [[ဖန်ရှင်]]သည် <math>x\mapsto b^x</math> ဖန်ရှင်၏ ပြောင်းပြန် ဖန်ရှင်ဖြစ်သည်။
=== ဥပမာများ (Examples) ===
* <math>2^4 = 2 \times 2 \times 2 \times 2 = 16</math> ဖြစ်သောကြောင့် <math>\log_2 16 = 4</math> ဖြစ်သည်။
* လော့ဂရစ်သမ်များသည် အနုတ်ကိန်းများလည်း ဖြစ်နိုင်သည်။ <math>2^{-1} = \frac{1}{2^1} = \frac{1}{2}</math> ဖြစ်သောကြောင့် <math>\log_2 \! \frac{1}{2} = -1</math> ဖြစ်သည်။
* <math>\log_{10} 150</math> သည် ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့် <math>2.176</math> ဖြစ်ပြီး <math>2</math> နှင့် <math>3</math> ကြားတွင် ရှိသည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် <math>150</math> သည် <math>10^2 = 100</math> နှင့် <math>10^3 = 1000</math> အကြားတွင် ရှိသောကြောင့် ဖြစ်သည်။
* မည်သည့် အခြေ <math>b</math> အတွက်မဆို <math>\log_b b = 1</math> နှင့် <math>\log_b 1 = 0</math> ဖြစ်သည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် အသီးသီးအားဖြင့် <math>b^1 = b</math> နှင့် <math>b^0 = 1</math> တို့ ဖြစ်သောကြောင့်ပင် ဖြစ်သည်။
== အက္ခရာသင်္ချာဆိုင်ရာ အခြေခံဂုဏ်သတ္တိများ (Core Algebraic Properties) ==
လော့ဂရစ်သမ်များသည် ရှုပ်ထွေးသော ဂဏန်းသင်္ချာတွက်ချက်မှုများကို ရိုးရှင်းလွယ်ကူစေသည်။ ၎င်းတို့၏ အဓိက အက္ခရာသင်္ချာဆိုင်ရာ ဂုဏ်သတ္တိများ (Algebraic properties) မှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
* မြှောက်ခြင်းမှ အပေါင်းသို့ ပြောင်းလဲခြင်း- <math>\log_a(MN) = \log_a M + \log_a N</math>
* [[စားခြင်း (သင်္ချာ)|စားခြင်း]]မှ အနုတ်သို့ ပြောင်းလဲခြင်း- <math>\log_a\left(\frac{M}{N}\right) = \log_a M - \log_a N</math>
* ထပ်ကိန်းများမှ မြှောက်ခြင်းသို့ ပြောင်းလဲခြင်း- <math>\log_a(N^k) = k \log_a N</math>
* ကိန်းရင်းများ (Roots) မှ စားခြင်းသို့ ပြောင်းလဲခြင်း- <math>\log_a(N^{1/k}) = \frac{1}{k} \log_a N</math>
* အခြေပြောင်းလဲခြင်း (Base Transition)- လော့ဂရစ်သမ်တစ်ခုကို အခြေ <math>a</math> မှ အခြေ <math>b</math> သို့ ပြောင်းလဲလိုပါက <math>\log_b N = \frac{\log_a N}{\log_a b}</math> ပုံသေနည်းကို အသုံးပြုရသည်။ ဤနေရာတွင် ပါဝင်သော <math>\frac{1}{\log_a b}</math> အား အခြေ <math>a</math> မှ အခြေ <math>b</math> သို့ ပြောင်းလဲမှု မော်ဂျူးလပ်စ် (Modulus of transition) ဟု ခေါ်ဆိုသည်။
== လော့ဂရစ်သမ် အမျိုးအစားများ (Types of Logarithms) ==
=== ဒသမ လော့ဂရစ်သမ်များ (Decimal Logarithms) ===
ဤလော့ဂရစ်သမ်အမျိုးအစားတွင် အခြေသည် <math>10</math> (<math>a = 10</math>) ဖြစ်ပြီး ၎င်းတို့ကို ရိုးရိုး လော့ဂရစ်သမ်များဟုလည်း ခေါ်ဆိုကြသည်။ သမိုင်းကြောင်းအရနှင့် အချို့သော ဒေသများတွင် ၎င်းကို <math>\lg N</math> ဟု သင်္ကေတပြလေ့ရှိသည်။ [[အတိပြကိန်း|ရာရှင်နယ်ကိန်း]] (Rational number) တစ်ခုသည် <math>10^k</math> ပုံစံမရှိပါက (ဤနေရာတွင် <math>k</math> သည် [[ကိန်းပြည့်]] (Integer) ဖြစ်သည်) ၎င်း၏ ဒသမ လော့ဂရစ်သမ်သည် ကိန်းလွန် (Transcendental number) တစ်ခုသာ ဖြစ်သည်။ ၎င်းကိန်းလွန်ကို အဆုံးရှိသော ဒသမကိန်းအပိုင်းများဖြင့် ခန့်မှန်းတွက်ချက်နိုင်သည်။ ဒသမ လော့ဂရစ်သမ်တစ်ခု၏ ကိန်းပြည့်အစိတ်အပိုင်းကို ဝိသေသတန်ဖိုး (Characteristic) ဟုခေါ်ပြီး ဒသမကိန်းအစိတ်အပိုင်းကို မန်တစ်ဆာ (Mantissa) ဟုခေါ်သည်။ <math>10^k</math> ၏ ဆတိုးကိန်းများ (Multiples) အဖြစ် ကွာခြားနေသော ကိန်းများသည် တူညီသော မန်တစ်ဆာကို ပိုင်ဆိုင်ကြပြီး ၎င်းတို့၏ ဝိသေသတန်ဖိုးများသာ ကွာခြားကြသည်။ ဤဂုဏ်သတ္တိကို အခြေခံ၍ လော့ဂရစ်သမ် ဇယားများကို ဖန်တီးနိုင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
=== သဘာဝ လော့ဂရစ်သမ်များ (Natural Logarithms) ===
သဘာဝ လော့ဂရစ်သမ်၏ အခြေသည် ကိန်းလွန်ဖြစ်သော <math>e \approx 2.71828\dots</math> ဖြစ်သည်။ ဤ <math>e</math> တန်ဖိုးကို <math>e = \lim_{n\to\infty}(1+1/n)^n</math> သို့မဟုတ် <math>e = \sum_{n=0}^\infty 1/n!</math> အဖြစ် အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်သည်။ သဘာဝ လော့ဂရစ်သမ်ကို <math>\ln N</math> အဖြစ် ရေးသားလေ့ရှိသည်။ သဘာဝ လော့ဂရစ်သမ်နှင့် ဒသမ လော့ဂရစ်သမ်တို့အကြား အပြန်အလှန်ပြောင်းလဲမှုများကို အောက်ပါအတိုင်း လုပ်ဆောင်နိုင်သည်။
* <math>\ln N = \frac{\lg N}{\lg e}</math> (ဤနေရာတွင် <math>\frac{1}{\lg e} \approx 2.30258\dots</math> ဖြစ်သည်)
* <math>\lg N = \frac{\ln N}{\ln 10}</math> (ဤနေရာတွင် <math>\frac{1}{\ln 10} \approx 0.43429\dots</math> ဖြစ်သည်)
== လော့ဂရစ်သမ် ဖန်ရှင် (The Logarithmic Function) ==
လော့ဂရစ်သမ် [[ဖန်ရှင်]]သည် ထပ်ကိန်းတင် ဖန်ရှင်၏ ပြောင်းပြန် ဖန်ရှင်ဖြစ်သည်။
၎င်းကို <math>y = \ln x \iff x = e^y</math> ဟု ဖော်ပြနိုင်သည်။ မည်သည့် အခြေကိုမဆို သဘာဝ လော့ဂရစ်သမ်မှတစ်ဆင့် <math>\log_a x = \frac{\ln x}{\ln a}</math> ဟူ၍ ဖော်ပြနိုင်သည်။
* အရင်းအမြစ်[[အစု]]နှင့် ပုံရိပ်အစု (Domain and Range)- လော့ဂရစ်သမ် ဖန်ရှင်ကို <math>x > 0</math> အတွက်သာ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ထားသည်။ ၎င်းသည် တိကျစွာ အစဉ်လိုက် တိုးသော (Strictly increasing) ဖန်ရှင်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်း၏ စုဆုံမှတ် (Limit) များမှာ <math>\lim_{x \downarrow 0} \ln x = -\infty</math> နှင့် <math>\lim_{x \to \infty} \ln x = +\infty</math> တို့ဖြစ်သည်။
* ဂရပ် (Graph)- လော့ဂရစ်သမ် ဖန်ရှင်၏ ဂရပ်ကို လော့ဂရစ်သမ်ဆိုင်ရာ မျဉ်းကွေး (Logarithmic curve) ဟု သိကြသည်။
* ကဲကုလပ် (Calculus) ဆိုင်ရာ ဂုဏ်သတ္တိများ- ၎င်းသည် အခြေခံ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှုဆိုင်ရာ ဖန်ရှင် (Elementary analytic function) တစ်ခုဖြစ်ပြီး <math>x > 0</math> အတွက် အဆင့်အားလုံးရှိသော [[ဆင်းသက်ချက် (ဒစ်ဖရန်ရှယ် ကဲကုလပ်)|ဆင်းသက်ချက်များ]]ကို ရှာဖွေနိုင်သည်။
* ဆင်းသက်ချက်များ (Derivatives)-
** <math>(\ln x)' = \frac{1}{x}</math>
** <math>(\log_a x)' = \frac{\log_a e}{x} = \frac{1}{x \ln a}</math>
* လော့ဂရစ်သမ်ဆိုင်ရာ ဆင်းသက်ချက် (Logarithmic Derivative)- အပေါင်းကိန်းဖြစ်သော ဖန်ရှင် <math>f:[a,b]\to\mathbb{R}</math> တစ်ခုအတွက် ၎င်း၏ လော့ဂရစ်သမ်ဆိုင်ရာ ဆင်းသက်ချက်ကို <math>(\ln f)' = \frac{f'}{f}</math> ဟု အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်သည်။
* အင်တီဂရယ်များ (Integrals)- လော့ဂရစ်သမ် ဖန်ရှင်များသည် တိကျသော အင်တီဂရယ် တွက်ချက်မှုများတွင် ပါဝင်လေ့ရှိသည်။ ဥပမာအားဖြင့် <math>\int \frac{dx}{x} = \ln|x| + C</math> နှင့် <math>\int \frac{dx}{\sqrt{x^2+a}} = \ln(x + \sqrt{x^2+a}) + C</math> တို့ဖြစ်သည်။
* ပါဝါကိန်းစဉ်တန်း ဖြန့်ထုတ်ချက် (Power Series Expansion)- <math>-1 < x \leq 1</math> အခြေအနေအတွက် ဖန်ရှင်ကို <math>\ln(1+x) = x - \frac{x^2}{2} + \frac{x^3}{3} - \frac{x^4}{4} + \dots</math> အဖြစ် ဖြန့်ထုတ်နိုင်သည်။
== ကိန်းထွေး လော့ဂရစ်သမ်များ (Complex Logarithms) ==
ကိန်းထွေးပြင်ညီ (Complex plane) ပေါ်တွင် လော့ဂရစ်သမ် [[ဖန်ရှင်]]သည် အနန္တတန်ဖိုးရှိ ဖန်ရှင် (Infinitely-valued function) တစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းကို <math>z \neq 0</math> အခြေအနေအတွက် အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ထားပြီး <math>\text{Ln } z</math> ဟု သင်္ကေတပြသည်။
*တန်ဖိုးတစ်ခုတည်းရှိသော ဖြာထွက်ဖန်ရှင် (Single-valued branch) ကို <math>\ln z = \ln|z| + i \arg z</math> အဖြစ် သတ်မှတ်သည်။ ဤနေရာတွင် ဝင်ရိုးစွန်းထောင့် (Argument) ၏ အဓိကတန်ဖိုးသည် <math>-\pi < \arg z \leq \pi</math> ဘောင်အတွင်း ရှိသည်။
*၎င်းကို <math>\text{Ln } z = \ln z + 2k\pi i</math> ဟု ဖော်ပြနိုင်သည်။ ဤနေရာတွင် <math>k = 0, \pm1, \dots</math> ဖြစ်သည်။
*အနုတ် ကိန်းစစ် <math>z</math> များအတွက် လော့ဂရစ်သမ် ဖန်ရှင်၏ တန်ဖိုးအားလုံးသည် [[ကိန်းယောင်|ကိန်းယောင်သီးသန့်များ]] (Pure imaginary numbers) ဖြစ်ကြသည်။
*ကိန်းသုညသည် ဖြာထွက်အမှတ် (Branch point) တစ်ခုဖြစ်သည်။ ဤဖန်ရှင်ကို ပုံဖော်ရာတွင် <math>z</math>-ပြင်ညီ၏ အနန္တများပြားသော မိတ္တူ (Copy) များ လိုအပ်ပြီး ၎င်းတို့ စုပေါင်း၍ လော့ဂရစ်သမ် ဖန်ရှင်၏ ရီးမန်း မျက်နှာပြင် (Riemann surface) ကို ဖွဲ့စည်းထားသည်။
== လော့ဂရစ်သမ်ဆိုင်ရာ အင်တီဂရယ် (Logarithmic Integral) ==
လော့ဂရစ်သမ်ဆိုင်ရာ အင်တီဂရယ်သည် အပေါင်း[[ကိန်းစစ်]] <math>x \neq 1</math> အတွက် အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ထားသော အထူး[[ဖန်ရှင်]]တစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းကို <math>\text{li}(x) = \int_0^x \frac{dt}{\ln t}</math> ဟု ဖော်ပြသည်။
* <math>x > 1</math> အတွက် <math>t=1</math> နေရာတွင် အနန္တ [[အဆက်မပြတ်_ဖန်ရှင်#အဆက်မပြတ်မဖြစ်သော_ဖန်ရှင်များ_(Discontinuous_Functions)|အဆက်မပြတ်မဖြစ်ခြင်း]] (Infinite discontinuity) ရှိသည်။ ထို့ကြောင့် အင်တီဂရယ်ကို တစ်ဖက်တစ်ချက်စီမှ ၁ သို့ ချဉ်းကပ်လာသော အဓိက စုဆုံမှတ်တစ်ခုအနေဖြင့် တွက်ချက်ရသည်။
*သေးငယ်သော <math>x</math> တန်ဖိုးများအတွက် <math>\text{li}(x) \approx \frac{x}{\ln(1/x)}</math> ဟု ခန့်မှန်းတွက်ချက်နိုင်သည်။
* ကိန်းစစ် <math>x > 1</math> အတွက် <math>\text{li}(x)</math> သည် <math>\pi(x)</math> ကို အလွန်တိကျစွာ ခန့်မှန်းပေးနိုင်သည်။ ၎င်းသည် <math>x</math> ထက်ငယ်သော [[သုဒ္ဓကိန်း|သုဒ္ဓကိန်းများ]]၏ အရေအတွက်ကို ကိုယ်စားပြုသည်။ ဤအချက်သည် ဒီ လာ ဗယ်လီ-ပူဆင် သီအိုရမ် (de la Vallée-Poussin theorem) နှင့် ဆက်စပ်နေသည်။
* ၎င်းသည် အင်တီဂရယ် ထပ်ကိန်းတင် ဖန်ရှင် (Integral exponential function) (<math>\text{Ei}(x)</math>) နှင့် အွိုင်လာ ကိန်းသေ (Euler constant) (<math>c \approx 0.5772\dots</math>) တို့နှင့် ဆက်စပ်နေသည်။
== သမိုင်းကြောင်းနှင့် သင်္ကေတအသုံးအနှုန်းများ (Historical and Notational Facts) ==
ကိန်းရှင်ပမာဏများအကြား မှီခိုနေမှုများကို လော့ဂရစ်သမ် [[ဖန်ရှင်|ဖန်ရှင်များ]]ဖြင့် ဖော်ပြခြင်းကို ဂျွန် နေပီယာ (John Napier) က ၁၆၁၄ ခုနှစ်တွင် စတင်လေ့လာခဲ့သည်။ ထို့နောက် လော့ဂရစ်သမ် ဇယားများပေါ်ပေါက်လာကာ တွက်ချက်မှုဆိုင်ရာ နယ်ပယ်အသီးသီးတွင် တွင်ကျယ်စွာ အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ [[ကိန်းထွေး|ကိန်းထွေးများ]] ပါဝင်သော လော့ဂရစ်သမ် ဖန်ရှင်အတွက် ပထမဆုံးသော ပြည့်စုံလုံလောက်သည့် သီအိုရီကို လီယွန်ဟတ် အွိုင်လာ (Leonhard Euler) က ၁၇၄၉ ခုနှစ်တွင် ဖော်ထုတ်ခဲ့သည်။ သူသည် စုဆုံမှတ်ဆိုင်ရာ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက် <math>\text{Ln } z = \lim_{n\to\infty} n(z^{1/n} - 1)</math> ကို အသုံးပြုခဲ့သည်။
လော့ဂရစ်သမ် သင်္ကေတအသုံးအနှုန်းများနှင့် ပတ်သက်၍ နယ်ပယ်အလိုက် ကွဲလွဲမှုများရှိသည်။ ကဲကုလပ်နှင့် ကဲကုလပ်အကြို (Calculus and pre-calculus) ရေးသားသူများအပြင် ဂဏန်းပေါင်းစက် ထုတ်လုပ်သူများသည် အခြေ ၁၀ (ဒသမ) အတွက် <math>\log N</math> ကို လည်းကောင်း၊ အခြေ <math>e</math> (သဘာဝ) အတွက် <math>\ln N</math> ကို လည်းကောင်း ယေဘုယျအားဖြင့် အသုံးပြုကြသည်။ သို့သော် ကဲကုလပ်လွန် သင်္ချာကို ရေးသားသော အနောက်တိုင်း စာရေးဆရာများသည် သဘာဝ လော့ဂရစ်သမ်ကို ညွှန်းဆိုရန် <math>\log N</math> ကိုသာ အမြဲတမ်းနီးပါး အသုံးပြုကြသည်။ ထို့ပြင် ကိန်းထွေး ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသင်္ချာ (Complex analysis) တွင် အနောက်တိုင်း စာရေးဆရာ အများစုသည် <math>\ln</math> နှင့် <math>\text{Ln}</math> တို့အစား <math>\log</math> နှင့် <math>\text{Log}</math> ဟူသော သင်္ကေတများကိုသာ အသုံးပြုကြသည်။
== ကိုးကား ==
* {{Citation |last=Nikol'skii |first=S. M. |title=A course of mathematical analysis |volume=1 |publisher=MIR |date=1977 |others=Translated from Russian}}
* {{Citation |last=Markushevich |first=A. I. |title=Theory of functions of a complex variable |volume=1 |publisher=Chelsea |date=1977 |others=Translated from Russian}}
* {{Citation |last=Conway |first=J. B. |title=Functions of one complex variable |publisher=Springer |date=1973}}
* {{Citation |last=Marsden |first=E. |title=Basic complex analysis |publisher=Freeman |date=1973}}
* {{Citation |last=Titchmarsh |first=E. C. |title=The theory of functions |publisher=Oxford Univ. Press |date=1979}}
* {{Citation |last1=Saks |first1=S. |last2=Zygmund |first2=A. |title=Analytic functions |publisher=PWN |date=1952 |others=Translated from Polish}}
* {{Citation |last=Stromberg |first=K. R. |title=Introduction to classical real analysis |publisher=Wadsworth |date=1981}}
* {{Citation |last=Hobson |first=Ernest William |title=John Napier and the invention of logarithms, 1614; a lecture |publisher=Cambridge University Press |date=1914}}
* {{Citation |last=Remmert |first=Reinhold |title=Theory of complex functions |publication-place=New York |publisher=Springer-Verlag |date=1991 |isbn=0-387-97195-5 |oclc=21118309}}
[[ကဏ္ဍ:အထူး ဖန်ရှင်များ]]
6qj3pbizqqvvatn2iam0hud3gf7z5wz
ကိုင်ဇာ
0
19283
1049787
866677
2026-08-22T13:25:02Z
Wai Yan Maung Maung
24660
ကွယ်လွန်သည့်သတင်း၊ လိုအပ်သည်များနှင့် အဖြတ်အတောက်များ ပြင်ဆင်ခဲ့သည်။
1049787
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" style="margin:7px;width: 20em; font-size: 90%; text-align: left; float:right; border:1px solid #5BBFF4; background-color:#FDE4FE;"
|-
| colspan="2" style="text-align: center; font-size: 130%; font-weight: bold;" | ကိုင်ဇာ (အဆိုတော်)
|-
| colspan="2" style="text-align: center;" | [[File:kaizar.jpg|ကိုင်ဇာ ]]
|-valign="top"
| '''မွေးသက္ကရာဇ်'''
| ၁၈ ရက် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၉၆၁
|-valign="top"
| '''အမည်ရင်း'''
| ညီညီ
|-valign="top"
| '''မိဘအမည်'''
|
|-valign="top"
| '''မွေးရာဇာတိ'''
| ထားဝယ်မြို့
|-valign="top"
| '''နိုင်ငံ'''
|[[File:Flag of Myanmar.svg|25px ]] မြန်မာ
|-valign="top"
|'''အလုပ်အကိုင်'''
| အဆိုတော်၊ တေးေရးဆရာ
|-valign="top"
|'''ထင်ရှားကျော်ကြားမှု'''
|ဂီတ
|-valign="top"
|'''ကိုးကွယ်သည့်ဘာသာ'''
| ဗုဒ္ဓဘာသာ
|- valign="top"
|'''ကွယ်လွန်'''
|၂၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၆
|}
'''ကိုင်ဇာ''' သည် မြန်မာသီချင်းရေးဆရာနှင့် အဆိုတော်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး (၁၉၇၀)ပြည့်နှစ်နောက်ပိုင်းနှင့် (၁၉၈၀)ပြည့်နှစ်တစ်ဝိုက်တို့၌ စတင်ကျော်ကြားခဲ့သည်။ ထားဝယ်သားတစ်ဦးဖြစ်ပြီး သူ၏ ရော့ခ်သီချင်းများမှာ လူကြီးရောလူငယ်များပါ နှစ်သက်ခဲ့ကြသည်။ သူ၏သီချင်းရေး ဆရာများမှာ [[စောဘွဲ့မှူး]] ၊ [[နိုင်မြန်မာ]] ၊ [[စိုးလွင်လွင်]] ၊ မောင်မော်ဈာန် ၊ [[သုခမိန်လှိုင်]] တို့ဖြစ်ပြီး သူ၏ကျော်ကြားသောသီချင်းများကိုရေးသူမှာ နိုင်မြန်မာနှင့် [[စောဘွဲ့မှူး]]တို.ဖြစ်ကြသည်။ ကိုင်ဇာသည် အောင်မြင်သော သီချင်းရေးသူလည်းဖြစ်ပြီး [[မေဆွိ]]၊ [[မေခလာ]] တို့နှင့် စုံတွဲသီဆိုခဲ့သောသီချင်းများမှာ အောင်မြင်ခဲ့သည်။ (၂၀၂၆)ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ(၂၂)ရက်၊ ညနေ၊ ရန်ကုန်မြို့၌ အနိစ္စရောက်ခဲ့သည်။
==ထွက်ရှိခဲ့သောတေးစုများ==
{{incomplete list}}
<ref>YouTube </ref>
{{columns-list|
# အကျည်းတန်၏ အထီးကျန်အတ္ထုပ္ပတ္တိ (၁၉၇၇)
# အလွမ်း (၁၉၇၈)
# အနမ်းပန်း (၁၉၇၉) (မေဆွိ)
# သီချင်းရှင်ကိုကြင်နာပါ
# မနိုးပါစေနဲ့ မိုးရယ် (၁၉၈၀)
# နောက်တစ်ခေါက်လောက်ထပ်ပြောပါ (၁၉၈၁)
# တူနှစ်ကိုယ်တိုင်းပြည် (၁၉၈၃) (မေဆွိ)
# ကမ္ဘာတည်ရှိသရွေ့ (၁၉၈၈)
# အိပ်မက်များကိုတီထွင်သူ (၁၉၈၅)
# လူတွေသိလေ ပိုကောင်းလေ (မေဆွိ)
# ချမ်းလည်းချမ်းတယ် လွမ်းလည်းလွမ်းတယ်
# ကစ္ဆပနဒီလှိုင်သံ
# မောင့် ဒေဝစ္ဆရာ (၁၉၈၈)
# နှလုံးသားဟစ်ကြွေးသံများ (၁၉၈?)
# ဂန္ထဝင်ရုပ်ရှင်တေးများ
# ချိုသော သီချင်းများ
# ရွှေမန်းဆီသို့
# နိုင်ငံကျော် (၁၉၉၇)
# သူငယ်ချင်းသုံးယောက် (မေဆွိ မေခလာ)
# မြန်မာပြည်ကိုလွမ်းတယ်
#
}}
==ကိုးကား==
[[Category:မြန်မာ အမျိုးသား အဆိုတော်များ]]
[[Category:ရခိုင် တိုင်းရင်းသားများ]]
{{Lifetime|၁၉၆၁| |}}
a5yv0hsaglyq0jmqu7ju86m7hwfrvm4
1049789
1049787
2026-08-22T16:12:20Z
Zawzawaungthwin
100038
ကိုးကားချက် ထည့်သွင်း
1049789
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = ကိုင်ဇာ
| image =
| caption = ကိုင်ဇာ
| birth_name = ညီညီ
| birth_date = {{Birth date |1961|2|18}}
| birth_place = [[ထားဝယ်မြို့]]
| nationality = မြန်မာ
| occupation = အဆိုတော်၊ တေးရေးဆရာ
| known_for = ဂီတ
| religion = ဗုဒ္ဓဘာသာ
| death_date = {{Death date and age|2026|8|22|1961|2|18}}
| death_place = [[ရန်ကုန်မြို့]]
}}
'''ကိုင်ဇာ''' (၁၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၆၁ - ၂၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၆)သည် [[ထားဝယ်လူမျိုး]] သီချင်းရေးဆရာနှင့် အဆိုတော်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်နောက်ပိုင်းနှင့် ၁၉၈၀ ပြည့်နှစ်တစ်ဝိုက်တို့၌ စတင်ကျော်ကြားခဲ့သူဖြစ်သည်။
== ဂီတဖြတ်သန်းမှု ==
ကိုင်ဇာ၏ တေးသီချင်းများမှာ လူကြီးများသာမက လူငယ်ပိုင်းကပါ နှစ်သက်ခဲ့ကြသည်။ သူ၏သီချင်းရေး ဆရာများမှာ [[စောဘွဲ့မှူး]] ၊ [[နိုင်မြန်မာ]] ၊ [[စိုးလွင်လွင်]] ၊ မောင်မော်ဈာန် ၊ [[သုခမိန်လှိုင်]] နှင့် နိုင်မြန်မာ တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ကိုင်ဇာသည် အောင်မြင်သော သီချင်းရေးသူလည်းဖြစ်ပြီး [[မေဆွိ]]၊ [[မေခလာ]] တို့နှင့် စုံတွဲသီဆိုခဲ့သောသီချင်းများမှာ အောင်မြင်ခဲ့သည်။
== ဘဝနိဂုံး ==
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ(၂၂)ရက်၊ ညနေပိုင်းတွင် ရန်ကုန်မြို့၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=■ နိုင်ငံကျော် ဝါရင့်တေးသံရှင် ကိုင်ဇာ ယနေ့ ညနေပိုင်းတွင် ကွယ်လွန် |url=https://news-eleven.com/article/314452 |access-date=2026-08-22 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref>
==ထွက်ရှိခဲ့သောတေးစုများ==
{{incomplete list}}
{{columns-list|
# အကျည်းတန်၏ အထီးကျန်အတ္ထုပ္ပတ္တိ (၁၉၇၇)
# အလွမ်း (၁၉၇၈)
# အနမ်းပန်း (၁၉၇၉) (မေဆွိ)
# သီချင်းရှင်ကိုကြင်နာပါ
# မနိုးပါစေနဲ့ မိုးရယ် (၁၉၈၀)
# နောက်တစ်ခေါက်လောက်ထပ်ပြောပါ (၁၉၈၁)
# တူနှစ်ကိုယ်တိုင်းပြည် (၁၉၈၃) (မေဆွိ)
# ကမ္ဘာတည်ရှိသရွေ့ (၁၉၈၈)
# အိပ်မက်များကိုတီထွင်သူ (၁၉၈၅)
# လူတွေသိလေ ပိုကောင်းလေ (မေဆွိ)
# ချမ်းလည်းချမ်းတယ် လွမ်းလည်းလွမ်းတယ်
# ကစ္ဆပနဒီလှိုင်သံ
# မောင့် ဒေဝစ္ဆရာ (၁၉၈၈)
# နှလုံးသားဟစ်ကြွေးသံများ (၁၉၈?)
# ဂန္ထဝင်ရုပ်ရှင်တေးများ
# ချိုသော သီချင်းများ
# ရွှေမန်းဆီသို့
# နိုင်ငံကျော် (၁၉၉၇)
# သူငယ်ချင်းသုံးယောက် (မေဆွိ မေခလာ)
# မြန်မာပြည်ကိုလွမ်းတယ်
#
}}
==ကိုးကား==
{{Lifetime|၁၉၆၁|၂၀၂၆ |}}
[[Category:မြန်မာ အမျိုးသား အဆိုတော်များ]]
7ee24splzsmyug8yss8orp2b1o7ul3x
1049790
1049789
2026-08-22T16:13:32Z
Zawzawaungthwin
100038
[[Category:မြန်မာ တေးရေးဆရာများ]]
1049790
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = ကိုင်ဇာ
| image =
| caption = ကိုင်ဇာ
| birth_name = ညီညီ
| birth_date = {{Birth date |1961|2|18}}
| birth_place = [[ထားဝယ်မြို့]]
| nationality = မြန်မာ
| occupation = အဆိုတော်၊ တေးရေးဆရာ
| known_for = ဂီတ
| religion = ဗုဒ္ဓဘာသာ
| death_date = {{Death date and age|2026|8|22|1961|2|18}}
| death_place = [[ရန်ကုန်မြို့]]
}}
'''ကိုင်ဇာ''' (၁၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၆၁ - ၂၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၆)သည် [[ထားဝယ်လူမျိုး]] သီချင်းရေးဆရာနှင့် အဆိုတော်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်နောက်ပိုင်းနှင့် ၁၉၈၀ ပြည့်နှစ်တစ်ဝိုက်တို့၌ စတင်ကျော်ကြားခဲ့သူဖြစ်သည်။
== ဂီတဖြတ်သန်းမှု ==
ကိုင်ဇာ၏ တေးသီချင်းများမှာ လူကြီးများသာမက လူငယ်ပိုင်းကပါ နှစ်သက်ခဲ့ကြသည်။ သူ၏သီချင်းရေး ဆရာများမှာ [[စောဘွဲ့မှူး]] ၊ [[နိုင်မြန်မာ]] ၊ [[စိုးလွင်လွင်]] ၊ မောင်မော်ဈာန် ၊ [[သုခမိန်လှိုင်]] နှင့် နိုင်မြန်မာ တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ကိုင်ဇာသည် အောင်မြင်သော သီချင်းရေးသူလည်းဖြစ်ပြီး [[မေဆွိ]]၊ [[မေခလာ]] တို့နှင့် စုံတွဲသီဆိုခဲ့သောသီချင်းများမှာ အောင်မြင်ခဲ့သည်။
== ဘဝနိဂုံး ==
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ(၂၂)ရက်၊ ညနေပိုင်းတွင် ရန်ကုန်မြို့၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=■ နိုင်ငံကျော် ဝါရင့်တေးသံရှင် ကိုင်ဇာ ယနေ့ ညနေပိုင်းတွင် ကွယ်လွန် |url=https://news-eleven.com/article/314452 |access-date=2026-08-22 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref>
==ထွက်ရှိခဲ့သောတေးစုများ==
{{incomplete list}}
{{columns-list|
# အကျည်းတန်၏ အထီးကျန်အတ္ထုပ္ပတ္တိ (၁၉၇၇)
# အလွမ်း (၁၉၇၈)
# အနမ်းပန်း (၁၉၇၉) (မေဆွိ)
# သီချင်းရှင်ကိုကြင်နာပါ
# မနိုးပါစေနဲ့ မိုးရယ် (၁၉၈၀)
# နောက်တစ်ခေါက်လောက်ထပ်ပြောပါ (၁၉၈၁)
# တူနှစ်ကိုယ်တိုင်းပြည် (၁၉၈၃) (မေဆွိ)
# ကမ္ဘာတည်ရှိသရွေ့ (၁၉၈၈)
# အိပ်မက်များကိုတီထွင်သူ (၁၉၈၅)
# လူတွေသိလေ ပိုကောင်းလေ (မေဆွိ)
# ချမ်းလည်းချမ်းတယ် လွမ်းလည်းလွမ်းတယ်
# ကစ္ဆပနဒီလှိုင်သံ
# မောင့် ဒေဝစ္ဆရာ (၁၉၈၈)
# နှလုံးသားဟစ်ကြွေးသံများ (၁၉၈?)
# ဂန္ထဝင်ရုပ်ရှင်တေးများ
# ချိုသော သီချင်းများ
# ရွှေမန်းဆီသို့
# နိုင်ငံကျော် (၁၉၉၇)
# သူငယ်ချင်းသုံးယောက် (မေဆွိ မေခလာ)
# မြန်မာပြည်ကိုလွမ်းတယ်
#
}}
==ကိုးကား==
{{Lifetime|၁၉၆၁|၂၀၂၆ |}}
[[Category:မြန်မာ အမျိုးသား အဆိုတော်များ]]
[[Category:မြန်မာ တေးရေးဆရာများ]]
gid61kqnjvmn0x2p1aih9uycqrkcza6
1049810
1049790
2026-08-22T18:20:55Z
Mayor mt
1506
/* ဘဝနိဂုံး */
1049810
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = ကိုင်ဇာ
| image =
| caption = ကိုင်ဇာ
| birth_name = ညီညီ
| birth_date = {{Birth date |1961|2|18}}
| birth_place = [[ထားဝယ်မြို့]]
| nationality = မြန်မာ
| occupation = အဆိုတော်၊ တေးရေးဆရာ
| known_for = ဂီတ
| religion = ဗုဒ္ဓဘာသာ
| death_date = {{Death date and age|2026|8|22|1961|2|18}}
| death_place = [[ရန်ကုန်မြို့]]
}}
'''ကိုင်ဇာ''' (၁၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၆၁ - ၂၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၆)သည် [[ထားဝယ်လူမျိုး]] သီချင်းရေးဆရာနှင့် အဆိုတော်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်နောက်ပိုင်းနှင့် ၁၉၈၀ ပြည့်နှစ်တစ်ဝိုက်တို့၌ စတင်ကျော်ကြားခဲ့သူဖြစ်သည်။
== ဂီတဖြတ်သန်းမှု ==
ကိုင်ဇာ၏ တေးသီချင်းများမှာ လူကြီးများသာမက လူငယ်ပိုင်းကပါ နှစ်သက်ခဲ့ကြသည်။ သူ၏သီချင်းရေး ဆရာများမှာ [[စောဘွဲ့မှူး]] ၊ [[နိုင်မြန်မာ]] ၊ [[စိုးလွင်လွင်]] ၊ မောင်မော်ဈာန် ၊ [[သုခမိန်လှိုင်]] နှင့် နိုင်မြန်မာ တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ကိုင်ဇာသည် အောင်မြင်သော သီချင်းရေးသူလည်းဖြစ်ပြီး [[မေဆွိ]]၊ [[မေခလာ]] တို့နှင့် စုံတွဲသီဆိုခဲ့သောသီချင်းများမှာ အောင်မြင်ခဲ့သည်။
== ဘဝနိဂုံး ==
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ(၂၂)ရက်၊ ည(၇)နာရီတွင် ရန်ကုန်မြို့၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=■ နိုင်ငံကျော် ဝါရင့်တေးသံရှင် ကိုင်ဇာ ယနေ့ ညနေပိုင်းတွင် ကွယ်လွန် |url=https://news-eleven.com/article/314452 |access-date=2026-08-22 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref>
==ထွက်ရှိခဲ့သောတေးစုများ==
{{incomplete list}}
{{columns-list|
# အကျည်းတန်၏ အထီးကျန်အတ္ထုပ္ပတ္တိ (၁၉၇၇)
# အလွမ်း (၁၉၇၈)
# အနမ်းပန်း (၁၉၇၉) (မေဆွိ)
# သီချင်းရှင်ကိုကြင်နာပါ
# မနိုးပါစေနဲ့ မိုးရယ် (၁၉၈၀)
# နောက်တစ်ခေါက်လောက်ထပ်ပြောပါ (၁၉၈၁)
# တူနှစ်ကိုယ်တိုင်းပြည် (၁၉၈၃) (မေဆွိ)
# ကမ္ဘာတည်ရှိသရွေ့ (၁၉၈၈)
# အိပ်မက်များကိုတီထွင်သူ (၁၉၈၅)
# လူတွေသိလေ ပိုကောင်းလေ (မေဆွိ)
# ချမ်းလည်းချမ်းတယ် လွမ်းလည်းလွမ်းတယ်
# ကစ္ဆပနဒီလှိုင်သံ
# မောင့် ဒေဝစ္ဆရာ (၁၉၈၈)
# နှလုံးသားဟစ်ကြွေးသံများ (၁၉၈?)
# ဂန္ထဝင်ရုပ်ရှင်တေးများ
# ချိုသော သီချင်းများ
# ရွှေမန်းဆီသို့
# နိုင်ငံကျော် (၁၉၉၇)
# သူငယ်ချင်းသုံးယောက် (မေဆွိ မေခလာ)
# မြန်မာပြည်ကိုလွမ်းတယ်
#
}}
==ကိုးကား==
{{Lifetime|၁၉၆၁|၂၀၂၆ |}}
[[Category:မြန်မာ အမျိုးသား အဆိုတော်များ]]
[[Category:မြန်မာ တေးရေးဆရာများ]]
m2qx5ma3f9p9npzls00c9e6zf08ss2k
1049833
1049810
2026-08-22T21:27:27Z
~2026-45967-27
147279
/* */
1049833
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = ကိုင်ဇာ
| image =
| caption = ကိုင်ဇာ
| birth_name = ညီညီ
| birth_date = {{Birth date |1961|2|18}}
| birth_place = [[ထားဝယ်မြို့]]
| nationality = မြန်မာ
| occupation = အဆိုတော်၊ တေးရေးဆရာ
| known_for = ဂီတ
| religion = ဗုဒ္ဓဘာသာ
| death_date = {{Death date and age|2026|8|22|1961|2|18}}
| death_place = [[ရန်ကုန်မြို့]]
}}
'''ကိုင်ဇာ''' (၁၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၆၁ - ၂၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၆)သည် ရခိုင်လူမျိုး သီချင်းရေးဆရာနှင့် အဆိုတော်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်နောက်ပိုင်းနှင့် ၁၉၈၀ ပြည့်နှစ်တစ်ဝိုက်တို့၌ စတင်ကျော်ကြားခဲ့သူဖြစ်သည်။
== ဂီတဖြတ်သန်းမှု ==
ကိုင်ဇာ၏ တေးသီချင်းများမှာ လူကြီးများသာမက လူငယ်ပိုင်းကပါ နှစ်သက်ခဲ့ကြသည်။ သူ၏သီချင်းရေး ဆရာများမှာ [[စောဘွဲ့မှူး]] ၊ [[နိုင်မြန်မာ]] ၊ [[စိုးလွင်လွင်]] ၊ မောင်မော်ဈာန် ၊ [[သုခမိန်လှိုင်]] နှင့် နိုင်မြန်မာ တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ကိုင်ဇာသည် အောင်မြင်သော သီချင်းရေးသူလည်းဖြစ်ပြီး [[မေဆွိ]]၊ [[မေခလာ]] တို့နှင့် စုံတွဲသီဆိုခဲ့သောသီချင်းများမှာ အောင်မြင်ခဲ့သည်။
== ဘဝနိဂုံး ==
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ(၂၂)ရက်၊ ည(၇)နာရီတွင် ရန်ကုန်မြို့၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=■ နိုင်ငံကျော် ဝါရင့်တေးသံရှင် ကိုင်ဇာ ယနေ့ ညနေပိုင်းတွင် ကွယ်လွန် |url=https://news-eleven.com/article/314452 |access-date=2026-08-22 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref>
==ထွက်ရှိခဲ့သောတေးစုများ==
{{incomplete list}}
{{columns-list|
# အကျည်းတန်၏ အထီးကျန်အတ္ထုပ္ပတ္တိ (၁၉၇၇)
# အလွမ်း (၁၉၇၈)
# အနမ်းပန်း (၁၉၇၉) (မေဆွိ)
# သီချင်းရှင်ကိုကြင်နာပါ
# မနိုးပါစေနဲ့ မိုးရယ် (၁၉၈၀)
# နောက်တစ်ခေါက်လောက်ထပ်ပြောပါ (၁၉၈၁)
# တူနှစ်ကိုယ်တိုင်းပြည် (၁၉၈၃) (မေဆွိ)
# ကမ္ဘာတည်ရှိသရွေ့ (၁၉၈၈)
# အိပ်မက်များကိုတီထွင်သူ (၁၉၈၅)
# လူတွေသိလေ ပိုကောင်းလေ (မေဆွိ)
# ချမ်းလည်းချမ်းတယ် လွမ်းလည်းလွမ်းတယ်
# ကစ္ဆပနဒီလှိုင်သံ
# မောင့် ဒေဝစ္ဆရာ (၁၉၈၈)
# နှလုံးသားဟစ်ကြွေးသံများ (၁၉၈?)
# ဂန္ထဝင်ရုပ်ရှင်တေးများ
# ချိုသော သီချင်းများ
# ရွှေမန်းဆီသို့
# နိုင်ငံကျော် (၁၉၉၇)
# သူငယ်ချင်းသုံးယောက် (မေဆွိ မေခလာ)
# မြန်မာပြည်ကိုလွမ်းတယ်
#
}}
==ကိုးကား==
{{Lifetime|၁၉၆၁|၂၀၂၆ |}}
[[Category:မြန်မာ အမျိုးသား အဆိုတော်များ]]
[[Category:မြန်မာ တေးရေးဆရာများ]]
cpzsecl3e3xcq7otxz5k0grdswmdc6e
1049865
1049833
2026-08-23T06:34:20Z
Zawzawaungthwin
100038
[[Special:Contributions/~2026-45967-27|~2026-45967-27]] ([[User talk:~2026-45967-27|ဆွေးနွေး]]) ၏ တည်းဖြတ်မူ [[Special:Diff/1049833|1049833]] ကို ပြန်လည်ပယ်ဖျက်လိုက်သည်
1049865
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = ကိုင်ဇာ
| image =
| caption = ကိုင်ဇာ
| birth_name = ညီညီ
| birth_date = {{Birth date |1961|2|18}}
| birth_place = [[ထားဝယ်မြို့]]
| nationality = မြန်မာ
| occupation = အဆိုတော်၊ တေးရေးဆရာ
| known_for = ဂီတ
| religion = ဗုဒ္ဓဘာသာ
| death_date = {{Death date and age|2026|8|22|1961|2|18}}
| death_place = [[ရန်ကုန်မြို့]]
}}
'''ကိုင်ဇာ''' (၁၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၆၁ - ၂၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၆)သည် [[ထားဝယ်လူမျိုး]] သီချင်းရေးဆရာနှင့် အဆိုတော်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်နောက်ပိုင်းနှင့် ၁၉၈၀ ပြည့်နှစ်တစ်ဝိုက်တို့၌ စတင်ကျော်ကြားခဲ့သူဖြစ်သည်။
== ဂီတဖြတ်သန်းမှု ==
ကိုင်ဇာ၏ တေးသီချင်းများမှာ လူကြီးများသာမက လူငယ်ပိုင်းကပါ နှစ်သက်ခဲ့ကြသည်။ သူ၏သီချင်းရေး ဆရာများမှာ [[စောဘွဲ့မှူး]] ၊ [[နိုင်မြန်မာ]] ၊ [[စိုးလွင်လွင်]] ၊ မောင်မော်ဈာန် ၊ [[သုခမိန်လှိုင်]] နှင့် နိုင်မြန်မာ တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ကိုင်ဇာသည် အောင်မြင်သော သီချင်းရေးသူလည်းဖြစ်ပြီး [[မေဆွိ]]၊ [[မေခလာ]] တို့နှင့် စုံတွဲသီဆိုခဲ့သောသီချင်းများမှာ အောင်မြင်ခဲ့သည်။
== ဘဝနိဂုံး ==
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ(၂၂)ရက်၊ ည(၇)နာရီတွင် ရန်ကုန်မြို့၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=■ နိုင်ငံကျော် ဝါရင့်တေးသံရှင် ကိုင်ဇာ ယနေ့ ညနေပိုင်းတွင် ကွယ်လွန် |url=https://news-eleven.com/article/314452 |access-date=2026-08-22 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref>
==ထွက်ရှိခဲ့သောတေးစုများ==
{{incomplete list}}
{{columns-list|
# အကျည်းတန်၏ အထီးကျန်အတ္ထုပ္ပတ္တိ (၁၉၇၇)
# အလွမ်း (၁၉၇၈)
# အနမ်းပန်း (၁၉၇၉) (မေဆွိ)
# သီချင်းရှင်ကိုကြင်နာပါ
# မနိုးပါစေနဲ့ မိုးရယ် (၁၉၈၀)
# နောက်တစ်ခေါက်လောက်ထပ်ပြောပါ (၁၉၈၁)
# တူနှစ်ကိုယ်တိုင်းပြည် (၁၉၈၃) (မေဆွိ)
# ကမ္ဘာတည်ရှိသရွေ့ (၁၉၈၈)
# အိပ်မက်များကိုတီထွင်သူ (၁၉၈၅)
# လူတွေသိလေ ပိုကောင်းလေ (မေဆွိ)
# ချမ်းလည်းချမ်းတယ် လွမ်းလည်းလွမ်းတယ်
# ကစ္ဆပနဒီလှိုင်သံ
# မောင့် ဒေဝစ္ဆရာ (၁၉၈၈)
# နှလုံးသားဟစ်ကြွေးသံများ (၁၉၈?)
# ဂန္ထဝင်ရုပ်ရှင်တေးများ
# ချိုသော သီချင်းများ
# ရွှေမန်းဆီသို့
# နိုင်ငံကျော် (၁၉၉၇)
# သူငယ်ချင်းသုံးယောက် (မေဆွိ မေခလာ)
# မြန်မာပြည်ကိုလွမ်းတယ်
#
}}
==ကိုးကား==
{{Lifetime|၁၉၆၁|၂၀၂၆ |}}
[[Category:မြန်မာ အမျိုးသား အဆိုတော်များ]]
[[Category:မြန်မာ တေးရေးဆရာများ]]
m2qx5ma3f9p9npzls00c9e6zf08ss2k
1049866
1049865
2026-08-23T06:35:50Z
~2026-39963-61
145736
/* */
1049866
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = ကိုင်ဇာ
| image =
| caption = ကိုင်ဇာ
| birth_name = ညီညီ
| birth_date = {{Birth date |1961|2|18}}
| birth_place = [[ထားဝယ်မြို့]]
| nationality = မြန်မာ
| occupation = အဆိုတော်၊ တေးရေးဆရာ
| known_for = ဂီတ
| religion = ဗုဒ္ဓဘာသာ
| death_date = {{Death date and age|2026|8|22|1961|2|18}}
| death_place = [[ရန်ကုန်မြို့]]
}}
'''ကိုင်ဇာ''' (၁၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၆၁ - ၂၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၆)သည် [[ထားဝယ်လူမျိုး]] သီချင်းရေးဆရာနှင့် အဆိုတော်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်နောက်ပိုင်းနှင့် ၁၉၈၀ ပြည့်နှစ်တစ်ဝိုက်တို့၌ စတင်ကျော်ကြားခဲ့သူဖြစ်သည်။
== ဘဝဖြတ်သန်းမှု ==
ဖခင်မှာ နိုင်ငံတကာရေးရာ
== ဂီတဖြတ်သန်းမှု ==
ကိုင်ဇာ၏ တေးသီချင်းများမှာ လူကြီးများသာမက လူငယ်ပိုင်းကပါ နှစ်သက်ခဲ့ကြသည်။ သူ၏သီချင်းရေး ဆရာများမှာ [[စောဘွဲ့မှူး]] ၊ [[နိုင်မြန်မာ]] ၊ [[စိုးလွင်လွင်]] ၊ မောင်မော်ဈာန် ၊ [[သုခမိန်လှိုင်]] နှင့် နိုင်မြန်မာ တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ကိုင်ဇာသည် အောင်မြင်သော သီချင်းရေးသူလည်းဖြစ်ပြီး [[မေဆွိ]]၊ [[မေခလာ]] တို့နှင့် စုံတွဲသီဆိုခဲ့သောသီချင်းများမှာ အောင်မြင်ခဲ့သည်။
== ဘဝနိဂုံး ==
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ(၂၂)ရက်၊ ည(၇)နာရီတွင် ရန်ကုန်မြို့၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=■ နိုင်ငံကျော် ဝါရင့်တေးသံရှင် ကိုင်ဇာ ယနေ့ ညနေပိုင်းတွင် ကွယ်လွန် |url=https://news-eleven.com/article/314452 |access-date=2026-08-22 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref>
==ထွက်ရှိခဲ့သောတေးစုများ==
{{incomplete list}}
{{columns-list|
# အကျည်းတန်၏ အထီးကျန်အတ္ထုပ္ပတ္တိ (၁၉၇၇)
# အလွမ်း (၁၉၇၈)
# အနမ်းပန်း (၁၉၇၉) (မေဆွိ)
# သီချင်းရှင်ကိုကြင်နာပါ
# မနိုးပါစေနဲ့ မိုးရယ် (၁၉၈၀)
# နောက်တစ်ခေါက်လောက်ထပ်ပြောပါ (၁၉၈၁)
# တူနှစ်ကိုယ်တိုင်းပြည် (၁၉၈၃) (မေဆွိ)
# ကမ္ဘာတည်ရှိသရွေ့ (၁၉၈၈)
# အိပ်မက်များကိုတီထွင်သူ (၁၉၈၅)
# လူတွေသိလေ ပိုကောင်းလေ (မေဆွိ)
# ချမ်းလည်းချမ်းတယ် လွမ်းလည်းလွမ်းတယ်
# ကစ္ဆပနဒီလှိုင်သံ
# မောင့် ဒေဝစ္ဆရာ (၁၉၈၈)
# နှလုံးသားဟစ်ကြွေးသံများ (၁၉၈?)
# ဂန္ထဝင်ရုပ်ရှင်တေးများ
# ချိုသော သီချင်းများ
# ရွှေမန်းဆီသို့
# နိုင်ငံကျော် (၁၉၉၇)
# သူငယ်ချင်းသုံးယောက် (မေဆွိ မေခလာ)
# မြန်မာပြည်ကိုလွမ်းတယ်
#
}}
==ကိုးကား==
{{Lifetime|၁၉၆၁|၂၀၂၆ |}}
[[Category:မြန်မာ အမျိုးသား အဆိုတော်များ]]
[[Category:မြန်မာ တေးရေးဆရာများ]]
f57sednz0a72yc4vmrn40xr50c1eicg
1049867
1049866
2026-08-23T06:36:32Z
~2026-39963-61
145736
/* ဘဝဖြတ်သန်းမှု */
1049867
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = ကိုင်ဇာ
| image =
| caption = ကိုင်ဇာ
| birth_name = ညီညီ
| birth_date = {{Birth date |1961|2|18}}
| birth_place = [[ထားဝယ်မြို့]]
| nationality = မြန်မာ
| occupation = အဆိုတော်၊ တေးရေးဆရာ
| known_for = ဂီတ
| religion = ဗုဒ္ဓဘာသာ
| death_date = {{Death date and age|2026|8|22|1961|2|18}}
| death_place = [[ရန်ကုန်မြို့]]
}}
'''ကိုင်ဇာ''' (၁၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၆၁ - ၂၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၆)သည် [[ထားဝယ်လူမျိုး]] သီချင်းရေးဆရာနှင့် အဆိုတော်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်နောက်ပိုင်းနှင့် ၁၉၈၀ ပြည့်နှစ်တစ်ဝိုက်တို့၌ စတင်ကျော်ကြားခဲ့သူဖြစ်သည်။
== ဘဝဖြတ်သန်းမှု ==
ဖခင်မှာ နိုင်ငံတကာရေးရာ စာစောင် အယ်ဒီတာချုပ် ဦးစိန်ဝင်း ဖြစ်သည်။
== ဂီတဖြတ်သန်းမှု ==
ကိုင်ဇာ၏ တေးသီချင်းများမှာ လူကြီးများသာမက လူငယ်ပိုင်းကပါ နှစ်သက်ခဲ့ကြသည်။ သူ၏သီချင်းရေး ဆရာများမှာ [[စောဘွဲ့မှူး]] ၊ [[နိုင်မြန်မာ]] ၊ [[စိုးလွင်လွင်]] ၊ မောင်မော်ဈာန် ၊ [[သုခမိန်လှိုင်]] နှင့် နိုင်မြန်မာ တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ကိုင်ဇာသည် အောင်မြင်သော သီချင်းရေးသူလည်းဖြစ်ပြီး [[မေဆွိ]]၊ [[မေခလာ]] တို့နှင့် စုံတွဲသီဆိုခဲ့သောသီချင်းများမှာ အောင်မြင်ခဲ့သည်။
== ဘဝနိဂုံး ==
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ(၂၂)ရက်၊ ည(၇)နာရီတွင် ရန်ကုန်မြို့၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=■ နိုင်ငံကျော် ဝါရင့်တေးသံရှင် ကိုင်ဇာ ယနေ့ ညနေပိုင်းတွင် ကွယ်လွန် |url=https://news-eleven.com/article/314452 |access-date=2026-08-22 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref>
==ထွက်ရှိခဲ့သောတေးစုများ==
{{incomplete list}}
{{columns-list|
# အကျည်းတန်၏ အထီးကျန်အတ္ထုပ္ပတ္တိ (၁၉၇၇)
# အလွမ်း (၁၉၇၈)
# အနမ်းပန်း (၁၉၇၉) (မေဆွိ)
# သီချင်းရှင်ကိုကြင်နာပါ
# မနိုးပါစေနဲ့ မိုးရယ် (၁၉၈၀)
# နောက်တစ်ခေါက်လောက်ထပ်ပြောပါ (၁၉၈၁)
# တူနှစ်ကိုယ်တိုင်းပြည် (၁၉၈၃) (မေဆွိ)
# ကမ္ဘာတည်ရှိသရွေ့ (၁၉၈၈)
# အိပ်မက်များကိုတီထွင်သူ (၁၉၈၅)
# လူတွေသိလေ ပိုကောင်းလေ (မေဆွိ)
# ချမ်းလည်းချမ်းတယ် လွမ်းလည်းလွမ်းတယ်
# ကစ္ဆပနဒီလှိုင်သံ
# မောင့် ဒေဝစ္ဆရာ (၁၉၈၈)
# နှလုံးသားဟစ်ကြွေးသံများ (၁၉၈?)
# ဂန္ထဝင်ရုပ်ရှင်တေးများ
# ချိုသော သီချင်းများ
# ရွှေမန်းဆီသို့
# နိုင်ငံကျော် (၁၉၉၇)
# သူငယ်ချင်းသုံးယောက် (မေဆွိ မေခလာ)
# မြန်မာပြည်ကိုလွမ်းတယ်
#
}}
==ကိုးကား==
{{Lifetime|၁၉၆၁|၂၀၂၆ |}}
[[Category:မြန်မာ အမျိုးသား အဆိုတော်များ]]
[[Category:မြန်မာ တေးရေးဆရာများ]]
la7sps5t257iirticp77kaid5mrb4qv
1049868
1049867
2026-08-23T06:37:18Z
~2026-39963-61
145736
/* ဘဝဖြတ်သန်းမှု */
1049868
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = ကိုင်ဇာ
| image =
| caption = ကိုင်ဇာ
| birth_name = ညီညီ
| birth_date = {{Birth date |1961|2|18}}
| birth_place = [[ထားဝယ်မြို့]]
| nationality = မြန်မာ
| occupation = အဆိုတော်၊ တေးရေးဆရာ
| known_for = ဂီတ
| religion = ဗုဒ္ဓဘာသာ
| death_date = {{Death date and age|2026|8|22|1961|2|18}}
| death_place = [[ရန်ကုန်မြို့]]
}}
'''ကိုင်ဇာ''' (၁၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၆၁ - ၂၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၆)သည် [[ထားဝယ်လူမျိုး]] သီချင်းရေးဆရာနှင့် အဆိုတော်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်နောက်ပိုင်းနှင့် ၁၉၈၀ ပြည့်နှစ်တစ်ဝိုက်တို့၌ စတင်ကျော်ကြားခဲ့သူဖြစ်သည်။
== ဘဝဖြတ်သန်းမှု ==
ဖခင်မှာ နိုင်ငံတကာရေးရာ စာစောင် အယ်ဒီတာချုပ် ဦးစိန်ဝင်း ဖြစ်သည်။မိခင်မှာ ဒေါ် ဖြစ်သည်။ မွေးချင်း ၃ ယောက်တွင် ဒုတိယ ဖြစ်သည်။
== ဂီတဖြတ်သန်းမှု ==
ကိုင်ဇာ၏ တေးသီချင်းများမှာ လူကြီးများသာမက လူငယ်ပိုင်းကပါ နှစ်သက်ခဲ့ကြသည်။ သူ၏သီချင်းရေး ဆရာများမှာ [[စောဘွဲ့မှူး]] ၊ [[နိုင်မြန်မာ]] ၊ [[စိုးလွင်လွင်]] ၊ မောင်မော်ဈာန် ၊ [[သုခမိန်လှိုင်]] နှင့် နိုင်မြန်မာ တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ကိုင်ဇာသည် အောင်မြင်သော သီချင်းရေးသူလည်းဖြစ်ပြီး [[မေဆွိ]]၊ [[မေခလာ]] တို့နှင့် စုံတွဲသီဆိုခဲ့သောသီချင်းများမှာ အောင်မြင်ခဲ့သည်။
== ဘဝနိဂုံး ==
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ(၂၂)ရက်၊ ည(၇)နာရီတွင် ရန်ကုန်မြို့၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=■ နိုင်ငံကျော် ဝါရင့်တေးသံရှင် ကိုင်ဇာ ယနေ့ ညနေပိုင်းတွင် ကွယ်လွန် |url=https://news-eleven.com/article/314452 |access-date=2026-08-22 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref>
==ထွက်ရှိခဲ့သောတေးစုများ==
{{incomplete list}}
{{columns-list|
# အကျည်းတန်၏ အထီးကျန်အတ္ထုပ္ပတ္တိ (၁၉၇၇)
# အလွမ်း (၁၉၇၈)
# အနမ်းပန်း (၁၉၇၉) (မေဆွိ)
# သီချင်းရှင်ကိုကြင်နာပါ
# မနိုးပါစေနဲ့ မိုးရယ် (၁၉၈၀)
# နောက်တစ်ခေါက်လောက်ထပ်ပြောပါ (၁၉၈၁)
# တူနှစ်ကိုယ်တိုင်းပြည် (၁၉၈၃) (မေဆွိ)
# ကမ္ဘာတည်ရှိသရွေ့ (၁၉၈၈)
# အိပ်မက်များကိုတီထွင်သူ (၁၉၈၅)
# လူတွေသိလေ ပိုကောင်းလေ (မေဆွိ)
# ချမ်းလည်းချမ်းတယ် လွမ်းလည်းလွမ်းတယ်
# ကစ္ဆပနဒီလှိုင်သံ
# မောင့် ဒေဝစ္ဆရာ (၁၉၈၈)
# နှလုံးသားဟစ်ကြွေးသံများ (၁၉၈?)
# ဂန္ထဝင်ရုပ်ရှင်တေးများ
# ချိုသော သီချင်းများ
# ရွှေမန်းဆီသို့
# နိုင်ငံကျော် (၁၉၉၇)
# သူငယ်ချင်းသုံးယောက် (မေဆွိ မေခလာ)
# မြန်မာပြည်ကိုလွမ်းတယ်
#
}}
==ကိုးကား==
{{Lifetime|၁၉၆၁|၂၀၂၆ |}}
[[Category:မြန်မာ အမျိုးသား အဆိုတော်များ]]
[[Category:မြန်မာ တေးရေးဆရာများ]]
6closong78itbxyx8nlvfe6lela4j1z
1049869
1049868
2026-08-23T06:37:52Z
~2026-39963-61
145736
/* ဘဝဖြတ်သန်းမှု */
1049869
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = ကိုင်ဇာ
| image =
| caption = ကိုင်ဇာ
| birth_name = ညီညီ
| birth_date = {{Birth date |1961|2|18}}
| birth_place = [[ထားဝယ်မြို့]]
| nationality = မြန်မာ
| occupation = အဆိုတော်၊ တေးရေးဆရာ
| known_for = ဂီတ
| religion = ဗုဒ္ဓဘာသာ
| death_date = {{Death date and age|2026|8|22|1961|2|18}}
| death_place = [[ရန်ကုန်မြို့]]
}}
'''ကိုင်ဇာ''' (၁၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၆၁ - ၂၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၆)သည် [[ထားဝယ်လူမျိုး]] သီချင်းရေးဆရာနှင့် အဆိုတော်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်နောက်ပိုင်းနှင့် ၁၉၈၀ ပြည့်နှစ်တစ်ဝိုက်တို့၌ စတင်ကျော်ကြားခဲ့သူဖြစ်သည်။
== ဘဝဖြတ်သန်းမှု ==
ဖခင်မှာ နိုင်ငံတကာရေးရာ စာစောင် အယ်ဒီတာချုပ် ဦးစိန်ဝင်း ဖြစ်သည်။မိခင်မှာ ဒေါ် ဖြစ်သည်။ မွေးချင်း ၃ ယောက်တွင် ဒုတိယ ဖြစ်သည်။ကွယ်လွန်ချိန်အထိ အိမ်ထောင်မပြုပဲ ရန်ကင်းတွင် နေသည်။
== ဂီတဖြတ်သန်းမှု ==
ကိုင်ဇာ၏ တေးသီချင်းများမှာ လူကြီးများသာမက လူငယ်ပိုင်းကပါ နှစ်သက်ခဲ့ကြသည်။ သူ၏သီချင်းရေး ဆရာများမှာ [[စောဘွဲ့မှူး]] ၊ [[နိုင်မြန်မာ]] ၊ [[စိုးလွင်လွင်]] ၊ မောင်မော်ဈာန် ၊ [[သုခမိန်လှိုင်]] နှင့် နိုင်မြန်မာ တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ကိုင်ဇာသည် အောင်မြင်သော သီချင်းရေးသူလည်းဖြစ်ပြီး [[မေဆွိ]]၊ [[မေခလာ]] တို့နှင့် စုံတွဲသီဆိုခဲ့သောသီချင်းများမှာ အောင်မြင်ခဲ့သည်။
== ဘဝနိဂုံး ==
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ(၂၂)ရက်၊ ည(၇)နာရီတွင် ရန်ကုန်မြို့၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=■ နိုင်ငံကျော် ဝါရင့်တေးသံရှင် ကိုင်ဇာ ယနေ့ ညနေပိုင်းတွင် ကွယ်လွန် |url=https://news-eleven.com/article/314452 |access-date=2026-08-22 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref>
==ထွက်ရှိခဲ့သောတေးစုများ==
{{incomplete list}}
{{columns-list|
# အကျည်းတန်၏ အထီးကျန်အတ္ထုပ္ပတ္တိ (၁၉၇၇)
# အလွမ်း (၁၉၇၈)
# အနမ်းပန်း (၁၉၇၉) (မေဆွိ)
# သီချင်းရှင်ကိုကြင်နာပါ
# မနိုးပါစေနဲ့ မိုးရယ် (၁၉၈၀)
# နောက်တစ်ခေါက်လောက်ထပ်ပြောပါ (၁၉၈၁)
# တူနှစ်ကိုယ်တိုင်းပြည် (၁၉၈၃) (မေဆွိ)
# ကမ္ဘာတည်ရှိသရွေ့ (၁၉၈၈)
# အိပ်မက်များကိုတီထွင်သူ (၁၉၈၅)
# လူတွေသိလေ ပိုကောင်းလေ (မေဆွိ)
# ချမ်းလည်းချမ်းတယ် လွမ်းလည်းလွမ်းတယ်
# ကစ္ဆပနဒီလှိုင်သံ
# မောင့် ဒေဝစ္ဆရာ (၁၉၈၈)
# နှလုံးသားဟစ်ကြွေးသံများ (၁၉၈?)
# ဂန္ထဝင်ရုပ်ရှင်တေးများ
# ချိုသော သီချင်းများ
# ရွှေမန်းဆီသို့
# နိုင်ငံကျော် (၁၉၉၇)
# သူငယ်ချင်းသုံးယောက် (မေဆွိ မေခလာ)
# မြန်မာပြည်ကိုလွမ်းတယ်
#
}}
==ကိုးကား==
{{Lifetime|၁၉၆၁|၂၀၂၆ |}}
[[Category:မြန်မာ အမျိုးသား အဆိုတော်များ]]
[[Category:မြန်မာ တေးရေးဆရာများ]]
e9xjzgqekvl88eg50ippsbxrwheky5w
1049870
1049869
2026-08-23T06:38:53Z
~2026-39963-61
145736
/* ဘဝဖြတ်သန်းမှု */
1049870
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = ကိုင်ဇာ
| image =
| caption = ကိုင်ဇာ
| birth_name = ညီညီ
| birth_date = {{Birth date |1961|2|18}}
| birth_place = [[ထားဝယ်မြို့]]
| nationality = မြန်မာ
| occupation = အဆိုတော်၊ တေးရေးဆရာ
| known_for = ဂီတ
| religion = ဗုဒ္ဓဘာသာ
| death_date = {{Death date and age|2026|8|22|1961|2|18}}
| death_place = [[ရန်ကုန်မြို့]]
}}
'''ကိုင်ဇာ''' (၁၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၆၁ - ၂၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၆)သည် [[ထားဝယ်လူမျိုး]] သီချင်းရေးဆရာနှင့် အဆိုတော်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်နောက်ပိုင်းနှင့် ၁၉၈၀ ပြည့်နှစ်တစ်ဝိုက်တို့၌ စတင်ကျော်ကြားခဲ့သူဖြစ်သည်။
== ဘဝဖြတ်သန်းမှု ==
အမည်ရင်း ဦးညီညီဝင်း ဖြစ်သည်။ ဖခင်မှာ နိုင်ငံတကာရေးရာ စာစောင် အယ်ဒီတာချုပ် ဦးစိန်ဝင်း ဖြစ်သည်။မိခင်မှာ ဒေါ် ဖြစ်သည်။ မွေးချင်း ၃ ယောက်တွင် ဒုတိယ ဖြစ်သည်။ကွယ်လွန်ချိန်အထိ အိမ်ထောင်မပြုပဲ ရန်ကင်းတွင် နေသည်။
== ဂီတဖြတ်သန်းမှု ==
ကိုင်ဇာ၏ တေးသီချင်းများမှာ လူကြီးများသာမက လူငယ်ပိုင်းကပါ နှစ်သက်ခဲ့ကြသည်။ သူ၏သီချင်းရေး ဆရာများမှာ [[စောဘွဲ့မှူး]] ၊ [[နိုင်မြန်မာ]] ၊ [[စိုးလွင်လွင်]] ၊ မောင်မော်ဈာန် ၊ [[သုခမိန်လှိုင်]] နှင့် နိုင်မြန်မာ တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ကိုင်ဇာသည် အောင်မြင်သော သီချင်းရေးသူလည်းဖြစ်ပြီး [[မေဆွိ]]၊ [[မေခလာ]] တို့နှင့် စုံတွဲသီဆိုခဲ့သောသီချင်းများမှာ အောင်မြင်ခဲ့သည်။
== ဘဝနိဂုံး ==
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ(၂၂)ရက်၊ ည(၇)နာရီတွင် ရန်ကုန်မြို့၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=■ နိုင်ငံကျော် ဝါရင့်တေးသံရှင် ကိုင်ဇာ ယနေ့ ညနေပိုင်းတွင် ကွယ်လွန် |url=https://news-eleven.com/article/314452 |access-date=2026-08-22 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref>
==ထွက်ရှိခဲ့သောတေးစုများ==
{{incomplete list}}
{{columns-list|
# အကျည်းတန်၏ အထီးကျန်အတ္ထုပ္ပတ္တိ (၁၉၇၇)
# အလွမ်း (၁၉၇၈)
# အနမ်းပန်း (၁၉၇၉) (မေဆွိ)
# သီချင်းရှင်ကိုကြင်နာပါ
# မနိုးပါစေနဲ့ မိုးရယ် (၁၉၈၀)
# နောက်တစ်ခေါက်လောက်ထပ်ပြောပါ (၁၉၈၁)
# တူနှစ်ကိုယ်တိုင်းပြည် (၁၉၈၃) (မေဆွိ)
# ကမ္ဘာတည်ရှိသရွေ့ (၁၉၈၈)
# အိပ်မက်များကိုတီထွင်သူ (၁၉၈၅)
# လူတွေသိလေ ပိုကောင်းလေ (မေဆွိ)
# ချမ်းလည်းချမ်းတယ် လွမ်းလည်းလွမ်းတယ်
# ကစ္ဆပနဒီလှိုင်သံ
# မောင့် ဒေဝစ္ဆရာ (၁၉၈၈)
# နှလုံးသားဟစ်ကြွေးသံများ (၁၉၈?)
# ဂန္ထဝင်ရုပ်ရှင်တေးများ
# ချိုသော သီချင်းများ
# ရွှေမန်းဆီသို့
# နိုင်ငံကျော် (၁၉၉၇)
# သူငယ်ချင်းသုံးယောက် (မေဆွိ မေခလာ)
# မြန်မာပြည်ကိုလွမ်းတယ်
#
}}
==ကိုးကား==
{{Lifetime|၁၉၆၁|၂၀၂၆ |}}
[[Category:မြန်မာ အမျိုးသား အဆိုတော်များ]]
[[Category:မြန်မာ တေးရေးဆရာများ]]
9a31wih069mxk5jnfuprnceiiti1kvu
1049871
1049870
2026-08-23T06:40:02Z
~2026-39963-61
145736
/* ဘဝဖြတ်သန်းမှု */
1049871
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = ကိုင်ဇာ
| image =
| caption = ကိုင်ဇာ
| birth_name = ညီညီ
| birth_date = {{Birth date |1961|2|18}}
| birth_place = [[ထားဝယ်မြို့]]
| nationality = မြန်မာ
| occupation = အဆိုတော်၊ တေးရေးဆရာ
| known_for = ဂီတ
| religion = ဗုဒ္ဓဘာသာ
| death_date = {{Death date and age|2026|8|22|1961|2|18}}
| death_place = [[ရန်ကုန်မြို့]]
}}
'''ကိုင်ဇာ''' (၁၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၆၁ - ၂၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၆)သည် [[ထားဝယ်လူမျိုး]] သီချင်းရေးဆရာနှင့် အဆိုတော်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်နောက်ပိုင်းနှင့် ၁၉၈၀ ပြည့်နှစ်တစ်ဝိုက်တို့၌ စတင်ကျော်ကြားခဲ့သူဖြစ်သည်။
== ဘဝဖြတ်သန်းမှု ==
အမည်ရင်း ဦးညီညီဝင်း ဖြစ်သည်။ ဖခင်မှာ နိုင်ငံတကာရေးရာ စာစောင် အယ်ဒီတာချုပ် ဦးစိန်ဝင်း ဖြစ်သည်။မိခင်မှာ ဒေါ် ဖြစ်သည်။ မွေးချင်း ၃ ယောက်တွင် ဒုတိယ ဖြစ်သည်။ ညီမမှာ စာရေးဆရာမ သင်းသင်းသာ ဖြစ်သည်။ ကွယ်လွန်ချိန်အထိ အိမ်ထောင်မပြုပဲ ရန်ကင်းတွင် နေသည်။
== ဂီတဖြတ်သန်းမှု ==
ကိုင်ဇာ၏ တေးသီချင်းများမှာ လူကြီးများသာမက လူငယ်ပိုင်းကပါ နှစ်သက်ခဲ့ကြသည်။ သူ၏သီချင်းရေး ဆရာများမှာ [[စောဘွဲ့မှူး]] ၊ [[နိုင်မြန်မာ]] ၊ [[စိုးလွင်လွင်]] ၊ မောင်မော်ဈာန် ၊ [[သုခမိန်လှိုင်]] နှင့် နိုင်မြန်မာ တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ကိုင်ဇာသည် အောင်မြင်သော သီချင်းရေးသူလည်းဖြစ်ပြီး [[မေဆွိ]]၊ [[မေခလာ]] တို့နှင့် စုံတွဲသီဆိုခဲ့သောသီချင်းများမှာ အောင်မြင်ခဲ့သည်။
== ဘဝနိဂုံး ==
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ(၂၂)ရက်၊ ည(၇)နာရီတွင် ရန်ကုန်မြို့၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=■ နိုင်ငံကျော် ဝါရင့်တေးသံရှင် ကိုင်ဇာ ယနေ့ ညနေပိုင်းတွင် ကွယ်လွန် |url=https://news-eleven.com/article/314452 |access-date=2026-08-22 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref>
==ထွက်ရှိခဲ့သောတေးစုများ==
{{incomplete list}}
{{columns-list|
# အကျည်းတန်၏ အထီးကျန်အတ္ထုပ္ပတ္တိ (၁၉၇၇)
# အလွမ်း (၁၉၇၈)
# အနမ်းပန်း (၁၉၇၉) (မေဆွိ)
# သီချင်းရှင်ကိုကြင်နာပါ
# မနိုးပါစေနဲ့ မိုးရယ် (၁၉၈၀)
# နောက်တစ်ခေါက်လောက်ထပ်ပြောပါ (၁၉၈၁)
# တူနှစ်ကိုယ်တိုင်းပြည် (၁၉၈၃) (မေဆွိ)
# ကမ္ဘာတည်ရှိသရွေ့ (၁၉၈၈)
# အိပ်မက်များကိုတီထွင်သူ (၁၉၈၅)
# လူတွေသိလေ ပိုကောင်းလေ (မေဆွိ)
# ချမ်းလည်းချမ်းတယ် လွမ်းလည်းလွမ်းတယ်
# ကစ္ဆပနဒီလှိုင်သံ
# မောင့် ဒေဝစ္ဆရာ (၁၉၈၈)
# နှလုံးသားဟစ်ကြွေးသံများ (၁၉၈?)
# ဂန္ထဝင်ရုပ်ရှင်တေးများ
# ချိုသော သီချင်းများ
# ရွှေမန်းဆီသို့
# နိုင်ငံကျော် (၁၉၉၇)
# သူငယ်ချင်းသုံးယောက် (မေဆွိ မေခလာ)
# မြန်မာပြည်ကိုလွမ်းတယ်
#
}}
==ကိုးကား==
{{Lifetime|၁၉၆၁|၂၀၂၆ |}}
[[Category:မြန်မာ အမျိုးသား အဆိုတော်များ]]
[[Category:မြန်မာ တေးရေးဆရာများ]]
49puwd8v85zud34craky11oxcqdn651
1049872
1049871
2026-08-23T06:40:39Z
~2026-39963-61
145736
/* ဘဝဖြတ်သန်းမှု */
1049872
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = ကိုင်ဇာ
| image =
| caption = ကိုင်ဇာ
| birth_name = ညီညီ
| birth_date = {{Birth date |1961|2|18}}
| birth_place = [[ထားဝယ်မြို့]]
| nationality = မြန်မာ
| occupation = အဆိုတော်၊ တေးရေးဆရာ
| known_for = ဂီတ
| religion = ဗုဒ္ဓဘာသာ
| death_date = {{Death date and age|2026|8|22|1961|2|18}}
| death_place = [[ရန်ကုန်မြို့]]
}}
'''ကိုင်ဇာ''' (၁၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၆၁ - ၂၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၆)သည် [[ထားဝယ်လူမျိုး]] သီချင်းရေးဆရာနှင့် အဆိုတော်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်နောက်ပိုင်းနှင့် ၁၉၈၀ ပြည့်နှစ်တစ်ဝိုက်တို့၌ စတင်ကျော်ကြားခဲ့သူဖြစ်သည်။
== ဘဝဖြတ်သန်းမှု ==
အမည်ရင်း ဦးညီညီဝင်း ဖြစ်သည်။ ဖခင်မှာ နိုင်ငံတကာရေးရာ စာစောင် အယ်ဒီတာချုပ် ဦးစိန်ဝင်း ဖြစ်သည်။မိခင်မှာ ဒေါ် ဖြစ်သည်။ မွေးချင်း ၃ ယောက်တွင် ဒုတိယ ဖြစ်သည်။ ညီမမှာ စာရေးဆရာမ သင်းသင်းသာ ဖြစ်သည်။ ကွယ်လွန်ချိန်အထိ အိမ်ထောင်မပြုပဲ ရန်ကင်းတွင် တစ်ကိုယ်တော် နေသည်။
== ဂီတဖြတ်သန်းမှု ==
ကိုင်ဇာ၏ တေးသီချင်းများမှာ လူကြီးများသာမက လူငယ်ပိုင်းကပါ နှစ်သက်ခဲ့ကြသည်။ သူ၏သီချင်းရေး ဆရာများမှာ [[စောဘွဲ့မှူး]] ၊ [[နိုင်မြန်မာ]] ၊ [[စိုးလွင်လွင်]] ၊ မောင်မော်ဈာန် ၊ [[သုခမိန်လှိုင်]] နှင့် နိုင်မြန်မာ တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ကိုင်ဇာသည် အောင်မြင်သော သီချင်းရေးသူလည်းဖြစ်ပြီး [[မေဆွိ]]၊ [[မေခလာ]] တို့နှင့် စုံတွဲသီဆိုခဲ့သောသီချင်းများမှာ အောင်မြင်ခဲ့သည်။
== ဘဝနိဂုံး ==
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ(၂၂)ရက်၊ ည(၇)နာရီတွင် ရန်ကုန်မြို့၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=■ နိုင်ငံကျော် ဝါရင့်တေးသံရှင် ကိုင်ဇာ ယနေ့ ညနေပိုင်းတွင် ကွယ်လွန် |url=https://news-eleven.com/article/314452 |access-date=2026-08-22 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref>
==ထွက်ရှိခဲ့သောတေးစုများ==
{{incomplete list}}
{{columns-list|
# အကျည်းတန်၏ အထီးကျန်အတ္ထုပ္ပတ္တိ (၁၉၇၇)
# အလွမ်း (၁၉၇၈)
# အနမ်းပန်း (၁၉၇၉) (မေဆွိ)
# သီချင်းရှင်ကိုကြင်နာပါ
# မနိုးပါစေနဲ့ မိုးရယ် (၁၉၈၀)
# နောက်တစ်ခေါက်လောက်ထပ်ပြောပါ (၁၉၈၁)
# တူနှစ်ကိုယ်တိုင်းပြည် (၁၉၈၃) (မေဆွိ)
# ကမ္ဘာတည်ရှိသရွေ့ (၁၉၈၈)
# အိပ်မက်များကိုတီထွင်သူ (၁၉၈၅)
# လူတွေသိလေ ပိုကောင်းလေ (မေဆွိ)
# ချမ်းလည်းချမ်းတယ် လွမ်းလည်းလွမ်းတယ်
# ကစ္ဆပနဒီလှိုင်သံ
# မောင့် ဒေဝစ္ဆရာ (၁၉၈၈)
# နှလုံးသားဟစ်ကြွေးသံများ (၁၉၈?)
# ဂန္ထဝင်ရုပ်ရှင်တေးများ
# ချိုသော သီချင်းများ
# ရွှေမန်းဆီသို့
# နိုင်ငံကျော် (၁၉၉၇)
# သူငယ်ချင်းသုံးယောက် (မေဆွိ မေခလာ)
# မြန်မာပြည်ကိုလွမ်းတယ်
#
}}
==ကိုးကား==
{{Lifetime|၁၉၆၁|၂၀၂၆ |}}
[[Category:မြန်မာ အမျိုးသား အဆိုတော်များ]]
[[Category:မြန်မာ တေးရေးဆရာများ]]
kc9cj9bfsa1ywl5brnujnb7pr3rjnf1
1049873
1049872
2026-08-23T06:41:46Z
~2026-39963-61
145736
/* ဘဝနိဂုံး */
1049873
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = ကိုင်ဇာ
| image =
| caption = ကိုင်ဇာ
| birth_name = ညီညီ
| birth_date = {{Birth date |1961|2|18}}
| birth_place = [[ထားဝယ်မြို့]]
| nationality = မြန်မာ
| occupation = အဆိုတော်၊ တေးရေးဆရာ
| known_for = ဂီတ
| religion = ဗုဒ္ဓဘာသာ
| death_date = {{Death date and age|2026|8|22|1961|2|18}}
| death_place = [[ရန်ကုန်မြို့]]
}}
'''ကိုင်ဇာ''' (၁၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၆၁ - ၂၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၆)သည် [[ထားဝယ်လူမျိုး]] သီချင်းရေးဆရာနှင့် အဆိုတော်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်နောက်ပိုင်းနှင့် ၁၉၈၀ ပြည့်နှစ်တစ်ဝိုက်တို့၌ စတင်ကျော်ကြားခဲ့သူဖြစ်သည်။
== ဘဝဖြတ်သန်းမှု ==
အမည်ရင်း ဦးညီညီဝင်း ဖြစ်သည်။ ဖခင်မှာ နိုင်ငံတကာရေးရာ စာစောင် အယ်ဒီတာချုပ် ဦးစိန်ဝင်း ဖြစ်သည်။မိခင်မှာ ဒေါ် ဖြစ်သည်။ မွေးချင်း ၃ ယောက်တွင် ဒုတိယ ဖြစ်သည်။ ညီမမှာ စာရေးဆရာမ သင်းသင်းသာ ဖြစ်သည်။ ကွယ်လွန်ချိန်အထိ အိမ်ထောင်မပြုပဲ ရန်ကင်းတွင် တစ်ကိုယ်တော် နေသည်။
== ဂီတဖြတ်သန်းမှု ==
ကိုင်ဇာ၏ တေးသီချင်းများမှာ လူကြီးများသာမက လူငယ်ပိုင်းကပါ နှစ်သက်ခဲ့ကြသည်။ သူ၏သီချင်းရေး ဆရာများမှာ [[စောဘွဲ့မှူး]] ၊ [[နိုင်မြန်မာ]] ၊ [[စိုးလွင်လွင်]] ၊ မောင်မော်ဈာန် ၊ [[သုခမိန်လှိုင်]] နှင့် နိုင်မြန်မာ တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ကိုင်ဇာသည် အောင်မြင်သော သီချင်းရေးသူလည်းဖြစ်ပြီး [[မေဆွိ]]၊ [[မေခလာ]] တို့နှင့် စုံတွဲသီဆိုခဲ့သောသီချင်းများမှာ အောင်မြင်ခဲ့သည်။
== ဘဝနိဂုံး ==
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ(၂၂)ရက်၊ ည(၇)နာရီတွင် ရန်ကုန်မြို့ဝိတိုရိယဆေးရုံ ၌ အဆုပ်ရောဂါဖြင့် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=■ နိုင်ငံကျော် ဝါရင့်တေးသံရှင် ကိုင်ဇာ ယနေ့ ညနေပိုင်းတွင် ကွယ်လွန် |url=https://news-eleven.com/article/314452 |access-date=2026-08-22 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref>
==ထွက်ရှိခဲ့သောတေးစုများ==
{{incomplete list}}
{{columns-list|
# အကျည်းတန်၏ အထီးကျန်အတ္ထုပ္ပတ္တိ (၁၉၇၇)
# အလွမ်း (၁၉၇၈)
# အနမ်းပန်း (၁၉၇၉) (မေဆွိ)
# သီချင်းရှင်ကိုကြင်နာပါ
# မနိုးပါစေနဲ့ မိုးရယ် (၁၉၈၀)
# နောက်တစ်ခေါက်လောက်ထပ်ပြောပါ (၁၉၈၁)
# တူနှစ်ကိုယ်တိုင်းပြည် (၁၉၈၃) (မေဆွိ)
# ကမ္ဘာတည်ရှိသရွေ့ (၁၉၈၈)
# အိပ်မက်များကိုတီထွင်သူ (၁၉၈၅)
# လူတွေသိလေ ပိုကောင်းလေ (မေဆွိ)
# ချမ်းလည်းချမ်းတယ် လွမ်းလည်းလွမ်းတယ်
# ကစ္ဆပနဒီလှိုင်သံ
# မောင့် ဒေဝစ္ဆရာ (၁၉၈၈)
# နှလုံးသားဟစ်ကြွေးသံများ (၁၉၈?)
# ဂန္ထဝင်ရုပ်ရှင်တေးများ
# ချိုသော သီချင်းများ
# ရွှေမန်းဆီသို့
# နိုင်ငံကျော် (၁၉၉၇)
# သူငယ်ချင်းသုံးယောက် (မေဆွိ မေခလာ)
# မြန်မာပြည်ကိုလွမ်းတယ်
#
}}
==ကိုးကား==
{{Lifetime|၁၉၆၁|၂၀၂၆ |}}
[[Category:မြန်မာ အမျိုးသား အဆိုတော်များ]]
[[Category:မြန်မာ တေးရေးဆရာများ]]
e8z1s8zugochu4pzu5wgjgv0fchw9n5
1049874
1049873
2026-08-23T06:42:30Z
~2026-39963-61
145736
/* ဘဝနိဂုံး */
1049874
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = ကိုင်ဇာ
| image =
| caption = ကိုင်ဇာ
| birth_name = ညီညီ
| birth_date = {{Birth date |1961|2|18}}
| birth_place = [[ထားဝယ်မြို့]]
| nationality = မြန်မာ
| occupation = အဆိုတော်၊ တေးရေးဆရာ
| known_for = ဂီတ
| religion = ဗုဒ္ဓဘာသာ
| death_date = {{Death date and age|2026|8|22|1961|2|18}}
| death_place = [[ရန်ကုန်မြို့]]
}}
'''ကိုင်ဇာ''' (၁၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၆၁ - ၂၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၆)သည် [[ထားဝယ်လူမျိုး]] သီချင်းရေးဆရာနှင့် အဆိုတော်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်နောက်ပိုင်းနှင့် ၁၉၈၀ ပြည့်နှစ်တစ်ဝိုက်တို့၌ စတင်ကျော်ကြားခဲ့သူဖြစ်သည်။
== ဘဝဖြတ်သန်းမှု ==
အမည်ရင်း ဦးညီညီဝင်း ဖြစ်သည်။ ဖခင်မှာ နိုင်ငံတကာရေးရာ စာစောင် အယ်ဒီတာချုပ် ဦးစိန်ဝင်း ဖြစ်သည်။မိခင်မှာ ဒေါ် ဖြစ်သည်။ မွေးချင်း ၃ ယောက်တွင် ဒုတိယ ဖြစ်သည်။ ညီမမှာ စာရေးဆရာမ သင်းသင်းသာ ဖြစ်သည်။ ကွယ်လွန်ချိန်အထိ အိမ်ထောင်မပြုပဲ ရန်ကင်းတွင် တစ်ကိုယ်တော် နေသည်။
== ဂီတဖြတ်သန်းမှု ==
ကိုင်ဇာ၏ တေးသီချင်းများမှာ လူကြီးများသာမက လူငယ်ပိုင်းကပါ နှစ်သက်ခဲ့ကြသည်။ သူ၏သီချင်းရေး ဆရာများမှာ [[စောဘွဲ့မှူး]] ၊ [[နိုင်မြန်မာ]] ၊ [[စိုးလွင်လွင်]] ၊ မောင်မော်ဈာန် ၊ [[သုခမိန်လှိုင်]] နှင့် နိုင်မြန်မာ တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ကိုင်ဇာသည် အောင်မြင်သော သီချင်းရေးသူလည်းဖြစ်ပြီး [[မေဆွိ]]၊ [[မေခလာ]] တို့နှင့် စုံတွဲသီဆိုခဲ့သောသီချင်းများမှာ အောင်မြင်ခဲ့သည်။
== ဘဝနိဂုံး ==
ဆေးပေါ့လိပ် နှစ်ခြိုက်ပြီး ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ(၂၂)ရက်၊ ည(၇)နာရီတွင် ရန်ကုန်မြို့ဝိတိုရိယဆေးရုံ ၌ အဆုပ်ရောဂါဖြင့် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=■ နိုင်ငံကျော် ဝါရင့်တေးသံရှင် ကိုင်ဇာ ယနေ့ ညနေပိုင်းတွင် ကွယ်လွန် |url=https://news-eleven.com/article/314452 |access-date=2026-08-22 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref>
==ထွက်ရှိခဲ့သောတေးစုများ==
{{incomplete list}}
{{columns-list|
# အကျည်းတန်၏ အထီးကျန်အတ္ထုပ္ပတ္တိ (၁၉၇၇)
# အလွမ်း (၁၉၇၈)
# အနမ်းပန်း (၁၉၇၉) (မေဆွိ)
# သီချင်းရှင်ကိုကြင်နာပါ
# မနိုးပါစေနဲ့ မိုးရယ် (၁၉၈၀)
# နောက်တစ်ခေါက်လောက်ထပ်ပြောပါ (၁၉၈၁)
# တူနှစ်ကိုယ်တိုင်းပြည် (၁၉၈၃) (မေဆွိ)
# ကမ္ဘာတည်ရှိသရွေ့ (၁၉၈၈)
# အိပ်မက်များကိုတီထွင်သူ (၁၉၈၅)
# လူတွေသိလေ ပိုကောင်းလေ (မေဆွိ)
# ချမ်းလည်းချမ်းတယ် လွမ်းလည်းလွမ်းတယ်
# ကစ္ဆပနဒီလှိုင်သံ
# မောင့် ဒေဝစ္ဆရာ (၁၉၈၈)
# နှလုံးသားဟစ်ကြွေးသံများ (၁၉၈?)
# ဂန္ထဝင်ရုပ်ရှင်တေးများ
# ချိုသော သီချင်းများ
# ရွှေမန်းဆီသို့
# နိုင်ငံကျော် (၁၉၉၇)
# သူငယ်ချင်းသုံးယောက် (မေဆွိ မေခလာ)
# မြန်မာပြည်ကိုလွမ်းတယ်
#
}}
==ကိုးကား==
{{Lifetime|၁၉၆၁|၂၀၂၆ |}}
[[Category:မြန်မာ အမျိုးသား အဆိုတော်များ]]
[[Category:မြန်မာ တေးရေးဆရာများ]]
3nk6lm4ve160esuo1uvd4z6pkidcfd1
1049875
1049874
2026-08-23T06:44:02Z
~2026-39963-61
145736
/* ဘဝဖြတ်သန်းမှု */
1049875
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = ကိုင်ဇာ
| image =
| caption = ကိုင်ဇာ
| birth_name = ညီညီ
| birth_date = {{Birth date |1961|2|18}}
| birth_place = [[ထားဝယ်မြို့]]
| nationality = မြန်မာ
| occupation = အဆိုတော်၊ တေးရေးဆရာ
| known_for = ဂီတ
| religion = ဗုဒ္ဓဘာသာ
| death_date = {{Death date and age|2026|8|22|1961|2|18}}
| death_place = [[ရန်ကုန်မြို့]]
}}
'''ကိုင်ဇာ''' (၁၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၆၁ - ၂၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၆)သည် [[ထားဝယ်လူမျိုး]] သီချင်းရေးဆရာနှင့် အဆိုတော်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်နောက်ပိုင်းနှင့် ၁၉၈၀ ပြည့်နှစ်တစ်ဝိုက်တို့၌ စတင်ကျော်ကြားခဲ့သူဖြစ်သည်။
== ဘဝဖြတ်သန်းမှု ==
ထားဝယ်မြို့တွင် မွေးဖွားသည်။ အမည်ရင်း ဦးညီညီဝင်း ဖြစ်သည်။ ဖခင်မှာ နိုင်ငံတကာရေးရာ စာစောင် အယ်ဒီတာချုပ် ဦးစိန်ဝင်း ဖြစ်သည်။မိခင်မှာ ဒေါ် ဖြစ်သည်။ မွေးချင်း ၃ ယောက်တွင် ဒုတိယ ဖြစ်သည်။ ညီမမှာ စာရေးဆရာမ သင်းသင်းသာ ဖြစ်သည်။ ကွယ်လွန်ချိန်အထိ အိမ်ထောင်မပြုပဲ ရန်ကင်းတွင် တစ်ကိုယ်တော် နေသည်။
== ဂီတဖြတ်သန်းမှု ==
ကိုင်ဇာ၏ တေးသီချင်းများမှာ လူကြီးများသာမက လူငယ်ပိုင်းကပါ နှစ်သက်ခဲ့ကြသည်။ သူ၏သီချင်းရေး ဆရာများမှာ [[စောဘွဲ့မှူး]] ၊ [[နိုင်မြန်မာ]] ၊ [[စိုးလွင်လွင်]] ၊ မောင်မော်ဈာန် ၊ [[သုခမိန်လှိုင်]] နှင့် နိုင်မြန်မာ တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ကိုင်ဇာသည် အောင်မြင်သော သီချင်းရေးသူလည်းဖြစ်ပြီး [[မေဆွိ]]၊ [[မေခလာ]] တို့နှင့် စုံတွဲသီဆိုခဲ့သောသီချင်းများမှာ အောင်မြင်ခဲ့သည်။
== ဘဝနိဂုံး ==
ဆေးပေါ့လိပ် နှစ်ခြိုက်ပြီး ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ(၂၂)ရက်၊ ည(၇)နာရီတွင် ရန်ကုန်မြို့ဝိတိုရိယဆေးရုံ ၌ အဆုပ်ရောဂါဖြင့် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=■ နိုင်ငံကျော် ဝါရင့်တေးသံရှင် ကိုင်ဇာ ယနေ့ ညနေပိုင်းတွင် ကွယ်လွန် |url=https://news-eleven.com/article/314452 |access-date=2026-08-22 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref>
==ထွက်ရှိခဲ့သောတေးစုများ==
{{incomplete list}}
{{columns-list|
# အကျည်းတန်၏ အထီးကျန်အတ္ထုပ္ပတ္တိ (၁၉၇၇)
# အလွမ်း (၁၉၇၈)
# အနမ်းပန်း (၁၉၇၉) (မေဆွိ)
# သီချင်းရှင်ကိုကြင်နာပါ
# မနိုးပါစေနဲ့ မိုးရယ် (၁၉၈၀)
# နောက်တစ်ခေါက်လောက်ထပ်ပြောပါ (၁၉၈၁)
# တူနှစ်ကိုယ်တိုင်းပြည် (၁၉၈၃) (မေဆွိ)
# ကမ္ဘာတည်ရှိသရွေ့ (၁၉၈၈)
# အိပ်မက်များကိုတီထွင်သူ (၁၉၈၅)
# လူတွေသိလေ ပိုကောင်းလေ (မေဆွိ)
# ချမ်းလည်းချမ်းတယ် လွမ်းလည်းလွမ်းတယ်
# ကစ္ဆပနဒီလှိုင်သံ
# မောင့် ဒေဝစ္ဆရာ (၁၉၈၈)
# နှလုံးသားဟစ်ကြွေးသံများ (၁၉၈?)
# ဂန္ထဝင်ရုပ်ရှင်တေးများ
# ချိုသော သီချင်းများ
# ရွှေမန်းဆီသို့
# နိုင်ငံကျော် (၁၉၉၇)
# သူငယ်ချင်းသုံးယောက် (မေဆွိ မေခလာ)
# မြန်မာပြည်ကိုလွမ်းတယ်
#
}}
==ကိုးကား==
{{Lifetime|၁၉၆၁|၂၀၂၆ |}}
[[Category:မြန်မာ အမျိုးသား အဆိုတော်များ]]
[[Category:မြန်မာ တေးရေးဆရာများ]]
6ldlpr71po6o7t7054vb882ilbgbaq7
1049876
1049875
2026-08-23T06:46:54Z
~2026-39963-61
145736
/* ဘဝဖြတ်သန်းမှု */
1049876
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = ကိုင်ဇာ
| image =
| caption = ကိုင်ဇာ
| birth_name = ညီညီ
| birth_date = {{Birth date |1961|2|18}}
| birth_place = [[ထားဝယ်မြို့]]
| nationality = မြန်မာ
| occupation = အဆိုတော်၊ တေးရေးဆရာ
| known_for = ဂီတ
| religion = ဗုဒ္ဓဘာသာ
| death_date = {{Death date and age|2026|8|22|1961|2|18}}
| death_place = [[ရန်ကုန်မြို့]]
}}
'''ကိုင်ဇာ''' (၁၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၆၁ - ၂၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၆)သည် [[ထားဝယ်လူမျိုး]] သီချင်းရေးဆရာနှင့် အဆိုတော်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်နောက်ပိုင်းနှင့် ၁၉၈၀ ပြည့်နှစ်တစ်ဝိုက်တို့၌ စတင်ကျော်ကြားခဲ့သူဖြစ်သည်။
== ဘဝဖြတ်သန်းမှု ==
ထားဝယ်မြို့တွင် မွေးဖွားသည်။ အမည်ရင်း ဦးညီညီဝင်း ဖြစ်သည်။ ဖခင်မှာ နိုင်ငံတကာရေးရာ စာစောင် အယ်ဒီတာချုပ် ဦးစိန်ဝင်း ဖြစ်သည်။မိခင်မှာ ဒေါ် ဖြစ်သည်။ မွေးချင်း ၃ ယောက်တွင် ဒုတိယ ဖြစ်သည်။ ညီမမှာ စာရေးဆရာမ သင်းသင်းသာ ဖြစ်သည်။
ထားဝယ်ကျောင်း၊ ရန်ကင်းအထက၊ ရန်ကုန် တက္ကသိုလ် လှိုင်
ကွယ်လွန်ချိန်အထိ အိမ်ထောင်မပြုပဲ ရန်ကင်းတွင် တစ်ကိုယ်တော် နေသည်။
== ဂီတဖြတ်သန်းမှု ==
ကိုင်ဇာ၏ တေးသီချင်းများမှာ လူကြီးများသာမက လူငယ်ပိုင်းကပါ နှစ်သက်ခဲ့ကြသည်။ သူ၏သီချင်းရေး ဆရာများမှာ [[စောဘွဲ့မှူး]] ၊ [[နိုင်မြန်မာ]] ၊ [[စိုးလွင်လွင်]] ၊ မောင်မော်ဈာန် ၊ [[သုခမိန်လှိုင်]] နှင့် နိုင်မြန်မာ တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ကိုင်ဇာသည် အောင်မြင်သော သီချင်းရေးသူလည်းဖြစ်ပြီး [[မေဆွိ]]၊ [[မေခလာ]] တို့နှင့် စုံတွဲသီဆိုခဲ့သောသီချင်းများမှာ အောင်မြင်ခဲ့သည်။
== ဘဝနိဂုံး ==
ဆေးပေါ့လိပ် နှစ်ခြိုက်ပြီး ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ(၂၂)ရက်၊ ည(၇)နာရီတွင် ရန်ကုန်မြို့ဝိတိုရိယဆေးရုံ ၌ အဆုပ်ရောဂါဖြင့် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=■ နိုင်ငံကျော် ဝါရင့်တေးသံရှင် ကိုင်ဇာ ယနေ့ ညနေပိုင်းတွင် ကွယ်လွန် |url=https://news-eleven.com/article/314452 |access-date=2026-08-22 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref>
==ထွက်ရှိခဲ့သောတေးစုများ==
{{incomplete list}}
{{columns-list|
# အကျည်းတန်၏ အထီးကျန်အတ္ထုပ္ပတ္တိ (၁၉၇၇)
# အလွမ်း (၁၉၇၈)
# အနမ်းပန်း (၁၉၇၉) (မေဆွိ)
# သီချင်းရှင်ကိုကြင်နာပါ
# မနိုးပါစေနဲ့ မိုးရယ် (၁၉၈၀)
# နောက်တစ်ခေါက်လောက်ထပ်ပြောပါ (၁၉၈၁)
# တူနှစ်ကိုယ်တိုင်းပြည် (၁၉၈၃) (မေဆွိ)
# ကမ္ဘာတည်ရှိသရွေ့ (၁၉၈၈)
# အိပ်မက်များကိုတီထွင်သူ (၁၉၈၅)
# လူတွေသိလေ ပိုကောင်းလေ (မေဆွိ)
# ချမ်းလည်းချမ်းတယ် လွမ်းလည်းလွမ်းတယ်
# ကစ္ဆပနဒီလှိုင်သံ
# မောင့် ဒေဝစ္ဆရာ (၁၉၈၈)
# နှလုံးသားဟစ်ကြွေးသံများ (၁၉၈?)
# ဂန္ထဝင်ရုပ်ရှင်တေးများ
# ချိုသော သီချင်းများ
# ရွှေမန်းဆီသို့
# နိုင်ငံကျော် (၁၉၉၇)
# သူငယ်ချင်းသုံးယောက် (မေဆွိ မေခလာ)
# မြန်မာပြည်ကိုလွမ်းတယ်
#
}}
==ကိုးကား==
{{Lifetime|၁၉၆၁|၂၀၂၆ |}}
[[Category:မြန်မာ အမျိုးသား အဆိုတော်များ]]
[[Category:မြန်မာ တေးရေးဆရာများ]]
apjbw6sgn4x5h4c8c40rqswf8mp3yhk
1049877
1049876
2026-08-23T06:47:41Z
~2026-39963-61
145736
/* ဘဝဖြတ်သန်းမှု */
1049877
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = ကိုင်ဇာ
| image =
| caption = ကိုင်ဇာ
| birth_name = ညီညီ
| birth_date = {{Birth date |1961|2|18}}
| birth_place = [[ထားဝယ်မြို့]]
| nationality = မြန်မာ
| occupation = အဆိုတော်၊ တေးရေးဆရာ
| known_for = ဂီတ
| religion = ဗုဒ္ဓဘာသာ
| death_date = {{Death date and age|2026|8|22|1961|2|18}}
| death_place = [[ရန်ကုန်မြို့]]
}}
'''ကိုင်ဇာ''' (၁၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၆၁ - ၂၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၆)သည် [[ထားဝယ်လူမျိုး]] သီချင်းရေးဆရာနှင့် အဆိုတော်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်နောက်ပိုင်းနှင့် ၁၉၈၀ ပြည့်နှစ်တစ်ဝိုက်တို့၌ စတင်ကျော်ကြားခဲ့သူဖြစ်သည်။
== ဘဝဖြတ်သန်းမှု ==
ထားဝယ်မြို့တွင် မွေးဖွားသည်။ အမည်ရင်း ဦးညီညီဝင်း ဖြစ်သည်။ ဖခင်မှာ နိုင်ငံတကာရေးရာ စာစောင် အယ်ဒီတာချုပ် ဦးစိန်ဝင်း ဖြစ်သည်။မိခင်မှာ ဒေါ် ဖြစ်သည်။ မွေးချင်း ၃ ယောက်တွင် ဒုတိယ ဖြစ်သည်။ ညီမမှာ စာရေးဆရာမ သင်းသင်းသာ ဖြစ်သည်။
ထားဝယ်ကျောင်း၊ ရန်ကင်းအထက၊ ရန်ကုန် တက္ကသိုလ် လှိုင်နယ်မြေတို့တွင် အတန်းပညာများ သင်ယူခဲ့သည်။
ကွယ်လွန်ချိန်အထိ အိမ်ထောင်မပြုပဲ ရန်ကင်းတွင် တစ်ကိုယ်တော် နေသည်။
== ဂီတဖြတ်သန်းမှု ==
ကိုင်ဇာ၏ တေးသီချင်းများမှာ လူကြီးများသာမက လူငယ်ပိုင်းကပါ နှစ်သက်ခဲ့ကြသည်။ သူ၏သီချင်းရေး ဆရာများမှာ [[စောဘွဲ့မှူး]] ၊ [[နိုင်မြန်မာ]] ၊ [[စိုးလွင်လွင်]] ၊ မောင်မော်ဈာန် ၊ [[သုခမိန်လှိုင်]] နှင့် နိုင်မြန်မာ တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ကိုင်ဇာသည် အောင်မြင်သော သီချင်းရေးသူလည်းဖြစ်ပြီး [[မေဆွိ]]၊ [[မေခလာ]] တို့နှင့် စုံတွဲသီဆိုခဲ့သောသီချင်းများမှာ အောင်မြင်ခဲ့သည်။
== ဘဝနိဂုံး ==
ဆေးပေါ့လိပ် နှစ်ခြိုက်ပြီး ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ(၂၂)ရက်၊ ည(၇)နာရီတွင် ရန်ကုန်မြို့ဝိတိုရိယဆေးရုံ ၌ အဆုပ်ရောဂါဖြင့် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=■ နိုင်ငံကျော် ဝါရင့်တေးသံရှင် ကိုင်ဇာ ယနေ့ ညနေပိုင်းတွင် ကွယ်လွန် |url=https://news-eleven.com/article/314452 |access-date=2026-08-22 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref>
==ထွက်ရှိခဲ့သောတေးစုများ==
{{incomplete list}}
{{columns-list|
# အကျည်းတန်၏ အထီးကျန်အတ္ထုပ္ပတ္တိ (၁၉၇၇)
# အလွမ်း (၁၉၇၈)
# အနမ်းပန်း (၁၉၇၉) (မေဆွိ)
# သီချင်းရှင်ကိုကြင်နာပါ
# မနိုးပါစေနဲ့ မိုးရယ် (၁၉၈၀)
# နောက်တစ်ခေါက်လောက်ထပ်ပြောပါ (၁၉၈၁)
# တူနှစ်ကိုယ်တိုင်းပြည် (၁၉၈၃) (မေဆွိ)
# ကမ္ဘာတည်ရှိသရွေ့ (၁၉၈၈)
# အိပ်မက်များကိုတီထွင်သူ (၁၉၈၅)
# လူတွေသိလေ ပိုကောင်းလေ (မေဆွိ)
# ချမ်းလည်းချမ်းတယ် လွမ်းလည်းလွမ်းတယ်
# ကစ္ဆပနဒီလှိုင်သံ
# မောင့် ဒေဝစ္ဆရာ (၁၉၈၈)
# နှလုံးသားဟစ်ကြွေးသံများ (၁၉၈?)
# ဂန္ထဝင်ရုပ်ရှင်တေးများ
# ချိုသော သီချင်းများ
# ရွှေမန်းဆီသို့
# နိုင်ငံကျော် (၁၉၉၇)
# သူငယ်ချင်းသုံးယောက် (မေဆွိ မေခလာ)
# မြန်မာပြည်ကိုလွမ်းတယ်
#
}}
==ကိုးကား==
{{Lifetime|၁၉၆၁|၂၀၂၆ |}}
[[Category:မြန်မာ အမျိုးသား အဆိုတော်များ]]
[[Category:မြန်မာ တေးရေးဆရာများ]]
opfr4o826kkaj4eedv9pd54n3664wif
1049878
1049877
2026-08-23T06:48:36Z
~2026-39963-61
145736
/* ဘဝဖြတ်သန်းမှု */
1049878
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = ကိုင်ဇာ
| image =
| caption = ကိုင်ဇာ
| birth_name = ညီညီ
| birth_date = {{Birth date |1961|2|18}}
| birth_place = [[ထားဝယ်မြို့]]
| nationality = မြန်မာ
| occupation = အဆိုတော်၊ တေးရေးဆရာ
| known_for = ဂီတ
| religion = ဗုဒ္ဓဘာသာ
| death_date = {{Death date and age|2026|8|22|1961|2|18}}
| death_place = [[ရန်ကုန်မြို့]]
}}
'''ကိုင်ဇာ''' (၁၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၆၁ - ၂၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၆)သည် [[ထားဝယ်လူမျိုး]] သီချင်းရေးဆရာနှင့် အဆိုတော်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်နောက်ပိုင်းနှင့် ၁၉၈၀ ပြည့်နှစ်တစ်ဝိုက်တို့၌ စတင်ကျော်ကြားခဲ့သူဖြစ်သည်။
== ဘဝဖြတ်သန်းမှု ==
ထားဝယ်မြို့တွင် မွေးဖွားသည်။ အမည်ရင်း ဦးညီညီဝင်း ဖြစ်သည်။ ဖခင်မှာ နိုင်ငံတကာရေးရာ စာစောင် အယ်ဒီတာချုပ် ဦးစိန်ဝင်း ဖြစ်သည်။မိခင်မှာ ဒေါ် ဖြစ်သည်။ မွေးချင်း ၃ ယောက်တွင် ဒုတိယ ဖြစ်သည်။ ညီမမှာ စာရေးဆရာမ သင်းသင်းသာ ဖြစ်သည်။
ထားဝယ်ကျောင်း၊ ရန်ကင်းအထက၊ ရန်ကုန် တက္ကသိုလ် လှိုင်နယ်မြေတို့တွင် အတန်းပညာများ သင်ယူခဲ့သည်။ ၁၉ ခုနှစ်တွင် ဘာသာ အဓိကဖြင့် ဘွဲ့ရသည်။
ကွယ်လွန်ချိန်အထိ အိမ်ထောင်မပြုပဲ ရန်ကင်းတွင် တစ်ကိုယ်တော် နေသည်။
== ဂီတဖြတ်သန်းမှု ==
ကိုင်ဇာ၏ တေးသီချင်းများမှာ လူကြီးများသာမက လူငယ်ပိုင်းကပါ နှစ်သက်ခဲ့ကြသည်။ သူ၏သီချင်းရေး ဆရာများမှာ [[စောဘွဲ့မှူး]] ၊ [[နိုင်မြန်မာ]] ၊ [[စိုးလွင်လွင်]] ၊ မောင်မော်ဈာန် ၊ [[သုခမိန်လှိုင်]] နှင့် နိုင်မြန်မာ တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ကိုင်ဇာသည် အောင်မြင်သော သီချင်းရေးသူလည်းဖြစ်ပြီး [[မေဆွိ]]၊ [[မေခလာ]] တို့နှင့် စုံတွဲသီဆိုခဲ့သောသီချင်းများမှာ အောင်မြင်ခဲ့သည်။
== ဘဝနိဂုံး ==
ဆေးပေါ့လိပ် နှစ်ခြိုက်ပြီး ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ(၂၂)ရက်၊ ည(၇)နာရီတွင် ရန်ကုန်မြို့ဝိတိုရိယဆေးရုံ ၌ အဆုပ်ရောဂါဖြင့် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=■ နိုင်ငံကျော် ဝါရင့်တေးသံရှင် ကိုင်ဇာ ယနေ့ ညနေပိုင်းတွင် ကွယ်လွန် |url=https://news-eleven.com/article/314452 |access-date=2026-08-22 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref>
==ထွက်ရှိခဲ့သောတေးစုများ==
{{incomplete list}}
{{columns-list|
# အကျည်းတန်၏ အထီးကျန်အတ္ထုပ္ပတ္တိ (၁၉၇၇)
# အလွမ်း (၁၉၇၈)
# အနမ်းပန်း (၁၉၇၉) (မေဆွိ)
# သီချင်းရှင်ကိုကြင်နာပါ
# မနိုးပါစေနဲ့ မိုးရယ် (၁၉၈၀)
# နောက်တစ်ခေါက်လောက်ထပ်ပြောပါ (၁၉၈၁)
# တူနှစ်ကိုယ်တိုင်းပြည် (၁၉၈၃) (မေဆွိ)
# ကမ္ဘာတည်ရှိသရွေ့ (၁၉၈၈)
# အိပ်မက်များကိုတီထွင်သူ (၁၉၈၅)
# လူတွေသိလေ ပိုကောင်းလေ (မေဆွိ)
# ချမ်းလည်းချမ်းတယ် လွမ်းလည်းလွမ်းတယ်
# ကစ္ဆပနဒီလှိုင်သံ
# မောင့် ဒေဝစ္ဆရာ (၁၉၈၈)
# နှလုံးသားဟစ်ကြွေးသံများ (၁၉၈?)
# ဂန္ထဝင်ရုပ်ရှင်တေးများ
# ချိုသော သီချင်းများ
# ရွှေမန်းဆီသို့
# နိုင်ငံကျော် (၁၉၉၇)
# သူငယ်ချင်းသုံးယောက် (မေဆွိ မေခလာ)
# မြန်မာပြည်ကိုလွမ်းတယ်
#
}}
==ကိုးကား==
{{Lifetime|၁၉၆၁|၂၀၂၆ |}}
[[Category:မြန်မာ အမျိုးသား အဆိုတော်များ]]
[[Category:မြန်မာ တေးရေးဆရာများ]]
fjuuo72c1yie0gc5g65us03x6ppgsf2
1049879
1049878
2026-08-23T06:49:33Z
~2026-39963-61
145736
/* ဘဝဖြတ်သန်းမှု */
1049879
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = ကိုင်ဇာ
| image =
| caption = ကိုင်ဇာ
| birth_name = ညီညီ
| birth_date = {{Birth date |1961|2|18}}
| birth_place = [[ထားဝယ်မြို့]]
| nationality = မြန်မာ
| occupation = အဆိုတော်၊ တေးရေးဆရာ
| known_for = ဂီတ
| religion = ဗုဒ္ဓဘာသာ
| death_date = {{Death date and age|2026|8|22|1961|2|18}}
| death_place = [[ရန်ကုန်မြို့]]
}}
'''ကိုင်ဇာ''' (၁၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၆၁ - ၂၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၆)သည် [[ထားဝယ်လူမျိုး]] သီချင်းရေးဆရာနှင့် အဆိုတော်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်နောက်ပိုင်းနှင့် ၁၉၈၀ ပြည့်နှစ်တစ်ဝိုက်တို့၌ စတင်ကျော်ကြားခဲ့သူဖြစ်သည်။
== ဘဝဖြတ်သန်းမှု ==
ထားဝယ်မြို့တွင် မွေးဖွားသည်။ အမည်ရင်း ဦးညီညီဝင်း ဖြစ်သည်။ ဖခင်မှာ နိုင်ငံတကာရေးရာ စာစောင် အယ်ဒီတာချုပ် ဦးစိန်ဝင်း ဖြစ်သည်။မိခင်မှာ ဒေါ် ဖြစ်သည်။ မွေးချင်း ၃ ယောက်တွင် ဒုတိယ ဖြစ်သည်။ ညီမမှာ စာရေးဆရာမ သင်းသင်းသာ ဖြစ်သည်။
ထားဝယ်ကျောင်း၊ ရန်ကင်းအထက၊ ရန်ကုန် တက္ကသိုလ် လှိုင်နယ်မြေတို့တွင် အတန်းပညာများ သင်ယူခဲ့သည်။ ၁၉၈၂ ခုနှစ်တွင် ဘာသာ အဓိကဖြင့် ဘွဲ့ရသည်။
ဂီတပညာ ဆရာများမှာ တို့ဖြစ်သည်။
ကွယ်လွန်ချိန်အထိ အိမ်ထောင်မပြုပဲ ရန်ကင်းတွင် တစ်ကိုယ်တော် နေသည်။
== ဂီတဖြတ်သန်းမှု ==
ကိုင်ဇာ၏ တေးသီချင်းများမှာ လူကြီးများသာမက လူငယ်ပိုင်းကပါ နှစ်သက်ခဲ့ကြသည်။ သူ၏သီချင်းရေး ဆရာများမှာ [[စောဘွဲ့မှူး]] ၊ [[နိုင်မြန်မာ]] ၊ [[စိုးလွင်လွင်]] ၊ မောင်မော်ဈာန် ၊ [[သုခမိန်လှိုင်]] နှင့် နိုင်မြန်မာ တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ကိုင်ဇာသည် အောင်မြင်သော သီချင်းရေးသူလည်းဖြစ်ပြီး [[မေဆွိ]]၊ [[မေခလာ]] တို့နှင့် စုံတွဲသီဆိုခဲ့သောသီချင်းများမှာ အောင်မြင်ခဲ့သည်။
== ဘဝနိဂုံး ==
ဆေးပေါ့လိပ် နှစ်ခြိုက်ပြီး ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ(၂၂)ရက်၊ ည(၇)နာရီတွင် ရန်ကုန်မြို့ဝိတိုရိယဆေးရုံ ၌ အဆုပ်ရောဂါဖြင့် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=■ နိုင်ငံကျော် ဝါရင့်တေးသံရှင် ကိုင်ဇာ ယနေ့ ညနေပိုင်းတွင် ကွယ်လွန် |url=https://news-eleven.com/article/314452 |access-date=2026-08-22 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref>
==ထွက်ရှိခဲ့သောတေးစုများ==
{{incomplete list}}
{{columns-list|
# အကျည်းတန်၏ အထီးကျန်အတ္ထုပ္ပတ္တိ (၁၉၇၇)
# အလွမ်း (၁၉၇၈)
# အနမ်းပန်း (၁၉၇၉) (မေဆွိ)
# သီချင်းရှင်ကိုကြင်နာပါ
# မနိုးပါစေနဲ့ မိုးရယ် (၁၉၈၀)
# နောက်တစ်ခေါက်လောက်ထပ်ပြောပါ (၁၉၈၁)
# တူနှစ်ကိုယ်တိုင်းပြည် (၁၉၈၃) (မေဆွိ)
# ကမ္ဘာတည်ရှိသရွေ့ (၁၉၈၈)
# အိပ်မက်များကိုတီထွင်သူ (၁၉၈၅)
# လူတွေသိလေ ပိုကောင်းလေ (မေဆွိ)
# ချမ်းလည်းချမ်းတယ် လွမ်းလည်းလွမ်းတယ်
# ကစ္ဆပနဒီလှိုင်သံ
# မောင့် ဒေဝစ္ဆရာ (၁၉၈၈)
# နှလုံးသားဟစ်ကြွေးသံများ (၁၉၈?)
# ဂန္ထဝင်ရုပ်ရှင်တေးများ
# ချိုသော သီချင်းများ
# ရွှေမန်းဆီသို့
# နိုင်ငံကျော် (၁၉၉၇)
# သူငယ်ချင်းသုံးယောက် (မေဆွိ မေခလာ)
# မြန်မာပြည်ကိုလွမ်းတယ်
#
}}
==ကိုးကား==
{{Lifetime|၁၉၆၁|၂၀၂၆ |}}
[[Category:မြန်မာ အမျိုးသား အဆိုတော်များ]]
[[Category:မြန်မာ တေးရေးဆရာများ]]
gbm8bmt9yckzqu3payzheqh1vztl3nl
1049881
1049879
2026-08-23T06:50:25Z
~2026-39963-61
145736
/* ဘဝဖြတ်သန်းမှု */
1049881
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = ကိုင်ဇာ
| image =
| caption = ကိုင်ဇာ
| birth_name = ညီညီ
| birth_date = {{Birth date |1961|2|18}}
| birth_place = [[ထားဝယ်မြို့]]
| nationality = မြန်မာ
| occupation = အဆိုတော်၊ တေးရေးဆရာ
| known_for = ဂီတ
| religion = ဗုဒ္ဓဘာသာ
| death_date = {{Death date and age|2026|8|22|1961|2|18}}
| death_place = [[ရန်ကုန်မြို့]]
}}
'''ကိုင်ဇာ''' (၁၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၆၁ - ၂၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၆)သည် [[ထားဝယ်လူမျိုး]] သီချင်းရေးဆရာနှင့် အဆိုတော်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်နောက်ပိုင်းနှင့် ၁၉၈၀ ပြည့်နှစ်တစ်ဝိုက်တို့၌ စတင်ကျော်ကြားခဲ့သူဖြစ်သည်။
== ဘဝဖြတ်သန်းမှု ==
ထားဝယ်မြို့တွင် မွေးဖွားသည်။ အမည်ရင်း ဦးညီညီဝင်း ဖြစ်သည်။ ဖခင်မှာ နိုင်ငံတကာရေးရာ စာစောင် အယ်ဒီတာချုပ် ဦးစိန်ဝင်း ဖြစ်သည်။မိခင်မှာ ဒေါ် ဖြစ်သည်။ မွေးချင်း ၃ ယောက်တွင် ဒုတိယ ဖြစ်သည်။ ညီမမှာ စာရေးဆရာမ သင်းသင်းသာ ဖြစ်သည်။
ထားဝယ်ကျောင်း၊ ရန်ကင်းအထက၊ ရန်ကုန် တက္ကသိုလ် လှိုင်နယ်မြေတို့တွင် အတန်းပညာများ သင်ယူခဲ့သည်။ ၁၉၈၂ ခုနှစ်တွင် ဘာသာ အဓိကဖြင့် ဘွဲ့ရသည်။
ဂီတပညာ ဆရာများမှာ တို့ဖြစ်သည်။
ကွယ်လွန်ချိန်အထိ အိမ်ထောင်မပြုတော့ပဲ ရန်ကင်းတွင် တစ်ကိုယ်တော် နေသည်။
== ဂီတဖြတ်သန်းမှု ==
ကိုင်ဇာ၏ တေးသီချင်းများမှာ လူကြီးများသာမက လူငယ်ပိုင်းကပါ နှစ်သက်ခဲ့ကြသည်။ သူ၏သီချင်းရေး ဆရာများမှာ [[စောဘွဲ့မှူး]] ၊ [[နိုင်မြန်မာ]] ၊ [[စိုးလွင်လွင်]] ၊ မောင်မော်ဈာန် ၊ [[သုခမိန်လှိုင်]] နှင့် နိုင်မြန်မာ တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ကိုင်ဇာသည် အောင်မြင်သော သီချင်းရေးသူလည်းဖြစ်ပြီး [[မေဆွိ]]၊ [[မေခလာ]] တို့နှင့် စုံတွဲသီဆိုခဲ့သောသီချင်းများမှာ အောင်မြင်ခဲ့သည်။
== ဘဝနိဂုံး ==
ဆေးပေါ့လိပ် နှစ်ခြိုက်ပြီး ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ(၂၂)ရက်၊ ည(၇)နာရီတွင် ရန်ကုန်မြို့ဝိတိုရိယဆေးရုံ ၌ အဆုပ်ရောဂါဖြင့် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=■ နိုင်ငံကျော် ဝါရင့်တေးသံရှင် ကိုင်ဇာ ယနေ့ ညနေပိုင်းတွင် ကွယ်လွန် |url=https://news-eleven.com/article/314452 |access-date=2026-08-22 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref>
==ထွက်ရှိခဲ့သောတေးစုများ==
{{incomplete list}}
{{columns-list|
# အကျည်းတန်၏ အထီးကျန်အတ္ထုပ္ပတ္တိ (၁၉၇၇)
# အလွမ်း (၁၉၇၈)
# အနမ်းပန်း (၁၉၇၉) (မေဆွိ)
# သီချင်းရှင်ကိုကြင်နာပါ
# မနိုးပါစေနဲ့ မိုးရယ် (၁၉၈၀)
# နောက်တစ်ခေါက်လောက်ထပ်ပြောပါ (၁၉၈၁)
# တူနှစ်ကိုယ်တိုင်းပြည် (၁၉၈၃) (မေဆွိ)
# ကမ္ဘာတည်ရှိသရွေ့ (၁၉၈၈)
# အိပ်မက်များကိုတီထွင်သူ (၁၉၈၅)
# လူတွေသိလေ ပိုကောင်းလေ (မေဆွိ)
# ချမ်းလည်းချမ်းတယ် လွမ်းလည်းလွမ်းတယ်
# ကစ္ဆပနဒီလှိုင်သံ
# မောင့် ဒေဝစ္ဆရာ (၁၉၈၈)
# နှလုံးသားဟစ်ကြွေးသံများ (၁၉၈?)
# ဂန္ထဝင်ရုပ်ရှင်တေးများ
# ချိုသော သီချင်းများ
# ရွှေမန်းဆီသို့
# နိုင်ငံကျော် (၁၉၉၇)
# သူငယ်ချင်းသုံးယောက် (မေဆွိ မေခလာ)
# မြန်မာပြည်ကိုလွမ်းတယ်
#
}}
==ကိုးကား==
{{Lifetime|၁၉၆၁|၂၀၂၆ |}}
[[Category:မြန်မာ အမျိုးသား အဆိုတော်များ]]
[[Category:မြန်မာ တေးရေးဆရာများ]]
fv61cat9z8hv9sl42uouz0b2msh9auw
1049901
1049881
2026-08-23T09:19:28Z
Myanmar Wik
103978
တည်းဖြတ်မှု့ အမှားများစွာ ပြင်ဆင်ခြင်း ၊ စာပိုဒ်အသစ်ထည့်ခြင်း
1049901
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = ကိုင်ဇာ
| image =
| caption = ကိုင်ဇာ
| birth_name = ဦးညီညီဝင်း
| birth_date = {{Birth date|1961|2|18}}
| birth_place = [[ထားဝယ်မြို့]]
| nationality = မြန်မာ
| ethnicity = [[ရခိုင်လူမျိုး]]
| occupation = [[အဆိုတော်]]၊ [[တေးရေးဆရာ]]
| known_for = မြန်မာ့စတီရီယိုဂီတ
| death_date = {{Death date and age|2026|8|22|1961|2|18}}
| death_place = [[ရန်ကုန်မြို့]]
}}
'''ကိုင်ဇာ''' (သို့မဟုတ်) '''ဦးညီညီဝင်း''' (၁၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၆၁ – ၂၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၆) သည် မြန်မာနိုင်ငံသား [[ရခိုင်လူမျိုး]] တေးရေးဆရာနှင့် အဆိုတော်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ၁၉၇၇ ခုနှစ်တွင် ''အကျည်းတန်၏ အထီးကျန်အတ္ထုပ္ပတ္တိ'' တေးစီးရီးဖြင့် စတူဒီယိုဂီတလောကသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်များနှောင်းပိုင်းနှင့် ၁၉၈၀ ပြည့်နှစ်များတွင် မြန်မာ့စတီရီယိုဂီတလောက၌ ထင်ရှားကျော်ကြားလာခဲ့သူ ဖြစ်သည်။<ref>{{cite news
|title=ဝါရင့် တေးရေး/ တေးဆို ကိုင်ဇာ ကွယ်လွန်
|url=https://burmese.dvb.no/post/322834
|work=ဒီမိုကရက်တစ်မြန်မာ့အသံ (DVB)
|language=my
|date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆
|access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆
}}</ref>
== ဘဝဖြတ်သန်းမှု ==
ကိုင်ဇာသည် ရခိုင်လူမျိုးတစ်ဦးဖြစ်ပြီး အမည်ရင်းမှာ ဦးညီညီဝင်း ဖြစ်သည်။ ကိုင်ဇာကို ၁၉၆၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၈ ရက်နေ့တွင် ထားဝယ်မြို့၌ မွေးဖွားခဲ့ပြီး [[ရန်ကင်းမြို့နယ်]]၊ ရန်ကုန်မြို့တွင်နေထိုင်ခဲ့သည်။သူ့၏ဖခင်မှာ နိုင်ငံတကာရေးရာစာစောင် အယ်ဒီတာချုပ် ဦးစိန်ဝင်း ဖြစ်ပြီး မိခင်မှာ ဒေါ်ဖြစ်သည်။ မွေးချင်းသုံးဦးအနက် ဒုတိယမြောက်သားဖြစ်ပြီး ညီမဖြစ်သူမှာ စာရေးဆရာမ သင်းသင်းသာ ဖြစ်သည်။ <ref>{{cite news
|title=တေးရေး၊ တေးဆို ကိုင်ဇာ ကွယ်လွန်
|url=https://voiceofmyanmarnews.com/news/2026/08/23/%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%86%E1%80%AD%E1%80%AF-%E1%80%80%E1%80%AD%E1%80%AF%E7%AC%AC%E1%80%80/
|work=Voice of Myanmar
|language=my
|date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆
|access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆
}}</ref>
ကိုင်ဇာသည် [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]၌ ၁၉၇၉ ခုနှစ်မှ ၁၉၈၈ ခုနှစ်အထိ တက္ကသိုလ်ကျောင်းသားဘဝကို ဖြတ်သန်းခဲ့သည်။ လေးနှစ်တက်ရမည့် တက္ကသိုလ်ပညာရေးကို ဆယ်နှစ်ခန့် တက်ရောက်ခဲ့ပြီး ပထမနှစ်ကို ၁၉၇၉ ခုနှစ်တွင် စတင်တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်က ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်ကို Regional College သုံးခုနှင့် ဝိဇ္ဇာ၊ သိပ္ပံ ပင်မတက္ကသိုလ်ဟူ၍ ခွဲခြားထားရာ ကိုင်ဇာသည် Regional College 2 တွင် တက်ရောက်ခဲ့ပြီး ဒုတိယနှစ်မှစ၍ လှိုင်နယ်မြေတွင် ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ ထို့နောက် ကိုင်ဇာသည် နောက်ဆုံးနှစ် ရူပဗေဒစာမေးပွဲကို မဖြေဆိုခဲ့သဖြင့် ဘွဲ့မရရှိခဲ့ပေ။<ref>{{cite news
|title=တေးသံရှင် ကိုင်ဇာ ဦးဆောင် ပြုလုပ်မယ့် "လိမ္မော်ရောင်ကောလိပ် ဂီတည"
|url=https://burma.irrawaddy.com/lifestyle/entertainment/2018/09/23/170627.html
|work=ဧရာဝတီ
|language=my
|date=၂၃ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၈
|access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆
}}</ref><ref>{{cite web
|title=ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် နှစ် (၁၀၀) ပြည့်အထိမ်းအမှတ် အမှတ်တရရင်တွင်းစကားသံများ
|url=https://myawady.net.mm/node/5220
|website=Myawady Webportal
|language=my
|access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆
}}</ref>
== ဂီတဖြတ်သန်းမှု ==
ကိုင်ဇာသည် ၁၉၇၇ ခုနှစ်တွင် ''အကျည်းတန်၏ အထီးကျန်အတ္ထုပ္ပတ္တိ'' တေးစီးရီးဖြင့် စတူဒီယိုဂီတလောကသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ ထိုနောက် ကိုယ်ပိုင်တေးဂီတအဖွဲ့ Success (ဇိန) နှင့်အတူ တေးသီချင်းများ ဖန်တီးသီဆိုခဲ့ပြီး စတီရီယိုခေတ်ဦး၏ ထင်ရှားသော တေးရေး၊ တေးဆိုတစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>{{cite news
|title=ဝါရင့် တေးရေး/ တေးဆို ကိုင်ဇာ ကွယ်လွန်
|url=https://burmese.dvb.no/post/322834
|work=ဒီမိုကရက်တစ်မြန်မာ့အသံ (DVB)
|language=my
|date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆
|access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆
}}</ref>ကိုင်ဇာသည် တေးအယ်လ်ဘမ်ပေါင်း ၂၀ ထွက်ရှိခဲ့ပြီး သီချင်းပုဒ်ရေ ၂၀၀ ကျော် သီဆိုထုတ်ဝေခဲ့သည်။<ref>{{cite news
|title=ကိုင်ဇာ တကိုယ်တော်တေးဂီတဖျော်ဖြေပွဲ ရန်ကုန်တွင်ကျင်းပမည်
|url=https://burmese.dvb.no/post/322834
|work=ဒီမိုကရက်တစ်မြန်မာ့အသံ (DVB)
|language=my
|date=၁၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၉
|access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆
}}</ref>ကိုင်ဇာ၏ တေးသီချင်းများသည် လူကြီးများသာမက လူငယ်များအကြားတွင်လည်း နှစ်သက်အားပေးခြင်းခံခဲ့ရသည်။ သူ၏ တေးရေးဆရာများတွင် [[စောဘွဲ့မှူး]]၊ [[နိုင်မြန်မာ]]၊ [[စိုးလွင်လွင်]]၊ မောင်မော်ဈာန်နှင့် [[သုခမိန်လှိုင်]] တို့ ပါဝင်သည်။ ကိုင်ဇာသည် အောင်မြင်သော တေးရေးဆရာတစ်ဦးလည်းဖြစ်ပြီး [[မေဆွိ]]၊ [[မေခလာ]] တို့နှင့် စုံတွဲသီချင်းများ သီဆိုခဲ့ပြီး အောင်မြင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news
|title=ကိုင်ဇာ တကိုယ်တော်တေးဂီတဖျော်ဖြေပွဲ ရန်ကုန်တွင်ကျင်းပမည်
|url=https://burmese.dvb.no/post/322834
|work=ဒီမိုကရက်တစ်မြန်မာ့အသံ (DVB)
|language=my
|date=၁၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၉
|access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆
}}</ref>
ကိုင်ဇာသည် အဆိုတော်အဖြစ်သာမက တေးရေးဆရာတစ်ဦးအဖြစ်လည်း ထင်ရှားခဲ့သည်။ သူ၏ ဂီတလက်ရာများတွင် ကိုယ်တိုင်ရေးစပ်သီဆိုခဲ့သည့် သီချင်းများအပြင် အခြားတေးရေးဆရာများ ရေးစပ်ပေးခဲ့သည့် သီချင်းများလည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news
|title=ဝါရင့် တေးရေး/ တေးဆို ကိုင်ဇာ ကွယ်လွန်
|url=https://burmese.dvb.no/post/322834
|work=ဒီမိုကရက်တစ်မြန်မာ့အသံ (DVB)
|language=my
|date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆
|access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆
}}</ref> တေးရေးဆရာ [[နိုင်မြန်မာ]] ရေးသားသည့် သီချင်းများကိုလည်းသီဆိုခဲ့သည်။<ref>{{cite news
|title=မဲဆောက်မြို့မှာကျင်းပတဲ့ ကွယ်လွန်သူ တေးရေးနိုင်မြန်မာ ဂုဏ်ပြုပွဲ
|url=https://www.rfa.org/burmese/multimedia/song-writer-naing-myanmar-02102025113043.html
|work=Radio Free Asia
|language=my
|date=၁၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၅
|access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆
}}</ref>
၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်တပ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက် စစ်ကောင်စီက ဖွဲ့စည်းခဲ့သော မြန်မာနိုင်ငံဂီတအစည်းအရုံး (ဗဟို) ယာယီအမှုဆောင်အဖွဲ့တွင် ကိုင်ဇာအား ဥက္ကဋ္ဌတာဝန် ပေးအပ်ခဲ့သည်။ သို့သော် ကိုင်ဇာက ကျန်းမာရေးအခြေအနေကြောင့် တာဝန်ထမ်းဆောင်နိုင်ခြင်းမရှိကြောင်း နုတ်ထွက်စာတင်ခဲ့ပြီး အဆိုပါရာထူးမှ နုတ်ထွက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news
|title=အဆိုတော် ကိုင်ဇာ ကျန်းမာရေးကြောင့် ဥက္ကဋ္ဌတာဝန် ထမ်းဆောင်မည် မဟုတ်
|url=https://burma.irrawaddy.com/lifestyle/entertainment/2021/06/04/242526.html
|work=ဧရာဝတီ
|language=my
|date=၄ ဇွန် ၂၀၂၁
|access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆
}}</ref><ref>{{cite news
|title=စစ်အုပ်စုဩဇာခံ ဂီတအစည်းအရုံးတွင် ပါဝင်ခြင်းမရှိဟု ဂီတအနုပညာရှင်များထုတ်ပြန်
|url=https://burmese.dvb.no/post/468084
|work=ဒီမိုကရက်တစ်မြန်မာ့အသံ (DVB)
|language=my
|date=၄ ဇွန် ၂၀၂၁
|access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆
}}</ref>
== ဘဝနိဂုံး ==
ကိုင်ဇာသည် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၂၂ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့ရှိ ဝိတိုရိယဆေးရုံ၌ အဆုတ်ထဲပိုးဝင်သဖြင့် ICU အရေးပေါ်ခန်းတွင် ဆေးကုသမှုခံယူနေရင်း ည ၈ နာရီဝန်းကျင်တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ကွယ်လွန်ချိန်တွင် အသက် ၆၆ နှစ်ရှိသည်။<ref>{{cite news
|title=ဝါရင့် တေးရေး/ တေးဆို ကိုင်ဇာ ကွယ်လွန်
|url=https://burmese.dvb.no/post/322834
|work=ဒီမိုကရက်တစ်မြန်မာ့အသံ (DVB)
|language=my
|date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆
|access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆
}}</ref>
== ထွက်ရှိခဲ့သော တေးအယ်လ်ဘမ်များ ==
ကိုင်ဇာ၏ ထင်ရှားသော တေးအယ်လ်ဘမ်များတွင် အောက်ပါတို့ဖြစ်သည်။<ref>{{cite news
|title=ကိုင်ဇာ တကိုယ်တော်တေးဂီတဖျော်ဖြေပွဲ ရန်ကုန်တွင်ကျင်းပမည်
|url=https://burmese.dvb.no/post/322834
|work=ဒီမိုကရက်တစ်မြန်မာ့အသံ (DVB)
|language=my
|date=၁၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၉
|access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆
}}</ref>
{{div col|colwidth=20em}}
# ''အကျည်းတန်၏ အထီးကျန်အတ္ထုပ္ပတ္တိ'' (၁၉၇၇)
# ''အလွမ်း'' (၁၉၇၈)
# ''အနမ်းပန်း'' (၁၉၇၉) (မေဆွိနှင့် တွဲဖက်)
# ''သီချင်းရှင်ကိုကြင်နာပါ''
# ''မနိုးပါစေနဲ့ မိုးရယ်'' (၁၉၈၀)
# ''နောက်တစ်ခေါက်လောက်ထပ်ပြောပါ'' (၁၉၈၁)
# ''တူနှစ်ကိုယ်တိုင်းပြည်'' (၁၉၈၃) (မေဆွိနှင့် တွဲဖက်)
# ''အိပ်မက်များကို တီထွင်သူ'' (၁၉၈၅)
# ''မောင့်ဒေဝစ္ဆရာ'' (၁၉၈၈)
# ''လူတွေသိလေ ပိုကောင်းလေ'' (မေဆွိနှင့် တွဲဖက်)
# ''ချမ်းလည်းချမ်းတယ် လွမ်းလည်းလွမ်းတယ်''
# ''ကစ္ဆပနဒီလှိုင်းသံ''
# ''မြင်းမိုရ်တောင်တက်သမား''
# ''အချစ်ဆိုသည်မှာ''
# ''မြန်မာပြည်ကိုလွမ်းတယ်''
# ''လွမ်းလိပ်ပြာရဲ့ ကိုယ်ပိုင်သံစဉ်''
# ''နိုင်ငံကျော်'' (၁၉၉၇)
# ''ဂီတရာဇဝင် (၁+၂)''
# ''ရာဇဝင်တွင်မယ့်မိုး''
# ''မောင့်ငယ်ဖော်ကို လွမ်းတဲ့ည''
{{div col end}}
== ကိုးကား ==
{{Reflist}}
{{Lifetime|၁၉၆၁|၂၀၂၆}}
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား အဆိုတော်များ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ တေးရေးဆရာများ]]
[[ကဏ္ဍ:ရခိုင် တိုင်းရင်းသားများ]]
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၆ ကွယ်လွန်သူများ]]
ms3k2qthfrpij5ai99bk9gavlq8clxj
1049902
1049901
2026-08-23T09:28:13Z
Kyaw My Aung
89734
/* ဂီတဖြတ်သန်းမှု */ သဒ္ဒါပြင်ခဲ့သည်
1049902
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = ကိုင်ဇာ
| image =
| caption = ကိုင်ဇာ
| birth_name = ဦးညီညီဝင်း
| birth_date = {{Birth date|1961|2|18}}
| birth_place = [[ထားဝယ်မြို့]]
| nationality = မြန်မာ
| ethnicity = [[ရခိုင်လူမျိုး]]
| occupation = [[အဆိုတော်]]၊ [[တေးရေးဆရာ]]
| known_for = မြန်မာ့စတီရီယိုဂီတ
| death_date = {{Death date and age|2026|8|22|1961|2|18}}
| death_place = [[ရန်ကုန်မြို့]]
}}
'''ကိုင်ဇာ''' (သို့မဟုတ်) '''ဦးညီညီဝင်း''' (၁၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၆၁ – ၂၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၆) သည် မြန်မာနိုင်ငံသား [[ရခိုင်လူမျိုး]] တေးရေးဆရာနှင့် အဆိုတော်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ၁၉၇၇ ခုနှစ်တွင် ''အကျည်းတန်၏ အထီးကျန်အတ္ထုပ္ပတ္တိ'' တေးစီးရီးဖြင့် စတူဒီယိုဂီတလောကသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်များနှောင်းပိုင်းနှင့် ၁၉၈၀ ပြည့်နှစ်များတွင် မြန်မာ့စတီရီယိုဂီတလောက၌ ထင်ရှားကျော်ကြားလာခဲ့သူ ဖြစ်သည်။<ref>{{cite news
|title=ဝါရင့် တေးရေး/ တေးဆို ကိုင်ဇာ ကွယ်လွန်
|url=https://burmese.dvb.no/post/322834
|work=ဒီမိုကရက်တစ်မြန်မာ့အသံ (DVB)
|language=my
|date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆
|access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆
}}</ref>
== ဘဝဖြတ်သန်းမှု ==
ကိုင်ဇာသည် ရခိုင်လူမျိုးတစ်ဦးဖြစ်ပြီး အမည်ရင်းမှာ ဦးညီညီဝင်း ဖြစ်သည်။ ကိုင်ဇာကို ၁၉၆၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၈ ရက်နေ့တွင် ထားဝယ်မြို့၌ မွေးဖွားခဲ့ပြီး [[ရန်ကင်းမြို့နယ်]]၊ ရန်ကုန်မြို့တွင်နေထိုင်ခဲ့သည်။သူ့၏ဖခင်မှာ နိုင်ငံတကာရေးရာစာစောင် အယ်ဒီတာချုပ် ဦးစိန်ဝင်း ဖြစ်ပြီး မိခင်မှာ ဒေါ်ဖြစ်သည်။ မွေးချင်းသုံးဦးအနက် ဒုတိယမြောက်သားဖြစ်ပြီး ညီမဖြစ်သူမှာ စာရေးဆရာမ သင်းသင်းသာ ဖြစ်သည်။ <ref>{{cite news
|title=တေးရေး၊ တေးဆို ကိုင်ဇာ ကွယ်လွန်
|url=https://voiceofmyanmarnews.com/news/2026/08/23/%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%86%E1%80%AD%E1%80%AF-%E1%80%80%E1%80%AD%E1%80%AF%E7%AC%AC%E1%80%80/
|work=Voice of Myanmar
|language=my
|date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆
|access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆
}}</ref>
ကိုင်ဇာသည် [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]၌ ၁၉၇၉ ခုနှစ်မှ ၁၉၈၈ ခုနှစ်အထိ တက္ကသိုလ်ကျောင်းသားဘဝကို ဖြတ်သန်းခဲ့သည်။ လေးနှစ်တက်ရမည့် တက္ကသိုလ်ပညာရေးကို ဆယ်နှစ်ခန့် တက်ရောက်ခဲ့ပြီး ပထမနှစ်ကို ၁၉၇၉ ခုနှစ်တွင် စတင်တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်က ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်ကို Regional College သုံးခုနှင့် ဝိဇ္ဇာ၊ သိပ္ပံ ပင်မတက္ကသိုလ်ဟူ၍ ခွဲခြားထားရာ ကိုင်ဇာသည် Regional College 2 တွင် တက်ရောက်ခဲ့ပြီး ဒုတိယနှစ်မှစ၍ လှိုင်နယ်မြေတွင် ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ ထို့နောက် ကိုင်ဇာသည် နောက်ဆုံးနှစ် ရူပဗေဒစာမေးပွဲကို မဖြေဆိုခဲ့သဖြင့် ဘွဲ့မရရှိခဲ့ပေ။<ref>{{cite news
|title=တေးသံရှင် ကိုင်ဇာ ဦးဆောင် ပြုလုပ်မယ့် "လိမ္မော်ရောင်ကောလိပ် ဂီတည"
|url=https://burma.irrawaddy.com/lifestyle/entertainment/2018/09/23/170627.html
|work=ဧရာဝတီ
|language=my
|date=၂၃ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၈
|access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆
}}</ref><ref>{{cite web
|title=ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် နှစ် (၁၀၀) ပြည့်အထိမ်းအမှတ် အမှတ်တရရင်တွင်းစကားသံများ
|url=https://myawady.net.mm/node/5220
|website=Myawady Webportal
|language=my
|access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆
}}</ref>
== ဂီတဖြတ်သန်းမှု ==
ကိုင်ဇာသည် ၁၉၇၇ ခုနှစ်တွင် ''အကျည်းတန်၏ အထီးကျန်အတ္ထုပ္ပတ္တိ'' တေးစီးရီးဖြင့် စတူဒီယိုဂီတလောကသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ ထိုနောက် ကိုယ်ပိုင်တေးဂီတအဖွဲ့ Success (ဇိန) နှင့်အတူ တေးသီချင်းများ ဖန်တီးသီဆိုခဲ့ပြီး စတီရီယိုခေတ်ဦး၏ ထင်ရှားသော တေးရေး၊ တေးဆိုတစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>{{cite news
|title=ဝါရင့် တေးရေး/ တေးဆို ကိုင်ဇာ ကွယ်လွန်
|url=https://burmese.dvb.no/post/322834
|work=ဒီမိုကရက်တစ်မြန်မာ့အသံ (DVB)
|language=my
|date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆
|access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆
}}</ref>ကိုင်ဇာသည် တေးအယ်လ်ဘမ်ပေါင်း ၂၀ ထွက်ရှိခဲ့ပြီး သီချင်းပုဒ်ရေ ၂၀၀ ကျော် သီဆိုထုတ်ဝေခဲ့သည်။<ref>{{cite news
|title=ကိုင်ဇာ တကိုယ်တော်တေးဂီတဖျော်ဖြေပွဲ ရန်ကုန်တွင်ကျင်းပမည်
|url=https://burmese.dvb.no/post/322834
|work=ဒီမိုကရက်တစ်မြန်မာ့အသံ (DVB)
|language=my
|date=၁၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၉
|access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆
}}</ref>ကိုင်ဇာ၏ တေးသီချင်းများသည် လူကြီးများသာမက လူငယ်များအကြားတွင်လည်း နှစ်သက်အားပေးခြင်းခံခဲ့ရသည်။ သူ၏ တေးရေးဆရာများတွင် [[စောဘွဲ့မှူး]]၊ [[နိုင်မြန်မာ]]၊ [[စိုးလွင်လွင်]]၊ မောင်မော်ဈာန်နှင့် [[သုခမိန်လှိုင်]] တို့ ပါဝင်သည်။ ကိုင်ဇာသည် အောင်မြင်သော တေးရေးဆရာတစ်ဦးလည်းဖြစ်ပြီး [[မေဆွိ]]၊ [[မေခလာ]] တို့နှင့် စုံတွဲသီချင်းများ သီဆိုခဲ့ပြီး အောင်မြင်ခဲ့သည်။
ကိုင်ဇာသည် အဆိုတော်အဖြစ်သာမက တေးရေးဆရာတစ်ဦးအဖြစ်လည်း ထင်ရှားခဲ့သည်။ သူ၏ ဂီတလက်ရာများတွင် ကိုယ်တိုင်ရေးစပ်သီဆိုခဲ့သည့် သီချင်းများအပြင် အခြားတေးရေးဆရာများ ရေးစပ်ပေးခဲ့သည့် သီချင်းများလည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news
|title=ဝါရင့် တေးရေး/ တေးဆို ကိုင်ဇာ ကွယ်လွန်
|url=https://burmese.dvb.no/post/322834
|work=ဒီမိုကရက်တစ်မြန်မာ့အသံ (DVB)
|language=my
|date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆
|access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆
}}</ref> တေးရေးဆရာ [[နိုင်မြန်မာ]] ရေးသားသည့် သီချင်းများကိုလည်းသီဆိုခဲ့သည်။<ref>{{cite news
|title=မဲဆောက်မြို့မှာကျင်းပတဲ့ ကွယ်လွန်သူ တေးရေးနိုင်မြန်မာ ဂုဏ်ပြုပွဲ
|url=https://www.rfa.org/burmese/multimedia/song-writer-naing-myanmar-02102025113043.html
|work=Radio Free Asia
|language=my
|date=၁၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၅
|access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆
}}</ref>
၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်တပ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက် စစ်ကောင်စီက ဖွဲ့စည်းခဲ့သော မြန်မာနိုင်ငံဂီတအစည်းအရုံး (ဗဟို) ယာယီအမှုဆောင်အဖွဲ့တွင် ကိုင်ဇာအား ဥက္ကဋ္ဌတာဝန် ပေးအပ်ခဲ့သည်။ သို့သော် ကိုင်ဇာက ကျန်းမာရေးအခြေအနေကြောင့် တာဝန်ထမ်းဆောင်နိုင်ခြင်းမရှိကြောင်း နုတ်ထွက်စာတင်ခဲ့ပြီး အဆိုပါရာထူးမှ နုတ်ထွက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news
|title=အဆိုတော် ကိုင်ဇာ ကျန်းမာရေးကြောင့် ဥက္ကဋ္ဌတာဝန် ထမ်းဆောင်မည် မဟုတ်
|url=https://burma.irrawaddy.com/lifestyle/entertainment/2021/06/04/242526.html
|work=ဧရာဝတီ
|language=my
|date=၄ ဇွန် ၂၀၂၁
|access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆
}}</ref><ref>{{cite news
|title=စစ်အုပ်စုဩဇာခံ ဂီတအစည်းအရုံးတွင် ပါဝင်ခြင်းမရှိဟု ဂီတအနုပညာရှင်များထုတ်ပြန်
|url=https://burmese.dvb.no/post/468084
|work=ဒီမိုကရက်တစ်မြန်မာ့အသံ (DVB)
|language=my
|date=၄ ဇွန် ၂၀၂၁
|access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆
}}</ref>
== ဘဝနိဂုံး ==
ကိုင်ဇာသည် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၂၂ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့ရှိ ဝိတိုရိယဆေးရုံ၌ အဆုတ်ထဲပိုးဝင်သဖြင့် ICU အရေးပေါ်ခန်းတွင် ဆေးကုသမှုခံယူနေရင်း ည ၈ နာရီဝန်းကျင်တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ကွယ်လွန်ချိန်တွင် အသက် ၆၆ နှစ်ရှိသည်။<ref>{{cite news
|title=ဝါရင့် တေးရေး/ တေးဆို ကိုင်ဇာ ကွယ်လွန်
|url=https://burmese.dvb.no/post/322834
|work=ဒီမိုကရက်တစ်မြန်မာ့အသံ (DVB)
|language=my
|date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆
|access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆
}}</ref>
== ထွက်ရှိခဲ့သော တေးအယ်လ်ဘမ်များ ==
ကိုင်ဇာ၏ ထင်ရှားသော တေးအယ်လ်ဘမ်များတွင် အောက်ပါတို့ဖြစ်သည်။<ref>{{cite news
|title=ကိုင်ဇာ တကိုယ်တော်တေးဂီတဖျော်ဖြေပွဲ ရန်ကုန်တွင်ကျင်းပမည်
|url=https://burmese.dvb.no/post/322834
|work=ဒီမိုကရက်တစ်မြန်မာ့အသံ (DVB)
|language=my
|date=၁၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၉
|access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆
}}</ref>
{{div col|colwidth=20em}}
# ''အကျည်းတန်၏ အထီးကျန်အတ္ထုပ္ပတ္တိ'' (၁၉၇၇)
# ''အလွမ်း'' (၁၉၇၈)
# ''အနမ်းပန်း'' (၁၉၇၉) (မေဆွိနှင့် တွဲဖက်)
# ''သီချင်းရှင်ကိုကြင်နာပါ''
# ''မနိုးပါစေနဲ့ မိုးရယ်'' (၁၉၈၀)
# ''နောက်တစ်ခေါက်လောက်ထပ်ပြောပါ'' (၁၉၈၁)
# ''တူနှစ်ကိုယ်တိုင်းပြည်'' (၁၉၈၃) (မေဆွိနှင့် တွဲဖက်)
# ''အိပ်မက်များကို တီထွင်သူ'' (၁၉၈၅)
# ''မောင့်ဒေဝစ္ဆရာ'' (၁၉၈၈)
# ''လူတွေသိလေ ပိုကောင်းလေ'' (မေဆွိနှင့် တွဲဖက်)
# ''ချမ်းလည်းချမ်းတယ် လွမ်းလည်းလွမ်းတယ်''
# ''ကစ္ဆပနဒီလှိုင်းသံ''
# ''မြင်းမိုရ်တောင်တက်သမား''
# ''အချစ်ဆိုသည်မှာ''
# ''မြန်မာပြည်ကိုလွမ်းတယ်''
# ''လွမ်းလိပ်ပြာရဲ့ ကိုယ်ပိုင်သံစဉ်''
# ''နိုင်ငံကျော်'' (၁၉၉၇)
# ''ဂီတရာဇဝင် (၁+၂)''
# ''ရာဇဝင်တွင်မယ့်မိုး''
# ''မောင့်ငယ်ဖော်ကို လွမ်းတဲ့ည''
{{div col end}}
== ကိုးကား ==
{{Reflist}}
{{Lifetime|၁၉၆၁|၂၀၂၆}}
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား အဆိုတော်များ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ တေးရေးဆရာများ]]
[[ကဏ္ဍ:ရခိုင် တိုင်းရင်းသားများ]]
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၆ ကွယ်လွန်သူများ]]
bno4sjuexa6e0t2mfpwj8cexg87fxnv
1049905
1049902
2026-08-23T09:58:36Z
Myanmar Wik
103978
Undid revision [[Special:Diff/1049902|1049902]] by [[Special:Contributions/Kyaw My Aung|Kyaw My Aung]] ([[User talk:Kyaw My Aung|talk]])
1049905
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = ကိုင်ဇာ
| image =
| caption = ကိုင်ဇာ
| birth_name = ဦးညီညီဝင်း
| birth_date = {{Birth date|1961|2|18}}
| birth_place = [[ထားဝယ်မြို့]]
| nationality = မြန်မာ
| ethnicity = [[ရခိုင်လူမျိုး]]
| occupation = [[အဆိုတော်]]၊ [[တေးရေးဆရာ]]
| known_for = မြန်မာ့စတီရီယိုဂီတ
| death_date = {{Death date and age|2026|8|22|1961|2|18}}
| death_place = [[ရန်ကုန်မြို့]]
}}
'''ကိုင်ဇာ''' (သို့မဟုတ်) '''ဦးညီညီဝင်း''' (၁၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၆၁ – ၂၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၆) သည် မြန်မာနိုင်ငံသား [[ရခိုင်လူမျိုး]] တေးရေးဆရာနှင့် အဆိုတော်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ၁၉၇၇ ခုနှစ်တွင် ''အကျည်းတန်၏ အထီးကျန်အတ္ထုပ္ပတ္တိ'' တေးစီးရီးဖြင့် စတူဒီယိုဂီတလောကသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်များနှောင်းပိုင်းနှင့် ၁၉၈၀ ပြည့်နှစ်များတွင် မြန်မာ့စတီရီယိုဂီတလောက၌ ထင်ရှားကျော်ကြားလာခဲ့သူ ဖြစ်သည်။<ref>{{cite news
|title=ဝါရင့် တေးရေး/ တေးဆို ကိုင်ဇာ ကွယ်လွန်
|url=https://burmese.dvb.no/post/322834
|work=ဒီမိုကရက်တစ်မြန်မာ့အသံ (DVB)
|language=my
|date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆
|access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆
}}</ref>
== ဘဝဖြတ်သန်းမှု ==
ကိုင်ဇာသည် ရခိုင်လူမျိုးတစ်ဦးဖြစ်ပြီး အမည်ရင်းမှာ ဦးညီညီဝင်း ဖြစ်သည်။ ကိုင်ဇာကို ၁၉၆၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၈ ရက်နေ့တွင် ထားဝယ်မြို့၌ မွေးဖွားခဲ့ပြီး [[ရန်ကင်းမြို့နယ်]]၊ ရန်ကုန်မြို့တွင်နေထိုင်ခဲ့သည်။သူ့၏ဖခင်မှာ နိုင်ငံတကာရေးရာစာစောင် အယ်ဒီတာချုပ် ဦးစိန်ဝင်း ဖြစ်ပြီး မိခင်မှာ ဒေါ်ဖြစ်သည်။ မွေးချင်းသုံးဦးအနက် ဒုတိယမြောက်သားဖြစ်ပြီး ညီမဖြစ်သူမှာ စာရေးဆရာမ သင်းသင်းသာ ဖြစ်သည်။ <ref>{{cite news
|title=တေးရေး၊ တေးဆို ကိုင်ဇာ ကွယ်လွန်
|url=https://voiceofmyanmarnews.com/news/2026/08/23/%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%86%E1%80%AD%E1%80%AF-%E1%80%80%E1%80%AD%E1%80%AF%E7%AC%AC%E1%80%80/
|work=Voice of Myanmar
|language=my
|date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆
|access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆
}}</ref>
ကိုင်ဇာသည် [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]၌ ၁၉၇၉ ခုနှစ်မှ ၁၉၈၈ ခုနှစ်အထိ တက္ကသိုလ်ကျောင်းသားဘဝကို ဖြတ်သန်းခဲ့သည်။ လေးနှစ်တက်ရမည့် တက္ကသိုလ်ပညာရေးကို ဆယ်နှစ်ခန့် တက်ရောက်ခဲ့ပြီး ပထမနှစ်ကို ၁၉၇၉ ခုနှစ်တွင် စတင်တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်က ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်ကို Regional College သုံးခုနှင့် ဝိဇ္ဇာ၊ သိပ္ပံ ပင်မတက္ကသိုလ်ဟူ၍ ခွဲခြားထားရာ ကိုင်ဇာသည် Regional College 2 တွင် တက်ရောက်ခဲ့ပြီး ဒုတိယနှစ်မှစ၍ လှိုင်နယ်မြေတွင် ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ ထို့နောက် ကိုင်ဇာသည် နောက်ဆုံးနှစ် ရူပဗေဒစာမေးပွဲကို မဖြေဆိုခဲ့သဖြင့် ဘွဲ့မရရှိခဲ့ပေ။<ref>{{cite news
|title=တေးသံရှင် ကိုင်ဇာ ဦးဆောင် ပြုလုပ်မယ့် "လိမ္မော်ရောင်ကောလိပ် ဂီတည"
|url=https://burma.irrawaddy.com/lifestyle/entertainment/2018/09/23/170627.html
|work=ဧရာဝတီ
|language=my
|date=၂၃ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၈
|access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆
}}</ref><ref>{{cite web
|title=ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် နှစ် (၁၀၀) ပြည့်အထိမ်းအမှတ် အမှတ်တရရင်တွင်းစကားသံများ
|url=https://myawady.net.mm/node/5220
|website=Myawady Webportal
|language=my
|access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆
}}</ref>
== ဂီတဖြတ်သန်းမှု ==
ကိုင်ဇာသည် ၁၉၇၇ ခုနှစ်တွင် ''အကျည်းတန်၏ အထီးကျန်အတ္ထုပ္ပတ္တိ'' တေးစီးရီးဖြင့် စတူဒီယိုဂီတလောကသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ ထိုနောက် ကိုယ်ပိုင်တေးဂီတအဖွဲ့ Success (ဇိန) နှင့်အတူ တေးသီချင်းများ ဖန်တီးသီဆိုခဲ့ပြီး စတီရီယိုခေတ်ဦး၏ ထင်ရှားသော တေးရေး၊ တေးဆိုတစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>{{cite news
|title=ဝါရင့် တေးရေး/ တေးဆို ကိုင်ဇာ ကွယ်လွန်
|url=https://burmese.dvb.no/post/322834
|work=ဒီမိုကရက်တစ်မြန်မာ့အသံ (DVB)
|language=my
|date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆
|access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆
}}</ref>ကိုင်ဇာသည် တေးအယ်လ်ဘမ်ပေါင်း ၂၀ ထွက်ရှိခဲ့ပြီး သီချင်းပုဒ်ရေ ၂၀၀ ကျော် သီဆိုထုတ်ဝေခဲ့သည်။<ref>{{cite news
|title=ကိုင်ဇာ တကိုယ်တော်တေးဂီတဖျော်ဖြေပွဲ ရန်ကုန်တွင်ကျင်းပမည်
|url=https://burmese.dvb.no/post/322834
|work=ဒီမိုကရက်တစ်မြန်မာ့အသံ (DVB)
|language=my
|date=၁၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၉
|access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆
}}</ref>ကိုင်ဇာ၏ တေးသီချင်းများသည် လူကြီးများသာမက လူငယ်များအကြားတွင်လည်း နှစ်သက်အားပေးခြင်းခံခဲ့ရသည်။ သူ၏ တေးရေးဆရာများတွင် [[စောဘွဲ့မှူး]]၊ [[နိုင်မြန်မာ]]၊ [[စိုးလွင်လွင်]]၊ မောင်မော်ဈာန်နှင့် [[သုခမိန်လှိုင်]] တို့ ပါဝင်သည်။ ကိုင်ဇာသည် အောင်မြင်သော တေးရေးဆရာတစ်ဦးလည်းဖြစ်ပြီး [[မေဆွိ]]၊ [[မေခလာ]] တို့နှင့် စုံတွဲသီချင်းများ သီဆိုခဲ့ပြီး အောင်မြင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news
|title=ကိုင်ဇာ တကိုယ်တော်တေးဂီတဖျော်ဖြေပွဲ ရန်ကုန်တွင်ကျင်းပမည်
|url=https://burmese.dvb.no/post/322834
|work=ဒီမိုကရက်တစ်မြန်မာ့အသံ (DVB)
|language=my
|date=၁၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၉
|access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆
}}</ref>
ကိုင်ဇာသည် အဆိုတော်အဖြစ်သာမက တေးရေးဆရာတစ်ဦးအဖြစ်လည်း ထင်ရှားခဲ့သည်။ သူ၏ ဂီတလက်ရာများတွင် ကိုယ်တိုင်ရေးစပ်သီဆိုခဲ့သည့် သီချင်းများအပြင် အခြားတေးရေးဆရာများ ရေးစပ်ပေးခဲ့သည့် သီချင်းများလည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news
|title=ဝါရင့် တေးရေး/ တေးဆို ကိုင်ဇာ ကွယ်လွန်
|url=https://burmese.dvb.no/post/322834
|work=ဒီမိုကရက်တစ်မြန်မာ့အသံ (DVB)
|language=my
|date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆
|access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆
}}</ref> တေးရေးဆရာ [[နိုင်မြန်မာ]] ရေးသားသည့် သီချင်းများကိုလည်းသီဆိုခဲ့သည်။<ref>{{cite news
|title=မဲဆောက်မြို့မှာကျင်းပတဲ့ ကွယ်လွန်သူ တေးရေးနိုင်မြန်မာ ဂုဏ်ပြုပွဲ
|url=https://www.rfa.org/burmese/multimedia/song-writer-naing-myanmar-02102025113043.html
|work=Radio Free Asia
|language=my
|date=၁၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၅
|access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆
}}</ref>
၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်တပ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက် စစ်ကောင်စီက ဖွဲ့စည်းခဲ့သော မြန်မာနိုင်ငံဂီတအစည်းအရုံး (ဗဟို) ယာယီအမှုဆောင်အဖွဲ့တွင် ကိုင်ဇာအား ဥက္ကဋ္ဌတာဝန် ပေးအပ်ခဲ့သည်။ သို့သော် ကိုင်ဇာက ကျန်းမာရေးအခြေအနေကြောင့် တာဝန်ထမ်းဆောင်နိုင်ခြင်းမရှိကြောင်း နုတ်ထွက်စာတင်ခဲ့ပြီး အဆိုပါရာထူးမှ နုတ်ထွက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news
|title=အဆိုတော် ကိုင်ဇာ ကျန်းမာရေးကြောင့် ဥက္ကဋ္ဌတာဝန် ထမ်းဆောင်မည် မဟုတ်
|url=https://burma.irrawaddy.com/lifestyle/entertainment/2021/06/04/242526.html
|work=ဧရာဝတီ
|language=my
|date=၄ ဇွန် ၂၀၂၁
|access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆
}}</ref><ref>{{cite news
|title=စစ်အုပ်စုဩဇာခံ ဂီတအစည်းအရုံးတွင် ပါဝင်ခြင်းမရှိဟု ဂီတအနုပညာရှင်များထုတ်ပြန်
|url=https://burmese.dvb.no/post/468084
|work=ဒီမိုကရက်တစ်မြန်မာ့အသံ (DVB)
|language=my
|date=၄ ဇွန် ၂၀၂၁
|access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆
}}</ref>
== ဘဝနိဂုံး ==
ကိုင်ဇာသည် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၂၂ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့ရှိ ဝိတိုရိယဆေးရုံ၌ အဆုတ်ထဲပိုးဝင်သဖြင့် ICU အရေးပေါ်ခန်းတွင် ဆေးကုသမှုခံယူနေရင်း ည ၈ နာရီဝန်းကျင်တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ကွယ်လွန်ချိန်တွင် အသက် ၆၆ နှစ်ရှိသည်။<ref>{{cite news
|title=ဝါရင့် တေးရေး/ တေးဆို ကိုင်ဇာ ကွယ်လွန်
|url=https://burmese.dvb.no/post/322834
|work=ဒီမိုကရက်တစ်မြန်မာ့အသံ (DVB)
|language=my
|date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆
|access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆
}}</ref>
== ထွက်ရှိခဲ့သော တေးအယ်လ်ဘမ်များ ==
ကိုင်ဇာ၏ ထင်ရှားသော တေးအယ်လ်ဘမ်များတွင် အောက်ပါတို့ဖြစ်သည်။<ref>{{cite news
|title=ကိုင်ဇာ တကိုယ်တော်တေးဂီတဖျော်ဖြေပွဲ ရန်ကုန်တွင်ကျင်းပမည်
|url=https://burmese.dvb.no/post/322834
|work=ဒီမိုကရက်တစ်မြန်မာ့အသံ (DVB)
|language=my
|date=၁၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၉
|access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆
}}</ref>
{{div col|colwidth=20em}}
# ''အကျည်းတန်၏ အထီးကျန်အတ္ထုပ္ပတ္တိ'' (၁၉၇၇)
# ''အလွမ်း'' (၁၉၇၈)
# ''အနမ်းပန်း'' (၁၉၇၉) (မေဆွိနှင့် တွဲဖက်)
# ''သီချင်းရှင်ကိုကြင်နာပါ''
# ''မနိုးပါစေနဲ့ မိုးရယ်'' (၁၉၈၀)
# ''နောက်တစ်ခေါက်လောက်ထပ်ပြောပါ'' (၁၉၈၁)
# ''တူနှစ်ကိုယ်တိုင်းပြည်'' (၁၉၈၃) (မေဆွိနှင့် တွဲဖက်)
# ''အိပ်မက်များကို တီထွင်သူ'' (၁၉၈၅)
# ''မောင့်ဒေဝစ္ဆရာ'' (၁၉၈၈)
# ''လူတွေသိလေ ပိုကောင်းလေ'' (မေဆွိနှင့် တွဲဖက်)
# ''ချမ်းလည်းချမ်းတယ် လွမ်းလည်းလွမ်းတယ်''
# ''ကစ္ဆပနဒီလှိုင်းသံ''
# ''မြင်းမိုရ်တောင်တက်သမား''
# ''အချစ်ဆိုသည်မှာ''
# ''မြန်မာပြည်ကိုလွမ်းတယ်''
# ''လွမ်းလိပ်ပြာရဲ့ ကိုယ်ပိုင်သံစဉ်''
# ''နိုင်ငံကျော်'' (၁၉၉၇)
# ''ဂီတရာဇဝင် (၁+၂)''
# ''ရာဇဝင်တွင်မယ့်မိုး''
# ''မောင့်ငယ်ဖော်ကို လွမ်းတဲ့ည''
{{div col end}}
== ကိုးကား ==
{{Reflist}}
{{Lifetime|၁၉၆၁|၂၀၂၆}}
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား အဆိုတော်များ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ တေးရေးဆရာများ]]
[[ကဏ္ဍ:ရခိုင် တိုင်းရင်းသားများ]]
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၆ ကွယ်လွန်သူများ]]
ms3k2qthfrpij5ai99bk9gavlq8clxj
1049906
1049905
2026-08-23T10:02:16Z
Myanmar Wik
103978
သဒ္ဒါပြင်ခဲ့သည်
1049906
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = ကိုင်ဇာ
| image =
| caption = ကိုင်ဇာ
| birth_name = ဦးညီညီဝင်း
| birth_date = {{Birth date|1961|2|18}}
| birth_place = [[ထားဝယ်မြို့]]
| nationality = မြန်မာ
| ethnicity = [[ရခိုင်လူမျိုး]]
| occupation = [[အဆိုတော်]]၊ [[တေးရေးဆရာ]]
| known_for = မြန်မာ့စတီရီယိုဂီတ
| death_date = {{Death date and age|2026|8|22|1961|2|18}}
| death_place = [[ရန်ကုန်မြို့]]
}}
'''ကိုင်ဇာ''' (သို့မဟုတ်) '''ဦးညီညီဝင်း''' (၁၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၆၁ – ၂၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၆) သည် မြန်မာနိုင်ငံသား [[ရခိုင်လူမျိုး]] တေးရေးဆရာနှင့် အဆိုတော်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ၁၉၇၇ ခုနှစ်တွင် ''အကျည်းတန်၏ အထီးကျန်အတ္ထုပ္ပတ္တိ'' တေးစီးရီးဖြင့် စတူဒီယိုဂီတလောကသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်များနှောင်းပိုင်းနှင့် ၁၉၈၀ ပြည့်နှစ်များတွင် မြန်မာ့စတီရီယိုဂီတလောက၌ ထင်ရှားကျော်ကြားလာခဲ့သူ ဖြစ်သည်။<ref>{{cite news
|title=ဝါရင့် တေးရေး/ တေးဆို ကိုင်ဇာ ကွယ်လွန်
|url=https://burmese.dvb.no/post/322834
|work=ဒီမိုကရက်တစ်မြန်မာ့အသံ (DVB)
|language=my
|date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆
|access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆
}}</ref>
== ဘဝဖြတ်သန်းမှု ==
ကိုင်ဇာသည် ရခိုင်လူမျိုးတစ်ဦးဖြစ်ပြီး အမည်ရင်းမှာ ဦးညီညီဝင်း ဖြစ်သည်။ ကိုင်ဇာကို ၁၉၆၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၈ ရက်နေ့တွင် ထားဝယ်မြို့၌ မွေးဖွားခဲ့ပြီး [[ရန်ကင်းမြို့နယ်]]၊ ရန်ကုန်မြို့တွင်နေထိုင်ခဲ့သည်။သူ့၏ဖခင်မှာ နိုင်ငံတကာရေးရာစာစောင် အယ်ဒီတာချုပ် ဦးစိန်ဝင်းဖြစ်သည်။ မွေးချင်းသုံးဦးအနက် ဒုတိယမြောက်သားဖြစ်ပြီး ညီမဖြစ်သူမှာ စာရေးဆရာမ သင်းသင်းသာ ဖြစ်သည်။ <ref>{{cite news
|title=တေးရေး၊ တေးဆို ကိုင်ဇာ ကွယ်လွန်
|url=https://voiceofmyanmarnews.com/news/2026/08/23/%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%86%E1%80%AD%E1%80%AF-%E1%80%80%E1%80%AD%E1%80%AF%E7%AC%AC%E1%80%80/
|work=Voice of Myanmar
|language=my
|date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆
|access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆
}}</ref>
ကိုင်ဇာသည် [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]၌ ၁၉၇၉ ခုနှစ်မှ ၁၉၈၈ ခုနှစ်အထိ တက္ကသိုလ်ကျောင်းသားဘဝကို ဖြတ်သန်းခဲ့သည်။ လေးနှစ်တက်ရမည့် တက္ကသိုလ်ပညာရေးကို ဆယ်နှစ်ခန့် တက်ရောက်ခဲ့ပြီး ပထမနှစ်ကို ၁၉၇၉ ခုနှစ်တွင် စတင်တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်က ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်ကို Regional College သုံးခုနှင့် ဝိဇ္ဇာ၊ သိပ္ပံ ပင်မတက္ကသိုလ်ဟူ၍ ခွဲခြားထားရာ ကိုင်ဇာသည် Regional College 2 တွင် တက်ရောက်ခဲ့ပြီး ဒုတိယနှစ်မှစ၍ လှိုင်နယ်မြေတွင် ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ ထို့နောက် ကိုင်ဇာသည် နောက်ဆုံးနှစ် ရူပဗေဒစာမေးပွဲကို မဖြေဆိုခဲ့သဖြင့် ဘွဲ့မရရှိခဲ့ပေ။<ref>{{cite news
|title=တေးသံရှင် ကိုင်ဇာ ဦးဆောင် ပြုလုပ်မယ့် "လိမ္မော်ရောင်ကောလိပ် ဂီတည"
|url=https://burma.irrawaddy.com/lifestyle/entertainment/2018/09/23/170627.html
|work=ဧရာဝတီ
|language=my
|date=၂၃ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၈
|access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆
}}</ref><ref>{{cite web
|title=ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် နှစ် (၁၀၀) ပြည့်အထိမ်းအမှတ် အမှတ်တရရင်တွင်းစကားသံများ
|url=https://myawady.net.mm/node/5220
|website=Myawady Webportal
|language=my
|access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆
}}</ref>
== ဂီတဖြတ်သန်းမှု ==
ကိုင်ဇာသည် ၁၉၇၇ ခုနှစ်တွင် ''အကျည်းတန်၏ အထီးကျန်အတ္ထုပ္ပတ္တိ'' တေးစီးရီးဖြင့် စတူဒီယိုဂီတလောကသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ ထိုနောက် ကိုယ်ပိုင်တေးဂီတအဖွဲ့ Success (ဇိန) နှင့်အတူ တေးသီချင်းများ ဖန်တီးသီဆိုခဲ့ပြီး စတီရီယိုခေတ်ဦး၏ ထင်ရှားသော တေးရေး၊ တေးဆိုတစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>{{cite news
|title=ဝါရင့် တေးရေး/ တေးဆို ကိုင်ဇာ ကွယ်လွန်
|url=https://burmese.dvb.no/post/322834
|work=ဒီမိုကရက်တစ်မြန်မာ့အသံ (DVB)
|language=my
|date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆
|access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆
}}</ref>ကိုင်ဇာသည် တေးအယ်လ်ဘမ်ပေါင်း ၂၀ ထွက်ရှိခဲ့ပြီး သီချင်းပုဒ်ရေ ၂၀၀ ကျော် သီဆိုထုတ်ဝေခဲ့သည်။<ref>{{cite news
|title=ကိုင်ဇာ တကိုယ်တော်တေးဂီတဖျော်ဖြေပွဲ ရန်ကုန်တွင်ကျင်းပမည်
|url=https://burmese.dvb.no/post/322834
|work=ဒီမိုကရက်တစ်မြန်မာ့အသံ (DVB)
|language=my
|date=၁၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၉
|access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆
}}</ref>ကိုင်ဇာ၏ တေးသီချင်းများသည် လူကြီးများသာမက လူငယ်များအကြားတွင်လည်း နှစ်သက်အားပေးခြင်းခံခဲ့ရသည်။ သူ၏ တေးရေးဆရာများတွင် [[စောဘွဲ့မှူး]]၊ [[နိုင်မြန်မာ]]၊ [[စိုးလွင်လွင်]]၊ မောင်မော်ဈာန်နှင့် [[သုခမိန်လှိုင်]] တို့ ပါဝင်သည်။ ကိုင်ဇာသည် အောင်မြင်သော တေးရေးဆရာတစ်ဦးလည်းဖြစ်ပြီး [[မေဆွိ]]၊ [[မေခလာ]] တို့နှင့် စုံတွဲသီချင်းများ သီဆိုခဲ့ပြီး အောင်မြင်ခဲ့သည်။
ကိုင်ဇာသည် အဆိုတော်အဖြစ်သာမက တေးရေးဆရာတစ်ဦးအဖြစ်လည်း ထင်ရှားခဲ့သည်။ သူ၏ ဂီတလက်ရာများတွင် ကိုယ်တိုင်ရေးစပ်သီဆိုခဲ့သည့် သီချင်းများအပြင် အခြားတေးရေးဆရာများ ရေးစပ်ပေးခဲ့သည့် သီချင်းများလည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news
|title=ဝါရင့် တေးရေး/ တေးဆို ကိုင်ဇာ ကွယ်လွန်
|url=https://burmese.dvb.no/post/322834
|work=ဒီမိုကရက်တစ်မြန်မာ့အသံ (DVB)
|language=my
|date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆
|access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆
}}</ref> တေးရေးဆရာ [[နိုင်မြန်မာ]] ရေးသားသည့် သီချင်းများကိုလည်းသီဆိုခဲ့သည်။<ref>{{cite news
|title=မဲဆောက်မြို့မှာကျင်းပတဲ့ ကွယ်လွန်သူ တေးရေးနိုင်မြန်မာ ဂုဏ်ပြုပွဲ
|url=https://www.rfa.org/burmese/multimedia/song-writer-naing-myanmar-02102025113043.html
|work=Radio Free Asia
|language=my
|date=၁၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၅
|access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆
}}</ref>
၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်တပ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက် စစ်ကောင်စီက ဖွဲ့စည်းခဲ့သော မြန်မာနိုင်ငံဂီတအစည်းအရုံး (ဗဟို) ယာယီအမှုဆောင်အဖွဲ့တွင် ကိုင်ဇာအား ဥက္ကဋ္ဌတာဝန် ပေးအပ်ခဲ့သည်။ သို့သော် ကိုင်ဇာက ကျန်းမာရေးအခြေအနေကြောင့် တာဝန်ထမ်းဆောင်နိုင်ခြင်းမရှိကြောင်း နုတ်ထွက်စာတင်ခဲ့ပြီး အဆိုပါရာထူးမှ နုတ်ထွက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news
|title=အဆိုတော် ကိုင်ဇာ ကျန်းမာရေးကြောင့် ဥက္ကဋ္ဌတာဝန် ထမ်းဆောင်မည် မဟုတ်
|url=https://burma.irrawaddy.com/lifestyle/entertainment/2021/06/04/242526.html
|work=ဧရာဝတီ
|language=my
|date=၄ ဇွန် ၂၀၂၁
|access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆
}}</ref><ref>{{cite news
|title=စစ်အုပ်စုဩဇာခံ ဂီတအစည်းအရုံးတွင် ပါဝင်ခြင်းမရှိဟု ဂီတအနုပညာရှင်များထုတ်ပြန်
|url=https://burmese.dvb.no/post/468084
|work=ဒီမိုကရက်တစ်မြန်မာ့အသံ (DVB)
|language=my
|date=၄ ဇွန် ၂၀၂၁
|access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆
}}</ref>
== ဘဝနိဂုံး ==
ကိုင်ဇာသည် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၂၂ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့ရှိ ဝိတိုရိယဆေးရုံ၌ အဆုတ်ထဲပိုးဝင်သဖြင့် ICU အရေးပေါ်ခန်းတွင် ဆေးကုသမှုခံယူနေရင်း ည ၈ နာရီဝန်းကျင်တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ကွယ်လွန်ချိန်တွင် အသက် ၆၆ နှစ်ရှိသည်။<ref>{{cite news
|title=ဝါရင့် တေးရေး/ တေးဆို ကိုင်ဇာ ကွယ်လွန်
|url=https://burmese.dvb.no/post/322834
|work=ဒီမိုကရက်တစ်မြန်မာ့အသံ (DVB)
|language=my
|date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆
|access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆
}}</ref>
== ထွက်ရှိခဲ့သော တေးအယ်လ်ဘမ်များ ==
ကိုင်ဇာ၏ ထင်ရှားသော တေးအယ်လ်ဘမ်များတွင် အောက်ပါတို့ဖြစ်သည်။<ref>{{cite news
|title=ကိုင်ဇာ တကိုယ်တော်တေးဂီတဖျော်ဖြေပွဲ ရန်ကုန်တွင်ကျင်းပမည်
|url=https://burmese.dvb.no/post/322834
|work=ဒီမိုကရက်တစ်မြန်မာ့အသံ (DVB)
|language=my
|date=၁၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၉
|access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆
}}</ref>
{{div col|colwidth=20em}}
# ''အကျည်းတန်၏ အထီးကျန်အတ္ထုပ္ပတ္တိ'' (၁၉၇၇)
# ''အလွမ်း'' (၁၉၇၈)
# ''အနမ်းပန်း'' (၁၉၇၉) (မေဆွိနှင့် တွဲဖက်)
# ''သီချင်းရှင်ကိုကြင်နာပါ''
# ''မနိုးပါစေနဲ့ မိုးရယ်'' (၁၉၈၀)
# ''နောက်တစ်ခေါက်လောက်ထပ်ပြောပါ'' (၁၉၈၁)
# ''တူနှစ်ကိုယ်တိုင်းပြည်'' (၁၉၈၃) (မေဆွိနှင့် တွဲဖက်)
# ''အိပ်မက်များကို တီထွင်သူ'' (၁၉၈၅)
# ''မောင့်ဒေဝစ္ဆရာ'' (၁၉၈၈)
# ''လူတွေသိလေ ပိုကောင်းလေ'' (မေဆွိနှင့် တွဲဖက်)
# ''ချမ်းလည်းချမ်းတယ် လွမ်းလည်းလွမ်းတယ်''
# ''ကစ္ဆပနဒီလှိုင်းသံ''
# ''မြင်းမိုရ်တောင်တက်သမား''
# ''အချစ်ဆိုသည်မှာ''
# ''မြန်မာပြည်ကိုလွမ်းတယ်''
# ''လွမ်းလိပ်ပြာရဲ့ ကိုယ်ပိုင်သံစဉ်''
# ''နိုင်ငံကျော်'' (၁၉၉၇)
# ''ဂီတရာဇဝင် (၁+၂)''
# ''ရာဇဝင်တွင်မယ့်မိုး''
# ''မောင့်ငယ်ဖော်ကို လွမ်းတဲ့ည''
{{div col end}}
== ကိုးကား ==
{{Reflist}}
{{Lifetime|၁၉၆၁|၂၀၂၆}}
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား အဆိုတော်များ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ တေးရေးဆရာများ]]
[[ကဏ္ဍ:ရခိုင် တိုင်းရင်းသားများ]]
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၆ ကွယ်လွန်သူများ]]
bp3o5wlj73t3do2ixz2vfi49loc1rkj
အဋ္ဌကထာ
0
24622
1049828
880471
2026-08-22T20:08:38Z
Sappadasa
132530
{{ပိဋကတ်သုံးပုံ}}
1049828
wikitext
text/x-wiki
{{ပိဋကတ်သုံးပုံ}}
ပထမ[[သင်္ဂါယနာ]]တင်သောအခါ [[ဗုဒ္ဓ|မြတ်စွာဘုရား]]ဟောကြားတော်မူခဲ့သော ဒေသနာတို့ကို [[ရှင်မဟာကဿပ]] အမှူးပြုသော [[ရဟန္တာ]]တို့က ပိုင်းခြားသတ်မှတ်ခဲ့ကြရာ [[ပါဠိတော်]]တို့ကိုသာ ပိုင်းခြားသတ်မှတ် ခဲ့ကြသည်မဟုတ်၊ [[ဝိနည်းပိဋကတ်]]နှင့်ဆိုင်ရာ၊ [[သုတ္တန်ပိဋကတ်]]နှင့်ဆိုင်ရာ၊ [[အဘိဓမ္မာပိဋကတ်]]နှင့် ဆိုင်ရာ စသည်ဖြင့် ပကိဏ္ဏကဒေသနာစုတို့ကိုလည်း ပိုင်းခြား
သတ်မှတ်ခဲ့ကြသည်။ ထိုအခါမှစ၍ အဋ္ဌကထာဟူ၍ ထင်ပေါ်ခဲ့သည်။
===အဋ္ဌကထာ===
အဋ္ဌကထာဟူသည် မြတ်စွာဘုရားဟောကြားအပ်သော [[ပိဋကတ် သုံးပုံ|ပိဋကတ်သုံးပုံ]] ပါဠိတော်၏ အနက်အဓိပ္ပာယ်ကို ဖွင့်ပြသောစကားဖြစ်သည်။ မြတ်စွာဘုရားသည်ပင် ပိဋကတ်သုံးပုံပါဠိတော်ကို ဟောကြားရာ၌ [[ပါဠိတော်]] သက်သက်ကိုသာ ဟောကြားသည်မဟုတ်၊ အနက်အဓိပ္ပာယ်အဖွင့်ဖြစ်သော အဋ္ဌကထာကိုလည်း ဟောကြားတော်မူသည်။ ထို့ကြောင့် မြတ်စွာဘုရားဟောကြားအပ်သော ပြိုးပြွမ်းသော ပကိဏ္ဏကဒေသနာကို အဋ္ဌကထာဟု မှတ်ယူရမည်။
ထိုအဋ္ဌကထာကိုပင် ထိုထိုပါဠိတော်တို့၌ အတ္ထဟူ၍ လည်းကောင်း၊ ပရိပုစ္ဆာဟူ၍လည်းကောင်း၊ သံဝဏ္ဏနာဟူ၍ လည်းကောင်း ခေါ်ဝေါ်သုံးစွဲ၍ ဟောကြားသည်ကို တွေ့မြင်ရသည်။
ယင်းအဋ္ဌကထာ ထင်ရှားပေါ်ထွက်လာအောင်ရှင်းလင်း၍ပြဆိုဦးအံ့။ မြတ်စွာဘုရား လေးဆယ့်ငါးဝါပတ်လုံးဟောကြားအပ်သော ဒေသနာတော်တို့ကို ပထမသင်္ဂါယနာမတင်မီ တပည့်သား [[ရဟန်း]]၊ [[သာမဏေ]]၊ [[ဥပါသကာ]]၊ ဥပါသကီတို့သည် သင်အံ့ပို့ချ ဆောင်ရွက်လာကြသော်လည်း ပိဋကတ်အားဖြင့် လည်းကောင်း၊ နိကာယ်စသည်အားဖြင့်လည်းကောင်း ပိုင်းခြားသတ်မှတ်လျက်မရှိသေး၊ ဟောကြားအပ်သော အတိုင်းသာ မပျောက်မပျက်ရအောင် ဆောင်ရွက်ထားကြရသည်။ ပထမ[[သင်္ဂါယနာ]]တင်သောအခါ ရှင်မဟာကဿပ စသော ရဟန္တာတို့သည် သင်အံပို့ချဆောင်ရွက် လွယ်အောင်
ဤဒေသနာစုကား ဝိနည်းပိဋကတ်၊ ဤဒေသနာစုကား သုတ္တန်ပိဋကတ်၊ ဤဒေသနာစုကား အဘိဓမ္မာပိဋကတ်ဟု ပိဋကတ်အားဖြင့်လည်းကောင်း၊ ဤဒေသနာစုကား [[ဒီဃနိကာယ်]]၊ ဤ ဒေသနာစုကား [[မဇ္ဈိမနိကာယ်]]၊ ဤဒေသနာစုကား [[သံယုတ္တနိကာယ်]]၊ ဤဒေသနာစုကား [[အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်]]၊ ဤဒေသနာစုကား [[ခုဒ္ဒကနိကာယ်]]ဟုနိကာယ် စသည်အားဖြင့် လည်းကောင်း
ပိုင်းခြားသတ်မှတ်ကြသည်။
ပိုင်းခြားသတ်မှတ်ထားသောအခါ၌လည်း ပါဠိတော်တို့ကိုသာ ပိုင်းခြားသတ်မှတ်သည်မဟုတ်၊ ဝိနည်းပိဋကတ်နှင့်ဆိုင်ရာ ပကိဏ္ဏကဒေသနာစုကို ဝိနည်းအဋ္ဌကထာ၊ သုတ္တန်ပိဋကတ်နှင့်ဆိုင်ရာ ပကိဏ္ဏကဒေသနာစုကို သုတ္တန်အဋ္ဌကထာ၊ အဘိဓမ္မာပိဋကတ်နှင့်ဆိုင်ရာ ပကိဏ္ဏကဒေသနာစုကို အဘိဓမ္မာ အဋ္ဌကထာဟူ၍လည်းကောင်း၊ ဒီဃနိကာယ်နှင့်ဆိုင်ရာ ပကိဏ္ဏ ကဒေသနာစုကို ဒီဃနိကာယ် အဋ္ဌကထာ၊ မဇ္ဈိမနိကာယ်ဆိုင်ရာ ပကိဏ္ဏကဒေသနာစုကို မဇ္ဈိမနိကာယ်အဋ္ဌကထာ၊ ဤသို့လျှင် သံယုတ္တနိကာယ်အဋ္ဌကထာ၊ အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်အဋ္ဌကထာ၊ ခုဒ္ဒကနိကာယ်အဋ္ဌကထာဟူ၍လည်းကောင်း စသည်ဖြင့် ပိုင်းခြားသတ်မှတ်ကြသည်။ ထိုအခါမှစ၍ အဋ္ဌကထာဟု ထင်ရှားပေါ်ထွက်လာသည်။ ထိုအဋ္ဌကထာကို မဟာအဋ္ဌကထာ ဟုခေါ်ဆိုကြသည်။
မဟာအဋ္ဌကထာတို့ကို မဇ္ဈိမဒေသ သင်္ဂါယနာသုံးတန်တင်ရာဝယ်၊ ပိဋကတ်သုံးပုံပါဠိတော်နှင့်တကွ သင်္ဂါယနာတင်ကြသည်။ စတုတ္ထသင်္ဂါယနာ ပေထက်အက္ခရာတင်ရာဝယ်လည်း
အဋ္ဌကထာတို့နှင့်တကွ တင်ကြသည်။ သင်္ဂါယနာတင်ရာဝယ် မပါဝင်ဘဲ ဘုရားလက်ထက်တော်မှစ၍ ရဟန္တာအစဉ်အဆက်၊ ဆရာအစဉ်အဆက်တို့ ဆောင်ရွက်မှတ်သားလာသော ပါဠိတော်မှအလွတ်ဖြစ်၍ ပြိုးပြွမ်းသော (ပါဠိမုတ္တ က-ပကိဏ္ဏက ဒေသနာ) အဋ္ဌကထာ စကားအစဉ်တို့လည်း ဘုရားဟောဒေသနာတို့ပင်ဖြစ်သည်။ ထို့နောက် မဟာအဋ္ဌကထာတို့မှတပါး ပြန့်ပွားဖြစ်ပေါ်လာကြသော အဋ္ဌကထာတို့အား
# မူလအဋ္ဌကထာ၊
# မဟာပစ္စရိအဋ္ဌကထာ၊
# စူဠပစ္စရိအဋ္ဌကထာ၊
# ကုရုန္ဒီအဋ္ဌကထာ၊
# အန္ဓက အဋ္ဌကထာ၊
# သင်္ခေပအဋ္ဌကထာ၊
# အရိယအဋ္ဌကထာဟု အဋ္ဌကထာကြီး ခုနှစ်ကျမ်း၊ မဟာအဋ္ဌကထာနှင့်တကွ ရှစ်ကျမ်းဖြစ်လာသည်။ ယင်းအဋ္ဌကထာကျမ်းကြီးတို့ကား ရှေးကျမ်းဟောင်းကြီးတို့ ဖြစ်ကြသည်။
*မှတ်ချက်။။ဤ၌ အဋ္ဌကထာကြီးရှစ်ကျမ်းဆိုသော်လည်း မဟာအဋ္ဌကထာ၊ မူလအဋ္ဌကထာ၊ အရိယအဋ္ဌကထာတို့ကား အမည်သာထူးခြား၍ တစ်ကျမ်းတည်းဖြစ်ဟန် တူသည်။ စူဠပစ္စရိအဋ္ဌကထာနှင့် မဟာပစ္စရိအဋ္ဌကထာတို့မှာလည်း အကျဉ်းအကျယ်မျှသာ ထူးခြားဟန်တူသည်။ သင်္ခေပအဋ္ဌကထာမှာလည်း မဟာအဋ္ဌကထာကို ချုံးထားဟန်တူသည်။
ထို့ကြောင့် မဟာအဋ္ဌကထာ၊ မဟာပစ္စရိအဋ္ဌကထာ၊ ကရုန္ဒီ အဋ္ဌကထာ၊ အန္ဓကအဋ္ဌကထာဟု ကျမ်းရင်းလေးကျမ်းသာ ဖြစ်ဟန်တူသည်။
သာသနာနှစ် ၂၃၆ ခုသို့ ရောက်သောအခါ ရှင်မဟိန္ဒ အမှူးရှိသော ရဟန္တာငါးပါးတို့ သီဟိုဠ်ကျွန်းသို့ သာသနာပြုကြွလာသောအခါ ပိဋကတ်သုံးပုံပါဠိတော်နှင့် အဋ္ဌကထာတို့ကို ဆောင်ယူလာခဲ့ကြသည်။
[[မဟိန္ဒ ထေရ်]]
ထိုပါဠိတော် နှင့်အဋ္ဌကထာတို့ကို စတုတ္ထသင်္ဂါယနာမတင်မီ နှစ်ပေါင်းများစွာ နှုတ်ဖြင့် ဆောင်ရွက်ထားကြသည်။ သာသနာနှစ် ၄၅ဝ ပြည့် စတုတ္ထသင်္ဂါယနာတင်ရာဝယ် ပေထက်အက္ခရာတင်ထားကြ သည်။
ရှင်ဗုဒ္ဓဃောသ၏ အဋ္ဌကထာများ ရှင်ဗုဒ္ဓဃောသသည် သာသနာနှစ် ၉၆၅ ခု မဟာနာမမင်းလက်ထက်တွင် သီဟိုဠ်ကျွန်းသို့ ရောက်၍၊ သီဟိုဠ်မထေရ်ကြီးတို့ထံ သီဟိုဠ်ဘာသာ အဋ္ဌကထာကျမ်းကြီးတို့ကို သင်ယူတတ်မြောက်ပြီးလျှင်၊ ပိဋိကတ်သုံးပုံ အဋ္ဌကထာတို့ကို စတင်စီရင်ရေးသားသည်။ (ဤ၌ မဟာစည်ဆရာတော်စီရင်အပ်သော ဝိသုဒ္ဓိမဂ် မြန်မာပြန်စာအုပ်နိဒါန်းအရ၊ ရှင်ဗုဒ္ဓဃောသ သီဟိုဠ်ရောက်သော သာသနာနှစ်ကို ရေးသားလိုက်သည်။ သထုံရာဇဝင်ပေါင်းချုပ်နှင့် သာသနာလင်္ကာရ ပိဋကတ်သမိုင်းတို့ကား ၉၃ဝ ဆိုကြသည်။)
စီရင်ရေးသားပုံမှာ ဘုရားဟောပကိဏ္ဏက ဒေသနာဖြစ်သော မဟာအဋ္ဌကထာကြီးတို့ကို ကိုယ်ထည်ထား၍ ကြွင်းသော အဋ္ဌကထာကြီးတို့မှ ယူသင့်ယူထိုက်သော အနက်အဓိပ္ပာယ် အဆုံးအဖြတ်နှင့် ထေရဝါဒတို့ကို ယူငင်ထည့်သွင်းကာ၊ ခြေ-လက်ပြုလျက် အထပ်အထပ်ဖွင့်ဆိုထားသဖြင့် ကျယ်ဝန်းသော အရာတို့ကို အကျဉ်းချုံး၍ သီဟိုဠ်ဘာသာ ပါဠိဘာသာသို့သာ ပြန်ဆိုစီရင်ရေးသားခြင်းဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ယင်းအဋ္ဌကထာ တို့ကိုလည်း မဟာအဋ္ဌကထာကြီးတို့ကဲ့ပင် အလေးအမြတ်ပြုအပ်သည်။
ရှင်[[ဗုဒ္ဓဃောသ]]စီရင်ရေးသားသော အဋ္ဌကထာတို့ကို ရှေးအဋ္ဌကထာဟောင်းကြီးတို့ကို ထောက်၍ အဋ္ဌကထာသစ်တို့ ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ကျယ်ဝန်းသော အဋ္ဌကထာဟောင်းကြီးတို့ကို အကျဉ်းချုံး၍ထားသဖြင့် သင်္ဂဟအဋ္ဌကထာတို့ ဟူ၍လည်းကောင်း ခေါ်ဆိုကြသည်။
ယင်းအဋ္ဌကထာသစ်တို့ကိုပင် ပဉ္စမသင်္ဂါယနာ၊ ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာတင်ရာတို့၌ ပါဠိတော်နှင့်တကွ တင်ကြသည်။
===ဒီဃနိကာယ်-သုတ္တန်အဋ္ဌကထာများ===
သုမင်္ဂလသိလာသိနီမည်သော [[သုတ်သီလက္ခန်]]အဋ္ဌကထာ၊ [[သုတ်မဟာဝါ]]အဋ္ဌကထာ၊ [[ပါထိကဝဂ္ဂ|သုတ်ပါထေယျ]]အဋ္ဌကထာတို့ကို သုမင်္ဂလာကျောင်းတိုက်နေ ဒါဌာနာဂမထေရ်တောင်းပန်၍ [[ဗုဒ္ဓဃောသ|ရှင်ဗုဒ္ဓဃောသ]] စီရင်သည်။
===မဇ္ဈိမနိကာယ်-သုတ္တန်အဋ္ဌကထာများ===
ပပဉ္စသူဒနီမည်သော မူလပဏ္ဏာသအဋ္ဌကထာ၊ မဇ္ဈိမ ပဏ္ဏာသအဋ္ဌကထာ၊ ဥပရိပဏ္ဏာသ အဋ္ဌကထာတို့ကို မယူရဒူတသင်္ဘောဆိပ်၌ အတူနေဖူးသော ရှင်ဗုဒ္ဓမိတ္တ မထေရ်တောင်းပန်၍ ရှင်ဗုဒ္ဓဃောသ စီရင်သည်။
===သံယုတ္တနိကာယ်-သုတ္တန်အဋ္ဌကထာများ===
သာရတ္ထပကာသိနီမည်သော သဂါထာဝဂ္ဂသံယုတ် အဋ္ဌကထာ၊ နိဒါ
နဝဂ္ဂ-ခန္ဓဝဂ္ဂ-သဠာယတနဝဂ္ဂ-ဓဟာဝဂ္ဂသံယုတ်အဋ္ဌကထာတို့ကို
ရှင်ဇောတိပါလမထေရ် တောင်းပန်၍ ရှင်ဗုဒ္ဓဃောသစီရင်သည်။
===အင်္ဂုတ္ထရနိကယ်-သုတ္တန်အဋ္ဌကထာများ===
မနော ရထပူရ
ပူရဏီမည်သော ဧကင်္ဂုတ္ထရ အဋ္ဌကထာ၊ ဒွိက-တိက-
စတုက-ပဉ္စ-ဆက္က-သတ္တ-အဋ္ဌ-နဝ-ဒသ-ဧကာဒသင်္ဂုတ္ထရ အဋ္ဌ ကထာတို့ကို ကဉ္စိပူရမြို့ စသည်၌လည်းကောင်း၊ မဟာဝိဟာရကျောင်းတိုက်၌လည်းကောင်း အတူနေဖူးသော ရှင်ဇောတိပါလမထေရ်နှင့် ပိဋကတ်သုံးပုံကိုတတ်မြောက်သော ဇီဝကဥပါသကာတို့ တောင်းပန်၍ ရှင်ဗုဒ္ဓဃောသ စီရင်သည်။
===ခုဒ္ဒကနိကာယ်-သုတ္တန်အဋ္ဌကထာများ===
ပရမတ္တဇောတိကမည်သော ခုဒ္ဒကပါဌအဋ္ဌကထာကို ရှင်ဗုဒ္ဓဃောသ စီရင်သည်။
ဓမ္မပဒအဋ္ဌကထာကို သီရိကူဋပြာဿာဒ်၌နေစဉ် ရှင်ကု
မာရကဿပမထေရ် တောင်းပန်၍ ရှင်ဗုဒ္ဓဃောသစီရင်သည်။
ပရမတ္တဒီပနီမည်သော ဥဒါန်းအဋ္ဌကထာ၊ ဣတိဝုတ်
အဋ္ဌကထာတို့ကို သီဟိုဠ်ကျွန်း အရာဓမြို့အနောက် ဗဒရတိတ္ထ ကျောင်းနေ ရှင်ဓမ္မပါလစီရင်သည်။ (ဆရာဓမ္မပါလ-လည်း ခေါ်သည်။)
သုတ္ထနိပါတ်အဋ္ဌကထာကို ရှင်ဗုဒ္ဓဃောသစီရင်သည်။
ပရမတ္ထဒီပနီမည်သော ဝိမာနဝတ္ထု-ပေတဝတ္ထု-ထေရ
ဂါထာ ထေရီဂါထာ အဋ္ဌကထာတို့ကို ရှင်ဓမ္မပါလစီရင်သည်။
ဇာတတ္ထကီမည်သော ဧက-ဒုက-တိက-စတုက-
ပဉ္စက-ဆက္က-သတ္တ-အဋ္ဌ-နဝ-ဒသ-ဧကာဒသ-ဒွါဒသ-တေရ
သ-ပကိဏ္ဏက-ဝီသတိ-တိံသ-စတ္တာလီသ-ပညာသ-သဋ္ဌိ-သတ္တ
တိ အသီတိနိပါတ်ဇာတ် အဋ္ဌကထာတို့ကို အတ္ထဒဿီ မထေရ်၊ ဗုဒ္ဓမိတ္တမထေရ် ဗုဒ္ဓဒေဝမထေရ်တို့ တောင်းပန်၍ ရှင်ဗုဒ္ဓဃောသ စီရင်သည်။
တေမိ-ဇနက-သုဝဏ္ဏသာမ-နေမိ-မဟောသဓ-ဘူရိဒတ္တ-စန္ဒကုမာရ-နာရဒ-ဝိဓူရ- ဝေဿန္တရာ ဇာတ်အဋ္ဌကထာတို့ကို ရှင်ဗုဒ္ဓဃောသစီရင်သည်။
သဒ္ဒမ္မပဇ္ဇောတိကာမည်သော မဟာနိဒ္ဒေသအဋ္ဌကထာကို
သီဟိုဠ်ကျွန်း အနုရာဓမြို့တောင်ဘက် မဟာဝိဟာရကျောင်းတိုက်နေ ရှင်ဥပသေန စီရင်သည်။
သဒ္ဒမ္မပကာသိနီမည်သော ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ် အဋ္ဌကထာကို
မဟာဝိဟာရကျောင်းတိုက်နေ ရှင်မဟာဘိဓာန စီရင်သည်။
(ကျောက်ရေးဆရာတို့က မာရဂင် အဋ္ဌကထာဟုရေးသည်။)
ဝိသုဒ္ဓဇနဝိလာသိနီမည်သော ထေရအပဒါန်အဋ္ဌကထာ ကို မဟာဝိဟာရကျောင်းတိုက်နေ အမည်မသိမထေရ် စီရင်သည်။
မဓုရတ္ထဝိလာသိနီမည်သော ဗုဒ္ဓဝင်အဋ္ဌကထာကို စောဠ
တိုင်း ကာဝီရပဓနသင်္ဘောဆိပ် ကျောင်းတိုက်နေ ရှင်ဗုဒ္ဓဒတ္ထ စီရင်သည်။
ပရမတ္ထဒီပနီမည်သော စရိယာပိဋကတ်အဋ္ဌကထာ၊
နေတ္ထိအဋ္ဌကထာတို့ကို ရှင်ဓမ္မပါလ စီရင်သည်။
သုတ္တသင်္ဂဟ အဋ္ဌကထာကို အမည်မသိဆရာစီရင် သည်။
သာရတ္ထသင်္ဂ အဋ္ဌကထာကို မဟာဝိဟာကျောင်းတိုက်၌နေ အရှင်ဗုဒ္ဓပီယ၏တပည့် အရှင်သိဒ္ဓတ္ထစီစဉ်သည်။ ဝိသုဒ္ဓိမဂ်အဋ္ဌကထာကို ရှင်သင်္ဃပါလမထေရ်တောင်းပန်၍ ရှင်ဗုဒ္ဓဃောသစီရင်
သည်။ (ဤအဋ္ဌကထာကား ရှင်ဗုဒ္ဓဃောသစီရင်သော အဋ္ဌကထာတိုတွင် ရှေးဦး အစစီရင်အပ်သော အဋ္ဌကထာဖြစ်သည်။)
===ခုဒ္ဒကနိကာယ်-ဝိနည်းအဋ္ဌကထာများ===
သမန္တပါသာဒိကာမည်သော ပါရာဇိကဏ်အဋ္ဌကထာ၊ ပါစိတ်အဋ္ဌကထာ၊ ဝိနည်းမဟာဝဂ္ဂအဋ္ဌကထာ၊ စူဠဝဂ္ဂအဋ္ဌကထာ၊ ပရိဝါ အဋ္ဌကထာတို့ကို ဗုဒ္ဓသီရိမထေရ်တောင်းပန်၍ ပဓာနဃရ ပရိဝုဏ် မဟာနိဂမ သာမိဒါယကာ ပြာဿာဒ်၌ နေစဉ် ရှင်ဗုဒ္ဓဃောသစီရင်သည်။
ကင်္ခါဝိတရဏီ အဋ္ဌကထာကို ရှင်သောဏမထေရ်
တောင်းပန်၍ ရှင်ဗုဒ္ဓဃောသစီရင်သည်။
===ခုဒ္ဒကနိကာယ် အဘိဓမ္မာအဋ္ဌကထာများ===
အတ္တသာလိနီမည်သော ဓမ္မသင်္ဂဏီအဋ္ဌကထာ၊ သမ္မောဟဝိနောဒနီမည်သော ဝိဘင်းအဋ္ဌကထာတို့ကို သောတတ္ထကီကို စီရင်သော
ရှင်ဗုဒ္ဓဃောသ တောင်းပန်၍ ရှင်ဗုဒ္ဓဃောသစီရင်သည်။ (ဤ၌ တောင်းပန်သောပုဂ္ဂိုလ်နှင့် စီရင်သောပုဂ္ဂိုလ်ဘွဲ့မည် တူနေသောကြောင့် အချို့စီရင်သူ ရှင်ဗုဒ္ဓဃောသဟုတ်ပါလေလား သံသယ ရှိနေကြသည်။ သို့အတွက် သံသယကင်းအောင် အဋ္ဌသာလိနီ
နိဿယ ပြန်ဆိုသောအခါ တောင်းပန်ပုဂ္ဂိုလ်ကို စူဠဗုဒ္ဓဃောသ ဟု မြန်မာပြန်သည်။ သည်ကို အစွဲပြု၍ ကျမ်းပြုပုဂ္ဂိုလ်ကို
မဟာဗုဒ္ဓဃောသဟု ရေးကြအသိအမှတ်ပြုကြသည်။)
ပဉ္စပကြိုဏ်မည်သော ဓာတုကထာ-ပုဂ္ဂလပညတ်-
ကထာဝတ္ထု-ယမိုက်-ပဋ္ဌာန်း အဋ္ဌကထာတို့ကို ရှင်ဗုဒ္ဓဃောသ
စီရင်သည်။
===ဋီကာ-အနု-မဓု-ယောဇနာ-ဂဏ္ဌိ-လက်သန်းများ===
ဋီကာမှာ အဋ္ဌကထာ၏အနက်အဓိပ္ပာယ်ကို ဖွင့်ပြသောကျမ်း
ဖြစ်သည်။ အချို့က ပါဠိတော်မှထောက်လျှင် ပါဠိတော်၊
အဋ္ဌကထာ၊ ဋီကာဟု သုံးခုမြောက်ကျမ်း ဖြစ်သောကြောင့်
တိကဖြစ်သည်။ ယင်းမှ ဋီကာဖြစ်လာသည်ဟု ဆိုကြသည်။
အနုဋီကာမှာဋီကာရင်းတွင် မထင်ရှား မပေါ်လွင်သည် ကို
ထင်ရှားပေါ်လွင်အောင် တဖန် ထပ်ဆင့်၍ ဖွင့်သောကျမ်း
ဖြစ်သည်။
မဓုဋီကာမှာ ဋီကာရင်း၌ကြွင်းကျန်ခြင်း၊ မသိသာခြင်း
တို့ကို ကုန်စင်သိသာအောင် ဋီကာရင်းနှင့် ပေါင်း၍ပြသဖြင့်
မြိန်မြက်သောကျမ်းဖြစ်သည်။
ယောဇနမှာ ကျမ်းရင်း၌ ခက်ခဲတိမ်မြုပ်နေသော ပုဒ်
တို့ကို သိသာပေါ်လွင်သောပုဒ်တို့ဖြင့် ဖွင့်ပြ အနက်ပြန်ဆိုသော ကျမ်းဖြစ်သည်။
ဂဏ္ဌိမှာ အဋ္ဌကထာ၊ ဋီကာ၊ အနု၊ မဓု၊ ယောဇနတို့
ကဲ့သို့ ပုဒ်စဉ်အတိုင်းမဖွင့်ဘဲ၊ ခက်ခဲဆစ်ဖုသော အရာတို့ကိုသာ ဖွင့်ပြသဖြင့် ဉာဏ်အထူး၏ တည်ရာကျမ်းဖြစ်သည်။
လက်သန်းမှာ သေးငယ်သောကျမ်းဖြစ်၍ လက်ငါး
ချောင်းတွင် အငယ်ဆုံးလက်သန်းနှင့်တူသောကြောင့် လက်သန်း ခေါ်သည်မဟုတ်၊ စင်စစ်ကား ပါဠိ၌ လက္ခဏာပုဒ်၊ သက္ကတ၌
လက္ခဏပုဒ်မှ လက်ခဏ်၊ လက်ချန်၊ လက်သန်၊ လက်သန်းဟု
အဆင့်ဆင့် ပြောင်းလဲလာသောစကား ဖြစ်သည်။ အဓိပ္ပာယ်မှာ
အကျဉ်းချုံးထားသော အမှတ်အသား မှတ်စုကျမ်းဖြစ်လေသည်။
===ဒီဃနိကာယ်သုတ္တန်ဋီကာဂဏ္ဌိပုဒ်နှင့်လက်သန်းများ===
သာဓုဇနဝိလာသိနီမည်သော သုတ်သီ လက္ခန် ဋီကာသစ်ကို
ဘိုးတော်မင်းတရားကြီးလက်ထက် ပထမမောင်းထောင် သာသနာပိုင် စီရင်သည်။
လီနတ္ထပကာသနီမည်သော သုတ်သီလက္ခန် ဋီကာ ဟောင်း၊
သုတ်မဟာဝါဋီကာ၊ သုတ်ပါထေယျ ဋီကာ တို့ကို ရှင်ဓမ္မပါလ
စီရင်သည်။
===မဇ္ဈိမနိကာယ်-သုတ္တန်ဋီကာများ===
လီနတ္ထပကာ
သနီမည်သော မူလပဏ္ဏာသ၊ မဇ္ဈိမပဏ္ဏာသ၊ ဥပရိပဏ္ဏာသဋီကာ
တို့ကို ရှင်ဓမ္မပါလ စီရင်သည်။
===သံယုတ္တနိကာယ်သုတ္တန်ဋီကာများ===
လီနတ္ထပကာ
သနီမည်သော သဂါထာဝဂ္ဂသံယုတ်၊ နိဒါန ဝဂ္ဂသံယုတ်၊ ခန္ဓ
ဝဂ္ဂသံယုတ်၊ သဠာယတနဝဂ္ဂသံယုတ်၊ မဟာဝဂ္ဂသံယုတ်ဋီကာ
တို့ကို ရှင်ဓမ္မပါလ စီရင်သည်။
===အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် သုတ္တန်ဋီကာများ===
ဧကင်္ဂုတ္တရ၊
ဒုကင်္ဂုတ္တရ၊ တိကင်္ဂုတ္တရ ဋီကာဟောင်းတို့ကို ရှင်ဓမ္မပါလ
စီရင်သည်။
သာရတ္ထမဉ္ဇူသာမည်သော ဧကင်္ဂုတ္တရဋီကာသစ်၊ ဒုက-
တိက-စတုက-ပဉ္ဇ-ဆက္က-သတ္တ-အဋ္ဌ-နဝ-ဒသ- ဧကာဒ
သင်္ဂုတ္တရ ဋီကာသစ်တို့ကို ရှင်သာရိပုတြာ စီရင်သည်။
===ခုဒ္ဒကနိကာယ်သုတ္တန်ဋီကာများ===
ပရမတ္ထသူဒနီ မည်သော ခုဒ္ဒကပါဌဋီကာကို ရှင်အာဒိစ္စဝံသ ငါးခုန်ဆရာတော် စီရင်
သည်။
ဓမ္မပဒတ္ထဒီပနီကို သီဟိုဠ်ကျွန်း အမည်မသိဆရာ စီရင်
သည်။
ဓမ္မပဒဋီကာသစ်ကို ပခန်းကြီးမြို့ ရေစကြိုရွာဇာတိ
ရှင်ဝရသမ္ဗောဓိ စီရင်သည်။
ဥဒါန်းဋီကာ-ဣတိဝုတ်-သုတ္တနိပါတ်-ဝိမာနဝတ္ထု-ပေတဝတ္ထု-ထေရဂါထာ-ထေရီဂါထာဋီကာတို့ကား သီဟိုဠ်ကျွန်းမှ မြန်မာနိုင်ငံသို့မရောက်။
ပါဌဇာတ်ဋီကာကို ရှင်ဓမ္မပါလ စီရင်သည်။ (ငါးရာ
ငါးဆယ်ဇာတ် ဋီကာလည်းခေါ်သည်။)
မဟာနိဒ္ဒေသဋီကာ-သီဟိုဠ်ကျွန်းမှ မြန်မာနိုင်ငံသို့
မရောက်။
ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ် ဂဏ္ဌိပုဒ်ကို အနုရာဓမြို့ မဟိန္ဒသေန
ကျောင်းတိုက်နေ မဟာထူပဝင်ကျမ်းပြု မထေရ် စီရင်သည်။
ထေရအပဒါန်-ဗုဒ္ဓဝင်-စရိယာပိဋကဋီကာ တို့ကား သီဟိုဠ်ကျွန်းမှ မြန်မာနိုင်ငံသို့မရောက်။ နေတ္တိဋီကာဟောင်းကို ရှင်ဓမ္မပါလ စီရင်သည်။
ပေဋကာလင်္ကာရ ဋီကာသစ်ကို ပထမမောင်းထောင်
သာသနာပိုင် စီရင်သည်။ (နေတ္တိ မဟာ ဋီကာသစ်လည်း ခေါ်သည်။)
နေတ္တိဝိဘာဝနီဋီကာကို အဝမြို့ နရပတိမင်းကြီး
လက်ထက် သေနာပတိအမတ်ကြီး တောင်းပန်၍ ရှင်သဒ္ဓမ္မ စီရင်သည်။
ပရမတ္ထမဉ္ဇူသာမည်သော ဝိသုဒ္ဓိမဂ်ဋီကာကို ရှင်ဓမ္မ ပါလ စီရင်သည်။ (မဟာဋီကာလည်း ခေါ်သည်။)
ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂသင်္ခေပဋီကာကို မဟာထူပဝင်ကျမ်းပြုမထေရ်
စီရင်သည်။
ဝိသုဒ္ဓိမဂ် ဂဏ္ဌိပုဒ်ကိုတမ္ပဒီပတိုင်း ပုဂံမြို့ ရှင်သဒ္ဓမ္မ
ဇောတိပါလ စီရင်သည်။
ဇိနာလင်္ကာရစာကိုယ်-ဇိနာလင်္ကာရဋီကာကို သီဟိုဠ်
ကျွန်းရောဟနဇနပုဒ်ဖွား ရှင်ဗုဒ္ဓရက္ခိတ စီရင်သည်။
ဇိနာလင်္ကာရဒီပနီကို ရတနာပုရ အဝမြို့ ရှင်ဥပတိဿ
စီရင်သည်။ (ဂုဠတ္ထဒီပနီလည်း ခေါ်သည်။)
===ခုဒ္ဒကနိကာယ်ဝိနည်းဋီကာနှင့် ယောဇနာများ===
ဝဇိရဗုဒ္ဓိဋီကာကို မဟာဝိဟာရကျောင်းတိုက်နေ ရှင်ဝဇိရဗုဒ္ဓိ
စီရင်သည်။ (ကျမ်းပြုဆရာအမည်ကိုစွဲ၍ ဋီကာကိုလည်း ဝဇိရဗုဒ္ဓိဋီကာ ခေါ်သည်။)
သာရတ္ထဒီပနီဋီကာ-တေရသကဏ်ဋီကာတို့ကို ရှင်သာ
ရိပုတ္တရာ စီရင်သည်။
ဝိမတိဝိနောဒနီဋီကာကို သီဟိုဠ်ကျွန်း စောဠတိုင်းသား
ရှင်မဟာကဿပ စီရင်သည်။
ပါရာဇိကဏ်အဋ္ဌကထာ ယောဇနာကို ဝိဇယပုရ-
ပင်းယမြို့ဆင်ဖြူလေးစီးရှင် သီဟသူမင်းလက်ထက် မြို့သစ်မြို့နေ ရှင်သီရိမင်္ဂလ စီရင်သည်။
ပါစိတျာဒိအဋ္ဌကထာ ယောဇနာကို ရွှေပြည့်ရန်အောင်
အနောက်ဘက် ကဖြူရွာဇာတိ ဘုရားကြီးဆရာတော် ရှင်ဇာဂရ စီရင်သည်။
ကင်္ခါဝိတရဏီ ဋီကာဟောင်းကို အနုရာဓမြို့နေ
အမည်မသိဆရာ စီရင်သည်။
ကင်္ခါဝိတရဏီ ဋီကာသစ်ကို မဟာဝိဟာရကျောင်း
တိုက်နေ ရှင်သာရိပုတ္တရာတပည့် ရှင်ဗုဒ္ဓနာဂ စီရင်သည်။
===ခုဒ္ဒကနိကာယ်အဘိဓမ္မာဋီကာ-အနု-မဓု-ယောဇနာ- ဂဏ္ဌိပုဒ်များ===
မူလဋီကာကို မဟာဝိဟာရ ကျောင်းတိုက်နေ
လူမည် မောင်အာနန္ဒာ၊ ရဟန်းမည် ဝနရတနတိဿ မဟာသာမိ စီရင်သည်။
အနုဋီကာကို ရှင်ဓမ္မပါလ စီရင်သည်။
မဏိဒီပဋီကာကို ပင်းယမြို့ နရပတိမင်းကြီးလက်ထက်
စကားအင်းရွာဇာတိ ရှင်အရိယဝံသ ဓမ္မသေနာပတိ စီရင်သည်။
မဓုသာရတ္ထဒီပနီဋီကာကို ဟံသာဝတီမြို့ ဆင်ဖြူများ
ရှင်လက်ထက် ရှင်မဟာနာမ စီရင်သည်။
အဋ္ဌသာလိနီ အဋ္ဌကထာ ယောဇနာ-သမ္မောဟ ဝိနော ဒနီ အဋ္ဌကထာ ယောဇနာတို့ကို ရှင်သီရိမင်္ဂလာ စီရင်သည်။
ဓာတုကထာဋီကာဝဏ္ဏနာ၊ ဓာတုကထာ အနုဋီကာဝဏ္ဏ
နာတို့ကို အနောက်ဘက်လွန် မင်းတရားလက်ထက် ပုခန်းကြီးမြို့ ဆိတ်ဆင်းရွာဇာတိ ရှင်တိလောကဂုရု စီရင်သည်။
ဓာတုကထာယောဇနာကို ဟံသာဝတီရောက်မင်း
လက်ထက် ပုခန်းကြီးမြို့ ပုပ္ဖာရုံဆရာတော် ရှင်သာရဒဿီ စီရင်သည်။
ယမကဝဏ္ဏနာဋီကာကို ရှင်တိလောကဂုရု စီရင်သည်။
ပဋ္ဌာနသာရဒီပနီဋီကာကို ဟံသာဝတီ ဆင်ဖြူများရှင်
လက်ထက် ရှင်သဒ္ဓမ္မာလင်္ကာရ စီရင်သည်။
ပဋ္ဌာနဝဏ္ဏနာဋီကာကို ရှင်တိလောကဂုရု စီရင်သည်။
အဘိဓမ္မာဂဏ္ဌိပုဒ်ကို မဟာဝိဟာရကျောင်းတိုက်နေ
ရှင်မဟာကဿပ စီရင်သည်။
ဝီသတိဝဏ္ဏနာကို သာလွန်မင်းတရားလက်ထက် စလင်း
မြို့မဇာတိ တိပိဋကာလင်္ကာရ တောင်ဖီလာ ပုဂ္ဂိုလ်ကျော် စီရင်သည်။
===ခုဒ္ဒကနိကာယ် ဝိနည်းလက်သန်းအဋ္ဌကထာများ===
ဝိနယသင်္ဂဟအဋ္ဌကထာ၊ ဝိနယသင်္ဂဟငယ် အဋ္ဌကထာတို့ကို ရှင်သာရိပုတ္တရာ စီရင်သည်။
ဝိနယသင်္ဂဟငယ်အဋ္ဌကထာကို အဝမြို့ စဉ့်ကူးမင်း ဆရာ စီရင်သည်။
ဝိနယသင်္ခေပအဋ္ဌကထာကို အမည်မသိဆရာ စီရင် သည်။
ဝိနယဝိနိစ္ဆယအဋ္ဌကထာ-ဥတ္တရဝိနိစ္ဆယအဋ္ဌကထာတို့ကို ရှင်ဗုဒ္ဓဒတ္တ စီရင်သည်။
ခုဒ္ဒသိက္ခာအဋ္ဌကထာကို သီဟိုဠ်ကျွန်းနေ ဓမ္မသီရိ စီရင်
သည်။
မူလသိက္ခာအဋ္ဌကထာကို သီဟိုဠ်ကျွန်းနေ ရှင်မဟာ သာမိ စီရင်သည်။
နိပုဏပဒသင်္ဂဟအဋ္ဌကထာ-သီလာဝဟအဋ္ဌကထာတို့ကို
အမည်မသိဆရာတို့ စီရင်ကြသည်။
သီမာလင်္ကာရအဋ္ဌကထာ-သီမာသင်္ဂဟအဋ္ဌကထာတို့ကို
အနုရာဓမြို့နေ ရှင်ဝါစိဿရ စီရင်သည်။
သိက္ခာပဒဝလဉ္ဇနအဋ္ဌကထာကို အမည်မသိဆရာ စီရင်
သည်။
ပါတိမောက္ခလေခနကို ပုခန်းကြီးမြို့ ပိုက်သင်ရွာဇာတိ
ပထမကျော်အောင်စံထားဆရာတော် ရှင်ဉာာဏဝရ စီရင်သည်။
ပါတိမောက္ခဝိသောဓနီကို ဟံသာဝတီမြို့ အမည်မသိ ဆရာ စီရင်သည်။
သီမဗန္ဓနီကို အမည်မသိဆရာ စီရင်သည်။
ပါတိမောက္ခအနုပဒတ္ထဝဏ္ဏနာကို စလင်းမြို့ ရှင်ဝိစိတ္တာ
လင်္ကာရ စီရင်သည်။
ဝိနယဂုဠတ္ထ ဒီပနီကို ပုဂံမြို့ ရှင်သဒ္ဓမ္မ ဇောတိပါလ
စီရင်သည်။
ဝိနယဂုဠတ္ထပကာသနီ-ပါတိမောက္ခဂဏ္ဌိတို့ကို အမည်
မသိဆရာတို့ စီရင်ကြသည်၊
===ခုဒ္ဒကနိကာယ်အဘိဓမ္မာလက်သန်းအဋ္ဌကထာများ===
အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟအဋ္ဌကထာ-ပရမတ္ထ ဝိနိစ္ဆယ အဋ္ဌကထာ-
နာမရူပ ပရိစ္ဆေဒအဋ္ဌကထာတို့ကို နမ္ပမည်သော ဒါယကာ တောင်းပန်၍ မူလသောမ ကျောင်းတိုက်နေ ရှင်အနုရုဒ္ဓာ စီရင်သည်။
အဘိဓမ္မာဝတာရအဋ္ဌကထာ-ရူပါရူပဝိဘာဂ အဋ္ဌကထာ
တို့ကို ရှင်ဗုဒ္ဓဒတ္တ စီရင်သည်။
ခေမာပကရဏအဋ္ဌကထာကို သီဟိုဠ်ကျွန်း အနုရာဓမြို့
ရှင်ခေမာ စီရင်သည်။
နာမစာရဒီပကကို ရှင်သဒ္ဓမ္မဇောတိပါလ စီရင်သည်။
မောဟဝိစ္ဆေဒနီအဋ္ဌကထာကို သီဟိုဠ်ကျွန်း စောလ တိုင်းသား ရှင်မဟာကဿပ စီရင်သည်။
သုစိတ္တာလင်္ကာရကို ပုခန်းကြီးမြို့ ငါးရန့်အိုရွာဇာတိ
ဘိုးသူတော် စီရင်သည်။
ပရမတ္ထဗိန္ဓုကို ပုဂံပြည် ကျစွာမင်း စီရင်သည်။
သစ္စသံခိပ်အဋ္ဌကထာကို ရှင်ဓမ္မပါလ စီရင်သည်။
===ခုဒ္ဒကနိကာယ်ဝိနည်းလက်သန်းဋီကာများ===
ဝိနယ သင်္ဂဟ
ဋီကာဟောင်းကို ရှင်သာရိပုတ္တရာ စီရင်သည်။
ဝိနယာလင်္ကာရဋီကာသစ်ကို တောင်ဖီလာပုဂ္ဂိုလ်ကျော်
စီရင်သည်။
ခုဒ္ဒသိက္ခာဋီကာဟောင်းကို သီဟိုဠ်ကျွန်း အရာဓမြို့ နေ
ရှင်ရေဝတ စီရင်သည်။
သုမင်္ဂလပသာဒနီမည်သော ခုဒ္ဒသိက္ခာဋီကာသစ်ကို သီဟိုဠ်ကျွန်း အနုရာဓမြို့နေ ရှင်သင်္ဃရက္ခိတမဟာသာမိ စီရင်သည်။
ခုဒ္ဒသိက္ခာဋီကာဟောင်းကို သီဟိုဠ်ကျွန်း အနုရာဓမြို့ နေ ရှင်ရေဝတ စီရင်သည်။
သုမင်္ဂလပသာဒနီမည်သော ခုဒ္ဒသိက္ခာဋီကာသစ်ကို သီဟိုဠ်ကျွန်း အနုရာဓမြို့နေ ရှင်သင်္ဃ ရက္ခိတ မဟာသာမိ စီရင်သည်။
ခုဒ္ဒသိက္ခာယောဇနာကို စစ်ကိုင်းမြို့ တောရနေ အမည်မသိဆရာ စီရင်သည်။
ခုဒ္ဒသိက္ခာဒီပနီကို စလင်းမြို့သူကြီး မဟာသမန်း ကိုးကွယ်သော ပန်းလွှားဆရာတော် ရှင်သီလာစာရ စီရင်သည်။
မူလသိက္ခာဋီကာဟောင်းကို သီဟိုဠ်ကျွန်း အနုရာဓမြို့ နေ ရှင်ဝိမလသာရ စီရင်သည်။
ဝိနယဝိမတိစ္ဆေဒနီ မည်သော မူလသိက္ခာဋီကာသစ်ကို
ပင်းယမြို့နေ ရှင်သမန္တဂုဏသာဂရ စီရင်သည်။
ဝိနယတ္ထသာရသန္ဒီပနိယ မည်သော ဝိနယဝိနိစ္ဆယ
ဋီကာနှင့် ဥတ္တရဝိနိစ္ဆယဋီကာတို့ကို သီဟိုဠ်ကျွန်း အနုရာဓမြို့
ရှင်မဟာဥပတိဿ စီရင်သည်။
ဝိနယဝိနိစ္ဆယ ယောဇနာကို စစ်ကိုင်းမြို့ တောရနေ
အမည်မသိဆရာ စီရင်သည်။
သီမာလင်္ကာရဋီကာကို ပုဂံမြို့ ရှင်သန္ဓမ္မဇောတိပါလ
စီရင်သည်။
သီမာသင်္ဂဟဋီကာ-ဝိနယသင်္ခေပဋီကာတို့ကို အမည်
မသိဆရာ စီရင်သည်။
===ခုဒ္ဒကနိကာယ် အဘိဓမ္မာလက်သန်းဋီကာများ===
အဘိဓမ္မတ္ထ သင်္ဂဟဋီကာဟောင်းကို သီဟိုဠ်ကျွန်း အနုရာဓမြို့ ရှင်သာရိပုတ္တရာတပည့် ရှင်နဝဝိမလ စီရင်သည်။
အဘိဓမ္မတ္ထဝိဘာဝနီဋီကာသစ်ကို သီဟိုဠ်ကျွန်း အနု
ရာဓမြို့တောင်ဘက် မဟာဝိဟာရကျောင်းတိုက်နေ ရှင်သာရိပုတ္တရာတပည့် ရှင်သုမင်္ဂလသာမိ စီရင်သည်။ (ဋီကာလှဟူ၍ လည်းကောင်း၊ ဋီကာကျော်ဟူ၍လည်းကောင်း ခေါ်ကြသည်။)
သင်္ခေပဝဏ္ဏနာဋီကာကို ပုဂံမြို့ ရှင်သဒ္ဓမ္မဇောတိပါလ
စီရင်သည်။
အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟ ဒီပနီကို ပန်းလွှားဆရာတော် ရှင်
သီလာစာရ စီရင်သည်။
မဏိသာရမဉ္ဇူသာဋီကာကို ပင်းယမြို့ စကားအင်းရွာ ဇာတိ ရှင်မဟာအရိယဝံသ စီရင်သည်။
စူဠဋီကာမည်သော အဖေဂ္ဂုသာရဒီပနီဋီကာကို ဟံသာ
ဝတီဆင်ဖြူများရှင် သမီးတော် သီဝလိဒေဝီ ဆရာ ရှင်ပိဋကဓရ စီရင်သည်။
ပရမတ္ထဝိနိစ္ဆယဋီကာဟောင်းကို သီဟိုဠ်ကျွန်း အနုရာဓ
မြို့တောင်ဘက် မဟာဝိဟာရကျောင်းတိုက်နေ ရှင်မဟာဗောဓိ စီရင်သည်။
ပရမတ္ထဝိနိစ္ဆယဋီကာသစ်ကို မဟာဝိဟာရကျောင်းတိုက် နေ အမည်မသိဆရာ စီရင်သည်။
နာမရူပ ပရိစ္ဆေဒဋီကာဟောင်းကို သီဟိုဠ်ကျွန်း အနု
ရာဓမြို့နေ ရှင်ဝါစိဿရ မဟာသာမိ စီရင်သည်။
နာမရူပ ပရိစ္ဆေဒဋီကာသစ်ကို မဟာဝိဟာရကျောင်း
တိုက်နေ အမည်မသိဆရာ စီရင်သည်။
အဘိဓမ္မာဝတာရဋီကာဟောင်းကို ရှင်ဝါစိဿရ မဟာ
သာမိ စီရင်သည်။
အဘိဓမ္မတ္ထဝိကာသိနီမည်သော အဘိဓမ္မာဝတာရဋီကာ
သစ်ကို ရှင်သုမင်္ဂလသာမိ စီရင်သည်။
ရူပါရူပဝိဘာဂဋီကာကို ပုဂံမြို့ ရှင်မဟာကဿပ စီရင်
သည်။
သစ္စသံခိပ်ဋီကာဟောင်းကို ရှင်ဝါစိဿရ မဟာသာမိ
စီရင်သည်။
သာရတ္ထသာလိနီမည်သော သစ္စသံခိပ်ဋီကာသစ်ကို
မဟာဝိဟာရကျောင်းတိုက်နေ အမည်မသိဆရာ စီရင်သည်။
<ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၅)</ref>
=== အဋ္ဌကထာအဖွင့်ကျမ်းများစာရင်း===
{| class="wikitable"
|စဉ်
|ကျမ်းအမည်
|ကျမ်းပြုဆရာ
|သင်္ကေတ
|-
|၁။
|ပါရာဇိကဏ်အဋ္ဌကထာ (သမန္တပါသာဒိကာအဋ္ဌကထာ)
|အရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသ
|ဝိ၊ဋ္ဌ၊၁
|-
|၂။
|ပါစိတျာဒိ အဋ္ဌကထာ (သမန္တပါသာဒိကာအဋ္ဌကထာ)
|အရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသ
|ဝိ၊ဋ္ဌ၊၂
|-
|၃။
|စူဠဝဂ္ဂါဒိအဋ္ဌကထာ (သမန္တပါသာဒိကာအဋ္ဌကထာ)
|အရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသ
|ဝိ၊ဋ္ဌ၊၃
|-
|၄။
|ပါတိမောက်အဋ္ဌကထာ (ကင်္ခါဝိတရဏီအဋ္ဌကထာ)
|အရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသ
|ကင်္ခါ၊ဋ္ဌ
|-
|၅။
|ဝိနယသင်္ဂဟ အဋ္ဌကထာ (ပါဠိမုတ္တကဝိနိစ္ဆယသင်္ဂဟအဋ္ဌကထာ)
|အရှင်သာရိပုတ္တရာ
|ဝိ၊သင်္ဂဟ
|-
|၆။
|သီလက္ခန်အဋ္ဌကထာ (သုမင်္ဂလဝိလာသိနီအဋ္ဌကထာ)
|အရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသ
|ဒီ၊ဋ္ဌ၊၁
|-
|၇။
|မဟာဝဂ္ဂအဋ္ဌကထာ (သုမင်္ဂလဝိလာသိနီအဋ္ဌကထာ)
|အရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသ
|ဒီ၊ဋ္ဌ၊၂
|-
|၈။
|ပါထိကအဋ္ဌကထာ (သုမင်္ဂလဝိလာသိနီအဋ္ဌကထာ)
|အရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသ
|ဒီ၊ဋ္ဌ၊၃
|-
|၉။
|မူလပဏ္ဏသအဋ္ဌကထာ (ပ) (ပပဉ္စသူဒနီအဋ္ဌကထာ)
|အရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသ
|မဋ္ဌ၊၁
|-
|၁၀။
|မူလပဏ္ဏသအဋ္ဌကထာ (ဒု) (ပပဉ္စသူဒနီအဋ္ဌကထာ)
|အရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသ
|မဋ္ဌ၊၂
|-
|၁၁။
|မဇ္ဈိမပဏ္ဏာသအဋ္ဌကထာ (ပပဉ္စသူဒနီအဋ္ဌကထာ)
|အရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသ
|မဋ္ဌ၊၃
|-
|၁၂။
|ဥပရိပဏ္ဏာသအဋ္ဌကထာ (ပပဉ္စသူဒနီအဋ္ဌကထာ)
|အရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသ
|မဋ္ဌ၊၄
|-
|၁၃။
|သံယုဂ်အဋ္ဌကထာ (ပ) (သာရတ္ထပ္ပကာသနီအဋ္ဌကထာ)
|အရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသ
|သံ၊ဋ္ဌ၊၁
|-
|၁၄။
|သံယုဂ်အဋ္ဌကထာ (ဒု) (သာရတ္ထပ္ပကာသနီအဋ္ဌကထာ)
|အရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသ
|သံ၊ဋ္ဌ၊၂
|-
|၁၅။
|သံယုဂ်အဋ္ဌကထာ (တ) (သာရတ္ထပ္ပကာသနီအဋ္ဌကထာ)
|အရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသ
|သံ၊ဋ္ဌ၊၃
|-
|၁၆။
|အင်္ဂုတ္တရအဋ္ဌကထာ (ပ) (မနောရထပူရဏီအဋ္ဌကထာ)
|အရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသ
|အံ၊ဋ္ဌ၊၁
|-
|၁၇။
|အင်္ဂုတ္တရအဋ္ဌကထာ (ဒု) (မနောရထပူရဏီအဋ္ဌကထာ)
|အရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသ
|အံ၊ဋ္ဌ၊၂
|-
|၁၈။
|အင်္ဂုတ္တရအဋ္ဌကထာ (တ) (မနောရထပူရဏီအဋ္ဌကထာ)
|အရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသ
|အံ၊ဋ္ဌ၊၃
|-
|၁၉။
|ခုဒ္ဒကပါဌအဋ္ဌကထာ (ပရမတ္ထဇောတိကာအဋ္ဌကထာ)
|အရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသ
|ခုဒ္ဒကဋ္ဌ
|-
|၂၀။
|ဓမ္မပဒအဋ္ဌကထာ (ပ) (ပရမတ္ထဇောတိကာအဋ္ဌကထာ)
|အရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသ
|ဓမ္မ၊ဋ္ဌ၊၁
|-
|၂၁။
|ဓမ္မပဒအဋ္ဌကထာ (ဒု) (ပရမတ္ထဇောတိကာအဋ္ဌကထာ)
|အရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသ
|ဓမ္မ၊ဋ္ဌ၊၂
|-
|၂၂။
|ဥဒါနအဋ္ဌကထာ (ပရမတ္ထဒီပနီအဋ္ဌကထာ)
|အရှင်ဓမ္မပါလ
|ဥဒါန၊ဋ္ဌ
|-
|၂၃။
|ဣတိဝုတ္တကအဋ္ဌကထာ (ပရမတ္ထဒီပနီအဋ္ဌကထာ)
|အရှင်ဓမ္မပါလ
|ဣတိဝုတ္တဋ္ဌ
|-
|၂၄။
|သုတ္တနိပါတအဋ္ဌကထာ (ပ) (ပရမတ္ထဇောတိကာအဋ္ဌကထာ)
|အရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသ
|သုတ္တနိ၊ဋ္ဌ၊၁
|-
|၂၅။
|သုတ္တနိပါတအဋ္ဌကထာ (ဒု) (ပရမတ္ထဇောတိကာအဋ္ဌကထာ)
|အရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသ
|သုတ္တနိ၊ဋ္ဌ၊၂
|-
|၂၆။
|ဝိမာနဝတ္ထုအဋ္ဌကထာ (ပရမတ္ထဒီပနီအဋ္ဌကထာ)
|အရှင်ဓမ္မပါလ
|ဝိမာနဋ္ဌ
|-
|၂၇။
|ပေတဝတ္ထုအဋ္ဌကထာ (ပရမတ္ထဒီပနီအဋ္ဌကထာ)
|အရှင်ဓမ္မပါလ
|ပေတဋ္ဌ
|-
|၂၈။
|ထေရဂါထာအဋ္ဌကထာ (ပ) (ပရမတ္ထဒီပနီအဋ္ဌကထာ)
|အရှင်ဓမ္မပါလ
|ထေရ၊ဋ္ဌ၊၁
|-
|၂၉။
|ထေရဂါထာအဋ္ဌကထာ (ဒု) (ပရမတ္ထဒီပနီအဋ္ဌကထာ)
|အရှင်ဓမ္မပါလ
|ထေရ၊ဋ္ဌ၊၂
|-
|၃၀။
|ထေရီအဋ္ဌကထာ (ပရမတ္ထဒီပနီအဋ္ဌကထာ)
|အရှင်ဓမ္မပါလ
|ထေရီ၊ဋ္ဌ
|-
|၃၁။
|အပဒါနအဋ္ဌကထာ (ပ) (ဝိသုဒ္ဓဇနဝိလာသိနီအဋ္ဌကထာ)
|(အမည်မသိ)
|အပ၊ဋ္ဌ၊၁
|-
|၃၂။
|အပဒါနအဋ္ဌကထာ (ဒု) (ဝိသုဒ္ဓဇနဝိလာသိနီအဋ္ဌကထာ)
|(အမည်မသိ)
|အပ၊ဋ္ဌ၊၂
|-
|၃၃။
|ဗုဒ္ဓဝံသအဋ္ဌကထာ (မဓုရတ္ထဝိလာသိနီအဋ္ဌကထာ)
|အရှင်ဗုဒ္ဓဒတ္တ
|ဗုဒ္ဓဝံ၊ဋ္ဌ
|-
|၃၄။
|စရိယာပိဋကအဋ္ဌကထာ (ပရမတ္ထဒီပနီအဋ္ဌကထာ)
|အရှင်ဓမ္မပါလ
|စရိယာ၊ဋ္ဌ
|-
|၃၅။
|ဇာတကအဋ္ဌကထာ (ပ)
|အရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသ
|ဇာ၊ဋ္ဌ၊၁
|-
|၃၆။
|ဇာတကအဋ္ဌကထာ (ဒု)
|အရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသ
|ဇာ၊ဋ္ဌ၊၂
|-
|၃၇။
|ဇာတကအဋ္ဌကထာ (တ)
|အရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသ
|ဇာ၊ဋ္ဌ၊၃
|-
|၃၈။
|ဇာတကအဋ္ဌကထာ (စ)
|အရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသ
|ဇာ၊ဋ္ဌ၊၄
|-
|၃၉။
|ဇာတကအဋ္ဌကထာ (မ)
|အရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသ
|ဇာ၊ဋ္ဌ၊၅
|-
|၄၀။
|ဇာတကအဋ္ဌကထာ (ဆ)
|အရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသ
|ဇာ၊ဋ္ဌ၊၆
|-
|၄၁။
|ဇာတကအဋ္ဌကထာ (သ)
|အရှင်ဥပသေန
|ဇာ၊ဋ္ဌ၊၇
|-
|၄၂။
|မဟာနိဒ္ဒေသအဋ္ဌကထာ (သဒ္ဓမ္မပ္ပဇ္ဇောတိကာအဋ္ဌကထာ)
|အရှင်ဓမ္မပါလ
|မဟာနိ၊ဋ္ဌ
|-
|၄၃။
|စူဠနိဒ္ဒေသအဋ္ဌကထာ (သဒ္ဓမ္မပ္ပဇ္ဇောတိကာအဋ္ဌကထာ)
|အရှင်ဓမ္မပါလ
|စူဠနိ၊ဋ္ဌ
|-
|၄၄။
|နေတ္တိအဋ္ဌကထာ (သဒ္ဓမ္မပ္ပဇ္ဇောတိကာအဋ္ဌကထာ)
|အရှင်ဓမ္မပါလ
|နေတ္တိ၊ဋ္ဌ
|-
|၄၅။
|ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ္ဂအဋ္ဌကထာ (ပ) (သဒ္ဓမ္မပ္ပကာသိနီအဋ္ဌကထာ)
|အရှင်မဟာနာမ
|ပဋိသံ၊ဋ္ဌ၊၁
|-
|၄၆။
|ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ္ဂအဋ္ဌကထာ (ဒု) (သဒ္ဓမ္မပ္ပကာသိနီအဋ္ဌကထာ)
|အရှင်မဟာနာမ
|ပဋိသံ၊ဋ္ဌ၊၂
|-
|၄၇။
|ဓမ္မသင်္ဂဏီအဋ္ဌကထာ (အဋ္ဌသာလိနီအဋ္ဌကထာ)
|အရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသ
|အဘိ၊ဋ္ဌ၊၁
|-
|၄၈။
|ဝိဘင်္ဂအဋ္ဌကထာ (သမ္မောဟဝိနောဒနီအဋ္ဌကထာ)
|အရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသ
|အဘိ၊ဋ္ဌ၊၂
|-
|၄၉။
|ပဉ္စပကရဏအဋ္ဌကထာ
|အရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသ
|အဘိ၊ဋ္ဌ၊၃
|-
|၅၀။
|ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂအဋ္ဌကထာ (ပ)
|အရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသ
|ဝိသုဒ္ဓိ၊ဋ္ဌ၊၁
|-
|၅၁။
|ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂအဋ္ဌကထာ (ဒု)
|အရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသ
|ဝိသုဒ္ဓိ၊ဋ္ဌ၊၂
|}
===ကိုးကား===
<references/>
[[Category:ပိဋကတ် သုံးပုံ]]
d3kc74zxkefolahkyjzgitlv4knbr9w
အဂ္ဂမဟာကမ္မဋ္ဌာနာစရိယဘွဲ့တံဆိပ်တော်
0
47689
1049898
917919
2026-08-23T08:55:52Z
~2026-45868-06
147294
/* ခုနှစ်အလိုက် ဘွဲ့တံဆိပ်တော် အလှူခံရရှိတော်မူသည့် ဆရာတော်ကြီးများ */ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဘွဲ့ရဆရာတော်များကို ဖြည့်စွက်သည်
1049898
wikitext
text/x-wiki
'''အဂ္ဂမဟာကမ္မဋ္ဌာနာစရိယဘွဲ့တံဆိပ်တော်''' ({{lang-pi|Aggamahākammaṭṭhānācariya}}; {{lang-en|Agga Maha Kammatthanacariya Title}}) သည် မြန်မာနိုင်ငံက ပေးအပ်သော အဆင့်အမြင့်ဆုံး တရားပြဘွဲ့တံဆိပ်တော်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
== အဂ္ဂမဟာကမ္မဋ္ဌာနာစရိယ ဘွဲ့တံဆိပ်တော် ဂုဏ်အင်္ဂါအရည်အချင်း ==
# သက်တော်နှစ်(၅၀)ရှိခြင်း။
# သီလဝန္တဖြစ်ခြင်း။
# ကမ္မဋ္ဌာန်းရိပ်သာတစ်ခုကို ကြီးကြပ်ကွပ်ကဲ အုပ်ချုပ်လျက် အနည်းဆုံး (၁၅)နှစ်ကမ္မဋ္ဌာန်းပြသခဲ့ခြင်း။
# ဓမ္မာစရိယစာချတန်း အောင်မြင်ခြင်း (သို့မဟုတ်) ပိဋကကျမ်းစာများ သင်ယူဖူးခြင်း။
# ထေရဝါဒပါဠိ၊ ပိဋကတော်လာ ကမ္မဋ္ဌာန်းနည်းများကိုသာ ပြသခြင်း။
# ဗုဒ္ဓဂိုဏ်း၊ ဓမ္မဂိုဏ်း၊ သံဃာ့ဂိုဏ်း၊ ရာဇဂိုဏ်း ကင်းလွတ်စွာ ဟောပြောပြသခြင်း။
# ကမ္မဋ္ဌာန်းရိပ်သာတွင် တစ်နှစ်အတွင်း တရားအားထုတ်သော ယောဂီဦးရေ ၁၀၀၀ အထက်ရှိခြင်း။
# သံဃာ့အဖွဲ့အစည်းအဆင့်ဆင့်အား ဆန့်ကျင်ဘက်မပြုသူ ဖြစ်ခြင်း။
# ဝိဝါဒါဓိကရုဏ်းမှု၊ အနုဝါဒါဓိကရုဏ်းမှု ကင်းရှင်းခြင်း။
== ခုနှစ်အလိုက် ဘွဲ့တံဆိပ်တော် အလှူခံရရှိတော်မူသည့် ဆရာတော်ကြီးများ ==
'''၂၀၂၆'''
{| class="wikitable"
|+
!စဉ်
!ဘွဲ့တော်
!ကျောင်းတိုက်
!တည်နေရာ
|-
|၁
|ဒေါက်တာဘဒ္ဒန္တကာရုညာဓိပတိ
|သံဃာ့ဂုဏ်ရည်ပုညဝတီစိန်တလုံးတောရ
ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်သင်တန်းကျောင်းတိုက်
|လောပိတစံပြကျေးရွာ၊
လွိိုင်ကော်မြို့နယ်၊ ကယားပြည်နယ်
|-
|၂
|ဘဒ္ဒန္တနန္ဒပါလ
|သာသနဟိတမြို့မကျောင်းတိုက်
|မြို့မရပ်ကွက်၊ ခန္တီးမြို့၊ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၃
|ဘဒ္ဒန္တတေဇာနန္ဒ
|ရတနာ့ဂုဏ်ရည်ရိပ်သာ
|ရွှေပေးကျေးရွာ၊ မြိတ်မြို့နယ်၊ တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၄
|ဒေါက်တာ ဘဒ္ဒန္တအဂ္ဂဝရ
|မဟာစည်သာသနာ့ရိပ်သာ
|ရုံးရပ်ကွက်၊ ဖြူးမြို့နယ်၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၅
|ဘဒ္ဒန္တနန္ဒသိရီ(ခ)ဘဒ္ဒန္တနန္ဒောဘာသ
|ပဏ္ဍိတာရာမရွှေတောင်ကုန်းသာသနာ့ရိပ်သာ
|မြေနီကုန်းရပ်ကွက်၊ မော်လမြိုင်မြို့၊ မွန်ပြည်နယ်
|-
|၆
|ဘဒ္ဒန္တ မေဓင်္ကရာနန္ဒ
|ဆုတောင်းပြည့်ကျောင်းတိုက်
|တောင်လုံးပြန်ရပ်ကွက်၊ မင်္ဂလာတောင်ညွှန့်မြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၇
|ဘဒ္ဒန္တဇယဒိသ
|နယားကျောင်း၊ မိုးကုတ်ဓမ္မမဂ္ဂင်ရိပ်သာ
|သိမ်ဖြူရထားရပ်ကွက်၊ မင်္ဂလာတောင်ညွှန့်မြို့နယ်
|-
|၈
|ဘဒ္ဒန္တပညာစာရ
|မဟာစည်သာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|စာရေးကုန်းရပ်ကွက်၊ ဝါးခယ်မမြို့၊ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၉
|ဘဒ္ဒန္တအဂ္ဂဓဇ
|သန္တိသုခမဟာစည်သာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|အမှတ်(၂)ရပ်ကွက်၊ ပုသိမ်မြို့၊ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး
|}
====== ၂၀၂၅ ======
{| class="wikitable"
!စဉ်
!ဘွဲ့တော်
!ကျောင်းတိုက်
!တည်နေရာ
|-
|၁
|ဘဒ္ဒန္တကောသလဉာဏ
|ရွှေတောင်ဦးလယ်တီဝိပဿနာရိပ်သာ
|ကန်ချောင်အုပ်စု၊ ယင်းမာပင်မြို့နယ်၊ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၂
|ဒေါက်တာဘဒ္ဒန္တဣန္ဒောဘာသာဘိဝံသ
|ကမ္မဋ္ဌာန်းကျောင်းတိုက်
|မြို့မ(၁)ရပ်ကွက်၊ ညောင်လေးပင်မြို့၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၃
|ဘဒ္ဒန္တသီလာစာရ
|ကျိုက်ဒေးယျုံကျောင်းတိုက်
|[[ပျဉ်ထောင်ရွာ၊ သရက်မြို့နယ်|ပျဉ်ထောင်ကျေးရွာ၊ သရက်မြို့နယ်၊ မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]
|-
|၄
|ဘဒ္ဒန္တဓမ္မသာမိ
|သဲအင်းဂူဝိပဿနာကမ္မဋ္ဌာန်းရိပ်သာ
|သီရိမင်္ဂလာရပ်ကွက်၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၅
|ဘဒ္ဒန္တကစ္စာယန
|စံပယ်ရုံမိုးကုတ်ဝိပဿနာရိပ်သာမာရ်အောင်ကျောင်းတိုက်
|ပြည်ကြီးမျက်မှန်ရပ်ကွက်၊ ချမ်းအေးသာစံမြို့၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၆
|ဘဒ္ဒန္တကုမုဒ
|ရွှေသစ္စာတောရဖားအောက်တောရဗုဒ္ဓသာသနာ့ရိပ်သာခွဲ
|[[အင်းကန်|အင်းကန်ကျေးရွာ၊ မှော်ဘီမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]
|-
|၇
|[[ဆေကိန္ဒ၊ အရှင် (ဓမ္မဒူတ)|ဒေါက်တာဘဒ္ဒန္တဆေကိန္ဒ]]
|[[အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ထေရဝါဒဗုဒ္ဓသာသနာပြု တက္ကသိုလ်|အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာထေရဝါဒဗုဒ္ဓသာသနာပြုတက္ကသိုလ်]]
|အမှတ်(၅)ရပ်ကွက်၊ မရမ်းကုန်းမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၈
|ဒေါက်တာဘဒ္ဒန္တနန္ဒဝံသ
|ဇနိတာရာမမိုးကုတ်ရိပ်သာ
|[[စိန်ရွှေကုန်း|စိန်ရွှေကုန်းကျေးရွာ၊ မှော်ဘီမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]
|-
|၉
|ဘဒ္ဒန္တဝဏ္ဏိတ
|ဓမ္မသုခတောရဝိပဿနာဓမ္မရိပ်သာ
|[[လွယ်လုံရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်|လွယ်လုံကျေးရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်၊ ရှမ်းပြည်နယ်]]
|-
|၁၀
|ဘဒ္ဒန္တဝိစိတ္တသာရ
|ဟံသာဝတီကမ္မဋ္ဌာန်းကျောင်းတိုက်
|မြကန်သာရပ်ကွက်၊ မြောင်းမြမြို့၊ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး
|}
====== ၂၀၂၄<ref>https://www.moi.gov.mm/announcements/50023
</ref> ======
{| class="wikitable"
|+
!စဉ်
!ဘွဲ့တော်
!ကျောင်းတိုက်
!တည်နေရာ
|-
|၁
|ဘဒ္ဒန္တသောဘန
|မဟာစည်သာသနာ့ရိပ်သာတောင်ပေါ်ကျောင်းတိုက်
|[[မုရစ်ကြီးရွာ၊ ချောင်းဆုံမြို့နယ်|မုရစ်ကြီးကျေးရွာ၊ ချောင်းဆုံမြို့နယ်၊ မွန်ပြည်နယ်]]
|-
|၂
|ဘဒ္ဒန္တဓမ္မာလင်္ကာရ
|နိဗ္ဗာန်ဆိပ်ဦးမဟာစည်သာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|ရိပ်သာရပ်ကွက်၊ လှည်းကူးမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၃
|ဘဒ္ဒန္တကေသရ
|ရွှေမင်းကံမိုးကုတ်ဝိပဿနာဓမ္မရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|အမှတ်(၄)ရပ်ကွက်၊ ဒဂုံမြို့သစ်(အရှေ့ပိုင်း)မြို့နယ်၊
ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၄
|ဘဒ္ဒန္တဣဿရိယ
|ပန်းလှိုင်သာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|အမှတ်(၄၈)ရပ်ကွက်၊ ဒဂုံမြို့သစ်(မြောက်ပိုင်း)မြို့နယ်၊
ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၅
|ဘဒ္ဒန္တဂုဏဝံသာလင်္ကာရ
|ရွှေတောရဓမ္မရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|ကျောင်းကြီးစုရပ်ကွက်၊ တောင်ကြီးမြို့၊ ရှမ်းပြည်နယ်
|-
|၆
|ဘဒ္ဒန္တခမာဝုဓ
|ရွှေပြည်အေးသာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|အောင်သီတာရပ်ကွက်(၈)၊ လားရှိုးမြို့၊ ရှမ်းပြည်နယ်
|-
|၇
|ဘဒ္ဒန္တပညာစာရ
|ပုံလို့တောရကျောင်းတိုက်
|ဝမ်းလုံးရပ်ကွက်၊ တာချီလိတ်မြို့၊ ရှမ်းပြည်နယ်
|-
|၈
|ဘဒ္ဒန္တပဏ္ဍိတ
|ကမ္ဘာအေးစေတီကျောင်းတိုက်
|မိုဂျီရပ်ကွက်၊ ကိတကြူရှူမြို့၊ ဖူကူအိုကာခရိုင်၊ ဂျပန်နိုင်ငံ
|}
====== ၂၀၂၃<ref>{{cite news|url=https://dsinfo.org/node/5817?d=1/|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၂ / ၂၀၂၃|publisher=Myanma Radio and Television|date=|accessdate=24 September 2023|language=my}}{{Dead link|date=September 2024 }}</ref> ======
{| class="wikitable"
|+
!စဉ်
!ဘွဲ့တော်
!ကျောင်းတိုက်
!တည်နေရာ
|-
|၁
|[[တောင်ကလေးဆရာတော်|ဘဒ္ဒန္တပညာသာမိ]]
|တောင်ကလေးပရိယတ္တိပဋိပတ္တိ
သာသနာ့အေးရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|တောင်ကလေးကျေးရွာ၊ ဘားအံမြို့နယ်၊ ကရင်ပြည်နယ်
|-
|၂
|[[သုနန္ဒ၊ ဦး (ဓမ္မရံသီ ဆရာတော်)|ဘဒ္ဒန္တသုနန္ဒ]]
|ဓမ္မရံသီမိုးကုတ်ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|ကုန်းမြင့်သာယာရပ်ကွက်၊ မိုးကုတ်မြို့၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၃
|ဘဒ္ဒန္တဇောတိက
|မိုးကုတ်ဝိပဿနာဇနိတာရာမကျောင်းတိုက်
|ဆရာစံရပ်ကွက်၊ ဗဟန်းမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၄
|ဘဒ္ဒန္တဣန္ဒာစာရာဘိဝံသ
|စိတ္တသုခသာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|ဝါးကောက်ကျွန်းရပ်ကွက်၊ လှည်းကူးမြို့၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၅
|ဘဒ္ဒန္တဓမ္မပီယ
|ဇွဲစုံသာသနာရာမပရိယတ္တိစာသင်တိုက်
|အမှတ်(၈)ရပ်ကွက်၊ မရမ်းကုန်းမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၆
|ဒေါက်တာဘဒ္ဒန္တနိမလ
|နန္ဒာအောင်မြေကျောင်း၊ လိပ်ပြာကန်တိုက်
|ငါးထပ်ကြီးမြောက်ရပ်ကွက်၊ ဗဟန်းမြို့နယ်၊
ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၇
|ဘဒ္ဒန္တပညာဇောတ
|မြိုင်မဟာစည်သာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|အမှတ်(၁၅)ရပ်ကွက်၊ တောင်ဥက္ကလာပမြို့နယ်၊
ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၈
|ဘဒ္ဒန္တစန္ဒသေန
|သုညတဓမ္မမိုးကုတ်ဝိပဿနာကျောင်းတိုက်
|(၇/အနောက်)ရပ်ကွက်၊ သာကေတမြို့နယ်၊
ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၉
|ဒေါက်တာ
ဘဒ္ဒန္တပညာသာရ
|ပန်းတစ်ပွင့်တောင်သာသနာပြုတောရရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|ဖူးကြီးကျေးရွာ၊ တိုက်ကြီးမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၁၀
|ဘဒ္ဒန္တဒေဝိန္ဒ
|စွန်းလွန်းဝိပဿနာရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|ရပ်ကွက်(၁၀)၊ လားရှိုးမြို့၊ ရှမ်းပြည်နယ်
|-
|၁၁
|ဘဒ္ဒန္တပညာသာရ
|မဟာစေတျာရာမဘုရားကြီးကျောင်းတိုက်
|ဘုရားကြီးရပ်ကွက်၊ ဟင်္သာတမြို့၊ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၁၂
|ဘဒ္ဒန္တပညာသိရီ
|မိဂဒါဝုန်မိုးကုတ်ဝိပဿနာ
ပဋိပတ္တိသာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|အမှတ်(၃)ရပ်ကွက်၊ ပုသိမ်မြို့၊ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၁၃
|ဘဒ္ဒန္တသောဘိတာဘိဝံသ
|ရွှေဟင်္သာမစိုးရိမ်ဣစ္ဆာသယဓမ္မရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|အောက်စုစံပြကျေးရွာ၊ ညောင်တုန်းမြို့နယ်၊ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး
|}
====== ၂၀၂၂ ======
{| class="wikitable"
|+
!စဉ်
!ဘွဲ့တော်
!ကျောင်းတိုက်
!တည်နေရာ
|-
|၁
|ဘဒ္ဒန္တထေရဝံသ
|စကားလှဓမ္မာရုံကျောင်းတိုက်
|အောင်မင်္ဂလာရပ်ကွက်၊ ကလေးမြို့၊ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၂
|ဘဒ္ဒန္တဝိဿုတ
|ညောင်ပင်ဆိပ်တောရ
တေဇစက္ကီဝိပဿနာကမ္မဋ္ဌာန်းကျောင်းတိုက်
|ညောင်ပင်ဆိပ်ရပ်ကွက်၊ မော်လမြိုင်မြို့၊ မွန်ပြည်နယ်
|-
|၃
|ဒေါက်တာဘဒ္ဒန္တစန္ဒာဝရာဘိဝံသ
|ထေရဝါဒမိုးကုတ်ဓမ္မရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|မယ်ဇလီကုန်းကျေးရွာ၊ လှည်းကူးမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၄
|ဘဒ္ဒန္တတေဇနိယ
|မဏိရတနာကျောင်း၊ ပြဿာဒ်ကျောင်းတိုက်
|ငါးထပ်ကြီးမြောက်ရပ်ကွက်၊ ဗဟန်းမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၅
|ဘဒ္ဒန္တဇာဂရ
|ရေဦးဝိပဿနာဓမ္မရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|အမှတ်(၂)ရပ်ကွက်၊ ကျောက်မဲမြို့၊ ရှမ်းပြည်နယ်
|-
|၆
|ဘဒ္ဒန္တပညာသာမိ
|ပုဗ္ဗာရုံကျောင်းတိုက်
|ဒေါင့်ကြီးကျေးရွာ၊ ရေကြည်မြို့နယ်၊ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး
|}
====== ၂၀၂၁ ======
{| class="wikitable"
|+
!စဉ်
!ဘွဲ့တော်
!ကျောင်းတိုက်
!တည်နေရာ
|-
|၁
|ဘဒ္ဒန္တအာဒိစ္စဝံသ
|အောင်နန်းမဟာစည်သာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|အောင်နန်းရိပ်သာရပ်ကွက်၊ မြစ်ကြီးနားမြို့၊ ကချင်ပြည်နယ်
|-
|၂
|ဘဒ္ဒန္တဩဘာသ
|မိုးကုတ်ဓမ္မရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|ရမ်ပူရပ်ကွက်၊ မြစ်ကြီးနားမြို့၊ ကချင်ပြည်နယ်
|-
|၃
|ဘဒ္ဒန္တဉာဏဗလ
|သဒ္ဓမ္မမဉ္ဇီကျောင်းတိုက်
|ပေါင်းတလည်မြို့၊ ပြည်မြို့နယ်၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၄
|ဘဒ္ဒန္တစန္ဒောသာရ
|အောင်မင်္ဂလာမိုးကုတ်ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|အမှတ်(၁၃)ရပ်ကွက်၊ တောင်ငူမြို့၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၅
|ဒေါက်တာ
ဘဒ္ဒန္တပညိဿရာဘိဝံသ
|ဓမ္မဒူတတောရသာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|ဘူးလယ်အင်းကျေးရွာ၊ ပဲခူးမြို့နယ်၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၆
|ဘဒ္ဒန္တမဟိန္ဒ
|မဟာဂန္ဓာရုံတိုက်သစ်ကျောင်းတိုက်
|ချမ်းမြသာယာရပ်ကွက်၊ ပြည်ကြီးတံခွန်မြို့နယ်၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၇
|ဘဒ္ဒန္တလာဘ
|စိတ္တပါလဂူကျောင်းစာသင်တိုက်
|အောင်မင်္ဂလာရပ်ကွက်၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၈
|ဘဒ္ဒန္တသောဘန
|သာမည-မိုးကုတ်ဝိပဿနာကမ္မဋ္ဌာန်းကျောင်းတိုက်
|ဈေးကြိုရပ်ကွက်၊ မော်လမြိုင်မြို့၊ မွန်ပြည်နယ်
|-
|၉
|ဘဒ္ဒန္တဝဏ္ဏိတ
|ဓမ္မဒါယာဒါသဒ္ဓမ္မရံသီရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|ရွှေကုန်းရပ်ကွက်၊ ကျောက်တန်းမြို့၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၁၀
|ဘဒ္ဒန္တအဂ္ဂဓမ္မ
|မဟာဆေးဝင်္ကဘာအာလိန်ငါးဆင့်ကျောင်းတိုက်
|နံ့သာကုန်းရပ်ကွက်၊ အင်းစိန်မြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၁၁
|ဘဒ္ဒန္တသောဘဏ
|ရွှေမြင့်မိုရ်ကျောင်းတိုက်
|အမှတ်(၅)ရပ်ကွက်၊ တောင်ဥက္ကလာပမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၁၂
|ဘဒ္ဒန္တဣန္ဒာစရိယ
|ဗောဓိရိပ်ငြိမ်တောရရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|ဝါးနက်ချောင်းကြီးစံပြကျေးရွာ၊ မှော်ဘီမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၁၃
|ဒေါက်တာဘဒ္ဒန္တပုညနန္ဒ
|သီရိမင်္ဂလာမန်ဆူရှမ်းကျောင်းတိုက်
|ရပ်ကွက်(၁၂)၊ လားရှိုးမြို့၊ ရှမ်းပြည်နယ်
|-
|၁၄
|ဘဒ္ဒန္တပညာဝံသ
|ကန်ကလေးတောရဓမ္မရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|သမ္ဘရာအင်းလေးကျေးရွာ၊ ကြံခင်းမြို့နယ်၊ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၁၅
|ဘဒ္ဒန္တသီလာစာရ
|မင်္ဂလာရွှေကျောင်း
မဟာစည်သာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|အမှတ်(၆)ရပ်ကွက်၊ မြန်အောင်မြို့၊ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၁၆
|ဒေါက်တာဘဒ္ဒန္တဝိသုဒ္ဓ
|နဂါးရစ်တောင်ဓမ္မပါလတောရကျောင်းတိုက်
|ပန်းပုကွင်းကျေးရွာ၊ ငါးသိုင်းချောင်းမြို့၊ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၁၇
|ဘဒ္ဒန္တဃောသိတာဘိဝံသ
|မေတ္တာနန္ဒဝိဟာရဓမ္မရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|ဖရီးမောင့်မြို့၊ ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ်၊ အမေရိကန်နိုင်ငံ
|-
|၁၈
|ဘဒ္ဒန္တမဏိဇောတိ
|ရတနာ့ဗိမာန်ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|မက်ဒေါနောက်မြို့၊ ဂျော်ဂျီယာပြည်နယ်၊ အမေရိကန်နိုင်ငံ
|}
====== ၂၀၂၀ ======
{| class="wikitable"
|+
!စဉ်
!ဘွဲ့တော်
!ကျောင်းတိုက်
!တည်နေရာ
|-
|၁
|ဘဒ္ဒန္တသုမန
|မိုးကုတ်ဝိပဿနာမဂ္ဂင်ဓမ္မရိပ်သာကျောင်းတိုက်၊
သိရီသုမနချောင်
|သောတာပန်ရပ်ကွက်၊ စစ်ကိုင်းမြို့၊ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၂
|[[စွန်းလွန်းဂူဓမ္မအေးရိပ်သာဆရာတော်|ဘဒ္ဒန္တတိလောက]]
|စွန်လွန်းဂူဓမ္မအေးရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|အစဉ်စံပြကျေးရွာ၊ ရေးမြို့နယ်၊ မွန်ပြည်နယ်
|-
|၃
|ဘဒ္ဒန္တဉာဏုတ္တရ
|အနောက်ကျောင်း၊
မိုးကုတ်ဝိပဿနာမြစေတီကျောင်းတိုက်
|ဘော့သပြေကန်ကျေးရွာ၊ သန်လျင်မြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၄
|ဘဒ္ဒန္တပဏ္ဍဝံသ
|မဏိရတနာကျောင်း၊ ဇမ္ဗူအေးကျောင်းတိုက်
|(ဈ)ရပ်ကွက်၊ မြောက်ဥက္ကလာပမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၅
|ဘဒ္ဒန္တဝဏ္ဏာစာရ
|ဟံသာဝတီကမ္မဋ္ဌာန်းဓမ္မရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|ဘိုကုန်းရပ်ကွက်၊ အင်းစိန်မြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၆
|ဒေါက်တာဘဒ္ဒန္တဣန္ဒက
|ဓမ္မမာမကသာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|ကျွန်းကလေးကျေးရွာ၊ လှည်းကူးမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၇
|ဘဒ္ဒန္တဝိလာသ
|သဲအင်းဂူဝိပဿနာကမ္မဋ္ဌာန်းကျောင်းတိုက်
|နှောကုန်းကျေးရွာ၊ မှော်ဘီမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၈
|ဒေါက်တာဘဒ္ဒန္တရေဝတ
|အမရဝတီဘုန်းတော်ကြီးသင်ပညာရေးကျောင်း
|ကုန်းတလပေါင်စံပြကျေးရွာ၊ မင်္ဂလာဒုံမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၉
|ဒေါက်တာဘဒ္ဒန္တကောဝိဒ
|မဇ္ဈိမဂုဏ်ရည်မဟာစည်တောရရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|ကဒစ်ကျေးရွာ၊ ရဲမွန်တပ်မြို့၊ လှည်းကူးမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၁၀
|ဘဒ္ဒန္တဝဏ္ဏိတ
|ဗောဓိစီကျောင်းတိုက်
|မန်စီမြို့၊ ယူနန်ပြည်နယ်၊ တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ
|}
====== ၂၀၁၉ ======
{| class="wikitable"
|+
!စဉ်
!ဘွဲ့တော်
!ကျောင်းတိုက်
!တည်နေရာ
|-
|၁
|ဘဒ္ဒန္တဣန္ဒာဝုဓ
|မဟာလယ်တီစံကျောင်းတိုက်
|ရန်အောင်(၁)ရပ်ကွက်၊ ပျဉ်းမနားမြို့၊ နေပြည်တော်
|-
|၂
|ဘဒ္ဒန္တမာနိတ
|ငှက်ပစ်တောင်မဟာစည်သာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|မောင်တိုင်း(၂)ရပ်ကွက်၊ တောင်တွင်းကြီးမြို့၊ မကွေးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၃
|ဘဒ္ဒန္တကုမာရ
|အောင်တော်မူရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|ဘူတာရပ်ကွက်၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၄
|ဘဒ္ဒန္တကောသလ္လ
|ဓမ္မမဉ္ဇရီကျောင်း
|ဗိုလ်ထွန်းဇံရပ်ကွက်၊ ဒေါပုံမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၅
|ဘဒ္ဒန္တဣန္ဒာဝုဓာဘိဝံသ
|မိုးကုတ်ဝိပဿနာဇေတဝန်ရွှေကျောင်းတိုက်
|အမှတ်(၁၂)ရပ်ကွက်၊ ရွှေပြည်သာမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၆
|ဒေါက်တာဘဒ္ဒန္တစန္ဒသိရီ
|အောင်စကြာမိုးကုတ်ဝိပဿနာရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|(၇/အနောက်)ရပ်ကွက်၊ သာကေတမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၇
|ဘဒ္ဒန္တဣန္ဒဝံသ
|မဏိရတနာရုံမဟာစည်သာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|ဝဲကြီးကူကျေးရွာ၊ အိမ်မဲမြို့နယ်၊ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၈
|ဘဒ္ဒန္တနန္ဒမာလာ
|ကျိုက္ကမျွမ်ဘုရားကြီးလိပ်ဥကုန်း
မိုးကုတ်ဝိပဿနာဓမ္မရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|အမှတ်(၁၈)ရပ်ကွက်၊ ဖျာပုံမြို့၊ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး
|}
====== ၂၀၁၈ ======
{| class="wikitable"
|+
!စဉ်
!ဘွဲ့တော်
!ကျောင်းတိုက်
!တည်နေရာ
|-
|၁
|ဘဒ္ဒန္တပဏ္ဍဝံသ
|မဟာစည်မြဝတီသာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|ကြီးပွားရေးရပ်ကွက်၊ သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၂
|ဘဒ္ဒန္တဝါယာမိန္ဒ
|ရတနာမာရ်အောင်တောရဓမ္မရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|ဉာဏရပ်ကွက်၊ ပုလဲမြို့သစ်၊ မင်္ဂလာဒုံမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၃
|ဘဒ္ဒန္တဇာနေယျ
|မြစိမ်းတောင်ဝိပဿနာကျောင်းတိုက်
|လိမ္မော်ခြံကျေးရွာ၊ တိုက်ကြီးမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၄
|ဒေါက်တာဘဒ္ဒန္တဝေရောစန
|ငွေတောင်ဦးကမ္မဋ္ဌာန်းကျောင်းတိုက်
|ပုန်းထွန်ရပ်ကွက်၊ တာချီလိတ်မြို့၊ ရှမ်းပြည်နယ်
|-
|၅
|[[မိုင်းဖုန်းဆရာတော်|ဘဒ္ဒန္တဉာဏသံဝရ]]
|လွယ်လိန်းစေတီကမ္မဋ္ဌာန်းကျောင်းတိုက်
|မိုင်းဖုန်းကျေးရွာ၊ တာချီလိတ်မြို့နယ်၊ ရှမ်းပြည်နယ်
|-
|၆
|ဘဒ္ဒန္တပဏ္ဍိတာဘိဝံသ
|ပဏ္ဍိတာရာမဓမ္မရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|ကုန်းကြီးကျေးရွာ၊ လေးမျက်နှာမြို့နယ်၊ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး
|}
====== ၂၀၁၇ ======
{| class="wikitable"
|+
!စဉ်
!ဘွဲ့တော်
!ကျောင်းတိုက်
!တည်နေရာ
|-
|၁
|ဘဒ္ဒန္တပဏ္ဍိစ္စ
|အောင်သပြေကမ္မဋ္ဌာန်းကျောင်းတိုက်
|ကော့ထင်းစံပြကျေးရွာ၊ ကျိုက်ထိုမြို့နယ်၊ မွန်ပြည်နယ်
|-
|၂
|ဒေါက်တာဘဒ္ဒန္တစန္ဒသူရိယ
|အောင်စကြာမိုးကုတ်ဓမ္မရိပ်သာကျောင်း၊
သရက်တောကျောင်းတိုက်
|အမှတ်(၁၂)ရပ်ကွက်၊ လမ်းမတော်မြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၃
|[https://shn.m.wikipedia.org/wiki/%E1%81%BE%E1%81%A2%E1%82%86%E1%82%87:SaoSuKham.jpg ဘဒ္ဒန္တသုခမိန္ဒ]
|လွယ်တိန်ခမ်းကျောင်းတိုက်
|ဟိုမွန်ရပ်ကွက်၊ မူဆယ်မြို့၊ ရှမ်းပြည်နယ်
|-
|၄
|Phra Prajak Siriwanno
|Soon Pattibattitham Tanang Laynang Chaleamrat
|ချင်းမိုင်မြို့၊ ထိုင်းနိုင်ငံ
|}
====== ၂၀၁၆ ======
{| class="wikitable"
|+
!စဉ်
!ဘွဲ့တော်
!ကျောင်းတိုက်
!တည်နေရာ
|-
|၁
|ဘဒ္ဒန္တစန္ဒိမာ
|သဲအင်းဂူဝိပဿနာဓမ္မရိပ်သာကျောင်းတိုက်
တိုက်ခွဲအမှတ်(၃၂)
|စက်ရုံရပ်ကွက်၊ အောင်လံမြို့၊ မကွေးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၂
|ဘဒ္ဒန္တကေသရိန္ဒ
|အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာဖားအောက်တောရ
ဗုဒ္ဓသာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|ဥပုသ်တော်ရပ်ကွက်၊ အောင်မြေသာစံမြို့နယ်၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး
|}
====== ၂၀၁၅ ======
{| class="wikitable"
|+
!စဉ်
!ဘွဲ့တော်
!ကျောင်းတိုက်
!တည်နေရာ
|-
|၁
|ဘဒ္ဒန္တကဉ္စနသာရ
|ကသစ်ဝိုင်ဓမ္မရိပ်သာကျောင်းတိုက်၊
|မြို့တွင်းကြီးရပ်ကွက်၊ ပဲခူးမြို့၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၂
|ဘဒ္ဒန္တဣန္ဒြိယ
|ဒီပါအေးမြမဟာစည်သာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|ပေါက္ကူကျေးရွာ၊ ရေစကြိုမြို့နယ်၊ မကွေးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၃
|ဘဒ္ဒန္တဣန္ဒက
|ရွှေလင်းယုန်ကျောင်း၊
မိုးကုတ်ဝိပဿနာမင်္ဂလာရိပ်သာ
တရားတော်ပြန့်ပွားရေးဌာနချုပ်
|ချမ်းမြသာယာရပ်ကွက်၊ ပြည်ကြီးတံခွန်မြို့နယ်၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၄
|ဒေါက်တာဘဒ္ဒန္တသောဘန
|ရွှေမင်းဝံသာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|အလယ်ရွှေဂုံတိုင်ရပ်ကွက်၊ ဗဟန်းမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|}
====== ၂၀၁၄ ======
{| class="wikitable"
|+
!စဉ်
!ဘွဲ့တော်
!ကျောင်းတိုက်
!တည်နေရာ
|-
|၁
|ဘဒ္ဒန္တသုဇာတ
|ပြည်နယ်ကမ္မဋ္ဌာန်းကျောင်းတိုက်
|အမှတ်(၉)ရတနာဒီပရပ်ကွက်၊ ဘားအံမြို့၊ ကရင်ပြည်နယ်
|-
|၂
|ဘဒ္ဒန္တဝရဉာဏ
|မင်းရပ်ချောင်ပဋိပတ္တိသာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|မင်းရပ်ကျေးရွာ၊ လောင်းလုံးမြို့နယ်၊ တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၃
|ဘဒ္ဒန္တဝင်္ဂီသ
|ဝမ်းတော်ပြည့်ပရိယတ္တိပဋိပတ္တိသာသနာပြုကျောင်းတိုက်
|ကျီးတော်ကုန်းရပ်ကွက်၊ မိတ္ထီလာမြို့၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၄
|ဘဒ္ဒန္တအာစာရသိက္ခ
|ကသစ်ဝိုင်အောင်ချမ်းသာဓမ္မရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|အောင်ချမ်းသာ(၃)ရပ်ကွက်၊ သန်လျင်မြို့၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၅
|[[:en:Hsin_Tao|ဘဒ္ဒန္တကုသလ (Hsin Tao)]]
|လင်ဂျူးတောင်ဗုဒ္ဓသာသနာပြုစခန်းရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|ဟောင်ကောင်မြို့၊ တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတန္ိုင်ငံ
|}
====== ၂၀၁၃ ======
{| class="wikitable"
|+
!စဉ်
!ဘွဲ့တော်
!ကျောင်းတိုက်
!တည်နေရာ
|-
|၁
|ဘဒ္ဒန္တဝိသုဒ္ဓဉာဏ
|ပြည်တော်အေးဝိပဿနာကမ္မဋ္ဌာန်းကျောင်းတိုက်
|ရွှေဟင်္သာရပ်ကွက်၊ ကော့သောင်းမြို့၊ တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၂
|ဘဒ္ဒန္တသုတာစာရ
|မဟာစည်သာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|ရွာမရပ်ကွက်၊ နတ္တလင်းမြို့၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၃
|ဘဒ္ဒန္တဒေဝိန္ဒောဘာသာဘိဝံသ
|သပြေပင်ကျောင်းမိုးကုတ်ဝိပဿနာဓမ္မရိပ်သာ
|ဘောဂဝတီရပ်ကွက်၊ ကျောက်ဆည်မြို့၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၄
|ဘဒ္ဒန္တဉာဏောဘာသ
|ရွှေနံ့သာပရိယတ္တိမိုးကုတ်ဓမ္မရိပ်သာ
|သောက်တော်တွင်းရပ်ကွက်၊ သန်လျင်မြို့၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၅
|ဘဒ္ဒန္တသူရိယ
|မဟာစည်သာသနာ့ရိပ်သာကမ္မဋ္ဌာန်းတောရကျောင်းတိုက်
|နမ့်တီးကျေးရွာ၊ နမ့်ခမ်းမြို့နယ်၊ ရှမ်းပြည်နယ်
|-
|၆
|ဘဒ္ဒန္တနန္ဒသီရိ
|ဥရောပထေရဝါဒဗုဒ္ဓသာသနာပြုကျောင်းတိုက်
|ပါရီမြို့၊ ပြင်သစ်နိုင်ငံ
|}
====== ၂၀၁၂ ======
အဂ္ဂမဟာကမ္မဋ္ဌာနာစရိယ ဘွဲ့တံဆိပ်တော်ရဆရာတော် မရှိပါ။
====== ၂၀၁၁ ======
{| class="wikitable"
|+
!စဉ်
!ဘွဲ့တော်
!ကျောင်းတိုက်
!တည်နေရာ
|-
|၁
|ဘဒ္ဒန္တဉာဏောဘာသ
|သဇင်ရေကျော်ကျောင်း၊ အာသာဝတီကျောင်းတိုက်
|အမှတ်(၂)ရပ်ကွက်၊ မြောက်ဥက္ကလာပမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၂
|Phra Dhammamangala Jarn
|Wat Phradhatu Sri Chomtong Varavihara
|ချင်းမိုင်မြို့၊ ထိုင်းနိုင်ငံ
|}
====== ၂၀၁၀ ======
{| class="wikitable"
|+
!စဉ်
!ဘွဲ့တော်
!ကျောင်းတိုက်
!တည်နေရာ
|-
|၁
|ဘဒ္ဒန္တဩဘာသ
|မဟာစည်ဩဝါဒခံ ညောင်ကန်အေးကန်လည်ကျောင်းသာသနာ့ရိပ်သာ
|အမှတ်(၂)ရပ်ကွက်၊ သဲကုန်းမြို့၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၂
|ဘဒ္ဒန္တအာလောက
|ပိန်းကန်ဓမ္မရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|ပိန်းကန်စံပြကျေးရွာ၊ ခရမ်းမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၃
|ဘဒ္ဒန္တဉာဏသာမိ
|ဓမ္မစကြာပဋိပတ်ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|ကမ္ဘာအေးစေတီလမ်း၊ ရန်ကင်းမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|}
====== ၂၀၀၉ ======
{| class="wikitable"
|+
!စဉ်
!ဘွဲ့တော်
!ကျောင်းတိုက်
!တည်နေရာ
|-
|၁
|ဒေါက်တာဘဒ္ဒန္တသူရိယ
|မိုးကုတ်ဝိပဿနာအေးရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|မာန်အောင်ရပ်ကွက်၊ တာမွေမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၂
|ဒေါက်တာဘဒ္ဒန္တသဒ္ဓမ္မကိတ္တိသာရ
|တောရတပ်ဦးကျောင်းတိုက်
|စဉ့်ငူရပ်ကွက်၊ အောင်ဆန်းမြို့၊ အင်းစိန်မြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၃
|ဘဒ္ဒန္တစန္ဒိမာ
|ပုဂံပြန်ကျောင်းတိုက်
|ရွာသစ်ရပ်ကွက်၊ ကြံခင်းမြို့၊ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၄
|ဘဒ္ဒန္တကုဏ္ဍလ
|မဟာစည်သာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|တာငါးဆယ်မြောက်ရပ်ကွက်၊ ဟင်္သာတမြို့၊ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၅
|ဘဒ္ဒန္တသုဓမ္မိဿရ
|သီတာရုံကျောင်းတိုက်မိုးကုတ်ဝိပဿနာဓမ္မရိပ်သာ
|နေဝင်းရပ်ကွက်၊ ရေကြည်မြို့၊ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး
|}
====== ၂၀၀၈ ======
{| class="wikitable"
|+
!စဉ်
!ဘွဲ့တော်
!ကျောင်းတိုက်
!တည်နေရာ
|-
|၁
|ဘဒ္ဒန္တသာသန
|ဒက္ခိဏာရာမဝိပဿနာကမ္မဋ္ဌာန်းကျောင်းတိုက်၊
|မင်းတန်းကျေးရွာ၊ မြောင်မြို့နယ်၊ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၂
|ဘဒ္ဒန္တပညာစာရ
|ကံယုံကျောင်းတိုက်
|မောင်းမကန်ကျေးရွာ၊ လောင်းလုံမြို့နယ်၊ တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၃
|ဘဒ္ဒန္တကောသလ္လ
|ဓမ္မဂုဏ်ရည်ကျောင်းတိုက်
|ဇိုင်းဂနိုင်းမြောက်ပိုင်း၊ ပဲခူးမြို့၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၄
|ဘဒ္ဒန္တဣန္ဒာစရိယ
|ဒီပါရုံအောင်ဓမ္မရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|နန်းတော်ရာရပ်ကွက်၊ ပဲခူးမြို့နယ်၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၅
|ဘဒ္ဒန္တဉာဏိန္ဒ
|ဝေဘူကျောင်းတိုက်
|ဖောင်ရွာရပ်ကွက်၊ ကျောက်ဆည်မြို့၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၆
|ဘဒ္ဒန္တဉာဏ
|မင်းကွန်းတောရကျောင်းတိုက်
|ရွှေတောင်ကြား(၂)ရပ်ကွက်၊ ဗဟန်းမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၇
|ဘဒ္ဒန္တဇောတိက
|ရွှေတည်ကျောင်း၊ အိမ်တော်ရာတိုက်
|မြို့မကျောင်းလမ်း၊ ဒဂုံမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၈
|ဘဒ္ဒန္တကစ္စာယန
|သုဝဏ္ဏသိင်္ဂီဓမ္မရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|အမှတ်(၈)ရပ်ကွက်၊ သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၉
|ဘဒ္ဒန္တသာသန
|မဟာစည်တိုက်ခွဲကန်ဦးသာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|အမှတ်(၁၂)ရပ်ကွက်၊ မော်လမြိုင်ကျွန်းမြို့၊ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး
|}
====== ၂၀၀၇ ======
{| class="wikitable"
|+
!စဉ်
!ဘွဲ့တော်
!ကျောင်းတိုက်
!တည်နေရာ
|-
|၁
|ဘဒ္ဒန္တကုဏ္ဍလ
|ဆီတောင်သာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|ရှပ်ပုံကျေးရွာ၊ ပုလောမြို့နယ်၊ တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၂
|ဘဒ္ဒန္တဝိသုဒ္ဓါစာရ
|မဟာဝိသုဒ္ဓါရာမသာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|တောင်မော်ကျေးရွာ၊ ကောလင်းမြို့နယ်၊ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၃
|ဘဒ္ဒန္တနန္ဒိယ
|မင်္ဂလာသုခကျောင်းတိုက်
|ဒရယ်ကျေးရွာ၊ ချောင်းဆုံမြို့နယ်၊ မွန်ပြည်နယ်
|-
|၄
|ဘဒ္ဒန္တဝိမလာစာရ
|စံပယ်ရုံမိုးကုတ်ဝိပဿနာဓမ္မရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|ပြည်ကြီးမျက်မှန်ရပ်ကွက်၊ ချမ်းအေးသာစံမြို့နယ်၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၅
|[[ဦးဃောသိတ|ဘဒ္ဒန္တဃောသိတ]]
|သံဃတက္ကသိုလ်ကျောင်းတိုက်
|အမှတ်(၈)ရပ်ကွက်၊ မရမ်းကုန်းမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၆
|ဘဒ္ဒန္တဣန္ဒောဘာသ
|အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာဖားအောက်တောရဗုဒ္ဓသာသနာ့ရိပ်သာ
|သီလဝါလမ်း၊ သန်လျင်မြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၇
|[[ဘဒ္ဒန္တဇာဂရာဘိဝံသ]]
|နာဂလှိုဏ်ဂူကလေးဝတောရကျောင်းတိုက်
|အမှတ်(၅)ရပ်ကွက်၊ မရမ်းကုန်းမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၈
|ဘဒ္ဒန္တဝိစိတ္တသာရ
|ဓမ္မသိပ္ပံစာသင်တိုက်မိုးကုတ်ဝိပဿနာဓမ္မရိပ်သာ
|မအူပင်မြို့၊ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး
|}
====== ၂၀၀၆ ======
{| class="wikitable"
|+
!စဉ်
!ဘွဲ့တော်
!ကျောင်းတိုက်
!တည်နေရာ
|-
|၁
|ဘဒ္ဒန္တသောဘိတ
|မြေဇင်းတောရကျောင်းတိုက်
|မောင်းထောင်ကျေးရွာ၊ ဘုတလင်မြို့နယ်၊ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၂
|ဘဒ္ဒန္တကလျာဏ
|မင်းကွန်းမဟာသတိပဋ္ဌာန်ကမ္မဋ္ဌာန်းကျောင်းတိုက်
|တရုတ်တန်းရပ်ကွက်၊ ရွှေကျင်မြို့နယ်၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၃
|ဘဒ္ဒန္တအာဒိစ္စ
|မဟာစည်သာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|တောင်ဝိုင်းရပ်၊ မော်လမြိုင်မြို့၊ မွန်ပြည်နယ်
|-
|၄
|ဘဒ္ဒန္တသုမန
|သဒ္ဓမ္မဝံသမဟာစည်သာသနာ့ရိပ်သာဇမ္ဗူအေးကျောင်းတိုက်
|ပြည်ကြီးမျက်မှန်ရပ်ကွက်၊ ချမ်းအေးသာစံမြို့နယ်၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၅
|ဘဒ္ဒန္တသီရိပညာသာမိ
|ဟံသာဝတီကမ္မဋ္ဌာန်းကျောင်းတိုက်
|ဘာဝနာလမ်း၊ စမ်းချောင်းမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|}
====== ၂၀၀၅ ======
{| class="wikitable"
|+
!စဉ်
!ဘွဲ့တော်
!ကျောင်းတိုက်
!တည်နေရာ
|-
|၁
|ဘဒ္ဒန္တဓမ္မောဘာသ
|မဟာစည်သာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|အဝေရာတောင်၊ ဟုမ္မလင်းမြို့နယ်၊ စစ်ကိုင်းဒေသကြီး
|-
|၂
|ဘဒ္ဒန္တယုဝိန္ဒ
|ကြောင်ပန်းတောရကျောင်းတိုက်
|မြဝတီရပ်၊ ဘုတလင်မြို့၊ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၃
|ဘဒ္ဒန္တဇဋိလပဏ္ဍိတ
|အရိယာမဂ္ဂဝိပဿနာရိပ်သာဘုရားကြီးကျောင်းတိုက်
|ဝက်လက်မြို့၊ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၄
|ဘဒ္ဒန္တကောသလ္လ
|ရွှေစေတီကျောင်းတိုက်
|ကံပေါက်ဒေသ၊ ရေဖြူမြို့နယ်၊ တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၅
|ဘဒ္ဒန္တပညာစက္က
|သောင်ကုန်းသာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|ငါးဖယ်အင်းကျေးရွာအုပ်စု၊ တောင်ငူမြို့နယ်၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၆
|ဘဒ္ဒန္တတေဇနိယ
|ဝေဠုဝန်သာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|အမှတ်(၆)ရပ်ကွက်၊ တောင်ငူမြို့၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၇
|ဘဒ္ဒန္တဇာဂရ
|ကွမ်းလောင်းဓမ္မရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|မူယာပင်ရပ်ကွက်၊ ရွှေဟင်္သာမြို့သစ်၊ ပြည်မြို့၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၈
|ဘဒ္ဒန္တကေသရ
|အောင်မင်္ဂလာစာသင်တိုက်
|အနောက်ပိုင်းရပ်ကွက်၊ သရက်မြို့၊ မကွေးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၉
|ဘဒ္ဒန္တဥပါလိ
|သာသနဝေပုလ္လာရာမကျောင်းတိုက်
|ကော့ခပုံစံပြကျေးရွာ၊ မုဒုံမြို့နယ်၊ မွန်ပြည်နယ်
|-
|၁၀
|ဘဒ္ဒန္တဝိဇယ
|စတုဘုမ္မိကမဂ္ဂင်ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|ဥပုသ်တော်ရပ်ကွက်၊ အောင်မြေသာစံမြို့နယ်၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၁၁
|ဘဒ္ဒန္တပညိန္ဒ
|အုဌ်ဖိုလ်ကျောင်းတိုက်
|ပုဂံတောင်ကျေးရွာ၊ သန်လျင်မြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၁၂
|ဘဒ္ဒန္တဇာဂရ
|ပန်းခြံကုန်းမိုးကုတ်ဝိပဿနာရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|(၂/ခ)ရပ်ကွက်၊ မင်္ဂလာဒုံမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၁၃
|ဘဒ္ဒန္တသူရိယ
|မဟာစည်သာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|သာသနာ့ရိပ်သာရပ်ကွက်၊ ဗဟန်းမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၁၄
|ဘဒ္ဒန္တစန္ဒိမာ
|ဗုဒ္ဓဓမ္မရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|အမှတ်(၅)ရပ်ကွက်၊ တောင်ဥက္ကလာပမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၁၅
|ဘဒ္ဒန္တဣန္ဒြိယ
|ဓမ္မသုခကာရီကျောင်းတိုက်
|လဟာကလူကျေးရွာ၊ ကန်ကြီးထောင့်မြို့နယ်၊ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၁၆
|ဘဒ္ဒန္တစန္ဒိမာဘိဝံသ
|သဒ္ဓါဓိကမိုးကုတ်ဝိပဿနာဓမ္မရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|သမိန်ထောသိမ်ကုန်းကျေးရွာ၊ ဖျာပုံမြို့နယ်၊ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး
|}
====== ၂၀၀၄ ======
{| class="wikitable"
|+
!စဉ်
!ဘွဲ့တော်
!ကျောင်းတိုက်
!တည်နေရာ
|-
|၁
|ဘဒ္ဒန္တပညာသာမိ
|အရိယဝံသကျောင်းတိုက်
|အမှတ်(၁)ရပ်ကွက်၊ ဘားအံမြို့နယ်၊ ကရင်ပြည်နယ်
|-
|၂
|ဘဒ္ဒန္တသုမန
|[[မိုးညှင်းသမ္ဗုဒ္ဓေ|မိုးညှင်းသမ္ဗုဒ္ဓေကျောင်းတိုက်]]
|မြေနဲကျေးရွာအုပ်စု၊ မုံရွာမြို့နယ်၊ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၃
|ဘဒ္ဒန္တဇနန
|သင်္ဂါရုံကျောင်းတိုက်
|ခင်မွန်ကျေးရွာ၊ ချောင်းဦးမြို့နယ်၊ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၄
|ဘဒ္ဒန္တအာသဘ
|မဟာစည်သာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|ကေတုမတီမြို့သစ်၊ တောင်ငူမြို့နယ်၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၅
|ဘဒ္ဒန္တဩသဓ
|ကန်ဖျားမဟာစည်သာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|ဝက်ထီးကန်မြို့၊ ပြည်မြို့နယ်၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၆
|ဘဒ္ဒန္တသုန္ဒရ
|မိုးကုတ်ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|အမှတ်(၃)ရပ်ကွက်၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်၊ မကွေးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၇
|ဘဒ္ဒန္တကောသလ္လ
|ရတနာပင်စည်ဘုရားကြီးတပ်ဦးကျောင်း
|မောင်းတိုင်(၂)ရပ်ကွက်၊ တောင်တွင်းကြီးမြို့နယ်၊ မကွေးတိုင်းဒေသကြီး
|}
====== ၂၀၀၃ ======
{| class="wikitable"
|+
!စဉ်
!ဘွဲ့တော်
!ကျောင်းတိုက်
!တည်နေရာ
|-
|၁
|ဘဒ္ဒန္တကောဏ္ဍည
|ကန်ဦးမဟာစည်သာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|လှော်ကားကျေးရွာ၊ ပုလဲမြို့နယ်၊ စစ်ကိုင်းဒေသကြီး
|-
|၂
|ဘဒ္ဒန္တသီရိန္ဒ
|ဇေယျာသီရိအသောကကမ္မဋ္ဌာန်းကျောင်းတိုက်
|ဗိုလ်ကုန်း(၁၈)ရပ်ကွက်၊ ပဲခူးမြို့၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၃
|ဘဒ္ဒန္တဣဒ္ဓိက
|စတုဘုမ္မိကမဂ္ဂင်ရိပ်သာမဟာသတိပဋ္ဌာန်ကျောင်းတိုက်
|သာစည်ရပ်ကွက်၊ နတ္တလင်းမြို့၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၄
|ဘဒ္ဒန္တသုမန
|ကြို့ဝန်းအနောက်ကျောင်းတိုက်
|ကြို့ဝန်းကြီးရပ်ကွက်၊ စလင်းမြို့နယ်၊ မကွေးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၅
|ဘဒ္ဒန္တဇောတိက
|မိုးကုတ်ဝိပဿနာမင်္ဂလာမဂ္ဂင်ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|အိုးတော်ရပ်ကွက်၊ အမရပူရမြို့၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၆
|ဘဒ္ဒန္တဇာဂရ
|သပြေတောင်ကျောင်းတိုက်
|ရွာကောက်ရပ်ကွက်၊ ပျဉ်းမနားမြို့၊ နေပြည်တော်
|-
|၇
|ဘဒ္ဒန္တသောဘဏ
|သုဝဏ္ဏဘူမိဇေတဝန်ဝိပဿနာကမ္မဋ္ဌာန်းကျောင်းတိုက်
|ဝဲကြီးကျေးရွာ၊ ပုဗ္ဗသီရိမြို့နယ်၊ နေပြည်တော်
|-
|၈
|ဘဒ္ဒန္တနန္ဒိယ (ဦးမဟာနာမ်)
|စွန်းလွန်းဂူဝိပဿနာကျောင်းတိုက်
|အမှတ်(၁၆/၂)ရပ်ကွက်၊ သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၉
|[[ညောင်ကန်အေးဆရာတော်|ဘဒ္ဒန္တဣန္ဒက]]
|မဟာစည်ဩဝါဒခံညောင်ကန်အေးသာသနာ့ရိပ်သာ
|ကြို့ကုန်းအရှေ့ရပ်ကွက်၊ အင်းစိန်မြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၁၀
|ဘဒ္ဒန္တကောသလ္လ
|သစ္စဝါဒီဝိပဿနာကမ္မဋ္ဌာန်းကျောင်းတိုက်
|အောင်ဆန်းမြို့၊ အင်းစိန်မြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၁၁
|ဘဒ္ဒန္တပညိန္ဒာဘိဝံသ
|လေးမျက်နှာမဟာစည်သာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|အမှတ်(၂)ရပ်ကွက်၊ မြန်အောင်မြို့နယ်၊ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး
|}
====== ၂၀၀၂ ======
{| class="wikitable"
|+
!စဉ်
!ဘွဲ့တော်
!ကျောင်းတိုက်
!တည်နေရာ
|-
|၁
|ဘဒ္ဒန္တတိလောက
|စေတီတော်သာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|အမှတ်(၁)ရပ်ကွက်၊ ရွှေဘိုမြို့၊ စစ်ကိုင်းဒေသကြီး
|-
|၂
|ဘဒ္ဒန္တသူရိယ
|ဇီးဖြူပင်သာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|ဇီးဖြူပင်ကျေးရွာ၊ တောင်ငူမြို့နယ်၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၃
|ဘဒ္ဒန္တဉာဏ
|ပဓာနိကာရုံကမ္မဋ္ဌာန်းကျောင်းတိုက်
|အမှတ်(၅)ရပ်ကွက်၊ ဒိုက်ဦးမြို့၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၄
|ဘဒ္ဒန္တသုစိတ္တ
|မဟာသိုက်ကုန်းတောရကမ္မဋ္ဌာန်းကျောင်းတိုက်
|ထန်းကုန်းအုပ်စု၊ ရွှေတောင်မြို့နယ်၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၅
|ဘဒ္ဒန္တဓမ္မိက
|ရန်မျိုးအောင်မဟာစည်သာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|ရေနံချောင်းမြို့၊ မကွေးတိုင်းဒေသကြီး
|}
====== ၂၀၀၁ ======
{| class="wikitable"
|+
!စဉ်
!ဘွဲ့တော်
!ကျောင်းတိုက်
!တည်နေရာ
|-
|၁
|ဘဒ္ဒန္တဣန္ဒာစရိယ
|နိဂြောဓာရုံသာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|အလ္လကပ္ပကျေးရွာ၊ မြင်းမူမြို့နယ်၊ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၂
|ဘဒ္ဒန္တသဇ္ဇန
|အောင်တော်မူကျောင်းတိုက်
|ဆင်ကူးကျေးရွာ၊ ဒိုက်ဦးမြို့နယ်၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၃
|ဘဒ္ဒန္တဣန္ဒစက္က
|ကျိုက်ပွန်ဇေတဝန်ကမ္မဋ္ဌာန်းကျောင်းတိုက်
|အမှတ်(၁၈)ရပ်ကွက်၊ ဥဿာမြို့သစ်၊ ပဲခူးမြို့၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၄
|ဘဒ္ဒန္တကဝိဓဇ
|အသောကမဟာစည်သာသနာ့ရိပ်သာ
အသောကာရုံကျောင်းတိုက်
|မောင်းတိုင်(၂)ရပ်ကွက်၊ တောင်တွင်းကြီးမြို့နယ်၊ မကွေးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၅
|ဘဒ္ဒန္တဝါယမ
|ကန်ဦးကျောင်းတိုက်မဟာစည်သာသနာ့ရိပ်သာ
|ပျဉ်းမနားမြို့၊ နေပြည်တော်
|-
|၆
|ဘဒ္ဒန္တဇဋိလ
|မဟာစည်သာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|သာသနာ့ရိပ်သာရပ်ကွက်၊ ဗဟန်းမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၇
|ဘဒ္ဒန္တဓမ္မာနန္ဒ
|တော်တနီးကျောင်းတိုက်
|အမှတ်(၃)ရပ်ကွက်၊ ဒေးဒရဲမြို့၊ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး
|}
====== ၂၀၀၀ ======
{| class="wikitable"
|+
!စဉ်
!ဘွဲ့တော်
!ကျောင်းတိုက်
!တည်နေရာ
|-
|၁
|ဘဒ္ဒန္တဝိသုတ
|အရှေ့သိမ်ကျောင်းတိုက်
|မြိတ်မြို့နယ်၊ တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၂
|ဘဒ္ဒန္တလက္ခဏ
|မူလကသစ်ဝိုင်ဓမ္မရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|အဗျားကြီးကျေးရွာ၊ ဝေါမြို့နယ်၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၃
|ဘဒ္ဒန္တဇာဂရ
|သဒ္ဓမ္မသီတဂူသာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|ရွာသစ်ကိုင်းတာကြီးကျေးရွာအုပ်စု၊ ပဲခူးမြို့နယ်၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၄
|ဘဒ္ဒန္တဃောသိတ
|မဟာစည်သာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|ဗိုလ်ကုန်း(၁၈)ရပ်ကွက်၊ ပဲခူးမြို့၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၅
|ဘဒ္ဒန္တအာဒိစ္စ
|မင်္ဂလာကျောင်းတိုက်
|ထီးလင်းမြို့နယ်၊ မကွေးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၆
|[[မုံလယ်ဆရာတော်|ဘဒ္ဒန္တသံဝရ]]
|မုံလယ်တောရကမ္မဋ္ဌာန်းရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|အနောက်ဂန့်ဂေါကျေးရွာ၊ ဂန့်ဂေါမြို့နယ်၊ မကွေးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၇
|ဘဒ္ဒန္တဝိစာရိန္ဒ
|သာယာကုန်းမဟာစည်သာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|မုဒုံမြို့နယ်၊ မွန်ပြည်နယ်
|-
|၈
|ဘဒ္ဒန္တတေဇနိယ
|ခေမာသီဝံကျောင်းတိုက်
|ရွှေချီရပ်ကွက်၊ ပျဉ်းမနားမြို့၊ နေပြည်တော်
|-
|၉
|ဘဒ္ဒန္တသုန္ဒရ
|ကြောင်ပန်းဝိပဿနာကျောင်းတိုက်
|ကျောက်ရေတွင်းရပ်ကွက်၊ မြောက်ဥက္ကလာပမြို့နယ်၊
ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၁၀
|ဘဒ္ဒန္တဝိမလဗုဒ္ဓိ
|အောင်စကြာမိုးကုတ်ဝိပဿနာဓမ္မရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|(၇/အနောက်)ရပ်ကွက်၊ သာကေတမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၁၁
|ဘဒ္ဒန္တဣန္ဒဝံသ
|ကျောက်ဝိုင်းမဟာစည်သာသနာ့ရိပ်သာ
ကျောင်းတိုက်
|အိမ်မဲမြို့နယ်၊ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၁၂
|ဘဒ္ဒန္တဉာဏိန္ဒ
|သဒ္ဓမ္မသီတဂူမဟာစည်သာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|မြောင်းမြမြို့၊ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး
|}
====== ၁၉၉၉ ======
{| class="wikitable"
|+
!စဉ်
!ဘွဲ့တော်
!ကျောင်းတိုက်
!တည်နေရာ
|-
|၁
|ဘဒ္ဒန္တဝိမလ
|ဓမ္မဝေပုလ္လမဟာစည်ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|ထမံသီကျေးရွာ၊ ဟုမ္မလင်းမြို့နယ်၊ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၂
|ဘဒ္ဒန္တကောဝိဒ
|[[မိုးညှင်းသမ္ဗုဒ္ဓေ|မိုးညှင်းသမ္ဗုဒ္ဓေကျောင်းတိုက်]]
|မြေနဲကျေးရွာအုပ်စု၊ မုံရွာမြို့နယ်၊ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၃
|ဘဒ္ဒန္တဣန္ဒြိယ
|မြို့မယဉ်ငေးသာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|ကျောက်မော်ရပ်ကွက်၊ ထားဝယ်မြို့၊ တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၄
|ဘဒ္ဒန္တပညာသာမိ
|အရှေ့ကျောင်းတိုက်
|ကျားတက်ကျေးရွာ၊ ကဝမြို့နယ်၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၅
|ဘဒ္ဒန္တဥက္ကံသာစာရ
|မင်္ဂလာရာမကန်ဦးသာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|အမှတ်(၅)ရပ်ကွက်၊ ဇီးကုန်းမြို့၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၆
|ဘဒ္ဒန္တဉေယျ
|ဟံသာဝတီသာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|ရွာသစ်ရပ်ကွက်၊ ပဲခူးမြို့၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၇
|ဘဒ္ဒန္တဥက္ကံသ
|မြေနီကျင်းသတိပဋ္ဌာန်ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|ကဉ္စနမဟီရပ်ကွက်၊ ချမ်းအေးသာစံမြို့နယ်၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၈
|ဘဒ္ဒန္တကုမာရ
|ဓမ္မစကြာပဋိပတ္တိသာသနာပြုရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|အောင်မြေသာစံမြို့နယ်၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၉
|[[ဖားအောက်တောရဆရာတော်|ဘဒ္ဒန္တအာစိဏ္ဏ]]
|[[ဖားအောက်တောရ|ဖားအောက်တောရကျောင်းတိုက်]]
|ဖားအောက်ကျေးရွာ၊ မုဒုံမြို့နယ်၊ မွန်ပြည်နယ်
|-
|၁၀
|ဘဒ္ဒန္တဘဒ္ဒိယ
|မဟာဂန္ဓာရုံသာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|အမှတ်(၉)ရပ်ကွက်၊ သာကေတမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၁၁
|ဘဒ္ဒန္တကဝိဓဇ
|ကိုးမိုင်မဟာစည်သာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|အမှတ်(၅)ရပ်ကွက်၊ မရမ်းကုန်းမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၁၂
|ဘဒ္ဒန္တဇနိတာလင်္ကာရ
|မိုးကုတ်ဝိပဿနာဇနိတာရာမကျောင်းတိုက်
|ဆရာစံရပ်ကွက်၊ ဗဟန်းမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၁၃
|ဘဒ္ဒန္တတေဇိန္ဒာသဘ
|သဒ္ဓမ္မသီတဂူမဟာစည်သာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|မြောင်းမြမြို့၊ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၁၄
|ဘဒ္ဒန္တတေဇိန္ဒ
|မိုးကျကျောင်းတိုက်
|မြို့မရပ်ကွက်၊ လှည်းကူးမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|}
====== ၁၉၉၈ ======
{| class="wikitable"
|+
!စဉ်
!ဘွဲ့တော်
!ကျောင်းတိုက်
!တည်နေရာ
|-
|၁
|ဘဒ္ဒန္တလက္ခဏ
|မဟာအတုလရံသီဓမ္မရိပ်သာ ကျစွာချောင်
|[[ဝါးချက်ရွာ၊ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်|ဝါးချက်ကျေးရွာ၊ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်၊ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]
|-
|၂
|ဘဒ္ဒန္တပဏ္ဍဝ
|ဒိဋ္ဌဓမ္မဝိပဿနာငါးဆူရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|သာစည်မြို့နယ်၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၃
|[[ကုဏ္ဍလာဘိဝံသ (သဒ္ဓမ္မရံသီရိပ်သာဆရာတော်)|ဘဒ္ဒန္တကုဏ္ဍလာဘိဝံသ]]
|သဒ္ဓမ္မရံသီရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|အမှတ် ၆ ရပ်ကွက်၊ မရမ်းကုန်းမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၄
|ဘဒ္ဒန္တဝိစာရ
|ဘုံကျော်မဟာစည်သာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|အမှတ် ၈ ရပ်ကွက်၊ ပုသိမ်မြို့၊ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး
|}
====== ၁၉၉၇ ======
{| class="wikitable"
|+
!စဉ်
!ဘွဲ့တော်
!ကျောင်းတိုက်
!တည်နေရာ
|-
|၁
|ဘဒ္ဒန္တဂန္ဓသာရ
|အမ္ဗာရာမဝိပဿနာကျောင်းတိုက်
|ကြာနီကန်ရပ်ကွက်၊ ရွှေတောင်မြို့၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၂
|ဘဒ္ဒန္တကဉ္စန
|ကံကြီးကျောင်းမိုးကုတ်ဝိပဿနာဓမ္မရိပ်သာ
|မြို့သစ်မြို့၊ မကွေးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၃
|ဘဒ္ဒန္တပဏ္ဍိစ္စ
|အောင်ဓမ္မရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|လှိုင်မြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၄
|ဘဒ္ဒန္တဓမ္မသာရ
|တောတိုက်ဓမ္မရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|တောတိုက်ရပ်ကွက်၊ မင်္ဂလာဒုံမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|}
====== ၁၉၉၆ ======
{| class="wikitable"
|+
!စဉ်
!ဘွဲ့တော်
!ကျောင်းတိုက်
!တည်နေရာ
|-
|၁
|ဘဒ္ဒန္တပညာသာရ
|သာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|မြစ်ကြီးနားမြို့၊ ကချင်ပြည်နယ်
|-
|၂
|ဘဒ္ဒန္တအရိန္ဒမ
|ဇေယျဝတီကျောင်းတိုက်
|ပိန္နဲတောရပ်ကွက်၊ ထားဝယ်မြို့၊ တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၃
|ဘဒ္ဒန္တပဏ္ဍိတ
|ယဉ်ပေါင်စာတိုက်သစ်တောရကျောင်းတိုက်
|ရွာဘဲရပ်ကွက်၊ ပြည်မြို့၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၄
|ဘဒ္ဒန္တနန္ဒိယ
|စွန်းလွန်းဂူဝိပဿနာကျောင်းတိုက်
|အမှတ်(၁၆/၂)ရပ်ကွက်၊ သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၅
|ဘဒ္ဒန္တပညာဇောတ
|မေဓာဝံသာလင်္ကာရကျောင်းတိုက်
|အမှတ် ၃ ရပ်ကွက်၊ ညောင်တုန်းမြို့၊ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး
|}
====== ၁၉၉၅ ======
{| class="wikitable"
|+
!စဉ်
!ဘွဲ့တော်
!ကျောင်းတိုက်
!တည်နေရာ
|-
|၁
|ဘဒ္ဒန္တအဂ္ဂဓမ္မ
|မဟာစည်ဝိမုတ္တိသုခသာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|မင်းစုရပ်ကွက်၊ လွိုင်ကော်မြို့၊ ကယားပြည်နယ်
|-
|၂
|ဘဒ္ဒန္တမဏ္ဍလပဏ္ဍိတ
|အရှေ့မိုးညှင်းဝိပဿနာရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|စစ်ကိုင်းမြို့၊ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၃
|ဘဒ္ဒန္တကောဏ္ဍည
|ဝေဘူဓမ္မရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|ပန်းခြံကုန်းရပ်ကွက်၊ ပဲခူးမြို့၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၄
|ဘဒ္ဒန္တပညဝါ
|မဟာစည်သာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|ဗိုလ်ကုန်း(၁၈)ရပ်ကွက်၊ ပဲခူးမြို့၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၅
|ဘဒ္ဒန္တပဒုမ
|အောင်မင်းခေါင်ကုန်းမြေ
ကသစ်ဝိုင်ဓမ္မရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|ပန်းခြံကုန်းရပ်ကွက်၊ ပဲခူးမြို့၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၆
|ဘဒ္ဒန္တသုစိတ္တ
|လှိုင်နံ့သာမိုးကုတ်ဝိပဿနာဓမ္မရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|မင်းရပ်ကွက်၊ မြို့သစ်မြို့၊ မကွေးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၇
|ဘဒ္ဒန္တတိလောကဓမ္မ
|တေဇာရာမကမ္မဋ္ဌာန်းကျောင်းတိုက်
|အာကျပ်တော်ကုန်း၊ စစ်တွေမြို့၊ ရခိုင်ပြည်နယ်
|-
|၈
|ဘဒ္ဒန္တသာသနဓဇ
|သစ္စဝါဒီကမ္မဋ္ဌာန်းကျောင်းတိုက်
|အမှတ် ၃ ရပ်ကွက်၊ လှိုင်မြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၉
|[[ဇနကာဘိဝံသ၊ အရှင် (ချမ်းမြေ့)|ဘဒ္ဒန္တဇနကာဘိဝံသ]]
|ချမ်းမြေ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|အမှတ် ၁၀ ရပ်ကွက်၊ မရမ်းကုန်းမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|}
====== ၁၉၉၄ ======
{| class="wikitable"
|+
!စဉ်
!ဘွဲ့တော်
!ကျောင်းတိုက်
!တည်နေရာ
|-
|၁
|ဘဒ္ဒန္တနာဂိန္ဒ
|တိမ်ဖာတောင်(ရတနာစေတီတော်)
တောရသာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|ဗန်းမော်မြို့နယ်၊ ကချင်ပြည်နယ်
|-
|၂
|ဘဒ္ဒန္တမာဃိန္ဒ
|မဟာစည်သာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|ကလေးမြို့၊ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၃
|ဘဒ္ဒန္တအဂ္ဂဝံသ
|ကံကလေးတောရဓမ္မရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|ကြံခင်းမြို့၊ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၄
|ဘဒ္ဒန္တပဏ္ဍိတ
|ဝေဘူကမ္မဋ္ဌာန်းကျောင်းတိုက်
|ကညွတ်ကွင်းမြို့၊ ဖြူးမြို့နယ်၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၅
|ဘဒ္ဒန္တသာသန
|သာသနာ့အောင်ဗိမာန်ကျောင်းတိုက်
|သုံးခွမြို့၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၆
|ဘဒ္ဒန္တတေဇနိယ
|ပင်မဗုဒ္ဓဝါဒီကမ္မဋ္ဌာန်းကျောင်းတိုက်
|အမှတ် ၅ ရပ်ကွက်၊ မရမ်းကုန်းမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၇
|ဘဒ္ဒန္တကုဉ္ဇရ
|နန္ဒဝန်တောရဓမ္မရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|ပြည်မြို့၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၈
|ဘဒ္ဒန္တသုမင်္ဂလ
|သုမင်္ဂလာရာမလယ်တီဝိပဿနာကျောင်းတိုက်
|ဆ/ကရပ်ကွက်၊ သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၉
|ဘဒ္ဒန္တတိက္ခာစာရ
|မူလမင်းကွန်းဇေတဝန်ကမ္မဋ္ဌာန်းတိုက်
|သထုံမြို့၊ မွန်ပြည်နယ်
|}
====== ၁၉၉၃ ======
{| class="wikitable"
|+
!စဉ်
!ဘွဲ့တော်
!ကျောင်းတိုက်
!တည်နေရာ
|-
|၁
|ဘဒ္ဒန္တအာသဘ
|မဟာစည်သာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|မြိတ်မြို့၊ တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၂
|ဘဒ္ဒန္တဇဝန
|ဟံသာဝတီကမ္မဋ္ဌာန်းကျောင်းတိုက်
|ဘာဝနာလမ်း၊ စမ်းချောင်းမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၃
|ဒေါက်တာဘဒ္ဒန္တအာသဘ
|ချုံဘူရီကျောင်းကြီးကျောင်းတိုက်
|ချုံဘူရီမြို့၊ ထိုင်းနိုင်ငံ
|}
====== ၁၉၉၁-၂ ======
{| class="wikitable"
|+
!စဉ်
!ဘွဲ့တော်
!ကျောင်းတိုက်
!တည်နေရာ
|-
|၁
|ဘဒ္ဒန္တသုဇာတ
|စိတ္တပါလဂူကျောင်းစာသင်တိုက်
|အောင်မင်္ဂလာရပ်ကွက်၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၂
|ဘဒ္ဒန္တဝိသုဒ္ဓါစာရ
|မဟာစည်သာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|နမ့်ခမ်းမြို့၊ ရှမ်းပြည်နယ်
|-
|၃
|ဘဒ္ဒန္တအာစိက္ခဏ
|သဒ္ဓမ္မသီတဂူမဟာစည်သာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|မြောင်းမြမြို့၊ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၄
|ဘဒ္ဒန္တဝါယမ
|သဲအင်းဂူဝိပဿနာကမ္မဋ္ဌာန်းကျောင်းတိုက်
|[[နှောကုန်း|နှောကုန်းကျေးရွာ၊ မှော်ဘီမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]
|-
|၅
|ဘဒ္ဒန္တဝိမလာစာရ
|ဝိပဿနာဂန္ဓာရုံကမ္မဋ္ဌာန်းတိုက်
|[[ဝါးချက်ရွာ၊ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်|ဝါးချက်ကျေးရွာအုပ်စု၊ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်၊ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]
|-
|၆
|ဘဒ္ဒန္တကေသရ
|မဟာစည်သာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|နတ္တလင်းမြို့၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၇
|[[ပဏ္ဍိတာရာမ ရွှေတောင်ကုန်းသာသနာ့ရိပ်သာ ဆရာတော်|ဘဒ္ဒန္တပဏ္ဍိတာဘိဝံသ]]
|ပဏ္ဍိတာရာမရွှေတောင်ကုန်းသာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|ရွှေတောင်ကြားရပ်ကွက်၊ ဗဟန်းမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၈
|ဘဒ္ဒန္တကေသရ
|စွန်းလွန်းကမ္မဋ္ဌာန်းရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|အောင်မြေသာစံမြို့နယ်၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၉
|ဘဒ္ဒန္တတိက္ခ
|အမ္ဗာရာမဝိပဿနာကျောင်းတိုက်
|ကြာနီကန်ရပ်ကွက်၊ ရွှေတောင်မြို့၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၁၀
|ဘဒ္ဒန္တသံဝရ
|ချမ်းမြအောင်စည်မဟာစည်သာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|ကျွဲဆည်ကန်ရပ်ကွက်၊ ချမ်းမြသာစည်မြို့နယ်၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၁၁
|ဘဒ္ဒန္တတေဇာလင်္ကာရ
|တေဇစက္ကီရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|မရမ်းကုန်းမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|}
== ကိုးကား==
{{Reflist}}
[[Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဘွဲ့တံဆိပ်တော်များ]]
{{Buddhism-stub}}
205vqthb5u1xp2nvurftlqssy0aryov
1049900
1049898
2026-08-23T09:11:55Z
~2026-45868-06
147294
/* ခုနှစ်အလိုက် ဘွဲ့တံဆိပ်တော် အလှူခံရရှိတော်မူသည့် ဆရာတော်ကြီးများ */ အနည်းငယ်ပြန်လည်ဖြည့်စွက်သည်
1049900
wikitext
text/x-wiki
'''အဂ္ဂမဟာကမ္မဋ္ဌာနာစရိယဘွဲ့တံဆိပ်တော်''' ({{lang-pi|Aggamahākammaṭṭhānācariya}}; {{lang-en|Agga Maha Kammatthanacariya Title}}) သည် မြန်မာနိုင်ငံက ပေးအပ်သော အဆင့်အမြင့်ဆုံး တရားပြဘွဲ့တံဆိပ်တော်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
== အဂ္ဂမဟာကမ္မဋ္ဌာနာစရိယ ဘွဲ့တံဆိပ်တော် ဂုဏ်အင်္ဂါအရည်အချင်း ==
# သက်တော်နှစ်(၅၀)ရှိခြင်း။
# သီလဝန္တဖြစ်ခြင်း။
# ကမ္မဋ္ဌာန်းရိပ်သာတစ်ခုကို ကြီးကြပ်ကွပ်ကဲ အုပ်ချုပ်လျက် အနည်းဆုံး (၁၅)နှစ်ကမ္မဋ္ဌာန်းပြသခဲ့ခြင်း။
# ဓမ္မာစရိယစာချတန်း အောင်မြင်ခြင်း (သို့မဟုတ်) ပိဋကကျမ်းစာများ သင်ယူဖူးခြင်း။
# ထေရဝါဒပါဠိ၊ ပိဋကတော်လာ ကမ္မဋ္ဌာန်းနည်းများကိုသာ ပြသခြင်း။
# ဗုဒ္ဓဂိုဏ်း၊ ဓမ္မဂိုဏ်း၊ သံဃာ့ဂိုဏ်း၊ ရာဇဂိုဏ်း ကင်းလွတ်စွာ ဟောပြောပြသခြင်း။
# ကမ္မဋ္ဌာန်းရိပ်သာတွင် တစ်နှစ်အတွင်း တရားအားထုတ်သော ယောဂီဦးရေ ၁၀၀၀ အထက်ရှိခြင်း။
# သံဃာ့အဖွဲ့အစည်းအဆင့်ဆင့်အား ဆန့်ကျင်ဘက်မပြုသူ ဖြစ်ခြင်း။
# ဝိဝါဒါဓိကရုဏ်းမှု၊ အနုဝါဒါဓိကရုဏ်းမှု ကင်းရှင်းခြင်း။
== ခုနှစ်အလိုက် ဘွဲ့တံဆိပ်တော် အလှူခံရရှိတော်မူသည့် ဆရာတော်ကြီးများ ==
'''၂၀၂၆'''
{| class="wikitable"
|+
!စဉ်
!ဘွဲ့တော်
!ကျောင်းတိုက်
!တည်နေရာ
|-
|၁
|ဒေါက်တာဘဒ္ဒန္တကာရုညာဓိပတိ
|သံဃာ့ဂုဏ်ရည်ပုညဝတီစိန်တလုံးတောရ
ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်သင်တန်းကျောင်းတိုက်
|လောပိတစံပြကျေးရွာ၊
လွိိုင်ကော်မြို့နယ်၊ ကယားပြည်နယ်
|-
|၂
|ဘဒ္ဒန္တနန္ဒပါလ
|သာသနဟိတမြို့မကျောင်းတိုက်
|မြို့မရပ်ကွက်၊ ခန္တီးမြို့၊ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၃
|ဘဒ္ဒန္တတေဇာနန္ဒ
|ရတနာ့ဂုဏ်ရည်ရိပ်သာ
|ရွှေပေးကျေးရွာ၊ မြိတ်မြို့နယ်၊ တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၄
|ဒေါက်တာ ဘဒ္ဒန္တအဂ္ဂဝရ
|မဟာစည်သာသနာ့ရိပ်သာ
|ရုံးရပ်ကွက်၊ ဖြူးမြို့နယ်၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၅
|ဘဒ္ဒန္တနန္ဒသိရီ(ခ)ဘဒ္ဒန္တနန္ဒောဘာသ
|ပဏ္ဍိတာရာမရွှေတောင်ကုန်းသာသနာ့ရိပ်သာ
|မြေနီကုန်းရပ်ကွက်၊ မော်လမြိုင်မြို့၊ မွန်ပြည်နယ်
|-
|၆
|ဘဒ္ဒန္တ မေဓင်္ကရာနန္ဒ
|ဆုတောင်းပြည့်ကျောင်းတိုက်
|တောင်လုံးပြန်ရပ်ကွက်၊ မင်္ဂလာတောင်ညွှန့်မြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၇
|ဘဒ္ဒန္တဇယဒိသ
|နယားကျောင်း၊ မိုးကုတ်ဓမ္မမဂ္ဂင်ရိပ်သာ
|သိမ်ဖြူရထားရပ်ကွက်၊ မင်္ဂလာတောင်ညွှန့်မြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၈
|ဘဒ္ဒန္တပညာစာရ
|မဟာစည်သာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|စာရေးကုန်းရပ်ကွက်၊ ဝါးခယ်မမြို့၊ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၉
|ဘဒ္ဒန္တအဂ္ဂဓဇ
|သန္တိသုခမဟာစည်သာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|အမှတ်(၂)ရပ်ကွက်၊ ပုသိမ်မြို့၊ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး
|}
====== ၂၀၂၅ ======
{| class="wikitable"
!စဉ်
!ဘွဲ့တော်
!ကျောင်းတိုက်
!တည်နေရာ
|-
|၁
|ဘဒ္ဒန္တကောသလဉာဏ
|ရွှေတောင်ဦးလယ်တီဝိပဿနာရိပ်သာ
|ကန်ချောင်အုပ်စု၊ ယင်းမာပင်မြို့နယ်၊ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၂
|ဒေါက်တာဘဒ္ဒန္တဣန္ဒောဘာသာဘိဝံသ
|ကမ္မဋ္ဌာန်းကျောင်းတိုက်
|မြို့မ(၁)ရပ်ကွက်၊ ညောင်လေးပင်မြို့၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၃
|ဘဒ္ဒန္တသီလာစာရ
|ကျိုက်ဒေးယျုံကျောင်းတိုက်
|[[ပျဉ်ထောင်ရွာ၊ သရက်မြို့နယ်|ပျဉ်ထောင်ကျေးရွာ၊ သရက်မြို့နယ်၊ မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]
|-
|၄
|ဘဒ္ဒန္တဓမ္မသာမိ
|သဲအင်းဂူဝိပဿနာကမ္မဋ္ဌာန်းရိပ်သာ
|သီရိမင်္ဂလာရပ်ကွက်၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၅
|ဘဒ္ဒန္တကစ္စာယန
|စံပယ်ရုံမိုးကုတ်ဝိပဿနာရိပ်သာမာရ်အောင်ကျောင်းတိုက်
|ပြည်ကြီးမျက်မှန်ရပ်ကွက်၊ ချမ်းအေးသာစံမြို့၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၆
|ဘဒ္ဒန္တကုမုဒ
|ရွှေသစ္စာတောရဖားအောက်တောရဗုဒ္ဓသာသနာ့ရိပ်သာခွဲ
|[[အင်းကန်|အင်းကန်ကျေးရွာ၊ မှော်ဘီမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]
|-
|၇
|[[ဆေကိန္ဒ၊ အရှင် (ဓမ္မဒူတ)|ဒေါက်တာဘဒ္ဒန္တဆေကိန္ဒ]]
|[[အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ထေရဝါဒဗုဒ္ဓသာသနာပြု တက္ကသိုလ်|အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာထေရဝါဒဗုဒ္ဓသာသနာပြုတက္ကသိုလ်]]
|အမှတ်(၅)ရပ်ကွက်၊ မရမ်းကုန်းမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၈
|ဒေါက်တာဘဒ္ဒန္တနန္ဒဝံသ
|ဇနိတာရာမမိုးကုတ်ရိပ်သာ
|[[စိန်ရွှေကုန်း|စိန်ရွှေကုန်းကျေးရွာ၊ မှော်ဘီမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]
|-
|၉
|ဘဒ္ဒန္တဝဏ္ဏိတ
|ဓမ္မသုခတောရဝိပဿနာဓမ္မရိပ်သာ
|[[လွယ်လုံရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်|လွယ်လုံကျေးရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်၊ ရှမ်းပြည်နယ်]]
|-
|၁၀
|ဘဒ္ဒန္တဝိစိတ္တသာရ
|ဟံသာဝတီကမ္မဋ္ဌာန်းကျောင်းတိုက်
|မြကန်သာရပ်ကွက်၊ မြောင်းမြမြို့၊ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး
|}
====== ၂၀၂၄<ref>https://www.moi.gov.mm/announcements/50023
</ref> ======
{| class="wikitable"
|+
!စဉ်
!ဘွဲ့တော်
!ကျောင်းတိုက်
!တည်နေရာ
|-
|၁
|ဘဒ္ဒန္တသောဘန
|မဟာစည်သာသနာ့ရိပ်သာတောင်ပေါ်ကျောင်းတိုက်
|[[မုရစ်ကြီးရွာ၊ ချောင်းဆုံမြို့နယ်|မုရစ်ကြီးကျေးရွာ၊ ချောင်းဆုံမြို့နယ်၊ မွန်ပြည်နယ်]]
|-
|၂
|ဘဒ္ဒန္တဓမ္မာလင်္ကာရ
|နိဗ္ဗာန်ဆိပ်ဦးမဟာစည်သာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|ရိပ်သာရပ်ကွက်၊ လှည်းကူးမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၃
|ဘဒ္ဒန္တကေသရ
|ရွှေမင်းကံမိုးကုတ်ဝိပဿနာဓမ္မရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|အမှတ်(၄)ရပ်ကွက်၊ ဒဂုံမြို့သစ်(အရှေ့ပိုင်း)မြို့နယ်၊
ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၄
|ဘဒ္ဒန္တဣဿရိယ
|ပန်းလှိုင်သာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|အမှတ်(၄၈)ရပ်ကွက်၊ ဒဂုံမြို့သစ်(မြောက်ပိုင်း)မြို့နယ်၊
ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၅
|ဘဒ္ဒန္တဂုဏဝံသာလင်္ကာရ
|ရွှေတောရဓမ္မရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|ကျောင်းကြီးစုရပ်ကွက်၊ တောင်ကြီးမြို့၊ ရှမ်းပြည်နယ်
|-
|၆
|ဘဒ္ဒန္တခမာဝုဓ
|ရွှေပြည်အေးသာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|အောင်သီတာရပ်ကွက်(၈)၊ လားရှိုးမြို့၊ ရှမ်းပြည်နယ်
|-
|၇
|ဘဒ္ဒန္တပညာစာရ
|ပုံလို့တောရကျောင်းတိုက်
|ဝမ်းလုံးရပ်ကွက်၊ တာချီလိတ်မြို့၊ ရှမ်းပြည်နယ်
|-
|၈
|ဘဒ္ဒန္တပဏ္ဍိတ
|ကမ္ဘာအေးစေတီကျောင်းတိုက်
|မိုဂျီရပ်ကွက်၊ ကိတကြူရှူမြို့၊ ဖူကူအိုကာခရိုင်၊ ဂျပန်နိုင်ငံ
|}
====== ၂၀၂၃<ref>{{cite news|url=https://dsinfo.org/node/5817?d=1/|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၂ / ၂၀၂၃|publisher=Myanma Radio and Television|date=|accessdate=24 September 2023|language=my}}{{Dead link|date=September 2024 }}</ref> ======
{| class="wikitable"
|+
!စဉ်
!ဘွဲ့တော်
!ကျောင်းတိုက်
!တည်နေရာ
|-
|၁
|[[တောင်ကလေးဆရာတော်|ဘဒ္ဒန္တပညာသာမိ]]
|တောင်ကလေးပရိယတ္တိပဋိပတ္တိ
သာသနာ့အေးရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|တောင်ကလေးကျေးရွာ၊ ဘားအံမြို့နယ်၊ ကရင်ပြည်နယ်
|-
|၂
|[[သုနန္ဒ၊ ဦး (ဓမ္မရံသီ ဆရာတော်)|ဘဒ္ဒန္တသုနန္ဒ]]
|ဓမ္မရံသီမိုးကုတ်ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|ကုန်းမြင့်သာယာရပ်ကွက်၊ မိုးကုတ်မြို့၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၃
|ဘဒ္ဒန္တဇောတိက
|မိုးကုတ်ဝိပဿနာဇနိတာရာမကျောင်းတိုက်
|ဆရာစံရပ်ကွက်၊ ဗဟန်းမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၄
|ဘဒ္ဒန္တဣန္ဒာစာရာဘိဝံသ
|စိတ္တသုခသာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|ဝါးကောက်ကျွန်းရပ်ကွက်၊ လှည်းကူးမြို့၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၅
|ဘဒ္ဒန္တဓမ္မပီယ
|ဇွဲစုံသာသနာရာမပရိယတ္တိစာသင်တိုက်
|အမှတ်(၈)ရပ်ကွက်၊ မရမ်းကုန်းမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၆
|ဒေါက်တာဘဒ္ဒန္တနိမလ
|နန္ဒာအောင်မြေကျောင်း၊ လိပ်ပြာကန်တိုက်
|ငါးထပ်ကြီးမြောက်ရပ်ကွက်၊ ဗဟန်းမြို့နယ်၊
ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၇
|ဘဒ္ဒန္တပညာဇောတ
|မြိုင်မဟာစည်သာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|အမှတ်(၁၅)ရပ်ကွက်၊ တောင်ဥက္ကလာပမြို့နယ်၊
ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၈
|ဘဒ္ဒန္တစန္ဒသေန
|သုညတဓမ္မမိုးကုတ်ဝိပဿနာကျောင်းတိုက်
|(၇/အနောက်)ရပ်ကွက်၊ သာကေတမြို့နယ်၊
ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၉
|ဒေါက်တာ
ဘဒ္ဒန္တပညာသာရ
|ပန်းတစ်ပွင့်တောင်သာသနာပြုတောရရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|ဖူးကြီးကျေးရွာ၊ တိုက်ကြီးမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၁၀
|ဘဒ္ဒန္တဒေဝိန္ဒ
|စွန်းလွန်းဝိပဿနာရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|ရပ်ကွက်(၁၀)၊ လားရှိုးမြို့၊ ရှမ်းပြည်နယ်
|-
|၁၁
|ဘဒ္ဒန္တပညာသာရ
|မဟာစေတျာရာမဘုရားကြီးကျောင်းတိုက်
|ဘုရားကြီးရပ်ကွက်၊ ဟင်္သာတမြို့၊ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၁၂
|ဘဒ္ဒန္တပညာသိရီ
|မိဂဒါဝုန်မိုးကုတ်ဝိပဿနာ
ပဋိပတ္တိသာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|အမှတ်(၃)ရပ်ကွက်၊ ပုသိမ်မြို့၊ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၁၃
|ဘဒ္ဒန္တသောဘိတာဘိဝံသ
|ရွှေဟင်္သာမစိုးရိမ်ဣစ္ဆာသယဓမ္မရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|အောက်စုစံပြကျေးရွာ၊ ညောင်တုန်းမြို့နယ်၊ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး
|}
====== ၂၀၂၂ ======
{| class="wikitable"
|+
!စဉ်
!ဘွဲ့တော်
!ကျောင်းတိုက်
!တည်နေရာ
|-
|၁
|ဘဒ္ဒန္တထေရဝံသ
|စကားလှဓမ္မာရုံကျောင်းတိုက်
|အောင်မင်္ဂလာရပ်ကွက်၊ ကလေးမြို့၊ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၂
|ဘဒ္ဒန္တဝိဿုတ
|ညောင်ပင်ဆိပ်တောရ
တေဇစက္ကီဝိပဿနာကမ္မဋ္ဌာန်းကျောင်းတိုက်
|ညောင်ပင်ဆိပ်ရပ်ကွက်၊ မော်လမြိုင်မြို့၊ မွန်ပြည်နယ်
|-
|၃
|ဒေါက်တာဘဒ္ဒန္တစန္ဒာဝရာဘိဝံသ
|ထေရဝါဒမိုးကုတ်ဓမ္မရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|မယ်ဇလီကုန်းကျေးရွာ၊ လှည်းကူးမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၄
|ဘဒ္ဒန္တတေဇနိယ
|မဏိရတနာကျောင်း၊ ပြဿာဒ်ကျောင်းတိုက်
|ငါးထပ်ကြီးမြောက်ရပ်ကွက်၊ ဗဟန်းမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၅
|ဘဒ္ဒန္တဇာဂရ
|ရေဦးဝိပဿနာဓမ္မရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|အမှတ်(၂)ရပ်ကွက်၊ ကျောက်မဲမြို့၊ ရှမ်းပြည်နယ်
|-
|၆
|ဘဒ္ဒန္တပညာသာမိ
|ပုဗ္ဗာရုံကျောင်းတိုက်
|ဒေါင့်ကြီးကျေးရွာ၊ ရေကြည်မြို့နယ်၊ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး
|}
====== ၂၀၂၁ ======
{| class="wikitable"
|+
!စဉ်
!ဘွဲ့တော်
!ကျောင်းတိုက်
!တည်နေရာ
|-
|၁
|ဘဒ္ဒန္တအာဒိစ္စဝံသ
|အောင်နန်းမဟာစည်သာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|အောင်နန်းရိပ်သာရပ်ကွက်၊ မြစ်ကြီးနားမြို့၊ ကချင်ပြည်နယ်
|-
|၂
|ဘဒ္ဒန္တဩဘာသ
|မိုးကုတ်ဓမ္မရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|ရမ်ပူရပ်ကွက်၊ မြစ်ကြီးနားမြို့၊ ကချင်ပြည်နယ်
|-
|၃
|ဘဒ္ဒန္တဉာဏဗလ
|သဒ္ဓမ္မမဉ္ဇီကျောင်းတိုက်
|ပေါင်းတလည်မြို့၊ ပြည်မြို့နယ်၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၄
|ဘဒ္ဒန္တစန္ဒောသာရ
|အောင်မင်္ဂလာမိုးကုတ်ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|အမှတ်(၁၃)ရပ်ကွက်၊ တောင်ငူမြို့၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၅
|ဒေါက်တာ
ဘဒ္ဒန္တပညိဿရာဘိဝံသ
|ဓမ္မဒူတတောရသာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|ဘူးလယ်အင်းကျေးရွာ၊ ပဲခူးမြို့နယ်၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၆
|ဘဒ္ဒန္တမဟိန္ဒ
|မဟာဂန္ဓာရုံတိုက်သစ်ကျောင်းတိုက်
|ချမ်းမြသာယာရပ်ကွက်၊ ပြည်ကြီးတံခွန်မြို့နယ်၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၇
|ဘဒ္ဒန္တလာဘ
|စိတ္တပါလဂူကျောင်းစာသင်တိုက်
|အောင်မင်္ဂလာရပ်ကွက်၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၈
|ဘဒ္ဒန္တသောဘန
|သာမည-မိုးကုတ်ဝိပဿနာကမ္မဋ္ဌာန်းကျောင်းတိုက်
|ဈေးကြိုရပ်ကွက်၊ မော်လမြိုင်မြို့၊ မွန်ပြည်နယ်
|-
|၉
|ဘဒ္ဒန္တဝဏ္ဏိတ
|ဓမ္မဒါယာဒါသဒ္ဓမ္မရံသီရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|ရွှေကုန်းရပ်ကွက်၊ ကျောက်တန်းမြို့၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၁၀
|ဘဒ္ဒန္တအဂ္ဂဓမ္မ
|မဟာဆေးဝင်္ကဘာအာလိန်ငါးဆင့်ကျောင်းတိုက်
|နံ့သာကုန်းရပ်ကွက်၊ အင်းစိန်မြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၁၁
|ဘဒ္ဒန္တသောဘဏ
|ရွှေမြင့်မိုရ်ကျောင်းတိုက်
|အမှတ်(၅)ရပ်ကွက်၊ တောင်ဥက္ကလာပမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၁၂
|ဘဒ္ဒန္တဣန္ဒာစရိယ
|ဗောဓိရိပ်ငြိမ်တောရရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|ဝါးနက်ချောင်းကြီးစံပြကျေးရွာ၊ မှော်ဘီမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၁၃
|ဒေါက်တာဘဒ္ဒန္တပုညနန္ဒ
|သီရိမင်္ဂလာမန်ဆူရှမ်းကျောင်းတိုက်
|ရပ်ကွက်(၁၂)၊ လားရှိုးမြို့၊ ရှမ်းပြည်နယ်
|-
|၁၄
|ဘဒ္ဒန္တပညာဝံသ
|ကန်ကလေးတောရဓမ္မရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|သမ္ဘရာအင်းလေးကျေးရွာ၊ ကြံခင်းမြို့နယ်၊ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၁၅
|ဘဒ္ဒန္တသီလာစာရ
|မင်္ဂလာရွှေကျောင်း
မဟာစည်သာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|အမှတ်(၆)ရပ်ကွက်၊ မြန်အောင်မြို့၊ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၁၆
|ဒေါက်တာဘဒ္ဒန္တဝိသုဒ္ဓ
|နဂါးရစ်တောင်ဓမ္မပါလတောရကျောင်းတိုက်
|ပန်းပုကွင်းကျေးရွာ၊ ငါးသိုင်းချောင်းမြို့၊ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၁၇
|ဘဒ္ဒန္တဃောသိတာဘိဝံသ
|မေတ္တာနန္ဒဝိဟာရဓမ္မရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|ဖရီးမောင့်မြို့၊ ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ်၊ အမေရိကန်နိုင်ငံ
|-
|၁၈
|ဘဒ္ဒန္တမဏိဇောတိ
|ရတနာ့ဗိမာန်ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|မက်ဒေါနောက်မြို့၊ ဂျော်ဂျီယာပြည်နယ်၊ အမေရိကန်နိုင်ငံ
|}
====== ၂၀၂၀ ======
{| class="wikitable"
|+
!စဉ်
!ဘွဲ့တော်
!ကျောင်းတိုက်
!တည်နေရာ
|-
|၁
|ဘဒ္ဒန္တသုမန
|မိုးကုတ်ဝိပဿနာမဂ္ဂင်ဓမ္မရိပ်သာကျောင်းတိုက်၊
သိရီသုမနချောင်
|သောတာပန်ရပ်ကွက်၊ စစ်ကိုင်းမြို့၊ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၂
|[[စွန်းလွန်းဂူဓမ္မအေးရိပ်သာဆရာတော်|ဘဒ္ဒန္တတိလောက]]
|စွန်လွန်းဂူဓမ္မအေးရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|အစဉ်စံပြကျေးရွာ၊ ရေးမြို့နယ်၊ မွန်ပြည်နယ်
|-
|၃
|ဘဒ္ဒန္တဉာဏုတ္တရ
|အနောက်ကျောင်း၊
မိုးကုတ်ဝိပဿနာမြစေတီကျောင်းတိုက်
|ဘော့သပြေကန်ကျေးရွာ၊ သန်လျင်မြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၄
|ဘဒ္ဒန္တပဏ္ဍဝံသ
|မဏိရတနာကျောင်း၊ ဇမ္ဗူအေးကျောင်းတိုက်
|(ဈ)ရပ်ကွက်၊ မြောက်ဥက္ကလာပမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၅
|ဘဒ္ဒန္တဝဏ္ဏာစာရ
|ဟံသာဝတီကမ္မဋ္ဌာန်းဓမ္မရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|ဘိုကုန်းရပ်ကွက်၊ အင်းစိန်မြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၆
|ဒေါက်တာဘဒ္ဒန္တဣန္ဒက
|ဓမ္မမာမကသာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|ကျွန်းကလေးကျေးရွာ၊ လှည်းကူးမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၇
|ဘဒ္ဒန္တဝိလာသ
|သဲအင်းဂူဝိပဿနာကမ္မဋ္ဌာန်းကျောင်းတိုက်
|နှောကုန်းကျေးရွာ၊ မှော်ဘီမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၈
|ဒေါက်တာဘဒ္ဒန္တရေဝတ
|အမရဝတီဘုန်းတော်ကြီးသင်ပညာရေးကျောင်း
|ကုန်းတလပေါင်စံပြကျေးရွာ၊ မင်္ဂလာဒုံမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၉
|ဒေါက်တာဘဒ္ဒန္တကောဝိဒ
|မဇ္ဈိမဂုဏ်ရည်မဟာစည်တောရရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|ကဒစ်ကျေးရွာ၊ ရဲမွန်တပ်မြို့၊ လှည်းကူးမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၁၀
|ဘဒ္ဒန္တဝဏ္ဏိတ
|ဗောဓိစီကျောင်းတိုက်
|မန်စီမြို့၊ ယူနန်ပြည်နယ်၊ တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ
|}
====== ၂၀၁၉ ======
{| class="wikitable"
|+
!စဉ်
!ဘွဲ့တော်
!ကျောင်းတိုက်
!တည်နေရာ
|-
|၁
|ဘဒ္ဒန္တဣန္ဒာဝုဓ
|မဟာလယ်တီစံကျောင်းတိုက်
|ရန်အောင်(၁)ရပ်ကွက်၊ ပျဉ်းမနားမြို့၊ နေပြည်တော်
|-
|၂
|ဘဒ္ဒန္တမာနိတ
|ငှက်ပစ်တောင်မဟာစည်သာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|မောင်တိုင်း(၂)ရပ်ကွက်၊ တောင်တွင်းကြီးမြို့၊ မကွေးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၃
|ဘဒ္ဒန္တကုမာရ
|အောင်တော်မူရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|ဘူတာရပ်ကွက်၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၄
|ဘဒ္ဒန္တကောသလ္လ
|ဓမ္မမဉ္ဇရီကျောင်း
|ဗိုလ်ထွန်းဇံရပ်ကွက်၊ ဒေါပုံမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၅
|ဘဒ္ဒန္တဣန္ဒာဝုဓာဘိဝံသ
|မိုးကုတ်ဝိပဿနာဇေတဝန်ရွှေကျောင်းတိုက်
|အမှတ်(၁၂)ရပ်ကွက်၊ ရွှေပြည်သာမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၆
|ဒေါက်တာဘဒ္ဒန္တစန္ဒသိရီ
|အောင်စကြာမိုးကုတ်ဝိပဿနာရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|(၇/အနောက်)ရပ်ကွက်၊ သာကေတမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၇
|ဘဒ္ဒန္တဣန္ဒဝံသ
|မဏိရတနာရုံမဟာစည်သာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|ဝဲကြီးကူကျေးရွာ၊ အိမ်မဲမြို့နယ်၊ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၈
|ဘဒ္ဒန္တနန္ဒမာလာ
|ကျိုက္ကမျွမ်ဘုရားကြီးလိပ်ဥကုန်း
မိုးကုတ်ဝိပဿနာဓမ္မရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|အမှတ်(၁၈)ရပ်ကွက်၊ ဖျာပုံမြို့၊ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး
|}
====== ၂၀၁၈ ======
{| class="wikitable"
|+
!စဉ်
!ဘွဲ့တော်
!ကျောင်းတိုက်
!တည်နေရာ
|-
|၁
|ဘဒ္ဒန္တပဏ္ဍဝံသ
|မဟာစည်မြဝတီသာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|ကြီးပွားရေးရပ်ကွက်၊ သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၂
|ဘဒ္ဒန္တဝါယာမိန္ဒ
|ရတနာမာရ်အောင်တောရဓမ္မရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|ဉာဏရပ်ကွက်၊ ပုလဲမြို့သစ်၊ မင်္ဂလာဒုံမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၃
|ဘဒ္ဒန္တဇာနေယျ
|မြစိမ်းတောင်ဝိပဿနာကျောင်းတိုက်
|လိမ္မော်ခြံကျေးရွာ၊ တိုက်ကြီးမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၄
|ဒေါက်တာဘဒ္ဒန္တဝေရောစန
|ငွေတောင်ဦးကမ္မဋ္ဌာန်းကျောင်းတိုက်
|ပုန်းထွန်ရပ်ကွက်၊ တာချီလိတ်မြို့၊ ရှမ်းပြည်နယ်
|-
|၅
|[[မိုင်းဖုန်းဆရာတော်|ဘဒ္ဒန္တဉာဏသံဝရ]]
|လွယ်လိန်းစေတီကမ္မဋ္ဌာန်းကျောင်းတိုက်
|မိုင်းဖုန်းကျေးရွာ၊ တာချီလိတ်မြို့နယ်၊ ရှမ်းပြည်နယ်
|-
|၆
|ဘဒ္ဒန္တပဏ္ဍိတာဘိဝံသ
|ပဏ္ဍိတာရာမဓမ္မရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|ကုန်းကြီးကျေးရွာ၊ လေးမျက်နှာမြို့နယ်၊ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး
|}
====== ၂၀၁၇ ======
{| class="wikitable"
|+
!စဉ်
!ဘွဲ့တော်
!ကျောင်းတိုက်
!တည်နေရာ
|-
|၁
|ဘဒ္ဒန္တပဏ္ဍိစ္စ
|အောင်သပြေကမ္မဋ္ဌာန်းကျောင်းတိုက်
|ကော့ထင်းစံပြကျေးရွာ၊ ကျိုက်ထိုမြို့နယ်၊ မွန်ပြည်နယ်
|-
|၂
|ဒေါက်တာဘဒ္ဒန္တစန္ဒသူရိယ
|အောင်စကြာမိုးကုတ်ဓမ္မရိပ်သာကျောင်း၊
သရက်တောကျောင်းတိုက်
|အမှတ်(၁၂)ရပ်ကွက်၊ လမ်းမတော်မြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၃
|[https://shn.m.wikipedia.org/wiki/%E1%81%BE%E1%81%A2%E1%82%86%E1%82%87:SaoSuKham.jpg ဘဒ္ဒန္တသုခမိန္ဒ]
|လွယ်တိန်ခမ်းကျောင်းတိုက်
|ဟိုမွန်ရပ်ကွက်၊ မူဆယ်မြို့၊ ရှမ်းပြည်နယ်
|-
|၄
|Phra Prajak Siriwanno
|Soon Pattibattitham Tanang Laynang Chaleamrat
|ချင်းမိုင်မြို့၊ ထိုင်းနိုင်ငံ
|}
====== ၂၀၁၆ ======
{| class="wikitable"
|+
!စဉ်
!ဘွဲ့တော်
!ကျောင်းတိုက်
!တည်နေရာ
|-
|၁
|ဘဒ္ဒန္တစန္ဒိမာ
|သဲအင်းဂူဝိပဿနာဓမ္မရိပ်သာကျောင်းတိုက်
တိုက်ခွဲအမှတ်(၃၂)
|စက်ရုံရပ်ကွက်၊ အောင်လံမြို့၊ မကွေးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၂
|ဘဒ္ဒန္တကေသရိန္ဒ
|အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာဖားအောက်တောရ
ဗုဒ္ဓသာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|ဥပုသ်တော်ရပ်ကွက်၊ အောင်မြေသာစံမြို့နယ်၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး
|}
====== ၂၀၁၅ ======
{| class="wikitable"
|+
!စဉ်
!ဘွဲ့တော်
!ကျောင်းတိုက်
!တည်နေရာ
|-
|၁
|ဘဒ္ဒန္တကဉ္စနသာရ
|ကသစ်ဝိုင်ဓမ္မရိပ်သာကျောင်းတိုက်၊
|မြို့တွင်းကြီးရပ်ကွက်၊ ပဲခူးမြို့၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၂
|ဘဒ္ဒန္တဣန္ဒြိယ
|ဒီပါအေးမြမဟာစည်သာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|ပေါက္ကူကျေးရွာ၊ ရေစကြိုမြို့နယ်၊ မကွေးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၃
|ဘဒ္ဒန္တဣန္ဒက
|ရွှေလင်းယုန်ကျောင်း၊
မိုးကုတ်ဝိပဿနာမင်္ဂလာရိပ်သာ
တရားတော်ပြန့်ပွားရေးဌာနချုပ်
|ချမ်းမြသာယာရပ်ကွက်၊ ပြည်ကြီးတံခွန်မြို့နယ်၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၄
|ဒေါက်တာဘဒ္ဒန္တသောဘန
|ရွှေမင်းဝံသာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|အလယ်ရွှေဂုံတိုင်ရပ်ကွက်၊ ဗဟန်းမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|}
====== ၂၀၁၄ ======
{| class="wikitable"
|+
!စဉ်
!ဘွဲ့တော်
!ကျောင်းတိုက်
!တည်နေရာ
|-
|၁
|ဘဒ္ဒန္တသုဇာတ
|ပြည်နယ်ကမ္မဋ္ဌာန်းကျောင်းတိုက်
|အမှတ်(၉)ရတနာဒီပရပ်ကွက်၊ ဘားအံမြို့၊ ကရင်ပြည်နယ်
|-
|၂
|ဘဒ္ဒန္တဝရဉာဏ
|မင်းရပ်ချောင်ပဋိပတ္တိသာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|မင်းရပ်ကျေးရွာ၊ လောင်းလုံးမြို့နယ်၊ တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၃
|ဘဒ္ဒန္တဝင်္ဂီသ
|ဝမ်းတော်ပြည့်ပရိယတ္တိပဋိပတ္တိသာသနာပြုကျောင်းတိုက်
|ကျီးတော်ကုန်းရပ်ကွက်၊ မိတ္ထီလာမြို့၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၄
|ဘဒ္ဒန္တအာစာရသိက္ခ
|ကသစ်ဝိုင်အောင်ချမ်းသာဓမ္မရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|အောင်ချမ်းသာ(၃)ရပ်ကွက်၊ သန်လျင်မြို့၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၅
|[[:en:Hsin_Tao|ဘဒ္ဒန္တကုသလ (Hsin Tao)]]
|လင်ဂျူးတောင်ဗုဒ္ဓသာသနာပြုစခန်းရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|ဟောင်ကောင်မြို့၊ တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတန္ိုင်ငံ
|}
====== ၂၀၁၃ ======
{| class="wikitable"
|+
!စဉ်
!ဘွဲ့တော်
!ကျောင်းတိုက်
!တည်နေရာ
|-
|၁
|ဘဒ္ဒန္တဝိသုဒ္ဓဉာဏ
|ပြည်တော်အေးဝိပဿနာကမ္မဋ္ဌာန်းကျောင်းတိုက်
|ရွှေဟင်္သာရပ်ကွက်၊ ကော့သောင်းမြို့၊ တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၂
|ဘဒ္ဒန္တသုတာစာရ
|မဟာစည်သာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|ရွာမရပ်ကွက်၊ နတ္တလင်းမြို့၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၃
|ဘဒ္ဒန္တဒေဝိန္ဒောဘာသာဘိဝံသ
|သပြေပင်ကျောင်းမိုးကုတ်ဝိပဿနာဓမ္မရိပ်သာ
|ဘောဂဝတီရပ်ကွက်၊ ကျောက်ဆည်မြို့၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၄
|ဘဒ္ဒန္တဉာဏောဘာသ
|ရွှေနံ့သာပရိယတ္တိမိုးကုတ်ဓမ္မရိပ်သာ
|သောက်တော်တွင်းရပ်ကွက်၊ သန်လျင်မြို့၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၅
|ဘဒ္ဒန္တသူရိယ
|မဟာစည်သာသနာ့ရိပ်သာကမ္မဋ္ဌာန်းတောရကျောင်းတိုက်
|နမ့်တီးကျေးရွာ၊ နမ့်ခမ်းမြို့နယ်၊ ရှမ်းပြည်နယ်
|-
|၆
|ဘဒ္ဒန္တနန္ဒသီရိ
|ဥရောပထေရဝါဒဗုဒ္ဓသာသနာပြုကျောင်းတိုက်
|ပါရီမြို့၊ ပြင်သစ်နိုင်ငံ
|}
====== ၂၀၁၂ ======
အဂ္ဂမဟာကမ္မဋ္ဌာနာစရိယ ဘွဲ့တံဆိပ်တော်ရဆရာတော် မရှိပါ။
====== ၂၀၁၁ ======
{| class="wikitable"
|+
!စဉ်
!ဘွဲ့တော်
!ကျောင်းတိုက်
!တည်နေရာ
|-
|၁
|ဘဒ္ဒန္တဉာဏောဘာသ
|သဇင်ရေကျော်ကျောင်း၊ အာသာဝတီကျောင်းတိုက်
|အမှတ်(၂)ရပ်ကွက်၊ မြောက်ဥက္ကလာပမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၂
|Phra Dhammamangala Jarn
|Wat Phradhatu Sri Chomtong Varavihara
|ချင်းမိုင်မြို့၊ ထိုင်းနိုင်ငံ
|}
====== ၂၀၁၀ ======
{| class="wikitable"
|+
!စဉ်
!ဘွဲ့တော်
!ကျောင်းတိုက်
!တည်နေရာ
|-
|၁
|ဘဒ္ဒန္တဩဘာသ
|မဟာစည်ဩဝါဒခံ ညောင်ကန်အေးကန်လည်ကျောင်းသာသနာ့ရိပ်သာ
|အမှတ်(၂)ရပ်ကွက်၊ သဲကုန်းမြို့၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၂
|ဘဒ္ဒန္တအာလောက
|ပိန်းကန်ဓမ္မရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|ပိန်းကန်စံပြကျေးရွာ၊ ခရမ်းမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၃
|ဘဒ္ဒန္တဉာဏသာမိ
|ဓမ္မစကြာပဋိပတ်ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|ကမ္ဘာအေးစေတီလမ်း၊ ရန်ကင်းမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|}
====== ၂၀၀၉ ======
{| class="wikitable"
|+
!စဉ်
!ဘွဲ့တော်
!ကျောင်းတိုက်
!တည်နေရာ
|-
|၁
|ဒေါက်တာဘဒ္ဒန္တသူရိယ
|မိုးကုတ်ဝိပဿနာအေးရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|မာန်အောင်ရပ်ကွက်၊ တာမွေမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၂
|ဒေါက်တာဘဒ္ဒန္တသဒ္ဓမ္မကိတ္တိသာရ
|တောရတပ်ဦးကျောင်းတိုက်
|စဉ့်ငူရပ်ကွက်၊ အောင်ဆန်းမြို့၊ အင်းစိန်မြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၃
|ဘဒ္ဒန္တစန္ဒိမာ
|ပုဂံပြန်ကျောင်းတိုက်
|ရွာသစ်ရပ်ကွက်၊ ကြံခင်းမြို့၊ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၄
|ဘဒ္ဒန္တကုဏ္ဍလ
|မဟာစည်သာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|တာငါးဆယ်မြောက်ရပ်ကွက်၊ ဟင်္သာတမြို့၊ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၅
|ဘဒ္ဒန္တသုဓမ္မိဿရ
|သီတာရုံကျောင်းတိုက်မိုးကုတ်ဝိပဿနာဓမ္မရိပ်သာ
|နေဝင်းရပ်ကွက်၊ ရေကြည်မြို့၊ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး
|}
====== ၂၀၀၈ ======
{| class="wikitable"
|+
!စဉ်
!ဘွဲ့တော်
!ကျောင်းတိုက်
!တည်နေရာ
|-
|၁
|ဘဒ္ဒန္တသာသန
|ဒက္ခိဏာရာမဝိပဿနာကမ္မဋ္ဌာန်းကျောင်းတိုက်၊
|မင်းတန်းကျေးရွာ၊ မြောင်မြို့နယ်၊ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၂
|ဘဒ္ဒန္တပညာစာရ
|ကံယုံကျောင်းတိုက်
|မောင်းမကန်ကျေးရွာ၊ လောင်းလုံမြို့နယ်၊ တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၃
|ဘဒ္ဒန္တကောသလ္လ
|ဓမ္မဂုဏ်ရည်ကျောင်းတိုက်
|ဇိုင်းဂနိုင်းမြောက်ပိုင်း၊ ပဲခူးမြို့၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၄
|ဘဒ္ဒန္တဣန္ဒာစရိယ
|ဒီပါရုံအောင်ဓမ္မရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|နန်းတော်ရာရပ်ကွက်၊ ပဲခူးမြို့နယ်၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၅
|ဘဒ္ဒန္တဉာဏိန္ဒ
|ဝေဘူကျောင်းတိုက်
|ဖောင်ရွာရပ်ကွက်၊ ကျောက်ဆည်မြို့၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၆
|ဘဒ္ဒန္တဉာဏ
|မင်းကွန်းတောရကျောင်းတိုက်
|ရွှေတောင်ကြား(၂)ရပ်ကွက်၊ ဗဟန်းမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၇
|ဘဒ္ဒန္တဇောတိက
|ရွှေတည်ကျောင်း၊ အိမ်တော်ရာတိုက်
|မြို့မကျောင်းလမ်း၊ ဒဂုံမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၈
|ဘဒ္ဒန္တကစ္စာယန
|သုဝဏ္ဏသိင်္ဂီဓမ္မရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|အမှတ်(၈)ရပ်ကွက်၊ သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၉
|ဘဒ္ဒန္တသာသန
|မဟာစည်တိုက်ခွဲကန်ဦးသာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|အမှတ်(၁၂)ရပ်ကွက်၊ မော်လမြိုင်ကျွန်းမြို့၊ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး
|}
====== ၂၀၀၇ ======
{| class="wikitable"
|+
!စဉ်
!ဘွဲ့တော်
!ကျောင်းတိုက်
!တည်နေရာ
|-
|၁
|ဘဒ္ဒန္တကုဏ္ဍလ
|ဆီတောင်သာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|ရှပ်ပုံကျေးရွာ၊ ပုလောမြို့နယ်၊ တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၂
|ဘဒ္ဒန္တဝိသုဒ္ဓါစာရ
|မဟာဝိသုဒ္ဓါရာမသာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|တောင်မော်ကျေးရွာ၊ ကောလင်းမြို့နယ်၊ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၃
|ဘဒ္ဒန္တနန္ဒိယ
|မင်္ဂလာသုခကျောင်းတိုက်
|ဒရယ်ကျေးရွာ၊ ချောင်းဆုံမြို့နယ်၊ မွန်ပြည်နယ်
|-
|၄
|ဘဒ္ဒန္တဝိမလာစာရ
|စံပယ်ရုံမိုးကုတ်ဝိပဿနာဓမ္မရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|ပြည်ကြီးမျက်မှန်ရပ်ကွက်၊ ချမ်းအေးသာစံမြို့နယ်၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၅
|[[ဦးဃောသိတ|ဘဒ္ဒန္တဃောသိတ]]
|သံဃတက္ကသိုလ်ကျောင်းတိုက်
|အမှတ်(၈)ရပ်ကွက်၊ မရမ်းကုန်းမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၆
|ဘဒ္ဒန္တဣန္ဒောဘာသ
|အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာဖားအောက်တောရဗုဒ္ဓသာသနာ့ရိပ်သာ
|သီလဝါလမ်း၊ သန်လျင်မြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၇
|[[ဘဒ္ဒန္တဇာဂရာဘိဝံသ]]
|နာဂလှိုဏ်ဂူကလေးဝတောရကျောင်းတိုက်
|အမှတ်(၅)ရပ်ကွက်၊ မရမ်းကုန်းမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၈
|ဘဒ္ဒန္တဝိစိတ္တသာရ
|ဓမ္မသိပ္ပံစာသင်တိုက်မိုးကုတ်ဝိပဿနာဓမ္မရိပ်သာ
|မအူပင်မြို့၊ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး
|}
====== ၂၀၀၆ ======
{| class="wikitable"
|+
!စဉ်
!ဘွဲ့တော်
!ကျောင်းတိုက်
!တည်နေရာ
|-
|၁
|ဘဒ္ဒန္တသောဘိတ
|မြေဇင်းတောရကျောင်းတိုက်
|မောင်းထောင်ကျေးရွာ၊ ဘုတလင်မြို့နယ်၊ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၂
|ဘဒ္ဒန္တကလျာဏ
|မင်းကွန်းမဟာသတိပဋ္ဌာန်ကမ္မဋ္ဌာန်းကျောင်းတိုက်
|တရုတ်တန်းရပ်ကွက်၊ ရွှေကျင်မြို့နယ်၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၃
|ဘဒ္ဒန္တအာဒိစ္စ
|မဟာစည်သာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|တောင်ဝိုင်းရပ်၊ မော်လမြိုင်မြို့၊ မွန်ပြည်နယ်
|-
|၄
|ဘဒ္ဒန္တသုမန
|သဒ္ဓမ္မဝံသမဟာစည်သာသနာ့ရိပ်သာဇမ္ဗူအေးကျောင်းတိုက်
|ပြည်ကြီးမျက်မှန်ရပ်ကွက်၊ ချမ်းအေးသာစံမြို့နယ်၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၅
|ဘဒ္ဒန္တသီရိပညာသာမိ
|ဟံသာဝတီကမ္မဋ္ဌာန်းကျောင်းတိုက်
|ဘာဝနာလမ်း၊ စမ်းချောင်းမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|}
====== ၂၀၀၅ ======
{| class="wikitable"
|+
!စဉ်
!ဘွဲ့တော်
!ကျောင်းတိုက်
!တည်နေရာ
|-
|၁
|ဘဒ္ဒန္တဓမ္မောဘာသ
|မဟာစည်သာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|အဝေရာတောင်၊ ဟုမ္မလင်းမြို့နယ်၊ စစ်ကိုင်းဒေသကြီး
|-
|၂
|ဘဒ္ဒန္တယုဝိန္ဒ
|ကြောင်ပန်းတောရကျောင်းတိုက်
|မြဝတီရပ်၊ ဘုတလင်မြို့၊ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၃
|ဘဒ္ဒန္တဇဋိလပဏ္ဍိတ
|အရိယာမဂ္ဂဝိပဿနာရိပ်သာဘုရားကြီးကျောင်းတိုက်
|ဝက်လက်မြို့၊ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၄
|ဘဒ္ဒန္တကောသလ္လ
|ရွှေစေတီကျောင်းတိုက်
|ကံပေါက်ဒေသ၊ ရေဖြူမြို့နယ်၊ တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၅
|ဘဒ္ဒန္တပညာစက္က
|သောင်ကုန်းသာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|ငါးဖယ်အင်းကျေးရွာအုပ်စု၊ တောင်ငူမြို့နယ်၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၆
|ဘဒ္ဒန္တတေဇနိယ
|ဝေဠုဝန်သာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|အမှတ်(၆)ရပ်ကွက်၊ တောင်ငူမြို့၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၇
|ဘဒ္ဒန္တဇာဂရ
|ကွမ်းလောင်းဓမ္မရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|မူယာပင်ရပ်ကွက်၊ ရွှေဟင်္သာမြို့သစ်၊ ပြည်မြို့၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၈
|ဘဒ္ဒန္တကေသရ
|အောင်မင်္ဂလာစာသင်တိုက်
|အနောက်ပိုင်းရပ်ကွက်၊ သရက်မြို့၊ မကွေးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၉
|ဘဒ္ဒန္တဥပါလိ
|သာသနဝေပုလ္လာရာမကျောင်းတိုက်
|ကော့ခပုံစံပြကျေးရွာ၊ မုဒုံမြို့နယ်၊ မွန်ပြည်နယ်
|-
|၁၀
|ဘဒ္ဒန္တဝိဇယ
|စတုဘုမ္မိကမဂ္ဂင်ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|ဥပုသ်တော်ရပ်ကွက်၊ အောင်မြေသာစံမြို့နယ်၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၁၁
|ဘဒ္ဒန္တပညိန္ဒ
|အုဌ်ဖိုလ်ကျောင်းတိုက်
|ပုဂံတောင်ကျေးရွာ၊ သန်လျင်မြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၁၂
|ဘဒ္ဒန္တဇာဂရ
|ပန်းခြံကုန်းမိုးကုတ်ဝိပဿနာရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|(၂/ခ)ရပ်ကွက်၊ မင်္ဂလာဒုံမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၁၃
|ဘဒ္ဒန္တသူရိယ
|မဟာစည်သာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|သာသနာ့ရိပ်သာရပ်ကွက်၊ ဗဟန်းမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၁၄
|ဘဒ္ဒန္တစန္ဒိမာ
|ဗုဒ္ဓဓမ္မရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|အမှတ်(၅)ရပ်ကွက်၊ တောင်ဥက္ကလာပမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၁၅
|ဘဒ္ဒန္တဣန္ဒြိယ
|ဓမ္မသုခကာရီကျောင်းတိုက်
|လဟာကလူကျေးရွာ၊ ကန်ကြီးထောင့်မြို့နယ်၊ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၁၆
|ဘဒ္ဒန္တစန္ဒိမာဘိဝံသ
|သဒ္ဓါဓိကမိုးကုတ်ဝိပဿနာဓမ္မရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|သမိန်ထောသိမ်ကုန်းကျေးရွာ၊ ဖျာပုံမြို့နယ်၊ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး
|}
====== ၂၀၀၄ ======
{| class="wikitable"
|+
!စဉ်
!ဘွဲ့တော်
!ကျောင်းတိုက်
!တည်နေရာ
|-
|၁
|ဘဒ္ဒန္တပညာသာမိ
|အရိယဝံသကျောင်းတိုက်
|အမှတ်(၁)ရပ်ကွက်၊ ဘားအံမြို့နယ်၊ ကရင်ပြည်နယ်
|-
|၂
|ဘဒ္ဒန္တသုမန
|[[မိုးညှင်းသမ္ဗုဒ္ဓေ|မိုးညှင်းသမ္ဗုဒ္ဓေကျောင်းတိုက်]]
|မြေနဲကျေးရွာအုပ်စု၊ မုံရွာမြို့နယ်၊ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၃
|ဘဒ္ဒန္တဇနန
|သင်္ဂါရုံကျောင်းတိုက်
|ခင်မွန်ကျေးရွာ၊ ချောင်းဦးမြို့နယ်၊ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၄
|ဘဒ္ဒန္တအာသဘ
|မဟာစည်သာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|ကေတုမတီမြို့သစ်၊ တောင်ငူမြို့နယ်၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၅
|ဘဒ္ဒန္တဩသဓ
|ကန်ဖျားမဟာစည်သာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|ဝက်ထီးကန်မြို့၊ ပြည်မြို့နယ်၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၆
|ဘဒ္ဒန္တသုန္ဒရ
|မိုးကုတ်ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|အမှတ်(၃)ရပ်ကွက်၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်၊ မကွေးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၇
|ဘဒ္ဒန္တကောသလ္လ
|ရတနာပင်စည်ဘုရားကြီးတပ်ဦးကျောင်း
|မောင်းတိုင်(၂)ရပ်ကွက်၊ တောင်တွင်းကြီးမြို့နယ်၊ မကွေးတိုင်းဒေသကြီး
|}
====== ၂၀၀၃ ======
{| class="wikitable"
|+
!စဉ်
!ဘွဲ့တော်
!ကျောင်းတိုက်
!တည်နေရာ
|-
|၁
|ဘဒ္ဒန္တကောဏ္ဍည
|ကန်ဦးမဟာစည်သာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|လှော်ကားကျေးရွာ၊ ပုလဲမြို့နယ်၊ စစ်ကိုင်းဒေသကြီး
|-
|၂
|ဘဒ္ဒန္တသီရိန္ဒ
|ဇေယျာသီရိအသောကကမ္မဋ္ဌာန်းကျောင်းတိုက်
|ဗိုလ်ကုန်း(၁၈)ရပ်ကွက်၊ ပဲခူးမြို့၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၃
|ဘဒ္ဒန္တဣဒ္ဓိက
|စတုဘုမ္မိကမဂ္ဂင်ရိပ်သာမဟာသတိပဋ္ဌာန်ကျောင်းတိုက်
|သာစည်ရပ်ကွက်၊ နတ္တလင်းမြို့၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၄
|ဘဒ္ဒန္တသုမန
|ကြို့ဝန်းအနောက်ကျောင်းတိုက်
|ကြို့ဝန်းကြီးရပ်ကွက်၊ စလင်းမြို့နယ်၊ မကွေးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၅
|ဘဒ္ဒန္တဇောတိက
|မိုးကုတ်ဝိပဿနာမင်္ဂလာမဂ္ဂင်ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|အိုးတော်ရပ်ကွက်၊ အမရပူရမြို့၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၆
|ဘဒ္ဒန္တဇာဂရ
|သပြေတောင်ကျောင်းတိုက်
|ရွာကောက်ရပ်ကွက်၊ ပျဉ်းမနားမြို့၊ နေပြည်တော်
|-
|၇
|ဘဒ္ဒန္တသောဘဏ
|သုဝဏ္ဏဘူမိဇေတဝန်ဝိပဿနာကမ္မဋ္ဌာန်းကျောင်းတိုက်
|ဝဲကြီးကျေးရွာ၊ ပုဗ္ဗသီရိမြို့နယ်၊ နေပြည်တော်
|-
|၈
|ဘဒ္ဒန္တနန္ဒိယ (ဦးမဟာနာမ်)
|စွန်းလွန်းဂူဝိပဿနာကျောင်းတိုက်
|အမှတ်(၁၆/၂)ရပ်ကွက်၊ သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၉
|[[ညောင်ကန်အေးဆရာတော်|ဘဒ္ဒန္တဣန္ဒက]]
|မဟာစည်ဩဝါဒခံညောင်ကန်အေးသာသနာ့ရိပ်သာ
|ကြို့ကုန်းအရှေ့ရပ်ကွက်၊ အင်းစိန်မြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၁၀
|ဘဒ္ဒန္တကောသလ္လ
|သစ္စဝါဒီဝိပဿနာကမ္မဋ္ဌာန်းကျောင်းတိုက်
|အောင်ဆန်းမြို့၊ အင်းစိန်မြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၁၁
|ဘဒ္ဒန္တပညိန္ဒာဘိဝံသ
|လေးမျက်နှာမဟာစည်သာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|အမှတ်(၂)ရပ်ကွက်၊ မြန်အောင်မြို့နယ်၊ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး
|}
====== ၂၀၀၂ ======
{| class="wikitable"
|+
!စဉ်
!ဘွဲ့တော်
!ကျောင်းတိုက်
!တည်နေရာ
|-
|၁
|ဘဒ္ဒန္တတိလောက
|စေတီတော်သာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|အမှတ်(၁)ရပ်ကွက်၊ ရွှေဘိုမြို့၊ စစ်ကိုင်းဒေသကြီး
|-
|၂
|ဘဒ္ဒန္တသူရိယ
|ဇီးဖြူပင်သာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|ဇီးဖြူပင်ကျေးရွာ၊ တောင်ငူမြို့နယ်၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၃
|ဘဒ္ဒန္တဉာဏ
|ပဓာနိကာရုံကမ္မဋ္ဌာန်းကျောင်းတိုက်
|အမှတ်(၅)ရပ်ကွက်၊ ဒိုက်ဦးမြို့၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၄
|ဘဒ္ဒန္တသုစိတ္တ
|မဟာသိုက်ကုန်းတောရကမ္မဋ္ဌာန်းကျောင်းတိုက်
|ထန်းကုန်းအုပ်စု၊ ရွှေတောင်မြို့နယ်၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၅
|ဘဒ္ဒန္တဓမ္မိက
|ရန်မျိုးအောင်မဟာစည်သာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|ရေနံချောင်းမြို့၊ မကွေးတိုင်းဒေသကြီး
|}
====== ၂၀၀၁ ======
{| class="wikitable"
|+
!စဉ်
!ဘွဲ့တော်
!ကျောင်းတိုက်
!တည်နေရာ
|-
|၁
|ဘဒ္ဒန္တဣန္ဒာစရိယ
|နိဂြောဓာရုံသာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|အလ္လကပ္ပကျေးရွာ၊ မြင်းမူမြို့နယ်၊ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၂
|ဘဒ္ဒန္တသဇ္ဇန
|အောင်တော်မူကျောင်းတိုက်
|ဆင်ကူးကျေးရွာ၊ ဒိုက်ဦးမြို့နယ်၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၃
|ဘဒ္ဒန္တဣန္ဒစက္က
|ကျိုက်ပွန်ဇေတဝန်ကမ္မဋ္ဌာန်းကျောင်းတိုက်
|အမှတ်(၁၈)ရပ်ကွက်၊ ဥဿာမြို့သစ်၊ ပဲခူးမြို့၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၄
|ဘဒ္ဒန္တကဝိဓဇ
|အသောကမဟာစည်သာသနာ့ရိပ်သာ
အသောကာရုံကျောင်းတိုက်
|မောင်းတိုင်(၂)ရပ်ကွက်၊ တောင်တွင်းကြီးမြို့နယ်၊ မကွေးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၅
|ဘဒ္ဒန္တဝါယမ
|ကန်ဦးကျောင်းတိုက်မဟာစည်သာသနာ့ရိပ်သာ
|ပျဉ်းမနားမြို့၊ နေပြည်တော်
|-
|၆
|ဘဒ္ဒန္တဇဋိလ
|မဟာစည်သာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|သာသနာ့ရိပ်သာရပ်ကွက်၊ ဗဟန်းမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၇
|ဘဒ္ဒန္တဓမ္မာနန္ဒ
|တော်တနီးကျောင်းတိုက်
|အမှတ်(၃)ရပ်ကွက်၊ ဒေးဒရဲမြို့၊ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး
|}
====== ၂၀၀၀ ======
{| class="wikitable"
|+
!စဉ်
!ဘွဲ့တော်
!ကျောင်းတိုက်
!တည်နေရာ
|-
|၁
|ဘဒ္ဒန္တဝိသုတ
|အရှေ့သိမ်ကျောင်းတိုက်
|မြိတ်မြို့နယ်၊ တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၂
|ဘဒ္ဒန္တလက္ခဏ
|မူလကသစ်ဝိုင်ဓမ္မရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|အဗျားကြီးကျေးရွာ၊ ဝေါမြို့နယ်၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၃
|ဘဒ္ဒန္တဇာဂရ
|သဒ္ဓမ္မသီတဂူသာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|ရွာသစ်ကိုင်းတာကြီးကျေးရွာအုပ်စု၊ ပဲခူးမြို့နယ်၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၄
|ဘဒ္ဒန္တဃောသိတ
|မဟာစည်သာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|ဗိုလ်ကုန်း(၁၈)ရပ်ကွက်၊ ပဲခူးမြို့၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၅
|ဘဒ္ဒန္တအာဒိစ္စ
|မင်္ဂလာကျောင်းတိုက်
|ထီးလင်းမြို့နယ်၊ မကွေးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၆
|[[မုံလယ်ဆရာတော်|ဘဒ္ဒန္တသံဝရ]]
|မုံလယ်တောရကမ္မဋ္ဌာန်းရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|အနောက်ဂန့်ဂေါကျေးရွာ၊ ဂန့်ဂေါမြို့နယ်၊ မကွေးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၇
|ဘဒ္ဒန္တဝိစာရိန္ဒ
|သာယာကုန်းမဟာစည်သာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|မုဒုံမြို့နယ်၊ မွန်ပြည်နယ်
|-
|၈
|ဘဒ္ဒန္တတေဇနိယ
|ခေမာသီဝံကျောင်းတိုက်
|ရွှေချီရပ်ကွက်၊ ပျဉ်းမနားမြို့၊ နေပြည်တော်
|-
|၉
|ဘဒ္ဒန္တသုန္ဒရ
|ကြောင်ပန်းဝိပဿနာကျောင်းတိုက်
|ကျောက်ရေတွင်းရပ်ကွက်၊ မြောက်ဥက္ကလာပမြို့နယ်၊
ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၁၀
|ဘဒ္ဒန္တဝိမလဗုဒ္ဓိ
|အောင်စကြာမိုးကုတ်ဝိပဿနာဓမ္မရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|(၇/အနောက်)ရပ်ကွက်၊ သာကေတမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၁၁
|ဘဒ္ဒန္တဣန္ဒဝံသ
|ကျောက်ဝိုင်းမဟာစည်သာသနာ့ရိပ်သာ
ကျောင်းတိုက်
|အိမ်မဲမြို့နယ်၊ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၁၂
|ဘဒ္ဒန္တဉာဏိန္ဒ
|သဒ္ဓမ္မသီတဂူမဟာစည်သာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|မြောင်းမြမြို့၊ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး
|}
====== ၁၉၉၉ ======
{| class="wikitable"
|+
!စဉ်
!ဘွဲ့တော်
!ကျောင်းတိုက်
!တည်နေရာ
|-
|၁
|ဘဒ္ဒန္တဝိမလ
|ဓမ္မဝေပုလ္လမဟာစည်ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|ထမံသီကျေးရွာ၊ ဟုမ္မလင်းမြို့နယ်၊ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၂
|ဘဒ္ဒန္တကောဝိဒ
|[[မိုးညှင်းသမ္ဗုဒ္ဓေ|မိုးညှင်းသမ္ဗုဒ္ဓေကျောင်းတိုက်]]
|မြေနဲကျေးရွာအုပ်စု၊ မုံရွာမြို့နယ်၊ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၃
|ဘဒ္ဒန္တဣန္ဒြိယ
|မြို့မယဉ်ငေးသာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|ကျောက်မော်ရပ်ကွက်၊ ထားဝယ်မြို့၊ တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၄
|ဘဒ္ဒန္တပညာသာမိ
|အရှေ့ကျောင်းတိုက်
|ကျားတက်ကျေးရွာ၊ ကဝမြို့နယ်၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၅
|ဘဒ္ဒန္တဥက္ကံသာစာရ
|မင်္ဂလာရာမကန်ဦးသာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|အမှတ်(၅)ရပ်ကွက်၊ ဇီးကုန်းမြို့၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၆
|ဘဒ္ဒန္တဉေယျ
|ဟံသာဝတီသာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|ရွာသစ်ရပ်ကွက်၊ ပဲခူးမြို့၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၇
|ဘဒ္ဒန္တဥက္ကံသ
|မြေနီကျင်းသတိပဋ္ဌာန်ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|ကဉ္စနမဟီရပ်ကွက်၊ ချမ်းအေးသာစံမြို့နယ်၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၈
|ဘဒ္ဒန္တကုမာရ
|ဓမ္မစကြာပဋိပတ္တိသာသနာပြုရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|အောင်မြေသာစံမြို့နယ်၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၉
|[[ဖားအောက်တောရဆရာတော်|ဘဒ္ဒန္တအာစိဏ္ဏ]]
|[[ဖားအောက်တောရ|ဖားအောက်တောရကျောင်းတိုက်]]
|ဖားအောက်ကျေးရွာ၊ မုဒုံမြို့နယ်၊ မွန်ပြည်နယ်
|-
|၁၀
|ဘဒ္ဒန္တဘဒ္ဒိယ
|မဟာဂန္ဓာရုံသာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|အမှတ်(၉)ရပ်ကွက်၊ သာကေတမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၁၁
|ဘဒ္ဒန္တကဝိဓဇ
|ကိုးမိုင်မဟာစည်သာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|အမှတ်(၅)ရပ်ကွက်၊ မရမ်းကုန်းမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၁၂
|ဘဒ္ဒန္တဇနိတာလင်္ကာရ
|မိုးကုတ်ဝိပဿနာဇနိတာရာမကျောင်းတိုက်
|ဆရာစံရပ်ကွက်၊ ဗဟန်းမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၁၃
|ဘဒ္ဒန္တတေဇိန္ဒာသဘ
|သဒ္ဓမ္မသီတဂူမဟာစည်သာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|မြောင်းမြမြို့၊ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၁၄
|ဘဒ္ဒန္တတေဇိန္ဒ
|မိုးကျကျောင်းတိုက်
|မြို့မရပ်ကွက်၊ လှည်းကူးမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|}
====== ၁၉၉၈ ======
{| class="wikitable"
|+
!စဉ်
!ဘွဲ့တော်
!ကျောင်းတိုက်
!တည်နေရာ
|-
|၁
|ဘဒ္ဒန္တလက္ခဏ
|မဟာအတုလရံသီဓမ္မရိပ်သာ ကျစွာချောင်
|[[ဝါးချက်ရွာ၊ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်|ဝါးချက်ကျေးရွာ၊ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်၊ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]
|-
|၂
|ဘဒ္ဒန္တပဏ္ဍဝ
|ဒိဋ္ဌဓမ္မဝိပဿနာငါးဆူရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|သာစည်မြို့နယ်၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၃
|[[ကုဏ္ဍလာဘိဝံသ (သဒ္ဓမ္မရံသီရိပ်သာဆရာတော်)|ဘဒ္ဒန္တကုဏ္ဍလာဘိဝံသ]]
|သဒ္ဓမ္မရံသီရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|အမှတ် ၆ ရပ်ကွက်၊ မရမ်းကုန်းမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၄
|ဘဒ္ဒန္တဝိစာရ
|ဘုံကျော်မဟာစည်သာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|အမှတ် ၈ ရပ်ကွက်၊ ပုသိမ်မြို့၊ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး
|}
====== ၁၉၉၇ ======
{| class="wikitable"
|+
!စဉ်
!ဘွဲ့တော်
!ကျောင်းတိုက်
!တည်နေရာ
|-
|၁
|ဘဒ္ဒန္တဂန္ဓသာရ
|အမ္ဗာရာမဝိပဿနာကျောင်းတိုက်
|ကြာနီကန်ရပ်ကွက်၊ ရွှေတောင်မြို့၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၂
|ဘဒ္ဒန္တကဉ္စန
|ကံကြီးကျောင်းမိုးကုတ်ဝိပဿနာဓမ္မရိပ်သာ
|မြို့သစ်မြို့၊ မကွေးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၃
|ဘဒ္ဒန္တပဏ္ဍိစ္စ
|အောင်ဓမ္မရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|လှိုင်မြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၄
|ဘဒ္ဒန္တဓမ္မသာရ
|တောတိုက်ဓမ္မရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|တောတိုက်ရပ်ကွက်၊ မင်္ဂလာဒုံမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|}
====== ၁၉၉၆ ======
{| class="wikitable"
|+
!စဉ်
!ဘွဲ့တော်
!ကျောင်းတိုက်
!တည်နေရာ
|-
|၁
|ဘဒ္ဒန္တပညာသာရ
|သာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|မြစ်ကြီးနားမြို့၊ ကချင်ပြည်နယ်
|-
|၂
|ဘဒ္ဒန္တအရိန္ဒမ
|ဇေယျဝတီကျောင်းတိုက်
|ပိန္နဲတောရပ်ကွက်၊ ထားဝယ်မြို့၊ တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၃
|ဘဒ္ဒန္တပဏ္ဍိတ
|ယဉ်ပေါင်စာတိုက်သစ်တောရကျောင်းတိုက်
|ရွာဘဲရပ်ကွက်၊ ပြည်မြို့၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၄
|ဘဒ္ဒန္တနန္ဒိယ
|စွန်းလွန်းဂူဝိပဿနာကျောင်းတိုက်
|အမှတ်(၁၆/၂)ရပ်ကွက်၊ သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၅
|ဘဒ္ဒန္တပညာဇောတ
|မေဓာဝံသာလင်္ကာရကျောင်းတိုက်
|အမှတ် ၃ ရပ်ကွက်၊ ညောင်တုန်းမြို့၊ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး
|}
====== ၁၉၉၅ ======
{| class="wikitable"
|+
!စဉ်
!ဘွဲ့တော်
!ကျောင်းတိုက်
!တည်နေရာ
|-
|၁
|ဘဒ္ဒန္တအဂ္ဂဓမ္မ
|မဟာစည်ဝိမုတ္တိသုခသာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|မင်းစုရပ်ကွက်၊ လွိုင်ကော်မြို့၊ ကယားပြည်နယ်
|-
|၂
|ဘဒ္ဒန္တမဏ္ဍလပဏ္ဍိတ
|အရှေ့မိုးညှင်းဝိပဿနာရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|စစ်ကိုင်းမြို့၊ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၃
|ဘဒ္ဒန္တကောဏ္ဍည
|ဝေဘူဓမ္မရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|ပန်းခြံကုန်းရပ်ကွက်၊ ပဲခူးမြို့၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၄
|ဘဒ္ဒန္တပညဝါ
|မဟာစည်သာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|ဗိုလ်ကုန်း(၁၈)ရပ်ကွက်၊ ပဲခူးမြို့၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၅
|ဘဒ္ဒန္တပဒုမ
|အောင်မင်းခေါင်ကုန်းမြေ
ကသစ်ဝိုင်ဓမ္မရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|ပန်းခြံကုန်းရပ်ကွက်၊ ပဲခူးမြို့၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၆
|ဘဒ္ဒန္တသုစိတ္တ
|လှိုင်နံ့သာမိုးကုတ်ဝိပဿနာဓမ္မရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|မင်းရပ်ကွက်၊ မြို့သစ်မြို့၊ မကွေးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၇
|ဘဒ္ဒန္တတိလောကဓမ္မ
|တေဇာရာမကမ္မဋ္ဌာန်းကျောင်းတိုက်
|အာကျပ်တော်ကုန်း၊ စစ်တွေမြို့၊ ရခိုင်ပြည်နယ်
|-
|၈
|ဘဒ္ဒန္တသာသနဓဇ
|သစ္စဝါဒီကမ္မဋ္ဌာန်းကျောင်းတိုက်
|အမှတ် ၃ ရပ်ကွက်၊ လှိုင်မြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၉
|[[ဇနကာဘိဝံသ၊ အရှင် (ချမ်းမြေ့)|ဘဒ္ဒန္တဇနကာဘိဝံသ]]
|ချမ်းမြေ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|အမှတ် ၁၀ ရပ်ကွက်၊ မရမ်းကုန်းမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|}
====== ၁၉၉၄ ======
{| class="wikitable"
|+
!စဉ်
!ဘွဲ့တော်
!ကျောင်းတိုက်
!တည်နေရာ
|-
|၁
|ဘဒ္ဒန္တနာဂိန္ဒ
|တိမ်ဖာတောင်(ရတနာစေတီတော်)
တောရသာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|ဗန်းမော်မြို့နယ်၊ ကချင်ပြည်နယ်
|-
|၂
|ဘဒ္ဒန္တမာဃိန္ဒ
|မဟာစည်သာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|ကလေးမြို့၊ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၃
|ဘဒ္ဒန္တအဂ္ဂဝံသ
|ကံကလေးတောရဓမ္မရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|ကြံခင်းမြို့၊ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၄
|ဘဒ္ဒန္တပဏ္ဍိတ
|ဝေဘူကမ္မဋ္ဌာန်းကျောင်းတိုက်
|ကညွတ်ကွင်းမြို့၊ ဖြူးမြို့နယ်၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၅
|ဘဒ္ဒန္တသာသန
|သာသနာ့အောင်ဗိမာန်ကျောင်းတိုက်
|သုံးခွမြို့၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၆
|ဘဒ္ဒန္တတေဇနိယ
|ပင်မဗုဒ္ဓဝါဒီကမ္မဋ္ဌာန်းကျောင်းတိုက်
|အမှတ် ၅ ရပ်ကွက်၊ မရမ်းကုန်းမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၇
|ဘဒ္ဒန္တကုဉ္ဇရ
|နန္ဒဝန်တောရဓမ္မရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|ပြည်မြို့၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၈
|ဘဒ္ဒန္တသုမင်္ဂလ
|သုမင်္ဂလာရာမလယ်တီဝိပဿနာကျောင်းတိုက်
|ဆ/ကရပ်ကွက်၊ သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၉
|ဘဒ္ဒန္တတိက္ခာစာရ
|မူလမင်းကွန်းဇေတဝန်ကမ္မဋ္ဌာန်းတိုက်
|သထုံမြို့၊ မွန်ပြည်နယ်
|}
====== ၁၉၉၃ ======
{| class="wikitable"
|+
!စဉ်
!ဘွဲ့တော်
!ကျောင်းတိုက်
!တည်နေရာ
|-
|၁
|ဘဒ္ဒန္တအာသဘ
|မဟာစည်သာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|မြိတ်မြို့၊ တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၂
|ဘဒ္ဒန္တဇဝန
|ဟံသာဝတီကမ္မဋ္ဌာန်းကျောင်းတိုက်
|ဘာဝနာလမ်း၊ စမ်းချောင်းမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၃
|ဒေါက်တာဘဒ္ဒန္တအာသဘ
|ချုံဘူရီကျောင်းကြီးကျောင်းတိုက်
|ချုံဘူရီမြို့၊ ထိုင်းနိုင်ငံ
|}
====== ၁၉၉၁-၂ ======
{| class="wikitable"
|+
!စဉ်
!ဘွဲ့တော်
!ကျောင်းတိုက်
!တည်နေရာ
|-
|၁
|ဘဒ္ဒန္တသုဇာတ
|စိတ္တပါလဂူကျောင်းစာသင်တိုက်
|အောင်မင်္ဂလာရပ်ကွက်၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၂
|ဘဒ္ဒန္တဝိသုဒ္ဓါစာရ
|မဟာစည်သာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|နမ့်ခမ်းမြို့၊ ရှမ်းပြည်နယ်
|-
|၃
|ဘဒ္ဒန္တအာစိက္ခဏ
|သဒ္ဓမ္မသီတဂူမဟာစည်သာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|မြောင်းမြမြို့၊ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၄
|ဘဒ္ဒန္တဝါယမ
|သဲအင်းဂူဝိပဿနာကမ္မဋ္ဌာန်းကျောင်းတိုက်
|[[နှောကုန်း|နှောကုန်းကျေးရွာ၊ မှော်ဘီမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]
|-
|၅
|ဘဒ္ဒန္တဝိမလာစာရ
|ဝိပဿနာဂန္ဓာရုံကမ္မဋ္ဌာန်းတိုက်
|[[ဝါးချက်ရွာ၊ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်|ဝါးချက်ကျေးရွာအုပ်စု၊ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်၊ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]
|-
|၆
|ဘဒ္ဒန္တကေသရ
|မဟာစည်သာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|နတ္တလင်းမြို့၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၇
|[[ပဏ္ဍိတာရာမ ရွှေတောင်ကုန်းသာသနာ့ရိပ်သာ ဆရာတော်|ဘဒ္ဒန္တပဏ္ဍိတာဘိဝံသ]]
|ပဏ္ဍိတာရာမရွှေတောင်ကုန်းသာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|ရွှေတောင်ကြားရပ်ကွက်၊ ဗဟန်းမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|-
|၈
|ဘဒ္ဒန္တကေသရ
|စွန်းလွန်းကမ္မဋ္ဌာန်းရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|အောင်မြေသာစံမြို့နယ်၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၉
|ဘဒ္ဒန္တတိက္ခ
|အမ္ဗာရာမဝိပဿနာကျောင်းတိုက်
|ကြာနီကန်ရပ်ကွက်၊ ရွှေတောင်မြို့၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၁၀
|ဘဒ္ဒန္တသံဝရ
|ချမ်းမြအောင်စည်မဟာစည်သာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|ကျွဲဆည်ကန်ရပ်ကွက်၊ ချမ်းမြသာစည်မြို့နယ်၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး
|-
|၁၁
|ဘဒ္ဒန္တတေဇာလင်္ကာရ
|တေဇစက္ကီရိပ်သာကျောင်းတိုက်
|မရမ်းကုန်းမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
|}
== ကိုးကား==
{{Reflist}}
[[Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဘွဲ့တံဆိပ်တော်များ]]
{{Buddhism-stub}}
d6s87drgu4dqycph5yxxxo522oxns5p
အဂ္ဂမဟာသဒ္ဓမ္မဇောတိကဓဇ
0
47695
1049909
918606
2026-08-23T10:25:23Z
~2026-45868-06
147294
ရိုးရိုးအက္ခရာမှ အထူးအက္ခရာအဖြစ် ပြင်ဆင်သည်။
1049909
wikitext
text/x-wiki
'''အဂ္ဂမဟာသဒ္ဓမ္မဇောတိကဓဇဘွဲ့တံဆိပ်တော်''' ([[အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကား|အင်္ဂလိပ်]] [[ပါဠိ]] : '''Agga Mahā Saddhammajotikadhaja ''')
သည် နိုင်ငံတော်မှ ဆပ်ကပ်သော သာသနာပြုဆိုင်ရာ ဘွဲ့တံဆိပ်တစ်မျိုးဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web|url=http://www.dra.gov.mm/?page_id=272|title=ဘွဲ့တံဆိပ် ဂုဏ်အင်္ဂါအရည်အချင်းသတ်မှတ်ချက်|last=|first=|date=17 June 2015|website=Department of Religious Affairs|publisher=Ministry of Religious Affairs|access-date=16 October 2020|archive-date=10 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220810050639/http://www.dra.gov.mm/?page_id=272}}</ref>
'''အဂ္ဂမဟာသဒ္ဓမ္မဇောတိကဓဇ ဘွဲ့တံဆိပ်တော် ဂုဏ်အင်္ဂါအရည်အချင်း'''
(၁) အနည်းဆုံးသက်တော် နှစ်(၅၀)ရှိခြင်း။
(၂) သီလဝန္တဖြစ်ခြင်း။
(၃) သာသနာပြုလုပ်ငန်းများကို အနည်းဆုံးနှစ်(၂၀) ဆောင်ရွက်ခဲ့ခြင်း။
(၄) သာသနာ့ဝန်ထမ်းဖြစ်ခြင်း။
(၅) စာပေသင်ကြားပေးခြင်းဖြင့် ဖြစ်စေ၊ တရားဟောကြားခြင်းဖြင့် ဖြစ်စေ၊ အခြားနည်းဖြင့် ဖြစ်စေ ဗုဒ္ဓသာသနာနုဂ္ဂဟဝင် အနည်းဆုံးဦးရေ ၁၀၀ ရရှိအောင် စီမံဆောင်ရွက်ခဲ့ခြင်း။ (သို့မဟုတ်) ဗုဒ္ဓသာသနာထွန်းကားမှုအားနည်းသော ဒေသ များ၌ နှစ်(၂၀) သာသနာပြုခဲ့ခြင်း။ (သို့မဟုတ်) သာသနာတော်အား ကျေးဇူး များသော ဗုဒ္ဓဘာသာဆိုင်ရာ စာပေကျမ်းဂန် အနည်းဆုံး ၁၀ အုပ်ကို ရေးသား ရိုက်နှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့ခြင်း။ (သို့မဟုတ်) အခြေခံဗုဒ္ဓဘာသာသင်တန်း (သို့မဟုတ်) ဘုန်းတော်ကြီးသင်ပညာရေး အနည်းဆုံး (၁၅)နှစ် သင်ကြားပေးခဲ့ခြင်း။ (သို့မဟုတ်) ဘုရားစေတီ တည်ထားကိုးကွယ်ခြင်း၊ သာသနိကအဆောက်အဦများ တည်ဆောက် ပြုပြင်မွမ်းမံခြင်းနှင့် ပရဟိတလုပ်ငန်းများ ထူးခြားစွာ ဆောင်ရွက်ခဲ့ခြင်း။
(၆) သံဃာ့အဖွဲ့အစည်းအဆင့်ဆင့်အား ဆန့်ကျင်ဘက်မပြုသူ ဖြစ်ခြင်း။
(၇) ဝိဝါဒါဓိကရုဏ်းမှု၊ အနုဝါဒါဓိကရုဏ်းမှု ကင်းရှင်းခြင်း။
'''မှတ်ချက်''' ။ ပြည်ပဘွဲ့ခံများအတွက် ထေရဝါဒဖြစ်စေ၊ မဟာယာနဖြစ်စေ၊ ဗုဒ္ဓဘာသာဂိုဏ်းတစ်ခု၏ အကြီးအကဲဖြစ်သူ (သို့မဟုတ်) ဗုဒ္ဓဘာသာအသင်းအဖွဲ့ကြီး တစ်ခု၏ ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်သူ (သို့မဟုတ်) ဗုဒ္ဓသာသနာပြုလုပ်ငန်းများကို စွမ်းစွမ်းတမံ ဆောင်ရွက်ခဲ့သူဖြစ်ပါက ဂုဏ်အင်္ဂါအရည်အချင်းများကို လျော့ပေါ့စဉ်းစား နိုင်သည်။{{Buddhism-stub}}
{{မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှု}}
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဘွဲ့တံဆိပ်တော်များ]]
k6m7r975veuuah09wngk9pv3alnssjk
သိရောမဏိ
0
49700
1049880
1049757
2026-08-23T06:49:35Z
~2026-45868-06
147294
သိရောမဏိဘွဲ့ရပုဂ္ဂိုလ်များကို အပြည့်အဝ ဖြည့်စွက်တင်ပြသည်။
1049880
wikitext
text/x-wiki
<references />
ရှေးအခါက နိုင်ငံပိုင်အစိုးရ ကျင်းပပေးသော ပထမပြန်စာမေးပွဲမှာ ပထမငယ်၊ ပထမလတ်၊ ပထမကြီးဟု ၃ တန်း သာရှိခဲ့သည်။ နောင် (မြန်မာနှစ် ၁၃၁၄) တွင် ဓမ္မာစရိယတန်း တိုးချဲ့ ပြဋ္ဌာန်းသည်။ ဓမ္မာစရိယကျမ်းရင်း ၃ ကျမ်းနှင့် အတူ ဂုဏ်ထူးကျမ်း ၆ ကျမ်း(စုစုပေါင်း ၉ ကျမ်း/ ၉ ဘာသာ)ကို တစ်နှစ်တည်းဖြင့် အောင်မြင်ပါက "ခေါင်းပေါ်ကပတ္တမြား"ဟု အဓိပ္ပါယ်ရသော 'သိရောမဏိ'ဟူ၍ အထူးဝိသေသတပ်ကာ "သာသနဓဇသိရီပဝရဓမ္မာစရိယ၊ သိရောမဏိ"ဟူသောဘွဲ့ ပေးပါသည်။ (လက်ရှိအစိုးရဓမ္မာစရိယတန်း၊ ဂုဏ်ထူးတန်းဆိုင်ရာစည်းကမ်းများနှင့်မတူတော့ပါ၊ သိရောမဏိဘွဲ့လည်း မပေးတော့ပါ။) <ref>အမရဒီပ</ref>
၁၃၁၄ ခုနှစ်တွင် တိုးချဲ့ပြဌာန်းသည့် အစိုးရဓမ္မာစရိယစာမေးပွဲတွင် ကျမ်းရင်းသုံးကျမ်းနှင့်တကွ ဂုဏ်ထူးခြောက်ကျမ်း (ပေါင်း ကိုးကျမ်းလုံး)ကို တစ်နှစ်တည်းဖြေဆိုအောင်မြင်ခဲ့သောပုဂ္ဂိုလ်များမှာ လက်လှမ်းမှီသမျှ တင်ပြရလျှင် အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်ပါသည်။
{| class="wikitable sortable"
|+
|'''စဉ်'''
|'''ဘွဲ့တော်'''
|'''သက်တော်'''
|'''ဝါတော်'''
| colspan="2" |'''စာအောင်သည့်ခုနှစ်'''
|-
| align="right" |၁
| align="left" |'''အရှင်ဝါသေဋ္ဌ (ဟံသာဝတီ)'''
'''(ကျမ်းပြုအကျော် [[သပြေကန်ဆရာတော် ရှင်ဝါသေဋ္ဌ]])'''
|၃၁
|၁၁
|၁၃၀၃
|၁၉၄၁
|-
| align="right" |၂
| align="left" |'''အရှင်ဉာဏောဘာသာဘိဝံသ'''
မစိုးရိမ်ကျောင်းတိုက်၊ မန္တလေး
|
|
|၁၃၀၉
|၁၉၄၇
|-
| align="right" |၃
| align="left" |'''အရှင်ပဏ္ဍိတ (ဓမ္မာစရိယ ဦးမောင်မောင်လေး)'''
မဟာဝိသုတာရာမတိုက်၊ ပခုက္ကူမြို့
|၂၄
|၅
|၁၃၁၃
|၁၉၅၁
|-
| align="right" |၄
| align="left" |'''အရှင်နေမိန္ဒ ([[ပခုက္ကူ တိပိဋကဆရာတော်]] )'''
မဟာဝိသုတာရာမတိုက်၊ ပခုက္ကူမြို့
|၂၄
|၅
|၁၃၁၄
|၁၉၅၂
|-
| align="right" |၅
| align="left" |'''အရှင်ကုမာရ (တတိယ မဟန ဥက္ကဋ္ဌ [[မကွေးဆရာတော်|မကွေးဆရာတော် )]]'''
မဟာဝေယံဘုံသာကျောင်းတိုက်၊ မန္တလေး
|၃၀
|၁၀
|၁၃၁၄
|၁၉၅၂
|-
| align="right" |၆
| align="left" |'''အရှင်အဂ္ဂဝံသာဘိဝံသ (တိပိဋကစာမေးပွဲ သြဝါဒါစရိယအဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌ၊ ပေါက်မြိုင်ဆရာတော်)'''
ဇေယျသိန်ပါဠိတက္ကသိုလ်ကျောင်းတိုက်၊ စစ်ကိုင်း
|၂၅
|၆
|၁၃၁၄
|၁၉၅၂
|-
| align="right" |၇
| align="left" |'''အရှင်တေဇဓမ္မ (ဦးထွန်းလွင်)'''
မဟာဝိသုဒ္ဓါရုံတိုက်၊ သံတော်ဆင့်ကျောင်း၊ မန္တလေး
|၃၀
|၁၀
|၁၃၁၄
|၁၉၅၂
|-
| align="right" |၈
| align="left" |'''အရှင်သုနန္ဒာဘိဝံသ (ဆရာကြီး ဦး[[ရွှေအောင်]])'''
ဦးကြယ်ကျောင်း၊ ဘုရားကြီးတိုက်၊ မန္တလေး (ဝဋံသကာ၊ သိရောမဏိ)
|၂၄
|၅
|၁၃၁၅
|၁၉၅၃
|-
| align="right" |၉
| align="left" |'''အရှင်ကုမာရာဘိဝံသ (စတုတ္ထ မဟနဥက္ကဋ္ဌ [[ကုမာရာဘိဝံသ (ဗန်းမော်ဆရာတော်)|ဗန်းမော်ဆရာတော်]])'''
ဘုရားကြီးတိုက်၊ မန္တလေး (ပါဠိသိရောမဏိ၊ ဝဋံသကာ)
|၂၄
|၅
|၁၃၁၅
|၁၉၅၃
|-
| align="right" |၁၀
| align="left" |'''အရှင်ကေလာသ (ကျောက်မဲ၊ သဒ္ဓမ္မပါလစာသင်တိုက် တိုက်တည်ဆရာတော်)'''
ဘုရားကြီးတိုက်၊ မန္တလေး
|၂၉
|၉
|၁၃၁၅
|၁၉၅၃
|-
| align="right" |၁၁
| align="left" |'''အရှင်စိတြဉာဏာဘိဝံသ'''
ဘုရားကြီးတိုက်၊ မန္တလေး
|၂၄
|၄
|၁၃၁၅
|၁၉၅၃
|-
| align="right" |၁၂
| align="left" |'''အရှင်ဉတ္တမ'''
မင်းကျောင်း၊ ဝါးခယ်မမြို့
|၂၈
|8
|၁၃၁၅
|၁၉၅၃
|-
| align="right" |၁၃
| align="left" |'''အရှင်နာရဒါဘိဝံသ (ဝဋံသကာ ဦးထွန်းလွင်)'''
ဗားကရားတောရပါဠိတက္ကသိုလ်ကျောင်းတိုက်၊ ရန်ကုန်
|၂၈
|၈
|၁၃၁၅
|၁၉၅၃
|-
| align="right" |၁၄
| align="left" |'''အရှင်အဂ္ဂည'''
မဟာဝေယံဘုံသာပါဠိတက္ကသိုလ်၊ မန္တလေး
|၃၀
|၁၁
|၁၃၁၅
|၁၉၅၃
|-
| align="right" |၁၅
| align="left" |'''အရှင်ဃောသိတ'''
သာသနာလင်္ကာရကျောင်း၊ သရက်တောတိုက်၊ ရန်ကုန်
|၂၅
|၅
|၁၃၁၅
|၁၉၅၃
|-
| align="right" |၁၆
| align="left" |'''အရှင်ဝိစိတ္တ (ဦးဝင်းကြိုင်၊ တွဲဖက်ပါမောက္ခ၊ နပသတက္ကသိုလ်၊ ရန်ကုန်)'''
ဇောတိကာရုံပါဠိတက္ကသိုလ်၊ ပြည်မြို့
|၂၈
|၉
|၁၃၁၅
|၁၉၅၃
|-
| align="right" |၁၇
| align="left" |'''အရှင်သုစိတ္တ (မြန်အောင်)'''
ဝေဠုဝန်ကျောင်းတိုက်၊ ကြည့်မြင်တိုင်၊ ရန်ကုန်
|၃၃
|၁၃
|၁၃၁၅
|၁၉၅၃
|-
| align="right" |၁၈
| align="left" |'''အရှင် [[ဝိဇ္ဇောတ]] (
ပန္နရသမမြောက် ရွှေကျင်သာသနာပိုင်၊ ကမ္ဘာအေး ဝိဇ္ဇောတာရုံဆရာတော်)'''
ပဇ္ဇောတာရုံပါဠိတက္ကသိုလ်၊ မြောင်းမြ
|၂၂
|၃
|၁၃၁၅
|၁၉၅၃
|-
| align="right" |၁၉
| align="left" |'''ဦးထွန်းကျင် (လူဝတ်ကြောင်အဖြစ်ဖြင့် သိရောမဏိဘွဲ့ရသော တစ်ဦးတည်းသောပုဂ္ဂိုလ်)'''
သုဓမ္မာပရိယတ္တိပါဠိတက္ကသိုလ်၊ ညောင်တုန်း
|၃၆
|
|၁၃၁၅
|၁၉၅၃
|-
| align="right" |၂၀
| align="left" |'''အရှင်ဝိမလာစာရ (ကျောက်ဖြူ)'''
အလယ်တောရပါဠိတက္ကသိုလ်၊ ရန်ကုန်
|၃၄
|၁၅
|၁၃၁၅
|၁၉၅၃
|-
| align="right" |၂၁
| align="left" |'''အရှင်ဣန္ဒာစရိယ (ဓမ္မာစရိယ ဦးအောင်ခိုင်၊ တွဲဖက်ပါမောက္ခ၊ နပသတက္ကသိုလ်၊ ရန်ကုန်)'''
အလယ်တောရပါဠိတက္ကသိုလ်၊ ရန်ကုန်
|၂၂
|၂
|၁၃၁၅
|၁၉၅၃
|-
| align="right" |၂၂
| align="left" |'''အရှင်ကုမာရ (ကဝ)'''
အလယ်တောရပါဠိတက္ကသိုလ်၊ ရန်ကုန်
|၂၆
|၇
|၁၃၁၅
|၁၉၅၃
|-
| align="right" |၂၃
| align="left" |'''အရှင်စန္ဒာဝရ (မြင်းခြံ၊ ပုဂံ)'''
ဘုရားကြီးတိုက်၊ မန္တလေး
|၃၅
|၁၅
|၁၃၁၅
|၁၉၅၃
|-
| align="right" |၂၄
| align="left" |'''အရှင်ဉာဏမဉ္ဇူ (ကျောက်ဖြူ)'''
မင်္ဂလာသုခပါဠိတက္ကသိုလ်၊ ရန်ကုန်
|၂၆
|၆
|၁၃၁၅
|၁၉၅၃
|-
| align="right" |၂၅
| align="left" |'''အရှင်သာသန (မာန်အောင်)'''
မင်္ဂလာသုခပါဠိတက္ကသိုလ်၊ ရန်ကုန်
|၃၂
|၁၂
|၁၃၁၅
|၁၉၅၃
|-
| align="right" |၂၆
| align="left" |'''အရှင်ဇောတိကာဘိဝံသ (ပါမောက္ခချုပ်ဆရာတော်၊ နပသတက္ကသိုလ်၊ မန္တလေး)'''
သိမ်ကုန်းဓမ္မိကာရာမပါဠိတက္ကသိုလ်၊ ရန်ကုန်
|၂၉
|၉
|၁၃၁၅
|၁၉၅၃
|-
| align="right" |၂၇
| align="left" |'''မဓမ္မစာရီ (စဉ့်ကိုင်)'''
ဇေယျသိန်ပါဠိတက္ကသိုလ်၊ စစ်ကိုင်း
|၃၃
|
|၁၃၁၇
|၁၉၅၆
|-
| align="right" |၂၈
| align="left" |'''အရှင်ဝိမလ (မုံရွာ)'''
မဟာဝေယံဘုံသာပါဠိတက္ကသိုလ်၊ မန္တလေး
|၂၀
|၁
|၁၃၁၉
|၁၉၅၈
|}
==ကိုးကား==
<references/>{{မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှု}}
[[Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဘွဲ့တံဆိပ်တော်များ]]
nkdhhguv511cdd4ya67ur90gc6hu5r8
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်များ
14
51045
1049841
280503
2026-08-23T00:56:57Z
~2026-45975-10
147281
မြန်မာနိုင်ငံရှိကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်များနှင့်ဝင်ခွင့်အမှတ်များကိုဖြောကြားပေးပါ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်၏အနိမ့်ဆုံးဝင်ခွင့်ကိုလည်းးဖြေပေးပါ
1049841
wikitext
text/x-wiki
[[မြန်မာနိုင်ငံ]]အတွင်းရှိ [[ကွန်ပျူတာ]]နည်းပညာဆိုင်ရာ [[တက္ကသိုလ်]]နှင့် [[ကောလိပ်]]များ ထို့အပြင်ရန်ကုန်ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်၏ဝင်ခွင့်အမှတ်ကိုဖြေကြားပေးပါ
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ တက္ကသိုလ်နှင့်ကောလိပ်များ|ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်များ]]
oib8kr9nlxpo49kysmtymgnm30l5lya
တမ်းပလိတ်:ပိဋကတ်သုံးပုံ
10
68445
1049811
632525
2026-08-22T19:54:08Z
Sappadasa
132530
1049811
wikitext
text/x-wiki
{{Sidebar
| name = ပိဋကတ်သုံးပုံ
| bodystyle = border: 1px solid #aed6f1;
| basestyle = background:#aed6f1; color:black;
| listtitlestyle = text-align: left;
| pretitle = [[ဆဋ္ဌမအကြိမ်သင်္ဂါယနာတင်ခြင်း|ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာတော်အရ]]
| title = [[ပိဋကတ် သုံးပုံ]]
| image = [[File:Folios of the Bhikkhuni-patimokkha (BL IO Man.Pali 21).jpg|180px]]
| caption = ၁၉ ရာစု မြန်မာ ပေစာမူ၊ [[ပါတိမောက်|ဘိက္ခုနီပါတိမောက်]]
| bodyclass = hlist
| expanded = {{{expand|{{{1|}}}}}}
| headingstyle = text-align: left; font-size: 1.1em; padding: 0.25em 0;
| headingclass = navbox-abovebelow
| heading1 = [[ဝိနည်းပိဋကတ်|၁. ဝိနယပိဋက]]
| content1 =
* [[ပါရာဇိကဏ်]]
* [[ပါစိတ်]]
* [[ဝိနည်းမဟာဝါ|မဟာဝဂ်]]
* [[စူဠဝါ]]
* [[ပရိဝါ]]
| heading2 = [[သုတ္တန်ပိဋကတ်|၂. သုတ္တန္တပိဋက]]
| content2 =
* [[ဒီဃနိကာယ်]]
* [[မဇ္ဈိမနိကာယ်]]
* [[သံယုတ္တနိကာယ်]]
* [[အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်]]
; [[ခုဒ္ဒကနိကာယ်]]
* [[ခုဒ္ဒကပါဌ]]
* [[ဓမ္မပဒ]]
* [[ဥဒါန်းပါဠိတော်|ဥဒါန်း]]
* [[ဣတိဝုတ်ပါဠိတော်|ဣတိဝုတ်]]
* [[သုတ္တနိပါတ်]]
<!-- ** [[အဋ္ဌကဝဂ်နှင့် ပါရာယနဝဂ်]] -->
* [[ဝိမာနဝတ္ထု]]
* [[ပေတဝတ္ထု]]
* [[ထေရဂါထာ]]
* [[ထေရီဂါထာ]]
* [[အပဒါန်]]
** [[ထေရာပဒါန်]]
** [[ထေရီပဒါန်]]
* [[ဗုဒ္ဓဝံသ]]
* [[စရိယာပိဋက]]
* [[ဇာတက]]
* [[နိဒ္ဒေသ]]
** [[မဟာနိဒ္ဒေသ]]
** [[စူဠနိဒ္ဒေသ]]
* [[ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ်]]
* [[နေတ္တိကျမ်း|နေတ္တိ]]
* [[မိလိန္ဒပဉှာ]]
* [[ပေဋကောပဒေသ]]
| heading3 = [[အဘိဓမ္မာပိဋကတ်|၃. အဘိဓမ္မာပိဋက]]
| content3 =
* [[ဓမ္မသင်္ဂဏီ]]
* [[ဝိဘင်း]]
* [[ဓာတုကထာ]]
* [[ပုဂ္ဂလပညတ် (ပုဂ္ဂလပညတ္တိ)|ပုဂ္ဂလပညတ်]]
* [[ကထာဝတ္ထု]]
* [[ယမိုက် (ယမက)|ယမိုက်]]
* [[ပဋ္ဌာန်း (ပဋ္ဌာန)|ပဋ္ဌာန်း]]
| above =
* [[ထေရဝါဒ|ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
* [[ပါဠိစာပေ]]
| below =
* [[အဋ္ဌကထာ]]
* [[ဋီကာ]]
* [[ပရိတ်ကြီး ၁၁ သုတ်|ပရိတ်]]
}}
<noinclude>{{Documentation}}</noinclude>
fmycx6ynddx62063oq7wrxsubuwptqg
1049823
1049811
2026-08-22T20:05:15Z
Sappadasa
132530
1049823
wikitext
text/x-wiki
{{Sidebar
| name = ပိဋကတ်သုံးပုံ
| bodystyle = border: 1px solid #aed6f1;
| basestyle = background:#aed6f1; color:black;
| listtitlestyle = text-align: left;
| pretitle = [[ဆဋ္ဌမအကြိမ်သင်္ဂါယနာတင်ခြင်း|ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာတော်အရ]]
| title = [[ပိဋကတ် သုံးပုံ]]
| image = [[File:Folios of the Bhikkhuni-patimokkha (BL IO Man.Pali 21).jpg|180px]]
| caption = ၁၉ ရာစု မြန်မာ ပေစာမူ၊ [[ပါတိမောက်|ဘိက္ခုနီပါတိမောက်]]
| bodyclass = hlist
| expanded = {{{expand|{{{1|}}}}}}
| headingstyle = text-align: left; font-size: 1.1em; padding: 0.25em 0;
| headingclass = navbox-abovebelow
| heading1 = [[ဝိနည်းပိဋကတ်|၁. ဝိနယပိဋက]]
| content1 =
* [[ပါရာဇိကဏ်]]
* [[ပါစိတ်]]
* [[ဝိနည်းမဟာဝါ|မဟာဝဂ်]]
* [[စူဠဝါ]]
* [[ပရိဝါ]]
| heading2 = [[သုတ္တန်ပိဋကတ်|၂. သုတ္တန္တပိဋက]]
| content2 =
* [[ဒီဃနိကာယ်]]
* [[မဇ္ဈိမနိကာယ်]]
* [[သံယုတ္တနိကာယ်]]
* [[အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်]]
; [[ခုဒ္ဒကနိကာယ်]]
* [[ခုဒ္ဒကပါဌ]]
* [[ဓမ္မပဒ]]
* [[ဥဒါန်းပါဠိတော်|ဥဒါန်း]]
* [[ဣတိဝုတ်ပါဠိတော်|ဣတိဝုတ်]]
* [[သုတ္တနိပါတ်]]
<!-- ** [[အဋ္ဌကဝဂ်နှင့် ပါရာယနဝဂ်]] -->
* [[ဝိမာနဝတ္ထု]]
* [[ပေတဝတ္ထု]]
* [[ထေရဂါထာ]]
* [[ထေရီဂါထာ]]
* [[အပဒါန်]]
** [[ထေရာပဒါန်]]
** [[ထေရီပဒါန်]]
* [[ဗုဒ္ဓဝင်|ဗုဒ္ဓဝံသ]]
* [[စရိယာပိဋက]]
* [[ဇာတက]]
* [[နိဒ္ဒေသ]]
** [[မဟာနိဒ္ဒေသ]]
** [[စူဠနိဒ္ဒေသ]]
* [[ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ်]]
* [[နေတ္တိကျမ်း|နေတ္တိ]]
* [[မိလိန္ဒပဉှာ]]
* [[ပေဋကောပဒေသ]]
| heading3 = [[အဘိဓမ္မာပိဋကတ်|၃. အဘိဓမ္မာပိဋက]]
| content3 =
* [[ဓမ္မသင်္ဂဏီ]]
* [[ဝိဘင်း]]
* [[ဓာတုကထာ]]
* [[ပုဂ္ဂလပညတ် (ပုဂ္ဂလပညတ္တိ)|ပုဂ္ဂလပညတ်]]
* [[ကထာဝတ္ထု]]
* [[ယမိုက် (ယမက)|ယမိုက်]]
* [[ပဋ္ဌာန်း (ပဋ္ဌာန)|ပဋ္ဌာန်း]]
| above =
* [[ထေရဝါဒ|ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
* [[ပါဠိစာပေ]]
| below =
* [[အဋ္ဌကထာ]]
* [[ဋီကာ]]
* [[ပရိတ်ကြီး ၁၁ သုတ်|ပရိတ်]]
}}
<noinclude>{{Documentation}}</noinclude>
afeaq2kdmc2duth8ws8bw4w0iokt4lq
1049827
1049823
2026-08-22T20:08:06Z
Sappadasa
132530
1049827
wikitext
text/x-wiki
{{Sidebar
| name = ပိဋကတ်သုံးပုံ
| bodystyle = border: 1px solid #aed6f1;
| basestyle = background:#aed6f1; color:black;
| listtitlestyle = text-align: left;
| pretitle = [[ဆဋ္ဌမအကြိမ်သင်္ဂါယနာတင်ခြင်း|ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာတော်အရ]]
| title = [[ပိဋကတ် သုံးပုံ]]
| image = [[File:Folios of the Bhikkhuni-patimokkha (BL IO Man.Pali 21).jpg|180px]]
| caption = ၁၉ ရာစု မြန်မာ ပေစာမူ၊ [[ပါတိမောက်|ဘိက္ခုနီပါတိမောက်]]
| bodyclass = hlist
| expanded = {{{expand|{{{1|}}}}}}
| headingstyle = text-align: left; font-size: 1.1em; padding: 0.25em 0;
| headingclass = navbox-abovebelow
| heading1 = [[ဝိနည်းပိဋကတ်|၁. ဝိနယပိဋက]]
| content1 =
* [[ပါရာဇိကဏ်]]
* [[ပါစိတ်]]
* [[ဝိနည်းမဟာဝါ|မဟာဝဂ်]]
* [[စူဠဝါ]]
* [[ပရိဝါ]]
| heading2 = [[သုတ္တန်ပိဋကတ်|၂. သုတ္တန္တပိဋက]]
| content2 =
* [[ဒီဃနိကာယ်]]
* [[မဇ္ဈိမနိကာယ်]]
* [[သံယုတ္တနိကာယ်]]
* [[အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်]]
; [[ခုဒ္ဒကနိကာယ်]]
* [[ခုဒ္ဒကပါဌ]]
* [[ဓမ္မပဒ]]
* [[ဥဒါန်းပါဠိတော်|ဥဒါန်း]]
* [[ဣတိဝုတ်ပါဠိတော်|ဣတိဝုတ်]]
* [[သုတ္တနိပါတ်]]
<!-- ** [[အဋ္ဌကဝဂ်နှင့် ပါရာယနဝဂ်]] -->
* [[ဝိမာနဝတ္ထု]]
* [[ပေတဝတ္ထု]]
* [[ထေရဂါထာ]]
* [[ထေရီဂါထာ]]
* [[အပဒါန်]]
** [[ထေရာပဒါန်]]
** [[ထေရီပဒါန်]]
* [[ဗုဒ္ဓဝင်|ဗုဒ္ဓဝံသ]]
* [[စရိယာပိဋက]]
* [[ဇာတက]]
* [[နိဒ္ဒေသ]]
** [[မဟာနိဒ္ဒေသ]]
** [[စူဠနိဒ္ဒေသ]]
* [[ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ်]]
* [[နေတ္တိကျမ်း|နေတ္တိ]]
* [[မိလိန္ဒပဉှာ]]
* [[ပေဋကောပဒေသ]]
| heading3 = [[အဘိဓမ္မာပိဋကတ်|၃. အဘိဓမ္မာပိဋက]]
| content3 =
* [[ဓမ္မသင်္ဂဏီ]]
* [[ဝိဘင်း]]
* [[ဓာတုကထာ]]
* [[ပုဂ္ဂလပညတ် (ပုဂ္ဂလပညတ္တိ)|ပုဂ္ဂလပညတ်]]
* [[ကထာဝတ္ထု]]
* [[ယမိုက်]]
* [[ပဋ္ဌာန်း]]
| above =
* [[ထေရဝါဒ|ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
* [[ပါဠိစာပေ]]
| below =
* [[အဋ္ဌကထာ]]
* [[ဋီကာ]]
* [[ပရိတ်ကြီး ၁၁ သုတ်|ပရိတ်]]
}}
<noinclude>{{Documentation}}</noinclude>
soxjq4u6smyhcuqrnywhg39a8s5d7wo
ပြည်ထောင်စုအင်္ဂါစဉ်
0
107056
1049842
1048116
2026-08-23T01:25:14Z
~2026-40330-51
145831
/* */
1049842
wikitext
text/x-wiki
'''ပြည်ထောင်စုအင်္ဂါစဉ်'''ဆိုသည်မှာ ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်တွင် နိုင်ငံတော်အခမ်းအနားများနှင့် နိုင်ငံတော်သမ္မတဦးဆောင်သော အစည်းအဝေးများ ပြုလုပ်ရာတွင် လည်းကောင်း၊ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာနအချင်းချင်း ဆက်သွယ်ဆောင်ရွက်ရာတွင်လည်းကောင်း စနစ်တကျရှိစေရေးနှင့် မှန်ကန်မြန်ဆန်စွာ ဆောင်ရွက်ရေးအတွက် သတ်မှတ်ထားသော အင်္ဂါစဉ်ဖြစ်သည်။<ref>{{cite news|url=http://www.moi.gov.mm/ppd/?q=book/bid-4079|title=အတွဲ (၆၉)၊ အမှတ် (၃၀)၊ ၁၅-၇-၂၀၁၆ ရက်ထုတ်စာစောင်|last=|first=|author2=|date= |publisher=ပုံနှိပ်ရေးနှင့်ထုတ်ဝေရေးဦးစီးဌာန၊ ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန|accessdate=}}</ref>
==အင်္ဂါစဉ် (လက်ရှိ)==
{| class="wikitable"
|'''စဉ်'''
|'''ရာထူး'''
|-
|၁
|[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]]
|-
|၂
|[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယသမ္မတ-၁]]
|-
|၃
|[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယသမ္မတ-၂]]
|-
|၄
|[[ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ|ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ]]
|-
|၅
|[[အမျိုးသားလွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ|အမျိုးသားလွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ]]
|-
|၆
|[[ပြည်ထောင်စု တရားလွှတ်တော်ချုပ်|ပြည်ထောင်စုတရားသူကြီးချုပ်]]
|-
|၇
|[[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]
|-
|၈
|[[နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံး|နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံး ဥက္ကဋ္ဌ]]
|-
|၉
|[[ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်|ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် ဥက္ကဋ္ဌ]]
|-
|၁၀
|[[ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]
|-
|၁၁
|[[ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ]]
|-
|၁၂
|[[အမျိုးသားလွတ်တော် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ]]
|-
|၁၃
|colspan=2|[[ဝန်ကြီးဌာန နှင့် အကြီးအကဲများ စာရင်း|ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ]]
|-
|၁၄
|[[ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်|ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်]]
|-
|၁၅
|[[ပြည်ထောင်စုစာရင်းစစ်ချုပ်ရုံး|ပြည်ထောင်စုစာရင်းစစ်ချုပ်]]
|-
|၁၆
|[[ပြည်ထောင်စု ရာထူးဝန်အဖွဲ့|ပြည်ထောင်စုရာထူးဝန်အဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌ]]
|-
|၁၇
|[[နေပြည်တော်ကောင်စီ|နေပြည်တော်ကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]]
|-
|၁၈
|colspan=2|[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်နှင့်တိုင်းဒေသကြီး ဝန်ကြီးချုပ်|ပြည်နယ်နှင့်တိုင်းဒေသကြီး ဝန်ကြီးချုပ်များ]]
|-
|၁၉
|[[မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်|မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ် ဥက္ကဋ္ဌ]]
|-
|၂၀
|[[ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး (ကြည်း၊ရေ၊လေ)]]
|-
|၂၁
|colspan=2|[[တပ်မတော်မှ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးများ]]
|-
|၂၂
|colspan=2|[[ပြည်ထောင်စုတရားလွှတ်တော်ချုပ် တရားသူကြီးများ]]
|-
|၂၃
|colspan=2|[[နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံး အဖွဲ့ဝင်များ]]
|-
|၂၄
|colspan=2|[[ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်အဖွဲ့ဝင်များ]]
|-
|၂၅
|colspan=2|[[ဥပဒေကြမ်း ကော်မတီ၊ ပြည်သူ့လွှတ်တော်|ဥပဒေကြမ်းကော်မတီ]]
|-
|၂၆
|colspan=2|[[ပြည်သူ့ငွေစာရင်းကော်မတီ]]
|-
|၂၇
|colspan=2|[[လွှတ်တော်အခွင့်အရေးကော်မတီ]]
|-
|၂၈
|colspan=2|[[အစိုးရ၏အာမခံချက်များ၊ ကတိများနှင့် တာဝန်ခံချက်များစိစစ်ရေးကော်မတီ]]
|-
|၂၉
|colspan=2|[[တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူးများ]]
|-
|၃၀
|colspan=2|[[ဒုတိယဝန်ကြီးများ]]
|-
|၃၁
|[[ဒုတိယရှေ့နေချုပ်]]
|-
|၃၂
|[[ဒုတိယစာရင်းစစ်ချုပ်]]
|-
|၃၃
|colspan=2|[[ပြည်ထောင်စုရာထူးဝန်အဖွဲ့ အဖွဲ့ဝင်များ]]
|-
|၃၄
|colspan=2|[[နေပြည်တော်ကောင်စီဝင်များ]]
|-
|၃၅
|colspan=2|[[ပြည်နယ်နှင့်တိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့များ|ပြည်နယ်နှင့်တိုင်းဒေသကြီးအစိုးရအဖွဲ့ဝင် ဝန်ကြီးများ]]
|-
|၃၆
|[[မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌများ]]
|-
|၃၇
|colspan=2|[[ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနမှ ညွှန်ကြားရေးမှူးများ]]
|}
{{small|
*<sup>*</sup>ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်နာယကရာထူးသည် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်အစည်းအဝေးကျင်းပသည့် ကာလအတွက်သာဖြစ်၍ ပြည်ထောင်စုအင်္ဂါစဉ်တွင် အကျုံးမဝင်ပေ။}}
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေး]]
rn2tlhhb644jhaqpkrgpwtd8c8tdscq
1049844
1049842
2026-08-23T01:50:07Z
~2026-40330-51
145831
/* ပြည်ထောင်စုအင်္ဂါစဉ် */
1049844
wikitext
text/x-wiki
'''ပြည်ထောင်စုအင်္ဂါစဉ်'''ဆိုသည်မှာ ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်တွင် နိုင်ငံတော်အခမ်းအနားများနှင့် နိုင်ငံတော်သမ္မတဦးဆောင်သော အစည်းအဝေးများ ပြုလုပ်ရာတွင် လည်းကောင်း၊ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာနအချင်းချင်း ဆက်သွယ်ဆောင်ရွက်ရာတွင်လည်းကောင်း စနစ်တကျရှိစေရေးနှင့် မှန်ကန်မြန်ဆန်စွာ ဆောင်ရွက်ရေးအတွက် သတ်မှတ်ထားသော အင်္ဂါစဉ်ဖြစ်သည်။<ref>{{cite news|url=http://www.moi.gov.mm/ppd/?q=book/bid-4079|title=အတွဲ (၆၉)၊ အမှတ် (၃၀)၊ ၁၅-၇-၂၀၁၆ ရက်ထုတ်စာစောင်|last=|first=|author2=|date= |publisher=ပုံနှိပ်ရေးနှင့်ထုတ်ဝေရေးဦးစီးဌာန၊ ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန|accessdate=}}</ref>
==ပြည်ထောင်စုအင်္ဂါစဉ်==
လက်ရှိပြည်ထောင်စုအင်္ဂါစဉ်ကို ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ သြဂုတ်လ ၁၃ ရက်နေ့ ရက်စွဲပါ လျှို့ဝှက်စာအရ သတ်မှတ်ထားပါသည်။
{| class="wikitable"
|'''စဉ်'''
|'''ရာထူး'''
|-
|၁
|[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]]
|-
|၂
|[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယသမ္မတများ]]
|-
|၃
|[[ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ]]
|-
|၄
|[[အမျိုးသားလွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ]]
|-
|၅
|[[ပြည်ထောင်စု တရားသူကြီးချုပ်]]
|-
|၆
|[[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]
|-
|၇
|[[နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံး ဥက္ကဋ္ဌများ|နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံးဥက္ကဋ္ဌ]]
|-
|၈
|[[ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်|ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ]]
|-
|၉
|[[ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]
|-
|၁၀
|[[ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ|ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ]]
|-
|၁၁
|[[အမျိုးသားလွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ|အမျိုးသားလွှတ်တော် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ]]
|-
|၁၂
|[[ဝန်ကြီးဌာန နှင့် အကြီးအကဲများ စာရင်း|ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ]]
|-
|၁၃
|[[ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်]]
|-
|၁၄
|[[ပြည်ထောင်စုစာရင်းစစ်ချုပ်ရုံး|ပြည်ထောင်စုစာရင်းစစ်ချုပ်]]
|-
|၁၅
|[[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် (ကြည်း)]]
|-
|၁၆
|[[ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)]]
|-
|၁၇
|[[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ရေ)]]
|-
|၁၈
|[[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(လေ)]]
|-
|၁၉
|[[ပြည်ထောင်စု ရာထူးဝန်အဖွဲ့|ပြည်ထောင်စုရာထူးဝန်အဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌ]]
|-
|၂၀
|[[ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်များ|တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌများ]]
|-
|၂၁
|[[နေပြည်တော်ကောင်စီ|နေပြည်တော်ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ]]
|-
|၂၂
|[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်နှင့်တိုင်းဒေသကြီး ဝန်ကြီးချုပ်|တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့ ဝန်ကြီးချုပ်များ]]
|-
|၂၃
|[[မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်|မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်ဥက္ကဋ္ဌ]]
|-
|၂၄
|[[အဂတိလိုက်စားမှု တိုက်ဖျက်ရေး ကော်မရှင်|အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ]]
|-
|၂၅
|[[မြန်မာနိုင်ငံ အမျိုးသား လူ့အခွင့်အရေးကော်မရှင်|မြန်မာနိုင်ငံအမျိုးသားလူ့အခွင့်အရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ]]
|-
|၂၆
|[[တပ်မတော် စစ်ဘက်ဆိုင်ရာအကြီးအကဲများ|တပ်မတော်မှ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးများ]]
|-
|၂၇
|ပြည်ထောင်စုတရားလွှတ်တော်ချုပ် တရားသူကြီးများ
|-
|၂၈
|နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံး အဖွဲ့ဝင်များ
|-
|၂၉
|ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်အဖွဲ့ဝင်များ
|-
|၃၀
|ဥပဒေကြမ်းကော်မတီ
|-
|၃၁
|ပြည်သူ့ငွေစာရင်းကော်မတီ
|-
|၃၂
|လွှတ်တော်အခွင့်အရေးကော်မတီ
|-
|၃၃
|အစိုးရ၏ အာမခံချက်များ၊ ကတိများနှင့် တာဝန်ခံချက်များစိစစ်ရေးကော်မတီ
|-
|၃၄
|[[တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်|တိုင်းမှူးများ]]
|-
|၃၅
|ဒုတိယဝန်ကြီးများ
|-
|၃၆
|ဒုတိယရှေ့နေချုပ်
|-
|၃၇
|ဒုတိယစာရင်းစစ်ချုပ်
|-
|၃၈
|ပြည်ထောင်စုရာထူးဝန်အဖွဲ့ အဖွဲ့ဝင်များ
|-
|၃၉
|နေပြည်တော်ကောင်စီဝင်များ
|-
|၄၀
|တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်တရားလွှတ်တော် တရားသူကြီးချုပ်
|-
|၄၁
|တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော်ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ
|-
|၄၂
|[[ပြည်နယ်နှင့်တိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့များ|တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့ဝင် ဝန်ကြီးများ]]
|-
|၄၃
|တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ် ဥပဒေချုပ်
|-
|၄၄
|တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ် စာရင်းစစ်ချုပ်
|-
|၄၅
|မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌများ
|-
|၄၆
|အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးကော်မရှင်အဖွဲ့ဝင်များ
|-
|၄၇
|မြန်မာနိုင်ငံအမျိုးသားလူ့အခွင့်အရေးကော်မရှင်အဖွဲ့ဝင်များ
|-
|၄၈
|[[အခွန်အယူခံခုံအဖွဲ့|အခွန်အယူခံခုံအဖွဲ့ဥက္ကဋ္ဌ]]
|-
|၄၉
|တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်တရားလွှတ်တော် တရားသူကြီးများ
|-
|၅၀
|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနမှ ညွှန်ကြားရေးမှူးများ
|}
{{small|
*<sup>*</sup>ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်နာယကရာထူးသည် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်အစည်းအဝေးကျင်းပသည့် ကာလအတွက်သာဖြစ်၍ ပြည်ထောင်စုအင်္ဂါစဉ်တွင် အကျုံးမဝင်ပေ။}}
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေး]]
jjyx8mftklfy9sthjuab8tujzxysqss
1049846
1049844
2026-08-23T02:16:12Z
~2026-45982-60
147287
1049846
wikitext
text/x-wiki
'''ပြည်ထောင်စုအင်္ဂါစဉ်'''ဆိုသည်မှာ ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်တွင် နိုင်ငံတော်အခမ်းအနားများနှင့် နိုင်ငံတော်သမ္မတဦးဆောင်သော အစည်းအဝေးများ ပြုလုပ်ရာတွင် လည်းကောင်း၊ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာနအချင်းချင်း ဆက်သွယ်ဆောင်ရွက်ရာတွင်လည်းကောင်း စနစ်တကျရှိစေရေးနှင့် မှန်ကန်မြန်ဆန်စွာ ဆောင်ရွက်ရေးအတွက် သတ်မှတ်ထားသော အင်္ဂါစဉ်ဖြစ်သည်။<ref>{{cite news|url=http://www.moi.gov.mm/ppd/?q=book/bid-4079|title=အတွဲ (၆၉)၊ အမှတ် (၃၀)၊ ၁၅-၇-၂၀၁၆ ရက်ထုတ်စာစောင်|last=|first=|author2=|date= |publisher=ပုံနှိပ်ရေးနှင့်ထုတ်ဝေရေးဦးစီးဌာန၊ ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန|accessdate=}}</ref>
==ပြည်ထောင်စုအင်္ဂါစဉ်==
လက်ရှိပြည်ထောင်စုအင်္ဂါစဉ်ကို ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ သြဂုတ်လ ၁၃ ရက်နေ့ ရက်စွဲပါ လျှို့ဝှက်စာအရ သတ်မှတ်ထားပါသည်။<ref>{{cite news|url=https://www.facebook.com/share/p/1CCcimydVD/|title=https://www.facebook.com/share/p/1CCcimydVD/|last=|first=|author2=|date= |publisher=ပုံနှိပ်ရေးနှင့်ထုတ်ဝေရေးဦးစီးဌာန၊ ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန|accessdate=}}</ref>
{| class="wikitable"
|'''စဉ်'''
|'''ရာထူး'''
|-
|၁
|[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]]
|-
|၂
|[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယသမ္မတများ]]
|-
|၃
|[[ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ]]
|-
|၄
|[[အမျိုးသားလွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ]]
|-
|၅
|[[ပြည်ထောင်စု တရားသူကြီးချုပ်]]
|-
|၆
|[[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]
|-
|၇
|[[နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံး ဥက္ကဋ္ဌများ|နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံးဥက္ကဋ္ဌ]]
|-
|၈
|[[ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်|ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ]]
|-
|၉
|[[ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]
|-
|၁၀
|[[ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ|ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ]]
|-
|၁၁
|[[အမျိုးသားလွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ|အမျိုးသားလွှတ်တော် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ]]
|-
|၁၂
|[[ဝန်ကြီးဌာန နှင့် အကြီးအကဲများ စာရင်း|ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ]]
|-
|၁၃
|[[ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်]]
|-
|၁၄
|[[ပြည်ထောင်စုစာရင်းစစ်ချုပ်ရုံး|ပြည်ထောင်စုစာရင်းစစ်ချုပ်]]
|-
|၁၅
|[[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် (ကြည်း)]]
|-
|၁၆
|[[ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)]]
|-
|၁၇
|[[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ရေ)]]
|-
|၁၈
|[[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(လေ)]]
|-
|၁၉
|[[ပြည်ထောင်စု ရာထူးဝန်အဖွဲ့|ပြည်ထောင်စုရာထူးဝန်အဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌ]]
|-
|၂၀
|[[ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်များ|တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌများ]]
|-
|၂၁
|[[နေပြည်တော်ကောင်စီ|နေပြည်တော်ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ]]
|-
|၂၂
|[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်နှင့်တိုင်းဒေသကြီး ဝန်ကြီးချုပ်|တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့ ဝန်ကြီးချုပ်များ]]
|-
|၂၃
|[[မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်|မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်ဥက္ကဋ္ဌ]]
|-
|၂၄
|[[အဂတိလိုက်စားမှု တိုက်ဖျက်ရေး ကော်မရှင်|အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ]]
|-
|၂၅
|[[မြန်မာနိုင်ငံ အမျိုးသား လူ့အခွင့်အရေးကော်မရှင်|မြန်မာနိုင်ငံအမျိုးသားလူ့အခွင့်အရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ]]
|-
|၂၆
|[[တပ်မတော် စစ်ဘက်ဆိုင်ရာအကြီးအကဲများ|တပ်မတော်မှ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးများ]]
|-
|၂၇
|ပြည်ထောင်စုတရားလွှတ်တော်ချုပ် တရားသူကြီးများ
|-
|၂၈
|နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံး အဖွဲ့ဝင်များ
|-
|၂၉
|ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်အဖွဲ့ဝင်များ
|-
|၃၀
|ဥပဒေကြမ်းကော်မတီ
|-
|၃၁
|ပြည်သူ့ငွေစာရင်းကော်မတီ
|-
|၃၂
|လွှတ်တော်အခွင့်အရေးကော်မတီ
|-
|၃၃
|အစိုးရ၏ အာမခံချက်များ၊ ကတိများနှင့် တာဝန်ခံချက်များစိစစ်ရေးကော်မတီ
|-
|၃၄
|[[တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်|တိုင်းမှူးများ]]
|-
|၃၅
|ဒုတိယဝန်ကြီးများ
|-
|၃၆
|ဒုတိယရှေ့နေချုပ်
|-
|၃၇
|ဒုတိယစာရင်းစစ်ချုပ်
|-
|၃၈
|ပြည်ထောင်စုရာထူးဝန်အဖွဲ့ အဖွဲ့ဝင်များ
|-
|၃၉
|နေပြည်တော်ကောင်စီဝင်များ
|-
|၄၀
|တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်တရားလွှတ်တော် တရားသူကြီးချုပ်
|-
|၄၁
|တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော်ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ
|-
|၄၂
|[[ပြည်နယ်နှင့်တိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့များ|တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့ဝင် ဝန်ကြီးများ]]
|-
|၄၃
|တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ် ဥပဒေချုပ်
|-
|၄၄
|တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ် စာရင်းစစ်ချုပ်
|-
|၄၅
|မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌများ
|-
|၄၆
|အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးကော်မရှင်အဖွဲ့ဝင်များ
|-
|၄၇
|မြန်မာနိုင်ငံအမျိုးသားလူ့အခွင့်အရေးကော်မရှင်အဖွဲ့ဝင်များ
|-
|၄၈
|[[အခွန်အယူခံခုံအဖွဲ့|အခွန်အယူခံခုံအဖွဲ့ဥက္ကဋ္ဌ]]
|-
|၄၉
|တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်တရားလွှတ်တော် တရားသူကြီးများ
|-
|၅၀
|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနမှ ညွှန်ကြားရေးမှူးများ
|}
{{small|
*<sup>*</sup>ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်နာယကရာထူးသည် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်အစည်းအဝေးကျင်းပသည့် ကာလအတွက်သာဖြစ်၍ ပြည်ထောင်စုအင်္ဂါစဉ်တွင် အကျုံးမဝင်ပေ။}}
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေး]]
0b9k92fg9np28lxu95z464jvrhi347k
1049847
1049846
2026-08-23T02:18:45Z
~2026-45982-60
147287
/* ပြည်ထောင်စုအင်္ဂါစဉ် */
1049847
wikitext
text/x-wiki
'''ပြည်ထောင်စုအင်္ဂါစဉ်'''ဆိုသည်မှာ ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်တွင် နိုင်ငံတော်အခမ်းအနားများနှင့် နိုင်ငံတော်သမ္မတဦးဆောင်သော အစည်းအဝေးများ ပြုလုပ်ရာတွင် လည်းကောင်း၊ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာနအချင်းချင်း ဆက်သွယ်ဆောင်ရွက်ရာတွင်လည်းကောင်း စနစ်တကျရှိစေရေးနှင့် မှန်ကန်မြန်ဆန်စွာ ဆောင်ရွက်ရေးအတွက် သတ်မှတ်ထားသော အင်္ဂါစဉ်ဖြစ်သည်။<ref>{{cite news|url=http://www.moi.gov.mm/ppd/?q=book/bid-4079|title=အတွဲ (၆၉)၊ အမှတ် (၃၀)၊ ၁၅-၇-၂၀၁၆ ရက်ထုတ်စာစောင်|last=|first=|author2=|date= |publisher=ပုံနှိပ်ရေးနှင့်ထုတ်ဝေရေးဦးစီးဌာန၊ ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန|accessdate=}}</ref>
==ပြည်ထောင်စုအင်္ဂါစဉ်==
လက်ရှိပြည်ထောင်စုအင်္ဂါစဉ်ကို ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ သြဂုတ်လ ၁၃ ရက်နေ့ ရက်စွဲပါ လျှို့ဝှက်စာအရ သတ်မှတ်ထားပါသည်။<ref>{{cite news|url=https://www.facebook.com/share/p/1CCcimydVD/|title=https://www.facebook.com/share/p/1CCcimydVD/|last=|first=|author2=|date= |publisher=|accessdate=}}</ref>
{| class="wikitable"
|'''စဉ်'''
|'''ရာထူး'''
|-
|၁
|[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]]
|-
|၂
|[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယသမ္မတများ]]
|-
|၃
|[[ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ]]
|-
|၄
|[[အမျိုးသားလွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ]]
|-
|၅
|[[ပြည်ထောင်စု တရားသူကြီးချုပ်]]
|-
|၆
|[[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]
|-
|၇
|[[နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံး ဥက္ကဋ္ဌများ|နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံးဥက္ကဋ္ဌ]]
|-
|၈
|[[ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်|ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ]]
|-
|၉
|[[ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]
|-
|၁၀
|[[ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ|ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ]]
|-
|၁၁
|[[အမျိုးသားလွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ|အမျိုးသားလွှတ်တော် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ]]
|-
|၁၂
|[[ဝန်ကြီးဌာန နှင့် အကြီးအကဲများ စာရင်း|ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ]]
|-
|၁၃
|[[ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်]]
|-
|၁၄
|[[ပြည်ထောင်စုစာရင်းစစ်ချုပ်ရုံး|ပြည်ထောင်စုစာရင်းစစ်ချုပ်]]
|-
|၁၅
|[[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် (ကြည်း)]]
|-
|၁၆
|[[ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)]]
|-
|၁၇
|[[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ရေ)]]
|-
|၁၈
|[[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(လေ)]]
|-
|၁၉
|[[ပြည်ထောင်စု ရာထူးဝန်အဖွဲ့|ပြည်ထောင်စုရာထူးဝန်အဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌ]]
|-
|၂၀
|[[ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်များ|တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌများ]]
|-
|၂၁
|[[နေပြည်တော်ကောင်စီ|နေပြည်တော်ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ]]
|-
|၂၂
|[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်နှင့်တိုင်းဒေသကြီး ဝန်ကြီးချုပ်|တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့ ဝန်ကြီးချုပ်များ]]
|-
|၂၃
|[[မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်|မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်ဥက္ကဋ္ဌ]]
|-
|၂၄
|[[အဂတိလိုက်စားမှု တိုက်ဖျက်ရေး ကော်မရှင်|အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ]]
|-
|၂၅
|[[မြန်မာနိုင်ငံ အမျိုးသား လူ့အခွင့်အရေးကော်မရှင်|မြန်မာနိုင်ငံအမျိုးသားလူ့အခွင့်အရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ]]
|-
|၂၆
|[[တပ်မတော် စစ်ဘက်ဆိုင်ရာအကြီးအကဲများ|တပ်မတော်မှ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးများ]]
|-
|၂၇
|ပြည်ထောင်စုတရားလွှတ်တော်ချုပ် တရားသူကြီးများ
|-
|၂၈
|နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံး အဖွဲ့ဝင်များ
|-
|၂၉
|ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်အဖွဲ့ဝင်များ
|-
|၃၀
|ဥပဒေကြမ်းကော်မတီ
|-
|၃၁
|ပြည်သူ့ငွေစာရင်းကော်မတီ
|-
|၃၂
|လွှတ်တော်အခွင့်အရေးကော်မတီ
|-
|၃၃
|အစိုးရ၏ အာမခံချက်များ၊ ကတိများနှင့် တာဝန်ခံချက်များစိစစ်ရေးကော်မတီ
|-
|၃၄
|[[တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်|တိုင်းမှူးများ]]
|-
|၃၅
|ဒုတိယဝန်ကြီးများ
|-
|၃၆
|ဒုတိယရှေ့နေချုပ်
|-
|၃၇
|ဒုတိယစာရင်းစစ်ချုပ်
|-
|၃၈
|ပြည်ထောင်စုရာထူးဝန်အဖွဲ့ အဖွဲ့ဝင်များ
|-
|၃၉
|နေပြည်တော်ကောင်စီဝင်များ
|-
|၄၀
|တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်တရားလွှတ်တော် တရားသူကြီးချုပ်
|-
|၄၁
|တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော်ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ
|-
|၄၂
|[[ပြည်နယ်နှင့်တိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့များ|တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့ဝင် ဝန်ကြီးများ]]
|-
|၄၃
|တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ် ဥပဒေချုပ်
|-
|၄၄
|တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ် စာရင်းစစ်ချုပ်
|-
|၄၅
|မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌများ
|-
|၄၆
|အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးကော်မရှင်အဖွဲ့ဝင်များ
|-
|၄၇
|မြန်မာနိုင်ငံအမျိုးသားလူ့အခွင့်အရေးကော်မရှင်အဖွဲ့ဝင်များ
|-
|၄၈
|[[အခွန်အယူခံခုံအဖွဲ့|အခွန်အယူခံခုံအဖွဲ့ဥက္ကဋ္ဌ]]
|-
|၄၉
|တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်တရားလွှတ်တော် တရားသူကြီးများ
|-
|၅၀
|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနမှ ညွှန်ကြားရေးမှူးများ
|}
{{small|
*<sup>*</sup>ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်နာယကရာထူးသည် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်အစည်းအဝေးကျင်းပသည့် ကာလအတွက်သာဖြစ်၍ ပြည်ထောင်စုအင်္ဂါစဉ်တွင် အကျုံးမဝင်ပေ။}}
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေး]]
7yn0n6kre8d1msblw93amxtj6lvyy6g
ဝိနည်းမဟာဝါ
0
194269
1049814
876115
2026-08-22T19:55:30Z
Sappadasa
132530
{{ပိဋကတ်သုံးပုံ}}
1049814
wikitext
text/x-wiki
{{ပိဋကတ်သုံးပုံ}}'''မဟာဝါ''' (သို့) '''ဝိနည်းမဟာဝါ''' ({{lang-pi|မဟာဝဂ္ဂ}}) သည် [[ဝိနည်းပိဋကတ်|ဝိနည်းကျမ်း]]များအနက် တတိယမြောက်ကျမ်းစာဖြစ်သည်။<ref>{{cite book |editor-last=ဆဋ္ဌသံဂါယနာတင် ဝန်ဆောင်သံဃအဖွဲ့ |title=ပါဠိတော်မြန်မာကျမ်းများ၏ ကျမ်းဦးမှတ်ဖွယ်များ |date=၁၉၆၅ |publisher=မြန်မာနိုင်ငံ ဗုဒ္ဓသာသနာ့အဖွဲ့ |location=ရန်ကုန်မြို့}}</ref> ၎င်း၏ရှေ့ကျမ်းနှစ်ခုတွင် မပါဝင်သေးသော သံဃာများနှင့် သက်ဆိုင်သည့် စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းများကို ဖော်ပြထား၏ ။ ဤ မဟာဝဂ် (သို့) မဟာဝဂ္ဂ ပါဠိတော်ကို ခန္ဓကပါဠိတော်အပိုင်းများဖြင့် တည်ဆောက်ထား၍<ref name="kolay">{{cite book |author=[[ကိုလေး (ဇေယျာမောင်)|Ko Lay ]] |editor-last=Myanmar Pitaka Association |title=Guide to Tipitaka |date=1991 |publisher=Sin Jayanti Buddhist Temple |location=Kuala Lumpur, Malaysia |language=en}}</ref> ခန္ဓကပါဠိတော်များတွင်
#[https://my.wikisource.org/wiki/ဝိနည်း_မဟာဝါ_ပါဠိတော်#၁-မဟာခန္ဓက မဟာခန္ဓက]
#[https://my.wikisource.org/wiki/ဝိနည်း_မဟာဝါ_ပါဠိတော်#၂-ဥပေါသထက္ခန္ဓက ဥပေါသထက္ခန္ဓက]
#[https://my.wikisource.org/wiki/ဝိနည်း_မဟာဝါ_ပါဠိတော်#၃-ဝဿူပနာယိကက္ခန္ဓက ဝဿူပနာယိကက္ခန္ဓက]
#[https://my.wikisource.org/wiki/ဝိနည်း_မဟာဝါ_ပါဠိတော်#၄-ပဝါရဏာက္ခန္ဓက ပဝါရဏာက္ခန္ဓက]
#[https://my.wikisource.org/wiki/ဝိနည်း_မဟာဝါ_ပါဠိတော်-ဒု#၅-ဓမ္မက္ခန္ဓက ဓမ္မက္ခန္ဓက]
#[https://my.wikisource.org/wiki/ဝိနည်း_မဟာဝါ_ပါဠိတော်-ဒု#၆-ဘေသဇ္ဇက္ခန္ဓက ဘေသဇ္ဇက္ခန္ဓက]
#[https://my.wikisource.org/wiki/ဝိနည်း_မဟာဝါ_ပါဠိတော်-ဒု#၇-ကထိနက္ခန္ဓက ကထိနက္ခန္ဓက]
#[https://my.wikisource.org/wiki/ဝိနည်း_မဟာဝါ_ပါဠိတော်-ဒု#၈-စီဝရက္ခန္ဓက စီဝရက္ခန္ဓက]
#[https://my.wikisource.org/wiki/ဝိနည်း_မဟာဝါ_ပါဠိတော်-ဒု#၉-စမ္ပေယျက္ခန္ဓက စမ္ပေယျက္ခန္ဓက]
#[https://my.wikisource.org/wiki/ဝိနည်း_မဟာဝါ_ပါဠိတော်-ဒု#၁၀-ကောသမ္ဗကက္ခန္ဓက ကောသမ္ဗကက္ခန္ဓက] စသည့်အပိုင်းကြီး (၁၀) ပိုင်းဖြင့် တည်ဆောက်ထားသည်။
မဟာခန္ဓကကို ဗုဒ္ဓဖြစ်တော်မူခြင်းဟူသော အခန်းဖြင့် စတင်ထား၍ ဆိတ်ကျောင်းညောင်ပင်တွင် စံတော်မူခြင်း၊ ဗြဟ္မာတောင်းပန်းခြင်းစသည့် အကြောင်းအရာများပါရှိသကဲ့သို့ ဓမ္မစကြာသုတ်၊ အနတ္တလက္ခဏသုတ် များလည်းပါဝင်သည်။
မဟာခန္ဓကအပိုင်းတွင် ရဟန်းတော်အဖွဲ့စည်းကြီး စတင်ဖြစ်ပေါ်လာပုံ သမိုင်းအကျဉ်းချုပ်နှင့် အဖွဲ့စည်းအတွင်း အတူနေ ဆရာ၊ တပည့်တို့ လိုက်နာရမည့်ကျင့်ဝတ်များ၊ ရဟန်းဘောင်သို့ ဝင်ရောက်လာသူများနှင့် ပတ်သက်၍ လိုက်နာရမည့် စည်းကမ်းဥပဒေများ ပါဝင်သည်။
ဥပေါသထခန္ဓကတွင် သံဃာများစည်းဝေးခြင်း၊ ပါတိမောက်၊ ဥပုတ်၊ သိမ်၊ ဝိနည်း မေးခြင်း၊ ဖြေခြင်း၊ စောဒနာ စသည့် အကြောင်းအရာများပါရှိသည်။<ref name="kolay"/><ref>{{cite book |title=မဟာဝဂ်ပါဠိတော် (မြန်မာပြန်) |date=၁၉၇၅ |publisher=သာသနာရေးဦးစီးဌာန |location=ရန်ကုန်မြို့}}</ref>
ဥပေါသထခန္ဓကအပိုင်းတွင် ဘုရင်ဗိမ္ဗိသာရသည် မြတ်ဗုဒ္ဓအား သာသနာပ အဖွဲ့စည်းများ၏ မကြာခဏ စည်းဝေးမှုကြောင့် စည်းလုံးညီညွတ်မှုရှိပုံနှင့် ဗုဒ္ဓသာသနာကို နှိုင်းယှဉ်ထောက်ပြလာ၍ ဘုရားရှင်ဥပုသ်ပြုခြင်းကိစ္စ ခွင့်ပြုခြင်း၊ ဥပုသ်ပြုအခမ်းအနားနှင့် ပတ်သက်၍ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများအကြောင်းကို လေ့လာနိုင်သည်။
နောက်ပိုင်း ခန္ဓကအပိုင်းများတွင် မိုးတွင်းကာလ ဝါကပ်ပုံ၊ ဝါကျွတ် ပဝါရဏာပြုပုံ၊ ရဟန်းတော်တို့၏အသုံး အဆောင်များဖြစ်သော ဖိနပ်၊ ယဉ်၊ ဆေး၊ သင်္ကန်းအသုံးအဆောင်များ၊ ရဟန်းတော်အချင်းချင်း အငြင်းပွားဖွယ် ကိစ္စတစ်ခုခုကြုံလာလျှင် ပြုလုပ်သင့်သည့်နည်းလမ်းများ (ဝိနည်းကံအမျိုးမျိုး)တို့ ပါဝင်သည်။ <ref name="ပဉ္စနိကာယ">{{cite book
|title= ပဉ္စနိကာယ(ပိဋကတ်သုံးပုံ၊ ပါဠိတော်ကျမ်းများမိတ်ဆက်)
|author= ဘိက္ခု သကျလောကပဏ္ဍိတ
|date= ၂၀၁၀
|pages=
}}</ref>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
{{Buddhism-stub}}
{{DEFAULTSORT:မဟာဝါ၊ ဝိနည်း}}
[[ကဏ္ဍ:ဝိနည်းပိဋကတ်]][[Category:ရဟန်းဝိနည်းများ]]
gzvp0zdxpe1yfo0he1zgo2x45j3qto2
ကျောင်းရွာ၊ ညောင်လေးပင်မြို့နယ်
0
195295
1049848
968287
2026-08-23T02:30:02Z
~2026-46048-79
147289
/* */
1049848
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
| name = ကျောင်းရွာ
| official_name = ကျောင်းရွာ
| native_name =
| other_name =
| postal_code =
| postal_code_type = Postal codes
| pushpin_label_position = bottom
| pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ
| pushpin_map_caption = မြန်မာနိုင်ငံတွင်း တည်နေရာ
| image_skyline =
| image_map =
| map_caption =
| settlement_type = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရွာများ|ရွာ]]
| subdivision_type = [[အချုပ်အခြာ အာဏာပိုင် နိုင်ငံများစာရင်း|နိုင်ငံ]]
| subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}}
| subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|တိုင်းဒေသကြီး]]
| subdivision_name1 = {{flag|ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး}}
| subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]]
| subdivision_name2 = [[ပဲခူးခရိုင်]]
| subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]]
| subdivision_name3 = [[ညောင်လေးပင်မြို့နယ်]]
| subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]]
| subdivision_name4 = ဂျောင်းတာ
| unit_pref = imperial
| area_total_km2 =
| population =
| population_as_of =
| population_density_km2 = auto
| coordinates_display =
| coordinates_region = MM
| coordinates = {{Coord|17.8087692260742|96.8674697875977|region:MM|format=dms|display=inline,title}}
| elevation_ft =
| elevation_m =
| timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]]
| utc_offset = +6.30
| website =
}}
'''ကျောင်းရွာ''' ({{Lang-en|Kyaungywa}})သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)]]၊[[ညောင်လေးပင်မြို့နယ်|ညောင်လေးပင်(ခရိုင်)၊ညောင်လေးပင်မြို့နယ်]]၊ [[ဂျောင်းတာကျေးရွာအုပ်စု]]၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၈၈၇၀ ဖြစ်သည်။ကျောင်းရွာတွင် အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း၊ကျေးလက်ဆေးရုံနှင့်စက်လှေဆိပ် တည်ရှိသည်။ [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ သန်းခေါင်စာရင်း#၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်း|၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်း]]အရ ဂျောင်းတာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၈၈၄ ဦး၊ မ ၃၁၂၄ ဦး၊ [[လူဦးရေ]] စုစုပေါင်း ၆၀၀၈ ဦးနေထိုင်သည်။ ဒေသအမည်မှာ ကျောင်းရွာ ဖြစ်သည်။ <ref>{{cite web|url=http://themimu.info/place-codes|title=Place codes (Pcodes)|work=Myanmar Information Management Unit|date=June 2020|access-date=21 December 2020|archive-date=21 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201121081823/https://themimu.info/place-codes|url-status=dead}}</ref>
== ကိုးကား ==
{{Reflist}}
{{ပထဝီဝင်တည်နေရာ
|Centre = ကျောင်းရွာ
|North = -
|Northeast = -
|East = -
|Southeast = -
|South = -
|Southwest = -
|West = -
|Northwest = -
}}
{{ညောင်လေးပင်မြို့နယ်}}
[[ကဏ္ဍ:ညောင်လေးပင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ]]
{{Bago-geo-stub}}
qoj44ree9nawx0vksluzlwibn1icpn9
အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
0
200665
1049820
840786
2026-08-22T20:02:56Z
Sappadasa
132530
1049820
wikitext
text/x-wiki
{{ပိဋကတ်သုံးပုံ}}အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ({{lang-en|'''Anguttara Nikaya'''}}) သည် ဗုဒ္ဓဘာသာ၏ [[နိကာယ် ငါးရပ်]]တွင် စတုတ္ထမြောက် နိကာယ်ဖြစ်ကာ ပိဋကတ်အားဖြင့် သုတ္တန်ပိဋကတ်၌ ပါရှိ၏ ။
ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာတွင် အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်သည် ကျမ်းစာအနေဖြင့် (၁၁) ကျမ်းရှိ၍ ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာမူအရ စာမျက်နှာ ၁,၆၅၀ ရှိသည်။ နိကာယ်လေးခုတွင် အကြီးဆုံး၊ အကျယ်ဝန်းဆုံးဟု သတ်မှတ်ကြကာ လန်ဒန် ပါဠိစာပေအသင်းက Gradual Sayings အမည်ဖြင့် ပြန်ဆိုသည်။<ref name="mml">{{cite book |author=ဓမ္မာစရိယ ဦးမောင်မောင်လေး |title=ပိဋကတ်အနှစ်ချုပ်၊ အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် (ဧကကနိပါတ်မှ ပဉ္စကနိပါတ်အထိ) |date=ဩဂုတ် ၁၉၈၉ |publisher=နှလုံးလှစာပေ |location=ရန်ကုန်}}</ref>
ရှေးယခင် [[သက္ကတ]]ဘာသာသုံး ဗုဒ္ဓဘာသာဂိုဏ်းများ၏ သုတ္တန်ပိဋကတ်များတွင် ''Ekottara Āgama'' ဟူ၍ သုံးနှုန်းထားသည်ကို တွေ့ရှိရသည်။ ထို၌ပါသော ''Āgama'' သည် ပါဠိဘာသာအားဖြင့် နိကာယ နှင့်အတူတူပင်ဖြစ်၏ ။ တရုတ်ဘာသာဖြင့် ဘာသာပြန်မူများတွင် လည်း အင်္ဂုတ္တိရကျမ်းအပြည့်အစုံတည်ရှိ ကြွင်းကျန်ရစ်သည်ဟုဆိုသည်။ အမည်အားဖြင့် 增一阿含經 (Zēngyī Ahánjīng) ဖြစ်၍ တွေးမြင်ယူဆနိုင်ဖွယ်မှာ မဟာသံဃိကဂိုဏ်း (သို့) သာဝတ္ထိဝေဒဂိုဏ်းတို့၏ ပြင်ဆင်ပြုပြင်ထားမှုများမှ ဖြစ်နိုင်ပေသည်။ ကီအွန် (Keown) အဆိုအရ ပါဠိတော်ကျမ်းစာနှင့် သာဝတ္ထိဝေဒကျမ်းတို့ကြား အလွန်ကြီးမားသည့် ကွာဟချက်၊ ကွဲလွဲချက်များရှိသည်၊ မဟာယာနနွယ် သုတ်များအနက် သုံးပုံ နှစ်ပုံကျော်ကို အခြားနေရာ (ကျမ်း) များ၌မတွေ့ရသောကြောင့် ထိုသုတ္တန်ပိဋကတ်များမှ အများစုသည် နှောင်းပိုင်းမှသာဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်ဟု ညွှန်းဆိုသည်။<ref>A Dictionary of Buddhism, by Damien Keown, Oxford University Press: 2004</ref>
==ဝေါဟာရအဓိပ္ပာယ်==
အင်္ဂုတ္တရနိကာယဟု ပါဠိတွင် ခေါ်တွင်၍ အင်္ဂုတ္တရ ကို အင်္ဂ နှင့် ဥတ္တရ စကားလုံးနှစ်ခုဖြင့် ပေါင်းစပ်ထား၏ ။ အနက်မှာ တစ်ခုထက် တစ်ခုပို၍ သာလွန်သွားသော၊ တစ်ပါးတစ်ပါးသော အင်္ဂါကို လွန်သော။ တစ်ခုတစ်ခုသော တရားကို လွန်သော ဟူ၍ ဖြစ်သည်။<ref>မြန်မာ-ပါဠိ-အင်္ဂလိပ် အဘိဓာန်၊ [[ဟုတ်စိန်|ဦးဟုတ်စိန်]]</ref>
==ပါဝင်ဖွဲ့စည်းမှု==
ဗုဒ္ဓဘုရားဟောတော်မူသော တရားများ၌ အကြောင်းအရာတစ်ခုကို အခြေခံ၍ ဟောသည်များပါဝင်သကဲ့သို့ အကြောင်းအရာ နှစ်ခု၊ သုံးခု မှသည် ဆယ့်တစ်ခုအထိ ဟောတော်မူသော တရားများလည်းရှိသည်။ ထို့ကြောင့် အကြောင်းအရာ တစ်ခုကို အခြေခံသော တရားများကို ဧကကနိပါတ် ဟူ၍ အမည်ပေးကာ ထိုမှအဆင့်ဆင့်တက်လျှက် ဆယ့်တစ်ခုကို အခြေခံဟောသောတရားများကို ဧကာဒသမဟူ၍ အမည်များပေးကာ ဤအင်္ဂုတ္တရနိကာယ်ကို ဖွဲ့စည်းထားသည်။
ထို့ကြောင့် ဤနိကာယ်ကို နိပါတ် (သို့) အခန်း (၁၁) ခန်းဖြင့် ဖွဲ့စည်း၍ ရှေးယခင်က သုတ်ပေါင်း ၉,၅၅၇ ရှိခဲ့ကြသည်ဟု ဂါထာတစ်ခုအရသိရပြီး လက်ရှိဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာမူအရ သုတ်ပေါင်း ၇,၄၄၄ ဟူ၍ ရေတွက်နိုင်ကြောင်း ဓမ္မာစရိယ ဦးမောင်မောင်လေးက ဖော်ပြထားသည်။<ref name="mml"/>
ဤနိကာယ်တွင် နိပါတ်များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်၏ ။
#ဧကကနိပါတ်
#ဒုကနိပါတ်
#တိကနိပါတ်
#စတုက္ကနိပါတ်
#ပဉ္စကနိပါတ်
#ဆက္ကနိပါတ်
#သတ္တကနိပါတ်
#အဋ္ဌကနိပါတ်
#နဝကနိပါတ်
#ဒသကနိပါတ်
#ဧကာဒသကနိပါတ်
ဤနိကာယ်တွင် ဗုဒ္ဓဘာသာ၏ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ၊ ကိုယ်ကျင့်တရားပိုင်းဆိုင်ရာ စသည့်တရားများပါဝင်သော ကျမ်းများဖြစ်ကြ၍ ဓမ္မ၏ သဘောတရား၊ လက်တွေ့နှစ်ဖြာစသည်တို့နှင့်ပတ်သက်၍ မရှိမဖြစ်လိုအပ်သော အကျဉ်ချုပ်များကို အစဉ်လိုက်ပြသဖော်ပြထားသည်။<ref name="kolay">{{cite book |author=[[ကိုလေး (ဇေယျာမောင်)|Ko Lay ]] |editor-last=Myanmar Pitaka Association |title=Guide to Tipitaka |date=1991 |publisher=Sin Jayanti Buddhist Temple |location=Kuala Lumpur, Malaysia |language=en}}</ref>
-----------------------
==ဧကကနိပါတ်==
* ၁။ ရူပါဒိဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
# [[ဣတ္ထိရူပသုတ်]]
# [[ဣတ္ထိသဒ္ဒသုတ်]]
# [[ဣတ္ထိဂန္ဓသုတ်]]
# [[ဣတ္ထိရသသုတ်]]
# [[ဣတ္ထိဖောဋ္ဌဗ္ဗသုတ်]]
# [[သုတ္တံ]]
# [[သုတ္တံ]]
# [[သုတ္တံ]]
# [[သုတ္တံ]]
# [[သုတ္တံ]]
}}
* ၂။ နီဝရဏပ္ပဟာနဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
# [[သုတ္တံ]]
# [[သုတ္တံ]]
# [[သုတ္တံ]]
# [[အဝူပသန္တစိတ္တသုတ်]]
# [[သုတ္တံ]]
# [[အသုဘနိမိတ္တသုတ်]]
# [[သုတ္တံ]]
# [[အာရဒ္ဓဝီရိယသုတ်]]
# [[သုတ္တံ]]
# [[သုတ္တံ]]
}}
* ၃။ အကမ္မနိယဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
# [[အကမ္မနီယသုတ်]]
# [[ကမ္မနီယသုတ်]]
# [[သုတ္တံ]]
# [[သုတ္တံ]]
# [[အပါတုဘူတသုတ်]]
# [[သုတ္တံ]]
# [[အဗဟုလီကတသုတ်]]
# [[သုတ္တံ]]
# [[သုတ္တံ]]
# [[သုတ္တံ]]
}}
* ၄။ အဒန္တဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
# [[အဒန္တသုတ်]]
# [[သုတ္တံ]]
# [[အဂုတ္တသုတ်]]
# [[ဂုတ္တသုတ်]]
# [[အရက္ခိတသုတ်]]
# [[သုတ္တံ]]
# [[အသံဝုတသုတ်]]
# [[သုတ္တံ]]
# [[အဒန္တအဂုတ္တရက္ခိတ အသံတသုတ်]]
# [[သုတ္တံ]]
}}
* ၅။ [[ပဏိဟိတအစ္ဆဝဂ်]]
{{columns-list|colwidth=10em|
# [[သုတ္တံ]]
# [[သုတ္တံ]]
# [[သုတ္တံ]]
# [[သုတ္တံ]]
# [[အာဝိလသုတ်]]
# [[အနာဓိလသုတ်]]
# [[သုတ္တံ]]
# [[သုတ္တံ]]
# [[သုတ္တံ]]
# [[သုတ္တံ]]
}}
* ၆။ အစ္ဆရာသံဃာတဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
# [[သုတ္တံ]]
# [[သုတ္တံ]]
# [[သုတ္တံ]]
# [[သုတ္တံ]]
# [[သုတ္တံ]]
# [[သုတ္တံ]]
# [[ကုသလသုတ်]]
# [[သုတ္တံ]]
# [[အပ္ပမာဒသုတ်]]
# [[သုတ္တံ]]
}}
* ၇။ ဝီရိယာရမ္ဘာဒိဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
# [[သုတ္တံ]]
# [[သုတ္တံ]]
# [[သုတ္တံ]]
# [[အသန္တုဋ္ဌိတာသုတ်]]
# [[သုတ္တံ]]
# [[သုတ္တံ]]
# [[သုတ္တံ]]
# [[အသမ္ပဇညသုတ်]]
# [[သုတ္တံ]]
# [[သုတ္တံ]]
}}
* ၈။ ကလျာဏမိတ္တာဒိဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
# [[ကလျာဏမိတ္တသုတ်]]
# [[အနုယောဂါနုယောဂသုတ်]]
# [[အနုယောဂါနုယောဂသုတ်]]
# [[သုတ္တံ]]
# [[သုတ္တံ]]
# [[သုတ္တံ]]
# [[သုတ္တံ]]
# [[သုတ္တံ]]
# [[သုတ္တံ]]
# [[သုတ္တံ]]
}}
* ၉။ ပမာဒါဒိဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
# [[သုတ္တံ]]
# [[သုတ္တံ]]
# [[အပ္ပမာဒသုတ်]]
# [[ကောသဇ္ဇသုတ်]]
# [[သုတ္တံ]]
# [[သုတ္တံ]]
# [[အပ္ပိစ္ဆတာသုတ်]]
# [[အသန္တုဋ္ဌိတာသုတ်]]
# [[သုတ္တံ]]
# [[သုတ္တံ]]
# [[သုတ္တံ]]
# [[အသမ္ပဇညသုတ်]]
# [[သုတ္တံ]]
# [[သုတ္တံ]]
# [[ကလျာဏမိတ္တသုတ်]]
# [[အနုယောဂါနုယောဂသုတ်]]
# [[အနုယောဂါနုယောဂသုတ်]]
# [[သုတ္တံ]]
# [[သုတ္တံ]]
# [[သုတ္တံ]]
}}
* ၁၀။ ဒုတိယပမာဒါဒိဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
# [[သုတ္တံ]]
# [[အပ္ပမာဒသုတ်]]
# [[ကောသဇ္ဇသုတ်]]
# [[သုတ္တံ]]
# [[သုတ္တံ]]
# [[အပ္ပိစ္ဆတာသုတ်]]
# [[အသန္တုဋ္ဌိတာသုတ်]]
# [[သုတ္တံ]]
# [[သုတ္တံ]]
# [[သုတ္တံ]]
# [[အသမ္ပဇညသုတ်]]
# [[သုတ္တံ]]
# [[သုတ္တံ]]
# [[ကလျာဏမိတ္တသုတ်]]
# [[အနုယောဂါနုယောဂသုတ်]]
# [[အနုယောဂါနုယောဂသုတ်]]
# [[သုတ္တံ]]
# [[သုတ္တံ]]
# [[ကောသဇ္ဇသုတ်]]
# [[သုတ္တံ]]
# [[သုတ္တံ]]
# [[သုတ္တံ]]
# [[သုတ္တံ]]
# [[သုတ္တံ]]
# [[သုတ္တံ]]
# [[သုတ္တံ]]
# [[သုတ္တံ]]
# [[သုတ္တံ]]
# [[သုတ္တံ]]
# [[သုတ္တံ]]
# [[အနုယောဂါနုယောဂသုတ်]]
# [[အနုယောဂါနုယောဂသုတ်]]
# [[အဓမ္မသုတ်]]
# [[သုတ္တံ]]
# [[အဝိနယသုတ်]]
# [[သုတ္တံ]]
# [[အဘာသိတ အလပိတသုတ်]]
# [[သုတ္တံ]]
# [[သုတ္တံ]]
# [[အနာစိဏ္ဏသုတ်]]
# [[အပညတ္တသုတ်]]
# [[သုတ္တံ]]
# [[သုတ္တံ]]
# [[သုတ္တံ]]
# [[သုတ္တံ]]
# [[သုတ္တံ]]
# [[သုတ္တံ]]
# [[သုတ္တံ]]
# [[သုတ္တံ]]
# [[အာစိဏ္ဏသုတ်]]
}}
* ၁၁။ အဓမ္မဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
# [[အဓမ္မသုတ်]]
# [[သုတ္တံ]]
# [[အဝိနယသုတ်]]
# [[သုတ္တံ]]
# [[အဘာသိတ အလပိတသုတ်]]
# [[သုတ္တံ]]
# [[အနာစိဏ္ဏသုတ်]]
# [[အာစိဏ္ဏသုတ်]]
# [[အပညတ္တသုတ်]]
# [[သုတ္တံ]]
}}
* ၁၂။ အနာပတ္တိဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
# [[အနာပတ္တိသုတ်]]
# [[အာပတ္တိသုတ်]]
# [[သုတ္တံ]]
# [[ဂရုကာပတ္တိသုတ်]]
# [[သုတ္တံ]]
# [[အဒုဋ္ဌုလ္လာပတ္တိသုတ်]]
# [[သုတ္တံ]]
# [[အနဝသေသာပတ္တိသုတ်]]
# [[သုတ္တံ]]
# [[အပ္ပဋိကမ္မသုတ်]]
# [[အနာပတ္တိသုတ်]]
# [[အာပတ္တိသုတ်]]
# [[သုတ္တံ]]
# [[ဂရုကာပတ္တိသုတ်]]
# [[သုတ္တံ]]
# [[အဒုဋ္ဌုလ္လာပတ္တိသုတ်]]
# [[သုတ္တံ]]
# [[အနဝသေသာပတ္တိသုတ်]]
# [[သုတ္တံ]]
# [[အပ္ပဋိကမ္မသုတ်]]
}}
* ၁၃။ ဧကပုဂ္ဂလဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
# [[အတ္တဟိတသုခပုဂ္ဂလသုတ်]]
# [[ဒုလ္လဘပါတုဘာဝပုဂ္ဂလသုတ်]]
# [[အစ္ဆရိယမနုဿပုဂ္ဂလသုတ်]]
# [[အနုတပ္ပပုဂ္ဂလသုတ်]]
# [[အဒုတိယပုဂ္ဂလသုတ်]]
# [[မဟန္တစက္ခုပါတုဘာဝပုဂ္ဂလသုတ်]]
# [[မဟန္တအာလောကပါတုဘာဝပုဂ္ဂလသုတ်]]
# [[မဟန္တဩဘာသပါတုဘာဝပုဂ္ဂလသုတ်]]
# [[ဆအနုတ္တရိယပါတုဘာဝပုဂ္ဂလသုတ်]]
# [[စတုပဋိသမ္ဘိဒသစ္ဆိကိရိယပုဂ္ဂလသုတ်]]
# [[အနေကဓာတုပဋိဝေဓသုတ်]]
# [[နာနာဓာတုပဋိဝေဓသုတ်]]
# [[ဝိဇ္ဇာဝိမုတ္တိဖလသစ္ဆိကိရိယသုတ်]]
# [[သောတာပတ္တိဖလသစ္ဆိကိရိယသုတ်]]
# [[သကဒါဂါမိဖလသစ္ဆိကိရိယသုတ်]]
# [[အနာဂါမိဖလ သစ္ဆိကိရိယသုတ်]]
# [[အရဟတ္တဖလသစ္ဆိကိရိယသုတ်]]
# [[ဓမ္မစက္ကအနုပဝတ္တသုတ်]]
}}
* ၁၄။ [[ဧတဒဂ္ဂဝဂ်]]
{{columns-list|colwidth=10em|
#ပဌမဝဂ်
#ဒုတိယဝဂ်
#တတိယဝဂ်
#စတုတ္ထဝဂ်
#ပဉ္စမဝဂ်
#ဆဋ္ဌဝဂ်
#သတ္တမဝဂ်
}}
၁၅။ [[အဋ္ဌာနပါဠိ]]
#[[အဋ္ဌာနပါဠိ-ပဌမဝဂ်|ပဌမဝဂ်]]
#[[အဋ္ဌာနပါဠိ-ဒုတိယဝဂ်|ဒုတိယဝဂ်]]
#[[အဋ္ဌာနပါဠိ-တတိယဝဂ်|တတိယဝဂ်]]
၁၆။ [[ဧကဓမ္မပါဠိ]]
* [[ဧကဓမ္မပါဠိ-ပဌမဝဂ်|ပဌမဝဂ်]]
{{columns-list|colwidth=10em|
# [[ဗုဒ္ဓါနုဿတိသုတ်]]
# [[ဓမ္မာနုဿတိသုတ်]]
# [[သံဃာနုဿတိသုတ်]]
# [[သီလာနုဿတိသုတ်]]
# [[စာဂါနုဿတိသုတ်]]
# [[ဒေဝတာနုဿတိသုတ်]]
# [[အာနာပါနဿတိသုတ်]]
# [[မရဏဿတိသုတ်]]
# [[ကာယဂတာသတိသုတ်]]
# [[ဥပသမာနုဿတိသုတ်]]
}}
* [[ဧကဓမ္မပါဠိ-ဒုတိယဝဂ်|ဒုတိယဝဂ်]]
{{columns-list|colwidth=10em|
# [[မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိသုတ်]]
# [[မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိသုတ်]]
# [[မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိသုတ်]]
# [[မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိသုတ်]]
# [[မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိသုတ်]]
# [[သမ္မာဒိဋ္ဌိသုတ်]]
# [[သမ္မာဒိဋ္ဌိသုတ်]]
# [[သမ္မာဒိဋ္ဌိသုတ်]]
# [[သမ္မာဒိဋ္ဌိသုတ်]]
# [[သမ္မာဒိဋ္ဌိသုတ်]]
}}
* [[ဧကဓမ္မပါဠိ-တတိယဝဂ်|တတိယဝဂ်]]
{{columns-list|colwidth=10em|
# [[မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိကသုတ်]]
# [[သမ္မာဒိဋ္ဌိကသုတ်]]
# [[မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိပရမသုတ်]]
# [[မက္ခလိသုတ်]]
# [[ဒုရက္ခာတသုတ်]]
# [[သွာက္ခာတသုတ်]]
# [[ဒါယကသုတ်]]
# [[ပဋိဂ္ဂါဟကသုတ်]]
# [[အာရဒ္ဓဝီရိယသုတ်]]
# [[အာရဒ္ဓဝီရိယသုတ်]]
# [[ကုသီတသုတ်]]
# [[ကုသီတသုတ်]]
# [[ဂူထသုတ်]]
# [[မုတ္တသုတ်]]
# [[ခေဠသုတ်]]
# [[ပုဗ္ဗသုတ်]]
# [[လောဟိတသုတ်]]
}}
* [[ဧကဓမ္မပါဠိ-စတုတ္ထဝဂ်|စတုတ္ထဝဂ်]]
{{columns-list|colwidth=10em|
# [[ထလဇသုတ်]]
# [[မိလက္ခသုတ်]]
# [[ပညဝန္တသုတ်]]
# [[ပညာစက္ခုသုတ်]]
# [[တထာဂတဒဿနသုတ်]]
# [[ဓမ္မဝိနယသဝနသုတ်]]
# [[ဓမ္မဓရသုတ်]]
# [[အတ္ထဥပပရိက္ခကသုတ်]]
# [[ဓမ္မာနုဓမ္မပဋိပဇ္ဇနသုတ်]]
# [[သံဝေဇနိယသုတ်]]
# [[ယောနိသော ပဒဟနသုတ်]]
# [[စိတ္တဿေကဂ္ဂတာသုတ်]]
# [[အနုဂ္ဂရသဂ္ဂသုတ်]]
# [[အတ္ထာဒိရသလာဘီသုတ်]]
# [[နိရယသုတ်]]-၁၀-သုတ်
# [[တိရစ္ဆာန ယောနိသုတ်]]-၁၀-သုတ်
# [[ပေတ္တိဝိသယသုတ်]]-၁၀-သုတ်
}}
၁၇။ [[ပသာဒကရဓမ္မဝဂ်]]
{{columns-list|colwidth=10em|
# [[အာရညိကတ္တသုတ်]]
# [[ပိဏ္ဍပါတိကတ္တသုတ်]]
# [[ပံသုကူလိကတ္တသုတ်]]
# [[တေစီဝရိကတ္တသုတ်]]
# [[ဓမ္မကထိကတ္တသုတ်]]
# [[ဝိနယဓရတ္တသုတ်]]
# [[ဗာဟုသစ္စသုတ်]]
# [[ထာဝရေယျသုတ်]]
# [[အာကပ္ပသမ္ပဒါသုတ်]]
# [[ပရိဝါရသမ္ပဒါသုတ်]]
# [[မဟာပရိဝါရတာသုတ်]]
# [[ကောလပုတ္တိသုတ်]]
# [[ဝဏ္ဏပေါက္ခရတာသုတ်]]
# [[ကလျာဏဝါက္ကရတာသုတ်]]
# [[အပ္ပိစ္ဆတာသုတ်]]
# [[အပ္ပါဗာဓသုတ်]]
}}
၁၈။ [[အပရအစ္ဆရာသံဃာတဝဂ်]]
၁၉။ [[ကာယဂတာသတိဝဂ်]]
၂၀။ [[အမတဝဂ်]]
==ဒုကနိပါတပါဠိ==
===၁။ ပဌမပဏ္ဏာသကံ===
*၁။ ကမ္မကရဏဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#[[ဝဇ္ဇသုတ်]]
#[[ပဓာနသုတ်]]
#[[တပနီယသုတ်]]
#[[အတပနီယသုတ်]]
#[[ဥပညာတသုတ်]]
#[[သံယောဇနသုတ်]]
#[[ကဏှသုတ်]]
#[[သုက္ကသုတ်]]
#[[စရိယသုတ်]]
#[[ဝဿူပနာယိကသုတ်]]
}}
*၂။ [[အဓိကရဏဝဂ်]]
{{columns-list|colwidth=10em|
#[[သုတ္တံ]]
#[[သုတ္တံ]]
#[[သုတ္တံ]]
#[[သုတ္တံ]]
#[[အဓိကရဏသုတ်]]
#[[အဓမ္မစရိယာသုတ်]]
#[[သုတ္တံ]]
#[[သုတ္တံ]]
#[[သုတ္တံ]]
#[[သုတ္တံ]]
}}
*၃။ [[ဗာလဝဂ်]]
{{columns-list|colwidth=10em|
#[[ဗာလသုတ်]]
#ပဌမ[[အဗ္ဘာစိက္ခနသုတ်]]
#ဒုတိယ[[အဗ္ဘာစိက္ခနသုတ်]]
#တတိယ[[အဗ္ဘာစိက္ခနသုတ်]]
#[[ပဋိစ္ဆန္တကမ္မန္တသုတ်]]
#[[မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိကသုတ်]]
#[[သမ္မာဒိဋ္ဌိကသုတ်]]
#[[ဒုဿီလသုတ်]]
#[[အရညဝနပတ္ထသုတ်]]
#[[ဝိဇ္ဇာဘာဂိယသုတ်]]
}}
*၄။ [[သမစိတ္တဝဂ်]]
*၅။ [[ပရိသဝဂ်]]
*(၆) ၁။ [[ပုဂ္ဂလဝဂ်]]
===၂။ ဒုတိယပဏ္ဏာသကံ===
*(၇) ၂။ သုခဝဂ်
*(၈) ၃။ သနိမိတ္တဝဂ်
*(၉) ၄။ ဓမ္မဝဂ်
*(၁၀) ၅။ ဗာလဝဂ်
*(၁၁) ၁။ အာသာဒုပ္ပဇဟဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#[[အာသာဒုပ္ပဇဟသုတ်]]
}}
===၃။ တတိယပဏ္ဏာသကံ===
*(၁၂) ၂။ [[အာယာစနဝဂ်]]
*(၁၃) ၃။ ဒါနဝဂ်
*(၁၄) ၄။ သန္ထာရဝဂ်
*(၁၅) ၅။ သမာပတ္တိဝဂ်
*ကောဓပေယျာလံ
*အကုသလပေယျာလံ
*ဝိနယပေယျာလံ
*ရာဂပေယျာလံ
==တိကနိပါတပါဠိ==
===၁။ ပဌမပဏ္ဏာသကံ===
*၁။ ဗာလဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#[[ဘယသုတ်]]
#[[လက္ခဏသုတ်]]
#[[စိန္တီသုတ်]]
#[[အစ္စယသုတ်]]
#[[အယောနိသောသုတ်]]
#[[အကုသလသုတ်]]
#[[သာဝဇ္ဇသုတ်]]
#[[သဗျာဗဇ္ဈသုတ်]]
#[[ခတသုတ်]]
#[[မလသုတ်]]
}}
*၂။ ရထကာရဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#[[ဉာတသုတ်]]
#[[သာရဏီယသုတ်]]
#[[အာသံသသုတ်]]
#[[စက္ကဝတ္တိသုတ်]]
#[[သစေတနသုတ်]]
#[[အပဏ္ဏကသုတ်]]
#[[အတ္တဗျာဗာဓသုတ်]]
#[[ဒေဝလောကသုတ်]]
#ပဌမ[[ပါပဏိကသုတ်]]
#ဒုတိယ[[ပါပဏိကသုတ်]]
}}
*၃။ ပုဂ္ဂလဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#[[သမိဒ္ဓသုတ်]]
#[[ဂိလာနသုတ်]]
#[[သင်္ခါရသုတ်]]
#[[ဗဟုကာရသုတ်]]
#[[ဝဇိရူပမသုတ်]]
#[[သေဝိတဗ္ဗသုတ်]]
#[[ဇိဂုစ္ဆိတဗ္ဗသုတ်]]
#[[ဂူထဘာဏီသုတ်]]
#[[အန္ဓသုတ်]]
#[[အဝကုဇ္ဇသုတ်]]
}}
*၄။ ဒေဝဒူတဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#[[သဗြဟ္မကသုတ်]]
#[[အာနန္ဒသုတ်]]
#[[သာရိပုတ္တသုတ်]]
#[[နိဒါနသုတ်]]
#[[ဟတ္ထကသုတ်]]
#[[ဒေဝဒူတသုတ်]]
#[[စတုမဟာရာဇသုတ်]]
#ဒုတိယ[[စတုမဟာရာဇသုတ်]]
#[[သုခုမာလသုတ်]]
#[[အာဓိပတေယျသုတ်]]
}}
*၅။ စူဠဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#[[သမ္မုခီဘာဝသုတ်]]
#[[တိဌာနသုတ်]]
#[[အတ္ထဝသသုတ်]]
#[[ကထာပဝတ္တိသုတ်]]
#[[ပဏ္ဍိတသုတ်]]
#[[သီလဝန္တသုတ်]]
#[[သင်္ခတလက္ခဏသုတ်]]
#[[အသင်္ခတလက္ခဏသုတ်]]
#[[ပဗ္ဗတရာဇသုတ်]]
#[[အာတပ္ပကရဏီယသုတ်]]
#[[မဟာစောရသုတ်]]
}}
===၂။ ဒုတိယပဏ္ဏာသကံ===
*(၆) ၁။ ဗြာဟ္မဏဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#ပဌမ[[ဒွေဗြာဟ္မဏသုတ်]]
#ဒုတိယ[[ဒွေဗြာဟ္မဏသုတ်]]
#[[အညတရဗြာဟ္မဏသုတ်]]
#[[ပရိဗ္ဗာဇကသုတ်]]
#[[နိဗ္ဗုတသုတ်]]
#[[ပလောကသုတ်]]
#[[ဝစ္ဆဂေါတ္တသုတ်]]
#[[တိကဏ္ဏသုတ်]]
#[[ဇာဏုဿောဏိသုတ်]]
#[[သင်္ဂါရဝသုတ်]]
}}
*(၇) ၂။ မဟာဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#[[တိတ္ထာယတနသုတ်]]
#[[ဝေနာဂပုရသုတ်]]
#[[သရဘသုတ်]]
#[[ကေသမုတ္တိသုတ်]]
#[[သာဠှသုတ်]]
#[[ကထာဝတ္ထုသုတ်]]
#[[အညတိတ္ထိယသုတ်]]
#[[အကုသလမူလသုတ်]]
#[[ဥပေါသထသုတ်]]
}}
*(၈) ၃။ အာနန္ဒဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#[[ဆန္နသုတ်]]
#[[အာဇီဝကသုတ်]]
#[[မဟာနာမသက္ကသုတ်]]
#[[နိဂဏ္ဌသုတ်]]
#[[နိဝေသကသုတ်]]
#ပဌမ[[ဘဝသုတ်]]
#ဒုတိယ[[ဘဝသုတ်]]
#[[သီလဗ္ဗတသုတ်]]
#[[ဂန္ဓဇာတသုတ်]]
#[[စူဠနိကာသုတ်]]
}}
*(၉) ၄။ သမဏဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#[[သမဏသုတ်]]
#[[ဂဒြဘသုတ်]]
#[[ခေတ္တသုတ်]]
#[[ဝဇ္ဇိပုတ္တသုတ်]]
#[[သေက္ခသုတ်]]
#ပဌမ[[သိက္ခာသုတ်]]
#ဒုတိယ[[သိက္ခာသုတ်]]
#တတိယ[[သိက္ခာသုတ်]]
#ပဌမ[[သိက္ခတ္တယသုတ်]]
#ဒုတိယ[[သိက္ခတ္တယသုတ်]]
#[[သင်္ကဝါသုတ်]]
}}
*(၁၀) ၅။ လောဏကပလ္လဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#[[အစ္စာယိကသုတ်]]
#[[ပဝိဝေကသုတ်]]
#[[သရဒသုတ်]]
#[[ပရိသာသုတ်]]
#ပဌမ[[အာဇာနီယသုတ်]]
#ဒုတိယ[[အာဇာနီယသုတ်]]
#တတိယ[[အာဇာနီယသုတ်]]
#[[ပေါတ္ထကသုတ်]]
#[[လောဏကပလ္လသုတ်]]
#[[ပံသုဓောဝကသုတ်]]
#[[နိမိတ္တသုတ်]]
}}
===၃။ တတိယပဏ္ဏာသကံ===
*(၁၁) ၁။ သမ္ဗောဓဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#[[ပုဗ္ဗေဝသမ္ဗောဓသုတ်]]
#ပဌမ[[အဿာဒသုတ်]]
#ဒုတိယ[[အဿာဒသုတ်]]
#[[သမဏဗြာဟ္မဏသုတ်]]
#[[ရုဏ္ဏသုတ်]]
#[[အတိတ္တိသုတ်]]
#[[အရက္ခိတသုတ်]]
#[[ဗျာပန္နသုတ်]]
#ပဌမ[[နိဒါနသုတ်]]
#ဒုတိယ[[နိဒါနသုတ်]]
}}
*(၁၂) ၂။ အာပါယိကဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#[[အာပါယိကသုတ်]]
#[[ဒုလ္လဘသုတ်]]
#[[အပ္ပမေယျသုတ်]]
#[[အာနေဉ္ဇသုတ်]]
#[[ဝိပတ္တိသမ္ပဒါသုတ်]]
#[[အပဏ္ဏကသုတ်]]
#[[ကမ္မန္တသုတ်]]
#ပဌမ[[သောစေယျသုတ်]]
#ဒုတိယ[[သောစေယျသုတ်]]
#[[မောနေယျသုတ်]]
}}
*(၁၃) ၃။ ကုသိနာရဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#[[ကုသိနာရသုတ်]]
#[[ဘဏ္ဍနသုတ်]]
#[[ဂေါတမကစေတိယသုတ်]]
#[[ဘရဏ္ဍုကာလာမသုတ်]]
#[[ဟတ္ထကသုတ်]]
#[[ကဋုဝိယသုတ်]]
#ပဌမ[[အနုရုဒ္ဓသုတ်]]
#ဒုတိယ[[အနုရုဒ္ဓသုတ်]]
#[[ပဋိစ္ဆန္နသုတ်]]
#[[လေခသုတ်]]
}}
*(၁၄) ၄။ ယောဓာဇီဝဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#[[ယောဓာဇီဝသုတ်]]
#[[ပရိသာသုတ်]]
#[[မိတ္တသုတ်]]
#[[ဥပ္ပါဒါသုတ်]]
#[[ကေသကမ္ဗလသုတ်]]
#[[သမ္ပဒါသုတ်]]
#[[ဝုဒ္ဓိသုတ်]]
#[[အဿခဠုင်္ကသုတ်]]
#[[အဿပရဿသုတ်]]
#[[အဿာဇာနီယသုတ်]]
#ပဌမ[[မောရနိဝါပသုတ်]]
#ဒုတိယ[[မောရနိဝါပသုတ်]]
#တတိယ[[မောရနိဝါပသုတ်]]
}}
*(၁၅) ၅။ မင်္ဂလဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#[[အကုသလသုတ်]]
#[[သာဝဇ္ဇသုတ်]]
#[[ဝိသမသုတ်]]
#[[အသုစိသုတ်]]
#ပဌမ[[ခတသုတ်]]
#ဒုတိယ[[ခတသုတ်]]
#တတိယ[[ခတသုတ်]]
#စတုတ္ထ[[ခတသုတ်]]
#[[ဝန္ဒနာသုတ်]]
#[[ပုဗ္ဗဏှသုတ်]]
}}
*(၁၆) ၆။ [[အစေလကဝဂ်]]
*(၁၇) ၇။ [[ကမ္မပထပေယျာလံ]]
*(၁၈) ၈။ [[ရာဂပေယျာလံ]]
==စတုက္ကနိပါတပါဠိ==
===၁။ ပဌမပဏ္ဏာသကံ===
*၁။ ဘဏ္ဍဂါမဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#[[အနုဗုဒ္ဓသုတ်]]
#[[ပပတိတသုတ်]]
#ပဌမ[[ခတသုတ်]]
#ဒုတိယ[[ခတသုတ်]]
#[[အနုသောတသုတ်]]
#[[အပ္ပဿုတသုတ်]]
#[[သောဘနသုတ်]]
#[[ဝေသာရဇ္ဇသုတ်]]
#[[တဏှုပ္ပါဒသုတ်]]
#[[ယောဂသုတ်]]
}}
*၂။ စရဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#[[စရသုတ်]]
#[[သီလသုတ်]]
#[[ပဓာနသုတ်]]
#[[သံဝရသုတ်]]
#[[ပညတ္တိသုတ်]]
#[[သောခုမ္မသုတ်]]
#ပဌမ[[အဂတိသုတ်]]
#ဒုတိယ[[အဂတိသုတ်]]
#တတိယ[[အဂတိသုတ်]]
#[[ဘတ္တုဒ္ဒေသကသုတ်]]
}}
*၃။ ဥရုဝေလဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#ပဌမ[[ဥရုဝေလသုတ်]]
#ဒုတိယ[[ဥရုဝေလသုတ်]]
#[[လောကသုတ်]]
#[[ကာဠကာရာမသုတ်]]
#[[ဗြဟ္မစရိယသုတ်]]
#[[ကုဟသုတ်]]
#[[သန္တုဋ္ဌိသုတ်]]
#[[အရိယဝံသသုတ်]]
#[[ဓမ္မပဒသုတ်]]
#[[ပရိဗ္ဗာဇကသုတ်]]
}}
*၄။ စက္ကဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#[[စက္ကသုတ်]]
#[[သင်္ဂဟသုတ်]]
#[[သီဟသုတ်]]
#[[အဂ္ဂပ္ပသာဒသုတ်]]
#[[ဝဿကာရသုတ်]]
#[[ဒေါဏသုတ်]]
#[[အပရိဟာနိယသုတ်]]
#[[ပတိလီနသုတ်]]
#[[ဥဇ္ဇယသုတ်]]
#[[ဥဒါယီသုတ်]]
}}
*၅။ ရောဟိတဿဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#[[သမာဓိဘာဝနာသုတ်]]
#[[ပဉှဗျာကရဏသုတ်]]
#ပဌမ[[ကောဓဂရုသုတ်]]
#ဒုတိယ[[ကောဓဂရုသုတ်]]
#[[ရောဟိတဿသုတ်]]
#ဒုတိယ[[ရောဟိတဿသုတ်]]
#[[သုဝိဒူရသုတ်]]
#[[ဝိသာခသုတ်]]
#[[ဝိပလ္လာသသုတ်]]
#[[ဥပက္ကိလေသသုတ်]]
}}
===၂။ ဒုတိယပဏ္ဏာသကံ===
*(၆) ၁။ ပုညာဘိသန္ဒဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#ပဌမ[[ပုညာဘိသန္ဒသုတ်]]
#ဒုတိယ[[ပုညာဘိသန္ဒသုတ်]]
#ပဌမ[[သံဝါသသုတ်]]
#ဒုတိယ[[သံဝါသသုတ်]]
#ပဌမ[[သမဇီဝီသုတ်]]
#ဒုတိယ[[သမဇီဝီသုတ်]]
#[[သုပ္ပဝါသာသုတ်]]
#[[သုဒတ္တသုတ်]]
#[[ဘောဇနသုတ်]]
#[[ဂိဟိသာမီစိသုတ်]]
}}
*(၇) ၂။ ပတ္တကမ္မဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#[[ပတ္တကမ္မသုတ်]]
#[[အာနဏျသုတ်]]
#[[ဗြဟ္မသုတ်]]
#[[နိရယသုတ်]]
#[[ရူပသုတ်]]
#[[သရာဂသုတ်]]
#[[အဟိရာဇသုတ်]]
#[[ဒေဝဒတ္တသုတ်]]
#[[ပဓာနသုတ်]]
#[[အဓမ္မိကသုတ်]]
}}
*(၈) ၃။ အပဏ္ဏကဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#[[ပဓာနသုတ်]]
#[[သမ္မာဒိဋ္ဌိသုတ်]]
#[[သပ္ပုရိသသုတ်]]
#ပဌမ[[အဂ္ဂသုတ်]]
#ဒုတိယ[[အဂ္ဂသုတ်]]
#[[ကုသိနာရသုတ်]]
#[[အစိန္တေယျသုတ်]]
#[[ဒက္ခိဏသုတ်]]
#[[ဝဏိဇ္ဇသုတ်]]
#[[ကမ္ဗောဇသုတ်]]
}}
*(၉) ၄။ မစလဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#[[ပါဏာတိပါတသုတ်]]
#[[မုသာဝါဒသုတ်]]
#[[အဝဏ္ဏာရဟသုတ်]]
#[[ကောဓဂရုသုတ်]]
#[[တမောတမသုတ်]]
#[[ဩဏတောဏတသုတ်]]
#[[ပုတ္တသုတ်]]
#[[သံယောဇနသုတ်]]
#[[သမ္မာဒိဋ္ဌိသုတ်]]
#[[ခန္ဓသုတ်]]
}}
*(၁၀) ၅။ အသုရဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#[[အသုရသုတ်]]
#ပဌမ[[သမာဓိသုတ်]]
#ဒုတိယ[[သမာဓိသုတ်]]
#တတိယ[[သမာဓိသုတ်]]
#[[ဆဝါလာတသုတ်]]
#[[ရာဂဝိနယသုတ်]]
#[[ခိပ္ပနိသန္တိသုတ်]]
#[[အတ္တဟိတသုတ်]]
#[[သိက္ခာပဒသုတ်]]
#[[ပေါတလိယသုတ်]]
}}
===၃။ တတိယပဏ္ဏာသကံ===
*(၁၁) ၁။ ဝလာဟကဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#ပဌမ[[ဝလာဟကသုတ်]]
#ဒုတိယ[[ဝလာဟကသုတ်]]
#[[ကုမ္ဘသုတ်]]
#[[ဥဒကရဟဒသုတ်]]
#[[အမ္ဗသုတ်]]
#ဒုတိယ[[အမ္ဗသုတ်]]
#[[မူသိကသုတ်]]
#[[ဗလီဗဒ္ဒသုတ်]]
#[[ရုက္ခသုတ်]]
#[[အာသီဝိသသုတ်]]
}}
*(၁၂) ၂။ ကေသိဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#[[ကေသိသုတ်]]
#[[ဇဝသုတ်]]
#[[ပတောဒသုတ်]]
#[[နာဂသုတ်]]
#[[ဌာနသုတ်]]
#[[အပ္ပမာဒသုတ်]]
#[[အာရက္ခသုတ်]]
#[[သံဝေဇနီယသုတ်]]
#ပဌမ[[ဘယသုတ်]]
#ဒုတိယ[[ဘယသုတ်]]
}}
*(၁၃) ၃။ ဘယဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#[[အတ္တာနုဝါဒသုတ်]]
#[[ဦမိဘယသုတ်]]
#ပဌမ[[နာနာကရဏသုတ်]]
#ဒုတိယ[[နာနာကရဏသုတ်]]
#ပဌမ[[မေတ္တာသုတ်]]
#ဒုတိယ[[မေတ္တာသုတ်]]
#ပဌမ[[တထာဂတအစ္ဆရိယသုတ်]]
#ဒုတိယ[[တထာဂတအစ္ဆရိယသုတ်]]
#[[အာနန္ဒအစ္ဆရိယသုတ်]]
#[[စက္ကဝတ္တိအစ္ဆရိယသုတ်]]
}}
*(၁၄) ၄။ ပုဂ္ဂလဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#[[သံယောဇနသုတ်]]
#[[ပဋိဘာနသုတ်]]
#[[ဥဂ္ဃဋိတညူသုတ်]]
#[[ဥဋ္ဌာနဖလသုတ်]]
#[[သာဝဇ္ဇသုတ်]]
#ပဌမ[[သီလသုတ်]]
#ဒုတိယ[[သီလသုတ်]]
#[[နိကဋ္ဌသုတ်]]
#[[ဓမ္မကထိကသုတ်]]
#[[ဝါဒီသုတ်]]
}}
*(၁၅) ၅။ အာဘာဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#[[အာဘာသုတ်]]
#[[ပဘာသုတ်]]
#[[အာလောကသုတ်]]
#[[ဩဘာသသုတ်]]
#[[ပဇ္ဇောတသုတ်]]
#ပဌမ[[ကာလသုတ်]]
#ဒုတိယ[[ကာလသုတ်]]
#[[ဒုစ္စရိတသုတ်]]
#[[သုစရိတသုတ်]]
#[[သာရသုတ်]]
}}
===၄။ စတုတ္ထပဏ္ဏာသကံ===
*(၁၆) ၁။ ဣန္ဒြိယဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#[[ဣန္ဒြိယသုတ်]]
#[[သဒ္ဓါဗလသုတ်]]
#[[ပညာဗလသုတ်]]
#[[သတိဗလသုတ်]]
#[[ပဋိသင်္ခါနဗလသုတ်]]
#[[ကပ္ပသုတ်]]
#[[ရောဂသုတ်]]
#[[ပရိဟာနိသုတ်]]
#[[ဘိက္ခုနီသုတ်]]
#[[သုဂတဝိနယသုတ်]]
}}
*(၁၇) ၂။ ပဋိပဒါဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#[[သံခိတ္တသုတ်]]
#[[ဝိတ္ထာရသုတ်]]
#[[အသုဘသုတ်]]
#ပဌမ[[ခမသုတ်]]
#ဒုတိယ[[ခမသုတ်]]
#[[ဥဘယသုတ်]]
#[[မဟာမောဂ္ဂလ္လာနသုတ်]]
#[[သာရိပုတ္တသုတ်]]
#[[သသင်္ခါရသုတ်]]
#[[ယုဂနဒ္ဓသုတ်]]
}}
*(၁၈) ၃။ သဉ္စေတနိယဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#[[စေတနာသုတ်]]
#[[ဝိဘတ္တိသုတ်]]
#[[မဟာကောဋ္ဌိကသုတ်]]
#[[အာနန္ဒသုတ်]]
#[[ဥပဝါဏသုတ်]]
#[[အာယာစနသုတ်]]
#[[ရာဟုလသုတ်]]
#[[ဇမ္ဗာလီသုတ်]]
#[[နိဗ္ဗာနသုတ်]]
#[[မဟာပဒေသသုတ်]]
}}
*(၁၉) ၄။ ဗြာဟ္မဏဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#[[ယောဓာဇီဝသုတ်]]
#[[ပါဋိဘောဂသုတ်]]
#[[သုတသုတ်]]
#[[အဘယသုတ်]]
#[[ဗြာဟ္မဏသစ္စသုတ်]]
#[[ဥမ္မဂ္ဂသုတ်]]
#[[ဝဿကာရသုတ်]]
#[[ဥပကသုတ်]]
#[[သစ္ဆိကရဏီယသုတ်]]
#[[ဥပေါသထသုတ်]]
}}
*(၂၀) ၅။ မဟာဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#[[သောတာနုဂတသုတ်]]
#[[ဌာနသုတ်]]
#[[ဘဒ္ဒိယသုတ်]]
#[[သာမုဂိယသုတ်]]
#[[ဝပ္ပသုတ်]]
#[[သာဠှသုတ်]]
#[[မလ္လိကာဒေဝီသုတ်]]
#[[အတ္တန္တပသုတ်]]
#[[တဏှာသုတ်]]
#[[ပေမသုတ်]]
}}
===၅။ ပဉ္စမပဏ္ဏာသကံ===
*(၂၁) ၁။ သပ္ပုရိသဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#[[သိက္ခာပဒသုတ်]]
#[[အဿဒ္ဓသုတ်]]
#[[သတ္တကမ္မသုတ်]]
#[[ဒသကမ္မသုတ်]]
#[[အဋ္ဌင်္ဂိကသုတ်]]
#[[ဒသမဂ္ဂသုတ်]]
#ပဌမ[[ပါပဓမ္မသုတ်]]
#ဒုတိယ[[ပါပဓမ္မသုတ်]]
#တတိယ[[ပါပဓမ္မသုတ်]]
#စတုတ္ထ[[ပါပဓမ္မသုတ်]]
}}
*(၂၂) ၂။ ပရိသာဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#[[ပရိသာသုတ်]]
#[[ဒိဋ္ဌိသုတ်]]
#[[အကတညုတာသုတ်]]
#[[ပါဏာတိပါတီသုတ်]]
#ပဌမ[[မဂ္ဂသုတ်]]
#ဒုတိယ[[မဂ္ဂသုတ်]]
#ပဌမ[[ဝေါဟာရပထသုတ်]]
#ဒုတိယ[[ဝေါဟာရပထသုတ်]]
#[[အဟိရိကသုတ်]]
#[[ဒုဿီလသုတ်]]
}}
*(၂၃) ၃။ ဒုစ္စရိတဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#[[ဒုစ္စရိတသုတ်]]
#[[ဒိဋ္ဌိသုတ်]]
#[[အကတညုတာသုတ်]]
#[[ပါဏာတိပါတီသုတ်]]
#ပဌမ[[မဂ္ဂသုတ်]]
#ဒုတိယ[[မဂ္ဂသုတ်]]
#ပဌမ[[ဝေါဟာရပထသုတ်]]
#ဒုတိယ[[ဝေါဟာရပထသုတ်]]
#[[အဟိရိကသုတ်]]
#[[ဒုပ္ပညသုတ်]]
#[[ကဝိသုတ်]]
}}
*(၂၄) ၄။ ကမ္မဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#[[သံခိတ္တသုတ်]]
#[[ဝိတ္ထာရသုတ်]]
#[[သောဏကာယနသုတ်]]
#ပဌမ[[သိက္ခာပဒသုတ်]]
#ဒုတိယ[[သိက္ခာပဒသုတ်]]
#[[အရိယမဂ္ဂသုတ်]]
#[[ဗောဇ္ဈင်္ဂသုတ်]]
#[[သာဝဇ္ဇသုတ်]]
#[[အဗျာဗဇ္ဈသုတ်]]
#[[သမဏသုတ်]]
#[[သပ္ပုရိသာနိသံသသုတ်]]
}}
*(၂၅) ၅။ အာပတ္တိဘယဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#[[သံဃဘေဒကသုတ်]]
#[[အာပတ္တိဘယသုတ်]]
#[[သိက္ခာနိသံသသုတ်]]
#[[သေယျာသုတ်]]
#[[ထူပါရဟသုတ်]]
#[[ပညာဝုဒ္ဓိသုတ်]]
#[[ဗဟုကာရသုတ်]]
#ပဌမ[[ဝေါဟာရသုတ်]]
#ဒုတိယ[[ဝေါဟာရသုတ်]]
#တတိယ[[ဝေါဟာရသုတ်]]
#စတုတ္ထ[[ဝေါဟာရသုတ်]]
}}
*(၂၆) ၆။ အဘိညာဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#[[အဘိညာသုတ်]]
#[[ပရိယေသနာသုတ်]]
#[[သင်္ဂဟဝတ္ထုသုတ်]]
#[[မာလုကျပုတ္တသုတ်]]
#[[ကုလသုတ်]]
#ပဌမ[[အာဇာနီယသုတ်]]
#ဒုတိယ[[အာဇာနီယသုတ်]]
#[[ဗလသုတ်]]
#[[အရညသုတ်]]
#[[ကမ္မသုတ်]]
}}
*(၂၇) ၇။ ကမ္မပထဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#[[ပါဏာတိပါတီသုတ်]]
#[[အဒိန္နာဒါယီသုတ်]]
#[[မိစ္ဆာစာရီသုတ်]]
#[[မုသာဝါဒီသုတ်]]
#[[ပိသုဏဝါစာသုတ်]]
#[[ဖရုသဝါစာသုတ်]]
#[[သမ္ဖပ္ပလာပသုတ်]]
#[[အဘိဇ္ဈာလုသုတ်]]
#[[ဗျာပန္နစိတ္တသုတ်]]
#[[မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိသုတ်]]
}}
*(၂၈) ၈။ ရာဂပေယျာလံ
{{columns-list|colwidth=10em|
#[[သတိပဋ္ဌာနသုတ်]]
#[[သမ္မပ္ပဓာနသုတ်]]
#[[ဣဒ္ဓိပါဒသုတ်]]
#[[ပရိညာဒိသုတ်]]
#[[ဒေါသအဘိညာဒိသုတ်]]
}}
==ပဉ္စကနိပါတပါဠိ==
===၁။ ပဌမပဏ္ဏာသကံ===
*၁။ သေခဗလဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#[[သံခိတ္တသုတ်]]
#[[ဝိတ္ထတသုတ်]]
#[[ဒုက္ခသုတ်]]
#[[ယထာဘတသုတ်]]
#[[သိက္ခာသုတ်]]
#[[သမာပတ္တိသုတ်]]
#[[ကာမသုတ်]]
#[[စဝနသုတ်]]
#ပဌမ[[အဂါရဝသုတ်]]
#ဒုတိယ[[အဂါရဝသုတ်]]
}}
*၂။ ဗလဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#[[အနနုဿုတသုတ်]]
#[[ကူဋသုတ်]]
#[[သံခိတ္တသုတ်]]
#[[ဝိတ္ထတသုတ်]]
#[[ဒဋ္ဌဗ္ဗသုတ်]]
#[[ပုနကူဋသုတ်]]
#ပဌမ[[ဟိတသုတ်]]
#ဒုတိယ[[ဟိတသုတ်]]
#တတိယ[[ဟိတသုတ်]]
#စတုတ္ထ[[ဟိတသုတ်]]
}}
*၃။ ပဉ္စင်္ဂိကဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#ပဌမ[[အဂါရဝသုတ်]]
#ဒုတိယ[[အဂါရဝသုတ်]]
#[[ဥပက္ကိလေသသုတ်]]
#[[ဒုဿီလသုတ်]]
#[[အနုဂ္ဂဟိတသုတ်]]
#[[ဝိမုတ္တာယတနသုတ်]]
#[[သမာဓိသုတ်]]
#[[ပဉ္စင်္ဂိကသုတ်]]
#[[စင်္ကမသုတ်]]
#[[နာဂိတသုတ်]]
}}
*၄။ သုမနဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#[[သုမနသုတ်]]
#[[စုန္ဒီသုတ်]]
#[[ဥဂ္ဂဟသုတ်]]
#[[သီဟသေနာပတိသုတ်]]
#[[ဒါနာနိသံသသုတ်]]
#[[ကာလဒါနသုတ်]]
#[[ဘောဇနသုတ်]]
#[[သဒ္ဓသုတ်]]
#[[ပုတ္တသုတ်]]
#[[မဟာသာလပုတ္တသုတ်]]
}}
*၅။ မုဏ္ဍရာဇဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#[[အာဒိယသုတ်]]
#[[သပ္ပုရိသသုတ်]]
#[[ဣဋ္ဌသုတ်]]
#[[မနာပဒါယီသုတ်]]
#[[ပုညာဘိသန္ဒသုတ်]]
#[[သမ္ပဒါသုတ်]]
#[[ဓနသုတ်]]
#[[အလဗ္ဘနီယဌာနသုတ်]]
#[[ကောသလသုတ်]]
#[[နာရဒသုတ်]]
}}
===၂။ ဒုတိယပဏ္ဏာသကံ===
*(၆) ၁။ နီဝရဏဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#[[အာဝရဏသုတ်]]
#[[အကုသလရာသိသုတ်]]
#[[ပဓာနိယင်္ဂသုတ်]]
#[[သမယသုတ်]]
#[[မာတာပုတ္တသုတ်]]
#[[ဥပဇ္ဈာယသုတ်]]
#[[အဘိဏှပစ္စဝေက္ခိတဗ္ဗဌာနသုတ်]]
#[[လိစ္ဆဝိကုမာရကသုတ်]]
#ပဌမ[[ဝုဍ္ဎပဗ္ဗဇိတသုတ်]]
#ဒုတိယ[[ဝုဍ္ဎပဗ္ဗဇိတသုတ်]]
}}
*(၇) ၂။ သညာဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#ပဌမ[[သညာသုတ်]]
#ဒုတိယ[[သညာသုတ်]]
#ပဌမ[[ဝဍ္ဎိသုတ်]]
#ဒုတိယ[[ဝဍ္ဎိသုတ်]]
#[[သာကစ္ဆသုတ်]]
#[[သာဇီဝသုတ်]]
#ပဌမ[[ဣဒ္ဓိပါဒသုတ်]]
#ဒုတိယ[[ဣဒ္ဓိပါဒသုတ်]]
#[[နိဗ္ဗိဒါသုတ်]]
#[[အာသဝက္ခယသုတ်]]
}}
*(၈) ၃။ ယောဓာဇီဝဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#ပဌမ[[စေတောဝိမုတ္တိဖလသုတ်]]
#ဒုတိယ[[စေတောဝိမုတ္တိဖလသုတ်]]
#ပဌမ[[ဓမ္မဝိဟာရီသုတ်]]
#ဒုတိယ[[ဓမ္မဝိဟာရီသုတ်]]
#ပဌမ[[ယောဓာဇီဝသုတ်]]
#ဒုတိယ[[ယောဓာဇီဝသုတ်]]
#ပဌမ[[အနာဂတဘယသုတ်]]
#ဒုတိယ[[အနာဂတဘယသုတ်]]
#တတိယ[[အနာဂတဘယသုတ်]]
#စတုတ္[[ထအနာဂတဘယသုတ်]]
}}
*(၉) ၄။ ထေရဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#[[ရဇနီယသုတ်]]
#[[ဝီတရာဂသုတ်]]
#[[ကုဟကသုတ်]]
#[[အဿဒ္ဓသုတ်]]
#[[အက္ခမသုတ်]]
#[[ပဋိသမ္ဘိဒါပတ္တသုတ်]]
#[[သီလဝန္တသုတ်]]
#[[ထေရသုတ်]]
#ပဌမ[[သေခသုတ်]]
#ဒုတိယ[[သေခသုတ်]]
}}
*(၁၀) ၅။ ကကုဓဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#ပဌမ[[သမ္ပဒါသုတ်]]
#ဒုတိယ[[သမ္ပဒါသုတ်]]
#[[ဗျာကရဏသုတ်]]
#[[ဖာသုဝိဟာရသုတ်]]
#[[အကုပ္ပသုတ်]]
#[[သုတဓရသုတ်]]
#[[ကထာသုတ်]]
#[[အာရညကသုတ်]]
#[[သီဟသုတ်]]
#[[ကကုဓထေရသုတ်]]
}}
===၃။ တတိယပဏ္ဏာသကံ===
*(၁၁) ၁။ ဖာသုဝိဟာရဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#[[သာရဇ္ဇသုတ်]]
#[[ဥဿင်္ကိတသုတ်]]
#[[မဟာစောရသုတ်]]
#[[သမဏသုခုမာလသုတ်]]
#[[ဖာသုဝိဟာရသုတ်]]
#[[အာနန္ဒသုတ်]]
#[[သီလသုတ်]]
#[[အသေခသုတ်]]
#[[စာတုဒ္ဒိသသုတ်]]
#[[အရညသုတ်]]
}}
*(၁၂) ၂။ အန္ဓကဝိန္ဒဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#[[ကုလူပကသုတ်]]
#[[ပစ္ဆာသမဏသုတ်]]
#[[သမ္မာသမာဓိသုတ်]]
#[[အန္ဓကဝိန္ဒသုတ်]]
#[[မစ္ဆရိနီသုတ်]]
#[[ဝဏ္ဏနာသုတ်]]
#[[ဣဿုကိနီသုတ်]]
#[[မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိကသုတ်]]
#[[မိစ္ဆာဝါစာသုတ်]]
#[[မိစ္ဆာဝါယာမသုတ်]]
}}
*(၁၃) ၃။ ဂိလာနဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#[[ဂိလာနသုတ်]]
#[[သတိသူပဋ္ဌိတသုတ်]]
#ပဌမ[[ဥပဋ္ဌာကသုတ်]]
#ဒုတိယ[[ဥပဋ္ဌာကသုတ်]]
#ပဌမ[[အနာယုဿာသုတ်]]
#ဒုတိယ[[အနာယုဿာသုတ်]]
#[[ဝပကာသသုတ်]]
#[[သမဏသုခသုတ်]]
#[[ပရိကုပ္ပသုတ်]]
#[[ဗျသနသုတ်]]
}}
*(၁၄) ၄။ ရာဇဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#ပဌမ[[စက္ကာနုဝတ္တနသုတ်]]
#ဒုတိယ[[စက္ကာနုဝတ္တနသုတ်]]
#[[ဓမ္မရာဇာသုတ်]]
#[[ယဿံဒိသံသုတ်]]
#ပဌမ[[ပတ္ထနာသုတ်]]
#ဒုတိယ[[ပတ္ထနာသုတ်]]
#[[အပ္ပံသုပတိသုတ်]]
#[[ဘတ္တာဒကသုတ်]]
#[[အက္ခမသုတ်]]
#[[သောတသုတ်]]
}}
*(၁၅) ၅။ တိကဏ္ဍကီဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#[[အဝဇာနာတိသုတ်]]
#[[အာရဘတိသုတ်]]
#[[သာရန္ဒဒသုတ်]]
#[[တိကဏ္ဍကီသုတ်]]
#[[နိရယသုတ်]]
#[[မိတ္တသုတ်]]
#[[အသပ္ပုရိသဒါနသုတ်]]
#[[သပ္ပုရိသဒါနသုတ်]]
#ပဌမ[[သမယဝိမုတ္တသုတ်]]
#ဒုတိယ[[သမယဝိမုတ္တသုတ်]]
}}
===၄။ စတုတ္ထပဏ္ဏာသကံ===
*(၁၆) ၁။ သဒ္ဓမ္မဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#ပဌမ[[သမ္မတ္တနိယာမသုတ်]]
#ဒုတိယ[[သမ္မတ္တနိယာမသုတ်]]
#တတိယ[[သမ္မတ္တနိယာမသုတ်]]
#ပဌမ[[သဒ္ဓမ္မသမ္မောသသုတ်]]
#ဒုတိယ[[သဒ္ဓမ္မသမ္မောသသုတ်]]
#တတိယ[[သဒ္ဓမ္မသမ္မောသသုတ်]]
#[[ဒုက္ကထာသုတ်]]
#[[သာရဇ္ဇသုတ်]]
#[[ဥဒါယီသုတ်]]
#[[ဒုပ္ပဋိဝိနောဒယသုတ်]]
}}
*(၁၇) ၂။ အာဃာတဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#ပဌမ[[အာဃာတပဋိဝိနယသုတ်]]
#ဒုတိယ[[အာဃာတပဋိဝိနယသုတ်]]
#[[သာကစ္ဆသုတ်]]
#[[သာဇီဝသုတ်]]
#[[ပဉှပုစ္ဆာသုတ်]]
#[[နိရောဓသုတ်]]
#[[စောဒနာသုတ်]]
#[[သီလသုတ်]]
#[[ခိပ္ပနိသန္တိသုတ်]]
#[[ဘဒ္ဒဇိသုတ်]]
}}
*(၁၈) ၃။ ဥပါသကဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#[[သာရဇ္ဇသုတ်]]
#[[ဝိသာရဒသုတ်]]
#[[နိရယသုတ်]]
#[[ဝေရသုတ်]]
#[[စဏ္ဍာလသုတ်]]
#[[ပီတိသုတ်]]
#[[ဝဏိဇ္ဇာသုတ်]]
#[[ရာဇာသုတ်]]
#[[ဂိဟိသုတ်]]
#[[ဂဝေသီသုတ်]]
}}
*(၁၉) ၄။ အရညဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#[[အာရညိကသုတ်]]
#[[စီဝရသုတ်]]
#[[ရုက္ခမူလိကသုတ်]]
#[[သောသာနိကသုတ်]]
#[[အဗ္ဘောကာသိကသုတ်]]
#[[နေသဇ္ဇိကသုတ်]]
#[[ယထာသန္ထတိကသုတ်]]
#[[ဧကာသနိကသုတ်]]
#[[ခလုပစ္ဆာဘတ္တိကသုတ်]]
#[[ပတ္တပိဏ္ဍိကသုတ်]]
}}
*(၂၀) ၅။ ဗြာဟ္မဏဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#[[သောဏသုတ်]]
#[[ဒေါဏဗြာဟ္မဏသုတ်]]
#[[သင်္ဂါရဝသုတ်]]
#[[ကာရဏပါလီသုတ်]]
#[[ပိင်္ဂိယာနီသုတ်]]
#[[မဟာသုပိနသုတ်]]
#[[ဝဿသုတ်]]
#[[ဝါစာသုတ်]]
#[[ကုလသုတ်]]
#[[နိဿာရဏီယသုတ်]]
}}
===၅။ ပဉ္စမပဏ္ဏာသကံ===
*(၂၁) ၁။ ကိမိလဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#[[ကိမိလသုတ်]]
#[[ဓမ္မဿဝနသုတ်]]
#[[အဿာဇာနီယသုတ်]]
#[[ဗလသုတ်]]
#[[စေတောခိလသုတ်]]
#[[ဝိနိဗန္ဓသုတ်]]
#[[ယာဂုသုတ်]]
#[[ဒန္တကဋ္ဌသုတ်]]
#[[ဂီတဿရသုတ်]]
#[[မုဋ္ဌဿတိသုတ်]]
}}
*(၂၂) ၂။ အက္ကောသကဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#[[အက္ကောသကသုတ်]]
#[[ဘဏ္ဍနကာရကသုတ်]]
#[[သီလသုတ်]]
#[[ဗဟုဘာဏိသုတ်]]
#ပဌမ[[အက္ခန္တိသုတ်]]
#ဒုတိယ[[အက္ခန္တိသုတ်]]
#ပဌမ[[အပါသာဒိကသုတ်]]
#ဒုတိယ[[အပါသာဒိကသုတ်]]
#[[အဂ္ဂိသုတ်]]
#[[မဓုရာသုတ်]]
}}
*(၂၃) ၃။ ဒီဃစာရိကဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#ပဌမ[[ဒီဃစာရိကသုတ်]]
#ဒုတိယ[[ဒီဃစာရိကသုတ်]]
#[[အတိနိဝါသသုတ်]]
#[[မစ္ဆရီသုတ်]]
#ပဌမ[[ကုလူပကသုတ်]]
#ဒုတိယ[[ကုလူပကသုတ်]]
#[[ဘောဂသုတ်]]
#[[ဥဿူရဘတ္တသုတ်]]
#ပဌမ[[ကဏှသပ္ပသုတ်]]
#ဒုတိယ[[ကဏှသပ္ပသုတ်]]
}}
*(၂၄) ၄။ အာဝါသိကဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#[[အာဝါသိကသုတ်]]
#[[ပိယသုတ်]]
#[[သောဘနသုတ်]]
#[[ဗဟူပကာရသုတ်]]
#[[အနုကမ္ပသုတ်]]
#ပဌမ[[အဝဏ္ဏာရဟသုတ်]]
#ဒုတိယ[[အဝဏ္ဏာရဟသုတ်]]
#တတိယ[[အဝဏ္ဏာရဟသုတ်]]
#ပဌမ[[မစ္ဆရိယသုတ်]]
#ဒုတိယ[[မစ္ဆရိယသုတ်]]
}}
*(၂၅) ၅။ ဒုစ္စရိတဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#ပဌမ[[ဒုစ္စရိတသုတ်]]
#ပဌမ[[ကာယဒုစ္စရိတသုတ်]]
#ပဌမ[[ဝစီဒုစ္စရိတသုတ်]]
#ပဌမ[[မနောဒုစ္စရိတသုတ်]]
#ဒုတိယ[[ဒုစ္စရိတသုတ်]]
#ဒုတိယ[[ကာယဒုစ္စရိတသုတ်]]
#ဒုတိယ[[ဝစီဒုစ္စရိတသုတ်]]
#ဒုတိယ[[မနောဒုစ္စရိတသုတ်]]
#[[သိဝထိကသုတ်]]
#[[ပုဂ္ဂလပ္ပသာဒသုတ်]]
}}
*(၂၆) ၆။ ဥပသမ္ပဒါဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#[[ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗသုတ်]]
#[[နိဿယသုတ်]]
#[[သာမဏေရသုတ်]]
#[[ပဉ္စမစ္ဆရိယသုတ်]]
#[[မစ္ဆရိယပ္ပဟာနသုတ်]]
#[[ပဌမဈာနသုတ်]]
#[[ဒုတိယဈာနသုတ္တာဒိ]]
#[[အပရပဌမဈာနသုတ်]]
#[[အပရဒုတိယဈာနသုတ္တာဒိ]]
}}
*၁။ သမ္မုတိပေယျာလံ
{{columns-list|colwidth=10em|
#[[ဘတ္တုဒ္ဒေသကသုတ်]]
#[[သေနာသနပညာပကသုတ္တာဒိတေရသကံ]]
}}
*၂။ သိက္ခာပဒပေယျာလံ
{{columns-list|colwidth=10em|
#[[ဘိက္ခုသုတ်]]
#[[ဘိက္ခုနီသုတ္တာဒိ]]
#[[အာဇီဝကသုတ်]]
#[[နိဂဏ္ဌသုတ်]]အစရှိသောကိုးသုတ်
}}
*၃။ ရာဂပေယျာလံ
==ဆက္ကနိပါတပါဠိ==
===၁။ ပဌမပဏ္ဏာသကံ===
*၁။ အာဟုနေယျဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#ပဌမ[[အာဟုနေယျသုတ်]]
#ဒုတိယ[[အာဟုနေယျသုတ်]]
#[[ဣန္ဒြိယသုတ်]]
#[[ဗလသုတ်]]
#ပဌမ[[အာဇာနီယသုတ်]]
#ဒုတိယ[[အာဇာနီယသုတ်]]
#တတိယ[[အာဇာနီယသုတ်]]
#[[အနုတ္တရိယသုတ်]]
#[[အနုဿတိဋ္ဌာနသုတ်]]
#[[မဟာနာမသုတ်]]
}}
*၂။ သာရဏီယဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#ပဌမ[[သာရဏီယသုတ်]]
#ဒုတိယ[[သာရဏီယသုတ်]]
#[[နိဿာရဏီယသုတ်]]
#[[ဘဒ္ဒကသုတ်]]
#[[အနုတပ္ပိယသုတ်]]
#[[နကုလပိတုသုတ်]]
#[[သောပ္ပသုတ်]]
#[[မစ္ဆဗန္ဓသုတ်]]
#ပဌမ[[မရဏဿတိသုတ်]]
#ဒုတိယ[[မရဏဿတိသုတ်]]
}}
*၃။ အနုတ္တရိယဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#[[သာမကသုတ်]]
#[[အပရိဟာနိယသုတ်]]
#[[ဘယသုတ်]]
#[[ဟိမဝန္တသုတ်]]
#[[အနုဿတိဋ္ဌာနသုတ်]]
#[[မဟာကစ္စာနသုတ်]]
#ပဌမ[[သမယသုတ်]]
#ဒုတိယ[[သမယသုတ်]]
#[[ဥဒါယီသုတ်]]
#[[အနုတ္တရိယသုတ်]]
}}
*၄။ ဒေဝတာဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#[[သေခသုတ်]]
#ပဌမ[[အပရိဟာနသုတ်]]
#ဒုတိယ[[အပရိဟာနသုတ်]]
#[[မဟာမောဂ္ဂလ္လာနသုတ်]]
#[[ဝိဇ္ဇာဘာဂိယသုတ်]]
#[[ဝိဝါဒမူလသုတ်]]
#[[ဆဠင်္ဂဒါနသုတ်]]
#[[အတ္တကာရီသုတ်]]
#[[နိဒါနသုတ်]]
#[[ကိမိလသုတ်]]
#[[ဒါရုက္ခန္ဓသုတ်]]
#[[နာဂိတသုတ်]]
}}
*၅။ ဓမ္မိကဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#[[နာဂသုတ်]]
#[[မိဂသာလာသုတ်]]
#[[ဣဏသုတ်]]
#[[မဟာစုန္ဒသုတ်]]
#ပဌမ[[သန္ဒိဋ္ဌိကသုတ်]]
#ဒုတိယ[[သန္ဒိဋ္ဌိကသုတ်]]
#[[ခေမသုတ်]]
#[[ဣန္ဒြိယသံဝရသုတ်]]
#[[အာနန္ဒသုတ်]]
#[[ခတ္တိယသုတ်]]
#[[အပ္ပမာဒသုတ်]]
#[[ဓမ္မိကသုတ်]]
}}
===၂။ ဒုတိယပဏ္ဏာသကံ===
*၆။ မဟာဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#[[သောဏသုတ်]]
#[[ဖဂ္ဂုနသုတ်]]
#[[ဆဠဘိဇာတိသုတ်]]
#[[အာသဝသုတ်]]
#[[ဒါရုကမ္မိကသုတ်]]
#[[ဟတ္ထိသာရိပုတ္တသုတ်]]
#[[မဇ္ဈေသုတ်]]
#[[ပုရိသိန္ဒြိယဉာဏသုတ်]]
#[[နိဗ္ဗေဓိကသုတ်]]
#[[သီဟနာဒသုတ်]]
}}
*၇။ ဒေဝတာဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#[[အနာဂါမိဖလသုတ်]]
#[[အရဟတ္တသုတ်]]
#[[မိတ္တသုတ်]]
#[[သင်္ဂဏိကာရာမသုတ်]]
#[[ဒေဝတာသုတ်]]
#[[သမာဓိသုတ်]]
#[[သက္ခိဘဗ္ဗသုတ်]]
#[[ဗလသုတ်]]
#ပဌမ[[တဇ္ဈာနသုတ်]]
#ဒုတိယ[[တဇ္ဈာနသုတ်]]
}}
*၈။ အရဟတ္တဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#[[ဒုက္ခသုတ်]]
#[[အရဟတ္တသုတ်]]
#[[ဥတ္တရိမနုဿဓမ္မသုတ်]]
#[[သုခသောမနဿသုတ်]]
#[[အဓိဂမသုတ်]]
#[[မဟန္တတ္တသုတ်]]
#ပဌမ[[နိရယသုတ်]]
#ဒုတိယ[[နိရယသုတ်]]
#[[အဂ္ဂဓမ္မသုတ်]]
#[[ရတ္တိဒိဝသသုတ်]]
}}
*၉။ သီတိဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#[[သီတိဘာဝသုတ်]]
#[[အာဝရဏသုတ်]]
#[[ဝေါရောပိတသုတ်]]
#[[သုဿူသတိသုတ်]]
#[[အပ္ပဟာယသုတ်]]
#[[ပဟီနသုတ်]]
#[[အဘဗ္ဗသုတ်]]
#ပဌမ[[အဘဗ္ဗဋ္ဌာနသုတ်]]
#ဒုတိယ[[အဘဗ္ဗဋ္ဌာနသုတ်]]
#တတိယ[[အဘဗ္ဗဋ္ဌာနသုတ်]]
#စတုတ္ထ[[အဘဗ္ဗဋ္ဌာနသုတ်]]
}}
*၁၀။ အာနိသံသဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#[[ပါတုဘာဝသုတ်]]
#[[အာနိသံသသုတ်]]
#[[အနိစ္စသုတ်]]
#[[ဒုက္ခသုတ်]]
#[[အနတ္တသုတ်]]
#[[နိဗ္ဗာနသုတ်]]
#[[အနဝတ္ထိတသုတ်]]
#[[ဥက္ခိတ္တာသိကသုတ်]]
#[[အတမ္မယသုတ်]]
#[[ဘဝသုတ်]]
#[[တဏှာသုတ်]]
}}
*၁၁။ တိကဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#[[ရာဂသုတ်]]
#[[ဒုစ္စရိတသုတ်]]
#[[ဝိတက္ကသုတ်]]
#[[သညာသုတ်]]
#[[ဓာတုသုတ်]]
#[[အဿာဒသုတ်]]
#[[အရတိသုတ်]]
#[[သန္တုဋ္ဌိတာသုတ်]]
#[[ဒေါဝစဿတာသုတ်]]
#[[ဥဒ္ဓစ္စသုတ်]]
}}
*၁၂။ သာမညဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#[[ကာယာနုပဿီသုတ်]]
#[[ဓမ္မာနုပဿီသုတ်]]
#[[တပုဿသုတ်]]
#[[ဘလ္လိကာဒိသုတ်]]
}}
*၂၄။ ရာဂပေယျာလံ
==သတ္တကနိပါတပါဠိ==
===ပဌမပဏ္ဏာသကံ===
*၁။ ဓနဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#ပဌမ[[ပိယသုတ်]]
#ဒုတိယ[[ပိယသုတ်]]
#[[သံခိတ္တဗလသုတ်]]
#[[ဝိတ္ထတဗလသုတ်]]
#[[သံခိတ္တဓနသုတ်]]
#[[ဝိတ္ထတဓနသုတ်]]
#[[ဥဂ္ဂသုတ်]]
#[[သံယောဇနသုတ်]]
#[[ပဟာနသုတ်]]
#[[မစ္ဆရိယသုတ်]]
}}
*၂။ အနုသယဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#ပဌမ[[အနုသယသုတ်]]
#ဒုတိယ[[အနုသယသုတ်]]
#[[ကုလသုတ်]]
#[[ပုဂ္ဂလသုတ်]]
#[[ဥဒကူပမာသုတ်]]
#[[အနိစ္စာနုပဿီသုတ်]]
#[[ဒုက္ခာနုပဿီသုတ်]]
#[[အနတ္တာနုပဿီသုတ်]]
#[[နိဗ္ဗာနသုတ်]]
#[[နိဒ္ဒသဝတ္ထုသုတ်]]
}}
*၃။ ဝဇ္ဇိသတ္တကဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#[[သာရန္ဒဒသုတ်]]
#[[ဝဿကာရသုတ်]]
#ပဌမ[[သတ္တကသုတ်]]
#ဒုတိယ[[သတ္တကသုတ်]]
#တတိယ[[သတ္တကသုတ်]]
#[[ဗောဇ္ဈင်္ဂသုတ်]]
#[[သညာသုတ်]]
#ပဌမ[[ပရိဟာနိသုတ်]]
#ဒုတိယ[[ပရိဟာနိသုတ်]]
#[[ဝိပတ္တိသုတ်]]
#[[ပရာဘဝသုတ်]]
}}
*၄။ ဒေဝတာဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#[[အပ္ပမာဒဂါရဝသုတ်]]
#[[ဟိရီဂါရဝသုတ်]]
#ပဌမ[[သောဝစဿတာသုတ်]]
#ဒုတိယ[[သောဝစဿတာသုတ်]]
#ပဌမ[[မိတ္တသုတ်]]
#ဒုတိယ[[မိတ္တသုတ်]]
#ပဌမ[[ပဋိသမ္ဘိဒါသုတ်]]
#ဒုတိယ[[ပဋိသမ္ဘိဒါသုတ်]]
#ပဌမ[[ဝသသုတ်]]
#ဒုတိယ[[ဝသသုတ်]]
#ပဌမ[[နိဒ္ဒသသုတ်]]
#ဒုတိယ[[နိဒ္ဒသသုတ်]]
}}
*၅။ မဟာယညဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#[[သတ္တဝိညာဏဋ္ဌိတိသုတ်]]
#[[သမာဓိပရိက္ခာရသုတ်]]
#ပဌမ[[အဂ္ဂိသုတ်]]
#ဒုတိယ[[အဂ္ဂိသုတ်]]
#ပဌမ[[သညာသုတ်]]
#ဒုတိယ[[သညာသုတ်]]
#[[မေထုနသုတ်]]
#[[သံယောဂသုတ်]]
#[[ဒါနမဟပ္ဖလသုတ်]]
#[[နန္ဒမာတာသုတ်]]
}}
*၆။ အဗျာကတဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#[[အဗျာကတသုတ်]]
#[[ပုရိသဂတိသုတ်]]
#[[တိဿဗြဟ္မာသုတ်]]
#[[သီဟသေနာပတိသုတ်]]
#[[အရက္ခေယျသုတ်]]
#[[ကိမိလသုတ်]]
#[[သတ္တဓမ္မသုတ်]]
#[[ပစလာယမာနသုတ်]]
#[[မေတ္တသုတ်]]
#[[ဘရိယာသုတ်]]
#[[ကောဓနသုတ်]]
}}
*၇။ မဟာဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#[[ဟိရီဩတ္တပ္ပသုတ်]]
#[[သတ္တသူရိယသုတ်]]
#[[နဂရောပမသုတ်]]
#[[ဓမ္မညူသုတ်]]
#[[ပါရိစ္ဆတ္တကသုတ်]]
#[[သက္ကစ္စသုတ်]]
#[[ဘာဝနာသုတ်]]
#[[အဂ္ဂိက္ခန္ဓောပမသုတ်]]
#[[သုနေတ္တသုတ်]]
#[[အရကသုတ်]]
}}
*၈။ ဝိနယဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#ပဌမ[[ဝိနယဓရသုတ်]]
#ဒုတိယ[[ဝိနယဓရသုတ်]]
#တတိယ[[ဝိနယဓရသုတ်]]
#စတုတ္[[ထဝိနယဓရသုတ်]]
#ပဌမ[[ဝိနယဓရသောဘနသုတ်]]
#ဒုတိယ[[ဝိနယဓရသောဘနသုတ်]]
#တတိယ[[ဝိနယဓရသောဘနသုတ်]]
#စတုတ္[[ထဝိနယဓရသောဘနသုတ်]]
#[[သတ္ထုသာသနသုတ်]]
#[[အဓိကရဏသမထသုတ်]]
}}
*၉။ သမဏဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#[[ဘိက္ခုသုတ်]]
#[[သမဏသုတ်]]
#[[ဗြာဟ္မဏသုတ်]]
#[[သောတ္တိယသုတ်]]
#[[နှာတကသုတ်]]
#[[ဝေဒဂူသုတ်]]
#[[အရိယသုတ်]]
#[[အရဟာသုတ်]]
#[[အသဒ္ဓမ္မသုတ်]]
#[[သဒ္ဓမ္မသုတ်]]
}}
*၁၀။ [[အာဟုနေယျဝဂ်]]
*၁၁။ ရာဂပေယျာလံ
==အဋ္ဌကနိပါတပါဠိ==
===၁။ ပဌမပဏ္ဏာသကံ===
*၁။ မေတ္တာဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#[[မေတ္တာသုတ်]]
#[[ပညာသုတ်]]
#ပဌမ[[အပ္ပိယသုတ်]]
#ဒုတိယ[[အပ္ပိယသုတ်]]
#ပဌမ[[လောကဓမ္မသုတ်]]
#ဒုတိယ[[လောကဓမ္မသုတ်]]
#[[ဒေဝဒတ္တဝိပတ္တိသုတ်]]
#[[ဥတ္တရဝိပတ္တိသုတ်]]
#[[နန္ဒသုတ်]]
#[[ကာရဏ္ဍဝသုတ်]]
}}
*၂။ မဟာဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#[[ဝေရဉ္ဇသုတ်]]
#[[သီဟသုတ်]]
#[[အဿာဇာနီယသုတ်]]
#[[အဿခဠုင်္ကသုတ်]]
#[[မလသုတ်]]
#[[ဒူတေယျသုတ်]]
#ပဌမ[[ဗန္ဓနသုတ်]]
#ဒုတိယ[[ဗန္ဓနသုတ်]]
#[[ပဟာရာဒသုတ်]]
#[[ဥပေါသထသုတ်]]
}}
*၃။ ဂဟပတိဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#ပဌမ[[ဥဂ္ဂသုတ်]]
#ဒုတိယ[[ဥဂ္ဂသုတ်]]
#ပဌမ[[ဟတ္ထကသုတ်]]
#ဒုတိယ[[ဟတ္ထကသုတ်]]
#[[မဟာနာမသုတ်]]
#[[ဇီဝကသုတ်]]
#ပဌမ[[ဗလသုတ်]]
#ဒုတိယ[[ဗလသုတ်]]
#[[အက္ခဏသုတ်]]
#[[အနုရုဒ္ဓမဟာဝိတက္ကသုတ်]]
}}
*၄။ ဒါနဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#ပဌမ[[ဒါနသုတ်]]
#ဒုတိယ[[ဒါနသုတ်]]
#[[ဒါနဝတ္ထုသုတ်]]
#[[ခေတ္တသုတ်]]
#[[ဒါနူပပတ္တိသုတ်]]
#[[ပုညကိရိယဝတ္ထုသုတ်]]
#[[သပ္ပုရိသဒါနသုတ်]]
#[[သပ္ပုရိသသုတ်]]
#[[အဘိသန္ဒသုတ်]]
#[[ဒုစ္စရိတဝိပါကသုတ်]]
}}
*၅။ ဥပေါသထဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#[[သင်္ခိတ္တူပေါသထသုတ်]]
#[[ဝိတ္ထတူပေါသထသုတ်]]
#[[ဝိသာခါသုတ်]]
#[[ဝါသေဋ္ဌသုတ်]]
#[[ဗောဇ္ဈသုတ်]]
#[[အနုရုဒ္ဓသုတ်]]
#ဒုတိယ[[ဝိသာခါသုတ်]]
#[[နကုလမာတာသုတ်]]
#ပဌမ[[ဣဓလောကိကသုတ်]]
#ဒုတိယ[[ဣဓလောကိကသုတ်]]
}}
===၂။ ဒုတိယပဏ္ဏာသကံ===
*(၆) ၁။ ဂေါတမီဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#[[ဂေါတမီသုတ်]]
#[[ဩဝါဒသုတ်]]
#[[သံခိတ္တသုတ်]]
#[[ဒီဃဇာဏုသုတ်]]
#[[ဥဇ္ဇယသုတ်]]
#[[ဘယသုတ်]]
#ပဌမ[[အာဟုနေယျသုတ်]]
#ဒုတိယ[[အာဟုနေယျသုတ်]]
#ပဌမ[[ပုဂ္ဂလသုတ်]]
#ဒုတိယ[[ပုဂ္ဂလသုတ်]]
}}
*(၇) ၂။ ဘူမိစာလဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#[[ဣစ္ဆာသုတ်]]
#[[အလံသုတ်]]
#[[သံခိတ္တသုတ်]]
#[[ဂယာသီသသုတ်]]
#[[အဘိဘာယတနသုတ်]]
#[[ဝိမောက္ခသုတ်]]
#[[အနရိယဝေါဟာရသုတ်]]
#[[အရိယဝေါဟာရသုတ်]]
#[[ပရိသာသုတ်]]
#[[ဘူမိစာလသုတ်]]
}}
*(၈) ၃။ ယမကဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#ပဌမ[[သဒ္ဓါသုတ်]]
#ဒုတိယ[[သဒ္ဓါသုတ်]]
#ပဌမ[[မရဏဿတိသုတ်]]
#ဒုတိယ[[မရဏဿတိသုတ်]]
#ပဌမ[[သမ္ပဒါသုတ်]]
#ဒုတိယ[[သမ္ပဒါသုတ်]]
#[[ဣစ္ဆာသုတ်]]
#[[အလံသုတ်]]
#[[အလံသုတ်]]
#[[ပရိဟာနသုတ်]]
#[[ကုသီတာရမ္ဘဝတ္ထုသုတ်]]
}}
*(၉) ၄။ သတိဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#[[သတိသမ္ပဇညသုတ်]]
#[[ပုဏ္ဏိယသုတ်]]
#[[မူလကသုတ်]]
#[[စောရသုတ်]]
#[[သမဏသုတ်]]
#[[ယသသုတ်]]
#[[ပတ္တနိကုဇ္ဇနသုတ်]]
#[[အပ္ပသာဒပဝေဒနီယသုတ်]]
#[[ပဋိသာရဏီယသုတ်]]
#[[သမ္မာဝတ္တနသုတ်]]
}}
*(၁၀) ၅။ သာမညဝဂ်
*(၁၁)။ ရာဂပေယျာလံ
==နဝကနိပါတပါဠိ==
===၁။ ပဌမပဏ္ဏာသကံ===
*၁။ သမ္ဗောဓိဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#[[သမ္ဗောဓိသုတ်]]
#[[နိဿယသုတ်]]
#[[မေဃိယသုတ်]]
#[[နန္ဒကသုတ်]]
#[[ဗလသုတ်]]
#[[သေဝနာသုတ်]]
#[[သုတဝါသုတ်]]
#[[သဇ္ဈသုတ်]]
#[[ပုဂ္ဂလသုတ်]]
#[[အာဟုနေယျသုတ်]]
}}
*၂။ သီဟနာဒဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#[[သီဟနာဒသုတ်]]
#[[သဥပါဒိသေသသုတ်]]
#[[ကောဋ္ဌိကသုတ်]]
#[[သမိဒ္ဓိသုတ်]]
#[[ဂဏ္ဍသုတ်]]
#[[သညာသုတ်]]
#[[ကုလသုတ်]]
#[[နဝင်္ဂုပေါသထသုတ်]]
#[[ဒေဝတာသုတ်]]
#[[ဝေလာမသုတ်]]
}}
*၃။ သတ္တာဝါသဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#[[တိဌာနသုတ်]]
#[[အဿခဠုင်္ကသုတ်]]
#[[တဏှာမူလကသုတ်]]
#[[သတ္တာဝါသသုတ်]]
#[[ပညာသုတ်]]
#[[သိလာယူပသုတ်]]
#ပဌမ[[ဝေရသုတ်]]
#ဒုတိယ[[ဝေရသုတ်]]
#[[အာဃာတဝတ္ထုသုတ်]]
#[[အာဃာတပဋိဝိနယသုတ်]]
#[[အနုပုဗ္ဗနိရောဓသုတ်]]
}}
*၄။ မဟာဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#[[အနုပုဗ္ဗဝိဟာရသုတ်]]
#[[အနုပုဗ္ဗဝိဟာရသမာပတ္တိသုတ်]]
#[[နိဗ္ဗာနသုခသုတ်]]
#[[ဂါဝီဥပမာသုတ်]]
#[[ဈာနသုတ်]]
#[[အာနန္ဒသုတ်]]
#[[လောကာယတိကသုတ်]]
#[[ဒေဝါသုရသင်္ဂါမသုတ်]]
#[[နာဂသုတ်]]
#[[တပုဿသုတ်]]
}}
*၅။ သာမညဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#[[သမ္ဗာဓသုတ်]]
#[[ကာယသက္ခီသုတ်]]
#[[ပညာဝိမုတ္တသုတ်]]
#[[ဥဘတောဘာဂဝိမုတ္တသုတ်]]
#[[သန္ဒိဋ္ဌိကဓမ္မသုတ်]]
#[[သန္ဒိဋ္ဌိကနိဗ္ဗာနသုတ်]]
#[[နိဗ္ဗာနသုတ်]]
#[[ပရိနိဗ္ဗာနသုတ်]]
#[[တဒင်္ဂနိဗ္ဗာနသုတ်]]
#[[ဒိဋ္ဌဓမ္မနိဗ္ဗာနသုတ်]]
}}
===၂။ ဒုတိယပဏ္ဏာသကံ===
*(၆) ၁။ ခေမဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#[[ခေမသုတ်]]
#[[ခေမပ္ပတ္တသုတ်]]
#[[အမတသုတ်]]
#[[အမတပ္ပတ္တသုတ်]]
#[[အဘယသုတ်]]
#[[အဘယပ္ပတ္တသုတ်]]
#[[ပဿဒ္ဓိသုတ်]]
#[[အနုပုဗ္ဗပဿဒ္ဓိသုတ်]]
#[[နိရောဓသုတ်]]
#[[အနုပုဗ္ဗနိရောဓသုတ်]]
#[[အဘဗ္ဗသုတ်]]
}}
*(၇) ၂။ သတိပဋ္ဌာနဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#[[သိက္ခာဒုဗ္ဗလျသုတ်]]
#[[နီဝရဏသုတ်]]
#[[ကာမဂုဏသုတ်]]
#[[ဥပါဒါနက္ခန္ဓသုတ်]]
#[[ဩရမ္ဘာဂိယသုတ်]]
#[[ဂတိသုတ်]]
#[[မစ္ဆရိယသုတ်]]
#[[ဥဒ္ဓမ္ဘာဂိယသုတ်]]
#[[စေတောခိလသုတ်]]
#[[စေတသောဝိနိဗန္ဓသုတ်]]
}}
*(၈) ၃။ သမ္မပ္ပဓာနဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#[[သိက္ခသုတ်]]
#[[စေတသောဝိနိဗန္ဓသုတ်]]
}}
*(၉) ၄။ ဣဒ္ဓိပါဒဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#[[သိက္ခသုတ်]]
#[[စေတသောဝိနိဗန္ဓသုတ်]]
}}
*(၁၀) ၅။ ရာဂပေယျာလံ
==ဒသကနိပါတပါဠိ==
===၁။ ပဌမပဏ္ဏာသကံ===
*၁။ အာနိသံသဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#[[ကိမတ္ထိယသုတ်]]
#[[စေတနာကရဏီယသုတ်]]
#ပဌမ[[ဥပနိသသုတ်]]
#ဒုတိယ[[ဥပနိသသုတ်]]
#တတိယ[[ဥပနိသသုတ်]]
#[[သမာဓိသုတ်]]
#[[သာရိပုတ္တသုတ်]]
#[[ဈာနသုတ်]]
#[[သန္တဝိမောက္ခသုတ်]]
#[[ဝိဇ္ဇာသုတ်]]
}}
*၂။ နာထဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#[[သေနာသနသုတ်]]
#[[ပဉ္စင်္ဂသုတ်]]
#[[သံယောဇနသုတ်]]
#[[စေတောခိလသုတ်]]
#[[အပ္ပမာဒသုတ်]]
#[[အာဟုနေယျသုတ်]]
#ပဌမ[[နာထသုတ်]]
#ဒုတိယ[[နာထသုတ်]]
#ပဌမ[[အရိယာဝါသသုတ်]]
#ဒုတိယ[[အရိယာဝါသသုတ်]]
}}
*၃။ မဟာဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#[[သီဟနာဒသုတ်]]
#[[အဓိဝုတ္တိပဒသုတ်]]
#[[ကာယသုတ်]]
#[[မဟာစုန္ဒသုတ်]]
#[[ကသိဏသုတ်]]
#[[ကာဠီသုတ်]]
#ပဌမ[[မဟာပဉှာသုတ်]]
#ဒုတိယ[[မဟာပဉှာသုတ်]]
#ပဌမ[[ကောသလသုတ်]]
#ဒုတိယ[[ကောသလသုတ်]]
}}
*၄။ ဥပါလိဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#[[ဥပါလိသုတ်]]
#[[ပါတိမောက္ခဋ္ဌပနာသုတ်]]
#[[ဥဗ္ဗာဟိကာသုတ်]]
#[[ဥပသမ္ပဒါသုတ်]]
#[[နိဿယသုတ်]]
#[[သာမဏေရသုတ်]]
#[[သံဃဘေဒသုတ်]]
#[[သံဃသာမဂ္ဂီသုတ်]]
#ပဌမ[[အာနန္ဒသုတ်]]
#ဒုတိယ[[အာနန္ဒသုတ်]]
}}
*၅။ အက္ကောသဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#[[ဝိဝါဒသုတ်]]
#ပဌမ[[ဝိဝါဒမူလသုတ်]]
#ဒုတိယ[[ဝိဝါဒမူလသုတ်]]
#[[ကုသိနာရသုတ်]]
#[[ရာဇန္တေပုရပ္ပဝေသနသုတ်]]
#[[သက္ကသုတ်]]
#[[မဟာလိသုတ်]]
#[[ပဗ္ဗဇိတအဘိဏှသုတ်]]
#[[သရီရဋ္ဌဓမ္မသုတ်]]
#[[ဘဏ္ဍနသုတ်]]
}}
===၂။ ဒုတိယပဏ္ဏာသကံ===
*(၆) ၁။ သစိတ္တဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#[[သစိတ္တသုတ်]]
#[[သာရိပုတ္တသုတ်]]
#[[ဌိတိသုတ်]]
#[[သမထသုတ်]]
#[[ပရိဟာနသုတ်]]
#ပဌမ[[သညာသုတ်]]
#ဒုတိယ[[သညာသုတ်]]
#[[မူလကသုတ်]]
#[[ပဗ္ဗဇ္ဇာသုတ်]]
#[[ဂိရိမာနန္ဒသုတ်]]
}}
*(၇) ၂။ ယမကဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#[[အဝိဇ္ဇာသုတ်]]
#[[တဏှာသုတ်]]
#[[နိဋ္ဌင်္ဂတသုတ်]]
#[[အဝေစ္စပ္ပသန္နသုတ်]]
#ပဌမ[[သုခသုတ်]]
#ဒုတိယ[[သုခသုတ်]]
#ပဌမ[[နဠကပါနသုတ်]]
#ဒုတိယ[[နဠကပါနသုတ်]]
#ပဌမ[[ကထာဝတ္ထုသုတ်]]
#ဒုတိယ[[ကထာဝတ္ထုသုတ်]]
}}
*(၈) ၃။ အာကင်္ခဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#[[အာကင်္ခသုတ်]]
#[[ကဏ္ဋကသုတ်]]
#[[ဣဋ္ဌဓမ္မသုတ်]]
#[[ဝဍ္ဎိသုတ်]]
#[[မိဂသာလာသုတ်]]
#[[တယောဓမ္မသုတ်]]
#[[ကာကသုတ်]]
#[[နိဂဏ္ဌသုတ်]]
#[[အာဃာတဝတ္ထုသုတ်]]
#[[အာဃာတပဋိဝိနယသုတ်]]
}}
*(၉) ၄။ ထေရဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#[[ဝါဟနသုတ်]]
#[[အာနန္ဒသုတ်]]
#[[ပုဏ္ဏိယသုတ်]]
#[[ဗျာကရဏသုတ်]]
#[[ကတ္ထီသုတ်]]
#[[အဓိမာနသုတ်]]
#[[နပ္ပိယသုတ်]]
#[[အက္ကောသကသုတ်]]
#[[ကောကာလိကသုတ်]]
#[[ခီဏာသဝဗလသုတ်]]
}}
*(၁၀) ၅။ ဥပါလိဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#[[ကာမဘောဂီသုတ်]]
#[[ဘယသုတ်]]
#[[ကိံဒိဋ္ဌိကသုတ်]]
#[[ဝဇ္ဇိယမာဟိတသုတ်]]
#[[ဥတ္တိယသုတ်]]
#[[ကောကနုဒသုတ်]]
#[[အာဟုနေယျသုတ်]]
#[[ထေရသုတ်]]
#[[ဥပါလိသုတ်]]
#[[အဘဗ္ဗသုတ်]]
}}
===၃။ တတိယပဏ္ဏာသကံ===
*(၁၁) ၁။ သမဏသညာဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#[[သမဏသညာသုတ်]]
#[[ဗောဇ္ဈင်္ဂသုတ်]]
#[[မိစ္ဆတ္တသုတ်]]
#[[ဗီဇသုတ်]]
#[[ဝိဇ္ဇာသုတ်]]
#[[နိဇ္ဇရသုတ်]]
#[[ဓောဝနသုတ်]]
#[[တိကိစ္ဆကသုတ်]]
#[[ဝမနသုတ်]]
#[[နိဒ္ဓမနီယသုတ်]]
#ပဌမ[[အသေခသုတ်]]
#ဒုတိယ[[အသေခသုတ်]]
}}
*(၁၂) ၂။ ပစ္စောရောဟဏိဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#ပဌမ[[အဓမ္မသုတ်]]
#ဒုတိယ[[အဓမ္မသုတ်]]
#တတိယ[[အဓမ္မသုတ်]]
#[[အဇိတသုတ်]]
#[[သင်္ဂါရဝသုတ်]]
#[[ဩရိမတီရသုတ်]]
#ပဌမ[[ပစ္စောရောဟဏီသုတ်]]
#ဒုတိယ[[ပစ္စောရောဟဏီသုတ်]]
#[[ပုဗ္ဗင်္ဂမသုတ်]]
#[[အာသဝက္ခယသုတ်]]
}}
*(၁၃) ၃။ ပရိသုဒ္ဓဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#[[ပဌမသုတ်]]
#[[ဒုတိယသုတ်]]
#[[တတိယသုတ်]]
#[[စတုတ္ထသုတ်]]
#[[ပဉ္စမသုတ်]]
#[[ဆဋ္ဌသုတ်]]
#[[သတ္တမသုတ်]]
#[[အဋ္ဌမသုတ်]]
#[[နဝမသုတ်]]
#[[ဒသမသုတ်]]
#[[ဧကာဒသမသုတ်]]
}}
*(၁၄) ၄။ သာဓုဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#[[သာဓုသုတ်]]
#[[အရိယဓမ္မသုတ်]]
#[[အကုသလသုတ်]]
#[[အတ္ထသုတ်]]
#[[ဓမ္မသုတ်]]
#[[သာသဝသုတ်]]
#[[သာဝဇ္ဇသုတ်]]
#[[တပနီယသုတ်]]
#[[အာစယဂါမိသုတ်]]
#[[ဒုက္ခုဒြယသုတ်]]
#[[ဒုက္ခဝိပါကသုတ်]]
}}
*(၁၅) ၅။ အရိယဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#[[အရိယမဂ္ဂသုတ်]]
#[[ကဏှမဂ္ဂသုတ်]]
#[[သဒ္ဓမ္မသုတ်]]
#[[သပ္ပုရိသဓမ္မသုတ်]]
#[[ဥပ္ပါဒေတဗ္ဗသုတ်]]
#[[အာသေဝိတဗ္ဗသုတ်]]
#[[ဘာဝေတဗ္ဗသုတ်]]
#[[ဗဟုလီကာတဗ္ဗသုတ်]]
#[[အနုဿရိတဗ္ဗသုတ်]]
#[[သစ္ဆိကာတဗ္ဗသုတ်]]
}}
===၄။ စတုတ္ထပဏ္ဏာသကံ===
*(၁၆) ၁။ ပုဂ္ဂလဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#[[သေဝိတဗ္ဗသုတ်]]
#[[ဘဇိတဗ္ဗာဒိသုတ်]]
}}
*(၁၇) ၂။ ဇာဏုဿောဏိဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#[[ဗြာဟ္မဏပစ္စောရောဟဏီသုတ်]]
#[[အရိယပစ္စောရောဟဏီသုတ်]]
#[[သင်္ဂါရဝသုတ်]]
#[[ဩရိမသုတ်]]
#ပဌမ[[အဓမ္မသုတ်]]
#ဒုတိယ[[အဓမ္မသုတ်]]
#တတိယ[[အဓမ္မသုတ်]]
#[[ကမ္မနိဒါနသုတ်]]
#[[ပရိက္ကမနသုတ်]]
#[[စုန္ဒသုတ်]]
#[[ဇာဏုဿောဏိသုတ်]]
}}
*(၁၈) ၃။ သာဓုဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#[[သာဓုသုတ်]]
#[[အရိယဓမ္မသုတ်]]
#[[ကုသလသုတ်]]
#[[အတ္ထသုတ်]]
#[[ဓမ္မသုတ်]]
#[[အာသဝသုတ်]]
#[[ဝဇ္ဇသုတ်]]
#[[တပနီယသုတ်]]
#[[အာစယဂါမိသုတ်]]
#[[ဒုက္ခုဒြယသုတ်]]
#[[ဝိပါကသုတ်]]
}}
*(၁၉) ၄။ အရိယမဂ္ဂဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#[[အရိယမဂ္ဂသုတ်]]
#[[ကဏှမဂ္ဂသုတ်]]
#[[သဒ္ဓမ္မသုတ်]]
#[[သပ္ပုရိသဓမ္မသုတ်]]
#[[ဥပ္ပါဒေတဗ္ဗဓမ္မသုတ်]]
#[[အာသေဝိတဗ္ဗဓမ္မသုတ်]]
#[[ဘာဝေတဗ္ဗဓမ္မသုတ်]]
#[[ဗဟုလီကာတဗ္ဗသုတ်]]
#[[အနုဿရိတဗ္ဗသုတ်]]
#[[သစ္ဆိကာတဗ္ဗသုတ်]]
}}
*(၂၀) ၅။ အပရပုဂ္ဂလဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#[[နသေဝိတဗ္ဗာဒိသုတ္တာနိ]]
}}
*(၂၁) ၁။ ကရဇကာယဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#ပဌမ[[နိရယသဂ္ဂသုတ်]]
#ဒုတိယ[[နိရယသဂ္ဂသုတ်]]
#[[မာတုဂါမသုတ်]]
#[[ဥပါသိကာသုတ်]]
#[[ဝိသာရဒသုတ်]]
#[[သံသပ္ပနီယသုတ်]]
#ပဌမ[[သဉ္စေတနိကသုတ်]]
#ဒုတိယ[[သဉ္စေတနိကသုတ်]]
#[[ကရဇကာယသုတ်]]
#[[အဓမ္မစရိယာသုတ်]]
}}
*(၂၂) ၂။ သာမညဝဂ်
*၂၃။ ရာဂပေယျာလံ
==ဧကာဒသကနိပါတပါဠိ==
*၁။ နိဿယဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#[[ကိမတ္ထိယသုတ်]]
#[[စေတနာကရဏီယသုတ်]]
#ပဌမ[[ဥပနိသာသုတ်]]
#ဒုတိယ[[ဥပနိသာသုတ်]]
#တတိယ[[ဥပနိသာသုတ်]]
#[[ဗျသနသုတ်]]
#[[သညာသုတ်]]
#[[မနသိကာရသုတ်]]
#[[သဒ္ဓသုတ်]]
#[[မောရနိဝါပသုတ်]]
}}
*၂။ အနုဿတိဝဂ်
{{columns-list|colwidth=10em|
#ပဌမ[[မဟာနာမသုတ်]]
#ဒုတိယ[[မဟာနာမသုတ်]]
#[[နန္ဒိယသုတ်]]
#[[သုဘူတိသုတ်]]
#[[မေတ္တာသုတ်]]
#[[အဋ္ဌကနာဂရသုတ်]]
#[[ဂေါပါလသုတ်]]
#ပဌမ[[သမာဓိသုတ်]]
#ဒုတိယ[[သမာဓိသုတ်]]
#တတိယ[[သမာဓိသုတ်]]
#စတုတ္ထ[[သမာဓိသုတ်]]
}}
*၃။ သာမညဝဂ်
*၄။ ရာဂပေယျာလံ
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ပိဋကတ် သုံးပုံ]]
[[ကဏ္ဍ:အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်|*]]
nb1jzao0tug6d3iqfxw8ogygggu1azu
ပါရာဇိကဏ်
0
200777
1049812
780646
2026-08-22T19:54:49Z
Sappadasa
132530
{{ပိဋကတ်သုံးပုံ}}
1049812
wikitext
text/x-wiki
{{ပိဋကတ်သုံးပုံ}}'''ပါရာဇိကဏ်''' ({{lang-pi|'''ပါရာဇိက'''}}; {{lang-en|'''Parajika'''}}) သည် ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာရှိ ဝိနည်းကျမ်း ငါးကျမ်းထဲမှ ပထမဆုံးကျမ်းဖြစ်သည်။<ref name="kolay">{{cite book |author=[[ကိုလေး (ဇေယျာမောင်)|Ko Lay ]] |editor-last=Myanmar Pitaka Association |title=Guide to Tipitaka |date=1991 |publisher=Sin Jayanti Buddhist Temple |location=Kuala Lumpur, Malaysia |language=en}}</ref> ဝိနည်းပိဋကတ်ကို သင်္ဂါယနာတင်သောပုံစံဖြင့် ''ဘိက္ခုဝိဘင်း''၊ ''ဘိက္ခုနီဝိဘင်း'၊ [[ဝိနည်းမဟာဝါ|မဟာဝဂ်]]၊ စူဠဝဂ်၊ ပရိဝါ ဟူ၍ ပိုင်းခြားပြီး ကျမ်းစာအနေဖြင့် ပါရာဇိကဏ်၊ ပါစိတ်၊ မဟာဝဂ်၊ စူဠဝဂ်၊ ပရိဝါ ဟူ၍ ပိုင်းခြားထားကြသည်။ ပါရာဇိကဏ်ကို ဘိက္ခုဝိဘင်းမှ ပါရာဇိက၊ သံဃာဒိသေသ၊ အနိယတ၊ နိဿဂ္ဂိယ အပိုင်းများကို ထုတ်နှုတ်၍ ပါရာဇိကပါဠိတော် (သို့) ပါရာဇိကဏ် ဟူ၍ ကျမ်းအဖြစ် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ထို့ကြောင့် ဤကျမ်းတွင် ရဟန်းတို့ကျင့်သုံးလိုက်နာရသည့် (၂၂၇) သိက္ခာပုဒ်များထဲက အချို့အဝက်ပါရှိသည်။<ref>{{cite book |editor-last=ဆဋ္ဌသံဂါယနာတင် ဝန်ဆောင်သံဃအဖွဲ့ |title=ပါဠိတော်မြန်မာကျမ်းများ၏ ကျမ်းဦးမှတ်ဖွယ်များ |date=၁၉၆၅ |publisher=မြန်မာနိုင်ငံ ဗုဒ္ဓသာသနာ့အဖွဲ့ |location=ရန်ကုန်မြို့}}</ref>
==ပါရာဇိကပါဠိ==
ဝိနည်းပိဋကတော်၏ ပထမဦးဆုံး ဝေရဉ္ဇကဏ္ဍ၌ ဝိနည်းသိက္ခာပုဒ်များ စတင်ပညတ်ရန်အတွက် အားထုတ်မှုတစ်ရပ်အနေဖြင့် ဝေရဉ္ဇာပြည်တွင် အရှင်သာရိပုတ္တရာမထေရ်မြတ်မှ မြတ်စွာဘုရားရှင်အား တောင်းပန်ပုံ အဖြစ်အပျက်နိဒါန်းအဖြစ်လည်းကောင်း၊ တနည်းအားဖြင့် ဝိနယပိဋကစတင်ပေါ်ပေါက်လာပုံ သမိုင်းအခြေခံအဖြစ်လည်းကောင်း လေ့လာနိုင်သည်။ မြတ်စွာဘုရားရှင်သည် ဝိနည်းသိက္ခာပုဒ်များကို ပညတ်ခဲ့သော်လည်း “မလိုအပ်ဘဲ စည်းကမ်းဥပဒေများကို ထုတ်ပြန်ခြင်း မျိုး” ကိုလိုလားဟန်မရှိပေ။ အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော် ဝိနည်းသိက္ခာပုဒ်များကို ဝါတော်(၂၀)ရှိမှ စတင်ပညတ်ခြင်းကိုထောက်ဆ၍သော်လည်းကောင်း၊ ထို့အပြင် အောက်ပါ ဝေရဉ္ဇကဏ္ဍလာစကားရပ်ကိုထောက်ဆ၍သော်လည်းကောင်း သိသာနိုင်သည်။ “သာရိပုတ္တရာ! ဤသာသနာတော်၌ အာသဝေါတရားလျှင်တည်ရာရှိကုန်သော လွန်ကျူးမှုတရားတို့သည် ရဟန်းအဖွဲ့အစည်းများ၌ ထင်ရှားမဖြစ်ပေါ်သေးသမျှကာလပတ်လုံး မြတ်စွာဘုရားရှင်သည် တပည့်တို့အား သိက္ခာပုဒ်တို့ကို ပညတ်တော် မမူချေ၊ ပါတိမောက်ကိုပြတော်မမူချေ”။<ref name="ပဉ္စနိကာယ">{{cite book
|title= ပဉ္စနိကာယ(ပိဋကတ်သုံးပုံ၊ ပါဠိတော်ကျမ်းများမိတ်ဆက်)
|author= ဘိက္ခု သကျလောကပဏ္ဍိတ
|date= ၂၀၁၀
|pages=
}}</ref>
==ဖွဲ့စည်းမှု==
ထို့နောက် ပါရာဇိကကဏ္ဍ-ရဟန်းတော်တို့အတွက် သိက္ခာပုဒ်တို့တွင် အရေးကြီးဆုံး လိုက်နာရန်နှင့် အပြင်းထန်ဆုံး ပါရာဇိကအာပတ် (သာသနာတော်မှ ရွေ့လျောကျခြင်း) လေးမျိုးတို့ကို ပြဆိုထားသည်။
ဤ ပါရာဇိကအာပတ်လေးမျိုးသည် ရဟန်းတော်တို့၏ ဝိနည်းစည်းကမ်း များတွင် အရေးကြီးဆုံးဖြစ်သကဲ့သို့ ကျူးလွန်မိသော ရဟန်းသည်လည်း ယခု ဘဝတွင်ပင် အလိုအလျောက်သိက္ခာကျပြီးသားဖြစ်သွားပြီး မဂ်ဖိုလ် နိဗ္ဗာန်မှ လွဲချော်နိုင်သည်အထိ အပြစ်ကြီးလေးလှပေသည်။ ပါရာဇိက အာပတ်သို့ရောက်သော ရဟန်းတစ်ပါးကို ဦးခေါင်းပြတ်သွားသော လူ၊ ကြွေကျသွားသောသစ်ရွက်၊ နှစ်လွှာကွဲသောကျောက်ဖြာ၊ လည်ဆစ်ပြတ် သွားသောထန်းပင်တို့နှင့် တင်စားလေ့ရှိသည်။ အဆိုပါ အပြစ်ကြီးလေးမျိုးမှာ-<ref name="ပဉ္စနိကာယ"/>
===ပါရာဇိက (၄) ပါး===
#[[မေထုနပါရာဇိက]]= မေထုန်မှီဝဲမှု (အနိမ့်ကျဆုံးတိရစ္ဆာန်နှင့်မေထုန်မှီဝဲမူ)
#[[အဒိန္နာပါရာဇိက]]= ခိုးယူမှု (အနိမ့်ကျဆုံးတစ်မတ်၊ တစ်မတ်တန်သောသူတစ်ပါးဥစ္စာကို ခိုးယူမှု)
#[[မနုဿဝိဂ္ဂဟပါရာဇိက]]= လူသတ်မှု (အနိမ့်ကျဆုံး ကိုယ်ဝန်ပျက်ကျဆေးပေးမှု)
#[[ဥတ္တရိမနုဿဓမ္မပါရာဇိက]]= လူအထင်ကြီးစေလိုသောဆန္ဒဖြင့် တရားထူး၊ တရားမြတ်တို့ကို မရရှိသေးဘဲကြွားဝါမှုတို့ ဖြစ်သည်။
ပထမပါရာဇိကအခန်းတွင် မိမိစိတ်ဆန္ဒမပါဘဲ မိသားစုကိစ္စကြောင့် နောင်တရခဲ့ရသော အရှင်သုဒိန်၏ ကြေကွဲဖွယ်ဇာတ်လမ်းနှင့် မေထုန်နှင့်စပ်သတ်မှတ်ချက်များ၊ ဖြတ်ထုံးများကို လေ့လာနိုင်သည်။ ပထမပါရာဇိက အာပတ်နှင့်ပတ်သက်၍ အလွယ်ကူဆုံးချုပ်၍ဆိုရလျှင် “မည်သည့်နည်း၊ မည်သည့်ပုံစံနှင့်ကျူးလွန်သည်ဖြစ်စေ အာပတ်မှမလွတ်” ဟုအလွယ်တကူ မှတ်သားနိုင်သည်။
ရဟန်းတော်များအတွက် ဒုတိယပါရာဇိကအာပတ်မှ လွဲလျှင်ကျန်သုံးမျိုးမှာ ရှောင်ကြဉ်ရန် လွယ်ကူသိသာလှသော်လည်း ဒုတိယပါရာဇိကအာပတ်မှာမူ နေရာဒေသ၊ ယဉ်ကျေးမှုနှင့်ခေတ်အခြေအနေများကိုလိုက်၍ အငြင်းပွားရမှု မကြာ ခဏဖြစ်ရပြီး ဖြေရှင်းချက်များမကြာ ခဏပေးရလေ့ရှိသည်ကို တွေ့ရသည်။ ဥပမာ-နိုင်ငံတော်က တရားဝင်သတ်မှတ်ထားသော အကောက်အခွန် ဆိုင်ရာဥပဒေများနှင့် မညီညွတ်သောပစ္စည်းများကို ရဟန်းတော်များ ပါဝင်ပတ်သက်သုံးစွဲရာ၌ မည်ကဲ့သို့ဆုံးဖြတ်မည်နည်း? ဟူသော ပြဿနာမျိုးသည် ရဟန်းတော်များအတွက် သိမ်မွေ့ နူးညံ့ပြီး သတိလည်း ထားရသောကိစ္စမျိုးဖြစ်သည်။
ပါရာဇိကအာပတ်လေးပါးကို ခြုံ၍ကြည့်လျှင် ရဟန်းတစ်ပါးသည် အထက်ပါပြစ်မှုကြီးလေးမျိုးကို မည်သည့်နည်းနှင့်မှ ဥပဒေလက် တစ်လုံးခြားလုပ်၍ အပြစ်မှလွတ်နိုင်ခြင်း မရှိကြောင်းကို လေ့လာတွေ့ရှိရသည်။ သို့သော်လည်း ချွင်းချက်အနေဖြင့် ရူးသွပ်နေသော ရဟန်း၊ အစ လက်ဦးကျူးလွန်သောရဟန်း စသူတို့မှာ အပြစ်မှလွတ်ငြိမ်းခွင့် ပေးထား သည်ကိုလည်း တွေ့ရှိရသည်။<ref name="ပဉ္စနိကာယ"/>
===သံဃာဒိသိသ် (၁၃) ပါး===
သံဃာဒိသေသကဏ္ဍ-အာပတ်သင့်လျှင် သံဃာအများ ပါဝင် သောသံဃကံဖြင့်ကုစားရသော သံဃာဒိသိသ်အာပတ်အမျိုးအစား (၁၃) မျိုးပါဝင်သည်။ ဤကဏ္ဍလာ ကုလဒူသကသိက္ခာပုဒ် (ဒါယကာတို့၏ ယုံကြည်မှုကို ဖျက်ဆီးမှု)တွင် ရဟန်းတော်များနှင့် လူပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ဆရာ+ ဒကာဆက်ဆံရေးတွင် သတိထားသင့်သော အချက်များ ပါဝင်သည်။ သတိမထားမိပါက မသိမသာဖြင့်နှစ်ဦးနှစ်ဖက်အကျိုးယုတ်စေနိုင်သော အန္တရာယ်အစွန်းများရှိကြောင်း တွေ့ ရှိနိုင်သည်။ <ref name="ပဉ္စနိကာယ"/>
#[[သုက္ကဝိဿဋ္ဌိသိက္ခာပုဒ်]]
#[[ကာယသံသဂ္ဂသိက္ခာပုဒ်]]
# [[ဒုဋ္ဌုလ္လဝါစာသိက္ခာပုဒ်]]
#[[အတ္တကာမပါရိစရိယသိက္ခာပုဒ်]]
#[[သဉ္စရိတ္တသိက္ခာပုဒ်]]
#[[ကုဋိကာရသိက္ခာပုဒ်]]
#[[ဝိဟာရကာရသိက္ခာပုဒ်]]
# [[ဒုဋ္ဌဒေါသသိက္ခာပုဒ်]]
#[[ဒုတိယ ဒုဋ္ဌဒေါသသိက္ခာပုဒ်]]
#[[သံဃဘေဒသိက္ခာပုဒ်]]
#[[ဘေဒါနုဝတ္တကသိက္ခာပုဒ်]]
#[[ဒုဗ္ဗစသိက္ခာပုဒ်]]
#[[ကုလဒူသကသိက္ခာပုဒ်]]
===အနိယတ (၂) ပါး===
အနိယတကဏ္ဍ-အာပတ်ကျူးလွန်သူဝန်ခံချက်အတိုင်းဆုံးဖြတ်ရသည့် အနိယတသိက္ခာပုဒ် (၂) မျိုးပါဝင်သည်။ ဤသိက္ခာပုဒ်နှစ်ပုဒ်ကား ရဟန်းတော်နှင့်အမျိုးသမီး ဆက်ဆံရာတွင် နေရာဒေသနှင့်ပတ်သက်၍ သတိပေးချက်များသာ ဖြစ်ပါသည်။ <ref name="ပဉ္စနိကာယ"/>
#[[ပထမ အနိယတသိက္ခာပုဒ်]]
#[[ဒုတိယ အနိယတသိက္ခာပုဒ်]]
===နိဿဂ္ဂိယ (၃၀) ပါး===
နိဿဂ္ဂိယကဏ္ဍ-အာပတ်သင့်ပစ္စည်းကို ရှေးဦးစွာစွန့်ပြီးမှ ကုစားရသော ပညတ်ချက်အမျိုးအစား (၃၀)တို့ကို ပြဆိုထားသည်။ ဤကဏ္ဍတွင် ယေဘုယျအားဖြင့်ရဟန်းတော်တို့အတွက် သင်္ကန်း၊ သပိတ် နှင့်ပတ်သက်၍ သတိပေး၊ တားမြစ်ချက်များကို အများဆုံးပညတ်ထားသည်။ <ref name="ပဉ္စနိကာယ"/>
#[[ပထမကထိနသိက္ခာပုဒ်]]
#[[ဒုတိယကထိနသိက္ခာပုဒ်]]
#[[တတိယကထိနသိက္ခာပုဒ်]]
#[[ပုရာဏစီဝရသိက္ခာပုဒ်]]
#[[စီဝရပဋိဂ္ဂဟဏသိက္ခာပုဒ်]]
#[[အညာတကဝိညတ္တိသိက္ခာပုဒ်]]
#[[တတုတ္တရိသိက္ခာပုဒ်]]
#[[ဥပက္ခဋသိက္ခာပုဒ်]]
#[[ဒုတိယ ဥပက္ခဋသိက္ခာပုဒ်]]
#[[ရာဇသိက္ခာပုဒ်]]
#[[ကောသိယသိက္ခာပုဒ်]]
#[[သုဒ္ဓကာဠကသိက္ခာပုဒ်]]
#[[ဒွေဘာဂသိက္ခာပုဒ်]]
#[[ဆဗ္ဗဿသိက္ခာပုဒ်]]
#[[နိသီဒနသန္တတသိက္ခာပုဒ်]]
#[[ဧဠကလောမသိက္ခာပုဒ်]]
#[[ဧဠကလောမဓောဝါပနသိက္ခာပုဒ်]]
#[[ရူပိယသိက္ခာပုဒ်]]
#[[ရူပိယသံဝေါဟာရသိက္ခာပုဒ်]]
#[[ကယဝိက္ကယသိက္ခာပုဒ်]]
#[[ပတ္တသိက္ခာပုဒ်]]
#[[ဦနပဉ္စဗန္ဓနသိက္ခာပုဒ်]]
#[[ဘေသဇ္ဇသိက္ခာပုဒ်]]
#[[ဝဿိကသာဋိကသိက္ခာပုဒ်၊ ပတ္တဝဂ်]]
#[[စီဝရအစ္ဆန္ဒိနသိက္ခာပုဒ်]]
#[[သုတ္တဝိညတ္တိသိက္ခာပုဒ်]]
#[[မဟာပေသကာရသိက္ခာပုဒ်]]
#[[အစ္စေကစီဝရသိက္ခာပုဒ်]]
#[[သာသင်္ကသိက္ခာပုဒ်]]
#[[ပရိဏတသိက္ခာပုဒ်]]
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဝိနည်းပိဋကတ်]]
[[Category:ရဟန်းဝိနည်းများ]]
7idad9x7sarhgyetxfynmw0iuzk2faw
ပါစိတ်
0
200870
1049813
859249
2026-08-22T19:55:19Z
Sappadasa
132530
{{ပိဋကတ်သုံးပုံ}}
1049813
wikitext
text/x-wiki
{{ပိဋကတ်သုံးပုံ}}'''ပါစိတ်''' ({{lang-pi|'''ပါစိတ္တိယ'''}}; Pācittiya ) သည် ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာရှိ ဝိနည်းငါးကျမ်းထဲမှ ဒုတိယမြောက်ကျမ်းစာဖြစ်သည်။<ref name="kolay">{{cite book |author=[[ကိုလေး (ဇေယျာမောင်)|Ko Lay ]] |editor-last=Myanmar Pitaka Association |title=Guide to Tipitaka |date=1991 |publisher=Sin Jayanti Buddhist Temple |location=Kuala Lumpur, Malaysia |language=en}}</ref> ဝိနည်းပိဋကတ်ကို သင်္ဂါယနာတင်သောပုံစံဖြင့် ''ဘိက္ခုဝိဘင်း''၊ ''ဘိက္ခုနီဝိဘင်း''၊ [[ဝိနည်းမဟာဝါ|မဟာဝဂ်]]၊ စူဠဝဂ်၊ ပရိဝါ ဟူ၍ ပိုင်းခြားပြီး ကျမ်းစာအနေဖြင့် [[ပါရာဇိကဏ်]]၊ ပါစိတ်၊ [[ဝိနည်းမဟာဝါ|မဟာဝဂ်]]၊ [[စူဠဝါ]]၊ [[ပရိဝါ]] ဟူ၍ ပိုင်းခြားထားကြသည်။ ပါစိတ်ပါဠိတော်ကျမ်းကို ဘိက္ခုဝိဘင်းမှ ပါစိတ္တိယ၊ ပါဋိဒေသနီ၊ သေခိယ၊ အဓိကရဏသမထ စသည့်အပိုင်းကြီး လေးပိုင်း၊ ဘိက္ခုနီဝိဘင်းမှ အပိုင်းအားလုံးကို ပေါင်းစပ်၍ ပါစိတ်ကျမ်း (သို့) ပါစိတ္တိယကျမ်းအဖြစ် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ထို့ကြောင့် ဤကျမ်းတွင် [[ရဟန်း]]တို့ကျင့်သုံးလိုက်နာရသည့် (၂၂၇) သိက္ခာပုဒ်များထဲက အချို့အဝက်ပါရှိပြီး [[ဘိက္ခုနီ]]ခေါ် ရဟန်းမများအတွက် ဝိနည်းစည်းကမ်း (၃၁၁) (သို့) (၃၀၄) သိက္ခာပုဒ်များလည်း ပါရှိသည်။<ref>{{cite book |editor-last=ဆဋ္ဌသံဂါယနာတင် ဝန်ဆောင်သံဃအဖွဲ့ |title=ပါဠိတော်မြန်မာကျမ်းများ၏ ကျမ်းဦးမှတ်ဖွယ်များ |date=၁၉၆၅ |publisher=မြန်မာနိုင်ငံ ဗုဒ္ဓသာသနာ့အဖွဲ့ |location=ရန်ကုန်မြို့}}</ref>
ဤကျမ်းတွင် ရဟန်းယောင်္ကျား(ဘိက္ခု)တို့အတွက် ပါစိတ္တိယကဏ္ဍ-ကုသိုလ်စိတ်မှလျောကျစေတတ်သော သိက္ခာပုဒ်အမျိုးအစား (၉၂) မျိုးနှင့် ပါဋိဒေသနီယကဏ္ဍ၊ သေခိယကဏ္ဍတို့ပါဝင်သည်။ ဤ ကျမ်းတွင် ရဟန်းယောင်္ကျား(ဘိက္ခု)များအတွက် စည်းမျဉ်းများနှင့် နောက်ပိုင်းတွင် ရဟန်းမ(ဘိက္ခုနီ)တို့အတွက် စည်းမျဉ်းများ ပါဝင်သည်။
ဤကျမ်းသည် စာပေဗဟုသုတရှာဖွေလိုသူများအနေဖြင့် အနည်းငယ် ပျင်းရိငြီးငွေ့ဖွယ်ကောင်းသော်လည်း အချို့သောသိက္ခာပုဒ်များ ဖြစ်ပေါ်လာရခြင်း၏ နောက်ခံအကြောင်းရင်းကို လေ့လာရသောအခါ မြတ်စွာဘုရားရှင်လက်ထက်တော်အခါက ရဟန်းတော်များနှင့် လူဒါယကာတို့၏ ဆက်ဆံရေးအခြေအနေ တစိတ်တဒေသကိုသော်လည်းကောင်း၊ ရဟန်းများနှင့်ရဟန်းမတို့၏ ဆက်ဆံရေးအခြေအနေများကိုလည်းကောင်း လေ့လာအကဲခတ်နိုင်သည်။
အစေလကဝဂ်လာ၊ [[အစေလကသိက္ခာပုဒ်]]နှင့် [[သဘောဇနသိက္ခာပုဒ်]]တို့ဖြစ်ပေါ်လာရခြင်း၏အကြောင်းကို ဖတ်ရှုရသောအခါ မထေရ်မြတ်[[အာနန္ဒာထေရ်|အရှင်အာနန္ဒာ]]နှင့် အရှင်ဥပနန္ဒတို့၏ လူမှုရေးဒုက္ခများကို ကိုယ်ချင်းစာ၊ နားလည်ရလေသည်။ မြတ်စွာဘုရားရှင်၏အမိန့်တော်ဖြင့် မထေရ်မြတ်အရှင်အာနန္ဒာသည် စားကြွင်းစားတို့အား ဆွမ်းကျန်ကွမ်း ကျန်များပေးဝေခဲ့သည်။ မထေရ်လည်း ပရိဗိုဇ်မတစ်ယောက်အား မုန့်နှစ်ခုကို တစ်ခုအမှတ်အဖြစ်ဖြင့် ပေးမိသောကြောင့် ပရိဗိုဇ်မနှင့်ပေးစားခံရသောဒုက္ခနှင့် ရာဂစိတ်ဖြင့် ယစ်နေသော မိတ်ဆွေဒါယကာအိမ်သို့ ဆွမ်းခံကြွမိရာတွင် ဆွမ်းလောင်းပြီးသောအခါ အတင်းပြန်ကြွခိုင်းနေသော ဒါယကာနှင့် ယောင်္ကျား၏အခြေအနေကို ရိပ်မိသောဒါယိကာမက အတင်းတားနေရာ အရှင်ဥပနန္ဒမှာ ထိုင်ရမလို၊ ထရမလိုဖြစ်နေသော မထေရ်မြတ်တို့၏ အစားတစ်လုပ်၊ ဒုက္ခထုပ်တို့ကို ကိုယ်ချင်းစားနားလည် ရသည်။
နောက်ပိုင်း [[သေခိယသိက္ခာပုဒ်]]အချို့မှာ ရဟန်းတော်များသာမက လူပုဂ္ဂိုလ်များအနေဖြင့်လည်း လိုက်နာသင့်သောသိက္ခာပုဒ်များ ဖြစ်သည်။ လူကြီးလူကောင်းပီသစွာ သွားလာနေထိုင်မှုနှင့်အစား အသောက် ဆိုင်ရာ ယဉ်ကျေးမှုများကို နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်ပညတ်ထားသည်မှာ အားကျနည်းယူဖွယ် ကောင်းလှသည်။
ရဟန်းတော်တို့၏ “နှစ်ရာ့နှစ်ဆယ်၊ ခုနှစ်သွယ်” သော သိက္ခာပုဒ်အားလုံး အထက်ပါနှစ်ကျမ်းလုံးတွင် ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားသည်ကို တွေ့ရ ပေမည်။ ဤရဟန်းတော်တို့၏သိက္ခာပုဒ်များနှင့်ပတ်သက်၍ (၂၂၇)ပုဒ် ရှိသည်ဟု လက်ခံထားကြသော်လည်း အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်၊ တိကနိပါတ်၊ သမဏဝဂ်၊ [[ဝဇ္ဇီပုတ္တသုတ်]]၌ “အရှင်ဘုရားတို့ ! တစ်ရာ့ငါးဆယ်သော သိက္ခာပုဒ်တို့ကို ရွတ်ဆိုရန်အချိန်တန်ပါပြီ” ဟူသောစကားရပ်နှင့် မိလိန္ဒပဥှာကျမ်း၊ အနဝသေသသိက္ခာပဒပဉှာ၌ “ရဟန်းကောင်းဟူသည် တစ်ရာ့ငါးဆယ်သော သိက္ခာပုဒ်တို့၌ ကျွမ်းကျင်သူ” စသော စကားရပ်တို့ကိုထောက်ဆ၍ “မူလကသိက္ခာပုဒ် အရေအတွက်မှာ (၁၅၀)သာရှိပြီးနောက်ပိုင်းမှ သေခိယသိက္ခာပုဒ်(၇၅)ပုဒ်ကို ထည့်သွင်း၍ (၂၂၇)ပုဒ် ဖြစ်လာသည်” ဟုယူဆသော သုတေသီပညာရှင်များလည်းရှိသေးသည်။ အဋ္ဌကထာဆရာ၊ [[ဗုဒ္ဓဃောသ|အရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသ]]၏အဆိုရမူ အင်္ဂုတ္တိုရ်၊ တိကနိပါတ်လာစကားရပ်ကို “ထိုအချိန်က သိက္ခာပုဒ်ပေါင်း (၁၅၀)သာ ရှိ၍ ထိုကဲ့သို့ဆိုကြောင်း” ဖြေရှင်းချက်ထုတ်ထားသည်။ သို့သော် အထက်ပါ ဖြေရှင်းချက်သည် လက်ခံနိုင်စရာအကြောင်းရှိသော်လည်း ဘုရားရှင် ပရိနိဗ္ဗာန်စံပြီးကာလအတန်ကြာမှ ဗုဒ္ဓစာပေအတွင်းသို့ဝင်ရောက်လာသော [[မိလိန္ဒပဉှာ|မိလိန္ဒပဉှာကျမ်း]]၌လည်း သိက္ခာပုဒ် (၁၅၀)ဟုသာ ဆိုထားခြင်းမှာလည်း ပညာရှင်များအနေဖြင့် သုတေသနပြုဖွယ်ကောင်းလှသည်။
ပါစိတ္တိယပါဠိကျမ်းနောက်ပိုင်းတွင် အမျိုးသမီးရဟန်း(ဘိက္ခုနီ) တို့အတွက် သတ်မှတ်ပြဋ္ဌာန်းထားသော သိက္ခာပုဒ်များကို ပြဆိုထားသည်။ သိက္ခာပုဒ်များကို ဤကျမ်းတွင် ထည့်သွင်းအသိမှတ်ပြုထားသေးသော်လည်း လက်ရှိရဟန်းတော်တို့၏ အယူဆအားဖြင့်မူ မြတ်စွာဘုရားရှင်ပရိနိဗ္ဗာန်စံပြီး နှစ်ပေါင်းလေးရာကျော်ငါးရာခန့်ကပင် ဘိက္ခုနီသာသနာ ကွယ်ခဲ့ပြီဖြစ်ကြောင်း လက်ခံထားကြသည်။ အမျိုးသမီးရဟန်းတော်များ လိုက်နာရသည့် စည်းကမ်းများသည် အမျိုးသားရဟန်းတော်များထက် ပိုမိုများပြားကြောင်းကိုလည်း တွေ့ရှိရသည်။<ref name="ပဉ္စနိကာယ">{{cite book
|title= ပဉ္စနိကာယ(ပိဋကတ်သုံးပုံ၊ ပါဠိတော်ကျမ်းများမိတ်ဆက်)
|author= ဘိက္ခု သကျလောကပဏ္ဍိတ
|date= ၂၀၁၀
|pages=
}}</ref>
==ဘိက္ခု နှင့် ဘိက္ခုနီ ဝိနည်းနှိုင်းယှဉ်ချက်==
[[ရဟန်းမိန်းမဝိနည်းများ|ဘိက္ခုနီဆိုင်ရာ ဝိနည်း]]များမှာ ဘိက္ခုဝိနည်းမှ အများစုပါဝင်ပြီး အတိုးအလျှော့စည်းမျဉ်းများမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်၏။<ref name="kolay" />
{| class="wikitable sortable"
|+
!ဝိနည်းစည်းကမ်း
!ဘိက္ခု
!ဘိက္ခုနီ
|-
|ပါရာဇိက
|၄
|၈
|-
|သံဃာဒိသိသ်
|၁၃
|၁၇
|-
|အနိယတ
|၂
|0
|-
|နိဿဂ္ဂိယပါစိတ်
|၃၀
|၃၀
|-
|သုဒ္ဓပါစိတ်
|၉၂
|၁၆၆
|-
|ပါဋိဒေသနီ
|၄
|၈
|-
|သေခိယ
|၇၅
|၇၅
|-
|အဓိကရဏသမထ
|၇
|၇
|-
|
|၂၇၇
|၃၁၁
|}
==ဖွဲ့စည်းပါဝင်မှု==
ဤ၌ ဘိက္ခုများအတွက် ဘိက္ခုဝိဘင်းမှ ပါစိတ္တိယ၊ ပါဋိဒေသနီ၊ သေခိယ၊ အဓိကရဏသမထ စသည့်အပိုင်းကြီး လေးပိုင်းကိုဖော်ပြထားသည်။
===သုဒ္ဓပါစိတ် (၉၂) ပါး===
{| class="wikitable sortable"
|+
!'''စဉ်'''
!'''သိက္ခာပုဒ်အမည်'''
!'''No'''
!'''ဝိနည်းပညတ်'''
|-
|၁
|[[မုသာဝါဒသိက္ခာပုဒ်]]
|၅၀
|မုသားမပြောရ။
|-
|၂
|[[ဩမသဝါဒသိက္ခာပုဒ်]]
|၅၁
|မဆဲရ။
|-
|၃
|[[ပေသုညသိက္ခာပုဒ်]]
|၅၂
|ကုန်းမတိုက်ရ။
|-
|၄
|[[ပဒသောဓမ္မသိက္ခာပုဒ်]]
|၅၃
|လူ ၊ သာမဏေနှင့် ပုဒ်ပြိုင်စာမချရ။
|-
|၅
|[[သဟသေယျသိက္ခာပုဒ်]]
|၅၄
|တစ်ကျောင်းတည်း၌လူ ၊ သာမဏေနှင့် (၃)ညဉ့်ထက် မအိပ်ရ။
|-
|၆
|[[ဒုတိယသဟသေယျသိက္ခာပုဒ်]]
|၅၅
|မာတုဂါမနှင့် တစ်ကျောင်းတည်းမအိပ်ရ။
|-
|၇
|[[ဓမ္မဒေသနာသိက္ခာပုဒ်]]
|၅၆
|မာတုဂါမနှင့် နှစ်ယောက်ချင်း(၆) ခွန်းထက် မဟောရ။
|-
|၈
|[[ဘူတာရောစနသိက္ခာပုဒ်]]
|၅၇
|မိမိရသော ဈာန်၊မဂ်၊ဖိုလ်ကို လူ၊သာမဏေအား မပြောရ။
|-
|၉
|[[ဒုဋ္ဌုလ္လာရောစနသိက္ခာပုဒ်]]
|၅၈
|ရဟန်းတစ်ပါး၏ သံဃဒိသိသ်ကို လူ၊သာမဏေအား မပြောရ။
|-
|၁၀
|[[ပထဝီခဏနသိက္ခာပုဒ်]]
|၅၉
|မြေကိုမတူးရ။
|-
|၁၁
|[[ဘူတဂါမသိက္ခာပုဒ်]]
|၆၀
|သစ်ပင်မခုတ်ရ။
|-
|၁၂
|[[အညဝါဒကသိက္ခာပုဒ်]]
|၆၁
|ရဟန်းတပါးမေးသည်ကို ပြန်၍မပြောဘဲ မနေရ။
|-
|၁၃
|[[ဥဇ္ဈာပနကသိက္ခာပုဒ်]]
|၆၂
|သမ္မုတိရသောရဟန်းကို မရှုတ်ချအပ်။
|-
|၁၄
|[[ပဌမသေနာသနသိက္ခာပုဒ်]]
|၆၃
|သံဃိကညောင်းစောင်းကို အပြင်မှာမထားအပ်။
|-
|၁၅
|[[ဒုတိယသေနာသနသိက္ခာပုဒ်]]
|၆၄
|သံဃိကအိပ်ရာကို အထဲမှာမထားဘဲ မသွားရ။
|-
|၁၆
|[[အနုပခဇ္ဇသိက္ခာပုဒ်]]
|၆၅
|သံဃိကကျောင်း၌ အိပ်နေသောရဟန်းကို နှိုး၍ မအိပ်ရ။
|-
|၁၇
|[[နိက္ကဍ္ဎနသိက္ခာပုဒ်]]
|၆၆
|သံဃိကကျောင်းမှ အမျက်ထွက်၍ နှင်မထုတ်ရ။
|-
|၁၈
|[[ဝေဟာသကုဋိသိက္ခာပုဒ်]]
|၆၇
|စို့မရိုက်သော ညောင်စောင်းကို မထိုင်ရ။
|-
|၁၉
|[[မဟလ္လကဝိဟာရသိက္ခာပုဒ်]]
|၆၈
|စိမ်းစိုသော ကောက်ပဲမရှိရာ၌ အမိုးသုံးဆင့်ထက်ပို၍ အင်္ဂတေ မလိမ်းကျံရ။
|-
|၂၀
|[[သပ္ပါဏကသိက္ခာပုဒ်]]
|၆၉
|ပိုးရှိသော ရေကို မြေပေါ်၊မြက်ပေါ်သို့ မသွန်ရ။
|-
|၂၁
|[[ဩဝါဒသိက္ခာပုဒ်]]
|၇၀
|သမ္မုတိမရဘဲနှင့်ရဟန်းမအား မဆုံးမရ။
|-
|၂၂
|[[အတ္ထင်္ဂတသိက္ခာပုဒ်]]
|၇၁
|သမ္မုတိရသော်လည်းနေဝင်လျှင် မဆုံးမရ။
|-
|၂၃
|[[ဘိက္ခုနုပဿယသိက္ခာပုဒ်]]
|၇၂
|မနာဖျားဘဲ ရဟန်းမတို့၏ ကျောင်းသို့ သွား၍ မဆုံးမအပ်။
|-
|၂၄
|[[အာမိသသိက္ခာပုဒ်]]
|၇၃
|ရဟန်းမများအား ဆုံးမသော မထေရ်ကြီးများကို မကဲ့ရဲ့အပ်။
|-
|၂၅
|[[စီဝရဒါနသိက္ခာပုဒ်]]
|၇၄
|ရဟန်းမကို သင်္ကန်းမပေးအပ်။
|-
|၂၆
|[[စီဝရသိဗ္ဗနသိက္ခာပုဒ်]]
|၇၅
|ရဟန်းမကို သင်္ကန်းချုပ်မပေးရ။
|-
|၂၇
|[[သံဝိဓာနသိက္ခာပုဒ်]]
|၇၆
|ရဟန်းမနှင့်တိုင်ပင်၍ ခရီးမသွားရ။
|-
|၂၈
|[[နာဝါဘိရုဟနသိက္ခာပုဒ်]]
|၇၇
|ရဟန်းမနှင့်တိုင်ပင်၍ လှေမစီးရ။
|-
|၂၉
|[[ပရိပါစိတသိက္ခာပုဒ်]]
|၇၈
|ရဟန်းမ စီစဉ်သောဆွမ်း မစားရ။
|-
|၃၀
|[[ရဟောနိသဇ္ဇသိက္ခာပုဒ်]]
|၇၉
|အမျိုးသမီးနှင့်နှစ်ယောက်ချင်း မနေရ။
|-
|၃၁
|[[အာဝသထပိဏ္ဍသိက္ခာပုဒ်]]
|၈၀
|ဧည့်သည်အတွက်ဆွမ်းကို တစ်ကြိမ်ထက်ပို၍မစားရ။
|-
|၃၂
|[[ဂဏဘောဇနသိက္ခာပုဒ်]]
|၈၁
|ရဟန်း(၄)ပါး ထိုင်နေသည့်အခါ၌ထမင်းစားဖိတ်လျှင် မစားရ။
|-
|၃၃
|[[ပရမ္ပရဘောဇနသိက္ခာပုဒ်]]
|၈၂
|ရှေးဦးဒါယကာ၏ ဆွမ်းကို မစားဘဲ နောက်ဆွမ်းကို မစားရ။
|-
|၃၄
|[[ကာဏမာတုသိက္ခာပုဒ်]]
|၈၃
|လက်ဆောင်မုန့်များ သုံးသပိတ်ထက် ပိုအလှူမခံရ။
|-
|၃၅
|[[ပထမပဝါရဏာသိက္ခာပုဒ်]]
|၈၄
|စားနေတုန်း ဆွမ်း၊ ခဲဖွယ်ဘောဇဉ်တို့ကို ပယ်လျှင် နောက်ထပ်မစားရ။
|-
|၃၆
|[[ဒုတိယပဝါရဏာသိက္ခာပုဒ်]]
|၈၅
|ပဝါရိတ်သင့်သော ရဟန်းအား စွပ်စွဲလို၍ ဆွမ်းစားမဖိတ်ရ။
|-
|၃၇
|[[ဝိကာလဘောဇနသိက္ခာပုဒ်]]
|၈၆
|နေလွဲသောအခါ ညစာမစားရ။
|-
|၃၈
|[[သန္နိဓိကာရကသိက္ခာပုဒ်]]
|၈၇
|သိုမှီးထား၍ ဘောဇဉ်ကို မစားရ။
|-
|၃၉
|[[ပဏီတဘောဇနသိက္ခာပုဒ်]]
|၈၈
|မနာမဖျားဘဲ မွန်မြတ်သောဘောဇဉ်ကို တောင်းမစားရ။
|-
|၄၀
|[[ဒန္တပေါနသိက္ခာပုဒ်]]
|၈၉
|အကပ်မခံဘဲ ဘာကိုမျှမစားရ။
|-
|၄၁
|[[အစေလကသိက္ခာပုဒ်]]
|၉၀
|ပရိဗိုရ်ကို ဘောဇဉ်မပေးရ။
|-
|၄၂
|[[ဥယျောဇနသိက္ခာပုဒ်]]
|၉၁
|ဆွမ်းခံရာ၌ မာတုဂါမနှင့် စကားပြောလို၍ အဖော်ရဟန်းကို ပြန်မလွှတ်ရ။
|-
|၄၃
|[[သဘောဇနသိက္ခာပုဒ်]]
|၉၂
|အကြင်လင်မယား အခန်း၌ မနေရ။
|-
|၄၄
|[[ရဟောပဋိစ္ဆန္နသိက္ခာပုဒ်]]
|၉၃
|မျက်စိကွယ်ရာ၌ မိန်းမနှင့် နှစ်ယောက်ချင်း မနေရ။
|-
|၄၅
|[[ရဟောနိသဇ္ဇသိက္ခာပုဒ်]]
|၉၄
|နားကွယ်ရာမှ မိန်းမနှင့် နှစ်ယောက်ချင်း မနေရ။
|-
|၄၆
|[[စာရိတ္တသိက္ခာပုဒ်]]
|၉၅
|ဆွမ်းစားပင့်ဖိတ်သော အိမ်မှတပါး အခြားအိမ်သို့ မလှည့်ရ။
|-
|၄၇
|[[မဟာနာမသိက္ခာပုဒ်]]
|၉၆
|ဆေးပစ္စည်းကို ဖိတ်ကြားထားသည်ထက် လွန်၍ မတောင်းရ။
|-
|၄၈
|[[ဥယျုတ္တသေနာသိက္ခာပုဒ်]]
|၉၇
|အင်္ဂါ(၄)ပါးရှိသော စစ်ဒရိန်းပြရာသို့ သွား၍ မကြည့်ရ။
|-
|၄၉
|[[သေနာဝါသသိက္ခာပုဒ်]]
|၉၈
|အကြောင်းရှိ၍ စစ်မြေပြင်သို့ သွားသော် (၇)ရက်ထက် မလွန်ရ။
|-
|၅၀
|[[ဥယျောဓိကသိက္ခာပုဒ်]]
|၉၉
|စစ်ဆင်ရာအရပ်သို့ မသွားရ။
|-
|၅၁
|[[သုရာပါနသိက္ခာပုဒ်]]
|၁၀၀
|ယစ်မျိုးငါးပါး မသောက်ရ။
|-
|၅၂
|[[အင်္ဂုလိပတောဒကသိက္ခာပုဒ်]]
|၁၀၁
|ရဟန်းချင်း ချိုင်းထိုး မကျီစားရ။
|-
|၅၃
|[[ဟသဓမ္မသိက္ခာပုဒ်]]
|၁၀၂
|ရေထဲမှာ မကစားရ။
|-
|၅၄
|[[အနာဒရိယသိက္ခာပုဒ်]]
|၁၀၃
|သိက္ခာကြီး၊ဝါတော်ကြီးကို မရိုမသေမနေရ။
|-
|၅၅
|[[ဘိံသာပနသိက္ခာပုဒ်]]
|၁၀၄
|ရဟန်းချင်း မလှန့် မခြောက်ရ။
|-
|၅၆
|[[ဇောတိကသိက္ခာပုဒ်]]
|၁၀၅
|ရဟန်းသည် မနာမဖျားဘဲ မီးမမွေးရ။
|-
|၅၇
|[[နှာနသိက္ခာပုဒ်]]
|၁၀၆
|မဇ္ဈိမဒေသ၌နေသော ရဟန်းသည်(၁၅)ရက်တစ်ကြိမ် ရေချိုးရမည်။
|-
|၅၈
|[[ဒုဗ္ဗဏ္ဏကရဏသိက္ခာပုဒ်]]
|၁၀၇
|ဗိန္ဓုမထိုးဘဲ သင်္ကန်းမဝတ်ရ။
|-
|၅၉
|[[ဝိကပ္ပနသိက္ခာပုဒ်]]
|၁၀၈
|ဝိကပ္ပနပြုသည့် သင်္ကန်းကို ဝိကပ္ပနမပြန်ဘဲ မသုံးရ။
|-
|၆၀
|[[စီဝရအပနိဓာနသိက္ခာပုဒ်]]
|၁၀၉
|ပရိက္ခရာရှစ်ပါးကို မဝှက်ရ ၊ မကျီစားရ။
|-
|၆၁
|[[သဉ္စိစ္စသိက္ခာပုဒ်]]
|၁၁၀
|ပိုး၊တိရစ္ဆာန်တို့ကို မသတ်ရ။
|-
|၆၂
|[[သပ္ပါဏကသိက္ခာပုဒ်]]
|၁၁၁
|ပိုးရှိသော ရေကို မသောက်ရ။
|-
|၆၃
|[[ဥက္ကောဋနသိက္ခာပုဒ်]]
|၁၁၂
|ငြိမ်းအေးပြီးသော အဓိကရုဏ်းကို မချောက်ချားစေရ။
|-
|၆၄
|[[ဒုဋ္ဌုလ္လသိက္ခာပုဒ်]]
|၁၁၃
|ရဟန်းတစ်ပါး၏ သံဃဒိသိသ်အာပတ်ကို မဖုံးကွယ်ရ။
|-
|၆၅
|[[ဦနဝီသတိဝဿသိက္ခာပုဒ်]]
|၁၁၄
|အသက်(၂၀)မပြည့်သောသူအား ရဟန်းမခံစေရ။
|-
|၆၆
|[[ထေယျသတ္ထသိက္ခာပုဒ်]]
|၁၁၅
|ခိုးသား၊ဓားပြနှင့် တိုင်ပင်၍ ခရီးမသွားရ။
|-
|၆၇
|[[သံဝိဓာနသိက္ခာပုဒ်]]
|၁၁၆
|အမျိုးသမီးများနှင့် တိုင်ပင်၍ ခရီးမသွားရ။
|-
|၆၈
|[[အရိဋ္ဌသိက္ခာပုဒ်]]
|၁၁၇
|မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိဝါဒများကို မယူရ။
|-
|၆၉
|[[ဥက္ခိတ္တသမ္ဘောဂသိက္ခာပုဒ်]]
|၁၁၈
|မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိဝါဒကိုမစွန့်၍ နှင်ထုတ်အပ်သောရဟန်းနှင့် ဓမ္မသမ္ဘောဂ၊ အာဝါသ,သမ္ဘောဂ မပြုရ။
|-
|၇၀
|[[ကဏ္ဍကသိက္ခာပုဒ်]]
|၁၁၉
|မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိဝါဒကိုမစွန့်၍ နှင်ထုတ်အပ်သော သာမဏေနှင့် ဓမ္မသမ္ဘောဂ၊ အာဝါသ,သမ္ဘောဂ မပြုရ။
|-
|၇၁
|[[သဟဓမ္မိကသိက္ခာပုဒ်]]
|၁၂၀
|ဝိမည်းဓိုရ်များ၏ စကားကို ရိုသေစွာ နားထောင်ရမည်။
|-
|၇၂
|[[ဝိလေခနသိက္ခာပုဒ်]]
|၁၂၁
|သိက္ခာပုဒ်များကို မကဲ့ရဲ့ရ။
|-
|၇၃
|[[မောဟနသိက္ခာပုဒ်]]
|၁၂၂
|ပါတိမောက်ပြရာ၌ ပြောင်လှောင်မှုမပြုရ။
|-
|၇၄
|[[ပဟာရသိက္ခာပုဒ်]]
|၁၂၃
|ရဟန်းချင်း မရိုက်နှက်ရ။
|-
|၇၅
|[[တလသတ္တိကသိက္ခာပုဒ်]]
|၁၂၄
|ရဟန်းကို လက်ဖြင့်မရွယ်ရ။
|-
|၇၆
|[[အမူလကသိက္ခာပုဒ်]]
|၁၂၅
|လူ ၊ သာမဏေတို့ကိုလည်း မရိုက်နှက်ရ။
|-
|၇၇
|[[သဉ္စိစ္စသိက္ခာပုဒ်]]
|၁၂၆
|ရဟန်းကို နှလုံးမသာအောင်မပြောရ။
|-
|၇၈
|[[ဥပဿုတိသိက္ခာပုဒ်]]
|၁၂၇
|ရဟန်းချင်း ရန်ဖြစ်နေသည်ကိုချောင်း၍ နားမထောင်ရ။
|-
|၇၉
|[[ကမ္မပဋိဗာဟနသိက္ခာပုဒ်]]
|၁၂၈
|ဆန္ဒမဲပေးပြီး မကဲ့ရဲ့ရ။
|-
|၈၀
|[[ဆန္ဒံအဒတွာဂမနသိက္ခာပုဒ်]]
|၁၂၉
|ဝိနည်းကံကို ဆန္ဒမပေးဘဲ မသွားရ။
|-
|၈၁
|[[ဒုဗ္ဗလသိက္ခာပုဒ်]]
|၁၃၀
|တိုင်ပင်၍ သင်္ကန်းပေးပြီးမှမကဲ့ရဲ့ရ။
|-
|၈၂
|[[ပရိဏာမနသိက္ခာပုဒ်]]
|၁၃၁
|သံဃာအား ညီညွတ်ပြီးသောလာဘ်ကို ပုဂ္ဂိုလ်သို့ မညွတ်စေရ။
|-
|၈၃
|[[အန္တေပုရသိက္ခာပုဒ်]]
|၁၃၂
|မင်း၊မိဖုရား အိပ်ခန်းထဲသို့ မဝင်ရ။
|-
|၈၄
|[[ရတနသိက္ခာပုဒ်]]
|၁၃၃
|ကျောင်းအရံအပြင်ဘက် ရတနာကို မကောက်ရ။
|-
|၈၅
|[[ဝိကာလဂါမပ္ပဝိသနသိက္ခာပုဒ်]]
|၁၃၄
|ထင်ရှားရှိသောရဟန်းကို မပန်ကြားဘဲ နေလွဲ ရွာဝင် မသွားရ။
|-
|၈၆
|[[သူစိဃရသိက္ခာပုဒ်]]
|၁၃၅
|ဆင်စွယ်ကို အပ်ကျည်မလုပ်ရ။
|-
|၈၇
|[[မဉ္စပီဌသိက္ခာပုဒ်]]
|၁၃၆
|တစ်တောင့်ထွာထက်ပိုမြင့်သော ညောင်စောင်း၌ မအိပ်ရ။
|-
|၈၈
|[[တူလောနန္ဓသိက္ခာပုဒ်]]
|၁၃၇
|ညောင်စောင်းထဲမှာ လဲထည့်၍ မလုပ်ရ။
|-
|၈၉
|[[နိသီဒနသိက္ခာပုဒ်]]
|၁၃၈
|အလျားနှစ်ထွာ၊ အနံတစ်ထွာခွဲ၊ အဆာတစ်ထွာထက်ပို၍ နိသိဒိုင် မပြုလုပ်ရ။
|-
|၉၀
|[[ကဏ္ဍုပ္ပဋိစ္ဆာဒိသိက္ခာပုဒ်]]
|၁၃၉
|အမာလွှမ်းသင်္ကန်းကို အလျား(၄)ထွာ ၊ အနံ (၂)ထွာထက် မပိုရ။
|-
|၉၁
|[[ဝဿိကသာဋိကသိက္ခာပုဒ်]]
|၁၄၀
|မိုးရေခံ သင်္ကန်းကို အလျား (၆)ထွာ ၊ အနံ (၂)ထွာထက် မပိုရ။
|-
|၉၂
|[[နန္ဒသိက္ခာပုဒ်]]
|၁၄၀
|ဘုရားသင်္ကန်း ပမာဏကို မပြုရ။
|-
|}
===ပါဋိဒေသနီ (၄) ပါး===
{| class="wikitable sortable"
|+
!'''စဉ်'''
!'''သိက္ခာပုဒ်အမည်'''
!'''No'''
!'''ဝိနည်းပညတ်'''
|-
|၃
|[[ပထမပါဋိဒေသနီသိက္ခာပုဒ်]]
|၁၄၂
|ရဟန်းမ၏ ဘောဇဉ်ကို မိမိလက်ဖြင့် မယူရ။
|-
|၂
|[[ဒုတိယပါဋိဒေသနီသိက္ခာပုဒ်]]
|၁၄၃
|ဒါယကာများ ဆွမ်းကျွေးရာ ရဟန်းမများ ဝင်၍စီစဉ်လျှင် မောင်းမဲတားမြစ်ရမည်။
|-
|၃
|[[တတိယပါဋိဒေသနီသိက္ခာပုဒ်]]
|၁၄၄
|သမ္မုတိရသော သေက္ခအိမ်ကို ဆွမ်းမခံရ။
|-
|၄
|[[စတုတ္ထပါဋိဒေသနီသိက္ခာပုဒ်]]
|၁၄၅
|ဘေးရန်ရှိသည်ကိုမပြောကြားဘဲ အရံတွင်း၌ မိမိလက်ဖြင့် ဘောဇဉ်မခံယူအပ်။
|-
|}
===သေခိယ (၇၅) ပါး===
{| class="wikitable sortable"
|+
!'''စဉ်'''
!'''သိက္ခာပုဒ်အမည်'''
!'''No'''
!'''ဝိနည်းပညတ်'''
|-
|၁
|[[ပရိမဏ္ဍလသိက္ခာပုဒ်]]
|၁၄၆
|သင်္ကန်းကို ညီညီဝတ်ရမည်။
|-
|၂
|[[ပရိမဏ္ဍလသိက္ခာပုဒ်]]
|၁၄၇
|သင်္ကန်းကို ညီညီရုံရမည်။
|-
|၃
|[[သုပ္ပဋိစ္ဆန္နသိက္ခာပုဒ်]]
|၁၄၈
|လည်၊လက်ကောက်ဝတ်ဖုံးလျက် ရွာထဲသွားရမည်။
|-
|၄
|[[သုပ္ပဋိစ္ဆန္နသိက္ခာပုဒ်]]
|၁၄၉
|လည်၊လက်ကောက်ဝတ်ဖုံးလျက် ရွာထဲမှာနေရမည်။
|-
|၅
|[[သုသံဝုတသိက္ခာပုဒ်]]
|၁၅၀
|မျက်စိဣန္ဒြေစောင့်၍ ရွာထဲမှာ သွားရမည်။
|-
|၆
|[[သုသံဝုတသိက္ခာပုဒ်]]
|၁၅၁
|မျက်စိဣန္ဒြေစောင့်၍ ရွာထဲမှာနေရမည်။
|-
|၇
|[[ဩက္ခိတ္တစက္ခုသိက္ခာပုဒ်]]
|၁၅၂
|မျက်လွှာချ၍ ရွာထဲမှာသွားရမည်။
|-
|၈
|[[ဩက္ခိတ္တစက္ခုသိက္ခာပုဒ်]]
|၁၅၃
|မျက်လွှာချ၍ ရွာထဲမှာ နေရမည်။
|-
|၉
|[[ဥက္ခိတ္တကသိက္ခာပုဒ်]]
|၁၅၄
|သင်္ကန်းကိုပင့်၍ ရွာထဲမှာ မနေရ။
|-
|၁၀
|[[ဥက္ခိတ္တကသိက္ခာပုဒ်]]
|၁၅၅
|သင်္ကန်းကို ပင့်၍ ရွာထဲမှာမသွားရ။
|-
|၁၁
|[[ဥဇ္ဇဂ္ဃိကသိက္ခာပုဒ်]]
|၁၅၆
|ရွာထဲမှာကျယ်ကျယ်ရယ်၍ မသွားရ။
|-
|၁၂
|[[ဥဇ္ဇဂ္ဃိကသိက္ခာပုဒ်]]
|၁၅၇
|ရွာထဲမှာ ကျယ်ကျယ်ရယ်၍ မနေရ။
|-
|၁၃
|[[အပ္ပသဒ္ဒသိက္ခာပုဒ်]]
|၁၅၈
|ရွာထဲမှာကျယ်ကျယ် စကားပြော၍ မသွားရ။
|-
|၁၄
|[[အပ္ပသဒ္ဒသိက္ခာပုဒ်]]
|၁၅၉
|ရွာထဲမှာ ကျယ်ကျယ်စကားပြော၍ မနေရ။
|-
|၁၅
|[[ကာယပ္ပစာလကသိက္ခာပုဒ်]]
|၁၆၀
|ရွာထဲမှာ ကိုယ်ကို လှုပ်၍ မသွားရ။
|-
|၁၆
|[[ကာယပ္ပစာလကသိက္ခာပုဒ်]]
|၁၆၁
|ရွာထဲမှာ ကိုယ်ကို လှုပ်၍ မနေရ။
|-
|၁၇
|[[ဗာဟုပ္ပစာလကသိက္ခာပုဒ်]]
|၁၆၂
|ရွာထဲမှာ လက်ရုံးကိုလှုပ်၍မသွားရ။
|-
|၁၈
|[[ဗာဟုပ္ပစာလကသိက္ခာပုဒ်]]
|၁၆၃
|ရွာထဲမှာ လက်ရုံးကိုလှုပ်၍မနေရ။
|-
|၁၉
|[[သီသပ္ပစာလကသိက္ခာပုဒ်]]
|၁၆၄
|ရွာထဲမှာ ဦးခေါင်းကိုလှုပ်၍ မသွားရ။
|-
|၂၀
|[[သီသပ္ပစာလကသိက္ခာပုဒ်]]
|၁၆၅
|ရွာထဲမှာ ဦးခေါင်းကိုလှုပ်၍ မနေရ။
|-
|၂၁
|[[ခမ္ဘကတသိက္ခာပုဒ်]]
|၁၆၆
|ရွာထဲမှာ ခါးထောက်လျက် မသွားရ။
|-
|၂၂
|[[ခမ္ဘကတသိက္ခာပုဒ်]]
|၁၆၇
|ရွာထဲမှာ ခါးထောက်လျက် မနေရ။
|-
|၂၃
|[[ဩဂုဏ္ဌိတသိက္ခာပုဒ်]]
|၁၆၈
|ရွာထဲမှာ ခေါင်းမြီးခြုံ၍မသွားရ။
|-
|၂၄
|[[ဩဂုဏ္ဌိတသိက္ခာပုဒ်]]
|၁၆၉
|ရွာထဲမှာ ခေါင်းမြီးခြုံ၍မနေရ။
|-
|၂၅
|[[ဥက္ကုဋိကသိက္ခာပုဒ်]]
|၁၇၀
|ရွာထဲမှာ ခြေဖျားထောက်၍ မသွားရ။
|-
|၂၆
|[[ပလ္လတ္ထိကသိက္ခာပုဒ်]]
|၁၇၁
|ရွာထဲမှာ လက်ဖြင့် ဒူးကိုပိုက်၍၎င်း၊ သင်္ကန်းပတ်၍၎င်း မနေရ။
|-
|၂၇
|[[သက္ကစ္စပဋိဂ္ဂဟဏသိက္ခာပုဒ်]]
|၁၇၂
|မရိုမသေ ဆွမ်းမခံရ။
|-
|၂၈
|[[ပတ္တသညီပဋိဂ္ဂဟဏသိက္ခာပုဒ်]]
|၁၇၃
|သပိတ်၌ အမှတ်ထား၍ ဆွမ်းခံရမည်။
|-
|၂၉
|[[သမသူပကပဋိဂ္ဂဟဏသိက္ခာပုဒ်]]
|၁၇၄
|လေးပုံတစ်ပုံ ထက်ပို၍ ဆွမ်းဟင်းမခံရ။
|-
|၃၀
|[[သမတိတ္ထိကသိက္ခာပုဒ်]]
|၁၇၅
|သပိတ်အနားရေးထက်ပို၍ ဆွမ်းမခံရ။
|-
|၃၁
|[[သက္ကစ္စဘုဉ္ဇနသိက္ခာပုဒ်]]
|၁၇၆
|ဆွမ်းကိုရိုသေစွာ စားရမည်။
|-
|၃၂
|[[ပတ္တသညီဘုဉ္ဇနသိက္ခာပုဒ်]]
|၁၇၇
|သပိတ်ထဲ၌ အမှတ်မထားဘဲ မထားရ။
|-
|၃၃
|[[သပဒါနသိက္ခာပုဒ်]]
|၁၇၈
|ဆွမ်းကို အစဉ်လိုက်စားရမည်။
|-
|၃၄
|[[သမသူပကဘုဉ္ဇနသိက္ခာပုဒ်]]
|၁၇၉
|ဆွမ်း၏လေးပုံတစ်ပုံထက်ပို၍ ဆွမ်းဟင်းကို မစားရ။
|-
|၃၅
|[[ထူပကတသိက္ခာပုဒ်]]
|၁၈၀
|ဆွမ်းဦးကို နှိပ်၍ မစားရ။
|-
|၃၆
|[[ဩဒနပ္ပဋိစ္ဆာဒနသိက္ခာပုဒ်]]
|၁၈၁
|ဟင်းလျာများကို ဆွမ်းနှင့်ဖုံး၍မစားရ။
|-
|၃၇
|[[သူပေါဒနဝိညတ္တိသိက္ခာပုဒ်]]
|၁၈၂
|မနာဖျားဘဲ ဟင်းလျာတောင်း၍ မစားရ။
|-
|၃၈
|[[ဥဇ္ဈာနသညီသိက္ခာပုဒ်]]
|၁၈၃
|ကဲ့ရဲ့လို၍ သူတစ်ပါးသပိတ်ကို မကြည့်ရ။
|-
|၃၉
|[[အတိမဟန္တကဗဠသိက္ခာပုဒ်]]
|၁၈၄
|ဆွမ်းလုတ်ပမာဏထက် မလွန်ရ။
|-
|၄၀
|[[ပရိမဏ္ဍလအာလောပသိက္ခာပုဒ်]]
|၁၈၅
|ဆွမ်းလုတ်ကို အဝန်းညီအောင်ပြု၍ စားရမည်။
|-
|၄၁
|[[အနာဟဋသိက္ခာပုဒ်]]
|၁၈၆
|ဆွမ်းမရောက်ခင် ခံတွင်းမဖွင့်ရ။
|-
|၄၂
|[[ဘုဉ္ဇမာနသိက္ခာပုဒ်]]
|၁၈၇
|ဆွမ်းစားလျက် ခံတွင်းဖွင့်ထားခြင်း မပြုရ။
|-
|၄၃
|[[သကဗဠသိက္ခာပုဒ်]]
|၁၈၈
|ဆွမ်းစားလျက် စကားပြောခြင်း မပြုရ။
|-
|၄၄
|[[ပိဏ္ဍုက္ခေပကသိက္ခာပုဒ်]]
|၁၈၉
|ဆွမ်းလုတ်ကို မြောက်၍မစားရ။
|-
|၄၅
|[[ကဗဠာဝစ္ဆေဒကသိက္ခာပုဒ်]]
|၁၉၀
|ဆွမ်းလုတ်ကို ဖြတ်၍မစားရ။
|-
|၄၆
|[[အဝဂဏ္ဍကာရကသိက္ခာပုဒ်]]
|၁၉၁
|ပါးစောင်၌ ဆွမ်းလုတ်ငုံ၍ မစားရ။
|-
|၄၇
|[[ဟတ္ထနိဒ္ဓုနကသိက္ခာပုဒ်]]
|၁၉၂
|ဆွမ်းစားရင်း လက်မခါရ။
|-
|၄၈
|[[သိတ္ထာဝကာရကသိက္ခာပုဒ်]]
|၁၉၃
|ဆွမ်းလုံးကို ကြဲ၍ မစားရ။
|-
|၄၉
|[[ဇိဝှါနိစ္ဆာရကသိက္ခာပုဒ်]]
|၁၉၄
|လျှာထုတ်၍ ဆွမ်းစားခြင်းမပြုရ။
|-
|၅၀
|[[စပုစပုကာရကသိက္ခာပုဒ်]]
|၁၉၅
|ပျတ်ပျတ်မြည်အောင် ဆွမ်းမစားရ။
|-
|၅၁
|[[သုရုသုရုသိက္ခာပုဒ်]]
|၁၉၆
|ရှုပ်ရှုပ်မြည်အောင် ဆွမ်းမစားရ။
|-
|၅၂
|[[ဟတ္ထနိလ္လေဟကသိက္ခာပုဒ်]]
|၁၉၇
|လက်ကိုလျှက်၍ဆွမ်းမစားရ။
|-
|၅၃
|[[ပတ္တနိလ္လေဟကသိက္ခာပုဒ်]]
|၁၉၈
|သပိတ်ကိုခြစ်၍ ဆွမ်းမစားရ။
|-
|၅၄
|[[ဩဋ္ဌနိလ္လေဟကသိက္ခာပုဒ်]]
|၁၉၉
|နှုတ်ခမ်းကိုလျက်၍ ဆွမ်းမစားရ။
|-
|၅၅
|[[ပါနီယထာလကသိက္ခာပုဒ်]]
|၂၀၀
|ဆွမ်းလုံးပေကျံသောလက်နှင့် ရေခွက်ကို မကိုင်ရ။
|-
|၅၆
|[[သသိတ္ထကသိက္ခာပုဒ်]]
|၂၀၁
|သပိတ်ဆေးရေကို ရွာထဲမှာမသွန်ရ။
|-
|၅၇
|[[ဆတ္တပါဏိသိက္ခာပုဒ်]]
|၂၀၂
|ထီး လက်၌ရှိသောသူကိုတရားမဟောရ။
|-
|၅၈
|[[ဒဏ္ဍပါဏိသိက္ခာပုဒ်]]
|၂၀၃
|တုတ်လက်၌ရှိသောသူကို တရားမဟောရ။
|-
|၅၉
|[[သတ္ထပါဏိသိက္ခာပုဒ်]]
|၂၀၄
|ဓား လက်၌ရှိသောသူကိုတရားမဟောရ။
|-
|၆၀
|[[အာဝုဓပါဏိသိက္ခာပုဒ်]]
|၂၀၅
|လေး လက်၌ရှိသောသူကိုတရားမဟောရ။
|-
|၆၁
|[[ပါဒုကာရုဠှသိက္ခာပုဒ်]]
|၂၀၆
|ခြေနင်းစီးထားသောသူကို တရားမဟောရ။
|-
|၆၂
|[[ဥပါဟနရုဠှသိက္ခာပုဒ်]]
|၂၀၇
|ဖိနပ်စီးထားသောသူကို တရားမဟောရ။
|-
|၆၃
|[[ယာနသိက္ခာပုဒ်]]
|၂၀၈
|ယာဉ်စီး၍နေသောသူကို တရားမဟောရ။
|-
|၆၄
|[[သယနသိက္ခာပုဒ်]]
|၂၀၉
|အိပ်ရာနေရာ၌ နေသောသူကို တရားမဟောရ။
|-
|၆၅
|[[ပလ္လတ္ထိကာယသိက္ခာပုဒ်]]
|၂၁၀
|အာယောဂပတ်ဖွဲ့သူကို တရားမဟောရ။
|-
|၆၆
|[[ဝေဌိတသီတဿသိက္ခာပုဒ်]]
|၂၁၁
|ဦးရစ်ခေါင်းပေါင်းထားသူကို တရားမဟောရ။
|-
|၆၇
|[[ဩဂုဏ္ဌိတသီတဿသိက္ခာပုဒ်]]
|၂၁၂
|အိပ်ရာနေရာထက်၌ နေသောသူကို တရားမဟောရ။
|-
|၆၈
|[[ဆမာသိက္ခာပုဒ်]]
|၂၁၃
|ခေါင်းမြီးခြုံထားသူကို တရားမဟောရ။
|-
|၆၉
|[[နီစေအာသနသိက္ခာပုဒ်]]
|၂၁၄
|နိမ့်ရာကနေ၍ မြင့်ရာ၌ နေသောသူကို တရားမဟောရ။
|-
|၇၀
|[[ဌိတနိသိန္နသိက္ခာပုဒ်]]
|၂၁၅
|ရပ်လျက် ထိုင်နေသောသူကိုတရားမဟောရ။
|-
|၇၁
|[[ပစ္ဆတောဂစ္ဆန္တီသိက္ခာပုဒ်]]
|၂၁၆
|ရှေ့ကသွားသောသူကို နောက်ကလိုက်၍ တရားမဟောရ။
|-
|၇၂
|[[ဥပ္ပထေနဂစ္ဆန္တီသိက္ခာပုဒ်]]
|၂၁၇
|လမ်းကိုသွားသောသူကို လမ်းမဟုတ်ရာက တရားမဟောရ။
|-
|၇၃
|[[ဌိတောဥစ္စာရသိက္ခာပုဒ်]]
|၂၁၈
|မတ်တတ်ရပ်လျက် ကျင်ကြီး၊ ကျင်ငယ် မစွန့်ရ။
|-
|၇၄
|[[ဟရိတေဥစ္စာရသိက္ခာပုဒ်]]
|၂၁၉
|မြက်၊သစ်ပင်ရှိရာ ကျင်ကြီး၊ ကျင်ငယ်၊ နှပ်၊တံတွေး မစွန့်ရ။
|-
|၇၅
|[[ဥဒကေဥစ္စာရသိက္ခာပုဒ်]]
|၂၂၀
|ရေထဲမှာ ကျင်ကြီး၊ကျင်ငယ်၊နှပ်၊တံတွေး မစွန့်ရ။(နာဖျားသော ပုဂ္ဂိုလ်တို့ကိုမူ ဟောပြောတရားပြခြင်း၊နာဖျားချိန်၌ ကျင်ကြီး၊ကျင်ငယ်၊တံတွေး စွန့်ပစ်ခြင်းတို့ကို ခွင့်ပြုပါသည်။)
|-
|}
===အဓိကရဏသမထ (၇) ပါး===
{| class="wikitable sortable"
|+
!'''စဉ်'''
!'''သိက္ခာပုဒ်အမည်'''
!'''No'''
!'''ဝိနည်းပညတ်'''
|-
|၁
|
|၂၂၁
|သံဃာဝတ္ထု၏ ဟုတ်မှန်ခြင်း ၊ဓမ္မဝိနည်း ပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ မျက်မှောက်ရှိသည်၏ အဖြစ်ဟူသော သမ္မုခါဝိနည်း။
|-
|၂
|
|၂၂၂
|ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်အား ပေးအပ်သော သတိဝိနည်း။
|-
|၃
|
|၂၂၃
|ရူးသောရဟန်းအား ပေးအပ်သော အမူဠဝိနည်း။
|-
|၄
|
|၂၂၄
|ဝန်ခံသဖြင့် ငြိမ်းစေအပ်သော ပဋိညာတကာရေတဗ္ဗဝိနည်း။
|-
|၅
|
|၂၂၅
|ဓမ္မဝါဒီ ရဟန်းများရာသို့လိုက်၍ပြုအပ်သောယေဘုယျဝိနည်း။
|-
|၆
|
|၂၂၆
|ယုတ်မာသောရဟန်းအား ပေးအပ်သော တဿပါပိယသိကဝိနည်း။
|-
|၇
|
|၂၂၇
|မစင်ကို မြက်ဖြင့် ဖုံးလွှမ်းသကဲ့သို့သော တိဏဝတ္တာရကဝိနည်း။<ref>https://mm.pubbarum.com/2019/09/blog-post_80.html</ref>
|-
|}
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[Category:ရဟန်းဝိနည်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:ဝိနည်းပိဋကတ်]]
8bfnfa33eaf8m6dacrhdjgn3hzlojtc
စူဠဝါ
0
201091
1049815
876120
2026-08-22T19:55:39Z
Sappadasa
132530
{{ပိဋကတ်သုံးပုံ}}
1049815
wikitext
text/x-wiki
{{ပိဋကတ်သုံးပုံ}}'''စူဠဝါ''' ({{lang-pi|'''စူဠဝဂ္ဂ'''}}; Culavagga) သည် ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာရှိ ဝိနည်းငါးကျမ်းထဲမှ စတုတ္ထမြောက်ကျမ်းစာဖြစ်သည်။<ref name="kolay">{{cite book |author=[[ကိုလေး (ဇေယျာမောင်)|Ko Lay ]] |editor-last=Myanmar Pitaka Association |title=Guide to Tipitaka |date=1991 |publisher=Sin Jayanti Buddhist Temple |location=Kuala Lumpur, Malaysia |language=en}}</ref> ဝိနည်းပိဋကတ်ကို သင်္ဂါယနာတင်သောပုံစံဖြင့် ''ဘိက္ခုဝိဘင်း''၊ ''ဘိက္ခုနီဝိဘင်း''၊ [[ဝိနည်းမဟာဝါ|မဟာဝဂ်]]၊ စူဠဝဂ်၊ ပရိဝါ ဟူ၍ ပိုင်းခြားပြီး ကျမ်းစာအနေဖြင့် [[ပါရာဇိကဏ်]]၊ [[ပါစိတ်]]၊ [[ဝိနည်းမဟာဝါ|မဟာဝဂ်]]၊ စူဠဝဂ်၊ [[ပရိဝါ]] ဟူ၍ ပိုင်းခြားထားကြသည်။<ref name="pitaktranslation">{{cite book |editor-last=ဆဋ္ဌသံဂါယနာတင် ဝန်ဆောင်သံဃအဖွဲ့ |title=ပါဠိတော်မြန်မာကျမ်းများ၏ ကျမ်းဦးမှတ်ဖွယ်များ |date=၁၉၆၅ |publisher=မြန်မာနိုင်ငံ ဗုဒ္ဓသာသနာ့အဖွဲ့ |location=ရန်ကုန်မြို့}}</ref>
စူဠဝဂ္ဂပါဠိတော် (သို့) စူဠဝဂ်ပါဠိတော် (သို့) စူဠဝါကျမ်းစာတွင် သံဃကမ္မဟု သိရှိကြသော သံဃအဖွဲ့အစည်းနှင့်ပတ်သက်သော လုပ်ဆောင်ချက်များအတွက် ဝိနည်းဆိုင်ရာ စည်းမျဉ်းဥပဒေများကို ဖော်ပြထားလေသည်။<ref>[https://www.accesstoinsight.org/tipitaka/vin/cv/index.html Cullavagga (selected texts)]</ref> ဝဂ် (သို့) အပိုင်းအားဖြင့် ၁၂ ပိုင်းပါရှိသည်။<ref name="kolay"/> စူဠဝါကို စူဠဝါ ခန္ဓက (ငယ်သော၊ တိုသော သုတ်များပေါင်းစု၍ ဟောထားသောကျမ်း) ဟူလည်း ခေါ်ဆိုနိုင်သည်။ အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော် [[ဝိနည်းမဟာဝါ]]တွင် ခန္ဓက (၁၀) ပါးဖြင့် ဖွဲ့စည်း၍ စူဠဝါတွင် နောက်ထပ် ခန္ဓက (၁၂) ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသောကြောင့် ဖြစ်၏ ။
သေးငယ်သော အဆုံးအမကျမ်းဖြစ်သည့် အားလျော်စွာ အထွေထွေစည်းကမ်းများစွာကို ဖော်ပြထားရာ သပိတ်မှောက်ခြင်း၊ သပိတ်လှန်ခြင်း၊ အာဂန္တုကကျင့်ဝတ်၊ ခရီးသွားရဟန်းကျင့်ဝတ်များပါသကဲ့သို့ အချို့သော အရေးကြီးသည့် ထုတ်ပြန်ထားသော စည်းမျဉ်းများကိုလည်း တွေ့ရှိရာ ဥပမာအနေဖြင့် အဓိကရုဏ်း၊ ပဋိပက္ခ၊ အချင်းများမှုဖြစ်စေသော ရဟန်းများ၊ ဘုရား၊ တရား၊ သံဃာကို ပုတ်ခတ်ပြောဆိုသော ရဟန်းများ ကို မည်သို့ဆောင်ရွက်အရေးယူရပုံ တဇ္ဇနိယကံနှင့်ပတ်သတ်သော တရားများ၊ [[ဒေဝဒတ်]]၊ [[အဇာတသတ်]]၊ [[ပကာသနိယကံ]]အကြောင်း စသည်များလည်း ပါဝင်သည်။ ထို့အပြင် မဟာပဇာပတိ ဂေါတမီတို့ ဘိက္ခုနီအဖြစ် ဝင်ရောက်ပုံများလည်း ဖော်ပြထားကာ နောက်ဆုံးနှစ်ပိုင်း၌ ဝေသာလီပြည်ရှိ ရဟန်းများ၊ အဓိကရုဏ်းနှင့် ရာဇဂြိုဟ်တွင် ကျင်းပသော ပထမသံဃအစည်းအဝေး၊ ဝေသာလီတွင် ကျင်းပသော ဒုတိယသံဃအစည်းအဝေး အသေးစိတ်များ စသောအကြောင်းအရာများလည်း ထည့်သွင်းဖွဲ့စည်းထားသည်။<ref name="kolay"/><ref name="culavagga">{{cite book |title=စူဠဝဂ်ပါဠိတော်မြန်မာပြန် |date=၂၀၁၁ |publisher=သာသနာရေးဦးစီးဌာန |location=ရန်ကုန်၊ ကမ္ဘာအေး}}</ref>
==ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားမှု==
#[https://my.wikisource.org/wiki/စူဠဝါ_ပါဠိတော်#၁-ကမ္မက္ခန္ဓက ကမ္မက္ခန္ဓက]
#[https://my.wikisource.org/wiki/စူဠဝါ_ပါဠိတော်#၂-ပါရိဝါသိကက္ခန္ဓက ပရိဝါသိကက္ခန္ဓက]
#[https://my.wikisource.org/wiki/စူဠဝါ_ပါဠိတော်#၃-သမုစ္စယက္ခန္ဓက သမုစ္စယက္ခန္ဓက]
#[https://my.wikisource.org/wiki/စူဠဝါ_ပါဠိတော်#၄-သမထက္ခန္ဓက သမထက္ခန္ဓက]
#[https://my.wikisource.org/wiki/စူဠဝါ_ပါဠိတော်#၅-ခုဒ္ဒကဝတ္ထုက္ခန္ဓက ခုဒ္ဒကဝတ္ထုက္ခန္ဓက]
#[https://my.wikisource.org/wiki/စူဠဝါ_ပါဠိတော်-ဒု#၆-သေနာသနက္ခန္ဓက သေနာသနက္ခန္ဓက]
#[https://my.wikisource.org/wiki/စူဠဝါ_ပါဠိတော်-ဒု#၇-သံဃဘေဒကက္ခန္ဓက သံဃဘေဒကက္ခန္ဓက]
#[https://my.wikisource.org/wiki/စူဠဝါ_ပါဠိတော်-ဒု#၈-ဝတ္တက္ခန္ဓက ဝတ္တက္ခန္ဓက]
#[https://my.wikisource.org/wiki/စူဠဝါ_ပါဠိတော်-ဒု#၉-ပါတိမောက္ခဋ္ဌပနက္ခန္ဓက ပါတိမောက္ခဋ္ဌပနက္ခန္ဓက]
#[https://my.wikisource.org/wiki/စူဠဝါ_ပါဠိတော်-ဒု#၁၀-ဘိက္ခုနိက္ခန္ဓက ဘိက္ခုနီက္ခန္ဓက]
#[https://my.wikisource.org/wiki/စူဠဝါ_ပါဠိတော်-ဒု#၁၁-ပဉ္စသတိကက္ခန္ဓက ပဉ္စသတိကက္ခန္ဓက]
#[https://my.wikisource.org/wiki/စူဠဝါ_ပါဠိတော်-ဒု#၁၂-သတ္တသတိကက္ခန္ဓက သတ္တသတိကက္ခန္ဓက] တို့ဖြစ်ကြသည်။<ref name="culavagga"/>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဝိနည်းပိဋကတ်]]
frgknmh4ck7tmnwxckmrqmpid9rjixf
ပရိဝါ
0
201142
1049816
876124
2026-08-22T19:55:57Z
Sappadasa
132530
1049816
wikitext
text/x-wiki
{{ပိဋကတ်သုံးပုံ}}'''ပရိဝါ''' ({{lang-pi|'''ပရိဝါရ'''}}; Parivara) သည် ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာရှိ ဝိနည်းငါးကျမ်းထဲမှ ပဉ္စမမြောက်နှင့် နောက်ဆုံးကျမ်းစာဖြစ်သည်။<ref name="kolay">{{cite book |author=[[ကိုလေး (ဇေယျာမောင်)|Ko Lay ]] |editor-last=Myanmar Pitaka Association |title=Guide to Tipitaka |date=1991 |publisher=Sin Jayanti Buddhist Temple |location=Kuala Lumpur, Malaysia |language=en}}</ref> ဝိနည်းပိဋကတ်ကို သင်္ဂါယနာတင်သောပုံစံဖြင့် ''ဘိက္ခုဝိဘင်း''၊ ''ဘိက္ခုနီဝိဘင်း''၊ [[ဝိနည်းမဟာဝါ|မဟာဝဂ်]]၊ စူဠဝဂ်၊ ပရိဝါ ဟူ၍ ပိုင်းခြားပြီး ကျမ်းစာအနေဖြင့် [[ပါရာဇိကဏ်]]၊ [[ပါစိတ်]]၊ [[ဝိနည်းမဟာဝါ|မဟာဝါ]]၊ [[စူဠဝါ]]၊ ပရိဝါ ဟူ၍ ပိုင်းခြားထားကြသည်။<ref>{{cite book |editor-last=ဆဋ္ဌသံဂါယနာတင် ဝန်ဆောင်သံဃအဖွဲ့ |title=ပါဠိတော်မြန်မာကျမ်းများ၏ ကျမ်းဦးမှတ်ဖွယ်များ |date=၁၉၆၅ |publisher=မြန်မာနိုင်ငံ ဗုဒ္ဓသာသနာ့အဖွဲ့ |location=ရန်ကုန်မြို့}}</ref>
ပရိဝါရပါဠိတော် (သို့) ပရိဝါပါဠိတော် (သို့) ပရိဝါကျမ်းစာကို ဓမ္မပုစ္ဆာဝိသဇ္ဇနာ (အမေးအဖြေပုံစံဖြင့် ရေးသားဖွဲ့ဆိုထားသော အနှစ်ချုပ်အချက်များ) ပုံစံဖြင့်ဖွဲ့စည်းထားကာ လက်စွဲကျမ်းသဘောမျိုးနှင့် တူပေသည်။ ဝိနည်းကျမ်းများတွင်ပါရှိသော စည်းမျဉ်း၊ စည်းကမ်း၊ ဥပဒေ၊ ဆောင်ရွက်ပုံစသည်များအားလုံးကို သီးသန့်အပိုင်းများဖြင့် ပိုင်းခြားသတ်မှတ်ကိုင်တွယ်ထားသည်။
ပရိဝါကျမ်းသည် ရဟန်းတို့၏ အမူအကျင့်များကို စည်းကမ်းဖြင့် ထိန်းသိမ်းရန်နှင့် သံဃာအဖွဲ့အစည်း၏ အုပ်ချုပ်မှုပိုင်းဆိုင်ရာများကို စည်းကမ်းဖြင့်သတ်မှတ်ရန်အတွက် သံဃာအဖွဲ့အစည်းဆိုင်ရာစည်းမျဉ်းဥပဒေများကို မည်သို့မည်ပုံရေးဆွဲထားသည်ကို ရှင်းပြထားသည်။ ထို့အပြင် ဤကျမ်းစာ၌ ဝိနည်းပိဋကတ်ကို အာဂုံဆောင်ခဲ့ကြသော အရှင်ဥပါလိမှစ၍ အရှင်သီဝအထိ ဝိနည်းဓိုရ်ရဟန်းတော်များကို စဉ်ဆက်ပြသဖော်ပြထားသည်။ ပရိဝါကျမ်းစာသည် ငြင်းခုံမှုများ ရဟန်းတို့ကြားပေါ်ပေါက်လာပါက ပြေလည်စေရန် သံဃာဝိနိစ္ဆယဆောင်ရွက်ချက်များ ကျင့်သုံးမှုဆိုင်ရာ မူများ၊ လမ်းညွှန်ချက်များကိုလည်း ဖြည့်ဆည်းဖော်ပြထားသည်။<ref name="kolay"/>
ဤကျမ်းစာတွင် သီဟိုဠ်မှ ရဟန်းတော်အမည်များလည်းပါဝင်သဖြင့် ဤကျမ်းစာကို သီဟိုဠ် (သို့) သီရိလင်္ကာနိုင်ငံတွင်ပြုစုသော ကျမ်းဟူ၍ အချို့ကယူဆကြသည်။{{cn|date=၉ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၀}}
==ပါဝင်ဖွဲ့စည်းမှု==
အပိုင်းအနေဖြင့် ၁၉ ပိုင်းဖြင့်ဖွဲ့စည်းထားသည်။<ref name="culavagga">{{cite book |title=ပရိဝါပါဠိတော်မြန်မာပြန် (ဒုတိယအကြိမ်) |date=၁၉၉၂ |publisher=သာသနာရေးဦးစီးဌာန |location=ရန်ကုန်၊ ကမ္ဘာအေး}}</ref>
#[https://my.wikisource.org/wiki/ပရိဝါ_ပါဠိတော်#ဘိက္ခု_ဝိဘင်း ဘိက္ခုဝိဘင်္ဂ]
#[https://my.wikisource.org/wiki/ပရိဝါ_ပါဠိတော်#ဘိက္ခုနီဝိဘင်းပါဠိတော် ဘိက္ခုနီဝိဘင်္ဂ]
#[https://my.wikisource.org/wiki/ပရိဝါ_ပါဠိတော်-ဒု#သမုဋ္ဌာန်တစ်ဆယ့်သုံးပါး သမုဋ္ဌာနသီသင်္ခေပ]
#[https://my.wikisource.org/wiki/ပရိဝါ_ပါဠိတော်-ဒု#အန္တရပေယျာလ အန္တရပေယျာလ]
#[https://my.wikisource.org/wiki/ပရိဝါ_ပါဠိတော်-ဒု#သမထဘေဒ သမထဘေဒ]
#[https://my.wikisource.org/wiki/ပရိဝါ_ပါဠိတော်-ဒု#ဧကုတ္တရိကနယ ဧကုတ္တရိကနယ]
#[https://my.wikisource.org/wiki/ပရိဝါ_ပါဠိတော်-ဒု#ဥပုသ်စသည်ကိုမေးဖြေခြင်း ဥပေါသထာဒိပုစ္ဆာဝဿဇ္ဇနာ]
#[https://my.wikisource.org/wiki/ပရိဝါ_ပါဠိတော်-ဒု#ဂါထာသင်္ဂဏိက ဂါထာသင်္ဂဏိက]
#[https://my.wikisource.org/wiki/ပရိဝါ_ပါဠိတော်-ဒု#၅-ပါရာဇိကအာပတ်စသည်အဓိကရဏဘေဒ အဓိကရဏဗေဒ]
#[https://my.wikisource.org/wiki/ပရိဝါ_ပါဠိတော်-ဒု#တစ်ပါးသော_ဂါထာသင်္ဂဏိက အပရဂါထာသင်္ဂဏိက]
#[https://my.wikisource.org/wiki/ပရိဝါ_ပါဠိတော်-ဒု#စောဒနာအခန်း စောဒနာကဏ္ဍ]
#[https://my.wikisource.org/wiki/ပရိဝါ_ပါဠိတော်-ဒု#စူဠသင်္ဂါမ စူဠသင်္ဂါမ]
#[https://my.wikisource.org/wiki/ပရိဝါ_ပါဠိတော်-ဒု#မဟာသင်္ဂါမ မဟာသင်္ဂါမ]
#[https://my.wikisource.org/wiki/ပရိဝါ_ပါဠိတော်-ဒု#ကထိနဘေဒ ကထိနဘေဒ]
#[https://my.wikisource.org/wiki/ပရိဝါ_ပါဠိတော်-ဒု#ဥပါလိ_ပဉ္စက ဥပါလိပဉ္စက]
#[https://my.wikisource.org/wiki/ပရိဝါ_ပါဠိတော်-ဒု#အတ္ထာပတ္တိသမုဋ္ဌာန် အတ္ထာပတ္တိသမုဋ္ဌာန]
#[https://my.wikisource.org/wiki/ပရိဝါ_ပါဠိတော်-ဒု#ဒုတိယဂါထာသင်္ဂဏိက ဒုတိယဂါထာသင်္ဂဏိက]
#[https://my.wikisource.org/wiki/ပရိဝါ_ပါဠိတော်-ဒု#သေဒမောစနဂါထာ သေဒမောစနဂါထာ]
#[https://my.wikisource.org/wiki/ပရိဝါ_ပါဠိတော်-ဒု#ပဉ္စဝဂ် ပဉ္စဝဂ္ဂ]
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဝိနည်းပိဋကတ်]]
7nyyg63qk1l6gau9logghnyrjxea9nf
တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်
0
206402
1049849
1021069
2026-08-23T02:40:45Z
~2026-40330-51
145831
/* ဖွဲ့စည်းထားပြီးသော တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်များ */
1049849
wikitext
text/x-wiki
[[File:Mm-rmc-map.jpg|thumb|နပတနှင့်ရလခတို့ မဖွဲ့စည်းမီကတပ်မတော် (ကြည်း) တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်များမြေပုံ]]
'''တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်''' ({{lang-en|Regional Military Command)}} ဆိုသည်မှာ မြန်မာ့[[တပ်မတော်]]၊ [[တပ်မတော် (ကြည်း)|တပ်မတော်(ကြည်း)]]၏ စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ ဒေသအာဏာပိုင်အဖွဲ့ ဖြစ်သည်။ ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်နယ်နိမိတ်ကို စစ်တိုင်းနယ်မြေ (၁၄) ခုအဖြစ် တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်နယ်မြေ (၁၄) ခုဖြင့်ပိုင်းခြားထားပြီး တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်၏ အဓိကလုပ်ငန်းတာဝန်မှာ ၎င်း၏အခြေစိုက်နယ်မြေဧရိယာနှင့် ထိုနယ်မြေနှင့်နယ်နိမိတ်ချင်းထိစပ်နေသော နေရာဒေသများ၏ ကာကွယ်ရေး၊ လုံခြုံရေးနှင့် စစ်ဆင်ရေးဆိုင်ရာကိစ္စရပ်များအား အဓိကတာဝန်ယူဆောင်ရွက်ရသည်။ ထို့ပြင် တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် နယ်မြေအတွင်းရှိသော ၎င်း၏လက်အောက်ခံတပ်များနှင့် အခြားလက်ရုံး/ဝန်ထမ်းတပ်များ၏ စစ်ဦးစီး/ စစ်ရေး/ စစ်ထောက်ပိုင်းဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းများကို ဖြေရှင်းဆောင်ရွက်ပေးခြင်း နှင့် စစ်ရုံးရှိအထက်ဌာနများမှ အမိန့်နှင့် ညွှန်ကြားချက်များအား ထပ်ဆင့်ညွှန်ကြားပေးခြင်းနှင့် ကြီးကြပ်ခြင်းတို့ကိုပါ ဆောင်ရွက်ရသည်။ လုပ်ပိုင်ခွင့်အာဏာအနေဖြင့် စစ်ဘက်တရားစီရင်ရေးအာဏာပါ ရရှိထားသည်။ တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် ၏ အမြင့်ဆုံး ရာထူးတာဝန်မှာ “တိုင်းမှူး” (Regional Commander) ဖြစ်ပြီး ခန့်အပ်သောအဆင့်မှာ [[ဗိုလ်ချုပ်]] (သို့မဟုတ်) [[ဗိုလ်မှူးချုပ်]] ဖြစ်သည်။
တပ်မတော်တွင် ရာထူးခန့်အပ်သည့် ဝါစဉ်အရ တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်များ၏ တိုင်းမှူးအသစ်များကို အစမ်းခန့်ကာလပြည့်မြောက်ပြီးသည့် ဗိုလ်မှူးချုပ်အဆင့် အရာရှိကြီးတစ်ဦးဦးကိုသာ ရာထူးတိုးခန့်အပ်လေ့ရှိသည်။ တိုင်းမှူးသည် မိမိကွပ်ကဲမှုနယ်မြေအတွင်း စစ်ဆင်ရေးဆိုင်ရာ လေကြောင်းပစ်ကူတောင်းခံနိုင်သော အနိမ့်ဆုံးအာဏာပိုင်ဖြစ်ပြီး နီးစပ်ရာ လေတပ်စခန်းဌာနချုပ်/လေတပ်စခန်း/လေတပ်ဆွယ် တစ်ခုခုသို့ တိုင်းမှူးကအကြောင်းကြားညှိနှိုင်းမှသာ လေကြောင်းပစ်ကူပေးလေ့ရှိသည်။ စစ်အုပ်ချုပ်ရေး(Martial Law)ကြေညာထားသည့် အချိန်ကာလတွင် ၎င်းစစ်အုပ်ချုပ်ရေးကြေညာခြင်းခံရသော ဒေသကို ကွပ်ကဲသည့် သက်ဆိုင်ရာ တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်၏ တိုင်းမှူးက အုပ်ချုပ်ရေး၊ တရားစီရင်ရေးနှင့် ဒေသန္တရအမိန့်ထုတ်ပြန်နိုင်သည့်အာဏာ ရရှိသည်။ စစ်အုပ်ချုပ်ရေးတွင် တိုင်းမှူးက အတည်ပြု/ပြင်ဆင်နိုင်သည့် အမြင့်ဆုံးပြစ်ဒဏ်မှာ တစ်ကျွန်းထောင်ဒဏ်ဖြစ်သည်။
တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်နယ်မြေများသည် စစ်ဘက်အုပ်ချုပ်ရေး၏ တိုင်းဒေသများဖြစ်ကြပြီး ၎င်းတို့အောက်တွင် တပ်မြို့၊ တပ်နယ်များခွဲခြားသတ်မှတ်ထားသည်။ တပ်မြို့ (သို့မဟုတ်) တပ်နယ်တစ်ခုတွင် ယင်း တပ်မြို့ (သို့မဟုတ်) တပ်နယ်အတွင်းရှိ တပ်ရင်း/တပ်ဖွဲ့/စခန်းများအနက်မှ ရာထူးအမြင့်ဆုံးအရာရှိသည် ယင်းတပ်နယ်၏ တပ်နယ်မှူး ({{lang-en|Garrison Commander}}) အဖြစ်လည်း တပ်နယ်အတွင်းရှိ တပ်အားလုံးကို အုပ်ချုပ်ရသည်။ (ဥပမာ - ခြေလျင်/ခြေမြန်တပ်ရင်း (၂) ရင်း၊ ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းစက်ရုံ (၁) ရုံနှင့် တပ်မတော်တန်းမြင့်လေ့ကျင့်ရေးကျောင်း (၁) ကျောင်း ရှိသော တပ်နယ်တွင် တပ်မတော်တန်းမြင့်လေ့ကျင့်ရေးကျောင်း၏ တပ်မှူး ဗိုလ်မှူးချုပ်က ယင်းတပ်နယ်၏ တပ်နယ်မှူးပင်ဖြစ်သည်)
တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်သည် ယင်းကွပ်ကဲမှုအောက်ရှိ စစ်ရေးအရ အလွန်အရေးပါသည့် ဒေသများ၌ ခြေလျင်တပ်ရင်း/အခြားတပ်ရင်း အနည်းဆုံးနှစ်ရင်းမှ သုံးရင်းအထိတွဲဖက်အခြေစိုက်ထားသော စစ်ဗျူဟာမှူးတစ်ဦးနှင့် စစ်ဦးစီးမှူး(ဒုတိယတန်း)တစ်ဦးတို့ အထိုင်ချကွပ်ကဲသည့် စစ်ဗျူဟာအဖွဲ့(အခြေချ)({{lang-en|Tactical Operation Command(Garrison))}}များ အခြေစိုက်ထားသည်။ တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်၏ ပင်မဌာနချုပ်ရုံးနှင့် အလွန်ဝေးကွာသည့် ဒေသများ၌မူ ဗိုလ်မှူးချုပ်တစ်ဦး ကွပ်ကဲသော ဦး/ရေး/ထောက်ဆိုင်ရာ ဌာနများပါရှိသည့် ဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ်({{lang-en|Regional Operation Command)}}ဖြင့် တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်က တစ်ဆင့်ကိုယ်စား နယ်မြေအတွင်းရှိ တပ်များကို ကွပ်ကဲအုပ်ချုပ်သည်။ တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်၏ ပင်မဌာနချုပ်ရုံးတွင် ကွပ်ကဲမှုရုံး၊ စစ်ဦးစီးဌာနရုံး၊ စစ်ရေးဌာနရုံး၊ စစ်ထောက်ဌာနရုံး၊ စခန်းရုံး၊ စစ်ဆင်ရေးခန်းမ အစရှိသည်တို့ စုပေါင်းတည်ရှိကြပြီး ယျေဘုယျအားဖြင့် စစ်ရေးအရ အားသာသည့် နယ်မြေများ၊ လုံခြုံရေးအရ အားသာသည့်နယ်မြေများ၊ တိုင်း/ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့နယ်မြေများနှင့် လေတပ်စခန်းဌာနချုပ်တည်ရှိရာ လေဆိပ်များနှင့် နီးကပ်သော နေရာများတွင် တည်ရှိသည်။ တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်၏ ပင်မဌာနချုပ်ရုံးကို စစ်ဗျူဟာအဖွဲ့များဖြင့် ကာရံထားပြီး စစ်ဗျူဟာအဖွဲ့(အခြေချ)များ၏ တည်ရှိမှုသည် ပင်မဌာနချုပ်ရုံး၏ ခံစစ်ကို အလွန်သက်ရောက်စေသည်။
တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်တွင် တိုင်းမှူး({{lang-en|Regional Commander)}}သည် စစ်ဘက်နှင့် အရေးပေါ်ကာလ အရပ်ဘက် အုပ်ချုပ်ရေး၊ တရားစီရင်ရေးအာဏာများကို ရရှိထားပြီး ဒုတိယတိုင်းမှူး({{lang-en|Deputy Regional Commander)}}သည် တိုင်းမှူးကို တာဝန်ခံရသည်။ တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်နှင့် ယင်းကွပ်ကဲမှုအောက်ရှိ တပ်အားလုံး၏ ဦး/ရေး/ထောက်ဆိုင်ရာတို့ကို ဗိုလ်မှူးချုပ်အဆင့်ရှိသော တိုင်းဦးစီးချုပ်({{lang-en|Regional Chief of Staff)}}က ကွပ်ကဲကာ တိုင်းကာနယ်ဟုခေါ်သည့် စစ်ဦးစီးဗိုလ်မှူးကြီး({{lang-en|Colonel General Staff)}}၊ ဦးစီးဗိုလ်မှူးကြီး({{lang-en|Colonel Staff)}}များ ကွပ်ကဲသော ဦး/ရေး/ထောက်ဌာန သုံးခုတို့က အရေးယူဆောင်ရွက်သည်။ စစ်ဘက်တရားနှင့်စပ်လျဉ်း၍ လက်ထောက်စစ်ဥပဒေချုပ်တစ်ဦး၊ ဒုတိယလက်ထောက်စစ်ဥပဒေတစ်ဦးနှင့် ဥပဒေအရာရှိတို့ ဦးစီးသည့် စစ်ဥပဒေဌာန ရှိသည်။
စစ်ဦးစီးဌာနတွင် စစ်ဆင်ရေးဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များ၊ ဖွဲ့စည်းမှုနှင့် လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များ၊ ပြည်သူ့စစ်ဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များ၊ လုပ်ငန်းနှင့်အထွေထွေ စစ်ဆေးရေးဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များ၊ စစ်ဘက်ရေးရာလုံခြုံရေးဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များနှင့် ကာကွယ်ရေးဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်တို့ကို တာဝန်ယူဆောင်ရွက်သည်။ စစ်ရေးဌာနတွင် တပ်အင်အားဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များ၊ တပ်ဖွဲ့ဝင်များ၏ ခံစားခွင့်ဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များ၊ စစ်စည်းကမ်းနှင့် စစ်ဥပဒေဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များ၊ ငွေစာရင်းနှင့် စစ်မှတ်တမ်းဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များကို တာဝန်ယူဆောင်ရွက်သည်။ စစ်ထောက်ဌာနတွင် ဘဏ္ဍာရေးဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များ၊ စစ်လက်နက်ပစ္စည်းနှင့် စစ်သုံးပစ္စည်းဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များ၊ ရိက္ခာနှင့် သက်သာချောင်ချိရေးဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များ၊ အုပ်ချုပ်ထောက်ပံ့မှုဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များ၊ ပစ္စည်းများစာရင်းအင်းနှင့် ဖြည့်တင်းထိန်းသိမ်းရေးဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များကို တာဝန်ယူဆောင်ရွက်သည်။ ပင်မဌာနချုပ်ရုံးတစ်ခုလုံး၏ လုံခြုံရေးကို တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်၏ ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီးအဆင့်ရှိ စခန်းမှူးက တာဝန်ယူဆောင်ရွက်ရပြီး ၎င်းအောက်တွင် လုံခြုံရေးတပ်ခွဲများ ရှိသည်။ ပုံမှန်အားဖြင့် ဌာနအလိုက် အဆင့်ဆင့်ကွပ်ကဲကြသော်လည်း စစ်ဆေးရေးဌာနသည် တပ်မတော်စစ်ဆေးရေးအရာရှိချုပ်ရုံး၏ ကွပ်ကဲမှုအောက်တွင်လည်းကောင်း၊ ငွေစာရင်းဌာနခွဲသည် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ငွေစာရင်းရုံး၏ ကွပ်ကဲမှုအောက်တွင်လည်းကောင်း၊ စစ်ဘက်ရေးရာလုံခြုံရေးဌာနသည် စစ်ဘက်ရေးရာလုံခြုံရေးအရာရှိချုပ်ရုံး၏ ကွပ်ကဲမှုအောက်တွင်လည်းကောင်း၊ ပြည်သူ့စစ်ဌာနသည် ပြည်သူ့စစ်နှင့်နယ်ခြားတပ်များညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး၏ ကွပ်ကဲမှုအောက်တွင်လည်းကောင်း၊ မှတ်တမ်းဌာနခွဲသည် တပ်မတော်မှတ်တမ်းညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး၏ ကွပ်ကဲမှုအောက်တွင်လည်းကောင်း ရှိသည်။ စစ်ဥပဒေဌာနမှာမူ စစ်ဥပဒေချုပ်ရုံးကွပ်ကဲမှုအောက် ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် ယျေဘုယျအားဖြင့် တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်တစ်ခုတွင် စစ်မြေပြင်အင်ဂျင်နီယာတပ်ရင်း၊ ဆက်သွယ်ရေးတပ်ရင်း၊ တပ်မတော်ဆေးရုံ၊ ဆောက်လုပ်ရေးအင်ဂျင်နီယာတပ်ရင်း/ခွဲ အစရှိသော လက်ရုံး/ဝန်ထမ်းတပ်များပါ ပူးတွဲတည်ရှိသည်။
== သမိုင်းကြောင်း ==
မြန်မာနိုင်ငံလွတ်လပ်ရေး ရပြီးချိန်ဖြစ်သော ၁၉၄၈ခုနှစ်တွင် တပ်မတော်၌ မြောက်ပိုင်းနှင့် တောင်ပိုင်းဟူ၍ စစ်တိုင်း(၂)ခုသာရှိခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က တပ်မတော်အကြီးအကဲများအဖြစ် [[မြန်မာနိုင်ငံ ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး]] ဗိုလ်ချုပ်[[လက်ျာ၊ ဗိုလ် (ရဲဘော် သုံးကျိပ်)|လကျ်ာ]]၊စစ်ဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်[[စမစ်ဒွန်း]]၊ မြောက်ပိုင်းတိုင်းမှူး ဗိုလ်မှူးချုပ် နေဝင်း၊တောင်ပိုင်းတိုင်းမှူး ဗိုလ်မှူးချုပ် [[စောကြာဒိုး]]တို့ဖြစ်သည်။ လွတ်လပ်ရေးရပြီး ၄လအကြာ ၁၄.၄.၁၉၄၈ခုနှစ်တွင် စစ်ဦးစီးချုပ်ရုံး (စစ်ရုံး)ကို စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့ရာ ဗိုလ်ချုပ်စမစ်ဒွန်းမှာ စစ်ဦးစီးချုပ်၊ ဗိုလ်မှူးချုပ်စောကြာဒိုးမှာ ဒုစစ်ဦးစီးချုပ်၊ မြောက်ပိုင်းတိုင်းမှူး ဗိုလ်မှူးချုပ်နေဝင်း၊ တောင်ပိုင်းတိုင်းမှူး ဗိုလ်မှူးချုပ်အောင်သင်းတို့က အကြီးအကဲများဖြစ်သည်။ဩဂုတ်လ ၁ရက်နေ့တွင် ပြည်သူ့ရဲအပါအဝင် အစိုးရလက်နက်ကိုင်အားလုံး တပ်မတော်အောက်ရောက်ရှိလာပြီး ဗိုလ်ချုပ်စမစ်ဒွန်းမှာ စစ်သေနာပတိ၊ဗိုလ်မှူးချုပ်[[နေဝင်း (ဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|နေဝင်း]]မှာ ဒုစစ်သေနာပတိ၊ ဗိုလ်မှူးချုပ်အောင်သင်းမှာ တောင်ပိုင်းတိုင်းမှူး၊ ဗိုလ်မှူးချုပ် လဇွန်တန်မှာ မြောက်ပိုင်းတိုင်းမှူးဖြစ်လာခဲ့သည်။၁၉၄၉ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီတွင် နိုင်ငံရေးအခြေအနေများအရ [[နေဝင်း (ဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်း]]မှာ စစ်ဦးစီးချုပ်ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တောင်ပိုင်းတိုင်းမှူးအဖြစ် ဗိုလ်မှူးချုပ်[[ကျော်ဇော၊ ဗိုလ်ချုပ်|ကျော်ဇော]]၊ မြောက်ပိုင်းတိုင်းမှူးအဖြစ် ဗိုလ်မှူးချုပ် အေဒီဘလိတ်တို့က ဆောင်ရွက်သည်။၁၉၅၃ခုနှစ် [[ကူမင်တန်ကျူးကျော်မှု]]တွင် တိုင်းမှူးများကို နေရာပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |url=http://zotang.blogspot.com/2009/12/blog-post.html |title=Freedom, Peace & Justice: ဗိုလ်မှူးချုပ် ကျော်ဇော ၉၀ ပြည့်ပြီ၊ တပ်မတော်သားများကို ပြည်သူ့ဘက် ရပ်တည်ရန် မွေးနေ့တွင် တိုက်တွန်း<!-- Bot generated title --> |access-date=8 June 2021 |archive-date=8 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210608131735/http://zotang.blogspot.com/2009/12/blog-post.html |url-status=dead }}</ref>၁၉၅၆ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်မှူးချုပ်[[ကျော်ဇော၊ ဗိုလ်ချုပ်|ကျော်ဇော]]အား [[ဗမာပြည် ကွန်မြူနစ်ပါတီ|ဗကပ]]နှင့် ဆက်သွယ်သည်ဟုဆိုကာ အနားပေးလိုက်ပြီး<ref>{{cite news|url=https://www-bbc-com.cdn.ampproject.org/v/s/www.bbc.com/burmese/in-depth-50587538.amp?amp_js_v=a6&_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw%3D%3D#aoh=16251119485819&_ct=1625111953341&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&_tf=From%20%251%24s&share=https%3A%2F%2Fwww.bbc.com%2Fburmese%2Fin-depth-50587538|title=တော်လှန်ရေးနယ်မြေမှာ အနှစ် ၄ဝ ကျော်တဲ့ ဗိုလ်ကျော်ဇော မိသားစု|last=|date=|work=|language=|accessdate=}}</ref><ref>{{cite news|url=https://burmese-voanews-com.cdn.ampproject.org/v/s/burmese.voanews.com/amp/general-kyaw-zaw-pass-away/1524867.html?amp_js_v=a6&_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw%3D%3D#aoh=16251829358328&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&_tf=From%20%251%24s&share=https%3A%2F%2Fburmese.voanews.com%2Fa%2Fgeneral-kyaw-zaw-pass-away%2F1524867.html|title=ဗိုလ်မှူးချုပ်ကျော်ဇော၏ ဈာပနကို အကျဉ်းချုပ်ပြုလုပ်|last=|date=|work=|language=|accessdate=}}</ref> ၎င်းနေရာဖြစ်သော မြောက်ပိုင်းတိုင်းမှူးနေရာတွင် ဗိုလ်မှူးချုပ်[[အောင်ရွှေ]]ကို ခန့်ထားခဲ့သည်။ <ref>[http://newsdeyea.blogspot.com/2009/12/blog-post_1838.html တပ်မတော်သားများ ပြည်သူကို ရန်သူလို သဘော မထားရန် ဗိုလ်မှူးချုပ်ဟောင်း ကျော်ဇော တိုက်တွန်း | ဒီရေ သတင်းများ<!-- Bot generated title -->]</ref>
၁၉၅၉ ခုနှစ် အိမ်စောင့်အစိုးရဖွဲ့စည်းထားချိန်တွင် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်မှာ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး[[နေဝင်း (ဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|နေဝင်း]]၊ ဒုကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်မှာ ဗိုလ်မှူးချုပ်[[အောင်ကြီး]]၊ မြောက်ပိုင်းတိုင်းမှူးမှာ ဗိုလ်မှူးချုပ်[[စန်းယု (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|စန်းယု]]၊ တောင်ပိုင်းတိုင်းမှူးမှာ ဗိုလ်မှူးချုပ်[[အောင်ရွှေ]]တို့ဖြစ်သည်။၁၉၆၀ရွေးကောက်ပွဲအပြီး၁၉၆၁ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်မှူးချုပ်အောင်ရွှေကို ထုတ်ပယ်လိုက်ကာ ၎င်းနေရာတွင် ဗိုလ်မှူးချုပ် စိန်ဝင်းကို ခန့်ထားလိုက်သည်။
အိမ်စောင့်အစိုးရမှ ရွေးကောက်ခံ ဦးနုအစိုးရကို အာဏာပြန်လွှဲပြီးနောက် တပ်မတော်ကို အင်အားတိုးချဲ့ရန်အတွက် ၁၉၆၁ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် စစ်တိုင်း(၂)ခုအား စစ်တိုင်း (၅)ခုသို့ တိုးချဲ့ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ထိုစစ်တိုင်းများနှင့် တိုင်းမှူးများမှာ
*[[မန္တလေးမြို့|မန္တလေး]]အခြေစိုက် [[အနောက်မြောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] (နမခ)- [[စန်းယု (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဗိုလ်မှူးချုပ်စန်းယု]]
*[[မင်္ဂလာဒုံမြို့နယ်|ရန်ကုန်မင်္ဂလာဒုံ]]အခြေစိုက် [[အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] (လပခ) - ဗိုလ်မှူးချုပ်[[စိန်ဝင်း၊ ဗိုလ်ချုပ်၊ ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း|စိန်ဝင်း]]
*[[မော်လမြိုင်]]အခြေစိုက် [[အရှေ့တောင်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] (ရတခ) - ဗိုလ်မှူးကြီးသောင်းကြည်
*[[ပုသိမ်မြို့|ပုသိမ်]]အခြေစိုက် [[အနောက်တောင်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] (နတခ) - ဗိုလ်မှူးကြီးကြည်မောင်
*[[တောင်ကြီးမြို့|တောင်ကြီး]]အခြေစိုက် [[အရှေ့ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] (ရပခ) - ဗိုလ်မှူးကြီးမောင်ရွှေ တို့ဖြစ်ကြသည်။
[[၁၉၆၂ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|၁၉၆၂ခုနှစ်တွင် တပ်မတော်သည် နိုင်ငံတော်အာဏာ]]ကို အာဏာရဦးနုအစိုးရထံမှ သိမ်းယူခဲ့ပြီး တော်လှန်ရေးကောင်စီအနေဖြင့် စတင်အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။၁၉၇၂ခုနှစ်တွင် အာဏာသိမ်းစစ်ခေါင်းဆောင် [[မြန်မာနိုင်ငံတော်၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ|ဝန်ကြီးချုပ်]]ဦး[[နေဝင်း (ဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|နေဝင်း]]က ၎င်း၏ [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်|ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]နေရာကို ဗိုလ်ချုပ်ကြီး[[စန်းယု (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|စန်းယု]]အား လွှဲပြောင်းပေးခဲ့ပြီး ဗိုလ်မှူးကြီး[[စိန်လွင် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|စိန်လွင်]]မှာ [[အနောက်မြောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်|နမခ]]တိုင်းမှူးဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထို့အပြင် တပ်မတော်စစ်တိုင်း (၄)ခုကို အသစ်ထပ်မံဖွဲ့စည်းရာ စုစုပေါင်း (၉)ခုဖြစ်လာခဲ့သည်။ အရပ်သတင်းများကမူ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်းသည် ၎င်း၏ အကြိုက်ဆုံး (၉)ဂဏန်းကို ဗေဒင်ကိန်းဂဏန်းများအရ ဖွဲ့စည်းသည်ဟု ပြောဆိုခဲ့ကြသည်။ စစ်တိုင်းများအပြင် [[တပ်မ ၇၇|တပ်မ(၇၇)]]၊ [[တပ်မ ၈၈|တပ်မ(၈၈)]]၊ [[အမှတ် (၉၉) ခြေမြန်တပ်မ ဌာနချုပ်|တပ်မ(၉၉)]] စသည့် တပ်မ(၃)ခုကိုပါ စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။၁၉၇၂ခုနှစ်တွင် တပ်မတော် စစ်တိုင်းများမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
*[[မြောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] - ဗိုလ်မှူးကြီးထွန်းတင်
*[[အရှေ့မြောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] - ဗိုလ်မှူးကြီး[[အေးကို (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|အေးကို]]
*[[အရှေ့ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] - ဗိုလ်မှူးကြီးစံကြည်
*[[အရှေ့တောင်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] - ဗိုလ်မှူးကြီးတင့်ဆွေ
*[[ရန်ကုန်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] - ဗိုလ်မှူးကြီးကျော်ထင်
*[[အနောက်တောင်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်|အနောက်တောင်ပိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] - ဗိုလ်မှူးကြီးသန်းတင်
*[[အနောက်မြောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်|အနောက်မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] - ဗိုလ်မှူးကြီး[[စိန်လွင် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|စိန်လွင်]]
*[[အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] - ဗိုလ်မှူးကြီးခင်အုန်းတို့ဖြစ်ကြသည်။ဦးနေဝင်းသည် ၎င်းကြိုက်နှစ်သက်သူများကို အမြဲမပြတ် ပြောင်းလဲနေခဲ့၍ စစ်တိုင်းမှူးများမှာ အမြဲ ပြောင်းလဲနေခဲ့သည်။
၁၉၈၈ခုနှစ် တပ်မတော်အာဏာသိမ်းမှုအပြီးတွင် စစ်တိုင်းမှူး (၉)ဦးမှာ အာဏာသိမ်း [[နိုင်ငံတော် ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှု တည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့|နဝတ]]အဖွဲ့တွင် အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ပါဝင်ကြသည်။၁၉၉၀ခုနှစ်<ref>{{cite news|url=https://cincds.gov.mm/node/12078|title=အနောက်မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်၏(၃၁)နှစ်မြောက် တိုင်းနှစ်ပတ်လည်နေ့ အထိမ်း အမှတ် ဆုပေးပွဲ ပြုလုပ်|last=|date=|work=|language=|accessdate=}}</ref>တွင် [[မန္တလေးမြို့|မန္တလေး]]အခြေစိုက် [[အနောက်မြောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]အား ၂ပိုင်းခွဲကာ နမခအား [[မုံရွာမြို့]]သို့ ပြောင်းရွှေ့အခြေစိုက်သည်။[[တောင်ငူမြို့|တောင်ငူ]]အခြေစိုက် [[အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]အား မန္တလေးသို့ ပြောင်းရွှေ့အခြေစိုက်သည်။ တောင်ငူတွင် [[တောင်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]ဟူ၍ အသစ်တဖန်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။<ref>{{cite news|url=https://burmese-voanews-com.cdn.ampproject.org/v/s/burmese.voanews.com/amp/article-09-24-11-soldiers-talk079-130479973/1245668.html?amp_js_v=a6&_gsa=1&usqp=mq331AQHKAFQArABIA%3D%3D#aoh=16228819305559&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&_tf=From%20%251%24s&share=https%3A%2F%2Fburmese.voanews.com%2Fa%2Farticle-09-24-11-soldiers-talk079-130479973%2F1245668.html|title=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးစောမောင်ကို နဝတဥက္ကဋ္ဌရာထူးကနေ ဖယ်ရှားခဲ့စဉ်က|last=|date=|work=|language=|accessdate=}}</ref><ref>{{cite book | title=အကွဲအပြဲနှင့် မသဲမကွဲမြန်မာပြည်| author=ကိုဝင်း(အမရပူရ)| work= | publisher= | year=| isbn=}}</ref><ref>{{cite book | title=တပ်မတော်ခေါင်းဆောင်များသမိုင်းအကျဉ်း (၁၉၄၁-၁၉၉၈) | author=မြဝင်း | work= | publisher= | year= | isbn=}}</ref> ၁၉၉၇ နဝတမှ [[နအဖ]]သို့ ကူးပြောင်းချိန်တွင် စစ်တိုင်းမှူးများသည် တိုင်းနှင့်ပြည်နယ်ကောင်စီများ၏ ဥက္ကဋ္ဌများ ဖြစ်ကြသည်။ ကာချုပ် [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]][[သန်းရွှေ (ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|သန်းရွှေ]]လက်ထက်တွင် [[အရှေ့ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]ကို ၁၉၉၆ခုနှစ်တွင် [[ကျိုင်းတုံမြို့|ကျိုင်းတုံ]]အခြေစိုက် [[တြိဂံဒေသတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]၊၂၀၁၂ခုနှစ်တွင် [[ခိုလမ်မြို့]]အခြေစိုက်[[အရှေ့အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]များဖြင့် ခွဲထုတ်ကာ တိုးချဲ့ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။[[မြိတ်မြို့]]အခြေစိုက် [[ကမ်းရိုးတန်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]၊ [[အမ်းမြို့]]အခြေစိုက် [[အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]များကိုလည်း ထပ်မံဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ရန်ကုန်မှ နေပြည်တော်သို့ ပြောင်းရွှေ့ရုံးထိုင်ပြီးနောက် [[အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]မှ ပျဉ်းမနားဒေသအားလည်း [[နေပြည်တော်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]အဖြစ် ခွဲထုတ်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ၁၉၄၈ခုနှစ်တွင် တပ်မတော်၌ တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် (၂)ခုသာရှိခဲ့ရာမှ ၂၀၂၁ခုနှစ်တွင် တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် (၁၄)ခုအထိရှိလာခဲ့သည်။
== ဖွဲ့စည်းပုံ ==
{{Ref improve|အပိုင်း|date=စက်တင်ဘာ ၂၀၂၁}}
'''''တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်''''' ၏ ယေဘူယျဖွဲ့စည်းပုံမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည် -
# '''တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်ရုံး (Regional Command)''' ၉၅+၇၄၀ ဦး
## တိုင်းမှူး (Regional Commander)
### တိုင်းမှူး၏ ဦးစီးအရာရှိ (Personal Staff Officer of Regional Commander)
### ရုံးအဖွဲ့ (Staff)
##ဒုတိယတိုင်းမှူး (Deputy Regional Commander)
###ဒုတိယတိုင်းမှူး၏ ဦးစီးအရာရှိ (Personal Staff Officer of Deputy Regional Commander)
###ရုံးအဖွဲ့ (Staff)
#'''စစ်ဦးစီးအဖွဲ့ (General Staff)'''
##တိုင်းဦးစီးချုပ် (Regional Chief of Staff)
### တိုင်းဦးစီးချုပ်၏ ဦးစီးလက်ထောက် (Personal Assistant of Regional Chief of Staff)
## စစ်ဦးစီးဗိုလ်မှူးကြီး (Colonel General Staff)
### စစ်ဦးစီးဌာန (General Staff Department) ၂၁+၄၁၈ ဦး
#### စစ်ဦးစီးမှူး(ပထမတန်း)(စစ်ဆင်ရေး) (General Staff Officer Grade 1 (Operations))
#### ရုံးအုပ်ချုပ် (Chief Head Clerk)
##### စစ်ဦးစီးဌာန(စစ်ဆင်ရေး) (Operations Branch) ၅+၁၅ ဦး
##### စစ်ဦးစီးဌာန(တာဝန်နှင့်လေ့ကျင့်ရေး) (Duty and Training Branch) ၃+၁၃ ဦး
##### စစ်ဦးစီးဌာန(စစ်ဘက်ရေးရာလုံခြုံရေး(စစ်ဦးစီး)) (Military Affairs Security (General Staff) Branch) ၂+၇ ဦး
#### စခန်းမှူး (Camp Commandant)
##### တိုင်းအရာခံဗိုလ် (Command Sergeant Major)
##### စခန်းရုံး (Camp Office) ၁+၁၁ ဦး
##### လုံခြုံရေးတပ်ခွဲ(၁) (Security Company 1) ၄+၉၄ ဦး
##### လုံခြုံရေးတပ်ခွဲ(၂) (Security Company 2) ၄+၉၄ ဦး
##### တပ်ထောက်မော်တော်ယာဉ်တပ်စု (Quartermaster Motor Platoon) ၁+၁၃၇ ဦး
##### စစ်တီးဝိုင်းတပ်စု (Military Band) +၄၆ ဦး
## ဦးစီးဗိုလ်မှူးကြီး(စစ်ရေး) (Colonel Adjutant Staff)
### စစ်ရေးဌာန (Administrative Department) ၁၉+၂၅၄ ဦး
#### ဦးစီးအရာရှိ(ပထမတန်း)(စစ်ရေး) (Staff Officer Grade 1 (Administration))
##### စစ်ရေးဌာန(၁/၂/၅) (Administrative Branch (1/2/5)) ၃+၇ ဦး
##### စစ်ရေးဌာန(၃/၄) (Administrative Branch (3/4)) ၁+၆ ဦး
#### ဦးစီးအရာရှိ(ပထမတန်း)(ငွေစာရင်း/မှတ်တမ်း) (Staff Officer Grade 1 (Account/Record))
##### ငွေစာရင်းဌာနခွဲ (Account Branch) ၉+၁၂၀ ဦး
###### ဒုတိယညွှန်ကြားရေးမှူး(ငွေစာရင်း) (Deputy Director (Account))
###### လက်ထောက်ညွှန်ကြားရေးမှူး (Assistant Director)
##### မှတ်တမ်းဌာနခွဲ (Record Branch) ၄+၁၂၁ ဦး
## ဦးစီးဗိုလ်မှူးကြီး(စစ်ထောက်) (Colonel Quartermaster Staff)
### စစ်ထောက်ဌာန (Quartermaster Department) ၁၄+၃၆ ဦး
#### ဦးစီးအရာရှိ(ပထမတန်း)(ရိက္ခာ/စစ်ဝတ်) (Staff Officer Grade 1 (Ration/Equipment))
##### ရိက္ခာဌာနခွဲ (Ration Branch) ၃+၉ ဦး
##### စစ်ဝတ်ဌာနခွဲ (Equipment Branch) ၃+၉ ဦး
#### ဦးစီးအရာရှိ(ပထမတန်း)(လုပ်ငန်း) (Staff Officer Grade 1 (Logistics))
##### လုပ်ငန်းဌာနခွဲ (Quartermaster Management Branch) ၃+၉ ဦး
##### ဖြည့်တင်းရေးနှင့် ထိန်းသိမ်းရေးဌာနခွဲ (Procurement and Storage Branch) ၃+၉ ဦး
#'''သီးခြားဌာနများ (Independent Branches)'''
## စစ်ဦးစီးမှူး(ပထမတန်း)(စစ်ဘက်ရေးရာလုံခြုံရေး) (General Staff Officer Grade 1 (Military Affairs Security))
### စစ်ဘက်ရေးရာလုံခြုံရေးဌာန (Military Affairs Security Department) ၇+၃ ဦး
## ဦးစီးအရာရှိ(ပထမတန်း)(စစ်ဆေးရေး) (Staff Officer Grade 1 (Inspection))
### စစ်ဆေးရေးဌာန (Inspectorate Department) ၇+၃ ဦး
## ဦးစီးအရာရှိ(ပထမတန်း)(ပြည်သူ့စစ်) (Staff Officer Grade 1 (Militia))
### ပြည်သူ့စစ်ဌာန (People's Militia Department) ၇+၃ ဦး
## လက်ထောက်စစ်ဥပဒေချုပ် (Assistant Judge Advocate General)
### စစ်ဥပဒေဌာန (Judge Advocate Branch) ၃+၆ ဦး
#### ဒုတိယလက်ထောက်စစ်ဥပဒေချုပ် (Deputy Assistant Judge Advocate General)
#### ဥပဒေအရာရှိ (Judge Advocate)
# '''[[ဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ်]]'''
## ဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ်ရုံး
## ကွပ်ကဲမှုအောက် ခြေလျင်/ခြေမြန်တပ်ရင်းများ
# '''အခြေချစစ်ဗျူဟာအဖွဲ့များ'''
## အခြေချစစ်ဗျူဟာအဖွဲ့ရုံး
## ကွပ်ကဲမှုအောက် ခြေလျင်/ခြေမြန်တပ်ရင်းများ
# '''စစ်ဗျူဟာအဖွဲ့များ (သို့) လှုပ်ရှား စစ်ဗျူဟာအဖွဲ့များ'''
#* လက်အောက်ခံ ခြေလျင်/ခြေမြန်တပ်ရင်းများ
== ဖွဲ့စည်းထားပြီးသော တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်များ ==
{|class="wikitable nowrap sortable mw-datatable"
|+တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်များ၊ ၎င်းတို့၏အခြေစိုက်နေရာနှင့် တိုင်းမှူးများ<ref>{{cite book |last= ကျော်ဇော|first= မောင် |author-link= |date= ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၂ |title=
အထွေထွေဗဟုသုတ (၂၀၂၂–၂၀၂၃) |url= |location= ရန်ကုန် |publisher= ကြယ်စင်စာပေ|page= ၁၇၉ |isbn=}}</ref>
!စဉ်
!အလံ
!တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်
!ဌာနချုပ်တည်နေရာ
!တည်ထောင်နှစ်
!ပထမဆုံးတိုင်းမှူး
!လက်ရှိတိုင်းမှူး
|-
|၁။
|[[ဖိုင်: Myanmar Naypyitaw RMC Flag.svg|100px]]
|[[နေပြည်တော်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
(နပတ)
|[[နေပြည်တော် ပြည်ထောင်စုနယ်မြေ]]၊ [[နေပြည်တော်မြို့]]
|၂၀၀၅
|ဗိုလ်ချုပ် [[ဝေလွင် (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဝေလွင်]]
|ဗိုလ်ချုပ် ကြည်သိုက်
|-
|၂။
|[[ဖိုင်:Mm-northern-rmc.svg|100px]]
|[[မြောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
(မပခ)
|[[ကချင်ပြည်နယ်]]၊ [[မြစ်ကြီးနားမြို့]]
|၁၉၄၇
|ဗိုလ်မှူးချုပ် [[နေဝင်း (ဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|နေဝင်း]]
|ဗိုလ်ချုပ် အောင်ဇော်ထွေး
|-
|၃။
|[[ဖိုင်:Mm-north-eastern-rmc.svg|100px]]
|[[အရှေ့မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
(ရမခ)
|[[ရှမ်းပြည်နယ်]]၊ [[လားရှိုးမြို့]]
|၁၉၇၂
|ဗိုလ်မှူးကြီး [[အေးကို]]
|ဗိုလ်ချုပ် အေးမင်းဦး
|-
|၄။
|[[ဖိုင်:Mm-eastern-rmc.svg|100px]]
|[[အရှေ့ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
(ရပခ)
|[[ရှမ်းပြည်နယ်]]၊ [[တောင်ကြီးမြို့]]
|၁၉၆၁
|ဗိုလ်မှူးချုပ် [[စန်းယု]]
|ဗိုလ်မှူးချုပ် ကျော်နိုင်ဦး
|-
|၅။
|[[ဖိုင်: Myanmar Eastern Central RMC Flag.svg|100px]]
|[[အရှေ့အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
(ရလခ)
|[[ရှမ်းပြည်နယ်]]၊ [[ခိုလမ်မြို့]]
|၂၀၁၁
|ဗိုလ်မှူးချုပ် [[ထွန်းထွန်းနောင်]]
|လစ်လပ်
|-
|၆။
|[[ဖိုင်:Mm-triangle-rmc.svg|100px]]
|[[တြိဂံဒေသတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
(တသခ)
|[[ရှမ်းပြည်နယ်]]၊ [[ကျိုင်းတုံမြို့]]
|၁၉၉၆
|ဗိုလ်ချုပ် [[သိန်းစိန် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|သိန်းစိန်]]
|ဗိုလ်ချုပ် စိုးမြတ်ထွဋ်
|-
|၇။
|[[ဖိုင်:Mm-south-eastern-rmc.svg|100px]]
|[[အရှေ့တောင်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
(ရတခ)
|[[မွန်ပြည်နယ်]]၊ [[မော်လမြိုင်|မော်လမြိုင်မြို့]]
|၁၉၆၁
|ဗိုလ်မှူးချုပ် [[စိန်ဝင်း၊ ဗိုလ်ချုပ်၊ ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း|စိန်ဝင်း]]
|ဗိုလ်မှူးချုပ် သူရ ဇော်လွင်စိုး
|-
|၈။
|[[ဖိုင်:Mm-coastal-rmc.svg|100px]]
|[[ကမ်းရိုးတန်းဒေသတိုင်း စစ်ဌာနချုပ်|ကမ်းရိုးတန်းဒေသတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
(ကရခ)
|[[တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[မြိတ်မြို့]]
|၁၉၉၆
|ဗိုလ်ချုပ် သူရ သီဟသူရ စစ်မောင်
|ဗိုလ်ချုပ် ကျော်ကျော်ဟန်
|-
|၉။
|[[ဖိုင်:Mm-yangon-rmc.svg|100px]]
|[[ရန်ကုန်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
(ရကတ)
|[[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ရန်ကုန်မြို့]]
|၁၉၆၉
|ဗိုလ်မှူးကြီး [[ကျော်ထင်၊ ဦး (သူရ)|သူရ ကျော်ထင်]]
|ဗိုလ်မှူးချုပ် တင်မင်းလတ်
|-
|၁၀။
|[[ဖိုင်:Mm-south-western-rmc.svg|100px]]
|[[အနောက်တောင်တိုင်း စစ်ဌာနချုပ်|အနောက်တောင်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
(နတခ)
|[[ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပုသိမ်မြို့]]
|၁၉၆၁
|ဗိုလ်မှူးကြီး ကြည်မောင်
|ဗိုလ်မှူးချုပ် အောင်ကျော်ခိုင်
|-
|၁၁။
|[[ဖိုင်:MM Western RMC Flag.svg|100px]]
|[[အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
(နပခ)
|[[ရခိုင်ပြည်နယ်]]၊ [[အမ်းမြို့]]
|၁၉၆၉
|ဗိုလ်မှူးကြီး လှထွန်း
|ဗိုလ်မှူးချုပ် ကျော်ဇော
|-
|၁၂။
|[[ဖိုင်:Mm-north-western-rmc.svg|100px]]
|[[အနောက်မြောက်တိုင်း စစ်ဌာနချုပ်|အနောက်မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
(နမခ)
|[[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[မုံရွာမြို့]]
|၁၉၆၁
|ဗိုလ်မှူးချုပ် ကျော်မင်း
|ဗိုလ်ချုပ် ကျော်သူရ
|-
|၁၃။
|[[ဖိုင်:Mm-central-rmc.svg|100px]]
|[[အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
(လပခ)
|[[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[မန္တလေးမြို့]]
|၁၉၆၁
|ဗိုလ်မှူးချုပ် သောင်းကြည်
|ဗိုလ်မှူးချုပ် အောင်ဌေး
|-
|၁၄။
|[[ဖိုင်:Mm-southern-rmc.svg|100px]]
|[[တောင်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
(တပခ)
|[[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[တောင်ငူမြို့]]
|၁၉၄၇
|ဗိုလ်မှူးချုပ် [[စောကြာဒိုး]]
|ဗိုလ်ချုပ် စိုးကျော်ထက်
|}
== တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်များသိမ်းပိုက်ခဲ့သော စစ်ဌာနချုပ်များ ==
===အရှေ့မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်၊ လားရှိုးမြို့===
၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၃ ရက်နေ့တွင် ကိုးကန့်လက်နက်ကိုင်တပ်များ၊ တအောင်းလက်နက်ကိုင်တပ်များသည် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များနှင့် ပူးပေါင်းကာ လားရှိုးမြို့အခြေစိုက် အရှေ့မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်ကို တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ တိုက်ပွဲအတွင်း တပ်မတော်ဖက်မှ အင်အား ၁ ထောင်ကျော်ကျဆုံးခဲ့ပြီး တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်များနှင့် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များဖက်မှ အင်အား ၂၀၀ခန့် ကျဆုံးခဲ့သည်။
===အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်၊ အမ်းမြို့===
၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလမှ စတင်၍ အာရက္ခတပ်များမှ အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်တည်ရှိရာ အမ်းမြို့ကို အဖက်ဖက်မှ ပိတ်ဆို့တိုက်ခိုက်နိုင်ခဲ့သည့်အတွက် ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၂၀ ရက်နေ့တွင် အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်ကို တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ တိုက်ပွဲအတွင်း အာရက္ခတပ်များဖက်မှ ဒေသခံကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များ၊ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များ ပါဝင်ကူညီတိုက်ခိုက်ခဲ့ကြသည်။ ၂ လကြာတိုက်ပွဲအပြီးတွင် တပ်မတော်ဖက်မှ အင်အား ၁၀၀၀ ဝန်းကျင်ကျဆုံးကာ အာရက္ခတပ်များ၊ ဒေသခံကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များနှင့် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များဖက်မှ၁၂၀၀ ကျော်ကျဆုံးခဲ့သည်။
== တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်များ ပြန်လည်လက်လွှတ်ခဲ့ရသော တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်များ ==
===အရှေ့မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်၊ လားရှိုးမြို့===
တရုတ်အစိုးရ၏ ကြားဝင်စေ့စပ်ပေးမှုဖြင့် ဧပြီလ ၁၇ ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်၏အရှေ့မြောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်မှတပ်ဖွဲ့ဝင်များ လားရှိုးမြို့ကို ပြန်လည်ဝင်ရောက်ထိန်းချုပ်လိုက်ပြီး MNDAA တပ်ဖွဲ့ဝင်များမှာ ဧပြီလ ၂၂ ရက်နေ့တွင် မြို့မှဆုတ်ခွာပေးခဲ့ရသည်။ <ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2025/04/22/400132.html|title=စစ်ကောင်စီတပ်လားရှိုးဝင်ပြီ|work=Burma Irrawaddy|access-date=၃ ဇွန် ၂၀၂၅|date=၂၂ ဧပြီ ၂၀၂၄ }}</ref>
== ကိုးကား ==
{{reflist}}
{{တပ်မတော် (ကြည်း)}}
{{တပ်မတော်}}
[[ကဏ္ဍ:တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်များ| ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့တပ်မတော်၏ ခြေလျင်တပ်ဖွဲ့များ]]
32xkgnn5hel20pdpsr7f052ielmtpuy
နေတ္တိကျမ်း
0
242337
1049825
876381
2026-08-22T20:06:05Z
Sappadasa
132530
1049825
wikitext
text/x-wiki
{{ပိဋကတ်သုံးပုံ}}{{ဗုဒ္ဓဘာသာ}}
ဒေသနာဟာရစသော နည်း-ဥပဒေ-တို့ကို ပြကြောင်း-ပြရာ-ဖြစ်သော<ref name="တိပိဋကအဘိဓာန်">တိပိဋကအဘိဓာန် အတွဲ-၁ နိဒါန်း</ref> <ref>နေတ္တိပကရဏ (န)''' [နေတ္တိ + ပကရဏ]</ref> '''နေတ္တိပကရဏ'''ဟူသည် နေတ္တိကျမ်းဖြစ်သည်။
# ဝေနေယျသတ္တဝါတို့ကို အရိယာဖြစ်ပြီး တရားသို့ ဆောင်တတ်သောကျမ်း။
# ဓမ္မကထိကပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ဝေနေယျသတ္တဝါတို့ကို သောတာပတ္တိမဂ်သို့ ဆောင်ကြောင်း၊ ရောက်စေကြောင်းဖြစ်သောကျမ်း။
# ဓမ္မကထိကပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ဝေနေယျတို့ကို နိဗ္ဗာန်သို့ ဆောင်ပို့ရာဖြစ်သောကျမ်း။<ref>'''နေတ္တိပ္ပကရဏဿ မေ'''။ နေတ္တိ၊ဋ္ဌ၊၂။ (ဒီ၊ဋီ၊၂၊၂၉၀။ အံ၊ဋီ၊၁၊၅၄။ နေတ္တိ၊ဋီ၊၁၄၊၁၆၊၄၅။)</ref>
===နေတ္တိကျမ်းပြုစုသူနှင့် ပါဝင်သော အကြောင်းအရာများ===
'''နေတ္တိ'''–လည်းကြည့်။ ယင်းကျမ်းကို သံခိတ္တဝိဘဇန ဧတဒဂ်၊ မဟာသာဝက၊ ဆဠာဘိည၊ ဝသိပတ္တ၊ ပဘိန္နပဋိသမ္ဘိဒါဖြစ်တော်မူသော '''မဟာကစ္စယန (မဟာကစ္စည်း)ထေရ်''' ဟောတော်မူသည်<ref>နေတ္တိ၊၁၆၆။ နေတ္တိ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၊၃၊၂၇၅။ အပ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၃၃။</ref>။ ယင်းကျမ်းသည် ဆဋ္ဌမူစာမျက်နှာ ၁၆၆-ရှိသည်။
ယင်း '''နေတ္တိပကရဏပရိစ္ဆေဒ''' ကျမ်းအပိုင်းအခြားအားဖြင့်—
# '''[[ဟာရ]]'''
# '''[[နယ]]'''
# '''[[သာသနပဋ္ဌာန]]'''
အားဖြင့် '''၃-ပါး''' အပြားရှိသည်<ref>နေတ္တိ၊ဋ္ဌ၊၂။</ref>။
===အရှင်မဟာကစ္စည်းဟောသည့်ကျမ်း===
ဤနေတ္တိကျမ်းကို မဟာသာဝက ([[မဟာကစ္စာန|အရှင်မဟာကစ္စာယန]]) ဟောအပ်၍ ဘုရားရှင် အနုမောဒနာပြုအပ်၏”ဟု ဘယ်သို့သိသနည်း ? ဟူမူ ပါဠိအားဖြင့်ပင် သိသည်၊ ထိုစကား မှန်၏၊ ပါဠိတော်ထက် သာ၍ ပမာဏမြောက်သော အခြားကျမ်းမည်သည် မရှိပေ၊ မဟာပဒေသ ၄-ပါးတို့နှင့် မဆန့်ကျင်သော အကြင်ပါဠိသည် ရှိ၏၊ ထိုပါဠိသည် ပမာဏမြောက် ပေသည်၊ မှန်၏၊ မကဲ့ရဲ့အပ်သော ဆရာစဉ် အဆက်ဆက်သည် ပေဋကောပဒေသကဲ့သို့ ဤနေတ္တိကျမ်းကို ဆောင်ခဲ့သည်၊
ယင်းသို့ဖြစ်လျှင် အဘယ့်ကြောင့် နေတ္တိကျမ်း၌ နိဒါန်းကို မဟောအပ်သနည်း ? သာဝကဘာသိတဖြစ်သော [[သုဘသုတ်]], [[အနင်္ဂဏသုတ်]], ကစ္စာယနသံယုတ် စသည်တို့၏ နိဒါန်းကို ဟောအပ်သည်မဟုတ်လော ? ဟူမူ ဤနိဒါန်းကိုဟောခြင်း မဟောခြင်းသည် ဧကန္တိက မဟုတ်ပေ၊ အကြောင်းကား သာဝကဘာသိတဖြစ်သော [[ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ်]] နိဒ္ဒေသစသည်တို့၏လည်းကောင်း, ဗုဒ္ဓဘာသိတတို့တွင် [[ဓမ္မပဒ]], [[ဗုဒ္ဓဝင်|ဗုဒ္ဓဝံသ]] စသည်တို့၏လည်းကောင်း, နိဒါန်းကို မဟောအပ်သောကြောင့် ဖြစ်ပေသည်၊ နိဒါန်းမပါသောကြောင့်လည်း ယင်းကျမ်းတို့ ပမာဏမမြောက် မဟုတ်ကြပေ၊ ထို့အတူပင် ဤနေတ္တိကျမ်း၌လည်း မှတ်အပ်၏၊ ... တနည်းလည်း- ပါဠိတော်၏အနက်ကို ဖွင့်ပြရာကျမ်းဖြစ်သောကြောင့် ဤနေတ္တိကျမ်း၏ နိဒါန်းကို သီးခြားဆိုဖွယ် မလိုတော့ပေ၊ ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ်, နိဒ္ဒေသ စသည်တို့၏ နိဒါန်းကို ဆိုဖွယ်မလိုသကဲ့သို့တည်း၊ ဤသို့ မှတ်အပ်၏”။
၎င်းပြင် နေတ္တိကျမ်း၏အဆုံး၌ “ဧတ္တာဝတာ သမတ္တာ နေတ္တိ ယာ အာယသ္မတာ မဟာကစ္စာယနေန ဘာသိတာ ဘဂဝတာ အနုမောဒိတာ မူလသင်္ဂီတိယံ သင်္ဂီတာတိ”ဟု လာရှိသော နိဂုံး ဝါကျကို ထောက်လျှင် ဤနေတ္တိကျမ်းကို မူလ(ပထမ)သင်္ဂါယနာ၌ သင်္ဂါယနာတင်အပ်သည်ဟု မှတ်ယူဖွယ်ရှိပြန်သည်။
ယင်းသို့ပင် ပါဠိတော်နိဂုံးဝါကျနှင့် နေတ္တိအဋ္ဌကထာဆရာ အရှင်ဓမ္မပါလ မထေရ်တို့က ဆိုသော်လည်း နေတ္တိကျမ်းနှင့်ပတ်သက်၍ ဆင်ခြင်ဖွယ်အချက်များကား မရှိမဟုတ် ရှိကြသည်သာ။ နေတ္တိကျမ်းကဲ့သို့ ထင်ရှားသောကျမ်းကို မဟာသာဝက အရှင်မဟာကစ္စာယနမထေရ် ဟောသည် ဖြစ်ခဲ့လျှင် ထိုမထေရ်၏ အတ္ထုပ္ပတ္တိကို ပြဆိုသော ပမာဏအမြောက်ဆုံးဖြစ်သည့် အင်္ဂုတ္တိုရ် အဋ္ဌကထာ၌ ပြဆိုသင့်ပါလျက် ယင်းကို မပြဆိုခဲ့ခြင်း, ပထမသင်္ဂါယနာ၌ သင်္ဂါယနာတင်အပ် သည်မှန်လျှင် အရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသထုတ်ပြသော ပထမသင်္ဂါယနာဝင်ကျမ်းများ၌ ပါဝင်သင့်ပါလျက် မပါဝင်ခဲ့ခြင်း အဋ္ဌသာလိနီအဋ္ဌကထာနိဒါန်းဝယ် ကထာဝတ္ထုကျမ်းကို သာဝကဘာသိတဖြစ်သော်လည်း ဘုရားဟောနှင့်တူစွာ လေးစားထိုက်သည်ကို ပြရာ၌ ဤနေတ္တိကျမ်းကို ဥဒါဟရုဏ် အဖြစ် ထုတ်ပြလိုက်ပါလျက် ဤကျမ်းကိုထုတ်မပြပဲ မဓုပိဏ္ဍိကသုတ်ကို ထုတ်ပြခဲ့ခြင်း<ref>၂။ စာမျက်နှာ ၅-၆။ </ref> စသည်တို့ကို ဆင်ခြင်ထောက်ထားလျှင် နေတ္တိကျမ်းကို<ref>၃။ “ယခုအခါ တွေ့မြင်အပ်သည့်အတိုင်း အပြည့်အစုံဖြစ်သော နေတ္တိကျမ်းကို”ဟု ဆိုလိုသည်။ </ref> မဟာသာဝက အရှင်မဟာကစ္စာယနမထေရ် ဟော၍ ဘုရားရှင် အနုမောဒနာပြုသည်ဟုလည်းကောင်း, ပထမသင်္ဂါယနာ၌ ယင်းကျမ်း ပါဝင်သည်ဟုလည်းကောင်း, အဋ္ဌကထာ ဆရာ အရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသမထေရ် ယူဆဟန် မရှိပေ။
သို့ပင်ဖြစ်သော်လည်း နေတ္တိကျမ်းသည် အဋ္ဌကထာဆရာ အရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသခေတ် မတိုင်မီက ပေါ်ရှိခဲ့သည်မှာကား ထင်ရှားပေသည်၊ အကြောင်းကား ပါရာဇိကဏ်အဋ္ဌကထာ ဝေရဉ္ဇကဏ္ဍဝယ် သာတ္ထံ, သဗျဉ္ဇနံ-ပုဒ်တို့ကိုဖွင့်ရာ၌<ref>၁။ စာမျက်နှာ ၉၉။ </ref> နေတ္တိကျမ်းလာ အတ္ထပဒ ၆-ပါး, ဗျဉ္ဇနပဒ ၆-ပါးတို့ကိုလည်းကောင်း, မူလပဏ္ဏာသအဋ္ဌကထာ [[မူလပရိယာယသုတ်]] အဖွင့်(၃၂)၌ နေတ္တိကျမ်းလာ ဂါထာနှင့်တကွ လက္ခဏဟာရကိုလည်းကောင်း, ယူ၍ ဖွင့်ဆိုထားသည်ကို တွေ့ရသောကြောင့်တည်း။
ယင်းသို့ [[ဗုဒ္ဓဃောသ|အရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသ]]ခေတ် မတိုင်မီက ရှိခဲ့သော်လည်း နေတ္တိကျမ်းကို မဟာသာဝက [[မဟာကစ္စာန|အရှင်မဟာကစ္စာယနမထေရ်]] ဟော၍ ဘုရားရှင်က အနုမောဒနာပြုပြီး ပထမသင်္ဂါယနာ၌ သင်္ဂါယနာတင်ခဲ့သည်ဟူသော အယူအဆကို မည်သည့်အချိန်က ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်ဟု အတိအကျဖော်ပြရန်ကား မဖြစ်နိုင်ပေ၊ အရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသခေတ်၏နောက် အရှင်ဓမ္မပါလမပေါ်မီ ခေတ်အတွင်း တချိန်ချိန်မှာ ထိုအယူအဆ ပေါ်ပေါက်လာသည်ဟုသာ မှတ်ယူအပ်ပေသည်။
“မူလသင်္ဂီတိယံ သင်္ဂီတာ” ဟူသော နေတ္တိကျမ်းလာ နိဂုံးစကားနှင့် နေတ္တိအဋ္ဌကထာ၌ ရှင်းပြချက်တို့ကို အရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသ၏ မိန့်ဆိုချက်နှင့် ညီညွတ်စေရန် ဤသို့လည်း နှီးနှော၍ ယူဆကြသေး၏။ ယူဆပုံကား ... “အရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသ၏ အဋ္ဌကထာတို့၌ သင်္ဂါယနာသုံးတန် စာရင်းဝင်ကျမ်းအဖြစ်ဖြင့် ဖော်ပြထားသော ၁၅-ကျမ်းတို့အနက် နိဒ္ဒေသကျမ်းကဲ့သို့ပင် ပါဠိတော်တို့၏ အဖွင့်ဖြစ်သောကြောင့် ဤနေတ္တိကျမ်းကို အသီးအခြား မပြတော့ပဲ နိဒ္ဒေသကျမ်းကိုသာ နိဒဿနနည်းဖြင့် ပြတော်မူခဲ့သည်။ သို့ဖြစ်၍ ဤနေတ္တိကျမ်းကိုလည်း နိဒ္ဒေသကျမ်းကဲ့သို့ပင် သင်္ဂါယနာသုံးတန်ဝင်ကျမ်းဟု မှတ်ယူရမည်”ဟူ၏။ ဤယူဆချက်ကို လက်ခံနိုင်လျှင်ကား အထူးစိစစ်ဖွယ် မရှိတော့ပြီ။
===နေတ္တိအဋ္ဌကထာ===
နေတ္တိပါဠိတော်အဖွင့်။ နေတ္တိပါဠိတော်၏ အနက်အဓိပ္ပါယ်ကို ဖွင့်ကြောင်းဖွင့်ရာ အဋ္ဌကထာ။ (ယင်းသည် A.D. ၅–ရာစု နောက်ပိုင်း သို့မဟုတ် A.D, ၆-ရာစုရှေ့ပိုင်း လောက်တွင် ပေါ်ထွန်းခဲ့သည့် ပဒရတိတ္ထ ဝိဟာရဝါသီ အရှင်ဓမ္မပါလထေရ်ရေးသားသော ကျမ်းဖြစ်သည်။ ဆဋ္ဌသံဂါယနာတင်မူ ၂၇၆-ရှိ၏၊ <ref>အကျယ် ဝိသုတာ။ ၄၂-၄၇-ကြည်။ PL, C နှင့် D.P တို့လည်းကြည့်။ နေတ္တိအဋ္ဌကထာ နိဋ္ဌိတာ။ နေတ္တိ၊ဋ္ဌ၊၂၇၆။</ref>
=== ကိုးကား ===
{{reflist}}
[[Category:ခုဒ္ဒကနိကာယ်]]
[[Category:သုတ္တန်ပိဋကတ်]]
[[Category:ပိဋကတ် သုံးပုံ]]
1g4wq4mzpo7qzttuob1mziegyjfr56j
တမ်းပလိတ်:တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများ
10
270224
1049853
1026678
2026-08-23T03:25:17Z
Space Apple
25182
1049853
wikitext
text/x-wiki
{{Navbox
| name = တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများ
| title = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများ]]
| state = {{{state|autocollapse}}}
| bodyclass = hlist
| group1 = ကိုလိုနီခေတ်<br> ဖွဲ့စည်းထားသော
| list1 =
*<small>[[ဗမာ့လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော်]]</small>
*<small>[[ဗမာ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]]</small>
| group2 = ၁၉၄၈ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း <br> ဖွဲ့စည်းထားသော
| list2 =
* ကချင်
**<small>[[ကချင်လွတ်လပ်ရေးအဖွဲ့]]</small>
**<small>[[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]]</small>
* ကရင်နီ
**<small>[[ကရင်နီအမျိုးသားတိုးတက်ရေးပါတီ]]</small>
**<small>[[ကရင်နီ တပ်မတော်]]</small>
* ကရင်
**<small>[[ကရင် အမျိုးသား အစည်းအရုံး|ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး]]</small>
**<small>[[ကရင်အမျိုးသားကာကွယ်ရေးအဖွဲ့အစည်း]]</small>
**<small>[[ကရင်အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|ကရင်အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]]</small>
* မွန်
**<small>[[မွန်ပြည်သစ်ပါတီ]]</small>
**<small>[[မွန်အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]]</small>
*ရခိုင်
**<small>[[ရခိုင်ပြည်လွတ်မြောက်ရေးပါတီ]]</small>
**<small>[[ရခိုင်ပြည် လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်]]</small>
* ရှမ်း
**<small>[[ရှမ်းပြည်တပ်မတော်-မြောက်ပိုင်း]]</small>
**<small>[[ရှမ်းပြည် တပ်မတော်]]</small>
*ပအိုဝ်း
**<small>[[ပအိုဝ်း အမျိုးသား အဖွဲ့ချုပ်]]</small>
**<small>[[ပအိုဝ်းအမျိုးသားတပ်မတော်]]</small>
*ဝ
**<small>[[ဝအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်]]</small>
**<small>[[ဝအမျိုးသားတပ်မတော်]]</small>
*ရိုဟင်ဂျာ
**<small>[[ရိုဟင်ဂျာညီညွတ်ရေးအဖွဲ့]]</small>
*နာဂ
**<small>[[နာဂအမျိုးသားဆိုရှယ်လစ်ကောင်စီ]]</small>
| group3 = ၁၉၈၈ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း<br> ဖွဲ့စည်းထားသော
| list3 =
* မြန်မာ
**<small>[[မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာကျောင်းသားများဒီမိုကရက်တစ်တပ်ဦး|မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ ကျောင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ်တပ်ဦး]]</small>
**<small>[[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်]]</small>
** <small>[[အမျိုးသားဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်]]</small>
* ကချင်
* ကရင်နီ
* ကရင်
**<small>[[ကရင်အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော် (ငြိမ်းချမ်းရေးကောင်စီ)]]</small>
* ချင်း-ကူးကီး
**<small>[[ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး]]</small>
**<small>[[ချင်းအမျိုးသားတပ်မတော်]]</small>
**<small>[[ကူကီးအမျိုးသားတပ်မတော်]]</small>
* ဗမာ
* မွန်
* ရခိုင်
**<small>[[ရက္ခိုင့်အမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်]]</small>
** <small>[[အာရက္ခတပ်တော်]]</small>
**<small>[[ရခိုင်အမျိုးသားကောင်စီ]]</small>
**<small>[[ရခိုင်ပြည်တပ်မတော်]]</small>
* ရှမ်း
** <small>[[သျှမ်းပြည်ပြန်လည်ထူထောင်ရေးကောင်စီ]]</small>
**<small>[[ရှမ်းပြည်တပ်မတော်-တောင်ပိုင်း]]</small>
**<small>[[ရှမ်းနီအမျိုးသားများတပ်မတော်]]</small>
*ဝ
**<small>[[ဝ ပြည်နယ်သွေးစည်းညီညွတ်ရေးပါတီ]]</small>
**<small>[[ဝပြည် သွေးစည်းညီညွတ်ရေး တပ်မတော်]]</small>
*[[ပလောင်လူမျိုး|တအောင်း]]
**<small>[[ပလောင်ပြည်နယ် လွတ်မြောက်ရေးတပ်ဦး]]</small>
**<small>[[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်]]</small>
*ပအိုဝ်း
** <small>[[ပအိုဝ်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ချုပ်]]</small>
** <small>[[ပအိုဝ်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]]</small>
| group4 = ၂၀၂၁ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း <br> ဖွဲ့စည်းထားသော
| list4 =
*တစ်နိုင်ငံလုံး
*ကချင်
*ကရင်
**<small>[[ကော်သူးလေတပ်မတော် (KTLA)|ကော်သူးလေတပ်မတော်]]</small>
*ကရင်နီ
**<small>[[ကယန်းအမျိုးသားတပ်မတော်]]</small>
*ချင်း
**<small>[[ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးတပ်မတော်|ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များ]]</small>
**<small>[[ချင်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်]]</small>
**<small>[[ချင်းအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့]]</small>
*ဗမာ
**<small>[[ပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော် (မြန်မာနိုင်ငံ)|ပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]]</small>
| group5 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ_တိုင်းရင်းသား_လက်နက်ကိုင်_အဖွဲ့အစည်းများ#စစ်ဖက်_ညွန့်ပေါင်းအဖွဲ့များ|ညွန့်ပေါင်းအဖွဲ့များ]]
| list5 =
* <small>[[4K မဟာမိတ်တပ်ဖွဲ့]]</small>
* <small>[[7 EAO Alliance]]</small>
* <small>[[ချင်းညီနောင်]]</small>
* <small>[[ပြည်ထောင်စုနိုင်ငံရေးဆွေးနွေးညှိနှိုင်းရေးကော်မတီ]]</small>
* <small>[[ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စုတပ်မတော်]]</small>
* <small>[[မြန်မာပြည်မြောက်ပိုင်း မဟာမိတ်တပ်ဖွဲ့]]</small>
* <small>[[ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့]]</small>
* <small>[[အညာမြေတပ်ပေါင်းစု]]</small>
*<small>[[နွေဦးတော်လှန်ရေးမဟာမိတ်တပ်ပေါင်းစု]]</small>
| group6 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ_တိုင်းရင်းသား_လက်နက်ကိုင်_အဖွဲ့အစည်းများ#ဖျက်သိမ်းပြီးသော_အဖွဲ့များ|ဖျက်သိမ်း]]
| list6 =
* <small>[[ကချင်ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့]]</small>
* <small>[[ကချင်ဒီမိုကရေစီသစ် တပ်မတော်]]</small>
* <small>[[ဒီမိုကရက်တစ် တိုးတက်သော ဗုဒ္ဓဘာသာ ကရင်တပ်မတော်]]</small>
* <small>[[ဘုရားသခင်တပ်မတော်]]</small>
* <small>[[မြန်မာကျောင်းသား စစ်သည်တော်များအဖွဲ့]]</small>
* <small>[[မွန်ပြည်ပြန်လည်ထူထောင်ရေးတပ်]]</small>
* <small>[[မုန်းကိုးကာကွယ်ရေးတပ်]]</small>
* <small>[[ရခိုင်ပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ]]</small>
* <small>[[ရခိုင်ပြည်အမျိုးသားညီညွတ်ရေးပါတီ]]</small>
* <small>[[ရှမ်းပြည် တပ်မတော်]]</small>
* <small>[[ရှမ်းပြည် အမျိုးသား တပ်မတော်]]</small>
* <small>[[ရှမ်းပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ]]</small>
* <small>[[ရှမ်းပြည်နယ်တပ်ပေါင်းစုတော်လှန်ရေးတပ်မတော်]]</small>
* <small>[[ရိုဟင်ဂျာမျိုးချစ်တပ်ဦး]]</small>
* <small>[[ရိုဟင်ဂျာလွတ်မြောက်ရေးပါတီ]]</small>
* <small>[[ရိုဟင်ဂျာအမျိုးသားတပ်မတော်]]</small>
* <small>[[လွယ်မော် မွန်ထိုင်းတပ်]]</small>
* <small>[[အလံနီ ကွန်မြူနစ်ပါတီ]]</small>
* <small>[[အာရကန်ရိုဟင်ဂျာအစ္စလာမ်တပ်ဦး]]</small>
| group7 = လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခများ
| list7 =
* [[1960–61 campaign at the China–Burma border|တရုတ်-မြန်မာ နယ်စပ် (၁၉၆၀-၁၉၆၁)]]
* [[ကချင် ပဋိပက္ခ|ကချင်]]
* [[ကရင် ပဋိပက္ခ|ကရင်]]
* [[ကရင်-မွန် ပဋိပက္ခ|ကရင်-မွန်]]
* ကိုးကန့်
** [[2009 Kokang incident|၂၀၀၉]]
** [[၂၀၁၅ ကိုးကန့်စစ်ပွဲ|၂၀၁၅]]
* [[ရိုဟင်ဂျာ ပဋိပက္ခ|ရိုဟင်ဂျာ]]
** [[နဂါးမင်းစစ်ဆင်ရေး|၁၉၇၈]]
** [[ပြည်သာယာစစ်ဆင်ရေး|၁၉၉၁-၁၉၉၂]]
** [[ရခိုင်ပြည်နယ် ပဋိပက္ခ (၂၀၁၆-လက်ရှိ)|၂၀၁၆-လက်ရှိ]]
* [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|၂၀၂၁ အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း]]
| group8 = ငြိမ်းချမ်းရေးလမ်းစဉ်
| list8 =
* [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး|အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး]]
** [[တစ်နိုင်ငံလုံး ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှု ရပ်စဲရေးသဘောတူစာချုပ်]]
* [[ပြည်ထောင်စုငြိမ်းချမ်းရေးညီလာခံ - ၂၁ ရာစု ပင်လုံ]]
| below =
* [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ]]
* [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]]
* [[တပ်မတော်]]
}}<noinclude>
{{Documentation|content=
{{collapsible option}}
[[Category:Myanmar templates]]
}}</noinclude>
90m1yv1gcm54qscasex2wsds0evzuby
ဗက်တာရပ်ဝန်း
0
287821
1049835
1049473
2026-08-22T23:26:25Z
Mkant00
135890
some facts from Kreyszig Ch-2
1049835
wikitext
text/x-wiki
{{အက္ခရာသင်္ချာ တည်ဆောက်ပုံများ}}
<math>F</math> သည် [[ဖီးလ်ဒ်]] (field) သို့မဟုတ် [[အစားကွင်း]] (division ring) တစ်ခုဖြစ်လျှင် <math>F</math> အပေါ်အခြေခံသည့် ဗက်တာရပ်ဝန်း (vector space) ဆိုသည်မှာ [[ကွင်း (အက္ခရာသင်္ချာ)|ကွင်း]] (ring) <math>F</math> အပေါ်အခြေခံသည့် [[မော်ဂျူး]] (module) တစ်ခုနှင့် အတိအကျ ထပ်တူညီသည်။ ဗက်တာရပ်ဝန်းတစ်ခုကို ပုံသေမှတ်ယူထားသောအခါ ၎င်း၏ [[အစုဝင်|အစုဝင်များ]]ကို [[ဗက်တာ|ဗက်တာများ]] (vectors) ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ ဗက်တာရပ်ဝန်းတစ်ခုတွင် ဗက်တာ[[ပေါင်းခြင်း]] (vector addition) နှင့် [[စကေလာ]][[မြှောက်ခြင်း]] (scalar multiplication) ဟူသော အက္ခရာသင်္ချာဆိုင်ရာ တွက်ချက်မှု နှစ်ရပ် ပါဝင်သည်။ ယေဘုယျအားဖြင့် အဆိုပါ <math>F</math> ဖီးလ်ဒ်သည် [[ကိန်းစစ်|ကိန်းစစ်များ]] ဖီးလ်ဒ် <math>\mathbb{R}</math> သို့မဟုတ် [[ကိန်းထွေး|ကိန်းထွေးများ]] ဖီးလ်ဒ် <math>\mathbb{C}</math> ဖြစ်လေ့ရှိသည်။ <math>F</math> ဖီးလ်ဒ်ကို ဗက်တာရပ်ဝန်း၏ အခြေခံ ဖီးလ်ဒ် (base field) သို့မဟုတ် အောက်ခြေ ဖီးလ်ဒ် (ground field) ဟူ၍ ရည်ညွှန်းပြီး ၎င်း၏ အစုဝင်များကို စကေလာများ (scalars) ဟု ခေါ်ဆိုသည်။
တစ်ခါတစ်ရံတွင် <math>F</math> အပေါ်အခြေခံသည့် ဗက်တာရပ်ဝန်းကို <math>F</math>-မျဉ်းဖြောင့် ရပ်ဝန်း (linear space) ဟုလည်း ခေါ်ဆိုကြသည်။ ဤအသုံးအနှုန်းကို <math>F</math>-[[မျဉ်းဖြောင့် အော်ပရေတာ|မျဉ်းဖြောင့် ပုံဖော်မှု]] (linear map) ဟူသော ဝေါဟာရနှင့် နှိုင်းယှဉ်လေ့လာနိုင်သည်။ အကယ်၍ <math>F</math> သည် အစားကွင်း တစ်ခုသာ ဖြစ်ခဲ့လျှင် ဘယ်မော်ဂျူး (left module) အခြေခံဖြစ်သော ဘယ် ဗက်တာရပ်ဝန်းများ (left vector spaces) နှင့် ညာမော်ဂျူး (right module) အခြေခံဖြစ်သော ညာ ဗက်တာရပ်ဝန်းများ (right vector spaces) ကို ဂရုတစိုက် ခွဲခြားသတ်မှတ်ရန် လိုအပ်သည်။
[[မော်ဂျူးများ_ကတ်တဂိုရီ#ဗက်တာရပ်ဝန်းများ_ကတ်တဂိုရီ_(Category_of_Vector_Spaces)|ဗက်တာရပ်ဝန်းများ၏ ကတ်တဂိုရီ]] (category) ကို ယေဘုယျအားဖြင့် <math>Vect</math> ဟု သင်္ကေတပြုလေ့ရှိသည်။ အကယ်၍ အောက်ခြေ ဖီးလ်ဒ်ဖြစ်သော ဖီးလ်ဒ် <math>F</math> ကို ထင်ရှားစွာ ဖော်ပြလိုပါက <math>Vect_F</math> ဟု ရေးသား၍ အောက်ပါအတိုင်း သတ်မှတ်နိုင်သည်။
<math>Vect_F := FMod</math>
ဤကတ်တဂိုရီတွင် <math>F</math> အပေါ်အခြေခံသည့် ဗက်တာရပ်ဝန်းများကို အရာဝတ္ထုများ (objects) အဖြစ် ထားရှိပြီး ၎င်းတို့ကြားရှိ <math>F</math>-မျဉ်းဖြောင့် ပုံဖော်မှုများကို မော်ဖစ်ဇင်များ (morphisms) အဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။
== အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက် (Definition) ==
[[ဖီးလ်ဒ်]] <math>F</math> အပေါ်အခြေခံသည့် ဗက်တာရပ်ဝန်း <math>V</math> ကို စုံတွဲ <math>(V, \lambda)</math> အဖြစ် သတ်မှတ်နိုင်ပြီး အောက်ပါအချက်များနှင့် ပြည့်စုံရမည်။
<math>V</math> သည် အပေါင်းတွက်ချက်မှု (addition operation) အောက်တွင် [[အဘီလီယန်အုပ်စု]] (abelian group) ဖြစ်သည်။ ၎င်းကို ဗက်တာပေါင်းခြင်း၏ [[နဂိုမှန်အဆို|နဂိုမှန်အဆိုများ]]ဖြင့် အောက်ပါအတိုင်း ဖြန့်ကြက်ဖော်ပြနိုင်သည်။ [[ဗက်တာ]]တိုင်းအတွက် [[ဖလှယ်ရဂုဏ်သတ္တိ]]အရ <math>x + y = y + x</math> ဖြစ်ရမည်။ [[ဖက်စပ်ရဂုဏ်သတ္တိ]]အရ <math>x + (y + z) = (x + y) + z</math> ဟု မှတ်ယူနိုင်သည်။ ထို့အပြင် <math>x + 0 = x</math> ဖြစ်စေမည့် တစ်ခုတည်းသီးသန့်ဖြစ်သော သုညဗက်တာ (zero vector) <math>0</math> သို့မဟုတ် <math>\theta</math> တည်ရှိရမည်။ ဗက်တာ <math>x</math> တိုင်းအတွက် <math>x + (-x) = 0</math> ဖြစ်စေမည့် တစ်ခုတည်းသီးသန့်ဖြစ်သော အပေါင်းဆိုင်ရာ ပြောင်းပြန် (additive inverse) <math>-x</math> တည်ရှိရမည်။
<math>\lambda: F \to \text{End}(V)</math> သည် [[ကွင်း ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်]] (ring homomorphism) ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် [[စကေလာ]]မြှောက်ခြင်း၏ ဂုဏ်သတ္တိများကို ထိန်းချုပ်ထားသည်။ စကေလာမြှောက်ခြင်းဆိုင်ရာ ဖက်စပ်ရဂုဏ်သတ္တိအရ <math>\alpha(\beta x) = (\alpha\beta)x</math> ဖြစ်ပြီး ထပ်တူရအစုဝင်အတွက် <math>1x = x</math> ဖြစ်ရမည်။ ထို့အပြင် <math>\alpha(x + y) = \alpha x + \alpha y</math> နှင့် <math>(\alpha + \beta)x = \alpha x + \beta x</math> ဟူသော ဖြန့်ဝေခြင်း နိယာမများ (distributive laws) ပြည့်စုံရမည်။ အခြေခံ အက္ခရာသင်္ချာဆိုင်ရာ သက်ရောက်မှုများအနေဖြင့် စကေလာသုညနှင့် ဗက်တာမြှောက်လဒ်သည် သုညဗက်တာ <math>0x = 0</math> ဖြစ်ပြီး စကေလာနှင့် သုညဗက်တာမြှောက်လဒ်သည်လည်း သုညဗက်တာ <math>\alpha 0 = 0</math> ပင်ဖြစ်သည်။ ထို့အတူ <math>(-1)x = -x</math> ဖြစ်သည်။
<math>F</math> သည် ဖီးလ်ဒ်တစ်ခုဖြစ်သောကြောင့် ၎င်း၏ နှစ်ဖက် အိုင်ဒီးလ်များ (two-sided ideals) မှာ <math>(0)</math> နှင့် <math>F</math> တို့သာ ဖြစ်ကြသည်။ ထို့ကြောင့် ဖီးလ်ဒ်တစ်ခုမှ ထွက်ပေါ်လာသော မည်သည့် ကွင်း ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်မဆိုသည် သုည ပုံဖော်မှု (zero map) သို့မဟုတ် [[အင်ဂျက်တစ် ဖန်ရှင်|အင်ဂျက်တစ်ဖြစ်သော ပုံဖော်မှု]] (injective mapping) တစ်ခုခုသာ ဖြစ်ရမည်။
<math>V</math> သည် အသေးအဖွဲ (trivial) မဟုတ်သော ရပ်ဝန်းဖြစ်ပြီး <math>V \neq \{0\}</math> ဖြစ်သည်ဟု ယူဆမည်။ ထို့အပြင် ၎င်းဗက်တာရပ်ဝန်းသည် ယူနစ်ရှိဂုဏ်သတ္တိ (unital) ပြည့်စုံပြီး <math>\lambda(1_F) = \text{id}_V</math> ဖြစ်သည်ဟု မှတ်ယူမည်။ ထိုအခြေအနေများအောက်တွင် ပုံဖော်မှု <math>\lambda</math> သည် တိကျစွာ အင်ဂျက်တစ် (strictly injective) ဖြစ်သည်။ ဤသို့ အင်ဂျက်တစ်ဖြစ်မှုက ဖီးလ်ဒ် <math>F</math> ၏ မိတ္တူတစ်ခုကို အဘီလီယန်အုပ်စု <math>V</math> ၏ [[အန်ဒိုမော်ဖစ်ဇင်]] ကွင်း (endomorphism ring) ထဲသို့ တိုက်ရိုက် ထည့်သွင်းပေးလိုက်သည်။
== ဗက်တာရပ်ဝန်းပိုင်းများနှင့် ပေါင်းစပ်ခြင်းများ (Subspaces and Combinations) ==
ဗက်တာရပ်ဝန်း <math>X</math> ၏ ဗလာမဟုတ်သော[[အစုပိုင်း]] <math>Y</math> သည် [[ဗက်တာ]][[ပေါင်းခြင်း]]နှင့် [[စကေလာ]][[မြှောက်ခြင်း]]တို့အောက်တွင် အပိတ်ဂုဏ်သတ္တိရှိပါက ၎င်းကို ရပ်ဝန်းပိုင်း (subspace) ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ ဆိုလိုသည်မှာ [[အစုဝင်]] <math>y_1, y_2 \in Y</math> နှင့် စကေလာ <math>\alpha, \beta</math> တိုင်းအတွက် <math>\alpha y_1 + \beta y_2 \in Y</math> ဖြစ်ရမည်။ ရပ်ဝန်းပိုင်းတစ်ခုသည် ၎င်းကိုယ်တိုင်ပင် ဗက်တာရပ်ဝန်းတစ်ခုအဖြစ် တည်ရှိသည်။
<math>Y = X</math> ဖြစ်သောအခြေအနေကို မူလရပ်ဝန်းနှင့် ထပ်တူညီသော ရပ်ဝန်းပိုင်းအဖြစ် သတ်မှတ်ပြီး အခြားသော ရပ်ဝန်းပိုင်းအားလုံးကို ရပ်ဝန်းပိုင်းအစစ် (proper subspace) များအဖြစ် သတ်မှတ်သည်။ <math>\{0\}</math> ဟူသောအစုသည် အမြဲတမ်း ရပ်ဝန်းပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ အကယ်၍ <math>Y</math> နှင့် <math>Z</math> တို့သည် <math>X</math> ၏ ရပ်ဝန်းပိုင်းများဖြစ်ပါက ၎င်းတို့၏ ထပ်တူပိုင်းအစု (intersection) <math>Y \cap Z</math> သည်လည်း ရပ်ဝန်းပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့၏ ပေါင်းစပ်စု <math>Y \cup Z</math> သည် ရပ်ဝန်းပိုင်းတစ်ခုဖြစ်ရန် မသေချာပေ။
<math>\alpha_1 x_1 + \alpha_2 x_2 + \dots + \alpha_m x_m</math> ပုံစံရှိသော ဖော်ပြချက်ကို မျဉ်းဖြောင့်ပေါင်းစပ်ခြင်း (linear combination) ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ <math>X</math> ၏ အစုပိုင်း <math>M</math> မှဖြစ်ပေါ်လာသော မျဉ်းဖြောင့်ပေါင်းစပ်ခြင်း အားလုံး၏ စုစည်းမှုကို စပန် (span) ဟု သတ်မှတ်သည်။ အစုပိုင်း <math>M</math> တစ်ခု၏ စပန်သည် အမြဲတမ်း <math>X</math> ၏ ရပ်ဝန်းပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။
== မျဉ်းဖြောင့်နည်းကျ အမှီအခိုကင်းမှု၊ အတိုင်းအတာနှင့် အခြေအစုများ (Linear Independence, Dimension, and Bases) ==
[[ဗက်တာ]]အစု <math>\{x_1, \dots, x_r\}</math> ရှိ ညီမျှခြင်း <math>\alpha_1 x_1 + \dots + \alpha_r x_r = 0</math> သည် [[စကေလာ]]အားလုံး <math>\alpha_1 = \dots = \alpha_r = 0</math> ဖြစ်မှသာ မှန်ကန်ပါက ၎င်းကို မျဉ်းဖြောင့်နည်းကျ အမှီအခိုကင်းသော (linearly independent) အစုဟု ခေါ်ဆိုသည်။ အကယ်၍ စကေလာအားလုံး သုညမဟုတ်ဘဲ အဆိုပါညီမျှခြင်း မှန်ကန်နေပါက ၎င်းကို မျဉ်းဖြောင့်နည်းကျ မှီခိုသော (linearly dependent) အစုဟု သတ်မှတ်သည်။ မျဉ်းဖြောင့်နည်းကျ မှီခိုသောအစုတစ်ခုတွင် အနည်းဆုံး ဗက်တာတစ်ကြောင်းကို အခြားဗက်တာများ၏ မျဉ်းဖြောင့်ပေါင်းစပ်ခြင်းဖြင့် ရေးသားနိုင်သည်။
ဗက်တာရပ်ဝန်း <math>X</math> တွင် မျဉ်းဖြောင့်နည်းကျ အမှီအခိုကင်းသော ဗက်တာအရေအတွက် <math>n</math> ပါရှိပြီး ဗက်တာ <math>n+1</math> ခုပါသော မည်သည့်အစုမဆိုသည် မျဉ်းဖြောင့်နည်းကျ မှီခိုနေပါက ၎င်းဗက်တာရပ်ဝန်းကို အတိုင်းအတာအဆုံးရှိသော (finite-dimensional) ရပ်ဝန်းဟု သတ်မှတ်သည်။ အဆိုပါ အရေအတွက် <math>n</math> ကို <math>X</math> ၏ [[အတိုင်းအတာ (သင်္ချာ)|အတိုင်းအတာ]] (dimension) ဟု ခေါ်ဆိုပြီး <math>\dim X = n</math> ဖြင့် ဖော်ပြသည်။ အကယ်၍ ဗက်တာရပ်ဝန်းတစ်ခုသည် အတိုင်းအတာအဆုံးရှိသော ရပ်ဝန်းမဟုတ်ပါက ၎င်းကို အနန္တအတိုင်းအတာရှိသော (infinite-dimensional) ရပ်ဝန်းဟု ခေါ်ဆိုသည်။
<math>X</math> ၏ စပန်ဖြစ်သော မျဉ်းဖြောင့်နည်းကျ အမှီအခိုကင်းသည့် [[အစုပိုင်း]] <math>B</math> ကို ဟားမဲလ် အခြေအစု (Hamel basis) သို့မဟုတ် အခြေအစု (basis) ဟု သတ်မှတ်သည်။ သုညဗက်တာချည်းသာ မဟုတ်သော မည်သည့် ဗက်တာရပ်ဝန်းမဆိုတွင် အခြေအစုတစ်ခု ပါဝင်သည်။ ပေးထားသော ဗက်တာရပ်ဝန်းတစ်ခု၏ အခြေအစုအားလုံးသည် တူညီသော ကာဒီနယ်ကိန်း ရှိကြသည်။ <math>\{e_1, \dots, e_n\}</math> သည် <math>X</math> ၏ အခြေအစုတစ်ခုဖြစ်ပါက သုညမဟုတ်သော ဗက်တာ <math>x \in X</math> တိုင်းအတွက် အဆိုပါ အခြေအစု ဗက်တာများ၏ မျဉ်းဖြောင့်ပေါင်းစပ်ခြင်းအဖြစ် တစ်ခုတည်းသီးသန့် (unique) ကိုယ်စားပြုဖော်ပြနိုင်သည်။ အတိုင်းအတာ <math>n</math> ရှိသော ဗက်တာရပ်ဝန်း <math>X</math> ၏ မည်သည့် ရပ်ဝန်းပိုင်းအစစ် <math>Y</math> မဆိုသည် <math>n</math> ထက်ငယ်သော အတိုင်းအတာကို တိကျစွာ ပိုင်ဆိုင်ကြောင်း ရပ်ဝန်းပိုင်း အတိုင်းအတာ သီအိုရမ်က ဆိုသည်။ <math>\dim Y < n</math> ဖြစ်သည်။
== အဆင့်မြင့် ဗက်တာရပ်ဝန်း တည်ဆောက်ပုံများ (Advanced Vector Space Constructions) ==
တူညီသော [[ဖီးလ်ဒ်]]တစ်ခုအပေါ်တွင် အခြေခံထားသည့် ဗက်တာရပ်ဝန်းနှစ်ခု၏ [[ကာတီးရှန်း မြှောက်လဒ်]] (Cartesian product) <math>X = X_1 \times X_2</math> သည် တွက်ချက်မှုများကို သက်ဆိုင်ရာ အစိတ်အပိုင်းများအလိုက် လုပ်ဆောင်သောအခါ ဗက်တာရပ်ဝန်းအသစ်တစ်ခု ဖြစ်လာသည်။
<math>Y</math> သည် <math>X</math> ၏ ရပ်ဝန်းပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်ဟု ယူဆမည်။ [[အစုဝင်]] <math>x \in X</math> တစ်ခု၏ ကိုဆက် (coset) သည် <math>x+Y = \{v \mid v = x+y, y \in Y\}</math> ဟူသော [[အစု]]ဖြစ်သည်။ ကွဲပြားသော ကိုဆက်များသည် <math>X</math> ၏ အစုခွဲစနစ်တစ်ခုကို ဖွဲ့စည်းပြီး ၎င်းတို့သည် စားလဒ်ရပ်ဝန်း (quotient space) <math>X/Y</math> ဟုခေါ်သော ဗက်တာရပ်ဝန်းအသစ်၏ အစုဝင်များ ဖြစ်လာကြသည်။ ဤစားလဒ်ရပ်ဝန်းတွင် <math>(w+Y) + (x+Y) = (w+x)+Y</math> နှင့် <math>\alpha(x+Y) = \alpha x + Y</math> ဟူသော တွက်ချက်မှုများကို အသုံးပြုသည်။
စားလဒ်ရပ်ဝန်း <math>X/Y</math> ၏ [[အတိုင်းအတာ (သင်္ချာ)|အတိုင်းအတာ]]ကို <math>Y</math> ၏ ကိုဒိုင်မန်းရှင်း (codimension) ဟု ခေါ်ဆိုပြီး <math>\text{codim } Y = \dim(X/Y)</math> ဖြင့် ဖော်ပြသည်။ ကိုဒိုင်မန်းရှင်း ၁ ရှိသော ရပ်ဝန်းပိုင်းတစ်ခုသည် ဟိုက်ပါပြင်ညီ (hyperplane) တစ်ခုကို သတ်မှတ်ပေးသည်။
== တိုပေါ်လော်ဂျီနှင့် အကွာအဝေး ဖန်ရှင်ဆိုင်ရာ တည်ဆောက်ပုံရှိသော ဗက်တာရပ်ဝန်းများ (Vector Spaces with Topological or Metric Structure) ==
အလျားဟူသော သဘောတရားကို ယေဘုယျပြုထားသည့် [[စံနှုန်း (သင်္ချာ)|စံနှုန်း]] (norm) <math>\|\cdot\|</math> တပ်ဆင်ထားသော ဗက်တာရပ်ဝန်းကို စံနှုန်းသတ်မှတ်ထားသော ဗက်တာရပ်ဝန်း (normed space) ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ စံနှုန်းတစ်ခုပါဝင်ပြီး ပြည့်စုံသော [[အကွာအဝေး ရပ်ဝန်း]] ဖြစ်သည့် ဗက်တာရပ်ဝန်းကို ဘာနက်ရပ်ဝန်း (Banach space) ဟု သတ်မှတ်သည်။
စံနှုန်းသတ်မှတ်ထားသော ဗက်တာရပ်ဝန်းတစ်ခုတွင် [[ဗက်တာ]][[ပေါင်းခြင်း]]နှင့် [[စကေလာ]][[မြှောက်ခြင်း]] အစရှိသော ဗက်တာရပ်ဝန်းဆိုင်ရာ တွက်ချက်မှုများသည် [[အဆက်မပြတ် ဖန်ရှင်|အဆက်မပြတ်ဖြစ်သော ပုံဖော်မှုများ]] ဖြစ်ကြသည်။ အဆိုပါ ရပ်ဝန်းအတွင်းရှိ အပိတ် ယူနစ်စက်လုံးနှင့် အပိတ် မျဉ်းပိုင်းများသည် ခုံးသောအစု (convex set) များ ဖြစ်ကြသည်။
ဆီမီးစံနှုန်း (seminorm) ဆိုသည်မှာ <math>p(x)=0</math> ဖြစ်တိုင်း <math>x=0</math> ဖြစ်ရန်မလိုအပ်ခြင်းမှလွဲ၍ ကျန်စံနှုန်း [[နဂိုမှန်အဆို|နဂိုမှန်အဆိုအားလုံးနှင့်]] ပြည့်စုံသော ဗက်တာရပ်ဝန်းပေါ်ရှိ ပုံဖော်မှုဖြစ်သည်။ <math>p(x)=0</math> ဖြစ်စေသော [[အစုဝင်|အစုဝင်များ၏]] [[အစု]]သည် ရပ်ဝန်းပိုင်း <math>N</math> တစ်ခုကို ဖွဲ့စည်းပြီး <math>p</math> သည် စားလဒ်ရပ်ဝန်း <math>X/N</math> အပေါ်တွင် စံနှုန်းအစစ်တစ်ခုကို သတ်မှတ်ပေးသည်။
[[အတိုင်းအတာ (သင်္ချာ)|အတိုင်းအတာ]]အဆုံးရှိသော ဗက်တာရပ်ဝန်းတစ်ခုတွင် မည်သည့်စံနှုန်းမဆိုသည် အခြားသော မည်သည့်စံနှုန်းနှင့်မဆို ထပ်တူညီသော စံနှုန်းများ (equivalent norms) ဖြစ်ကြသည်။ ဆိုလိုသည်မှာ ၎င်းတို့သည် အဖွင့်စုများနှင့် [[ကော်ချီ ကိန်းစဉ်|ကော်ချီ ကိန်းစဉ်များ]] အပါအဝင် ထပ်တူညီသော [[တိုပေါ်လော်ဂျီ|တိုပေါ်လော်ဂျီများ]]ကို သတ်မှတ်ပေးသည်။
== မျဉ်းဖြောင့် အော်ပရေတာများ (Linear Operators) ==
အရင်းအမြစ်စု (domain) ဖြစ်သော ဗက်တာရပ်ဝန်း <math>\mathcal{D}(T)</math> မှ ဗက်တာရပ်ဝန်း <math>Y</math> အတွင်းသို့ သက်ရောက်ပြီး <math>T(\alpha x + \beta y) = \alpha Tx + \beta Ty</math> ဟူသော အက္ခရာသင်္ချာ တွက်ချက်မှုများကို ထိန်းသိမ်းပေးသည့် ပုံဖော်မှုကို [[မျဉ်းဖြောင့် အော်ပရေတာ]] (linear operator) ဟု ခေါ်ဆိုသည်။
မျဉ်းဖြောင့် အော်ပရေတာများသည် သုညကို သုညသို့ ပုံဖော်ပေးပြီး <math>T(0) = 0</math> ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် မျဉ်းဖြောင့်နည်းကျ မှီခိုမှုကို ထိန်းသိမ်းထားသည်။ မျဉ်းဖြောင့် အော်ပရေတာတစ်ခု၏ အရင်းအမြစ်စု <math>\mathcal{D}(T)</math>၊ [[ပုံရိပ်_နှင့်_မူလပုံရိပ်#ပုံရိပ်_(Image)|ပုံရိပ်အစု]] (range) <math>\mathcal{R}(T)</math> နှင့် သုညရပ်ဝန်း (null space) <math>\mathcal{N}(T)</math> အားလုံးသည် ဗက်တာရပ်ဝန်းများ သို့မဟုတ် ရပ်ဝန်းပိုင်းများ ဖြစ်ကြသည်။
ပြောင်းပြန် အော်ပရေတာ <math>T^{-1}</math> သည် သုညရပ်ဝန်းအတွင်း၌ သုည[[ဗက်တာ]]သာ ပါဝင်မှသာ တည်ရှိမည်ဖြစ်ပြီး <math>Tx = 0</math> ဖြစ်လျှင် <math>x = 0</math> ဖြစ်ရမည်။ အကယ်၍ <math>T^{-1}</math> တည်ရှိပါက ၎င်းသည်လည်း မျဉ်းဖြောင့် အော်ပရေတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ အရင်းအမြစ်စုသည် [[အတိုင်းအတာ (သင်္ချာ)|အတိုင်းအတာ]]အဆုံးရှိသော ရပ်ဝန်းဖြစ်ပြီး <math>T^{-1}</math> တည်ရှိပါက <math>\dim \mathcal{R}(T) = \dim \mathcal{D}(T)</math> ဖြစ်သောကြောင့် အတိုင်းအတာကို ထိန်းသိမ်းထားသည်။
[[စံနှုန်း (သင်္ချာ)|စံနှုန်း]]သတ်မှတ်ထားသော ဗက်တာရပ်ဝန်းတစ်ခုသည် အတိုင်းအတာအဆုံးရှိသော ရပ်ဝန်းဖြစ်ပါက ၎င်းအပေါ်တွင် သတ်မှတ်ထားသော မျဉ်းဖြောင့် အော်ပရေတာတိုင်းသည် အကန့်အသတ်ရှိပြီး [[အဆက်မပြတ် ဖန်ရှင်|အဆက်မပြတ်]]ဖြစ်ကြသည်။ စံနှုန်းသတ်မှတ်ထားသော ရပ်ဝန်း <math>X</math> မှ စံနှုန်းသတ်မှတ်ထားသော ရပ်ဝန်း <math>Y</math> အတွင်းသို့ သက်ရောက်သော အကန့်အသတ်ရှိသည့် မျဉ်းဖြောင့် အော်ပရေတာအားလုံး၏ စုစည်းမှုသည် <math>B(X, Y)</math> ဖြင့် သင်္ကေတပြုသော ဗက်တာရပ်ဝန်းအသစ်တစ်ခုကို ကိုယ်တိုင်ဖွဲ့စည်းသည်။
== မျဉ်းဖြောင့် ဖန်ရှင်နယ်များနှင့် ဒွန်တွဲရပ်ဝန်းများ (Linear Functionals and Dual Spaces) ==
မျဉ်းဖြောင့် ဖန်ရှင်နယ် (linear functional) ဆိုသည်မှာ ၎င်း၏ [[ပုံရိပ်_နှင့်_မူလပုံရိပ်#ပုံရိပ်_(Image)|ပုံရိပ်အစု]]သည် ဗက်တာရပ်ဝန်း <math>X</math> ၏ အခြေခံ [[စကေလာ]] [[ဖီးလ်ဒ်]]ဖြစ်သော <math>\mathbb{R}</math> သို့မဟုတ် <math>\mathbb{C}</math> အတွင်း တည်ရှိသည့် [[မျဉ်းဖြောင့် အော်ပရေတာ]] တစ်မျိုးဖြစ်သည်။ သုညမဟုတ်သော မျဉ်းဖြောင့် ဖန်ရှင်နယ်တစ်ခု၏ သုညရပ်ဝန်းသည် ကိုဒိုင်မန်းရှင်း ၁ ရှိသော ဗက်တာရပ်ဝန်းပိုင်းဖြစ်ပြီး ၎င်းကို မူလနေရာအား ဖြတ်သန်းသွားသော ဟိုက်ပါပြင်ညီတစ်ခုအဖြစ် ရှုမြင်နိုင်သည်။
ဗက်တာရပ်ဝန်း <math>X</math> ပေါ်တွင် သတ်မှတ်ထားသော မျဉ်းဖြောင့် ဖန်ရှင်နယ်အားလုံး၏ စုစည်းမှုသည် ၎င်းကိုယ်တိုင် ဗက်တာရပ်ဝန်းတစ်ခု ဖွဲ့စည်းပေးပြီး ၎င်းကို အက္ခရာသင်္ချာဆိုင်ရာ ဒွန်တွဲရပ်ဝန်း (algebraic dual space) <math>X^*</math> ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ [[အတိုင်းအတာ (သင်္ချာ)|အတိုင်းအတာ]] <math>n</math> ရှိသော အတိုင်းအတာအဆုံးရှိသော ဗက်တာရပ်ဝန်းတစ်ခုအတွက် ၎င်း၏ အက္ခရာသင်္ချာဆိုင်ရာ ဒွန်တွဲရပ်ဝန်း <math>X^*</math> ၏ အတိုင်းအတာသည်လည်း <math>n</math> ပင်ဖြစ်သည်။
<math>X</math> ၏ အခြေအစု <math>\{e_1, \dots, e_n\}</math> အတွက် <math>X^*</math> ပေါ်တွင် ဒွန်တွဲအခြေအစု (dual basis) <math>\{f_1, \dots, f_n\}</math> တည်ရှိသည်။ ၎င်းကို <math>f_k(e_j) = \delta_{jk}</math> ဖြင့် သတ်မှတ်ပြီး ဤနေရာတွင် <math>j=k</math> ဖြစ်လျှင် <math>\delta_{jk}</math> သည် ၁ ဖြစ်ကာ အခြားအခြေအနေများတွင် ၀ ဖြစ်သည်။
<math>X^*</math> ၏ အက္ခရာသင်္ချာဆိုင်ရာ ဒွန်တွဲရပ်ဝန်းကို ဒုတိယ အက္ခရာသင်္ချာဆိုင်ရာ ဒွန်တွဲရပ်ဝန်း <math>X^{**}</math> ဟု သတ်မှတ်သည်။ <math>X</math> မှ <math>X^{**}</math> သို့ သက်ရောက်သော ပုံမှန် မျဉ်းဖြောင့် ထည့်သွင်းခြင်း <math>C: X \to X^{**}</math> တည်ရှိသည်။ အဆိုပါ ပုံမှန် ပုံဖော်မှု <math>C: X \to X^{**}</math> သည် [[ဆာဂျက်တစ် ဖန်ရှင်|ဆာဂျက်တစ်ဖြစ်ပါက]] ဗက်တာရပ်ဝန်းကို အက္ခရာသင်္ချာနည်းကျ ကိုယ်ပြန်ဟပ်ဂုဏ်သတ္တိပြည့်စုံသော (algebraically reflexive) ရပ်ဝန်းဟု ခေါ်ဆိုသည်။ အတိုင်းအတာအဆုံးရှိသော ဗက်တာရပ်ဝန်းတိုင်းသည် အက္ခရာသင်္ချာနည်းကျ ကိုယ်ပြန်ဟပ်ဂုဏ်သတ္တိ ပြည့်စုံကြသည်။
[[စံနှုန်း (သင်္ချာ)|စံနှုန်း]]သတ်မှတ်ထားသော ဗက်တာရပ်ဝန်း <math>X</math> ပေါ်ရှိ အကန့်အသတ်ရှိပြီး [[အဆက်မပြတ် ဖန်ရှင်|အဆက်မပြတ်ဖြစ်သော]] မျဉ်းဖြောင့် ဖန်ရှင်နယ်အားလုံး၏ စုစည်းမှုသည် စံနှုန်းသတ်မှတ်ထားသော ဒွန်တွဲရပ်ဝန်း (normed dual space) <math>X'</math> ကို ဖွဲ့စည်းသည်။ ဗက်တာရပ်ဝန်း <math>X</math> သည် အတိုင်းအတာအဆုံးရှိပါက <math>X' = X^*</math> ဖြစ်သည်။
ဗက်တာရပ်ဝန်း <math>X</math> ၏ [[အစုပိုင်း]] <math>M</math> တစ်ခုအတွက် <math>M</math> နေရာတိုင်းတွင် သုညအဖြစ် တန်ဖိုးရှာဖွေနိုင်သော အကန့်အသတ်ရှိသည့် မျဉ်းဖြောင့် ဖန်ရှင်နယ်အားလုံး၏ စုစည်းမှုသည် ဒွန်တွဲရပ်ဝန်း <math>X'</math> ၏ အပိတ် ဗက်တာရပ်ဝန်းပိုင်းတစ်ခုကို ဖွဲ့စည်းပြီး ၎င်းကို ချေဖျက်ကိန်း (annihilator) <math>M^a</math> ဟု ခေါ်ဆိုသည်။
== အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်များနှင့် အသွင်ပြောင်းခြင်းများ (Isomorphisms and Transformations) ==
တူညီသော [[ဖီးလ်ဒ်]]တစ်ခုအပေါ်တွင် အခြေခံထားသည့် ဗက်တာရပ်ဝန်းနှစ်ခုအကြားရှိ [[ဘိုင်ဂျက်တစ် ဖန်ရှင်|ဘိုင်ဂျက်တစ်ဖြစ်သော]] [[မျဉ်းဖြောင့် အော်ပရေတာ]] <math>T: X \to \tilde{X}</math> ကို ဗက်တာရပ်ဝန်း [[အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်]] (vector space isomorphism) ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ ၎င်းသည် ဗက်တာရပ်ဝန်း တည်ဆောက်ပုံကို ထိန်းသိမ်းထားသည့်အတွက် ၎င်းရပ်ဝန်းများသည် အက္ခရာသင်္ချာနည်းကျ အတိအကျ တူညီကြသည်။ အကယ်၍ ဗက်တာရပ်ဝန်း <math>X</math> သည် အခြားသော ဗက်တာရပ်ဝန်း <math>Y</math> ၏ ရပ်ဝန်းပိုင်းတစ်ခုနှင့် အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဖြစ်ပါက <math>X</math> သည် <math>Y</math> တွင် ထည့်သွင်းနိုင်စွမ်းရှိသော (embeddable) ရပ်ဝန်းဖြစ်သည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။
ဖီးလ်ဒ် <math>F</math> အပေါ်အခြေခံထားသော [[အတိုင်းအတာ (သင်္ချာ)|အတိုင်းအတာ]] <math>n</math> ရှိသည့် ဗက်တာရပ်ဝန်း <math>V</math> မှ ၎င်းကိုယ်တိုင်ဆီသို့ သက်ရောက်သော မျဉ်းဖြောင့် အသွင်ပြောင်းခြင်းများ (linear transformations) အားလုံး၏ စုစည်းမှုသည် ဖီးလ်ဒ် <math>F</math> အပေါ်အခြေခံသည့် သီးခြား ဗက်တာရပ်ဝန်းတစ်ခုကို ဖွဲ့စည်းသည်။ ထိုဗက်တာရပ်ဝန်း၏ အတိုင်းအတာသည် <math>n^2</math> ဖြစ်သည်။
ဗက်တာရပ်ဝန်း <math>V</math> ကို ၎င်းအပေါ်သက်ရောက်သော ပုံသေ မျဉ်းဖြောင့် အသွင်ပြောင်းခြင်း <math>T</math> တစ်ခုနှင့် တွဲဖက်လိုက်သောအခါ ၎င်းသည် ပိုလီနိုမီရယ် [[ကွင်း (အက္ခရာသင်္ချာ)|ကွင်း]] (polynomial ring) <math>F[x]</math> အပေါ်အခြေခံသော [[မော်ဂျူး]]တစ်ခုနှင့် ထပ်တူညီသည်။ ဤနေရာတွင် [[အစုဝင်]] <math>x</math> သည် ဗက်တာရပ်ဝန်းအပေါ်သို့ <math>T</math> အား သက်ရောက်စေခြင်းဖြင့် အလုပ်လုပ်သည်။
အကယ်၍ <math>M</math> သည် အပိုင်းကိန်းများ၏ ဖီးလ်ဒ် (field of fractions) <math>F</math> ပါရှိသော [[အင်တီဂရယ် ဒိုမိန်း]] (integral domain) <math>R</math> အပေါ်အခြေခံသည့် မော်ဂျူးတစ်ခုဖြစ်ပါက တန်ဆာ မြှောက်လဒ် (tensor product) ပြုလုပ်ထားသော ဗက်တာရပ်ဝန်း <math>F \otimes_R M</math> ၏ <math>F</math> အပေါ်ရှိ အတိုင်းအတာသည် မော်ဂျူး <math>M</math> ၏ အဆင့်နှင့် ညီမျှသည်။
== မော်ဂျူးများနှင့် ထပ်တူညီမှု (Equivalence to Modules) ==
[[ကွင်း (အက္ခရာသင်္ချာ)|ကွင်း]] <math>R</math> သည် [[ဖီးလ်ဒ်]]တစ်ခုဖြစ်ပြီး <math>R=F</math> ဖြစ်သောအခါ <math>R</math>-[[မော်ဂျူး]] <math>M</math> ၏ အဆင့် (rank) သည် <math>M</math> အား <math>F</math> အပေါ်အခြေခံသော ဗက်တာရပ်ဝန်းအဖြစ် ရှုမြင်ရာတွင်ရှိသော [[အတိုင်းအတာ (သင်္ချာ)|အတိုင်းအတာ]] (dimension) နှင့် အဓိပ္ပာယ် ထပ်တူညီသည် (equivalent)။ ထို့အပြင် ဖီးလ်ဒ် <math>F</math> တစ်ခုတည်းအပေါ်တွင် အခြေခံထားသော မည်သည့် အတိုင်းအတာ <math>n</math> ရှိသည့် ဗက်တာရပ်ဝန်းမဆိုသည် အခြားသော အတိုင်းအတာ <math>n</math> ရှိသည့် ဗက်တာရပ်ဝန်းများနှင့် [[အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်|အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဖြစ်သည်]] (isomorphic)။
== ဖီးလ်ဒ် တိုးချဲ့ခြင်းများ (Field Extensions as Vector Spaces) ==
အကယ်၍ <math>K</math> သည် [[ဖီးလ်ဒ်]] <math>F</math> ၏ ဖီးလ်ဒ် တိုးချဲ့ခြင်း (field extension) တစ်ခုဖြစ်ခဲ့လျှင် ၎င်းကို <math>K/F</math> ဟု သင်္ကေတပြုလေ့ရှိသည်။ ဤအခြေအနေတွင် <math>K</math> အတွင်း သတ်မှတ်ထားသော ဖီးလ်ဒ်[[မြှောက်ခြင်း]]က <math>K</math> အား <math>F</math> အပေါ်အခြေခံသည့် ဗက်တာရပ်ဝန်းတစ်ခုအဖြစ် အလိုအလျောက် ဖြစ်စေသည်။ ဤအချက်၏ တိုက်ရိုက်အကျိုးဆက်အနေဖြင့် မည်သည့် ဖီးလ်ဒ် <math>F</math> ကိုမဆို ၎င်း၏ သုဒ္ဓ ဖီးလ်ဒ်ပိုင်း (prime subfield) အပေါ်အခြေခံသော ဗက်တာရပ်ဝန်းတစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်နိုင်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် ဝိသေသတန်ဖိုး (characteristic) သုညဖြစ်သော မည်သည့်ဖီးလ်ဒ်မဆိုသည် [[အတိပြကိန်း|ရာရှင်နယ်ကိန်းများ]] (rational numbers) [[အစု]] <math>\mathbb{Q}</math> အပေါ်အခြေခံသော ဗက်တာရပ်ဝန်းဖြစ်သည်။
ဖီးလ်ဒ် <math>F</math> အပေါ်အခြေခံသည့် ဗက်တာရပ်ဝန်း <math>K</math> ၏ [[အတိုင်းအတာ (သင်္ချာ)|အတိုင်းအတာ]]ကို ဖီးလ်ဒ်တိုးချဲ့ခြင်း၏ ဒီဂရီ (degree) သို့မဟုတ် နှိုင်းရဒီဂရီဟု ခေါ်ဆိုပြီး <math>[K : F]</math> ဖြင့် သင်္ကေတပြုသည်။ ၎င်းဗက်တာရပ်ဝန်း၏ အတိုင်းအတာသည် အဆုံးရှိ (finite) ဖြစ်နေပါက အဆိုပါ ဖီးလ်ဒ်တိုးချဲ့ခြင်းကို အဆုံးရှိ တိုးချဲ့ချက် (finite extension) ဟု ခေါ်ဆိုသည်။
== ကိုယ်စားပြုဖော်ပြမှု သီအိုရီနှင့် အုပ်စု ကွင်းများ (Representation Theory and Group Rings) ==
[[ဖီးလ်ဒ်]] <math>F</math> အပေါ်အခြေခံသော အဆုံးရှိ[[အုပ်စု (သင်္ချာ)|အုပ်စု]] (finite group) <math>G</math> တစ်ခု၏ အုပ်စု [[ကွင်း (အက္ခရာသင်္ချာ)|ကွင်း]] (group ring) <math>FG</math> သည် <math>F</math> အပေါ်အခြေခံသည့် ဗက်တာရပ်ဝန်းတစ်ခုကို ဖွဲ့စည်းသည်။ ဤဗက်တာရပ်ဝန်းတွင် အုပ်စု <math>G</math> ၏ [[အစုဝင်|အစုဝင်များ]]သည် အခြေအစုအဖြစ် ဆောင်ရွက်ကြသည်။ ၎င်းဗက်တာရပ်ဝန်း၏ [[အတိုင်းအတာ (သင်္ချာ)|အတိုင်းအတာ]]သည် အုပ်စု၏ အစီအစဉ် <math>|G|</math> နှင့် တူညီသည်။
အဆုံးရှိအုပ်စု <math>G</math> ၏ မျဉ်းဖြောင့် ကိုယ်စားပြုဖော်ပြမှု (linear representation) ဆိုသည်မှာ [[ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်]] (homomorphism) တစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် အုပ်စု <math>G</math> မှ ဗက်တာရပ်ဝန်း <math>V</math> ၏ ဆင်ဂူလာမဟုတ်သော မျဉ်းဖြောင့် အသွင်ပြောင်းခြင်းများ ပါဝင်သည့် ယေဘုယျ မျဉ်းဖြောင့်အုပ်စု (general linear group) <math>GL(V)</math> အတွင်းသို့ ပုံဖော်ပေးသည်။ ဗက်တာရပ်ဝန်း <math>V</math> ပေါ်တွင် အုပ်စု <math>G</math> ၏ မျဉ်းဖြောင့် ကိုယ်စားပြုဖော်ပြမှုတစ်ခု သတ်မှတ်ပေးခြင်းသည် <math>V</math> အား <math>FG</math>-[[မော်ဂျူး]] (<math>FG</math>-module) တစ်ခုအဖြစ် ပြုလုပ်ခြင်းနှင့် အတိအကျ ထပ်တူညီသည်။ <math>V</math> ၏ <math>FG</math>-မော်ဂျူးပိုင်း (<math>FG</math>-submodule) များသည် <math>V</math> ၏ <math>G</math>-မပြောင်းလဲသော ဂုဏ်သတ္တိ (<math>G</math>-invariant) ပြည့်စုံသည့် ဗက်တာရပ်ဝန်းပိုင်းများပင် ဖြစ်ကြသည်။
== အက္ခရာသင်္ချာဆိုင်ရာ ဂျီဩမေတြီနှင့် တိုပေါ်လော်ဂျီ (Algebraic Geometry and Topology) ==
အဖိုင်း အက္ခရာသင်္ချာဆိုင်ရာ ဂျီဩမေတြီ (affine algebraic geometry) တွင် အမှတ် <math>v</math> ၌ရှိသော အဖိုင်း အက္ခရာသင်္ချာဆိုင်ရာ အဖြေစု (affine variety) <math>V</math> ၏ ထိမျဉ်းရပ်ဝန်း (tangent space) <math>T_{v,V}</math> ကို ဗက်တာရပ်ဝန်းများ၏ ထပ်တူပိုင်းအစုဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ထို့ကြောင့် ၎င်းသည် <math>k^n</math> ၏ ဗက်တာရပ်ဝန်းပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။
အမှတ် <math>v</math> ၌ရှိသော ထိမျဉ်းရပ်ဝန်းကို စားလဒ် <math>\mathfrak{m}_{v,V} / \mathfrak{m}_{v,V}^2</math> ၏ ဒွန်တွဲ ဗက်တာရပ်ဝန်း (dual vector space) အဖြစ် အက္ခရာသင်္ချာနည်းကျ ကိုယ်စားပြုဖော်ပြနိုင်သည်။ ထိုညီမျှခြင်းတွင် <math>\mathfrak{m}_{v,V}</math> သည် အမှတ် <math>v</math> ၌ရှိသော ဒေသအလိုက် [[ကွင်း (အက္ခရာသင်္ချာ)|ကွင်း]] (local ring) ၏ အကြီးဆုံး အိုင်ဒီးလ် (maximal ideal) ဖြစ်သည်။
== ကိုးကား (References) ==
* {{Citation |author=nLab authors |title=vector space |date=June 2026 |edition=Revision 42 |url=https://ncatlab.org/nlab/show/vector+space |access-date=2026-06-12}}
* {{Citation |last1=Dummit |first1=David S. |last2=Foote |first2=Richard M. |title=Abstract Algebra |edition=3rd |publisher=John Wiley & Sons |date=2004}}
*{{Citation |last1=Kreyszig |first1=Erwin |title=Introductory Functional Analysis with Applications |chapter=2. Normed Spaces. Banach Spaces |publisher=John Wiley & Sons |date=1989}}
[[ကဏ္ဍ:မော်ဂျူးသီအိုရီ]]
kwc8chprls5t3v0u8gkzcpkyzq0vmvi
တမ်းပလိတ်:အက္ခရာသင်္ချာ တည်ဆောက်ပုံများ
10
288393
1049896
1040040
2026-08-23T08:47:09Z
Mkant00
135890
magma added
1049896
wikitext
text/x-wiki
{{Sidebar with collapsible lists
| name = အက္ခရာသင်္ချာ တည်ဆောက်ပုံများ
| title = [[အက္ခရာသင်္ချာ|အက္ခရာသင်္ချာ တည်ဆောက်ပုံများ]]
| style = width: 16em;
| image = [[File:Emmy-noether-2.jpg|150px]]
| listclass = hlist
| expanded = all
| list1name = one_op
| list1title = အုပ်စုဆန်သော တည်ဆောက်ပုံများ
| list1 =
* [[မက်ဂ်မာ]]
* [[မိုနွိုက်]]
* [[အုပ်စု (သင်္ချာ)|အုပ်စု]]
* [[အဘီလီယန်အုပ်စု]]
* [[အုပ်စုပိုင်း]]
| list2name = two_ops
| list2title = ကွင်းဆန်သော တည်ဆောက်ပုံများ
| list2 =
* [[ကွင်း (အက္ခရာသင်္ချာ)|ကွင်း]]
* [[ဖလှယ်ရ ကွင်း]]
* [[ဖီးလ်ဒ်]]
* [[အစားကွင်း]]
| list3name = modules and algebras
| list3title = မော်ဂျူးများ နှင့် အက္ခရာသင်္ချာများ
| list3 =
* [[မော်ဂျူး]]
* [[ဗက်တာရပ်ဝန်း]]
| list4name = morphisms
| list4title = မော်ဖစ်ဇင်များ
| list4 =
* [[ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်]]
* [[အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်]]
* [[အော်တိုမော်ဖစ်ဇင်]]
* [[အန်ဒိုမော်ဖစ်ဇင်]]
* [[အပီမော်ဖစ်ဇင်]]
* [[မိုနိုမော်ဖစ်ဇင်]]
| list5name = algebraic constructions
| list5title = အက္ခရာသင်္ချာ တည်ဆောက်ပုံများ
| list5 =
* [[စားလဒ်အုပ်စု]] / [[စားလဒ်ကွင်း]]
* [[တိုက်ရိုက် မြှောက်လဒ်]]
* [[တိုက်ရိုက် ပေါင်းလဒ်]]
* [[တန်ဆာ မြှောက်လဒ်]]
| below =
}}<noinclude>
[[ကဏ္ဍ: အက္ခရာသင်္ချာ]]
</noinclude>
norknezlwrgynm1jifsoi3ttfkh3tim
အ.ထ.က - ဘုရားပျို (ခရမ်းမြို့နယ်)
0
289753
1049793
1045182
2026-08-22T17:15:25Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
[[အ.ထ.က - ဘုရားပျို]] စာမျက်နှာကို [[အ.ထ.က - ဘုရားပျို (ခရမ်းမြို့နယ်)]] သို့ ခင်မောင်မောင်လွင်က ရွှေ့ခဲ့သည်
1045182
wikitext
text/x-wiki
'''အ.ထ.က - ဘုရားပျို''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ခရမ်းမြို့နယ်]]၊ [[ဘုရားပျိုရွာ၊ ခရမ်းမြို့နယ်|ဘုရားပျိုရွာ]] ရှိ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၁၁၇၁ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/kayan-township/</ref>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
{{coord|16.895362410538404|96.64334639225521|format=dms|region:MM|display=inline,title}}
[[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]]
{{Myanmar-school-stub}}
92n741vca5c7ll9isnbsrcbqk48t8d8
မိယဇခိခရိုင်
0
290784
1049772
1049752
2026-08-22T12:10:28Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
/* သမိုင်းကြောင်း */
1049772
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
<!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = မိယဇခိခရိုင်
| native_name = {{nobold|{{lang|ja|宮崎県}}}}
| settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]]
| translit_lang1 = Japanese
| translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]]
| translit_lang1_info = {{lang|ja|宮崎県}}
| translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]]
| translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Miyazaki-ken}}
| image_skyline = Kakutou Basin.jpg
| image_caption = Panoramic view of the [[Kakutō Basin]] in [[Ebino, Miyazaki|Ebino]] City, Miyazaki Prefecture. The Ebino [[Interchange (road)|Interchange]] between the Kyushu and Miyazaki Expressways can be seen
| image_flag = Flag of Miyazaki Prefecture.svg
| flag_size = 100px
| image_blank_emblem = Symbol of Miyazaki Prefecture.svg
| blank_emblem_size = 80px
| blank_emblem_type = Symbol
| image_map = Map of Japan with highlight on 45 Miyazaki prefecture.svg
| coordinates =
| subdivision_type = Country
| subdivision_name = {{flag|Japan}}
| subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]]
| subdivision_name1 = [[Kyushu]]
| subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]]
| subdivision_name2 = [[Kyushu]]
| seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]]
| seat = [[Miyazaki, Miyazaki|Miyazaki]]
| parts_type = Subdivisions
| parts_style = para
| p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 6
| p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 26
| leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]]
| leader_name = [[Shunji Kōno]]
| area_total_km2 = 7735.32
| area_water_percent = 0.3
| area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|14th]]
| population_footnotes =
| population_total = 1026874
| population_as_of = February 1, 2025
| population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|35th]]
| population_density_km2 = 133
| demographics_type2 = GDP
| demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算(2015年基準・2008SNA) : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}</ref>
| demographics2_title1 = Total
| demographics2_info1 = [[JP¥]] 3,767 billion<br />[[US$]] 27.9 billion (2022)
| iso_code = JP-45
| website = {{URL|www.pref.miyazaki.lg.jp}}
| module = {{Infobox place symbols| embedded=yes
| country = Japan
| bird = Ijima copper [[pheasant]] (''Phasianus soemmerringii ijimae'')
| fish =
| flower = Hamayu (''Crinum asiaticum'' var. ''japonicum'')
| tree = Phoenix [[Arecaceae|palm]] (''Phoenix canariensis'')
}}
| anthem = [[:ja:宮崎県民歌|Miyazaki kenminka]]
}}
'''မိယဇခိခရိုင်''' (宮崎県, Miyazaki-ken<ref>{{cite book|script-title=ja:NHK日本語発音アクセント新辞典|publisher=NHK Publishing|editor=NHK Broadcasting Culture Research Institute|date=24 May 2016|lang=ja}}</ref>) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ခယူးရှူးကျွန်း]]ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် လူဦးရေ ၁,၀၂၈,၂၁၅ ဦး ရှိသည်။ ဧရိယာ ၇,၇၃၅ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၂၉၈၆ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ မိယဇခိခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[အိုးအိတခရိုင်]]၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် [[ခုမမိုတိုခရိုင်]]၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် [[ခဂိုရှိမခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။
မိယဇခိမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်နှင့် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကမြို့များမှာ မိယခိုနိုဂျောမြို့၊ နိုဘဲအိုခမြို့နှင့် ဟယူးဂမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ မိယဇခိခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ပစိဖိတ်ကမ်းရိုးတန်းရှိ ခယူးရှူးကျွန်း၏ အရှေ့တောင်ဘက်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသည်။
==သမိုင်းကြောင်း==
သမိုင်းကြောင်းအရ မဲဂျိခေတ်ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးကာလများပြီးနောက်တွင် ဟယူးဂပြည်နယ်သည် "မိယဇခိခရိုင်" ဟူသည့် အမည်သို့ ပြောင်းလဲခဲ့သည်။
ဂျပန်နိုင်ငံတွင် မိယဇခိခရိုင်ကို ၁၈၇၃ ခုနှစ်တွင် စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။
==ပထဝီသွင်ပြင်==
===မြို့များ===
===ဒေသများ===
===ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ===
==အားကစား==
==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး==
==ပြင်ပလင့်များ==
{{Commons category|Miyazaki prefecture}}
*[http://www.kanko-miyazaki.jp/english/index.html Official Miyazaki Prefecture website]
*[http://www.pref.miyazaki.lg.jp/ Official Miyazaki Prefecture website] {{in lang|ja}}
*[http://www.jnto.go.jp/eng/location/rtg/pdf/pg-706.pdf Miyazaki and Vicinity Information from the JNTO]
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]]
8zuhn1eaic8dkdqv5c0f6bok9ugkuuy
1049773
1049772
2026-08-22T12:11:09Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
/* သမိုင်းကြောင်း */
1049773
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
<!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = မိယဇခိခရိုင်
| native_name = {{nobold|{{lang|ja|宮崎県}}}}
| settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]]
| translit_lang1 = Japanese
| translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]]
| translit_lang1_info = {{lang|ja|宮崎県}}
| translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]]
| translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Miyazaki-ken}}
| image_skyline = Kakutou Basin.jpg
| image_caption = Panoramic view of the [[Kakutō Basin]] in [[Ebino, Miyazaki|Ebino]] City, Miyazaki Prefecture. The Ebino [[Interchange (road)|Interchange]] between the Kyushu and Miyazaki Expressways can be seen
| image_flag = Flag of Miyazaki Prefecture.svg
| flag_size = 100px
| image_blank_emblem = Symbol of Miyazaki Prefecture.svg
| blank_emblem_size = 80px
| blank_emblem_type = Symbol
| image_map = Map of Japan with highlight on 45 Miyazaki prefecture.svg
| coordinates =
| subdivision_type = Country
| subdivision_name = {{flag|Japan}}
| subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]]
| subdivision_name1 = [[Kyushu]]
| subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]]
| subdivision_name2 = [[Kyushu]]
| seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]]
| seat = [[Miyazaki, Miyazaki|Miyazaki]]
| parts_type = Subdivisions
| parts_style = para
| p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 6
| p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 26
| leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]]
| leader_name = [[Shunji Kōno]]
| area_total_km2 = 7735.32
| area_water_percent = 0.3
| area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|14th]]
| population_footnotes =
| population_total = 1026874
| population_as_of = February 1, 2025
| population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|35th]]
| population_density_km2 = 133
| demographics_type2 = GDP
| demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算(2015年基準・2008SNA) : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}</ref>
| demographics2_title1 = Total
| demographics2_info1 = [[JP¥]] 3,767 billion<br />[[US$]] 27.9 billion (2022)
| iso_code = JP-45
| website = {{URL|www.pref.miyazaki.lg.jp}}
| module = {{Infobox place symbols| embedded=yes
| country = Japan
| bird = Ijima copper [[pheasant]] (''Phasianus soemmerringii ijimae'')
| fish =
| flower = Hamayu (''Crinum asiaticum'' var. ''japonicum'')
| tree = Phoenix [[Arecaceae|palm]] (''Phoenix canariensis'')
}}
| anthem = [[:ja:宮崎県民歌|Miyazaki kenminka]]
}}
'''မိယဇခိခရိုင်''' (宮崎県, Miyazaki-ken<ref>{{cite book|script-title=ja:NHK日本語発音アクセント新辞典|publisher=NHK Publishing|editor=NHK Broadcasting Culture Research Institute|date=24 May 2016|lang=ja}}</ref>) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ခယူးရှူးကျွန်း]]ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် လူဦးရေ ၁,၀၂၈,၂၁၅ ဦး ရှိသည်။ ဧရိယာ ၇,၇၃၅ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၂၉၈၆ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ မိယဇခိခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[အိုးအိတခရိုင်]]၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် [[ခုမမိုတိုခရိုင်]]၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် [[ခဂိုရှိမခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။
မိယဇခိမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်နှင့် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကမြို့များမှာ မိယခိုနိုဂျောမြို့၊ နိုဘဲအိုခမြို့နှင့် ဟယူးဂမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ မိယဇခိခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ပစိဖိတ်ကမ်းရိုးတန်းရှိ ခယူးရှူးကျွန်း၏ အရှေ့တောင်ဘက်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသည်။
==သမိုင်းကြောင်း==
သမိုင်းကြောင်းအရ မဲဂျိခေတ်ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးကာလများပြီးနောက်တွင် ဟယူးဂပြည်နယ်သည် "မိယဇခိခရိုင်" ဟူသည့် အမည်သို့ ပြောင်းလဲခဲ့သည်။<ref>Nussbaum, "Provinces and prefectures" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 780|page=780}}.</ref>
ဂျပန်နိုင်ငံတွင် မိယဇခိခရိုင်ကို ၁၈၇၃ ခုနှစ်တွင် စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။<ref>Prefectural government of Miyazaki (2013): [http://www.pref.miyazaki.lg.jp/contents/org/honbu/hisho/komiya/sp1_1308.htm 宮崎県 置県130年] (''Miyazaki-ken chiken 130-nen'', "Miyazaki Prefecture – 130 years [since/after] the establishment of the prefecture"), retrieved September 1, 2020.</ref>
==ပထဝီသွင်ပြင်==
===မြို့များ===
===ဒေသများ===
===ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ===
==အားကစား==
==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး==
==ပြင်ပလင့်များ==
{{Commons category|Miyazaki prefecture}}
*[http://www.kanko-miyazaki.jp/english/index.html Official Miyazaki Prefecture website]
*[http://www.pref.miyazaki.lg.jp/ Official Miyazaki Prefecture website] {{in lang|ja}}
*[http://www.jnto.go.jp/eng/location/rtg/pdf/pg-706.pdf Miyazaki and Vicinity Information from the JNTO]
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]]
kbwuf6rbnexyc4073lcc9c8wm92sl8p
1049774
1049773
2026-08-22T12:19:19Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
/* ပထဝီသွင်ပြင် */
1049774
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
<!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = မိယဇခိခရိုင်
| native_name = {{nobold|{{lang|ja|宮崎県}}}}
| settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]]
| translit_lang1 = Japanese
| translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]]
| translit_lang1_info = {{lang|ja|宮崎県}}
| translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]]
| translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Miyazaki-ken}}
| image_skyline = Kakutou Basin.jpg
| image_caption = Panoramic view of the [[Kakutō Basin]] in [[Ebino, Miyazaki|Ebino]] City, Miyazaki Prefecture. The Ebino [[Interchange (road)|Interchange]] between the Kyushu and Miyazaki Expressways can be seen
| image_flag = Flag of Miyazaki Prefecture.svg
| flag_size = 100px
| image_blank_emblem = Symbol of Miyazaki Prefecture.svg
| blank_emblem_size = 80px
| blank_emblem_type = Symbol
| image_map = Map of Japan with highlight on 45 Miyazaki prefecture.svg
| coordinates =
| subdivision_type = Country
| subdivision_name = {{flag|Japan}}
| subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]]
| subdivision_name1 = [[Kyushu]]
| subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]]
| subdivision_name2 = [[Kyushu]]
| seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]]
| seat = [[Miyazaki, Miyazaki|Miyazaki]]
| parts_type = Subdivisions
| parts_style = para
| p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 6
| p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 26
| leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]]
| leader_name = [[Shunji Kōno]]
| area_total_km2 = 7735.32
| area_water_percent = 0.3
| area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|14th]]
| population_footnotes =
| population_total = 1026874
| population_as_of = February 1, 2025
| population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|35th]]
| population_density_km2 = 133
| demographics_type2 = GDP
| demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算(2015年基準・2008SNA) : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}</ref>
| demographics2_title1 = Total
| demographics2_info1 = [[JP¥]] 3,767 billion<br />[[US$]] 27.9 billion (2022)
| iso_code = JP-45
| website = {{URL|www.pref.miyazaki.lg.jp}}
| module = {{Infobox place symbols| embedded=yes
| country = Japan
| bird = Ijima copper [[pheasant]] (''Phasianus soemmerringii ijimae'')
| fish =
| flower = Hamayu (''Crinum asiaticum'' var. ''japonicum'')
| tree = Phoenix [[Arecaceae|palm]] (''Phoenix canariensis'')
}}
| anthem = [[:ja:宮崎県民歌|Miyazaki kenminka]]
}}
'''မိယဇခိခရိုင်''' (宮崎県, Miyazaki-ken<ref>{{cite book|script-title=ja:NHK日本語発音アクセント新辞典|publisher=NHK Publishing|editor=NHK Broadcasting Culture Research Institute|date=24 May 2016|lang=ja}}</ref>) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ခယူးရှူးကျွန်း]]ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် လူဦးရေ ၁,၀၂၈,၂၁၅ ဦး ရှိသည်။ ဧရိယာ ၇,၇၃၅ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၂၉၈၆ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ မိယဇခိခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[အိုးအိတခရိုင်]]၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် [[ခုမမိုတိုခရိုင်]]၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် [[ခဂိုရှိမခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။
မိယဇခိမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်နှင့် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကမြို့များမှာ မိယခိုနိုဂျောမြို့၊ နိုဘဲအိုခမြို့နှင့် ဟယူးဂမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ မိယဇခိခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ပစိဖိတ်ကမ်းရိုးတန်းရှိ ခယူးရှူးကျွန်း၏ အရှေ့တောင်ဘက်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသည်။
==သမိုင်းကြောင်း==
သမိုင်းကြောင်းအရ မဲဂျိခေတ်ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးကာလများပြီးနောက်တွင် ဟယူးဂပြည်နယ်သည် "မိယဇခိခရိုင်" ဟူသည့် အမည်သို့ ပြောင်းလဲခဲ့သည်။<ref>Nussbaum, "Provinces and prefectures" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 780|page=780}}.</ref>
ဂျပန်နိုင်ငံတွင် မိယဇခိခရိုင်ကို ၁၈၇၃ ခုနှစ်တွင် စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။<ref>Prefectural government of Miyazaki (2013): [http://www.pref.miyazaki.lg.jp/contents/org/honbu/hisho/komiya/sp1_1308.htm 宮崎県 置県130年] (''Miyazaki-ken chiken 130-nen'', "Miyazaki Prefecture – 130 years [since/after] the establishment of the prefecture"), retrieved September 1, 2020.</ref>
==ပထဝီသွင်ပြင်==
မိယဇခိရိုင်သည် ခယူးရှူးကျွန်း၏ အရှေ့ဘက်ကမ်းရိုးတန်းတွင် တည်ရှိသည်။ အရှေ့ဘက်နှင့် တောင်ဘက်တွင် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာ၊ မြောက်ဘက်တွင် အိုးအိတခရိုင်၊ အနောက်ဘက်တွင် ခုမမိုတိုခရိုင်နှင့် ခဂိုရှိမခရိုင်တို့ တည်ရှိသည်။ ကမ္ဘာပေါ်တွင် Chorioactis geaster တွေ့ရှိရသည့် ဒေသနှစ်ခုသာရှိပြီး မိယဇခိခရိုင်သည် တစ်ခုအပါအဝင် ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://ucanr.edu/sites/HodelPalmsTrees/files/256103.pdf |title=Exploring for Palms in Japan}} 14 February 2017. [[University of California Division of Agriculture and Natural Resources]]. Retrieved 24 December 2021</ref><ref name=Nagao2009>{{cite journal |vauthors=Nagao H, Kurogi S, Kiyota E, Sasatomi K |year=2009 |title=''Kumanasamuha geaster'' sp. nov., an anamorph of ''Chorioactis geaster'' from Japan |journal=Mycologia |volume=101 |issue=6 |pages=871–877 |doi=10.3852/08-121 |pmid=19927753|s2cid=27704164 |url=https://zenodo.org/record/895516 }}</ref>
၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် ခရိုင်မြေဧရိယာ၏ ၁၂ ရာခိုင်နှုန်းသည် သဘာဝဥယျာဉ်များ ဖြစ်သည်ဟု သတ်မှတ်ထားသည်။ ၎င်းတို့မှာ ခိရိရှိမ - ခင်းခိုးဝမ်အမျိုးသားဥယျာဉ်၊ ခယူးရှူးချူးအိုးခန်းချိ၊ နိချိနန်းခိုင်းဂန်း၊ နစ်ပိုးခိုင်းဂန်း၊ ဆိုဘို - ခတမုခိအမျိုးသားဥယျာဉ်၊ မိုချိအို - ဆဲခိနိုအို၊ အိုဆုဇု၊ ဆိုင်းတိုဘရု - ဆုဂိယဆုခယော၊ ဆိုဘိုခတမုခိ၊ ဝနိဆွတ်ခ၊ ယတခဲခိုးဂန်းစီရင်စုသဘာဝဥယျာဉ်များတို့ ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web |url=https://www.env.go.jp/park/doc/data/natural/naturalpark_4.pdf |script-title=ja:自然公園都道府県別面積総括 |trans-title=General overview of area figures for Natural Parks by prefecture |language=ja |publisher=[[Ministry of the Environment (Japan)|Ministry of the Environment]] |date=31 March 2019 |access-date=12 August 2019}}</ref><ref>{{cite web |url=http://eco.pref.miyazaki.lg.jp/nature_environment2/national_park/ |script-title=ja:宮崎の国定公園・県立自然公園 |trans-title=Quasi-National and Prefectural Natural Parks of Miyazaki |language=ja |publisher=Miyazaki Prefecture |access-date=12 August 2019 |archive-date=13 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210413111217/https://eco.pref.miyazaki.lg.jp/nature_environment2/national_park/ |url-status=dead }}</ref>
[[Image:Ooyodogawa River.jpg|thumb|right|မိယဇခိမြို့ရှိ အိုးယောဒိုမြစ်]]
[[Image:Toimisaki Sotetu Kuma Miyazaki.JPG|thumb|right|Cape Toi, habitat of Cycas revoluta (''Sotetsu'')]]
[[Image:Takachihokyo 20170219-2.jpg|thumb|right|တခချိဟိုလွင်ပြင်]]
===မြို့များ===
===ဒေသများ===
===ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ===
==အားကစား==
==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး==
==ပြင်ပလင့်များ==
{{Commons category|Miyazaki prefecture}}
*[http://www.kanko-miyazaki.jp/english/index.html Official Miyazaki Prefecture website]
*[http://www.pref.miyazaki.lg.jp/ Official Miyazaki Prefecture website] {{in lang|ja}}
*[http://www.jnto.go.jp/eng/location/rtg/pdf/pg-706.pdf Miyazaki and Vicinity Information from the JNTO]
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]]
n5xrlti0hp3rxw3twcow8gi4otmp63q
1049775
1049774
2026-08-22T12:21:16Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
/* မြို့များ */
1049775
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
<!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = မိယဇခိခရိုင်
| native_name = {{nobold|{{lang|ja|宮崎県}}}}
| settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]]
| translit_lang1 = Japanese
| translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]]
| translit_lang1_info = {{lang|ja|宮崎県}}
| translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]]
| translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Miyazaki-ken}}
| image_skyline = Kakutou Basin.jpg
| image_caption = Panoramic view of the [[Kakutō Basin]] in [[Ebino, Miyazaki|Ebino]] City, Miyazaki Prefecture. The Ebino [[Interchange (road)|Interchange]] between the Kyushu and Miyazaki Expressways can be seen
| image_flag = Flag of Miyazaki Prefecture.svg
| flag_size = 100px
| image_blank_emblem = Symbol of Miyazaki Prefecture.svg
| blank_emblem_size = 80px
| blank_emblem_type = Symbol
| image_map = Map of Japan with highlight on 45 Miyazaki prefecture.svg
| coordinates =
| subdivision_type = Country
| subdivision_name = {{flag|Japan}}
| subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]]
| subdivision_name1 = [[Kyushu]]
| subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]]
| subdivision_name2 = [[Kyushu]]
| seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]]
| seat = [[Miyazaki, Miyazaki|Miyazaki]]
| parts_type = Subdivisions
| parts_style = para
| p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 6
| p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 26
| leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]]
| leader_name = [[Shunji Kōno]]
| area_total_km2 = 7735.32
| area_water_percent = 0.3
| area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|14th]]
| population_footnotes =
| population_total = 1026874
| population_as_of = February 1, 2025
| population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|35th]]
| population_density_km2 = 133
| demographics_type2 = GDP
| demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算(2015年基準・2008SNA) : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}</ref>
| demographics2_title1 = Total
| demographics2_info1 = [[JP¥]] 3,767 billion<br />[[US$]] 27.9 billion (2022)
| iso_code = JP-45
| website = {{URL|www.pref.miyazaki.lg.jp}}
| module = {{Infobox place symbols| embedded=yes
| country = Japan
| bird = Ijima copper [[pheasant]] (''Phasianus soemmerringii ijimae'')
| fish =
| flower = Hamayu (''Crinum asiaticum'' var. ''japonicum'')
| tree = Phoenix [[Arecaceae|palm]] (''Phoenix canariensis'')
}}
| anthem = [[:ja:宮崎県民歌|Miyazaki kenminka]]
}}
'''မိယဇခိခရိုင်''' (宮崎県, Miyazaki-ken<ref>{{cite book|script-title=ja:NHK日本語発音アクセント新辞典|publisher=NHK Publishing|editor=NHK Broadcasting Culture Research Institute|date=24 May 2016|lang=ja}}</ref>) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ခယူးရှူးကျွန်း]]ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် လူဦးရေ ၁,၀၂၈,၂၁၅ ဦး ရှိသည်။ ဧရိယာ ၇,၇၃၅ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၂၉၈၆ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ မိယဇခိခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[အိုးအိတခရိုင်]]၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် [[ခုမမိုတိုခရိုင်]]၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် [[ခဂိုရှိမခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။
မိယဇခိမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်နှင့် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကမြို့များမှာ မိယခိုနိုဂျောမြို့၊ နိုဘဲအိုခမြို့နှင့် ဟယူးဂမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ မိယဇခိခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ပစိဖိတ်ကမ်းရိုးတန်းရှိ ခယူးရှူးကျွန်း၏ အရှေ့တောင်ဘက်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသည်။
==သမိုင်းကြောင်း==
သမိုင်းကြောင်းအရ မဲဂျိခေတ်ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးကာလများပြီးနောက်တွင် ဟယူးဂပြည်နယ်သည် "မိယဇခိခရိုင်" ဟူသည့် အမည်သို့ ပြောင်းလဲခဲ့သည်။<ref>Nussbaum, "Provinces and prefectures" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 780|page=780}}.</ref>
ဂျပန်နိုင်ငံတွင် မိယဇခိခရိုင်ကို ၁၈၇၃ ခုနှစ်တွင် စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။<ref>Prefectural government of Miyazaki (2013): [http://www.pref.miyazaki.lg.jp/contents/org/honbu/hisho/komiya/sp1_1308.htm 宮崎県 置県130年] (''Miyazaki-ken chiken 130-nen'', "Miyazaki Prefecture – 130 years [since/after] the establishment of the prefecture"), retrieved September 1, 2020.</ref>
==ပထဝီသွင်ပြင်==
မိယဇခိရိုင်သည် ခယူးရှူးကျွန်း၏ အရှေ့ဘက်ကမ်းရိုးတန်းတွင် တည်ရှိသည်။ အရှေ့ဘက်နှင့် တောင်ဘက်တွင် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာ၊ မြောက်ဘက်တွင် အိုးအိတခရိုင်၊ အနောက်ဘက်တွင် ခုမမိုတိုခရိုင်နှင့် ခဂိုရှိမခရိုင်တို့ တည်ရှိသည်။ ကမ္ဘာပေါ်တွင် Chorioactis geaster တွေ့ရှိရသည့် ဒေသနှစ်ခုသာရှိပြီး မိယဇခိခရိုင်သည် တစ်ခုအပါအဝင် ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://ucanr.edu/sites/HodelPalmsTrees/files/256103.pdf |title=Exploring for Palms in Japan}} 14 February 2017. [[University of California Division of Agriculture and Natural Resources]]. Retrieved 24 December 2021</ref><ref name=Nagao2009>{{cite journal |vauthors=Nagao H, Kurogi S, Kiyota E, Sasatomi K |year=2009 |title=''Kumanasamuha geaster'' sp. nov., an anamorph of ''Chorioactis geaster'' from Japan |journal=Mycologia |volume=101 |issue=6 |pages=871–877 |doi=10.3852/08-121 |pmid=19927753|s2cid=27704164 |url=https://zenodo.org/record/895516 }}</ref>
၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် ခရိုင်မြေဧရိယာ၏ ၁၂ ရာခိုင်နှုန်းသည် သဘာဝဥယျာဉ်များ ဖြစ်သည်ဟု သတ်မှတ်ထားသည်။ ၎င်းတို့မှာ ခိရိရှိမ - ခင်းခိုးဝမ်အမျိုးသားဥယျာဉ်၊ ခယူးရှူးချူးအိုးခန်းချိ၊ နိချိနန်းခိုင်းဂန်း၊ နစ်ပိုးခိုင်းဂန်း၊ ဆိုဘို - ခတမုခိအမျိုးသားဥယျာဉ်၊ မိုချိအို - ဆဲခိနိုအို၊ အိုဆုဇု၊ ဆိုင်းတိုဘရု - ဆုဂိယဆုခယော၊ ဆိုဘိုခတမုခိ၊ ဝနိဆွတ်ခ၊ ယတခဲခိုးဂန်းစီရင်စုသဘာဝဥယျာဉ်များတို့ ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web |url=https://www.env.go.jp/park/doc/data/natural/naturalpark_4.pdf |script-title=ja:自然公園都道府県別面積総括 |trans-title=General overview of area figures for Natural Parks by prefecture |language=ja |publisher=[[Ministry of the Environment (Japan)|Ministry of the Environment]] |date=31 March 2019 |access-date=12 August 2019}}</ref><ref>{{cite web |url=http://eco.pref.miyazaki.lg.jp/nature_environment2/national_park/ |script-title=ja:宮崎の国定公園・県立自然公園 |trans-title=Quasi-National and Prefectural Natural Parks of Miyazaki |language=ja |publisher=Miyazaki Prefecture |access-date=12 August 2019 |archive-date=13 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210413111217/https://eco.pref.miyazaki.lg.jp/nature_environment2/national_park/ |url-status=dead }}</ref>
[[Image:Ooyodogawa River.jpg|thumb|right|မိယဇခိမြို့ရှိ အိုးယောဒိုမြစ်]]
[[Image:Toimisaki Sotetu Kuma Miyazaki.JPG|thumb|right|Cape Toi, habitat of Cycas revoluta (''Sotetsu'')]]
[[Image:Takachihokyo 20170219-2.jpg|thumb|right|တခချိဟိုလွင်ပြင်]]
===မြို့များ===
{{See also|မိယဇခိခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက် မြို့များ}}
[[Image:Map of Miyazaki Prefecture Ja.svg|thumb|250px|Map of Miyazaki Prefecture<br />{{legend0|#EAB|City}} {{legend0|#ED9|Town}} {{legend0|#BFE|Village}}]]
မိယဇခိခရိုင်တွင် အောက်ပါမြို့ ၉ ခု ရှိသည်။
{| class="wikitable sortable"
! colspan="2" |အမည်
! rowspan="2" |ဧရိယာ (km<sup>2</sup>)
! rowspan="2" |လူဦးရေ
! rowspan="2" |မြေပုံ
|-
![[ရိုမဂျိ]]
![[ခန်းဂျိ]]
|-
|[[File:Flag of Ebino, Miyazaki.svg|frameless|25x25px]] [[Ebino, Miyazaki|Ebino]]
|えびの市
|282.93
|18,337
|[[File:Ebino in Miyazaki Prefecture Ja.svg|73x73px]]
|-
|[[File:Flag of Hyūga, Miyazaki.svg|25px]] [[Hyūga, Miyazaki|Hyūga]]
|日向市
|336.94
|60,037
|[[File:Hyuga in Miyazaki Prefecture Ja.svg|73x73px]]
|-
|[[File:Flag of Kobayashi, Miyazaki.svg|25px]] [[Kobayashi, Miyazaki|Kobayashi]]
|小林市
|562.95
|44,154
|[[File:Kobayashi in Miyazaki Prefecture Ja.svg|frameless|73x73px]]
|-
|[[File:Flag of Kushima, Miyazaki.svg|frameless|25x25px]] [[Kushima, Miyazaki|Kushima]]
|串間市
|295.16
|17,457
|[[File:Kushima in Miyazaki Prefecture Ja.svg|frameless|73x73px]]
|-
|[[File:Flag of Miyakonojo, Miyazaki.svg|frameless|25x25px]] [[Miyakonojō]]
|都城市
|653.36
|161,137
|[[File:Miyakonojo in Miyazaki Prefecture Ja.svg|frameless|73x73px]]
|-
|[[File:Flag of Miyazaki, Miyazaki.svg|frameless|25x25px]] [[Miyazaki (city)|Miyazaki]] (capital)
|宮崎市
|643.67
|398,215
|[[File:Miyazaki in Miyazaki Prefecture Ja.svg|frameless|73x73px]]
|-
|[[File:Flag of Nichinan, Miyazaki.svg|frameless|25x25px]] [[Nichinan, Miyazaki|Nichinan]]
|日南市
|536.11
|51,241
|[[File:Nichinan in Miyazaki Prefecture Ja.svg|frameless|73x73px]]
|-
|[[File:Flag of Nobeoka, Miyazaki.svg|frameless|25x25px]] [[Nobeoka]]
|延岡市
|868.02
|119,521
|[[File:Nobeoka in Miyazaki Prefecture Ja.svg|frameless|73x73px]]
|-
|[[File:Flag of Saito Miyazaki.svg|frameless|25x25px]] [[Saito, Miyazaki|Saito]]
|西都市
|438.79
|29,262
|[[File:Saito in Miyazaki Prefecture Ja.svg|frameless|73x73px]]
|}
===ဒေသများ===
===ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ===
==အားကစား==
==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး==
==ပြင်ပလင့်များ==
{{Commons category|Miyazaki prefecture}}
*[http://www.kanko-miyazaki.jp/english/index.html Official Miyazaki Prefecture website]
*[http://www.pref.miyazaki.lg.jp/ Official Miyazaki Prefecture website] {{in lang|ja}}
*[http://www.jnto.go.jp/eng/location/rtg/pdf/pg-706.pdf Miyazaki and Vicinity Information from the JNTO]
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]]
9e4wmpczftcn0axf3vok1pt7338evfs
1049776
1049775
2026-08-22T12:23:53Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
/* ဒေသများ */
1049776
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
<!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = မိယဇခိခရိုင်
| native_name = {{nobold|{{lang|ja|宮崎県}}}}
| settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]]
| translit_lang1 = Japanese
| translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]]
| translit_lang1_info = {{lang|ja|宮崎県}}
| translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]]
| translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Miyazaki-ken}}
| image_skyline = Kakutou Basin.jpg
| image_caption = Panoramic view of the [[Kakutō Basin]] in [[Ebino, Miyazaki|Ebino]] City, Miyazaki Prefecture. The Ebino [[Interchange (road)|Interchange]] between the Kyushu and Miyazaki Expressways can be seen
| image_flag = Flag of Miyazaki Prefecture.svg
| flag_size = 100px
| image_blank_emblem = Symbol of Miyazaki Prefecture.svg
| blank_emblem_size = 80px
| blank_emblem_type = Symbol
| image_map = Map of Japan with highlight on 45 Miyazaki prefecture.svg
| coordinates =
| subdivision_type = Country
| subdivision_name = {{flag|Japan}}
| subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]]
| subdivision_name1 = [[Kyushu]]
| subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]]
| subdivision_name2 = [[Kyushu]]
| seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]]
| seat = [[Miyazaki, Miyazaki|Miyazaki]]
| parts_type = Subdivisions
| parts_style = para
| p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 6
| p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 26
| leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]]
| leader_name = [[Shunji Kōno]]
| area_total_km2 = 7735.32
| area_water_percent = 0.3
| area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|14th]]
| population_footnotes =
| population_total = 1026874
| population_as_of = February 1, 2025
| population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|35th]]
| population_density_km2 = 133
| demographics_type2 = GDP
| demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算(2015年基準・2008SNA) : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}</ref>
| demographics2_title1 = Total
| demographics2_info1 = [[JP¥]] 3,767 billion<br />[[US$]] 27.9 billion (2022)
| iso_code = JP-45
| website = {{URL|www.pref.miyazaki.lg.jp}}
| module = {{Infobox place symbols| embedded=yes
| country = Japan
| bird = Ijima copper [[pheasant]] (''Phasianus soemmerringii ijimae'')
| fish =
| flower = Hamayu (''Crinum asiaticum'' var. ''japonicum'')
| tree = Phoenix [[Arecaceae|palm]] (''Phoenix canariensis'')
}}
| anthem = [[:ja:宮崎県民歌|Miyazaki kenminka]]
}}
'''မိယဇခိခရိုင်''' (宮崎県, Miyazaki-ken<ref>{{cite book|script-title=ja:NHK日本語発音アクセント新辞典|publisher=NHK Publishing|editor=NHK Broadcasting Culture Research Institute|date=24 May 2016|lang=ja}}</ref>) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ခယူးရှူးကျွန်း]]ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် လူဦးရေ ၁,၀၂၈,၂၁၅ ဦး ရှိသည်။ ဧရိယာ ၇,၇၃၅ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၂၉၈၆ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ မိယဇခိခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[အိုးအိတခရိုင်]]၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် [[ခုမမိုတိုခရိုင်]]၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် [[ခဂိုရှိမခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။
မိယဇခိမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်နှင့် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကမြို့များမှာ မိယခိုနိုဂျောမြို့၊ နိုဘဲအိုခမြို့နှင့် ဟယူးဂမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ မိယဇခိခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ပစိဖိတ်ကမ်းရိုးတန်းရှိ ခယူးရှူးကျွန်း၏ အရှေ့တောင်ဘက်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသည်။
==သမိုင်းကြောင်း==
သမိုင်းကြောင်းအရ မဲဂျိခေတ်ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးကာလများပြီးနောက်တွင် ဟယူးဂပြည်နယ်သည် "မိယဇခိခရိုင်" ဟူသည့် အမည်သို့ ပြောင်းလဲခဲ့သည်။<ref>Nussbaum, "Provinces and prefectures" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 780|page=780}}.</ref>
ဂျပန်နိုင်ငံတွင် မိယဇခိခရိုင်ကို ၁၈၇၃ ခုနှစ်တွင် စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။<ref>Prefectural government of Miyazaki (2013): [http://www.pref.miyazaki.lg.jp/contents/org/honbu/hisho/komiya/sp1_1308.htm 宮崎県 置県130年] (''Miyazaki-ken chiken 130-nen'', "Miyazaki Prefecture – 130 years [since/after] the establishment of the prefecture"), retrieved September 1, 2020.</ref>
==ပထဝီသွင်ပြင်==
မိယဇခိရိုင်သည် ခယူးရှူးကျွန်း၏ အရှေ့ဘက်ကမ်းရိုးတန်းတွင် တည်ရှိသည်။ အရှေ့ဘက်နှင့် တောင်ဘက်တွင် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာ၊ မြောက်ဘက်တွင် အိုးအိတခရိုင်၊ အနောက်ဘက်တွင် ခုမမိုတိုခရိုင်နှင့် ခဂိုရှိမခရိုင်တို့ တည်ရှိသည်။ ကမ္ဘာပေါ်တွင် Chorioactis geaster တွေ့ရှိရသည့် ဒေသနှစ်ခုသာရှိပြီး မိယဇခိခရိုင်သည် တစ်ခုအပါအဝင် ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://ucanr.edu/sites/HodelPalmsTrees/files/256103.pdf |title=Exploring for Palms in Japan}} 14 February 2017. [[University of California Division of Agriculture and Natural Resources]]. Retrieved 24 December 2021</ref><ref name=Nagao2009>{{cite journal |vauthors=Nagao H, Kurogi S, Kiyota E, Sasatomi K |year=2009 |title=''Kumanasamuha geaster'' sp. nov., an anamorph of ''Chorioactis geaster'' from Japan |journal=Mycologia |volume=101 |issue=6 |pages=871–877 |doi=10.3852/08-121 |pmid=19927753|s2cid=27704164 |url=https://zenodo.org/record/895516 }}</ref>
၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် ခရိုင်မြေဧရိယာ၏ ၁၂ ရာခိုင်နှုန်းသည် သဘာဝဥယျာဉ်များ ဖြစ်သည်ဟု သတ်မှတ်ထားသည်။ ၎င်းတို့မှာ ခိရိရှိမ - ခင်းခိုးဝမ်အမျိုးသားဥယျာဉ်၊ ခယူးရှူးချူးအိုးခန်းချိ၊ နိချိနန်းခိုင်းဂန်း၊ နစ်ပိုးခိုင်းဂန်း၊ ဆိုဘို - ခတမုခိအမျိုးသားဥယျာဉ်၊ မိုချိအို - ဆဲခိနိုအို၊ အိုဆုဇု၊ ဆိုင်းတိုဘရု - ဆုဂိယဆုခယော၊ ဆိုဘိုခတမုခိ၊ ဝနိဆွတ်ခ၊ ယတခဲခိုးဂန်းစီရင်စုသဘာဝဥယျာဉ်များတို့ ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web |url=https://www.env.go.jp/park/doc/data/natural/naturalpark_4.pdf |script-title=ja:自然公園都道府県別面積総括 |trans-title=General overview of area figures for Natural Parks by prefecture |language=ja |publisher=[[Ministry of the Environment (Japan)|Ministry of the Environment]] |date=31 March 2019 |access-date=12 August 2019}}</ref><ref>{{cite web |url=http://eco.pref.miyazaki.lg.jp/nature_environment2/national_park/ |script-title=ja:宮崎の国定公園・県立自然公園 |trans-title=Quasi-National and Prefectural Natural Parks of Miyazaki |language=ja |publisher=Miyazaki Prefecture |access-date=12 August 2019 |archive-date=13 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210413111217/https://eco.pref.miyazaki.lg.jp/nature_environment2/national_park/ |url-status=dead }}</ref>
[[Image:Ooyodogawa River.jpg|thumb|right|မိယဇခိမြို့ရှိ အိုးယောဒိုမြစ်]]
[[Image:Toimisaki Sotetu Kuma Miyazaki.JPG|thumb|right|Cape Toi, habitat of Cycas revoluta (''Sotetsu'')]]
[[Image:Takachihokyo 20170219-2.jpg|thumb|right|တခချိဟိုလွင်ပြင်]]
===မြို့များ===
{{See also|မိယဇခိခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက် မြို့များ}}
[[Image:Map of Miyazaki Prefecture Ja.svg|thumb|250px|Map of Miyazaki Prefecture<br />{{legend0|#EAB|City}} {{legend0|#ED9|Town}} {{legend0|#BFE|Village}}]]
မိယဇခိခရိုင်တွင် အောက်ပါမြို့ ၉ ခု ရှိသည်။
{| class="wikitable sortable"
! colspan="2" |အမည်
! rowspan="2" |ဧရိယာ (km<sup>2</sup>)
! rowspan="2" |လူဦးရေ
! rowspan="2" |မြေပုံ
|-
![[ရိုမဂျိ]]
![[ခန်းဂျိ]]
|-
|[[File:Flag of Ebino, Miyazaki.svg|frameless|25x25px]] [[Ebino, Miyazaki|Ebino]]
|えびの市
|282.93
|18,337
|[[File:Ebino in Miyazaki Prefecture Ja.svg|73x73px]]
|-
|[[File:Flag of Hyūga, Miyazaki.svg|25px]] [[Hyūga, Miyazaki|Hyūga]]
|日向市
|336.94
|60,037
|[[File:Hyuga in Miyazaki Prefecture Ja.svg|73x73px]]
|-
|[[File:Flag of Kobayashi, Miyazaki.svg|25px]] [[Kobayashi, Miyazaki|Kobayashi]]
|小林市
|562.95
|44,154
|[[File:Kobayashi in Miyazaki Prefecture Ja.svg|frameless|73x73px]]
|-
|[[File:Flag of Kushima, Miyazaki.svg|frameless|25x25px]] [[Kushima, Miyazaki|Kushima]]
|串間市
|295.16
|17,457
|[[File:Kushima in Miyazaki Prefecture Ja.svg|frameless|73x73px]]
|-
|[[File:Flag of Miyakonojo, Miyazaki.svg|frameless|25x25px]] [[Miyakonojō]]
|都城市
|653.36
|161,137
|[[File:Miyakonojo in Miyazaki Prefecture Ja.svg|frameless|73x73px]]
|-
|[[File:Flag of Miyazaki, Miyazaki.svg|frameless|25x25px]] [[Miyazaki (city)|Miyazaki]] (capital)
|宮崎市
|643.67
|398,215
|[[File:Miyazaki in Miyazaki Prefecture Ja.svg|frameless|73x73px]]
|-
|[[File:Flag of Nichinan, Miyazaki.svg|frameless|25x25px]] [[Nichinan, Miyazaki|Nichinan]]
|日南市
|536.11
|51,241
|[[File:Nichinan in Miyazaki Prefecture Ja.svg|frameless|73x73px]]
|-
|[[File:Flag of Nobeoka, Miyazaki.svg|frameless|25x25px]] [[Nobeoka]]
|延岡市
|868.02
|119,521
|[[File:Nobeoka in Miyazaki Prefecture Ja.svg|frameless|73x73px]]
|-
|[[File:Flag of Saito Miyazaki.svg|frameless|25x25px]] [[Saito, Miyazaki|Saito]]
|西都市
|438.79
|29,262
|[[File:Saito in Miyazaki Prefecture Ja.svg|frameless|73x73px]]
|}
===ဒေသများ===
[[File:Miyazaki prefecture population pyramid 2020.svg|thumb|မိယဇခိခရိုင်၏ လူဦးရေပိရမစ်၊ ၂၀၂၀ ခုနှစ်]]
မိယဇခိခရိုင်ရှိ ဒေသများတွင် အောက်ပါမြို့ငယ်များနှင့် ရွာများ ရှိသည်။
{| class="wikitable sortable"
! colspan="2" |အမည်
! rowspan="2" |ဧရိယာ (km<sup>2</sup>)
! rowspan="2" |လူဦးရေ
! rowspan="2" |ဒေသ
! rowspan="2" |အမျိုးအစား
! rowspan="2" |မြေပုံ
|-
![[ရိုမဂျိ]]
![[ခန်းဂျိ]]
|-
|[[File:Flag of Aya Miyazaki.svg|frameless|25x25px]] [[Aya, Miyazaki|Aya]]
|綾町
|95.19
|7,023
|[[Higashimorokata District, Miyazaki|Higashimorokata District]]
|Town
|[[File:Aya in Miyazaki Prefecture Ja.svg|frameless|73x73px]]
|-
|[[File:Flag of Gokase, Miyazaki.svg|frameless|25x25px]] [[Gokase, Miyazaki|Gokase]]
|五ヶ瀬町
|171.73
|3,537
|[[Nishiusuki District, Miyazaki|Nishiusuki District]]
|Town
|[[File:Gokase in Miyazaki Prefecture Ja.svg|frameless|73x73px]]
|-
|[[File:Flag of Hinokage, Miyazaki.svg|frameless|25x25px]] [[Hinokage, Miyazaki|Hinokage]]
|日之影町
|277.67
|3,656
|[[Nishiusuki District, Miyazaki|Nishiusuki District]]
|Town
|[[File:Hinokage in Miyazaki Prefecture Ja.svg|frameless|73x73px]]
|-
|[[File:Flag of Kadogawa, Miyazaki.svg|frameless|25x25px]] [[Kadogawa, Miyazaki|Kadogawa]]
|門川町
|120.52
|17,526
|[[Higashiusuki District, Miyazaki|Higashiusuki District]]
|Town
|[[File:Kadogawa in Miyazaki Prefecture Ja.svg|frameless|73x73px]]
|-
|[[File:Flag of Kawaminami Miyazaki.svg|frameless|25x25px]] [[Kawaminami, Miyazaki|Kawaminami]]
|川南町
|90.12
|15,372
|[[Koyu District, Miyazaki|Koyu District]]
|Town
|[[File:Kawaminami in Miyazaki Prefecture Ja.svg|frameless|73x73px]]
|-
|[[File:Flag of Kijo, Miyazaki.svg|frameless|25x25px]] [[Kijō, Miyazaki|Kijō]]
|木城町
|145.96
|5,008
|[[Koyu District, Miyazaki|Koyu District]]
|Town
|[[File:Kijo in Miyazaki Prefecture Ja.svg|frameless|73x73px]]
|-
|[[File:Flag of Kunitomi, Miyazaki.svg|frameless|25x25px]] [[Kunitomi, Miyazaki|Kunitomi]]
|国富町
|130.63
|18,717
|[[Higashimorokata District, Miyazaki|Higashimorokata District]]
|Town
|[[File:Kunitomi in Miyazaki Prefecture Ja.svg|frameless|73x73px]]
|-
|[[File:Flag of Mimata Miyazaki.svg|frameless|25x25px]] [[Mimata, Miyazaki|Mimata]]
|三股町
|110.02
|25,379
|[[Kitamorokata District, Miyazaki|Kitamorokata District]]
|Town
|[[File:Mimata in Miyazaki Prefecture Ja.svg|frameless|73x73px]]
|-
|[[File:Flag of Misato, Miyazaki.svg|frameless|25x25px]] [[Misato, Miyazaki|Misato]]
|美郷町
|448.84
|4,823
|[[Higashiusuki District, Miyazaki|Higashiusuki District]]
|Town
|[[File:Misato in Miyazaki Prefecture Ja.svg|frameless|73x73px]]
|-
|[[File:Flag of Morotsuka, Miyazaki.svg|frameless|25x25px]] [[Morotsuka, Miyazaki|Morotsuka]]
|諸塚村
|187.56
|1,532
|[[Higashiusuki District, Miyazaki|Higashiusuki District]]
|Village
|[[File:Morotsuka in Miyazaki Prefecture Ja.svg|frameless|73x73px]]
|-
|[[File:Flag of Nishimera, Miyazaki.svg|frameless|25x25px]] [[Nishimera, Miyazaki|Nishimera]]
|西米良村
|271.51
|1,013
|[[Koyu District, Miyazaki|Koyu District]]
|Village
|[[File:Nishimera in Miyazaki Prefecture Ja.svg|frameless|73x73px]]
|-
|[[File:Flag of Shiiba Miyazaki.svg|frameless|25x25px]] [[Shiiba, Miyazaki|Shiiba]]
|椎葉村
|537.29
|2,579
|[[Higashiusuki District, Miyazaki|Higashiusuki District]]
|Village
|[[File:Shiiba in Miyazaki Prefecture Ja.svg|frameless|73x73px]]
|-
|[[File:Flag of Shintomi, Miyazaki.svg|frameless|25x25px]] [[Shintomi, Miyazaki|Shintomi]]
|新富町
|61.53
|16,663
|[[Koyu District, Miyazaki|Koyu District]]
|Town
|[[File:Shintomi in Miyazaki Prefecture Ja.svg|frameless|73x73px]]
|-
|[[File:Flag of Takachiho, Miyazaki.svg|frameless|25x25px]] [[Takachiho, Miyazaki|Takachiho]]
|高千穂町
|237.54
|11,959
|[[Nishiusuki District, Miyazaki|Nishiusuki District]]
|Town
|[[File:Takachiho in Miyazaki Prefecture Ja.svg|frameless|73x73px]]
|-
|[[File:Flag of Takaharu, Miyazaki.svg|frameless|25x25px]] [[Takaharu, Miyazaki|Takaharu]]
|高原町
|85.39
|8,709
|[[Nishimorokata District, Miyazaki|Nishimorokata District]]
|Town
|[[File:Takaharu in Miyazaki Prefecture Ja.svg|frameless|73x73px]]
|-
|[[File:Flag of Takanabe, Miyazaki.svg|frameless|25x25px]] [[Takanabe, Miyazaki|Takanabe]]
|高鍋町
|43.8
|20,185
|[[Koyu District, Miyazaki|Koyu District]]
|Town
|[[File:Takanabe in Miyazaki Prefecture Ja.svg|frameless|73x73px]]
|-
|[[File:Flag of Tsuno, Miyazaki.svg|frameless|25x25px]] [[Tsuno, Miyazaki|Tsuno]]
|都農町
|102.11
|10,028
|[[Koyu District, Miyazaki|Koyu District]]
|Town
|[[File:Tsuno in Miyazaki Prefecture Ja.svg|frameless|73x73px]]
|}
===ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ===
==အားကစား==
==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး==
==ပြင်ပလင့်များ==
{{Commons category|Miyazaki prefecture}}
*[http://www.kanko-miyazaki.jp/english/index.html Official Miyazaki Prefecture website]
*[http://www.pref.miyazaki.lg.jp/ Official Miyazaki Prefecture website] {{in lang|ja}}
*[http://www.jnto.go.jp/eng/location/rtg/pdf/pg-706.pdf Miyazaki and Vicinity Information from the JNTO]
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]]
8d3892egwps38f333l3w7htgedifwco
1049777
1049776
2026-08-22T12:24:54Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
/* ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ */
1049777
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
<!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = မိယဇခိခရိုင်
| native_name = {{nobold|{{lang|ja|宮崎県}}}}
| settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]]
| translit_lang1 = Japanese
| translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]]
| translit_lang1_info = {{lang|ja|宮崎県}}
| translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]]
| translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Miyazaki-ken}}
| image_skyline = Kakutou Basin.jpg
| image_caption = Panoramic view of the [[Kakutō Basin]] in [[Ebino, Miyazaki|Ebino]] City, Miyazaki Prefecture. The Ebino [[Interchange (road)|Interchange]] between the Kyushu and Miyazaki Expressways can be seen
| image_flag = Flag of Miyazaki Prefecture.svg
| flag_size = 100px
| image_blank_emblem = Symbol of Miyazaki Prefecture.svg
| blank_emblem_size = 80px
| blank_emblem_type = Symbol
| image_map = Map of Japan with highlight on 45 Miyazaki prefecture.svg
| coordinates =
| subdivision_type = Country
| subdivision_name = {{flag|Japan}}
| subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]]
| subdivision_name1 = [[Kyushu]]
| subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]]
| subdivision_name2 = [[Kyushu]]
| seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]]
| seat = [[Miyazaki, Miyazaki|Miyazaki]]
| parts_type = Subdivisions
| parts_style = para
| p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 6
| p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 26
| leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]]
| leader_name = [[Shunji Kōno]]
| area_total_km2 = 7735.32
| area_water_percent = 0.3
| area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|14th]]
| population_footnotes =
| population_total = 1026874
| population_as_of = February 1, 2025
| population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|35th]]
| population_density_km2 = 133
| demographics_type2 = GDP
| demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算(2015年基準・2008SNA) : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}</ref>
| demographics2_title1 = Total
| demographics2_info1 = [[JP¥]] 3,767 billion<br />[[US$]] 27.9 billion (2022)
| iso_code = JP-45
| website = {{URL|www.pref.miyazaki.lg.jp}}
| module = {{Infobox place symbols| embedded=yes
| country = Japan
| bird = Ijima copper [[pheasant]] (''Phasianus soemmerringii ijimae'')
| fish =
| flower = Hamayu (''Crinum asiaticum'' var. ''japonicum'')
| tree = Phoenix [[Arecaceae|palm]] (''Phoenix canariensis'')
}}
| anthem = [[:ja:宮崎県民歌|Miyazaki kenminka]]
}}
'''မိယဇခိခရိုင်''' (宮崎県, Miyazaki-ken<ref>{{cite book|script-title=ja:NHK日本語発音アクセント新辞典|publisher=NHK Publishing|editor=NHK Broadcasting Culture Research Institute|date=24 May 2016|lang=ja}}</ref>) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ခယူးရှူးကျွန်း]]ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် လူဦးရေ ၁,၀၂၈,၂၁၅ ဦး ရှိသည်။ ဧရိယာ ၇,၇၃၅ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၂၉၈၆ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ မိယဇခိခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[အိုးအိတခရိုင်]]၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် [[ခုမမိုတိုခရိုင်]]၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် [[ခဂိုရှိမခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။
မိယဇခိမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်နှင့် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကမြို့များမှာ မိယခိုနိုဂျောမြို့၊ နိုဘဲအိုခမြို့နှင့် ဟယူးဂမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ မိယဇခိခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ပစိဖိတ်ကမ်းရိုးတန်းရှိ ခယူးရှူးကျွန်း၏ အရှေ့တောင်ဘက်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသည်။
==သမိုင်းကြောင်း==
သမိုင်းကြောင်းအရ မဲဂျိခေတ်ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးကာလများပြီးနောက်တွင် ဟယူးဂပြည်နယ်သည် "မိယဇခိခရိုင်" ဟူသည့် အမည်သို့ ပြောင်းလဲခဲ့သည်။<ref>Nussbaum, "Provinces and prefectures" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 780|page=780}}.</ref>
ဂျပန်နိုင်ငံတွင် မိယဇခိခရိုင်ကို ၁၈၇၃ ခုနှစ်တွင် စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။<ref>Prefectural government of Miyazaki (2013): [http://www.pref.miyazaki.lg.jp/contents/org/honbu/hisho/komiya/sp1_1308.htm 宮崎県 置県130年] (''Miyazaki-ken chiken 130-nen'', "Miyazaki Prefecture – 130 years [since/after] the establishment of the prefecture"), retrieved September 1, 2020.</ref>
==ပထဝီသွင်ပြင်==
မိယဇခိရိုင်သည် ခယူးရှူးကျွန်း၏ အရှေ့ဘက်ကမ်းရိုးတန်းတွင် တည်ရှိသည်။ အရှေ့ဘက်နှင့် တောင်ဘက်တွင် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာ၊ မြောက်ဘက်တွင် အိုးအိတခရိုင်၊ အနောက်ဘက်တွင် ခုမမိုတိုခရိုင်နှင့် ခဂိုရှိမခရိုင်တို့ တည်ရှိသည်။ ကမ္ဘာပေါ်တွင် Chorioactis geaster တွေ့ရှိရသည့် ဒေသနှစ်ခုသာရှိပြီး မိယဇခိခရိုင်သည် တစ်ခုအပါအဝင် ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://ucanr.edu/sites/HodelPalmsTrees/files/256103.pdf |title=Exploring for Palms in Japan}} 14 February 2017. [[University of California Division of Agriculture and Natural Resources]]. Retrieved 24 December 2021</ref><ref name=Nagao2009>{{cite journal |vauthors=Nagao H, Kurogi S, Kiyota E, Sasatomi K |year=2009 |title=''Kumanasamuha geaster'' sp. nov., an anamorph of ''Chorioactis geaster'' from Japan |journal=Mycologia |volume=101 |issue=6 |pages=871–877 |doi=10.3852/08-121 |pmid=19927753|s2cid=27704164 |url=https://zenodo.org/record/895516 }}</ref>
၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် ခရိုင်မြေဧရိယာ၏ ၁၂ ရာခိုင်နှုန်းသည် သဘာဝဥယျာဉ်များ ဖြစ်သည်ဟု သတ်မှတ်ထားသည်။ ၎င်းတို့မှာ ခိရိရှိမ - ခင်းခိုးဝမ်အမျိုးသားဥယျာဉ်၊ ခယူးရှူးချူးအိုးခန်းချိ၊ နိချိနန်းခိုင်းဂန်း၊ နစ်ပိုးခိုင်းဂန်း၊ ဆိုဘို - ခတမုခိအမျိုးသားဥယျာဉ်၊ မိုချိအို - ဆဲခိနိုအို၊ အိုဆုဇု၊ ဆိုင်းတိုဘရု - ဆုဂိယဆုခယော၊ ဆိုဘိုခတမုခိ၊ ဝနိဆွတ်ခ၊ ယတခဲခိုးဂန်းစီရင်စုသဘာဝဥယျာဉ်များတို့ ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web |url=https://www.env.go.jp/park/doc/data/natural/naturalpark_4.pdf |script-title=ja:自然公園都道府県別面積総括 |trans-title=General overview of area figures for Natural Parks by prefecture |language=ja |publisher=[[Ministry of the Environment (Japan)|Ministry of the Environment]] |date=31 March 2019 |access-date=12 August 2019}}</ref><ref>{{cite web |url=http://eco.pref.miyazaki.lg.jp/nature_environment2/national_park/ |script-title=ja:宮崎の国定公園・県立自然公園 |trans-title=Quasi-National and Prefectural Natural Parks of Miyazaki |language=ja |publisher=Miyazaki Prefecture |access-date=12 August 2019 |archive-date=13 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210413111217/https://eco.pref.miyazaki.lg.jp/nature_environment2/national_park/ |url-status=dead }}</ref>
[[Image:Ooyodogawa River.jpg|thumb|right|မိယဇခိမြို့ရှိ အိုးယောဒိုမြစ်]]
[[Image:Toimisaki Sotetu Kuma Miyazaki.JPG|thumb|right|Cape Toi, habitat of Cycas revoluta (''Sotetsu'')]]
[[Image:Takachihokyo 20170219-2.jpg|thumb|right|တခချိဟိုလွင်ပြင်]]
===မြို့များ===
{{See also|မိယဇခိခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက် မြို့များ}}
[[Image:Map of Miyazaki Prefecture Ja.svg|thumb|250px|Map of Miyazaki Prefecture<br />{{legend0|#EAB|City}} {{legend0|#ED9|Town}} {{legend0|#BFE|Village}}]]
မိယဇခိခရိုင်တွင် အောက်ပါမြို့ ၉ ခု ရှိသည်။
{| class="wikitable sortable"
! colspan="2" |အမည်
! rowspan="2" |ဧရိယာ (km<sup>2</sup>)
! rowspan="2" |လူဦးရေ
! rowspan="2" |မြေပုံ
|-
![[ရိုမဂျိ]]
![[ခန်းဂျိ]]
|-
|[[File:Flag of Ebino, Miyazaki.svg|frameless|25x25px]] [[Ebino, Miyazaki|Ebino]]
|えびの市
|282.93
|18,337
|[[File:Ebino in Miyazaki Prefecture Ja.svg|73x73px]]
|-
|[[File:Flag of Hyūga, Miyazaki.svg|25px]] [[Hyūga, Miyazaki|Hyūga]]
|日向市
|336.94
|60,037
|[[File:Hyuga in Miyazaki Prefecture Ja.svg|73x73px]]
|-
|[[File:Flag of Kobayashi, Miyazaki.svg|25px]] [[Kobayashi, Miyazaki|Kobayashi]]
|小林市
|562.95
|44,154
|[[File:Kobayashi in Miyazaki Prefecture Ja.svg|frameless|73x73px]]
|-
|[[File:Flag of Kushima, Miyazaki.svg|frameless|25x25px]] [[Kushima, Miyazaki|Kushima]]
|串間市
|295.16
|17,457
|[[File:Kushima in Miyazaki Prefecture Ja.svg|frameless|73x73px]]
|-
|[[File:Flag of Miyakonojo, Miyazaki.svg|frameless|25x25px]] [[Miyakonojō]]
|都城市
|653.36
|161,137
|[[File:Miyakonojo in Miyazaki Prefecture Ja.svg|frameless|73x73px]]
|-
|[[File:Flag of Miyazaki, Miyazaki.svg|frameless|25x25px]] [[Miyazaki (city)|Miyazaki]] (capital)
|宮崎市
|643.67
|398,215
|[[File:Miyazaki in Miyazaki Prefecture Ja.svg|frameless|73x73px]]
|-
|[[File:Flag of Nichinan, Miyazaki.svg|frameless|25x25px]] [[Nichinan, Miyazaki|Nichinan]]
|日南市
|536.11
|51,241
|[[File:Nichinan in Miyazaki Prefecture Ja.svg|frameless|73x73px]]
|-
|[[File:Flag of Nobeoka, Miyazaki.svg|frameless|25x25px]] [[Nobeoka]]
|延岡市
|868.02
|119,521
|[[File:Nobeoka in Miyazaki Prefecture Ja.svg|frameless|73x73px]]
|-
|[[File:Flag of Saito Miyazaki.svg|frameless|25x25px]] [[Saito, Miyazaki|Saito]]
|西都市
|438.79
|29,262
|[[File:Saito in Miyazaki Prefecture Ja.svg|frameless|73x73px]]
|}
===ဒေသများ===
[[File:Miyazaki prefecture population pyramid 2020.svg|thumb|မိယဇခိခရိုင်၏ လူဦးရေပိရမစ်၊ ၂၀၂၀ ခုနှစ်]]
မိယဇခိခရိုင်ရှိ ဒေသများတွင် အောက်ပါမြို့ငယ်များနှင့် ရွာများ ရှိသည်။
{| class="wikitable sortable"
! colspan="2" |အမည်
! rowspan="2" |ဧရိယာ (km<sup>2</sup>)
! rowspan="2" |လူဦးရေ
! rowspan="2" |ဒေသ
! rowspan="2" |အမျိုးအစား
! rowspan="2" |မြေပုံ
|-
![[ရိုမဂျိ]]
![[ခန်းဂျိ]]
|-
|[[File:Flag of Aya Miyazaki.svg|frameless|25x25px]] [[Aya, Miyazaki|Aya]]
|綾町
|95.19
|7,023
|[[Higashimorokata District, Miyazaki|Higashimorokata District]]
|Town
|[[File:Aya in Miyazaki Prefecture Ja.svg|frameless|73x73px]]
|-
|[[File:Flag of Gokase, Miyazaki.svg|frameless|25x25px]] [[Gokase, Miyazaki|Gokase]]
|五ヶ瀬町
|171.73
|3,537
|[[Nishiusuki District, Miyazaki|Nishiusuki District]]
|Town
|[[File:Gokase in Miyazaki Prefecture Ja.svg|frameless|73x73px]]
|-
|[[File:Flag of Hinokage, Miyazaki.svg|frameless|25x25px]] [[Hinokage, Miyazaki|Hinokage]]
|日之影町
|277.67
|3,656
|[[Nishiusuki District, Miyazaki|Nishiusuki District]]
|Town
|[[File:Hinokage in Miyazaki Prefecture Ja.svg|frameless|73x73px]]
|-
|[[File:Flag of Kadogawa, Miyazaki.svg|frameless|25x25px]] [[Kadogawa, Miyazaki|Kadogawa]]
|門川町
|120.52
|17,526
|[[Higashiusuki District, Miyazaki|Higashiusuki District]]
|Town
|[[File:Kadogawa in Miyazaki Prefecture Ja.svg|frameless|73x73px]]
|-
|[[File:Flag of Kawaminami Miyazaki.svg|frameless|25x25px]] [[Kawaminami, Miyazaki|Kawaminami]]
|川南町
|90.12
|15,372
|[[Koyu District, Miyazaki|Koyu District]]
|Town
|[[File:Kawaminami in Miyazaki Prefecture Ja.svg|frameless|73x73px]]
|-
|[[File:Flag of Kijo, Miyazaki.svg|frameless|25x25px]] [[Kijō, Miyazaki|Kijō]]
|木城町
|145.96
|5,008
|[[Koyu District, Miyazaki|Koyu District]]
|Town
|[[File:Kijo in Miyazaki Prefecture Ja.svg|frameless|73x73px]]
|-
|[[File:Flag of Kunitomi, Miyazaki.svg|frameless|25x25px]] [[Kunitomi, Miyazaki|Kunitomi]]
|国富町
|130.63
|18,717
|[[Higashimorokata District, Miyazaki|Higashimorokata District]]
|Town
|[[File:Kunitomi in Miyazaki Prefecture Ja.svg|frameless|73x73px]]
|-
|[[File:Flag of Mimata Miyazaki.svg|frameless|25x25px]] [[Mimata, Miyazaki|Mimata]]
|三股町
|110.02
|25,379
|[[Kitamorokata District, Miyazaki|Kitamorokata District]]
|Town
|[[File:Mimata in Miyazaki Prefecture Ja.svg|frameless|73x73px]]
|-
|[[File:Flag of Misato, Miyazaki.svg|frameless|25x25px]] [[Misato, Miyazaki|Misato]]
|美郷町
|448.84
|4,823
|[[Higashiusuki District, Miyazaki|Higashiusuki District]]
|Town
|[[File:Misato in Miyazaki Prefecture Ja.svg|frameless|73x73px]]
|-
|[[File:Flag of Morotsuka, Miyazaki.svg|frameless|25x25px]] [[Morotsuka, Miyazaki|Morotsuka]]
|諸塚村
|187.56
|1,532
|[[Higashiusuki District, Miyazaki|Higashiusuki District]]
|Village
|[[File:Morotsuka in Miyazaki Prefecture Ja.svg|frameless|73x73px]]
|-
|[[File:Flag of Nishimera, Miyazaki.svg|frameless|25x25px]] [[Nishimera, Miyazaki|Nishimera]]
|西米良村
|271.51
|1,013
|[[Koyu District, Miyazaki|Koyu District]]
|Village
|[[File:Nishimera in Miyazaki Prefecture Ja.svg|frameless|73x73px]]
|-
|[[File:Flag of Shiiba Miyazaki.svg|frameless|25x25px]] [[Shiiba, Miyazaki|Shiiba]]
|椎葉村
|537.29
|2,579
|[[Higashiusuki District, Miyazaki|Higashiusuki District]]
|Village
|[[File:Shiiba in Miyazaki Prefecture Ja.svg|frameless|73x73px]]
|-
|[[File:Flag of Shintomi, Miyazaki.svg|frameless|25x25px]] [[Shintomi, Miyazaki|Shintomi]]
|新富町
|61.53
|16,663
|[[Koyu District, Miyazaki|Koyu District]]
|Town
|[[File:Shintomi in Miyazaki Prefecture Ja.svg|frameless|73x73px]]
|-
|[[File:Flag of Takachiho, Miyazaki.svg|frameless|25x25px]] [[Takachiho, Miyazaki|Takachiho]]
|高千穂町
|237.54
|11,959
|[[Nishiusuki District, Miyazaki|Nishiusuki District]]
|Town
|[[File:Takachiho in Miyazaki Prefecture Ja.svg|frameless|73x73px]]
|-
|[[File:Flag of Takaharu, Miyazaki.svg|frameless|25x25px]] [[Takaharu, Miyazaki|Takaharu]]
|高原町
|85.39
|8,709
|[[Nishimorokata District, Miyazaki|Nishimorokata District]]
|Town
|[[File:Takaharu in Miyazaki Prefecture Ja.svg|frameless|73x73px]]
|-
|[[File:Flag of Takanabe, Miyazaki.svg|frameless|25x25px]] [[Takanabe, Miyazaki|Takanabe]]
|高鍋町
|43.8
|20,185
|[[Koyu District, Miyazaki|Koyu District]]
|Town
|[[File:Takanabe in Miyazaki Prefecture Ja.svg|frameless|73x73px]]
|-
|[[File:Flag of Tsuno, Miyazaki.svg|frameless|25x25px]] [[Tsuno, Miyazaki|Tsuno]]
|都農町
|102.11
|10,028
|[[Koyu District, Miyazaki|Koyu District]]
|Town
|[[File:Tsuno in Miyazaki Prefecture Ja.svg|frameless|73x73px]]
|}
===ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ===
{{main|မိယဇခိခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}}
==အားကစား==
==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး==
==ပြင်ပလင့်များ==
{{Commons category|Miyazaki prefecture}}
*[http://www.kanko-miyazaki.jp/english/index.html Official Miyazaki Prefecture website]
*[http://www.pref.miyazaki.lg.jp/ Official Miyazaki Prefecture website] {{in lang|ja}}
*[http://www.jnto.go.jp/eng/location/rtg/pdf/pg-706.pdf Miyazaki and Vicinity Information from the JNTO]
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]]
16t3gu8x2or6wccm002wr4251tzkd92
1049778
1049777
2026-08-22T12:27:01Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
/* အားကစား */
1049778
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
<!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = မိယဇခိခရိုင်
| native_name = {{nobold|{{lang|ja|宮崎県}}}}
| settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]]
| translit_lang1 = Japanese
| translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]]
| translit_lang1_info = {{lang|ja|宮崎県}}
| translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]]
| translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Miyazaki-ken}}
| image_skyline = Kakutou Basin.jpg
| image_caption = Panoramic view of the [[Kakutō Basin]] in [[Ebino, Miyazaki|Ebino]] City, Miyazaki Prefecture. The Ebino [[Interchange (road)|Interchange]] between the Kyushu and Miyazaki Expressways can be seen
| image_flag = Flag of Miyazaki Prefecture.svg
| flag_size = 100px
| image_blank_emblem = Symbol of Miyazaki Prefecture.svg
| blank_emblem_size = 80px
| blank_emblem_type = Symbol
| image_map = Map of Japan with highlight on 45 Miyazaki prefecture.svg
| coordinates =
| subdivision_type = Country
| subdivision_name = {{flag|Japan}}
| subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]]
| subdivision_name1 = [[Kyushu]]
| subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]]
| subdivision_name2 = [[Kyushu]]
| seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]]
| seat = [[Miyazaki, Miyazaki|Miyazaki]]
| parts_type = Subdivisions
| parts_style = para
| p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 6
| p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 26
| leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]]
| leader_name = [[Shunji Kōno]]
| area_total_km2 = 7735.32
| area_water_percent = 0.3
| area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|14th]]
| population_footnotes =
| population_total = 1026874
| population_as_of = February 1, 2025
| population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|35th]]
| population_density_km2 = 133
| demographics_type2 = GDP
| demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算(2015年基準・2008SNA) : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}</ref>
| demographics2_title1 = Total
| demographics2_info1 = [[JP¥]] 3,767 billion<br />[[US$]] 27.9 billion (2022)
| iso_code = JP-45
| website = {{URL|www.pref.miyazaki.lg.jp}}
| module = {{Infobox place symbols| embedded=yes
| country = Japan
| bird = Ijima copper [[pheasant]] (''Phasianus soemmerringii ijimae'')
| fish =
| flower = Hamayu (''Crinum asiaticum'' var. ''japonicum'')
| tree = Phoenix [[Arecaceae|palm]] (''Phoenix canariensis'')
}}
| anthem = [[:ja:宮崎県民歌|Miyazaki kenminka]]
}}
'''မိယဇခိခရိုင်''' (宮崎県, Miyazaki-ken<ref>{{cite book|script-title=ja:NHK日本語発音アクセント新辞典|publisher=NHK Publishing|editor=NHK Broadcasting Culture Research Institute|date=24 May 2016|lang=ja}}</ref>) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ခယူးရှူးကျွန်း]]ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် လူဦးရေ ၁,၀၂၈,၂၁၅ ဦး ရှိသည်။ ဧရိယာ ၇,၇၃၅ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၂၉၈၆ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ မိယဇခိခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[အိုးအိတခရိုင်]]၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် [[ခုမမိုတိုခရိုင်]]၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် [[ခဂိုရှိမခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။
မိယဇခိမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်နှင့် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကမြို့များမှာ မိယခိုနိုဂျောမြို့၊ နိုဘဲအိုခမြို့နှင့် ဟယူးဂမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ မိယဇခိခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ပစိဖိတ်ကမ်းရိုးတန်းရှိ ခယူးရှူးကျွန်း၏ အရှေ့တောင်ဘက်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသည်။
==သမိုင်းကြောင်း==
သမိုင်းကြောင်းအရ မဲဂျိခေတ်ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးကာလများပြီးနောက်တွင် ဟယူးဂပြည်နယ်သည် "မိယဇခိခရိုင်" ဟူသည့် အမည်သို့ ပြောင်းလဲခဲ့သည်။<ref>Nussbaum, "Provinces and prefectures" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 780|page=780}}.</ref>
ဂျပန်နိုင်ငံတွင် မိယဇခိခရိုင်ကို ၁၈၇၃ ခုနှစ်တွင် စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။<ref>Prefectural government of Miyazaki (2013): [http://www.pref.miyazaki.lg.jp/contents/org/honbu/hisho/komiya/sp1_1308.htm 宮崎県 置県130年] (''Miyazaki-ken chiken 130-nen'', "Miyazaki Prefecture – 130 years [since/after] the establishment of the prefecture"), retrieved September 1, 2020.</ref>
==ပထဝီသွင်ပြင်==
မိယဇခိရိုင်သည် ခယူးရှူးကျွန်း၏ အရှေ့ဘက်ကမ်းရိုးတန်းတွင် တည်ရှိသည်။ အရှေ့ဘက်နှင့် တောင်ဘက်တွင် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာ၊ မြောက်ဘက်တွင် အိုးအိတခရိုင်၊ အနောက်ဘက်တွင် ခုမမိုတိုခရိုင်နှင့် ခဂိုရှိမခရိုင်တို့ တည်ရှိသည်။ ကမ္ဘာပေါ်တွင် Chorioactis geaster တွေ့ရှိရသည့် ဒေသနှစ်ခုသာရှိပြီး မိယဇခိခရိုင်သည် တစ်ခုအပါအဝင် ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://ucanr.edu/sites/HodelPalmsTrees/files/256103.pdf |title=Exploring for Palms in Japan}} 14 February 2017. [[University of California Division of Agriculture and Natural Resources]]. Retrieved 24 December 2021</ref><ref name=Nagao2009>{{cite journal |vauthors=Nagao H, Kurogi S, Kiyota E, Sasatomi K |year=2009 |title=''Kumanasamuha geaster'' sp. nov., an anamorph of ''Chorioactis geaster'' from Japan |journal=Mycologia |volume=101 |issue=6 |pages=871–877 |doi=10.3852/08-121 |pmid=19927753|s2cid=27704164 |url=https://zenodo.org/record/895516 }}</ref>
၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် ခရိုင်မြေဧရိယာ၏ ၁၂ ရာခိုင်နှုန်းသည် သဘာဝဥယျာဉ်များ ဖြစ်သည်ဟု သတ်မှတ်ထားသည်။ ၎င်းတို့မှာ ခိရိရှိမ - ခင်းခိုးဝမ်အမျိုးသားဥယျာဉ်၊ ခယူးရှူးချူးအိုးခန်းချိ၊ နိချိနန်းခိုင်းဂန်း၊ နစ်ပိုးခိုင်းဂန်း၊ ဆိုဘို - ခတမုခိအမျိုးသားဥယျာဉ်၊ မိုချိအို - ဆဲခိနိုအို၊ အိုဆုဇု၊ ဆိုင်းတိုဘရု - ဆုဂိယဆုခယော၊ ဆိုဘိုခတမုခိ၊ ဝနိဆွတ်ခ၊ ယတခဲခိုးဂန်းစီရင်စုသဘာဝဥယျာဉ်များတို့ ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web |url=https://www.env.go.jp/park/doc/data/natural/naturalpark_4.pdf |script-title=ja:自然公園都道府県別面積総括 |trans-title=General overview of area figures for Natural Parks by prefecture |language=ja |publisher=[[Ministry of the Environment (Japan)|Ministry of the Environment]] |date=31 March 2019 |access-date=12 August 2019}}</ref><ref>{{cite web |url=http://eco.pref.miyazaki.lg.jp/nature_environment2/national_park/ |script-title=ja:宮崎の国定公園・県立自然公園 |trans-title=Quasi-National and Prefectural Natural Parks of Miyazaki |language=ja |publisher=Miyazaki Prefecture |access-date=12 August 2019 |archive-date=13 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210413111217/https://eco.pref.miyazaki.lg.jp/nature_environment2/national_park/ |url-status=dead }}</ref>
[[Image:Ooyodogawa River.jpg|thumb|right|မိယဇခိမြို့ရှိ အိုးယောဒိုမြစ်]]
[[Image:Toimisaki Sotetu Kuma Miyazaki.JPG|thumb|right|Cape Toi, habitat of Cycas revoluta (''Sotetsu'')]]
[[Image:Takachihokyo 20170219-2.jpg|thumb|right|တခချိဟိုလွင်ပြင်]]
===မြို့များ===
{{See also|မိယဇခိခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက် မြို့များ}}
[[Image:Map of Miyazaki Prefecture Ja.svg|thumb|250px|Map of Miyazaki Prefecture<br />{{legend0|#EAB|City}} {{legend0|#ED9|Town}} {{legend0|#BFE|Village}}]]
မိယဇခိခရိုင်တွင် အောက်ပါမြို့ ၉ ခု ရှိသည်။
{| class="wikitable sortable"
! colspan="2" |အမည်
! rowspan="2" |ဧရိယာ (km<sup>2</sup>)
! rowspan="2" |လူဦးရေ
! rowspan="2" |မြေပုံ
|-
![[ရိုမဂျိ]]
![[ခန်းဂျိ]]
|-
|[[File:Flag of Ebino, Miyazaki.svg|frameless|25x25px]] [[Ebino, Miyazaki|Ebino]]
|えびの市
|282.93
|18,337
|[[File:Ebino in Miyazaki Prefecture Ja.svg|73x73px]]
|-
|[[File:Flag of Hyūga, Miyazaki.svg|25px]] [[Hyūga, Miyazaki|Hyūga]]
|日向市
|336.94
|60,037
|[[File:Hyuga in Miyazaki Prefecture Ja.svg|73x73px]]
|-
|[[File:Flag of Kobayashi, Miyazaki.svg|25px]] [[Kobayashi, Miyazaki|Kobayashi]]
|小林市
|562.95
|44,154
|[[File:Kobayashi in Miyazaki Prefecture Ja.svg|frameless|73x73px]]
|-
|[[File:Flag of Kushima, Miyazaki.svg|frameless|25x25px]] [[Kushima, Miyazaki|Kushima]]
|串間市
|295.16
|17,457
|[[File:Kushima in Miyazaki Prefecture Ja.svg|frameless|73x73px]]
|-
|[[File:Flag of Miyakonojo, Miyazaki.svg|frameless|25x25px]] [[Miyakonojō]]
|都城市
|653.36
|161,137
|[[File:Miyakonojo in Miyazaki Prefecture Ja.svg|frameless|73x73px]]
|-
|[[File:Flag of Miyazaki, Miyazaki.svg|frameless|25x25px]] [[Miyazaki (city)|Miyazaki]] (capital)
|宮崎市
|643.67
|398,215
|[[File:Miyazaki in Miyazaki Prefecture Ja.svg|frameless|73x73px]]
|-
|[[File:Flag of Nichinan, Miyazaki.svg|frameless|25x25px]] [[Nichinan, Miyazaki|Nichinan]]
|日南市
|536.11
|51,241
|[[File:Nichinan in Miyazaki Prefecture Ja.svg|frameless|73x73px]]
|-
|[[File:Flag of Nobeoka, Miyazaki.svg|frameless|25x25px]] [[Nobeoka]]
|延岡市
|868.02
|119,521
|[[File:Nobeoka in Miyazaki Prefecture Ja.svg|frameless|73x73px]]
|-
|[[File:Flag of Saito Miyazaki.svg|frameless|25x25px]] [[Saito, Miyazaki|Saito]]
|西都市
|438.79
|29,262
|[[File:Saito in Miyazaki Prefecture Ja.svg|frameless|73x73px]]
|}
===ဒေသများ===
[[File:Miyazaki prefecture population pyramid 2020.svg|thumb|မိယဇခိခရိုင်၏ လူဦးရေပိရမစ်၊ ၂၀၂၀ ခုနှစ်]]
မိယဇခိခရိုင်ရှိ ဒေသများတွင် အောက်ပါမြို့ငယ်များနှင့် ရွာများ ရှိသည်။
{| class="wikitable sortable"
! colspan="2" |အမည်
! rowspan="2" |ဧရိယာ (km<sup>2</sup>)
! rowspan="2" |လူဦးရေ
! rowspan="2" |ဒေသ
! rowspan="2" |အမျိုးအစား
! rowspan="2" |မြေပုံ
|-
![[ရိုမဂျိ]]
![[ခန်းဂျိ]]
|-
|[[File:Flag of Aya Miyazaki.svg|frameless|25x25px]] [[Aya, Miyazaki|Aya]]
|綾町
|95.19
|7,023
|[[Higashimorokata District, Miyazaki|Higashimorokata District]]
|Town
|[[File:Aya in Miyazaki Prefecture Ja.svg|frameless|73x73px]]
|-
|[[File:Flag of Gokase, Miyazaki.svg|frameless|25x25px]] [[Gokase, Miyazaki|Gokase]]
|五ヶ瀬町
|171.73
|3,537
|[[Nishiusuki District, Miyazaki|Nishiusuki District]]
|Town
|[[File:Gokase in Miyazaki Prefecture Ja.svg|frameless|73x73px]]
|-
|[[File:Flag of Hinokage, Miyazaki.svg|frameless|25x25px]] [[Hinokage, Miyazaki|Hinokage]]
|日之影町
|277.67
|3,656
|[[Nishiusuki District, Miyazaki|Nishiusuki District]]
|Town
|[[File:Hinokage in Miyazaki Prefecture Ja.svg|frameless|73x73px]]
|-
|[[File:Flag of Kadogawa, Miyazaki.svg|frameless|25x25px]] [[Kadogawa, Miyazaki|Kadogawa]]
|門川町
|120.52
|17,526
|[[Higashiusuki District, Miyazaki|Higashiusuki District]]
|Town
|[[File:Kadogawa in Miyazaki Prefecture Ja.svg|frameless|73x73px]]
|-
|[[File:Flag of Kawaminami Miyazaki.svg|frameless|25x25px]] [[Kawaminami, Miyazaki|Kawaminami]]
|川南町
|90.12
|15,372
|[[Koyu District, Miyazaki|Koyu District]]
|Town
|[[File:Kawaminami in Miyazaki Prefecture Ja.svg|frameless|73x73px]]
|-
|[[File:Flag of Kijo, Miyazaki.svg|frameless|25x25px]] [[Kijō, Miyazaki|Kijō]]
|木城町
|145.96
|5,008
|[[Koyu District, Miyazaki|Koyu District]]
|Town
|[[File:Kijo in Miyazaki Prefecture Ja.svg|frameless|73x73px]]
|-
|[[File:Flag of Kunitomi, Miyazaki.svg|frameless|25x25px]] [[Kunitomi, Miyazaki|Kunitomi]]
|国富町
|130.63
|18,717
|[[Higashimorokata District, Miyazaki|Higashimorokata District]]
|Town
|[[File:Kunitomi in Miyazaki Prefecture Ja.svg|frameless|73x73px]]
|-
|[[File:Flag of Mimata Miyazaki.svg|frameless|25x25px]] [[Mimata, Miyazaki|Mimata]]
|三股町
|110.02
|25,379
|[[Kitamorokata District, Miyazaki|Kitamorokata District]]
|Town
|[[File:Mimata in Miyazaki Prefecture Ja.svg|frameless|73x73px]]
|-
|[[File:Flag of Misato, Miyazaki.svg|frameless|25x25px]] [[Misato, Miyazaki|Misato]]
|美郷町
|448.84
|4,823
|[[Higashiusuki District, Miyazaki|Higashiusuki District]]
|Town
|[[File:Misato in Miyazaki Prefecture Ja.svg|frameless|73x73px]]
|-
|[[File:Flag of Morotsuka, Miyazaki.svg|frameless|25x25px]] [[Morotsuka, Miyazaki|Morotsuka]]
|諸塚村
|187.56
|1,532
|[[Higashiusuki District, Miyazaki|Higashiusuki District]]
|Village
|[[File:Morotsuka in Miyazaki Prefecture Ja.svg|frameless|73x73px]]
|-
|[[File:Flag of Nishimera, Miyazaki.svg|frameless|25x25px]] [[Nishimera, Miyazaki|Nishimera]]
|西米良村
|271.51
|1,013
|[[Koyu District, Miyazaki|Koyu District]]
|Village
|[[File:Nishimera in Miyazaki Prefecture Ja.svg|frameless|73x73px]]
|-
|[[File:Flag of Shiiba Miyazaki.svg|frameless|25x25px]] [[Shiiba, Miyazaki|Shiiba]]
|椎葉村
|537.29
|2,579
|[[Higashiusuki District, Miyazaki|Higashiusuki District]]
|Village
|[[File:Shiiba in Miyazaki Prefecture Ja.svg|frameless|73x73px]]
|-
|[[File:Flag of Shintomi, Miyazaki.svg|frameless|25x25px]] [[Shintomi, Miyazaki|Shintomi]]
|新富町
|61.53
|16,663
|[[Koyu District, Miyazaki|Koyu District]]
|Town
|[[File:Shintomi in Miyazaki Prefecture Ja.svg|frameless|73x73px]]
|-
|[[File:Flag of Takachiho, Miyazaki.svg|frameless|25x25px]] [[Takachiho, Miyazaki|Takachiho]]
|高千穂町
|237.54
|11,959
|[[Nishiusuki District, Miyazaki|Nishiusuki District]]
|Town
|[[File:Takachiho in Miyazaki Prefecture Ja.svg|frameless|73x73px]]
|-
|[[File:Flag of Takaharu, Miyazaki.svg|frameless|25x25px]] [[Takaharu, Miyazaki|Takaharu]]
|高原町
|85.39
|8,709
|[[Nishimorokata District, Miyazaki|Nishimorokata District]]
|Town
|[[File:Takaharu in Miyazaki Prefecture Ja.svg|frameless|73x73px]]
|-
|[[File:Flag of Takanabe, Miyazaki.svg|frameless|25x25px]] [[Takanabe, Miyazaki|Takanabe]]
|高鍋町
|43.8
|20,185
|[[Koyu District, Miyazaki|Koyu District]]
|Town
|[[File:Takanabe in Miyazaki Prefecture Ja.svg|frameless|73x73px]]
|-
|[[File:Flag of Tsuno, Miyazaki.svg|frameless|25x25px]] [[Tsuno, Miyazaki|Tsuno]]
|都農町
|102.11
|10,028
|[[Koyu District, Miyazaki|Koyu District]]
|Town
|[[File:Tsuno in Miyazaki Prefecture Ja.svg|frameless|73x73px]]
|}
===ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ===
{{main|မိယဇခိခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}}
==အားကစား==
မိယဇခိရိုင်တွင် အောက်ပါ အားကစားများအသင်းများနှင့် အားကစားပွဲများ ရှိသည်။
===ဘောလုံးပွဲများ===
*[[Honda Lock S.C.]] ([[Miyazaki, Miyazaki|Miyazaki City]])
*[[Tegevajaro Miyazaki]] (Miyazaki City)
===ဘတ်စကတ်ဘော(bj League)===
*[[Miyazaki Shining Suns]] (Miyazaki City)
===ဂေါက်(Japan Golf Tour)===
*[[Dunlop Phoenix Tournament]] (ダンロップフェニックストーナメント, Danroppu fenikkusu tōnamento) ([[Miyazaki, Miyazaki|Miyazaki City]])
** Annual [[Japan Golf Tour]] event
==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး==
==ပြင်ပလင့်များ==
{{Commons category|Miyazaki prefecture}}
*[http://www.kanko-miyazaki.jp/english/index.html Official Miyazaki Prefecture website]
*[http://www.pref.miyazaki.lg.jp/ Official Miyazaki Prefecture website] {{in lang|ja}}
*[http://www.jnto.go.jp/eng/location/rtg/pdf/pg-706.pdf Miyazaki and Vicinity Information from the JNTO]
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]]
nyf9qs30ncd5rox3z45yjegifmxtn20
1049779
1049778
2026-08-22T12:27:59Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
/* ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး */
1049779
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
<!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = မိယဇခိခရိုင်
| native_name = {{nobold|{{lang|ja|宮崎県}}}}
| settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]]
| translit_lang1 = Japanese
| translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]]
| translit_lang1_info = {{lang|ja|宮崎県}}
| translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]]
| translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Miyazaki-ken}}
| image_skyline = Kakutou Basin.jpg
| image_caption = Panoramic view of the [[Kakutō Basin]] in [[Ebino, Miyazaki|Ebino]] City, Miyazaki Prefecture. The Ebino [[Interchange (road)|Interchange]] between the Kyushu and Miyazaki Expressways can be seen
| image_flag = Flag of Miyazaki Prefecture.svg
| flag_size = 100px
| image_blank_emblem = Symbol of Miyazaki Prefecture.svg
| blank_emblem_size = 80px
| blank_emblem_type = Symbol
| image_map = Map of Japan with highlight on 45 Miyazaki prefecture.svg
| coordinates =
| subdivision_type = Country
| subdivision_name = {{flag|Japan}}
| subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]]
| subdivision_name1 = [[Kyushu]]
| subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]]
| subdivision_name2 = [[Kyushu]]
| seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]]
| seat = [[Miyazaki, Miyazaki|Miyazaki]]
| parts_type = Subdivisions
| parts_style = para
| p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 6
| p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 26
| leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]]
| leader_name = [[Shunji Kōno]]
| area_total_km2 = 7735.32
| area_water_percent = 0.3
| area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|14th]]
| population_footnotes =
| population_total = 1026874
| population_as_of = February 1, 2025
| population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|35th]]
| population_density_km2 = 133
| demographics_type2 = GDP
| demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算(2015年基準・2008SNA) : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}</ref>
| demographics2_title1 = Total
| demographics2_info1 = [[JP¥]] 3,767 billion<br />[[US$]] 27.9 billion (2022)
| iso_code = JP-45
| website = {{URL|www.pref.miyazaki.lg.jp}}
| module = {{Infobox place symbols| embedded=yes
| country = Japan
| bird = Ijima copper [[pheasant]] (''Phasianus soemmerringii ijimae'')
| fish =
| flower = Hamayu (''Crinum asiaticum'' var. ''japonicum'')
| tree = Phoenix [[Arecaceae|palm]] (''Phoenix canariensis'')
}}
| anthem = [[:ja:宮崎県民歌|Miyazaki kenminka]]
}}
'''မိယဇခိခရိုင်''' (宮崎県, Miyazaki-ken<ref>{{cite book|script-title=ja:NHK日本語発音アクセント新辞典|publisher=NHK Publishing|editor=NHK Broadcasting Culture Research Institute|date=24 May 2016|lang=ja}}</ref>) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ခယူးရှူးကျွန်း]]ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် လူဦးရေ ၁,၀၂၈,၂၁၅ ဦး ရှိသည်။ ဧရိယာ ၇,၇၃၅ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၂၉၈၆ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ မိယဇခိခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[အိုးအိတခရိုင်]]၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် [[ခုမမိုတိုခရိုင်]]၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် [[ခဂိုရှိမခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။
မိယဇခိမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်နှင့် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကမြို့များမှာ မိယခိုနိုဂျောမြို့၊ နိုဘဲအိုခမြို့နှင့် ဟယူးဂမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ မိယဇခိခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ပစိဖိတ်ကမ်းရိုးတန်းရှိ ခယူးရှူးကျွန်း၏ အရှေ့တောင်ဘက်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသည်။
==သမိုင်းကြောင်း==
သမိုင်းကြောင်းအရ မဲဂျိခေတ်ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးကာလများပြီးနောက်တွင် ဟယူးဂပြည်နယ်သည် "မိယဇခိခရိုင်" ဟူသည့် အမည်သို့ ပြောင်းလဲခဲ့သည်။<ref>Nussbaum, "Provinces and prefectures" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 780|page=780}}.</ref>
ဂျပန်နိုင်ငံတွင် မိယဇခိခရိုင်ကို ၁၈၇၃ ခုနှစ်တွင် စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။<ref>Prefectural government of Miyazaki (2013): [http://www.pref.miyazaki.lg.jp/contents/org/honbu/hisho/komiya/sp1_1308.htm 宮崎県 置県130年] (''Miyazaki-ken chiken 130-nen'', "Miyazaki Prefecture – 130 years [since/after] the establishment of the prefecture"), retrieved September 1, 2020.</ref>
==ပထဝီသွင်ပြင်==
မိယဇခိရိုင်သည် ခယူးရှူးကျွန်း၏ အရှေ့ဘက်ကမ်းရိုးတန်းတွင် တည်ရှိသည်။ အရှေ့ဘက်နှင့် တောင်ဘက်တွင် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာ၊ မြောက်ဘက်တွင် အိုးအိတခရိုင်၊ အနောက်ဘက်တွင် ခုမမိုတိုခရိုင်နှင့် ခဂိုရှိမခရိုင်တို့ တည်ရှိသည်။ ကမ္ဘာပေါ်တွင် Chorioactis geaster တွေ့ရှိရသည့် ဒေသနှစ်ခုသာရှိပြီး မိယဇခိခရိုင်သည် တစ်ခုအပါအဝင် ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://ucanr.edu/sites/HodelPalmsTrees/files/256103.pdf |title=Exploring for Palms in Japan}} 14 February 2017. [[University of California Division of Agriculture and Natural Resources]]. Retrieved 24 December 2021</ref><ref name=Nagao2009>{{cite journal |vauthors=Nagao H, Kurogi S, Kiyota E, Sasatomi K |year=2009 |title=''Kumanasamuha geaster'' sp. nov., an anamorph of ''Chorioactis geaster'' from Japan |journal=Mycologia |volume=101 |issue=6 |pages=871–877 |doi=10.3852/08-121 |pmid=19927753|s2cid=27704164 |url=https://zenodo.org/record/895516 }}</ref>
၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် ခရိုင်မြေဧရိယာ၏ ၁၂ ရာခိုင်နှုန်းသည် သဘာဝဥယျာဉ်များ ဖြစ်သည်ဟု သတ်မှတ်ထားသည်။ ၎င်းတို့မှာ ခိရိရှိမ - ခင်းခိုးဝမ်အမျိုးသားဥယျာဉ်၊ ခယူးရှူးချူးအိုးခန်းချိ၊ နိချိနန်းခိုင်းဂန်း၊ နစ်ပိုးခိုင်းဂန်း၊ ဆိုဘို - ခတမုခိအမျိုးသားဥယျာဉ်၊ မိုချိအို - ဆဲခိနိုအို၊ အိုဆုဇု၊ ဆိုင်းတိုဘရု - ဆုဂိယဆုခယော၊ ဆိုဘိုခတမုခိ၊ ဝနိဆွတ်ခ၊ ယတခဲခိုးဂန်းစီရင်စုသဘာဝဥယျာဉ်များတို့ ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web |url=https://www.env.go.jp/park/doc/data/natural/naturalpark_4.pdf |script-title=ja:自然公園都道府県別面積総括 |trans-title=General overview of area figures for Natural Parks by prefecture |language=ja |publisher=[[Ministry of the Environment (Japan)|Ministry of the Environment]] |date=31 March 2019 |access-date=12 August 2019}}</ref><ref>{{cite web |url=http://eco.pref.miyazaki.lg.jp/nature_environment2/national_park/ |script-title=ja:宮崎の国定公園・県立自然公園 |trans-title=Quasi-National and Prefectural Natural Parks of Miyazaki |language=ja |publisher=Miyazaki Prefecture |access-date=12 August 2019 |archive-date=13 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210413111217/https://eco.pref.miyazaki.lg.jp/nature_environment2/national_park/ |url-status=dead }}</ref>
[[Image:Ooyodogawa River.jpg|thumb|right|မိယဇခိမြို့ရှိ အိုးယောဒိုမြစ်]]
[[Image:Toimisaki Sotetu Kuma Miyazaki.JPG|thumb|right|Cape Toi, habitat of Cycas revoluta (''Sotetsu'')]]
[[Image:Takachihokyo 20170219-2.jpg|thumb|right|တခချိဟိုလွင်ပြင်]]
===မြို့များ===
{{See also|မိယဇခိခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက် မြို့များ}}
[[Image:Map of Miyazaki Prefecture Ja.svg|thumb|250px|Map of Miyazaki Prefecture<br />{{legend0|#EAB|City}} {{legend0|#ED9|Town}} {{legend0|#BFE|Village}}]]
မိယဇခိခရိုင်တွင် အောက်ပါမြို့ ၉ ခု ရှိသည်။
{| class="wikitable sortable"
! colspan="2" |အမည်
! rowspan="2" |ဧရိယာ (km<sup>2</sup>)
! rowspan="2" |လူဦးရေ
! rowspan="2" |မြေပုံ
|-
![[ရိုမဂျိ]]
![[ခန်းဂျိ]]
|-
|[[File:Flag of Ebino, Miyazaki.svg|frameless|25x25px]] [[Ebino, Miyazaki|Ebino]]
|えびの市
|282.93
|18,337
|[[File:Ebino in Miyazaki Prefecture Ja.svg|73x73px]]
|-
|[[File:Flag of Hyūga, Miyazaki.svg|25px]] [[Hyūga, Miyazaki|Hyūga]]
|日向市
|336.94
|60,037
|[[File:Hyuga in Miyazaki Prefecture Ja.svg|73x73px]]
|-
|[[File:Flag of Kobayashi, Miyazaki.svg|25px]] [[Kobayashi, Miyazaki|Kobayashi]]
|小林市
|562.95
|44,154
|[[File:Kobayashi in Miyazaki Prefecture Ja.svg|frameless|73x73px]]
|-
|[[File:Flag of Kushima, Miyazaki.svg|frameless|25x25px]] [[Kushima, Miyazaki|Kushima]]
|串間市
|295.16
|17,457
|[[File:Kushima in Miyazaki Prefecture Ja.svg|frameless|73x73px]]
|-
|[[File:Flag of Miyakonojo, Miyazaki.svg|frameless|25x25px]] [[Miyakonojō]]
|都城市
|653.36
|161,137
|[[File:Miyakonojo in Miyazaki Prefecture Ja.svg|frameless|73x73px]]
|-
|[[File:Flag of Miyazaki, Miyazaki.svg|frameless|25x25px]] [[Miyazaki (city)|Miyazaki]] (capital)
|宮崎市
|643.67
|398,215
|[[File:Miyazaki in Miyazaki Prefecture Ja.svg|frameless|73x73px]]
|-
|[[File:Flag of Nichinan, Miyazaki.svg|frameless|25x25px]] [[Nichinan, Miyazaki|Nichinan]]
|日南市
|536.11
|51,241
|[[File:Nichinan in Miyazaki Prefecture Ja.svg|frameless|73x73px]]
|-
|[[File:Flag of Nobeoka, Miyazaki.svg|frameless|25x25px]] [[Nobeoka]]
|延岡市
|868.02
|119,521
|[[File:Nobeoka in Miyazaki Prefecture Ja.svg|frameless|73x73px]]
|-
|[[File:Flag of Saito Miyazaki.svg|frameless|25x25px]] [[Saito, Miyazaki|Saito]]
|西都市
|438.79
|29,262
|[[File:Saito in Miyazaki Prefecture Ja.svg|frameless|73x73px]]
|}
===ဒေသများ===
[[File:Miyazaki prefecture population pyramid 2020.svg|thumb|မိယဇခိခရိုင်၏ လူဦးရေပိရမစ်၊ ၂၀၂၀ ခုနှစ်]]
မိယဇခိခရိုင်ရှိ ဒေသများတွင် အောက်ပါမြို့ငယ်များနှင့် ရွာများ ရှိသည်။
{| class="wikitable sortable"
! colspan="2" |အမည်
! rowspan="2" |ဧရိယာ (km<sup>2</sup>)
! rowspan="2" |လူဦးရေ
! rowspan="2" |ဒေသ
! rowspan="2" |အမျိုးအစား
! rowspan="2" |မြေပုံ
|-
![[ရိုမဂျိ]]
![[ခန်းဂျိ]]
|-
|[[File:Flag of Aya Miyazaki.svg|frameless|25x25px]] [[Aya, Miyazaki|Aya]]
|綾町
|95.19
|7,023
|[[Higashimorokata District, Miyazaki|Higashimorokata District]]
|Town
|[[File:Aya in Miyazaki Prefecture Ja.svg|frameless|73x73px]]
|-
|[[File:Flag of Gokase, Miyazaki.svg|frameless|25x25px]] [[Gokase, Miyazaki|Gokase]]
|五ヶ瀬町
|171.73
|3,537
|[[Nishiusuki District, Miyazaki|Nishiusuki District]]
|Town
|[[File:Gokase in Miyazaki Prefecture Ja.svg|frameless|73x73px]]
|-
|[[File:Flag of Hinokage, Miyazaki.svg|frameless|25x25px]] [[Hinokage, Miyazaki|Hinokage]]
|日之影町
|277.67
|3,656
|[[Nishiusuki District, Miyazaki|Nishiusuki District]]
|Town
|[[File:Hinokage in Miyazaki Prefecture Ja.svg|frameless|73x73px]]
|-
|[[File:Flag of Kadogawa, Miyazaki.svg|frameless|25x25px]] [[Kadogawa, Miyazaki|Kadogawa]]
|門川町
|120.52
|17,526
|[[Higashiusuki District, Miyazaki|Higashiusuki District]]
|Town
|[[File:Kadogawa in Miyazaki Prefecture Ja.svg|frameless|73x73px]]
|-
|[[File:Flag of Kawaminami Miyazaki.svg|frameless|25x25px]] [[Kawaminami, Miyazaki|Kawaminami]]
|川南町
|90.12
|15,372
|[[Koyu District, Miyazaki|Koyu District]]
|Town
|[[File:Kawaminami in Miyazaki Prefecture Ja.svg|frameless|73x73px]]
|-
|[[File:Flag of Kijo, Miyazaki.svg|frameless|25x25px]] [[Kijō, Miyazaki|Kijō]]
|木城町
|145.96
|5,008
|[[Koyu District, Miyazaki|Koyu District]]
|Town
|[[File:Kijo in Miyazaki Prefecture Ja.svg|frameless|73x73px]]
|-
|[[File:Flag of Kunitomi, Miyazaki.svg|frameless|25x25px]] [[Kunitomi, Miyazaki|Kunitomi]]
|国富町
|130.63
|18,717
|[[Higashimorokata District, Miyazaki|Higashimorokata District]]
|Town
|[[File:Kunitomi in Miyazaki Prefecture Ja.svg|frameless|73x73px]]
|-
|[[File:Flag of Mimata Miyazaki.svg|frameless|25x25px]] [[Mimata, Miyazaki|Mimata]]
|三股町
|110.02
|25,379
|[[Kitamorokata District, Miyazaki|Kitamorokata District]]
|Town
|[[File:Mimata in Miyazaki Prefecture Ja.svg|frameless|73x73px]]
|-
|[[File:Flag of Misato, Miyazaki.svg|frameless|25x25px]] [[Misato, Miyazaki|Misato]]
|美郷町
|448.84
|4,823
|[[Higashiusuki District, Miyazaki|Higashiusuki District]]
|Town
|[[File:Misato in Miyazaki Prefecture Ja.svg|frameless|73x73px]]
|-
|[[File:Flag of Morotsuka, Miyazaki.svg|frameless|25x25px]] [[Morotsuka, Miyazaki|Morotsuka]]
|諸塚村
|187.56
|1,532
|[[Higashiusuki District, Miyazaki|Higashiusuki District]]
|Village
|[[File:Morotsuka in Miyazaki Prefecture Ja.svg|frameless|73x73px]]
|-
|[[File:Flag of Nishimera, Miyazaki.svg|frameless|25x25px]] [[Nishimera, Miyazaki|Nishimera]]
|西米良村
|271.51
|1,013
|[[Koyu District, Miyazaki|Koyu District]]
|Village
|[[File:Nishimera in Miyazaki Prefecture Ja.svg|frameless|73x73px]]
|-
|[[File:Flag of Shiiba Miyazaki.svg|frameless|25x25px]] [[Shiiba, Miyazaki|Shiiba]]
|椎葉村
|537.29
|2,579
|[[Higashiusuki District, Miyazaki|Higashiusuki District]]
|Village
|[[File:Shiiba in Miyazaki Prefecture Ja.svg|frameless|73x73px]]
|-
|[[File:Flag of Shintomi, Miyazaki.svg|frameless|25x25px]] [[Shintomi, Miyazaki|Shintomi]]
|新富町
|61.53
|16,663
|[[Koyu District, Miyazaki|Koyu District]]
|Town
|[[File:Shintomi in Miyazaki Prefecture Ja.svg|frameless|73x73px]]
|-
|[[File:Flag of Takachiho, Miyazaki.svg|frameless|25x25px]] [[Takachiho, Miyazaki|Takachiho]]
|高千穂町
|237.54
|11,959
|[[Nishiusuki District, Miyazaki|Nishiusuki District]]
|Town
|[[File:Takachiho in Miyazaki Prefecture Ja.svg|frameless|73x73px]]
|-
|[[File:Flag of Takaharu, Miyazaki.svg|frameless|25x25px]] [[Takaharu, Miyazaki|Takaharu]]
|高原町
|85.39
|8,709
|[[Nishimorokata District, Miyazaki|Nishimorokata District]]
|Town
|[[File:Takaharu in Miyazaki Prefecture Ja.svg|frameless|73x73px]]
|-
|[[File:Flag of Takanabe, Miyazaki.svg|frameless|25x25px]] [[Takanabe, Miyazaki|Takanabe]]
|高鍋町
|43.8
|20,185
|[[Koyu District, Miyazaki|Koyu District]]
|Town
|[[File:Takanabe in Miyazaki Prefecture Ja.svg|frameless|73x73px]]
|-
|[[File:Flag of Tsuno, Miyazaki.svg|frameless|25x25px]] [[Tsuno, Miyazaki|Tsuno]]
|都農町
|102.11
|10,028
|[[Koyu District, Miyazaki|Koyu District]]
|Town
|[[File:Tsuno in Miyazaki Prefecture Ja.svg|frameless|73x73px]]
|}
===ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ===
{{main|မိယဇခိခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}}
==အားကစား==
မိယဇခိရိုင်တွင် အောက်ပါ အားကစားများအသင်းများနှင့် အားကစားပွဲများ ရှိသည်။
===ဘောလုံးပွဲများ===
*[[Honda Lock S.C.]] ([[Miyazaki, Miyazaki|Miyazaki City]])
*[[Tegevajaro Miyazaki]] (Miyazaki City)
===ဘတ်စကတ်ဘော(bj League)===
*[[Miyazaki Shining Suns]] (Miyazaki City)
===ဂေါက်(Japan Golf Tour)===
*[[Dunlop Phoenix Tournament]] (ダンロップフェニックストーナメント, Danroppu fenikkusu tōnamento) ([[Miyazaki, Miyazaki|Miyazaki City]])
** Annual [[Japan Golf Tour]] event
==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး==
===မီးရထား===
* [[JR Kyushu]]
**[[Nippō Main Line]], [[Miyazaki Kūkō Line]], [[Nichinan Line]], [[Kitto Line]], [[Hisatsu Line]]
===ဘတ်စကား===
* Miyazaki Kōtsu
===လေဆိပ်===
* [[Miyazaki Airport]]
[[Image:Miyazaki Airport Feb 2008.jpg|thumb|right|မိယဇခိလေဆိပ်]]
==ပြင်ပလင့်များ==
{{Commons category|Miyazaki prefecture}}
*[http://www.kanko-miyazaki.jp/english/index.html Official Miyazaki Prefecture website]
*[http://www.pref.miyazaki.lg.jp/ Official Miyazaki Prefecture website] {{in lang|ja}}
*[http://www.jnto.go.jp/eng/location/rtg/pdf/pg-706.pdf Miyazaki and Vicinity Information from the JNTO]
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]]
akb8dg9472sf828q58q5csbxcnonpyu
နုတ်ခြင်း
0
290793
1049840
1049758
2026-08-23T00:19:25Z
Mkant00
135890
/* ဂုဏ်သတ္တိများ (Properties) */
1049840
wikitext
text/x-wiki
နုတ်ခြင်း (Subtraction) သည် [[ပေါင်းခြင်း]] (addition) ၏ ပြောင်းပြန်ဖြစ်သော [[ဂဏန်းသင်္ချာ]] တွက်ချက်မှု (arithmetical operation) တစ်ခုဖြစ်ပြီး ပေးထားသော ပေါင်းလဒ်တစ်ခုနှင့် အခြားပေးထားသော [[ကိန်း]]တစ်ခုတို့မှ ကျန်ရှိနေသော ကိန်းတစ်ခုကို ရှာဖွေခြင်းဖြစ်သည်။ အဆိုပါ ပေးထားသော ပေါင်းလဒ်ကို တည်ကိန်း (minuend) ဟုခေါ်ပြီး ပေးထားသော အခြားကိန်းကို နုတ်ကိန်း (subtrahend) ဟုခေါ်ကာ ရှာဖွေရမည့်ကိန်းကို ခြားနားခြင်းရလဒ် (difference) ဟုခေါ်သည်။ နုတ်ခြင်းကို - (အနုတ်) သင်္ကေတဖြင့် ဖော်ပြသည်။ ထို့ကြောင့် <math>a - b = c</math> ဟူသော ဖော်ပြချက်တွင် <math>a</math> သည် တည်ကိန်းဖြစ်ပြီး <math>b</math> သည် နုတ်ကိန်းဖြစ်ကာ <math>c</math> သည် ခြားနားခြင်းရလဒ်ဖြစ်သည်။
== ဂုဏ်သတ္တိများ (Properties) ==
* ဖလှယ်ရဆန့်ကျင်ခြင်းဂုဏ်သတ္တိ (Anti-commutativity)- နုတ်ခြင်းတွင် [[ဖလှယ်ရဂုဏ်သတ္တိ#ဖလှယ်ရဆန့်ကျင်ခြင်း_(Anticommutativity)|ဖလှယ်ရဆန့်ကျင်ခြင်းဂုဏ်သတ္တိ]] (anti-commutativity) ရှိသည်။ ဆိုလိုသည်မှာ ခြားနားခြင်းရလဒ်တစ်ခုရှိ ကိန်းများကို ဘယ်မှညာသို့ ပြောင်းပြန်လှန်လိုက်ပါက မူလရလဒ်၏ အနုတ်တန်ဖိုးကို ရရှိမည်ဖြစ်သည်။ သင်္ကေတများဖြင့် ဖော်ပြရလျှင် <math>a</math> နှင့် <math>b</math> သည် အလိုရှိရာ [[ကိန်း]] (number) နှစ်ခုဖြစ်ပါက <math>a - b = -(b - a)</math> ဖြစ်သည်။
* ဖက်စပ်၍မရသော ဂုဏ်သတ္တိ (Non-associativity)- နုတ်ခြင်းတွင် [[ဖက်စပ်ရဂုဏ်သတ္တိ|ဖက်စပ်၍မရသော ဂုဏ်သတ္တိ]] (non-associativity) ရှိပြီး ၎င်းကို ထပ်ကျော့နုတ်ခြင်းကို အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ရာတွင် ရှင်းလင်းစွာ မြင်တွေ့နိုင်သည်။ <math>a - b - c</math> ဟူသော ဖော်ပြချက်သည် <math>(a - b) - c</math> သို့မဟုတ် <math>a - (b - c)</math> ဟု အဓိပ္ပာယ်ရနိုင်ပြီး ၎င်းတို့သည် မတူညီသော အဖြေများကို ထွက်ပေါ်စေသည်။ ဤရှုပ်ထွေးမှုကို ဖြေရှင်းရန်အတွက် တွက်ချက်မှုဆိုင်ရာ အစီအစဉ်တစ်ခုကို သတ်မှတ်ထားရမည်ဖြစ်သည်။ စံသတ်မှတ်ချက်အရ ဘယ်မှညာသို့ တွက်ချက်သည်။
* ထပ်တူရ (Identity)- သုညသည် အပေါင်းဆိုင်ရာ ထပ်တူရအစုဝင် (additive identity element) ဖြစ်သောကြောင့် ကိန်းတစ်ခုထဲမှ ၎င်းကို နုတ်ခြင်းသည် မူလကိန်းကို မပြောင်းလဲစေပေ။ ထို့ကြောင့် <math>a - 0 = a</math> ဖြစ်သည်။
== ရုပ်ပုံဖြင့် ဖော်ပြချက် ==
[[File:Line Segment jaredwf.svg|left| ]]
ဘယ်ဘက်အစွန်းကို <math>a</math> ဟု သတ်မှတ်ထားပြီး ညာဘက်အစွန်းကို <math>c</math> ဟု သတ်မှတ်ထားသော အလျား (length) <math>b</math> ရှိသည့် မျဉ်းပိုင်း (line segment) တစ်ခုကို စိတ်ကူးကြည့်ပါ။ <math>a</math> မှ စတင်၍ <math>c</math> သို့ရောက်ရန် ညာဘက်သို့ ခြေလှမ်း <math>b</math> လှမ်း လှမ်းရမည်ဖြစ်သည်။ ဤညာဘက်သို့ ရွေ့လျားမှုကို [[ပေါင်းခြင်း]]ဖြင့် သင်္ချာနည်းကျ ပုံစံဖော်နိုင်သည်။ ဆိုလိုသည်မှာ <math>a + b = c</math> ဖြစ်သည်။
[[File:Subtraction line segment.svg|left| ]]
<math>c</math> မှနေ၍ <math>a</math> သို့ ပြန်ရောက်ရန် ဘယ်ဘက်သို့ ခြေလှမ်း <math>b</math> လှမ်း လှမ်းရမည်ဖြစ်သည်။ ဤဘယ်ဘက်သို့ ရွေ့လျားမှုကို နုတ်ခြင်းဖြင့် ပုံစံဖော်နိုင်သည်။ ဆိုလိုသည်မှာ <math>c - b = a</math> ဖြစ်သည်။
== ကိန်း နယ်ပယ်များ (Domains of Numbers) ==
=== သဘာဝကိန်းများ (Natural Numbers) ===
[[သဘာဝကိန်း|သဘာဝကိန်းများ]] (natural numbers) ၏ နုတ်ခြင်းတွင် အပိတ်ဂုဏ်သတ္တိ (closed property) မရှိပေ။ တည်ကိန်းသည် နုတ်ကိန်းထက် ငယ်နေပါက ခြားနားခြင်းရလဒ်သည် သဘာဝကိန်း မဖြစ်နိုင်ပေ။ ထို့ကြောင့် သဘာဝကိန်းများ၏ [[မိုနွိုက်]] (monoid) အပေါ်တွင် နုတ်ခြင်းသည် တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ဖန်ရှင် (partial function) တစ်ခုသာ ဖြစ်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် သဘာဝကိန်းတစ်ခု ရရှိစေရန် ၁၁ ထဲမှ ၂၆ ကို နုတ်၍မရနိုင်ပေ။ ကိန်းမျဉ်း (number line) တစ်ခုပေါ်တွင် နေရာ ၃ မှနေ၍ ဘယ်ဘက်သို့ ၃ လှမ်း လှမ်းပါက သုညသို့ ရောက်ရှိမည်ဖြစ်ပြီး <math>3 - 3 = 0</math> ဟု ဖော်ပြနိုင်သည်။ သို့သော် ဘယ်ဘက်သို့ ၄ လှမ်း လှမ်းရန် ကြိုးစားခြင်းဖြစ်သော <math>3 - 4</math> သည် သဘာဝကိန်းများ၏ သဘောတရားအရ အကျုံးမဝင်ပေ။
=== ကိန်းပြည့်များ (Integers) ===
[[သဘာဝကိန်း|သဘာဝကိန်းများ]]၏ ကန့်သတ်ချက်များကို ဖြေရှင်းရန်အတွက် ကိန်းမျဉ်းကို [[ကိန်းပြည့်|ကိန်းပြည့်များ]] (integers) ပါဝင်လာစေရန် တိုးချဲ့ထားသည်။ ဤကိန်းပြည့်များတွင် <math>..., -3, -2, -1, 0, 1, 2, 3, ...</math> တို့ ပါဝင်သည်။ ဤနယ်ပယ်တွင် ၃ မှနေ၍ ဘယ်ဘက်သို့ ၄ လှမ်း လှမ်းပါက -၁ ရလဒ်ထွက်ပေါ်မည်ဖြစ်သည်။ ဆိုလိုသည်မှာ <math>3 - 4 = -1</math> ဖြစ်သည်။ သဘာဝကိန်းများနှင့်မတူဘဲ ကိန်းပြည့်များတွင် နုတ်ခြင်းသည် သင်္ချာနည်းကျ အပိတ်ဂုဏ်သတ္တိ ပြည့်စုံသည်။ ခေတ်သစ်အက္ခရာသင်္ချာ (abstract algebra) တွင် ၎င်းကို အပြည့်အဝ တွက်ချက်မှု (total operation) <math>s : \mathbb{Z} \times \mathbb{Z} \to \mathbb{Z}</math> အဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။ ဤနေရာတွင် <math>s(a, b) = a - b</math> ဖြစ်သည်။
=== ကိန်းစစ်များ (Real Numbers) ===
[[ကိန်းစစ်|ကိန်းစစ်များ]] (real numbers) ၏ [[ဖီးလ်ဒ်]] (field) ကို [[ပေါင်းခြင်း]]နှင့် မြှောက်ခြင်း (multiplication) ဟူသော နှစ်လုံးသွင်းတွက်ချက်မှု (binary operation) နှစ်ခုတည်းကိုသာ သတ်မှတ်ခြင်းဖြင့် ဖော်ပြနိုင်သည်။ ယင်းအပြင် အပေါင်းဆိုင်ရာ ပြောင်းပြန် (additive inverse) နှင့် မြှောက်ခြင်းဆိုင်ရာ ပြောင်းပြန် (multiplicative inverse) တို့ကို ထုတ်ပေးသော တစ်လုံးသွင်းတွက်ချက်မှုများ (unary operations) လည်း ပါဝင်သည်။ ထို့ကြောင့် တည်ကိန်းဖြစ်သော ကိန်းစစ်တစ်ခုထဲမှ နုတ်ကိန်းဖြစ်သော အခြားကိန်းစစ်တစ်ခုကို နုတ်ခြင်းကို တည်ကိန်းနှင့် နုတ်ကိန်း၏ အပေါင်းဆိုင်ရာ ပြောင်းပြန်တို့ကို ပေါင်းခြင်းအဖြစ် တိကျသေချာစွာ သတ်မှတ်နိုင်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် <math>3 - \pi = 3 + (-\pi)</math> ဖြစ်သည်။ အခြားတစ်နည်းအားဖြင့် နုတ်ခြင်းနှင့် [[စားခြင်း (သင်္ချာ)|စားခြင်း]]တို့၏ နှစ်လုံးသွင်းတွက်ချက်မှုများကို အခြေခံအဖြစ် နဂိုမှန်အဆိုနည်းကျ (axiomatically) သတ်မှတ်နိုင်သည်။
[[ကဏ္ဍ:အခြေခံဂဏန်းသင်္ချာ]]
kp3svhvs2719dy6tmcut7btbauffys7
နဂိုမှန်အဆို
0
290797
1049771
2026-08-22T12:04:47Z
Mkant00
135890
"[[သင်္ချာ|သင်္ချာပညာတွင်]] နဂိုမှန်အဆို (axiom) ဆိုသည်မှာ ပေးထားသော သီအိုရီ (theory) တစ်ခုက မှန်ကန်ရန် လိုအပ်သည့် [[ယုတ္တိဗေဒ]] (logic) ဆိုင်ရ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1049771
wikitext
text/x-wiki
[[သင်္ချာ|သင်္ချာပညာတွင်]] နဂိုမှန်အဆို (axiom) ဆိုသည်မှာ ပေးထားသော သီအိုရီ (theory) တစ်ခုက မှန်ကန်ရန် လိုအပ်သည့် [[ယုတ္တိဗေဒ]] (logic) ဆိုင်ရာ အဆို (proposition) တစ်ခုဖြစ်သည်။ ယင်းသီအိုရီ၏ မော်ဒယ် (model) တိုင်းသည် အဆိုပါ နဂိုမှန်အဆိုကို မှန်ကန်စေရန် လိုအပ်သည်။ နဂိုမှန်အဆိုသည် အခြေခံကျ၍ မှန်ကန်သော အဆိုတစ်ခုဖြစ်ပြီး ၎င်းကို သီအိုရီတစ်ခုအတွင်းရှိ သီအိုရမ်များ (theorems) ဟုခေါ်သော အခြားမှန်ကန်သည့် အဆိုများကို သက်သေပြရန် အသုံးပြုခြင်းဖြစ်သည်။
[[ကဏ္ဍ:သင်္ချာယုတ္တိဗေဒ]]
2va9drqhnvduppgokwqb7ichh8ybbro
ခဂိုရှိမခရိုင်
0
290798
1049780
2026-08-22T12:33:24Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
"'''ခဂိုရှိမခရိုင်''' (鹿児島県, Kagoshima-ken) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ [[ခယူးရှူးကျွန်း]]နှင့် [[ရူးခယူးကျွန်း]]တို့ပေါ်တွင် တည်ရှိသည့် ခရိုင်တစ်ခု ဖ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1049780
wikitext
text/x-wiki
'''ခဂိုရှိမခရိုင်''' (鹿児島県, Kagoshima-ken) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ [[ခယူးရှူးကျွန်း]]နှင့် [[ရူးခယူးကျွန်း]]တို့ပေါ်တွင် တည်ရှိသည့် ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့အရ လူဦးရေ ၁,၅၂၇,၀၁၉ ဦး ရှိသည်။ ဧရိယာ ၉,၁၈၇ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၃,၅၄၇ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ ခဂိုရှိမခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[ခုမမိုတိုခရိုင်]]၊ အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် [[မိယဇခိခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။
==ပြင်ပလင့်များ==
==ကိုးကား==
{{reflist}}
erq4h3d1c0u16jd1wtzxtb9tx6fajva
1049781
1049780
2026-08-22T12:33:40Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်
1049781
wikitext
text/x-wiki
'''ခဂိုရှိမခရိုင်''' (鹿児島県, Kagoshima-ken) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ [[ခယူးရှူးကျွန်း]]နှင့် [[ရူးခယူးကျွန်း]]တို့ပေါ်တွင် တည်ရှိသည့် ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့အရ လူဦးရေ ၁,၅၂၇,၀၁၉ ဦး ရှိသည်။ ဧရိယာ ၉,၁၈၇ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၃,၅၄၇ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ ခဂိုရှိမခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[ခုမမိုတိုခရိုင်]]၊ အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် [[မိယဇခိခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။
==ပြင်ပလင့်များ==
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]]
5nxdnabc8vwtnvh65132c0i0aa78wx2
1049836
1049781
2026-08-23T00:03:05Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
1049836
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
<!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = ခဂိုရှိမခရိုင်
| native_name = {{nobold|{{lang|ja|鹿児島県}}}}
| settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]]
| translit_lang1 = Japanese
| translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]]
| translit_lang1_info = {{lang|ja|鹿児島県}}
| translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]]
| translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Kagoshima-ken}}
| image_skyline = {{multiple image
| border = infobox
| total_width = 280
| image_style = border:1;
| perrow = 1/2/2/1
| caption_align = center
| image1 = 2025-09-08 Sakurajima Sunrise.jpg
| caption1 = View of [[Sakurajima]] from [[Kagoshima Bay]]
| image2 = Mangrove forest in Amami Oshima.jpg
| caption2 = [[Mangrove|A mangrove forest]] in [[Amami Island]]
| image3 = Jomonsugi (52931651088).jpg
| caption3 = Jōmon Cedar in [[Yakushima]]
| image4 = 2024.11.04 H3ロケット4号機きらめき3号打上げ.jpg
| caption4 = [[Tanegashima Space Center]]
| image5 = Kagoshima-Ibusuki Sweet-potatoes-field.jpg
| caption5 = Kaimondake and [[Sweet potato|sweet potato field]] in [[Ibusuki]]
| image6 = Kirishima-Jingu Front.jpg
| caption6 = [[Kirishima Shrine]]
}}
| image_flag = Flag of Kagoshima Prefecture.svg
| flag_size = 100px
| image_seal = Emblem of Kagoshima Prefecture.svg
| seal_size = 80px
| seal_type = Emblem
| image_blank_emblem = Symbol mark of Kagoshima Prefecture.svg
| blank_emblem_size = 80px
| blank_emblem_type = Symbol
| image_map = Map of Japan with highlight on 46 Kagoshima prefecture.svg
| coordinates =
| subdivision_type = Country
| subdivision_name = {{flag|Japan}}
| subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]]
| subdivision_name1 = [[Kyushu]]
| subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]]
| subdivision_name2 = [[Kyushu]]
| seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]]
| seat = [[Kagoshima]]
| parts_type = Subdivisions
| parts_style = para
| p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 8
| p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 43
| leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]]
| leader_name = [[Kōichi Shiota]]
| area_total_km2 = 9187.01
| area_water_percent = 0.2
| area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|10th]]
| population_footnotes =
| population_total = 1564175
| population_as_of = September 1, 2022
| population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|24th]]
| population_density_km2 = auto
| demographics_type2 = GDP
| demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算(2015年基準・2008SNA) : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}</ref>
| demographics2_title1 = Total
| demographics2_info1 = {{Plain list|
* [[JP¥]]6,048 billion
* [[US$]]44.7 billion (2022)
}}
| iso_code = JP-46
| website = {{URL|http://www.pref.kagoshima.jp/foreign/english/index.html}}
| module = {{Infobox place symbols| embedded=yes
| country = Japan
| bird = [[Lidth's jay]] (''Garrulus lidthi'')
| fish =
| flower = Miyamakirishima (''[[Rhododendron kiusianum]]'')
| tree = Camphor laurel<br/> (''[[Cinnamomum camphora]]'')
}}
| anthem = [[:ja:鹿児島県民の歌|Kagoshima kenmin no uta]]
}}
'''ခဂိုရှိမခရိုင်''' (鹿児島県, Kagoshima-ken<ref>{{cite book|script-title=ja:NHK日本語発音アクセント新辞典|publisher=NHK Publishing|editor=NHK Broadcasting Culture Research Institute|date=24 May 2016|lang=ja}}</ref>) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ [[ခယူးရှူးကျွန်း]]နှင့် [[ရူးခယူးကျွန်း]]တို့ပေါ်တွင် တည်ရှိသည့် ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Kagoshima prefecture" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|''Japan Encyclopedia'', p. 447|page=447}}.</ref> ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့အရ လူဦးရေ ၁,၅၂၇,၀၁၉ ဦး ရှိသည်။ ဧရိယာ ၉,၁၈၇ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၃,၅၄၇ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ ခဂိုရှိမခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[ခုမမိုတိုခရိုင်]]၊ အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် [[မိယဇခိခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။
ခဂိုရှိမမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်နှင့် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကကျသည့်မြို့များမှာ ခိရိရှိမမြို့၊ ခနိုယမြို့နှင့် ဆဆွတ်မဆန်းဒိုင်းမြို့တို့ ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, "Kagoshima prefecture" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 447|page=447}}.</ref> ခဂိုရှိမမြို့သည် ခယူးရှူးကျွန်း၏ တောင်ဘက်ဆုံးနေရာနှင့် ရူးခယူးကျွန်းများ၏ ဆဆွတ်နန်းကျွန်းအုပ်စုတွင် တည်ရှိနေသည်။ ခဂိုရှိမ၏ ပင်မကုန်းမြေသည် အရိအခဲပင်လယ်မှ ရှိဘုရှိပင်လယ်အော်အထိ ဖြန့်ကျက်တည်ရှိနေသည်။
==သမိုင်းကြောင်း==
{{main|ခဂိုရှိမခရိုင်၏ သမိုင်းကြောင်း}}
{{See also|ခဂိုရှိမခရိုင်ရှိ သမိုင်းဝင်နေရာများ}}
ခဂိုရှိမခရိုင်သည် ရှေးခေတ် ဂျပန်ပြည်နယ်များဖြစ်သည့် အိုးဆုမိနှင့် ဆဆွတ်မပြည်နယ်တို့ တည်ရှိခဲ့ဖူးသည်။ တည်နေရာအားဖြင့် ရူးခယူးကျွန်း (ဆဆွတ်နန်းကျွန်းစု) ၏ မြောက်ဘက်ပိုင်း ဖြစ်သည်။ ထိုဒေသသည် မဲဂျိခေတ်ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးကာလတွင် အဓိကနေရာတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။ ခဂိုရှိမမြို့တွင် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ၂၀ ရာစုခေတ်စစ်ပွဲကာလအတွင်း အရေးပါသည့် ရေတပ်အခြေစိုက်ခဲ့သည်။ <ref>Nussbaum, "Provinces and prefectures" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 780|page=780}}.</ref>
==လူဦးရေဆိုင်ရာ==
ခဂိုရှိမခရိုင်တွင် အဓိကလူမျိုးစု နှစ်ခု နေထိုင်ကြသည်။ ၎င်းတို့မှာ ဂျပန်လူမျိုးနှင့် ရူးခိုခုလူမျိုး (အမမိကျွန်း) တို့ ဖြစ်သည်။
==ပြင်ပလင့်များ==
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]]
22vrd3b0wf2xg7s9yz1cgkj8stx896d
1049837
1049836
2026-08-23T00:04:28Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
/* ပြင်ပလင့်များ */
1049837
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
<!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = ခဂိုရှိမခရိုင်
| native_name = {{nobold|{{lang|ja|鹿児島県}}}}
| settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]]
| translit_lang1 = Japanese
| translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]]
| translit_lang1_info = {{lang|ja|鹿児島県}}
| translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]]
| translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Kagoshima-ken}}
| image_skyline = {{multiple image
| border = infobox
| total_width = 280
| image_style = border:1;
| perrow = 1/2/2/1
| caption_align = center
| image1 = 2025-09-08 Sakurajima Sunrise.jpg
| caption1 = View of [[Sakurajima]] from [[Kagoshima Bay]]
| image2 = Mangrove forest in Amami Oshima.jpg
| caption2 = [[Mangrove|A mangrove forest]] in [[Amami Island]]
| image3 = Jomonsugi (52931651088).jpg
| caption3 = Jōmon Cedar in [[Yakushima]]
| image4 = 2024.11.04 H3ロケット4号機きらめき3号打上げ.jpg
| caption4 = [[Tanegashima Space Center]]
| image5 = Kagoshima-Ibusuki Sweet-potatoes-field.jpg
| caption5 = Kaimondake and [[Sweet potato|sweet potato field]] in [[Ibusuki]]
| image6 = Kirishima-Jingu Front.jpg
| caption6 = [[Kirishima Shrine]]
}}
| image_flag = Flag of Kagoshima Prefecture.svg
| flag_size = 100px
| image_seal = Emblem of Kagoshima Prefecture.svg
| seal_size = 80px
| seal_type = Emblem
| image_blank_emblem = Symbol mark of Kagoshima Prefecture.svg
| blank_emblem_size = 80px
| blank_emblem_type = Symbol
| image_map = Map of Japan with highlight on 46 Kagoshima prefecture.svg
| coordinates =
| subdivision_type = Country
| subdivision_name = {{flag|Japan}}
| subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]]
| subdivision_name1 = [[Kyushu]]
| subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]]
| subdivision_name2 = [[Kyushu]]
| seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]]
| seat = [[Kagoshima]]
| parts_type = Subdivisions
| parts_style = para
| p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 8
| p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 43
| leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]]
| leader_name = [[Kōichi Shiota]]
| area_total_km2 = 9187.01
| area_water_percent = 0.2
| area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|10th]]
| population_footnotes =
| population_total = 1564175
| population_as_of = September 1, 2022
| population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|24th]]
| population_density_km2 = auto
| demographics_type2 = GDP
| demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算(2015年基準・2008SNA) : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}</ref>
| demographics2_title1 = Total
| demographics2_info1 = {{Plain list|
* [[JP¥]]6,048 billion
* [[US$]]44.7 billion (2022)
}}
| iso_code = JP-46
| website = {{URL|http://www.pref.kagoshima.jp/foreign/english/index.html}}
| module = {{Infobox place symbols| embedded=yes
| country = Japan
| bird = [[Lidth's jay]] (''Garrulus lidthi'')
| fish =
| flower = Miyamakirishima (''[[Rhododendron kiusianum]]'')
| tree = Camphor laurel<br/> (''[[Cinnamomum camphora]]'')
}}
| anthem = [[:ja:鹿児島県民の歌|Kagoshima kenmin no uta]]
}}
'''ခဂိုရှိမခရိုင်''' (鹿児島県, Kagoshima-ken<ref>{{cite book|script-title=ja:NHK日本語発音アクセント新辞典|publisher=NHK Publishing|editor=NHK Broadcasting Culture Research Institute|date=24 May 2016|lang=ja}}</ref>) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ [[ခယူးရှူးကျွန်း]]နှင့် [[ရူးခယူးကျွန်း]]တို့ပေါ်တွင် တည်ရှိသည့် ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Kagoshima prefecture" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|''Japan Encyclopedia'', p. 447|page=447}}.</ref> ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့အရ လူဦးရေ ၁,၅၂၇,၀၁၉ ဦး ရှိသည်။ ဧရိယာ ၉,၁၈၇ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၃,၅၄၇ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ ခဂိုရှိမခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[ခုမမိုတိုခရိုင်]]၊ အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် [[မိယဇခိခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။
ခဂိုရှိမမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်နှင့် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကကျသည့်မြို့များမှာ ခိရိရှိမမြို့၊ ခနိုယမြို့နှင့် ဆဆွတ်မဆန်းဒိုင်းမြို့တို့ ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, "Kagoshima prefecture" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 447|page=447}}.</ref> ခဂိုရှိမမြို့သည် ခယူးရှူးကျွန်း၏ တောင်ဘက်ဆုံးနေရာနှင့် ရူးခယူးကျွန်းများ၏ ဆဆွတ်နန်းကျွန်းအုပ်စုတွင် တည်ရှိနေသည်။ ခဂိုရှိမ၏ ပင်မကုန်းမြေသည် အရိအခဲပင်လယ်မှ ရှိဘုရှိပင်လယ်အော်အထိ ဖြန့်ကျက်တည်ရှိနေသည်။
==သမိုင်းကြောင်း==
{{main|ခဂိုရှိမခရိုင်၏ သမိုင်းကြောင်း}}
{{See also|ခဂိုရှိမခရိုင်ရှိ သမိုင်းဝင်နေရာများ}}
ခဂိုရှိမခရိုင်သည် ရှေးခေတ် ဂျပန်ပြည်နယ်များဖြစ်သည့် အိုးဆုမိနှင့် ဆဆွတ်မပြည်နယ်တို့ တည်ရှိခဲ့ဖူးသည်။ တည်နေရာအားဖြင့် ရူးခယူးကျွန်း (ဆဆွတ်နန်းကျွန်းစု) ၏ မြောက်ဘက်ပိုင်း ဖြစ်သည်။ ထိုဒေသသည် မဲဂျိခေတ်ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးကာလတွင် အဓိကနေရာတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။ ခဂိုရှိမမြို့တွင် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ၂၀ ရာစုခေတ်စစ်ပွဲကာလအတွင်း အရေးပါသည့် ရေတပ်အခြေစိုက်ခဲ့သည်။ <ref>Nussbaum, "Provinces and prefectures" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 780|page=780}}.</ref>
==လူဦးရေဆိုင်ရာ==
ခဂိုရှိမခရိုင်တွင် အဓိကလူမျိုးစု နှစ်ခု နေထိုင်ကြသည်။ ၎င်းတို့မှာ ဂျပန်လူမျိုးနှင့် ရူးခိုခုလူမျိုး (အမမိကျွန်း) တို့ ဖြစ်သည်။
==ပထဝီသွင်ပြင်==
==စီးပွားရေး==
==ပြင်ပလင့်များ==
{{Commons and category|Kagoshima prefecture}}
* {{OSM relation|1842186}}
* {{wikivoyage-inline|Kagoshima (prefecture)}}
* [http://www.pref.kagoshima.jp/foreign/english/index.html Official Kagoshima Prefecture website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150611002918/http://www.pref.kagoshima.jp/foreign/english/index.html |date=2015-06-11 }} {{in lang|en}}
* [https://peopleofkagoshima.com Official Kagoshima Prefecture Promotional Website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210812065704/https://peopleofkagoshima.com/ |date=2021-08-12 }} {{in lang|en}}
* National Archives of Japan [https://web.archive.org/web/20090404143746/http://jpimg.digital.archives.go.jp/jpg_prg/jgmWeb?%25TmpFileDisp%25Env=jpeg2k_images%2Fezu%2Ffukenchizu%2F033_kagoshima_e.env ... Kagoshima map (1891)]
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]]
76cuzuxllzbbwofy22mnl0m53l0tq5t
1049893
1049837
2026-08-23T08:29:24Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
/* ပထဝီသွင်ပြင် */
1049893
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
<!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = ခဂိုရှိမခရိုင်
| native_name = {{nobold|{{lang|ja|鹿児島県}}}}
| settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]]
| translit_lang1 = Japanese
| translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]]
| translit_lang1_info = {{lang|ja|鹿児島県}}
| translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]]
| translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Kagoshima-ken}}
| image_skyline = {{multiple image
| border = infobox
| total_width = 280
| image_style = border:1;
| perrow = 1/2/2/1
| caption_align = center
| image1 = 2025-09-08 Sakurajima Sunrise.jpg
| caption1 = View of [[Sakurajima]] from [[Kagoshima Bay]]
| image2 = Mangrove forest in Amami Oshima.jpg
| caption2 = [[Mangrove|A mangrove forest]] in [[Amami Island]]
| image3 = Jomonsugi (52931651088).jpg
| caption3 = Jōmon Cedar in [[Yakushima]]
| image4 = 2024.11.04 H3ロケット4号機きらめき3号打上げ.jpg
| caption4 = [[Tanegashima Space Center]]
| image5 = Kagoshima-Ibusuki Sweet-potatoes-field.jpg
| caption5 = Kaimondake and [[Sweet potato|sweet potato field]] in [[Ibusuki]]
| image6 = Kirishima-Jingu Front.jpg
| caption6 = [[Kirishima Shrine]]
}}
| image_flag = Flag of Kagoshima Prefecture.svg
| flag_size = 100px
| image_seal = Emblem of Kagoshima Prefecture.svg
| seal_size = 80px
| seal_type = Emblem
| image_blank_emblem = Symbol mark of Kagoshima Prefecture.svg
| blank_emblem_size = 80px
| blank_emblem_type = Symbol
| image_map = Map of Japan with highlight on 46 Kagoshima prefecture.svg
| coordinates =
| subdivision_type = Country
| subdivision_name = {{flag|Japan}}
| subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]]
| subdivision_name1 = [[Kyushu]]
| subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]]
| subdivision_name2 = [[Kyushu]]
| seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]]
| seat = [[Kagoshima]]
| parts_type = Subdivisions
| parts_style = para
| p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 8
| p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 43
| leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]]
| leader_name = [[Kōichi Shiota]]
| area_total_km2 = 9187.01
| area_water_percent = 0.2
| area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|10th]]
| population_footnotes =
| population_total = 1564175
| population_as_of = September 1, 2022
| population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|24th]]
| population_density_km2 = auto
| demographics_type2 = GDP
| demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算(2015年基準・2008SNA) : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}</ref>
| demographics2_title1 = Total
| demographics2_info1 = {{Plain list|
* [[JP¥]]6,048 billion
* [[US$]]44.7 billion (2022)
}}
| iso_code = JP-46
| website = {{URL|http://www.pref.kagoshima.jp/foreign/english/index.html}}
| module = {{Infobox place symbols| embedded=yes
| country = Japan
| bird = [[Lidth's jay]] (''Garrulus lidthi'')
| fish =
| flower = Miyamakirishima (''[[Rhododendron kiusianum]]'')
| tree = Camphor laurel<br/> (''[[Cinnamomum camphora]]'')
}}
| anthem = [[:ja:鹿児島県民の歌|Kagoshima kenmin no uta]]
}}
'''ခဂိုရှိမခရိုင်''' (鹿児島県, Kagoshima-ken<ref>{{cite book|script-title=ja:NHK日本語発音アクセント新辞典|publisher=NHK Publishing|editor=NHK Broadcasting Culture Research Institute|date=24 May 2016|lang=ja}}</ref>) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ [[ခယူးရှူးကျွန်း]]နှင့် [[ရူးခယူးကျွန်း]]တို့ပေါ်တွင် တည်ရှိသည့် ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Kagoshima prefecture" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|''Japan Encyclopedia'', p. 447|page=447}}.</ref> ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့အရ လူဦးရေ ၁,၅၂၇,၀၁၉ ဦး ရှိသည်။ ဧရိယာ ၉,၁၈၇ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၃,၅၄၇ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ ခဂိုရှိမခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[ခုမမိုတိုခရိုင်]]၊ အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် [[မိယဇခိခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။
ခဂိုရှိမမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်နှင့် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကကျသည့်မြို့များမှာ ခိရိရှိမမြို့၊ ခနိုယမြို့နှင့် ဆဆွတ်မဆန်းဒိုင်းမြို့တို့ ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, "Kagoshima prefecture" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 447|page=447}}.</ref> ခဂိုရှိမမြို့သည် ခယူးရှူးကျွန်း၏ တောင်ဘက်ဆုံးနေရာနှင့် ရူးခယူးကျွန်းများ၏ ဆဆွတ်နန်းကျွန်းအုပ်စုတွင် တည်ရှိနေသည်။ ခဂိုရှိမ၏ ပင်မကုန်းမြေသည် အရိအခဲပင်လယ်မှ ရှိဘုရှိပင်လယ်အော်အထိ ဖြန့်ကျက်တည်ရှိနေသည်။
==သမိုင်းကြောင်း==
{{main|ခဂိုရှိမခရိုင်၏ သမိုင်းကြောင်း}}
{{See also|ခဂိုရှိမခရိုင်ရှိ သမိုင်းဝင်နေရာများ}}
ခဂိုရှိမခရိုင်သည် ရှေးခေတ် ဂျပန်ပြည်နယ်များဖြစ်သည့် အိုးဆုမိနှင့် ဆဆွတ်မပြည်နယ်တို့ တည်ရှိခဲ့ဖူးသည်။ တည်နေရာအားဖြင့် ရူးခယူးကျွန်း (ဆဆွတ်နန်းကျွန်းစု) ၏ မြောက်ဘက်ပိုင်း ဖြစ်သည်။ ထိုဒေသသည် မဲဂျိခေတ်ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးကာလတွင် အဓိကနေရာတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။ ခဂိုရှိမမြို့တွင် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ၂၀ ရာစုခေတ်စစ်ပွဲကာလအတွင်း အရေးပါသည့် ရေတပ်အခြေစိုက်ခဲ့သည်။ <ref>Nussbaum, "Provinces and prefectures" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 780|page=780}}.</ref>
==လူဦးရေဆိုင်ရာ==
ခဂိုရှိမခရိုင်တွင် အဓိကလူမျိုးစု နှစ်ခု နေထိုင်ကြသည်။ ၎င်းတို့မှာ ဂျပန်လူမျိုးနှင့် ရူးခိုခုလူမျိုး (အမမိကျွန်း) တို့ ဖြစ်သည်။
==ပထဝီသွင်ပြင်==
ခဂိုရှိမခရိုင်သည် ခယူးရှူးကျွန်း၏ အနောက်တောင်ဘက်စွန်းတွင် တည်ရှိသည်။ ခရိုင်တွင် များစွာသောကျွန်းများ ပါဝင်တည်ရှိနေသည်။ အရေးပါဆုံး ကျွန်းစုမှာ အမမိကျွန်းစု ဖြစ်သည်။ ခရိုင်ကို အနောက်ဘက်တွင် အရှေ့တရုတ်ပင်လယ်၊ တောင်ဘက်တွင် အိုခိနဝခရိုင်၊ မြောက်ဘက်တွင် ခုမမိုတိုခရိုင်၊ အရှေ့ဘက်တွင် မိယဇခိခရိုင်တို့ကို ဝန်းရံထားသည်။ ခရိုင်၏ ကမ်းရိုးတန်းသည် ၂,၆၃၂ ကီလိုမီတာ (၁,၆၃၅ မိုင်) ရှည်လျားသည်။ ခဂိုရှိမပင်လယ်အော် (ခင်းခိုဝမ်) ဟုခေါ်သည့် ပင်လယ်အော်တစ်ခုလည်း ရှိသည်။ ဤပင်လယ်အော်သည် ဆဆွတ်မကျွန်းဆွယ်နှင့် အိုးဆုမိကျွန်းဆွယ်တို့အကြား တည်ရှိသည်။ ထိုသို့သော ပထဝီဝင်အနေအထားနှင့် တည်ရှိမှုတို့ကြောင့် ခဂိုရှိမပင်လယ်အော်ကို သမုင်းကြောင်းများစွာတွင် ဂျပန်နိုင်ငံသို့ "ဝင်ပေါက်" အဖြစ် အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ ခယူးရှူးကျွန်းတွင် လူဦးရေ ၁၃ သန်း ရှိသည်။ ခဂိုရှိမခရိုင်၏ လူဦးရေသည် ၂ သန်းအောက် လျော့နည်းသည်။
==စီးပွားရေး==
==ပြင်ပလင့်များ==
{{Commons and category|Kagoshima prefecture}}
* {{OSM relation|1842186}}
* {{wikivoyage-inline|Kagoshima (prefecture)}}
* [http://www.pref.kagoshima.jp/foreign/english/index.html Official Kagoshima Prefecture website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150611002918/http://www.pref.kagoshima.jp/foreign/english/index.html |date=2015-06-11 }} {{in lang|en}}
* [https://peopleofkagoshima.com Official Kagoshima Prefecture Promotional Website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210812065704/https://peopleofkagoshima.com/ |date=2021-08-12 }} {{in lang|en}}
* National Archives of Japan [https://web.archive.org/web/20090404143746/http://jpimg.digital.archives.go.jp/jpg_prg/jgmWeb?%25TmpFileDisp%25Env=jpeg2k_images%2Fezu%2Ffukenchizu%2F033_kagoshima_e.env ... Kagoshima map (1891)]
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]]
fhrb70nef702e9trnn9pmgvdc8dkprw
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:EggManYT
3
290799
1049782
2026-08-22T12:46:13Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1049782
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် EggManYT ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၄၆၊ ၂၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ (UTC)
fz95h4oqvczmf0ddl7wpzxfr7poykqt
အစုအရွယ်အစား
0
290800
1049783
2026-08-22T12:48:45Z
Mkant00
135890
"[[သင်္ချာ]] (mathematics) တွင် အစုအရွယ်အစား (cardinality) ဟူသော သဘောတရားသည် ဂျော့ ကန်တာ ၏ [[အစုသီအိုရီ]] (set theory) မှ စတင်ပေါ်ပေါက်လာခြင်းဖြစ်သည်။ ၎င်း..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1049783
wikitext
text/x-wiki
[[သင်္ချာ]] (mathematics) တွင် အစုအရွယ်အစား (cardinality) ဟူသော သဘောတရားသည် ဂျော့ ကန်တာ ၏ [[အစုသီအိုရီ]] (set theory) မှ စတင်ပေါ်ပေါက်လာခြင်းဖြစ်သည်။ ၎င်းကို အဆုံးရှိအစုများ (finite sets) တွင် အသုံးပြုသော [[အစု]]တစ်ခုရှိ [[အစုဝင်|အစုဝင်များ]] (elements) ၏ အရေအတွက်ဟူသော သဘောတရားမှသည် အနန္တအစုများ (infinite sets) အထိ ယေဘုယျပြုရန် အသုံးပြုသည်။
အဆုံးရှိအစုတစ်ခုအတွက် အစုအရွယ်အစားသည် ၎င်းတွင်ပါဝင်သော အစုဝင်များ၏ အရေအတွက်နှင့် ညီမျှသည်။ ထို့ကြောင့် ၎င်းသည် <math>0</math> အပါအဝင်ဖြစ်သော [[သဘာဝကိန်း]] (natural number) <math>n \in \mathbb{N}_0</math> ဖြစ်သည်။
သို့သော် အနန္တအစုများအတွက်မူ ၎င်းတို့၏ အစုအရွယ်အစားများကို အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်နိုင်ရန် သဘောတရားရေးရာ ယန္တရားတစ်ခု လိုအပ်သည်။ ၎င်းယန္တရားကို အစုသီအိုရီ၏ မူဘောင်အတွင်း၌ ဖန်တီးထားခြင်းဖြစ်သည်။ သို့သော် အောက်တွင်တင်ပြထားသော အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်များ (definitions)၊ သင်္ကေတအသုံးအနှုန်းများ (notations) နှင့် အကျိုးဆက်များသည် အဆုံးရှိအစုများနှင့် အနန္တအစုများ နှစ်ခုစလုံးအတွက် မှန်ကန်မှုရှိသည်။
အစု <math>A</math> ၏ အစုအရွယ်အစားကို များသောအားဖြင့် <math>\vert{}A\vert{}</math> အဖြစ် ဖော်ပြလေ့ရှိသည်။ အခြား အများသုံး သင်္ကေတအသုံးအနှုန်းတစ်ခုမှာ <math>\#A</math> ဖြစ်သည်။ တစ်ခါတစ်ရံတွင် <math>\text{card } A</math> သို့မဟုတ် <math>\bar{\bar{A}}</math> ဟူသော သင်္ကေတအသုံးအနှုန်းများကိုလည်း တွေ့ရှိရသည်။
== အဆုံးရှိအစုများ၏ အစုအရွယ်အစား (Cardinality of finite sets) ==
* ဥပမာများ
:<math>A = \{1, 3, 7, 21\} \Rightarrow \vert{}A\vert{} = 4</math> ။
:<math>B = \{\text{cat}, \text{dog}, \text{bird}, \text{fish}, \text{rabbit}\} \Rightarrow \vert{}B\vert{} = 5</math> ။
:<math>C = \{\text{red}, \text{yellow}, \text{blue}, \text{orange}, \text{Combray}, \text{Madeleine}\} \Rightarrow \vert{}C\vert{} = 6</math> ။
* <math>\vert{}X\vert{} = n \in \mathbb{N}_0</math> ဖြစ်သော အဆုံးရှိ[[အစု]] <math>X</math> ၏ ပါဝါအစု (power set) <math>\mathcal{P}(X)</math> တွင် [[အစုဝင်]]အရေအတွက် တိကျစွာ <math>2^n</math> ခု ပါဝင်သည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် [[အစုပိုင်း]] (subset) တစ်ခုကို ရွေးချယ်ခြင်းသည် အမှီအခိုကင်းသော ရွေးချယ်မှု <math>n</math> ခုနှင့် ကိုက်ညီသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ ဤရွေးချယ်မှုတစ်ခုချင်းစီတွင် <math>X</math> ၏ တိကျသော အစုဝင်တစ်ခုသည် အဆိုပါအစုပိုင်းထဲတွင် ပါဝင်သင့်၊ မပါဝင်သင့် ဟူသော ဖြစ်နိုင်ခြေ နှစ်ခုကြားတွင် ရွေးချယ်ရခြင်းဖြစ်သည်။
== ထပ်တူညီသော အစုအရွယ်အစား (Equinumerosity) ==
* ဘိုင်ဂျက်ရှင်း (Bijection) - [[အစု]] <math>A</math> နှင့် <math>B</math> တို့ကြားတွင် [[အင်ဂျက်တစ် ဖန်ရှင်|တစ်-တစ်]] (one-to-one) နှင့် [[ဆာဂျက်တစ် ဖန်ရှင်|လွှမ်းခြုံဖြစ်သော]] (onto) [[ဖန်ရှင်]]ဖြစ်သည့် [[ဘိုင်ဂျက်တစ် ဖန်ရှင်|ဘိုင်ဂျက်ရှင်း]] (bijection) တစ်ခု တည်ရှိမှသာလျှင် ၎င်းတို့နှစ်ခုသည် တူညီသော အစုအရွယ်အစား ရှိကြသည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။ ယင်းကဲ့သို့ တူညီသောအစုအရွယ်အစားရှိခြင်းကို ထပ်တူညီမှု (equinumerosity) ဟု ခေါ်ဆိုပြီး <math>|A| = |B|</math> သို့မဟုတ် <math>A \sim B</math> အဖြစ် ဖော်ပြသည်။
* ထပ်တူညီမှုဆက်သွယ်ချက် (Equivalence Relation) - <math>\sim</math> ဖြင့်ပြဆိုသော ထပ်တူညီမှုသည် အစုများအားလုံး၏ အတန်းအစား (class) တစ်ခုလုံးအပေါ်တွင် သက်ရောက်သော ထပ်တူညီမှုဆက်သွယ်ချက် (equivalence relation) တစ်ခုဖြစ်သည်။
* အဆုံးရှိ နှင့် အနန္တ နှိုင်းယှဉ်ချက် (Finite vs. Infinite) - အဆုံးရှိအစုနှစ်ခုသည် ၎င်းတို့တွင် တူညီသော [[အစုဝင်]]အရေအတွက် ရှိမှသာလျှင် ထပ်တူညီကြသည်။ သို့သော် အနန္တအစုတစ်ခုကိုမူ ၎င်း၏ အနည်းဆုံး [[အစုပိုင်း]]အစစ် (proper subset) တစ်ခုနှင့် ထပ်တူညီခြင်းဟူသော အချက်ဖြင့် တစ်ခုတည်းသီးသန့် (uniquely) ဝိသေသပြုနိုင်သည်။
== အရေးကြီးသော အစုအရွယ်အစားများ (Important Set Cardinalities) ==
* ရေတွက်နိုင်သောအစုများ (Countable Sets) - [[အစု]]တစ်ခုသည် <math>\mathbb{N}</math> ဖြင့်ပြဆိုသော [[သဘာဝကိန်း|သဘာဝကိန်းများ]] (natural numbers) အစုနှင့် အစုအရွယ်အစား တူညီပါက ၎င်းကို ရေတွက်နိုင်သောအစု (countable set) သို့မဟုတ် ရေတွက်နိုင်သော အနန္တ (countably infinite) အစုဟု ခေါ်သည်။
* အရွယ်အစားတူညီသော အနန္တအစုများ (Equally large infinite sets) - [[သဘာဝကိန်း|သဘာဝကိန်းများ]] <math>\mathbb{N}</math>၊ [[ကိန်းပြည့်|ကိန်းပြည့်များ]] (integers) <math>\mathbb{Z}</math> နှင့် [[အတိပြကိန်း|ရာရှင်နယ်ကိန်းများ]] (rational numbers) <math>\mathbb{Q}</math> အစုများအားလုံးတွင် တူညီသော ရေတွက်နိုင်သည့် အစုအရွယ်အစား ရှိကြသည်။
* ရေတွက်၍မရသောအစုများ (Uncountable Sets) - [[ကိန်းစစ်|ကိန်းစစ်များ]] (real numbers) <math>\mathbb{R}</math> အစုသည် <math>\mathbb{N}</math> ထက် တိကျစွာ ပိုမိုကြီးမားသော အစုအရွယ်အစားကို ပိုင်ဆိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် ၎င်းသည် ရေတွက်၍မရသောအစု (uncountable set) ဖြစ်သည်။
* အရွယ်အစားတူညီသော ရေတွက်၍မရသည့်အစုများ (Equally large uncountable sets) - [[ကိန်းစစ်|ကိန်းစစ်များ]] <math>\mathbb{R}</math>၊ အဖွင့် အပိုင်းအခြား (open interval) <math>(0,1)</math>၊ ကန်တာ အစု (Cantor set) <math>C</math> နှင့် သဘာဝကိန်းများ၏ ပါဝါအစု <math>\mathcal{P}(\mathbb{N})</math> တို့အားလုံးတွင် တူညီသော ရေတွက်၍မရသည့် အစုအရွယ်အစား ရှိကြသည်။
== ကာဒီနယ်ကိန်းများ နှင့် အာလက်ဖ် ဖန်ရှင် (Cardinal Numbers & Aleph Function) ==
* ကာဒီနယ်ကိန်းများ (Cardinal Numbers) - ထပ်တူညီမှုဆက်သွယ်ချက်အောက်ရှိ [[အစု]]တစ်ခု၏ ထပ်တူညီမှုအတန်းအစား (equivalence class) ကို ၎င်း၏ ကာဒီနယ်ကိန်း (cardinal number) ဟု ခေါ်သည်။ ရွေးချယ်ခြင်း [[နဂိုမှန်အဆို]] (Axiom of Choice) ကို မှန်ကန်သည်ဟု ယူဆပါက အစုတစ်ခု၏ ကာဒီနယ်ကိန်းကို ၎င်းနှင့် ထပ်တူညီသော အငယ်ဆုံး အော်ဒီနယ် (ordinal) ကိန်းအဖြစ် အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်သည်။
* အာလက်ဖ် ဖန်ရှင် (Aleph Function) - အနန္တ အစုအရွယ်အစားများကို အာလက်ဖ် [[ဖန်ရှင်]] (Aleph function) (<math>\aleph_i</math>) အသုံးပြု၍ ဖော်ပြသည်။ အနန္တအစု <math>A</math> တိုင်းတွင် တစ်ခုတည်းသီးသန့်ဖြစ်သော <math>\aleph_i</math> ဖြင့် သတ်မှတ်ထားသည့် အစုအရွယ်အစားတစ်ခုစီ ရှိသည်။
* အငယ်ဆုံး အနန္တ ကာဒီနယ် (Smallest Infinite Cardinal) - [[သဘာဝကိန်း|သဘာဝကိန်းများ]] <math>\mathbb{N}</math> ၏ အစုအရွယ်အစားသည် အငယ်ဆုံး အနန္တ ကာဒီနယ်ကိန်းဖြစ်သည်။ ၎င်းကို <math>\aleph_0</math> ဟု သင်္ကေတပြုပြီး အာလက်ဖ်-နော့တ် (Aleph-null) ဟု ခေါ်ဆိုသည်။
== အစုအရွယ်အစားများကို နှိုင်းယှဉ်ခြင်း (Comparing Cardinalities) ==
* ငယ်သည် သို့မဟုတ် ညီသည် (Less than or Equal) - အကယ်၍ [[အစု]] <math>A</math> မှ အစု <math>B</math> ၏ [[အစုပိုင်း]]တစ်ခုဆီသို့ [[ဘိုင်ဂျက်တစ် ဖန်ရှင်|ဘိုင်ဂျက်ရှင်း]]တစ်ခု တည်ရှိပါက <math>A</math> ၏ အစုအရွယ်အစားသည် <math>B</math> ၏ အစုအရွယ်အစားထက် ငယ်သည် သို့မဟုတ် ညီသည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။ ၎င်းကို <math>|A| \leq |B|</math> ဖြင့် ဖော်ပြသည်။
* တိကျစွာ ပိုငယ်သည် (Strictly Less) - အကယ်၍ <math>|A| \leq |B|</math> သည် မှန်ကန်သော်လည်း <math>B</math> မှ <math>A</math> ၏ အစုပိုင်းတစ်ခုဆီသို့ ဘိုင်ဂျက်ရှင်း မတည်ရှိပါက <math>A</math> ၏ အစုအရွယ်အစားသည် <math>B</math> ထက် တိကျစွာ ပိုငယ်သည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။ ၎င်းကို <math>|A| < |B|</math> ဖြင့် ဖော်ပြသည်။
* နှိုင်းယှဉ်နိုင်စွမ်း သီအိုရမ် (Comparability Theorem) - ရွေးချယ်ခြင်း [[နဂိုမှန်အဆို]] (axiom of choice) ကို မှန်ကန်သည်ဟု ယူဆပါက မည်သည့်အစုနှစ်ခု၏ အစုအရွယ်အစားများကိုမဆို အမြဲတမ်း နှိုင်းယှဉ်နိုင်သည်။ မည်သည့်အစု <math>A</math> နှင့် <math>B</math> အတွက်မဆို <math>|A| \leq |B|</math> သို့မဟုတ် <math>|B| \leq |A|</math> အခြေအနေတစ်ခုခု အမြဲဖြစ်ပေါ်သည်။
* ကန်တာ-ဘန်းစတိန်း-ရှရိုဒါ သီအိုရမ် (Cantor-Bernstein-Schröder Theorem) - အကယ်၍ <math>|A| \leq |B|</math> နှင့် <math>|B| \leq |A|</math> ဖြစ်ပါက ယင်းအစုများသည် ထပ်တူညီကြသည်။ ယင်းကို <math>|A| = |B|</math> ဖြင့် ဖော်ပြသည်။ ဤအချက်က ကာဒီနယ်ကိန်းများသည် အပြည့်အဝ အစဉ်ကျသော (totally ordered) ကိန်းများဖြစ်ကြောင်း သက်သေပြနေသည်။
== ကွန်တင်နျူယမ် ယူဆချက် (The Continuum Hypothesis) ==
* ကွန်တင်နျူယမ် ယူဆချက် (Continuum Hypothesis) အရ [[သဘာဝကိန်း|သဘာဝကိန်းများ]] <math>\mathbb{N}</math> နှင့် [[ကိန်းစစ်|ကိန်းစစ်များ]] <math>\mathbb{R}</math> ၏ အစုအရွယ်အစားများကြားတွင် တိကျစွာရှိနေသော အစုအရွယ်အစားရှိသည့် [[အစု]]ဟူ၍ မရှိပေ။
* ၎င်းက <math>|\mathbb{R}| = 2^{\aleph_0}</math> သည် ဒုတိယအငယ်ဆုံး အနန္တ ကာဒီနယ်ကိန်း <math>\aleph_1</math> ဖြစ်သည်ဟု အဆိုပြုထားသည်။
* ဤယူဆချက်သည် ဆုံးဖြတ်၍မရနိုင်သော (undecidable) အရာဖြစ်သည်။ ၎င်းကို ရွေးချယ်ခြင်း [[နဂိုမှန်အဆို]]ပါဝင်သော စံ ဇာမီလို-ဖရန်ကယ် နဂိုမှန်အဆိုများ (Zermelo-Fraenkel axioms with the Axiom of Choice) စနစ်အား အသုံးပြု၍ သက်သေပြနိုင်ခြင်းမရှိသလို ချေပနိုင်ခြင်းလည်း မရှိပေ။
== ကန်တာ၏ သီအိုရမ် နှင့် အကြီးဆုံး အစုအရွယ်အစား (Cantor's Theorem and the Largest Cardinality) ==
* ပါဝါအစု၏ အစုအရွယ်အစား (Power Set Cardinality) - [[အစုဝင်]] <math>n</math> ခုပါဝင်သော အဆုံးရှိ[[အစု]] <math>A</math> တစ်ခုအတွက် ၎င်း၏ ပါဝါအစု <math>\mathcal{P}(A)</math> တွင် အစုဝင် တိကျစွာ <math>2^n</math> ခု ပါဝင်သည်။ ၎င်းကို <math>|\mathcal{P}(A)| = 2^{|A|}</math> ဟု ဖော်ပြသည်။
* ကန်တာ၏ သီအိုရမ် (Cantor's Theorem) - ကန်တာ၏ သီအိုရမ် အရ မည်သည့်အစု <math>A</math> အတွက်မဆို ၎င်း၏ ပါဝါအစု <math>\mathcal{P}(A)</math> သည် အစု <math>A</math> ကိုယ်တိုင်ထက် တိကျစွာ ပိုမိုကြီးမားသော အစုအရွယ်အစားကို ပိုင်ဆိုင်သည်။ ၎င်းသည် အဆုံးရှိအစုဖြစ်စေ အနန္တအစုဖြစ်စေ မှန်ကန်သည်။ ၎င်းအချက်ကို <math>|A| < |\mathcal{P}(A)|</math> ဖြင့် ဖော်ပြသည်။
* အကြီးဆုံး အစုအရွယ်အစား မရှိခြင်း (No Largest Cardinality) - အစုတစ်ခု၏ ပါဝါအစုကို ယူခြင်းသည် အမြဲတမ်း တိကျစွာ ပိုမိုကြီးမားသော အစုအရွယ်အစားကို ရရှိစေသောကြောင့် အနန္တ ကာဒီနယ်ကိန်းများ အနန္တတိုင်အောင် ရှိနေသည်။ ထို့ကြောင့် အကြီးဆုံး အစုအရွယ်အစားရှိသော အစုဟူ၍ မရှိပေ။
== အဆုံးရှိအစုများအတွက် ဂဏန်းသင်္ချာ စည်းမျဉ်းများ (Arithmetic Rules for Finite Sets) ==
အဆုံးရှိ[[အစု]] <math>M</math> နှင့် <math>N</math> တို့အတွက် အောက်ပါစည်းမျဉ်းများ သက်ရောက်သည်-
* ပေါင်းခြင်းစည်းမျဉ်း (Sum Rule) - အကယ်၍ အစုများသည် ဘုံမပါသော (disjoint) အစုများဖြစ်ပါက <math>|M \cup N| = |M| + |N|</math> ဖြစ်သည်။ ၎င်းကို <math>M \cap N = \emptyset</math> အဖြစ် ဖော်ပြသည်။
* ခြားနားခြင်းစည်းမျဉ်း (Difference Rule) - အကယ်၍ <math>M \subseteq N</math> ဖြစ်ပါက <math>|N \setminus M| = |N| - |M|</math> ဖြစ်သည်။
* မြှောက်ခြင်းစည်းမျဉ်း (Product Rule) - [[ကာတီးရှန်း မြှောက်လဒ်]] (Cartesian product) ၏ အစုအရွယ်အစားမှာ <math>|M \times N| = |M| \cdot |N|</math> ဖြစ်သည်။
* ထပ်ကိန်းစည်းမျဉ်း (Power Rule) - <math>M</math> မှ <math>N</math> ဆီသို့ ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသော သင်္ချာဆိုင်ရာ [[ဖန်ရှင်|ဖန်ရှင်များ]]အားလုံးပါဝင်သောအစုသည် <math>|N|^{|M|}</math> ဟူသော အစုအရွယ်အစားကို ပိုင်ဆိုင်သည်။ ယင်းအစုကို <math>N^M</math> ဟု ဖော်ပြသည်။
* ပါဝင်ခြင်း-ဖယ်ထုတ်ခြင်း မူဝါဒ (Principle of Inclusion-Exclusion) - ထပ်နေသော အဆုံးရှိအစုများအတွက် <math>|M \cup N| = |M| + |N| - |M \cap N|</math> ဖြစ်သည်။ ဤသဘောတရားကို အစုများစွာ၏ ပေါင်းစပ်စုများ (unions) အတွက် ထပ်တူပိုင်းအစုများ (intersections) ကို အလှည့်ကျ [[ပေါင်းခြင်း]]နှင့် [[နုတ်ခြင်း]]နည်းလမ်းဖြင့် ယေဘုယျပြုနိုင်သည်။
[[ကဏ္ဍ:အစုသီအိုရီ]]
h8t6qnskrm6p5dul2z3a1inn6oqz7oh
1049784
1049783
2026-08-22T13:12:51Z
Mkant00
135890
1049784
wikitext
text/x-wiki
[[သင်္ချာ]] (mathematics) တွင် အစုအရွယ်အစား (cardinality) ဟူသော သဘောတရားသည် ဂျော့ ကန်တာ ၏ [[အစုသီအိုရီ]] (set theory) မှ စတင်ပေါ်ပေါက်လာခြင်းဖြစ်သည်။ ၎င်းကို အဆုံးရှိအစုများ (finite sets) တွင် အသုံးပြုသော [[အစု]]တစ်ခုရှိ [[အစုဝင်|အစုဝင်များ]] (elements) ၏ အရေအတွက်ဟူသော သဘောတရားမှသည် အနန္တအစုများ (infinite sets) အထိ ယေဘုယျပြုရန် အသုံးပြုသည်။
အဆုံးရှိအစုတစ်ခုအတွက် အစုအရွယ်အစားသည် ၎င်းတွင်ပါဝင်သော အစုဝင်များ၏ အရေအတွက်နှင့် ညီမျှသည်။ ထို့ကြောင့် ၎င်းသည် <math>0</math> အပါအဝင်ဖြစ်သော [[သဘာဝကိန်း]] (natural number) <math>n \in \mathbb{N}_0</math> ဖြစ်သည်။
သို့သော် အနန္တအစုများအတွက်မူ ၎င်းတို့၏ အစုအရွယ်အစားများကို အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်နိုင်ရန် သဘောတရားရေးရာ ယန္တရားတစ်ခု လိုအပ်သည်။ ၎င်းယန္တရားကို အစုသီအိုရီ၏ မူဘောင်အတွင်း၌ ဖန်တီးထားခြင်းဖြစ်သည်။ သို့သော် အောက်တွင်တင်ပြထားသော အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်များ (definitions)၊ သင်္ကေတအသုံးအနှုန်းများ (notations) နှင့် အကျိုးဆက်များသည် အဆုံးရှိအစုများနှင့် အနန္တအစုများ နှစ်ခုစလုံးအတွက် မှန်ကန်မှုရှိသည်။
အစု <math>A</math> ၏ အစုအရွယ်အစားကို များသောအားဖြင့် <math>\vert{}A\vert{}</math> အဖြစ် ဖော်ပြလေ့ရှိသည်။ အခြား အများသုံး သင်္ကေတအသုံးအနှုန်းတစ်ခုမှာ <math>\#A</math> ဖြစ်သည်။ တစ်ခါတစ်ရံတွင် <math>\text{card } A</math> သို့မဟုတ် <math>\bar{\bar{A}}</math> ဟူသော သင်္ကေတအသုံးအနှုန်းများကိုလည်း တွေ့ရှိရသည်။
== အဆုံးရှိအစုများ၏ အစုအရွယ်အစား (Cardinality of finite sets) ==
* ဥပမာများ
:<math>A = \{1, 3, 7, 21\} \Rightarrow \vert{}A\vert{} = 4</math> ။
:<math>B = \{\text{cat}, \text{dog}, \text{bird}, \text{fish}, \text{rabbit}\} \Rightarrow \vert{}B\vert{} = 5</math> ။
:<math>C = \{\text{red}, \text{yellow}, \text{blue}, \text{orange}, \text{Combray}, \text{Madeleine}\} \Rightarrow \vert{}C\vert{} = 6</math> ။
* <math>\vert{}X\vert{} = n \in \mathbb{N}_0</math> ဖြစ်သော အဆုံးရှိ[[အစု]] <math>X</math> ၏ ပါဝါအစု (power set) <math>\mathcal{P}(X)</math> တွင် [[အစုဝင်]]အရေအတွက် တိကျစွာ <math>2^n</math> ခု ပါဝင်သည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် [[အစုပိုင်း]] (subset) တစ်ခုကို ရွေးချယ်ခြင်းသည် အမှီအခိုကင်းသော ရွေးချယ်မှု <math>n</math> ခုနှင့် ကိုက်ညီသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ ဤရွေးချယ်မှုတစ်ခုချင်းစီတွင် <math>X</math> ၏ တိကျသော အစုဝင်တစ်ခုသည် အဆိုပါအစုပိုင်းထဲတွင် ပါဝင်သင့်၊ မပါဝင်သင့် ဟူသော ဖြစ်နိုင်ခြေ နှစ်ခုကြားတွင် ရွေးချယ်ရခြင်းဖြစ်သည်။
== ထပ်တူညီသော အစုအရွယ်အစား (Equinumerosity) ==
* ဘိုင်ဂျက်ရှင်း (Bijection) - [[အစု]] <math>A</math> နှင့် <math>B</math> တို့ကြားတွင် [[အင်ဂျက်တစ် ဖန်ရှင်|တစ်-တစ်]] (one-to-one) နှင့် [[ဆာဂျက်တစ် ဖန်ရှင်|လွှမ်းခြုံဖြစ်သော]] (onto) [[ဖန်ရှင်]]ဖြစ်သည့် [[ဘိုင်ဂျက်တစ် ဖန်ရှင်|ဘိုင်ဂျက်ရှင်း]] (bijection) တစ်ခု တည်ရှိမှသာလျှင် ၎င်းတို့နှစ်ခုသည် တူညီသော အစုအရွယ်အစား ရှိကြသည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။ ယင်းကဲ့သို့ တူညီသောအစုအရွယ်အစားရှိခြင်းကို ထပ်တူညီမှု (equinumerosity) ဟု ခေါ်ဆိုပြီး <math>|A| = |B|</math> သို့မဟုတ် <math>A \sim B</math> အဖြစ် ဖော်ပြသည်။
* ထပ်တူညီမှုဆက်သွယ်ချက် (Equivalence Relation) - <math>\sim</math> ဖြင့်ပြဆိုသော ထပ်တူညီမှုသည် အစုများအားလုံး၏ အတန်းအစား (class) တစ်ခုလုံးအပေါ်တွင် သက်ရောက်သော ထပ်တူညီမှုဆက်သွယ်ချက် (equivalence relation) တစ်ခုဖြစ်သည်။
* အဆုံးရှိ နှင့် အနန္တ နှိုင်းယှဉ်ချက် (Finite vs. Infinite) - အဆုံးရှိအစုနှစ်ခုသည် ၎င်းတို့တွင် တူညီသော [[အစုဝင်]]အရေအတွက် ရှိမှသာလျှင် ထပ်တူညီကြသည်။ သို့သော် အနန္တအစုတစ်ခုကိုမူ ၎င်း၏ အနည်းဆုံး [[အစုပိုင်း]]အစစ် (proper subset) တစ်ခုနှင့် ထပ်တူညီခြင်းဟူသော အချက်ဖြင့် တစ်ခုတည်းသီးသန့် (uniquely) ဝိသေသပြုနိုင်သည်။
== အရေးကြီးသော အစုအရွယ်အစားများ (Important Set Cardinalities) ==
* ရေတွက်နိုင်သောအစုများ (Countable Sets) - [[အစု]]တစ်ခုသည် <math>\mathbb{N}</math> ဖြင့်ပြဆိုသော [[သဘာဝကိန်း|သဘာဝကိန်းများ]] (natural numbers) အစုနှင့် အစုအရွယ်အစား တူညီပါက ၎င်းကို ရေတွက်နိုင်သောအစု (countable set) သို့မဟုတ် ရေတွက်နိုင်သော အနန္တ (countably infinite) အစုဟု ခေါ်သည်။
* အရွယ်အစားတူညီသော အနန္တအစုများ (Equally large infinite sets) - [[သဘာဝကိန်း|သဘာဝကိန်းများ]] <math>\mathbb{N}</math>၊ [[ကိန်းပြည့်|ကိန်းပြည့်များ]] (integers) <math>\mathbb{Z}</math> နှင့် [[အတိပြကိန်း|ရာရှင်နယ်ကိန်းများ]] (rational numbers) <math>\mathbb{Q}</math> အစုများအားလုံးတွင် တူညီသော ရေတွက်နိုင်သည့် အစုအရွယ်အစား ရှိကြသည်။
* ရေတွက်၍မရသောအစုများ (Uncountable Sets) - [[ကိန်းစစ်|ကိန်းစစ်များ]] (real numbers) <math>\mathbb{R}</math> အစုသည် <math>\mathbb{N}</math> ထက် တိကျစွာ ပိုမိုကြီးမားသော အစုအရွယ်အစားကို ပိုင်ဆိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် ၎င်းသည် ရေတွက်၍မရသောအစု (uncountable set) ဖြစ်သည်။
* အရွယ်အစားတူညီသော ရေတွက်၍မရသည့်အစုများ (Equally large uncountable sets) - [[ကိန်းစစ်|ကိန်းစစ်များ]] <math>\mathbb{R}</math>၊ အဖွင့် အပိုင်းအခြား (open interval) <math>(0,1)</math>၊ ကန်တာ အစု (Cantor set) <math>C</math> နှင့် သဘာဝကိန်းများ၏ ပါဝါအစု <math>\mathcal{P}(\mathbb{N})</math> တို့အားလုံးတွင် တူညီသော ရေတွက်၍မရသည့် အစုအရွယ်အစား ရှိကြသည်။
== ကာဒီနယ်ကိန်းများ နှင့် အာလက်ဖ် ဖန်ရှင် (Cardinal Numbers & Aleph Function) ==
* ကာဒီနယ်ကိန်းများ (Cardinal Numbers) - ထပ်တူညီမှုဆက်သွယ်ချက်အောက်ရှိ [[အစု]]တစ်ခု၏ ထပ်တူညီမှုအတန်းအစား (equivalence class) ကို ၎င်း၏ ကာဒီနယ်ကိန်း (cardinal number) ဟု ခေါ်သည်။ ရွေးချယ်ခြင်း [[နဂိုမှန်အဆို]] (Axiom of Choice) ကို မှန်ကန်သည်ဟု ယူဆပါက အစုတစ်ခု၏ ကာဒီနယ်ကိန်းကို ၎င်းနှင့် ထပ်တူညီသော အငယ်ဆုံး အော်ဒီနယ် (ordinal) ကိန်းအဖြစ် အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်သည်။
* အာလက်ဖ် ဖန်ရှင် (Aleph Function) - အနန္တ အစုအရွယ်အစားများကို အာလက်ဖ် [[ဖန်ရှင်]] (Aleph function) (<math>\aleph_i</math>) အသုံးပြု၍ ဖော်ပြသည်။ အနန္တအစု <math>A</math> တိုင်းတွင် တစ်ခုတည်းသီးသန့်ဖြစ်သော <math>\aleph_i</math> ဖြင့် သတ်မှတ်ထားသည့် အစုအရွယ်အစားတစ်ခုစီ ရှိသည်။
* အငယ်ဆုံး အနန္တ ကာဒီနယ် (Smallest Infinite Cardinal) - [[သဘာဝကိန်း|သဘာဝကိန်းများ]] <math>\mathbb{N}</math> ၏ အစုအရွယ်အစားသည် အငယ်ဆုံး အနန္တ ကာဒီနယ်ကိန်းဖြစ်သည်။ ၎င်းကို <math>\aleph_0</math> ဟု သင်္ကေတပြုပြီး အာလက်ဖ်-နော့တ် (Aleph-null) ဟု ခေါ်ဆိုသည်။
== အစုအရွယ်အစားများကို နှိုင်းယှဉ်ခြင်း (Comparing Cardinalities) ==
* ငယ်သည် သို့မဟုတ် ညီသည် (Less than or Equal) - အကယ်၍ [[အစု]] <math>A</math> မှ အစု <math>B</math> ၏ [[အစုပိုင်း]]တစ်ခုဆီသို့ [[ဘိုင်ဂျက်တစ် ဖန်ရှင်|ဘိုင်ဂျက်ရှင်း]]တစ်ခု တည်ရှိပါက <math>A</math> ၏ အစုအရွယ်အစားသည် <math>B</math> ၏ အစုအရွယ်အစားထက် ငယ်သည် သို့မဟုတ် ညီသည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။ ၎င်းကို <math>|A| \leq |B|</math> ဖြင့် ဖော်ပြသည်။
* တိကျစွာ ပိုငယ်သည် (Strictly Less) - အကယ်၍ <math>|A| \leq |B|</math> သည် မှန်ကန်သော်လည်း <math>B</math> မှ <math>A</math> ၏ အစုပိုင်းတစ်ခုဆီသို့ ဘိုင်ဂျက်ရှင်း မတည်ရှိပါက <math>A</math> ၏ အစုအရွယ်အစားသည် <math>B</math> ထက် တိကျစွာ ပိုငယ်သည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။ ၎င်းကို <math>|A| < |B|</math> ဖြင့် ဖော်ပြသည်။
* နှိုင်းယှဉ်နိုင်စွမ်း သီအိုရမ် (Comparability Theorem) - [[ရွေးချယ်ခြင်း နဂိုမှန်အဆို]] (axiom of choice) ကို မှန်ကန်သည်ဟု ယူဆပါက မည်သည့်အစုနှစ်ခု၏ အစုအရွယ်အစားများကိုမဆို အမြဲတမ်း နှိုင်းယှဉ်နိုင်သည်။ မည်သည့်အစု <math>A</math> နှင့် <math>B</math> အတွက်မဆို <math>|A| \leq |B|</math> သို့မဟုတ် <math>|B| \leq |A|</math> အခြေအနေတစ်ခုခု အမြဲဖြစ်ပေါ်သည်။
* ကန်တာ-ဘန်းစတိန်း-ရှရိုဒါ သီအိုရမ် (Cantor-Bernstein-Schröder Theorem) - အကယ်၍ <math>|A| \leq |B|</math> နှင့် <math>|B| \leq |A|</math> ဖြစ်ပါက ယင်းအစုများသည် ထပ်တူညီကြသည်။ ယင်းကို <math>|A| = |B|</math> ဖြင့် ဖော်ပြသည်။ ဤအချက်က ကာဒီနယ်ကိန်းများသည် အပြည့်အဝ အစဉ်ကျသော (totally ordered) ကိန်းများဖြစ်ကြောင်း သက်သေပြနေသည်။
== ကွန်တင်နျူယမ် ယူဆချက် (The Continuum Hypothesis) ==
* ကွန်တင်နျူယမ် ယူဆချက် (Continuum Hypothesis) အရ [[သဘာဝကိန်း|သဘာဝကိန်းများ]] <math>\mathbb{N}</math> နှင့် [[ကိန်းစစ်|ကိန်းစစ်များ]] <math>\mathbb{R}</math> ၏ အစုအရွယ်အစားများကြားတွင် တိကျစွာရှိနေသော အစုအရွယ်အစားရှိသည့် [[အစု]]ဟူ၍ မရှိပေ။
* ၎င်းက <math>|\mathbb{R}| = 2^{\aleph_0}</math> သည် ဒုတိယအငယ်ဆုံး အနန္တ ကာဒီနယ်ကိန်း <math>\aleph_1</math> ဖြစ်သည်ဟု အဆိုပြုထားသည်။
* ဤယူဆချက်သည် ဆုံးဖြတ်၍မရနိုင်သော (undecidable) အရာဖြစ်သည်။ ၎င်းကို ရွေးချယ်ခြင်း [[နဂိုမှန်အဆို]]ပါဝင်သော စံ ဇာမီလို-ဖရန်ကယ် နဂိုမှန်အဆိုများ (Zermelo-Fraenkel axioms with the Axiom of Choice) စနစ်အား အသုံးပြု၍ သက်သေပြနိုင်ခြင်းမရှိသလို ချေပနိုင်ခြင်းလည်း မရှိပေ။
== ကန်တာ၏ သီအိုရမ် နှင့် အကြီးဆုံး အစုအရွယ်အစား (Cantor's Theorem and the Largest Cardinality) ==
* ပါဝါအစု၏ အစုအရွယ်အစား (Power Set Cardinality) - [[အစုဝင်]] <math>n</math> ခုပါဝင်သော အဆုံးရှိ[[အစု]] <math>A</math> တစ်ခုအတွက် ၎င်း၏ ပါဝါအစု <math>\mathcal{P}(A)</math> တွင် အစုဝင် တိကျစွာ <math>2^n</math> ခု ပါဝင်သည်။ ၎င်းကို <math>|\mathcal{P}(A)| = 2^{|A|}</math> ဟု ဖော်ပြသည်။
* ကန်တာ၏ သီအိုရမ် (Cantor's Theorem) - ကန်တာ၏ သီအိုရမ် အရ မည်သည့်အစု <math>A</math> အတွက်မဆို ၎င်း၏ ပါဝါအစု <math>\mathcal{P}(A)</math> သည် အစု <math>A</math> ကိုယ်တိုင်ထက် တိကျစွာ ပိုမိုကြီးမားသော အစုအရွယ်အစားကို ပိုင်ဆိုင်သည်။ ၎င်းသည် အဆုံးရှိအစုဖြစ်စေ အနန္တအစုဖြစ်စေ မှန်ကန်သည်။ ၎င်းအချက်ကို <math>|A| < |\mathcal{P}(A)|</math> ဖြင့် ဖော်ပြသည်။
* အကြီးဆုံး အစုအရွယ်အစား မရှိခြင်း (No Largest Cardinality) - အစုတစ်ခု၏ ပါဝါအစုကို ယူခြင်းသည် အမြဲတမ်း တိကျစွာ ပိုမိုကြီးမားသော အစုအရွယ်အစားကို ရရှိစေသောကြောင့် အနန္တ ကာဒီနယ်ကိန်းများ အနန္တတိုင်အောင် ရှိနေသည်။ ထို့ကြောင့် အကြီးဆုံး အစုအရွယ်အစားရှိသော အစုဟူ၍ မရှိပေ။
== အဆုံးရှိအစုများအတွက် ဂဏန်းသင်္ချာ စည်းမျဉ်းများ (Arithmetic Rules for Finite Sets) ==
အဆုံးရှိ[[အစု]] <math>M</math> နှင့် <math>N</math> တို့အတွက် အောက်ပါစည်းမျဉ်းများ သက်ရောက်သည်-
* ပေါင်းခြင်းစည်းမျဉ်း (Sum Rule) - အကယ်၍ အစုများသည် ဘုံမပါသော (disjoint) အစုများဖြစ်ပါက <math>|M \cup N| = |M| + |N|</math> ဖြစ်သည်။ ၎င်းကို <math>M \cap N = \emptyset</math> အဖြစ် ဖော်ပြသည်။
* ခြားနားခြင်းစည်းမျဉ်း (Difference Rule) - အကယ်၍ <math>M \subseteq N</math> ဖြစ်ပါက <math>|N \setminus M| = |N| - |M|</math> ဖြစ်သည်။
* မြှောက်ခြင်းစည်းမျဉ်း (Product Rule) - [[ကာတီးရှန်း မြှောက်လဒ်]] (Cartesian product) ၏ အစုအရွယ်အစားမှာ <math>|M \times N| = |M| \cdot |N|</math> ဖြစ်သည်။
* ထပ်ကိန်းစည်းမျဉ်း (Power Rule) - <math>M</math> မှ <math>N</math> ဆီသို့ ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသော သင်္ချာဆိုင်ရာ [[ဖန်ရှင်|ဖန်ရှင်များ]]အားလုံးပါဝင်သောအစုသည် <math>|N|^{|M|}</math> ဟူသော အစုအရွယ်အစားကို ပိုင်ဆိုင်သည်။ ယင်းအစုကို <math>N^M</math> ဟု ဖော်ပြသည်။
* ပါဝင်ခြင်း-ဖယ်ထုတ်ခြင်း မူဝါဒ (Principle of Inclusion-Exclusion) - ထပ်နေသော အဆုံးရှိအစုများအတွက် <math>|M \cup N| = |M| + |N| - |M \cap N|</math> ဖြစ်သည်။ ဤသဘောတရားကို အစုများစွာ၏ ပေါင်းစပ်စုများ (unions) အတွက် ထပ်တူပိုင်းအစုများ (intersections) ကို အလှည့်ကျ [[ပေါင်းခြင်း]]နှင့် [[နုတ်ခြင်း]]နည်းလမ်းဖြင့် ယေဘုယျပြုနိုင်သည်။
[[ကဏ္ဍ:အစုသီအိုရီ]]
4q6hj0fxapnt5bbx8w9adsaars275qb
ရွေးချယ်ခြင်း နဂိုမှန်အဆို
0
290801
1049785
2026-08-22T13:16:53Z
Mkant00
135890
"[[သင်္ချာ|သင်္ချာဘာသာရပ်]]တွင် ရွေးချယ်ခြင်း နဂိုမှန်အဆို (axiom of choice) သည် ဇာမီလို-ဖရန်ကယ် [[အစုသီအိုရီ]] (Zermelo-Fraenkel set theory) သို့ ပေါင်းထည့်န..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1049785
wikitext
text/x-wiki
[[သင်္ချာ|သင်္ချာဘာသာရပ်]]တွင် ရွေးချယ်ခြင်း နဂိုမှန်အဆို (axiom of choice) သည် ဇာမီလို-ဖရန်ကယ် [[အစုသီအိုရီ]] (Zermelo-Fraenkel set theory) သို့ ပေါင်းထည့်နိုင်သော [[နဂိုမှန်အဆို]] (axiom) တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ယင်းကို ၁၉၀၄ ခုနှစ်တွင် အန်းစ် ဇာမီလို မှ ပထမဆုံး ဖော်ထုတ်ခဲ့သည်။ ပင်ကိုသိစိတ်အရ (intuitively) ၎င်းက ဗလာမဟုတ်သော[[အစု]] (non-empty set) များ ပါဝင်သည့် မည်သည့် စုစည်းမှု (collection) မှမဆို အစု (set) တစ်ခုစီမှ [[အစုဝင်]] (element) တစ်ခုစီကို တိကျစွာ ရွေးချယ်နိုင်ကြောင်း ဖော်ပြသည်။ မည်သည့်အစုဝင်ကို ရွေးချယ်ရမည်ဟူသော တိကျသည့် စည်းမျဉ်း မရှိလျှင်ပင် ထိုသို့ ရွေးချယ်နိုင်သည်။
== ပုံစံတကျ ဖော်ပြချက် (Formal Statement) ==
ရွေးချယ်ခြင်း [[နဂိုမှန်အဆို]]ကို အောက်ပါအတိုင်း ဖော်ပြနိုင်သည်။ ဗလာမဟုတ်သော[[အစု|အစုများ]] ပါဝင်သည့် မည်သည့် အစု <math>X</math> အတွက်မဆို <math>X</math> အပေါ်တွင် သတ်မှတ်ထားသော ရွေးချယ်ခြင်း ဖန်ရှင် (choice function) ဟုခေါ်သည့် [[ဖန်ရှင်]] (function) တစ်ခု တည်ရှိသည်။ အဆိုပါ ဖန်ရှင်သည် <math>X</math> တွင် ပါဝင်သော အစု <math>A</math> တစ်ခုစီကို ထိုအစု <math>A</math> ၏ [[အစုဝင်]]တစ်ခုနှင့် ဆက်သွယ်ပေးသည်။
ယင်းကို ပုံစံတကျအားဖြင့် (formally) အောက်ပါအတိုင်း ရေးသားသည်။
<math>\forall X \left[ \varnothing \notin X \implies \exists f: X \to \bigcup X \quad \forall A \in X \; (f(A) \in A) \right]</math>
=== နဂိုမှန်အဆို မလိုအပ်သော အခြေအနေများ ===
ရွေးချယ်ခြင်း [[နဂိုမှန်အဆို]]သည် အနန္တ (infinite) ဖြစ်သော စုစည်းမှုများကို တွက်ချက်ကိုင်တွယ်ရာတွင် အဓိကအားဖြင့် အသုံးဝင်သည်။ အကယ်၍ <math>X</math> သည် အဆုံးရှိ[[အစု]] (finite set) ဖြစ်ပါက ဤနဂိုမှန်အဆိုကို အသုံးပြုရန် မလိုအပ်ပေ။ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက် (definition) အရ စုစည်းမှုထဲတွင် ပါဝင်သော အစုတိုင်းသည် ဗလာမဟုတ်သောအစုများ ဖြစ်ကြသည်။ ယင်းသည် ၎င်းတို့တွင် အနည်းဆုံး [[အစုဝင်]]တစ်ခုစီ ပါဝင်သည်ဟု ဆိုလိုသည်။ ထို့ကြောင့် <math>X</math> တွင် ပါဝင်သော အစုဝင်များ၏ အရေအတွက်အပေါ် မူတည်၍ [[သင်္ချာ|သင်္ချာဆိုင်ရာ]] ဆင့်ကဲသက်သေပြနည်း (mathematical induction) ကို အသုံးပြုကာ ရွေးချယ်ခြင်း [[ဖန်ရှင်]]၏ တည်ရှိမှု (existence) ကို သက်သေပြနိုင်သည်။
ထို့ပြင် ရွေးချယ်ခြင်း နဂိုမှန်အဆိုကို အသုံးမပြုဘဲ ရွေးချယ်ခြင်း ဖန်ရှင်တစ်ခုကို တိကျစွာ သတ်မှတ်ပေးနိုင်သည့် သီးခြား အနန္တဖြစ်သော အခြေအနေများလည်း ရှိသည်။ ဥပမာအားဖြင့် အကယ်၍ <math>X</math> သည် [[သဘာဝကိန်း]] (natural number) များ ပါဝင်သည့် ဗလာမဟုတ်သောအစုများ၏ စုစည်းမှုဖြစ်ပါက <math>f(A)</math> ကို <math>A</math> ၏ အငယ်ဆုံး အစုဝင်အဖြစ် ထားရှိကာ ရွေးချယ်ခြင်း ဖန်ရှင်ကို သတ်မှတ်နိုင်သည်။ ဤသို့ပြုလုပ်နိုင်ခြင်းမှာ ရွေးချယ်ခြင်း နဂိုမှန်အဆိုအပေါ် မှီခိုခြင်းမရှိဘဲ သဘာဝကိန်းများ၏ ကောင်းစွာအစဉ်ကျခြင်း (well-ordering) ဂုဏ်သတ္တိ (property) အပေါ်တွင် မှီခိုသောကြောင့် ဖြစ်သည်။
== ကတ်တဂိုရီ သီအိုရီ (Category Theory) ==
[[ကတ်တဂိုရီသီအိုရီ|ကတ်တဂိုရီ သီအိုရီ]] (category theory) တွင် ရွေးချယ်ခြင်း [[နဂိုမှန်အဆို]]သည် <math>\mathbf{Set}</math> ဟုခေါ်သော [[အစုများ ကတ်တဂိုရီ]] (category of sets) အတွင်းရှိ ဆာဂျက်ရှင်း (surjection) တိုင်းသည် ခွဲထွက်သည် (splits) နှင့် အဓိပ္ပာယ် ထပ်တူညီသည် (equivalent) ။
ယင်းမှာ [[အစု|အစုများ]]ကြားရှိ မည်သည့် [[ဆာဂျက်တစ် ဖန်ရှင်]] (surjective function) <math>f: A \to B</math> အတွက်မဆို [[ဖန်ရှင်]] <math>g: B \to A</math> တစ်ခု တည်ရှိသည်ဟု ဆိုလိုသည်။ ၎င်း ဖန်ရှင် <math>g</math> ကို အပိုင်း (section) သို့မဟုတ် ညာပြောင်းပြန် (right inverse) ဟု သိကြသည်။ အဆိုပါ ဖန်ရှင်နှစ်ခု၏ ပေါင်းစပ်ခြင်း (composition) <math>f \circ g</math> သည် <math>B</math> အပေါ်ရှိ ထပ်တူရ ဖန်ရှင် (identity function) ဖြစ်သည်။ ယင်း ထပ်တူရ ဖန်ရှင်ကို <math>\text{id}_B: B \to B</math> ဖြင့် ဖော်ပြသည်။
[[ကဏ္ဍ:အစုသီအိုရီ]]
jxrszy38omoe13k853b4exdkl52dwks
1049786
1049785
2026-08-22T13:17:26Z
Mkant00
135890
/* ပုံစံတကျ ဖော်ပြချက် (Formal Statement) */
1049786
wikitext
text/x-wiki
[[သင်္ချာ|သင်္ချာဘာသာရပ်]]တွင် ရွေးချယ်ခြင်း နဂိုမှန်အဆို (axiom of choice) သည် ဇာမီလို-ဖရန်ကယ် [[အစုသီအိုရီ]] (Zermelo-Fraenkel set theory) သို့ ပေါင်းထည့်နိုင်သော [[နဂိုမှန်အဆို]] (axiom) တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ယင်းကို ၁၉၀၄ ခုနှစ်တွင် အန်းစ် ဇာမီလို မှ ပထမဆုံး ဖော်ထုတ်ခဲ့သည်။ ပင်ကိုသိစိတ်အရ (intuitively) ၎င်းက ဗလာမဟုတ်သော[[အစု]] (non-empty set) များ ပါဝင်သည့် မည်သည့် စုစည်းမှု (collection) မှမဆို အစု (set) တစ်ခုစီမှ [[အစုဝင်]] (element) တစ်ခုစီကို တိကျစွာ ရွေးချယ်နိုင်ကြောင်း ဖော်ပြသည်။ မည်သည့်အစုဝင်ကို ရွေးချယ်ရမည်ဟူသော တိကျသည့် စည်းမျဉ်း မရှိလျှင်ပင် ထိုသို့ ရွေးချယ်နိုင်သည်။
== ပုံစံတကျ ဖော်ပြချက် (Formal Statement) ==
ရွေးချယ်ခြင်း [[နဂိုမှန်အဆို]]ကို အောက်ပါအတိုင်း ဖော်ပြနိုင်သည်။ ဗလာမဟုတ်သော[[အစု|အစုများ]] ပါဝင်သည့် မည်သည့် အစု <math>X</math> အတွက်မဆို <math>X</math> အပေါ်တွင် သတ်မှတ်ထားသော ရွေးချယ်ခြင်း ဖန်ရှင် (choice function) ဟုခေါ်သည့် [[ဖန်ရှင်]] (function) တစ်ခု တည်ရှိသည်။ အဆိုပါ ဖန်ရှင်သည် <math>X</math> တွင် ပါဝင်သော အစု <math>A</math> တစ်ခုစီကို ထိုအစု <math>A</math> ၏ [[အစုဝင်]]တစ်ခုနှင့် ဆက်သွယ်ပေးသည်။
ယင်းကို ပုံစံတကျအားဖြင့် (formally) အောက်ပါအတိုင်း ရေးသားသည်။
:<math>\forall X \left[ \varnothing \notin X \implies \exists f: X \to \bigcup X \quad \forall A \in X \; (f(A) \in A) \right]</math>
=== နဂိုမှန်အဆို မလိုအပ်သော အခြေအနေများ ===
ရွေးချယ်ခြင်း [[နဂိုမှန်အဆို]]သည် အနန္တ (infinite) ဖြစ်သော စုစည်းမှုများကို တွက်ချက်ကိုင်တွယ်ရာတွင် အဓိကအားဖြင့် အသုံးဝင်သည်။ အကယ်၍ <math>X</math> သည် အဆုံးရှိ[[အစု]] (finite set) ဖြစ်ပါက ဤနဂိုမှန်အဆိုကို အသုံးပြုရန် မလိုအပ်ပေ။ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက် (definition) အရ စုစည်းမှုထဲတွင် ပါဝင်သော အစုတိုင်းသည် ဗလာမဟုတ်သောအစုများ ဖြစ်ကြသည်။ ယင်းသည် ၎င်းတို့တွင် အနည်းဆုံး [[အစုဝင်]]တစ်ခုစီ ပါဝင်သည်ဟု ဆိုလိုသည်။ ထို့ကြောင့် <math>X</math> တွင် ပါဝင်သော အစုဝင်များ၏ အရေအတွက်အပေါ် မူတည်၍ [[သင်္ချာ|သင်္ချာဆိုင်ရာ]] ဆင့်ကဲသက်သေပြနည်း (mathematical induction) ကို အသုံးပြုကာ ရွေးချယ်ခြင်း [[ဖန်ရှင်]]၏ တည်ရှိမှု (existence) ကို သက်သေပြနိုင်သည်။
ထို့ပြင် ရွေးချယ်ခြင်း နဂိုမှန်အဆိုကို အသုံးမပြုဘဲ ရွေးချယ်ခြင်း ဖန်ရှင်တစ်ခုကို တိကျစွာ သတ်မှတ်ပေးနိုင်သည့် သီးခြား အနန္တဖြစ်သော အခြေအနေများလည်း ရှိသည်။ ဥပမာအားဖြင့် အကယ်၍ <math>X</math> သည် [[သဘာဝကိန်း]] (natural number) များ ပါဝင်သည့် ဗလာမဟုတ်သောအစုများ၏ စုစည်းမှုဖြစ်ပါက <math>f(A)</math> ကို <math>A</math> ၏ အငယ်ဆုံး အစုဝင်အဖြစ် ထားရှိကာ ရွေးချယ်ခြင်း ဖန်ရှင်ကို သတ်မှတ်နိုင်သည်။ ဤသို့ပြုလုပ်နိုင်ခြင်းမှာ ရွေးချယ်ခြင်း နဂိုမှန်အဆိုအပေါ် မှီခိုခြင်းမရှိဘဲ သဘာဝကိန်းများ၏ ကောင်းစွာအစဉ်ကျခြင်း (well-ordering) ဂုဏ်သတ္တိ (property) အပေါ်တွင် မှီခိုသောကြောင့် ဖြစ်သည်။
== ကတ်တဂိုရီ သီအိုရီ (Category Theory) ==
[[ကတ်တဂိုရီသီအိုရီ|ကတ်တဂိုရီ သီအိုရီ]] (category theory) တွင် ရွေးချယ်ခြင်း [[နဂိုမှန်အဆို]]သည် <math>\mathbf{Set}</math> ဟုခေါ်သော [[အစုများ ကတ်တဂိုရီ]] (category of sets) အတွင်းရှိ ဆာဂျက်ရှင်း (surjection) တိုင်းသည် ခွဲထွက်သည် (splits) နှင့် အဓိပ္ပာယ် ထပ်တူညီသည် (equivalent) ။
ယင်းမှာ [[အစု|အစုများ]]ကြားရှိ မည်သည့် [[ဆာဂျက်တစ် ဖန်ရှင်]] (surjective function) <math>f: A \to B</math> အတွက်မဆို [[ဖန်ရှင်]] <math>g: B \to A</math> တစ်ခု တည်ရှိသည်ဟု ဆိုလိုသည်။ ၎င်း ဖန်ရှင် <math>g</math> ကို အပိုင်း (section) သို့မဟုတ် ညာပြောင်းပြန် (right inverse) ဟု သိကြသည်။ အဆိုပါ ဖန်ရှင်နှစ်ခု၏ ပေါင်းစပ်ခြင်း (composition) <math>f \circ g</math> သည် <math>B</math> အပေါ်ရှိ ထပ်တူရ ဖန်ရှင် (identity function) ဖြစ်သည်။ ယင်း ထပ်တူရ ဖန်ရှင်ကို <math>\text{id}_B: B \to B</math> ဖြင့် ဖော်ပြသည်။
[[ကဏ္ဍ:အစုသီအိုရီ]]
gtiojbxc55e84zp7e98loc13xd6t0pb
ဆိုင်းနှင့် ကိုဆိုင်း ဖန်ရှင်များ
0
290802
1049788
2026-08-22T13:52:36Z
Mkant00
135890
"[[သင်္ချာ]]ဘာသာရပ်တွင် ညီမျှခြင်း <math>y = \sin x</math> ဖြင့် ဖော်ပြသော ဆိုင်း (sine) နှင့် ညီမျှခြင်း <math>y = \cos x</math> ဖြင့် ဖော်ပြသော ကိုဆိုင်း (cosine) တိ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1049788
wikitext
text/x-wiki
[[သင်္ချာ]]ဘာသာရပ်တွင် ညီမျှခြင်း <math>y = \sin x</math> ဖြင့် ဖော်ပြသော ဆိုင်း (sine) နှင့် ညီမျှခြင်း <math>y = \cos x</math> ဖြင့် ဖော်ပြသော ကိုဆိုင်း (cosine) တို့သည် အခြေခံကျသော [[တြီဂိုနိုမေတြီ]] [[ဖန်ရှင်|ဖန်ရှင်များ]] (trigonometric functions) ဖြစ်ကြသည်။ အဆိုပါ ဖန်ရှင်နှစ်ခုလုံးအတွက် [[ဖန်ရှင်|အရင်းအမြစ်စု]] (domain) သည် <math>x</math> တန်ဖိုး <math>-\infty</math> မှ <math>\infty</math> ကြားရှိ [[ကိန်းစစ်|ကိန်းစစ်မျဉ်း]] (real line) တစ်ခုလုံး ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့၏ [[ဖန်ရှင်|ပုံရိပ်အစု]] (range) သည် အပိတ် အပိုင်းအခြား (closed interval) ဖြစ်သည့် <math>[-1, 1]</math> ဖြစ်သည်။ ၎င်းဖန်ရှင်နှစ်ခုလုံးသည် <math>2\pi</math> ကာလ (period) ရှိသော ကာလမှန် ဖန်ရှင်များ (periodic functions) ဖြစ်ကြသည်။ သို့သော်လည်း ၎င်းတို့သည် [[စုံမသဘာဝ (စုံကိန်း/မကိန်း)|စုံမသဘာဝ]] (parity) တွင် ကွာခြားမှုရှိသည်။ ဆိုင်းသည် မကိန်းဖန်ရှင် (odd function) ဖြစ်ပြီး ကိုဆိုင်းသည် စုံကိန်းဖန်ရှင် (even function) ဖြစ်သည်။
== အခြေခံ ထပ်တူညီမှုများ (Fundamental Identities) ==
ဆိုင်းနှင့် ကိုဆိုင်းတို့သည် [[ပိုက်သာဂိုရပ်စ်_သီအိုရမ်|ပိုက်သာဂိုရပ်စ် ထပ်တူညီမှု]] (Pythagorean identity) ဖြင့် နီးကပ်စွာ ဆက်စပ်နေကြသည်။ အဆိုပါ ထပ်တူညီမှုမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
:<math>\sin^2x+\cos^2x=1 </math>
၎င်းတို့သည် အခြားသော တြီဂိုနိုမေတြီ [[ဖန်ရှင်|ဖန်ရှင်များနှင့်]] အချိုးပြောင်းပြန် ဆက်သွယ်ချက်များ (reciprocal relationships) လည်း ရှိကြသည်။ ဆိုင်းကို ကိုဆီးကန့် (cosecant) ခေါ် <math>\csc x</math> ဖြင့် ဆက်စပ်ထားသည်။ ကိုဆိုင်းကို ဆီးကန့် (secant) ခေါ် <math>\sec x</math> ဖြင့် ဆက်စပ်ထားသည်။ ဆက်သွယ်ပုံများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
:<math>\sin x=\frac{1}{\csc x} \qquad \text{and} \qquad \cos x=\frac{1}{\sec x}.</math>
== ကဲကုလပ် (Calculus) ==
[[ကဲကုလပ်]] (calculus) တွင် အဆိုပါ [[ဖန်ရှင်|ဖန်ရှင်များ၏]] [[ဆင်းသက်ချက် (ဒစ်ဖရန်ရှယ် ကဲကုလပ်)|ဆင်းသက်ချက်များ]] (derivatives) နှင့် [[အင်တီဂရေးရှင်း#ယေဘုယျ_အင်တီဂရယ်_(The_Indefinite_Integral)|ယေဘုယျ အင်တီဂရယ်များ]] (indefinite integrals) သည် တစ်ခုမှတစ်ခုသို့ အလှည့်ကျ ပြောင်းလဲကြသည်။ ၎င်းတို့၏ ဆင်းသက်ချက်များမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
:<math>(\sin x)'=\cos x \qquad \text{and} \qquad (\cos x)'=-\sin x.</math>
၎င်းတို့၏ ယေဘုယျ အင်တီဂရယ်များမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
:<math>\int\sin(x)\,dx=-\cos x+C \qquad \text{and} \qquad \int\cos(x)\,dx=\sin x+C.</math>
== ပါဝါကိန်းစဉ်တန်း နှင့် ပြောင်းပြန်များ (Power Series and Inverses) ==
အဆိုပါ [[ဖန်ရှင်|ဖန်ရှင်နှစ်ခုလုံးကို]] မက်လောရင် ကိန်းစဉ်တန်း (Maclaurin series) ဟုခေါ်သော အနန္တ ပါဝါကိန်းစဉ်တန်း (infinite power series) များဖြင့် ကိုယ်စားပြုဖော်ပြနိုင်သည်။ ဤကိန်းစဉ်တန်းများသည် <math>x</math> တန်ဖိုး <math>-\infty</math> မှ <math>\infty</math> ကြားရှိ [[ကိန်းစစ်|ကိန်းစစ်များ]] (real numbers) အားလုံးအတွက် စုဆုံသည် (converge)။ ၎င်းကိန်းစဉ်တန်းများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
:<math>\sin x=x-\frac{x^3}{3!}+\frac{x^5}{5!}-\dotsb</math>
:<math>\cos x=1-\frac{x^2}{2!}+\frac{x^4}{4!}-\dotsb</math>
ဤတွက်ချက်မှုများကို ပြောင်းပြန်လှန်ရန် ၎င်းတို့၏ သက်ဆိုင်ရာ ပြောင်းပြန် ဖန်ရှင်များ (inverse functions) ကို အသုံးပြုသည်။ ယင်းတို့ကို အာ့ခ်ဆိုင်း (arcsine) <math>\arcsin</math> နှင့် အာ့ခ်ကိုဆိုင်း (arccosine) <math>\arccos</math> ဟု ခေါ်သည်။
== ကိန်းထွေးများ နှင့် ဟိုက်ပါဘောလစ် ဖန်ရှင်များ (Complex numbers and Hyperbolic Functions) ==
ဆိုင်းနှင့် ကိုဆိုင်းတို့ကို [[ကိန်းထွေး]] <math>z</math> အထိ တိုးချဲ့လိုက်သောအခါ ၎င်းတို့သည် ထပ်ကိန်းတင် [[ဖန်ရှင်]] (exponential function) နှင့် အွိုင်လာ ပုံသေနည်း (Euler's formula) မှတစ်ဆင့် ဆက်စပ်သွားသည်။
:<math>e^{iz}=\cos z+i\sin z.</math>
အွိုင်လာ ပုံသေနည်းကို အသုံးပြု၍ ဖန်ရှင်နှစ်ခုလုံးကို ကိန်းထွေး ထပ်ကိန်းတင် ဖန်ရှင်များ (complex exponentials) ဖြင့် အောက်ပါအတိုင်း ဖော်ပြနိုင်သည်။
:<math>\sin z=\frac{e^{iz}-e^{-iz}}{2i} \qquad \text{and} \qquad \cos z=\frac{e^{iz}+e^{-iz}}{2}.</math>
နောက်ဆုံးအနေဖြင့် ဤဖန်ရှင်များကို ညီမျှခြင်း <math>z = ix</math> ကဲ့သို့သော [[ကိန်းယောင်|ကိန်းယောင်သီးသန့်များ]] (purely imaginary numbers) တွင် တန်ဖိုးရှာဖွေသောအခါ (evaluated) ၎င်းတို့သည် ဟိုက်ပါဘောလစ် ဆိုင်း (hyperbolic sine) <math>\sinh x</math> နှင့် ဟိုက်ပါဘောလစ် ကိုဆိုင်း (hyperbolic cosine) <math>\cosh x</math> တို့အဖြစ်သို့ အသွင်ပြောင်းသွားသည်။
:<math>\sin(ix)=i\sinh x \qquad \text{and} \qquad \cos(ix)=\cosh x.</math>
== ကိုးကား ==
* {{Citation |last1=Abramowitz |first1=M. |last2=Stegun |first2=I. A. |title=Handbook of mathematical functions |edition=reprint |publisher=Dover |date=1972 |at=§4.3}}
* {{Citation |last=Markushevich |first=A. I. |title=Theory of functions of a complex variable |volume=1 |publisher=Chelsea |date=1977 |others=Translated from Russian}}
[[ကဏ္ဍ:အခြေခံ_သင်္ချာ]]
mkvqy9mitpsdbytfxef2ckf545xwcie
1049819
1049788
2026-08-22T20:02:32Z
Mkant00
135890
category adjustment
1049819
wikitext
text/x-wiki
[[သင်္ချာ]]ဘာသာရပ်တွင် ညီမျှခြင်း <math>y = \sin x</math> ဖြင့် ဖော်ပြသော ဆိုင်း (sine) နှင့် ညီမျှခြင်း <math>y = \cos x</math> ဖြင့် ဖော်ပြသော ကိုဆိုင်း (cosine) တို့သည် အခြေခံကျသော [[တြီဂိုနိုမေတြီ]] [[ဖန်ရှင်|ဖန်ရှင်များ]] (trigonometric functions) ဖြစ်ကြသည်။ အဆိုပါ ဖန်ရှင်နှစ်ခုလုံးအတွက် [[ဖန်ရှင်|အရင်းအမြစ်စု]] (domain) သည် <math>x</math> တန်ဖိုး <math>-\infty</math> မှ <math>\infty</math> ကြားရှိ [[ကိန်းစစ်|ကိန်းစစ်မျဉ်း]] (real line) တစ်ခုလုံး ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့၏ [[ဖန်ရှင်|ပုံရိပ်အစု]] (range) သည် အပိတ် အပိုင်းအခြား (closed interval) ဖြစ်သည့် <math>[-1, 1]</math> ဖြစ်သည်။ ၎င်းဖန်ရှင်နှစ်ခုလုံးသည် <math>2\pi</math> ကာလ (period) ရှိသော ကာလမှန် ဖန်ရှင်များ (periodic functions) ဖြစ်ကြသည်။ သို့သော်လည်း ၎င်းတို့သည် [[စုံမသဘာဝ (စုံကိန်း/မကိန်း)|စုံမသဘာဝ]] (parity) တွင် ကွာခြားမှုရှိသည်။ ဆိုင်းသည် မကိန်းဖန်ရှင် (odd function) ဖြစ်ပြီး ကိုဆိုင်းသည် စုံကိန်းဖန်ရှင် (even function) ဖြစ်သည်။
== အခြေခံ ထပ်တူညီမှုများ (Fundamental Identities) ==
ဆိုင်းနှင့် ကိုဆိုင်းတို့သည် [[ပိုက်သာဂိုရပ်စ်_သီအိုရမ်|ပိုက်သာဂိုရပ်စ် ထပ်တူညီမှု]] (Pythagorean identity) ဖြင့် နီးကပ်စွာ ဆက်စပ်နေကြသည်။ အဆိုပါ ထပ်တူညီမှုမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
:<math>\sin^2x+\cos^2x=1 </math>
၎င်းတို့သည် အခြားသော တြီဂိုနိုမေတြီ [[ဖန်ရှင်|ဖန်ရှင်များနှင့်]] အချိုးပြောင်းပြန် ဆက်သွယ်ချက်များ (reciprocal relationships) လည်း ရှိကြသည်။ ဆိုင်းကို ကိုဆီးကန့် (cosecant) ခေါ် <math>\csc x</math> ဖြင့် ဆက်စပ်ထားသည်။ ကိုဆိုင်းကို ဆီးကန့် (secant) ခေါ် <math>\sec x</math> ဖြင့် ဆက်စပ်ထားသည်။ ဆက်သွယ်ပုံများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
:<math>\sin x=\frac{1}{\csc x} \qquad \text{and} \qquad \cos x=\frac{1}{\sec x}.</math>
== ကဲကုလပ် (Calculus) ==
[[ကဲကုလပ်]] (calculus) တွင် အဆိုပါ [[ဖန်ရှင်|ဖန်ရှင်များ၏]] [[ဆင်းသက်ချက် (ဒစ်ဖရန်ရှယ် ကဲကုလပ်)|ဆင်းသက်ချက်များ]] (derivatives) နှင့် [[အင်တီဂရေးရှင်း#ယေဘုယျ_အင်တီဂရယ်_(The_Indefinite_Integral)|ယေဘုယျ အင်တီဂရယ်များ]] (indefinite integrals) သည် တစ်ခုမှတစ်ခုသို့ အလှည့်ကျ ပြောင်းလဲကြသည်။ ၎င်းတို့၏ ဆင်းသက်ချက်များမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
:<math>(\sin x)'=\cos x \qquad \text{and} \qquad (\cos x)'=-\sin x.</math>
၎င်းတို့၏ ယေဘုယျ အင်တီဂရယ်များမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
:<math>\int\sin(x)\,dx=-\cos x+C \qquad \text{and} \qquad \int\cos(x)\,dx=\sin x+C.</math>
== ပါဝါကိန်းစဉ်တန်း နှင့် ပြောင်းပြန်များ (Power Series and Inverses) ==
အဆိုပါ [[ဖန်ရှင်|ဖန်ရှင်နှစ်ခုလုံးကို]] မက်လောရင် ကိန်းစဉ်တန်း (Maclaurin series) ဟုခေါ်သော အနန္တ ပါဝါကိန်းစဉ်တန်း (infinite power series) များဖြင့် ကိုယ်စားပြုဖော်ပြနိုင်သည်။ ဤကိန်းစဉ်တန်းများသည် <math>x</math> တန်ဖိုး <math>-\infty</math> မှ <math>\infty</math> ကြားရှိ [[ကိန်းစစ်|ကိန်းစစ်များ]] (real numbers) အားလုံးအတွက် စုဆုံသည် (converge)။ ၎င်းကိန်းစဉ်တန်းများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
:<math>\sin x=x-\frac{x^3}{3!}+\frac{x^5}{5!}-\dotsb</math>
:<math>\cos x=1-\frac{x^2}{2!}+\frac{x^4}{4!}-\dotsb</math>
ဤတွက်ချက်မှုများကို ပြောင်းပြန်လှန်ရန် ၎င်းတို့၏ သက်ဆိုင်ရာ ပြောင်းပြန် ဖန်ရှင်များ (inverse functions) ကို အသုံးပြုသည်။ ယင်းတို့ကို အာ့ခ်ဆိုင်း (arcsine) <math>\arcsin</math> နှင့် အာ့ခ်ကိုဆိုင်း (arccosine) <math>\arccos</math> ဟု ခေါ်သည်။
== ကိန်းထွေးများ နှင့် ဟိုက်ပါဘောလစ် ဖန်ရှင်များ (Complex numbers and Hyperbolic Functions) ==
ဆိုင်းနှင့် ကိုဆိုင်းတို့ကို [[ကိန်းထွေး]] <math>z</math> အထိ တိုးချဲ့လိုက်သောအခါ ၎င်းတို့သည် ထပ်ကိန်းတင် [[ဖန်ရှင်]] (exponential function) နှင့် အွိုင်လာ ပုံသေနည်း (Euler's formula) မှတစ်ဆင့် ဆက်စပ်သွားသည်။
:<math>e^{iz}=\cos z+i\sin z.</math>
အွိုင်လာ ပုံသေနည်းကို အသုံးပြု၍ ဖန်ရှင်နှစ်ခုလုံးကို ကိန်းထွေး ထပ်ကိန်းတင် ဖန်ရှင်များ (complex exponentials) ဖြင့် အောက်ပါအတိုင်း ဖော်ပြနိုင်သည်။
:<math>\sin z=\frac{e^{iz}-e^{-iz}}{2i} \qquad \text{and} \qquad \cos z=\frac{e^{iz}+e^{-iz}}{2}.</math>
နောက်ဆုံးအနေဖြင့် ဤဖန်ရှင်များကို ညီမျှခြင်း <math>z = ix</math> ကဲ့သို့သော [[ကိန်းယောင်|ကိန်းယောင်သီးသန့်များ]] (purely imaginary numbers) တွင် တန်ဖိုးရှာဖွေသောအခါ (evaluated) ၎င်းတို့သည် ဟိုက်ပါဘောလစ် ဆိုင်း (hyperbolic sine) <math>\sinh x</math> နှင့် ဟိုက်ပါဘောလစ် ကိုဆိုင်း (hyperbolic cosine) <math>\cosh x</math> တို့အဖြစ်သို့ အသွင်ပြောင်းသွားသည်။
:<math>\sin(ix)=i\sinh x \qquad \text{and} \qquad \cos(ix)=\cosh x.</math>
== ကိုးကား ==
* {{Citation |last1=Abramowitz |first1=M. |last2=Stegun |first2=I. A. |title=Handbook of mathematical functions |edition=reprint |publisher=Dover |date=1972 |at=§4.3}}
* {{Citation |last=Markushevich |first=A. I. |title=Theory of functions of a complex variable |volume=1 |publisher=Chelsea |date=1977 |others=Translated from Russian}}
[[ကဏ္ဍ:အထူး ဖန်ရှင်များ]]
f9kowp11mx50t5el53dn5bl393rq7bo
1049908
1049819
2026-08-23T10:20:40Z
Mkant00
135890
hyperlinks
1049908
wikitext
text/x-wiki
[[သင်္ချာ]]ဘာသာရပ်တွင် ညီမျှခြင်း <math>y = \sin x</math> ဖြင့် ဖော်ပြသော ဆိုင်း (sine) နှင့် ညီမျှခြင်း <math>y = \cos x</math> ဖြင့် ဖော်ပြသော ကိုဆိုင်း (cosine) တို့သည် အခြေခံကျသော [[တြီဂိုနိုမေတြီ]] [[ဖန်ရှင်|ဖန်ရှင်များ]] (trigonometric functions) ဖြစ်ကြသည်။ အဆိုပါ ဖန်ရှင်နှစ်ခုလုံးအတွက် [[ဖန်ရှင်|အရင်းအမြစ်စု]] (domain) သည် <math>x</math> တန်ဖိုး <math>-\infty</math> မှ <math>\infty</math> ကြားရှိ [[ကိန်းစစ်|ကိန်းစစ်မျဉ်း]] (real line) တစ်ခုလုံး ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့၏ [[ဖန်ရှင်|ပုံရိပ်အစု]] (range) သည် အပိတ် အပိုင်းအခြား (closed interval) ဖြစ်သည့် <math>[-1, 1]</math> ဖြစ်သည်။ ၎င်းဖန်ရှင်နှစ်ခုလုံးသည် <math>2\pi</math> ကာလ (period) ရှိသော ကာလမှန် ဖန်ရှင်များ (periodic functions) ဖြစ်ကြသည်။ သို့သော်လည်း ၎င်းတို့သည် [[စုံမသဘာဝ (စုံကိန်း/မကိန်း)|စုံမသဘာဝ]] (parity) တွင် ကွာခြားမှုရှိသည်။ ဆိုင်းသည် [[စုံကိန်းဖန်ရှင်နှင့် မကိန်းဖန်ရှင်|မကိန်းဖန်ရှင်]] (odd function) ဖြစ်ပြီး ကိုဆိုင်းသည် [[စုံကိန်းဖန်ရှင်နှင့် မကိန်းဖန်ရှင်|စုံကိန်းဖန်ရှင်]] (even function) ဖြစ်သည်။
== အခြေခံ ထပ်တူညီမှုများ (Fundamental Identities) ==
ဆိုင်းနှင့် ကိုဆိုင်းတို့သည် [[ပိုက်သာဂိုရပ်စ်_သီအိုရမ်|ပိုက်သာဂိုရပ်စ် ထပ်တူညီမှု]] (Pythagorean identity) ဖြင့် နီးကပ်စွာ ဆက်စပ်နေကြသည်။ အဆိုပါ ထပ်တူညီမှုမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
:<math>\sin^2x+\cos^2x=1 </math>
၎င်းတို့သည် အခြားသော တြီဂိုနိုမေတြီ [[ဖန်ရှင်|ဖန်ရှင်များနှင့်]] အချိုးပြောင်းပြန် ဆက်သွယ်ချက်များ (reciprocal relationships) လည်း ရှိကြသည်။ ဆိုင်းကို ကိုဆီးကန့် (cosecant) ခေါ် <math>\csc x</math> ဖြင့် ဆက်စပ်ထားသည်။ ကိုဆိုင်းကို ဆီးကန့် (secant) ခေါ် <math>\sec x</math> ဖြင့် ဆက်စပ်ထားသည်။ ဆက်သွယ်ပုံများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
:<math>\sin x=\frac{1}{\csc x} \qquad \text{and} \qquad \cos x=\frac{1}{\sec x}.</math>
== ကဲကုလပ် (Calculus) ==
[[ကဲကုလပ်]] (calculus) တွင် အဆိုပါ [[ဖန်ရှင်|ဖန်ရှင်များ၏]] [[ဆင်းသက်ချက် (ဒစ်ဖရန်ရှယ် ကဲကုလပ်)|ဆင်းသက်ချက်များ]] (derivatives) နှင့် [[အင်တီဂရေးရှင်း#ယေဘုယျ_အင်တီဂရယ်_(The_Indefinite_Integral)|ယေဘုယျ အင်တီဂရယ်များ]] (indefinite integrals) သည် တစ်ခုမှတစ်ခုသို့ အလှည့်ကျ ပြောင်းလဲကြသည်။ ၎င်းတို့၏ ဆင်းသက်ချက်များမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
:<math>(\sin x)'=\cos x \qquad \text{and} \qquad (\cos x)'=-\sin x.</math>
၎င်းတို့၏ ယေဘုယျ အင်တီဂရယ်များမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
:<math>\int\sin(x)\,dx=-\cos x+C \qquad \text{and} \qquad \int\cos(x)\,dx=\sin x+C.</math>
== ပါဝါကိန်းစဉ်တန်း နှင့် ပြောင်းပြန်များ (Power Series and Inverses) ==
အဆိုပါ [[ဖန်ရှင်|ဖန်ရှင်နှစ်ခုလုံးကို]] မက်လောရင် ကိန်းစဉ်တန်း (Maclaurin series) ဟုခေါ်သော အနန္တ ပါဝါကိန်းစဉ်တန်း (infinite power series) များဖြင့် ကိုယ်စားပြုဖော်ပြနိုင်သည်။ ဤကိန်းစဉ်တန်းများသည် <math>x</math> တန်ဖိုး <math>-\infty</math> မှ <math>\infty</math> ကြားရှိ [[ကိန်းစစ်|ကိန်းစစ်များ]] (real numbers) အားလုံးအတွက် စုဆုံသည် (converge)။ ၎င်းကိန်းစဉ်တန်းများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
:<math>\sin x=x-\frac{x^3}{3!}+\frac{x^5}{5!}-\dotsb</math>
:<math>\cos x=1-\frac{x^2}{2!}+\frac{x^4}{4!}-\dotsb</math>
ဤတွက်ချက်မှုများကို ပြောင်းပြန်လှန်ရန် ၎င်းတို့၏ သက်ဆိုင်ရာ ပြောင်းပြန် ဖန်ရှင်များ (inverse functions) ကို အသုံးပြုသည်။ ယင်းတို့ကို အာ့ခ်ဆိုင်း (arcsine) <math>\arcsin</math> နှင့် အာ့ခ်ကိုဆိုင်း (arccosine) <math>\arccos</math> ဟု ခေါ်သည်။
== ကိန်းထွေးများ နှင့် ဟိုက်ပါဘောလစ် ဖန်ရှင်များ (Complex numbers and Hyperbolic Functions) ==
ဆိုင်းနှင့် ကိုဆိုင်းတို့ကို [[ကိန်းထွေး]] <math>z</math> အထိ တိုးချဲ့လိုက်သောအခါ ၎င်းတို့သည် ထပ်ကိန်းတင် [[ဖန်ရှင်]] (exponential function) နှင့် အွိုင်လာ ပုံသေနည်း (Euler's formula) မှတစ်ဆင့် ဆက်စပ်သွားသည်။
:<math>e^{iz}=\cos z+i\sin z.</math>
အွိုင်လာ ပုံသေနည်းကို အသုံးပြု၍ ဖန်ရှင်နှစ်ခုလုံးကို ကိန်းထွေး ထပ်ကိန်းတင် ဖန်ရှင်များ (complex exponentials) ဖြင့် အောက်ပါအတိုင်း ဖော်ပြနိုင်သည်။
:<math>\sin z=\frac{e^{iz}-e^{-iz}}{2i} \qquad \text{and} \qquad \cos z=\frac{e^{iz}+e^{-iz}}{2}.</math>
နောက်ဆုံးအနေဖြင့် ဤဖန်ရှင်များကို ညီမျှခြင်း <math>z = ix</math> ကဲ့သို့သော [[ကိန်းယောင်|ကိန်းယောင်သီးသန့်များ]] (purely imaginary numbers) တွင် တန်ဖိုးရှာဖွေသောအခါ (evaluated) ၎င်းတို့သည် ဟိုက်ပါဘောလစ် ဆိုင်း (hyperbolic sine) <math>\sinh x</math> နှင့် ဟိုက်ပါဘောလစ် ကိုဆိုင်း (hyperbolic cosine) <math>\cosh x</math> တို့အဖြစ်သို့ အသွင်ပြောင်းသွားသည်။
:<math>\sin(ix)=i\sinh x \qquad \text{and} \qquad \cos(ix)=\cosh x.</math>
== ကိုးကား ==
* {{Citation |last1=Abramowitz |first1=M. |last2=Stegun |first2=I. A. |title=Handbook of mathematical functions |edition=reprint |publisher=Dover |date=1972 |at=§4.3}}
* {{Citation |last=Markushevich |first=A. I. |title=Theory of functions of a complex variable |volume=1 |publisher=Chelsea |date=1977 |others=Translated from Russian}}
[[ကဏ္ဍ:အထူး ဖန်ရှင်များ]]
7vff2nsowr05fru611444ibynqartfa
ဆွေးနွေးချက်:အင်္ဂလိပ်အမည်လမ်းများကို မြန်မာအမည်ပြောင်းလဲခြင်း
1
290803
1049791
2026-08-22T16:14:27Z
Cholaykyaw
147273
/* အင်တုနက */ အပိုင်းသစ်
1049791
wikitext
text/x-wiki
== အင်တုနက ==
ကိုယ့်ဖုန်းရဲ့အင်တာနက်ကိုတခြားတ ယောက်ကအလွယ်တကူတားဆီးတာကိုဘယ်လိုပိတ်ပင်သင့်ပါသလဲ [[အသုံးပြုသူ:Cholaykyaw|Cholaykyaw]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Cholaykyaw|ဆွေးနွေး]]) ၁၆:၁၄၊ ၂၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ (UTC)
lkybmw6mvh92nv6btx3plisuzbzhu9h
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Cholaykyaw
3
290804
1049792
2026-08-22T16:46:38Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1049792
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Cholaykyaw ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၆:၄၆၊ ၂၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ (UTC)
7evyzp64cmk9srb0fcea48au3p4zzm9
အ.ထ.က - ဘုရားပျို
0
290805
1049794
2026-08-22T17:15:25Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
[[အ.ထ.က - ဘုရားပျို]] စာမျက်နှာကို [[အ.ထ.က - ဘုရားပျို (ခရမ်းမြို့နယ်)]] သို့ ခင်မောင်မောင်လွင်က ရွှေ့ခဲ့သည်
1049794
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[အ.ထ.က - ဘုရားပျို (ခရမ်းမြို့နယ်)]]
kpwcn8c85exvsb6vyj2ttft64tq79jy
1049795
1049794
2026-08-22T17:16:36Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
[[အ.ထ.က - ဘုရားပျို (ခရမ်းမြို့နယ်)]] သို့ ပြန်ညွှန်းကို ဖယ်ရှားခဲ့သည်
1049795
wikitext
text/x-wiki
'''အ.ထ.က - ဘုရားပျို''' အမည်ဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံရှိ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်းများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
*[[အ.ထ.က - ဘုရားပျို (ဝေါမြို့နယ်)]]
*[[အ.ထ.က - ဘုရားပျို (ခရမ်းမြို့နယ်)]]
4am7oqmnwhtkmjp2k1qkxo9ysow7swd
အ.ထ.က - ဘုရားပျို (ဝေါမြို့နယ်)
0
290806
1049796
2026-08-22T17:17:29Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
"'''အ.ထ.က - ဘုရားပျို''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဝေါမြို့နယ်]]၊ [[ဘုရားပျိုရွာ၊ ဝေါမြို့နယ်|ဘုရားပျိုရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1049796
wikitext
text/x-wiki
'''အ.ထ.က - ဘုရားပျို''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဝေါမြို့နယ်]]၊ [[ဘုရားပျိုရွာ၊ ဝေါမြို့နယ်|ဘုရားပျိုရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၇၀၇ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/waw-township/</ref>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
{{coord|yyyyyyy|format=dms|region:MM|display=inline,title}}
[[Category:ဝေါမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]]
{{Myanmar-school-stub}}
mzlkx3j5h5e92lmdaryw14bo2k7layn
1049797
1049796
2026-08-22T17:18:11Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
/* ကိုးကား */
1049797
wikitext
text/x-wiki
'''အ.ထ.က - ဘုရားပျို''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဝေါမြို့နယ်]]၊ [[ဘုရားပျိုရွာ၊ ဝေါမြို့နယ်|ဘုရားပျိုရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၇၀၇ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/waw-township/</ref>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
{{coord|17.44641413536105| 96.7244584882156|format=dms|region:MM|display=inline,title}}
[[Category:ဝေါမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]]
{{Myanmar-school-stub}}
s5mzoiotvqf6pnanr4li0yvgrn2bftu
အ.ထ.က - ဘိုးစပါယ်
0
290807
1049798
2026-08-22T17:18:58Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
"'''အ.ထ.က - ဘိုးစပါယ်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဝေါမြို့နယ်]]၊ [[ဘိုးစပါယ်ရွာ၊ ဝေါမြို့နယ်|ဘိုးစပါယ်ရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1049798
wikitext
text/x-wiki
'''အ.ထ.က - ဘိုးစပါယ်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဝေါမြို့နယ်]]၊ [[ဘိုးစပါယ်ရွာ၊ ဝေါမြို့နယ်|ဘိုးစပါယ်ရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၈၂၅ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/waw-township/</ref>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
{{coord|yyyyyyy|format=dms|region:MM|display=inline,title}}
[[Category:ဝေါမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]]
{{Myanmar-school-stub}}
p4eaa723x567te6d2lapl1jn7198ns2
1049799
1049798
2026-08-22T17:19:41Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
/* ကိုးကား */
1049799
wikitext
text/x-wiki
'''အ.ထ.က - ဘိုးစပါယ်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဝေါမြို့နယ်]]၊ [[ဘိုးစပါယ်ရွာ၊ ဝေါမြို့နယ်|ဘိုးစပါယ်ရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၈၂၅ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/waw-township/</ref>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
{{coord|17.43171773220616|96.80673314791677|format=dms|region:MM|display=inline,title}}
[[Category:ဝေါမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]]
{{Myanmar-school-stub}}
247met75o6qxl4rxm7j44f0ppeutryz
အ.ထ.က (ခွဲ) အဘား
0
290808
1049800
2026-08-22T17:20:44Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
"'''အ.ထ.က (ခွဲ) အဘား''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဝေါမြို့နယ်]]၊ [[အဘားရွာ၊ ဝေါမြို့နယ်|အဘားရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1049800
wikitext
text/x-wiki
'''အ.ထ.က (ခွဲ) အဘား''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဝေါမြို့နယ်]]၊ [[အဘားရွာ၊ ဝေါမြို့နယ်|အဘားရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၄၅၅ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/waw-township/</ref>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
{{coord|yyyyyyy|format=dms|region:MM|display=inline,title}}
[[Category:ဝေါမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]]
{{Myanmar-school-stub}}
1rawj18012ulqlquiyp4igk5qfh3tcw
1049801
1049800
2026-08-22T17:21:46Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
1049801
wikitext
text/x-wiki
'''အ.ထ.က (ခွဲ) အဘား''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဝေါမြို့နယ်]]၊ [[အဘားရွာ၊ ဝေါမြို့နယ်|အဘားရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၄၅၅ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/waw-township/</ref>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
{{coord|17.611946214240685| 96.72847448910665|format=dms|region:MM|display=inline,title}}
[[Category:ဝေါမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]]
{{Myanmar-school-stub}}
16enpv6hu4pvmwv4psm2afbakjvwtfy
အ.ထ.က (ခွဲ) ဧကရာဇ်
0
290809
1049802
2026-08-22T17:22:36Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
"'''အ.ထ.က (ခွဲ) ဧကရာဇ်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဝေါမြို့နယ်]]၊ [[ဧကရာဇ်ရွာ၊ ဝေါမြို့နယ်|ဧကရာဇ်ရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1049802
wikitext
text/x-wiki
'''အ.ထ.က (ခွဲ) ဧကရာဇ်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဝေါမြို့နယ်]]၊ [[ဧကရာဇ်ရွာ၊ ဝေါမြို့နယ်|ဧကရာဇ်ရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၇၃၅ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/waw-township/</ref>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
{{coord|yyyyyyy|format=dms|region:MM|display=inline,title}}
[[Category:ဝေါမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]]
{{Myanmar-school-stub}}
6ksdo78xq51y5pw996q9wzckybxgzkl
1049803
1049802
2026-08-22T17:23:13Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
/* ကိုးကား */
1049803
wikitext
text/x-wiki
'''အ.ထ.က (ခွဲ) ဧကရာဇ်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဝေါမြို့နယ်]]၊ [[ဧကရာဇ်ရွာ၊ ဝေါမြို့နယ်|ဧကရာဇ်ရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၇၃၅ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/waw-township/</ref>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
{{coord|17.46520137615325| 96.58593663609166|format=dms|region:MM|display=inline,title}}
[[Category:ဝေါမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]]
{{Myanmar-school-stub}}
j95ylu4qrjuyjrh7d2d8ty3dalyneu0
အ.ထ.က (ခွဲ) ဆင်ရွာ
0
290810
1049804
2026-08-22T17:24:08Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
"'''အ.ထ.က (ခွဲ) ဆင်ရွာ''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဝေါမြို့နယ်]]၊ [[ဆင်ရွာ၊ ဝေါမြို့နယ်|ဆင်ရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1049804
wikitext
text/x-wiki
'''အ.ထ.က (ခွဲ) ဆင်ရွာ''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဝေါမြို့နယ်]]၊ [[ဆင်ရွာ၊ ဝေါမြို့နယ်|ဆင်ရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၇၃၉ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/waw-township/</ref>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
{{coord|yyyyyyy|format=dms|region:MM|display=inline,title}}
[[Category:ဝေါမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]]
{{Myanmar-school-stub}}
qe637k36ke78n905z7lz9947welsvzd
1049805
1049804
2026-08-22T17:25:30Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
/* ကိုးကား */
1049805
wikitext
text/x-wiki
'''အ.ထ.က (ခွဲ) ဆင်ရွာ''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဝေါမြို့နယ်]]၊ [[ဆင်ရွာ၊ ဝေါမြို့နယ်|ဆင်ရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၇၃၉ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/waw-township/</ref>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
{{coord|17.648996073552016| 96.82531237022239|format=dms|region:MM|display=inline,title}}
[[Category:ဝေါမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]]
{{Myanmar-school-stub}}
jny3ftco0hg9px7hquf5q2ff068ektg
အ.ထ.က (ခွဲ) သူရဲသမိန်
0
290811
1049806
2026-08-22T17:26:21Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
"'''အ.ထ.က (ခွဲ) သူရဲသမိန် ''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဝေါမြို့နယ်]]၊ [[သူရဲသူမိန်ရွာ၊ ဝေါမြို့နယ်|သူရဲသူမိန်ရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအထက်..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1049806
wikitext
text/x-wiki
'''အ.ထ.က (ခွဲ) သူရဲသမိန် ''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဝေါမြို့နယ်]]၊ [[သူရဲသူမိန်ရွာ၊ ဝေါမြို့နယ်|သူရဲသူမိန်ရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၆၉၀ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/waw-township/</ref>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
{{coord|yyyyyyy|format=dms|region:MM|display=inline,title}}
[[Category:ဝေါမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]]
{{Myanmar-school-stub}}
kofgwi3f0ivqsd804pr86dqw3yw3iib
1049807
1049806
2026-08-22T17:29:43Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
/* ကိုးကား */
1049807
wikitext
text/x-wiki
'''အ.ထ.က (ခွဲ) သူရဲသမိန် ''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဝေါမြို့နယ်]]၊ [[သူရဲသူမိန်ရွာ၊ ဝေါမြို့နယ်|သူရဲသူမိန်ရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၆၉၀ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/waw-township/</ref>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[Category:ဝေါမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]]
{{Myanmar-school-stub}}
gaogji5f0yt7ynrerwswgpo4mjxpen3
အ.ထ.က (ခွဲ) လက်ပန်
0
290812
1049808
2026-08-22T17:30:40Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
"'''အ.ထ.က (ခွဲ) လက်ပန်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဝေါမြို့နယ်]]၊ [[လက်ပန်ရွာ၊ ဝေါမြို့နယ်|လက်ပန်ရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1049808
wikitext
text/x-wiki
'''အ.ထ.က (ခွဲ) လက်ပန်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဝေါမြို့နယ်]]၊ [[လက်ပန်ရွာ၊ ဝေါမြို့နယ်|လက်ပန်ရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၆၈၀ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/waw-township/</ref>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
{{coord|yyyyyyy|format=dms|region:MM|display=inline,title}}
[[Category:ဝေါမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]]
{{Myanmar-school-stub}}
lytq9oqezkadjdwku4icvqy58lgtavd
1049809
1049808
2026-08-22T17:31:53Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
/* ကိုးကား */
1049809
wikitext
text/x-wiki
'''အ.ထ.က (ခွဲ) လက်ပန်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဝေါမြို့နယ်]]၊ [[လက်ပန်ရွာ၊ ဝေါမြို့နယ်|လက်ပန်ရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၆၈၀ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/waw-township/</ref>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
{{coord|17.584677070801828| 96.859888453279|format=dms|region:MM|display=inline,title}}
[[Category:ဝေါမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]]
{{Myanmar-school-stub}}
0w8ttsdc76o6tzlcwvohgluh8kc4mg6
ကဏ္ဍ:အထူး ဖန်ရှင်များ
14
290813
1049817
2026-08-22T20:00:21Z
Mkant00
135890
"[[ကဏ္ဍ:အခြေခံ_သင်္ချာ]]" အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1049817
wikitext
text/x-wiki
[[ကဏ္ဍ:အခြေခံ_သင်္ချာ]]
nczx1rdfz6hn6mye1esjrmja7mr9qlc
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-45841-44
3
290814
1049832
2026-08-22T20:47:03Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1049832
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် ~2026-45841-44 ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၂၀:၄၇၊ ၂၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ (UTC)
pseknkoe4g3cl0dcfrm7plaeqwefagg
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-45967-27
3
290815
1049834
2026-08-22T21:47:09Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1049834
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် ~2026-45967-27 ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၂၁:၄၇၊ ၂၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ (UTC)
53wy0ut8z59j535gijnfvytd55j9nz4
တန်ဆာ မြှောက်လဒ်
0
290816
1049838
2026-08-23T00:11:34Z
Mkant00
135890
"တန်ဆာ မြှောက်လဒ် (tensor product) သည် အက္ခရာသင်္ချာ တည်ဆောက်ပုံများ (algebraic structures) ရှိ [[အစုဝင်|အစုဝင်များ]] (elements) အား မြှောက်ခြင်း|မြှောက်ရန်အ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1049838
wikitext
text/x-wiki
တန်ဆာ မြှောက်လဒ် (tensor product) သည် အက္ခရာသင်္ချာ တည်ဆောက်ပုံများ (algebraic structures) ရှိ [[အစုဝင်|အစုဝင်များ]] (elements) အား [[မြှောက်ခြင်း|မြှောက်ရန်အတွက်]] အခြေခံ သင်္ချာတည်ဆောက်ပုံ (mathematical structure) ဖြစ်သည်။ မူလက မျဉ်းဖြောင့်အစုံ အက္ခရာသင်္ချာ (multilinear algebra) နှင့် [[စကေလာ]] (scalar) [[ကွင်း (အက္ခရာသင်္ချာ)|ကွင်းများ]] (rings) ကြား ကူးပြောင်းရန် ဖန်တီးခဲ့သော်လည်း ယခုအခါ ခေတ်သစ်အက္ခရာသင်္ချာ (abstract algebra)၊ ဂျီဩမေတြီ (geometry) နှင့် [[တိုပေါ်လော်ဂျီ]] (topology) တို့တွင် မရှိမဖြစ် လိုအပ်သည်။
== တန်ဆာ မြှောက်လဒ် တည်ဆောက်ပုံ (The Construction of the Tensor Product) ==
တန်ဆာ မြှောက်လဒ် <math>M \otimes_R N</math> ကို အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ရန် ယူနစ်ရှိ [[ကွင်း (အက္ခရာသင်္ချာ)|ကွင်း]] (unital ring) <math>R</math>၊ [[မော်ဂျူးများ_ကတ်တဂိုရီ#ဘယ်_(သို့မဟုတ်_ညာ)_မော်ဂျူးများ_ကတ်တဂိုရီ_(Category_of_Left_or_Right_Modules)|ညာ <math>R</math>-မော်ဂျူး]] (right <math>R</math>-module) <math>M</math> နှင့် [[မော်ဂျူးများ_ကတ်တဂိုရီ#ဘယ်_(သို့မဟုတ်_ညာ)_မော်ဂျူးများ_ကတ်တဂိုရီ_(Category_of_Left_or_Right_Modules)|ဘယ် <math>R</math>-မော်ဂျူး]] (left <math>R</math>-module) <math>N</math> တို့ လိုအပ်သည်။ ၎င်းသည် <math>M</math> နှင့် <math>N</math> မှ [[အစုဝင်|အစုဝင်များ၏]] [[မြှောက်ခြင်း|မြှောက်လဒ်များဖြင့်]] ဖွဲ့စည်းထားသည့် အလွတ်လပ်ဆုံး [[အဘီလီယန်အုပ်စု]] (abelian group) ဖြစ်သည်။
ပုံစံတကျအားဖြင့် <math>M \otimes_R N</math> ကို [[ကာတီးရှန်း မြှောက်လဒ်]] (Cartesian product) <math>M \times N</math> မှ ထုတ်လုပ်သော လွတ်လပ်သည့် အဘီလီယန်အုပ်စု (free abelian group) ၏ စားလဒ် (quotient) အဖြစ် သတ်မှတ်သည်။ အောက်ပါ အစုဝင်များဖြင့် ထုတ်လုပ်ခံ [[အုပ်စုပိုင်း]] (subgroup) ကို မော်ဂျူလို (modulo) ပြုလုပ်ထားခြင်းဖြစ်သည်။
* <math>(m_1 + m_2, n) - (m_1, n) - (m_2, n)</math>
* <math>(m, n_1 + n_2) - (m, n_1) - (m, n_2)</math>
* <math>(mr, n) - (m, rn)</math>
ထိုဆက်သွယ်ချက်များသည် <math>M</math> ရှိ <math>m, m_1, m_2</math>၊ <math>N</math> ရှိ <math>n, n_1, n_2</math> နှင့် <math>R</math> ရှိ <math>r</math> တို့အတွက်ဖြစ်သည်။ စုံတွဲ <math>(m, n)</math> ၏ ထပ်တူညီမှုအတန်းအစား (equivalence class) ကို ရိုးရှင်းသော တန်ဆာ (simple tensor) ဟုခေါ်ပြီး <math>m \otimes n</math> ဖြင့် ပြသည်။ ဤဆက်သွယ်ချက်များက <math>\otimes</math> ကို [[ပေါင်းခြင်း|အပေါင်းအပေါ်]] ဖြန့်ဝေရ ဂုဏ်သတ္တိ (distributivity) ရှိစေကာ <math>R</math> မှ [[စကေလာ|စကေလာများကို]] လွတ်လပ်စွာ ဖြတ်သန်းခွင့်ပြုသည်။ <math>M \otimes_R N</math> ၏ ယေဘုယျ အစုဝင်သည် ရိုးရှင်းသော တန်ဆာများ၏ အဆုံးရှိ ပုံစံတကျပေါင်းလဒ်များ (finite formal sums) ဖြစ်သည်။ သုညပါဝင်သော တန်ဆာတိုင်းသည် သုညသို့ ပြိုကျသွားသည်။ ထို့ကြောင့် <math>m \otimes 0 = 0</math> နှင့် <math>0 \otimes n = 0</math> ဖြစ်သည်။
== စကြဝဠာ ဂုဏ်သတ္တိနှင့် မျှခြေရှိသော ပုံဖော်မှုများ (The Universal Property and Balanced Maps) ==
တန်ဆာ မြှောက်လဒ်၏ စွမ်းအားသည် ၎င်း၏ စကြဝဠာ ဂုဏ်သတ္တိ (universal property) ပေါ်တွင် မူတည်သည်။ <math>L</math> သည် [[အဘီလီယန်အုပ်စု]]ဖြစ်ပြီး ပုံဖော်မှု (map) <math>\varphi : M \times N \to L</math> သည် ကိန်းရှင်တစ်ခုချင်းစီအတွက် အပေါင်းအခြေခံ (additive) ဖြစ်ကာ <math>\varphi(mr, n) = \varphi(m, rn)</math> ကို ပြည့်စုံပါက ၎င်းကို <math>R</math>-မျှခြေရှိသော ပုံဖော်မှု (R-balanced map) ဟုခေါ်သည်။
တန်ဆာ မြှောက်လဒ်သည် ထိုပုံဖော်မှုများအတွက် စကြဝဠာ အရာဝတ္ထု (universal object) ဖြစ်သည်။ <math>(m, n) \mapsto m \otimes n</math> သို့ သဘာဝ ပရိုဂျက်ရှင်း (natural projection) ပုံဖော်ခြင်းသည် <math>R</math>-မျှခြေရှိသော ပုံဖော်မှုဖြစ်သည်။ မည်သည့် <math>L</math> နှင့် <math>\varphi : M \times N \to L</math> အတွက်မဆို <math>\Phi(m \otimes n) = \varphi(m, n)</math> ဖြစ်စေမည့် တစ်ခုတည်းသော (unique) [[အုပ်စု ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်]] (group homomorphism) <math>\Phi : M \otimes_R N \to L</math> တည်ရှိသည်။ ထို့ကြောင့် <math>M \times N</math> မှ <math>L</math> သို့ <math>R</math>-မျှခြေရှိသော ပုံဖော်မှုများနှင့် <math>M \otimes_R N</math> မှ <math>L</math> သို့ [[ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်|ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်များ]] ကြားတွင် သဘာဝ [[ဘိုင်ဂျက်တစ် ဖန်ရှင်|ဘိုင်ဂျက်ရှင်း]] (natural bijection) တည်ရှိသည်။ ယင်းက [[ကာတီးရှန်း မြှောက်လဒ်]]ပေါ်၌ မျှခြေရှိသော ပုံဖော်မှုသတ်မှတ်ရုံဖြင့် တန်ဆာ မြှောက်လဒ်အပေါ်ရှိ ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်များကို လွယ်ကူစွာ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ခွင့်ပြုသည်။
== မော်ဂျူး တည်ဆောက်ပုံများနှင့် ဖလှယ်ရဂုဏ်သတ္တိ (Module Structures and Commutativity) ==
<math>M \otimes_R N</math> သည် [[အဘီလီယန်အုပ်စု]] သက်သက်သာဖြစ်သည်။ ၎င်းကို [[မော်ဂျူး|မော်ဂျူးအဖြစ်]] ပြုလုပ်ရန် အခြေခံမော်ဂျူးများတွင် နောက်ထပ်တည်ဆောက်ပုံများ (additional structures) လိုအပ်သည်။ <math>M</math> သည် <math>(S, R)</math>-[[မော်ဂျူးများ_ကတ်တဂိုရီ#ဘိုင်မော်ဂျူးများ_ကတ်တဂိုရီ_(Category_of_Bimodules)|ဘိုင်မော်ဂျူး]] (bimodule) ဖြစ်ပါက <math>M \otimes_R N</math> သည် သက်ရောက်ချက် (action) <math>s(m \otimes n) = (sm) \otimes n</math> ဖြင့် [[မော်ဂျူးများ_ကတ်တဂိုရီ#ဘယ်_(သို့မဟုတ်_ညာ)_မော်ဂျူးများ_ကတ်တဂိုရီ_(Category_of_Left_or_Right_Modules)|ဘယ် <math>S</math>-မော်ဂျူး]] ဖြစ်လာသည်။ အလားတူ <math>N</math> သည် <math>(R, T)</math>-ဘိုင်မော်ဂျူး ဖြစ်လျှင် [[မော်ဂျူးများ_ကတ်တဂိုရီ#ဘယ်_(သို့မဟုတ်_ညာ)_မော်ဂျူးများ_ကတ်တဂိုရီ_(Category_of_Left_or_Right_Modules)|ညာ <math>T</math>-မော်ဂျူး]] ဖြစ်လာသည်။
အခြေခံ [[ကွင်း (အက္ခရာသင်္ချာ)|ကွင်း]] <math>R</math> သည် [[ဖလှယ်ရ ကွင်း]] (commutative ring) ဖြစ်သောအခါ ဘယ်နှင့် ညာ <math>R</math>-မော်ဂျူးများကို <math>(R, R)</math>-ဘိုင်မော်ဂျူးများအဖြစ် ရှုမြင်နိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် <math>M</math> နှင့် <math>N</math> နှစ်ခုစလုံး <math>R</math>-မော်ဂျူးများဖြစ်လျှင် <math>M \otimes_R N</math> သည်လည်း <math>R</math>-မော်ဂျူး ဖြစ်လာသည်။ ဤအခြေအနေတွင် <math>R</math>-မျှခြေရှိသော ပုံဖော်မှုများသည် <math>R</math>-မျဉ်းဖြောင့်နှစ်ထပ် ပုံဖော်မှုများ (R-bilinear maps) ဖြစ်ကြသည်။ စကြဝဠာ ဂုဏ်သတ္တိက ယင်းပုံဖော်မှုများနှင့် <math>R</math>-မော်ဂျူး [[ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်|ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်များကြား]] ဆက်စပ်မှုကို ပေးသည်။
ဖလှယ်ရ ကွင်းအပေါ်ရှိ တန်ဆာ မြှောက်လဒ်သည် အချိုးညီမှု (symmetry) <math>M \otimes_R N \cong N \otimes_R M</math> ကို လိုက်နာသည်။ ဤနေရာတွင် <math>m \otimes n \mapsto n \otimes m</math> ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် တိကျသော [[ဖက်စပ်ရဂုဏ်သတ္တိ]] (strict associativity) လည်း ရှိသည်။ ထို့ကြောင့် ကွင်းစကွင်းပိတ်မလိုဘဲ <math>M \otimes_R N \otimes_R L</math> ကို ဖွဲ့စည်းနိုင်သည်။ <math>A</math> နှင့် <math>B</math> တို့သည် <math>R</math>-အက္ခရာသင်္ချာများ (R-algebras) ဖြစ်လျှင် တန်ဆာ မြှောက်လဒ် <math>A \otimes_R B</math> သည် ရိုးရှင်းသော တန်ဆာများပေါ်၌ [[မြှောက်ခြင်း]] (multiplication) <math>(a \otimes b)(a' \otimes b') = aa' \otimes bb'</math> ဖြင့် <math>R</math>-အက္ခရာသင်္ချာ အသစ်တစ်ခု ဖြစ်လာသည်။
== တိုက်ရိုက်ပေါင်းလဒ်များနှင့် တန်ဆာ မြှောက်လဒ်များ၏ ဂဏန်းသင်္ချာ (Direct Sums and Arithmetic of Tensor Products) ==
တန်ဆာ မြှောက်လဒ်သည် တိုက်ရိုက်ပေါင်းလဒ် (direct sum) အပေါ် ဖြန့်ဝေရဂုဏ်သတ္တိရှိသည်။ ထို့ကြောင့် <math>M \otimes_R (\bigoplus N_i) \cong \bigoplus (M \otimes_R N_i)</math> ဖြစ်သည်။ တွက်ချက်မှုများအရ <math>\mathbb{Z}</math>-[[မော်ဂျူး|မော်ဂျူးများအဖြစ်]] ရှုမြင်သော ဆိုက်ကလစ်အုပ်စု (cyclic group) နှစ်ခုအတွက် <math>\mathbb{Z}/m\mathbb{Z} \otimes_{\mathbb{Z}} \mathbb{Z}/n\mathbb{Z} \cong \mathbb{Z}/d\mathbb{Z}</math> ကို ရရှိသည်။ ဤတွင် <math>d</math> သည် <math>m</math> နှင့် <math>n</math> ၏ အကြီးဆုံး ဘုံဆခွဲကိန်း (greatest common divisor) ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် <math>\mathbb{Q}</math> ကဲ့သို့ စား၍ရသော [[အဘီလီယန်အုပ်စု]] (divisible abelian group) နှင့် အလိမ် အဘီလီယန်အုပ်စု (torsion abelian group) တို့၏ တန်ဆာ မြှောက်လဒ်သည် သုည မော်ဂျူး (zero module) ဖြစ်သွားသည်။ အလိမ် အဘီလီယန်အုပ်စုတွင် [[အစုဝင်|အစုဝင်တိုင်းသည်]] အဆုံးရှိ အစီအစဉ် (finite order) ရှိကြသည်။
== စကေလာများ တိုးချဲ့ခြင်း (Extension of Scalars) ==
<math>R</math> သည် <math>S</math> ၏ ကွင်းပိုင်း (subring) ဖြစ်ပါက [[မော်ဂျူးများ_ကတ်တဂိုရီ#ဘယ်_(သို့မဟုတ်_ညာ)_မော်ဂျူးများ_ကတ်တဂိုရီ_(Category_of_Left_or_Right_Modules)|ဘယ် <math>R</math>-မော်ဂျူး]] <math>N</math> ကို <math>S \otimes_R N</math> ဖွဲ့စည်းခြင်းဖြင့် ဘယ် <math>S</math>-မော်ဂျူးအဖြစ်သို့ အထက်သို့ပင့်တင် (lift) နိုင်သည်။ ၎င်းသည် လွတ်လပ်သော [[မော်ဂျူး|မော်ဂျူးများ]] (free modules) ကို ထိန်းသိမ်းထားရာ <math>N</math> သည် အဆင့် (rank) <math>n</math> ရှိသော လွတ်လပ်သည့် <math>R</math>-မော်ဂျူးဖြစ်လျှင် <math>S \otimes_R N</math> သည်လည်း တူညီသောအဆင့်ရှိ လွတ်လပ်သော <math>S</math>-မော်ဂျူးဖြစ်သည်။ ဤသဘောတရားသည် ဒေသအလိုက်ဖြစ်စေခြင်း (localization) နှင့် ဆက်စပ်နေသည်။ မော်ဂျူးတစ်ခုကို အခြေခံ [[ကွင်း (အက္ခရာသင်္ချာ)|ကွင်း၏]] အပိုင်းကိန်းများ၏ကွင်း (ring of fractions) နှင့် တန်ဆာ မြှောက်ခြင်းသည် ထိုမော်ဂျူး၏ အပိုင်းကိန်းများ၏ ကွင်းကို ဖန်တီးခြင်းပင်ဖြစ်သည်။
== ဖန်တာဆိုင်ရာ ဂုဏ်သတ္တိများ- တိကျမှုနှင့် တိကျမှုထိန်းသိမ်းပေးခြင်း (Functorial Properties: Exactness and Flatness) ==
[[ကတ်တဂိုရီသီအိုရီ|ကတ်တဂိုရီ သီအိုရီ]] (category theory) အရ [[မော်ဂျူးများ_ကတ်တဂိုရီ#ဘယ်_(သို့မဟုတ်_ညာ)_မော်ဂျူးများ_ကတ်တဂိုရီ_(Category_of_Left_or_Right_Modules)|ညာ <math>R</math>-မော်ဂျူး]] <math>D</math> သတ်မှတ်ခြင်းက <math>D \otimes_R \_</math> ကို [[မော်ဂျူးများ_ကတ်တဂိုရီ#ဘယ်_(သို့မဟုတ်_ညာ)_မော်ဂျူးများ_ကတ်တဂိုရီ_(Category_of_Left_or_Right_Modules)|ဘယ်မော်ဂျူးများ ကတ်တဂိုရီ]] (category of left modules) မှ [[အဘီလီယန်အုပ်စုများ ကတ်တဂိုရီ]] (category of abelian groups) သို့ လားရာတူ [[ဖန်တာ]] (covariant functor) ဖြစ်စေသည်။ ဤဖန်တာသည် ညာတိကျသော (right exact) ဖြစ်၍ <math>L \to M \to N \to 0</math> ကဲ့သို့သော [[တိကျသော ကိန်းစဉ်တန်း]] (exact sequence) ကို <math>D \otimes_R L \to D \otimes_R M \to D \otimes_R N \to 0</math> အဖြစ် ထိန်းသိမ်းပေးသည်။
သို့သော် ၎င်းသည် ယေဘုယျအားဖြင့် ဘယ်တိကျမှု (left exactness) မရှိပါ။ [[အင်ဂျက်တစ် ဖန်ရှင်|အင်ဂျက်တစ်ဖြစ်မှု]] (injectivity) ကို ထိန်းသိမ်းပေးသော <math>D</math> ကို တိကျမှုထိန်းသိမ်းပေး [[မော်ဂျူး]] (flat module) ဟုခေါ်သည်။ လွတ်လပ်သော မော်ဂျူးများနှင့် ပရိုဂျက်တစ် မော်ဂျူးများ (projective modules) သည် အမြဲတမ်း တိကျမှုကို ထိန်းသိမ်းပေးသည်။ ပရင်စီပယ် အိုင်ဒီးလ် ဒိုမိန်း (principal ideal domain) ပေါ်တွင် ထိုသို့ဖြစ်ခြင်းသည် အလိမ်ကင်းစင် မော်ဂျူး (torsion-free module) ဖြစ်ခြင်းနှင့် ထပ်တူညီသည်။
ညာ <math>R</math>-မော်ဂျူး <math>A</math>၊ <math>(R,S)</math>-[[မော်ဂျူးများ_ကတ်တဂိုရီ#ဘိုင်မော်ဂျူးများ_ကတ်တဂိုရီ_(Category_of_Bimodules)|ဘိုင်မော်ဂျူး]] <math>B</math> နှင့် ညာ <math>S</math>-မော်ဂျူး <math>C</math> တို့အတွက် [[သဘာဝအသွင်ပြောင်းခြင်း#သဘာဝ_အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်_(Natural_Isomorphism)|သဘာဝ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်]] (natural isomorphism) <math>\text{Hom}_S(A \otimes_R B, C) \cong \text{Hom}_R(A, \text{Hom}_S(B, C))</math> တည်ရှိသည်။ ယင်းက မော်ဂျူးများ၏ [[တိုပေါ်လော်ဂျီ]] (topology) နှင့် ဟိုမိုလော်ဂျီ (homology) သဘာဝကို ပြဋ္ဌာန်းပေးသည်။
== ဗက်တာရပ်ဝန်းများနှင့် ခရိုနက်ကာ မြှောက်လဒ် (Vector Spaces and the Kronecker Product) ==
အခြေခံ [[ကွင်း (အက္ခရာသင်္ချာ)|ကွင်းသည်]] [[ဖီးလ်ဒ်]] (field) <math>F</math> ဖြစ်လျှင် [[မော်ဂျူး|မော်ဂျူးအားလုံးသည်]] [[ဗက်တာရပ်ဝန်း|ဗက်တာရပ်ဝန်းများ]] (vector spaces) ဖြစ်ကြသည်။ <math>V</math> နှင့် <math>W</math> သည် [[အတိုင်းအတာ (သင်္ချာ)|အတိုင်းအတာ]] (dimension) <math>n</math> နှင့် <math>m</math> ရှိသော ရပ်ဝန်းများဖြစ်လျှင် တန်ဆာ မြှောက်လဒ် <math>V \otimes_F W</math> သည် အတိုင်းအတာ <math>nm</math> ရှိသော ဗက်တာရပ်ဝန်းဖြစ်သည်။ အခြေအစု (basis) <math>\{v_i\}</math> နှင့် <math>\{w_j\}</math> တို့မှ <math>\{v_i \otimes w_j\}</math> ကို ထိုတန်ဆာ မြှောက်လဒ်၏ အခြေအစုအဖြစ် ရရှိသည်။
[[မျဉ်းဖြောင့် အော်ပရေတာ|မျဉ်းဖြောင့် ပုံဖော်မှုများ]] (linear maps) <math>\varphi : V \to X</math> နှင့် <math>\psi : W \to Y</math> တို့သည်လည်း တန်ဆာ မြှောက်လဒ် <math>\varphi \otimes \psi</math> အဖြစ် ပေါင်းစပ်နိုင်သည်။ ယင်းတို့ကို [[ကိန်းအုံ|ကိန်းအုံများ]] (matrices) <math>A</math> (<math>r \times n</math>) နှင့် <math>B</math> (<math>s \times m</math>) ဖြင့် ကိုယ်စားပြုလျှင် <math>\varphi \otimes \psi</math> ၏ ကိန်းအုံသည် <math>rs \times nm</math> အတိုင်းအတာရှိသော ခရိုနက်ကာ မြှောက်လဒ် (Kronecker product) <math>A \otimes B</math> ဖြစ်သည်။ ယင်း၏ <math>(i,j)</math> ကြိမ်မြောက် အကွက်တိုင်းသည် <math>B</math> ကို [[စကေလာ]] <math>a_{ij}</math> ဖြင့် မြှောက်ထားခြင်းဖြစ်သည်။
== တန်ဆာ၊ အချိုးညီ နှင့် ပြင်ပ အက္ခရာသင်္ချာများ (Tensor, Symmetric, and Exterior Algebras) ==
[[ဖလှယ်ရ ကွင်း]] <math>R</math> ပေါ်ရှိ <math>M</math> ကို မိမိကိုယ်တိုင်နှင့် ထပ်ကျော့နည်းဖြင့် (iteratively) တန်ဆာ မြှောက်ခြင်းဖြင့် မြင့်မားသော တည်ဆောက်ပုံများ ရရှိသည်။ ဥပမာ <math>M</math> ၏ <math>k</math> ကြိမ်မြောက် တန်ဆာ ထပ်ကိန်း (tensor power) ကို <math>\mathcal{T}^k(M)</math> ဖြင့် ပြသည်။ ထိုတန်ဆာ ထပ်ကိန်းအားလုံးကို တိုက်ရိုက်ပေါင်းလဒ်ယူပါက တန်ဆာ အက္ခရာသင်္ချာ (tensor algebra) <math>\mathcal{T}(M)</math> ရရှိမည်ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ဖလှယ်၍မရသော စကြဝဠာ ပိုလီနိုမီရယ် အက္ခရာသင်္ချာအဖြစ် လုပ်ဆောင်သည်။
<math>\mathcal{T}(M)</math> အပေါ် ဆက်သွယ်ချက်များ ကန့်သတ်ခြင်းဖြင့် အခြားအက္ခရာသင်္ချာများ ဆင်းသက်ရရှိသည်။
* အချိုးညီ အက္ခရာသင်္ချာ (symmetric algebra) <math>\mathcal{S}(M)</math> ကို <math>m_1 \otimes m_2 - m_2 \otimes m_1</math> မှ ထုတ်လုပ်ပေးသော အိုင်ဒီးလ် (ideal) ဖြင့် စားလဒ်ရှာ၍ ဖွဲ့စည်းသည်။ [[အစုဝင်|အစုဝင်အားလုံးကို]] [[ဖလှယ်ရဂုဏ်သတ္တိ]] ရှိစေသည်။ [[အတိုင်းအတာ (သင်္ချာ)|အတိုင်းအတာ]] <math>n</math> ရှိသော [[ဗက်တာရပ်ဝန်း|ဗက်တာရပ်ဝန်းဖြစ်လျှင်]] ကိန်းရှင် <math>n</math> ခုပါသော ပိုလီနိုမီရယ် ကွင်း (polynomial ring) နှင့် ထပ်တူညီကာ အတိုင်းအတာကို <math>\binom{k+n-1}{n-1}</math> ဖြင့် ဖော်ပြသည်။
* ပြင်ပ အက္ခရာသင်္ချာ (exterior algebra) <math>\bigwedge(M)</math> ကို <math>m \otimes m</math> ဖြင့် စားလဒ်ရှာ၍ ဖွဲ့စည်းကာ [[ဖလှယ်ရဂုဏ်သတ္တိ#ဖလှယ်ရဆန့်ကျင်ခြင်း_(Anticommutativity)|အန်တီ-ဖလှယ်ရဂုဏ်သတ္တိ]] (anticommutativity) ရှိစေသည်။ ဤနေရာတွင် <math>m_1 \wedge m_2 = -m_2 \wedge m_1</math> ဖြစ်သည်။ အတိုင်းအတာ <math>n</math> ရှိသော ရပ်ဝန်းအတွက် အတိုင်းအတာမှာ <math>\binom{n}{k}</math> ဖြစ်ပြီး <math>k > n</math> အတွက်မူ သုညဖြစ်သည်။
ယင်းသည် အဆုံးအဖြတ်တန်ဖိုးများ သီအိုရီ (theory of determinants) နှင့် ဆက်စပ်နေသည်။ အတိုင်းအတာ <math>n</math> ရှိ ရပ်ဝန်းအတွက် အမြင့်ဆုံး သုညမဟုတ်သော ပြင်ပထပ်ကိန်း <math>\bigwedge^n(V)</math> သည် အတိုင်းအတာ ၁ သာရှိသည်။ [[အန်ဒိုမော်ဖစ်ဇင်]] (endomorphism) <math>\varphi : V \to V</math> တိုင်းသည် ထိုရပ်ဝန်းပေါ်တွင် စကေလာတစ်ခုအဖြစ် လှုံ့ဆော်ပေးပြီး ထိုစကေလာသည် ၎င်း၏ အဆုံးအဖြတ်တန်ဖိုး (determinant) ပင်ဖြစ်သည်။
== ကိုးကား ==
* {{Citation |last1=Dummit |first1=David S. |last2=Foote |first2=Richard M. |title=Abstract Algebra |edition=3rd |publisher=John Wiley & Sons |date=2004}}
[[category:အက္ခရာသင်္ချာ]]
50f73mn436yck04tqlcmkfl1akdw8fl
1049839
1049838
2026-08-23T00:16:55Z
Mkant00
135890
/* တန်ဆာ၊ အချိုးညီ နှင့် ပြင်ပ အက္ခရာသင်္ချာများ (Tensor, Symmetric, and Exterior Algebras) */
1049839
wikitext
text/x-wiki
တန်ဆာ မြှောက်လဒ် (tensor product) သည် အက္ခရာသင်္ချာ တည်ဆောက်ပုံများ (algebraic structures) ရှိ [[အစုဝင်|အစုဝင်များ]] (elements) အား [[မြှောက်ခြင်း|မြှောက်ရန်အတွက်]] အခြေခံ သင်္ချာတည်ဆောက်ပုံ (mathematical structure) ဖြစ်သည်။ မူလက မျဉ်းဖြောင့်အစုံ အက္ခရာသင်္ချာ (multilinear algebra) နှင့် [[စကေလာ]] (scalar) [[ကွင်း (အက္ခရာသင်္ချာ)|ကွင်းများ]] (rings) ကြား ကူးပြောင်းရန် ဖန်တီးခဲ့သော်လည်း ယခုအခါ ခေတ်သစ်အက္ခရာသင်္ချာ (abstract algebra)၊ ဂျီဩမေတြီ (geometry) နှင့် [[တိုပေါ်လော်ဂျီ]] (topology) တို့တွင် မရှိမဖြစ် လိုအပ်သည်။
== တန်ဆာ မြှောက်လဒ် တည်ဆောက်ပုံ (The Construction of the Tensor Product) ==
တန်ဆာ မြှောက်လဒ် <math>M \otimes_R N</math> ကို အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ရန် ယူနစ်ရှိ [[ကွင်း (အက္ခရာသင်္ချာ)|ကွင်း]] (unital ring) <math>R</math>၊ [[မော်ဂျူးများ_ကတ်တဂိုရီ#ဘယ်_(သို့မဟုတ်_ညာ)_မော်ဂျူးများ_ကတ်တဂိုရီ_(Category_of_Left_or_Right_Modules)|ညာ <math>R</math>-မော်ဂျူး]] (right <math>R</math>-module) <math>M</math> နှင့် [[မော်ဂျူးများ_ကတ်တဂိုရီ#ဘယ်_(သို့မဟုတ်_ညာ)_မော်ဂျူးများ_ကတ်တဂိုရီ_(Category_of_Left_or_Right_Modules)|ဘယ် <math>R</math>-မော်ဂျူး]] (left <math>R</math>-module) <math>N</math> တို့ လိုအပ်သည်။ ၎င်းသည် <math>M</math> နှင့် <math>N</math> မှ [[အစုဝင်|အစုဝင်များ၏]] [[မြှောက်ခြင်း|မြှောက်လဒ်များဖြင့်]] ဖွဲ့စည်းထားသည့် အလွတ်လပ်ဆုံး [[အဘီလီယန်အုပ်စု]] (abelian group) ဖြစ်သည်။
ပုံစံတကျအားဖြင့် <math>M \otimes_R N</math> ကို [[ကာတီးရှန်း မြှောက်လဒ်]] (Cartesian product) <math>M \times N</math> မှ ထုတ်လုပ်သော လွတ်လပ်သည့် အဘီလီယန်အုပ်စု (free abelian group) ၏ စားလဒ် (quotient) အဖြစ် သတ်မှတ်သည်။ အောက်ပါ အစုဝင်များဖြင့် ထုတ်လုပ်ခံ [[အုပ်စုပိုင်း]] (subgroup) ကို မော်ဂျူလို (modulo) ပြုလုပ်ထားခြင်းဖြစ်သည်။
* <math>(m_1 + m_2, n) - (m_1, n) - (m_2, n)</math>
* <math>(m, n_1 + n_2) - (m, n_1) - (m, n_2)</math>
* <math>(mr, n) - (m, rn)</math>
ထိုဆက်သွယ်ချက်များသည် <math>M</math> ရှိ <math>m, m_1, m_2</math>၊ <math>N</math> ရှိ <math>n, n_1, n_2</math> နှင့် <math>R</math> ရှိ <math>r</math> တို့အတွက်ဖြစ်သည်။ စုံတွဲ <math>(m, n)</math> ၏ ထပ်တူညီမှုအတန်းအစား (equivalence class) ကို ရိုးရှင်းသော တန်ဆာ (simple tensor) ဟုခေါ်ပြီး <math>m \otimes n</math> ဖြင့် ပြသည်။ ဤဆက်သွယ်ချက်များက <math>\otimes</math> ကို [[ပေါင်းခြင်း|အပေါင်းအပေါ်]] ဖြန့်ဝေရ ဂုဏ်သတ္တိ (distributivity) ရှိစေကာ <math>R</math> မှ [[စကေလာ|စကေလာများကို]] လွတ်လပ်စွာ ဖြတ်သန်းခွင့်ပြုသည်။ <math>M \otimes_R N</math> ၏ ယေဘုယျ အစုဝင်သည် ရိုးရှင်းသော တန်ဆာများ၏ အဆုံးရှိ ပုံစံတကျပေါင်းလဒ်များ (finite formal sums) ဖြစ်သည်။ သုညပါဝင်သော တန်ဆာတိုင်းသည် သုညသို့ ပြိုကျသွားသည်။ ထို့ကြောင့် <math>m \otimes 0 = 0</math> နှင့် <math>0 \otimes n = 0</math> ဖြစ်သည်။
== စကြဝဠာ ဂုဏ်သတ္တိနှင့် မျှခြေရှိသော ပုံဖော်မှုများ (The Universal Property and Balanced Maps) ==
တန်ဆာ မြှောက်လဒ်၏ စွမ်းအားသည် ၎င်း၏ စကြဝဠာ ဂုဏ်သတ္တိ (universal property) ပေါ်တွင် မူတည်သည်။ <math>L</math> သည် [[အဘီလီယန်အုပ်စု]]ဖြစ်ပြီး ပုံဖော်မှု (map) <math>\varphi : M \times N \to L</math> သည် ကိန်းရှင်တစ်ခုချင်းစီအတွက် အပေါင်းအခြေခံ (additive) ဖြစ်ကာ <math>\varphi(mr, n) = \varphi(m, rn)</math> ကို ပြည့်စုံပါက ၎င်းကို <math>R</math>-မျှခြေရှိသော ပုံဖော်မှု (R-balanced map) ဟုခေါ်သည်။
တန်ဆာ မြှောက်လဒ်သည် ထိုပုံဖော်မှုများအတွက် စကြဝဠာ အရာဝတ္ထု (universal object) ဖြစ်သည်။ <math>(m, n) \mapsto m \otimes n</math> သို့ သဘာဝ ပရိုဂျက်ရှင်း (natural projection) ပုံဖော်ခြင်းသည် <math>R</math>-မျှခြေရှိသော ပုံဖော်မှုဖြစ်သည်။ မည်သည့် <math>L</math> နှင့် <math>\varphi : M \times N \to L</math> အတွက်မဆို <math>\Phi(m \otimes n) = \varphi(m, n)</math> ဖြစ်စေမည့် တစ်ခုတည်းသော (unique) [[အုပ်စု ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်]] (group homomorphism) <math>\Phi : M \otimes_R N \to L</math> တည်ရှိသည်။ ထို့ကြောင့် <math>M \times N</math> မှ <math>L</math> သို့ <math>R</math>-မျှခြေရှိသော ပုံဖော်မှုများနှင့် <math>M \otimes_R N</math> မှ <math>L</math> သို့ [[ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်|ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်များ]] ကြားတွင် သဘာဝ [[ဘိုင်ဂျက်တစ် ဖန်ရှင်|ဘိုင်ဂျက်ရှင်း]] (natural bijection) တည်ရှိသည်။ ယင်းက [[ကာတီးရှန်း မြှောက်လဒ်]]ပေါ်၌ မျှခြေရှိသော ပုံဖော်မှုသတ်မှတ်ရုံဖြင့် တန်ဆာ မြှောက်လဒ်အပေါ်ရှိ ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်များကို လွယ်ကူစွာ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ခွင့်ပြုသည်။
== မော်ဂျူး တည်ဆောက်ပုံများနှင့် ဖလှယ်ရဂုဏ်သတ္တိ (Module Structures and Commutativity) ==
<math>M \otimes_R N</math> သည် [[အဘီလီယန်အုပ်စု]] သက်သက်သာဖြစ်သည်။ ၎င်းကို [[မော်ဂျူး|မော်ဂျူးအဖြစ်]] ပြုလုပ်ရန် အခြေခံမော်ဂျူးများတွင် နောက်ထပ်တည်ဆောက်ပုံများ (additional structures) လိုအပ်သည်။ <math>M</math> သည် <math>(S, R)</math>-[[မော်ဂျူးများ_ကတ်တဂိုရီ#ဘိုင်မော်ဂျူးများ_ကတ်တဂိုရီ_(Category_of_Bimodules)|ဘိုင်မော်ဂျူး]] (bimodule) ဖြစ်ပါက <math>M \otimes_R N</math> သည် သက်ရောက်ချက် (action) <math>s(m \otimes n) = (sm) \otimes n</math> ဖြင့် [[မော်ဂျူးများ_ကတ်တဂိုရီ#ဘယ်_(သို့မဟုတ်_ညာ)_မော်ဂျူးများ_ကတ်တဂိုရီ_(Category_of_Left_or_Right_Modules)|ဘယ် <math>S</math>-မော်ဂျူး]] ဖြစ်လာသည်။ အလားတူ <math>N</math> သည် <math>(R, T)</math>-ဘိုင်မော်ဂျူး ဖြစ်လျှင် [[မော်ဂျူးများ_ကတ်တဂိုရီ#ဘယ်_(သို့မဟုတ်_ညာ)_မော်ဂျူးများ_ကတ်တဂိုရီ_(Category_of_Left_or_Right_Modules)|ညာ <math>T</math>-မော်ဂျူး]] ဖြစ်လာသည်။
အခြေခံ [[ကွင်း (အက္ခရာသင်္ချာ)|ကွင်း]] <math>R</math> သည် [[ဖလှယ်ရ ကွင်း]] (commutative ring) ဖြစ်သောအခါ ဘယ်နှင့် ညာ <math>R</math>-မော်ဂျူးများကို <math>(R, R)</math>-ဘိုင်မော်ဂျူးများအဖြစ် ရှုမြင်နိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် <math>M</math> နှင့် <math>N</math> နှစ်ခုစလုံး <math>R</math>-မော်ဂျူးများဖြစ်လျှင် <math>M \otimes_R N</math> သည်လည်း <math>R</math>-မော်ဂျူး ဖြစ်လာသည်။ ဤအခြေအနေတွင် <math>R</math>-မျှခြေရှိသော ပုံဖော်မှုများသည် <math>R</math>-မျဉ်းဖြောင့်နှစ်ထပ် ပုံဖော်မှုများ (R-bilinear maps) ဖြစ်ကြသည်။ စကြဝဠာ ဂုဏ်သတ္တိက ယင်းပုံဖော်မှုများနှင့် <math>R</math>-မော်ဂျူး [[ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်|ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်များကြား]] ဆက်စပ်မှုကို ပေးသည်။
ဖလှယ်ရ ကွင်းအပေါ်ရှိ တန်ဆာ မြှောက်လဒ်သည် အချိုးညီမှု (symmetry) <math>M \otimes_R N \cong N \otimes_R M</math> ကို လိုက်နာသည်။ ဤနေရာတွင် <math>m \otimes n \mapsto n \otimes m</math> ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် တိကျသော [[ဖက်စပ်ရဂုဏ်သတ္တိ]] (strict associativity) လည်း ရှိသည်။ ထို့ကြောင့် ကွင်းစကွင်းပိတ်မလိုဘဲ <math>M \otimes_R N \otimes_R L</math> ကို ဖွဲ့စည်းနိုင်သည်။ <math>A</math> နှင့် <math>B</math> တို့သည် <math>R</math>-အက္ခရာသင်္ချာများ (R-algebras) ဖြစ်လျှင် တန်ဆာ မြှောက်လဒ် <math>A \otimes_R B</math> သည် ရိုးရှင်းသော တန်ဆာများပေါ်၌ [[မြှောက်ခြင်း]] (multiplication) <math>(a \otimes b)(a' \otimes b') = aa' \otimes bb'</math> ဖြင့် <math>R</math>-အက္ခရာသင်္ချာ အသစ်တစ်ခု ဖြစ်လာသည်။
== တိုက်ရိုက်ပေါင်းလဒ်များနှင့် တန်ဆာ မြှောက်လဒ်များ၏ ဂဏန်းသင်္ချာ (Direct Sums and Arithmetic of Tensor Products) ==
တန်ဆာ မြှောက်လဒ်သည် တိုက်ရိုက်ပေါင်းလဒ် (direct sum) အပေါ် ဖြန့်ဝေရဂုဏ်သတ္တိရှိသည်။ ထို့ကြောင့် <math>M \otimes_R (\bigoplus N_i) \cong \bigoplus (M \otimes_R N_i)</math> ဖြစ်သည်။ တွက်ချက်မှုများအရ <math>\mathbb{Z}</math>-[[မော်ဂျူး|မော်ဂျူးများအဖြစ်]] ရှုမြင်သော ဆိုက်ကလစ်အုပ်စု (cyclic group) နှစ်ခုအတွက် <math>\mathbb{Z}/m\mathbb{Z} \otimes_{\mathbb{Z}} \mathbb{Z}/n\mathbb{Z} \cong \mathbb{Z}/d\mathbb{Z}</math> ကို ရရှိသည်။ ဤတွင် <math>d</math> သည် <math>m</math> နှင့် <math>n</math> ၏ အကြီးဆုံး ဘုံဆခွဲကိန်း (greatest common divisor) ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် <math>\mathbb{Q}</math> ကဲ့သို့ စား၍ရသော [[အဘီလီယန်အုပ်စု]] (divisible abelian group) နှင့် အလိမ် အဘီလီယန်အုပ်စု (torsion abelian group) တို့၏ တန်ဆာ မြှောက်လဒ်သည် သုည မော်ဂျူး (zero module) ဖြစ်သွားသည်။ အလိမ် အဘီလီယန်အုပ်စုတွင် [[အစုဝင်|အစုဝင်တိုင်းသည်]] အဆုံးရှိ အစီအစဉ် (finite order) ရှိကြသည်။
== စကေလာများ တိုးချဲ့ခြင်း (Extension of Scalars) ==
<math>R</math> သည် <math>S</math> ၏ ကွင်းပိုင်း (subring) ဖြစ်ပါက [[မော်ဂျူးများ_ကတ်တဂိုရီ#ဘယ်_(သို့မဟုတ်_ညာ)_မော်ဂျူးများ_ကတ်တဂိုရီ_(Category_of_Left_or_Right_Modules)|ဘယ် <math>R</math>-မော်ဂျူး]] <math>N</math> ကို <math>S \otimes_R N</math> ဖွဲ့စည်းခြင်းဖြင့် ဘယ် <math>S</math>-မော်ဂျူးအဖြစ်သို့ အထက်သို့ပင့်တင် (lift) နိုင်သည်။ ၎င်းသည် လွတ်လပ်သော [[မော်ဂျူး|မော်ဂျူးများ]] (free modules) ကို ထိန်းသိမ်းထားရာ <math>N</math> သည် အဆင့် (rank) <math>n</math> ရှိသော လွတ်လပ်သည့် <math>R</math>-မော်ဂျူးဖြစ်လျှင် <math>S \otimes_R N</math> သည်လည်း တူညီသောအဆင့်ရှိ လွတ်လပ်သော <math>S</math>-မော်ဂျူးဖြစ်သည်။ ဤသဘောတရားသည် ဒေသအလိုက်ဖြစ်စေခြင်း (localization) နှင့် ဆက်စပ်နေသည်။ မော်ဂျူးတစ်ခုကို အခြေခံ [[ကွင်း (အက္ခရာသင်္ချာ)|ကွင်း၏]] အပိုင်းကိန်းများ၏ကွင်း (ring of fractions) နှင့် တန်ဆာ မြှောက်ခြင်းသည် ထိုမော်ဂျူး၏ အပိုင်းကိန်းများ၏ ကွင်းကို ဖန်တီးခြင်းပင်ဖြစ်သည်။
== ဖန်တာဆိုင်ရာ ဂုဏ်သတ္တိများ- တိကျမှုနှင့် တိကျမှုထိန်းသိမ်းပေးခြင်း (Functorial Properties: Exactness and Flatness) ==
[[ကတ်တဂိုရီသီအိုရီ|ကတ်တဂိုရီ သီအိုရီ]] (category theory) အရ [[မော်ဂျူးများ_ကတ်တဂိုရီ#ဘယ်_(သို့မဟုတ်_ညာ)_မော်ဂျူးများ_ကတ်တဂိုရီ_(Category_of_Left_or_Right_Modules)|ညာ <math>R</math>-မော်ဂျူး]] <math>D</math> သတ်မှတ်ခြင်းက <math>D \otimes_R \_</math> ကို [[မော်ဂျူးများ_ကတ်တဂိုရီ#ဘယ်_(သို့မဟုတ်_ညာ)_မော်ဂျူးများ_ကတ်တဂိုရီ_(Category_of_Left_or_Right_Modules)|ဘယ်မော်ဂျူးများ ကတ်တဂိုရီ]] (category of left modules) မှ [[အဘီလီယန်အုပ်စုများ ကတ်တဂိုရီ]] (category of abelian groups) သို့ လားရာတူ [[ဖန်တာ]] (covariant functor) ဖြစ်စေသည်။ ဤဖန်တာသည် ညာတိကျသော (right exact) ဖြစ်၍ <math>L \to M \to N \to 0</math> ကဲ့သို့သော [[တိကျသော ကိန်းစဉ်တန်း]] (exact sequence) ကို <math>D \otimes_R L \to D \otimes_R M \to D \otimes_R N \to 0</math> အဖြစ် ထိန်းသိမ်းပေးသည်။
သို့သော် ၎င်းသည် ယေဘုယျအားဖြင့် ဘယ်တိကျမှု (left exactness) မရှိပါ။ [[အင်ဂျက်တစ် ဖန်ရှင်|အင်ဂျက်တစ်ဖြစ်မှု]] (injectivity) ကို ထိန်းသိမ်းပေးသော <math>D</math> ကို တိကျမှုထိန်းသိမ်းပေး [[မော်ဂျူး]] (flat module) ဟုခေါ်သည်။ လွတ်လပ်သော မော်ဂျူးများနှင့် ပရိုဂျက်တစ် မော်ဂျူးများ (projective modules) သည် အမြဲတမ်း တိကျမှုကို ထိန်းသိမ်းပေးသည်။ ပရင်စီပယ် အိုင်ဒီးလ် ဒိုမိန်း (principal ideal domain) ပေါ်တွင် ထိုသို့ဖြစ်ခြင်းသည် အလိမ်ကင်းစင် မော်ဂျူး (torsion-free module) ဖြစ်ခြင်းနှင့် ထပ်တူညီသည်။
ညာ <math>R</math>-မော်ဂျူး <math>A</math>၊ <math>(R,S)</math>-[[မော်ဂျူးများ_ကတ်တဂိုရီ#ဘိုင်မော်ဂျူးများ_ကတ်တဂိုရီ_(Category_of_Bimodules)|ဘိုင်မော်ဂျူး]] <math>B</math> နှင့် ညာ <math>S</math>-မော်ဂျူး <math>C</math> တို့အတွက် [[သဘာဝအသွင်ပြောင်းခြင်း#သဘာဝ_အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်_(Natural_Isomorphism)|သဘာဝ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်]] (natural isomorphism) <math>\text{Hom}_S(A \otimes_R B, C) \cong \text{Hom}_R(A, \text{Hom}_S(B, C))</math> တည်ရှိသည်။ ယင်းက မော်ဂျူးများ၏ [[တိုပေါ်လော်ဂျီ]] (topology) နှင့် ဟိုမိုလော်ဂျီ (homology) သဘာဝကို ပြဋ္ဌာန်းပေးသည်။
== ဗက်တာရပ်ဝန်းများနှင့် ခရိုနက်ကာ မြှောက်လဒ် (Vector Spaces and the Kronecker Product) ==
အခြေခံ [[ကွင်း (အက္ခရာသင်္ချာ)|ကွင်းသည်]] [[ဖီးလ်ဒ်]] (field) <math>F</math> ဖြစ်လျှင် [[မော်ဂျူး|မော်ဂျူးအားလုံးသည်]] [[ဗက်တာရပ်ဝန်း|ဗက်တာရပ်ဝန်းများ]] (vector spaces) ဖြစ်ကြသည်။ <math>V</math> နှင့် <math>W</math> သည် [[အတိုင်းအတာ (သင်္ချာ)|အတိုင်းအတာ]] (dimension) <math>n</math> နှင့် <math>m</math> ရှိသော ရပ်ဝန်းများဖြစ်လျှင် တန်ဆာ မြှောက်လဒ် <math>V \otimes_F W</math> သည် အတိုင်းအတာ <math>nm</math> ရှိသော ဗက်တာရပ်ဝန်းဖြစ်သည်။ အခြေအစု (basis) <math>\{v_i\}</math> နှင့် <math>\{w_j\}</math> တို့မှ <math>\{v_i \otimes w_j\}</math> ကို ထိုတန်ဆာ မြှောက်လဒ်၏ အခြေအစုအဖြစ် ရရှိသည်။
[[မျဉ်းဖြောင့် အော်ပရေတာ|မျဉ်းဖြောင့် ပုံဖော်မှုများ]] (linear maps) <math>\varphi : V \to X</math> နှင့် <math>\psi : W \to Y</math> တို့သည်လည်း တန်ဆာ မြှောက်လဒ် <math>\varphi \otimes \psi</math> အဖြစ် ပေါင်းစပ်နိုင်သည်။ ယင်းတို့ကို [[ကိန်းအုံ|ကိန်းအုံများ]] (matrices) <math>A</math> (<math>r \times n</math>) နှင့် <math>B</math> (<math>s \times m</math>) ဖြင့် ကိုယ်စားပြုလျှင် <math>\varphi \otimes \psi</math> ၏ ကိန်းအုံသည် <math>rs \times nm</math> အတိုင်းအတာရှိသော ခရိုနက်ကာ မြှောက်လဒ် (Kronecker product) <math>A \otimes B</math> ဖြစ်သည်။ ယင်း၏ <math>(i,j)</math> ကြိမ်မြောက် အကွက်တိုင်းသည် <math>B</math> ကို [[စကေလာ]] <math>a_{ij}</math> ဖြင့် မြှောက်ထားခြင်းဖြစ်သည်။
== တန်ဆာ၊ အချိုးညီ နှင့် ပြင်ပ အက္ခရာသင်္ချာများ (Tensor, Symmetric, and Exterior Algebras) ==
[[ဖလှယ်ရ ကွင်း]] <math>R</math> ပေါ်ရှိ <math>M</math> ကို မိမိကိုယ်တိုင်နှင့် ထပ်ကျော့နည်းဖြင့် (iteratively) တန်ဆာ မြှောက်ခြင်းဖြင့် မြင့်မားသော တည်ဆောက်ပုံများ ရရှိသည်။ ဥပမာ <math>M</math> ၏ <math>k</math> ကြိမ်မြောက် တန်ဆာ ထပ်ကိန်း (tensor power) ကို <math>\mathcal{T}^k(M)</math> ဖြင့် ပြသည်။ ထိုတန်ဆာ ထပ်ကိန်းအားလုံးကို တိုက်ရိုက်ပေါင်းလဒ်ယူပါက တန်ဆာ အက္ခရာသင်္ချာ (tensor algebra) <math>\mathcal{T}(M)</math> ရရှိမည်ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ဖလှယ်၍မရသော စကြဝဠာ ပိုလီနိုမီရယ် အက္ခရာသင်္ချာအဖြစ် လုပ်ဆောင်သည်။
<math>\mathcal{T}(M)</math> အပေါ် ဆက်သွယ်ချက်များ ကန့်သတ်ခြင်းဖြင့် အခြားအက္ခရာသင်္ချာများ ဆင်းသက်ရရှိသည်။
* အချိုးညီ အက္ခရာသင်္ချာ (symmetric algebra) <math>\mathcal{S}(M)</math> ကို <math>m_1 \otimes m_2 - m_2 \otimes m_1</math> မှ ထုတ်လုပ်ပေးသော အိုင်ဒီးလ် (ideal) ဖြင့် စားလဒ်ရှာ၍ ဖွဲ့စည်းသည်။ [[အစုဝင်|အစုဝင်အားလုံးကို]] [[ဖလှယ်ရဂုဏ်သတ္တိ]] ရှိစေသည်။ [[အတိုင်းအတာ (သင်္ချာ)|အတိုင်းအတာ]] <math>n</math> ရှိသော [[ဗက်တာရပ်ဝန်း|ဗက်တာရပ်ဝန်းဖြစ်လျှင်]] ကိန်းရှင် <math>n</math> ခုပါသော ပိုလီနိုမီရယ် ကွင်း (polynomial ring) နှင့် ထပ်တူညီကာ အတိုင်းအတာကို <math>\binom{k+n-1}{n-1}</math> ဖြင့် ဖော်ပြသည်။
* ပြင်ပ အက္ခရာသင်္ချာ (exterior algebra) <math>\bigwedge(M)</math> ကို <math>m \otimes m</math> ဖြင့် စားလဒ်ရှာ၍ ဖွဲ့စည်းကာ [[ဖလှယ်ရဂုဏ်သတ္တိ#ဖလှယ်ရဆန့်ကျင်ခြင်း_(Anticommutativity)|ဖလှယ်ရဆန့်ကျင်ခြင်းဂုဏ်သတ္တိ]] (anticommutativity) ရှိစေသည်။ ဤနေရာတွင် <math>m_1 \wedge m_2 = -m_2 \wedge m_1</math> ဖြစ်သည်။ အတိုင်းအတာ <math>n</math> ရှိသော ရပ်ဝန်းအတွက် အတိုင်းအတာမှာ <math>\binom{n}{k}</math> ဖြစ်ပြီး <math>k > n</math> အတွက်မူ သုညဖြစ်သည်။
ယင်းသည် အဆုံးအဖြတ်တန်ဖိုးများ သီအိုရီ (theory of determinants) နှင့် ဆက်စပ်နေသည်။ အတိုင်းအတာ <math>n</math> ရှိ ရပ်ဝန်းအတွက် အမြင့်ဆုံး သုညမဟုတ်သော ပြင်ပထပ်ကိန်း <math>\bigwedge^n(V)</math> သည် အတိုင်းအတာ ၁ သာရှိသည်။ [[အန်ဒိုမော်ဖစ်ဇင်]] (endomorphism) <math>\varphi : V \to V</math> တိုင်းသည် ထိုရပ်ဝန်းပေါ်တွင် စကေလာတစ်ခုအဖြစ် လှုံ့ဆော်ပေးပြီး ထိုစကေလာသည် ၎င်း၏ အဆုံးအဖြတ်တန်ဖိုး (determinant) ပင်ဖြစ်သည်။
== ကိုးကား ==
* {{Citation |last1=Dummit |first1=David S. |last2=Foote |first2=Richard M. |title=Abstract Algebra |edition=3rd |publisher=John Wiley & Sons |date=2004}}
[[category:အက္ခရာသင်္ချာ]]
a495oonnokp1iwn78lhe4jjeeb4ro06
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-45975-10
3
290817
1049843
2026-08-23T01:47:38Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1049843
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် ~2026-45975-10 ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၁:၄၇၊ ၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ (UTC)
h1j2031p234z8516h9hb9iop2mol4yy
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-46048-79
3
290818
1049850
2026-08-23T02:47:44Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1049850
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် ~2026-46048-79 ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၂:၄၇၊ ၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ (UTC)
capiczd69qmj3mvrt6igjlwlvd3fvcl
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-45982-60
3
290819
1049851
2026-08-23T02:47:54Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1049851
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် ~2026-45982-60 ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၂:၄၇၊ ၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ (UTC)
jmntfbdjxzch0obt3eox5iwcf90w9gr
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-45982-90
3
290820
1049852
2026-08-23T02:48:04Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1049852
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် ~2026-45982-90 ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၂:၄၈၊ ၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ (UTC)
knzoi4gpqwr3b13race3tvrcxxvaya0
ဂိုဏ်းဖွဲ့ပြုကျင့်ခြင်း
0
290821
1049855
2026-08-23T03:43:28Z
Space Apple
25182
"[[File:Wiki-gangbang.png|thumb|အုပ်စုလိုက် လိင်ဆက်ဆံနေပုံ]] [[File:Wiki-FMF-threesome.png|thumb|A reverse gang bang]] '''အုပ်စုလိုက် လိင်ဆက်ဆံခြင်း''' ({{langx|en|Gang bang}}) ဆိုသည်မှာ လူတစ်ဦးတည်းက..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1049855
wikitext
text/x-wiki
[[File:Wiki-gangbang.png|thumb|အုပ်စုလိုက် လိင်ဆက်ဆံနေပုံ]]
[[File:Wiki-FMF-threesome.png|thumb|A reverse gang bang]]
'''အုပ်စုလိုက် လိင်ဆက်ဆံခြင်း''' ({{langx|en|Gang bang}}) ဆိုသည်မှာ လူတစ်ဦးတည်းကို ဗဟိုပြု၍ ကျန်လူအများအပြား (ပုံမှန်အားဖြင့် သုံးဦးထက်ပိုသူများ) က တစ်ဦးပြီးတစ်ဦး သို့မဟုတ် တစ်ပြိုင်နက်တည်း [[လိင်ဆက်ဆံခြင်း|လိင်ဆက်ဆံ]]သည့် လုပ်ဆောင်မှုမျိုးဖြစ်သည်။<ref name=Partridge>{{cite book|title=[[The New Partridge Dictionary of Slang and Unconventional English]]|pages=327, 995|isbn=0415212588|year=2005|last1=Dalzell|first1=Tom|last2=Victor|first2=Terry}}</ref> ဤဝေါဟာရသည် ယေဘုယျအားဖြင့် အမျိုးသမီးတစ်ဦးကို ဗဟိုပြုခြင်းကို ရည်ညွှန်းလေ့ရှိပြီး၊ အမျိုးသားတစ်ဦးနှင့် အမျိုးသမီးအများအပြား ပါဝင်ပါက "reverse gang bang" ဟု ခေါ်ဆိုနိုင်သည်။<ref name="Frank">{{cite book|author=Katherine Frank|title=Plays Well in Groups: A Journey Through the World of Group Sex|url=https://books.google.com/books?id=xXelMQEACAAJ|year=2013|publisher=Rowman & Littlefield Publishers, Incorporated|isbn=978-1-4422-1868-0|page=8|access-date=15 August 2018|archive-date=1 August 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200801205929/https://books.google.com/books?id=xXelMQEACAAJ|url-status=live}}</ref> ဤအသုံးအနှုန်းသည် [[ညစ်ညမ်းရုပ်ရှင်လုပ်ငန်း]]နှင့် ဆက်စပ်နေပြီး အမျိုးသမီးတစ်ဦးက အမျိုးသားအများအပြားနှင့် တစ်ဦးပြီးတစ်ဦး တိုက်ရိုက်ဆက်တိုက် လိင်ဆက်ဆံသည့် စီစဉ်ထားသော ပွဲမျိုးကို ဖော်ပြလေ့ရှိသည်။<ref name="Frank"/> Bukkake (ဘူကေးကေး) သည် ဂျပန်နိုင်ငံမှ စတင်ခဲ့သော gang bang အမျိုးအစားဖြစ်ပြီး ဗဟိုရှိလူအပေါ်သို့ အမျိုးသားပါဝင်သူ အများအပြားက [[သုက်လွှတ်ခြင်း]]ကို အဓိကထားသည်။<ref name=Partridge2>{{cite book|title=The New Partridge Dictionary of Slang and Unconventional English: A-I|publisher=[[Taylor & Francis]]|author1=Eric Partridge|author2=Tom Dalzell|author3=Terry Victor|year=2006|url=https://books.google.com/books?id=4YfsEgHLjboC|isbn=0-415-25937-1|page=288|access-date=20 March 2021|archive-date=17 May 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160517031540/https://books.google.com/books?id=4YfsEgHLjboC|url-status=live}}</ref>
==လက်တွေ့လုပ်ဆောင်မှု==
အကြီးမားဆုံးသော gang bang ပွဲများကို ညစ်ညမ်းရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီများက ကူညီပံ့ပိုးပေးပြီး မှတ်တမ်းတင်လေ့ရှိသော်လည်း [[စုံတွဲချင်းလဲလှယ်ခြင်း (လိင်အပြုအမူ)|စုံတွဲချင်းလဲလှယ်သူ]] (swinger) အသိုင်းအဝိုင်းတွင်လည်း gang bang များ ရှိတတ်သည်။ ၎င်းကို အမျိုးသားအများအပြားနှင့် အမျိုးသမီးတစ်ဦးအဖြစ် ပိုမိုမှတ်ယူလေ့ရှိသော်လည်း ညစ်ညမ်းရုပ်ရှင်များတွင် "reverse gang bang" (အမျိုးသားတစ်ဦးနှင့် အမျိုးသမီးအများအပြား) ကိုလည်း တွေ့မြင်နိုင်သည်။<ref>{{cite book|title=Swingland: Between the Sheets of the Secretive, Sometimes Messy, but Always Adventurous Swinging Lifestyle|page=296|isbn=978-1476732534|year=2013|author=Daniel Stern}}</ref> ထို့အပြင် အမျိုးသမီးအချင်းချင်း သို့မဟုတ် အမျိုးသားအချင်းချင်း gang bang ပြုလုပ်ခြင်းများလည်း ရှိသည်။<ref>{{cite book|page=86|title=Gay-2-Zee: A Dictionary of Sex, Subtext, and the Sublime|author=Donald F. Reuter|isbn=0312354274|year=2006}}</ref>
Gang bang များတွင် ပါဝင်သူအရေအတွက်ကို တိတိကျကျ သတ်မှတ်ထားခြင်းမရှိသော်လည်း ပုံမှန်အားဖြင့် သုံးဦးထက်ပိုကာ တစ်ဒါဇင် သို့မဟုတ် ထို့ထက်မက ပါဝင်နိုင်သည်။ အကယ်၍ gang bang တစ်ခုသည် အမျိုးသားပါဝင်သူအားလုံးက ဗဟိုရှိ အမျိုးသား သို့မဟုတ် အမျိုးသမီးအပေါ်သို့ တစ်ပြိုင်နက်တည်းနီးပါး သို့မဟုတ် လျင်မြန်စွာ ဆက်တိုက်သုက်လွှတ်ခြင်းဖြင့် အဆုံးသတ်ရန် ရည်ရွယ်စီစဉ်ထားပါက ၎င်းကို ဂျပန်ဝေါဟာရဖြစ်သော ''bukkake'' ဟု ခေါ်ဆိုနိုင်သည်။<ref name=Partridge/> လူသုံးဦး လိင်ဆက်ဆံခြင်းကို ပုံမှန်အားဖြင့် [[သုံးယောက်တွဲ လိင်ဆက်ဆံခြင်း]] ဟုခေါ်ပြီး လူလေးဦးကိုမူ [[လေးယောက်တွဲ လိင်ဆက်ဆံခြင်း]] ဟု ခေါ်ဆိုသည်။
==ညစ်ညမ်းရုပ်ရှင်လုပ်ငန်း==
၁၉၈၀ ပြည့်လွန်နှစ်များကတည်းက gang bang ညစ်ညမ်းရုပ်ရှင်များစွာ ရှိခဲ့သော်လည်း ၎င်းတို့တွင် ပုံမှန်အားဖြင့် အမျိုးသား ၆ ဦးမှ ၁၂ ဦးခန့်သာ ပါဝင်လေ့ရှိသည်။ သို့သော်လည်း ၁၉၉၅ ခုနှစ်တွင် Annabel Chong ပါတနာ ၂၅၁ ဦးနှင့် သရုပ်ဆောင်ခဲ့သော ''The World's Biggest Gangbang'' ရုပ်ရှင်မှစတင်၍ ညစ်ညမ်းရုပ်ရှင်လုပ်ငန်းသည် လူတစ်ဦးတည်းက အချိန်တိုအတွင်း အဆက်မပြတ် လိင်ဆက်ဆံမှု အများဆုံးစံချိန်တင်ရန် ရည်ရွယ်သော ရုပ်ရှင်တွဲများကို ထုတ်လုပ်လာခဲ့သည်။<ref name="Salon">[http://archive.salon.com/health/sex/urge/1999/08/31/houston "The gang's all here (Hope flickers at the World's Biggest Gangbang)"] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091011064309/http://archive.salon.com/health/sex/urge/1999/08/31/houston/ |date=11 October 2009 }}, Kevin Bisch, ''[[Salon Magazine]]'', 31 August 1999, Retrieved 22 June 2007</ref>
ဤကဲ့သို့သော ရုပ်ရှင်များသည် ငွေကြေးအရ အောင်မြင်ခဲ့ပြီး ၎င်းတို့၏နှစ်အလိုက် အရောင်းရဆုံး ညစ်ညမ်းရုပ်ရှင်များအဖြစ် AVN ဆုများကို ဆွတ်ခူးခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ထိုပွဲများသည် တရားဝင်စောင့်ကြည့်စစ်ဆေးခြင်း မရှိဘဲ စံချိန်တင်ခြင်းဆိုင်ရာ ပြောဆိုချက်များသည်လည်း မကြာခဏ လွဲမှားနေတတ်သည်။<ref name=VillageVoice>[https://web.archive.org/web/20051123213638/http://www.villagevoice.com/people/0003,taormino,11859,24.html "The ABCs of Porn"], [[Tristan Taormino]], ''[[The Village Voice]]'', 19–25 January 2000, Retrieved 22 June 2007 </ref> Jasmin St. Claire က ''World's Biggest Gang Bang 2'' တွင် အမျိုးသား ၃၀၀ နှင့် စံချိန်တင်ခဲ့သည်ဟု ဆိုသော်လည်း၊ ၎င်းသည် "ညစ်ညမ်းရုပ်ရှင်လုပ်ငန်းတွင် အကြီးမားဆုံးသော လိမ်လည်မှုတစ်ခု" သာဖြစ်ကြောင်း၊ အမျိုးသား ၃၀ ခန့်ကိုသာ "ဗျူဟာမြောက် နေရာချထားပြီး ရိုက်ကူးခဲ့ခြင်း" ဖြစ်ကာ ၎င်းတို့အနက် ၁၀ ဦးခန့်သာ ကင်မရာရှေ့တွင် အမှန်တကယ် လိင်ဆက်ဆံနိုင်ခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။<ref>''"What The Hell Was I Thinking?!!" - Confessions of the World's Most Controversial Sex Symbol'', Jasmin St. Claire & Jake Brown, BearManor Media, 2010, P. 131–32</ref>
==ကိုးကား==
{{Reflist}}
==ဆက်လက်ဖတ်ရှုရန်==
* {{cite book|author=David McCracken|title=Chuck Palahniuk, Parodist: Postmodern Irony in Six Transgressive Novels|url=https://books.google.com/books?id=ZdnIDAAAQBAJ&pg=PA48 |date=12 July 2016|publisher=McFarland|isbn=978-0-7864-7929-0|page=48}}
{{Wiktionary|gang bang}}
{{Commons category|Gangbang}}
[[ကဏ္ဍ:အုပ်စုလိုက် လိင်ဆက်ဆံခြင်း]]
[[ကဏ္ဍ:လိင်အပြုအမူများ]]
snljpygpk4pbylww553t3s1j4ftcy76
1049856
1049855
2026-08-23T03:44:11Z
Space Apple
25182
1049856
wikitext
text/x-wiki
[[File:Wiki-gangbang.png|thumb|အုပ်စုလိုက် လိင်ဆက်ဆံနေပုံ]]
[[File:Wiki-FMF-threesome.png|thumb|A reverse gang bang]]
'''ဂိုဏ်းဖွဲ့ပြုကျင့်ခြင်း''' ({{langx|en|Gang bang}}) ဆိုသည်မှာ လူတစ်ဦးတည်းကို ဗဟိုပြု၍ ကျန်လူအများအပြား (ပုံမှန်အားဖြင့် သုံးဦးထက်ပိုသူများ) က တစ်ဦးပြီးတစ်ဦး သို့မဟုတ် တစ်ပြိုင်နက်တည်း [[လိင်ဆက်ဆံခြင်း|လိင်ဆက်ဆံ]]သည့် လုပ်ဆောင်မှုမျိုးဖြစ်သည်။<ref name=Partridge>{{cite book|title=[[The New Partridge Dictionary of Slang and Unconventional English]]|pages=327, 995|isbn=0415212588|year=2005|last1=Dalzell|first1=Tom|last2=Victor|first2=Terry}}</ref> ဤဝေါဟာရသည် ယေဘုယျအားဖြင့် အမျိုးသမီးတစ်ဦးကို ဗဟိုပြုခြင်းကို ရည်ညွှန်းလေ့ရှိပြီး၊ အမျိုးသားတစ်ဦးနှင့် အမျိုးသမီးအများအပြား ပါဝင်ပါက "reverse gang bang" ဟု ခေါ်ဆိုနိုင်သည်။<ref name="Frank">{{cite book|author=Katherine Frank|title=Plays Well in Groups: A Journey Through the World of Group Sex|url=https://books.google.com/books?id=xXelMQEACAAJ|year=2013|publisher=Rowman & Littlefield Publishers, Incorporated|isbn=978-1-4422-1868-0|page=8|access-date=15 August 2018|archive-date=1 August 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200801205929/https://books.google.com/books?id=xXelMQEACAAJ|url-status=live}}</ref> ဤအသုံးအနှုန်းသည် [[ညစ်ညမ်းရုပ်ရှင်လုပ်ငန်း]]နှင့် ဆက်စပ်နေပြီး အမျိုးသမီးတစ်ဦးက အမျိုးသားအများအပြားနှင့် တစ်ဦးပြီးတစ်ဦး တိုက်ရိုက်ဆက်တိုက် လိင်ဆက်ဆံသည့် စီစဉ်ထားသော ပွဲမျိုးကို ဖော်ပြလေ့ရှိသည်။<ref name="Frank"/> Bukkake (ဘူကေးကေး) သည် ဂျပန်နိုင်ငံမှ စတင်ခဲ့သော gang bang အမျိုးအစားဖြစ်ပြီး ဗဟိုရှိလူအပေါ်သို့ အမျိုးသားပါဝင်သူ အများအပြားက [[သုက်လွှတ်ခြင်း]]ကို အဓိကထားသည်။<ref name=Partridge2>{{cite book|title=The New Partridge Dictionary of Slang and Unconventional English: A-I|publisher=[[Taylor & Francis]]|author1=Eric Partridge|author2=Tom Dalzell|author3=Terry Victor|year=2006|url=https://books.google.com/books?id=4YfsEgHLjboC|isbn=0-415-25937-1|page=288|access-date=20 March 2021|archive-date=17 May 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160517031540/https://books.google.com/books?id=4YfsEgHLjboC|url-status=live}}</ref>
==လက်တွေ့လုပ်ဆောင်မှု==
အကြီးမားဆုံးသော gang bang ပွဲများကို ညစ်ညမ်းရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီများက ကူညီပံ့ပိုးပေးပြီး မှတ်တမ်းတင်လေ့ရှိသော်လည်း [[စုံတွဲချင်းလဲလှယ်ခြင်း (လိင်အပြုအမူ)|စုံတွဲချင်းလဲလှယ်သူ]] (swinger) အသိုင်းအဝိုင်းတွင်လည်း gang bang များ ရှိတတ်သည်။ ၎င်းကို အမျိုးသားအများအပြားနှင့် အမျိုးသမီးတစ်ဦးအဖြစ် ပိုမိုမှတ်ယူလေ့ရှိသော်လည်း ညစ်ညမ်းရုပ်ရှင်များတွင် "reverse gang bang" (အမျိုးသားတစ်ဦးနှင့် အမျိုးသမီးအများအပြား) ကိုလည်း တွေ့မြင်နိုင်သည်။<ref>{{cite book|title=Swingland: Between the Sheets of the Secretive, Sometimes Messy, but Always Adventurous Swinging Lifestyle|page=296|isbn=978-1476732534|year=2013|author=Daniel Stern}}</ref> ထို့အပြင် အမျိုးသမီးအချင်းချင်း သို့မဟုတ် အမျိုးသားအချင်းချင်း gang bang ပြုလုပ်ခြင်းများလည်း ရှိသည်။<ref>{{cite book|page=86|title=Gay-2-Zee: A Dictionary of Sex, Subtext, and the Sublime|author=Donald F. Reuter|isbn=0312354274|year=2006}}</ref>
Gang bang များတွင် ပါဝင်သူအရေအတွက်ကို တိတိကျကျ သတ်မှတ်ထားခြင်းမရှိသော်လည်း ပုံမှန်အားဖြင့် သုံးဦးထက်ပိုကာ တစ်ဒါဇင် သို့မဟုတ် ထို့ထက်မက ပါဝင်နိုင်သည်။ အကယ်၍ gang bang တစ်ခုသည် အမျိုးသားပါဝင်သူအားလုံးက ဗဟိုရှိ အမျိုးသား သို့မဟုတ် အမျိုးသမီးအပေါ်သို့ တစ်ပြိုင်နက်တည်းနီးပါး သို့မဟုတ် လျင်မြန်စွာ ဆက်တိုက်သုက်လွှတ်ခြင်းဖြင့် အဆုံးသတ်ရန် ရည်ရွယ်စီစဉ်ထားပါက ၎င်းကို ဂျပန်ဝေါဟာရဖြစ်သော ''bukkake'' ဟု ခေါ်ဆိုနိုင်သည်။<ref name=Partridge/> လူသုံးဦး လိင်ဆက်ဆံခြင်းကို ပုံမှန်အားဖြင့် [[သုံးယောက်တွဲ လိင်ဆက်ဆံခြင်း]] ဟုခေါ်ပြီး လူလေးဦးကိုမူ [[လေးယောက်တွဲ လိင်ဆက်ဆံခြင်း]] ဟု ခေါ်ဆိုသည်။
==ညစ်ညမ်းရုပ်ရှင်လုပ်ငန်း==
၁၉၈၀ ပြည့်လွန်နှစ်များကတည်းက gang bang ညစ်ညမ်းရုပ်ရှင်များစွာ ရှိခဲ့သော်လည်း ၎င်းတို့တွင် ပုံမှန်အားဖြင့် အမျိုးသား ၆ ဦးမှ ၁၂ ဦးခန့်သာ ပါဝင်လေ့ရှိသည်။ သို့သော်လည်း ၁၉၉၅ ခုနှစ်တွင် Annabel Chong ပါတနာ ၂၅၁ ဦးနှင့် သရုပ်ဆောင်ခဲ့သော ''The World's Biggest Gangbang'' ရုပ်ရှင်မှစတင်၍ ညစ်ညမ်းရုပ်ရှင်လုပ်ငန်းသည် လူတစ်ဦးတည်းက အချိန်တိုအတွင်း အဆက်မပြတ် လိင်ဆက်ဆံမှု အများဆုံးစံချိန်တင်ရန် ရည်ရွယ်သော ရုပ်ရှင်တွဲများကို ထုတ်လုပ်လာခဲ့သည်။<ref name="Salon">[http://archive.salon.com/health/sex/urge/1999/08/31/houston "The gang's all here (Hope flickers at the World's Biggest Gangbang)"] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091011064309/http://archive.salon.com/health/sex/urge/1999/08/31/houston/ |date=11 October 2009 }}, Kevin Bisch, ''[[Salon Magazine]]'', 31 August 1999, Retrieved 22 June 2007</ref>
ဤကဲ့သို့သော ရုပ်ရှင်များသည် ငွေကြေးအရ အောင်မြင်ခဲ့ပြီး ၎င်းတို့၏နှစ်အလိုက် အရောင်းရဆုံး ညစ်ညမ်းရုပ်ရှင်များအဖြစ် AVN ဆုများကို ဆွတ်ခူးခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ထိုပွဲများသည် တရားဝင်စောင့်ကြည့်စစ်ဆေးခြင်း မရှိဘဲ စံချိန်တင်ခြင်းဆိုင်ရာ ပြောဆိုချက်များသည်လည်း မကြာခဏ လွဲမှားနေတတ်သည်။<ref name=VillageVoice>[https://web.archive.org/web/20051123213638/http://www.villagevoice.com/people/0003,taormino,11859,24.html "The ABCs of Porn"], [[Tristan Taormino]], ''[[The Village Voice]]'', 19–25 January 2000, Retrieved 22 June 2007 </ref> Jasmin St. Claire က ''World's Biggest Gang Bang 2'' တွင် အမျိုးသား ၃၀၀ နှင့် စံချိန်တင်ခဲ့သည်ဟု ဆိုသော်လည်း၊ ၎င်းသည် "ညစ်ညမ်းရုပ်ရှင်လုပ်ငန်းတွင် အကြီးမားဆုံးသော လိမ်လည်မှုတစ်ခု" သာဖြစ်ကြောင်း၊ အမျိုးသား ၃၀ ခန့်ကိုသာ "ဗျူဟာမြောက် နေရာချထားပြီး ရိုက်ကူးခဲ့ခြင်း" ဖြစ်ကာ ၎င်းတို့အနက် ၁၀ ဦးခန့်သာ ကင်မရာရှေ့တွင် အမှန်တကယ် လိင်ဆက်ဆံနိုင်ခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။<ref>''"What The Hell Was I Thinking?!!" - Confessions of the World's Most Controversial Sex Symbol'', Jasmin St. Claire & Jake Brown, BearManor Media, 2010, P. 131–32</ref>
==ကိုးကား==
{{Reflist}}
==ဆက်လက်ဖတ်ရှုရန်==
* {{cite book|author=David McCracken|title=Chuck Palahniuk, Parodist: Postmodern Irony in Six Transgressive Novels|url=https://books.google.com/books?id=ZdnIDAAAQBAJ&pg=PA48 |date=12 July 2016|publisher=McFarland|isbn=978-0-7864-7929-0|page=48}}
{{Wiktionary|gang bang}}
{{Commons category|Gangbang}}
[[ကဏ္ဍ:အုပ်စုလိုက် လိင်ဆက်ဆံခြင်း]]
[[ကဏ္ဍ:လိင်အပြုအမူများ]]
chyxy1io620vvjajvy10exmzsn7n13q
1049857
1049856
2026-08-23T03:44:51Z
Space Apple
25182
1049857
wikitext
text/x-wiki
[[File:Wiki-gangbang.png|thumb|အုပ်စုလိုက် လိင်ဆက်ဆံနေပုံ]]
[[File:Wiki-FMF-threesome.png|thumb|A reverse gang bang]]
'''ဂိုဏ်းဖွဲ့ပြုကျင့်ခြင်း''' ({{langx|en|Gang bang}}) ဆိုသည်မှာ လူတစ်ဦးတည်းကို ဗဟိုပြု၍ ကျန်လူအများအပြား (ပုံမှန်အားဖြင့် သုံးဦးထက်ပိုသူများ) က တစ်ဦးပြီးတစ်ဦး သို့မဟုတ် တစ်ပြိုင်နက်တည်း [[အုပ်စုလိုက် လိင်ဆက်ဆံခြင်း|အုပ်စုလိုက် ]][[လိင်ဆက်ဆံခြင်း|လိင်ဆက်ဆံ]]သည့် လုပ်ဆောင်မှုမျိုးဖြစ်သည်။<ref name=Partridge>{{cite book|title=[[The New Partridge Dictionary of Slang and Unconventional English]]|pages=327, 995|isbn=0415212588|year=2005|last1=Dalzell|first1=Tom|last2=Victor|first2=Terry}}</ref> ဤဝေါဟာရသည် ယေဘုယျအားဖြင့် အမျိုးသမီးတစ်ဦးကို ဗဟိုပြုခြင်းကို ရည်ညွှန်းလေ့ရှိပြီး၊ အမျိုးသားတစ်ဦးနှင့် အမျိုးသမီးအများအပြား ပါဝင်ပါက "reverse gang bang" ဟု ခေါ်ဆိုနိုင်သည်။<ref name="Frank">{{cite book|author=Katherine Frank|title=Plays Well in Groups: A Journey Through the World of Group Sex|url=https://books.google.com/books?id=xXelMQEACAAJ|year=2013|publisher=Rowman & Littlefield Publishers, Incorporated|isbn=978-1-4422-1868-0|page=8|access-date=15 August 2018|archive-date=1 August 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200801205929/https://books.google.com/books?id=xXelMQEACAAJ|url-status=live}}</ref> ဤအသုံးအနှုန်းသည် [[ညစ်ညမ်းရုပ်ရှင်လုပ်ငန်း]]နှင့် ဆက်စပ်နေပြီး အမျိုးသမီးတစ်ဦးက အမျိုးသားအများအပြားနှင့် တစ်ဦးပြီးတစ်ဦး တိုက်ရိုက်ဆက်တိုက် လိင်ဆက်ဆံသည့် စီစဉ်ထားသော ပွဲမျိုးကို ဖော်ပြလေ့ရှိသည်။<ref name="Frank"/> Bukkake (ဘူကေးကေး) သည် ဂျပန်နိုင်ငံမှ စတင်ခဲ့သော gang bang အမျိုးအစားဖြစ်ပြီး ဗဟိုရှိလူအပေါ်သို့ အမျိုးသားပါဝင်သူ အများအပြားက [[သုက်လွှတ်ခြင်း]]ကို အဓိကထားသည်။<ref name=Partridge2>{{cite book|title=The New Partridge Dictionary of Slang and Unconventional English: A-I|publisher=[[Taylor & Francis]]|author1=Eric Partridge|author2=Tom Dalzell|author3=Terry Victor|year=2006|url=https://books.google.com/books?id=4YfsEgHLjboC|isbn=0-415-25937-1|page=288|access-date=20 March 2021|archive-date=17 May 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160517031540/https://books.google.com/books?id=4YfsEgHLjboC|url-status=live}}</ref>
==လက်တွေ့လုပ်ဆောင်မှု==
အကြီးမားဆုံးသော gang bang ပွဲများကို ညစ်ညမ်းရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီများက ကူညီပံ့ပိုးပေးပြီး မှတ်တမ်းတင်လေ့ရှိသော်လည်း [[စုံတွဲချင်းလဲလှယ်ခြင်း (လိင်အပြုအမူ)|စုံတွဲချင်းလဲလှယ်သူ]] (swinger) အသိုင်းအဝိုင်းတွင်လည်း gang bang များ ရှိတတ်သည်။ ၎င်းကို အမျိုးသားအများအပြားနှင့် အမျိုးသမီးတစ်ဦးအဖြစ် ပိုမိုမှတ်ယူလေ့ရှိသော်လည်း ညစ်ညမ်းရုပ်ရှင်များတွင် "reverse gang bang" (အမျိုးသားတစ်ဦးနှင့် အမျိုးသမီးအများအပြား) ကိုလည်း တွေ့မြင်နိုင်သည်။<ref>{{cite book|title=Swingland: Between the Sheets of the Secretive, Sometimes Messy, but Always Adventurous Swinging Lifestyle|page=296|isbn=978-1476732534|year=2013|author=Daniel Stern}}</ref> ထို့အပြင် အမျိုးသမီးအချင်းချင်း သို့မဟုတ် အမျိုးသားအချင်းချင်း gang bang ပြုလုပ်ခြင်းများလည်း ရှိသည်။<ref>{{cite book|page=86|title=Gay-2-Zee: A Dictionary of Sex, Subtext, and the Sublime|author=Donald F. Reuter|isbn=0312354274|year=2006}}</ref>
Gang bang များတွင် ပါဝင်သူအရေအတွက်ကို တိတိကျကျ သတ်မှတ်ထားခြင်းမရှိသော်လည်း ပုံမှန်အားဖြင့် သုံးဦးထက်ပိုကာ တစ်ဒါဇင် သို့မဟုတ် ထို့ထက်မက ပါဝင်နိုင်သည်။ အကယ်၍ gang bang တစ်ခုသည် အမျိုးသားပါဝင်သူအားလုံးက ဗဟိုရှိ အမျိုးသား သို့မဟုတ် အမျိုးသမီးအပေါ်သို့ တစ်ပြိုင်နက်တည်းနီးပါး သို့မဟုတ် လျင်မြန်စွာ ဆက်တိုက်သုက်လွှတ်ခြင်းဖြင့် အဆုံးသတ်ရန် ရည်ရွယ်စီစဉ်ထားပါက ၎င်းကို ဂျပန်ဝေါဟာရဖြစ်သော ''bukkake'' ဟု ခေါ်ဆိုနိုင်သည်။<ref name=Partridge/> လူသုံးဦး လိင်ဆက်ဆံခြင်းကို ပုံမှန်အားဖြင့် [[သုံးယောက်တွဲ လိင်ဆက်ဆံခြင်း]] ဟုခေါ်ပြီး လူလေးဦးကိုမူ [[လေးယောက်တွဲ လိင်ဆက်ဆံခြင်း]] ဟု ခေါ်ဆိုသည်။
==ညစ်ညမ်းရုပ်ရှင်လုပ်ငန်း==
၁၉၈၀ ပြည့်လွန်နှစ်များကတည်းက gang bang ညစ်ညမ်းရုပ်ရှင်များစွာ ရှိခဲ့သော်လည်း ၎င်းတို့တွင် ပုံမှန်အားဖြင့် အမျိုးသား ၆ ဦးမှ ၁၂ ဦးခန့်သာ ပါဝင်လေ့ရှိသည်။ သို့သော်လည်း ၁၉၉၅ ခုနှစ်တွင် Annabel Chong ပါတနာ ၂၅၁ ဦးနှင့် သရုပ်ဆောင်ခဲ့သော ''The World's Biggest Gangbang'' ရုပ်ရှင်မှစတင်၍ ညစ်ညမ်းရုပ်ရှင်လုပ်ငန်းသည် လူတစ်ဦးတည်းက အချိန်တိုအတွင်း အဆက်မပြတ် လိင်ဆက်ဆံမှု အများဆုံးစံချိန်တင်ရန် ရည်ရွယ်သော ရုပ်ရှင်တွဲများကို ထုတ်လုပ်လာခဲ့သည်။<ref name="Salon">[http://archive.salon.com/health/sex/urge/1999/08/31/houston "The gang's all here (Hope flickers at the World's Biggest Gangbang)"] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091011064309/http://archive.salon.com/health/sex/urge/1999/08/31/houston/ |date=11 October 2009 }}, Kevin Bisch, ''[[Salon Magazine]]'', 31 August 1999, Retrieved 22 June 2007</ref>
ဤကဲ့သို့သော ရုပ်ရှင်များသည် ငွေကြေးအရ အောင်မြင်ခဲ့ပြီး ၎င်းတို့၏နှစ်အလိုက် အရောင်းရဆုံး ညစ်ညမ်းရုပ်ရှင်များအဖြစ် AVN ဆုများကို ဆွတ်ခူးခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ထိုပွဲများသည် တရားဝင်စောင့်ကြည့်စစ်ဆေးခြင်း မရှိဘဲ စံချိန်တင်ခြင်းဆိုင်ရာ ပြောဆိုချက်များသည်လည်း မကြာခဏ လွဲမှားနေတတ်သည်။<ref name=VillageVoice>[https://web.archive.org/web/20051123213638/http://www.villagevoice.com/people/0003,taormino,11859,24.html "The ABCs of Porn"], [[Tristan Taormino]], ''[[The Village Voice]]'', 19–25 January 2000, Retrieved 22 June 2007 </ref> Jasmin St. Claire က ''World's Biggest Gang Bang 2'' တွင် အမျိုးသား ၃၀၀ နှင့် စံချိန်တင်ခဲ့သည်ဟု ဆိုသော်လည်း၊ ၎င်းသည် "ညစ်ညမ်းရုပ်ရှင်လုပ်ငန်းတွင် အကြီးမားဆုံးသော လိမ်လည်မှုတစ်ခု" သာဖြစ်ကြောင်း၊ အမျိုးသား ၃၀ ခန့်ကိုသာ "ဗျူဟာမြောက် နေရာချထားပြီး ရိုက်ကူးခဲ့ခြင်း" ဖြစ်ကာ ၎င်းတို့အနက် ၁၀ ဦးခန့်သာ ကင်မရာရှေ့တွင် အမှန်တကယ် လိင်ဆက်ဆံနိုင်ခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။<ref>''"What The Hell Was I Thinking?!!" - Confessions of the World's Most Controversial Sex Symbol'', Jasmin St. Claire & Jake Brown, BearManor Media, 2010, P. 131–32</ref>
==ကိုးကား==
{{Reflist}}
==ဆက်လက်ဖတ်ရှုရန်==
* {{cite book|author=David McCracken|title=Chuck Palahniuk, Parodist: Postmodern Irony in Six Transgressive Novels|url=https://books.google.com/books?id=ZdnIDAAAQBAJ&pg=PA48 |date=12 July 2016|publisher=McFarland|isbn=978-0-7864-7929-0|page=48}}
{{Wiktionary|gang bang}}
{{Commons category|Gangbang}}
[[ကဏ္ဍ:အုပ်စုလိုက် လိင်ဆက်ဆံခြင်း]]
[[ကဏ္ဍ:လိင်အပြုအမူများ]]
262cdbodg5lrffoad5u3huy22g4d1e9
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-45868-06
3
290822
1049858
2026-08-23T03:48:10Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1049858
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် ~2026-45868-06 ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၃:၄၈၊ ၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ (UTC)
02z3albt61svn5docg9vuhu8daifh8x
လိင်မှုဘဝ
0
290823
1049859
2026-08-23T04:02:52Z
Space Apple
25182
"[[File:Liefdespaar_op_kleed-Rijksmuseum_RP-P-1999-26.jpeg|thumb|right|alt=sex life|လိင်မှုဘဝ]] [[လူသားတို့၏ လိင်မှုကိစ္စ]]တွင် လူတစ်ဦး၏ '''လိင်မှုဘဝ''' ({{langx|en|Sex life}}) ဆိုသည်မှာ ၎င်း၏ နေ့စဉ်..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1049859
wikitext
text/x-wiki
[[File:Liefdespaar_op_kleed-Rijksmuseum_RP-P-1999-26.jpeg|thumb|right|alt=sex life|လိင်မှုဘဝ]]
[[လူသားတို့၏ လိင်မှုကိစ္စ]]တွင် လူတစ်ဦး၏ '''လိင်မှုဘဝ''' ({{langx|en|Sex life}}) ဆိုသည်မှာ ၎င်း၏ နေ့စဉ်ဘဝအတွင်း အခြားသူများနှင့် [[လူသားတို့၏ လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ အပြုအမူ|လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ ပြုလုပ်ဆောင်ရွက်မှု]] အတိုင်းအတာ သို့မဟုတ် ရှုထောင့်ကို ရည်ညွှန်းသည်။ လူတစ်ဦးသည် ''တစ်ဦးတည်း'' [[အာသာဖြေခြင်း]] မဟုတ်သော လက်တွဲဖော်ပါဝင်သည့် လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်မှုများတွင် သဘောတူညီချက်ဖြင့် ပုံမှန် သို့မဟုတ် ပုံမှန်မဟုတ်ဘဲ ပါဝင်ဆောင်ရွက်နိုင်သည်။ ဆိုလိုသည်မှာ လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်မှု ပါသည်ဖြစ်စေ၊ မပါသည်ဖြစ်စေ၊ တစ်ဦးတည်းသော လက်တွဲဖော်နှင့်ဖြစ်စေ၊ တစ်သက်တာအတွင်း အပြောင်းအလဲများစွာဖြင့်ဖြစ်စေ အနည်းဆုံး အခြားလူတစ်ဦး ပါဝင်ပတ်သက်နေခြင်းကို ဆိုလိုသည်။ ထို့ကြောင့် "လိင်မှုဘဝ" တစ်ခုကို ရေရှည်လက်တွဲဖော် သို့မဟုတ် ဆက်တိုက်ပြောင်းလဲသော လက်တွဲဖော်များစွာဖြင့် တည်ဆောက်နိုင်သည်။
==လိင်ဆက်ဆံသည့် ကြိမ်နှုန်း==
အချက်အလက် အရင်းအမြစ်များစွာ၏ ဖော်ပြချက်အရ လူသားများတွင် [[လိင်ဆက်ဆံခြင်း|လိင်ဆက်ဆံ]]သည့် ကြိမ်နှုန်းသည် တစ်ပတ်လျှင် ၀ ကြိမ်မှ အကြိမ် ၂၀ အထိ ကွဲပြားနိုင်သည်။<ref>[http://www.mayoclinic.com/health/sexual-health/HQ01363 Sexual health: An interview with a Mayo Clinic specialist] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051206023204/http://www.mayoclinic.com/health/sexual-health/HQ01363 |date=2005-12-06 }}</ref> အချိန်ကြာမြင့်စွာ လိင်မှုကိစ္စ မရှိခြင်းကို လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ ရှောင်ကြဉ်ခြင်း (sexual abstinence) ဟု ခေါ်ဆိုသည်။<ref name="a563">{{cite journal | last1=Donnelly | first1=Denise | last2=Burgess | first2=Elisabeth | last3=Anderson | first3=Sally | last4=Davis | first4=Regina | last5=Dillard | first5=Joy | title=Involuntary Celibacy: A Life Course Analysis | journal=The Journal of Sex Research | volume=38 | issue=2 | date=2001 | issn=0022-4499 | doi=10.1080/00224490109552083 | pages=159–169 }}</ref>
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် အိမ်ထောင်ရှင်စုံတွဲများ၏ ပျမ်းမျှ လိင်ဆက်ဆံသည့် ကြိမ်နှုန်းမှာ တစ်ပတ်လျှင် ၂ ကြိမ်မှ ၃ ကြိမ်အထိ ဖြစ်သည်။<ref>{{cite book| last = Varcarolis | first = E.M.| title = Foundations of Psychiatric Mental Health Nursing | publisher =W.B. Saunders Company |year=1990| location = New York| pages = 787| isbn = 0-7216-1976-2}}</ref> မီးယပ်သွေးဆုံးပြီးသော အမျိုးသမီးများသည် လိင်ဆက်ဆံသည့် ကြိမ်နှုန်း လျော့ကျသွားလေ့ရှိပြီး<ref>{{cite web | url = http://www.athenainstitute.com/sciencelinks/acog03.html | title = ACOG 2003 Poster, Sociosexual Behavior in Healthy Women | access-date = 2009-01-06}}</ref> အသက်အရွယ် ရလာသည်နှင့်အမျှ ပျမ်းမျှ ကြိမ်နှုန်းလည်း လျော့နည်းသွားကြောင်း ယေဘုယျအားဖြင့် အသိအမှတ်ပြုထားသည်။ Kinsey Institute ၏ လေ့လာမှုများအရ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုရှိ ပျမ်းမျှ လိင်ဆက်ဆံမှု ကြိမ်နှုန်းများမှာ တစ်နှစ်လျှင် ၁၁၂ ကြိမ် (အသက် ၁၈-၂၉)၊ ၈၆ ကြိမ် (အသက် ၃၀-၃၉) နှင့် ၆၉ ကြိမ် (အသက် ၄၀-၄၉) ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web |url = http://www.kinseyinstitute.org/resources/FAQ.html#frequency |title = Frequently asked questions to the Kinsey Institute for Research in Sex, Gender, and Reproduction (Kinsey Institute) |access-date = 2009-01-06 |archive-date = 2018-12-25 |archive-url = https://web.archive.org/web/20181225060857/https://kinseyinstitute.org/research/index.php#frequency |url-status = dead }}</ref>
လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ စောင့်ကြည့်နှောင့်ယှက်မှုအမှုများစွာတွင် Equal Employment Opportunity Commission (EEOC) မှ Mitsubishi Motor Manufacturing of America ကို တရားစွဲဆိုခဲ့သည့် အမှုအပါအဝင် ဝန်ထမ်းအချို့နှင့် အခြားသူများအား ၎င်းတို့၏ လိင်ဘဝများအကြောင်း ခရီးလွန်မေးမြန်းမှုများ ပြုလုပ်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။<ref>[https://ecf.almd.uscourts.gov/cgi-bin/show_public_doc?2007cv0908-121 "Tammy Edwards v. Hyundai Motor Manufacturing Alabama LLC, and Mike Swindle"], United States Courts, Civil Action 2:07cv908-MHT (WO), March 27, 2009</ref><ref>[http://www.contilaw.com/pleadings/EEOCvMitsubishsi.htm "Equal Employment Opportunity Commission v. Mitsubishi Motor Manufacturing of America Inc."] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304115244/http://www.contilaw.com/pleadings/EEOCvMitsubishsi.htm |date=2016-03-04 }}, Adam J. Conti, LLC, September 15, 1997</ref>
==ကိုးကား==
{{Reflist}}
[[ကဏ္ဍ:လူသား ဖိုမလက္ခဏာ]]
[[ကဏ္ဍ:ပုဂ္ဂိုလ်ရေး ဘဝ]]
gjluj0arxhpxwyskqoensz6kodv0wse
အဓမ္မပြုကျင့်မှု
0
290824
1049860
2026-08-23T04:05:37Z
Space Apple
25182
စာမျက်နှာကို [[မုဒိမ်းမှု]] သို့ ပြန်ညွှန်းလိုက်သည်
1049860
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[မုဒိမ်းမှု]]
9eantlonazbv7htikrefa8sx5kk45pg
မျက်နှာပေါ် သုက်လွှတ်ခြင်း
0
290826
1049882
2026-08-23T07:13:24Z
Space Apple
25182
"Image:Wiki-facial.png|thumb|alt=artist's illustration of dark-haired woman with right hand holding man's penis, left hand rubbing semen from her eye|အမျိုးသမီးတစ်ဦး၏ မျက်နှာပေါ်သို့ သုက်လွှတ်နေသော အမျိုးသားတစ်ဦးတို..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1049882
wikitext
text/x-wiki
[[Image:Wiki-facial.png|thumb|alt=artist's illustration of dark-haired woman with right hand holding man's penis, left hand rubbing semen from her eye|အမျိုးသမီးတစ်ဦး၏ မျက်နှာပေါ်သို့ သုက်လွှတ်နေသော အမျိုးသားတစ်ဦးတို့၏ သရုပ်ဖော်ပုံ]]
'''မျက်နှာပေါ် သုက်လွှတ်ခြင်း''' ({{langx|en|facial}}) ဆိုသည်မှာ အမျိုးသားတစ်ဦးက လက်တွဲဖော် သို့မဟုတ် ပါတနာအများအပြား၏ မျက်နှာပေါ်သို့ [[သုက်လွှတ်ခြင်း|သုက်ရည် စွန့်ထုတ်သည့်]] [[လူသားတို့၏ လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ အပြုအမူ|လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်မှု]]တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref name="Sex for Dummies">{{cite book |title=Sex for Dummies |url=https://archive.org/details/sexfordummies00west_510 |url-access=limited |year=2006 |publisher=Wiley |isbn=978-0-470-04523-7 |last1=Westheimer |first1=Ruth K. |last2=Lehu |first2=Pierre A. |page=[https://archive.org/details/sexfordummies00west_510/page/n25 194]}}</ref> မျက်နှာပေါ် သုက်လွှတ်ခြင်းသည် [[မထိုးသွင်းသော လိင်ဆက်ဆံခြင်း|ထိုးဖောက်မှုမပါသော လိင်ဆက်ဆံခြင်း]] ပုံစံတစ်မျိုး ဖြစ်သော်လည်း၊ အများအားဖြင့် [[မိန်းမကိုယ်ဖြင့် လိင်ဆက်ဆံခြင်း|မိန်းမကိုယ် လိင်ဆက်ဆံခြင်း]]၊ [[စအိုဖြင့် လိင်ဆက်ဆံခြင်း|စအိုလိင်]]၊ [[ပါးစပ်ဖြင့် လိင်ဆက်ဆံခြင်း|ပါးစပ်လိင်]]၊ [[လက်ဖြင့် လိင်ဆက်ဆံခြင်း]] သို့မဟုတ် [[အာသာဖြေခြင်း]]ကဲ့သို့သော အခြား လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ လှုံ့ဆော်မှုများ ပြုလုပ်ပြီးနောက် ပြုလုပ်လေ့ရှိသည်။ မျက်နှာပေါ် သုက်လွှတ်ခြင်းများကို [[ညစ်ညမ်းရုပ်ရှင်]]များနှင့် ဗီဒီယိုများတွင် ဇာတ်ဝင်ခန်းတစ်ခုကို အဆုံးသတ်သည့် နည်းလမ်းအဖြစ် ပုံမှန် ရိုက်ကူးပြသလေ့ရှိသည်။<ref name="tinynibbles.com">[[Violet Blue (author)|Violet Blue]], (Sep 2001) [http://www.tinynibbles.com/firstpr0n A First Timer's Guide to Watching Porn] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200814203259/https://www.tinynibbles.com/firstpr0n |date=14 August 2020 }}, "Facial ejaculation (men ejaculating on women's faces) is pretty much a standard."</ref>
မျက်နှာပေါ် သုက်လွှတ်ခြင်း မပြုလုပ်မီ သုက်လွှတ်မည့်သူ၏ [[လိင်စိတ်နိုးကြားမှု]]နှင့် လှုံ့ဆော်မှုများကို ရှေ့ပြေးပြုလုပ်လေ့ရှိသည်။ လိုအပ်သည့် လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ လှုံ့ဆော်မှုအဆင့်သို့ ရောက်ရှိပြီး သုက်လွှတ်တော့မည့် အခြေအနေသို့ ရောက်သောအခါ၊ အမျိုးသားသည် ထွက်ရှိလာသော သုက်ရည်များကို လက်တွဲဖော်၏ မျက်နှာပေါ်သို့ ကျရောက်စေရန် ၎င်း၏ လိင်တံကို နေရာချပေးသည်။
==ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ ဖော်ပြချက်များ==
ခေတ်သစ် ညစ်ညမ်းရုပ်ရှင်များ မတိုင်မီ ခေတ်အဆက်ဆက် စာပေများတွင် မျက်နှာပေါ် သုက်လွှတ်ခြင်း အကြောင်းကို ရေးသားခဲ့ကြသည်။ ဥပမာအားဖြင့် ပြင်သစ် မြို့စား Marquis de Sade သည် ၁၇၈၅ ခုနှစ်တွင် ရေးသားခဲ့သော ၎င်း၏ ''The 120 Days of Sodom'' စာအုပ်တွင် မျက်နှာပေါ် သုက်လွှတ်ခြင်း ပြုလုပ်သည့်အကြောင်းကို ထည့်သွင်းရေးသားခဲ့သည်။<ref>{{Cite book |last=Seaver |first=Richard |title=The 120 Days of Sodom and Other Writings |publisher=Grove Press |page=[https://archive.org/details/120daysofsodomot00sade/page/268 268] |isbn=978-0-8021-3012-9 |year=1987 |orig-date=1987 |url=https://archive.org/details/120daysofsodomot00sade/page/268}}</ref>
===ပင်မရေစီးကြောင်း ညစ်ညမ်းရုပ်ရှင်များတွင်===
၁၉၇၀ ပြည့်လွန်နှစ်များတွင် ဟာ့ဒ်ကိုးညစ်ညမ်းရုပ်ရှင် အမျိုးအစား၌ cumshot (သို့မဟုတ် ''money shot'') ဟုခေါ်သော သုက်လွှတ်ခန်းကို ဟာ့ဒ်ကိုး ရုပ်ရှင်များ၏ အဓိက အစိတ်အပိုင်းအဖြစ် စတင်မိတ်ဆက်ခဲ့ပြီး၊ အမျိုးသား သရုပ်ဆောင်က လိင်ဆက်ဆံမှုကို အထင်ရှားဆုံး မြင်တွေ့ရစေရန် သုက်လွှတ်ပြလေ့ရှိသည်။<ref>{{citation |last=Williams |first=Linda |author-link=Linda Williams (film scholar) |contribution=Fetishism and hard core: Marx, Freud, and the "money shot" |editor-last=Williams |editor-first=Linda |editor-link=Linda Williams (film scholar) |title=Hard core: power, pleasure, and the "frenzy of the visible" |pages=[https://archive.org/details/hardcore00will/page/93 93–94] |publisher=University of California Press |location=Berkeley |year=1989 |isbn=9780520066526 |postscript=. |url=https://archive.org/details/hardcore00will/page/93}} [https://books.google.com/books?id=OMa96WrLnhQC&pg=PA93 Preview.]</ref> ဤဇာတ်ဝင်ခန်းများတွင် အမျိုးသမီး သရုပ်ဆောင်က သုက်ရည်ကို ၎င်း၏ ခန္ဓာကိုယ် တိကျသော အစိတ်အပိုင်းသို့ ဦးတည်လွှတ်ရန် တောင်းဆိုသည့် အခန်းများ ပါဝင်နိုင်သည်။<ref>{{citation |last=Williams |first=Linda |author-link=Linda Williams (film scholar) |contribution=Fetishism and hard core: Marx, Freud, and the "money shot" |editor-last=Williams |editor-first=Linda |editor-link=Linda Williams (film scholar) |title=Hard core: power, pleasure, and the "frenzy of the visible" |page=[https://archive.org/details/hardcore00will/page/101 101] |publisher=University of California Press |location=Berkeley |year=1989 |isbn=9780520066526 |postscript=. |url=https://archive.org/details/hardcore00will/page/101}} [https://books.google.com/books?id=OMa96WrLnhQC&pg=PA101 Preview.]</ref> ယခုအခါ မျက်နှာပေါ် သုက်လွှတ်သည့် Facial cumshot များကို ညစ်ညမ်းရုပ်ရှင်များ၊ ဗီဒီယိုများ၊ မဂ္ဂဇင်းများနှင့် အင်တာနက် ဝဘ်ဆိုက်များတွင် ပုံမှန်တွေ့မြင်နိုင်သည်။<ref name="tinynibbles.com"/>
ပင်မရေစီးကြောင်း ညစ်ညမ်းရုပ်ရှင်များအပြင် မျက်နှာပေါ် သုက်လွှတ်ခြင်း၏ ရေပန်းစားမှုသည် ဤလုပ်ဆောင်မှုကို သီးသန့်ပြသသော ဗီဒီယို အစီအစဉ်များကဲ့သို့ သီးသန့် ဈေးကွက် တစ်ခုကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=The final (niche) frontier |url=http://business.avn.com/articles/The-Final-Niche-Frontier-26019.html |website=business.avn.com |publisher=AVN Online |access-date=26 October 2010 |archive-date=21 February 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110221023719/http://business.avn.com/articles/The-Final-Niche-Frontier-26019.html |url-status=dead }}</ref> ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်တွင် စိတ်ပညာရှင် Ana Bridges နှင့် အပေါင်းအပါများ၏ အရောင်းရဆုံး လိင်တူမဟုတ်သော ညစ်ညမ်းဗီဒီယိုများကို လေ့လာစန်းစစ်ချက်အရ ဇာတ်ဝင်ခန်း ၉၆% ကျော်သည် အမျိုးသား သရုပ်ဆောင်က အမျိုးသမီး လက်တွဲဖော်၏ ခန္ဓာကိုယ်ပေါ်သို့ သုက်လွှတ်ခြင်းဖြင့် အဆုံးသတ်ကြောင်း တွေ့ရှိခဲ့သည်။<ref>{{Citation |last=Bridges |first=Ana J. |author-link=Ana J. Bridges |contribution=Pornography's effects on interpersonal relationships |editor-last1=Stoner |editor-first1=James R. Jr. |editor-last2=Hughes |editor-first2=Donna M. |editor-link1=James Reist Stoner Jr. |editor-link2=Donna M. Hughes |title=The social costs of pornography: a collection of papers |pages=89–110 |publisher=Witherspoon Institute |location=Princeton, New Jersey |year=2010 |isbn=9780981491134 |postscript=.}} [http://www.socialcostsofpornography.com/Bridges_Pornographys_Effect_on_Interpersonal_Relationships.pdf Pdf.]</ref> ပါးစပ်သည် သုက်လွှတ်ခံရဆုံး အဓိက နေရာဖြစ်သည်။ မျက်နှာ၏ အစိတ်အပိုင်း အားလုံးကို ထည့်တွက်ပါက ပြင်ပသို့ သုက်လွှတ်သည့် ဇာတ်ဝင်ခန်းများ၏ ၆၂% ခန့်တွင် Facial cumshot များ ဖြစ်ပေါ်လေ့ရှိသည်။<ref>{{Cite journal |last1=Bridges |first1=Ana J. |last2=Wosnitzer |first2=Robert |last3=Scharrer |first3=Erica |last4=Sun |first4=Chyng |last5=Liberman |first5=Rachael |s2cid=3708846 |author-link1=Ana J. Bridges |title=Aggression and sexual behavior in best-selling pornography videos: a content analysis update |journal=[[Violence Against Women (journal)|Violence Against Women]] |volume=16 |issue=10 |pages=1065–1085 |publisher=[[SAGE Publishing|Sage]] |doi=10.1177/1077801210382866 |pmid=20980228 |date=October 2010}} [http://media.virbcdn.com/files/79/FileItem-273118-AgressionandSexualBehavior2010.pdf Pdf.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160117205855/http://media.virbcdn.com/files/79/FileItem-273118-AgressionandSexualBehavior2010.pdf |date=17 January 2016 }}</ref>
=== အမျိုးသမီးဝါဒီ ညစ်ညမ်းရုပ်ရှင်များတွင် ===
၁၉၈၀ ပြည့်လွန်နှစ်များတွင် အမျိုးသမီးဝါဒီ ညစ်ညမ်းရုပ်ရှင် စတင်ပေါ်ပေါက်လာသောအခါ လမ်းသစ်ထွင်သူ Candida Royalle သည် ၎င်း၏ လိင်ဇာတ်ဝင်ခန်းများမှ Facial cumshot များနှင့် အခြားသော အမျိုးသား ပြင်ပသုက်လွှတ်မှု အများစုကို အမြဲတမ်း ချန်လှပ်ထားခဲ့သည်။{{sfn|Heck|2021|p=2–3}}{{sfn|Taormino|Shimizu|Penley|Miller-Young|2013|p=293}} Ms. Naughty (၂၀၀၀ ခုနှစ်မှစ၍){{sfn|Taormino|Shimizu|Penley|Miller-Young|2013|p=82–88}} နှင့် Petra Joy (၂၀၀၄ ခုနှစ်မှစ၍){{sfn|Heck|2021|p=16}} တို့၏ လက်ရာများတွင်လည်း ဤမူကိုပင် လိုက်နာခဲ့သည်။ Tristan Taormino ၏ စတင်ရိုက်ကူးချိန် ၁၉၉၉ အစောပိုင်း လက်ရာများတွင် Facial များကို ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ ချန်လှပ်ထားခဲ့သော်လည်း၊ အမျိုးသမီးဝါဒီ ညစ်ညမ်းရုပ်ရှင်အပေါ် ၎င်း၏ အယူအဆ အပြောင်းအလဲများ ရှိလာပြီးနောက် နောက်ပိုင်း ထုတ်လုပ်မှုများတွင် အချို့ကို ထည့်သွင်းရိုက်ကူးခဲ့သည်။{{sfn|Taormino|Shimizu|Penley|Miller-Young|2013|p=291–293, 300}} Erika Lust သည်လည်း ၂၀၀၄ ခုနှစ် ပွဲထွက်ဇာတ်ကားဖြစ်သော ''The Good Girl'' မှစတင်၍ မျက်နှာပေါ် သုက်လွှတ်ခြင်းများကို တစ်ခါတစ်ရံ ရိုက်ကူးပြသခဲ့သည်။{{sfn|Heck|2021|p=11–12}}
==ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ စိုးရိမ်ရန်အချက်များ==
===မျက်လုံးအတွင်း နာကျင်မှု ဖြစ်ပေါ်ခြင်း===
မျက်လုံးအတွင်းသို့ သုက်ရည် ဝင်ရောက်ပါက သုက်ရည်တွင် မျက်လုံးတစ်ရှူးများကို ယားယံစေသည့် ပါဝင်ပစ္စည်းများ ပါရှိသောကြောင့် ပြင်းထန်စွာ နာကျင်ခြင်း၊ စပ်ဖျင်းဖျင်းဖြစ်ခြင်းနှင့် ပူစပ်ပူလောင် ဖြစ်ခြင်းတို့ကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည်။ တုံ့ပြန်မှုအနေဖြင့် မျက်ရည်ကျခြင်း၊ အလင်းရောင် မခံနိုင်ခြင်း၊ နီရဲခြင်းနှင့် အမြင်အာရုံ ဝေဝါးခြင်းတို့ ဖြစ်နိုင်သည်။ မျက်လုံးကို သန့်ရှင်းသော ရေဖြင့် ဆေးကြောနိုင်ပြီး၊ မျက်ရည်သည်လည်း သုက်ရည်များကို အပြင်သို့ ထွက်သွားစေရန် ကူညီပေးသဖြင့် ထိုသို့ပြုလုပ်ပြီးနောက် မသက်မသာဖြစ်မှု သက်သာသွားမည်ဖြစ်သည်။<ref>Kasandra Brabaw: ''[https://www.yahoo.com/lifestyle/got-semen-eye-heres-193418866.html?guccounter=1 So, You Got Semen in Your Eye. Here's What to Do]''. March 1st, 2019.</ref>
===ရောဂါများ ကူးစက်ခြင်း===
[[File:Chlamydial-conjunctivitis.jpg|thumb|160px|right|Eye infected with chlamydial conjunctivitis.]]
အခြားသူတစ်ဦး၏ ခန္ဓာကိုယ်မှ ထွက်ရှိသော အရည်များနှင့် ထိတွေ့မှုပါဝင်သည့် မည်သည့် လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်မှုမဆို [[လိင်မှတဆင့် ကူးစက်တတ်သော ရောဂါ|လိင်မှတဆင့် ကူးစက်တတ်သော ရောဂါများ]] ကူးစက်နိုင်ခြေ အန္တရာယ် ရှိသည်။<ref name="Em & Lo's">{{cite book |title=Em & Lo's Rec Sex: An A–Z Guide to Hooking Up |year=2006 |publisher=Chronicle Books |isbn=978-0-8118-5212-8 |last1=Taylor |first1=Emma |last2=Sharkey |first2=Lorelei |page=[https://archive.org/details/emlosrecsexazgui00tayl/page/60 60] |url=https://archive.org/details/emlosrecsexazgui00tayl/page/60}}</ref> သုက်ရည်သည် အရေပြားပေါ်တွင် သို့မဟုတ် မျိုချပါက ယေဘုယျအားဖြင့် ဘေးအန္တရာယ် မရှိသော်လည်း၊<ref>{{Cite book |last=Mann |first=Thaddeus |title=Male Reproductive Function and Semen |publisher=Springer |isbn=978-0-387-10383-9 |year=1981 |orig-date=1981}}</ref><ref>{{Cite book |last=Scheit |first=Karl H. |title=Proteins of Seminal Plasma |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-0-471-84685-7 |year=1990 |orig-date=1990}}</ref> မျက်လုံးတစ်ရှူးပေါ်တွင်မူ မဟုတ်ပေ။ သို့သော် သုက်ရည်သည် HIV နှင့် အသည်းရောင်အသားဝါ ကဲ့သို့သော လိင်မှတဆင့် ကူးစက်တတ်သော ရောဂါများစွာအတွက် သယ်ဆောင်ပေးရာ ပစ္စည်းဖြစ်နိုင်သည်။ California Occupational Safety and Health Administration က သုက်ရည်ကို "အခြား ကူးစက်နိုင်ခြေရှိသော ပစ္စည်း" သို့မဟုတ် OPIM အဖြစ် အမျိုးအစားခွဲခြားထားသည်။<ref>{{Cite web |url=http://www.dir.ca.gov/DOSH/AdultFilmIndustry.html#hh |title=Cal/OSHA Health Hazards in the Adult Film Industry |access-date=25 July 2008 |publisher=State of California}}</ref>
အမျိုးသား၏ သုက်ရည်တွင် chlamydia ရောဂါပိုး ပါရှိပါက၊ ခံယူသူ လက်တွဲဖော်သည် ကလမိုင်းဒီးယားကြောင့်ဖြစ်သော မျက်လုံးမြှေးရောင်ရောဂါ (chlamydial conjunctivitis) ကူးစက်ခံရနိုင်သည်။<ref>Rackstraw, S.; Viswalingam N. D.; Goh, B. T.: ''[https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/16942659/ Can chlamydial conjunctivitis result from direct ejaculation into the eye?]''. In: International Journal of STD AIDS. September 17, 2006, page 639-641.</ref>
မျက်နှာပေါ် သုက်လွှတ်ခြင်း ပြုလုပ်စဉ် ပေးသူနှင့် ခံယူသူ လက်တွဲဖော် နှစ်ဦး ကြုံတွေ့ရသော အန္တရာယ်များသည် လုံးဝ ကွဲပြားခြားနားသည်။ သုက်လွှတ်သူ ပါတနာအတွက် STI ကူးစက်နိုင်ခြေ လုံးဝနီးပါး မရှိပါ။ ခံယူသူ ပါတနာအတွက်မူ အန္တရာယ် ပိုမိုမြင့်မားသည်။<ref name="Moore">{{Cite book |last=Moore |first=LJ |title=Sperm Counts: Overcome by Man's Most Precious Fluid |publisher=[[New York University Press]] |pages=[https://archive.org/details/isbn_9780814757185/page/84 [https://books.google.com/books?id=tpiyGxq92RwC&pg=PA84 84]] |isbn=978-0-8147-5718-5 |year=2007 |url=https://archive.org/details/isbn_9780814757185/page/84}}</ref> ရောဂါပိုး ကူးစက်နေနိုင်သော သုက်ရည်သည် ပေါက်ပြဲနေသော အရေပြား သို့မဟုတ် ထိခိုက်လွယ်သော အမြှေးပါးများ (ဥပမာ- မျက်လုံး၊ နှုတ်ခမ်း၊ ပါးစပ်) နှင့် ထိတွေ့နိုင်သောကြောင့် ကူးစက်ရောဂါများ ကူးစက်နိုင်ခြေ ရှိသည်။
===ဓာတ်မတည့်သည့် တုံ့ပြန်မှုများ===
ရှားရှားပါးပါး အခြေအနေများတွင် လူအချို့သည် human seminal plasma hypersensitivity ဟု သိကြသည့် သုက်ရည်နှင့် ဓာတ်မတည့်သည့် တုံ့ပြန်မှုများကို ကြုံတွေ့ရလေ့ရှိသည်။<ref>{{Cite journal |vauthors=Guillet G, Dagregorio G, Guillet M |title=[Vulvar contact dermatitis due to seminal allergy: 3 cases] |journal=Ann Dermatol Venereol |volume=132 |issue=2 |pages=123–5 |year=2005 |pmid=15798560 |doi=10.1016/S0151-9638(05)79221-8}}</ref> ရောဂါလက္ခဏာများသည် သီးခြားနေရာတစ်ခုတည်းတွင် သို့မဟုတ် ခန္ဓာကိုယ်တစ်ခုလုံးတွင် ဖြစ်ပေါ်နိုင်ပြီး၊ ထိတွေ့ပြီး မိနစ် ၃၀ အတွင်း ယားယံခြင်း၊ နီရဲခြင်း၊ ရောင်ရမ်းခြင်း သို့မဟုတ် အဖုအပိမ့်များ ထွက်ခြင်းတို့ ပါဝင်နိုင်သည်။ ထို့ပြင် အင်ပြင်ထခြင်းနှင့် အသက်ရှူရ ခက်ခဲခြင်းတို့ပင် ပါဝင်နိုင်သည်။
သုက်ရည် ဓာတ်မတည့်ခြင်းအတွက် ကုသမှု နည်းလမ်းများတွင် ကွန်ဒုံးအသုံးပြု၍ သုက်ရည်နှင့် ထိတွေ့မှုကို ရှောင်ကြဉ်ခြင်းနှင့် ဓာတ်မတည့်မှုကို လျှော့ချရန် ကြိုးပမ်းခြင်း (desensitization) တို့ ပါဝင်သည်။<ref>{{Cite journal |vauthors=Weidinger S, Ring J, Köhn F |title=IgE-mediated allergy against human seminal plasma |journal=Chem Immunol Allergy |volume=88 |pages=128–138 |year=2005 |pmid=16129942 |doi=10.1159/000087830 |series=Chemical Immunology and Allergy, 2005 |isbn=978-3-8055-7951-3}}</ref>
==ကိုးကား==
{{Reflist}}
== ကျမ်းကိုးများ ==
* {{Cite journal |last1=Heck |first1=Richard Kimberly |date=2021 |title=How Not to Watch Feminist Pornography |url=https://ojs.lib.uwo.ca/index.php/fpq/article/download/10609/11147/27752 |journal=Feminist Philosophy Quarterly |volume=7 |issue=1 |article-number=3 |doi=10.5206/fpq/2021.1.10609 |access-date=13 January 2023|doi-access=free }}
* {{Cite book |title=The Feminist Porn Book: The Politics of Producing Pleasure |date=2013 |publisher=Feminist Press at the City University of New York |last1=Taormino |first1=Tristan |last2=Shimizu |first2=Celine Parreñas |last3=Penley |first3=Constance |last4=Miller-Young |first4=Mireille |isbn=9781558618190 |location=New York |oclc=828140733}}
[[ကဏ္ဍ:လိင်အပြုအမူများ]]
[[ကဏ္ဍ:လိင်ဆန္ဒ ပြီးမြောက်ခြင်း]]
[[ကဏ္ဍ:ပါးစပ် ရမ္မက်]]
[[ကဏ္ဍ:မျက်နှာ]]
[[ကဏ္ဍ:သုက်လွှတ်ခြင်း]]
0z8bfi9arijyt9uqwityzk1l8h1rd9e
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-45827-58
3
290828
1049885
2026-08-23T07:48:36Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1049885
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် ~2026-45827-58 ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၇:၄၈၊ ၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ (UTC)
mhg395hy0bz8mi51qew9i7u3rmntklc
ဆွေးနွေးချက်:ပွဲခံရွာ၊ ကောလင်းမြို့နယ်
1
290829
1049888
2026-08-23T08:01:30Z
Naw soung
147300
/* ကောလင်းမြို့နယ်အတွင်းရှိပွဲကန်ကျေးရွာ */ အပိုင်းသစ်
1049888
wikitext
text/x-wiki
== ကောလင်းမြို့နယ်အတွင်းရှိပွဲကန်ကျေးရွာ ==
ပ [[အသုံးပြုသူ:Naw soung|Naw soung]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Naw soung|ဆွေးနွေး]]) ၀၈:၀၁၊ ၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ (UTC)
39hmslxlwha4r4iweh6ufqyix23mhcf
ဖြန့်ဝေရဂုဏ်သတ္တိ
0
290830
1049891
2026-08-23T08:22:57Z
Mkant00
135890
"'''ဖြန့်ဝေရဂုဏ်သတ္တိ''' (Distributivity) သည် ကွဲပြားသော [[သင်္ချာ]]ဆိုင်ရာ တွက်ချက်မှုများ (operations) သို့မဟုတ် တည်ဆောက်ပုံများ (structures) နှစ်ခု အချင..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1049891
wikitext
text/x-wiki
'''ဖြန့်ဝေရဂုဏ်သတ္တိ''' (Distributivity) သည် ကွဲပြားသော [[သင်္ချာ]]ဆိုင်ရာ တွက်ချက်မှုများ (operations) သို့မဟုတ် တည်ဆောက်ပုံများ (structures) နှစ်ခု အချင်းချင်း မည်သို့ အပြန်အလှန် သက်ရောက်ကြောင်းကို ဖော်ပြသည်။ ခေတ်ဟောင်း အက္ခရာသင်္ချာတွင် ၎င်းသည် [[အစုဝင်]]အဆင့်၌ နှစ်လုံးသွင်းတွက်ချက်မှု (binary operation) တစ်ခုက အခြားတစ်ခုအပေါ် မည်သို့ ဖြန့်ကျက်သွားကြောင်းကို အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်သည်။ [[ကတ်တဂိုရီသီအိုရီ|ကတ်တဂိုရီ သီအိုရီ]] (category theory) တွင် [[မိုနက်|မိုနက်များ]] (monads) ဖြင့် ကိုယ်စားပြုထားသော သီးခြားဖြစ်သည့် အက္ခရာသင်္ချာ တည်ဆောက်ပုံများ (algebraic structures) နှစ်ခုကို တစ်ခုတည်းသော တည်ဆောက်ပုံအဖြစ် ပေါင်းစည်းရန် ဤသဘောတရားကို ယေဘုယျပြုထားသည်။
== ခေတ်ဟောင်း အက္ခရာသင်္ချာဆိုင်ရာ ဖြန့်ဝေရဂုဏ်သတ္တိ (အစုဝင် အဆင့်) (Classical Algebraic Distributivity (Element Level)) ==
စကြဝဠာ အက္ခရာသင်္ချာ (universal algebra) တွင် [[အစု]] (set) <math>A</math> ပေါ်ရှိ အခြား နှစ်လုံးသွင်းတွက်ချက်မှု <math>\oplus</math> အပေါ်သို့ ဖြန့်ဝေရဂုဏ်သတ္တိရှိသည်ဟု နှစ်လုံးသွင်းတွက်ချက်မှု <math>\otimes</math> ကို ဆိုနိုင်ရန်အတွက် ၎င်းသည် [[အစုဝင်]]အားလုံးဖြစ်သော <math>x, y, z \in A</math> အတွက် ဘယ်နှင့် ညာ ဖြန့်ဝေရ ထပ်တူညီမှုများ (distributive identities) နှစ်ခုလုံးနှင့် ကိုက်ညီရမည်ဖြစ်သည်။
* '''ဘယ် ဖြန့်ဝေရဂုဏ်သတ္တိ (Left distributivity) -''' <math>x \otimes (y \oplus z) = (x \otimes y) \oplus (x \otimes z)</math>
* '''ညာ ဖြန့်ဝေရဂုဏ်သတ္တိ (Right distributivity) -''' <math>(x \oplus y) \otimes z = (x \otimes z) \oplus (y \otimes z)</math>
=== ဥပမာများ (Examples) ===
* '''[[ကိန်း|ကိန်းများ]] (Numbers) -''' [[ကိန်းစစ်|ကိန်းစစ်များ]] (real numbers) နှင့် [[ကိန်းပြည့်|ကိန်းပြည့်များ]] (integers) တွင် [[မြှောက်ခြင်း]] (multiplication) သည် [[ပေါင်းခြင်း]] (addition) အပေါ်သို့ ဖြန့်ဝေရဂုဏ်သတ္တိရှိသည်။
* '''[[အစု|အစုများ]] (Sets) -''' ပေါင်းစပ်စု (union) သည် ထပ်တူပိုင်းအစု (intersection) အပေါ်သို့ ဖြန့်ဝေရဂုဏ်သတ္တိရှိသည်။ ၎င်း၏ ပြောင်းပြန်အားဖြင့်လည်း ဖြန့်ဝေရဂုဏ်သတ္တိရှိသည်။
== ကတ်တဂိုရီ သီအိုရီဆိုင်ရာ ယေဘုယျပြုထားခြင်း (ဖန်တာ အဆင့်) (Category-Theoretic Generalization (Functor Level)) ==
[[ကတ်တဂိုရီသီအိုရီ|ကတ်တဂိုရီ သီအိုရီ]]တွင် တွက်ချက်မှုများကို [[မိုနက်|မိုနက်များ]]ဖြင့် လွှမ်းခြုံဖွဲ့စည်းထားသည်။ ခေတ်ဟောင်း ဖြန့်ဝေရဂုဏ်သတ္တိသည် တွက်ချက်မှုနှစ်ခုကို မည်သို့ပေါင်းစပ်ရမည်ကို သတ်မှတ်ပြဋ္ဌာန်းသကဲ့သို့ ကတ်တဂိုရီဆိုင်ရာ ဖြန့်ဝေရဂုဏ်သတ္တိသည် မိုနက်နှစ်ခု (<math>S</math> နှင့် <math>T</math>) ကို ပေါင်းစပ်မိုနက် (composite monad) (<math>TS</math>) အဖြစ်သို့ မည်သို့ပေါင်းစပ်ရမည်ကို သတ်မှတ်ပြဋ္ဌာန်းသည်။
===အဓိက လုပ်ငန်းစဉ် ယန္တရား (The Core Mechanism) ===
* မိုနက်နှစ်ခု၏ ပေါင်းစပ်ခြင်း (composition) <math>TS</math> သည် အလိုအလျောက်အားဖြင့် ကိုယ်တိုင် မိုနက်တစ်ခု မဖြစ်လာပေ။
* <math>TS</math> ကို မိုနက်တစ်ခုဖြစ်စေရန် [[သဘာဝအသွင်ပြောင်းခြင်း]] (natural transformation) <math>\lambda: S T \Rightarrow T S</math> ကို လိုအပ်သည်။
* ဤအသွင်ပြောင်းခြင်းသည် မိုနက်များ၏ အစီအစဉ်ကို ဖလှယ်ပေးသည်။ ယင်းသို့ ဖလှယ်ခြင်းသည် ပေါင်းစပ်မိုနက်၏ [[မြှောက်ခြင်း]] ပုံဖော်မှု <math>T S T S \xrightarrow{\lambda} T T S S \xrightarrow{\mu^T\mu^S} T S</math> ကို အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ရာတွင် လိုအပ်သည်။ ဤအချက်သည် ခေတ်ဟောင်း ဖြန့်ဝေရဂုဏ်သတ္တိအရ [[ကိန်း|ကိန်းများ]]ကို မည်သို့ ဖြန့်ကျက်ပြီး အစီအစဉ်ပြန်လည်ချထားကြောင်းကို ပုံစံတကျအားဖြင့် တုပထားခြင်းဖြစ်သည်။
===ပုံစံတကျ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက် (Formal Definition) ===
မိုနက် <math>T</math> အပေါ်ရှိ မိုနက် <math>S</math> အတွက် ဖြန့်ဝေခြင်း နိယာမ (distributive law) သည် ၂-မော်ဖစ်ဇင် (2-morphism) <math>\lambda: S T \Rightarrow T S</math> တစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် မိုနက်နှစ်ခုစလုံး၏ ယူနစ် (unit) <math>\eta</math> များနှင့် မြှောက်ခြင်း <math>\mu</math> များနှင့် ကိုက်ညီမှုရှိသည်။ ယင်းသို့ ကိုက်ညီရန်အတွက် သီးခြားပုံကြမ်း (diagram) လေးခုကို [[ဖလှယ်ရဂုဏ်သတ္တိ]]ဖြင့်ပြည့်စုံစေရမည် (commutes) ဖြစ်သည်။ ယင်းပုံကြမ်းများမှာ ယူနစ်များအတွက် တြိဂံပုံ နှစ်ခုနှင့် မြှောက်ခြင်းများအတွက် ပဉ္စဂံပုံ နှစ်ခုတို့ ဖြစ်ကြသည်။
== အဓိက ကတ်တဂိုရီ သီအိုရီဆိုင်ရာ အချက်အလက်များနှင့် ဂုဏ်သတ္တိများ (Key Category-Theoretic Facts & Properties) ==
* ဖြန့်ဝေခြင်း နိယာမ <math>\lambda: S T \Rightarrow T S</math> များနှင့် [[မိုနက်]] <math>T</math> ကို အထက်သို့ပင့်တင်ရန် (lift the monad <math>T</math>) နည်းလမ်းများကြားတွင် ပုံမှန် ဘိုင်ဂျက်ရှင်း (canonical bijection) တစ်ခု တည်ရှိသည်။ အဆိုပါ အထက်သို့ပင့်တင်ခြင်းသည် <math>S</math>-အက္ခရာသင်္ချာများ (<math>S</math>-algebras) ၏ ကတ်တဂိုရီဖြစ်သော အိုင်လန်ဘာ့ဂ်-မိုး ကတ်တဂိုရီ (Eilenberg-Moore category) ပေါ်ရှိ မိုနက်တစ်ခုဆီသို့ ပင့်တင်ခြင်းဖြစ်သည်။
* ပေါင်းစပ်မိုနက် <math>TS</math> အတွက် အက္ခရာသင်္ချာတစ်ခုတွင် <math>S</math>-အက္ခရာသင်္ချာ တည်ဆောက်ပုံနှင့် <math>T</math>-အက္ခရာသင်္ချာ တည်ဆောက်ပုံ နှစ်ခုစလုံး ပါဝင်တပ်ဆင်ထားသော အရာဝတ္ထု (object) တစ်ခု ပါဝင်သည်။ ဤတည်ဆောက်ပုံ နှစ်ခုသည် ဖြန့်ဝေခြင်း နိယာမ <math>\lambda</math> မှတစ်ဆင့် အချင်းချင်း တိကျစွာ ကိုက်ညီမှုရှိကြသည်။
* '<math>S</math> နှင့် <math>T</math> နှစ်ခုစလုံးသည် ဖလှယ်ရ မိုနက်များ (commutative monads) ဖြစ်စေကာမူ ပေါင်းစပ်မိုနက် <math>TS</math> သည် အလိုအလျောက် ဖလှယ်ရဂုဏ်သတ္တိ (commutative) မရှိပေ။ ပေါင်းစပ်မိုနက် <math>TS</math> ဖလှယ်ရဂုဏ်သတ္တိရှိရန်အတွက် ဖြန့်ဝေခြင်း နိယာမ <math>\lambda</math> ကိုယ်တိုင်က ဖလှယ်ရဂုဏ်သတ္တိရှိခြင်းသည် ဖြစ်ရန် လိုအပ်လုံလောက်သောအခြေအနေ (if and only if) ဖြစ်သည်။
* သရုပ်မဲ့အားဖြင့် [[2-ကတ်တဂိုရီ|2-ကတ်တဂိုရီ သီအိုရီ]] (2-category theory) တွင် ဖြန့်ဝေခြင်း နိယာမတစ်ခုကို မိုနက်များ၏ [[2-ကတ်တဂိုရီ]] (2-category) အတွင်းရှိ မိုနက် (monad) တစ်ခုအဖြစ် နားလည်သဘောပေါက်နိုင်သည်။
== ကိုးကား ==
* {{Citation |last1=Smirnov |first1=D. M. |title=Distributivity |publisher=Encyclopedia of Mathematics |isbn=1402006098 |url=https://encyclopediaofmath.org/wiki/Distributivity}}
* {{Citation |title=distributive law |publisher=nLab |url=https://ncatlab.org/nlab/show/distributive+law}}
[[ကဏ္ဍ:အခြေခံ အက္ခရာသင်္ချာ]]
lotrhks0ykrhgjipjqayp0ux0iqyva1
1049892
1049891
2026-08-23T08:23:12Z
Mkant00
135890
/* အဓိက ကတ်တဂိုရီ သီအိုရီဆိုင်ရာ အချက်အလက်များနှင့် ဂုဏ်သတ္တိများ (Key Category-Theoretic Facts & Properties) */
1049892
wikitext
text/x-wiki
'''ဖြန့်ဝေရဂုဏ်သတ္တိ''' (Distributivity) သည် ကွဲပြားသော [[သင်္ချာ]]ဆိုင်ရာ တွက်ချက်မှုများ (operations) သို့မဟုတ် တည်ဆောက်ပုံများ (structures) နှစ်ခု အချင်းချင်း မည်သို့ အပြန်အလှန် သက်ရောက်ကြောင်းကို ဖော်ပြသည်။ ခေတ်ဟောင်း အက္ခရာသင်္ချာတွင် ၎င်းသည် [[အစုဝင်]]အဆင့်၌ နှစ်လုံးသွင်းတွက်ချက်မှု (binary operation) တစ်ခုက အခြားတစ်ခုအပေါ် မည်သို့ ဖြန့်ကျက်သွားကြောင်းကို အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်သည်။ [[ကတ်တဂိုရီသီအိုရီ|ကတ်တဂိုရီ သီအိုရီ]] (category theory) တွင် [[မိုနက်|မိုနက်များ]] (monads) ဖြင့် ကိုယ်စားပြုထားသော သီးခြားဖြစ်သည့် အက္ခရာသင်္ချာ တည်ဆောက်ပုံများ (algebraic structures) နှစ်ခုကို တစ်ခုတည်းသော တည်ဆောက်ပုံအဖြစ် ပေါင်းစည်းရန် ဤသဘောတရားကို ယေဘုယျပြုထားသည်။
== ခေတ်ဟောင်း အက္ခရာသင်္ချာဆိုင်ရာ ဖြန့်ဝေရဂုဏ်သတ္တိ (အစုဝင် အဆင့်) (Classical Algebraic Distributivity (Element Level)) ==
စကြဝဠာ အက္ခရာသင်္ချာ (universal algebra) တွင် [[အစု]] (set) <math>A</math> ပေါ်ရှိ အခြား နှစ်လုံးသွင်းတွက်ချက်မှု <math>\oplus</math> အပေါ်သို့ ဖြန့်ဝေရဂုဏ်သတ္တိရှိသည်ဟု နှစ်လုံးသွင်းတွက်ချက်မှု <math>\otimes</math> ကို ဆိုနိုင်ရန်အတွက် ၎င်းသည် [[အစုဝင်]]အားလုံးဖြစ်သော <math>x, y, z \in A</math> အတွက် ဘယ်နှင့် ညာ ဖြန့်ဝေရ ထပ်တူညီမှုများ (distributive identities) နှစ်ခုလုံးနှင့် ကိုက်ညီရမည်ဖြစ်သည်။
* '''ဘယ် ဖြန့်ဝေရဂုဏ်သတ္တိ (Left distributivity) -''' <math>x \otimes (y \oplus z) = (x \otimes y) \oplus (x \otimes z)</math>
* '''ညာ ဖြန့်ဝေရဂုဏ်သတ္တိ (Right distributivity) -''' <math>(x \oplus y) \otimes z = (x \otimes z) \oplus (y \otimes z)</math>
=== ဥပမာများ (Examples) ===
* '''[[ကိန်း|ကိန်းများ]] (Numbers) -''' [[ကိန်းစစ်|ကိန်းစစ်များ]] (real numbers) နှင့် [[ကိန်းပြည့်|ကိန်းပြည့်များ]] (integers) တွင် [[မြှောက်ခြင်း]] (multiplication) သည် [[ပေါင်းခြင်း]] (addition) အပေါ်သို့ ဖြန့်ဝေရဂုဏ်သတ္တိရှိသည်။
* '''[[အစု|အစုများ]] (Sets) -''' ပေါင်းစပ်စု (union) သည် ထပ်တူပိုင်းအစု (intersection) အပေါ်သို့ ဖြန့်ဝေရဂုဏ်သတ္တိရှိသည်။ ၎င်း၏ ပြောင်းပြန်အားဖြင့်လည်း ဖြန့်ဝေရဂုဏ်သတ္တိရှိသည်။
== ကတ်တဂိုရီ သီအိုရီဆိုင်ရာ ယေဘုယျပြုထားခြင်း (ဖန်တာ အဆင့်) (Category-Theoretic Generalization (Functor Level)) ==
[[ကတ်တဂိုရီသီအိုရီ|ကတ်တဂိုရီ သီအိုရီ]]တွင် တွက်ချက်မှုများကို [[မိုနက်|မိုနက်များ]]ဖြင့် လွှမ်းခြုံဖွဲ့စည်းထားသည်။ ခေတ်ဟောင်း ဖြန့်ဝေရဂုဏ်သတ္တိသည် တွက်ချက်မှုနှစ်ခုကို မည်သို့ပေါင်းစပ်ရမည်ကို သတ်မှတ်ပြဋ္ဌာန်းသကဲ့သို့ ကတ်တဂိုရီဆိုင်ရာ ဖြန့်ဝေရဂုဏ်သတ္တိသည် မိုနက်နှစ်ခု (<math>S</math> နှင့် <math>T</math>) ကို ပေါင်းစပ်မိုနက် (composite monad) (<math>TS</math>) အဖြစ်သို့ မည်သို့ပေါင်းစပ်ရမည်ကို သတ်မှတ်ပြဋ္ဌာန်းသည်။
===အဓိက လုပ်ငန်းစဉ် ယန္တရား (The Core Mechanism) ===
* မိုနက်နှစ်ခု၏ ပေါင်းစပ်ခြင်း (composition) <math>TS</math> သည် အလိုအလျောက်အားဖြင့် ကိုယ်တိုင် မိုနက်တစ်ခု မဖြစ်လာပေ။
* <math>TS</math> ကို မိုနက်တစ်ခုဖြစ်စေရန် [[သဘာဝအသွင်ပြောင်းခြင်း]] (natural transformation) <math>\lambda: S T \Rightarrow T S</math> ကို လိုအပ်သည်။
* ဤအသွင်ပြောင်းခြင်းသည် မိုနက်များ၏ အစီအစဉ်ကို ဖလှယ်ပေးသည်။ ယင်းသို့ ဖလှယ်ခြင်းသည် ပေါင်းစပ်မိုနက်၏ [[မြှောက်ခြင်း]] ပုံဖော်မှု <math>T S T S \xrightarrow{\lambda} T T S S \xrightarrow{\mu^T\mu^S} T S</math> ကို အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ရာတွင် လိုအပ်သည်။ ဤအချက်သည် ခေတ်ဟောင်း ဖြန့်ဝေရဂုဏ်သတ္တိအရ [[ကိန်း|ကိန်းများ]]ကို မည်သို့ ဖြန့်ကျက်ပြီး အစီအစဉ်ပြန်လည်ချထားကြောင်းကို ပုံစံတကျအားဖြင့် တုပထားခြင်းဖြစ်သည်။
===ပုံစံတကျ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက် (Formal Definition) ===
မိုနက် <math>T</math> အပေါ်ရှိ မိုနက် <math>S</math> အတွက် ဖြန့်ဝေခြင်း နိယာမ (distributive law) သည် ၂-မော်ဖစ်ဇင် (2-morphism) <math>\lambda: S T \Rightarrow T S</math> တစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် မိုနက်နှစ်ခုစလုံး၏ ယူနစ် (unit) <math>\eta</math> များနှင့် မြှောက်ခြင်း <math>\mu</math> များနှင့် ကိုက်ညီမှုရှိသည်။ ယင်းသို့ ကိုက်ညီရန်အတွက် သီးခြားပုံကြမ်း (diagram) လေးခုကို [[ဖလှယ်ရဂုဏ်သတ္တိ]]ဖြင့်ပြည့်စုံစေရမည် (commutes) ဖြစ်သည်။ ယင်းပုံကြမ်းများမှာ ယူနစ်များအတွက် တြိဂံပုံ နှစ်ခုနှင့် မြှောက်ခြင်းများအတွက် ပဉ္စဂံပုံ နှစ်ခုတို့ ဖြစ်ကြသည်။
== အဓိက ကတ်တဂိုရီ သီအိုရီဆိုင်ရာ အချက်အလက်များနှင့် ဂုဏ်သတ္တိများ (Key Category-Theoretic Facts & Properties) ==
* ဖြန့်ဝေခြင်း နိယာမ <math>\lambda: S T \Rightarrow T S</math> များနှင့် [[မိုနက်]] <math>T</math> ကို အထက်သို့ပင့်တင်ရန် (lift the monad <math>T</math>) နည်းလမ်းများကြားတွင် ပုံမှန် ဘိုင်ဂျက်ရှင်း (canonical bijection) တစ်ခု တည်ရှိသည်။ အဆိုပါ အထက်သို့ပင့်တင်ခြင်းသည် <math>S</math>-အက္ခရာသင်္ချာများ (<math>S</math>-algebras) ၏ ကတ်တဂိုရီဖြစ်သော အိုင်လန်ဘာ့ဂ်-မိုး ကတ်တဂိုရီ (Eilenberg-Moore category) ပေါ်ရှိ မိုနက်တစ်ခုဆီသို့ ပင့်တင်ခြင်းဖြစ်သည်။
* ပေါင်းစပ်မိုနက် <math>TS</math> အတွက် အက္ခရာသင်္ချာတစ်ခုတွင် <math>S</math>-အက္ခရာသင်္ချာ တည်ဆောက်ပုံနှင့် <math>T</math>-အက္ခရာသင်္ချာ တည်ဆောက်ပုံ နှစ်ခုစလုံး ပါဝင်တပ်ဆင်ထားသော အရာဝတ္ထု (object) တစ်ခု ပါဝင်သည်။ ဤတည်ဆောက်ပုံ နှစ်ခုသည် ဖြန့်ဝေခြင်း နိယာမ <math>\lambda</math> မှတစ်ဆင့် အချင်းချင်း တိကျစွာ ကိုက်ညီမှုရှိကြသည်။
* <math>S</math> နှင့် <math>T</math> နှစ်ခုစလုံးသည် ဖလှယ်ရ မိုနက်များ (commutative monads) ဖြစ်စေကာမူ ပေါင်းစပ်မိုနက် <math>TS</math> သည် အလိုအလျောက် ဖလှယ်ရဂုဏ်သတ္တိ (commutative) မရှိပေ။ ပေါင်းစပ်မိုနက် <math>TS</math> ဖလှယ်ရဂုဏ်သတ္တိရှိရန်အတွက် ဖြန့်ဝေခြင်း နိယာမ <math>\lambda</math> ကိုယ်တိုင်က ဖလှယ်ရဂုဏ်သတ္တိရှိခြင်းသည် ဖြစ်ရန် လိုအပ်လုံလောက်သောအခြေအနေ (if and only if) ဖြစ်သည်။
* သရုပ်မဲ့အားဖြင့် [[2-ကတ်တဂိုရီ|2-ကတ်တဂိုရီ သီအိုရီ]] (2-category theory) တွင် ဖြန့်ဝေခြင်း နိယာမတစ်ခုကို မိုနက်များ၏ [[2-ကတ်တဂိုရီ]] (2-category) အတွင်းရှိ မိုနက် (monad) တစ်ခုအဖြစ် နားလည်သဘောပေါက်နိုင်သည်။
== ကိုးကား ==
* {{Citation |last1=Smirnov |first1=D. M. |title=Distributivity |publisher=Encyclopedia of Mathematics |isbn=1402006098 |url=https://encyclopediaofmath.org/wiki/Distributivity}}
* {{Citation |title=distributive law |publisher=nLab |url=https://ncatlab.org/nlab/show/distributive+law}}
[[ကဏ္ဍ:အခြေခံ အက္ခရာသင်္ချာ]]
7cv8su7s3dymj4ifonzvxkbr0q3s14z
မက်ဂ်မာ
0
290831
1049895
2026-08-23T08:45:38Z
Mkant00
135890
"[[သင်္ချာ|သင်္ချာဘာသာရပ်]]တွင် မက်ဂ်မာ (magma) ဆိုသည်မှာ [[အစုဝင်|အစုဝင်များ]] (elements) ပါဝင်သည့် [[အစု]] (set) တစ်ခုနှင့် ၎င်းအစုထဲမှ မည်သည့်အ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1049895
wikitext
text/x-wiki
[[သင်္ချာ|သင်္ချာဘာသာရပ်]]တွင် မက်ဂ်မာ (magma) ဆိုသည်မှာ [[အစုဝင်|အစုဝင်များ]] (elements) ပါဝင်သည့် [[အစု]] (set) တစ်ခုနှင့် ၎င်းအစုထဲမှ မည်သည့်အစုဝင်နှစ်ခုကိုမဆို ပေါင်းစပ်ပြီး ယင်းအစုထဲတွင်ပင် အခြားအစုဝင်တစ်ခုကို ဖြစ်ပေါ်စေသော နှစ်လုံးသွင်းတွက်ချက်မှု (binary operation) တစ်ခုတို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည့် အက္ခရာသင်္ချာ တည်ဆောက်ပုံ (algebraic structure) တစ်ခု ဖြစ်သည်။ မက်ဂ်မာ၏ အများကိန်းကို အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် magmas သို့မဟုတ် မက်ဂ်မာတာ (magmata) ဟု သုံးနှုန်းသည်။ ၎င်းကို ဂရုပွိုက် (groupoid) ဟုလည်း ခေါ်ဆိုကြပြီး<ref>The term groupoid is also used for a mathematical structure in category theory, see [[Groupoid (category theory)]].</ref> တစ်ခါတစ်ရံတွင် ဘိုင်နား (binar) သို့မဟုတ် အော်ပရေးတစ် (operative) ဟုလည်း ခေါ်ဆိုကြသည်။ မက်ဂ်မာ၏ တည်ဆောက်ပုံအပေါ် နောက်ထပ် လိုအပ်ချက်များ ထပ်မံသတ်မှတ်ထားခြင်း မရှိပေ။ ဤသဘောတရားကို ဂျာမန်သင်္ချာပညာရှင် ဟိုင်းနရစ် ဘရန်ဒ် (Heinrich Brandt) က ၁၉၂၆ ခုနှစ်တွင် ဂရုပွိုက်အဖြစ် မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၉၆၄ ခုနှစ်တွင် ပြင်သစ်သင်္ချာပညာရှင် ယန်း-ပီယဲ ဆဲရ် (Jean-Pierre Serre) က သူ၏ ဟားဗတ်တက္ကသိုလ် ဟောပြောပို့ချချက်များတွင် ဤသဘောတရားအတွက် မက်ဂ်မာဟူသော ဝေါဟာရကို အသုံးပြုခဲ့သည်။<ref>{{Citation |last1=Serre |first1=Jean-Pierre |title=Lie Algebras and Lie Groups: 1964 Lectures given at Harvard University |edition=2 |publisher=Springer-Verlag |publication-place=Berlin Heidelberg New York |date=1965 |chapter=Chapter IV. Free Lie Algebras |page=18 |isbn=3-540-55008-9}}</ref> ပြင်သစ်ဘာသာစကားတွင် မက်ဂ်မာဟူသော စကားလုံးသည် အနည်းငယ်ခေတ်နောက်ကျနေသော်လည်း အသုံးပြုဆဲဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် "ရှုပ်ထွေး၍ ခွဲခြားရခက်သော အရောအနှော" သို့မဟုတ် "သရုပ်မဲ့အရာများ ရှုပ်ထွေးနေခြင်း" ဟု အကြမ်းဖျင်း အဓိပ္ပာယ်ရကာ ဤအက္ခရာသင်္ချာ တည်ဆောက်ပုံကို သင်္ကေတအရ ကိုယ်စားပြုရန် ရည်ရွယ်ခြင်းဖြစ်သည်။<ref>{{Citation |title=Définitions : magma - Dictionnaire de français Larousse |url=https://www.larousse.fr/dictionnaires/francais/magma/48543 |work=larousse.fr |access-date=2022-07-30}}</ref> ယန်း-ပီယဲ ဆဲရ် ရွေးချယ်ခဲ့သော ဤဝေါဟာရကို ပြင်သစ်စာရေးဆရာအဖွဲ့ နီကိုလတ်စ် ဘော်ဘာကီ (Nicolas Bourbaki) ၏ ၁၉၇၄ ခုနှစ်ထုတ် စံပြုကျမ်းဖြစ်သော အက္ခရာသင်္ချာ I (Algebra I) တွင် အသုံးပြုခဲ့ပြီး ကျွမ်းကျင်သူအသိုင်းအဝိုင်းများကြားတွင် အခြေတကျဖြစ်လာစေခဲ့သည်။<ref>{{Citation |last1=Bourbaki |first1=Nicolas |title=Algebra I |series=Elements of Mathematics |publisher=Hermann |publication-place=Paris |date=1974 |chapter=Chap. 1, §7 |page=81 |isbn=2-7056-5675-8}}</ref>
မက်ဂ်မာကို ယေဘုယျပြုထားခြင်း (generalization) တစ်ခုမှာ ဆူဒို-မက်ဂ်မာ (pseudo-magma) ဖြစ်သည်။ ၎င်းတွင် နှစ်လုံးသွင်းတွက်ချက်မှုကို အခြေခံအစု (underlying set) တစ်ခုလုံးပေါ်တွင် သတ်မှတ်ရန် မလိုအပ်တော့ဘဲ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း [[ဖန်ရှင်]] (partial function) တစ်ခုအဖြစ် ရှိနေနိုင်သည်။
== အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်များ (Definitions) ==
=== မက်ဂ်မာ (Magma) ===
မက်ဂ်မာသည် အတွဲ <math>(M,*)</math> တစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းကို အခြေခံအစုဖြစ်သော [[အစု]] <math>M</math> နှင့် အောက်ပါ နှစ်လုံးသွင်းတွက်ချက်မှု (binary operation) တစ်ခုတို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။
<math>* \colon M \times M \rightarrow M.</math>
[[အစုဝင်|အစုဝင်နှစ်ခု]] <math>a, b \in M</math> အပေါ် တွက်ချက်မှု <math>a * b</math> အတွက် <math>ab</math> ဟုသာ လွယ်ကူစွာ ရေးသားလေ့ရှိသည်။ တွက်ချက်မှုသည် အကြောင်းအရာအရ ရှင်းလင်းနေပါက အစု <math>M</math> ကိုယ်တိုင်ကိုပင် မက်ဂ်မာအဖြစ် ရည်ညွှန်းသည်။
ဗလာစု (empty set) <math>\emptyset</math> ကိုလည်း အခြေခံအစု <math>M</math> အဖြစ် ခွင့်ပြုနိုင်သည်။ ထိုအခါ အတွဲ <math>(\emptyset, \emptyset)</math> သည် အသေးအဖွဲ (trivial) မက်ဂ်မာတစ်ခု ဖြစ်လာသည်။
အကယ်၍ တွက်ချက်မှုသည် [[ဖလှယ်ရဂုဏ်သတ္တိ|ဖလှယ်ရ]] (commutative) ဖြစ်ပါက ၎င်းမက်ဂ်မာကို ဖလှယ်ရဖြစ်သော မက်ဂ်မာ သို့မဟုတ် အဘီလီယန် (abelian) မက်ဂ်မာဟု ခေါ်သည်။ ၎င်းတွက်ချက်မှုသည် [[ဖက်စပ်ရဂုဏ်သတ္တိ]] (associative property) နှင့် ပြည့်စုံပါက မက်ဂ်မာကို ဖက်စပ်ရဖြစ်သော မက်ဂ်မာ သို့မဟုတ် ဆီမီးအုပ်စု (semigroup) ဟု ခေါ်သည်။
=== မက်ဂ်မာပိုင်း (Submagma) ===
<math>(M,*)</math> ကို မက်ဂ်မာတစ်ခုအဖြစ် ထားရှိပါမည်။ အကယ်၍ [[အစုပိုင်း]] (subset) <math>U \subseteq M</math> သည် <math>*</math> အောက်တွင် အပိတ်ဂုဏ်သတ္တိ (closure property) ပြည့်စုံပါက ၎င်း <math>U</math> ကို <math>M</math> ၏ မက်ဂ်မာပိုင်း (submagma) ဟု ခေါ်သည်။ အခြားတစ်နည်းအားဖြင့် အောက်ပါအခြေအနေ မှန်ကန်ရမည်။
<math>a * b \in U \text{ for all } a, b \in U.</math>
ဆက်ခံရရှိသော တွက်ချက်မှုကို ကန့်သတ်ခြင်း (restriction) မှတစ်ဆင့် <math>U</math> ကိုယ်တိုင်သည် မက်ဂ်မာတစ်ခု ဖြစ်လာသည်။ ၎င်းသည် အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
<math>*\vert{}_{U \times U} \colon U \times U \rightarrow U.</math>
ထိုအခါ <math>M</math> ကို <math>U</math> ၏ စူပါမက်ဂ်မာ (supermagma) ဟုလည်း ခေါ်သည်။
မက်ဂ်မာပိုင်းများ၏ အလိုရှိရာ ထပ်တူပိုင်းအစု (arbitrary intersection) သည် မက်ဂ်မာပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ သို့ဖြစ်၍ မက်ဂ်မာပိုင်းများသည် အပိတ် စနစ် (closure system) တစ်ခုကို ဖွဲ့စည်းထားသည်။
မက်ဂ်မာတစ်ခု၏ အစုပိုင်း <math>U \subset M</math> တိုင်းသည် <math>U</math> ကို ငုံထားသည့် အငယ်ဆုံးသော မက်ဂ်မာပိုင်းတစ်ခုအတွင်း ပါဝင်သည်။ ဤမက်ဂ်မာပိုင်း <math>\langle U \rangle</math> ကို <math>U</math> မှ ထုတ်လုပ်ပေးသည် (generated by) ဟု ဆိုနိုင်ပြီး အောက်ပါအတိုင်း ဖော်ပြနိုင်သည်။
<math>\langle U \rangle = \bigcap_{A \leq M, \, U \subseteq A} A,</math>
ဤနေရာတွင် <math>A \leq M</math> ဆိုသည်မှာ <math>A</math> သည် <math>M</math> ၏ မက်ဂ်မာပိုင်းတစ်ခုဖြစ်သည် ဟု အတိုကောက်ရေးသားထားသော သင်္ကေတအသုံးအနှုန်း (notation) ဖြစ်သည်။
== ကိုးကား ==
[[ကဏ္ဍ:အက္ခရာသင်္ချာ]]
365u0lf2o0djyy7k5pjvj9igfc5tovb
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Naw soung
3
290832
1049897
2026-08-23T08:48:43Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1049897
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Naw soung ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၈:၄၈၊ ၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ (UTC)
eutjkzblzt5n6cvs39s4n48slus0brm
နှစ်လုံးသွင်းတွက်ချက်မှု
0
290833
1049899
2026-08-23T09:09:56Z
Mkant00
135890
"ကိန်းနှစ်ခုပါဝင်သော အက္ခရာသင်္ချာ တွက်ချက်မှု (algebraic operation) တစ်ခုသည် [[ကာတီးရှန်း မြှောက်လဒ်]] (Cartesian product) <math>A \times A</math> မှ [[အစု]] <math>A</math> ကိုယ်..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1049899
wikitext
text/x-wiki
ကိန်းနှစ်ခုပါဝင်သော အက္ခရာသင်္ချာ တွက်ချက်မှု (algebraic operation) တစ်ခုသည် [[ကာတီးရှန်း မြှောက်လဒ်]] (Cartesian product) <math>A \times A</math> မှ [[အစု]] <math>A</math> ကိုယ်တိုင်ဆီသို့ သက်ရောက်သော [[ဖန်ရှင်]] <math>f\colon A\times A \to A</math> တစ်ခုကို သတ်မှတ်ပေးသည်။ နှစ်လုံးသွင်းတွက်ချက်မှု (binary) သည် ထည့်သွင်းရမည့် ကိန်းအရေအတွက် (arity) <math>n=2</math> ဖြစ်သည့် n-လုံးသွင်း တွက်ချက်မှု (n-ary operation) <math>f\colon A^n\to A</math> ၏ တိကျသော ပုံစံတစ်မျိုး ဖြစ်သည်။ [[အစုဝင်|အစုဝင်များဖြစ်သော]] <math>a,b \in A</math> အပေါ် တွက်ချက်မှု သက်ရောက်ခြင်းကို စံပြုထားသော ဖန်ရှင်ဆိုင်ရာ ရှေ့ဆက် သင်္ကေတအသုံးအနှုန်း (prefix notation) ဖြင့် <math>f(a,b)</math> ဟု ရေးသားနိုင်သည်။ အက္ခရာသင်္ချာဆိုင်ရာ အခြေအနေအချို့တွင် <math>a\,b\,f</math> သို့မဟုတ် <math>(a,b)f</math> ကဲ့သို့သော နောက်ဆက် သင်္ကေတအသုံးအနှုန်း (postfix notation) ကို အသုံးပြုကြသည်။ သို့သော်လည်း အများအားဖြင့် နှစ်လုံးသွင်းတွက်ချက်မှုများကို <math>a \star b</math> ဟူသော အလယ်ထည့် သင်္ကေတအသုံးအနှုန်း (infix notation) ကို အသုံးပြု၍ ဖော်ပြလေ့ရှိသည်။ ဤနေရာတွင် <math>\star</math> သည် တွက်ချက်မှု သင်္ကေတ ဖြစ်သည်။ [[ကိန်း]] အတန်းအစားအမျိုးမျိုး၏ [[ပေါင်းခြင်း]]၊ [[နုတ်ခြင်း]]နှင့် [[မြှောက်ခြင်း]]တို့ အပါအဝင် စံ ဂဏန်းသင်္ချာ လုပ်ငန်းစဉ်များသည် နှစ်လုံးသွင်းတွက်ချက်မှုများ၏ ထင်ရှားသော ဥပမာများ ဖြစ်ကြသည်။
ခေတ်သစ်အက္ခရာသင်္ချာတွင် <math>A</math> ပေါ်ရှိ နှစ်လုံးသွင်းတွက်ချက်မှုတစ်ခုကို အပြည့်အဝ ဖန်ရှင် (total function) တစ်ခုအဖြစ် တိကျစွာ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ထားသည်။ ဆိုလိုသည်မှာ ၎င်းတွက်ချက်မှုကို <math>A \times A</math> အတွင်းရှိ ဖြစ်နိုင်သမျှ အတွဲတိုင်းအတွက် အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ထားရမည် ဖြစ်သည်။ <math>A</math> ပေါ်ရှိ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း နှစ်လုံးသွင်းတွက်ချက်မှု (partial binary operation) သည် ဤလိုအပ်ချက်ကို ဖြေလျှော့ပေးထားသည်။ ၎င်း၏ အရင်းအမြစ်စု (domain) သည် <math>A \times A</math> ၏ [[အစုပိုင်း|အစုပိုင်းအစစ်]] (proper subset) ဖြစ်သော ဖန်ရှင်တစ်ခုကို ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ဥပမာအားဖြင့် [[ကိန်းစစ်|ကိန်းစစ်များ၏]] [[စားခြင်း (သင်္ချာ)|စားခြင်း]]သည် တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း နှစ်လုံးသွင်းတွက်ချက်မှုတစ်ခုအဖြစ် သက်ရောက်မှုရှိသည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် သုညဖြင့် စားခြင်းကို အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်မထားသောကြောင့် ဖြစ်သည်။
အက္ခရာသင်္ချာ တည်ဆောက်ပုံများကို မကြာခဏ ဖော်ပြလေ့ရှိသည့် နှစ်လုံးသွင်းတွက်ချက်မှုများ၏ အခြေခံ ဂုဏ်သတ္တိများတွင် အောက်ပါတို့ ပါဝင်သည်။
* [[ဖလှယ်ရဂုဏ်သတ္တိ]] (Commutativity): <math>a \star b = b \star a</math>
* [[ဖက်စပ်ရဂုဏ်သတ္တိ]] (Associativity): <math>a \star (b \star c) = (a \star b) \star c</math>
* ထပ်တူရပေးဂုဏ်သတ္တိ (Idempotence): <math>a \star a = a</math>
[[ကဏ္ဍ:အက္ခရာသင်္ချာ]]
ckt4qyqn1da5xn43mphvrdddtyn2otz
ထပ်တူရအစုဝင်
0
290834
1049903
2026-08-23T09:39:15Z
Mkant00
135890
"ထပ်တူရအစုဝင် (identity element) ကို ကြားနေ အစုဝင် (neutral element) ဟုလည်း ခေါ်ဆိုကြသည်။ ၎င်းသည် အက္ခရာသင်္ချာ တည်ဆောက်ပုံ (algebraic structure) တစ်ခု၏ ထူးခြားသ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1049903
wikitext
text/x-wiki
ထပ်တူရအစုဝင် (identity element) ကို ကြားနေ အစုဝင် (neutral element) ဟုလည်း ခေါ်ဆိုကြသည်။ ၎င်းသည် အက္ခရာသင်္ချာ တည်ဆောက်ပုံ (algebraic structure) တစ်ခု၏ ထူးခြားသော [[အစုဝင်|အစုဝင်တစ်ခု]] ဖြစ်သည်။ ထိုအစုဝင်နှင့် မည်သည့်အစုဝင်ကိုမဆို တွက်ချက်မှုပြုလုပ်သောအခါ မူလအစုဝင်ကို ပြောင်းလဲခြင်းမရှိဘဲ ကျန်ရစ်စေသည့် ဂုဏ်သတ္တိ (property) ရှိသည်။
== အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက် (Definition) ==
[[အစု]] <math>S</math> နှင့် ၎င်းအပေါ်တွင် သတ်မှတ်ထားသော [[နှစ်လုံးသွင်းတွက်ချက်မှု]] (binary operation) <math>*</math> တို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည့် [[မက်ဂ်မာ]] (magma) <math>(S, *)</math> တစ်ခုကို ထားရှိပါမည်။ [[အစုဝင်]] <math>e \in S</math> ကို အောက်ပါအတိုင်း ခေါ်ဆိုသည်။
* အကယ်၍ <math>a \in S</math> အားလုံးအတွက် <math>e * a = a</math> ဖြစ်ပါက ဘယ် ထပ်တူရ (left identity) ဟု ခေါ်သည်။
* အကယ်၍ <math>a \in S</math> အားလုံးအတွက် <math>a * e = a</math> ဖြစ်ပါက ညာ ထပ်တူရ (right identity) ဟု ခေါ်သည်။
* အကယ်၍ <math>e</math> သည် ဘယ် ထပ်တူရရော ညာ ထပ်တူရပါ နှစ်မျိုးစလုံး ဖြစ်နေပါက ထပ်တူရ (identity) ဟု ခေါ်သည်။ ၎င်းကို နှစ်ဖက်စလုံးအတွက် ထပ်တူရ (two-sided identity) ဟုလည်း သုံးနှုန်းသည်။
အကယ်၍ တွက်ချက်မှုသည် [[ဖလှယ်ရဂုဏ်သတ္တိ|ဖလှယ်ရဖြစ်သော]] (commutative) ဂုဏ်သတ္တိရှိပါက ဤသဘောတရားသုံးခုသည် တစ်ထပ်တည်းကျသွားသည်။ အကယ်၍ တွက်ချက်မှုသည် ဖလှယ်၍မရသော (non-commutative) ဂုဏ်သတ္တိရှိပါက တည်ဆောက်ပုံတစ်ခုတွင် ဘယ် ထပ်တူရမဟုတ်သည့် ညာ ထပ်တူရတစ်ခု ရှိနိုင်သည်။ ထို့အတူ ညာ ထပ်တူရမဟုတ်သည့် ဘယ် ထပ်တူရတစ်ခုလည်း ရှိနိုင်သည်။
ထပ်တူရအစုဝင်တစ်ခု ပါဝင်သော ဆီမီးအုပ်စု (semigroup) <math>S</math> ကို [[မိုနွိုက်]] (monoid) ဟု ခေါ်သည်။ ထို့အပြင် <math>S</math> အတွင်းရှိ အစုဝင်တိုင်းအတွက် ပြောင်းပြန် အစုဝင် (inverse element) တစ်ခုစီသည် <math>S</math> အတွင်း၌ပင် တည်ရှိနေပါက <math>S</math> သည် [[အုပ်စု (သင်္ချာ)|အုပ်စု]] (group) တစ်ခု ဖြစ်လာသည်။
မကြာခဏ တွက်ချက်မှု <math>*</math> အတွက် သင်္ကေတ <math>\cdot</math> ကို အသုံးပြုလေ့ရှိသည်။ ထိုအခြေအနေတွင် ဆီမီးအုပ်စုကို [[မြှောက်ခြင်း|မြှောက်ခြင်းဆိုင်ရာ]] အသွင်ဖြင့် (multiplicatively) ရေးသားသည်ဟု ဆိုသည်။ ထိုအခါ ထပ်တူရအစုဝင်ကို ယူနစ်အစုဝင် (unit element) ဟု ခေါ်ဆိုပြီး <math>1</math> ဖြင့် သင်္ကေတပြု ဖော်ပြသည်။ ၎င်းကို မြှောက်ခြင်းဆိုင်ရာ ထပ်တူရ (multiplicative identity) ဟုလည်း ခေါ်သည်။ မြှောက်ခြင်းအစက် <math>\cdot</math> ကို များသောအားဖြင့် ချန်လှပ်ထားလေ့ရှိသည်။
ဆီမီးအုပ်စုတစ်ခုကို တွက်ချက်မှု <math>*</math> အတွက် သင်္ကေတ <math>+</math> ကို အသုံးပြုကာ [[ပေါင်းခြင်း|အပေါင်းအခြေခံ]] အသွင်ဖြင့် (additively) လည်း ရေးသားနိုင်သည်။ ဤအခြေအနေတွင် ထပ်တူရအစုဝင်ကို သုည အစုဝင် (zero element) ဟု ခေါ်ဆိုပြီး <math>0</math> ဖြင့် သင်္ကေတပြု ဖော်ပြသည်။ ၎င်းကို အပေါင်းဆိုင်ရာ ထပ်တူရ (additive identity) ဟုလည်း သုံးနှုန်းသည်။
== ဥပမာများ (Examples) ==
* [[ကိန်းစစ်|ကိန်းစစ်များ]] (real numbers) တွင် [[ပေါင်းခြင်း]] (addition) ၏ ထပ်တူရအစုဝင်မှာ <math>0</math> ဖြစ်ပြီး [[မြှောက်ခြင်း]]၏ ထပ်တူရအစုဝင်မှာ <math>1</math> ဖြစ်သည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ကိန်းစစ် <math>x</math> တိုင်းအတွက် <math>0 + x = x + 0 = x</math> နှင့် <math>1 \cdot x = x \cdot 1 = x</math> တို့ မှန်ကန်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။
* [[ဗက်တာရပ်ဝန်း|ဗက်တာရပ်ဝန်းများ]] (vector spaces) တွင် သုညဗက်တာ (zero vector) သည် ဗက်တာပေါင်းခြင်း (vector addition) အောက်ရှိ ထပ်တူရအစုဝင် ဖြစ်သည်။
* [[ဖီးလ်ဒ်]] (field) တစ်ခုအပေါ်ရှိ <math>n \times n</math> [[ကိန်းအုံ|ကိန်းအုံများ၏]] [[ကွင်း (အက္ခရာသင်္ချာ)|ကွင်း]] (ring) တွင် သုညကိန်းအုံ (zero matrix) သည် ကိန်းအုံပေါင်းခြင်း (matrix addition) အောက်ရှိ ထပ်တူရအစုဝင် ဖြစ်သည်။ ထပ်တူရကိန်းအုံ (identity matrix) သည် ကိန်းအုံမြှောက်ခြင်း (matrix multiplication) အောက်ရှိ ထပ်တူရအစုဝင် ဖြစ်သည်။
* [[ဖန်ရှင်]] ရပ်ဝန်း (function space) တစ်ခုတွင် သုညဖန်ရှင် (zero function) သည် အပေါင်းဆိုင်ရာ ထပ်တူရ ဖြစ်သည်။ ကိန်းသေ ဖန်ရှင် (constant function) <math>f(x) = 1</math> သည် မြှောက်ခြင်းဆိုင်ရာ ထပ်တူရ ဖြစ်သည်။
* ဖန်ရှင်များအတွက် ထပ်တူရ ပုံဖော်မှု (identity map) ဖြစ်သော <math>\mathrm{id}</math> သည် ဖန်ရှင်များ ပေါင်းစပ်ခြင်း (function composition) အောက်ရှိ ထပ်တူရအစုဝင် ဖြစ်သည်။
== ဂုဏ်သတ္တိများ (Properties) ==
* အကယ်၍ ဆီမီးအုပ်စု <math>S</math> တွင် အနည်းဆုံး ဘယ် ထပ်တူရတစ်ခုနှင့် အနည်းဆုံး ညာ ထပ်တူရတစ်ခု ပါဝင်ပါက ဘယ်နှင့် ညာ ထပ်တူရများအားလုံးသည် ထပ်တူညီကြသည်။ ထိုအခါ <math>S</math> တွင် တစ်ခုတည်းသီးသန့်ဖြစ်သော (unique) နှစ်ဖက်စလုံးအတွက် ထပ်တူရတစ်ခု ရှိလာသည်။ ရှင်းလင်းစွာဆိုရလျှင် <math>a \in S</math> အားလုံးအတွက် ညာ ထပ်တူရဖြစ်သည့် <math>a * e = a</math> ကို အမှန်ယူပါမည်။ ထို့အတူ ဘယ် ထပ်တူရဖြစ်သည့် <math>f * a = a</math> ကိုလည်း အမှန်ယူပါမည်။ ထိုအခါ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
:<math>f = f * e = e</math>
* ယင်းအကျိုးဆက်အနေဖြင့် [[မိုနွိုက်|မိုနွိုက်တစ်ခု၏]] ထပ်တူရ[[အစုဝင်]]သည် တစ်ခုတည်းသီးသန့်ဖြစ်မှု ရှိသည်။ [[အုပ်စု (သင်္ချာ)|အုပ်စုတစ်ခု၏]] ထပ်တူရအစုဝင်တွင်လည်း ဤဂုဏ်သတ္တိအတိုင်းပင် ဖြစ်သည်။
* အကယ်၍ ဆီမီးအုပ်စုတစ်ခုတွင် နှစ်ဖက်စလုံးအတွက် ထပ်တူရ မရှိပါက ၎င်းတွင် တစ်ဖက်သတ် (one-sided) ထပ်တူရများစွာ ရှိနိုင်သည်။ အရှင်းဆုံး ဥပမာမှာ အနည်းဆုံး အစုဝင်နှစ်ခုပါဝင်ပြီး ညာ ပရိုဂျက်ရှင်း တွက်ချက်မှု (right-projection operation) <math>a * b := b</math> ဖြင့် သတ်မှတ်ထားသော [[အစု|အစုတစ်ခု]] ဖြစ်သည်။ ဤတည်ဆောက်ပုံတွင် အစုဝင်တိုင်းသည် ဘယ် ထပ်တူရဖြစ်သော်လည်း မည်သည့်အစုဝင်မျှ ညာ ထပ်တူရ မဟုတ်ပေ။ ပြောင်းပြန်အားဖြင့် ဘယ် ပရိုဂျက်ရှင်း တွက်ချက်မှု (left-projection operation) <math>a * b := a</math> ကို အသုံးပြုပါက ညာ ထပ်တူရများစွာ ထွက်ပေါ်လာမည်ဖြစ်ပြီး ဘယ် ထပ်တူရတစ်ခုမျှ ရှိမည်မဟုတ်ပေ။
* ဤအချိုးမညီမှုသည် ယူနစ်ရှိဂုဏ်သတ္တိမရှိသော [[ကွင်း (အက္ခရာသင်္ချာ)|ကွင်းများ]] (rings without identity) တွင်လည်း ဖြစ်ပေါ်တတ်သည်။ ၎င်းတို့ကို rngs (rngs) ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။ ဥပမာအနေဖြင့် [[ဖီးလ်ဒ်]] <math>K</math> တစ်ခုအပေါ်ရှိ <math>2 \times 2</math> [[ကိန်းအုံ|ကိန်းအုံများ၏]] ကွင်းပိုင်း (subring) ကို စဉ်းစားကြည့်ပါမည်။
:<math>R = \left\{ \begin{pmatrix} a & b \\ 0 & 0 \end{pmatrix} \;\vert\; a, b \in K \right\}</math>
:၎င်းကွင်း <math>R</math> သည် [[မြှောက်ခြင်း|ကိန်းအုံမြှောက်ခြင်းအောက်တွင်]] ဖလှယ်၍မရသော ဂုဏ်သတ္တိရှိသည်။ ၎င်း၏ ဘယ် မြှောက်ခြင်းဆိုင်ရာ ထပ်တူရများ (left multiplicative identities) သည် အတိအကျအားဖြင့် အောက်ပါ ပုံစံရှိသော ကိန်းအုံများ ဖြစ်ကြသည်။
:<math>\begin{pmatrix} 1 & x \\ 0 & 0 \end{pmatrix}, \quad x \in K</math>
:အထက်ပါ တစ်ခုတည်းသီးသန့်ဖြစ်မှု ဂုဏ်သတ္တိအရ <math>R</math> အတွင်းရှိ မြှောက်ခြင်းသည် မည်သည့် ညာ ထပ်တူရကိုမျှ ပိုင်ဆိုင်နိုင်မည် မဟုတ်ပေ။
== ကိုးကား ==
* {{Citation |last=Bosch |first=Siegfried |title=Algebra |edition=7., überarbeitete |publication-place=Berlin u. a. |publisher=Springer |date=2009 |isbn=978-3-540-92811-9 |page=2 |language=de}}
[[ကဏ္ဍ:အက္ခရာသင်္ချာ]]
jplhi4836b4drd3e4sojvm4ckbumy43
စုံကိန်းဖန်ရှင်နှင့် မကိန်းဖန်ရှင်
0
290835
1049907
2026-08-23T10:18:47Z
Mkant00
135890
"[[File:Parabola2.svg|thumb|စံ ပါရာဘိုလာ (standard parabola) <math>f(x) = x^2</math> သည် စုံကိန်းဖန်ရှင် (even function) ၏ ဥပမာတစ်ခု ဖြစ်သည်။]] File:Function x3.svg|thumb|တတိယထပ် ဖန်ရှင် (cubic function) <math>f(x) = x^..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1049907
wikitext
text/x-wiki
[[File:Parabola2.svg|thumb|စံ ပါရာဘိုလာ (standard parabola) <math>f(x) = x^2</math> သည် စုံကိန်းဖန်ရှင် (even function) ၏ ဥပမာတစ်ခု ဖြစ်သည်။]]
[[File:Function x3.svg|thumb|တတိယထပ် ဖန်ရှင် (cubic function) <math>f(x) = x^3</math> သည် မကိန်းဖန်ရှင် (odd function) ၏ ဥပမာတစ်ခု ဖြစ်သည်။]]
'''စုံကိန်းဖန်ရှင်နှင့် မကိန်းဖန်ရှင်များ''' (Even and odd functions) သည် တိကျသော အချိုးညီမှု ဂုဏ်သတ္တိများ (symmetry properties) ကို ပြသသည့် [[သင်္ချာ|သင်္ချာဘာသာရပ်ရှိ]] [[ဖန်ရှင်|ဖန်ရှင်များ]] (functions) ၏ အတန်းအစား နှစ်ခု ဖြစ်ကြသည်။ [[ကိန်းစစ်]] ဖန်ရှင် (real function) တစ်ခုသည် အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
* ၎င်း၏ ဂရပ် (graph) သည် y-ဝင်ရိုး (y-axis) ကို အခြေခံ၍ အချိုးညီရောင်ပြန်ဟပ်ခြင်း (reflection symmetry) ရှိနေလျှင် စုံကိန်းဖန်ရှင် ဖြစ်သည်။
* ၎င်း၏ ဂရပ်သည် မူလနေရာ (origin) ကို အခြေခံ၍ အမှတ်အချိုးညီမှု (point-symmetric) ရှိနေလျှင် မကိန်းဖန်ရှင် ဖြစ်သည်။
== အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက် (Definition) ==
သုည (zero) ကို အခြေခံ၍ အချိုးညီသော အရင်းအမြစ်စု (domain) <math>D \subseteq \mathbb{R}</math> ပါဝင်သည့် [[ကိန်းစစ်]] [[ဖန်ရှင်]] <math>f \colon D \to \mathbb{R}</math> တစ်ခုကို စဉ်းစားပါမည်။
*အကယ်၍ အဝင်ကိန်းများ (arguments) <math>x \in D</math> အားလုံးအတွက် <math>f(-x) = f(x)</math> မှန်ကန်ပါက ၎င်းဖန်ရှင်ကို စုံကိန်းဖန်ရှင်ဟု ခေါ်သည်။
*အကယ်၍ <math>x \in D</math> အားလုံးအတွက် <math>f(-x) = -f(x)</math> မှန်ကန်ပါက ၎င်းကို မကိန်းဖန်ရှင်ဟု ခေါ်သည်။<ref>{{Cite book |author=Harro Heuser |title=Lehrbuch der Analysis Teil 1 |edition=17th |publisher=Vieweg+Teubner |location=Wiesbaden |date=2009 |isbn=978-3-8348-0777-9 |pages=117}} </ref>
ပင်ကိုသိစိတ်အရ (intuitively) ကိန်းစစ် ဖန်ရှင်တစ်ခု၏ ဂရပ်သည် y-ဝင်ရိုးကို အခြေခံ၍ အချိုးညီမှသာလျှင် ၎င်းသည် စုံကိန်းဖန်ရှင် ဖြစ်ရန် လိုအပ်လုံလောက်သောအခြေအနေ (if and only if) ဖြစ်သည်။ ထို့အတူ ၎င်း၏ ဂရပ်သည် မူလနေရာကို အခြေခံ၍ အမှတ်အချိုးညီမှု ရှိနေမှသာလျှင် မကိန်းဖန်ရှင် ဖြစ်ရန် လိုအပ်လုံလောက်သောအခြေအနေ ဖြစ်သည်။
[[ကဏ္ဍ:ကဲကုလပ်]]
rsbqb7098ku3ubc2smzogr80vg5r9n7
အုပ်စု ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်
0
290836
1049913
2026-08-23T10:54:49Z
Mkant00
135890
"ခေတ်သစ်အက္ခရာသင်္ချာ (abstract algebra) တွင် အုပ်စု ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင် (group homomorphism) ဆိုသည်မှာ [[အုပ်စု (သင်္ချာ)|အုပ်စု]] (group) နှစ်ခုကြားရှိ ပုံဖော..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1049913
wikitext
text/x-wiki
ခေတ်သစ်အက္ခရာသင်္ချာ (abstract algebra) တွင် အုပ်စု ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင် (group homomorphism) ဆိုသည်မှာ [[အုပ်စု (သင်္ချာ)|အုပ်စု]] (group) နှစ်ခုကြားရှိ ပုံဖော်မှု (map) <math>\varphi: G \to H</math> တစ်ခုဖြစ်ပြီး ၎င်းသည် အုပ်စု၏ တွက်ချက်မှု (operation) ကို ထိန်းသိမ်းထားသည်။ ၎င်းသည် <math>x, y \in G</math> အားလုံးအတွက် <math>\varphi(xy) = \varphi(x)\varphi(y)</math> အခြေအနေကို ပြည့်စုံစေသည်။ ဤသို့ တွက်ချက်မှုကို ထိန်းသိမ်းထားသော ဂုဏ်သတ္တိ (property) သည် အဆိုပါ ပုံဖော်မှုက ပါဝင်သော အုပ်စုများ၏ အက္ခရာသင်္ချာ တည်ဆောက်ပုံ (algebraic structure) ကို လိုက်နာထိန်းသိမ်းကြောင်း သေချာစေသည်။
=== အခြေခံ ဂုဏ်သတ္တိများ (Basic Properties) ===
[[အုပ်စု (သင်္ချာ)|အုပ်စု]]တွက်ချက်မှုကို ထိန်းသိမ်းထားခြင်းအားဖြင့် [[ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်]]တစ်ခုသည် ထပ်တူရများ (identities) နှင့် ပြောင်းပြန်များ (inverses) ကို သဘာဝအလျောက် ထိန်းသိမ်းထားသည်။ ၎င်းသည် <math>G</math> ၏ [[ထပ်တူရအစုဝင်]] (identity element) ကို <math>H</math> ၏ ထပ်တူရအစုဝင်ဆီသို့ ပုံဖော်ပေးသည်။ ဤအချက်ကို <math>\varphi(1_G) = 1_H</math> ဟု ရေးနိုင်သည်။ ထို့အပြင် ၎င်းသည် ပြောင်းပြန်များကို ပြောင်းပြန်များဆီသို့ ပုံဖော်ပေးသည်။ ဤအချက်ကို <math>\varphi(g^{-1}) = \varphi(g)^{-1}</math> ဟု ရေးနိုင်သည်။ ထို့အပြင် [[ကိန်းပြည့်|ကိန်းပြည့်များ]] (integers) <math>n</math> အားလုံးအတွက် <math>\varphi(g^n) = \varphi(g)^n</math> ဖြစ်သည်။ အကယ်၍ [[အစုဝင်]] (element) <math>g</math> တွင် အဆုံးရှိ အစီအစဉ် (finite order) <math>\vert{}g\vert{}</math> ရှိပါက ၎င်း၏ [[ပုံရိပ်_နှင့်_မူလပုံရိပ်#ပုံရိပ်_(Image)|ပုံရိပ်]] (image) ၏ အစီအစဉ် <math>\vert{}\varphi(g)\vert{}</math> သည် <math>\vert{}g\vert{}</math> ကို စားနိုင်ရမည်။ အကယ်၍ <math>\varphi</math> သည် [[အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်]] (isomorphism) ဖြစ်ပါက ထိုအစီအစဉ်များသည် တိကျစွာ ညီမျှကြသည်။
တိကျသော ပုံဖော်မှုများသည် အုပ်စုတစ်ခု၏ တည်ဆောက်ပုံဆိုင်ရာ [[ဖလှယ်ရဂုဏ်သတ္တိ]] (commutativity) ကို ဖော်ပြနိုင်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် ပြောင်းပြန်လှန်ခြင်း ပုံဖော်မှုနှင့် နှစ်ထပ်ကိန်းတင်ခြင်း ပုံဖော်မှုတို့သည် ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်များအဖြစ် သက်ရောက်မှုရှိသည်။ ထိုပုံဖော်မှုများကို အသီးသီးအားဖြင့် <math>g \mapsto g^{-1}</math> နှင့် <math>g \mapsto g^2</math> ဟု ရေးနိုင်သည်။ ၎င်းတို့ ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်များ ဖြစ်ရန် လိုအပ်လုံလောက်သောအခြေအနေ (if and only if) မှာ <math>G</math> သည် [[အဘီလီယန်အုပ်စု|အဘီလီယန်]] (abelian) ဖြစ်ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။
=== ကာနယ်များ၊ ပုံရိပ်များနှင့် ဖိုက်ဘာများ (Kernels, Images, and Fibers) ===
[[ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်]]တစ်ခု၏ သဘာဝကို ၎င်း၏ ကာနယ် (kernel) နှင့် [[ပုံရိပ်_နှင့်_မူလပုံရိပ်#ပုံရိပ်_(Image)|ပုံရိပ်]]တို့က လွှမ်းမိုးထားသည်။ ဤကာနယ်ကို <math>\ker \varphi = \{g \in G \mid \varphi(g) = 1_H\}</math> ဟု အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်ပေးထားပြီး ၎င်းကာနယ်သည် အမြဲတမ်း <math>G</math> ၏ မူမှန်[[အုပ်စုပိုင်း]] (normal subgroup) ဖြစ်သည်။ ဤအချက်ကို <math>\ker \varphi \trianglelefteq G</math> ဟု သင်္ကေတဖြင့် ဖော်ပြနိုင်သည်။ ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်တစ်ခု [[အင်ဂျက်တစ် ဖန်ရှင်|အင်ဂျက်တစ်ဖြစ်သော]] (injective) အခြေအနေဖြစ်ရန် လိုအပ်လုံလောက်သောအခြေအနေမှာ ၎င်း၏ ကာနယ်သည် အသေးအဖွဲ (trivial) ဖြစ်ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။ ၎င်းအခြေအနေကို <math>\ker \varphi = 1_G</math> ဟု ဖော်ပြနိုင်သည်။
ပုံရိပ် <math>\text{im}(\varphi)</math> ကို <math>\varphi(G)</math> ဟု သတ်မှတ်ထားပြီး ၎င်းသည် <math>H</math> ၏ အုပ်စုပိုင်း (subgroup) တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်များသည် ပုံဖော်မှုများတစ်လျှောက် အုပ်စုပိုင်း တည်ဆောက်ပုံများကို အစဉ်တစိုက် ထိန်းသိမ်းထားသည်။ <math>G</math> ၏ မည်သည့်အုပ်စုပိုင်းမဆိုအတွက် ပုံရိပ်သည် <math>H</math> ၏ အုပ်စုပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် <math>H</math> ၏ မည်သည့်အုပ်စုပိုင်းမဆိုအတွက် [[ပုံရိပ်_နှင့်_မူလပုံရိပ်#မူလပုံရိပ်_(Preimage)|ပြောင်းပြန်ပုံရိပ်]] (inverse image) သည် <math>G</math> ၏ အုပ်စုပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤပြောင်းပြန်ပုံရိပ်ကို ပူးလ်ဘက် (pullback) ဟုလည်း ခေါ်ဆိုနိုင်သည်။ ထို့အပြင် မူမှန်အုပ်စုပိုင်းတစ်ခု၏ ပြောင်းပြန်ပုံရိပ်သည် <math>G</math> တွင် မူမှန်အုပ်စုပိုင်းအဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိသည်။
ပုံဖော်မှု၏ သဘာဝကို [[ပုံရိပ်_နှင့်_မူလပုံရိပ်#ဖိုက်ဘာ_(Fiber)|ဖိုက်ဘာများ]] (fibers) အဖြစ် အပိုင်းခွဲခြားထားသည်။ ၎င်းဖိုက်ဘာများဆိုသည်မှာ <math>H</math> အတွင်းရှိ [[အစုဝင်]]တစ်ခုတည်းဆီသို့ ပုံဖော်ပေးသော <math>G</math> အတွင်းရှိ အစုဝင်များပါဝင်သည့် [[အစု]]များ ဖြစ်သည်။ ဤဖိုက်ဘာများသည် ကာနယ်၏ ဘယ် ကိုဆက်များ (cosets) နှင့် ညာ ကိုဆက်များနှင့် တိကျစွာ ကိုက်ညီမှုရှိသည်။ ထို့ကြောင့် <math>\varphi(x) = \varphi(y)</math> ဖြစ်ရန် လိုအပ်လုံလောက်သောအခြေအနေမှာ <math>x \ker \varphi = y \ker \varphi</math> ဖြစ်ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။
=== စားလဒ်အုပ်စုများနှင့် ဖြတ်သန်းသက်ရောက်ခြင်း (Quotient Groups and Factoring) ===
[[ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်|ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်များ]]ကို ပထမ [[အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ်များ|အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ်]] (First Isomorphism Theorem) မှတစ်ဆင့် [[စားလဒ်အုပ်စု]] (quotient group) များနှင့် အခြေခံကျကျ ချိတ်ဆက်ထားသည်။ အကယ်၍ <math>\varphi: G \to H</math> သည် ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်တစ်ခု ဖြစ်ပါက စားလဒ်အုပ်စု <math>G/\ker \varphi</math> သည် <math>\text{im}(\varphi)</math> နှင့် သဘာဝ [[အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်|အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဖြစ်သည်]] (naturally isomorphic)။ ဤအချက်က <math>\vert{}G : \ker \varphi\vert{} = \vert{}\text{im}(\varphi)\vert{}</math> ဟူသော အညွှန်း (index) ဆိုင်ရာ ထပ်တူညီမှု (identity) ကို ရရှိစေသည်။
ပုံဖော်မှုများသည် စားလဒ်များမှတစ်ဆင့်လည်း ဖြတ်သန်းသက်ရောက်သည် (factor through)။ အကယ်၍ <math>N \trianglelefteq G</math> နှင့် <math>N \leq \ker \varphi</math> ဖြစ်ပါက <math>\varphi</math> သည် စားလဒ်အုပ်စုအပေါ် မှန်ကန်စွာ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုထားသော (well-defined) ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင် <math>\bar{\varphi}: G/N \to H</math> ကို လှုံ့ဆော်ပေးသည် (induces)။ ၎င်းကို <math>\bar{\varphi}(gN) = \varphi(g)</math> ဖြင့် ပေးထားသည်။ ပစ်မှတ်[[အုပ်စု (သင်္ချာ)|အုပ်စု]] (target group) <math>A</math> သည် [[အဘီလီယန်အုပ်စု|အဘီလီယန်]]ဖြစ်သောအခါ မည်သည့် ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်မဆို <math>\varphi: G \to A</math> သည် ကွန်မြူတေတာ [[အုပ်စုပိုင်း]] (commutator subgroup) <math>G'</math> မှတစ်ဆင့် ဖြတ်သန်းသက်ရောက်ရမည်။ ဆိုလိုသည်မှာ <math>G' \leq \ker \varphi</math> ဖြစ်သည်။
=== တည်ဆောက်ပုံ ထိန်းသိမ်းခြင်းနှင့် ဖော်ပြချက်များ (Structural Preservation and Presentations) ===
[[ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်|ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်များ]]သည် ကျယ်ပြန့်သော [[အုပ်စုသီအိုရီ|အုပ်စုသီအိုရီဆိုင်ရာ]] အမျိုးအစားခွဲခြားမှုများကို ထိန်းသိမ်းထားသည်။ [[အဘီလီယန်အုပ်စု]]တစ်ခု၏ ဟိုမိုမော်ဖစ်ဖြစ်သော (homomorphic) ပုံရိပ်သည် အဘီလီယန်ဖြစ်ပြီး ဆိုက်ကလစ်အုပ်စု (cyclic group) တစ်ခု၏ ပုံရိပ်သည် ဆိုက်ကလစ်ဖြစ်သည်။ အလားတူပင် ဖြေရှင်း၍ရသော (solvable) သို့မဟုတ် သုညဖြစ်နိုင်စွမ်းရှိသော (nilpotent) အုပ်စုများ၏ ဟိုမိုမော်ဖစ်ဖြစ်သော ပုံရိပ်များနှင့် စားလဒ်အုပ်စုများသည်လည်း အသီးသီး ဖြေရှင်း၍ရသော သို့မဟုတ် သုညဖြစ်နိုင်စွမ်းရှိသောအုပ်စုများအဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိသည်။
ဤပုံဖော်မှုများကို ထုတ်လုပ်ကိန်းများ (generators) အပေါ် ၎င်းတို့၏ သက်ရောက်ချက် (action) ဖြင့် အပြည့်အဝ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်နိုင်သည်။ [[အစု]] <math>S</math> မှ [[အုပ်စု (သင်္ချာ)|အုပ်စု]] <math>G</math> ဆီသို့ အစုပုံဖော်မှုတစ်ခုသည် [[လွတ်လပ်သော အုပ်စု]] (free group) <math>F(S)</math> မှ <math>G</math> ဆီသို့ ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်တစ်ခုအနေဖြင့် တစ်ခုတည်းသီးသန့် (uniquely) တိုးချဲ့သွားသည်။ ဖော်ပြချက် (presentation) <math>G = \langle S \mid R \rangle</math> ဖြင့် အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ထားသော အုပ်စုတစ်ခုအတွက် ထုတ်လုပ်ကိန်းများ <math>S</math> ကို အခြားအုပ်စု <math>H</math> အတွင်းရှိ [[အစုဝင်|အစုဝင်များ]]ဆီသို့ ပုံဖော်ခြင်းသည် မှန်ကန်စွာ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုထားသော ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်တစ်ခုကို ရရှိစေသည်။ ဤသို့ရရှိရန် လိုအပ်လုံလောက်သောအခြေအနေမှာ <math>H</math> အတွင်းရှိ ပစ်မှတ်အစုဝင်များသည် <math>R</math> တွင် အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ထားသော ဆက်သွယ်ချက်များ (relations) အားလုံးကို ပြည့်စုံစေခြင်းပင် ဖြစ်သည်။
=== အော်တိုမော်ဖစ်ဇင်များနှင့် အုပ်စုသက်ရောက်ချက်များ (Automorphisms and Group Actions) ===
[[ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်|ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်များ]]သည် [[အုပ်စုသက်ရောက်ချက်|အုပ်စုသက်ရောက်ချက်များ]] (group actions) နှင့် အချိုးညီမှုများ (symmetries) အတွက် အခြေခံကျသော ဘာသာရပ်စကားအသုံးအနှုန်းကို ပံ့ပိုးပေးသည်။ [[အုပ်စု (သင်္ချာ)|အုပ်စု]] <math>G</math> မှ ၎င်းကိုယ်တိုင်ဆီသို့ [[အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်]]တစ်ခုသည် [[အော်တိုမော်ဖစ်ဇင်]] (automorphism) တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် ဤသို့သော ပုံဖော်မှုများအားလုံး၏ [[အစု]]သည် [[ဖန်ရှင်|ဖန်ရှင်များ]] ပေါင်းစပ်ခြင်း (function composition) အောက်တွင် <math>\text{Aut}(G)</math> အုပ်စုကို ဖွဲ့စည်းသည်။ သတ်မှတ်ထားသော မည်သည့် <math>g \in G</math> အတွက်မဆို <math>x \mapsto gxg^{-1}</math> ပုံဖော်မှုသည် အတွင်း အော်တိုမော်ဖစ်ဇင် (inner automorphism) တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းအတွင်း အော်တိုမော်ဖစ်ဇင်များ၏ စုစည်းမှုသည် မူမှန်[[အုပ်စုပိုင်း]] <math>\text{Inn}(G) \trianglelefteq \text{Aut}(G)</math> ကို ဖွဲ့စည်းပေးပြီး ၎င်းတွင် <math>\text{Inn}(G) \cong G/Z(G)</math> ဟူသော ဂုဏ်သတ္တိ ရှိသည်။ ဤနေရာတွင် <math>Z(G)</math> သည် <math>G</math> ၏ ဗဟို (center) ဖြစ်သည်။
အစု <math>A</math> အပေါ် <math>G</math> ၏ အုပ်စုသက်ရောက်ချက်တစ်ခုသည် <math>A</math> အပေါ်ရှိ ပါမြူတေးရှင်းအပြည့် အုပ်စု (symmetric group) ထဲသို့ဝင်သော ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင် <math>\varphi: G \to S_A</math> တစ်ခုနှင့် ထပ်တူညီသည် (equivalent)။ ၎င်းကို ပါမြူတေးရှင်းဆိုင်ရာ ကိုယ်စားပြုဖော်ပြမှု (permutation representation) ဟု ပုံစံတကျ သိထားကြသည်။ ဤသက်ရောက်ချက်၏ ကာနယ်သည် တိကျစွာပင် <math>\ker \varphi</math> ဖြစ်သည်။ အုပ်စု <math>G</math> သည် မူမှန်အုပ်စုပိုင်း <math>H \trianglelefteq G</math> အပေါ်သို့ ကွန်ဂျူဂိတ် (conjugation) နည်းလမ်းဖြင့် သက်ရောက်သောအခါ ၎င်းသည် ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင် <math>G \to \text{Aut}(H)</math> ကို လှုံ့ဆော်ပေးသည်။ ဤတိကျသော သက်ရောက်ချက်၏ ကာနယ်သည် ဗဟိုပြုအုပ်စု (centralizer) <math>C_G(H)</math> ဖြစ်သည်။ ၎င်းက စားလဒ်အုပ်စု <math>G/C_G(H)</math> သည် <math>\text{Aut}(H)</math> ၏ အုပ်စုပိုင်းတစ်ခုနှင့် အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဖြစ်စေသည်။
== ကိုးကား ==
* {{Citation |last1=Dummit |first1=David S. |last2=Foote |first2=Richard M. |title=Abstract Algebra |edition=3rd |publisher=John Wiley & Sons |date=2004}}
[[ကဏ္ဍ:အုပ်စုသီအိုရီ]]
8jlna40a3kg2fc8jg7m730bmmvanyz3
စားလဒ်အုပ်စု
0
290837
1049914
2026-08-23T11:08:18Z
Mkant00
135890
"ခေတ်သစ်အက္ခရာသင်္ချာ (modern algebra) တွင် စားလဒ်အုပ်စု (quotient group) <math>G/N</math> ကို မူမှန်အုပ်စုပိုင်း (normal subgroup) <math>N</math> ၏ ကိုဆက်များ (cosets) အား အသုံးပြု၍..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1049914
wikitext
text/x-wiki
ခေတ်သစ်အက္ခရာသင်္ချာ (modern algebra) တွင် စားလဒ်အုပ်စု (quotient group) <math>G/N</math> ကို မူမှန်အုပ်စုပိုင်း (normal subgroup) <math>N</math> ၏ ကိုဆက်များ (cosets) အား အသုံးပြု၍ [[အုပ်စု (သင်္ချာ)|အုပ်စု]] (group) <math>G</math> ကို အပိုင်းခွဲခြားခြင်းဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ မည်သည့် [[အုပ်စုပိုင်း]] (subgroup) <math>N \leq G</math> အတွက်မဆို ဘယ် ကိုဆက်များ (left cosets) <math>gN = \{gn \mid n \in N\}</math> သည် <math>G</math> ကို အပိုင်းခွဲခြားသည်။ ဤကိုဆက်များ၏ အရေအတွက်သည် အညွှန်း (index) <math>\vert{}G:N\vert{}</math> ဖြစ်ပြီး အဆုံးရှိအုပ်စုများ (finite groups) အတွက် ၎င်းသည် <math>\vert{}G\vert{}/\vert{}N\vert{}</math> နှင့် ညီမျှသည်။ ကိုဆက်များသည် တွက်ချက်မှု <math>uN \cdot vN = (uv)N</math> အောက်တွင် အုပ်စုတစ်ခုကို ဖွဲ့စည်းနိုင်ရန် လိုအပ်လုံလောက်သောအခြေအနေမှာ <math>N</math> သည် မူမှန်ဖြစ်ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။ ၎င်းမူမှန်ဖြစ်ခြင်းကို <math>N \trianglelefteq G</math> ဟု သင်္ကေတဖြင့် ဖော်ပြပြီး ဆိုလိုသည်မှာ မည်သည့် <math>g \in G</math> အတွက်မဆို <math>gNg^{-1} = N</math> ဖြစ်သည်။ <math>G/N</math> တွင် [[ထပ်တူရအစုဝင်]] (identity) သည် <math>N</math> ဖြစ်ပြီး <math>gN</math> ၏ ပြောင်းပြန် (inverse) သည် <math>g^{-1}N</math> ဖြစ်သည်။
=== ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်များနှင့် ကာနယ်များ (Homomorphisms and Kernels) ===
စားလဒ်အုပ်စုများကို လေ့လာခြင်းသည် [[အုပ်စု ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်|အုပ်စု ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်များ]] (group homomorphisms) နှင့် သဘာဝအလျောက် ချိတ်ဆက်နေသည်။ မည်သည့် [[ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်]] <math>\varphi: G \to H</math> ၏ ကာနယ် (kernel) မဆိုသည် <math>G</math> ၏ မူမှန်အုပ်စုပိုင်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး ၎င်း၏ [[ပုံရိပ်_နှင့်_မူလပုံရိပ်#ဖိုက်ဘာ_(Fiber)|ဖိုက်ဘာများ]] (fibers) သည် <math>\ker \varphi</math> ၏ ကိုဆက်များနှင့် တိကျစွာ ကိုက်ညီမှုရှိသည်။ ပြောင်းပြန်အားဖြင့် မည်သည့် မူမှန်[[အုပ်စုပိုင်း]] <math>N</math> မဆိုသည် သဘာဝ ဆာဂျက်တစ်ဖြစ်သော ပရိုဂျက်ရှင်း (surjective projection) <math>\pi: G \to G/N</math> ၏ ကာနယ်တစ်ခုအဖြစ် သက်ရောက်မှုရှိသည်။ ၎င်းပရိုဂျက်ရှင်းကို <math>\pi(g) = gN</math> ဖြင့် ပေးထားသည်။
=== အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ်များ (The Isomorphism Theorems) ===
[[အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ်များ|အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ်]] (isomorphism theorems) လေးခုသည် စားလဒ်အုပ်စုများက [[အုပ်စုပိုင်း|အုပ်စုပိုင်းများ]]၊ [[ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်|ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်များ]] နှင့် မည်သို့ အပြန်အလှန် သက်ရောက်မှုရှိကြောင်းကို ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။
* '''ပထမ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ် (First Isomorphism Theorem) -''' မည်သည့် ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင် <math>\varphi: G \to H</math> အတွက်မဆို စားလဒ် <math>G/\ker \varphi</math> သည် [[ပုံရိပ်_နှင့်_မူလပုံရိပ်#ပုံရိပ်_(Image)|ပုံရိပ်]] (image) <math>\text{im}(\varphi)</math> နှင့် သဘာဝ [[အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်|အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဖြစ်သည်]] (naturally isomorphic)။
* '''ဒုတိယ သီအိုရမ် သို့မဟုတ် စိန်ပုံသဏ္ဌာန် သီအိုရမ် (Second Theorem or Diamond Theorem) -''' အကယ်၍ <math>A, B \leq G</math> ဖြစ်ပြီး <math>A \leq N_G(B)</math> အခြေအနေရှိပါက <math>B \trianglelefteq AB</math> နှင့် <math>A \cap B \trianglelefteq A</math> ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် ၎င်းတို့၏ စားလဒ်များသည် <math>AB/B \cong A/(A \cap B)</math> အခြေအနေကို ပြည့်စုံစေသည်။
* '''တတိယ သီအိုရမ် (Third Theorem) -''' မူမှန်အုပ်စုပိုင်းများဖြစ်သော <math>H \leq K \trianglelefteq G</math> များအတွက် စားလဒ်တစ်ခု၏ စားလဒ်ကို ထပ်မံယူပါက <math>(G/H)/(K/H) \cong G/K</math> ကို ရရှိစေသည်။
* '''စတုတ္ထ သီအိုရမ် သို့မဟုတ် လတ္တစ် သီအိုရမ် (Fourth Theorem or Lattice Theorem) -''' <math>N \trianglelefteq G</math> ပါဝင်သော <math>G</math> ၏ အုပ်စုပိုင်းများနှင့် <math>G/N</math> ၏ အုပ်စုပိုင်းများကြားတွင် တိကျ၍ တည်ဆောက်ပုံကို ထိန်းသိမ်းထားသော ဘိုင်ဂျက်ရှင်း (bijection) တစ်ခု ရှိသည်။ ဤပုံဖော်မှုသည် ပါဝင်မှုများ (inclusions)၊ အညွှန်းများ (indices)၊ ထပ်တူပိုင်းအစုများ (intersections)၊ ပေါင်းစည်းတွက်ချက်မှုများ (joins) နှင့် မူမှန်ဖြစ်မှု (normality) တို့ကို ထိန်းသိမ်းထားသည်။
=== တည်ဆောက်ပုံဆိုင်ရာ အကျိုးဆက်များ (Structural Consequences) ===
စားလဒ်များသည် မူမှန်အုပ်စုပိုင်းတစ်ခုနှင့် နှိုင်းယှဉ်၍ အုပ်စုတစ်ခု၏ တည်ဆောက်ပုံကို တိုင်းတာပေးသည်။ မူမှန်အုပ်စုပိုင်းတစ်ခုမှ [[အဘီလီယန်အုပ်စု|အဘီလီယန်]] (abelian) စားလဒ် <math>G/N</math> တစ်ခုကို ရရှိရန် လိုအပ်လုံလောက်သောအခြေအနေမှာ <math>N</math> တွင် ကွန်မြူတေတာ အုပ်စုပိုင်း (commutator subgroup) <math>G'</math> ပါဝင်ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။ ၎င်းအချက်က <math>G/G'</math> ကို <math>G</math> ၏ ဖြစ်နိုင်သမျှ အကြီးဆုံးသော အဘီလီယန် စားလဒ် ဖြစ်စေသည်။ [[အုပ်စု (သင်္ချာ)|အုပ်စု]]တစ်ခုကို ၎င်း၏ ဗဟို (center) ဖြင့်စားသော စားလဒ် <math>G/Z(G)</math> သည် အတွင်း [[အော်တိုမော်ဖစ်ဇင်|အော်တိုမော်ဖစ်ဇင်များ]] (inner automorphisms) အုပ်စု <math>\text{Inn}(G)</math> နှင့် [[အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်|အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဖြစ်သည်]] (isomorphic)။ အကယ်၍ <math>G/Z(G)</math> သည် ဆိုက်ကလစ် (cyclic) ဖြစ်ပါက <math>G</math> သည် မလွဲမသွေ အဘီလီယန် ဖြစ်ရမည်။ [[အုပ်စုပိုင်း]]အညွှန်းသည်လည်း စားလဒ်တည်ဆောက်ပုံကို လွှမ်းမိုးပြဋ္ဌာန်းသည်။ အညွှန်းကိန်း <math>2</math> ရှိသော မည်သည့် အုပ်စုပိုင်းမဆိုသည် မူမှန်ဖြစ်ပြီး <math>\mathbb{Z}_2</math> နှင့် အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဖြစ်သော စားလဒ်တစ်ခုကို ရရှိစေသည်။ အဆုံးရှိအုပ်စုတစ်ခုတွင် <math>\vert{}G\vert{}</math> ကို စားနိုင်သော အငယ်ဆုံး [[သုဒ္ဓကိန်း]] (smallest prime) ကို အညွှန်းအဖြစ်ပိုင်ဆိုင်သော မည်သည့်အုပ်စုပိုင်းမဆိုသည် အမြဲတမ်း မူမှန်ဖြစ်သည်။
=== ခွဲခြမ်းမှုနှင့် ဖြေရှင်း၍ရနိုင်စွမ်း (Decomposition and Solvability) ===
စားလဒ်အုပ်စုများသည် ရှုပ်ထွေးသောအုပ်စုများကို ပိုမိုရိုးရှင်းသော အက္ခရာသင်္ချာ အစိတ်အပိုင်းများအဖြစ် ဆခွဲကိန်းခွဲထုတ်ရန် (factor) ခွင့်ပြုသည်။ အုပ်စုတစ်ခု၏ တစ်ခုတည်းသော မူမှန်[[အုပ်စုပိုင်း|အုပ်စုပိုင်းများ]]သည် <math>1</math> နှင့် <math>G</math> သာဖြစ်ပါက ထိုအုပ်စုကို ရိုးရှင်းအုပ်စု (simple group) ဟု ခေါ်သည်။ ဆိုလိုသည်မှာ ၎င်းတွင် အသေးအဖွဲမဟုတ်သော စားလဒ်အစစ်များ (non-trivial proper quotients) မရှိခြင်းပင် ဖြစ်သည်။ ဂျော်ဒန်-ဟိုလ်ဒါ သီအိုရမ် (Jordan-Hölder Theorem) အရ <math>G \neq 1</math> ဖြစ်သော အဆုံးရှိအုပ်စုတိုင်းတွင် ဖွဲ့စည်းမှု ကိန်းစဉ်တန်း (composition series) <math>1 = N_0 \trianglelefteq N_1 \trianglelefteq \dots \trianglelefteq N_k = G</math> ရှိပြီး ၎င်းတွင် ဆက်တိုက်ဖြစ်သော စားလဒ်တိုင်း <math>N_{i+1}/N_i</math> သည် ရိုးရှင်းအုပ်စုတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤရိုးရှင်းသော ဖွဲ့စည်းမှုဆိုင်ရာ ဖက်တာများသည် [[အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်]] တစ်ခုအထိ တစ်ခုတည်းသီးသန့်ဖြစ်သော (unique up to isomorphism) ဂုဏ်သတ္တိရှိပြီး <math>G</math> ၏ အခြေခံကျသော တည်ဆောက်မှုအုတ်မြစ်များအဖြစ် သက်ရောက်မှုရှိသည်။ အကယ်၍ [[အုပ်စု (သင်္ချာ)|အုပ်စု]]တစ်ခုသည် ဆက်တိုက်ဖြစ်သော စားလဒ်တိုင်း အဘီလီယန်ဖြစ်သည့် မူမှန်အုပ်စုပိုင်းများ၏ ကိန်းစဉ်တန်းတစ်ခုကို ပိုင်ဆိုင်ပါက ထိုအုပ်စုကို ဖြေရှင်း၍ရသော (solvable) အုပ်စုဟု ခေါ်သည်။ ဖြေရှင်း၍ရသောအုပ်စုများ၏ အုပ်စုပိုင်းများနှင့် စားလဒ်အုပ်စုများ နှစ်မျိုးစလုံးသည် ဖြေရှင်း၍ရသော အုပ်စုများဖြစ်သည်။
== ကိုးကား ==
* {{Citation |last1=Dummit |first1=David S. |last2=Foote |first2=Richard M. |title=Abstract Algebra |edition=3rd |publisher=John Wiley & Sons |date=2004}}
[[ကဏ္ဍ:အုပ်စုသီအိုရီ]]
jpszlescv0lnrtk4zh70olut8dd45g7
ဆွဲလွဲအိုရွာ အစုလိုက် အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု
0
290838
1049915
2026-08-23T11:50:40Z
Zawzawaungthwin
100038
ဆွဲလဲအိုရွာ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု သည် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၂၁ ရက်နေ့တွင် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မြောင်မြို့နယ်၊ ဆွဲလဲအိုကျေးရွာ၌ ဖြစ်ပွားခဲ့သော တပ်မတော်(လေ)၏
1049915
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox civilian attack
| title = ဆွဲလဲအိုရွာ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု
| partof = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ)]]
| coordinates =
| map = {{Location map | Myanmar
| lat = 21.7933
| long = 95.3681
| width = 250
| label = ဆွဲလဲအိုရွာ
| position = right
| caption = မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း တည်နေရာပြမြေပုံ
}}
| location = [[မြောင်မြို့နယ်]]၊ [[ဆွဲလွဲအိုရွာ၊ မြောင်မြို့နယ်|ဆွဲလဲအိုရွာ]]၊ [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]
| date = ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၂၁ ရက်
| time = နံနက် ၉:၀၀ နာရီကျော်
| timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်|UTC+6:30]]
| type = လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု
| weapons = ဂျက်ဖိုက်တာ (၂ စီး)
| fatalities = ၁၄ ဦး (အမျိုးသား ၁၁ ဦး၊ အမျိုးသမီး ၃ ဦး)
| injuries = ၂၀ ဦးကျော်
| targets = ဘုန်းကြီးကျောင်းအတွင်းရှိ အမျိုးသားယောဂီဆောင်
| perpetrators = [[တပ်မတော် (လေ)|တပ်မတော်(လေ)]]
| notes = ဥပုသ်နေ့တွင် ဘုန်းကြီးကျောင်းအတွင်း တရားနာယူပြီးနောက် ယောဂီဆောင်၌ ရှိနေကြသည့် အသက် ၅၀ မှ ၇၀ ကြား သက်ကြီးရွယ်အိုများ ထိခိုက်သေဆုံးခဲ့ရခြင်း ဖြစ်သည်။
}}
{{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-present)}}
'''ဆွဲလဲအိုရွာ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု''' သည် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၂၁ ရက်နေ့တွင် [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[မြောင်မြို့နယ်]]၊ [[ဆွဲလွဲအိုရွာ၊ မြောင်မြို့နယ်|ဆွဲလဲအိုကျေးရွာ]]၌ ဖြစ်ပွားခဲ့သော [[တပ်မတော် (လေ)|တပ်မတော်(လေ)]]၏ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု ဖြစ်စဉ်တစ်ခုဖြစ်သည်။လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ကျေးရွာဘုန်းကြီးကျောင်း၌ တရားနာယူပြီးစ ယောဂီဆောင်အတွင်း ရှိနေကြသည့် သက်ကြီးရွယ်အိုများအပါအဝင် အရပ်သားပြည်သူ ၁၄ ဦး သေဆုံးကာ ၂၀ ဦးကျော် ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=ကိုချို |date=2026-08-21 |title=မြောင်မြို့နယ်အတွင်း တရားစခန်းရှိရာ ဘုန်းကြီးကျောင်း ဗုံးကြဲခံရ၊ ၁၂ ဦးသေဆုံး |url=https://myanmar-now.org/mm/news/80583/ |access-date=2026-08-23 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2026-08-21 |title=မြောင်မြို့နယ် ဆွဲလဲအိုရွာ စစ်တပ်ဗုံးကြဲ၊ ဥပုသ်ယူနေသူ သက်ကြီးရွယ်အို ၁၄ ဦးသေဆုံး |url=https://www.rfa.org/burmese/news/2026/08/21/myanmar-military-airstrike-myaung-ederly-civilians-killed/ |access-date=2026-08-23 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=Editor |first=M. F. P. |date=2026-08-21 |title=မြောင်နယ် ဘုန်းကြီးကျောင်း ဝါတွင်းတရားစခန်း ဗုံးကြဲခံရမှု သေဆုံးသူ ၁၄ ဦး ရှိလာ၊ |url=https://mfp-mm.com/news/8622/ |access-date=2026-08-23 |website=Mandalay Free Press |language=en-US}}</ref>
== နောက်ခံအကြောင်းအရင်း ==
ဧရာဝတီမြစ်၏ အနောက်ဘက်ကမ်းတွင် တည်ရှိသော စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မြောင်မြို့နယ်သည် တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ အားကောင်းသည့် နယ်မြေတစ်ခုဖြစ်ပြီး တပ်မတော် နှင့် တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ နှစ်ဖက်လုံးအတွက် ထောက်ပို့နှင့် ဆက်သွယ်ရေးဆိုင်ရာ ဗျူဟာမြောက် အရေးပါသော ဒေသတစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=မြောင်မြို့နယ်တွင် တရားစခန်းကို စစ်တပ်ဗုံးကြဲမှုကြောင့် ၁၂ ဦး သေဆုံး |url=https://burmese.dvb.no/post/899647 |access-date=2026-08-23 |website=DVB Burmese |language=my}}</ref>
တပ်မတော် သည် တော်လှန်ရေးအားကောင်းရာ မြောင်မြို့နယ်အတွင်း လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများကို ဆက်တိုက် ပြုလုပ်ခဲ့ရာ ဆွဲလဲအိုရွာ ဖြစ်စဉ်မတိုင်မီ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁၉ ရက် ညပိုင်းကလည်း မြောင်မြို့နယ် လှေတင်ဦးကျေးရွာရှိ စတားလင့်ခ် (Starlink) အင်တာနက်ဆိုင်ကို ဂျက်တိုက်လေယာဉ်များဖြင့် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့သဖြင့် လုပ်အားပေးဆရာတစ်ဦး အပါအဝင် အရပ်သား ၂ ဦး သေဆုံးပြီး ၁၆ ဦးထက်မနည်း ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2025-03-20 |title=မြောင်မှာ လေကြောင်းနဲ့ လက်နက်ကြီးကြောင့် လေးဦး သေဆုံး |url=https://www.rfa.org/burmese/news/myaung-airstrikes-artillery-03202025025645.html |access-date=2026-08-23 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=wmfp |date=2026-08-20 |title=မြောင်နယ်မှာ စစ်အုပ်စုဗုံးကြဲလို့ ကျောင်းဆရာမတစ်ဦးအပါ နှစ်ဦးသေဆုံးပြီး ၁၆ဦးဒဏ်ရာရ |url=https://mfp-mm.com/news/8593/ |access-date=2026-08-23 |website=Mandalay Free Press |language=en-US}}</ref>
== ဖြစ်စဉ် ==
ဆွဲလဲအိုကျေးရွာ ဇေဋ္ဌဝါဒီဘုန်းကြီးကျောင်းတွင် (၅) ရက်တာ တရားစခန်း ဖွင့်လှစ်ထားခြင်းဖြစ်ရာ ကျေးရွာခံများနှင့် အနီးပတ်ဝန်းကျင် ရွာများမှ သက်ကြီးရွယ်အိုများ လာရောက်တရားစခန်း ဝင်ရောက်နေကြသည်။၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၂၁ ရက် (ဥပုသ်နေ့) နံနက် ၉ နာရီကျော်အချိန်တွင် တပ်မတော်(လေ)၏ ဂျက်တိုက်လေယာဉ်နှစ်စင်းသည် မြောင်မြို့နယ်၊ ဆွဲလဲအိုကျေးရွာသို့ ရောက်ရှိလာပြီး လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ သံဃာတော်များ တရားဟောကြားပြီး ကျောင်းပေါ်သို့ ပြန်လည်ကြွရောက်ချိန် တိုက်ဆိုင်စွာပင် ဘုန်းကြီးကျောင်းဝင်းအတွင်းရှိ အမျိုးသားယောဂီဆောင်ပေါ်သို့ ဗုံးကျရောက်ပေါက်ကွဲခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်ဟု လွတ်လပ်သော သတင်းမီဒီယာများက ဖော်ပြကြသည်။<ref>{{Cite web |date=2026-08-21 |title=၂၀၂၆ ခုနှစ် သြဂုတ် ၂၁ ရက် ဘီဘီစီမြန်မာပိုင်းသတင်းတိုက်ရိုက်ထုတ်လွှင့်ချက်- စစ်ကိုင်း၊မြောင်မြို့နယ်ထဲက ဆွဲလွဲအိုရွာ တရားစခန်း လေကြောင်းတိုက်ခိုက်ခံရမှု ဒါဇင်ကျော်သေဆုံး |url=https://www.bbc.com/burmese/live/c6n0nl5v7r8qt |access-date=2026-08-23 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |title=မြောင်မှာ ဘုန်းကြီးကျောင်းကို စစ်တပ် ဗုံးကြဲလို့ တရားစခန်းဝင်နေသူ ၁၂ ယောက် သေဆုံး |url=https://www.youtube.com/shorts/E2okiSPnPUs |access-date=2026-08-23 |language=my-MM}}</ref>
== ထိခိုက်သေဆုံးမှုများ ==
လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ဆွဲလဲအိုကျေးရွာအပါအဝင် အုန်းနဲဘုတ်၊ ပုသိမ်မ၊ ပေါက်တောနှင့် အညွှန့် စသည့် အနီးနားကျေးရွာများမှ လာရောက်ဥပုသ်သီလ ဆောက်တည်နေကြသည့် အသက် ၅၀ မှ ၇၀ ကြားရှိ အရပ်သား ၁၄ ဦး (အမျိုးသား ၁၁ ဦးနှင့် အမျိုးသမီး ၃ ဦး) သေဆုံးခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ၂၀ ဦးကျော် ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ရာ အနည်းဆုံး ၅ ဦးမှာ စိုးရိမ်ရသည့် အခြေအနေတွင် ရှိခဲ့သည်။ သေဆုံးသူများ၏ ရုပ်အလောင်းများကို ထိုနေ့ညနေပိုင်း၌ပင် ကျေးရွာသုသာန်၌ သင်္ဂြိုလ်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |last=ကျော်ကြီး |date=2026-08-21 |title= တရားစခန်းပေါ် ဗုံးကြဲသွားလို့ ၁၄ ဦး သေဆုံးပြီး ပြင်းထန်ဒဏ်ရာရသူရှိလို့ သေဆုံးသူထပ်တိုးနိုင် |url=https://myaelattathan.com/news/26027/ |access-date=2026-08-23 |website=Myaelatt Athan |language=en-US}}</ref>
== ကိုးကား ==
{{Reflist}}
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၆ ပဋိပက္ခများ]]
[[ကဏ္ဍ:စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးရှိ တိုက်ပွဲများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူသတ်ပွဲများ စာရင်း]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]]
ia21guomog56qm6myg8jjgmopddp5pg