ဝီကီပီးဒီးယား mywiki https://my.wikipedia.org/wiki/%E1%80%97%E1%80%9F%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%85%E1%80%AC%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%AC MediaWiki 1.47.0-wmf.16 first-letter မီဒီယာ အထူး ဆွေးနွေးချက် အသုံးပြုသူ အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက် ဝီကီပီးဒီးယား ဝီကီပီးဒီးယား ဆွေးနွေးချက် ဖိုင် ဖိုင် ဆွေးနွေးချက် မီဒီယာဝီကီ မီဒီယာဝီကီ ဆွေးနွေးချက် တမ်းပလိတ် တမ်းပလိတ် ဆွေးနွေးချက် အကူအညီ အကူအညီ ဆွေးနွေးချက် ကဏ္ဍ ကဏ္ဍ ဆွေးနွေးချက် မုခ်ဝ မုခ်ဝ ဆွေးနွေးချက် စာမူကြမ်း စာမူကြမ်း ဆွေးနွေးချက် TimedText TimedText talk မော်ဂျူး မော်ဂျူး ဆွေးနွေးချက် Event Event talk 0 2937 1050168 1039441 2026-08-25T02:32:45Z ~2026-46142-58 147357 [[Special:Contributions/Cicihwahyuni6|Cicihwahyuni6]] ([[User talk:Cicihwahyuni6|ဆွေးနွေး]]) ၏ တည်းဖြတ်မူ [[Special:Diff/1039441|1039441]] ကို ပြန်လည်ပယ်ဖျက်လိုက်သည် 1050168 wikitext text/x-wiki {{Infobox company|name=Google LLC|logo=Google 2026 logo.svg|logo_upright=1.1|logo_caption=The [[Google logo]] used since 2026|logo_alt=Each letter of "Google" is colored (from left to right) in blue, red, yellow, blue, green, and red.|image=Googleplex HQ (cropped).jpg|image_upright=1.1|image_caption=Google's headquarters, the [[Googleplex]]|former_name=Google Inc. (1998–2017)|type=[[Subsidiary]]|traded_as=|industry={{Unbulleted list | [[Internet]] | [[Cloud computing]] | [[Computer software]] | [[Computer hardware]] | [[Artificial intelligence]] | [[Advertising]] }}|founded={{Start date and age|1998|09|04}}{{efn|Google was incorporated on September 4, 1998, however, since 2002, the company has celebrated its anniversaries on various days in September, most frequently on September 27.<ref>{{Cite magazine |last=Fitzpatrick |first=Alex |date=September 4, 2014 |title=Google Used to Be the Company That Did 'Nothing But Search' |url=https://time.com/3250807/google-anniversary/ |magazine=[[Time (magazine)|Time]] |access-date=September 27, 2019 |archive-date=October 16, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191016175103/https://time.com/3250807/google-anniversary/ |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |date=September 27, 2019 |title=When is Google's birthday – and why are people confused? |url=https://www.telegraph.co.uk/technology/2019/09/27/when-is-googles-21st-birthday-doodle/ |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220110/https://www.telegraph.co.uk/technology/2019/09/27/when-is-googles-21st-birthday-doodle/ |archive-date=January 10, 2022 |url-access=subscription |url-status=live |work=[[The Daily Telegraph]]}}{{cbignore}}</ref><ref>{{Cite web |last=Griffin |first=Andrew |date=September 27, 2019 |title=Google birthday: The one big problem with the company's celebratory doodle |url=https://www.independent.co.uk/life-style/gadgets-and-tech/google-birthday-surprise-spinner-date-problem-start-company-a7968951.html |website=[[The Independent]] |access-date=September 27, 2019 |archive-date=January 12, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210112103548/https://www.independent.co.uk/life-style/gadgets-and-tech/google-birthday-surprise-spinner-date-problem-start-company-a7968951.html |url-status=live }}</ref> The shift in dates reportedly happened to celebrate index-size milestones in tandem with the birthday.<ref>{{Cite web |last=Wray |first=Richard |date=September 5, 2008 |title=Happy birthday Google |url=https://www.theguardian.com/business/2008/sep/05/google.mediabusiness |website=[[The Guardian]] |access-date=September 27, 2019 |archive-date=January 12, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210112103550/https://www.theguardian.com/business/2008/sep/05/google.mediabusiness |url-status=live}}</ref>}} in [[Menlo Park, California|Menlo Park]], [[California]], United States|founders={{Unbulleted list | [[Larry Page]] | [[Sergey Brin]] }}|hq_location=[[Googleplex]]|hq_location_city=[[Mountain View, California]]|hq_location_country=U.S.|area_served=တစ်ကမ္ဘာလုံး|key_people={{Ubl | [[Sundar Pichai]] ([[Chief executive officer|CEO]]) | [[Ruth Porat]] ([[President (corporate title)|President]] and [[Chief investment officer|CIO]]) | [[Anat Ashkenazi]] ([[Chief financial officer|CFO]]) | [[Thomas Kurian]] ([[CEO]] of [[Google Cloud Platform|Google Cloud]]) }}|products={{Ubl | [[Android (operating system)|Android]] | [[Google Nest|Nest]] | [[Google Pixel|Pixel]] | [[Google Search|Search]] | [[Google Workspace|Workspace]] | [[Fitbit]] | [[Waze]] | [[YouTube]] | [[Gemini_(chatbot)|Gemini]] | [[List of Google products|Full list]] }}|parent=[[Alphabet Inc.]]|subsid={{Ubl | [[Adscape]] | [[Cameyo]] | [[Charleston Road Registry]] | [[Google DeepMind|DeepMind]] | [[Endoxon]] | [[FeedBurner]] | [[ImageAmerica]] | [[Kaltix]] | [[Google Nest|Nest Labs]] | [[reCAPTCHA]] | [[YouTube]] | [[ZipDash]] }}|website={{URL|https://google.com/}}|footnotes=<ref>{{Cite web |date=January 16, 2015 |title=Company – Google |url=https://www.google.com/intl/en/about/company/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150116073513/https://www.google.com/intl/en/about/company/ |archive-date=January 16, 2015 |access-date=September 13, 2018}}</ref><ref>{{Cite web |last=Claburn |first=Thomas |date=September 24, 2008 |title=Google Founded By Sergey Brin, Larry Page... And Hubert Chang?!? |url=https://www.informationweek.com/applications/google-founded-by-sergey-brin-larry-page-and-hubert-chang!/d/d-id/1072309 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110628231125/http://www.informationweek.com/news/internet/google/210603678 |archive-date=June 28, 2011 |access-date=January 22, 2017 |website=[[InformationWeek]] |publisher=[[UBM plc]]}}</ref><ref>{{Cite web |title=Locations – Google Jobs |url=https://www.google.com/about/jobs/locations/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130930200600/http://www.google.com/about/jobs/locations/ |archive-date=September 30, 2013 |access-date=September 27, 2013}}</ref><ref name="Wakabayashi2019" />|module={{infobox network service provider|child=yes|asn=15169}}}}'''ဂူဂဲလ် အယ်လ်အယ်လ်စီ''' (Google LLC) (အသံထွက်: /ˈɡuːɡəl/, ဂူးဂဲလ်) သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုအခြေစိုက် ဘက်ပေါင်းစုံလုပ်ငန်းရှင် ကမ္ဘာကျော် ကော်ပိုရေးရှင်းနှင့် နည်းပညာကုမ္ပဏီတစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် အွန်လိုင်းကြော်ငြာ (online advertising)၊ [[ဝဘ်ရှာဖွေရေးစက်စနစ်|ရှာဖွေရေးအင်ဂျင်]] (search engine) နည်းပညာ၊ [[တိမ်တိုက် ကွန်ပျူတာ|ကလောက် ကွန်ပြူတင်း]] (cloud computing)၊ [[ကွန်ပျူတာ ဆော့ဖ်ဝဲရ်|ကွန်ပြူတာဆော့ဖ်ဝဲလ်]] (computer software)၊ [[ကွမ်​တမ်​သီ​အို​ရီ|ကွမ်တမ် ကွန်ပြူတင်း]] (quantum computing)၊ [[အီးကောမတ်စ်နှင့် ဂျီအမ်အက်စ်|အီး-ကောမတ်စ်]] (e-commerce)၊ စားသုံးသူ [[အီလက်ထရွန်းနစ်|အီလက်ထရောနစ်]]ပစ္စည်းများ (consumer electronics) နှင့် [[ဉာဏ်ရည်တု]] (artificial intelligence - AI)တို့ကို အဓိကထား၍ လုပ်ဆောင်သည်။ [[ဘီဘီစီ]] (BBC) က ၎င်းအား "ကမ္ဘာပေါ်တွင် အစွမ်းအထက်ဆုံး ကုမ္ပဏီ" <ref>{{Cite news|last=Jack|first=Simon|date=November 21, 2017|title=Google – powerful and responsible?|language=en-GB|work=[[BBC News]]|url=https://www.bbc.com/news/business-42060091|url-status=live|access-date=March 29, 2022|archive-date=March 29, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220329031631/https://www.bbc.com/news/business-42060091}}</ref> ဟု ရည်ညွှန်းခဲ့ပြီး ဈေးကွက်လွှမ်းမိုးမှု၊ ဒေတာစုဆောင်းမှု (data collection) နှင့် ဉာဏ်ရည်တုနယ်ပယ်ရှိ နည်းပညာဆိုင်ရာ အားသာချက်များကြောင့် ကမ္ဘာပေါ်တွင် တန်ဖိုးအရှိဆုံး အမှတ်တံဆိပ်များ (most valuable brands) ထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ <ref>{{Cite web|last=McCormick|first=Rich|date=June 2, 2016|title=Elon Musk: There's only one AI company that worries me|url=https://www.theverge.com/2016/6/2/11837566/elon-musk-one-ai-company-that-worries-me|url-status=live|access-date=March 29, 2022|website=[[The Verge]]|language=en|archive-date=March 29, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220329031133/https://www.theverge.com/2016/6/2/11837566/elon-musk-one-ai-company-that-worries-me}}</ref><ref>{{Cite web|date=October 20, 2020|title=Justice Department Sues Monopolist Google For Violating Antitrust Laws|url=https://www.justice.gov/opa/pr/justice-department-sues-monopolist-google-violating-antitrust-laws|access-date=March 29, 2022|website=U.S. Department of Justice|language=en|archive-date=January 20, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210120170848/https://www.justice.gov/opa/pr/justice-department-sues-monopolist-google-violating-antitrust-laws|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|title=Land of the Giants: The Titans of Tech|url=https://plus.cnn.com/plus/title-2244411|access-date=April 18, 2022|website=CNN+|language=en|archive-date=April 17, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220417230628/https://plus.cnn.com/plus/title-2244411|url-status=live}}</ref> [[အမေဇုံ (ကုမ္ပဏီ)|အမေဇုန်]] (Amazon)၊ [[အက်ပဲ|အက်ပဲလ်]] (Apple)၊ [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|မေတာ]] (Meta) နှင့် [[မိုက်ခရိုဆော့ဖ်]] (Microsoft) တို့နှင့်အတူ ဂူဂဲလ်၏ မိခင်ကုမ္ပဏီဖြစ်သော အယ်လ်ဖာဘက် (Alphabet Inc.) သည် "နည်းပညာ ကြီးငါးကြီး" (Big Tech) ဟု ခေါ်ဆိုကြသော နည်းပညာကုမ္ပဏီကြီး ငါးခုအနက်မှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ ==သမိုင်းကြောင်း== ဂူဂယ်သည် ၁၉၉၆ ဇန်နဝါရီလတွင် [[လယ်ရီပေ့ချ်]] (Larry Page) နှင့် [[ဆာဂေး ဘရင်]] (Sergey Brin) ဟူသော [[စတန်းဖို့ဒ် တက္ကသိုလ်]]မှ ပီအိပ်ချ်ဒီ ကျောင်းသား ၂ ယောက် တင်သွင်းခဲ့သော Search Engine အကြောင်း ရေးသားထားတဲ့ စာတမ်းတစ်စောင်မှ စတင်ခဲ့သည်။ အစပိုင်းတွင် သူတို့၏ Search Engine ကို BackRub လို့ အမည်ပေးခဲ့သည်။ ဆိုဒ်တစ်ခု၏ အရေးပါမှုကို သူ့ကို ရည်ညွှန်းထားတဲ့ backlinks တွေပေါ်မူတည်ပြီး ခန့်မှန်း သတ်မှတ် ဖို့ ဒီဇိုင်းထုတ်ထားခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။ သို့သော် ယင်းမတိုင်မီက ထိုနည်းစနစ်ကို သုံးထားသော Rankdex အမည်ရှိ search engine တစ်ခု ရှိနှင့်ပြီး ဖြစ်သည်။ သူတို့ နှစ်ယောက်သည် သီးစစ်လုပ်နေစဉ်အတွင်း ဂူဂယ် ဖြစ်လာမည့် search engine အတွက် အခြေခံများ တည်ဆောက်နိုင်ခဲ့ကြသည်။ အစပိုင်းတွင် သူတို့ search engine ၏ လိပ်စာသည် [[စတန်းဖို့ဒ် တက္ကသိုလ်]]၏ subdomain တစ်ခုဖြစ်သော google.stanford.edu အနေဖြင့် စတင်ခဲ့သည်။ google.com ဒိုမိန်း ကို ၁၉၉၇ စက်တင်ဘာလ ၁၅ ရက်နေ့တွင်မှ မှတ်ပုံတင်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၈ စက်တင်ဘာလ ၄ ရက်နေ့တွင် Google Inc. ကို သူငယ်ချင်းတစ်ယောက်၏ ကားဂိုထောင်ထဲတွင် စတင်ခဲ့သည်။ ထိုကဲ့သို စတင်နိုင်ရန်အတွက် လိုအပ်သော ငွေ အရင်းအနှီးကို [[Sun Microsystems]] ကို စတင်တည်ထောင်ခဲ့သူ Andy Bechtolsheim က ဒေါ်လာ ၁၀၀၀၀၀ တန် ချက်လက်မှတ်တစ်ခု စတင် ထုတ်ပေးရာမှ အခြားရင်းနှီးမြုပ်နှံသူများ ပါဝင်လာပြီး စုစုပေါင်း ဒေါ်လာ ၁.၁ သန်းအထိ တိုးတက်များပြားလာခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။<ref name=":0">{{Cite journal|last=Brin|first=Sergey|author-link=Sergey Brin|last2=Page|first2=Lawrence|author-link2=Larry Page|year=1998|title=The anatomy of a large-scale hypertextual Web search engine|url=http://infolab.stanford.edu/pub/papers/google.pdf|journal=Computer Networks and ISDN Systems|volume=30|issue=1–7|pages=107–117|citeseerx=10.1.1.115.5930|doi=10.1016/S0169-7552(98)00110-X}}</ref><ref>{{cite journal |last=Barroso |first=L.A. |last2=Dean |first2=J. |last3=Holzle |first3=U. |date=April 29, 2003 |title=Web search for a planet: the google cluster architecture |journal=IEEE Micro |volume=23 |issue=2 |pages=22–28 |doi=10.1109/mm.2003.1196112 |quote=We believe that the best price/performance tradeoff for our applications comes from fashioning a reliable computing infrastructure from clusters of unreliable commodity PCs.|url=https://semanticscholar.org/paper/8db8e53c92af2f97974707119525aa089f6ed53a }}</ref> ၁၉၉၉ မတ်လ တွင် [[ဆီလီကွန်]] တောင်ကြားတွင် ရှိသော Palo Alto သို့ ကုမ္ပဏီကို ပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ထိုအဆောက်အဦးများကို [[ဂူဂယ်ပလက်စ်]]အဖြစ် လူသိများလာခဲ့သည်။ ဂူဂယ်သည် ရိုးစင်းသော ဒီဇိုင်းနှင့် လွယ်ကူစွာ အသုံးချနိုင်မှုတို့ကြောင့် အသုံးချသူ အများစုက နှစ်သက်ခဲ့ကြသည်။ ၂ဝဝဝ ခုနှစ်က စတင်ပြီး ဂူဂယ်တွင် Search Keywords တွေကို အခြေခံသော ကြော်ငြာများ စတင် ထည့်သွင်းလာခဲ့သည်။ ဂူဂယ် အမည် စတင်ဖြစ်ပေါ်လာပုံမှာ "googol" (၁ နောက်မှ သုည ၁၀၀ လုံး) ဟူသော စာလုံးကို "google" ဟု မှားပေါင်းရာက စလာခဲ့ခြင်းဖြစ်ကာ ''Merriam Webster Collegiate Dictionary'' နှင့် ''Oxford English Dictionary'' များတွင် google ၏ အဓိပ္ပာယ်ကို "အင်တာနက်မှ အချက်အလက်များရယူရန် ဂူဂယ် Search Engine ကို အသုံးပြုခြင်း" ဟု ၂၀၀၆ မှ စတင်ကာ ထည့်သွင်းခဲ့သည်။ ==အချက်အလက်စင်တာများ== ၂၀၁၄ ခုနှစ်အထိ ဂူဂယ်သည် [[အမေရိကန်နိုင်ငံ]] တွင် [[အချက်အလက်စင်တာ]] ၆ ခု၊ [[ချီလီနိုင်ငံ]]၊ [[ဖင်လန်နိုင်ငံ]]၊ [[အိုင်ယာလန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဘယ်လ်ဂျီယံနိုင်ငံ]]၊ [[စင်ကာပူနိုင်ငံ]] နှင့် [[ထိုင်ဝမ်]]တို့တွင် စင်တာ ၁ ခုထိ ထားရှိလည်ပတ်နေသည်။ ၂၀၁၁ ခုနှစ်အတွင်းက နောက်ထပ် အာရှတိုက်တွင် အချက်အလက်စင်တာ ၃ ခု တည်ဆောက်ရန်အတွက် အမေရိကန်ဒေါ်လာ သန်း၂၀၀ ထပ်မံ ရင်းနှီးမြုပ်နှံမည်ဖြစ်ပြီး ၎င်းအချက်အလက်စင်တာများကို [[စင်ကာပူ]]၊ [[ထိုင်ဝမ်]]နှင့် [[ဟောင်ကောင်]]တို့တွင် တည်ဆောက်မည်ဟု ကြေညာခဲ့သည်။ ၂၀၁၃ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် ''[[ဝါရှင်တန်ပို့စ်|ဝါရှင်တန်ပို့စ် သတင်းစာ]]''က ဂူဂယ်၏ အချက်အလက်စင်တာများကြား အချက်အလက်များပေးပို့မှုသည် [[အမေရိကန်နိုင်ငံ အမျိုးသားလုံခြုံရေးအေဂျင်စီ]]မှ "MUSCULAR" ဟုခေါ်သော ပရိုဂရမ် နှင့် တားဆီးထားပြီး အချက်အလက်ပေးမှုများကြားတွင် မည်သို့မှ စာဝှက်ထားခြင်း (encrypt) မရှိကြောင်း ရေးသားခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ၂၀၁၃ ခုနှစ် နောက်ပိုင်းတွင် အချက်အလက်ပေးပို့မှုများတွင် စာဝှက်ထားမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ==ထုတ်ကုန်နှင့် ဝန်ဆောင်မှုများ== ဂူဂယ်၏ အဓိက ဆားဗစ်သည် Google web search engine ဖြစ်သော်လည်း အခြား ထင်ရှား လူကြိုက်များသော ဆားဗစ်များ ရှိသည်။ Google ၏အခြားဆားဗစ်တစ်ခုဖြစ်သော [[ဂျီမေးလ်]] သည်လည်း ထင်ရှားသော အီလက်ထရောနှစ် စာပို့စနစ်ဖြစ်သည်။ [[Google Reader]]၊ [[Google Document]]၊ [[Google Photo]] အစရှိသည်တို့သည် ၎င်း၏ အခမဲ့ ဆားဗစ်များဖြစ်ကြသည်။ အခမဲ့ ဆားဗစ်ဟုဆိုသော်လည်း ၎င်းတို့ သတ်မှတ်ပေးထားသော ၁၅ [[GB]] ပြည့်သွားပါက ငွေပေး၍ ဝယ်ယူအသုံးပြုနိုင်သည်။ [[Google chrome|Google Chrome]] သည်လည်း သွက်လက်ပေါ့ပါးသော Browser တစ်ခုဖြစ်သည်။ ===[[ဆော့ဖ်ဝဲ]]များ=== ဂူဂယ်သည် သူ၏ Google Web Mail Service ထဲတွင် ဖုန်းဝန်ဆောင်မှုအသစ် ထပ်မံထည်သွင်းလိုက်သည်။ ယခင်က ဖုန်းခေါ်ဆိုနိုင်သော်လည်း [[Gtalk]] တွင် @gtalk2viop ဆိုသော address ကိုတဆင့်ခံပြီး ဖုန်းနံပါတ်ရိုက်ထည့်မှ ခေါ်ဆိုနိုင်ခဲ့သည်။ ယခု feature အသစ်တွင် Phone feature အပြည့်ပါဝင်လာသောကြောင့် ခေါ်ဆိုမှု ပိုမိုအဆင်ပြေလာသည်။ [[နိုင်ငံကုဒ်]] ကိုလည်း တပါတည်း တွဲထည့်ပေးထားသည်။ ၎င်း feature အသစ်တွင် ခေါ်ဆိုမှု မှတ်တမ်း၊ ဖုန်းခေါ်ဆိုမှုနှုန်းထားနှင့် [[အွန်လိုင်း]]မှ ငွေအလွယ်တကူခြေနိုင်သော လုပ်ဆောင်ချက်များ ထည့်ပေးထားသည်။ === စီးပွားရေး ထုတ်ကုန်များ === ၂၀၀၂ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ဂူဂဲလ်ရှာဖွေရေးပစ္စည်း (Google Search Appliance) ဟု အမည်ရသော ပရိုဂရမ်ကို စတင်မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။ ကြီးမားသော အဖွဲ့အစည်းများအတွက် နည်းပညာ ရှာဖွေမှုများကို ပိုမိုထောက်ပံ့ပေးနိုင်မည် ဖြစ်သည်။ ၃ နှစ်ကြာသောအခါ သေးငယ်သော အဖွဲ့အစည်းများအတွက် ရည်ရွယ်သော မီနီဗားရှင်း ကိုမိတ်ဆက်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၆ ခုနှစ် နှောင်းပိုင်းတွင် စိတ်ကြိုက်ရှာဖွေရေး။ စီးပွားရေး အက်ဒီရှင် (Custom Search Business Edition) ကို စတင်ရောင်းချခဲ့သည်။ ယင်းသည် ဂူဂယ်ဝက်ဘ်ဆိုဒ်] ကို ကြော်ငြာများမပါဝင်ဘဲ အသုံးပြုနိုင်သည်။ သို့သော် ၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် ဝန်ဆောင်မှုကို အွန်လိုင်းဝန်ဆောင်မှုအဖြစ် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ ဂူဂယ် [[အက်ပလီကေးရှင်း]] များကို ပိုမိုဝန်ဆောင်မှု ပေးနိုင်ခဲ့သည်။ ဂျီမေးလ် နှင့် ဂူဂယ်ဒေါ့စ် တို့ကို ကိုယ်ပိုင်[[ဒိုမိန်း]]ဖြင့် အသုံးပြုနိုင်အောင် ပြုလုပ်ပေးခဲ့သည်။ ထိုကဲ့သို့သော ဝန်ဆောင်မှုများကို Edition အမြောက်အမြား ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ အခြေခံ အခမဲ့ (စံသတ်မှတ်ထားသော Edition)၊ စီးပွားရေး၊ ပညာရေး နှင့် အစိုးရအတွက် စသည်ဖြင့် အမျိုးမျိုးထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ==ကော်ပိုရိတ်ရေးရာ နှင့် ယဉ်ကျေးမှု== ''[[ဖော်ကျွန်းမဂ္ဂဇင်း]]'' ၏ ဖော်ပြချက်အရ ဂူဂယ်ကုမ္ပဏီသည် ၂၀၀၇၊ ၂၀၀၈ နှင့် ၂၀၁၂ ခုနှစ်တို့မှ အလုပ်လုပ်ရန်အတွက် အကောင်းဆုံးကုမ္ပဏီအဖြစ် သတ်မှတ်ခြင်းခံရသည်။ ၂၀၀၉ နှင့် ၂၀၁၀ ခုနှစ်တို့တွင် စတုတ္ထနေရာတွင် ရပ်တည်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၀ တွင် ဘွဲ့ရလူငယ်များအတွက် အလုပ်လုပ်ရန် ဆွဲဆောင်မှုအရှိဆုံးကုမ္ပဏီအဖြစ်လည်း သတ်မှတ်ခံထားရသည်။ ဂူဂယ်၏ လုပ်ငန်းရေးရာ ဆောင်ပုဒ်များမှာ "မကောင်းတာမလုပ်ဘဲ ပိုက်ဆံရနိုင်တယ်"၊ "သင်ဟာ တူညီဝတ်စုံမဝတ်ဘဲ လူအများလေးစားရသောလူဖြစ်နိုင်သည်"၊ "အလုပ်ကို စိန်ခေါ်ရမည်ဖြစ်ပြီး၊ စိန်ခေါ်မှုဟာ ပျော်စရာဖြစ်သင့်ပါတယ်" တို့ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၃ ခုနှစ် အချက်အလက်များအရ ဂူဂယ်တွင် ဝန်ထမ်း ၄၇၇၅၆ ဦး အလုပ်လုပ်နေကြကာ ဆော့ဝဲလ် ရေးသူ ၁ သောင်းကျော် ပါဝင်ပြီး ရုံးခွဲ ၄၀ ကျော်တွင် ရုံးစိုက်ထားသည်။ == ကိုးကား == {{reflist|2}} [[Category:ဂူဂယ်]] [[Category:ကွန်ပျူတာ ကော်ပိုရေးရှင်းများ]] tk5brrv5psk5jm7nlcq7nalrg67dulz 0 5331 1050074 1043967 2026-08-24T12:41:00Z Thuta95885 144996 အချို့က အဆုတ်နာရောဂါဟုခေါ်ကြသည်။ 1050074 wikitext text/x-wiki [[File:Tuberculosis-x-ray-1.jpg|right|thumb|ရင်ဘတ်ဓာတ်မှန်ပုံရိပ်ဖော်ထားပုံ|247x247px]] '''တီဘီရောဂါ''' (TB ) (ကျူဘာကယ် ဘက်စီလပ်(ခ) (''tubercle bacillus'') ၏ အတိုကောက်စာလုံး) သည် [[မိုက်ကိုဘက်တီးရီးယမ်း|မိုက်ကိုဘက်တီးရီးယား]] ရောဂါပိုးအမျိုးမျိုးတို့ကြောင့် ဖြစ်ပွားခြင်းဖြစ်ပြီး သာမန်နှင့် ရံဖန်ရံခါ သေစေလောက်သည့် [[ကူးစက်ရောဂါ]]ဖြစ်သည်။ အချို့က အဆုတ်နာရောဂါဟုခေါ်ကြသည်။ လူတို့တွင် [[မိုက်ကိုဘက်တီးရီးယမ်း ကျူဘာကလို့ဆစ်]] (''Mycobacterium tuberculosis'') ရောဂါပိုးကြောင့် ဖြစ်ရသည်။ <ref name=Robbins>{{cite book |author=Kumar V, Abbas AK, Fausto N, Mitchell RN |year=2007 |title=Robbins Basic Pathology |url=https://archive.org/details/robbinsbasicpath0000unse_q0t1 |edition=8th |publisher=Saunders Elsevier |pages=[https://archive.org/details/robbinsbasicpath0000unse_q0t1/page/516 516]–522 |isbn=978-1-4160-2973-1}}</ref> အဆုတ်နာရောဂါသည် များသောအားဖြင့် [[အဆုတ်]]ကို ထိခိုက်စေသော်လည်း အခြားသော ကိုယ်အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းများကိုလည်း ထိခိုက်စေနိုင်သည်။ ရောဂါရှိသည်သူ [[ချောင်းဆိုးခြင်း]]၊ နှာချေခြင်း သို့မဟုတ် တံတွေးထွေးခြင်း ပြုလုပ်သည့်အခါ ရောဂါပိုးသည် လေထဲမှတဆင့် ပျံ့လွင့်သွားသည်။<ref name=AP>{{cite journal|author=Konstantinos A |year=2010|title=Testing for tuberculosis |journal=Australian Prescriber |volume= 33 |issue=1 |pages=12–18 |url= http://www.australianprescriber.com/magazine/33/1/12/18/}}</ref> လူတွင်ရောဂါပိုးကူးစက်သည့်အခါ ရောဂါ လက္ခဏာမပြဘဲ ငုပ်နေတတ်ပြီး ၎င်း ရောဂါပိုးငုပ်နေသူ ဆယ်ယောက်တွင် တစ်ယောက်သာ အဆုတ်နာရောဂါ တိုးတက်ဖြစ်ပွားလာသည်။ အကယ်၍ ရောဂါထသည်ကို မကုသဘဲ နေမည်ဆိုပါက ရောဂါဖြစ်သူ ၅၀% ထက်ပို၍ သေစေနိုင်သည်။ ==ရောဂါလက္ခဏာများ== တီဘီရောဂါ၏ အထင်ကရလက္ခဏာများမှာ * နာတာရှည်ချောင်းဆိုးပြီး သလိပ်တွင်သွေးပါခြင်း၊ * ဖျားခြင်း၊ * အစားအသောက် ပျက်ခြင်း၊ * ရင်ဘတ်အောင့်ခြင်း၊ * ညအချိန်ချွေးထွက်ခြင်းနှင့် ကိုယ်အလေးချိန်ကျခြင်းတို့ဖြစ်သည်။ အခြားသော ကိုယ်ခန္ဓာအစိတ်အပိုင်းများသို့ ရောဂါကူးစက်လျှင် မြောက်မြားစွာသော ရောဂါလက္ခဏာများဖြစ်ပေါ်လာသည်။ ရောဂါရှာဖွေစစ်ဆေးခြင်းသည် - * ရေဒီယိုရောင်ခြည်နည်းပညာ (သာမန်အားဖြင့် ရင်ဘတ်ဓာတ်မှန်ရိုက်ခြင်း) * အရေပြားအောက်သို့ ကျူဘာကူလင် ထိုး၍စမ်းသပ်ခြင်း၊ * သွေးစစ်ဆေးခြင်းများတို့ အပေါ်မူတည်နေသည်။ ထိုနည်းတူစွာ * အဏုဇီဝမှန်ဘီလူးဖြင့် စစ်ဆေးခြင်းနှင့် * ခန္ဓာကိုယ်မှထွက်သောအရည်များကို ရောဂါပိုးမွေးခြင်း တို့အပေါ်တွင်လည်း မူတည်သည်။ ကုသရာတွင် ခက်ခဲပြီး အချိန်ကြာမြင့်စွာ ပဋိဇီဝဆေးများစွာ တိုက်ကျွေးရန် လိုအပ်သည်။ ရောဂါရှိသူနှင့် ထိတွေ့ထားသူသည် ဆေးစစ်ရန်နှင့် အကယ်၍ လိုအပ်ပါက ကုသမှုခံယူရမည် ဖြစ်သည်။ ပဋိဇီဝဆေးကို ခံနိုင်ရည်ရှိလာသော (ကျယ်ပြန့်စွာ)ဆေးမျိုးစုံ မတိုးသည့် ဆေးယဉ်ပါးတီဘီရောဂါ (multiple drug-resistant tuberculosis; အတိုကောက် '''MDR-TB''')သည် တဖြည်းဖြည်းကြီးထွားလာသည့် ပြဿနာတစ်ခုဖြစ်သည်။ ရောဂါကာကွယ်ခြင်းသည် ကြိုတင်ဆေးစစ်ခြင်းနှင့် ကာကွယ်ဆေးထိုးခြင်းတို့ အပေါ်တွင် မူတည်သည်။ အထူးသဖြင့် အသုံးများသည်မှာ bacillus Calmette-Guérin ဟုခေါ်သော ကာကွယ်ဆေးဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာ့လူဦးရေ၏ သုံးပုံတစ်ပုံသည် တီဘီရောဂါကူးစက်ခံရသည်ဟု သုံးသပ်ထားပြီး၊<ref name=WHO2012data>{{cite web|url=http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs104/en/index.html|title=Tuberculosis Fact sheet N°104|publisher=[[ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့|World Health Organization]]|date=November 2010|accessdate=26 July 2011}}</ref> တစ်စက္ကန့်တိုင်းတွင် ရောဂါကူးစက်ခံရသူ အသစ်တစ် ယောက်နှုန်း ထွက်ပေါ်နေသည်။<ref name=WHO2002>{{cite web|title=Tuberculosis|url=http://www.who.int/mediacentre/factsheets/who104/en/print.html|work=World Health Organization|year=2002|accessdate=3 June 2015|archivedate=17 June 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130617193438/http://www.who.int/mediacentre/factsheets/who104/en/print.html}}</ref> ၂၀၀၇ ခုနှစ်တွင် တစ်ကမ္ဘာလုံးတွင် နာတာရှည်ရောဂါဖြစ်ပွားနေသူ ၁၃.၇ သန်းရှိသည်ဟု ခန့်မှန်းထားပြီး၊<ref name=WHO2009-Epidemiology>{{cite book |title=Global tuberculosis control: epidemiology, strategy, financing |author=World Health Organization |year=2009 |isbn=978-92-4-156380-2 |chapter=Epidemiology |chapterurl=http://who.int/entity/tb/publications/global_report/2009/pdf/chapter1.pdf |pages=6–33 }}{{Dead link|date=December 2020 }}</ref> ၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် ရောဂါအသစ်ဖြစ်ပွားသူ ၉ သန်းခန့် ရှိသည်ဟု ခန့်မှန်းထားသည်။<ref name=WHO2014/> ၂၀၁၃ ခုနှစ်အတွင်း ရောဂါကြောင့် ၁.၃ သန်းမှ ၁.၅ သန်းခန့် သေဆုံးခဲ့ပြီး၊<ref name=WHO2014>{{cite web|title=Improved data reveals higher global burden of tuberculosis|url=http://www.who.int/mediacentre/news/notes/2014/global-tuberculosis-report/en/|website=who.int|accessdate=23 October 2014|date=22 October 2014|archivedate=5 June 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150605083106/http://www.who.int/mediacentre/news/notes/2014/global-tuberculosis-report/en/}}</ref><ref name=GBD204>{{cite journal|last1=GBD 2013 Mortality and Causes of Death|first1=Collaborators|title=Global, regional, and national age-sex specific all-cause and cause-specific mortality for 240 causes of death, 1990-2013: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2013|journal=Lancet|volume=385|issue=9963|pages=117–171|date=17 December 2014|pmid=25530442|doi=10.1016/S0140-6736(14)61682-2|pmc=4340604}}</ref> အများစုမှာ ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများမှ ဖြစ်ကြသည်။<ref name=WHO2011>{{cite web|title=The sixteenth global report on tuberculosis|author=World Health Organization|url=http://www.who.int/tb/publications/global_report/2011/gtbr11_executive_summary.pdf|year=2011}}</ref> ထို့အတူ ဖွံ့ဖြိုးပြီး နိုင်ငံများမှ လူအများတွင် ခုခံအားကျဆင်းစေသည့် ဆေးများသုံးစွဲခြင်း၊ မူးယစ်ဆေးဝါးသုံးစွဲခြင်း သို့မဟုတ် [[အေအိုင်ဒီအက်စ်]] တို့ကြောင့် ၎င်းတို့၏ ခုခံအားစနစ်ကျဆင်းလာပြီး တီဘီရောဂါ ရရှိလာသည်။ တီဘီရောဂါ ပြန့်ပွားမှုသည် တစ်ကမ္ဘာလုံးတွင် တစ်ပုံစံတည်း မဟုတ်ပါ။ ကျူဘာကူလင် စစ်ဆေးခြင်းဖြင့် တီဘီရောဂါ စစ်ဆေးရာတွင် [[အာရှတိုက်]]နှင့် [[အာဖရိကတိုက်]]ရှိနိုင်ငံများတွင် ၈၀% ရောဂါရှိပြီး [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု|အမေရိကန်နိုင်ငံ]]တွင် လူဦးရေ၏ ၅-၁၀% သာ ရောဂါရှိသည်။ == ရောဂါသွင်ပြင်နှင့်လက္ခဏာများ == [[File:Tuberculosis symptoms.svg|thumb|right|တီဘီရောဂါ၏အဓိက လက္ခဏာအမျိုးမျိုးနှင့်အဆင့်များသည် တစ်ခုနှင့်တစ်ခုရောထွေးနေတတ်ပြီးအချို့သည်ပို၍ (အားလုံးမဟုတ်) တိကျသောရောဂါမူကွဲများကိုသတ်မှတ်သည်။ မျိုးစုံသောရောဂါ လက္ခဏာ အမျိုးမျိုးသည် တစ်ပြိုင်နက်တည်းပြသနေသည်။]] တီဘီရောဂါသည် ခန္ဓာကိုယ်၏ မည့်သည့်အစိတ်အပိုင်းတွင်မဆို ကူးစက်ဖြစ်ပွားစေနိုင်သော်လည်း အဆုတ်တွင်ဖြစ်ပွားမှုမှာ အများဆုံးဖြစ်သည် (အဆုတ်တီဘီရောဂါ; pulmonary tuberculosis ဟု ခေါ်ကြသည်)။<ref name=ID10/> အဆုတ်ပြင်ပတီဘီရောဂါသည် အဆုတ်ပြင်ပ အခြားသော အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းများတွင် ဖြစ်ပွားပြီး၊ အဆုတ်ပြင်ပတီဘီသည် အဆုတ်တီဘီရောဂါနှင့် တွဲ၍လည်း ဖြစ်ပွားတတ်သည်။<ref name=ID10/> အထွေထွေရောဂါလက္ခဏာများတွင် ဖျားခြင်း၊ ချမ်းတုန်ခြင်း၊ ညဘက်ချွေးထွက်ခြင်း၊ အစားအသောက်ပျက်ခြင်း၊ ကိုယ်အလေးချိန်ကျခြင်း၊ ဖြူဖတ်ဖြူရော်ဖြစ်နေခြင်းနှင့် ရံဖန်ရံခါ အလွယ်တကူ ပင်ပန်းနွမ်းနယ်ခြင်း တို့ပါဝင်သည်။<ref name=Pet2005/> === အဆုတ်တီဘီ === တီဘီရောဂါစတင်ဖြစ်ပွားပါက အဆုတ်တွင်ပါဖြစ်ပွားမှုမှာ ၉၀% ခန့်ရှိသည်။<ref name=Lancet11>{{cite journal|last=Lawn|first=SD|author2=Zumla, AI |title=Tuberculosis|url=https://archive.org/details/sim_the-lancet_july-2-8-2011_378_9785/page/57|journal=Lancet|date=2 July 2011|volume=378|issue=9785|pages=57–72|pmid=21420161|doi=10.1016/S0140-6736(10)62173-3}}</ref><ref>{{cite book|last=Behera|first=D.|title=Textbook of pulmonary medicine|year=2010|publisher=Jaypee Brothers Medical Pub.|location=New Delhi|isbn=978-81-8448-749-7|pages=457|url=http://books.google.ca/books?id=0TbJjd9eTp0C&pg=PA457|edition=2nd}}</ref> ရောဂါလက္ခဏာများတွင် ရင်ဘတ်နာခြင်းနှင့် ရက်ရှည်ချောင်းဆိုးပြီး သလိပ်ထွက်ခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။ ၂၅% ခန့်မှာ ရောဂါလက္ခဏာမပြတတ်ပေ။<ref name=Lancet11/> ရံဖန်ရံခါ ချောင်းဆိုးသွေးပါခြင်းများ ဖြစ်တတ်ပြီး၊ ရှားပါးဖြစ်စဉ်အချို့တွင် အဆုတ်သွေးလွှတ်ကြောကို ကူးစက်ထိပါးစေကာ အပြင်းအထန်သွေးယိုစီးခြင်းကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။<ref name=ID10/><ref>{{cite journal|last1=Halezeroğlu|first1=S|last2=Okur|first2=E|title=Thoracic surgery for haemoptysis in the context of tuberculosis: what is the best management approach?|journal=Journal of thoracic disease|date=March 2014|volume=6|issue=3|pages=182–5|pmid=24624281|doi=10.3978/j.issn.2072-1439.2013.12.25}}</ref> တီဘီရောဂါသည် နာတာရှည်ရောဂါတစ်ခုဖြစ်လာကာ အဆုတ်၏ အပေါ်ခြမ်းတွင် ဒဏ်ရာဒဏ်ချက်ကြီးကြီးမားမားရစေနိုင်သည်။ အဆုတ်အပေါ်ဘက်ပိုင်းသည် အောက်ပိုင်းထက် တီဘီရောဂါကြောင့် ပိုထိခိုက်စေပြီး <ref name=ID10/> အကြောင်းရင်းကို တိတိကျကျမသိရသေးပေ။<ref name="Robbins" /> === အဆုတ်ပြင်ပတီဘီ === ရောဂါဖြစ်ပွားမှု၏ ၁၅-၂၀% ခန့်တွင် ရောဂါသည် အဆုတ်ပြင်ပသို့ ကူးစက်ပြန့်ပွားကာ အခြားသော တီဘီရောဂါများကို ဖြစ်ပွားစေသည်။<ref>{{cite book|last=Jindal|first=editor-in-chief SK|title=Textbook of pulmonary and critical care medicine|publisher=Jaypee Brothers Medical Publishers|location=New Delhi|isbn=978-93-5025-073-0|pages=549|url=http://books.google.ca/books?id=EvGTw3wn-zEC&pg=PA549|year=2011}}</ref> ယင်းတို့ကို "အဆုတ်ပြင်ပတီဘီရောဂါ" ဟု တစ်ပေါင်းတည်းခေါ်လေ့ရှိသည်။<ref name=Extra2005>{{cite journal|pmid=16300038|year=2005|author=Golden MP, Vikram HR|title=Extrapulmonary tuberculosis: an overview|url=https://archive.org/details/sim_american-family-physician_2005-11-01_72_9/page/1760|volume=72|issue=9|pages=1761–8|journal=American Family Physician }}</ref> ထိုတီဘီရောဂါမျိုးသည် ခုခံအားကျဆင်းနေသည့် လူများနှင့် ကလေးငယ်များတွင် ဖြစ်ပွားလေ့ရှိသည်။ [[အိတ်ချ်အိုင်ဗွီ ရောဂါပိုး]]ရှိနေသူများ၏ ၅၀% ကျော်တွင် ဤရောဂါဖြစ်ပွားလေ့ရှိသည်။<ref name=Extra2005/> အဆုတ်ပြင်ပတီဘီရောဂါ ဖြစ်ပွားတတ်သည့် နေရာများမှာ [[အဆုတ်အမြှေးပါး]]၊ [[ဗဟိုအာရုံကြောစနစ်]]တွင် ဖြစ်ပွားသော ဦးနှောက်အမြှေးရောင် တီဘီရောဂါ၊ ပြန်ရည်ကြောစနစ်တွင်ဖြစ်ပွားသော လည်ပင်းအကျိတ်၊ ဆီးနှင့် [[လိင်]]အင်္ဂါလမ်းကြောင်း တို့တွင် ဖြစ်ပွားသော တီဘီရောဂါ နှင့် အရိုးနှင့်အဆစ်များတွင် ဖြစ်ပွားသော တီဘီရောဂါ တို့ ဖြစ်သည်။ အရိုးများသို့ ကူးစက်ဖြစ်ပွားပါက "osseous tuberculosis" ဟု ခေါ်ဆိုသည်။<ref>{{cite book|last=Kabra|first=[edited by] Vimlesh Seth, S.K.|title=Essentials of tuberculosis in children|year=2006|publisher=Jaypee Bros. Medical Publishers|location=New Delhi|isbn=978-81-8061-709-6|pages=249|url=http://books.google.ca/books?id=HkH0YbyBHDQC&pg=PA249|edition=3rd}}</ref><ref name="Robbins" /> တစ်ခါတစ်ရံတွင် အရေပြားတွင်လည်း တီဘီအနာများအနေဖြင့်လည်း ဖြစ်တတ်သည်။<ref>{{cite book|title=Manual of Surgery|url=https://archive.org/details/manualofsurgery0000thom|year=2008|publisher=Kaplan Publishing|isbn=9781427797995|pages=[https://archive.org/details/manualofsurgery0000thom/page/75 75]}}</ref> အထူးပြင်းထန်သည့် ပုံစံတစ်ခုမှာ ပြန့်ပွားမှုမြန်ဆန်သည့် တီဘီဖြစ်ပြီး "disseminated TB" ဟု သာမန်အားဖြင့် ခေါ်ဆိုသည်။ miliary tuberculosis ဟူ၍လည်းခေါ်သည်။<ref name=ID10/> == ဖြစ်ပွားရသည့်အကြောင်းရင်း == === မိုက်ကိုဘက်တီးရီးယား === {{main|မိုက်ကိုဘက်တီးရီးယမ်း ကျူဘာကလို့ဆစ်}} [[File:Mycobacterium_tuberculosis.jpg|thumb|right|တီဘီရောဂါပိုးအား အီလက်ထရွန် အဏုဇီဝပုံရိပ်ဖော်ထားပုံ]] တီဘီရောဂါဖြစ်ပွားရသည့် အဓိကအကြောင်းရင်းမှာ [[မိုက်ကိုဘက်တီးရီးယမ်း ကျူဘာကလို့ဆစ်]] ရောဂါပိုးကြောင့်ဖြစ်သည်။<ref name=ID10>{{cite book|last=Dolin|first=[edited by] Gerald L. Mandell, John E. Bennett, Raphael|title=Mandell, Douglas, and Bennett's principles and practice of infectious diseases|year=2010|publisher=Churchill Livingstone/Elsevier|location=Philadelphia, PA|isbn=978-0-443-06839-3|pages=Chapter 250|edition=7th}}</ref> === ရောဂါဖြစ်စေရန် အားပေးသောအချက်များ === တီဘီရောဂါဖြစ်ပွားစေရန် အားပေးသောအချက်များစွာ ရှိသည်။ တစ်ကမ္ဘာလုံးအနေဖြင့် အဓိကအရေးပါသည့်အချက်မှာ အိတ်ချ်အိုင်ဗွီ ဖြစ်ပြီး တီဘီရောဂါရှိသူ ၁၃% တွင် ဗိုင်းရပ်စ်ပိုး ကူးစက်ခံရပြီးဖြစ်သည်။<ref name=WHO2011/> အိတ်ချ်အိုင်ဗွီ မရှိသူများတွင် တီဘီကူးစက်ခံရပါက ၅-၁၀% သာ ရောဂါဖြစ်ပွားပြီး<ref name=Pet2005>{{cite book|last=al.]|first=edited by Peter G. Gibson ; section editors, Michael Abramson ... [et|title=Evidence-based respiratory medicine|year=2005|publisher=Blackwell|location=Oxford|isbn=978-0-7279-1605-1|pages=321|url=http://books.google.ca/books?id=sDIKJ1s9wEQC&pg=PA321|edition=1. publ.}}</ref> အိတ်ချ်အိုင်ဗွီရှိပြီး တီဘီကူးစက်ခံရသူ ၃၀% တွင် တီဘီရောဂါဖြစ်ပွားသည်။<ref name=Pet2005/> တီဘီရောဂါသည် လူဦးရေထူထပ်ခြင်းနှင့် အာဟာရချို့တဲ့ခြင်းများနှင့်လည်း ဆက်စပ်နေသည်။<ref name=Lancet11/> တီဘီရောဂါရှိသည့် နေရာပတ်ဝန်းကျင်တွင် နေထိုင်သူများ၊ မသန့်ရှင်းသော ဆေးထိုးအပ်သုံးစွဲသူများ၊ လူစုလူဝေးများသည့်နေရာများတွင် နေထိုင်သူများနှင့် အလုပ်လုပ်သူများ၊ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်ခံရမှု နည်းသူများ၊ ဝင်ငွေနိမ့်ကျသူများ၊ မျိုးနွယ်စု သို့မဟုတ် လူမျိုးစုလူနည်းစုတွင် အန္တရာယ်ရှိသူများ၊ ရောဂါအန္တရာယ်ရှိ လူကြီးများနှင့် ရောနှောနေတတ်သည့် ကလေးသူငယ်များ၊ HIV/AIDS ကဲသို့ ခုခံအားကျဆင်းနေသည့် လူနာများ၊ ခုခံအားကျဆင်းစေသည့် ဆေးဝါးသုံးစွဲသူများ နှင့် ရောဂါရှိလူနာများအား စောင့်ရှောက်ကုသပေးရသည့် ကျန်းမာရေးလုပ်သားများတွင်လည်း ကူးစက်ခံရနှုန်းမြင့်မားသည်။<ref name=Griffith_1996>{{cite journal | author=Griffith D, Kerr C | title=Tuberculosis: disease of the past, disease of the present | journal=Journal of Perianesthesia Nursing | volume=11 | issue=4 | pages=240–5 | year=1996 | pmid=8964016 | doi=10.1016/S1089-9472(96)80023-2 }}</ref> နာတာရှည်အဆုတ်ရောဂါသည်လည်း တီဘီရောဂါဖြစ်ပွားစေနိုင်သည့် သိသာထင်ရှားသည့် အချက်တစ်ခုဖြစ်သည်။<ref name=table3>{{cite journal |title=Targeted tuberculin testing and treatment of latent tuberculosis infection. American Thoracic Society |journal=MMWR. Recommendations and Reports |volume=49 |issue=RR–6 |pages=1–51|date=June 2000|pmid=10881762|url=http://www.cdc.gov/mmwr/preview/mmwrhtml/rr4906a1.htm#tab3 |author1=ATS/CDC Statement Committee on Latent Tuberculosis Infection}}</ref> [[စီးကရက်]]သောက်သုံးသူများသည် မသောက်သူများထက် တီဘီရောဂါဖြစ်ပွားနိုင်ခြေ နှစ်ဆရှိသည်။<ref>{{cite journal|last=van Zyl Smit|first=RN|author2=Pai, M |author3=Yew, WW |author4=Leung, CC |author5=Zumla, A |author6=Bateman, ED |author7=Dheda, K |title=Global lung health: the colliding epidemics of tuberculosis, tobacco smoking, HIV and COPD| journal=European Respiratory Journal |date=January 2010|volume=35|issue=1|pages=27–33|pmid=20044459|quote=These analyses indicate that smokers are almost twice as likely to be infected with TB and to progress to active disease (RR of about 1.5 for latent TB infection (LTBI) and RR of ∼2.0 for TB disease). Smokers are also twice as likely to die from TB (RR of about 2.0 for TB mortality), but data are difficult to interpret because of heterogeneity in the results across studies.|doi=10.1183/09031936.00072909}}</ref> အရက်ကို စွဲလန်းစွာသောက်သုံးခြင်းသည်လည်း တီဘီရောဂါကို ဖြစ်ပွားစေနိုင်သည့် အချက်များတွင် ပါဝင်သည်။<ref name=Lancet11/> [[ဆီးချိုရောဂါ]]ရှိသူများတွင် တီဘီရောဂါဖြစ်ပွားနိုင်ခြေ သုံးဆများသည်။<ref>{{cite journal|last=Restrepo|first=BI|title=Convergence of the tuberculosis and diabetes epidemics: renewal of old acquaintances|url=https://archive.org/details/sim_clinical-infectious-diseases_2007-08-15_45_4/page/436|journal=Clinical Infectious Diseases |date=15 August 2007|volume=45|issue=4|pages=436–8|pmid=17638190|doi=10.1086/519939|pmc=2900315}}</ref> == ရောဂါကူးစက်ပြန့်ပွားပုံ == တီဘီရောဂါဖြစ်နေသူ ချောင်းဆိုးသည့်အခါ နှာချေသည့်အခါ၊ စကားပြောသည့်အခါ သို့မဟုတ် တံတွေးထွေးသည့်အခါ 0.5 မှ 5 µm မိုက်ကရွန်အထိရှိသည့် ရောဂါကူးစက်နိုင်သည့် ပိုးမွှားလေးပေါင်း မြောက်မြားစွာကို လေထဲသို့ လွှင့်ထုတ်လိုက်သည်။ တစ်ကြိမ်နှာချေလျှင် ပိုးမွှားလေးပေါင်း ၄၀,၀၀၀ အထိ ထုတ်လွှင့်ပေးသည်။<ref name=Cole_1998>{{cite journal |author=Cole E, Cook C |title=Characterization of infectious aerosols in health care facilities: an aid to effective engineering controls and preventive strategies |url=https://archive.org/details/sim_american-journal-of-infection-control_1998-08_26_4/page/453 |journal=Am J Infect Control |volume=26 |issue=4 |pages=453–64 |year=1998 |pmid=9721404|doi = 10.1016/S0196-6553(98)70046-X}}</ref> ယင်းပိုးမွှားလေးများထဲမှ တစ်ခုသည်ပင်လျှင် ရောဂါဖြစ်ပွားစေနိုင်သည်။ ရောဂါကူးစက် နိုင်သည့် အချိန်အဆသည် အလွန်သေးငယ်ပြီး ဘက်တီးရီးကောင်ရေဆယ်ကောင်ထက် နည်းလျှင်ပင်၊ ရောဂါကူးစက်ဖြစ်ပွားနိုင်သည်။<ref>{{cite journal |author=Nicas M, Nazaroff WW, Hubbard A |title=Toward understanding the risk of secondary airborne infection: emission of respirable pathogens |journal=J Occup Environ Hyg |volume=2 |issue=3 |pages=143–54 |year=2005 |pmid=15764538|doi = 10.1080/15459620590918466}}</ref> ရောဂါဖြစ်သူနှင့် ကြာရှည်စွာထိတွေ့သူ၊ မကြာခဏထိတွေ့သူနှင့် လက်ပွန်းတတီးထိတွေ့သူများသည် ရောဂါကူးစက်ခံရမှုမြင့်မားတတ်ပြီး ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့် ရောဂါကူးစက်မှုနှုန်းသည် ၂၂% ရှိသည်။<ref name=Ahmed_2011>{{cite journal |author=Ahmed N, Hasnain S |title=Molecular epidemiology of tuberculosis in India: Moving forward with a systems biology approach |url=https://archive.org/details/sim_tuberculosis_2011-09_91_5/page/407 |journal=Tuberculosis |volume=91 |issue=5 |pages=407–3 |year=2011|pmid = 21514230|doi = 10.1016/j.tube.2011.03.006}}</ref> ရောဂါဖြစ်နေပြီးဆေးမကုသူတစ်ဦးသည် တစ်နှစ်လျှင် ၁၀–၁၅ ယောက်အထိ အခြားသူများအား ရောဂါကူးစက်စေနိုင်သည်။<ref name="WHO2012data"/> ကူးစက်ခံရမှုသည် ရောဂါရရှိနေသူ (ရောဂါငုပ်လျှိုးနေသူမဟုတ်)ထံမှ ဖြစ်ပွားနိုင်သည်။ တစ်ယောက်မှ အခြားတစ်ယောက် ရောဂါကူးစက်ပြန့်ပွားမှု ဖြစ်နိုင်စွမ်းမှာ ရောဂါဖြစ်ပွားနေသူမှ ပိုးမွှားပေါင်း မည်မျှလေထဲသို့ လွှင့်ထုတ်ပေးနိုင်သည်၊ လေဝင်လေထွက်ကောင်းသည် မကောင်းသည်၊ မည်မျှကြာအောင် ရောဂါပိုးမွှားနှင့် ထိတွေ့နေရသည်နှင့် တီဘီရောဂါပိုး၏ ပြင်းအားတို့ အပေါ်တွင် မူတည်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် ရောဂါဖြစ်သူလူနာအား သီးခြားခွဲခြားထားခြင်းနှင့် ထိရောက်သည့် တီဘီကုသဆေးများ တိုက်ကျွေးခြင်းတို့ဖြင့် ရောဂါကူးစက်ပြန့်ပွားမှု ကွင်းဆက်ကို ဖြတ်တောက်နိုင်သည်။ ဆေးမယဉ်ပါးသေးသည့် တီဘီရောဂါရှိသူအား နှစ်ပတ်ကြာ ဆေးကုသပြီးပါက ထိုရောဂါရှိသူသည် လေထဲမှ ကူးစက်နိုင်သည့် အဆင့်မှ ကိုင်တွယ်ထိတွေ့မှ ရောဂါကူးစက်နိုင်သည့်အဆင့်သို့ လျော့ကျသွားသည်။ အကယ်၍ တစ်ဦးတစ်ယောက်သို့ ရောဂါကူးစက်ဖြစ်ပွားလာပါက အနည်းဆုံး ၂၁ ရက် သို့မဟုတ် သုံးပတ်မှလေးပတ်အထိ မတိုင်ခင် ထိုသူမှ အခြားသူများသို့ ကူးစက်နိုင်သည်။<ref>{{cite web | url=http://www.mayoclinic.com/health/tuberculosis/DS00372/DSECTION=3|title=Causes of Tuberculosis|accessdate=19 October 2007|date=21 December 2006|publisher=Mayo Clinic}}</ref> နွားများတွင် မိုင်ကိုဘက်တီးရီးယား ဘိုးဗစ်ရောဂါပိုးကြောင့် တီဘီရောဂါဖြစ်သည့် နွားသား/အမဲသားများကို စားမိပါက တီဘီရောဂါ ရရှိနိုင်စေသည်။ == ကိုးကား == {{Reflist|30em}} == ပြင်ပလင့်ခ်များ == * [http://www.future-science.com/toc/fmc/2/8 Special Issue of Future Medicinal Chemistry on TB drug development]{{Dead link|date=June 2024 }} * [http://www.who.int/tb/en/ Tuberculosis] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150605171514/http://www.who.int/tb/en/ |date=5 June 2015 }} [[Category:တီဘီရောဂါ| ]] [[Category:အာဖရိကတိုက်ရှိ ကျန်းမာရေး]] [[Category:ကူးစက်ရောဂါများ]] 84zjt1nu64dzkdji5mmtutqyoymkwhb 0 5417 1050177 1016316 2026-08-25T05:06:38Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1050177 wikitext text/x-wiki {{Unreferenced | date = စက်တင်ဘာ ၂၀၂၁ }} {{Infobox military unit | unit_name = အမှတ်(၁၉)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် | native_name = စကခ(၁၉) | image = Shoulder sleeve insignia of South East Command (right side).svg | image_size = 218px | caption = အရှေ့တောင်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် လက်ရုံးသင်္ကေတတံဆိပ် | country = {{Flag|Myanmar}} | branch = {{Army|Myanmar}} | type = စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် | specialization = နယ်မြေလုံခြုံရေး၊ ပင်မတိုက်ခိုက်ရေး၊ အကူတိုက်ခိုက်ရေး၊ ရွေ့လျားတိုက်ခိုက်ရေး၊ စစ်ကစားခြင်း | commander1 = ဗိုလ်မှူးချုပ် ကျော်စွာဦး | commander1_label = စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်မှူး | size = တပ်မ | identification_symbol = [[File:Mm-south-eastern-rmc.svg|border|200px]] | identification_symbol_label = အလံတော် | identification_symbol_2 = <center>{{Photomontage | photo1a = Shoulder sleeve insignia of South East Command (left side).svg | photo1b = Shoulder sleeve insignia of South East Command (right side).svg | size = 140 | spacing = 5 | color = transparent | border = 0 | text = ဘယ်ဖက် နှင့် ညာဖက် }}</center> | identification_symbol_2_label = {{nowrap|လက်ရုံးတံဆိပ်}} }} '''အမှတ်(၁၉)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်''' (အတိုကောက် '''စကခ(၁၉)''') သည် [[အရှေ့တောင်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] နယ်မြေဖြစ်သော [[မွန်ပြည်နယ်]]၊ [[ရေးမြို့]]တွင်တည်ရှိသည့် စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် တစ်ခုဖြစ်သည်။ "စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်" ဆိုသည်မှာ 'ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်' အသွင်ယူထားသော တိုက်ခိုက်ရေးတပ်ဖွဲ့ ဖြစ်သည်။ '''တပ်မ'''များ နှင့် '''စကခ'''များသည် [[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ကြည်း) | ကက(ကြည်း)]] (စစ်ဆင်ရေး)၏ တိုက်ရိုက်ကွပ်ကဲစီမံသော တိုက်ခိုက်ရေးတပ်ဖွဲ့များဖြစ်ပြီး စစ်နယ်ဝန်းပုံသေမရှိဘဲ ရန်သူ၏အင်အားအပေါ်မူတည်၍ လိုအပ်သလိုစစ်ကစားနိုင်ရန် ဖွဲ့စည်းထားခြင်းလည်းဖြစ်သည်။ လက်ရှိ အမှတ်(၁၉)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်မှူး တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသူမှာ ''ဗိုလ်မှူးချုပ် ကျော်စွာဦး'' ဖြစ်သည်။ == သမိုင်း == {{Expand section}} ပလက်ဝမြို့နယ်အတွင်း စစ်ဆင်ရေးဝင်ရောက်နေသော စကခ(၁၉)၏ ရှေ့တန်းတပ်မဌာနချုပ်အား အာရက္ခတပ်တော်(AA) က ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ (၁၀) ရက်‌‌တွင် တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီး စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲဌာနချုပ်မှူး ဗိုလ်မှူးချုပ်ဇင်မျိုးဆွေကို လက်ရဖမ်းဆီးခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |last=ဧရာဝတီ |date=2024-01-14 |title=အမှတ် ၁၉ စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်မှူးကို AA ဖမ်းမိ |url=https://burma.irrawaddy.com/news/short-news/2024/01/14/378439.html |access-date=2026-01-24 |website=ဧရာဝတီ |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=AA |first=ULA / |date=2024-01-15 |title=တိုက်ပွဲသတင်းများ ထုတ်ပြန်ချက် |url=https://www.arakanarmy.net/post/%E1%80%90-%E1%80%80-%E1%80%95-%E1%80%9E%E1%80%90%E1%80%84-%E1%80%99-%E1%80%91-%E1%80%90-%E1%80%95-%E1%80%94-%E1%80%81-%E1%80%80 |access-date=2026-01-24 |website=ARAKAN ARMY |language=en |archive-date=18 January 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260118171646/https://www.arakanarmy.net/post/%E1%80%90-%E1%80%80-%E1%80%95-%E1%80%9E%E1%80%90%E1%80%84-%E1%80%99-%E1%80%91-%E1%80%90-%E1%80%95-%E1%80%94-%E1%80%81-%E1%80%80 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |title=စစ်ကောင်စီတပ် ကွပ်ကဲဖွဲ့စည်းမှုအင်္ဂါရပ်နှင့် စစ်ကောင်စီကင်းစင်သည့် ချင်းပြည်နယ် (အပိုင်း – ၂) – Khonumthung Media Group |url=https://khonumthung.org/%E1%80%85%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%85%E1%80%AE%E1%80%90%E1%80%95%E1%80%BA-%E1%80%80%E1%80%BD%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%B2%E1%80%96%E1%80%BD-2/ |access-date=2026-01-24 |website=khonumthung.org}}</ref> == ဖွဲ့စည်းပုံ == အမှတ်(၁၉)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်၏ ကွပ်ကဲမှုအောက်တွင် နည်းဗျူဟာအဖွဲ့ (၃)ဖွဲ့ နှင့် ခြေလျင်/ခြေမြန်တပ်ရင်း (၁၀)ရင်းရှိသည်။ === အမှတ်(၁)နည်းဗျူဟာအဖွဲ့ === {{Expand section}} === အမှတ်(၂)နည်းဗျူဟာအဖွဲ့ === {{Expand section}} === အမှတ်(၃)နည်းဗျူဟာအဖွဲ့ === {{Expand section}} === ခြေလျင်/ခြေမြန်တပ်ရင်းများ === # ခလရ(၆၁) - [[ရေးမြို့]] # ခလရ(၆၂) - [[သံဖြူဇရပ်မြို့]] # ခလရ(၁၀၆) - [[ရေးမြို့နယ်]] ၊ [[မော့ကနင်ရွာ၊ ရေးမြို့နယ်|မော့ကနင်ရွာ]] # ခလရ(၂၉၉) - [[ကိုးမိုင်ရွာ၊ ရေးမြို့နယ်|ကိုးမိုင်]] # ခမရ(၃၄၃) - [[အာယုတောင်ရွာ၊ ရေးမြို့နယ်|အာယုတောင်]] # ခမရ(၅၈၃) - [[ကျောင်းရွာ၊ ရေးမြို့နယ်|ကျောင်းရွာ]] # ခမရ(၅၈၆) - [[ရေးမြို့]] # ခမရ(၅၈၇) - [[အာယုတောင်ရွာ၊ ရေးမြို့နယ်|အာယုတောင်]] # ခမရ(၅၈၈) - [[လမိုင်းမြို့]] # ခမရ(၅၉၁) - [[ကျောင်းရွာ၊ ရေးမြို့နယ်|ကျောင်းရွာ]] == စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်မှူး တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူများ == {{Expand list}} == ကိုးကား == == နောက်ထပ်ကြည့်ရန် == {{တပ်မတော် (ကြည်း)}} {{တပ်မတော်-stub}} [[ကဏ္ဍ:စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်များ]] {{DEFAULTSORT:စကခ(၁၉)}} 1zy9qixga7wmaj86wpe2tcqaqh9ytps 0 5681 1050138 1049282 2026-08-24T17:17:46Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 0 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 1 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1050138 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist |name = မျိုးကြီး |image = Myo Gyi @ Iron Cross Tour in Inle (cropped).jpg |caption = | birth_name =မျိုးမင်းဌေး | alias = | birth_date = {{Birth date and age|1976|3|22|df=y}} | origin = | background = solo_singer | genre = Hard rock, heavy metal, soft rock | occupation = အဆိုတော် | instrument = | years_active = ၁၉၉၃ - လက်ရှိ | associated_acts = [[အိုင်းရင်းခရော့စ်]] | website = | notable_instruments = }} '''မျိုးကြီး''' (၂၂ မတ် ၁၉၇၆) သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]ရှိ ထင်ရှားသော [[ရော့ခ်]] အဆိုတော်တစ်ဦးဖြစ်သည်။ [[အိုင်းရင်းခရော့စ်]]ဂီတ အဖွဲ့နှင့် နှစ်ပေါင်းများစွာ တွဲဖက်သီဆိုခဲ့သော အဆိုရှင်တစ်ဦးဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|url=http://mmonlinesongs.blogspot.com/2012/11/myo-gyi-brief-biography-of-him-and.html|title=Myo Gyi, A Brief Biography of him and The albums He Has Released|date=နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၂|accessdate=၁၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၆}}</ref> == အစောပိုင်းဘဝနှင့် ပညာရေး == မျိုးကြီးကို ၁၉၇၆ ခုနှစ် မတ်လ ၂၂ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ ဖခင် ဦးတင်မောင်ဌေးနှင့် မိခင် ဒေါ်တင်တင်ထွေး တို့မှ မွေးဖွားခဲ့သည်။အမည်ရင်းမှာ မျိုးမင်းဌေး ဖြစ်သည်။ မျိုးကြီး တွင် စည်သူဌေး အမည်ရသော အင်ဂျင်နီယာ ညီတစ်ယောက်ရှိသည်။ မျိုးကြီးသည်အမှတ် (၂) အခြေခံပညာ အထက်တန်းကျောင်း (လှိုင်) မှ အထက်တန်းအောင်မြင်ခဲ့ပြီး [[ရန်ကုန်အဝေးသင်တက္ကသိုလ်]]တွင် သတ္တဗေဒဘာသာရပ်ဖြင့် သုံးနှစ်ကြာ ပညာသင်ကြားခဲ့ပြီးနောက် [[ဒဂုံတက္ကသိုလ်]]တွင် နောက်ဆုံးနှစ်ကို ဆက်လက်တက်ရောက်ခဲ့ကာ သတ္တဗေဒအထူးပြုဖြင့် ဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title= |url=https://yangonlife.com.mm/mm/article/13786 |work=Yangon Life |date=11 May 2015 |language=my }}{{Dead link|date=August 2026 }}</ref> == ဂီတဖြတ်သန်းမှု == မျိုးကြီးသည် ဂီတလောက၁၉၉၃ ခုနှစ်တွင် Ghost Rider ရော့ခ်တီးဝိုင်း၌ လိဒ်ဂစ်တာသမား (Lead guitarist) အဖြစ် စတင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် နာမည်ကျော် ဂစ်တာသမားနှင့် တေးရေးဆရာ [[စောဘွဲ့မှူး]] တည်ထောင်ခဲ့သည့် [[အိုင်းရင်းခရော့စ်]]ရော့ခ်တီးဝိုင်းသို့ ဝင်ရောက်လာခဲ့ပြီး [[လေးဖြူ]]၊ [[အငဲ]] နှင့် [[ဝိုင်ဝိုင်း]] တို့လည်း ဝင်ရောက်လာခဲ့သည်။ ၁၉၉၇ ခုနှစ်တွင် သူ၏ ပထမဆုံး တစ်ကိုယ်တော် အယ်လ်ဘမ်ဖြစ်သော "ကျောက်စာများ" ကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ၁၉၉၈ ခုနှစ်တွင် ထပ်မံထွက်ရှိလာသော "လေပြေ" အယ်လ်ဘမ်သည် အလွန်အောင်မြင်မှုရရှိခဲ့ပြီးမြန်မာ့ဂီတလောက၏ ထိပ်တန်းအဆိုတော်တစ်ဦးအဖြစ် ရပ်တည်နိုင်စေခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=မယ့် သီချင်းတွေ လုပ်နေတဲ့ အဆိုတော် မျိုးကြီး |url=https://burma.irrawaddy.com/lifestyle/entertainment/2018/10/01/171326.html |work=The Irrawaddy |date=၁ အောက်တိုဘာ ၂၀၁၈ |language=my }}</ref><ref>{{cite news |title=မျိုးကြီးရဲ့ ပြောင်းလဲခြင်းများ ဒီဗီဒီ မွေးနေ့တွင် ဖြန့်ချိ |url=http://mizzimaburmese.com/article/25044 |work=Mizzima |date=၂၂ မတ် ၂၀၁၇ |language=my }}</ref> မျိုးကြီးသည်ပထမဆုံး တစ်ကိုယ်တော်ဖျော်ဖြေပွဲဖြစ်သည့် "Live in Yangon" ကို ၂၀၀၇ ခုနှစ်တွင် ကျင်းပခဲ့သည်။ဒုတိယမြောက် တစ်ကိုယ်တော်ဖျော်ဖြေပွဲဖြစ်သော "Min 90" (Live 90) ကို ၂၀၁၅ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၇ ရက်နေ့တွင် Myanmar Event Park ၌ ကျင်းပပြုလုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=မျိုးကြီး၏ Live 90 ဖျော်ဖြေပွဲတွင် သီချင်းသစ်အချို့ သီဆိုမည် |url=https://7day.news/မျိုးကြီး၏-Live-90-ဖျော်ဖြေပွဲတွင်-သီချင်းသစ်အချို့-သီဆို-----41048 |work=7Day News |language=my |date=၄ ဇူလိုင် ၂၀၁၅ }}{{Dead link|date=August 2026 }}</ref><ref>{{cite news |title=Live 90 |url=https://yangonlife.com.mm/mm/event/14088 |work=Yangon Life |language=my |archive-date=1 January 2020 |access-date=13 August 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200101062909/https://yangonlife.com.mm/mm/event/14088 |url-status=dead }}</ref> == မိသားစုဘဝ == မျိုးကြီးသည် ၂၀၀၀ခုနှစ် မေလ ၂၀ရက်တွင် ဇင်မာလွင် (ခ) လုံးလုံးနဲ့ လက်ထပ်ထိမ်းမြားခဲ့ပြီး သားနှစ်‌ယောက်ထွန်းကားကာ လင်းသုတမျိုးနဲ့ အံ့သုတမျိုးတို့ ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ဧပြီ ၁၄ ရက်နေ့တွင် မျိုးကြီးနှင့် ဇနီးဖြစ်သူတို့သည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ထင်ရှားသူများထဲမှ ပထမဆုံး [[ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ် ရောဂါ ၂၀၁၉|COVID-19]] ရောဂါပိုးတွေ့ရှိရသူများ ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar rock icon one of 21 new COVID-19 patients |url=https://www.mmtimes.com/news/myanmar-rock-icon-one-21-new-covid-19-patients.html |work=[[The Myanmar Times]] |date=14 April 2020 |accessdate=14 April 2020 |archivedate=22 April 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200422130127/https://www.mmtimes.com/news/myanmar-rock-icon-one-21-new-covid-19-patients.html }}</ref> == ထွက်ရှိခဲ့သောတေးစီးရီးများ == === တကိုယ်တော် စီးရီးများ === # ''ကျောက်စာများ (၁၉၉၇)'' # ''လေပြေ'' (၁၉၉၈) # ''အခမ်းနားဆုံး (၂၀၀၀)'' # ''အပြန်လမ်း'' (၂၀၀၂) # ''ဆန့်ကျင်ဘက်'' (၂၀၀၃) # ''နိစ္စဓူဝ'' (၂၀၀၆) # ''Live in Yangon'' (၂၀၀၈) # ''ယူလိုက်'' (၂၀၁၀) # ''ပြောင်းလဲခြင်းများ'' (၂၀၁၅) # ''သကြားဗူး'' (၂၀၁၇) # ညီလေး (၂၀၂၄) === အခြားသူများနှင့် တွဲဖက်၍ === #''ရာစုသစ်'' ([[လေးဖြူ]]၊ [[အငဲ]] တို့နှင့် တွဲဖက်၍) # ''LMN'' (လေးဖြူ၊ အငဲ တို့နှင့် တွဲဖက်၍) # ''Iron Cross Band Unplugged'' # ''Iron Cross Band Acoustic'' # Iron Cross 20th Anniversary == ကိုးကား == {{reflist}} {{Lifetime|၁၉၇၆| }} [[Category:မြန်မာ အမျိုးသား အဆိုတော်များ]] [[Category:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]] {{Myanmar-bio-stub}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာခရစ်ယာန်များ]] 384xfyejbx4wi1ohmkt300re94fstov 0 6522 1050183 1023260 2026-08-25T05:23:09Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1050183 wikitext text/x-wiki {{Infobox military unit | unit_name = အရှေ့မြောက်တိုင်း‌စစ်ဌာနချုပ် | native_name = ရမခ | image = Shoulder_sleeve_insignia_of_Northern_East_Command_of_Myanmar_Army.svg | image_size = 200px | caption = အရှေ့မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်တံဆိပ် | country = {{Flag|Myanmar}} | branch = {{Army|Myanmar}} | type = [[တပ်မတော် တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်များ|တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] | specialization = နယ်မြေဒေသ ကာကွယ်ရေး၊ လုံခြုံရေး၊ စစ်ဆင်ရေး၊ နယ်မြေအတွင်းရှိ တပ်အားလုံး၏ ဦး/ရေး/ထောက်ဆိုင်ရာကိစ္စရပ်များ စီမံပေးခြင်း၊ ကြီးကြပ်ကွပ်ကဲခြင်း | nickname = နေဝန်းနီ | commander1 = ဗိုလ်မှူးချုပ် မြတ်စိုး(အလသ-၁)_label = တိုင်းမှူး | commander2 = ဗိုလ်မှူးချုပ် တင်ထွန်းအောင် <ref>{{cite web|url=https://burmese.shannews.org/archives/43034|title=လားရှိုး ရမခ ဒုတိုင်းမှူး ဗိုလ်မှူးချုပ်တင်ထွန်းအောင် ဒဏ်ရာပြင်းထန်|work=သျှမ်းသံတော်ဆင့်|access-date=၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၄|date=၂၈ ဇူလိုင် ၂၀၂၄ }}</ref> | commander2_label = ဒုတိယတိုင်းမှူး | commander3 = ဗိုလ်မှူးကြီး/ဗိုလ်မှူးချုပ် သန့်ထင်စိုး | commander3_label = တိုင်းဦးစီးချုပ် | identification_symbol = [[Image:Mm-north-eastern-rmc.svg|border|200px]] | identification_symbol_label = အလံတော် |start_date=၂၇ ဇူလိုင် ၁၉၇၂ |end_date= }} '''အရှေ့မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်''' (<small>အတိုကောက်</small>: '''ရမခ''') သည် [[ရှမ်းပြည်နယ်]](မြောက်ပိုင်း)၊ [[လားရှိုးမြို့]]တွင်အခြေစိုက်သော [[တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]တစ်ခုဖြစ်သည်။ ရမခ၏ အဓိကတာဝန်မှာ ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းနယ်မြေနှင့် ၎င်းနှင့်ထိစပ်နေသော နေရာဒေသများ၏ ကာကွယ်ရေး၊ လုံခြုံရေးနှင့် စစ်ဆင်ရေးဆိုင်ရာကိစ္စရပ်များအား အဓိကတာဝန်ယူဆောင်ရွက်ရသည်။ ထို့ပြင် တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် နယ်မြေအတွင်းရှိ ၎င်း၏လက်အောက်ခံတပ်များနှင့် အခြားလက်ရုံး/ဝန်ထမ်းတပ်များ၏ စစ်ဦးစီး/ စစ်ရေး/ စစ်ထောက်ပိုင်းဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းများကိုပါ ဖြေရှင်းဆောင်ရွက်ပေးခြင်းနှင့် အထက်ဌာနများမှ အမိန့်နှင့် ညွှန်ကြားချက်များအား ထပ်ဆင့် ညွှန်ကြားပေးခြင်းနှင့် ကြီးကြပ်ခြင်းတို့ကိုပါ ဆောင်ရွက်ရသည်။ ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၃ရက်နေ့ တွင် အရှေ့မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်အား [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်]] MNDAA နှင့်တပ်ပေါင်းစုမဟာမိတ်များက အပြည့်အဝ ထိန်းချုပ်လိုက်သည်။၁၉၄၉  ခုနှစ် က [[ပြင်ဦးလွင်မြို့|မေမြို့]]အခြေစိုက် ယခင် [[မြောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] အား [[ကရင်အမျိုးသားကာကွယ်ရေးအဖွဲ့|ကရင်အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးတပ်]] (KNDO) က တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ခဲ့သည့်ဖြစ်စဉ်ဖြစ်ပွားပြီးနောက်<ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2024/08/04/388243.html|title=စစ်ခေါင်းဆောင် လက်ထက် ပထမဆုံး ကျရှုံးခဲ့သည့် အရှေ့မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်|work=The Irrawaddy|access-date=၄ ဩဂုတ် ၂၀၂၄|date=၄ ဩဂုတ် ၂၀၂၄}}</ref>  ၇၅ နှစ်တာကာလအတွင်း [[တပ်မတော်|မြန်မာစစ်တပ်]] ၏  ပထမဦးဆုံးကျရှုံးသည့် တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်တစ်ခု အဖြစ် မှတ်တမ်းဝင်ခဲ့သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/mndaa-full-control-lashio-08032024052657.html|title=လားရှိုးက တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်ကို MNDAA ထိန်းချုပ်|work=RFA Burmese|access-date=၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၄|date=၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၄ }}</ref> တရုတ်အစိုးရ၏ ကြားဝင်စေ့စပ်ပေးမှုဖြင့် ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁၇ ရက်နေ့တွင် အရှေ့မြောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်မှတပ်ဖွဲ့ဝင်များ လားရှိုးမြို့ကို ပြန်လည်ဝင်ရောက်ထိန်းချုပ်လိုက်ပြီး MNDAA တပ်ဖွဲ့ဝင်များမှာ ဧပြီလ ၂၂ ရက်နေ့တွင် မြို့မှဆုတ်ခွာပေးခဲ့ရသည်။ <ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2025/04/22/400132.html|title=စစ်ကောင်စီတပ်လားရှိုးဝင်ပြီ|work=Burma Irrawaddy|access-date=၃ ဇွန် ၂၀၂၅|date=၂၂ ဧပြီ ၂၀၂၄ }}</ref> == သမိုင်း == ၁၉၆၁ခုနှစ်တွင် [[အရှေ့ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]ကို [[တောင်ကြီးမြို့]]တွင် စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။၁၉၇၀ ပြည့်လွန်နှစ်များတွင် ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းဒေသ၌ [[ဗမာပြည် ကွန်မြူနစ်ပါတီ|ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ]]မှ အပြင်းအထန်လှုပ်ရှားလာသဖြင့် ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်၊ ဇွန်လတွင် မဟာဗျူဟာကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်ကို [[လားရှိုးမြို့]]တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်ပိုင်း)အတွင်းရှိ တပ်များ၊ တပ်မတော်စစ်ဆင်ရေးများကို မဟာဗျူဟာကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်မှ တိုက်ရိုက်ကွပ်ကဲခဲ့သည်။ အင်အားကြီးထွားလာသော ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ၏ လှုပ်ရှားမှုများကို ပိုမိုထိရောက်စွာရင်ဆိုင်နိုင်ရန်အလို့ငှာ ၁၉၇၂ခုနှစ် ၊ ဇူလိုင်လ ၂၇ ရက်တွင် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်ပိုင်း) အား [[အရှေ့ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်|ရပခ]]ကွပ်ကဲမှုအောက်မှ ခွဲထုတ်၍ အရှေ့မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်ကို လားရှိုးမြို့တွင် အခြေပြုကာ ထပ်မံဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/iprd/news/162164|title=အရှေ့မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်တွင် (၅၁)နှစ်မြောက် တိုင်းနှစ်ပတ်လည်နေ့အခမ်းအနား ပြုလုပ်|work=MOI Myanmar|access-date=၁၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၄|date=၂၈ ဇူလိုင် ၂၀၂၃}}</ref> ထိုစဉ်ကတိုင်းမှူးမှာ ဗိုလ်မှူးကြီး [[အေးကို (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|အေးကို]]ဖြစ်သည်။<ref>{{cite book | title=အကွဲအပြဲနှင့် မသဲမကွဲမြန်မာပြည်| author=ကိုဝင်း(အမရပူရ)| work= | publisher= | year=| isbn=}}</ref><ref>{{cite book | title=တပ်မတော်ခေါင်းဆောင်များသမိုင်းအကျဉ်း (၁၉၄၁-၁၉၉၈) | author=မြဝင်း | work= | publisher= | year= | isbn=}}</ref> == ဖွဲ့စည်းပုံ == '''''အရှေ့မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်''''' ကွပ်ကဲမှုအောက်တွင် ဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ် (၁)ခု၊ အခြေချ စစ်ဗျူဟာအဖွဲ့ (၃)ဖွဲ့၊ လှုပ်ရှား စစ်ဗျူဟာအဖွဲ့ (၂)ဖွဲ့ နှင့် ၎င်း စဗဟများ ကွပ်ကဲအောက်ရှိ ခြေလျင်/ ခြေမြန်တပ်ရင်း (၁၆)ရင်းရှိသည်။ {{Expand section}} === အရှေ့မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်ရုံး === # တိုင်းမှူးရုံး # ဒုတိုင်းမှူးရုံး # တိုင်းဦးစီးချုပ်ရုံး ## စစ်ဦးစီးမှူး(ဗိုလ်မှူးကြီး) ရုံး ### စစ်ဦးစီးမှူး(ပထမတန်း) ရုံး #### စစ်ဆင်ရေးဌာနခွဲ #### တာဝန် နှင့် လေ့ကျင့်ရေးဌာနခွဲ ### စစ်ဦးစီးမှူး(ပထမတန်း) (စစ်ဘက်ရေးရာလုံခြုံရေးဌာနခွဲ) ရုံး ### စစ်ဦးစီးမှူး(ပထမတန်း) (ပြည်သူ့စစ်ဌာနခွဲ) ရုံး ## ဦးစီးအရာရှိ(ဗိုလ်မှူးကြီး) (စစ်ရေးဌာန) ရုံး ### ဦးစီးအရာရှိ(ပထမတန်း) (ငွေစာရင်းဌာနခွဲ) ရုံး ### ဦးစီးအရာရှိ(ပထမတန်း) (မှတ်တမ်းဌာနခွဲ) ရုံး ## ဦးစီးအရာရှိ(ဗိုလ်မှူးကြီး) (စစ်ထောက်ဌာန) ရုံး ### ဦးစီးအရာရှိ(ပထမတန်း) (ဖြည့်တင်းရေးနှင့် ထိန်းသိမ်းရေးဌာနခွဲ) ရုံး ### ဦးစီးအရာရှိ(ပထမတန်း) (ထောက်ပံ့ရေးနှင့် ပို့ဆောင်ရေးဌာနခွဲ) ရုံး # စခန်းရုံး === [[ဒေသကွပ်ကဲမှု စစ်ဌာနချုပ် (လောက်ကိုင်)|ဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ်(လောက်ကိုင်)]] === {{Main|ဒေသကွပ်ကဲမှု စစ်ဌာနချုပ် (လောက်ကိုင်)}} ''ဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ်(လောက်ကိုင်)'' အား ဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ်မှူး(လောက်ကိုင်)မှ ဦးစီးပြီး ၎င်း၏ ကွပ်ကဲမှုအောက်တွင် ခြေလျင်/ ခြေမြန်တပ်ရင်း (၉)ရင်းရှိသည်။ === အခြေချ စစ်ဗျူဟာအဖွဲ့ (ကွတ်ခိုင်) === # ခလရ/ ခမရ - (၃)ရင်း === အခြေချ စစ်ဗျူဟာအဖွဲ့ (ကွမ်လုံ) === # ခလရ/ ခမရ - (၃)ရင်း === အခြေချ စစ်ဗျူဟာအဖွဲ့ (တန့်ယန်း)<ref>{{cite web|url=https://burmese.shannews.org/archives/40617|title=တန့်ယန်း စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့မှ စစ်မှုထမ်း ဆင့်ခေါ်ရန် အစည်းအဝေးပြုလုပ်|work=သျှမ်းသံတော်ဆင့်|access-date=၁၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၄|date=၁၅ မတ် ၂၀၂၄ }}</ref> === # ခမရ ၅၂၃ # ခမရ ၃၂၆ ခလရ/ ခမရ - (၃)ရင်း === လှုပ်ရှား အမှတ်(၁)စစ်ဗျူဟာအဖွဲ့ === # ခလရ/ ခမရ (၄)ရင်း === လှုပ်ရှား အမှတ်(၂)စစ်ဗျူဟာအဖွဲ့ === # ခလရ/ ခမရ (၃)ရင်း == တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်နယ်မြေအတွင်းရှိ စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်များ == # [[အမှတ်(၁)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်]] == တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်နယ်မြေအတွင်းရှိ ခြေလျင်တပ်မဟာဌာနချုပ်များ == # [[အမှတ်(၁၆)ခြေလျင်တပ်မဟာဌာနချုပ်]] == အရှေ့မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူးတာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူများ == {{Expand list}} # ဗိုလ်မှူးကြီး အေးကို (ကြည်း - ၆၁၃၃) (၁၁-၇-၁၉၇၂ မှ ၈-၃-၁၉၇၄) # ဗိုလ်မှူးကြီး တင်စိန် (ကြည်း - ၆၁၈၁) (၈-၃-၁၉၇၄ မှ ၅-၄-၁၉၇၆) # ဗိုလ်မှူးကြီး လှဦး (ကြည်း - ၆၂၁၄) (၅-၄-၁၉၇၆ မှ ၂၄-၁၁-၁၉၇၇) # ဗိုလ်မှူးကြီး မင်းနောင် (ကြည်း - ၆၁၂၉) (၂၄-၁၁-၁၉၇၇ မှ ၈-၄-၁၉၇၈) # ဗိုလ်မှူးကြီး အေးစန် (ကြည်း - ၆၁၄၄) (၈-၄-၁၉၇၈ မှ ၁-၉-၁၉၈၀) # ဗိုလ်မှူးကြီး မြင့်လွင် (ကြည်း - ၆၆၀၈) (၁-၉-၁၉၈၀ မှ ၁၉-၈-၁၉၈၁) # ဗိုလ်မှူးကြီး ချစ်ဆွေ (ကြည်း - ၆၄၆၃) (ဗသက - ၈) (၁၉-၈-၁၉၈၁ မှ ၂၈-၃-၁၉၈၃) # ဗိုလ်မှူးချုပ် စိန်အောင် (ကြည်း - ၆၇၄၀) (ဗသက - ၁၀) (၂၈-၃-၁၉၈၃ မှ ၄-၁၁-၁၉၈၅) # ဗိုလ်မှူးကြီး ထွန်း‌ရွှေ (ကြည်း - ၇၅၀၅) # ဗိုလ်မှူးကြီး [[မောင်အေး (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|မောင်အေး]] (ကြည်း - ၇၈၇၅) (စတသ - ၁) # ဗိုလ်ချုပ် မောင်သင့် (ကြည်း - ၇၆၀၀) (ဗသက - ၁၈) # ဗိုလ်ချုပ် အေးကျော် # ဗိုလ်ချုပ် တင်ငွေ # ဗိုလ်ချုပ် [[တင်အောင်မြင့်ဦး၊ ဦး (သီဟသူရ)|သီဟသူရ တင်အောင်မြင့်ဦး]] (ကြည်း - ၁၁၇၁၅) (စတသ - ၁၂) # ဗိုလ်ချုပ် မြင့်လှိုင် (ကြည်း - ) (စတသ - ၁၇) # ဗိုလ်ချုပ် [[အောင်သန်းထွဋ် (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|အောင်သန်းထွဋ်]] (ကြည်း - ၁၄၇၅၁) (စတသ - ၂၀) # ဗိုလ်ချုပ် အောင်ကျော်ဇော (ကြည်း - ၁၇၄၄၄) (စတသ - ၂၄) # ဗိုလ်ချုပ် အောင်စိုး (ကြည်း - ၁၈၈၈၆) (စတသ - ၂၃) # ဗိုလ်ချုပ် [[ဖုန်းမြတ်]] (ကြည်း - ၂၀၃၂၄) (ဗသက - ၇၃) # ဗိုလ်ချုပ် ခင်လှိုင် (ကြည်း - ၂၂၃၈၃) (​တေဇ - ၁၇) # ဗိုလ်ချုပ် အောင်ဇော်အေး (ကြည်း - ၂၀၁၇၅) (စတသ - ၂၈) # ဗိုလ်ချုပ် လှမိုး (ကြည်း - ၂၉၃၅၃) (စတသ - ၃၉) # ဗိုလ်ချုပ် နိုင်နိုင်ဦး (ကြည်း - ၂၅၀၈၉) (စတသ - ၃၅) (ယခု - ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c80n62p87yxo|title=နယ်မြေ‌တွေဆုံးရှုံးခဲ့ပေမဲ့ ရှမ်းမြောက်က ဗိုလ်ချုပ်တွေ ရာထူးတိုး|work=BBC Burmese|access-date=၁၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၄|date=၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> # ဗိုလ်ချုပ် စိုးတင့် (ကြည်း - ၂၁၅၉၅) (​တေဇ - ၁၆) # ဗိုလ်မှူးချုပ် စိုးလှိုင် (ယခင် တပ်မ ၉၉ တပ်မမှူး) (ကြည်း - ၂၉၁၈၀) (တေဇ - ၂၄)<ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/short-news/2024/07/21/387439.html|title=တိုက်ပွဲပြင်းထန်နေချိန် လားရှိုး စစ်တိုင်းမှူး ရာထူးမှ ဖယ်ရှားခံရ|work=The Irrawaddy|access-date=၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၄|date=၂၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၄ }}</ref> # ဗိုလ်မှူးချုပ် မြင့်ကျော်ထွန်း # ဗိုလ်မှူးချုပ် အေးမင်းဦး (ယခင် တပ်မ​တော်နည်းပညာတက္ကသိုလ် ​ကျောင်းအုပ်ကြီး) ==တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခြင်း== * ၂၀၂၄ ခုနစ် ဇူလိုင် ၃ ရက်တွင် [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်]] နှင့် ပူးပေါင်းအဖွဲ့က အရှေ့မြောက်ပိုင်းစစ်ဌာနချုပ်(ရမခ) တည်ရှိရာ [[လားရှိုးမြို့]] အနီးတစ်ဝိုက်ရှိ တပ်စခန်းများကို စတင်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ * ၂၀၂၄ ခုနစ် ဇူလိုင် ၁၄ ရက် နံနက်အစောပိုင်း [[တပ်မတော်]] မှ [[လောက်ကိုင်မြို့]] တွင် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုပြုလုပ်ခဲ့ပြီးနောက် ယင်းနေ့၌ပင် [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်]] က တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ ဗဟိုကော်မတီအစည်းအဝေးကျင်းပမည့် လေးရက်တာကာလတွင် အစည်းအဝေးအား ဂုဏ်ပြုခြင်းနှင့် စိုးရိမ်မှုအပေါ်လေးစားခြင်းကြောင့် ဇူလိုင် ၁၄ ရက်မှ ဇူလိုင် ၁၈ ရက်အထိ အပစ်အခတ်ရပ်စဲကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://news-eleven.com/article/294322|title=လားရှိုးရှိ အရှေ့မြောက်တိုင်း စစ်ဌာနချုပ်(ရမခ)ကို သိမ်းပိုက်ရရှိဟုဆိုကာ MNDAA အဖွဲ့က ဓာတ်ပုံများထုတ်ပြန်လာ|work=Eleven Media Group|access-date=၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၄|date=၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၄ }}</ref> * အပစ်အခတ်ရပ်စဲထားသော်လည်း မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော် မှ အရှေ့မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်၏ အရေးပါသော ခမရ ၅၀၇ အားသိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ကြောင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.tachileik.net/mm/multimedia/36794|title=လားရှိုးမြို့ အထွက်ရှိ ခမရ ၅၀၇ တပ်စခန်း ကို MNDAA သိမ်းပိုက်သည့် ရုပ်သံထွက်ပေါ်|work=Tachileik News Agency|access-date=၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၄|date=၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၄|archive-date=4 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240804073641/https://www.tachileik.net/mm/multimedia/36794|url-status=dead}}</ref> * [[တပ်မတော်]]မှလည်း မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော် ထိန်းချုပ်ထားသည့် [[သိန္နီမြို့]]တွင် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုပြုလုပ်ခဲ့ရာ [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်]] အဖွဲ့က တရုတ်နိုင်ငံ၏ချက်ချင်းအပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးနှင့် စစ်ပွဲများရပ်တန့်ရေးတောင်းဆိုချက်ကို တက်ကြွစွာတုံ့ပြန်ရန်ဟုဆိုကာ ဇူလိုင် ၁၉ ရက်မှ ဇူလိုင် ၃၁ ရက်အထိ ထပ်မံအပစ်အခတ်ရပ်စဲမည်ဟု ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.bnionline.net/mm/news-105524|title=MNDAA အပစ်ရပ်ကာလ လားရှိုးတိုက်ပွဲ ပြင်းထန်၊ စစ်ကောင်စီ လေကြောင်းဖြင့် တိုက်ခိုက်|work=BNI|access-date=၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၄|date=၂၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၄ }}</ref> *၂၀၂၄ ခုနစ် ဩဂုတ်လ ၁ ရက်နေ့တွင် မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်မှ အရှေ့မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်၏ လက်အောက်ခံ အမှတ် (၉) တပ်မတော် ကုတင်(၁၀၀) စစ်ဆေးရုံအားဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး ကလေးလူနာ၊ ဆရာဝန်၊ သူနာပြုနှင့် ဒဏ်ရာရသူများအပါအဝင် တစ်ရာကျော်ဝန်းကျင်ကို သတ်ဖြတ်ခဲ့ပြီး ကျန် ၂၀၀ ခန့်ကို စစ်သုံ့ပန်း အဖြစ်ဖမ်းဆီးသွားသည်ဟု သတင်းမီဒီယာအချို့က ဖော်ပြကြသည်။<ref>{{cite web|url=https://news-eleven.com/article/294266|title=လားရှိုးရှိ အမှတ်(၉) တပ်မတော် ကုတင် ၁၀၀ ဆေးရုံကို MNDAA နှင့် ပူးပေါင်းအဖွဲ့က စီးနင်းတိုက်ခိုက်ပြီး သွေးအေးအေးဖြင့် ရက်ရက်စက်စက် ပစ်ခတ်သတ်ဖြတ်ခံရမှုဖြစ်စဉ်၌ ကလေးလူနာ၊ ဆရာဝန်၊ သူနာပြုနှင့် ဒဏ်ရာရသူများအပါအဝင် တစ်ရာကျော် သေဆုံးဟု သိရ|work=Eleven Media Group|access-date=၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၄|date=၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၄ }}</ref> <ref>{{cite web|url=https://burmese.dvb.no/post/663269|title=လားရှိုး စစ်ဆေးရုံက ဆရာဝန်၊ သူနာပြုနှင့် လူနာ ၁၀၀ ကျော်သေ၊ ၂၀၀ ခန့် အလင်းဝင်|work=DVB|access-date=၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၄|date=၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၄ }}</ref> <ref>{{cite web|url=https://myanmar.gov.mm/news-media/-/asset_publisher/Jb7SCMXVsWI1/content/%25E1%2580%259B%25E1%2580%25BE%25E1%2580%2599%25E1%2580%25BA%25E1%2580%25B8%25E1%2580%2595%25E1%2580%25BC%25E1%2580%258A%25E1%2580%25BA%25E1%2580%2594%25E1%2580%259A%25E1%2580%25BA-%25E1%2580%2599%25E1%2580%25BC%25E1%2580%25B1%25E1%2580%25AC%25E-69?_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_Jb7SCMXVsWI1_redirect=https%3A%2F%2Fmyanmar.gov.mm%2Fnews-media%3Fp_p_id%3Dcom_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_Jb7SCMXVsWI1%26p_p_lifecycle%3D0%26p_p_state%3Dnormal%26p_p_mode%3Dview%26_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_Jb7SCMXVsWI1_cur%3D0%26p_r_p_resetCur%3Dfalse%26_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_Jb7SCMXVsWI1_assetEntryId%3D355446660|title=ရှမ်းပြည်နယ်(မြောက်ပိုင်း)၊ လားရှိုးမြို့ရှိ တပ်မတော်ဆေးရုံကို ရှော့တိုက်ဒုံးများ၊ လက်နက်ကြီးများနှင့် Drone များဖြင့် ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည့် MNDAA အကြမ်းဖက်သောင်းကျန်းသူအဖွဲ့အား အဖွဲ့အစည်းအသီးသီးမှ ပြင်းထန်စွာ ကန့်ကွက်ရှုတ်ချကြောင်း သဘောထားများထုတ်ပြန်|work=MYANMAR NATIONAL PORTAL|access-date=၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၄|date=၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၄ }}</ref> * ၂၀၂၄ ခုနစ် ဩဂုတ်လ ၃ ရက်နေ့တွင် [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်]] မှ အရှေ့မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်အား သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ကြောင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ <ref>{{cite web|url=https://news-eleven.com/article/294322|title=လားရှိုးရှိ အရှေ့မြောက်တိုင်း စစ်ဌာနချုပ်(ရမခ)ကို သိမ်းပိုက်ရရှိဟုဆိုကာ MNDAA အဖွဲ့က ဓာတ်ပုံများထုတ်ပြန်လာ|work=Eleven Media Group|access-date=၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၄|date=၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၄ }}</ref> * ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၅ရက် မနက်ပိုင်းတွင် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] သတင်းထုတ်ပြန်ရေးအဖွဲ့ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ် [[ဇော်မင်းထွန်း]] က အရှေ့မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် ကျရှုံးသွားသည့်အကြောင်း အပါအဝင် အရာရှိကြီးအချို့ အဖမ်းခံရကြောင်း ပြောဆိုသည်။<ref>{{cite web|url=https://news-eleven.com/article/294342|title=လားရှိုးရှိ အရှေ့မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်နှင့် ဆက်သွယ်မှုပြတ်တောက်နေပြီး အတည်ပြုဆဲသတင်းများအရ အရာရှိကြီးအချို့ဖမ်းဆီးခံထားရကြောင်း နစက ပြောကြား|work=Eleven Media Group|access-date=၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၄|date=၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၄}}</ref> * ၂၀၂၄ ခုနစ် ဩဂုတ်လ ၃၀ ရက်နေ့တွင် [[တပ်မတော် (လေ)]] မှ မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော် ထိန်းချုပ်ရာ [[လားရှိုးမြို့]] သို့ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုများ စတင်ပြုလုပ်ခဲ့သည်။<ref>https://www.rfa.org/burmese/news/larshio-city-junta-bomb-08302024141304.html</ref> * ၂၀၂၄ စက်တင်ဘာ ၂၂ ရက်နေ့တွင် တပ်မတော် အား မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော် မှ ထိုသို့ဗုံးကြဲမှုများသည် ငြိမ်းချမ်းရေးကို ထိခိုက်စေကြောင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>https://www.rfa.org/burmese/news/mndaa-said-military-bomb-damage-peace-09232024050757.html</ref> * ၂၀၂၄ ခုနစ် စက်တင်ဘာလ ၁၈ ရက်နေ့တွင် မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော် က နိုင်ငံမှ ခွဲထွက်မည်မဟုတ်ကြောင်းနှင့် [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]] (NUG) နှင့်လည်း ပူးပေါင်းမည် မဟုတ်ဟု ကြေညာချက်ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ လက်ရှိ [[မြန်မာနိုင်ငံ]] ၏ အခြေအနေများအား [[တရုတ်နိုင်ငံ]]က ကြားဝင်စေ့စပ်ဖြေရှင်းပေးရန် [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်]] က တောင်းဆိုခဲ့သည်<ref>https://www.rfa.org/burmese/news/mndaa-china-mediate-09182024161157.html</ref> * ၂၀၂၄ ခုနစ် စက်တင်ဘာ ၈ ရက်နေ့တွင် [[လားရှိုးမြို့]] ကို စစ်ပြီးသွားပြီဟု [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်]] က ကြေညာပြီး ပြန်လည်ထူထောင်ရေးလုပ်ဆောင်နေချိန် ထိုနေ့နှင့် စက်တင်ဘာ ၉ ရက် နှစ်ရက်ဆက် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု ခံခဲ့ရသည်။ ထို့အပြင် စက်တင်ဘာ ၁၀ ရက်၊ ၁၃ ရက်နှင့် ၂၁ ရက်များတွင်လည်း တိုက်ခိုက်ခံခဲ့ရသည့်အပြင်၂၄ ရက်နှင့် ၂၅ ရက်နေ့များတွင်လည်း လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု ခံခဲ့ရပြီး ဗုံးကြဲခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |url=https://www.mtnewstoday.com/?p=75831 |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |access-date=25 September 2024 |archive-date=25 September 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240925061339/https://www.mtnewstoday.com/?p=75831 |url-status=dead }}</ref> == ကိုးကား == {{reflist}} == နောက်ထပ်ကြည့်ရန် == * [[မြောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] * [[ရန်ကုန်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] * [[နေပြည်တော်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] * [[တောင်ခမ်းတိုက်ပွဲ]] {{တပ်မတော် (ကြည်း)}} [[ကဏ္ဍ:တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်များ]] bg6rhp0sgpx6p9yzfm4cv40txutiaol 0 8474 1050130 1045842 2026-08-24T14:32:49Z ~2026-46331-21 147344 ချင့်ချိန်စားသုံးရန် 1050130 wikitext text/x-wiki {{Infobox food | name = Fish paste | image = A square of shrimp paste from Hung Kee store.jpg | caption = A fish paste | alternate_name = Prawn sauce, trasi, terasi, belacan | country = | region = [[အရှေ့တောင်အာရှ]] [[မြန်မာနိုင်ငံ]] | origin = [[မြန်မာနိုင်ငံ]] | course = | type = Condiment | served = | main_ingredient = fermented fish(ငါးပိကောင်) | variations = | calories = | other = }} [[File:Shrimp.paste-hill tracts.jpg|thumb|200px|ငါးပိရောင်းနေသူ ဈေးသည် တစ်ဦး]] '''ငါးပိ'''နှင့် တို့စရာတို့သည် ထမင်း၊ ဟင်း၊ ဟင်းချိုတို့နှင့်အတူ မြန်မာတို့၏ အစားအစာတွင် အခြေခံများ ဖြစ်ကြသည်။ ထမင်းကို ဟင်းနှင့်တွဲဖက်၍ မစားရစေကာမူ ငါးပိ၊ တို့စရာတို့နှင့် တွဲဖက်၍ မစားရလျှင် ပြည့်ပြည့်ဝဝ စားသောက်ရသည်ဟု မြန်မာတို့က မယူဆကြပေ။ အထူးသဖြင့် တောင်သူ လယ်သမားနှင့် အလုပ်ကြမ်းသမားတို့အဖို့ ငါးပိသည် အဓိက အာဟာရပင်ဖြစ်သည်။ ငါးအစိုကို ဆားဖြင့် အထပ်ထပ် သိပ်ထားလျှင်သော်လည်းကောင်း၊ ငါး၊ ပုစွန်၊ ကဏန်းစသည်တို့ကို ဆားပက်နေလှန်း၍ ဆုံဖြင့်ထောင်းထားလျှင် သော်လည်းကောင်း ငါးပိဟု ခေါ်လေသည်။ ငါးပိကို မြန်မာတို့သာမက ထိုင်း၊ မလေးရှား၊ ကမ္ဘောဒီးယား၊ လာအို၊ ဗီယက်နမ်၊ စင်ကာပူ၊ ဖိလစ်ပိုင်၊ အင်ဒိုနီးရှား စသည့် အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံများတွင်လည်း စားသုံးတတ်ကြသည်။ ငါးပိကို ထိုင်းဘာသာဖြင့် ကပိ (กะปิ) ဟူ၍ ခေါ်သည်။ မလေးဘာသာဖြင့် ဗာလချောင် (belachan)၊ အင်ဒိုနီးရှားဘာသာဖြင့် တရာစီ (terasi) ဟုခေါ်သည်။ ထိုင်းငါးပိလုပ်နည်းနှင့် မွန်မြန်မာ ငါးပိလုပ်နည်းမှာ အတူတူပင်ဖြစ်သည်။ == ငါးပိမျိုးခွဲများ == မြန်မာနိုင်ငံတွင် နေ့စဉ်စားသုံးသော ငါးပိကို အကြမ်းအားဖြင့် စိမ်းစားငါးပိ၊ မျှင်ငါးပိ၊ ဓမင်းငါးပိ၊ ရေကျိုငါးပိနှင့် ငါးပိကောင်ဟု ခွဲခြားနိုင်သည်။ မြန်မာတို့သည် ဟင်းချက်ရာ၌ ငါးပိအား ဟင်းမျိုးခတ်အဖြစ် ထည့်သုံးကြသည်။ အဆိုပါ ငါးပိအား ငါးဖြင့်သော်လည်းကောင်း၊ ပုစွန်၊မျှင်များဖြင့်သော်လည်းကောင်း ပြုလုပ်လေ့ရှိသည်။ ငါး ငါးပိပြုလုပ်ရာတွင် ငါး၊ ပုစွန်ပေါက်၊ ကဏန်းအငယ် အစရှိသဖြင့် ဖမ်းဆီးရမိလာသမျှအား နေခြောက်လှန်း၍တစ်မျိုး၊ ဆားနယ်ခြောက်လုပ်၍တစ်ဖုံ ပြုလုပ်ပြီး ရောနှောထုထောင်းကာ ငါးပိဖြစ်အောင် အသွင်ပြောင်းယူကြသည်။ ထိုသို့ ထုထောင်းရာတွင် ကြေညက်ခဲသည့် အကြေးခွံ၊ ငါးအရိုး အပိုင်းအစကလေးများ ရောပါတတ်သည်။ ရေနှင့် ဦးစွာဖျော်ပြီး အဆိုပါအပိုင်းအစကလေးများအား ဖယ်ထုတ်ပြီးမှ အသုံးပြုသင့်သည်။ အသုံးပြုသော ငါး၊ ပုစွန်၊ ကဏန်းများ၏ ‌ခြောက်သွေ့မှုအပေါ်မူတည်၍ အနံ့အသက်၊ အရသာ ကွာခြားတတ်သည်။ ပုစွန်ငါးပိ အနေဖြင့်မူ ရွှေပုစွန်ခြောက်ပြုလုပ်ပြီး ကျန်ရှိနေသော အပိုင်းအစများ၊  ရေခဲပုစွန်အနေဖြင့် ရောင်းတန်းမဝင်သော ‌ပုစွန်ခေါင်းနှင့် အခွံများအား ကြိတ်၊ ထောင်း၍ ငါးပိပြုလုပ်လေ့ ရှိသည်။ ဖောင်တော်ဦး(ပုစွန်ခေါင်းထိပ်မှ အစူးချွန်)နှင့် မကြေညက်သည့်အခွံမာကလေးများ ပါဝင်တတ်သည်မှအပ ပုစွန်အရသာ သင်းပျံ့ပျံ့အား ခံစားနိုင်သည်။ မျှင်ငါးပိကို မျှင်(ခေါ်)ဂွေးကောင်လေးများဖြင့် ပြုလုပ်သည်။ ရရှိသည့် ရေမြေဒေသအပေါ်မူတည်၍ အရောင်၊ အရည်အသွေး ကွဲပြားတတ်သည်။ မြစ်ချောင်းများမှ ဖမ်းဆီးရမိသော မျှင်ကောင်ငယ် ကလေးများမှာ ဖြူဖျော့ဖျော့နှင့် နုန်းမြေမှုန်ကလေးများ ကပ်ငြိပါလာတတ်သည်။ ဆားငန်ရည်ပြင်းသော ပင်လယ်ပြင်မှ ဖမ်းဆီးရမိသော မျှင်ကောင်အငယ်လေးများမှာမူ ပန်းရောင်ဖျော့ဖျော့ ရှိတတ်သည်။ မျှင်ကောင်ငယ်ကလေးများမှာ နူးညံ့လွန်းသဖြင့် ထု၊ ထောင်း၊ ကြိတ်လိုက်သည်နှင့် လွယ်လင့်တကူ ကြေညက်သွားလေ့ရှိသည်။ ရေတွင် လွယ်လင့်တကူ ပျော်ဝင်နိုင်သည်။ ငါး ငါးပိ၊ ပုစွန်ငါးပိ၊ မျှင်ငါးပိဟူ၍ ကွဲပြားခြားနားလေရာ တန်ဖိုးသည်လည်း ကွာခြားသည်။ အလားတူ ငါးပိပြုလုပ်သူ၏ စေတနာသက်ရောက်မှုအပေါ်မူတည်ပြီး အရသာရော အနံ့အသက်ပါ ကွဲပြားနိုင်သည်။ သန့်စင်ကောင်းမွန်ပြီး အရသာရှိသော မျှင်ငါးပိကို ငပလီကမ်းခြေ၊ ဂျိတ္တောကျေးရွာမှ ရနိုင်သည်။ သက်နိုင်(ဂျိတ္တော) === စိမ်းစားငါးပိ === စိမ်းစားငါးပိကို ပုစွန်ဆိတ်ကလေးများမှ ပြုလုပ်သည်။ တစ်ခါတစ်ရံ ပုစွန်ဆိတ်များသည် ငါးကလေးများနှင့် ရောနေတတ်သည်။ ထို့ကြောင့် စိမ်းစားငါးပိကို ပုစွန်ဆိတ်နှင့် ငါးကလေးများမှ ပြုလုပ်ပြီး ၎င်းတို့ကို နေပူတွင် ၃၊ ၄ ရက်မျှလှန်း၍ အတန်ငယ်ခြောက်သောအခါ ဆုံတွင် ထည့်၍ ထောင်းရသည်။ အတန်ညက်လေမှ ဆားထပ်ထည့်၍ ထပ်ထောင်းရပြန်သည်။ ဆားသမသွားသည့်အခါ ငါးပိကို မြေအိုးတွင် အနည်းဆုံး ၃၊ ၄ လမျှ သိပ်ထားရသည်။ ထိုအခါ ငါး၊ ပုစွန်တို့၏ အခွံတို့နှင့် အရိုးများသည် ကြေပြီဖြစ်၍ ငါးပိမှာ စားသုံးရန် အသင့်ဖြစ်လာသည်။ စိမ်းစားငါးပိကို မြိတ်နှင့် ထားဝယ်နယ်များတွင် လုပ်ကိုင်ကြ၍ ဒေသကိုအစွဲပြုကာ မြိတ်စိမ်းစား၊ ထားဝယ်စိမ်းစားဟု ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။ === မျှင်ငါးပိ === မျှင်ငါးပိကို ကျောက်ပုစွန်ဆိတ်ကလေး တစ်မျိုးမှ လုပ်သည်။ လုပ်နည်းမှာ စိမ်းစားငါးပိ လုပ်နည်းနှင့် အတူတူပင် ဖြစ်သည်။ မျှင်ပိုက်နှင့် ဖမ်း၍ရသော မျှင်များကို အစွဲပြု၍ မျှင်ငါးပိဟု ခေါ်ခြင်းဖြစ်သည်။ မျှင်ထဲတွင် အထက်ပါ ကျောက်ပုစွန်ဆိတ်အပြင် ကဏန်းကလေး၊ ငါးကလေးများလည်း ပါဝင်သည်။ မျှင်ငါးပိမှာ ဘိုကလေး (ဖျာပုံနယ်)၊ လပွတ္တာ (မြောင်းမြနယ်)၊ သက္ကယ်သောင် (ပုသိမ်နယ်) တို့မှ အများအားဖြင့် ထွက်သည်။ တော်သလင်းလဆန်းသည်နှင့် မျှင်(ခေါ်)ဂွေးကောင်ငယ်ကလေးများ ငပလီကမ်းခြေတစ်လျှောက်သို့ ဝင်‌ရောက်ကျက်စားလေ့ရှိသည်။ ထိုမျှင်ကောင်ငယ်ကလေးများမှာ အုပ်စုဖွဲ့နေထိုင်တတ်ပြီး  ‌ပင်လယ်ရေပြင်အထက်၌ ပေါလောမျောပါနေတတ်သလို ရေအောက်ငုပ်လျှိုးလျက် သွားလာကြလေ့ရှိသည်။ ကမ်းခြေကမ်းစပ်သို့ ဝင်ရောက်လာသည့် မျှင်များအား ယခင်အချိန်က ကမ်းဆွဲပိုက်များ အသုံးပြု၍ ဖမ်းဆီးကြသည်။ ထို့နောက် ပိုက်ကွန်များ အသုံးပြုလျက် ရေနက်ပိုင်းထိ သွားရောက်ကာ မျှင်ခဲများကို ရှာဖွေဖမ်းဆီးကြပြန်သည်။ ထိုမှတစ်ဖန် ရေအောက်၌ နစ်မြုပ်သွားလာနေသည်များကို ရေငုပ်မျက်မှန်များ အသုံးပြုရှာဖွေလာကြသည်။ ကမ်းဆွဲပိုက်ဖြင့် ရှာဖွေဖမ်းဆီးရာတွင် လူဦးရေ (၁၁)ယောက်၊ (၁၂)ယောက် အသုံးပြုရသည်။ ပိုက်ကွန်အသုံးပြုသူများအဖို့ နှစ်ယောက်သုံးယောက်ဆိုလျှင် အလုပ်ဖြစ်ကြ၏။ ခေတ်ကာလ ပြောင်းလာ သည်နှင့်အမျှ ရှာဖွေဖမ်းဆီးသည့် နည်းစနစ်များ ပြောင်းလဲလာခဲ့သည်။ ကမ်းဆွဲပိုက်နေရာတွင် မျှင်ကျော့ပိုက်များ အစားထိုးဝင်ရောက်လာသည်။ ဇာခြင်ထောင်ပိုက်(သို့) တစ်မတ် ကွင်းဖော့ပိုက်များကို ကျော့ပိုက်ကဲ့သို့ဆင်ပြီး ညဘက် မီးထွန်းလျက် မျှင်ကောင်ငယ်လေးများကို ကျော့ပြီး ယူကြ၏။ လူဦးရေ (၁၅)ယောက်၊ (၁၈)ယောက်မှသည် လူ(၂၀) အထိ လိုက်ပါပြီး တစ်မီးထွန်း၊ နှစ်မီးထွန်း အလျဉ်းသင့်သလို ပြုလုပ်ဖမ်းဆီးကြသည်။ ရရှိလာသည့် မျှင်ကောင်ငယ်ကလေးများအား နှစ်နာရီခန့် နေလှန်းရသည်။ ငါးနှင့်အမှိုက်များ ရောနှော ပါဝင်ပါက သန့်စင်ဖယ်ထုတ်ရန် လိုအပ်သည်။ ငါးပိထောင်းရာတွင် ငါးအငယ်လေးများ ပါဝင်သွားပါက ခါးသက်သက် ဖြစ်တတ်၏။ သန့်စင်ပြီး မျှင်များအား ကြိတ်စက် အသုံးပြု၍ သော်လည်းကောင်း၊ ‌ခြေနင်း မောင်း(သို့) လက်ထောင်းဆုံ အသုံးပြု၍ သော်လည်းကောင်း ငါးပိအဖြစ် အသွင်ပြောင်းယူရသည်။ ကြိတ်စက်နှင့်ကြိတ်ပါက ကြေညက်မှုမရှိ၊ အဖတ်ပါသဖြင့် ခြေနင်းမောင်းကိုသာ အသုံးပြုသူများ၏။ ခြေနင်းမောင်း အရွယ်အစားကို မူတည်ပြီး တစ်ဆုံတွင် ငါးပိဿာမှ ခုနစ်ပိဿာအထိ ဝင်ဆံ့အောင်ထည့်၍ ထောင်းကြရသည်။ ထိုသို့ ထောင်းရာတွင် မောင်းနင်းသူ နှစ်ယောက်(သို့)သုံးယောက် ရှိတတ်ပြီး မျှင်ကောင်ငယ်ကလေးများ ကြေညက်အောင် ဟိုဘက်၊ သည်ဘက် လှည့်ပြန်ပေးရသော လူတစ်ယောက် ထားရှိရန် လိုအပ်သည်။ သူက ကြေညက်မှုရှိမရှိ အဆုံးအဖြတ် ပေးရသည်။ နာရီဝက် လေးဆယ့်ငါးမိနစ်ခန့် ထောင်းပြီးပါက တစ်ထပ်(တစ်ကြိမ်) ထောင်းငါးပိ ရရှိလာသည်။ ကြော် လှော် ချက်ပြုတ်ရာတွင် အသုံးပြုနိုင်ပေပြီ။ ရောင်းတန်းဝင် ငါးပိဖြစ်ရန်အတွက်မူ တစ်ထပ်ထောင်းများအား နေပြန်လှန်းပြီး နောက်တစ်ကြိမ် ထောင်းရသည်။ နှစ်ကြိမ်‌ ထောင်းပြီးသည်နှင့် မျှင်ဖတ်များ ကင်းစင်ကာ ရေတွင် လွယ်လင့်တကူ ပျော်ဝင် နိုင်သည့် အခြေအနေသို့ ရောက်ရှိလာသည်။ မျှင်ငါးပိ စစ်စစ်ကိုမှ စားသုံးချင်သူများအနေဖြင့်မူ နောက် တစ်ကြိမ် နေလှန်းပြီး ထောင်းရန်လိုအပ်သည်။ ထိုသို့ ပြုလုပ်နိုင်ပါက တစ်နှစ်၊ နှစ်နှစ်သိုလှောင်သိမ်း ဆည်းထားသည့်တိုင် အရောင်အနည်းငယ် ညိုသွားသည်မှအပ မူလအရသာမပျက် စားသုံးနိုင်သည်။ ဂျိတ္တောရွာမှ ထွက်ရှိသော မျှင်ငါးပိများတွင် ဆိုးဆေးကဲ့သို့ ဓာတုဆေးဝါးကင်းစင်ခြင်း၊ နဂို မျှင်ကောင်ငယ် ကလေးများ၏ ပန်းသွေးရောင်ဖျော့ဖျော့ ရှိတတ်ခြင်း၊ ကျောက် သဲ အမှိုက် ငါး ကင်းစင်ပြီး မျှင်၏ ထူးကဲ သော အရသာကို အပြည့်အဝ ခံစားနိုင်ခြင်း၊ ခါးသက်မှု မရှိခြင်း၊ ရနံ့မွှေးခြင်း၊ ငါးပိကြော်ကဲ့သို့ သီးခြားဟင်းလျာတစ်ခွက် ဖန်တီးစားသောက်နိုင်ခြင်း အစရှိသည့် အကျိုးကျေးဇူးများ ရရှိနိုင်သည်။ မျှင်ငပိတွင်အကောင်းဆုံးငပိသည်ကား မောင်းတောမြို့နယ် ‌‌ေအာင်ဗလ ‌ရွာမှထွက်ရှိ ‌‌ သောငပိမှာအ‌ေကာင်းဆုံးဖြစ်သည်။ === ဓမင်းငါးပိ === ဓမင်းငါးပိမှာ ဓမင်းထောင်၍ရသော ငါးကလေး အမျိုးမျိုးတို့ကို နေလှန်း၊ ဆားပက်၍ ထောင်းယူရသော ငါးပိဖြစ်သည်။ ငါးပေါသည့် အရပ်တိုင်း၌ ဓမင်းငါးပိ လုပ်ကြသည်။ === ရေကျိုငါးပိ === ရေကျိုငါးပိမှာ အရည်ကျို၍ စားရသော ငါးပိမျိုးဖြစ်သည်။ အချို့ကလည်း ရေချိုငါးပိဟု ခေါ်ကြသည်။ သို့သော် ရေချိုငါးပိ လုပ်သောငါးမှာ ရေချိုရေငန် နှစ်ဌာနမှ ရသောငါးများ ဖြစ်သည်။ ထိုငါးများမှာ များသောအားဖြင့် အကောင်လတ်၊ အကောင်ကြီးများ ဖြစ်သည်။ ယင်းတို့ကို ခါးကျိုးရုံမျှထောင်း၍ ငါးပိလုပ်ရသည်။ ရေကျိုငါးပိထဲတွင် သုံးဦးစပ်ငါးပိမှာ ထင်ရှားသည်။ များသောအားဖြင့် ငါးရံ့၊ ငါးဖယ်နှင့် ငါးပြေမ ငါးသုံးမျိုးကို စပ်၍လုပ်သော ငါးပိကို လူကြိုက်များသည်။ ထို့အပြင် ဆုံထုံးငါးပိဟူ၍လည်း ရှိသေးသည်။ ဆုံထုံးငါးပိမှာ အင်းမှရသော ခါးချိုးပြီး ငါးများကို ဆုံတွင် ထည့်ထောင်းရာ မညက်တညက်လုံးထွေးထွေး အခြေအနေ၌ရှိသော ငါးပိဖြစ်သည်။ ထိုထက်ညက်အောင် ဆက်ထောင်းလျှင် ထောင်းသားငါးပိဟု ခေါ်ပြန်သည်။ ငါးအသေးစားများမှ လုပ်သောငါးပိကို ငါးနုပ်ငါးပိဟု ခေါ်ကြသည်။ ယင်းသည်လည်း သုံးဦးစပ်ငါးပိ၌ အပါအဝင် ဖြစ်သည်။ === ငါးပိကောင် === ငါးကို အကောင်လိုက် ဆားပက်၍ ကုပ်နှိပ်ထားသော ငါးပိကို ငါးပိကောင်ဟု ခေါ်သည်။ ငါးပိကောင်လုပ်နည်းမှာ မျှင်ငါးပိ၊ ဓမင်းငါးပိ၊ ရေကျိုငါးပိ လုပ်နည်းနှင့် မတူချေ။ မိလာသော ငါးများကို ငါးပိလုပ်ရန်ငါးနှင့် ငါးပိကောင် လုပ်ရန်ငါးဟူ၍ ရွေးချယ်ရသည်။ ထိုနောက် ငါးပိကောင်လုပ်ရန် ငါးများကို ရေစင်တင်ရသည်။ ရေစင်တင်သည် ဆိုသည်မှာ ငါးများကို ရေစင်ပေါ်တင်၍ ဆေးကြောခြင်းဖြစ်သည်။ ရေစင်တင်ငါးများမှာ အူ၊ အသည်း ထုတ်ပြီး၊ ခေါင်းဖြတ်ပြီး ငါးများဖြစ်သည်။ ထိုနောက် ငါးများကို ရိုင်ပတ်ထဲတွင် ထည့်၍ အပေါက်ဖောက်ထားသည့် ယောက်မနှင့် မွှေရသည်။ သို့မှသာ အကြေးစင်သည်။ ထိုနောက်တစ်ဖန် ရေစင်တင်ပြီးလျှင် အညှီနှင့် အရိအရွဲများ ကျဆင်းစေရန် ဆားပက်ပေးရသည်။ ယင်းကို ရေထုတ်ဆားပေါက်ခြင်းဟု ခေါ်သည်။ ထိုနောက် ထွန်ခြစ်၊ ခက်ရင်းတို့ဖြင့် ဆွပေးရသည်။ ဤသည်ကို ခါးချိုးသည်ဟု ခေါ်သည်။ ရေစစ်၍သွားသောအခါ ငါးများကို ရေစင်မှချ၍ အသားတွင်းသို့ ဆားဝင်စေရန် ဆားဖြူးပေးရသည်။ ဤသည်ကို ဆားကူးသည်ဟုခေါ်သည်။ ပြီးလျှင် စည်သို့သွင်းကာ အသားတစ်ထပ်၊ ဆားတစ်ထပ် သိပ်ရသည်။ ယင်းသို့ ငါးပိသိပ်ရာ၌ သစ်သားခုံဖိနပ်ဖြင့်နင်း၍ သစ်သားတုံးနှင့် ဆောင့်ပေးရသည်။ ငါးပိစည်မှာ အိမ်ခေါင်ပက်လက်ပုံ ဆောက်လုပ်ထားသည်ဖြစ်၍ ငါးပိမှကျသော [[ငံပြာရည်]]သည် ရေတံလျှောက်မှတစ်ဆင့် ငံပြာရည်အိုးထဲသို့ စီးဆင်းလေသည်။ ထိုနောက် ငါးပိကောင်ကို စည်မှထုတ်၍ နေသတ်ရသည်။ နေသတ်ခြင်းမှာ စည်အတွင်း၌ သိပ်ပြီးငါးကို အပြင်ထုတ်၍ နေပူလှန်းခြင်း ဖြစ်သည်။ ထိုနောက် ဆားပြန်ကူးပြီး စည်ပြန်သိပ်ရသည်။ အကယ်၍ အငန်ရည် စစ်သွားလျှင် ထပ်၍ ဆားဖြူးပေးရသည်။ အငန်လွန်လျှင် ဆန်မှုန့်ကိုဖြစ်စေ၊ ထောင်းပြီးသား ပြုတ်ဆန်ကိုဖြစ်စေ၊ ဆန်ကွဲပြုတ်ကိုဖြစ်စေ ရောပေးရသည်။ == ငါးပိမှ ရရှိသော အာဟာရဓာတ်များ == ငါးပိတွင် ရေ၊ ပရိုတင်းနှင့် တွင်းထွက် သတ္တုဓာတ် များ ပါရှိသည်။ တွင်းထွက်သတ္တုဓာတ်များအနက် ဆားအပြင် ကယ်လဆီယမ်နှင့် ဖော့စဖောရပ်ခေါ် ဒြပ်စင်များလည်းပါသည်။ ထို့ပြင် သွေးကောင်းရန်အတွက် သံဓာတ်လည်း ပါသည်။ ငါးပိတွင် ရေရာခိုင်နှုန်း ၄၀ မှ ၅၀ အထိ၊ ပရိုတင်းရာခိုင်နှုန်း ၂၀ မှ ၃၀ ထိ၊ အဆီရာခိုင်နှုန်း ၃ မှ ၄ အထိ ပါဝင်သည်။ စိမ်းစားနှင့် မျှင်ငါးပိတွင် ဆားရာခိုင်နှုန်း ၁၀ မှ ၂၅၊ ရေကျို ငါးပိ၊ ဓမင်းငါးပိနှင့် ငါးပိကောင်များတွင် ဆားရာခိုင်နှုန်း ၂၀ မှ ၃၀ အထိ ပါဝင်ကြသည်။ အသားနှင့် အဆီများပါသောကြောင့် ငါးပိသည် အခြားအသားများကဲ့သို့ အပူဓာတ်ကို ပေးသည်။ ငါးပိအမျိုးအစားကိုလိုက်၍ ငါးပိတစ်အောင်စလျှင် အပူဓာတ် ၃၁ ကယ်လိုရီမှ ၄၈ ကယ်လိုရီအထိ ပေးနိုင်သည်။ ဤအချက်တွင် ငါးပိသည် အမဲသား၊ ဆိတ်သားနှင့် ဝက်သားလောက်ပင် အာဟာရတန်ဖိုးရှိသည်။ ငါးပိတွင် ကယ်လဆီယမ်ဒြပ်စင်သည် ၁ ဒသမ ၅ မှ ၂ ဒသမ ၅ ရာခိုင်နှုန်း အထိပါသည်။ ဖော့စဖောရပ်မှာမူ ၀ ဒသမ ၇၅ မှ ၁ ဒသမ ၂၅ ရာခိုင်နှုန်းအထိ ပါသည်။ အစားအစာ များတွင် ကယ်လဆီယမ် ရာခိုင်နှုန်းများသည် အောက်ပါ အတိုင်း ဖြစ်သည်။ *နို့ ၀ ဒသမ ၁၂ ရာခိုင်နှုန်း *ကြက်သွန်ဖြူ ၀ ဒသမ ၃၀ ရာခိုင်နှုန်း *နှမ်း ၁ ဒသမ ၄၅ ရာခိုင်နှုန်း *ဒန့်သလွန်ရွက် ၀ ဒသမ ၄၄ ရာခိုင်နှုန်း *တရုတ်နံနံရွက် ၀ ဒသမ ၂၃ ရာခိုင်နှုန်း *ပူဒီနာ ၀ ဒသမ ၂၀ ရာခိုင်နှုန်း အထက်ပါ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် ယှဉ်ကြည့်သော် ငါးပိသည် [[ကယ်လဆီယမ်]]များစွာ ပါသည့်အစာဟု ဆိုနိုင်သည်။ ငါးပိ များများစားရန် လိုသည်။ လူ့ခန္ဓာကိုယ်သည် ကယ်လဆီယမ်ဓာတ် လုံလောက်စွာမရလျှင် ရောဂါအမျိုးမျိုး စွဲကပ်တတ်သည်။ လူကြီးတစ်ယောက်လျှင်တစ်နေ့လျှင် ကယ်လဆီယမ် ၀ ဒသမ ၆၈ ဂရမ် လောက် လိုသည်။ ကျွန်ုပ်တို့သည် ငါးပိကို နေ့စဉ်စားပေးခြင်းအားဖြင့် ခန္ဓာကိုယ်ကလိုအပ်သည့် ကယ်လဆီယမ်ဓာတ်ကို ပေါပေါနှင့် ဖြည့်စွက်ပေးနိုင်သည်။ ကယ်လဆီယမ်နှင့် ဖော့စဖောရပ် နှစ်မျိုးစလုံးပင် ခန္ဓာကိုယ်ရှိ အရိုးများကို ခိုင်မာ စေသည်။ ထိုဓာတ်နှစ်မျိုးကို ခန္ဓာကိုယ်က လုံလောက်စွာမရသော် ရစ်ကက်ရောဂါ စွဲကပ်တတ်သည်။ လူကြီးတိုင်းနေ့စဉ် ဖော့စဖောရပ် ၁ ဂရမ်လောက်လိုသည်။ ငါးပိတွင် ကယ်လဆီယမ် ၂ ဆပါလျှင် ဖော့စဖောရပ် ၁ ဆ နှင့် ဖော့စဖောရပ် ၂ ဆပါမှသာ အာဟာရ လုံလောက်သည်။ ကံအားလျော်စွာ ကျွန်ုပ်တို့ နေ့စဉ် စားသုံးနေသောဆန်တွင် ဖော့စဖောရပ်သည် ကယ်လဆီယမ်ထက်ပို၍ ပါသည်။ စက်ကြိတ်ဆန်၏ ကယ်လဆီယမ် နှုန်းမှာ ၀ ဒသမ ၀၁ ရာခိုင် နှုန်းဖြစ်၍ ဖော့စဖောရပ်နှုန်းမှာ ၀ ဒသမ ၁၅ ရာခိုင်နှုန်း ဖြစ်ရာ ငါးပိနှင့် ထမင်းစားခြင်းသည် အာဟာရဖြစ်စေသည်။<ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၃)</ref>သိုသော်ချင့်ချိန်၍စားသုံးသင့်သည်။ == ရေသေရေထရက်နှင့် ငါးပိအိုး == <!-- ပင်လယ်ကမ်းခြေဒေသများတွင် မြန်မာပြက္ခဒိန်လများနှင့် သတ်မှတ်ထားသော ရေသေရေထရက်များမှာ လစဉ်လတိုင်း လဆန်းဖြစ်စေ၊ လဆုတ်ဖြစ်စေ ၁၂၊ ၁၃၊ ၁၄၊ ၁၅ ရက်၊ ၁၊ ၂၊ ၃၊ ၄ ရက်နေ့များသည် ရေထရက်များ ဖြစ်၍ လစဉ်လတိုင်း လဆန်းဖြစ်​စေ၊ လဆုတ်ဖြစ်စေ၊ ၅၊ ၆၊ ၇၊ ၈၊ ၉၊ ၁၀၊ ၁၁ ရက်နေ့များသည် ရေသေရက်များ ဖြစ်သည်။ -->ပင်လယ်တွင် နေထိုင်သော ရေလုပ်သားများသည် မိမိတို့ ပြုလုပ်ထားသော ငါးပိများကို စဉ့်အိုးများဖြင့် သိုလှောင်တတ်ကြသည်။ ၎င်းငါးပိအိုးများသည် ပင်လယ်ကမ်းခြေ၏ မည်သည့်နေရာတွင် ရှိနေပါစေ၊ ရေထရက်များတွင် ငါးပိအိုးမှ ငါးပိရည်များ လျှံထွက်ပြီး၊ ရေသေရက်များတွင် ငါးပိရည်များ ခမ်းခြောက်သွားတတ်သော စိတ်ဝင်စားစရာကောင်းသော ဖြစ်စဉ် ရှိသည်။ ရေထရက်များအတွင်း ငါးပိအိုးမှ ငါးပိရည်များကို ကုန်စင်အောင် ခပ်ထုတ်လိုက်သော်လည်း နောက်တစ်ရက်၌ ပြည့်လျက် ပြန်တွေ့ရသည်။ ခပ်ထုတ်ခြင်း မပြုဘဲ ထားကြည့်ပါက ရေသေရက်များသို့ ရောက်သော် အလိုလို ခမ်းခြောက်သည်။<ref>{{cite book|author= မြိတ်ရွှေစင်| title= ပင်လယ်ပြင်ခရီးလမ်းနှင့် ဖြစ်ရပ်ဆန်းများ|volume= ၂၀၁၅-၂၀၁၆|publisher= မြိတ်တက္ကသိုလ် နှစ်ပတ်လည်မဂ္ဂဇင်း| page = ၆၇| date = ၂၀၁၅-၂၀၁၆ }}</ref> == ကိုးကား == {{reflist}} {{မြန်မာအစားအသောက်}} [[ကဏ္ဍ:ထိုင်း အစားအစာ]] [[ကဏ္ဍ:ဖိလစ်ပိုင် အစားအစာ]] [[ကဏ္ဍ:အင်ဒိုနီးရှား အစားအစာ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အစားအသောက်]] dondcr3xlud1qqsfsqn0o68kyaq6z07 1050140 1050130 2026-08-24T17:36:49Z Dr Lotus Black 31011 [[Special:Contributions/~2026-46331-21|~2026-46331-21]] ([[User talk:~2026-46331-21|ဆွေးနွေး]]) ၏ ပြင်ဆင်မှုကို [[User:Dr Lotus Black|Dr Lotus Black]] ၏ နောက်ဆုံးတည်းဖြတ်မူသို့ နောက်ပြန် ပြန်ပြင်ခဲ့သည် 1045842 wikitext text/x-wiki {{Infobox food | name = Fish paste | image = A square of shrimp paste from Hung Kee store.jpg | caption = A fish paste | alternate_name = Prawn sauce, trasi, terasi, belacan | country = | region = [[အရှေ့တောင်အာရှ]] [[မြန်မာနိုင်ငံ]] | origin = [[မြန်မာနိုင်ငံ]] | course = | type = Condiment | served = | main_ingredient = fermented fish(ငါးပိကောင်) | variations = | calories = | other = }} [[File:Shrimp.paste-hill tracts.jpg|thumb|200px|ငါးပိရောင်းနေသူ ဈေးသည် တစ်ဦး]] '''ငါးပိ'''နှင့် တို့စရာတို့သည် ထမင်း၊ ဟင်း၊ ဟင်းချိုတို့နှင့်အတူ မြန်မာတို့၏ အစားအစာတွင် အခြေခံများ ဖြစ်ကြသည်။ ထမင်းကို ဟင်းနှင့်တွဲဖက်၍ မစားရစေကာမူ ငါးပိ၊ တို့စရာတို့နှင့် တွဲဖက်၍ မစားရလျှင် ပြည့်ပြည့်ဝဝ စားသောက်ရသည်ဟု မြန်မာတို့က မယူဆကြပေ။ အထူးသဖြင့် တောင်သူ လယ်သမားနှင့် အလုပ်ကြမ်းသမားတို့အဖို့ ငါးပိသည် အဓိက အာဟာရပင်ဖြစ်သည်။ ငါးအစိုကို ဆားဖြင့် အထပ်ထပ် သိပ်ထားလျှင်သော်လည်းကောင်း၊ ငါး၊ ပုစွန်၊ ကဏန်းစသည်တို့ကို ဆားပက်နေလှန်း၍ ဆုံဖြင့်ထောင်းထားလျှင် သော်လည်းကောင်း ငါးပိဟု ခေါ်လေသည်။ ငါးပိကို မြန်မာတို့သာမက ထိုင်း၊ မလေးရှား၊ ကမ္ဘောဒီးယား၊ လာအို၊ ဗီယက်နမ်၊ စင်ကာပူ၊ ဖိလစ်ပိုင်၊ အင်ဒိုနီးရှား စသည့် အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံများတွင်လည်း စားသုံးတတ်ကြသည်။ ငါးပိကို ထိုင်းဘာသာဖြင့် ကပိ (กะปิ) ဟူ၍ ခေါ်သည်။ မလေးဘာသာဖြင့် ဗာလချောင် (belachan)၊ အင်ဒိုနီးရှားဘာသာဖြင့် တရာစီ (terasi) ဟုခေါ်သည်။ ထိုင်းငါးပိလုပ်နည်းနှင့် မွန်မြန်မာ ငါးပိလုပ်နည်းမှာ အတူတူပင်ဖြစ်သည်။ == ငါးပိမျိုးခွဲများ == မြန်မာနိုင်ငံတွင် နေ့စဉ်စားသုံးသော ငါးပိကို အကြမ်းအားဖြင့် စိမ်းစားငါးပိ၊ မျှင်ငါးပိ၊ ဓမင်းငါးပိ၊ ရေကျိုငါးပိနှင့် ငါးပိကောင်ဟု ခွဲခြားနိုင်သည်။ မြန်မာတို့သည် ဟင်းချက်ရာ၌ ငါးပိအား ဟင်းမျိုးခတ်အဖြစ် ထည့်သုံးကြသည်။ အဆိုပါ ငါးပိအား ငါးဖြင့်သော်လည်းကောင်း၊ ပုစွန်၊မျှင်များဖြင့်သော်လည်းကောင်း ပြုလုပ်လေ့ရှိသည်။ ငါး ငါးပိပြုလုပ်ရာတွင် ငါး၊ ပုစွန်ပေါက်၊ ကဏန်းအငယ် အစရှိသဖြင့် ဖမ်းဆီးရမိလာသမျှအား နေခြောက်လှန်း၍တစ်မျိုး၊ ဆားနယ်ခြောက်လုပ်၍တစ်ဖုံ ပြုလုပ်ပြီး ရောနှောထုထောင်းကာ ငါးပိဖြစ်အောင် အသွင်ပြောင်းယူကြသည်။ ထိုသို့ ထုထောင်းရာတွင် ကြေညက်ခဲသည့် အကြေးခွံ၊ ငါးအရိုး အပိုင်းအစကလေးများ ရောပါတတ်သည်။ ရေနှင့် ဦးစွာဖျော်ပြီး အဆိုပါအပိုင်းအစကလေးများအား ဖယ်ထုတ်ပြီးမှ အသုံးပြုသင့်သည်။ အသုံးပြုသော ငါး၊ ပုစွန်၊ ကဏန်းများ၏ ‌ခြောက်သွေ့မှုအပေါ်မူတည်၍ အနံ့အသက်၊ အရသာ ကွာခြားတတ်သည်။ ပုစွန်ငါးပိ အနေဖြင့်မူ ရွှေပုစွန်ခြောက်ပြုလုပ်ပြီး ကျန်ရှိနေသော အပိုင်းအစများ၊  ရေခဲပုစွန်အနေဖြင့် ရောင်းတန်းမဝင်သော ‌ပုစွန်ခေါင်းနှင့် အခွံများအား ကြိတ်၊ ထောင်း၍ ငါးပိပြုလုပ်လေ့ ရှိသည်။ ဖောင်တော်ဦး(ပုစွန်ခေါင်းထိပ်မှ အစူးချွန်)နှင့် မကြေညက်သည့်အခွံမာကလေးများ ပါဝင်တတ်သည်မှအပ ပုစွန်အရသာ သင်းပျံ့ပျံ့အား ခံစားနိုင်သည်။ မျှင်ငါးပိကို မျှင်(ခေါ်)ဂွေးကောင်လေးများဖြင့် ပြုလုပ်သည်။ ရရှိသည့် ရေမြေဒေသအပေါ်မူတည်၍ အရောင်၊ အရည်အသွေး ကွဲပြားတတ်သည်။ မြစ်ချောင်းများမှ ဖမ်းဆီးရမိသော မျှင်ကောင်ငယ် ကလေးများမှာ ဖြူဖျော့ဖျော့နှင့် နုန်းမြေမှုန်ကလေးများ ကပ်ငြိပါလာတတ်သည်။ ဆားငန်ရည်ပြင်းသော ပင်လယ်ပြင်မှ ဖမ်းဆီးရမိသော မျှင်ကောင်အငယ်လေးများမှာမူ ပန်းရောင်ဖျော့ဖျော့ ရှိတတ်သည်။ မျှင်ကောင်ငယ်ကလေးများမှာ နူးညံ့လွန်းသဖြင့် ထု၊ ထောင်း၊ ကြိတ်လိုက်သည်နှင့် လွယ်လင့်တကူ ကြေညက်သွားလေ့ရှိသည်။ ရေတွင် လွယ်လင့်တကူ ပျော်ဝင်နိုင်သည်။ ငါး ငါးပိ၊ ပုစွန်ငါးပိ၊ မျှင်ငါးပိဟူ၍ ကွဲပြားခြားနားလေရာ တန်ဖိုးသည်လည်း ကွာခြားသည်။ အလားတူ ငါးပိပြုလုပ်သူ၏ စေတနာသက်ရောက်မှုအပေါ်မူတည်ပြီး အရသာရော အနံ့အသက်ပါ ကွဲပြားနိုင်သည်။ သန့်စင်ကောင်းမွန်ပြီး အရသာရှိသော မျှင်ငါးပိကို ငပလီကမ်းခြေ၊ ဂျိတ္တောကျေးရွာမှ ရနိုင်သည်။ သက်နိုင်(ဂျိတ္တော) === စိမ်းစားငါးပိ === စိမ်းစားငါးပိကို ပုစွန်ဆိတ်ကလေးများမှ ပြုလုပ်သည်။ တစ်ခါတစ်ရံ ပုစွန်ဆိတ်များသည် ငါးကလေးများနှင့် ရောနေတတ်သည်။ ထို့ကြောင့် စိမ်းစားငါးပိကို ပုစွန်ဆိတ်နှင့် ငါးကလေးများမှ ပြုလုပ်ပြီး ၎င်းတို့ကို နေပူတွင် ၃၊ ၄ ရက်မျှလှန်း၍ အတန်ငယ်ခြောက်သောအခါ ဆုံတွင် ထည့်၍ ထောင်းရသည်။ အတန်ညက်လေမှ ဆားထပ်ထည့်၍ ထပ်ထောင်းရပြန်သည်။ ဆားသမသွားသည့်အခါ ငါးပိကို မြေအိုးတွင် အနည်းဆုံး ၃၊ ၄ လမျှ သိပ်ထားရသည်။ ထိုအခါ ငါး၊ ပုစွန်တို့၏ အခွံတို့နှင့် အရိုးများသည် ကြေပြီဖြစ်၍ ငါးပိမှာ စားသုံးရန် အသင့်ဖြစ်လာသည်။ စိမ်းစားငါးပိကို မြိတ်နှင့် ထားဝယ်နယ်များတွင် လုပ်ကိုင်ကြ၍ ဒေသကိုအစွဲပြုကာ မြိတ်စိမ်းစား၊ ထားဝယ်စိမ်းစားဟု ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။ === မျှင်ငါးပိ === မျှင်ငါးပိကို ကျောက်ပုစွန်ဆိတ်ကလေး တစ်မျိုးမှ လုပ်သည်။ လုပ်နည်းမှာ စိမ်းစားငါးပိ လုပ်နည်းနှင့် အတူတူပင် ဖြစ်သည်။ မျှင်ပိုက်နှင့် ဖမ်း၍ရသော မျှင်များကို အစွဲပြု၍ မျှင်ငါးပိဟု ခေါ်ခြင်းဖြစ်သည်။ မျှင်ထဲတွင် အထက်ပါ ကျောက်ပုစွန်ဆိတ်အပြင် ကဏန်းကလေး၊ ငါးကလေးများလည်း ပါဝင်သည်။ မျှင်ငါးပိမှာ ဘိုကလေး (ဖျာပုံနယ်)၊ လပွတ္တာ (မြောင်းမြနယ်)၊ သက္ကယ်သောင် (ပုသိမ်နယ်) တို့မှ အများအားဖြင့် ထွက်သည်။ တော်သလင်းလဆန်းသည်နှင့် မျှင်(ခေါ်)ဂွေးကောင်ငယ်ကလေးများ ငပလီကမ်းခြေတစ်လျှောက်သို့ ဝင်‌ရောက်ကျက်စားလေ့ရှိသည်။ ထိုမျှင်ကောင်ငယ်ကလေးများမှာ အုပ်စုဖွဲ့နေထိုင်တတ်ပြီး  ‌ပင်လယ်ရေပြင်အထက်၌ ပေါလောမျောပါနေတတ်သလို ရေအောက်ငုပ်လျှိုးလျက် သွားလာကြလေ့ရှိသည်။ ကမ်းခြေကမ်းစပ်သို့ ဝင်ရောက်လာသည့် မျှင်များအား ယခင်အချိန်က ကမ်းဆွဲပိုက်များ အသုံးပြု၍ ဖမ်းဆီးကြသည်။ ထို့နောက် ပိုက်ကွန်များ အသုံးပြုလျက် ရေနက်ပိုင်းထိ သွားရောက်ကာ မျှင်ခဲများကို ရှာဖွေဖမ်းဆီးကြပြန်သည်။ ထိုမှတစ်ဖန် ရေအောက်၌ နစ်မြုပ်သွားလာနေသည်များကို ရေငုပ်မျက်မှန်များ အသုံးပြုရှာဖွေလာကြသည်။ ကမ်းဆွဲပိုက်ဖြင့် ရှာဖွေဖမ်းဆီးရာတွင် လူဦးရေ (၁၁)ယောက်၊ (၁၂)ယောက် အသုံးပြုရသည်။ ပိုက်ကွန်အသုံးပြုသူများအဖို့ နှစ်ယောက်သုံးယောက်ဆိုလျှင် အလုပ်ဖြစ်ကြ၏။ ခေတ်ကာလ ပြောင်းလာ သည်နှင့်အမျှ ရှာဖွေဖမ်းဆီးသည့် နည်းစနစ်များ ပြောင်းလဲလာခဲ့သည်။ ကမ်းဆွဲပိုက်နေရာတွင် မျှင်ကျော့ပိုက်များ အစားထိုးဝင်ရောက်လာသည်။ ဇာခြင်ထောင်ပိုက်(သို့) တစ်မတ် ကွင်းဖော့ပိုက်များကို ကျော့ပိုက်ကဲ့သို့ဆင်ပြီး ညဘက် မီးထွန်းလျက် မျှင်ကောင်ငယ်လေးများကို ကျော့ပြီး ယူကြ၏။ လူဦးရေ (၁၅)ယောက်၊ (၁၈)ယောက်မှသည် လူ(၂၀) အထိ လိုက်ပါပြီး တစ်မီးထွန်း၊ နှစ်မီးထွန်း အလျဉ်းသင့်သလို ပြုလုပ်ဖမ်းဆီးကြသည်။ ရရှိလာသည့် မျှင်ကောင်ငယ်ကလေးများအား နှစ်နာရီခန့် နေလှန်းရသည်။ ငါးနှင့်အမှိုက်များ ရောနှော ပါဝင်ပါက သန့်စင်ဖယ်ထုတ်ရန် လိုအပ်သည်။ ငါးပိထောင်းရာတွင် ငါးအငယ်လေးများ ပါဝင်သွားပါက ခါးသက်သက် ဖြစ်တတ်၏။ သန့်စင်ပြီး မျှင်များအား ကြိတ်စက် အသုံးပြု၍ သော်လည်းကောင်း၊ ‌ခြေနင်း မောင်း(သို့) လက်ထောင်းဆုံ အသုံးပြု၍ သော်လည်းကောင်း ငါးပိအဖြစ် အသွင်ပြောင်းယူရသည်။ ကြိတ်စက်နှင့်ကြိတ်ပါက ကြေညက်မှုမရှိ၊ အဖတ်ပါသဖြင့် ခြေနင်းမောင်းကိုသာ အသုံးပြုသူများ၏။ ခြေနင်းမောင်း အရွယ်အစားကို မူတည်ပြီး တစ်ဆုံတွင် ငါးပိဿာမှ ခုနစ်ပိဿာအထိ ဝင်ဆံ့အောင်ထည့်၍ ထောင်းကြရသည်။ ထိုသို့ ထောင်းရာတွင် မောင်းနင်းသူ နှစ်ယောက်(သို့)သုံးယောက် ရှိတတ်ပြီး မျှင်ကောင်ငယ်ကလေးများ ကြေညက်အောင် ဟိုဘက်၊ သည်ဘက် လှည့်ပြန်ပေးရသော လူတစ်ယောက် ထားရှိရန် လိုအပ်သည်။ သူက ကြေညက်မှုရှိမရှိ အဆုံးအဖြတ် ပေးရသည်။ နာရီဝက် လေးဆယ့်ငါးမိနစ်ခန့် ထောင်းပြီးပါက တစ်ထပ်(တစ်ကြိမ်) ထောင်းငါးပိ ရရှိလာသည်။ ကြော် လှော် ချက်ပြုတ်ရာတွင် အသုံးပြုနိုင်ပေပြီ။ ရောင်းတန်းဝင် ငါးပိဖြစ်ရန်အတွက်မူ တစ်ထပ်ထောင်းများအား နေပြန်လှန်းပြီး နောက်တစ်ကြိမ် ထောင်းရသည်။ နှစ်ကြိမ်‌ ထောင်းပြီးသည်နှင့် မျှင်ဖတ်များ ကင်းစင်ကာ ရေတွင် လွယ်လင့်တကူ ပျော်ဝင် နိုင်သည့် အခြေအနေသို့ ရောက်ရှိလာသည်။ မျှင်ငါးပိ စစ်စစ်ကိုမှ စားသုံးချင်သူများအနေဖြင့်မူ နောက် တစ်ကြိမ် နေလှန်းပြီး ထောင်းရန်လိုအပ်သည်။ ထိုသို့ ပြုလုပ်နိုင်ပါက တစ်နှစ်၊ နှစ်နှစ်သိုလှောင်သိမ်း ဆည်းထားသည့်တိုင် အရောင်အနည်းငယ် ညိုသွားသည်မှအပ မူလအရသာမပျက် စားသုံးနိုင်သည်။ ဂျိတ္တောရွာမှ ထွက်ရှိသော မျှင်ငါးပိများတွင် ဆိုးဆေးကဲ့သို့ ဓာတုဆေးဝါးကင်းစင်ခြင်း၊ နဂို မျှင်ကောင်ငယ် ကလေးများ၏ ပန်းသွေးရောင်ဖျော့ဖျော့ ရှိတတ်ခြင်း၊ ကျောက် သဲ အမှိုက် ငါး ကင်းစင်ပြီး မျှင်၏ ထူးကဲ သော အရသာကို အပြည့်အဝ ခံစားနိုင်ခြင်း၊ ခါးသက်မှု မရှိခြင်း၊ ရနံ့မွှေးခြင်း၊ ငါးပိကြော်ကဲ့သို့ သီးခြားဟင်းလျာတစ်ခွက် ဖန်တီးစားသောက်နိုင်ခြင်း အစရှိသည့် အကျိုးကျေးဇူးများ ရရှိနိုင်သည်။ မျှင်ငပိတွင်အကောင်းဆုံးငပိသည်ကား မောင်းတောမြို့နယ် ‌‌ေအာင်ဗလ ‌ရွာမှထွက်ရှိ ‌‌ သောငပိမှာအ‌ေကာင်းဆုံးဖြစ်သည်။ === ဓမင်းငါးပိ === ဓမင်းငါးပိမှာ ဓမင်းထောင်၍ရသော ငါးကလေး အမျိုးမျိုးတို့ကို နေလှန်း၊ ဆားပက်၍ ထောင်းယူရသော ငါးပိဖြစ်သည်။ ငါးပေါသည့် အရပ်တိုင်း၌ ဓမင်းငါးပိ လုပ်ကြသည်။ === ရေကျိုငါးပိ === ရေကျိုငါးပိမှာ အရည်ကျို၍ စားရသော ငါးပိမျိုးဖြစ်သည်။ အချို့ကလည်း ရေချိုငါးပိဟု ခေါ်ကြသည်။ သို့သော် ရေချိုငါးပိ လုပ်သောငါးမှာ ရေချိုရေငန် နှစ်ဌာနမှ ရသောငါးများ ဖြစ်သည်။ ထိုငါးများမှာ များသောအားဖြင့် အကောင်လတ်၊ အကောင်ကြီးများ ဖြစ်သည်။ ယင်းတို့ကို ခါးကျိုးရုံမျှထောင်း၍ ငါးပိလုပ်ရသည်။ ရေကျိုငါးပိထဲတွင် သုံးဦးစပ်ငါးပိမှာ ထင်ရှားသည်။ များသောအားဖြင့် ငါးရံ့၊ ငါးဖယ်နှင့် ငါးပြေမ ငါးသုံးမျိုးကို စပ်၍လုပ်သော ငါးပိကို လူကြိုက်များသည်။ ထို့အပြင် ဆုံထုံးငါးပိဟူ၍လည်း ရှိသေးသည်။ ဆုံထုံးငါးပိမှာ အင်းမှရသော ခါးချိုးပြီး ငါးများကို ဆုံတွင် ထည့်ထောင်းရာ မညက်တညက်လုံးထွေးထွေး အခြေအနေ၌ရှိသော ငါးပိဖြစ်သည်။ ထိုထက်ညက်အောင် ဆက်ထောင်းလျှင် ထောင်းသားငါးပိဟု ခေါ်ပြန်သည်။ ငါးအသေးစားများမှ လုပ်သောငါးပိကို ငါးနုပ်ငါးပိဟု ခေါ်ကြသည်။ ယင်းသည်လည်း သုံးဦးစပ်ငါးပိ၌ အပါအဝင် ဖြစ်သည်။ === ငါးပိကောင် === ငါးကို အကောင်လိုက် ဆားပက်၍ ကုပ်နှိပ်ထားသော ငါးပိကို ငါးပိကောင်ဟု ခေါ်သည်။ ငါးပိကောင်လုပ်နည်းမှာ မျှင်ငါးပိ၊ ဓမင်းငါးပိ၊ ရေကျိုငါးပိ လုပ်နည်းနှင့် မတူချေ။ မိလာသော ငါးများကို ငါးပိလုပ်ရန်ငါးနှင့် ငါးပိကောင် လုပ်ရန်ငါးဟူ၍ ရွေးချယ်ရသည်။ ထိုနောက် ငါးပိကောင်လုပ်ရန် ငါးများကို ရေစင်တင်ရသည်။ ရေစင်တင်သည် ဆိုသည်မှာ ငါးများကို ရေစင်ပေါ်တင်၍ ဆေးကြောခြင်းဖြစ်သည်။ ရေစင်တင်ငါးများမှာ အူ၊ အသည်း ထုတ်ပြီး၊ ခေါင်းဖြတ်ပြီး ငါးများဖြစ်သည်။ ထိုနောက် ငါးများကို ရိုင်ပတ်ထဲတွင် ထည့်၍ အပေါက်ဖောက်ထားသည့် ယောက်မနှင့် မွှေရသည်။ သို့မှသာ အကြေးစင်သည်။ ထိုနောက်တစ်ဖန် ရေစင်တင်ပြီးလျှင် အညှီနှင့် အရိအရွဲများ ကျဆင်းစေရန် ဆားပက်ပေးရသည်။ ယင်းကို ရေထုတ်ဆားပေါက်ခြင်းဟု ခေါ်သည်။ ထိုနောက် ထွန်ခြစ်၊ ခက်ရင်းတို့ဖြင့် ဆွပေးရသည်။ ဤသည်ကို ခါးချိုးသည်ဟု ခေါ်သည်။ ရေစစ်၍သွားသောအခါ ငါးများကို ရေစင်မှချ၍ အသားတွင်းသို့ ဆားဝင်စေရန် ဆားဖြူးပေးရသည်။ ဤသည်ကို ဆားကူးသည်ဟုခေါ်သည်။ ပြီးလျှင် စည်သို့သွင်းကာ အသားတစ်ထပ်၊ ဆားတစ်ထပ် သိပ်ရသည်။ ယင်းသို့ ငါးပိသိပ်ရာ၌ သစ်သားခုံဖိနပ်ဖြင့်နင်း၍ သစ်သားတုံးနှင့် ဆောင့်ပေးရသည်။ ငါးပိစည်မှာ အိမ်ခေါင်ပက်လက်ပုံ ဆောက်လုပ်ထားသည်ဖြစ်၍ ငါးပိမှကျသော [[ငံပြာရည်]]သည် ရေတံလျှောက်မှတစ်ဆင့် ငံပြာရည်အိုးထဲသို့ စီးဆင်းလေသည်။ ထိုနောက် ငါးပိကောင်ကို စည်မှထုတ်၍ နေသတ်ရသည်။ နေသတ်ခြင်းမှာ စည်အတွင်း၌ သိပ်ပြီးငါးကို အပြင်ထုတ်၍ နေပူလှန်းခြင်း ဖြစ်သည်။ ထိုနောက် ဆားပြန်ကူးပြီး စည်ပြန်သိပ်ရသည်။ အကယ်၍ အငန်ရည် စစ်သွားလျှင် ထပ်၍ ဆားဖြူးပေးရသည်။ အငန်လွန်လျှင် ဆန်မှုန့်ကိုဖြစ်စေ၊ ထောင်းပြီးသား ပြုတ်ဆန်ကိုဖြစ်စေ၊ ဆန်ကွဲပြုတ်ကိုဖြစ်စေ ရောပေးရသည်။ == ငါးပိမှ ရရှိသော အာဟာရဓာတ်များ == ငါးပိတွင် ရေ၊ ပရိုတင်းနှင့် တွင်းထွက် သတ္တုဓာတ် များ ပါရှိသည်။ တွင်းထွက်သတ္တုဓာတ်များအနက် ဆားအပြင် ကယ်လဆီယမ်နှင့် ဖော့စဖောရပ်ခေါ် ဒြပ်စင်များလည်းပါသည်။ ထို့ပြင် သွေးကောင်းရန်အတွက် သံဓာတ်လည်း ပါသည်။ ငါးပိတွင် ရေရာခိုင်နှုန်း ၄၀ မှ ၅၀ အထိ၊ ပရိုတင်းရာခိုင်နှုန်း ၂၀ မှ ၃၀ ထိ၊ အဆီရာခိုင်နှုန်း ၃ မှ ၄ အထိ ပါဝင်သည်။ စိမ်းစားနှင့် မျှင်ငါးပိတွင် ဆားရာခိုင်နှုန်း ၁၀ မှ ၂၅၊ ရေကျို ငါးပိ၊ ဓမင်းငါးပိနှင့် ငါးပိကောင်များတွင် ဆားရာခိုင်နှုန်း ၂၀ မှ ၃၀ အထိ ပါဝင်ကြသည်။ အသားနှင့် အဆီများပါသောကြောင့် ငါးပိသည် အခြားအသားများကဲ့သို့ အပူဓာတ်ကို ပေးသည်။ ငါးပိအမျိုးအစားကိုလိုက်၍ ငါးပိတစ်အောင်စလျှင် အပူဓာတ် ၃၁ ကယ်လိုရီမှ ၄၈ ကယ်လိုရီအထိ ပေးနိုင်သည်။ ဤအချက်တွင် ငါးပိသည် အမဲသား၊ ဆိတ်သားနှင့် ဝက်သားလောက်ပင် အာဟာရတန်ဖိုးရှိသည်။ ငါးပိတွင် ကယ်လဆီယမ်ဒြပ်စင်သည် ၁ ဒသမ ၅ မှ ၂ ဒသမ ၅ ရာခိုင်နှုန်း အထိပါသည်။ ဖော့စဖောရပ်မှာမူ ၀ ဒသမ ၇၅ မှ ၁ ဒသမ ၂၅ ရာခိုင်နှုန်းအထိ ပါသည်။ အစားအစာ များတွင် ကယ်လဆီယမ် ရာခိုင်နှုန်းများသည် အောက်ပါ အတိုင်း ဖြစ်သည်။ *နို့ ၀ ဒသမ ၁၂ ရာခိုင်နှုန်း *ကြက်သွန်ဖြူ ၀ ဒသမ ၃၀ ရာခိုင်နှုန်း *နှမ်း ၁ ဒသမ ၄၅ ရာခိုင်နှုန်း *ဒန့်သလွန်ရွက် ၀ ဒသမ ၄၄ ရာခိုင်နှုန်း *တရုတ်နံနံရွက် ၀ ဒသမ ၂၃ ရာခိုင်နှုန်း *ပူဒီနာ ၀ ဒသမ ၂၀ ရာခိုင်နှုန်း အထက်ပါ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် ယှဉ်ကြည့်သော် ငါးပိသည် [[ကယ်လဆီယမ်]]များစွာ ပါသည့်အစာဟု ဆိုနိုင်သည်။ ငါးပိ များများစားရန် လိုသည်။ လူ့ခန္ဓာကိုယ်သည် ကယ်လဆီယမ်ဓာတ် လုံလောက်စွာမရလျှင် ရောဂါအမျိုးမျိုး စွဲကပ်တတ်သည်။ လူကြီးတစ်ယောက်လျှင်တစ်နေ့လျှင် ကယ်လဆီယမ် ၀ ဒသမ ၆၈ ဂရမ် လောက် လိုသည်။ ကျွန်ုပ်တို့သည် ငါးပိကို နေ့စဉ်စားပေးခြင်းအားဖြင့် ခန္ဓာကိုယ်ကလိုအပ်သည့် ကယ်လဆီယမ်ဓာတ်ကို ပေါပေါနှင့် ဖြည့်စွက်ပေးနိုင်သည်။ ကယ်လဆီယမ်နှင့် ဖော့စဖောရပ် နှစ်မျိုးစလုံးပင် ခန္ဓာကိုယ်ရှိ အရိုးများကို ခိုင်မာ စေသည်။ ထိုဓာတ်နှစ်မျိုးကို ခန္ဓာကိုယ်က လုံလောက်စွာမရသော် ရစ်ကက်ရောဂါ စွဲကပ်တတ်သည်။ လူကြီးတိုင်းနေ့စဉ် ဖော့စဖောရပ် ၁ ဂရမ်လောက်လိုသည်။ ငါးပိတွင် ကယ်လဆီယမ် ၂ ဆပါလျှင် ဖော့စဖောရပ် ၁ ဆ နှင့် ဖော့စဖောရပ် ၂ ဆပါမှသာ အာဟာရ လုံလောက်သည်။ ကံအားလျော်စွာ ကျွန်ုပ်တို့ နေ့စဉ် စားသုံးနေသောဆန်တွင် ဖော့စဖောရပ်သည် ကယ်လဆီယမ်ထက်ပို၍ ပါသည်။ စက်ကြိတ်ဆန်၏ ကယ်လဆီယမ် နှုန်းမှာ ၀ ဒသမ ၀၁ ရာခိုင် နှုန်းဖြစ်၍ ဖော့စဖောရပ်နှုန်းမှာ ၀ ဒသမ ၁၅ ရာခိုင်နှုန်း ဖြစ်ရာ ငါးပိနှင့် ထမင်းစားခြင်းသည် အာဟာရဖြစ်စေသည်။<ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၃)</ref> == ရေသေရေထရက်နှင့် ငါးပိအိုး == <!-- ပင်လယ်ကမ်းခြေဒေသများတွင် မြန်မာပြက္ခဒိန်လများနှင့် သတ်မှတ်ထားသော ရေသေရေထရက်များမှာ လစဉ်လတိုင်း လဆန်းဖြစ်စေ၊ လဆုတ်ဖြစ်စေ ၁၂၊ ၁၃၊ ၁၄၊ ၁၅ ရက်၊ ၁၊ ၂၊ ၃၊ ၄ ရက်နေ့များသည် ရေထရက်များ ဖြစ်၍ လစဉ်လတိုင်း လဆန်းဖြစ်​စေ၊ လဆုတ်ဖြစ်စေ၊ ၅၊ ၆၊ ၇၊ ၈၊ ၉၊ ၁၀၊ ၁၁ ရက်နေ့များသည် ရေသေရက်များ ဖြစ်သည်။ -->ပင်လယ်တွင် နေထိုင်သော ရေလုပ်သားများသည် မိမိတို့ ပြုလုပ်ထားသော ငါးပိများကို စဉ့်အိုးများဖြင့် သိုလှောင်တတ်ကြသည်။ ၎င်းငါးပိအိုးများသည် ပင်လယ်ကမ်းခြေ၏ မည်သည့်နေရာတွင် ရှိနေပါစေ၊ ရေထရက်များတွင် ငါးပိအိုးမှ ငါးပိရည်များ လျှံထွက်ပြီး၊ ရေသေရက်များတွင် ငါးပိရည်များ ခမ်းခြောက်သွားတတ်သော စိတ်ဝင်စားစရာကောင်းသော ဖြစ်စဉ် ရှိသည်။ ရေထရက်များအတွင်း ငါးပိအိုးမှ ငါးပိရည်များကို ကုန်စင်အောင် ခပ်ထုတ်လိုက်သော်လည်း နောက်တစ်ရက်၌ ပြည့်လျက် ပြန်တွေ့ရသည်။ ခပ်ထုတ်ခြင်း မပြုဘဲ ထားကြည့်ပါက ရေသေရက်များသို့ ရောက်သော် အလိုလို ခမ်းခြောက်သည်။<ref>{{cite book|author= မြိတ်ရွှေစင်| title= ပင်လယ်ပြင်ခရီးလမ်းနှင့် ဖြစ်ရပ်ဆန်းများ|volume= ၂၀၁၅-၂၀၁၆|publisher= မြိတ်တက္ကသိုလ် နှစ်ပတ်လည်မဂ္ဂဇင်း| page = ၆၇| date = ၂၀၁၅-၂၀၁၆ }}</ref> == ကိုးကား == {{reflist}} {{မြန်မာအစားအသောက်}} [[ကဏ္ဍ:ထိုင်း အစားအစာ]] [[ကဏ္ဍ:ဖိလစ်ပိုင် အစားအစာ]] [[ကဏ္ဍ:အင်ဒိုနီးရှား အစားအစာ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အစားအသောက်]] 0f3h637o2ramy8ux12rdxuiuuj3se9o 4 9992 1050149 1049115 2026-08-24T20:44:46Z MediaWiki message delivery 21591 /* Tech News: 2026-35 */ အပိုင်းသစ် 1050149 wikitext text/x-wiki <noinclude> {{လက်ဖက်ရည်ဆိုင် ခေါင်းစီး|နည်းပညာ|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်၏ '''နည်းပညာ''' အခန်းသည် '''ဝီကီပီးဒီးယား''' ''အကြောင်း'' နည်းပညာဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များကို ဆွေးနွေးရန် ဖြစ်သည်။ ဝီကီဆော့ဖ်ဝဲလ်အမှားများ သတင်းပို့ရန်နှင့် အင်္ဂါရပ်အသစ်များ တောင်းဆိုရန်များကို [[mw:Phabricator|Phabricator]] တွင် ပြုလုပ်ပါ ( [[mw:How to report a bug|ဆော့ဖ်ဝဲလ်အမှားများ သတင်းပို့နည်း]] ကို ကြည့်ပါ)။ <!-- All of the text for this top section is found at template:Villagepumppages --> မီဒီယာဝီကီ (MediaWiki) ဆိုင်ရာ အထွေထွေ မေးခွန်းများအတွက် [[mw:Project:Support desk|မီဒီယာဝီကီ အကူအညီ စားပွဲ]] သို့ သွားပါ။ |center=<div id="villagepumpfaq" style="padding-right: 30px; text-align: center; margin: 0 auto;">{{FAQ|see also=[[Wikipedia:FAQ/Technical]]|style=margin: 0 auto; width: 85%;|collapsed=yes}}</div> |3=WP:VPT|4=WP:VP/T|5=WP:TECHPUMP|6=WP:PUMPTECH}}<!-- -->__NEWSECTIONLINK__<!-- --> __TOC__ {{anchor|below_toc}} {{clear}}<!-- ကဏ္ဍကို စာမျက်နှာ အောက်ဆုံးသို့ ကျေးဇူးပြု၍ မရွှေ့ပါနှင့်။ စာမျက်နှာ မော်ကွန်းထိန်းသိမ်းရာတွင် ပါဝင်သွားနိုင်၍ ဖြစ်သည်။ -->[[<!-- OK -->Category:ဝီကီပီးဒီးယား လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]] </noinclude><!-- မေးခွန်းအသစ်များကို ကျေးဇူးပြု၍ စာမျက်နှာ အောက်ဆုံးတွင် ရေးသားပါ။ မေးခွန်းမေးမြန်းရန် အလွယ်ကူဆုံးနည်းလမ်းမှာ စာမျက်နှာအပေါ်ဖက်နားရှိ "ဆွေးနွေးချက်အသစ်" ကိုနှိပ်နိုင်ပါသည်။ --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-03</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W03"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/03|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Wikimedia Foundation has shared some guiding questions for the July 2026–June 2027 Annual Plan on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027/Product & Technology OKRs|Meta]] and ''[[diffblog:2025/12/10/shaping-wikimedia-foundations-2026-2027-annual-goals-key-questions-for-the-wikimedia-movement/|Diff]]''. These focus on global trends, faster and healthier experimentation, better support for newcomers, strengthening editors and advanced users, improving collaboration across projects, and growing and retaining readership. Feedback and ideas are welcome on the [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|talk page]]. '''Updates for editors''' * As part of the current work of Community Tech team on the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W372|Multiple watchlists]] project, the display of [[Special:EditWatchlist|EditWatchlist]] will be updated as a first step towards multiple watchlists. Additionally, the pagination on [[Special:Search|Search]] will be updated too, as a part of the work on the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W186|Revamp pagination / page navigation]] wish. [https://phabricator.wikimedia.org/T411596] * [[m:Special:GlobalWatchlist|The Global Watchlist]] is a MediaWiki [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] that lets you see your watchlists from different wikis on the same page. It was recently updated to look more like the regular [[Special:Watchlist|Watchlist]], such as preparing it for temporary accounts in IP masking (including rerouting user links to contributions pages), making page titles bold, and opening links in edit summaries and tags in new browser tabs. [https://phabricator.wikimedia.org/T398361][https://phabricator.wikimedia.org/T298919][https://phabricator.wikimedia.org/T273526][https://phabricator.wikimedia.org/T286309] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where global blocks did not have the option to disable sending emails, has now been fixed, and will be available for use in the week of January 13. [https://phabricator.wikimedia.org/T401293] '''Updates for technical contributors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Citation tool|VisualEditor citation tool]] and [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference Previews|Reference Previews]] now support "map" as a reference type. [https://phabricator.wikimedia.org/T411083] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.10|MediaWiki]]/[[mw:MediaWiki 1.46/wmf.11|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/03|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W03"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ၁၉:၃၃၊ ၁၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆ (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29907192 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-04</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W04"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/04|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The tray shown on [[Special:Diff|Special:Diff]] in mobile view has been redesigned. It is now collapsed by default, and incorporates a link to undo the edit being viewed, making it easier for mobile editors and reviewers to take action while keeping the interface uncluttered. [https://phabricator.wikimedia.org/T402297] * [[m:Special:GlobalWatchlist|The Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] continues to improve — it now automatically determines the text direction (ensuring correct display of sites with unusual domain names) and shows detailed descriptions for log actions. Later this week, a new permanent link for page creations and CSS classes for each entry element will be added. [https://phabricator.wikimedia.org/T412505][https://phabricator.wikimedia.org/T287929][https://phabricator.wikimedia.org/T262768][https://phabricator.wikimedia.org/T414135] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the previously observed issue in Vector 2022, where anchor link targets were obscured by the sticky header, has now been addressed. [https://phabricator.wikimedia.org/T406114] '''Updates for technical contributors''' * As mentioned in the [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/44|October 2025 deprecation announcement]], MediaWiki Interfaces team will begin sunsetting all transform endpoints containing a trailing slash from the MediaWiki REST API the week of January 26. Changes are expected to roll out to all wikis on or before January 30th. All API users currently calling them are encouraged to transition to the non-trailing slash versions. Both endpoint variations can be found, compared, and tested using the [https://test.wikipedia.org/wiki/Special:RestSandbox REST Sandbox]. If you have questions or encounter any problems, please file a ticket in Phabricator to the [https://phabricator.wikimedia.org/project/view/6931/ #MW-Interfaces-Team board]. * Interactive reference documentation for the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia REST API|Wikimedia REST API]] has moved. Requests to API docs previously hosted through [[mw:Special:MyLanguage/RESTBase|RESTBase]] (e.g.: <code dir=ltr>https://en.wikipedia.org/api/rest_v1/</code>) are now redirected to the [[w:en:Special:RestSandbox|REST Sandbox]]. * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikidata Platform|WMF Wikidata Platform team]] (WDP) has published its [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Wikidata Platform team/Newsletter|January 2026 newsletter]]. It includes updates on the legacy full-graph endpoint decommissioning, the User-Agent policy change, the monthly Blazegraph migration office hours, and efforts to reduce regressions caused by the legacy endpoint shutdown. As a reminder, you can [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/WDP team updates|subscribe to the WDP newsletter]]! * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.12|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * The [[mw:Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026|Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026]] will take place on 13-14 March 2026 in Arnhem, the Netherlands. Applications opened mid-December and will close soon or when capacity is reached. It's a two-day, technically oriented hackathon bringing together Wikimedians from the region. Hope to see you there! '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/04|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W04"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ၂၀:၂၉၊ ၁၉ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆ (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29943403 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-05</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W05"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/05|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Wikimedia Foundation invites comments on [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Year1 Reflections and Proposed Way Forward 2026 Update|proposed future]] of the [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] until 28 February. * All users with registered accounts can now use passkeys for [[m:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|two-factor authentication]] (2FA). Passkeys are a simple way to log in without using a second device. They verify the user's identity using a fingerprint, face scan, or a PIN code. To set up a passkey, first set up a regular 2FA method. Currently, to log in with a passkey, users must also use a password. Later this quarter, passwordless login will allow users to log in with a single click and a passkey. Users with advanced rights will also be required to have 2FA enabled. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] project. * Unregistered contributors on blocked IPs or blocked IP ranges can now interact on-wiki to appeal a block by creating a temporary account to appeal a block on the user talk page, unless the "prevent this user from editing their own talk page" is enabled. This solves the problem of logged-out users unable to use the default unblock process via user talk page. [https://phabricator.wikimedia.org/T398673] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the Two-Factor Authentication (2FA) methods description on the management page has been updated. It is now clearer and easier for users to understand and make use of. [https://phabricator.wikimedia.org/T332385] '''Updates for technical contributors''' * A new AbuseFilter variable, <code>account_type</code>, has been added to provide a reliable way to determine the account type being created in the <code>createaccount</code> and <code>autocreateaccount</code> actions. As part of this change, the variable <code>accountname</code> has been renamed to <code>account_name</code>, and <code>accountname</code> is now deprecated. Edit filter managers should update any filters that use hardcoded account type checks or the deprecated variable. [https://phabricator.wikimedia.org/T414049] * Image thumbnails that are requested in non-standard sizes, and using non-standard methods such as direct requests to <code dir=ltr><nowiki>upload.wikimedia.org/…</nowiki></code> will stop working in the near future. This change is to prevent ongoing external abuse by web-scrapers and bots. Some users with custom CSS/JS, Interface Admins who can fix gadgets and local skins, and Tool-authors, will need to update their code to use standard thumbnail sizes. [[phab:T414805|Details, search-links, and examples of how to fix them, are available in the task]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.13|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/05|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W05"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ၂၁:၁၇၊ ၂၆ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆ (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29969530 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-06</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W06"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/06|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The "{{int:pageinfo-toolboxlink}}" feature, which gives validating information about a page ([{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=info}} example]), now automatically includes a table of contents. If there is a local [[{{ns:8}}:Pageinfo-header]] page created by individual users, it can now be removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T363726] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, VisualEditor previously added bold or italic formatting inside link descriptions, making the wikicode complex. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T409669] '''Updates for technical contributors''' * There was no XML dump on 20 January. Additionally, from now on, dumps will be generated once per month only. [https://phabricator.wikimedia.org/T414389] * The MediaWiki Interfaces team removed support for all transform endpoints containing a trailing slash from the [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/API:REST%20API MediaWiki REST API]. All API users currently calling those endpoints are encouraged to transition to the non-trailing slash versions. If you have questions or encounter any problems, please file a ticket in phabricator to the [https://phabricator.wikimedia.org/project/view/6931/ #MW-Interfaces-Team board]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.14|MediaWiki]] '''Weekly highlight''' * Users are reminded that the Wikimedia Foundation has shared some guiding questions for the July 2026–June 2027 Annual Plan on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027/Product & Technology OKRs|Meta]] and ''[[diffblog:2025/12/10/shaping-wikimedia-foundations-2026-2027-annual-goals-key-questions-for-the-wikimedia-movement/|Diff]]''. These focus on global trends, faster and healthier experimentation, better support for newcomers, strengthening editors and advanced users, improving collaboration across projects, and growing and retaining readership. Feedback and ideas are welcome on the [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|talk page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/06|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W06"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ၁၇:၄၃၊ ၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၆ (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30000986 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-07</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W07"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] Logged-in contributors who manage large or complex watchlists can now organise and filter watched pages in ways that improve their workflows with the new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist labels|Watchlist labels]] feature. By adding custom labels (for example: pages you created, pages being monitored for vandalism, or discussion pages) users can more quickly identify what needs attention, reduce cognitive load, and respond more efficiently. This improves watchlist usability, especially for highly active editors. * A new feature available on [[Special:Contributions|Special:Contributions]] shows [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] that are likely operated by the same person, and so makes patrolling less time-consuming. Upon checking contributions of a temporary account, users with access to temporary account IP addresses can now see a view of contributions from the related temporary accounts. The feature looks up all the IPs associated with a given temporary account within the data retention period and shows all the contributions of all temporary accounts that have used these IPs. [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts#February 2026: Improvements to the patroller tooling|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T415674] * When editors preview a wikitext edit, the reminder box that they are only seeing a preview (which is shown at the top), now has a grey/neutral background instead of a yellow/warning background. This makes it easier to distinguish preview notes from actual warnings (for example, edit conflicts or problematic redirect targets), which will now be shown in separate warning or error boxes. [https://phabricator.wikimedia.org/T414742] * The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] continues to improve — it now properly supports more than one Wikibase site, for example both [[d:|Wikidata]] and [[testwikidata:|testwikidata]]. In addition, issues regarding text direction have been fixed for users who prefer Wikidata or other Wikibase sites in right-to-left (RTL) languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T415440][https://phabricator.wikimedia.org/T415458] * The automatic "magic links" for ISBN, RFC, and PMID numbers have been [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic links|deprecated in wikitext since 2021]] due to inflexibility and difficulties with localization. Several wikis have successfully replaced RFC and PMID magic links with equivalent external links, but a template was often required to replace the functionality of the ISBN magic link. There is now a new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#isbn|built-in parser function]] <code dir=ltr><nowiki>{{#isbn}}</nowiki></code> available to replace the basic functionality of the ISBN magic link. This makes it easier for wikis who wish to migrate off of the deprecated magic link functionality to do so. [https://phabricator.wikimedia.org/T145604] * Two new wikis have been created: ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q35401|Jju]] ([[w:kaj:|<code>w:kaj:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T413283] ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q1186896|Nawat]] ([[w:ppl:|<code>w:ppl:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T413273] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * A new global user group has been created: [[{{int:grouppage-local-bot}}|{{int:group-local-bot}}]]. It will be used internally by the software to allow community bots to bypass rate limits that are applied to abusive [[w:en:Web scraping|web scrapers]]. Accounts that are approved as bots on at least one Wikimedia wiki will be automatically added to this group. It will not change what user permissions the bot has. [https://phabricator.wikimedia.org/T415588] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.15|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * The [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Users and Developers Conference Spring 2026|MediaWiki Users and Developers Conference, Spring 2026]] will be held March 25–27 in Salt Lake City, USA. This event is organized by and for the third-party MediaWiki community. You can propose sessions and register to attend. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/AZBWVI46SDEB65PGR5J6E4TYOQQEZXM7/] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W07"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ၂၃:၃၀၊ ၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၆ (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30026671 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-08</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W08"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/08|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Site Reliability Engineering|SRE Team]] will be performing a cleanup of Wikimedia's [[m:Special:MyLanguage/Etherpad|Etherpad]] instance, the web-based editor for real-time collaborative document editing. All pads will be permanently deleted after 30 April, 2026 – if there are still migration projects in progress at that point the team can revisit the date on a case by case basis. Please create local backups of any content you wish to keep, as deleted data cannot be recovered. This cleanup helps reduce database size and minimize infrastructure footprint. Etherpad will continue to support real-time collaboration, but long-term storage should not be expected. Additional cleanups may occur in the future without prior notice. [https://phabricator.wikimedia.org/T415237] '''Updates for editors''' * The Information Retrieval team will be launching an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Information Retrieval/Phase 1|Android mobile app experiment]] that tests hybrid search capabilities which can handle both semantic and keyword queries. The improvement of on-platform search will enable readers to find what they’re looking for directly on Wikipedia more easily. The experiment will first be launched on Greek Wikipedia in late February, followed by English, French, and Portuguese in March. [https://diff.wikimedia.org/2026/01/08/semantic-search-making-it-easier-to-find-the-information-readers-want/ Read more] on Diff blog. [https://www.mediawiki.org/wiki/Readers/Information_Retrieval] * The Reader Growth team will run [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/WE3.10.2 Mobile Table of Contents|an experiment]] for mobile web users, that adds a table of contents and automatically expands all article sections, to learn more about navigation issues they face. The test will be available on Arabic, Chinese, English, French, Indonesian, and Vietnamese Wikipedias. * Previously, site notices ([[{{ns:8}}:Sitenotice]] and [[{{ns:8}}:Anonnotice]]) would only render on the desktop site. Now, they will render on all platforms. Users on mobile web will now see these notices and be informed. Site administrators should be prepared to test and fix notices on mobile devices to avoid interference with articles. To opt out, interface admins can add <code dir="ltr">#siteNotice { display: none; }</code> to [[{{ns:8}}:Minerva.css]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T138572][https://phabricator.wikimedia.org/T416644] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:19}} community-submitted {{PLURAL:19|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue on [[Special:RecentChanges|Special:RecentChanges]] has been fixed. Previously, clicking hide in the active filters caused the "view new changes since…" button to disappear, though it should have remained visible. The button now behaves as expected. [https://phabricator.wikimedia.org/T406339] '''Updates for technical contributors''' * New documentation is now available to help editors debug on-site search features. It supports troubleshooting when pages do not appear in results, when ranking seems unexpected, and when you need to inspect what content is being indexed, helping make search behavior easier to understand and analyze. [[mw:Help:CirrusSearch/Debug|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T411169] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.16|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/08|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W08"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ၁၉:၁၆၊ ၁၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၆ (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30086330 --> == Reference Previews – experiment == Hi, I’m Johannes from [[m:WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]]. Sorry for writing in English, please support us by providing a translation! Our team is currently working on [[:m:WMDE Technical Wishes/References|improvements to references]], e.g. [[:m:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]]. In 2021 we developed [[:m:WMDE Technical Wishes/ReferencePreviews|Reference Previews]] in order to provide a MediaWiki feature to preview references when hovering over the footnote marker. Over the course of our current work we’ve noticed that using Reference Previews doesn’t seem to be intuitive for some readers and we would like to improve this. <div class="mw-collapsible mw-collapse"> === Problem === <div class="mw-collapsible-content"> In our usability tests, we repeatedly notice desktop readers – unaware of Reference Previews or how to use the feature – clicking on footnotes instead of hovering over them. Many are confused when they end up in the reference list and don’t know how to jump back to the text passage they were previously reading. Many readers seem unaware that both the ↑ arrow in the reference list and the ^{a b} (for re-used references) can be used to jump back. This makes jumping to the reference list rather unpleasant, especially in long articles. </div> </div> <div class="mw-collapsible mw-collapse"> === Assumption === <div class="mw-collapsible-content"> We assume that most readers do not want to jump to the reference list, but rather want to click on the footnote to open Reference Previews, which provide them with the reference information for the text passage they have just read. At the same time, we believe that some readers – e.g. those who want to delve deeper into a topic rather than just quickly researching a piece of information – are still interested in conveniently accessing the reference list. </div> </div> <div class="mw-collapsible mw-collapse"> === Idea === <div class="mw-collapsible-content"> We would like to try adjustments to Reference Previews in order to best meet the needs of different readers. Specifically, we want to prevent readers from accidentally ending up in the individual reference list; jumping there should be a conscious decision. When clicking on a footnote marker, we want to display Reference Previews instead of jumping to the reference list. The pop-up remains permanently visible until clicking on the "x" or anywhere outside the preview to close it. In addition Reference Previews will provide a link to jump to the reference in the reference list. <gallery heights="275" widths="250"> File:Reference Previews mock-up – current version.png|Reference Previews – current version File:Reference Previews mock-up – persistent-state.png|Proposed version when '''clicking on a footnote marker''' </gallery> When hovering over a footnote marker without clicking on it, we want to display a simplified version of Reference Previews – without the settings icon and the resulting empty space. When moving the mouse pointer over the pop-up, a note will appear indicating that you can click for further options. This will open the persistent version of Reference Previews with a link to allow users to jump to the reference in the reference list. <gallery heights="275" widths="250"> File:Reference Previews mock-up – hover-state.png|Proposed version when '''hovering over the footnote marker''' File:Reference Previews mock-up – hover-state and options.png|Proposed version when '''hovering over the Reference Preview''' File:Reference Previews mock-up – persistent-state.png|Proposed (persistent) version when '''clicking on the hover preview''' </gallery> By improving the usability of Reference Previews, we also hope to mitigate the issue that reference lists with a large number of (reused) references (or [[:m:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|sub-references]]) can be confusing for some readers. In addition, the proposed version when hovering over a footnote marker is more compact than the current version. </div> </div> <div class="mw-collapsible mw-collapse"> === Experiment === <div class="mw-collapsible-content"> We would like to test the proposed changes in an [[:en:A/B testing|A/B test]] on several wikis. We want to measure how many readers click on a footnote marker and then proceed to jump to the reference list using the proposed version of Reference Previews compared to readers who receive the current version of Reference Previews. In addition, we will measure how many readers in both groups access the reference list via the table of contents. This will give us data-based insights into how many clicks on the footnote unintentionally open the reference list and how many readers only want to use Reference Previews. We would like to run our experiment on the following Wikipedia language versions: de, pl, fr, sv, fa, hu, hi, my, tl, lv, fy, hr. 10% of readers will see our modified version of Reference Previews in order to obtain sufficient data. The experiment is expected to run for 1-2 weeks at the end of March. We'll restore the current version of Reference Previews for all readers until we have evaluated the experiment, discussed the results with the community, and decided on further steps. </div> </div> We look forward to your feedback [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/Reference Previews|on our talk page]] – or just reply to this post! Once the experiment is ready to go, we will also provide a link that you can use to test the changes yourself. --[[အသုံးပြုသူ:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Johannes Richter (WMDE)|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၁၃၊ ၂၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၆ (UTC) :As indicated on our project page [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=WMDE_Technical_Wishes/References/Reference_Previews&diff=prev&oldid=30215686], we will only test the proposed change when ''clicking'' on a footnote. Reference Previews will remain ''unchanged when hovering'' over a footnote marker. Reasons for this were concerns that the proposed transition from hover to persistent preview could be disruptive or at least feel unusual when interacting with reference content in the hover preview (e.g. when clicking on links). [[အသုံးပြုသူ:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Johannes Richter (WMDE)|ဆွေးနွေး]]) ၁၃:၃၀၊ ၉ မတ် ၂၀၂၆ (UTC) == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-09</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W09"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/09|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Reference Check|Reference Check]] has been deployed to English Wikipedia, completing its rollout across all Wikipedias. The feature prompts newcomers to add a citation before publishing new content, helping reduce common citation-related reverts and improve verifiability. In A/B testing, the impact was substantial: newcomers shown Reference Check were approximately 2.2 times more likely to include a reference on desktop and about 17.5 times more likely on mobile web. [https://analytics.wikimedia.org/published/reports/editing/reference_check_ab_test_report_final_2025.html] '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:InterwikiSorting|InterwikiSorting extension]], which allowed for the [[m:Special:MyLanguage/Interwiki sorting order|sorting of interwiki links]], has been undeployed from Wikipedia. As a result, editors who had enabled interwiki link sorting in non-compact mode (full list format) will now see links reordered. The links moving forward will be listed in the alphabetical order of language code. [https://phabricator.wikimedia.org/T253764] * Later this week, people who are editing a page-section using the mobile visual editor, will notice a new "Edit full page" button. When tapped, you will be able to edit the entire article. This helps when the change you want to make is outside the section you initially opened. [https://phabricator.wikimedia.org/T387175][https://phabricator.wikimedia.org/T409112] * [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|The Reader Experience team]] is inviting editors to assess whether dark mode should still be considered "beta" on their wiki, based on their experience of how well it functions on desktop and mobile. If the feature is deemed mature, editors can update the interface messages in <code dir=ltr>MediaWiki:skin-theme-description</code> and <code dir=ltr>MediaWiki:Vector-night-mode-beta-tag</code> to indicate that dark mode is ready and no longer considered beta. * The improved [[mw:Wikimedia_Apps/Team/iOS/Activity_Tab|Activity tab]] which displays user-insights is now available to all users of the Wikipedia iOS app (version 7.9.0 and later). Following earlier A/B testing that showed higher account creation among users with access to the feature, it has been rolled out to 100% of users along with some updates. The Activity tab now shows your edited articles in the timeline, offers editing impact insights like contribution counts and article view trends, and customization options to improve in-app experience for users. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug that prevented [[mw:Special:MyLanguage/Extension:DiscussionTools|DiscussionTools]] from working on mobile has now been fixed, restoring full functionality. [https://phabricator.wikimedia.org/T415303] '''Updates for technical contributors''' * The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] that makes this possible continues to improve. The latest upgrade is the inclusion of a [[mw:Extension:GlobalWatchlist#hook|new hook]], <code dir=ltr>ext.globalwatchlist.rebuild</code>, which fires after each watchlist rebuild. This allows you to run gadgets and user scripts for the Special page. [https://phabricator.wikimedia.org/T275159] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.17|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/09|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W09"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ၁၉:၀၃၊ ၂၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၆ (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30119102 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-10</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W10"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/10|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Wikipedia 25 [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments|Birthday mode]] is now live on Betawi, Breton, Chinese, Czech, Dutch, English, French, Gorontalo, Indonesian, Italian, Luxembourgish, Madurese, Sicilian, Spanish, Thai, and Vietnamese Wikipedias! This limited-time campaign feature celebrates 25 years of Wikipedia with a birthday mascot, Baby Globe. When turned on, Baby Globe is shown on [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments/article configuration|~2,500 articles]], waiting to be discovered by readers. Communities can choose to turn Birthday mode on by getting consensus from their community and asking an admin to enable the feature and customize it via [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments#Community Configuration Demo|community configuration]] on the local wiki. '''Updates for editors''' * [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]], a new feature to re-use references with different details has been released to Swedish Wikipedia, Polish Wikipedia and [[:phab:T418209|a couple of other wikis]]. You can [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#test|try the feature]] on these projects or on testwiki and [https://en.wikipedia.beta.wmcloud.org/wiki/Sub-referencing betawiki]. Learnings from the first pilot wiki German Wikipedia have been [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing/Learnings|published in a report]]. Reach out to the Wikimedia Deutschland team if you are [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Pilot wikis|interested in becoming a pilot wiki]]. * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Paste check|Paste Check]] will become available at all Wikipedias this week. The feature prompts newcomers who are pasting text they are not likely to have written into VisualEditor to consider whether doing so risks a copyright violation. Paste Check [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Tags|tags]] all edits where it is shown for potential review. Local administrators can configure various aspects of the feature via [[{{#special:EditChecks}}]]. [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Paste Check#A/B Experiment|Research]] across 22 wikis found that Paste Check resulted in an 18% decrease in relative reverted-edits compared to the control group. Translators can [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-visualeditor-ve-mw-editcheck&filter=&optional=1&action=translate help to localize] this and related features. * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] will be standardizing the user menu in the top right for all mobile users so that it is closer to the desktop experience. Currently this user menu is only visible to users with Advanced Mobile Controls (AMC) turned on. The only change is that a couple buttons previously in the left-side menu will move to the top right for users who do not have AMC turned on. This change is expected to go out March 9 and seeks to improve the user interface. [https://phabricator.wikimedia.org/T413912] * Starting in the week of March 2, the emails sent out when an email address was added, removed, or changed for an account will switch to a substantially nicer and clearer HTML email from the prior plaintext one. [https://phabricator.wikimedia.org/T410807] * Notifications are currently limited to 2,000 historic entries per user, and extend back to 2013 when the feature was released. This is going to be changed to only store Notifications from the last 5 years, but up to 10,000 of them. This will help with long-term infrastructure health and help to prevent more recent notifications from disappearing too soon. [https://phabricator.wikimedia.org/T383948] * The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] which lets you view your watchlists from multiple wikis on a single page continues to see improvements. The latest update improves label usage experience. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] now allows activating the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Language#Fallback languages|language fallback system]] for Wikidata items without labels in the viewed language, and showing those labels in the user’s preferred Wikidata language if no <code dir=ltr>uselang=</code> URL parameter is provided. [https://phabricator.wikimedia.org/T373686][https://phabricator.wikimedia.org/T416111] * The Wikipedia Android team has started a beta test of [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Information Retrieval/Phase 1|hybrid search]] on Greek Wikipedia. Hybrid search capabilities can handle both semantic and keyword queries enabling readers to find what they’re looking for directly on Wikipedia more easily. * For security reasons, members of certain user groups are [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|required to have two-factor authentication]] (2FA) enabled. Currently, 2FA is required to use the group, but not to be a member of it. Given that this model still has some vulnerabilities, the situation will [[phab:T418580|gradually change in March]]. Members of these groups will be unable to disable last 2FA method on their account, and it will be impossible to add users without 2FA to these groups. Users will still be able to add new authentication methods or remove them, as long as at least one method is continuously enabled. In the second half of March, users without 2FA will be removed from these groups. This applies to: CentralNotice administrators, checkusers, interface administrators, suppressors, Wikidata staff, Wikifunctions staff, WMF Office IT and WMF Trust & Safety. Nothing will change for other users. See the linked task for deployment schedule. [https://phabricator.wikimedia.org/T418580] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue preventing users from creating an instance in [https://www.wikibase.cloud/ Wikibase.cloud] has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T416807] '''Updates for technical contributors''' * To help ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]], over the next month the Wikimedia Foundation will implement global API rate limits across our APIs. In early March, stricter limits will be applied to unidentified requests from outside Toolforge/WMCS and API requests that are made from web browsers. In April, higher limits will be applied to identified traffic. These limits are intentionally set as high as possible to minimise impact on the community. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]]. * The Wikidata Query Service Linked Data Fragment (LDF) endpoint will be decommissioned in February. This endpoint served limited traffic, which was successfully migrated to other data access methods that were better suited to support existing use cases. The hardware used to support the LDF endpoint will be reallocated to support the ongoing backend migration efforts. [https://phabricator.wikimedia.org/T415696] * The new Parsoid parser [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Updates|continues to be deployed to additional wikis]], improving platform sustainability and making it easier to introduce new reading and editing features. Parsoid is now the default parser on 488 WMF wikis (268 Wikipedias), now covering more than 10% of all Wikipedia page views. * The process and criteria for [[Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise#Access|requesting exceptional access]] to the high volume feed of the ''Wikimedia Enterprise'' APIs (at no cost for mission-aligned usecases), [[m:Talk:Wikimedia Enterprise#Exceptional access criteria|have now been published]]. This is to provide more thorough and clearer documentation for users. * [https://techblog.wikimedia.org/ Tech Blog], the blog dedicated to the Wikimedia technical community [https://techblog.wikimedia.org/2026/02/24/a-tech-blog-diff/ will be migrating] to [[diffblog:|Diff]], the community news and event blog. The migration should be complete in April 2026, after which new posts will be accepted for publishing. Readers will be able to access posts – old and new – on the landing page at https://diff.wikimedia.org/techblog. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.18|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/10|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W10"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ၁၇:၅၁၊ ၂ မတ် ၂၀၂၆ (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30137798 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-11</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W11"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/11|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on Wednesday, 25 March 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1774450800 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests, [[wikitech:Deployments/Yearly calendar|which happen twice a year]]. During the switchover, all Wikimedia website traffic is shifted from one primary data center to the backup data center to test availability and prevent service disruption even in emergencies. * Last week, all wikis had 2 hours of read-only time, and extended unavailability for user-scripts and gadgets. This was due to a security incident which has since been resolved. Work is ongoing to prevent re-occurrences. For current information please see the [[m:Steward's noticeboard#Statement on Meta about today's user script security incident|post on the Stewards' noticeboard]] ([[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Product Safety and Integrity/March 2026 User Script Incident|translations]]). '''Updates for editors''' * Users facing multiple blocks on mobile will now see the reasons for each block separately, instead of a generic message. This helps them understand why they are blocked and what steps they can take to resolve the issue. For example, users affected for using common VPNs (such as [[Special:MyLanguage/Apple iCloud Private Relay|iCloud Private Relay]]) will receive clearer guidance on what they need to do to start editing again. [https://phabricator.wikimedia.org/T357118] * Later this week, [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] will become available as a beta feature within the visual editor at all Wikipedias. This feature proactively suggests various types of actions that people can consider taking to improve Wikipedia articles, and learn about related guidelines. The feature is locally configurable, and can also be locally expanded with custom Suggestions. Current settings can be seen at [[Special:EditChecks]] and there are [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#For administrators %E2%80%93 local customization|instructions for how administrators can customize]] the links to point to local guidelines. The feature is connected to [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check|Edit check]] which suggests improvements while someone is writing new content. In the future, the Editing team plans to evaluate the feature's impact with newcomers through a controlled experiment. [https://phabricator.wikimedia.org/T404600] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where the cursor became misaligned during the use of CodeMirror’s syntax highlighting, which makes wikitext and code easier to read, has now been fixed. This problem specifically affected users who defined a font rule in a custom stylesheet while creating a new topic with DiscussionTools. [https://phabricator.wikimedia.org/T418793] '''Updates for technical contributors''' * API rate limiting update: To help ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]], global API rate limits will be applied this week to requests without a compliant User-Agent that originate from outside Toolforge/WMCS and to unauthenticated requests made from web browsers. Higher limits will be applied to identified traffic in April. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]]. * The new GraphQL API has been released. The API was developed as a flexible alternative to select features of the Wikidata Query Service (WDQS), to improve developer experience and foster adaptability, and efficient data access. Try it out and [[d:Wikidata:Wikibase GraphQL#Feedback and development|give feedback]]. You can also [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/GraphQLAPI/apply sign up for usability tests]. * The [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group|PTAC Unsupported Tools Working Group]] continued improvements to [[commons:Special:MyLanguage/Commons:Video2commons#|Video2Commons]] in February, with fixes addressing authentication errors, large-file handling, task queue visibility, and clearer upload behavior. Work is still ongoing in some areas, including changes related to deprecated server-side uploads. Read [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group#February 2026|this update]] to learn more. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.19|MediaWiki]] '''In depth''' * The Article Guidance team invites experienced Wikipedia editors from selected [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Pilot wikis and collaborators#Collaborators|pilot wikis]] and interested contributors from other Wikipedias to fill out this questionnaire which is available in [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfmLeVWnxmsCbPoI_UF2jyRcn73WRGWCVPHzerXb4Cz97X_Ag/viewform English], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSd6rzr4XXQw8r4024fE3geTPFe13M_6w7Mitj-YJi0sOlWTAw/viewform?usp=header Arabic], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdok3-RfB18lcugYTUMGkpwmqG_8p760Wv4dCXitOXOszjUDw/viewform?usp=header Bengali], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfjTfYp4jEo0akA4B1e-Nfg3QZPCudUjhJzHzzDi6AHyAaMGA/viewform?usp=header Japanese], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScteVoI29Aue4xc72dekk-6RYtvmMgQxzMI900UOawrFrSTWg/viewform?usp=header Portuguese], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSetdxnYwL3ub2vqA7awCg5hJZPMIYcDPaiTe12rY9h0GYnVlw/viewform?usp=header Persian], and [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScNvfJF-Ot-4pzA4qAN771_0QDJ4Li19YcUsaTgSKW8Nc7U_Q/viewform?usp=header Turkish]. Your answers will help the team customize guidance for less experienced editors and help them learn community policies and practices while creating an article. Learn more [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|on the project page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/11|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W11"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ၁၈:၅၂၊ ၉ မတ် ၂၀၂၆ (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30213008 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-12</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W12"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/12|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature, also known as [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror 6]], has been used for wikitext syntax highlighting since November 2024. It will be promoted out of beta by May 2026 in order to bring improvements and new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Features|features]] to all editors who use the standard syntax highlighter. If you have any questions or concerns about promoting the feature out of beta, [[mw:Special:MyLanguage/Help talk:Extension:CodeMirror|please share]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T259059] * Some changes to local user groups are performed by stewards on Meta-Wiki and logged there only. Now, interwiki rights changes will be logged both on Meta-Wiki and the wiki of the target user to make it easier to access a full record of user's rights changes on a local wiki. Past log entries for such changes will be backfilled in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T6055] * On wikis using [[m:Special:MyLanguage/Flagged Revisions|Flagged Revisions]], the number of pending changes shown on [[{{#Special:PendingChanges}}]] previously counted pages which were no longer pending review, because they have been removed from the system without being reviewed, e.g. due to being deleted, moved to a different namespace, or due to wiki configuration changes. The count will be correct now. On some wikis the number shown will be much smaller than before. There should be no change to the list of pages itself. [https://phabricator.wikimedia.org/T413016] * Wikifunctions composition language has been rewritten, resulting in a new version of the language. This change aims to increase service stability by reducing the orchestrator's memory consumption. This rewrite also enables substantial latency reduction, code simplification, and better abstractions, which will open the door to later feature additions. Read more about [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2026-03-11|the changes]]. * Users can now sort search results alphabetically by page title. The update gives an additional option to finding pages more easily and quickly. Previously, results could be sorted by Edit date, Creation date, or Relevance. To use the new option, open 'Advanced Search' on the search results page and select 'Alphabetically' under 'Sorting Order'. [https://phabricator.wikimedia.org/T403775] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the bug that prevented UploadWizard on Wikimedia Commons from importing files from Flickr has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419263] '''Updates for technical contributors''' * A new special page, [[{{#special:LintTemplateErrors}}]], has been created to list transcluded pages that are flagged as containing lint errors to help users discover them easily. The list is sorted by the number of transclusions with errors. For example: [[{{#special:LintTemplateErrors}}/night-mode-unaware-background-color]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T170874] * Users of the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature have been using [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] for syntax highlighting when editing JavaScript, CSS, JSON, Vue and Lua content pages, for some time now. Along with promoting CodeMirror 6 out of beta, the plan is to replace CodeEditor as the standard editor for these content models by May 2026. [[mw:Special:MyLanguage/Help talk:Extension:CodeMirror|Feedback or concerns are welcome]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T419332] * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] JavaScript modules will soon be upgraded to CodeMirror 6. Leading up to the upgrade, loading the <code dir=ltr>ext.CodeMirror</code> or <code dir=ltr>ext.CodeMirror.lib</code> modules from gadgets and user scripts was deprecated in July 2025. The use of the <code dir=ltr>ext.CodeMirror.switch</code> hook was also deprecated in March 2025. Contributors can now make their scripts or gadgets compatible with CodeMirror 6. See the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror#Gadgets and user scripts|migration guide]] for more information. [https://phabricator.wikimedia.org/T373720] * The MediaWiki Interfaces team is expanding coverage of REST API module definitions to include [[mw:Special:MyLanguage/API:REST API/Extensions|extension APIs]]. REST API modules are groups of related endpoints that can be independently managed and versioned. Modules now exist for [https://phabricator.wikimedia.org/T414470 GrowthExperiments] and [https://phabricator.wikimedia.org/T419053 Wikifunctions] APIs. As we migrate extension APIs to this structure, documentation will move out of the main MediaWiki OpenAPI spec and REST Sandbox view, and will instead be accessible via module-specific options in the dropdown on the [https://test.wikipedia.org/wiki/Special:RestSandbox REST Sandbox] (i.e., [[{{#Special:RestSandbox}}]], available on all wiki projects). * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto|Scribunto]] extension provides different pieces of information about the wiki where the module is being used via the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual|mw.site]] library. Starting last week, the library also provides a [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.site.wikiId|way]] of accessing the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Wiki ID|wiki ID]] that can be used to facilitate cross-wiki module maintenance. [https://phabricator.wikimedia.org/T146616] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.20|MediaWiki]] '''In depth''' * The [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award|2026 Coolest Tool Award]] celebrating outstanding community tools, is now open for nominations! Nominate your favorite tool using the [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/435684?lang=en nomination survey] form by 23 March 2026. For more information on privacy and data handling, please see the [[foundation:Special:MyLanguage/Legal:Coolest_Tool_Award_2026_Survey_Privacy_Statement|survey privacy statement]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/12|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W12"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ၁၉:၃၅၊ ၁၆ မတ် ၂၀၂၆ (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30260505 --> == Request for Comment: VisualEditor automatic reference names == <div lang="en" dir="ltr"> Hi, I’m Johannes from [[:m:Wikimedia Deutschland|Wikimedia Deutschland]]’s [[:m:WMDE Technical Wishes|Technical Wishes team]]. Apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}}! We are considering to work on [[:m:Community Wishlist/W17|Community Wishlist/W17: Improve VE references' automatic names and reuse]]. This has been a long-term issue for wikitext editors (see e.g. [[:en:WP:VisualEditor/Named references]]) which has been among the top-voted wishes in several [[:m:Community Wishlist Survey|Community Wishlist Surveys]], e.g. [[:m:Community Wishlist Survey 2017/Editing/VisualEditor: Allow editing of auto-generated references before adding them|2017]], [[:m:Community Wishlist Survey 2019/Citations/VisualEditor: Allow references to be named|2019]], [[:m:Community Wishlist Survey 2022/Editing/VisualEditor should use human-like names for references|2022]] or [[:m:Community Wishlist Survey 2023/Editing/VisualEditor should use proper names for references|2023]]. We would like your input on the [[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Proposed solutions|solutions]] proposed on our project page: '''[[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names]]'''. We are considering several options, which can be combined if desired by the community. * Changing the default pattern for automatically generated reference names (currently <code>":n"</code>, e.g. <code>":0"</code>, <code>":1"</code>...) to use the [[:mw:Help:Reference Previews#Exposed reference types|reference type]] instead (e.g. <code>"book_reference-1"</code>). * Providing a simple mechanism for communities to configure a different default name. * Generating automatic reference names based on the [[:en:domain name|domain name]] (if it’s a web citation). * Generating automatic reference names based on template parameters (e.g. "title" or "last"+"first") – defined by the community. === Feedback === [[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|Visit our project page]] to read about our proposal in detail and share your thoughts [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Request for comment|on metawiki]]. '''Please note''': We will only implement a solution if there’s clear consensus among the global community. Our intention is not to build the perfect solution, but to find a simple and lean one that alleviates the pain caused by auto generated names. We are aware that some experienced VisualEditor users might prefer an option to manually change reference names in VisualEditor, but such a UX intervention is difficult to achieve across reference types and thus out of scope for our team, we can only improve the auto-naming mechanism. We are happy about suggestions for improving certain details of the proposed solutions. Any other feedback and alternative proposals are also welcome – even though it’s out of scope for us, it might still be relevant for future work on this topic. Please support us interpreting consensus by clearly indicating your opinion (e.g. by using support/neutral/oppose templates). We are aware of [[:en:WP:NOTVOTE]], but given that we are facilitating this discussion with users from different wikis, potentially commenting in their native language, clearly indicating your position helps us avoid misunderstandings. Thank you for participating!</div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[User talk:Johannes Richter (WMDE)|ဆွေးနွေး]])</bdi> ၁၁:၁၅၊ ၁၉ မတ် ၂၀၂၆ (UTC) <!-- Message sent by User:Johannes Richter (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johannes_Richter_(WMDE)/MassMessageRecipients&oldid=30281362 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-13</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W13"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/13|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Wikimedia site users can now log in without a password using passkeys. This is a secure method supported by fingerprint, facial recognition, or PIN. With this change, all users who opt for passwordless login will find it easier, faster, and more secure to log in to their accounts using any device. The new passkey login option currently appears as an autofill suggestion in the username field. An additional [[phab:T417120|"Log in with passkey" button]] will soon be available for users who have already registered a passkey. This update will improve security and user experience. The [[c:File:Passwordless_login_screencast.webm|screen recording]] demonstrates the passwordless login process step by step. * [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on Wednesday, 25 March 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1774450800 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests, [[wikitech:Deployments/Yearly calendar|which happen twice a year]]. During the switchover, all Wikimedia website traffic is shifted from one primary data center to the backup data center to test availability and prevent service disruption even in emergencies. '''Updates for editors''' * Wikimedia site users can now export their notifications older than 5 years using a [[toolforge:echo-chamber|new Toolforge tool]]. This will ensure that users retain their important notifications and avoid them being lost based on the planned change to delete notifications older than 5 years, as previously announced. [https://phabricator.wikimedia.org/T383948] * Wikipedia editors in Indonesian, Thai, Turkish, and Simple English now have access to Special:PersonalDashboard. This is an [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Dashboard|early version of an experience]] that introduces newer editors to patrolling workflows, making it easier for them to move from making edits to participating in more advanced moderation work on their project. [https://phabricator.wikimedia.org/T402647] * The [[Special:Block]] now has two minor interface changes. Administrators can now easily perform indefinite blocks through a dedicated radio button in the expiry section. Also, choosing an indefinite expiry provides a different set of common reasons to select from, which can be changed at: [[MediaWiki:Ipbreason-indef-dropdown]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T401823] * Mobile editors [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#Logged-out|at several wikis]] can now see an improved logged-out edit warning, thanks to the recent updates from the Growth team. These changes released last week are part of ongoing efforts and tests to enhance [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|account creation experience on mobile]] and then increase participation. [https://phabricator.wikimedia.org/T408484] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:36}} community-submitted {{PLURAL:36|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the bug that prevented mobile web users from seeing the block information when affected by multiple blocks has been fixed. They can now see messages of all the blocks currently affecting them when they access Wikipedia. '''Updates for technical contributors''' * Images built using Toolforge will soon get the upgraded buildpacks version, bringing support for newer language versions and other upstream improvements and fixes. If you use Toolforge Build Service, review the recent [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/cloud-announce@lists.wikimedia.org/thread/EMYTA32EV2V5SQ2JIEOD2CL66YFIZEKV/ cloud-announce email] and update your build configuration as necessary to ensure your tools are compatible. [https://wikitech.wikimedia.org/w/index.php?title=Help:Toolforge/Building_container_images&oldid=2392097#Buildpack_environment_upgrade_process][https://phabricator.wikimedia.org/T380127] * The [https://api.wikimedia.org/wiki/Main_Page API Portal] documentation wiki will shut down in June 2026. API keys created on the API Portal will continue to work normally. api.wikimedia.org endpoints will be deprecated gradually starting in July 2026. Documentation on the API Portal is moving to [[mw:Wikimedia APIs|mediawiki.org]]. Learn more on the [[wikitech:API Portal/Deprecation|project page]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.21|MediaWiki]] '''In depth''' * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]] is considering improvements to [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|automatically generated reference names in VisualEditor]]. Please check out the [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Proposed solutions|proposed solutions]] and participate in the [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Request for comment|request for comment]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/13|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W13"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ၁၆:၅၀၊ ၂၃ မတ် ၂၀၂၆ (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30268305 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-14</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W14"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/14|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Beta version of [[abstract:|Abstract Wikipedia]] a new Wikimedia project which is language-independent, was launched last week. The project allows communities to build Wikipedia articles in their native language, which can be readily accessed by other users in their own languages. The wiki is powered by instructions from Wikifunctions and also based on structured content from Wikidata. [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2026-03-26|Read more]]. '''Updates for editors''' * The Growth team is running an A/B test to evaluate a clearer, more user-friendly message that promotes account creation on wikis. Currently when logged-out mobile users begin editing, they see a jarring warning message that can feel abrupt and discouraging. This also presents temporary account editing as the default rather than encouraging account creation. The test is running on ten Wikipedias, including Arabic, French, Spanish and German. [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#2. Improve logged-out warning message (T415160)|Read more]]. * The Wikimedia Apps team is inviting feedback on [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Future of Editing on the Mobile Apps|how editing should work on the Wikipedia mobile apps]]. The discussion focuses on improving how users access editing tools when they tap "Edit". This is part of a broader effort to convert readers who develop an interest in editing, to access a more user-friendly pathway to start contributing. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:45}} community-submitted {{PLURAL:45|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where citation fetching from the large newspaper archive [https://www.newspapers.com Newspapers.com] was no longer working, due to a block in [[mw:Special:MyLanguage/Citoid|Citoid]] requests, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419903] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.22|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/14|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W14"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ၁၉:၂၅၊ ၃၀ မတ် ၂၀၂၆ (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30329462 --> == Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) == Hello everyone, This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as <code>Module:Itemgroup/list</code>). '''The Change:'''<br /> Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''. '''What You Need To Do:'''<br /> To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search. '''Deadline:'''<br /> We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles. Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[အသုံးပြုသူ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:MediaWiki message delivery|ဆွေးနွေး]]) ၁၇:၀၉၊ ၃ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC) <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29905755 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-15</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W15"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/15|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] now includes a new group goal-setting feature, enabling organizers to set and track event goals such as the number of articles created and participating contributors in real time. Similarly, participants can work toward shared targets and see their collective impact as the event unfolds. The feature is now available on all Wikimedia wikis. Learn more in [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Collaborative contributions#Goal setting|the documentation]]. * [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] The new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist labels|watchlist labels]] feature (announced in [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Tech News 2026-07]]) is now available via VisualEditor, the source editor, and the 'watchstar' (or watch link, for skins that don't have a star icon). Previously it was only possible to assign labels via [[Special:EditWatchlist|EditWatchlist]]. In all three places it is a new field following the expiry field. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where talk pages on mobile with Parsoid are unusable after empty section headers, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419171] '''Updates for technical contributors''' * The [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|sub-referencing feature]], which lets editors add details to an existing reference without duplicating it, will be gradually rolled out to [[phab:T414094|more wikis]] later this year. Wikis using the [[mw:Special:MyLanguage/Reference Tooltips|Reference Tooltips]] gadget are encouraged to update their version (typically at [[m:MediaWiki:Gadget-ReferenceTooltips.js|MediaWiki:Gadget-ReferenceTooltips.js]] as shown [https://en.wikipedia.org/w/index.php?diff=1344408362 here]) to ensure compatibility. Other reference-related gadgets may also be affected. [https://phabricator.wikimedia.org/T416304] * All Wikinews editions will be closed and switched to read-only mode on 4 May 2026. Content will remain accessible, but no new edits or articles can be added. This closure was approved by the Board of Trustees of the Wikimedia Foundation following extended discussions. [[m:Wikimedia Foundation Board noticeboard#Board of Trustees Approves Closure of Wikinews|Read more]]. * The [[:mw:Special:MyLanguage/API:Action API|Action API]] has had several formats for requested output. One of them, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>format=php</nowiki></code></bdi>, is being removed soon. Please ensure your scripts or bots use the [[mw:Special:MyLanguage/API:Data formats#Output|JSON format]]. This removal should affect very few scripts and bots. [https://phabricator.wikimedia.org/T118538] * The [[Special:NamespaceInfo|Special:NamespaceInfo]] page now includes namespace aliases. For example "WP" for the "Project" ("Wikipedia") namespace on the German Wikipedia. [https://phabricator.wikimedia.org/T381455] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.23|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/15|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W15"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ၁၆:၁၈၊ ၆ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30362761 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-16</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W16"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/16|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Experienced editors are invited to [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Main_Page test] the [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] feature, designed to help less-experienced editors create well-structured, policy-compliant Wikipedia articles. Testing instructions are [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Test feature guide|available]]. Also, after reviewing [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Category:Pages_using_article_guidance the outlines], please provide feedback on the [[mw:Talk:Article guidance|project talk page]]. Based on your input, the feature will be refined and transferred to the pilot Wikipedias to translate and adapt. Check out [[c:File:Article Guidance workflow demo - April 2026.webm|the video]] explaining the feature. '''Updates for editors''' * On most wikis, all autoconfirmed users can now use [[Special:ChangeContentModel|Special:ChangeContentModel]] page to [[mw:Special:MyLanguage/Help:ChangeContentModel|create new pages with custom content models]], such as mass message lists, making custom page formats more accessible. Check [[Special:ListGroupRights|Special:ListGroupRights]] for the status of your wiki. [https://phabricator.wikimedia.org/T248294] * The Growth team has launched an [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account_Creation_Experiments|account creation experiment]] to evaluate whether adding an account creation button to the mobile web header increases new account registrations and encourages more mobile users to contribute to the wikis. The experiment is currently live on Hindi, Indonesian, Bengali, Thai, and Hebrew Wikipedia, and targets 10% of logged-out mobile web users. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where VisualEditor could get stuck loading on Windows devices with animations turned off, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T382856] '''Updates for technical contributors''' * Starting later this week, {{int:group-abusefilter}} who have the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature enabled will have [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] as the editor at [[Special:AbuseFilter|Special:AbuseFilter]]. This is part of the broader effort to make the user experience more consistent across all editors. [https://phabricator.wikimedia.org/T399673][https://phabricator.wikimedia.org/T419332] * Tools and bots that access the [[mw:Special:MyLanguage/Notifications/API|Notifications API]] (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=query&meta=notifications</nowiki></code></bdi>) will need to update their OAuth or BotPassword grants to also include access to private notifications. [https://phabricator.wikimedia.org/T421991] * Due to a library upgrade, listings on category pages may be displayed out of order starting on Monday, 20th April. A migration script will be run to correct this, and will take hours to days depending on the size of the wiki (up to a week for English Wikipedia). [https://phabricator.wikimedia.org/T422544] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.24|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/16|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W16"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ၁၅:၁၈၊ ၁၃ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30380527 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-17</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W17"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/17|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * After two years of development, [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]], also known as [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror 6]], is to be promoted out of beta on Tuesday, April 21. It brings better code and wikitext readability, reduction in typing errors, and other [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|benefits]] to all users of the standard syntax highlighter. A huge thank you to volunteer [https://phabricator.wikimedia.org/p/Bhsd/ Bhsd] who developed many of the new features, including [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Code folding|code folding]], [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Autocompletion|autocompletion]], and [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Linting|linting]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T259059] * A major update to the Wikipedia app for iOS is now rolling out, redesigning the interface to align with Apple's latest "Liquid Glass" visual design. [https://apps.apple.com/us/app/wikipedia/id324715238 Download the latest version] and explore the update. '''Updates for editors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|Reading lists]] is a feature which allows readers to save articles to a list for reading later. This feature is now in beta on Arabic, French, Indonesian, Vietnamese, and Chinese Wikipedias and by default for all new accounts on all Wikipedias. * An experiment which explores extending [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews|Page Previews to mobile web]] will be launched in the week of April 20 on Arabic, English, French, Italian, Polish, and Vietnamese Wikipedias. Page Previews are pop-ups that display a thumbnail, lead paragraph, and a link to open the full article of a blue link, thereby improving content discovery. The feature is already available on desktop and in the apps. [[m:Special:MyLanguage/List of experiments in Product and Technology#Template|Read more about this experiment and others]]. * On several wikis, logged-in editors who haven't [[mw:Special:MyLanguage/Help:Email confirmation|confirmed their email addresses]] can now see a banner encouraging them to do so. Having the email address confirmed allows a user to restore access to the account if they lose it. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security#Encouraging users to confirm their email addresses|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T421366] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:15}} community-submitted {{PLURAL:15|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where editing very large wiki pages in the 2017 wikitext editor caused slow loading, preview and scrolling lag, and performance issues when selecting, cutting, or pasting content, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T184857] '''Updates for technical contributors''' * As part of the promotion of [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror]] from a beta feature, all users will use [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] for syntax highlighting when editing JavaScript, CSS, JSON, Vue and Lua content pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T419332] * The <code>mirrors.wikimedia.org</code> service for Debian and Ubuntu users will sunset and stop working on May 15. The resources for the service will be replaced with new and better options. Some users may need to switch to a different server which should take about a minute. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/LJYRIS4WB66HIRCAO4GIDTXCMDVZRBMA/ You can read more]. [https://phabricator.wikimedia.org/T416707] * The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>image</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>oldimage</nowiki></code></bdi> table will be removed from [[wikitech:Help:Wiki Replicas|wikireplicas]]. If your tools or queries access <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>image</nowiki></code></bdi> or <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>oldimage</nowiki></code></bdi> directly, please update them to use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>file</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>filerevision</nowiki></code></bdi> table before 28 May. [https://phabricator.wikimedia.org/T28741] * Following the recent implementation of global API rate limits on unidentified traffic, the Wikimedia Foundation will continue efforts to ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]] by applying global limits to identified API traffic beginning the last week of April. These limits are intentionally set as high as possible to minimise impact on the community. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]] and [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits/FAQ|Frequently Asked Questions]]. * The [[mw:Special:MyLanguage/Attribution API|Attribution API]] is now available as a [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Stability policy|beta]]. The API fetches information for crediting Wikimedia articles and media files wherever they are used. Reference documentation is available through the REST Sandbox special page available on all Wikimedia wikis (such as the [https://en.wikipedia.org/w/index.php?api=attribution.v0-beta&title=Special%3ARestSandbox REST sandbox on English Wikipedia]). Share your feedback on the [[mw:Talk:Attribution API|project talk page]]. * There is no new MediaWiki version this week. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/17|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W17"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ၁၅:၀၀၊ ၂၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30432763 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-18</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W18"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/18|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * There is a change in how new users are autoconfirmed that will improve anti-vandalism protection. Currently, users who have had an account for a few days and made a few edits are automatically added to the [[{{int:grouppage-autoconfirmed/{{CONTENTLANGUAGE}}}}|{{int:group-autoconfirmed}}]] group. This configuration tends to be exploited by some vandals, who create accounts and start to use them only after some time. To mitigate this, the configuration will be updated next week so that – for the purpose of becoming autoconfirmed – the account age will be counted from their first edit, instead of registration date. The numeric value of the age threshold will remain the same. This change will be deployed only to wikis which require at least one edit as part of the autoconfirmation conditions. [https://phabricator.wikimedia.org/T418484] * All Wikipedia users with new accounts and those who activated the "automatically enable most beta features" option in their preference can now use the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|reading lists]] beta feature to save articles for later reading. This helps organize reading interests in one place for convenient access. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where infobox images have huge padding in Firefox, has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T423676] '''Updates for technical contributors''' * As a reminder, the global API rate limits will be applied this week to identified API traffic. This is to help ensure [[mw:MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]]. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, including the actual rate limits, see [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]] and [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits/FAQ|Frequently Asked Questions]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.26|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/18|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W18"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ၁၈:၀၅၊ ၂၇ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30458046 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-19</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W19"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/19|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] team invites experienced editors of [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Pilot wikis and collaborators|pilot Wikipedias]]—Arabic, Bangla, Japanese, Portuguese, Persian, Turkish, Simple English, Spanish, and French—to help translate and adapt [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Category:Pages_using_article_guidance sample outlines]. These outlines will guide editors in creating clear, well-structured, and policy-compliant articles when using [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Special:NewArticle the feature] once it is launched in May 2026. [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance#Adapting a sample outline in a Wikipedia|Simple instructions]] on how to translate and adapt the outlines are available. '''Updates for editors''' * The [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] has published [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/May 2026 draft PTAC recommendation for feedback|draft recommendations]] on a model that affiliates can follow when contributing to the technical space. Community members are invited to provide feedback on the recommendation until May 8th [[:m:Talk:Product and Technology Advisory Council/May 2026 draft PTAC recommendation for feedback|on the talk page]]. * The number of available thumbnail size preferences in MediaWiki is being reduced to three standardized options—Small (180px), Regular (250px), and Large (400px), as part of ongoing efforts to improve performance and reduce strain on thumbnail services. As a result, existing preferences will be mapped to the nearest new size (for example, smaller selections like 120px or 150px will render at 180px, while larger ones like 300px or 360px will render at 400px). The preferences interface will soon be updated to reflect these changes, and users who wish to opt out or provide feedback can do so. [https://phabricator.wikimedia.org/T424909] * From now on, even when a permission expires automatically, users will receive an Echo notification similar to the standard notification for permission changes. There is a difference between this and [[m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|Global reminder bot]] in that the latter reminds users a week ''before'' the rights are due to expire, so that they can renew the rights. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the problem where the ULS language selector in [[m:Special:Translate|Special:Translate]] would scroll vertically when it shouldn't, has been resolved. Previously, when users opened the "Translate to English" dropdown and typed certain inputs, the dialog would scroll vertically by a few pixels even when there was enough space to display all results. The dropdown no longer shifts unnecessarily when filtering languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T358864] * The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]], which lets you view your watchlists from multiple wikis on a single page, continues to improve. For example, watchlists for Wikibase sites such as [[:d:|Wikidata]] now support [[mw:Special:MyLanguage/Extension:EntitySchema|EntitySchema]] elements for better tracking. The Live Updates mode now refreshes the special page every 60 seconds to comply with the updated [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|global API rate limits]] for improved real-time responsiveness. Additionally, a directionality bug that displayed links as "changes 3" instead of "3 changes" in mixed-direction lists has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T415450][https://phabricator.wikimedia.org/T424422][https://phabricator.wikimedia.org/T418091] '''Updates for technical contributors''' * The second phase of [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|global API rate limits]] has been rolled out to reduce the [[diffblog:2026/03/26/quo-vadis-crawlers-progress-and-whats-next-on-safeguarding-our-infrastructure/|impact of AI crawlers]] and ensure fair, sustainable access to Wikimedia resources, prioritising human and mission-aligned traffic. [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits#Limits|Limits]] have been shifted from per-hour to per-minute, producing smoother traffic patterns and more predictable API load. Community users are not expected to be affected, and no action is required. Early indications show some User-Agent-based requestors are adjusting behaviour, and around 64% of automated API traffic has been identified. Monitoring continues, and Wikimedia Enterprise remains available for commercial support. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.27|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/19|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W19"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ၂၀:၄၃၊ ၄ မေ ၂၀၂၆ (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30498077 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-20</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W20"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/20|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Community Tech has published [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/How to write a good wish|new guidance]] explaining how wishes on Community Wishlist are triaged and prioritized. The documentation is intended to help contributors write stronger proposals by clarifying the factors that influence prioritization decisions. Beyond vote counts, the guidance highlights considerations such as potential impact on the community when determining which wishes move forward. '''Updates for editors''' * The Reader Growth team is launching an experiment to test a new [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Share_Card|Share Card feature]] that allows readers to create visually engaging cards from Wikipedia articles or selected article sections and share them online, with each card linking back to the original article to help expand readership and article discovery. The mobile-only A/B test will be available to a portion of readers on Arabic, Chinese, French, Vietnamese, and English Wikipedia to better understand reading and sharing habits, and is scheduled to begin the week of May 18 and run for four weeks. * The Android and iOS Wikipedia apps recently released the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/25th_Birthday_Reading_Challenge|25-day reading challenge]] into Beta, as part of efforts to drive reader engagement by encouraging users to complete reading milestones. To track their reading streak during the challenge, App users can add a widget featuring Baby Globe to their home screen. The challenge officially begins May 11. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:17}} community-submitted {{PLURAL:17|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the global preference for enabling syntax highlighting in wikitext could unexpectedly disable itself after being turned on, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T425286] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The ResourceLoader module <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mediawiki.ui.input</nowiki></code></bdi>, deprecated since [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/39|September 2023]], will be removed this week. There is a [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Migrating_from_MediaWiki_UI|guide for migrating from MediaWiki UI to Codex]] for any tools that use it. [https://phabricator.wikimedia.org/T420125] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.2|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/20|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W20"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ၁၉:၂၀၊ ၁၁ မေ ၂၀၂၆ (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30524429 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-21</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W21"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/21|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Abstract Wikipedia team has identified five potential pilot wikis to assess their interest in adopting abstract articles on their wikis. The pilots are Malayalam, Bengali, Dagbani, Arabic, and Indonesian Wikipedia. The feedback period will be open until May 22. If your community is interested in becoming a pilot, [[m:Talk:Abstract Wikipedia|let us know on Meta]]. '''Updates for editors''' * An experiment to show [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists]] to logged-out readers on mobile web will launch on May 18 across German, Spanish, Italian, Portuguese, Polish, Dutch, Turkish, and Urdu Wikipedias, and will run for one month. The effort supports broader goals of helping readers save and organize articles for later reading, while encouraging habits that could lead to future Wikipedia contributions. * To support a bookmark button in the Reading List beta feature, the "Tools > Action" menu has been updated to display icons, including the watch star indicator that helps editors identify temporarily watched articles. The icons now also match those used on mobile, improving consistency across platforms. The change is currently limited to the actions menu and mainly affects editors with privileged user rights. [https://phabricator.wikimedia.org/T426008] * [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] was released as an [[w:en:A/B test|A/B test]] for newcomer editors on the mobile website at [[phab:T421189|~15 Wikipedias]]. The experiment will measure the impact that Suggestion Mode has on the proportion of newcomer mobile web edit sessions that result in constructive (un-reverted) article edits. The experiment will also evaluate the feature's impact on editor retention, and monitor changes in revert and block rates. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue in the Wikipedia Android app where images could sometimes fail to load after opening a recommended reading list notification, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T418231] '''Updates for technical contributors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikidata Platform|Wikidata Platform team]] has published its [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/Backend Replacement|backend replacement recommendation]] and accompanying [[wikitech:Wikidata Query Service/WDQS Architecture re-design|technical architecture]] for the migration of the Wikidata Query Service (WDQS) away from Blazegraph. Feedback is invited until May 25th 2026, especially on potential gaps and impacts on advanced use cases. Wikidata community members and WDQS users are also encouraged to help identify high-impact tools and workflows that may need attention on [[d:Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/High-Impact Use Cases|this page]]. Feedback can be shared on the [[d:Wikidata talk:SPARQL query service/WDQS backend update|Migration talk page]] or during the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Blazegraph Migration Office Hours|next office hour]]. See the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Wikidata Platform team/Newsletter|WDP team newsletter]] for more details. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.3|MediaWiki]] '''In depth''' * On English, French, Japanese, and a few other Wikipedias, there was a [[diffblog:2025/09/02/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha/|trial of hCaptcha]], a third-party bot detection service. The trial showed that hCaptcha effectively detects and deters some bad-faith automated activity, on its own and by giving [[w:en:Wikipedia:Village pump (technical)/Archive 225#Introducing SuggestedInvestigations|checkusers and stewards]] signals to look into. Because the results were positive, hCaptcha will be rolled out across all wikis over the next few weeks. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/hCaptcha|See the hCaptcha project page]] for technical information about the implementation and privacy protections. [[diffblog:2026/05/04/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha-part-2/|Learn more]]. * The latest Community Tech update is now available, with progress across several Community Wishlist initiatives, including Reading Lists expansion from the mobile app to the website, new language support for "Who Wrote That" and the Personal Dashboard, improvements to 3D rendering and Charts, and upcoming work on talk page sorting, audio playback, and editing workflows. The update also shares current priorities, wishlist status trends, and opportunities for community feedback on future focus areas and the Wikimedia Foundation’s 2026–2027 Annual Plan. [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#May 13, 2026: Latest updates from the Community Tech team|Read the full newsletter for details]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/21|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W21"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ၂၀:၂၁၊ ၁၈ မေ ၂၀၂၆ (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30539262 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-22</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W22"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/22|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Following a [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#LOWM|successful account creation experiment]], an improved logged-out edit warning message will be deployed to all Wikimedia wikis in the first week of June. The change will only affect logged-out users on mobile web who open an editing session. The updated experience is designed to encourage account creation more clearly, while still allowing users to edit with temporary accounts. Results from the experiment showed a significant increase in account creation, with a 27% relative lift among users shown the updated message. As expected, as more people funnel into account creation, temporary accounts decreased by a relative 16%. The experiment did not show any significant changes in constructive edit rates or other monitored contributor metrics. [https://phabricator.wikimedia.org/T424595] '''Updates for editors''' * For security reasons, members of certain user groups are [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|required to have two-factor authentication]] (2FA) enabled. Members of these groups will be unable to disable the last 2FA method on their account, and it will be impossible to add users without 2FA to these groups. Users will still be able to add new authentication methods or remove them, as long as at least one method is continuously enabled. In the next few weeks, users without 2FA will be removed from these groups. Notably, this applies to bureaucrats. See the linked tasks for deployment schedules. [https://phabricator.wikimedia.org/T423119][https://phabricator.wikimedia.org/T423120] * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]] will run an [[w:en:A/B testing|A/B test]] on [[:phab:T415904|10 wikis]], testing [[m:WMDE Technical Wishes/References/Reference Previews|potential improvements for Reference Previews]]. The experiment will run for ~2 weeks at the end of May / beginning of June and will affect 10% of desktop readers on the participating wikis. * After two successful experiments, the Reader Growth team is rolling out an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|Image Browsing]] beta feature for all Wikipedias on mobile on May 25. This means that anyone who has all beta features on by default will start to see this feature, and others can check the box to turn it on in their preferences. The beta feature will include a carousel of all an article's images at the top of the article, with controls for editors to [[mw:Readers/Reader_Growth/Image_Browsing#Phase_2.1_beta_feature|exclude images from the article's carousel or to exclude an article from the feature entirely]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, three dimensional STL files were being rendered incorrectly by the media viewer 3D extension which is now fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T416723] '''Updates for technical contributors''' * The legacy CSS classes <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>tleft</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>tright</nowiki></code></bdi> have been replaced with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatleft</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatright</nowiki></code></bdi> as the former do not work consistently across all MediaWiki platforms, notably mobile web and mobile apps. Projects relying on these classes are encouraged to review related usage and plan for migration. Please note that <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatleft</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatright</nowiki></code></bdi> may also be deprecated in future, although there are currently no plans to do so. [[phab:T426452|Read more]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.4|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/22|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W22"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ၂၁:၅၂၊ ၂၅ မေ ၂၀၂၆ (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30584502 --> <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> == Survey (proposed direction for Wishlist) == Apologies if this has not yet been translated into your wiki's language. {{int:Please-translate}}. You are invited to voice your opinion on a new [[m:Talk:Community Wishlist#Proposed direction for Wishlist|community-proposed direction]] for the [[m:Community Wishlist|Community Wishlist]]. {{Int:Feedback-thanks-title}} [[အသုံးပြုသူ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:MediaWiki message delivery|ဆွေးနွေး]]) ၀၃:၀၇၊ ၂၉ မေ ၂၀၂၆ (UTC) </bdi> <!-- Message sent by User:기나ㅏㄴ@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:%EA%B8%B0%EB%82%98%E3%85%8F%E3%84%B4/MassMessage&oldid=30604233 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-23</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W23"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/23|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] is conducting an experiment to show the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|reading lists]] feature, which is still in development, to logged-out mobile readers to test whether it encourages account creation at a higher rate compared to the watchstar button. The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists#Experiment timeline|experiment]] was launched on May 18th on German, Spanish, Italian, Portuguese, Polish, Dutch, Turkish, and Urdu wikis, and it will run for a month. * The Wikimedia Apps team released [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Explore Feed Refresh/Phase 1|Phase 1]] of the redesigned Home Feed to the Android Beta app. The new Home Feed includes a refreshed "Community" tab and a personalized "For You" tab featuring daily updated reading recommendations. The redesign is part of a broader effort to improve content discovery and create more engaging learning experiences in the Wikipedia apps. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:18}} community-submitted {{PLURAL:18|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where images could fail to load for some suggested edits on [[w:Special:Homepage|Special:Homepage]], leaving the thumbnail stuck in a loading state, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T424048] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.5|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/23|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W23"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ၂၁:၀၈၊ ၁ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30613639 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-24</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W24"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/24|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Wikimedia Enterprise has increased the free usage limits for its API offerings. The monthly request limit for the On-demand API has increased from 5,000 to 50,000 requests, while the Snapshot API limit has increased from 15 to 30 requests per month. In addition, Structured Contents snapshots are now available for free accounts. These changes expand access to Wikimedia Enterprise data for developers, researchers, and organizations using Wikimedia content. [https://enterprise.wikimedia.com/blog/enhanced-free-api] '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/Explore Feed Refresh/Phase 1|refreshed Explore Feed]], now called the Home Feed, is rolling out to 50% of users of the Wikipedia Android app. The Home Feed helps readers discover relevant content through two new tabs: ''Community'' and ''For You''. The Community tab provides a scrollable feed of curated content and updates from the broader Wikimedia community and movement, while the ''For You'' tab offers a full-screen, swipeable experience that shows content tailored to a user's interests. The redesign is part of a broader effort to improve discovery and enhance the learning experience in the Wikipedia app. * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/"Which came first?" Game|Which came first?]] daily trivia game is now available in the beta version of the Wikipedia iOS app in English, German, French, Portuguese, Russian, Spanish, Arabic, Chinese, and Turkish. The game uses historical events from Wikipedia's "On This Day" content and challenges readers to guess which of two events happened first. The game was previously released on Android. Communities interested in making the game available in their languages can [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/Games#Game availability by language|read the instructions and requirements]]. * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]], a new MediaWiki feature that allows editors to reuse references with different details, will begin rolling out to Wikimedia wikis following a successful pilot phase. Deployment will start on 8 June for most [[wikitech:Deployments/Train#Wednesday|Group 1 wikis]] and French Wikipedia, with additional Wikipedia language editions receiving the feature over the coming months. Communities are encouraged to prepare by checking for [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-cite&language=en&action_source=search&filter=%21translated&optional=1&action=translate untranslated Cite extension messages] in their language and reviewing any use of [[mw:Special:MyLanguage/Reference Tooltips|Reference Tooltips]], which may require [[:phab:T416304#11668731|updates]] to support the new functionality. Wikis using [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference Previews|Reference Previews]] do not need to take any action. Communities may also wish to create the ''cite-tracking-category-ref-details'' [[Special:TrackingCategories|tracking category]] as a hidden category using <code><nowiki>__HIDDENCAT__</nowiki></code> (or a dedicated template), and connect it to the corresponding Wikidata item [[d:Q129764848]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T425662] * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews#Experimentation|Page Previews experiment]] on mobile web has concluded. The team decided not to roll out the feature after the results showed no statistically significant impact on reader retention, as the primary success metric was retention improvement. Page Previews, which are already available on desktop and in the apps, display a thumbnail, lead paragraph, and link to the full article when readers tap a blue link. The experiment tested this experience on mobile web across six Wikipedias. * The [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Design/Icons|user interface icon library]] will be [[phab:T399175|updated later this week or next week]]. Most of the ~300 icons have been slightly refined and ~30 new icons have been added. These changes improve the icons to make them more consistent and comprehensible, and provide more visual balance when they are used in groups. * The [[mw:Special:MyLanguage/Universal Language Selector|Universal Language Selector]] (ULS) interface in MediaWiki, which helps users select content in other languages, has been updated. The new version improves speed and accessibility, and users of Wikimedia projects can now pin languages for quicker language switching. The deployment to Wikimedia sites will happen gradually in the coming weeks. You can test it now as a beta feature by selecting [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta features]] in your profile preferences and share your feedback on [[mw:Special:MyLanguage/Universal Language Selector/New ULS|the project page]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the Pageviews Analysis dashboard on pageviews.wmcloud.org stopped updating graph data in May 2026, affecting all users, has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T427171] '''Updates for technical contributors''' * The function signature for <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mw.util.addPortletLink()</nowiki></code></bdi> has been simplified. Developers can now pass a configuration object instead of a list of positional parameters when creating portlet links. The previous function signature remains supported for backwards compatibility. For example, instead of: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mw.util.addPortletLink('p-cactions', '#', 'Stub', 'ca-stubtag', 'Add a stub tag to this page');</nowiki></code></bdi> use <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mw.util.addPortletLink('p-cactions', { href: '#', text: 'Stub', id: 'ca-stubtag', tooltip: 'Add a stub tag to this page' });</nowiki></code></bdi>. Script maintainers are encouraged to review existing uses of <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>addPortletLink()</nowiki></code></bdi> and update them where appropriate. This change will be available on all wikis from 11 June. Thanks to community volunteer Gerges for contributing this improvement. [https://phabricator.wikimedia.org/T427945] * '''Community Wishlist discussion''': Product & Technology [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#May 20, 2026: Community Tech becomes a program|introduced changes]] meant to increase the number and complexity of wishes fulfilled, including the disbanding of the Community Tech team. They are [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates|engaging in discussions]] about a [[m:Talk:Community Wishlist#Proposed direction for Wishlist|proposed direction for the wishlist]] from community members. Includes ways to structure annual voting, better tracking of wishes, removing focus areas, and [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates|staffing updates]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.6|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/24|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W24"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ၂၁:၂၉၊ ၈ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30650573 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-25</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W25"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/25|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth|Reader Growth team]] has launched an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|Image Browsing]] beta feature on the mobile web version of all Wikipedias. The feature shows an image carousel at the top of articles with 3 or more images. Editors can configure this feature with the following controls: to hide a specific image from a page, either use <code>class=notpageimage</code> excluding it from thumbnail previews, or <code>class=noviewer</code> excluding it from MediaViewer. The carousel can also be disabled from a page entirely, with the magic word <code><nowiki>__NOMEDIAVIEWERCAROUSEL__</nowiki></code>. To submit feedback or flag bugs, please visit the [[mw:Talk:Readers/Reader Growth/Image Browsing|project page]]. * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Tables#class="wikitable"|Wikitables]] can now be [[mw:Special:MyLanguage/Help:Sortable tables#Forcing the initial sort direction|sorted in descending order]] on the first click by adding <code dir=ltr>data-sort-order="desc"</code> to the header cell. Previously, by default, clicking a column header for the first time sorts it in ascending order. This addition to a Wikitable gives it more control and flexibility, while the default behavior for subsequent clicks remains unchanged. [https://phabricator.wikimedia.org/T398416] '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] feature is currently being tested with some editors creating new articles on the Simple English, French, and Turkish Wikipedias. The experiment will soon begin on the Arabic and Bangla Wikipedias as well. [[w:simple:Special:NewArticle|This feature]] gives editors community-curated guidance to help them create articles that follow community standards. Experienced editors can continue creating or adapting outlines for specific article types that are commonly created by less experienced contributors. The outlines guide less experienced editors in creating high-quality articles. A quick guide to markups used in outlines can be found on [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Test feature guide#Markups in outlines|this page]]. [[w:simple:Wikipedia:Article Guidance|Example outlines]] that can be adapted and instructions for how to adapt them are on [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance#Adapting a sample outline in a Wikipedia|this section]] of the project page. * Wikis that wish to replace the "indefinitely" button in Special:Block for temporary accounts (for example, wikis that block temporary users only until account expiration) will be able to do so by creating [[MediaWiki:ipb-indefinite-expiry-temporary-account]] with the block duration they want. [https://phabricator.wikimedia.org/T427125] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:41}} community-submitted {{PLURAL:41|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * By the end of June, a valid user-agent string will be required for automated dumps downloads from the dumps.wikimedia.org website. Automated requests that provide a generic or empty user-agent will be blocked. This [[phab:T400119|extends enforcement]] of the long standing [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Wikimedia Foundation User-Agent Policy|user-agent policy]]. Access to dumps through Wikimedia Cloud Services will not change. * The roll out of global [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits|API rate limits]] is now complete, with limits enforced across all APIs and at the documented levels for all groups. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki remain exempt. All bots should continue to follow the documented best practices to avoid being rate limited. * The [https://api.wikimedia.org/wiki/Main_Page API Portal wiki] will be read only starting this week (June 15-18). The following week (June 22-25), all API Portal wiki URLs will redirect to [[mw:Wikimedia APIs|Wikimedia APIs on mediawiki.org]]. Learn more on the [[wikitech:API Portal/Deprecation|project page]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.7|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * On June 17th at 6pm UTC the WMF will be holding Discord call focused on a code review. We've heard through the [[mw:Special:MyLanguage/Developer Satisfaction Survey/2026|Developer Satisfaction Survey]] that volunteers are struggling with code review and we'd like to discuss these experiences with the goal of surfacing workable solutions. You can join the call [https://discord.gg/wikipedia?event=1514727511102062664 via the Wikimedia Community Discord server]. * The [[m:Special:MyLanguage/Conferencia Wikimedia de América Latina 2026|Latin American Wikimedia Conference]] will host a regional hackathon that will bring together the Wikimedia movement’s technical community including developers, system administrators, data scientists, and users with extended rights. Interested technical contributors can [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSf4osJzTHBJjQbYJk7TMVEJjTEQv7IgtsUDfP-o-qTgeRQQxw/viewform apply for a scholarship] to participate until June 21 at midnight (Bolivia time, UTC-4). * Sign up for Wikimania Team Challenges to join this special event. The Team challenges will take place online and in person from July 21 to 22, before Wikimania conference. Everyone is welcome, regardless of skills or Wikimania registration. Teams will work on 10 important challenges supporting the Wikimedia community. For details, visit [[wmania:Special:MyLanguage/2026:Team challenges|the Team Challenges page]] and [https://wikimedia.eventyay.com/wm/teamchallenges/ register there]. Registration closes on June 20th at 11pm UTC. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/25|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W25"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ၁၆:၄၈၊ ၁၅ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30689604 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-26</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W26"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/26|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary|Growth features]] are [[phab:T418115|now available at Wikidata]]. This update enables access to Mentorship ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship|if configured]]), Impact module, the Help Panel, and a simplified Newcomer Homepage (without Suggested Edits). Wikidata administrators are still configuring the features through Community Configuration. '''Updates for editors''' * The special page [[{{#special:RangeCalculator}}]] has been created. It allows users to find an IP range without needing to rely on external tools. Until now, this tool was only available to CheckUsers. [https://phabricator.wikimedia.org/T268429] * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]] is a new MediaWiki feature that allows editors to reuse references with different details. It will be deployed to most small and medium-sized Wikipedia language versions on June 23. The [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#deployment|FAQ]] lists possible actions to take on your wiki to support the deployment. Check the [[:phab:T414094|rollout plan]] for the next deployment steps. [https://phabricator.wikimedia.org/T428902] * Starting next week, users will get a notification when they are blocked or unblocked from editing, or if this block changes. [https://phabricator.wikimedia.org/T100974] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Starting next week, abuse filters that are set to "require CAPTCHA verification" will begin to also affect users with the <code>skipcaptcha</code> right, which includes most autoconfirmed users. Bots are exempted. This change only affects edits that trigger an abuse filter. The <code>skipcaptcha</code> right will continue to exempt users from having to solve CAPTCHAs in the ordinary course of using the wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T402595] * Reference documentation for the [[wikitech:Machine_Learning/LiftWing/API|Lift Wing API]] has moved from the API Portal to the interactive [https://wikitech.wikimedia.org/w/index.php?api=lift-wing&title=Special%3ARestSandbox REST Sandbox]. * The API Portal wiki is now closed. For API documentation, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_APIs|Wikimedia APIs on mediawiki.org]]. All API Portal wiki URLs (https://api.wikimedia.org/wiki/) will redirect to the mediawiki.org page starting June 22. [https://phabricator.wikimedia.org/T427537] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.8|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * Join an online call on 25 June at 2:30pm UTC to meet the current Wikimedia interns for [[mw:Google_Summer_of_Code/2026|Google Summer of Code]] and [[mw:Outreachy/Round_32|Outreachy]]. Interns will provide an overview of their projects and a brief demo of their work so far. Attendees are encouraged to [[mw:event:Google_Summer_of_Code/Summer_2026_June_Internship_open_session|share ideas and connections in their community]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/26|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W26"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ၁၃:၀၄၊ ၂၃ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30722494 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-27</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W27"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/27|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * As part of the [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|Account Creation Experiments]], the Growth team tested adding a user account icon in the mobile web header for logged-out users, providing direct access to "Create account" and "Log in" actions. The experiment increased account creation by about 20% without negatively affecting edit quality or constructive edit rates. The feature will now be rolled out to all Wikimedia Foundation wikis on mobile web in the first week of July. [https://phabricator.wikimedia.org/T428220] * After a [[phab:T426248|successful experiment]], logged-in users who did not [[mw:Special:MyLanguage/Help:Email_confirmation|confirm their email address]] when their account was created see a new banner asking them to complete that process. This helps reduce the risk that users get locked out of their account, and makes account email addresses overall more reliable. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] project. [https://phabricator.wikimedia.org/T428292] * An update to [[Special:Search|Search]] is refining how the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>-prefix:</nowiki></code></bdi> behaves when used to exclude results. Previously, using <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>-prefix:</nowiki></code></bdi> with negation could unintentionally broaden search results by adding the namespaces included in the search scope, leading to confusing behavior for users expecting a straightforward exclusion filter. With the update, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>-prefix:</nowiki></code></bdi> will now strictly exclude matching page titles as intended and may display a warning if the relevant namespace has not been explicitly selected. The behavior of <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>prefix:</nowiki></code></bdi> without negation however remains unchanged. [https://phabricator.wikimedia.org/T427443] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:33}} community-submitted {{PLURAL:33|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where reviewers using the Page Curation toolbar were not automatically subscribed to talk page discussions they started has now been fixed. Reviewers will now receive notifications when someone replies to those discussions. [https://phabricator.wikimedia.org/T329346] '''Updates for technical contributors''' * Starting June 29th, automated downloads from the dumps.wikimedia.org website will be subject to the [[Foundation:Special:MyLanguage/Policy:Wikimedia Foundation User-Agent Policy|user-agent policy]]. Automated requests that provide a generic or empty user-agent will be blocked. Access to dumps through Wikimedia Cloud Services remains unaffected. This is a follow up to the announcement made in the [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/25|2026/25 issue of Tech News]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.9|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/27|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W27"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ၁၁:၄၇၊ ၂၉ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30744833 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-28</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W28"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/28|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:34}} community-submitted {{PLURAL:34|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the search bar results on Wikidata, showed English results instead of using the correct language fallback for users of language variants, has now been fixed. Search suggestions will now follow the expected language fallback chain. [https://phabricator.wikimedia.org/T429769] '''Updates for technical contributors''' * In preparation for [[m:Special:MyLanguage/Event:Celebrate Women|Celebrate Women campaign]] planned for March 2027, the Wikimedia Foundation’s [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Advancement/Community Growth/Content Enablement|Content Enablement team]] has launched a 22-question survey to better understand technical contributions by women+ (anyone who identifies as a woman) across Wikimedia projects. The survey takes approximately 15–20 minutes to complete and will remain open until 20 July 2026. The [[m:Special:MyLanguage/Celebrate Women/Technical contributions survey|questions]] are also available on-wiki for review in advance. * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Score|Score extension]] now supports rendering music scores as SVG images in addition to PNG, addressing a long-standing [[:phab:T49578|feature request]] and resolving historical image quality issues. Both formats are now provided to clients, with PNG in the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>src</nowiki></code></bdi> attribute and SVG in the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>srcset</nowiki></code></bdi> attribute. * The new [[wikitech:Parsoid|Parsoid]] parser [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser_Unification/Updates|continues to be deployed to additional wikis]], making it easier to introduce new reading and editing features. It was enabled on French Wikipedia, bringing total progress to covering 78.9% of Wikipedia page views. Rollout to English Wikipedia desktop will progress through this week. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.10|MediaWiki]] '''In depth''' * The Wikimedia Hackathon 2026 [[diffblog:2026/06/29/wikimedia-hackathon-2026-building-collaborating-and-shaping-the-future-together/|recap blog post]] is now live. It highlights the projects, sessions, and social activities from this year’s event, and shares initial plans for the 2027 Wikimedia Hackathon. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/28|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W28"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ၁၃:၅၆၊ ၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30773578 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-29</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W29"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/29|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Revise_Tone|Revise Tone]] helps newcomers identify passages in Wikipedia articles that may contain non-encyclopedic language and encourages them to consider revising the tone. The feature was [[w:en:A/B_testing|A/B tested]] on the Arabic, English, French, and Portuguese Wikipedias, where newcomer task completion rates [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Revise_Tone#Experiment_Results|increased by 38.7%]] compared to the default Copyedit task, with no decrease in edit quality. The test ended on July 9, and the feature is now available for everyone on these wikis, configurable via Community Configuration. [[phab:T426364|The plan]] is to release Revise Tone to more wikis. * The community configuration that allows [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship#Automated mentor list cleanup|automatic removal of inactive mentors]] based on configurable criteria will be enabled on Thursday 16, [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Deployment|on some wikis]] to keep mentor lists up to date. Mentors are experienced contributors who opt in to help new users on-wiki through the [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary|Growth Features]]. Administrators can now prepare the settings via [[w:Special:CommunityConfiguration/Mentorship|Special:CommunityConfiguration/Mentorship]]; they will take effect starting Thursday. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:38}} community-submitted {{PLURAL:38|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where some users of the Wikipedia Android app were logged out immediately after signing in, preventing them from staying logged in and editing pages, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T316916] '''Updates for technical contributors''' * Editing a page via user scripts or gadgets was causing watchlist labels that the user had assigned to that page to reset. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T423778] * To work around a Safari bug (see [[phab:T425211]]), on Parsoid-enabled wikis, wikilink hrefs now use absolute urls instead of protocol-relative urls. REST API output remains unchanged and continue to use protocol-relative urls. Gadgets, user scripts, bots, and CSS might need to be adapted if they relied on the presence of protocol-relative urls in wikilink hrefs. [https://phabricator.wikimedia.org/T431358] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.11|MediaWiki]] '''In depth''' * The Wikimedia Foundation’s Experiment Platform Team has published a blog post reflecting on its first year of structured experimentation. It highlights successful experiments such as Paste Check, Reference Check, and Tone Check, which improved editing outcomes and have been rolled out to more users, as well as experiments that did not lead to product changes. [[diffblog:2026/07/07/moving-the-needle-how-we-test-new-ideas-across-wikimedia-projects|Read more]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/29|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W29"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ၁၆:၁၀၊ ၁၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30804401 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-30</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W30"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/30|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Reader/Reader Experience|Reader Experience team]] has incorporated community feedback around the placement of watchstar and watchlist buttons for the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|Reading Lists beta feature]], which would allow for saving articles for later reading – a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W102|wishlist item]] to bring the functionality to web. Editors are invited to enable the beta feature to test it out and [[phab:T426453|share their thoughts]]. * [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] offers edit suggestions within the VisualEditor for improving Wikipedia articles. [[Special:EditChecks|All suggestions]] are [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#For administrators – local customization|community-configurable]]. The [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/TextMatch|TextMatch]] feature is a way for volunteers to create custom local suggestions. The feature searches in articles for strings of text, and now includes support for regular expressions. This gives volunteers greater precision and flexibility over the kinds of local suggestions they can create. Note: Suggestions [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Configuration#:~:text=maximumEditcount|can be targeted]] based on the edit count of the person editing as well as other aspects of the page. You can [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#Create custom local types of Suggestions|find examples from other communities]] for inspiration, including TextMatches that detect: typos, grammar-errors, potential advertisements, clichés, incorrect dash or hyphen usage, non-specific time keywords, outdated names, and more. Any [[mw:Special:MyLanguage/Talk:VisualEditor/Suggestion Mode|feedback]] is appreciated. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the SVG Translate tool could use an outdated version of a file, causing existing translations to be overwritten when new ones were uploaded, has now [[phab:T430577|been fixed]]. Overall, in the last quarter from April – June 2026 about 337 community tasks were resolved by the Wikimedia Foundation. '''Updates for technical contributors''' * On Parsoid-enabled wikis, Parsoid now renders a maximum of 1,250 images per page. A new tracking category, "media-limit-reached", will be soon made available to identify pages where this limit is reached, making it easier to find content whose media output may have been restricted during rendering. See [[phab:T430854]] for more information and to provide feedback. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.12|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/30|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W30"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ၀၅:၄၅၊ ၂၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30836091 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-31</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W31"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/31|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] [[mw:Special:MyLanguage/ContentTranslation|Content Translation]] now supports dark mode, fulfilling a [[m:Community Wishlist/W544|Community Wishlist request]]. This brings the tool in line with the accessibility features available in the Vector 2022 and Minerva skins, helping reduce visual fatigue for users translating content. [https://phabricator.wikimedia.org/T367077] * DiscussionTools' source mode and the 2017 wikitext editor will now offer autocomplete for links (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>[[</nowiki></code></bdi>), templates (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{</nowiki></code></bdi>), HTML and parser tags (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><</nowiki></code></bdi>), and magic words (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>__</nowiki></code></bdi>), making it quicker and easier to insert links, templates, and other wiki markup while editing. [https://phabricator.wikimedia.org/T432400] * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews|Readers Growth team]] has concluded its experiment with mobile page previews and will not roll out the feature. Page Previews are a pop-up bottom sheet that appears when readers tap a blue link, showing a thumbnail, lead paragraph, and an option to open the article. The experiment showed flat retention and negative indicator metrics, suggesting that mobile web readers preferred navigating directly to linked articles rather than using page previews. * The Reader Experience team has seen encouraging early results from the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists feature]], with 93% of participating users reporting that it was useful. Reading Lists help active readers save articles for future reading and support their learning goals on Wikimedia projects. The team plans further improvements before expanding the feature to more users. * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Explore Feed Refresh|Explore Feed Refresh]] initiative was tested with new and casual Wikipedia app readers. The refreshed feed helps readers discover new and relevant content. After a 10.5% increase in engagement with the feed, Wikimedia Apps team has decided to scale the Home Feed redesign to iOS with the learnings from the Android release applied. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where subject names in the Article Guidance feature were displayed with incorrect capitalization on French Wikipedia, has now been fixed. Subject names will now follow the correct capitalization rules for the language. [https://phabricator.wikimedia.org/T427201] '''Updates for technical contributors''' * After running several [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|Account Creation Experiments]] to improve registration completion rates, a new version of the username field on [[Special:CreateAccount|Create Account]] has been rolled out. It includes [[:c:File:Create account - July 2026 updates.png|a popover summarizing the username policy]] to provide clearer guidance during account creation. As part of this change, the messages <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-helpusername</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-help</nowiki></code></bdi> that several communities have configured will no longer be used. If communities want to customize the guidance shown in the new popover, they can instead edit the following messages: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-policy-popover-bullet1</nowiki></code></bdi>, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-policy-popover-bullet2</nowiki></code></bdi>, and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-policy-popover-bullet3</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T430604] * Later this week, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror syntax highlighter]] will offer [[w:en:Theme (computing)|themes]]. The themes can be picked from a dropdown menu in the full [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#CodeMirror preferences|CodeMirror preferences]] dialog. For wikitext, available themes are default, colorblind-friendly (previously the colorblind preference option on [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing]]) and no-highlighting. For code languages (i.e., CSS/JavaScript/JSON/Vue/Lua), there are several themes available. These same themes will eventually be available for wikitext, too. [https://phabricator.wikimedia.org/T163533] * From now on, wikis can restrict editing in the "User" namespace to only the page owner and certain user groups. [[mw:Special:MyLanguage/Manual:$wgRestrictUserPageEditing|Read the configuration documentation]] to learn more. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.14|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/31|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W31"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ၁၈:၄၈၊ ၂၇ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30856308 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-32</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W32"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/32|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] has developed a [https://82db7c8d4b.catalyst.wmcloud.org/w/index.php?title=Regent%27s_Park&uselang=de patch demo] that wraps the page toolbar onto two lines when there is not enough horizontal space for all the buttons. This aims to reduce crowding in the Vector 2022 toolbar, which can occur on some language Wikipedias at certain screen widths. [https://phabricator.wikimedia.org/T429518] * The Reader Experience team is planning to launch [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists]], a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2021/Mobile and apps/Have Apps reading lists available on Destop/Mobile|Community Wishlist item]], which is currently available to try in beta, as a full feature in September. Before then, volunteer translator help is needed for [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-readinglists&filter=&action=translate string translations] into a number of languages. The feature supports reading and learning goals on Wikipedia. * Next week, the table of contents on Wikimedia Commons file pages will be improved by consolidating the file page table of contents with the page table of contents. This will make it easier to understand a file page’s structure, navigate to specific sections, and share links to individual sections. [https://phabricator.wikimedia.org/T332644] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:24}} community-submitted {{PLURAL:24|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where some [[w:TIFF|TIFF]] images failed to load after clicking their thumbnail, causing a broken image to be displayed instead of the full-size image, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T429326] '''Updates for technical contributors''' * The variable and function selector in AbuseFilter has been updated to support search and autocomplete. It will allow filter maintainers to find the desired variable or function more quickly. [https://phabricator.wikimedia.org/T323698] * The MJPEG and VP8 formats are removed from the video player. The MP4 format (MPEG-4 Part 2) is added instead, which provides higher quality videos to older iPhone devices. It may take a few weeks to retroactively update all existing videos. The default format for modern devices stays the same (VP9/WebM). [https://phabricator.wikimedia.org/T358266] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.15|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/32|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W32"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ၁၉:၄၅၊ ၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30872536 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-33</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W33"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/33|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] A new ChartWizard is [[c:Special:ChartWizard/Data:Example.Pie.chart|now available on Wikimedia Commons]] for users interested in creating charts from their own data. The wizard makes the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Chart extension]] more beginner-friendly by allowing editors to create charts, such as bar and pie charts, without needing to use JSON. Users can still switch to the JSON editor if they prefer. Feedback on the new tool is welcome on the [[m:Talk:Community Wishlist/W414|wish talk page]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:19}} community-submitted {{PLURAL:19|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the Wikipedia iOS app’s Picture of the Day widget displayed the same image every day instead of updating daily, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T430692] '''Updates for technical contributors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Math|Math formula]] SVG images will soon be generated in the browser instead of on the server. MathML continues to be generated on the server and renders in the browser without JavaScript. Wikibooks will see this change on 12 August, Wikisource on 19 August and Wikipedia from 20-27 August. You can try this by selecting "{{int:Mw-math-mathjax}}" in your preferences. This change is part of [[mw:Special:MyLanguage/RESTBase/deprecation|deprecating RESTBase]] and [[phab:T431372|deprecating Mathoid]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T271001] * Category pages will soon support sorting entries by the time they are added to a category. This will make it easier to find recently or long-standing categorized pages. It will also improve workflows for maintenance categories such as deletion backlogs and other time-based review tasks. You can use <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>cldsort=timestamp</nowiki></code></bdi> URL argument in category view to sort the entries. [https://phabricator.wikimedia.org/T433768] * [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets|Gadgets]] and user scripts on Wikimedia wikis may now use [[phab:T395347|ES2018 features]] and [[phab:T419142|ES2019 features]] in JavaScript code. Previously, the platform only allowed up to ES2017. MediaWiki validates the source code to protect functionality from syntax errors and to ensure scripts are valid in all [[mw:Special:MyLanguage/Compatibility#Browser_support_matrix|supported browsers]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T419142] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.16|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/33|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W33"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ၂၀:၄၄၊ ၁၀ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30901051 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-34</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W34"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/34|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Worklist|Worklist feature]] for the Event Registration tool is now live on all Wikimedia wikis. With Worklist, event organizers can add the articles their event will focus on directly to the event page. The Worklist also powers [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Worklist#How Event Pathways uses the worklist|Event Pathways]] which notifies other editors of the upcoming or ongoing event when they edit an article featured in the event's Worklist. This is the minimum viable version (MVP), and feedback is welcome. Organizers are encouraged to try the feature. A hands-on [[m:Special:MyLanguage/Event:Worklist Setup Workshop: Get Your Event Ready|Worklist Setup Workshop]] will take place on 18 August at 16:00 UTC and 19 August at 11:00 UTC. '''Updates for editors''' * [[Special:ShortPages]] displays short pages by their size, but in many cases it gets filled with disambiguations and soft redirects, making it harder to find the short articles themselves. Starting this weekend, you will be able to choose not to include an article in the special page by adding the magic word <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>__EXPECTSHORTPAGE__</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T433203] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia/en}} in [[d:Q3436680|Bole]] ([[w:bol:|<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>w:bol:</nowiki></code></bdi>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T429921] * Starting the week of August 17, the page toolbar will wrap onto two lines when there is not enough horizontal space for all the buttons. This is a [[phab:T429518|fully merged patch from the Reader Experience team]] which aims to reduce crowding in the Vector 2022 toolbar, that may occur on some language Wikipedias at certain screen widths. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:16}} community-submitted {{PLURAL:16|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, uploading large files to Wikimedia Commons has become more stable and less prone to failure following some fixes related to the “Could not acquire lock” upload error. [https://phabricator.wikimedia.org/T386640] '''Updates for technical contributors''' * Debian Bullseye will reach the end of its Long Term Support on 31 August 2026. [[phab:T434103|Some Cloud VPS projects]] still have instances running Debian Bullseye. Maintainers of those projects are encouraged to migrate to Debian Bookworm or Debian Trixie. A [[wikitech:Help:Cloud VPS instance operating system migration|migration guide]] is available to help with the process, and users may also want to consider whether their workload is better suited to Toolforge. If you need help or cannot complete the migration by 31 August, please contact the Cloud VPS admins as soon as possible. [[listarchive:list/cloud-announce@lists.wikimedia.org/thread/RVIPQSYLKMSL5M46JP6NEJVGVE6I2RXQ/|Read more]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.16|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/34|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W34"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ၂၁:၀၂၊ ၁၇ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30922806 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-35</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W35"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/35|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[Special:CreateAccount|Special:CreateAccount]] page has been simplified as part of ongoing work to modernize the account creation experience. The panel showing project statistics no longer appears next to the form on desktop and mobile web. Multiple account creation experiments show that a simpler form helps newcomers complete registration. [https://phabricator.wikimedia.org/T433783] * In order to improve page performance, images now load when they are viewed. This means images lower down an article will not load if a reader never scrolls to that part of the page, which may affect some image-related metrics. [https://phabricator.wikimedia.org/T148047] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:42}} community-submitted {{PLURAL:42|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where image thumbnails in Abstract Wikipedia could fail to display after the corresponding file was moved on Wikimedia Commons, has now been fixed. Thumbnails will now update correctly when files are moved. [https://phabricator.wikimedia.org/T433448] '''Updates for technical contributors''' * User Info card is a feature that helps patrollers see information about user accounts. So far, it has been available only in places such as page history, logs and recent changes. Now, it's possible to [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CheckUser#User_Info_card_in_page_content|place it in the page content]] as well, using the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{#uic:}}</nowiki></code></bdi> parser function. It can be particularly useful in templates like [[:en:Template:Userlinks|<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{Userlinks}}</nowiki></code></bdi>]] (or their specialized variants), as it will make it easier to see the context about a user on various noticeboard pages. The card will be displayed only to users who have it enabled in their [[Special:Preferences#mw-input-wpcheckuser-userinfocard-enable|preferences]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T424466] * Due to user security and privacy risks, we have disabled access to <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>Special:MyPage</nowiki></code></bdi> URLs when specifically using <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=raw</nowiki></code></bdi>. If you are impacted by this, consider whether you can use an alternative approach. <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>Special:MyPage</nowiki></code></bdi> URLs can still be accessed and used without <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=raw</nowiki></code></bdi>. Specified user page URLs (e.g. <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>User:Myusername</nowiki></code></bdi>) can still be used with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=raw</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T120386] * Due to an update, the thumbnailing software has been improved. This includes upgrading <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>librsvg</nowiki></code></bdi> to 2.60 and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>ImageMagick</nowiki></code></bdi> to 7, as well as resolving a number of long-standing thumbnailing bugs like rendering errors. [https://phabricator.wikimedia.org/T419815#12222841] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.17|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/35|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W35"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ၂၀:၄၄၊ ၂၄ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30961208 --> jwt2ub9ltzrov09wvbruc039u5qoepb 0 10644 1050110 1048383 2026-08-24T13:27:05Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1050110 wikitext text/x-wiki [[File:6sided dice.jpg|thumb|အရောင်လေးမျိုးရှိသော ခြောက်မျက်နှာပါ အန်စာတုံးလေးတုံး။ ဖြစ်နိုင်ချေရှိသော မျက်နှာပြင် ခြောက်ခုစလုံးကို မြင်တွေ့နိုင်သည်။]] '''ဖြစ်တန်စွမ်း (probability)''' ဆိုသော ဝေါဟာရတွင် အဓိပ္ပာယ်များစွာ ရှိသည်။ သမိုင်းကြောင်းအရ လက်တင်စကားလုံး '''probabilitas''' မှ ဆင်းသက်လာပြီး သေချာမှု (certainty) သဘောတရား၏ ဆန့်ကျင်ဘက်ကို ရည်ညွှန်းသည်။ ၎င်းသည် အဖြစ်အပျက်တစ်ခု၏ (event) '''ဖြစ်နိုင်ချေရှိသော (probable)''' သဘာဝကို အကဲဖြတ်ခြင်းလည်း ဖြစ်သည်။ ဆိုလိုသည်မှာ ကိန်းဂဏန်းတန်ဖိုးတစ်ခုသည် ၎င်း၏ သေချာမှုအတိုင်းအတာကို (degree of certainty) ကိုယ်စားပြုဖော်ပြခြင်း ဖြစ်သည်။ ဖြစ်တန်စွမ်းသည် တိကျသော သင်္ချာသိပ္ပံပညာရပ် (mathematical science) တစ်ခုအဖြစ် တိုးတက်လာခဲ့ပြီး ၎င်းကို '''ဖြစ်တန်စွမ်း သီအိုရီ (probability theory)''' သို့မဟုတ် '''ဖြစ်တန်စွမ်းများ (probabilities)''' ဟု ရိုးရှင်းစွာ ခေါ်ဆိုကြသည်။ အဖြစ်အပျက်တစ်ခု၏ ဖြစ်တန်စွမ်းသည် သုည နှင့် တစ် ကြားရှိ ကိန်းစစ် (real number) တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤကိန်းဂဏန်း ပိုကြီးလေ အဖြစ်အပျက် ဖြစ်ပေါ်လာရန် '''စွန့်စားရနိုင်ခြေ (risk)''' သို့မဟုတ် '''ဖြစ်နိုင်ချေ (likelihood)''' ပိုများလေ ဖြစ်သည်။ ဖြစ်တန်စွမ်းကို သိပ္ပံနည်းကျ လေ့လာခြင်းသည် သင်္ချာသမိုင်းတွင် မကြာသေးမီကမှ ပေါ်ပေါက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။ အချို့သော ဖြစ်စဉ်များ အထူးသဖြင့် ကံစမ်းကစားနည်းများ၏ (games of chance) ကျပန်းဖြစ်မှု (randomness) နှင့် ပင်ကိုအားဖြင့် ကြိုတင်ခန့်မှန်း၍မရနိုင်သော သဘာဝများကို လေ့လာခြင်းကြောင့် ဆယ့်ရှစ်ရာစုမှစ၍ ဖြစ်တန်စွမ်း လေ့လာမှုသည် သိသိသာသာ တိုးတက်လာခဲ့သည်။ ဤစူးစမ်းလေ့လာမှုများက သင်္ချာပညာရှင်များကို သီအိုရီတစ်ခုအား ပုံစံတကျ ဖြစ်အောင် (formalize) ပြုလုပ်စေခဲ့သည်။ ထိုသီအိုရီသည် နောက်ပိုင်းတွင် မိုးလေဝသပညာ (meteorology)၊ ဘဏ္ဍာရေး (finance) နှင့် ဓာတုဗေဒ (chemistry) ကဲ့သို့သော ကွဲပြားသည့် နယ်ပယ်များတွင် အသုံးချမှုများကို တွေ့ရှိခဲ့သည်။ == အဖြစ်အပျက်တစ်ခု၏ ဖြစ်တန်စွမ်းများ (Probabilities of an Event) == ဖြစ်တန်စွမ်းသည် ကျပန်းဖြစ်မှုကို (randomness) ကိန်းဂဏန်းဖြင့် ဖော်ပြရန် တိုင်းတာမှု (measure) တစ်ခု ဖြစ်သည်။ နှစ်ဆယ်ရာစုအစောပိုင်းတွင် ရရှိခဲ့သော သင်္ချာနည်းကျ ပုံစံတကျ ဖွဲ့စည်းခြင်းသည် (formalization) ယနေ့တိုင်အောင် စံအဖြစ် တည်ရှိနေဆဲ ဖြစ်သည်။ အဖြစ်အပျက် <math>A</math> ၏ ဖြစ်တန်စွမ်းကို <math>\mathbb{P}(A)</math> ဖြင့် သင်္ကေတပြုပြီး အဖြစ်အပျက် ဖြစ်ပေါ်လာမည့် ဖြစ်နိုင်ချေကို ကိုယ်စားပြုသော သုည နှင့် တစ် ကြားရှိ တန်ဖိုးတစ်ခုကို သတ်မှတ်ပေးသည်။ အကယ်၍ <math>\mathbb{P}(A)=1</math> ဖြစ်ပါက ယင်းအဖြစ်အပျက်ကို အားလုံးနီးပါး သေချာသည့် အဖြစ်အပျက် (almost sure event) ဟု အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်သည်။ ပြောင်းပြန်အားဖြင့် အကယ်၍ <math>\mathbb{P}(A)=0</math> ဖြစ်ပါက အဖြစ်အပျက် <math>A</math> ကို သုည အဖြစ်အပျက် (null event) အဖြစ် အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်သည်။ ယင်းအဖြစ်အပျက်များသည် ဖြစ်ပေါ်လာရန် ဖြစ်တန်စွမ်း သုညဖြစ်ကြောင်း ညွှန်ပြသည်။ အထူးသဖြင့် စမ်းသပ်မှုတစ်ခုကို (experiment) တူညီသော အခြေအနေများအောက်တွင် ထပ်ခါတလဲလဲ ပြုလုပ်နိုင်ပြီး အောင်မြင်သော ရလဒ်များကို (outcomes) ဇယားပြုစုနိုင်သည့်အခါတွင် အဖြစ်အပျက်တစ်ခု၏ ဖြစ်တန်စွမ်းကို ကြိမ်ဖန်များစွာ အခြေခံသော ချဉ်းကပ်မှု (frequentist approach) ကို အသုံးပြု၍ အကဲဖြတ်နိုင်သည်။ သင်္ချာနည်းအရ အဖြစ်အပျက် <math>A</math> ကို အခြေခံ ရလဒ်များ (elementary outcomes) အားလုံး ပါဝင်သော နမူနာရပ်ဝန်း (sample space) <math>\Omega</math> ၏ [[အစုပိုင်း|အစုပိုင်း]] (subset) တစ်ခုအဖြစ် ပုံစံတကျ ဖွဲ့စည်းထားသည်။ တိကျခိုင်မာသော သီအိုရီ အခြေခံအုတ်မြစ်တစ်ခု တည်ဆောက်ရန် အန်ဒရေး ကိုလ်မိုဂိုရော့ဗ် (Andrey Kolmogorov) သည် အောက်ပါ ဖြစ်တန်စွမ်း နဂိုမှန်အဆိုများ (probability axioms) ကို မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။ ဖြစ်တန်စွမ်း အတိုင်းအတာ (probability measure) <math>\mathbb{P}</math> သည် အောက်ပါတို့ကို ပြည့်စုံစေရမည်။ # မည်သည့် အဖြစ်အပျက် <math>A</math> အတွက်မဆို <math> 0\leq \mathbb P(A)\leq 1</math> ဖြစ်သည်။ # <math> \mathbb P(\Omega) = 1</math> ဖြစ်သည်။ # <math> A\cap B=\emptyset</math> ဟု ပေးထားပါက <math> \mathbb P(A \cup B)=\mathbb P(A) + \mathbb P(B)</math> ဖြစ်သည်။ ပိုမိုတိကျခိုင်မာစွာ ဆိုရလျှင် နမူနာရပ်ဝန်း <math>\Omega</math> သည် စစ်ဂမာ-အက္ခရာသင်္ချာ (σ-algebra) <math>\mathcal A</math> တစ်ခုနှင့် တပ်ဆင်ထားသည်။ အဖြစ်အပျက်များကို ဤ စစ်ဂမာ-အက္ခရာသင်္ချာ၏ အစုဝင်များအဖြစ် တိကျစွာ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ထားသည်။ ဖြစ်တန်စွမ်း အတိုင်းအတာ (probability measure) P သည် စစ်ဂမာ-အက္ခရာသင်္ချာ <math>\mathcal A</math> မှ အပိုင်းအခြား <math>[0,1]</math> သို့ ပုံဖော်ပေးသော [[ဖန်ရှင်]] (function) တစ်ခု ဖြစ်ပြီး အထက်ပါ နဂိုမှန်အဆိုများကို လိုက်နာသည်။ ဤနေရာတွင် တတိယ နဂိုမှန်အဆိုကို စုံတွဲအလိုက် ဘုံမပါသော (pairwise disjoint) အဖြစ်အပျက်များ၏ ရေတွက်နိုင်သော ပေါင်းစပ်နိုင်မှုအထိ (countable additivity) တိုးချဲ့ထားသည်။ အဖြစ်အပျက်တစ်ခု၏ ဖြစ်ပေါ်မှု သို့မဟုတ် ဖြစ်တန်စွမ်းသည် အခြားတစ်ခု၏ ဖြစ်တန်စွမ်းနှင့် ပတ်သက်၍ မည်သည့် သတင်းအချက်အလက်မျှ မပေးပါက အဖြစ်အပျက် နှစ်ခုကို '''အမှီအခိုကင်းသော (independent)''' အဖြစ် အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်သည်။ သင်္ချာနည်းအရ ဤအခြေအနေကို <math> \mathbb P(A\cap B)=\mathbb P(A)\mathbb P(B)</math> ဟု ဖော်ပြသည်။ ဥပမာအားဖြင့် ခြောက်မျက်နှာပါ အန်စာတုံးတစ်ခုကို ခေါက်၍ <math>1</math> ရရှိရန် ဖြစ်တန်စွမ်းနှင့် နောက်ထပ် အမှီအခိုကင်းသော ဒုတိယအကြိမ် ခေါက်ရာတွင် <math>1</math> ရရှိရန် ဖြစ်တန်စွမ်းသည် ၎င်းတို့၏ သီးခြား ဖြစ်တန်စွမ်းများ၏ (marginal probabilities) မြှောက်လဒ်ဖြစ်ပြီး <math>1/36</math> ဖြစ်သည်။ ဤမူဘောင်သည် အဖြစ်အပျက် <math>B</math> ဖြစ်ပေါ်မှုအပေါ် အခြေခံ၍ အဖြစ်အပျက် <math>A</math> ၏ ဖြစ်တန်စွမ်းကို '''ကန့်သတ်ချက်ဖြင့် (conditionally)''' အကဲဖြတ်ခြင်းကိုလည်း ခွင့်ပြုသည်။ <math>A</math> နှင့် <math>B</math> တို့သည် အမှီအခိုကင်းသော အခြေအနေမဟုတ်သောအခါ ကန့်သတ်ချက်ဖြင့် ဖြစ်တန်စွမ်း၏ (conditional probability) အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက် <math> \mathbb P(A\mid B)=\mathbb P(A\cap B)/\mathbb P(B)</math> အရ တစ်ခု၏ ဖြစ်ပေါ်မှုသည် အခြားတစ်ခု၏ ဖြစ်တန်စွမ်း ဖြန့်ဖြူးခြင်းကို (probability distribution) ပြောင်းလဲစေသည်။ ဥပမာအားဖြင့် ပထမ အန်စာတုံးတွင် <math>6</math> ပြထားကြောင်း သိရှိထားလျှင် စံ အန်စာတုံး နှစ်တုံး၏ ပေါင်းလဒ်သည် <math>12</math> နှင့် ညီမျှရန် ဖြစ်တန်စွမ်းမှာ <math>1/6</math> ဖြစ်သည်။ ရှုပ်ထွေးသော ဖြစ်တန်စွမ်းများကို အကဲဖြတ်ရန် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှုဆိုင်ရာ ပုံသေနည်း အများအပြား တည်ရှိသည်။ စံ သီအိုရီများတွင် '''ထည့်သွင်း-ဖယ်ကြဉ် မူဝါဒ (inclusion-exclusion principle)''' ပါဝင်သည်။ ထို့အပြင် '''စုစုပေါင်း ဖြစ်တန်စွမ်း နိယာမ (law of total probability)''' နှင့် '''ဘေးစ် ၏ သီအိုရမ် (Bayes' theorem)''' တို့လည်း ပါဝင်သည်။ == ဖြစ်တန်စွမ်း သီအိုရီ (Probability Theory) == ပတ်စကယ် ၏ တိုက်တွန်းမှုကြောင့် ခရစ္စတီယန် ဟိုင်းဂန် သည် ၁၆၅၇ ခုနှစ်တွင် '''De ratiociniis in ludo aleae''' (ကံစမ်းကစားနည်းများတွင် ကျိုးကြောင်းဆင်ခြင်ခြင်းအကြောင်း) ကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ဤစာသားသည် ဖြစ်တန်စွမ်းနှင့် ပတ်သက်သည့် ပထမဆုံး ပြည့်စုံသော ကျမ်းအဖြစ် ရပ်တည်လျက်ရှိသည်။ ထိုကျမ်းတွင် ဟိုင်းဂန် သည် မျှော်မှန်းတန်ဖိုး (expected value) သဘောတရားကို အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုခဲ့ပြီး အလောင်းအစားများကို ခွဲဝေခြင်းနှင့် မဲပုံးမော်ဒယ်များကို (urn models) ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်းဆိုင်ရာ သင်္ချာနည်းကျ ချဉ်းကပ်မှုများကို ပုံစံတကျ ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။<ref>{{Citation |title=Probabilities: Historical approach and definition. |url=http://www.math93.com/theoreme/probabilites.html |access-date=10 August 2026 |archive-date=9 July 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120709182251/http://www.math93.com/theoreme/probabilites.html |url-status=dead }}</ref> အခြား အခြေခံကျသော စာသားနှစ်ခုတို့မှာ ဂျေးကော့ ဘာနူးလီ ကွယ်လွန်ပြီးနောက် ထုတ်ဝေသော '''Ars Conjectandi''' (၁၇၁၃) နှင့် အေဗရာဟမ် ဒီ မွိုင်ဗာ (Abraham de Moivre) ၏ '''The Doctrine of Chances''' (၁၇၁၈) တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ဘာနူးလီ ၏ စာအုပ်သည် ကျပန်းကိန်းရှင် (random variable) သဘောတရားကို မိတ်ဆက်ပေးခဲ့ပြီး ကြီးမားသော ကိန်းများဆိုင်ရာ နိယာမ၏ (law of large numbers) အစောဆုံး ဖော်ပြချက်ကို ပံ့ပိုးပေးခဲ့သည်။<ref>{{Citation |title=A history of probability up to Laplace |url=http://www.cict.fr/~stpierre/histoire/node3.html |access-date=10 August 2026 |archive-date=24 November 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20061124101450/http://cict.fr/~stpierre/histoire/node3.html |url-status=dead }}</ref> ဒီ မွိုင်ဗာ ၏ စာအုပ်သည် ဖြစ်တန်စွမ်းအတွက် ပေါင်းစပ်ခြင်း တွက်ချက်မှုပညာ၏ (combinatorics) အသုံးချမှုကို များစွာ ကျယ်ပြန့်စေခဲ့သည်။<ref>{{Citation |last=Hacking |first=Ian |title=The Emergence of Probability |date=1975}}</ref> ၁၈၉၇ ခုနှစ်တွင် အီမိုင်း ဘိုရဲလ် (Émile Borel) ၏ အတိုင်းအတာသီအိုရီနှင့် (measure theory) တိုင်းတာနိုင်သော [[အစု|အစုများ]] (measurable sets) မိတ်ဆက်ခြင်းအပြီးတွင် စံပြ ဖြစ်တန်စွမ်း သီအိုရီသည် (classical probability theory) ခေတ်သစ် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှုဆိုင်ရာ ဘာသာရပ်တစ်ခုအဖြစ် ဆင့်ကဲပြောင်းလဲလာခဲ့သည်။ ဤအတိုင်းအတာသီအိုရီအခြေခံ နမူနာပုံစံကို အွန်ရီ လီဘက်ဂ် (Henri Lebesgue) မှ ၎င်း၏ အင်တီဂရိတ်လုပ်ခြင်း (integration) သီအိုရီမှတစ်ဆင့် စနစ်တကျ ချဲ့ထွင်ခဲ့သည်။<ref>{{Citation |title=History of probability from Borel to the Second World War |url=http://www.cict.fr/~stpierre/histoire/node4.html |access-date=10 August 2026 |archive-date=24 November 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20061124102720/http://cict.fr/~stpierre/histoire/node4.html |url-status=dead }}</ref> ဗဟိုစုဆုံမှတ် သီအိုရမ်၏ (central limit theorem) ပထမဆုံး ခေတ်သစ်ပုံစံကို ၁၉၀၁ ခုနှစ်တွင် အလက်ဇန္ဒား လီယာပူးနော့ဗ် (Aleksandr Lyapunov) မှ ဖော်ထုတ်ခဲ့ပြီး<ref>{{Citation |title=Between De Moivre and Laplace |url=http://ljk.imag.fr/membres/Bernard.Ycart/smel/articles/etoiles/cadre_etoiles.html}}</ref> ၁၉၁၀ ခုနှစ်တွင် ပေါလ် လေဗီ (Paul Lévy) မှ ခေတ်သစ်သီအိုရမ်၏ ပထမဆုံး တိကျခိုင်မာသော သက်သေပြချက်ကို ပံ့ပိုးပေးခဲ့သည်။ ၁၉၀၂ ခုနှစ်တွင် အန်ဒရေး မားကော့ဗ် (Andrey Markov) သည် ကြီးမားသော ကိန်းများဆိုင်ရာ နိယာမကို အမှီအခိုရှိသော ကိန်းရှင်များ၏ (dependent variables) ကိန်းစဉ်များဆီသို့ (sequences) ယေဘုယျပြုရန် မူဘောင်တစ်ခုအနေဖြင့် မားကော့ဗ် ချိတ်တန်းများ (Markov chains) ကို မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။<ref>{{Citation |title=DicoMaths: Markov Chain |url=http://www.bibmath.net/dico/index.php3?action=affiche&quoi=./m/markov.html |access-date=10 August 2026 |archive-date=14 June 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150614102230/http://www.bibmath.net/dico/index.php3?action=affiche&quoi=.%2Fm%2Fmarkov.html |url-status=dead }}</ref> မားကော့ဗ် ချိတ်တန်းများသည် နောက်ပိုင်းတွင် ဘရောင်းနီးယန်း ရွေ့လျားမှုမှသည် (Brownian motion) ဂူဂဲလ်၏ ပေ့ချ်ရန့် (PageRank) ကဲ့သို့သော ခေတ်သစ် အဆင့်ဆင့်တွက်နည်းများအထိ (algorithms) ဖြစ်စဉ်များကို မော်ဒယ်တည်ဆောက်ရန်အတွက် သင်္ချာဆိုင်ရာ ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ပုံ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၁၉၃၃ ခုနှစ်သို့ရောက်မှသာ ဖြစ်တန်စွမ်း သီအိုရီသည် အသုံးချ နည်းစနစ်များ၏ ဖရိုဖရဲ စုစည်းမှုတစ်ခုမှ အန်ဒရေး ကိုလ်မိုဂိုရော့ဗ် ၏ နဂိုမှန်အဆိုဆိုင်ရာ အခြေခံများဖြင့် (axiomatic foundations) အမြဲတမ်း ခိုင်ခံ့စွာ ကျောက်ချထားသော တိကျခိုင်မာပြီး ကိုယ်တိုင်ရပ်တည်နိုင်သည့် သင်္ချာဘာသာရပ်တစ်ခုအဖြစ် ကူးပြောင်းသွားခဲ့သည်။<ref>{{Citation |title=An article on the establishment of the axiomatization of probabilities |url=http://www.probabilityandfinance.com/articles/04.pdf}}</ref> ၁၉၄၀ ပြည့်လွန်နှစ်များတွင် ကီယိုရှီ အီတိုး (Kiyoshi Itô) သည် စတော့ကတ်စတစ် ကဲကုလပ် (stochastic calculus) မူဘောင်ကို တီထွင်ခဲ့ပြီး အီတိုး ၏ အထောက်အကူပြု သီအိုရမ်ကို (Itô's lemma) ဖော်ထုတ်ခဲ့သည်။<ref>{{Citation |title=Biography of Itô on the MacTutor site |url=http://www-groups.dcs.st-and.ac.uk/~history/Biographies/Ito.html}}</ref> ဤကြီးမားသော တိုးတက်မှုသည် စတော့ကတ်စတစ် ကဲကုလပ်နှင့် ကိန်းရှင်ခွဲ ဒစ်ဖရန်ရှယ် ညီမျှခြင်းများအကြား (partial differential equations) သေချာရေရာသော အချိတ်အဆက်တစ်ခုကို တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး ဖြစ်တန်စွမ်းကို စံပြ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသင်္ချာနှင့် (classical analysis) ပေါင်းစည်းပေးခဲ့သည်။ တစ်ချိန်တည်းမှာပင် သင်္ချာပညာရှင် ဝုဖ်ဂန် ဒိုဘလင် (Wolfgang Doeblin) သည် ၁၉၄၀ ပြည့်နှစ် ဇွန်လတွင် ၎င်း၏ စစ်တပ်ရှုံးနိမ့်ပြီးနောက် မိမိကိုယ်ကို အဆုံးစီရင်ခြင်း မပြုမီ အလားတူ သီအိုရီမူဘောင်တစ်ခုကို အမှီအခိုကင်းစွာ တွက်ချက်ဖော်ထုတ်ခဲ့သည်။ သိပ္ပံအကယ်ဒမီတွင် ချိပ်ပိတ်၍ အပ်နှံထားသော သူ၏ လက်ရေးမူများသည် ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်အထိ ဖွင့်မကြည့်ဘဲ ကျန်ရှိနေခဲ့သည်။<ref>{{Citation |last1=Bru |first1=Bernard |last2=Yor |first2=Marc |title=Sur l'équation de Kolmogoroff, par W Doeblin |journal=C. R. Acad. Sci. Paris, Series I |volume=331 |date=2000}}. On Doeblin's life, see {{Citation |last=Bru |first=Bernard |title=La vie et l'œuvre de W. Doeblin (1915-1940) d'après les archives parisiennes |journal=Math. Inform. Sci. Humaines |volume=119 |date=1992 |pages=5-51}} and {{Citation |title=Biography of Doeblin on the MacTutor site |url=http://www-groups.dcs.st-and.ac.uk/~history/Biographies/Doeblin.html}}</ref> === နဂိုမှန်အဆို ဖွဲ့စည်းခြင်း (Axiomatization) === နှစ်ဆယ်ရာစုအစောပိုင်းတွင် ကိုလ်မိုဂိုရော့ဗ် သည် ကျပန်းဖြစ်မှုကို (randomness) တိကျခိုင်မာသော ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှုဆိုင်ရာ လေ့လာမှုပြုလုပ်ရန် လိုအပ်သည့် သင်္ချာဆိုင်ရာ နဂိုမှန်အဆိုများကို စနစ်တကျ ပြုစုခဲ့သည်။ သူသည် ဖြစ်နိုင်ချေရှိသော အခြေခံ ရလဒ်များအားလုံး (elementary outcomes) ပါဝင်သည့် နမူနာရပ်ဝန်းကို (sample space) ပုံစံတကျ ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ထို့နောက် နမူနာရပ်ဝန်း၏ တိုင်းတာနိုင်သော [[အစုပိုင်း|အစုပိုင်းများ]] (measurable subsets) ပါဝင်သည့် စစ်ဂမာ-အက္ခရာသင်္ချာ တစ်ခုကို အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ရလဒ်များ၏ ဖြစ်တန်စွမ်းများကို တွက်ချက်ရန် ဤအရာအပေါ်သို့ ဖြစ်တန်စွမ်း အတိုင်းအတာ (probability measure) တစ်ခုကို သက်ရောက်စေခဲ့သည်။ ရရှိလာသော ဖြစ်တန်စွမ်း ရပ်ဝန်း (probability space) <math> (\Omega, \mathcal A, \mathbb P)</math> သည် ကိုလ်မိုဂိုရော့ဗ် ၏ နဂိုမှန်အဆို သုံးခုကို ပြည့်စုံစေရမည်။<ref name="Sinai6">{{Citation |last=Sinaï |first=Yakov |title=Probability Theory: An Introductory Course |date=1992 |page=6}}</ref> # '''(အနုတ်မဟုတ်ခြင်း) (Non-negativity)''' အဖြစ်အပျက်တစ်ခု၏ ဖြစ်တန်စွမ်းသည် သုည နှင့် တစ် ကြားရှိ ကိန်းစစ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဆိုလိုသည်မှာ မည်သည့် <math> A\in \mathcal A</math> အတွက်မဆို <math> 0\leq \mathbb P(A)\leq 1</math> ဖြစ်သည်။ # '''(ပုံမှန်ဖြစ်စေခြင်း / ယူနစ် အတိုင်းအတာ) (Normalization / Unit measure)''' နမူနာရပ်ဝန်းတစ်ခုလုံး၏ ဖြစ်တန်စွမ်းမှာ တစ် ဖြစ်သည်။ ဆိုလိုသည်မှာ <math> \mathbb P(\Omega) = 1</math> ဖြစ်သည်။ # '''(ရေတွက်နိုင်သော ပေါင်းစပ်နိုင်မှု) (Countable additivity)''' အချင်းချင်း ဖယ်ကြဉ်သော (mutually exclusive) စုံတွဲအလိုက် ဘုံမပါသည့် (pairwise disjoint) အဖြစ်အပျက်များ၏ မည်သည့် ရေတွက်နိုင်သော ကိန်းစဉ် (countable sequence) <math> A_1,A_2,\dots \in \mathcal A</math> အတွက်မဆို မည်သည့် <math> i\neq j</math> တွင်မဆို <math> A_i\cap A_j=\emptyset</math> ဖြစ်ပါက <math> \mathbb{P} \left( \bigcup_{i\geq 1}A_i \right) = \sum_{i\geq 1}\mathbb{P} (A_i)</math> ဖြစ်သည်။ === ကျပန်းကိန်းရှင်များ၊ ဖြန့်ဖြူးခြင်းများနှင့် ဝိသေသလက္ခဏာ သတ်မှတ်ချက်များ (Random Variables, Distributions, and Characterizations) === ကျပန်းဖြစ်စဉ်များကို (random phenomena) ထိရောက်စွာ မော်ဒယ်တည်ဆောက်ရန် ဖြစ်တန်စွမ်း သီအိုရီသည် ကျပန်းကိန်းရှင်များကို (random variables) မှီခိုသည်။ ကျပန်းကိန်းရှင်တစ်ခုသည် ကိန်းစစ်တန်ဖိုးရှိနိုင်သည်။ (real-valued) ၎င်းသည် ကျပန်း[[ဗက်တာ|ဗက်တာများ]] (vectors) ကဲ့သို့ [[အတိုင်းအတာ (သင်္ချာ)|အတိုင်းအတာ]] (dimensions) မျိုးစုံရှိနိုင်သည်။ သို့မဟုတ် ၎င်းကို ကိန်းထွေး ရပ်ဝန်းများ (complex spaces) ဆီသို့ ယေဘုယျပြုနိုင်သည်။ ပုံစံတကျအားဖြင့် ကိန်းစစ် ကျပန်းကိန်းရှင်တစ်ခုသည် (real random variable) အခြေခံရလဒ် <math>\omega\in \Omega</math> တစ်ခုစီကို သီးခြား စမ်းသပ်မှုအကောင်အထည်ပေါ်လာခြင်း (experimental realization) <math> X(\omega)</math> ဆီသို့ ပုံဖော်ပေးသော တိုင်းတာနိုင်သည့် (measurable) [[ဖန်ရှင်]] <math> X:\Omega \rightarrow \mathbb R</math> တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref name="Le Gall93">{{Citation |last=Le Gall |first=Jean-François |title=Intégration, Probabilités et Processus Aléatoires |date=2006 |page=93}}</ref> ကျပန်းကိန်းရှင်တစ်ခုကို ၎င်း၏ ဖြစ်တန်စွမ်း ဖြန့်ဖြူးခြင်းဖြင့် (probability distribution) အခြေခံအားဖြင့် ဝိသေသလက္ခဏာ သတ်မှတ်သည်။ ဤဖြန့်ဖြူးခြင်းသည် ဖြစ်တန်စွမ်း အတိုင်းအတာတစ်ခု (probability measure) ဖြစ်သည်။ ဖြန့်ဖြူးခြင်းကို ပေါင်းစု ဖြန့်ဖြူးခြင်း ဖန်ရှင် (cumulative distribution function - CDF) မှတစ်ဆင့် သင်္ချာနည်းအရ ကိုယ်စားပြုဖော်ပြနိုင်သည်။ ပကတိ အဆက်မပြတ် ကိန်းရှင်များအတွက် (absolutely continuous variables) ဖြစ်တန်စွမ်း သိပ်သည်းဆ ဖန်ရှင် (probability density function - PDF) ကို အသုံးပြုသည်။ တစ်ပိုင်းတစ်စ ကိန်းရှင်များအတွက်မူ (discrete variables) ဖြစ်တန်စွမ်း ဒြပ်ထု ဖန်ရှင် (probability mass function - PMF) ကို အသုံးပြုသည်။ ဖြစ်တန်စွမ်း ဖြန့်ဖြူးခြင်းများကို မျှော်မှန်းတန်ဖိုး (expected value)၊ စာရင်းအင်းဆိုင်ရာ မိုမန့်များ (statistical moments)၊ ကွဲလွဲချက် (variance) နှင့် ကိန်းရှင်များစွာအကြားရှိ အမှီအခိုကင်းသော တည်ဆောက်ပုံ (independence structure) စသည့် ကန့်သတ်ကိန်းများမှတစ်ဆင့် (parameters) မကြာခဏ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာကြသည်။ === စုဆုံခြင်း နှင့် စုဆုံမှတ် သီအိုရမ်များ (Convergence and Limit Theorems) === ကျပန်းကိန်းရှင်များ၏ အနန္တ ကိန်းစဉ်များဖြစ်သော <math> (X_n, n\in \mathbb N)</math> ကို ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာရာတွင် သင်္ချာဆိုင်ရာ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်းသည် (mathematical analysis) [[စုဆုံမှတ် နှင့် ဒွန်တွဲစုဆုံမှတ်|စုဆုံမှတ်များ၏]] (limits) တိကျသော အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်များကို လိုအပ်သည်။ ထို့ကြောင့် ကွဲပြားသော စတော့ကတ်စတစ် စုဆုံခြင်း (stochastic convergence) ပုံစံများစွာ တည်ရှိသည်။<ref name="Bertoin34">{{Citation |last=Bertoin |first=Jean |title=Probabilités : cours de licence |date=2000 |page=34}}</ref> ယင်းတို့မှာ အခြေခံဖြစ်တန်စွမ်း အတိုင်းအတာများ၏ (probability measures) စုဆုံခြင်းဖြစ်သော '''ဖြန့်ဖြူးခြင်းအရ စုဆုံခြင်း (convergence in distribution)'''၊ '''ဖြစ်တန်စွမ်းအရ စုဆုံခြင်း (convergence in probability)'''၊ '''အားလုံးနီးပါး သေချာသော စုဆုံခြင်း (almost sure convergence)''' နှင့် <math>L^p</math> စုဆုံခြင်းဟုလည်းခေါ်သော '''ပျမ်းမျှအရ စုဆုံခြင်း (convergence in mean)''' တို့ ဖြစ်ကြသည်။ === စတော့ကတ်စတစ် ကဲကုလပ် (Stochastic Calculus) === စတော့ကတ်စတစ် ကဲကုလပ် သည် အချိန်နှင့်အမျှ ကျပန်း (randomly) ဆင့်ကဲပြောင်းလဲနေသော (evolve) စနစ်များကို ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာရန် သင်္ချာဆိုင်ရာ မူဘောင်ဖြစ်သည်။<ref name="Yor15">{{Citation |last1=Revuz |first1=Daniel |last2=Yor |first2=Marc |title=Continuous Martingales and Brownian Motion |date=2004 |page=15}}</ref> အချိန်ကို တစ်ပိုင်းတစ်စ ကန့်သတ်ကိန်းတစ်ခုအဖြစ် (discrete parameter) သတ်မှတ်နိုင်သည်။ ၎င်းကို [[ကိန်းပြည့်|ကိန်းပြည့်များ]] (integers) <math> 0,1,2,\dots </math> ဖြင့် ကန့်သတ်ကိန်းအဖြစ် သတ်မှတ်ပြီး ကျပန်းကိန်းရှင်များ၏ အနန္တ ကိန်းစဉ် <math> (X_n,n\geq 0)</math> ကို ထုတ်ပေးသည်။ စံပြ ဥပမာများတွင် ကျပန်းလမ်းလျှောက်မှုများနှင့် (random walks) တစ်ပိုင်းတစ်စ-အချိန် (discrete-time) မားကော့ဗ် ချိတ်တန်းများ ပါဝင်သည်။ ပြောင်းပြန်အားဖြင့် အချိန်ကို အဆက်မပြတ် (continuous) ကန့်သတ်ကိန်းတစ်ခုအဖြစ် (parameter) သတ်မှတ်နိုင်သည်။ ဤနေရာတွင် <math> t\in \mathbb R_+</math> သို့မဟုတ် <math> t\in \mathbb R</math> ဖြစ်ပြီး အဆက်မပြတ်-အချိန် စတော့ကတ်စတစ် လုပ်ငန်းစဉ် (continuous-time stochastic process) <math> (X_t,t\geq 0)</math> ကို အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်သည်။ စတော့ကတ်စတစ် ကဲကုလပ် သည် ထိုကဲ့သို့သော လုပ်ငန်းစဉ်များ၏ အရေးကြီးသည့် ဂုဏ်သတ္တိများစွာကို (properties) ခွဲထုတ်ပြသသည်။ မားကော့ဗ် ဂုဏ်သတ္တိ (Markov property) အရ အနာဂတ် အခြေအနေများ၏ (future states) ကန့်သတ်ချက်ပါ ဖြစ်တန်စွမ်း ဖြန့်ဖြူးခြင်းသည် (conditional probability distribution) လက်ရှိ အခြေအနေအပေါ်တွင်သာ (current state) တိကျစွာ မူတည်နေပြီး အတိတ်သမိုင်းကြောင်းကို (past history) စာရင်းအင်းအရ (statistically) သက်ဆိုင်မှုမရှိစေကြောင်း ပြဋ္ဌာန်းသည်။ ထပ်တလဲလဲဖြစ်ခြင်း (recurrence) နှင့် အကူးအပြောင်းဖြစ်ခြင်း (transience) ဟူသော သဘောတရားများသည် မားကော့ဗ် ချိတ်တန်းတစ်ခုသည် ပေးထားသော အခြေအနေတစ်ခုဆီသို့ အနန္တအကြိမ်အရေအတွက် (infinitely often) ပြန်လည်ရောက်ရှိမည်လား သို့မဟုတ် နောက်ဆုံးတွင် ၎င်းကို လုံးဝစွန့်ခွာသွားမည်လား ဆိုသည်ကို ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသည်။ ထို့အပြင် မာတင်ဂေးလ် (martingale) သည် လက်ရှိ သတင်းအချက်အလက် စစ်ထုတ်မှုအောက်တွင် (current information filtration) အနာဂတ် အခြေအနေတစ်ခု၏ ကန့်သတ်ချက်ပါ မျှော်မှန်းချက်သည် (conditional expectation) လက်ရှိ အခြေအနေနှင့် တိကျစွာ ညီမျှနေသည့် (precisely equal) သီးခြား စတော့ကတ်စတစ် လုပ်ငန်းစဉ်တစ်ခုကို အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်သည်။ ==ကိုးကား== [[Category:အတိုင်းအတာသီအိုရီ]] n95fpbcc8uxgxas0czq5kdexgmzu491 0 17949 1050121 718716 2026-08-24T13:53:39Z ~2026-42824-43 146426 1050121 wikitext text/x-wiki {{Infobox lake | name = Lake Meiktila | image = 20160803 Meiktila Lake 7290.jpg | caption = | image_bathymetry = | caption_bathymetry = | location = | coords = {{coord|20|52|N|95|51|E|display=title,inline|region:MM_type:waterbody_source:GNS-enwiki}} | type = ရေလှောင်ကန် | inflow = | outflow = | catchment = | basin_countries = Burma | length = {{convert|7|mi|abbr=on}} | width = | area = {{convert|3.5|mi2|abbr=on}} | depth = | max-depth = | volume = | residence_time = | shore = | elevation = | islands = | sections = north lake, south lake | cities = | frozen = }} '''မိတ္ထီလာကန်''' သည် မိတ္ထီလာမြို့၏ အနောက်ဘက်စောင်း တွင် တည်ရှိသည်။ မိတ္ထီလာကန်သည် အလျား ၇ မိုင် နှင့် အနံ မိုင်ဝက်ရှိသောကြောင့် ဧရိယာ အကျယ်အဝန်း စတုရန်း ၃ မိုင်ခွဲ ရှိသည်။ မိတ္ထီလာကန်မှာ ကန် ၂ ခု ဖြင့် ဖွဲ့ထားသည်ဖြစ်၍ တောင်ကန်နှင့်မြောက်ကန်ဟူ၍ တွင်သည်။ ကန်ရေပြင်မှာ တစပ်တည်း တပြင်တည်းပင် ဖြစ်သည်။ သို့သော် ထူးခြားချက်ကား မိုးရာသီရေဝင်ချိန်တွင် မြောက်ကန်မှ ရေသည် ရေကြည်စင်မှ တောင်ကန်တွင်းသို့ စီးဝင်ပေသည်။ ရေနောက်နှင့် ရေကြည် ဘယ်အခါမှ ရောစပ်ခြင်းမရှိဟု ဆိုစမှတ်ပြုကြသည်။ သာစည်-မြင်းခြံ မီးရထားလမ်း တံတားသည် ၎င်းတောင်ကန်၊ မြောက်ကန် အစပ်ပေါ်တွင် ဖြတ်ကျော် တည်ဆောက်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ယခုအခါ မြောက်ကန်တွင် ရေလွှဲတံခါး၂ ခုရှိ၍ တောင် ကန်တွင် ရေလွှဲတံခါး ၁၁ ပေါက်နှင့် အလျား ပေ ၃ဝ ကျယ်သော တံခါးကြီး တစ်ပေါက်ရှိသည်။ မိတ္ထီလာမြို့သူ မြို့သားတို့သည် မိတ္ထီလာ ကန်တော်ရေကို သောက်သုံး ကြရ၏။ လယ်ယာစိုက်ပျိုးရာတွင်လည်း မိတ္ထီလာကန်မှ ရေများကို သွယ်ယူ ရရှိသည်။ မိတ္ထီလာကန်သည် အခြား သော ကန်များနှင့် မတူဘဲ အံ့ဖွယ်ကိုးပါး ရှိလေသည်။ မိတ္ထီလာကန်မှ ရေတွင် အနဝတတ်အိုင်မြတ်မှ ရေပါရှိ သည်။ အကြောင်းမဲ့ မနောက်ကျုပေ ။ အကြောင်းမဲ့ ညှီဟောက် နံစော်ခြင်း မရှိပေ ။ ဒိုက်အမှိုက်များ မတည်ပေ။ အကောင်ပုပ်များ ကြာရှည် မတည်းပေ။ ရတနာအမျိုးမျိုး တို့ဖြင့် ပြွမ်း၏။ ကြာစသော ရေမှော်ပင်တို့ မပေါက် ရောက်ပေ။ ကန်တွင်းရှိကြိုးကြာရုပ် မှတ်တိုင်မှ ကြိုးကြာ နှုတ်သီးသို့ ရေမရောက်ပေ။ သုံးနှစ်သုံးသီး လုပ်စားနိုင် လောက်အောင် ရေများရှိ၏။ ငါးရံ့၊ ငါးခူ၊ ငါးစီပူမရှိပေ။ အဓိဋ္ဌာန်ပြုသော ပေပင် မကြီးမထွားပေ။ (ထိုပေပင်မှာ အနော်ရထာမင်းစောက မထောင်းတာ နတ် မောင်နှမ ကျွတ်ချိန်တန်လျှင် ထရစ်မှ ပိုလွန်၍ ကြီး ထွားပေလတ္တံ့ ဟု ဆိုကာ စိုက်ပျိုးခဲ့သော အပင်ဖြစ် သည်။ ၁၉၄ဝ ပြည့်နှစ်ခန့်က ရှိရင်းစွဲ လူတစ်ရပ် ထက် ပို၍ ကြီးထွားလာသော ဟူ၏။) အဓိဋဌာန်သော မန်ကျည်းပင်တစ်ဆစ်သာ သီးသည်။ (အထက်ပါ နတ်မောင်နှမကိုပင် အကြောင်းပြု၍ ယင်းတို့ ကျွတ်ချိန် တန်လျှင် တစ်ဆစ်မှ ပိုလွန်၍ သီးပေးလတ္တံ့ ဟု ဆိုကာ စိုက်ခဲ့သည်။ အင်္ဂလိပ်တို့ ခုတ်ပစ်လိုက်သောကြောင့် ယခုအခါ မရှိတော့ပြီ။) ထို့ပြင် ကန်ပတ်လည်၌ သိမ် ၉ သိမ်၊ ဂူ ၉ လုံး၊ ကုန်း ၉ ကုန်း၊ အင်း ၉ အင်း၊ အိုင့် ၉အိုင့် ရှိသည်။ မိတ္ထီလာကန်တွင် အံ့ဖွယ်ကိုးပါး ရှိသည်ဟု ဆိုသော်လည်း ၉ ပါးထက်မနည်းကြောင်း တွေ့ရှိရသောဟူ၏။ မိတ္ထီလာကန်သည် အတိတ်နိမိတ်များ ပြတတ်သည်ဟုလည်းဆိုသည်။ နတ်ကြီးသည် ဟုလည်း ယုံကြည်ကြသည်။ မိတ္ထီလာကန်မှာ သဘာဝအားဖြင့် ဖြစ်ပေါ်သော ကန်မဟုတ်ဘဲ လူတို့ကပြုပြင်ထားသော ကန်ဖြစ်၏။ သမိုင်းတစ်စောင်တွင် မိတ္ထီလာကန်ကို ကမ္ဘာဦးကာလက အာကာရဋ္ဌမင်း လက်ဦးအမွန် ဖန်ဆင်း တည်ထောင်ပြီးသည့် နောက် နှစ်ပေါင်းများစွာ ကြာသောကာလ၌ ကုသမင်း ဆည်ဖို့ပြုပြင်ပြီးလျှင် ကာလရွေ့လျောလျှင် ဂေါတမ မြတ်စွာဘုရား၏ ဘိုးတော် အဉ္စနမင်းက တစ်ဖန် ဆည်ဖို့ပြုစုသည်ဟု ဆို၏။ အချို့မူများတွင်ကား ဂေါတမ မြတ်စွာဘုရား၏ ဘိုးတော် အဉ္စနမင်းက လက်ဦးအစ ဖန်ဆင်းပြုစုသည်ဟု ဆို၏။ ရှေးအခါက [[သျှိသျှားပင်]]များ ပေါက်ရောက်သောကြောင့် သျှိသျှားကန်ဟု တွင်ခဲ့၏။ ကောဇာ သက္ကရာဇ် ၄၁၄ ခုနှစ်တွင် အရည်းကြီး ရဟန်းရှင်ယောင် (၁,ဝဝဝ) တို့သည် သျှိသျှား ကန်တော် တစ်ဝိုက်တွင် သောင်းကျန်းလျက်ရှိကြောင်း တိုင်းသူပြည်သားတို့ လျှောက်ထား ချက်အရ ပုဂံပြည်အနော်ရထာမင်းစောသည် သျှိသျှားကန်ရှိရာသို့ သွားရောက်၍ အရည်းကြီးတို့အား နှိမ်နင်းအောင်မြင်လေ၏။ ထိုပြီးကာလ ၉လ လွန်မြောက်သောအခါတွင် အနော်ရထာမင်း စောသည် ရှင်အရဟံဟောပြောတော်မူချက်အရ ဗိုလ်ပါ အပေါင်း တို့ခြံရံပြီးသော် တောင်ဘက် လယ်တွင်းတပြင် နယ်ပယ်တို့သို့ ခရီးလှည့်လည်ကြွမြန်းတော်မူခဲ့ရာ၊ ကျွဲတလင်းချောင်း၊ ''မြွေ၊ ကတူးကန်'' အရပ်သို့ ရောက်တော်မူဖြင့် ခေတ္တအပန်းဖြေ ရေသဘင်နန်း စံမြန်း သာယာတော်မူသည်။ ထိုအခါ သျှိသျှား ကန်တော်စောင့် နတ်ကြီးလေးပါး ပေါ်လာ၏။ နတ်များ ပြောပြ ချက်အရ မဟာ သက္ကရာဇ် ၁၁၇ ခုနှစ်တွင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားသည် ညီတော်အာနန္ဒာမထေရ်ကို နောက်ပါ ခေါ်ဆောင်တော်မူ၍ ခရီးဒေသစာရီ ကြွချီတော်မူလာကာ သျှိသျှား ကန်တော်တွင် ရေသပ္ပါယ်တော်မူပြီးသော အခါ ညီတော် အာနန္ဒာ အား ဒုကုဋ်သင်္ကန်းတော်ကို ခင်းစေတော်မူပြီးနောက် ထက်ဝယ်ဖွဲ့ ခွေစမ္ပါယ်နေတော်မူ၏။ ထိုအခါ ဘောဂဝတီမှ နတ်နဂါးတို့သည် သစ်သီး ကြီးငယ်များကို ယူဆောင်လာကြကုန်၍ လှူဒါန်း ဆက် ကပ်ပူဇော်ကြသည်။ ဘုရားသခင်၏ တရားတော်ကို နတ်နဂါးများ၊ နတ်သားများ ကြားနာပြီးသည့်အဆုံးတွင် နတ်နဂါးတို့သည် ကန် တော်၏ အကြောင်းဇာစ်မြစ်ကို မေးမြန်း လျှောက်ထားကြ၏။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားလည်း '' ဤကန်တော်သည် ကမ္ဘာဦးတည်စက ကန်ဖြစ်၍အာကာရဋ္ဌမင်း၊ ကုသမင်းတို့ ဆည်ဖို့ပြုစုကြသည်။ ထိုသည့်နောက် ငါဘုရား၏ ဘိုးတော်ဖြစ်သော မဟာအဉ္စနမင်း လက်ထက် ကလိယုဂ် ၈၆၄၅ ကို ဖြို၍ အတို ၂ ခုကြွင်း ပြုပြီး သောအခါ ဇမ္ဗူဒီပါကျွန်းအပြင်ဝယ် တံခွန်သဖွယ်ဖြစ်၍ ကျော်စော ထင်ရှား ကျေးဇူးများသော ဤ သျှိသျှားမည်သော ကန်တော်ကို ပွားတက်လာသော သက္ကရာဇ် ၁ဝ ခုနှစ်တွင် တောင်ရိုးတောင်စဉ် ရေလာရေဆည်း ကုန်းကြည်းချောင်းမြောင်း အရပ် ဟူသမျှတို့နှင့် နှိုင်းဆပြီးလျှင် နောင်လာလတ္တံ့သော နှစ်ပေါင်း ၈၄ဝဝဝ ပတ်လုံးတည်စေသတည်းဟု ဓိဋ္ဌာန်တော်မူပြီး ဆည်ဖို့တော်မူ၏။ ထိုအခါ သိကြားဗြဟ္မာ နတ်အပေါင်းတို့သည် အနဝတတ် အိုင်မြတ်မှ ရေကို ယူဆောင်လာကြပြီးသော် ဤကန်တွင်း၌ ထွေးအ ကြလေရာ နောင်လာလတ္တံ့သော နှစ်ပေါင်း ၈၄,ဝဝဝ တည် ပေလတ္တံ့ဟု သိကြားဗြဟ္မာ နတ်အပေါင်းကဆိုကုန်ကြသည် '' ဟု မိန့်ဆိုတော်မူကြောင်းကို သိရလေသည်။ ကန်စောင့် နတ်များ၏ တိုက်တွန်းချက်အရ အနော်ရထာ မင်းစောကန်တော်ကို ဖို့လေရာ၊ သက္ကရာဇ် ၄၁၆ တွင် အပြီးတိုင်သည်။ ၁၁ ကြိမ်မြောက် ဆည် ဖို့ခြင်းဖြစ်၏။ ကန်တော်ကို ဘုန်းတန်ခိုးကြီးသော ဘုရင်များသာ ဆည်ဖို့နိုင်သည်ဟု ဆိုရိုးရှိ၏။ အနော်ရထာမင်း၏ နောက် ပုဂံ အလောင်းစည်သူ၊ နရပတိစည်သူ၊ အင်းဝဘုရင်မင်းကြီးစွာ စော်ကဲ၊ ညောင်ရမ်းမင်းတရား၊ ကုန်းဘောင်ခေတ် ဘိုးတော်ဘုရား၊ မင်း တုန်းမင်းတို့ ဆည်ဖို့ပြုပြင်ခဲ့သည့်အပြင် ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၂၉၇ ခုနှစ်(ခရစ် ၁၉၃၅) ခုနှစ်တွင် အင်္ဂလိပ်အစိုးရ လက် ထက်က သိန်း ၂ဝ ကျော် စိုက်ထုတ် အကုန်ခံ၍ ကေရာတာ၊ ရေလွှတ်တံခါးကြီး တစ်ခုကို တည်ဆောက်ခဲ့၏။ မိတ္တီလာကန်သည် ရှေးအခါက သျှိသျှားကန်ဟု တွင်ခဲ့သည်။ ကန်တစ်ဝိုက်တွင် ပေါက်ရောက်သော သျှိသျှားပင်များကိုစွဲ၍ ခေါ်ခြင်းပင်ဖြစ်၏။ ကာဠာဝကကန်၊ မင်္ဂလာကန်၊ မေတ္တာကန် ဟူ၍လည်း တွင်ခဲ့သည်။ မိတ္ထီလာကန် ဟူ၍ ယခုအခါ တွင်လျက် ရှိသော အမည်မှာ အနော်ရထာမင်း မှည့်ခေါ်ခဲ့သော အမည်ဖြစ်၏။ သျှိသျှားကန်၏ ရေသည် ပုပ္ပါးတောင်နှင့် စပ်ခြင်း ထိခြင်း ရှိ မရှိကို မြင်းသည်တော် တစ်ဦးအား သွားရောက်ကြည့် ရှု့စေ၏။ သွားရောက်ကြည့်ရှုသူသည် အလျင်သွား၍ ကြည့်ကာ ပြန်လာသည်တွင်မထိလာပါဟု လျှောက်ထားဖြေကြားပြီးလျှင် အမောဆို့၍ သေဆုံးသွားလေ၏။ ယင်းကို စွဲ၍ မထိလာကန်ဟု ပြောင်းလဲခေါ်ဝေါ်သမုတ်ရာမှ ကာလရွေ့လျားသည့်အလျောက် မိတ္ထီလာကန်ဟု ဖြစ်လာသည်။ အမောဆို့ သေဆုံးသွားသော မြင်းသည်ကား မထောင်းတာနတ်ဖြစ်၍ ကန်တော်ကိုစောင့်သည်ဟု ဆိုသည်။ ကန်တော်တစ်ဝိုက်ရှိ မြို့ကိုလည်း ကန်၏ အမည်ကို အစွဲပြု၍ မိတ္ထီလာမြို့ဟု ခေါ်ကြပေသည်။<ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၉)</ref> == ကိုးကား == <references/> [[Category:မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ရေကန်များ]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ လည်ပတ်စရာနေရာများ]] mp1e7oy10ca66m6b5yb078i4rf025uw 0 19276 1050156 1048548 2026-08-25T00:29:26Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 1 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1050156 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist | name = ဝိုင်ဝိုင်း | image = Y Wine.jpg | alt = | caption = | background = solo_singer | birth_name = | birth_date = ၂၈ ဖေဖော်ဝါရီ | birth_place = [[မြစ်ကြီးနားမြို့]]၊ [[မြန်မာနိုင်ငံ]] | origin = | genre = [[ရော့ခ်]] | occupation = အဆိုတော် | instrument = အသံ | years_active = ၁၉၉၈–လက်ရှိ | label = Iron Cross Entertainment<br>The Legacy Music Network<br>The Sun Music | associated_acts = [[အိုင်းရင်းခရော့စ်]]အဖွဲ့ | education = [[ရတနာပုံတက္ကသိုလ်]] }} ဝိုင်ဝိုင်း ( ၂၈ ဖေဖော်ဝါရီ ) သည် မြန်မာနိုင်ငံသား ရော့ခ်အဆိုတော် တစ်ဦးဖြစ်၍ [[အိုင်းရင်းခရော့စ်]]ဂီတဝိုင်း၏ ပင်တိုင်အဆိုတော်တစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။ဝိုင်ဝိုင်းသည် ဂီတလောကတွင် ဆယ်စုနှစ်နှစ်ခုကျော်ကြာ အောင်မြင်စွာ ရပ်တည်လာနိုင်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။<ref name="NPNews2024">{{cite web |url=https://npnewsmm.com/news/674c004f4974cb5682142277 |title=Iron Cross အဖွဲ့ကို ပြည်ပြေးတွေ ဘာကြောင့် ရှုတ်ချနေကြသလဲ ("Why Are Refugees Condemning the Iron Cross?") |website=NP News |date=1 December 2024 |language=my }}</ref><ref name="Irrawaddy2015">{{cite news |last=Thu Thu Thar |title=ဖြေသိမ့်လိုက် |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2015/08/20/79997.html |work=The Irrawaddy |date=20 August 2015 |language=my }}</ref> ==အစောပိုင်းဘဝနှင့် ပညာရေး== ဝိုင်ဝိုင်းသည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ [[မြစ်ကြီးနားမြို့]]တွင် မွေးဖွားကြီးပြင်းခဲ့သည်။<ref>{{cite news |last=Kyaw Kha |date=15 January 2015 |title=အဆိုတော် လေးဖြူက NLD ပညာရေး ရန်ပုံငွေပွဲမှာ သီဆိုဖြစ်တဲ့ အကြောင်း မသီဆိုခင် အရင်ရှင်းပြ |url=https://burma.irrawaddy.com/lifestyle/2015/01/15/69889.html |work=The Irrawaddy |language=my }}</ref><ref>{{cite news |last=Myat Thu Aung |date=10 April 2014 |title=သင်္ကြန်မှာ အနုပညာရှင်တွေနဲ့ တီးဝိုင်းတွေ ဘယ်မှာရှိမလဲ |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2014/04/10/57438.html |work=The Irrawaddy |language=my }}</ref><ref>{{cite web |last=Wei Yan Aung |date=27 September 2016 |title=Ten Things to Do in Rangoon This Week |url=https://www.irrawaddy.com/lifestyle/ten-things-to-do-in-rangoon-this-week-10.html |website=The Irrawaddy |language=en }}</ref>သူသည် မန္တလေးမြို့ရှိ [[ရတနာပုံတက္ကသိုလ်]]တွင် အင်္ဂလိပ်ဘာသာရပ်ကိုအဓိထား၍ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ တက္ကသိုလ်တက်ရောက်နေစဉ်အတွင်း ဂီတကို စိတ်ဝင်စားလာခဲ့ပြီး [[လေးဖြူ]] အပါအဝင် အခြားသော ဂီတဝါသနာရှင်များနှင့် ရင်းနှီးကျွမ်းဝင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web |last=Maskay |first=Yuko |date=8 July 2015 |title=The Sounds of Iron Cross |url=https://www.myanmore.com/2015/07/the-sounds-of-iron-cross/ |website=MYANMORE |language=en |access-date=13 August 2026 }}</ref> ဝိုင်ဝိုင်းသည် သူ၏ဂီတခရီးလမ်းကို ၁၉၉၈ ခုနှစ်တွင် "နေဆယ်စင်း" အယ်လ်ဘမ်ဖြင့် ဂီတလောကသို့ ပထမဆုံး စတင်ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ သူသည် ရော့ခ်ဂီတနှင့် မြန်မာသံစဥ် ပေါင်းစပ်ဖန်တီးမှုကြောင့် ပရိသတ်အသိအမှတ်ပြုခံရသော အိုင်းရင်းခရော့စ် အဖွဲ့၏ ပင်တိုင်အဆိုတော်အဖြစ် သီဆိုခဲ့ပြီး ယင်အဖွဲ့ နှင့်အတူတေးစီးရီးအယ်လ်ဘမ်များစွာကို ထုတ်ဝေခဲ့ပြီး မြန်မာ့ဂီတလောကတွင် အောင်မြင်ကျော်ကြားလာခဲ့သည်။[<ref>{{cite news |date=၄ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ |title=အဆိုတော်မျိုးကြီးနှင့် ဝိုင်ဝိုင်းတို့ ဖျော်ဖြေမည့် လူရှစ်ဦးလျှင် ကျပ် ၂၅ သိန်းတန် ရှိုးပွဲ ရွှေ့ဆိုင်း |url=https://news-eleven.com/article/250420 |work=Eleven Media Group |language=my }}</ref>ဝိုင်ဝိုင်းသည် တစ်ကိုယ်တော် အယ်လ်ဘမ်အများအပြားထုတ်ဝေခဲ့ပြီးသူ၏ တစ်ကိုယ်တော် တေးစီးရီးများကို Iron Cross Entertainment၊ The Legacy Music Network နှင့် The Sun Music ကဲ့သို့သော ပြည်တွင်းတေးထုတ်လုပ်ရေးကုမ္ပဏီများမှတစ်ဆင့် ဖြန့်ချိခဲ့သည်။<ref>{{cite news |last=De Hlaing Win |date=၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၀ |title=နှစ်သစ်ကူးပွဲမှာ လူထုရှေ့ ပြန်ပေါ်လာသည့် မန္တလေးတိုင်း ဝန်ကြီးချုပ် |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2020/01/01/211900.html |work=The Irrawaddy |language=my }}</ref><ref>{{cite news |date=၂၇ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၁ |title=မျိုးကြီးနှင့် IC အဖွဲ့တွေ့ |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2011/12/27/4144.html |work=The Irrawaddy |language=my }}</ref><ref>{{cite news |last=Nadi Htike |date=၁၀ ဧပြီ ၂၀၁၃ |title=သင်္ကြန်မှာ အနုပညာရှင်တွေ ဘယ်မှာရှိကြမလဲ |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2013/04/10/37377.html |work=The Irrawaddy |language=my }}</ref><ref>{{cite news |last=Nadi Htike |date=၉ ဩဂုတ် ၂၀၁၃ |title=Air Supply & IC တပိုင်းစီ ဖျော်ဖြေပြီး အလှူလုပ်ကြမယ် |url=https://burma.irrawaddy.com/lifestyle/2013/08/09/46052.html |work=The Irrawaddy |language=my }}</ref> ==ထွက်ရှိခဲ့သော အယ်လ်ဘမ်များ== *နေဆယ်စင်း (၁၉၉၈) – ဂီတလောကသို့ ပထမဆုံး စတင်ဝင်ရောက်ခဲ့သည့် ပွဲဦးထွက်အယ်လ်ဘမ်<ref>{{cite web |date=December 2008 |title=From Rock to Romance |url=https://www2.irrawaddy.com/article.php?art_id=14749 |website=The Irrawaddy |language=en |access-date=13 August 2026 |archive-date=21 February 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240221124932/https://www2.irrawaddy.com/article.php?art_id=14749 |url-status=dead }}</ref> *လမင်းနဲ့ပင်လယ် (၂၀၀၁) – Iron Cross အဖွဲ့နှင့် ပူးပေါင်းဖန်တီးသော အယ်လ်ဘမ်<ref>{{cite news |last=Htike |first=Nadi |date=13 August 2013 |title=Australian Rockers Air Supply to Play Rangoon Charity Gig |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/australian-rockers-air-supply-to-play-rangoon-charity-gig.html |work=The Irrawaddy |language=en }}</ref> *ကြိုးမဲ့စွန် (၂၀၀၃) – တစ်ကိုယ်တော် အယ်လ်ဘမ်<ref>{{cite web |last=Spain |first=Mike |date=13 August 2012 |title='Iron Cross' at University of Maryland's Clarice Smith Performing Arts Center by Mike Spain |url=https://archive.dctheaterarts.org/2012/08/13/iron-cross-at-university-of-marylands-clarice-smith-performing-arts-center-by-mike-spain/ |website=DC Theater Arts |language=en }}{{Dead link|date=August 2026 }}</ref> *အချစ်ငှက် (၂၀၀၄) – တစ်ကိုယ်တော် အယ်လ်ဘမ် *သမင်လည်ပြန် unplugged live (၂၀၀၆) – တိုက်ရိုက်ဖျော်ဖြေမှု (Live) အယ်လ်ဘမ် *ထာဝရ (၂၀၀၇) – တစ်ကိုယ်တော် အယ်လ်ဘမ် *အိုင်းရင်းခရော့စ် အနှစ် ၂၀ ပြည့် (၂၀၀၉) – အမှတ်တရ အဖွဲ့လိုက်အယ်လ်ဘမ် *အတုံ့အလှည့် (၂၀၁၁) – တစ်ကိုယ်တော် အယ်လ်ဘမ် *ခရီးရှည် (၂၀၁၉) – တစ်ကိုယ်တော် အယ်လ်ဘမ် == ကိုးကား == {{reflist}} [[Category:မြန်မာ အမျိုးသား အဆိုတော်များ]] sk032tbglvgldgsyooldrv5wgk59mc9 0 19283 1050073 1050020 2026-08-24T12:34:39Z Zawzawaungthwin 100038 ကိုင်ဇာ၏ ဈာပန 1050073 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ကိုင်ဇာ | image = | caption = ကိုင်ဇာ | birth_name = ညီညီဝင်း | birth_date = {{Birth date|1961|2|18}} | birth_place = [[ထားဝယ်မြို့]] | nationality = မြန်မာ | ethnicity = ထားဝယ်+ဗမာ | occupation = အဆိုတော်၊ [[တေးရေးဆရာ]] | known_for = မြန်မာ့စတီရီယိုဂီတ | father = စိန်ဝင်း | mother = သန်းသန်း | death_date = {{Death date and age|2026|8|22|1961|2|18}} | death_place = [[ရန်ကုန်မြို့]] }} '''ကိုင်ဇာ''' ([[၁၈ ဖေဖော်ဝါရီ]] [[၁၉၆၁]] – [[၂၂ ဩဂုတ်]] [[၂၀၂၆]]) သည် တေးရေးနှင့် အဆိုတော်တစ်ဦးဖြစ်သည်။ <ref name="DVBKaizar2019">{{cite web |url=https://burmese.dvb.no/post/357431 |title=ကိုင်ဇာ တကိုယ်တော်တေးဂီတဖျော်ဖြေပွဲ ရန်ကုန်တွင်ကျင်းပမည် |website=Democratic Voice of Burma (DVB) |publisher=DVB |date=၁၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၉ |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref>၁၉၇၇ ခုနှစ်တွင် ''အကျည်းတန်၏ အထီးကျန်အတ္ထုပ္ပတ္တိ'' တေးစီးရီးဖြင့် စတူဒီယိုဂီတလောကသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်များနှောင်းပိုင်းနှင့် ၁၉၈၀ ပြည့်နှစ်များတွင် မြန်မာ့စတီရီယိုဂီတလောက၌ ထင်ရှားကျော်ကြားလာခဲ့သူ ဖြစ်သည်။<ref name="DVBKaizarDeath2026">{{cite news |title=ဝါရင့် တေးရေး/တေးဆို ကိုင်ဇာ ကွယ်လွန် |url=https://burmese.dvb.no/post/322834 |work=ဒီမိုကရက်တစ်မြန်မာ့အသံ (DVB) |date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ |language=my |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref> ထားဝယ်ရိုးရာ မိုးခေါ်တေးကို ပြန်လည်ဆန်းသစ်ထားသည့် “ရွာလိုက်ပါ…မိုး” အပါအဝင် ထားဝယ်ဒေသအကြောင်း သီချင်းများသည် ကိုင်ဇာက၏ ဂီတဘဝတွင် အထူးထင်ရှားခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ၎င်း၏ ကိုယ်ပိုင်ဟန်ဖြင့် ဖန်တီးသီဆိုခဲ့သော တေးသီချင်းများသည်လည်း ခေတ်တစ်ခေတ်၏ ဂီတလောကတွင် ရေပန်းစား လူကြိုက်များခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Watch |first=Dawei |date=2026-08-23 |title=တေးသံရှင် ကိုင်ဇာ၏ ဈာပန မနက်ဖြန် ကျင်းပမည် |url=https://www.daweiwatch.com/23/08/2026/135607/ |access-date=2026-08-24 |website=Dawei Watch |language=en}}</ref> == ဘဝဖြတ်သန်းမှု == ကိုင်ဇာ၏ အမည်ရင်းမှာ ညီညီဝင်း ဖြစ်သည်။ ကိုင်ဇာကို ၁၉၆၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၈ ရက်နေ့တွင် ထားဝယ်မြို့၌ မွေးဖွားခဲ့ပြီး [[ရန်ကင်းမြို့နယ်]]၊ ရန်ကုန်မြို့တွင်နေထိုင်ခဲ့သည်။ မိဘများမှာ ထားဝယ်လူမျိုးဖြစ်သူ ဖခင် နိုင်ငံတကာရေးရာသတင်းစဉ် (မြန်မာ့အလင်း) အယ်ဒီတာချုပ် ဦးစိန်ဝင်း နှင့် မိခင် ဝါးခယ်မသူ ကျောင်းအုပ်ဆရာမကြီး ဒေါ်သန်းသန်းတို့ဖြစ်သည်။တေးသံရှင် ကိုင်ဇာသည် အနုပညာသွေးပါသော မိသားစုဆွေမျိုးအသိုင်းအဝိုင်းမှ ဆင်းသက်လာသူဖြစ်သည်။ သူ၏ အစ်ကိုဖြစ်သူမှာ တေးရေး ဆီဇာ (ခေါ်) ဦးကိုကိုဝင်း ဖြစ်ပြီး၊ စာရေးဆရာမ သင်းသင်းသာ တို့နှင့်ညီမဝမ်းကွဲ တော်စပ်သူဖြစ်သည်။<ref name="BBC ကိုင်ဇာ စျာပန">{{cite news |title=တေးသံရှင် ကိုင်ဇာရဲ့ စျာပနကို ရေဝေးသုဿာန်မှာ မနက်ဖြန် ပြုလုပ်ဖို့ရှိ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cgr7rqdkrjdo |work=BBC News မြန်မာ |language=my |date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref> ကိုင်ဇာသည် [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]၌ ၁၉၇၉ ခုနှစ်မှ ၁၉၈၈ ခုနှစ်အထိ တက္ကသိုလ်ကျောင်းသားဘဝကို ဖြတ်သန်းခဲ့သည်။ လေးနှစ်တက်ရမည့် တက္ကသိုလ်ပညာရေးကို ဆယ်နှစ်ခန့် တက်ရောက်ခဲ့ပြီး ပထမနှစ်ကို ၁၉၇၉ ခုနှစ်တွင် စတင်တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်က ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်ကို Regional College သုံးခုနှင့် ဝိဇ္ဇာ၊ သိပ္ပံ ပင်မတက္ကသိုလ်ဟူ၍ ခွဲခြားထားရာ ကိုင်ဇာသည် Regional College 2 တွင် တက်ရောက်ခဲ့ပြီး ဒုတိယနှစ်မှစ၍ လှိုင်နယ်မြေတွင် ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ ထို့နောက် ကိုင်ဇာသည် နောက်ဆုံးနှစ် ရူပဗေဒစာမေးပွဲကို မဖြေဆိုခဲ့သဖြင့် ဘွဲ့မရရှိခဲ့ပေ။<ref>{{cite news |title=တေးသံရှင် ကိုင်ဇာ ဦးဆောင် ပြုလုပ်မယ့် "လိမ္မော်ရောင်ကောလိပ် ဂီတည" |url=https://burma.irrawaddy.com/lifestyle/entertainment/2018/09/23/170627.html |work=ဧရာဝတီ |language=my |date=၂၃ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၈ |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref><ref>{{cite web |title=ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် နှစ် (၁၀၀) ပြည့်အထိမ်းအမှတ် အမှတ်တရရင်တွင်းစကားသံများ |url=https://myawady.net.mm/node/5220 |website=Myawady Webportal |language=my |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref> == ဂီတဖြတ်သန်းမှု == ကိုင်ဇာသည် ၁၉၇၇ ခုနှစ်တွင် ''အကျည်းတန်၏ အထီးကျန်အတ္ထုပ္ပတ္တိ'' တေးစီးရီးဖြင့် စတူဒီယိုဂီတလောကသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ ထိုနောက် ကိုယ်ပိုင်တေးဂီတအဖွဲ့ Success (ဇိန) နှင့်အတူ တေးသီချင်းများ ဖန်တီးသီဆိုခဲ့ပြီး စတီရီယိုခေတ်ဦး၏ ထင်ရှားသော တေးရေး၊ တေးဆိုတစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref name="DVBKaizarDeath2026">{{cite news |title=ဝါရင့် တေးရေး/တေးဆို ကိုင်ဇာ ကွယ်လွန် |url=https://burmese.dvb.no/post/322834 |work=ဒီမိုကရက်တစ်မြန်မာ့အသံ (DVB) |date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ |language=my |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref>ကိုင်ဇာသည် တေးအယ်လ်ဘမ်ပေါင်း ၂၀ ထွက်ရှိခဲ့ပြီး သီချင်းပုဒ်ရေ ၂၀၀ ကျော် သီဆိုထုတ်ဝေခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=ကိုင်ဇာ တကိုယ်တော်တေးဂီတဖျော်ဖြေပွဲ ရန်ကုန်တွင်ကျင်းပမည် |url=https://burmese.dvb.no/post/322834 |work=ဒီမိုကရက်တစ်မြန်မာ့အသံ (DVB) |language=my |date=၁၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၉ |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref>ကိုင်ဇာ၏ တေးသီချင်းများသည် လူကြီးများသာမက လူငယ်များအကြားတွင်လည်း နှစ်သက်အားပေးခြင်းခံခဲ့ရသည်။ သူ၏ တေးရေးဆရာများတွင် [[စောဘွဲ့မှူး]]၊ [[နိုင်မြန်မာ]]၊ [[စိုးလွင်လွင်]]၊ မောင်မော်ဈာန်နှင့် [[သုခမိန်လှိုင်]] တို့ ပါဝင်သည်။ ကိုင်ဇာသည် အောင်မြင်သော တေးရေးဆရာတစ်ဦးလည်းဖြစ်ပြီး [[မေဆွိ]]၊ [[မေခလာ]] တို့နှင့် စုံတွဲသီချင်းများ သီဆိုခဲ့ပြီး အောင်မြင်ခဲ့သည်။<ref name="DVBKaizar2019"/><ref name="VOM ကိုင်ဇာ ကွယ်လွန်">{{cite news |title=တေးရေး၊ တေးဆို ကိုင်ဇာ ကွယ်လွန် |url=https://voiceofmyanmarnews.com/news/2026/08/23/%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%81%8A-%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%86%E1%80%AD%E1%80%AF-%E1%80%80%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%87%E1%80%AC-%E1%80%80/ |work=Voice of Myanmar |language=my |date=၂၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref>ကိုင်ဇာသည် အဆိုတော်အဖြစ်သာမက တေးရေးဆရာတစ်ဦးအဖြစ်လည်း ထင်ရှားခဲ့သည်။ သူ၏ ဂီတလက်ရာများတွင် ကိုယ်တိုင်ရေးစပ်သီဆိုခဲ့သည့် သီချင်းများအပြင် အခြားတေးရေးဆရာများ ရေးစပ်ပေးခဲ့သည့် သီချင်းများလည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=ဝါရင့် တေးရေး/ တေးဆို ကိုင်ဇာ ကွယ်လွန် |url=https://burmese.dvb.no/post/322834 |work=ဒီမိုကရက်တစ်မြန်မာ့အသံ (DVB) |language=my |date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref> တေးရေးဆရာ နိုင်မြန်မာ ရေးသားသည့် သီချင်းများကိုလည်းသီဆိုခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=မဲဆောက်မြို့မှာကျင်းပတဲ့ ကွယ်လွန်သူ တေးရေးနိုင်မြန်မာ ဂုဏ်ပြုပွဲ |url=https://www.rfa.org/burmese/multimedia/song-writer-naing-myanmar-02102025113043.html |work=Radio Free Asia |language=my |date=၁၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၅ |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref> ၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်တပ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက် [[မြန်မာနိုင်ငံ ဂီတအစည်းအရုံး|မြန်မာနိုင်ငံဂီတအစည်းအရုံး]] (ဗဟို) ယာယီအမှုဆောင်အဖွဲ့တွင် ကိုင်ဇာအား ဥက္ကဋ္ဌတာဝန် ပေးအပ်ခဲ့သည်။ သို့သော် ကိုင်ဇာက ကျန်းမာရေးအခြေအနေကြောင့် တာဝန်ထမ်းဆောင်နိုင်ခြင်းမရှိကြောင်း နုတ်ထွက်စာတင်ခဲ့ပြီး အဆိုပါရာထူးမှ နုတ်ထွက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=အဆိုတော် ကိုင်ဇာ ကျန်းမာရေးကြောင့် ဥက္ကဋ္ဌတာဝန် ထမ်းဆောင်မည် မဟုတ် |url=https://burma.irrawaddy.com/lifestyle/entertainment/2021/06/04/242526.html |work=ဧရာဝတီ |date=၄ ဇွန် ၂၀၂၁ |language=my |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref><ref>{{cite news |title=စစ်အုပ်စုဩဇာခံ ဂီတအစည်းအရုံးတွင် ပါဝင်ခြင်းမရှိဟု ဂီတအနုပညာရှင်များ ထုတ်ပြန် |url=https://burmese.dvb.no/post/468084 |work=ဒီမိုကရက်တစ်မြန်မာ့အသံ (DVB) |date=၄ ဇွန် ၂၀၂၁ |language=my |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref> == ဘဝနိဂုံး == ကိုင်ဇာသည် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၂၂ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့ရှိ ဝိတိုရိယဆေးရုံ၌ အဆုတ်ထဲပိုးဝင်သဖြင့် ICU အရေးပေါ်ခန်းတွင် ဆေးကုသမှုခံယူနေရင်း ည ၈ နာရီဝန်းကျင်တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ကွယ်လွန်ချိန်တွင် အသက် ၆၆ နှစ်ဖြစ်သည်။<ref name="DVBKaizarDeath2026"/><ref name="BBC ကိုင်ဇာ စျာပန"/>တေးသံရှင် ကိုင်ဇာ၏ ဈာပနကို ဩဂုတ် ၂၄ ရက် နေ့လယ်ပိုင်းတွင်  [[ရေဝေးသုသာန်]] ၌ ကျင်းပခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=နိုင်ငံကျော် စတီရီယိုတေးသံရှင် ကိုင်ဇာ၏ ဈာပနအခမ်းအနားကျင်းပ (ဓာတ်ပုံ) |url=https://burmese.dvb.no/post/511947 |access-date=2026-08-24 |website=DVB Burmese |language=my}}</ref> == ထွက်ရှိခဲ့သော တေးအယ်လ်ဘမ်များ == ကိုင်ဇာ၏ ထင်ရှားသော တေးအယ်လ်ဘမ်များတွင် အောက်ပါတို့ဖြစ်သည်။<ref name="DVBKaizar2019"/><ref name="VOM ကိုင်ဇာ ကွယ်လွန်">{{cite news |title=တေးရေး၊ တေးဆို ကိုင်ဇာ ကွယ်လွန် |url=https://voiceofmyanmarnews.com/news/2026/08/23/%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%81%8A-%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%86%E1%80%AD%E1%80%AF-%E1%80%80%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%87%E1%80%AC-%E1%80%80/ |work=Voice of Myanmar |language=my |date=၂၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref> {{div col|colwidth=20em}} # ''အကျည်းတန်၏ အထီးကျန်အတ္ထုပ္ပတ္တိ'' (၁၉၇၇) # ''အလွမ်း'' (၁၉၇၈) # ''အနမ်းပန်း'' (၁၉၇၉) (မေဆွိနှင့် တွဲဖက်) # ''သီချင်းရှင်ကိုကြင်နာပါ'' # ''မနိုးပါစေနဲ့ မိုးရယ်'' (၁၉၈၀) # ''နောက်တစ်ခေါက်လောက်ထပ်ပြောပါ'' (၁၉၈၁) # ''တူနှစ်ကိုယ်တိုင်းပြည်'' (၁၉၈၃) (မေဆွိနှင့် တွဲဖက်) # ''အိပ်မက်များကို တီထွင်သူ'' (၁၉၈၅) # ''မောင့်ဒေဝစ္ဆရာ'' (၁၉၈၈) # ''လူတွေသိလေ ပိုကောင်းလေ'' (မေဆွိနှင့် တွဲဖက်) # ''ချမ်းလည်းချမ်းတယ် လွမ်းလည်းလွမ်းတယ်'' # ''ကစ္ဆပနဒီလှိုင်းသံ'' # ''မြင်းမိုရ်တောင်တက်သမား'' # ''အချစ်ဆိုသည်မှာ'' # ''မြန်မာပြည်ကိုလွမ်းတယ်'' # ''လွမ်းလိပ်ပြာရဲ့ ကိုယ်ပိုင်သံစဉ်'' # ''နိုင်ငံကျော်'' (၁၉၉၇) # ''ဂီတရာဇဝင် (၁+၂)'' # ''ရာဇဝင်တွင်မယ့်မိုး'' # ''မောင့်ငယ်ဖော်ကို လွမ်းတဲ့ည'' {{div col end}} == ကိုးကား == {{Reflist}} {{Lifetime|၁၉၆၁|၂၀၂၆}} [[ကဏ္ဍ:၁၉၆၁ မွေးဖွားသူများ]] [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၆ ကွယ်လွန်သူများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား အဆိုတော်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ တေးရေးဆရာများ]] fukafpp3of1gjvhmhd8tfjc9qv1ftvu 1050075 1050073 2026-08-24T12:46:57Z ~2026-42824-43 146426 1050075 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ကိုင်ဇာ | image = | caption = ကိုင်ဇာ | birth_name = ညီညီဝင်း | birth_date = {{Birth date|1961|2|18}} | birth_place = [[ထားဝယ်မြို့]] | nationality = မြန်မာ | ethnicity = ထားဝယ်+ဗမာ | occupation = အဆိုတော်၊ [[တေးရေးဆရာ]] | known_for = မြန်မာ့စတီရီယိုဂီတ | father = စိန်ဝင်း | mother = သန်းသန်း | death_date = {{Death date and age|2026|8|22|1961|2|18}} | death_place = [[ရန်ကုန်မြို့]] }} '''ကိုင်ဇာ''' ([[၁၈ ဖေဖော်ဝါရီ]] [[၁၉၆၁]] – [[၂၂ ဩဂုတ်]] [[၂၀၂၆]]) သည် တေးရေးနှင့် အဆိုတော်တစ်ဦးဖြစ်သည်။ <ref name="DVBKaizar2019">{{cite web |url=https://burmese.dvb.no/post/357431 |title=ကိုင်ဇာ တကိုယ်တော်တေးဂီတဖျော်ဖြေပွဲ ရန်ကုန်တွင်ကျင်းပမည် |website=Democratic Voice of Burma (DVB) |publisher=DVB |date=၁၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၉ |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref>၁၉၇၇ ခုနှစ်တွင် ''အကျည်းတန်၏ အထီးကျန်အတ္ထုပ္ပတ္တိ'' တေးစီးရီးဖြင့် စတူဒီယိုဂီတလောကသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်များနှောင်းပိုင်းနှင့် ၁၉၈၀ ပြည့်နှစ်များတွင် မြန်မာ့စတီရီယိုဂီတလောက၌ ထင်ရှားကျော်ကြားလာခဲ့သူ ဖြစ်သည်။<ref name="DVBKaizarDeath2026">{{cite news |title=ဝါရင့် တေးရေး/တေးဆို ကိုင်ဇာ ကွယ်လွန် |url=https://burmese.dvb.no/post/322834 |work=ဒီမိုကရက်တစ်မြန်မာ့အသံ (DVB) |date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ |language=my |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref> ထားဝယ်ရိုးရာ မိုးခေါ်တေးကို ပြန်လည်ဆန်းသစ်ထားသည့် “ရွာလိုက်ပါ…မိုး” အပါအဝင် ထားဝယ်ဒေသအကြောင်း သီချင်းများသည် ကိုင်ဇာက၏ ဂီတဘဝတွင် အထူးထင်ရှားခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ၎င်း၏ ကိုယ်ပိုင်ဟန်ဖြင့် ဖန်တီးသီဆိုခဲ့သော တေးသီချင်းများသည်လည်း ခေတ်တစ်ခေတ်၏ ဂီတလောကတွင် ရေပန်းစား လူကြိုက်များခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Watch |first=Dawei |date=2026-08-23 |title=တေးသံရှင် ကိုင်ဇာ၏ ဈာပန မနက်ဖြန် ကျင်းပမည် |url=https://www.daweiwatch.com/23/08/2026/135607/ |access-date=2026-08-24 |website=Dawei Watch |language=en}}</ref> == ဘဝဖြတ်သန်းမှု == ကိုင်ဇာ၏ အမည်ရင်းမှာ ညီညီဝင်း ဖြစ်သည်။ ကိုင်ဇာကို ၁၉၆၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၈ ရက်နေ့တွင် ထားဝယ်မြို့၌ မွေးဖွားခဲ့ပြီး [[ရန်ကင်းမြို့နယ်]]၊ ရန်ကုန်မြို့တွင်နေထိုင်ခဲ့သည်။ မိဘများမှာ ထားဝယ်လူမျိုးဖြစ်သူ ဖခင် နိုင်ငံတကာရေးရာသတင်းစဉ် (မြန်မာ့အလင်း) အယ်ဒီတာချုပ် ဦးစိန်ဝင်း နှင့် မိခင် ဝါးခယ်မသူ ကျောင်းအုပ်ဆရာမကြီး ဒေါ်သန်းသန်းတို့ဖြစ်သည်။တေးသံရှင် ကိုင်ဇာသည် အနုပညာသွေးပါသော မိသားစုဆွေမျိုးအသိုင်းအဝိုင်းမှ ဆင်းသက်လာသူဖြစ်သည်။ သူ၏ အစ်ကိုဖြစ်သူမှာ တေးရေး ဆီဇာ (ခေါ်) ဦးကိုကိုဝင်း ဖြစ်ပြီး၊ စာရေးဆရာမ သင်းသင်းသာ တို့နှင့်ညီမဝမ်းကွဲ တော်စပ်သူဖြစ်သည်။<ref name="BBC ကိုင်ဇာ စျာပန">{{cite news |title=တေးသံရှင် ကိုင်ဇာရဲ့ စျာပနကို ရေဝေးသုဿာန်မှာ မနက်ဖြန် ပြုလုပ်ဖို့ရှိ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cgr7rqdkrjdo |work=BBC News မြန်မာ |language=my |date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref> ကိုင်ဇာသည် [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]၌ ၁၉၇၉ ခုနှစ်မှ ၁၉၈၈ ခုနှစ်အထိ တက္ကသိုလ်ကျောင်းသားဘဝကို ဖြတ်သန်းခဲ့သည်။ လေးနှစ်တက်ရမည့် တက္ကသိုလ်ပညာရေးကို ဆယ်နှစ်ခန့် တက်ရောက်ခဲ့ပြီး ပထမနှစ်ကို ၁၉၇၉ ခုနှစ်တွင် စတင်တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်က ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်ကို Regional College သုံးခုနှင့် ဝိဇ္ဇာ၊ သိပ္ပံ ပင်မတက္ကသိုလ်ဟူ၍ ခွဲခြားထားရာ ကိုင်ဇာသည် Regional College 2 တွင် တက်ရောက်ခဲ့ပြီး ဒုတိယနှစ်မှစ၍ လှိုင်နယ်မြေတွင် ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ ထို့နောက် ကိုင်ဇာသည် နောက်ဆုံးနှစ် ရူပဗေဒစာမေးပွဲကို မဖြေဆိုခဲ့သဖြင့် ဘွဲ့မရရှိခဲ့ပေ။<ref>{{cite news |title=တေးသံရှင် ကိုင်ဇာ ဦးဆောင် ပြုလုပ်မယ့် "လိမ္မော်ရောင်ကောလိပ် ဂီတည" |url=https://burma.irrawaddy.com/lifestyle/entertainment/2018/09/23/170627.html |work=ဧရာဝတီ |language=my |date=၂၃ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၈ |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref><ref>{{cite web |title=ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် နှစ် (၁၀၀) ပြည့်အထိမ်းအမှတ် အမှတ်တရရင်တွင်းစကားသံများ |url=https://myawady.net.mm/node/5220 |website=Myawady Webportal |language=my |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref> အဆိုတော် မေခလာ နှင့် ခုနှစ်တွင် == ဂီတဖြတ်သန်းမှု == ကိုင်ဇာသည် ၁၉၇၇ ခုနှစ်တွင် ''အကျည်းတန်၏ အထီးကျန်အတ္ထုပ္ပတ္တိ'' တေးစီးရီးဖြင့် စတူဒီယိုဂီတလောကသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ ထိုနောက် ကိုယ်ပိုင်တေးဂီတအဖွဲ့ Success (ဇိန) နှင့်အတူ တေးသီချင်းများ ဖန်တီးသီဆိုခဲ့ပြီး စတီရီယိုခေတ်ဦး၏ ထင်ရှားသော တေးရေး၊ တေးဆိုတစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref name="DVBKaizarDeath2026">{{cite news |title=ဝါရင့် တေးရေး/တေးဆို ကိုင်ဇာ ကွယ်လွန် |url=https://burmese.dvb.no/post/322834 |work=ဒီမိုကရက်တစ်မြန်မာ့အသံ (DVB) |date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ |language=my |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref>ကိုင်ဇာသည် တေးအယ်လ်ဘမ်ပေါင်း ၂၀ ထွက်ရှိခဲ့ပြီး သီချင်းပုဒ်ရေ ၂၀၀ ကျော် သီဆိုထုတ်ဝေခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=ကိုင်ဇာ တကိုယ်တော်တေးဂီတဖျော်ဖြေပွဲ ရန်ကုန်တွင်ကျင်းပမည် |url=https://burmese.dvb.no/post/322834 |work=ဒီမိုကရက်တစ်မြန်မာ့အသံ (DVB) |language=my |date=၁၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၉ |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref>ကိုင်ဇာ၏ တေးသီချင်းများသည် လူကြီးများသာမက လူငယ်များအကြားတွင်လည်း နှစ်သက်အားပေးခြင်းခံခဲ့ရသည်။ သူ၏ တေးရေးဆရာများတွင် [[စောဘွဲ့မှူး]]၊ [[နိုင်မြန်မာ]]၊ [[စိုးလွင်လွင်]]၊ မောင်မော်ဈာန်နှင့် [[သုခမိန်လှိုင်]] တို့ ပါဝင်သည်။ ကိုင်ဇာသည် အောင်မြင်သော တေးရေးဆရာတစ်ဦးလည်းဖြစ်ပြီး [[မေဆွိ]]၊ [[မေခလာ]] တို့နှင့် စုံတွဲသီချင်းများ သီဆိုခဲ့ပြီး အောင်မြင်ခဲ့သည်။<ref name="DVBKaizar2019"/><ref name="VOM ကိုင်ဇာ ကွယ်လွန်">{{cite news |title=တေးရေး၊ တေးဆို ကိုင်ဇာ ကွယ်လွန် |url=https://voiceofmyanmarnews.com/news/2026/08/23/%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%81%8A-%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%86%E1%80%AD%E1%80%AF-%E1%80%80%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%87%E1%80%AC-%E1%80%80/ |work=Voice of Myanmar |language=my |date=၂၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref>ကိုင်ဇာသည် အဆိုတော်အဖြစ်သာမက တေးရေးဆရာတစ်ဦးအဖြစ်လည်း ထင်ရှားခဲ့သည်။ သူ၏ ဂီတလက်ရာများတွင် ကိုယ်တိုင်ရေးစပ်သီဆိုခဲ့သည့် သီချင်းများအပြင် အခြားတေးရေးဆရာများ ရေးစပ်ပေးခဲ့သည့် သီချင်းများလည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=ဝါရင့် တေးရေး/ တေးဆို ကိုင်ဇာ ကွယ်လွန် |url=https://burmese.dvb.no/post/322834 |work=ဒီမိုကရက်တစ်မြန်မာ့အသံ (DVB) |language=my |date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref> တေးရေးဆရာ နိုင်မြန်မာ ရေးသားသည့် သီချင်းများကိုလည်းသီဆိုခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=မဲဆောက်မြို့မှာကျင်းပတဲ့ ကွယ်လွန်သူ တေးရေးနိုင်မြန်မာ ဂုဏ်ပြုပွဲ |url=https://www.rfa.org/burmese/multimedia/song-writer-naing-myanmar-02102025113043.html |work=Radio Free Asia |language=my |date=၁၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၅ |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref> ၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်တပ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက် [[မြန်မာနိုင်ငံ ဂီတအစည်းအရုံး|မြန်မာနိုင်ငံဂီတအစည်းအရုံး]] (ဗဟို) ယာယီအမှုဆောင်အဖွဲ့တွင် ကိုင်ဇာအား ဥက္ကဋ္ဌတာဝန် ပေးအပ်ခဲ့သည်။ သို့သော် ကိုင်ဇာက ကျန်းမာရေးအခြေအနေကြောင့် တာဝန်ထမ်းဆောင်နိုင်ခြင်းမရှိကြောင်း နုတ်ထွက်စာတင်ခဲ့ပြီး အဆိုပါရာထူးမှ နုတ်ထွက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=အဆိုတော် ကိုင်ဇာ ကျန်းမာရေးကြောင့် ဥက္ကဋ္ဌတာဝန် ထမ်းဆောင်မည် မဟုတ် |url=https://burma.irrawaddy.com/lifestyle/entertainment/2021/06/04/242526.html |work=ဧရာဝတီ |date=၄ ဇွန် ၂၀၂၁ |language=my |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref><ref>{{cite news |title=စစ်အုပ်စုဩဇာခံ ဂီတအစည်းအရုံးတွင် ပါဝင်ခြင်းမရှိဟု ဂီတအနုပညာရှင်များ ထုတ်ပြန် |url=https://burmese.dvb.no/post/468084 |work=ဒီမိုကရက်တစ်မြန်မာ့အသံ (DVB) |date=၄ ဇွန် ၂၀၂၁ |language=my |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref> == ဘဝနိဂုံး == ကိုင်ဇာသည် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၂၂ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့ရှိ ဝိတိုရိယဆေးရုံ၌ အဆုတ်ထဲပိုးဝင်သဖြင့် ICU အရေးပေါ်ခန်းတွင် ဆေးကုသမှုခံယူနေရင်း ည ၈ နာရီဝန်းကျင်တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ကွယ်လွန်ချိန်တွင် အသက် ၆၆ နှစ်ဖြစ်သည်။<ref name="DVBKaizarDeath2026"/><ref name="BBC ကိုင်ဇာ စျာပန"/>တေးသံရှင် ကိုင်ဇာ၏ ဈာပနကို ဩဂုတ် ၂၄ ရက် နေ့လယ်ပိုင်းတွင်  [[ရေဝေးသုသာန်]] ၌ ကျင်းပခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=နိုင်ငံကျော် စတီရီယိုတေးသံရှင် ကိုင်ဇာ၏ ဈာပနအခမ်းအနားကျင်းပ (ဓာတ်ပုံ) |url=https://burmese.dvb.no/post/511947 |access-date=2026-08-24 |website=DVB Burmese |language=my}}</ref> == ထွက်ရှိခဲ့သော တေးအယ်လ်ဘမ်များ == ကိုင်ဇာ၏ ထင်ရှားသော တေးအယ်လ်ဘမ်များတွင် အောက်ပါတို့ဖြစ်သည်။<ref name="DVBKaizar2019"/><ref name="VOM ကိုင်ဇာ ကွယ်လွန်">{{cite news |title=တေးရေး၊ တေးဆို ကိုင်ဇာ ကွယ်လွန် |url=https://voiceofmyanmarnews.com/news/2026/08/23/%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%81%8A-%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%86%E1%80%AD%E1%80%AF-%E1%80%80%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%87%E1%80%AC-%E1%80%80/ |work=Voice of Myanmar |language=my |date=၂၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref> {{div col|colwidth=20em}} # ''အကျည်းတန်၏ အထီးကျန်အတ္ထုပ္ပတ္တိ'' (၁၉၇၇) # ''အလွမ်း'' (၁၉၇၈) # ''အနမ်းပန်း'' (၁၉၇၉) (မေဆွိနှင့် တွဲဖက်) # ''သီချင်းရှင်ကိုကြင်နာပါ'' # ''မနိုးပါစေနဲ့ မိုးရယ်'' (၁၉၈၀) # ''နောက်တစ်ခေါက်လောက်ထပ်ပြောပါ'' (၁၉၈၁) # ''တူနှစ်ကိုယ်တိုင်းပြည်'' (၁၉၈၃) (မေဆွိနှင့် တွဲဖက်) # ''အိပ်မက်များကို တီထွင်သူ'' (၁၉၈၅) # ''မောင့်ဒေဝစ္ဆရာ'' (၁၉၈၈) # ''လူတွေသိလေ ပိုကောင်းလေ'' (မေဆွိနှင့် တွဲဖက်) # ''ချမ်းလည်းချမ်းတယ် လွမ်းလည်းလွမ်းတယ်'' # ''ကစ္ဆပနဒီလှိုင်းသံ'' # ''မြင်းမိုရ်တောင်တက်သမား'' # ''အချစ်ဆိုသည်မှာ'' # ''မြန်မာပြည်ကိုလွမ်းတယ်'' # ''လွမ်းလိပ်ပြာရဲ့ ကိုယ်ပိုင်သံစဉ်'' # ''နိုင်ငံကျော်'' (၁၉၉၇) # ''ဂီတရာဇဝင် (၁+၂)'' # ''ရာဇဝင်တွင်မယ့်မိုး'' # ''မောင့်ငယ်ဖော်ကို လွမ်းတဲ့ည'' {{div col end}} == ကိုးကား == {{Reflist}} {{Lifetime|၁၉၆၁|၂၀၂၆}} [[ကဏ္ဍ:၁၉၆၁ မွေးဖွားသူများ]] [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၆ ကွယ်လွန်သူများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား အဆိုတော်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ တေးရေးဆရာများ]] fyhrl3vggimwxuddc1f89287op9lvqt 1050076 1050075 2026-08-24T12:47:35Z ~2026-42824-43 146426 /* ဘဝဖြတ်သန်းမှု */ 1050076 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ကိုင်ဇာ | image = | caption = ကိုင်ဇာ | birth_name = ညီညီဝင်း | birth_date = {{Birth date|1961|2|18}} | birth_place = [[ထားဝယ်မြို့]] | nationality = မြန်မာ | ethnicity = ထားဝယ်+ဗမာ | occupation = အဆိုတော်၊ [[တေးရေးဆရာ]] | known_for = မြန်မာ့စတီရီယိုဂီတ | father = စိန်ဝင်း | mother = သန်းသန်း | death_date = {{Death date and age|2026|8|22|1961|2|18}} | death_place = [[ရန်ကုန်မြို့]] }} '''ကိုင်ဇာ''' ([[၁၈ ဖေဖော်ဝါရီ]] [[၁၉၆၁]] – [[၂၂ ဩဂုတ်]] [[၂၀၂၆]]) သည် တေးရေးနှင့် အဆိုတော်တစ်ဦးဖြစ်သည်။ <ref name="DVBKaizar2019">{{cite web |url=https://burmese.dvb.no/post/357431 |title=ကိုင်ဇာ တကိုယ်တော်တေးဂီတဖျော်ဖြေပွဲ ရန်ကုန်တွင်ကျင်းပမည် |website=Democratic Voice of Burma (DVB) |publisher=DVB |date=၁၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၉ |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref>၁၉၇၇ ခုနှစ်တွင် ''အကျည်းတန်၏ အထီးကျန်အတ္ထုပ္ပတ္တိ'' တေးစီးရီးဖြင့် စတူဒီယိုဂီတလောကသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်များနှောင်းပိုင်းနှင့် ၁၉၈၀ ပြည့်နှစ်များတွင် မြန်မာ့စတီရီယိုဂီတလောက၌ ထင်ရှားကျော်ကြားလာခဲ့သူ ဖြစ်သည်။<ref name="DVBKaizarDeath2026">{{cite news |title=ဝါရင့် တေးရေး/တေးဆို ကိုင်ဇာ ကွယ်လွန် |url=https://burmese.dvb.no/post/322834 |work=ဒီမိုကရက်တစ်မြန်မာ့အသံ (DVB) |date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ |language=my |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref> ထားဝယ်ရိုးရာ မိုးခေါ်တေးကို ပြန်လည်ဆန်းသစ်ထားသည့် “ရွာလိုက်ပါ…မိုး” အပါအဝင် ထားဝယ်ဒေသအကြောင်း သီချင်းများသည် ကိုင်ဇာက၏ ဂီတဘဝတွင် အထူးထင်ရှားခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ၎င်း၏ ကိုယ်ပိုင်ဟန်ဖြင့် ဖန်တီးသီဆိုခဲ့သော တေးသီချင်းများသည်လည်း ခေတ်တစ်ခေတ်၏ ဂီတလောကတွင် ရေပန်းစား လူကြိုက်များခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Watch |first=Dawei |date=2026-08-23 |title=တေးသံရှင် ကိုင်ဇာ၏ ဈာပန မနက်ဖြန် ကျင်းပမည် |url=https://www.daweiwatch.com/23/08/2026/135607/ |access-date=2026-08-24 |website=Dawei Watch |language=en}}</ref> == ဘဝဖြတ်သန်းမှု == ကိုင်ဇာ၏ အမည်ရင်းမှာ ညီညီဝင်း ဖြစ်သည်။ ကိုင်ဇာကို ၁၉၆၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၈ ရက်နေ့တွင် ထားဝယ်မြို့၌ မွေးဖွားခဲ့ပြီး [[ရန်ကင်းမြို့နယ်]]၊ ရန်ကုန်မြို့တွင်နေထိုင်ခဲ့သည်။ မိဘများမှာ ထားဝယ်လူမျိုးဖြစ်သူ ဖခင် နိုင်ငံတကာရေးရာသတင်းစဉ် (မြန်မာ့အလင်း) အယ်ဒီတာချုပ် ဦးစိန်ဝင်း နှင့် မိခင် ဝါးခယ်မသူ ကျောင်းအုပ်ဆရာမကြီး ဒေါ်သန်းသန်းတို့ဖြစ်သည်။တေးသံရှင် ကိုင်ဇာသည် အနုပညာသွေးပါသော မိသားစုဆွေမျိုးအသိုင်းအဝိုင်းမှ ဆင်းသက်လာသူဖြစ်သည်။ သူ၏ အစ်ကိုဖြစ်သူမှာ တေးရေး ဆီဇာ (ခေါ်) ဦးကိုကိုဝင်း ဖြစ်ပြီး၊ စာရေးဆရာမ သင်းသင်းသာ တို့နှင့်ညီမဝမ်းကွဲ တော်စပ်သူဖြစ်သည်။<ref name="BBC ကိုင်ဇာ စျာပန">{{cite news |title=တေးသံရှင် ကိုင်ဇာရဲ့ စျာပနကို ရေဝေးသုဿာန်မှာ မနက်ဖြန် ပြုလုပ်ဖို့ရှိ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cgr7rqdkrjdo |work=BBC News မြန်မာ |language=my |date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref> ကိုင်ဇာသည် [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]၌ ၁၉၇၉ ခုနှစ်မှ ၁၉၈၈ ခုနှစ်အထိ တက္ကသိုလ်ကျောင်းသားဘဝကို ဖြတ်သန်းခဲ့သည်။ လေးနှစ်တက်ရမည့် တက္ကသိုလ်ပညာရေးကို ဆယ်နှစ်ခန့် တက်ရောက်ခဲ့ပြီး ပထမနှစ်ကို ၁၉၇၉ ခုနှစ်တွင် စတင်တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်က ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်ကို Regional College သုံးခုနှင့် ဝိဇ္ဇာ၊ သိပ္ပံ ပင်မတက္ကသိုလ်ဟူ၍ ခွဲခြားထားရာ ကိုင်ဇာသည် Regional College 2 တွင် တက်ရောက်ခဲ့ပြီး ဒုတိယနှစ်မှစ၍ လှိုင်နယ်မြေတွင် ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ ထို့နောက် ကိုင်ဇာသည် နောက်ဆုံးနှစ် ရူပဗေဒစာမေးပွဲကို မဖြေဆိုခဲ့သဖြင့် ဘွဲ့မရရှိခဲ့ပေ။<ref>{{cite news |title=တေးသံရှင် ကိုင်ဇာ ဦးဆောင် ပြုလုပ်မယ့် "လိမ္မော်ရောင်ကောလိပ် ဂီတည" |url=https://burma.irrawaddy.com/lifestyle/entertainment/2018/09/23/170627.html |work=ဧရာဝတီ |language=my |date=၂၃ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၈ |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref><ref>{{cite web |title=ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် နှစ် (၁၀၀) ပြည့်အထိမ်းအမှတ် အမှတ်တရရင်တွင်းစကားသံများ |url=https://myawady.net.mm/node/5220 |website=Myawady Webportal |language=my |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref> အဆိုတော် မေခလာ နှင့် ၁၉၈၆ ခုနှစ်တွင် အိမ်ထောင်ကျသည်။ == ဂီတဖြတ်သန်းမှု == ကိုင်ဇာသည် ၁၉၇၇ ခုနှစ်တွင် ''အကျည်းတန်၏ အထီးကျန်အတ္ထုပ္ပတ္တိ'' တေးစီးရီးဖြင့် စတူဒီယိုဂီတလောကသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ ထိုနောက် ကိုယ်ပိုင်တေးဂီတအဖွဲ့ Success (ဇိန) နှင့်အတူ တေးသီချင်းများ ဖန်တီးသီဆိုခဲ့ပြီး စတီရီယိုခေတ်ဦး၏ ထင်ရှားသော တေးရေး၊ တေးဆိုတစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref name="DVBKaizarDeath2026">{{cite news |title=ဝါရင့် တေးရေး/တေးဆို ကိုင်ဇာ ကွယ်လွန် |url=https://burmese.dvb.no/post/322834 |work=ဒီမိုကရက်တစ်မြန်မာ့အသံ (DVB) |date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ |language=my |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref>ကိုင်ဇာသည် တေးအယ်လ်ဘမ်ပေါင်း ၂၀ ထွက်ရှိခဲ့ပြီး သီချင်းပုဒ်ရေ ၂၀၀ ကျော် သီဆိုထုတ်ဝေခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=ကိုင်ဇာ တကိုယ်တော်တေးဂီတဖျော်ဖြေပွဲ ရန်ကုန်တွင်ကျင်းပမည် |url=https://burmese.dvb.no/post/322834 |work=ဒီမိုကရက်တစ်မြန်မာ့အသံ (DVB) |language=my |date=၁၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၉ |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref>ကိုင်ဇာ၏ တေးသီချင်းများသည် လူကြီးများသာမက လူငယ်များအကြားတွင်လည်း နှစ်သက်အားပေးခြင်းခံခဲ့ရသည်။ သူ၏ တေးရေးဆရာများတွင် [[စောဘွဲ့မှူး]]၊ [[နိုင်မြန်မာ]]၊ [[စိုးလွင်လွင်]]၊ မောင်မော်ဈာန်နှင့် [[သုခမိန်လှိုင်]] တို့ ပါဝင်သည်။ ကိုင်ဇာသည် အောင်မြင်သော တေးရေးဆရာတစ်ဦးလည်းဖြစ်ပြီး [[မေဆွိ]]၊ [[မေခလာ]] တို့နှင့် စုံတွဲသီချင်းများ သီဆိုခဲ့ပြီး အောင်မြင်ခဲ့သည်။<ref name="DVBKaizar2019"/><ref name="VOM ကိုင်ဇာ ကွယ်လွန်">{{cite news |title=တေးရေး၊ တေးဆို ကိုင်ဇာ ကွယ်လွန် |url=https://voiceofmyanmarnews.com/news/2026/08/23/%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%81%8A-%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%86%E1%80%AD%E1%80%AF-%E1%80%80%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%87%E1%80%AC-%E1%80%80/ |work=Voice of Myanmar |language=my |date=၂၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref>ကိုင်ဇာသည် အဆိုတော်အဖြစ်သာမက တေးရေးဆရာတစ်ဦးအဖြစ်လည်း ထင်ရှားခဲ့သည်။ သူ၏ ဂီတလက်ရာများတွင် ကိုယ်တိုင်ရေးစပ်သီဆိုခဲ့သည့် သီချင်းများအပြင် အခြားတေးရေးဆရာများ ရေးစပ်ပေးခဲ့သည့် သီချင်းများလည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=ဝါရင့် တေးရေး/ တေးဆို ကိုင်ဇာ ကွယ်လွန် |url=https://burmese.dvb.no/post/322834 |work=ဒီမိုကရက်တစ်မြန်မာ့အသံ (DVB) |language=my |date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref> တေးရေးဆရာ နိုင်မြန်မာ ရေးသားသည့် သီချင်းများကိုလည်းသီဆိုခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=မဲဆောက်မြို့မှာကျင်းပတဲ့ ကွယ်လွန်သူ တေးရေးနိုင်မြန်မာ ဂုဏ်ပြုပွဲ |url=https://www.rfa.org/burmese/multimedia/song-writer-naing-myanmar-02102025113043.html |work=Radio Free Asia |language=my |date=၁၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၅ |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref> ၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်တပ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက် [[မြန်မာနိုင်ငံ ဂီတအစည်းအရုံး|မြန်မာနိုင်ငံဂီတအစည်းအရုံး]] (ဗဟို) ယာယီအမှုဆောင်အဖွဲ့တွင် ကိုင်ဇာအား ဥက္ကဋ္ဌတာဝန် ပေးအပ်ခဲ့သည်။ သို့သော် ကိုင်ဇာက ကျန်းမာရေးအခြေအနေကြောင့် တာဝန်ထမ်းဆောင်နိုင်ခြင်းမရှိကြောင်း နုတ်ထွက်စာတင်ခဲ့ပြီး အဆိုပါရာထူးမှ နုတ်ထွက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=အဆိုတော် ကိုင်ဇာ ကျန်းမာရေးကြောင့် ဥက္ကဋ္ဌတာဝန် ထမ်းဆောင်မည် မဟုတ် |url=https://burma.irrawaddy.com/lifestyle/entertainment/2021/06/04/242526.html |work=ဧရာဝတီ |date=၄ ဇွန် ၂၀၂၁ |language=my |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref><ref>{{cite news |title=စစ်အုပ်စုဩဇာခံ ဂီတအစည်းအရုံးတွင် ပါဝင်ခြင်းမရှိဟု ဂီတအနုပညာရှင်များ ထုတ်ပြန် |url=https://burmese.dvb.no/post/468084 |work=ဒီမိုကရက်တစ်မြန်မာ့အသံ (DVB) |date=၄ ဇွန် ၂၀၂၁ |language=my |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref> == ဘဝနိဂုံး == ကိုင်ဇာသည် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၂၂ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့ရှိ ဝိတိုရိယဆေးရုံ၌ အဆုတ်ထဲပိုးဝင်သဖြင့် ICU အရေးပေါ်ခန်းတွင် ဆေးကုသမှုခံယူနေရင်း ည ၈ နာရီဝန်းကျင်တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ကွယ်လွန်ချိန်တွင် အသက် ၆၆ နှစ်ဖြစ်သည်။<ref name="DVBKaizarDeath2026"/><ref name="BBC ကိုင်ဇာ စျာပန"/>တေးသံရှင် ကိုင်ဇာ၏ ဈာပနကို ဩဂုတ် ၂၄ ရက် နေ့လယ်ပိုင်းတွင်  [[ရေဝေးသုသာန်]] ၌ ကျင်းပခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=နိုင်ငံကျော် စတီရီယိုတေးသံရှင် ကိုင်ဇာ၏ ဈာပနအခမ်းအနားကျင်းပ (ဓာတ်ပုံ) |url=https://burmese.dvb.no/post/511947 |access-date=2026-08-24 |website=DVB Burmese |language=my}}</ref> == ထွက်ရှိခဲ့သော တေးအယ်လ်ဘမ်များ == ကိုင်ဇာ၏ ထင်ရှားသော တေးအယ်လ်ဘမ်များတွင် အောက်ပါတို့ဖြစ်သည်။<ref name="DVBKaizar2019"/><ref name="VOM ကိုင်ဇာ ကွယ်လွန်">{{cite news |title=တေးရေး၊ တေးဆို ကိုင်ဇာ ကွယ်လွန် |url=https://voiceofmyanmarnews.com/news/2026/08/23/%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%81%8A-%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%86%E1%80%AD%E1%80%AF-%E1%80%80%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%87%E1%80%AC-%E1%80%80/ |work=Voice of Myanmar |language=my |date=၂၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref> {{div col|colwidth=20em}} # ''အကျည်းတန်၏ အထီးကျန်အတ္ထုပ္ပတ္တိ'' (၁၉၇၇) # ''အလွမ်း'' (၁၉၇၈) # ''အနမ်းပန်း'' (၁၉၇၉) (မေဆွိနှင့် တွဲဖက်) # ''သီချင်းရှင်ကိုကြင်နာပါ'' # ''မနိုးပါစေနဲ့ မိုးရယ်'' (၁၉၈၀) # ''နောက်တစ်ခေါက်လောက်ထပ်ပြောပါ'' (၁၉၈၁) # ''တူနှစ်ကိုယ်တိုင်းပြည်'' (၁၉၈၃) (မေဆွိနှင့် တွဲဖက်) # ''အိပ်မက်များကို တီထွင်သူ'' (၁၉၈၅) # ''မောင့်ဒေဝစ္ဆရာ'' (၁၉၈၈) # ''လူတွေသိလေ ပိုကောင်းလေ'' (မေဆွိနှင့် တွဲဖက်) # ''ချမ်းလည်းချမ်းတယ် လွမ်းလည်းလွမ်းတယ်'' # ''ကစ္ဆပနဒီလှိုင်းသံ'' # ''မြင်းမိုရ်တောင်တက်သမား'' # ''အချစ်ဆိုသည်မှာ'' # ''မြန်မာပြည်ကိုလွမ်းတယ်'' # ''လွမ်းလိပ်ပြာရဲ့ ကိုယ်ပိုင်သံစဉ်'' # ''နိုင်ငံကျော်'' (၁၉၉၇) # ''ဂီတရာဇဝင် (၁+၂)'' # ''ရာဇဝင်တွင်မယ့်မိုး'' # ''မောင့်ငယ်ဖော်ကို လွမ်းတဲ့ည'' {{div col end}} == ကိုးကား == {{Reflist}} {{Lifetime|၁၉၆၁|၂၀၂၆}} [[ကဏ္ဍ:၁၉၆၁ မွေးဖွားသူများ]] [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၆ ကွယ်လွန်သူများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား အဆိုတော်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ တေးရေးဆရာများ]] 0toncyiytzaouslhhk91goie68f508j 1050077 1050076 2026-08-24T12:48:04Z ~2026-42824-43 146426 /* ဘဝဖြတ်သန်းမှု */ 1050077 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ကိုင်ဇာ | image = | caption = ကိုင်ဇာ | birth_name = ညီညီဝင်း | birth_date = {{Birth date|1961|2|18}} | birth_place = [[ထားဝယ်မြို့]] | nationality = မြန်မာ | ethnicity = ထားဝယ်+ဗမာ | occupation = အဆိုတော်၊ [[တေးရေးဆရာ]] | known_for = မြန်မာ့စတီရီယိုဂီတ | father = စိန်ဝင်း | mother = သန်းသန်း | death_date = {{Death date and age|2026|8|22|1961|2|18}} | death_place = [[ရန်ကုန်မြို့]] }} '''ကိုင်ဇာ''' ([[၁၈ ဖေဖော်ဝါရီ]] [[၁၉၆၁]] – [[၂၂ ဩဂုတ်]] [[၂၀၂၆]]) သည် တေးရေးနှင့် အဆိုတော်တစ်ဦးဖြစ်သည်။ <ref name="DVBKaizar2019">{{cite web |url=https://burmese.dvb.no/post/357431 |title=ကိုင်ဇာ တကိုယ်တော်တေးဂီတဖျော်ဖြေပွဲ ရန်ကုန်တွင်ကျင်းပမည် |website=Democratic Voice of Burma (DVB) |publisher=DVB |date=၁၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၉ |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref>၁၉၇၇ ခုနှစ်တွင် ''အကျည်းတန်၏ အထီးကျန်အတ္ထုပ္ပတ္တိ'' တေးစီးရီးဖြင့် စတူဒီယိုဂီတလောကသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်များနှောင်းပိုင်းနှင့် ၁၉၈၀ ပြည့်နှစ်များတွင် မြန်မာ့စတီရီယိုဂီတလောက၌ ထင်ရှားကျော်ကြားလာခဲ့သူ ဖြစ်သည်။<ref name="DVBKaizarDeath2026">{{cite news |title=ဝါရင့် တေးရေး/တေးဆို ကိုင်ဇာ ကွယ်လွန် |url=https://burmese.dvb.no/post/322834 |work=ဒီမိုကရက်တစ်မြန်မာ့အသံ (DVB) |date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ |language=my |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref> ထားဝယ်ရိုးရာ မိုးခေါ်တေးကို ပြန်လည်ဆန်းသစ်ထားသည့် “ရွာလိုက်ပါ…မိုး” အပါအဝင် ထားဝယ်ဒေသအကြောင်း သီချင်းများသည် ကိုင်ဇာက၏ ဂီတဘဝတွင် အထူးထင်ရှားခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ၎င်း၏ ကိုယ်ပိုင်ဟန်ဖြင့် ဖန်တီးသီဆိုခဲ့သော တေးသီချင်းများသည်လည်း ခေတ်တစ်ခေတ်၏ ဂီတလောကတွင် ရေပန်းစား လူကြိုက်များခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Watch |first=Dawei |date=2026-08-23 |title=တေးသံရှင် ကိုင်ဇာ၏ ဈာပန မနက်ဖြန် ကျင်းပမည် |url=https://www.daweiwatch.com/23/08/2026/135607/ |access-date=2026-08-24 |website=Dawei Watch |language=en}}</ref> == ဘဝဖြတ်သန်းမှု == ကိုင်ဇာ၏ အမည်ရင်းမှာ ညီညီဝင်း ဖြစ်သည်။ ကိုင်ဇာကို ၁၉၆၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၈ ရက်နေ့တွင် ထားဝယ်မြို့၌ မွေးဖွားခဲ့ပြီး [[ရန်ကင်းမြို့နယ်]]၊ ရန်ကုန်မြို့တွင်နေထိုင်ခဲ့သည်။ မိဘများမှာ ထားဝယ်လူမျိုးဖြစ်သူ ဖခင် နိုင်ငံတကာရေးရာသတင်းစဉ် (မြန်မာ့အလင်း) အယ်ဒီတာချုပ် ဦးစိန်ဝင်း နှင့် မိခင် ဝါးခယ်မသူ ကျောင်းအုပ်ဆရာမကြီး ဒေါ်သန်းသန်းတို့ဖြစ်သည်။တေးသံရှင် ကိုင်ဇာသည် အနုပညာသွေးပါသော မိသားစုဆွေမျိုးအသိုင်းအဝိုင်းမှ ဆင်းသက်လာသူဖြစ်သည်။ သူ၏ အစ်ကိုဖြစ်သူမှာ တေးရေး ဆီဇာ (ခေါ်) ဦးကိုကိုဝင်း ဖြစ်ပြီး၊ စာရေးဆရာမ သင်းသင်းသာ တို့နှင့်ညီမဝမ်းကွဲ တော်စပ်သူဖြစ်သည်။<ref name="BBC ကိုင်ဇာ စျာပန">{{cite news |title=တေးသံရှင် ကိုင်ဇာရဲ့ စျာပနကို ရေဝေးသုဿာန်မှာ မနက်ဖြန် ပြုလုပ်ဖို့ရှိ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cgr7rqdkrjdo |work=BBC News မြန်မာ |language=my |date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref> ကိုင်ဇာသည် [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]၌ ၁၉၇၉ ခုနှစ်မှ ၁၉၈၈ ခုနှစ်အထိ တက္ကသိုလ်ကျောင်းသားဘဝကို ဖြတ်သန်းခဲ့သည်။ လေးနှစ်တက်ရမည့် တက္ကသိုလ်ပညာရေးကို ဆယ်နှစ်ခန့် တက်ရောက်ခဲ့ပြီး ပထမနှစ်ကို ၁၉၇၉ ခုနှစ်တွင် စတင်တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်က ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်ကို Regional College သုံးခုနှင့် ဝိဇ္ဇာ၊ သိပ္ပံ ပင်မတက္ကသိုလ်ဟူ၍ ခွဲခြားထားရာ ကိုင်ဇာသည် Regional College 2 တွင် တက်ရောက်ခဲ့ပြီး ဒုတိယနှစ်မှစ၍ လှိုင်နယ်မြေတွင် ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ ထို့နောက် ကိုင်ဇာသည် နောက်ဆုံးနှစ် ရူပဗေဒစာမေးပွဲကို မဖြေဆိုခဲ့သဖြင့် ဘွဲ့မရရှိခဲ့ပေ။<ref>{{cite news |title=တေးသံရှင် ကိုင်ဇာ ဦးဆောင် ပြုလုပ်မယ့် "လိမ္မော်ရောင်ကောလိပ် ဂီတည" |url=https://burma.irrawaddy.com/lifestyle/entertainment/2018/09/23/170627.html |work=ဧရာဝတီ |language=my |date=၂၃ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၈ |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref><ref>{{cite web |title=ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် နှစ် (၁၀၀) ပြည့်အထိမ်းအမှတ် အမှတ်တရရင်တွင်းစကားသံများ |url=https://myawady.net.mm/node/5220 |website=Myawady Webportal |language=my |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref> အဆိုတော် မေခလာ နှင့် ၁၉၈၆ ခုနှစ်တွင် အိမ်ထောင်ကျပြီး ၁၉၉၀ တွင် ကွာရှင်းခဲ့သည်။ == ဂီတဖြတ်သန်းမှု == ကိုင်ဇာသည် ၁၉၇၇ ခုနှစ်တွင် ''အကျည်းတန်၏ အထီးကျန်အတ္ထုပ္ပတ္တိ'' တေးစီးရီးဖြင့် စတူဒီယိုဂီတလောကသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ ထိုနောက် ကိုယ်ပိုင်တေးဂီတအဖွဲ့ Success (ဇိန) နှင့်အတူ တေးသီချင်းများ ဖန်တီးသီဆိုခဲ့ပြီး စတီရီယိုခေတ်ဦး၏ ထင်ရှားသော တေးရေး၊ တေးဆိုတစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref name="DVBKaizarDeath2026">{{cite news |title=ဝါရင့် တေးရေး/တေးဆို ကိုင်ဇာ ကွယ်လွန် |url=https://burmese.dvb.no/post/322834 |work=ဒီမိုကရက်တစ်မြန်မာ့အသံ (DVB) |date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ |language=my |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref>ကိုင်ဇာသည် တေးအယ်လ်ဘမ်ပေါင်း ၂၀ ထွက်ရှိခဲ့ပြီး သီချင်းပုဒ်ရေ ၂၀၀ ကျော် သီဆိုထုတ်ဝေခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=ကိုင်ဇာ တကိုယ်တော်တေးဂီတဖျော်ဖြေပွဲ ရန်ကုန်တွင်ကျင်းပမည် |url=https://burmese.dvb.no/post/322834 |work=ဒီမိုကရက်တစ်မြန်မာ့အသံ (DVB) |language=my |date=၁၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၉ |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref>ကိုင်ဇာ၏ တေးသီချင်းများသည် လူကြီးများသာမက လူငယ်များအကြားတွင်လည်း နှစ်သက်အားပေးခြင်းခံခဲ့ရသည်။ သူ၏ တေးရေးဆရာများတွင် [[စောဘွဲ့မှူး]]၊ [[နိုင်မြန်မာ]]၊ [[စိုးလွင်လွင်]]၊ မောင်မော်ဈာန်နှင့် [[သုခမိန်လှိုင်]] တို့ ပါဝင်သည်။ ကိုင်ဇာသည် အောင်မြင်သော တေးရေးဆရာတစ်ဦးလည်းဖြစ်ပြီး [[မေဆွိ]]၊ [[မေခလာ]] တို့နှင့် စုံတွဲသီချင်းများ သီဆိုခဲ့ပြီး အောင်မြင်ခဲ့သည်။<ref name="DVBKaizar2019"/><ref name="VOM ကိုင်ဇာ ကွယ်လွန်">{{cite news |title=တေးရေး၊ တေးဆို ကိုင်ဇာ ကွယ်လွန် |url=https://voiceofmyanmarnews.com/news/2026/08/23/%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%81%8A-%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%86%E1%80%AD%E1%80%AF-%E1%80%80%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%87%E1%80%AC-%E1%80%80/ |work=Voice of Myanmar |language=my |date=၂၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref>ကိုင်ဇာသည် အဆိုတော်အဖြစ်သာမက တေးရေးဆရာတစ်ဦးအဖြစ်လည်း ထင်ရှားခဲ့သည်။ သူ၏ ဂီတလက်ရာများတွင် ကိုယ်တိုင်ရေးစပ်သီဆိုခဲ့သည့် သီချင်းများအပြင် အခြားတေးရေးဆရာများ ရေးစပ်ပေးခဲ့သည့် သီချင်းများလည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=ဝါရင့် တေးရေး/ တေးဆို ကိုင်ဇာ ကွယ်လွန် |url=https://burmese.dvb.no/post/322834 |work=ဒီမိုကရက်တစ်မြန်မာ့အသံ (DVB) |language=my |date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref> တေးရေးဆရာ နိုင်မြန်မာ ရေးသားသည့် သီချင်းများကိုလည်းသီဆိုခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=မဲဆောက်မြို့မှာကျင်းပတဲ့ ကွယ်လွန်သူ တေးရေးနိုင်မြန်မာ ဂုဏ်ပြုပွဲ |url=https://www.rfa.org/burmese/multimedia/song-writer-naing-myanmar-02102025113043.html |work=Radio Free Asia |language=my |date=၁၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၅ |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref> ၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်တပ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက် [[မြန်မာနိုင်ငံ ဂီတအစည်းအရုံး|မြန်မာနိုင်ငံဂီတအစည်းအရုံး]] (ဗဟို) ယာယီအမှုဆောင်အဖွဲ့တွင် ကိုင်ဇာအား ဥက္ကဋ္ဌတာဝန် ပေးအပ်ခဲ့သည်။ သို့သော် ကိုင်ဇာက ကျန်းမာရေးအခြေအနေကြောင့် တာဝန်ထမ်းဆောင်နိုင်ခြင်းမရှိကြောင်း နုတ်ထွက်စာတင်ခဲ့ပြီး အဆိုပါရာထူးမှ နုတ်ထွက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=အဆိုတော် ကိုင်ဇာ ကျန်းမာရေးကြောင့် ဥက္ကဋ္ဌတာဝန် ထမ်းဆောင်မည် မဟုတ် |url=https://burma.irrawaddy.com/lifestyle/entertainment/2021/06/04/242526.html |work=ဧရာဝတီ |date=၄ ဇွန် ၂၀၂၁ |language=my |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref><ref>{{cite news |title=စစ်အုပ်စုဩဇာခံ ဂီတအစည်းအရုံးတွင် ပါဝင်ခြင်းမရှိဟု ဂီတအနုပညာရှင်များ ထုတ်ပြန် |url=https://burmese.dvb.no/post/468084 |work=ဒီမိုကရက်တစ်မြန်မာ့အသံ (DVB) |date=၄ ဇွန် ၂၀၂၁ |language=my |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref> == ဘဝနိဂုံး == ကိုင်ဇာသည် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၂၂ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့ရှိ ဝိတိုရိယဆေးရုံ၌ အဆုတ်ထဲပိုးဝင်သဖြင့် ICU အရေးပေါ်ခန်းတွင် ဆေးကုသမှုခံယူနေရင်း ည ၈ နာရီဝန်းကျင်တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ကွယ်လွန်ချိန်တွင် အသက် ၆၆ နှစ်ဖြစ်သည်။<ref name="DVBKaizarDeath2026"/><ref name="BBC ကိုင်ဇာ စျာပန"/>တေးသံရှင် ကိုင်ဇာ၏ ဈာပနကို ဩဂုတ် ၂၄ ရက် နေ့လယ်ပိုင်းတွင်  [[ရေဝေးသုသာန်]] ၌ ကျင်းပခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=နိုင်ငံကျော် စတီရီယိုတေးသံရှင် ကိုင်ဇာ၏ ဈာပနအခမ်းအနားကျင်းပ (ဓာတ်ပုံ) |url=https://burmese.dvb.no/post/511947 |access-date=2026-08-24 |website=DVB Burmese |language=my}}</ref> == ထွက်ရှိခဲ့သော တေးအယ်လ်ဘမ်များ == ကိုင်ဇာ၏ ထင်ရှားသော တေးအယ်လ်ဘမ်များတွင် အောက်ပါတို့ဖြစ်သည်။<ref name="DVBKaizar2019"/><ref name="VOM ကိုင်ဇာ ကွယ်လွန်">{{cite news |title=တေးရေး၊ တေးဆို ကိုင်ဇာ ကွယ်လွန် |url=https://voiceofmyanmarnews.com/news/2026/08/23/%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%81%8A-%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%86%E1%80%AD%E1%80%AF-%E1%80%80%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%87%E1%80%AC-%E1%80%80/ |work=Voice of Myanmar |language=my |date=၂၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref> {{div col|colwidth=20em}} # ''အကျည်းတန်၏ အထီးကျန်အတ္ထုပ္ပတ္တိ'' (၁၉၇၇) # ''အလွမ်း'' (၁၉၇၈) # ''အနမ်းပန်း'' (၁၉၇၉) (မေဆွိနှင့် တွဲဖက်) # ''သီချင်းရှင်ကိုကြင်နာပါ'' # ''မနိုးပါစေနဲ့ မိုးရယ်'' (၁၉၈၀) # ''နောက်တစ်ခေါက်လောက်ထပ်ပြောပါ'' (၁၉၈၁) # ''တူနှစ်ကိုယ်တိုင်းပြည်'' (၁၉၈၃) (မေဆွိနှင့် တွဲဖက်) # ''အိပ်မက်များကို တီထွင်သူ'' (၁၉၈၅) # ''မောင့်ဒေဝစ္ဆရာ'' (၁၉၈၈) # ''လူတွေသိလေ ပိုကောင်းလေ'' (မေဆွိနှင့် တွဲဖက်) # ''ချမ်းလည်းချမ်းတယ် လွမ်းလည်းလွမ်းတယ်'' # ''ကစ္ဆပနဒီလှိုင်းသံ'' # ''မြင်းမိုရ်တောင်တက်သမား'' # ''အချစ်ဆိုသည်မှာ'' # ''မြန်မာပြည်ကိုလွမ်းတယ်'' # ''လွမ်းလိပ်ပြာရဲ့ ကိုယ်ပိုင်သံစဉ်'' # ''နိုင်ငံကျော်'' (၁၉၉၇) # ''ဂီတရာဇဝင် (၁+၂)'' # ''ရာဇဝင်တွင်မယ့်မိုး'' # ''မောင့်ငယ်ဖော်ကို လွမ်းတဲ့ည'' {{div col end}} == ကိုးကား == {{Reflist}} {{Lifetime|၁၉၆၁|၂၀၂၆}} [[ကဏ္ဍ:၁၉၆၁ မွေးဖွားသူများ]] [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၆ ကွယ်လွန်သူများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား အဆိုတော်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ တေးရေးဆရာများ]] 5qdubmtrdespmfx6mtn3h213x4goz6v 1050078 1050077 2026-08-24T12:48:25Z ~2026-42824-43 146426 /* ဘဝဖြတ်သန်းမှု */ 1050078 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ကိုင်ဇာ | image = | caption = ကိုင်ဇာ | birth_name = ညီညီဝင်း | birth_date = {{Birth date|1961|2|18}} | birth_place = [[ထားဝယ်မြို့]] | nationality = မြန်မာ | ethnicity = ထားဝယ်+ဗမာ | occupation = အဆိုတော်၊ [[တေးရေးဆရာ]] | known_for = မြန်မာ့စတီရီယိုဂီတ | father = စိန်ဝင်း | mother = သန်းသန်း | death_date = {{Death date and age|2026|8|22|1961|2|18}} | death_place = [[ရန်ကုန်မြို့]] }} '''ကိုင်ဇာ''' ([[၁၈ ဖေဖော်ဝါရီ]] [[၁၉၆၁]] – [[၂၂ ဩဂုတ်]] [[၂၀၂၆]]) သည် တေးရေးနှင့် အဆိုတော်တစ်ဦးဖြစ်သည်။ <ref name="DVBKaizar2019">{{cite web |url=https://burmese.dvb.no/post/357431 |title=ကိုင်ဇာ တကိုယ်တော်တေးဂီတဖျော်ဖြေပွဲ ရန်ကုန်တွင်ကျင်းပမည် |website=Democratic Voice of Burma (DVB) |publisher=DVB |date=၁၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၉ |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref>၁၉၇၇ ခုနှစ်တွင် ''အကျည်းတန်၏ အထီးကျန်အတ္ထုပ္ပတ္တိ'' တေးစီးရီးဖြင့် စတူဒီယိုဂီတလောကသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်များနှောင်းပိုင်းနှင့် ၁၉၈၀ ပြည့်နှစ်များတွင် မြန်မာ့စတီရီယိုဂီတလောက၌ ထင်ရှားကျော်ကြားလာခဲ့သူ ဖြစ်သည်။<ref name="DVBKaizarDeath2026">{{cite news |title=ဝါရင့် တေးရေး/တေးဆို ကိုင်ဇာ ကွယ်လွန် |url=https://burmese.dvb.no/post/322834 |work=ဒီမိုကရက်တစ်မြန်မာ့အသံ (DVB) |date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ |language=my |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref> ထားဝယ်ရိုးရာ မိုးခေါ်တေးကို ပြန်လည်ဆန်းသစ်ထားသည့် “ရွာလိုက်ပါ…မိုး” အပါအဝင် ထားဝယ်ဒေသအကြောင်း သီချင်းများသည် ကိုင်ဇာက၏ ဂီတဘဝတွင် အထူးထင်ရှားခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ၎င်း၏ ကိုယ်ပိုင်ဟန်ဖြင့် ဖန်တီးသီဆိုခဲ့သော တေးသီချင်းများသည်လည်း ခေတ်တစ်ခေတ်၏ ဂီတလောကတွင် ရေပန်းစား လူကြိုက်များခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Watch |first=Dawei |date=2026-08-23 |title=တေးသံရှင် ကိုင်ဇာ၏ ဈာပန မနက်ဖြန် ကျင်းပမည် |url=https://www.daweiwatch.com/23/08/2026/135607/ |access-date=2026-08-24 |website=Dawei Watch |language=en}}</ref> == ဘဝဖြတ်သန်းမှု == ကိုင်ဇာ၏ အမည်ရင်းမှာ ညီညီဝင်း ဖြစ်သည်။ ကိုင်ဇာကို ၁၉၆၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၈ ရက်နေ့တွင် ထားဝယ်မြို့၌ မွေးဖွားခဲ့ပြီး [[ရန်ကင်းမြို့နယ်]]၊ ရန်ကုန်မြို့တွင်နေထိုင်ခဲ့သည်။ မိဘများမှာ ထားဝယ်လူမျိုးဖြစ်သူ ဖခင် နိုင်ငံတကာရေးရာသတင်းစဉ် (မြန်မာ့အလင်း) အယ်ဒီတာချုပ် ဦးစိန်ဝင်း နှင့် မိခင် ဝါးခယ်မသူ ကျောင်းအုပ်ဆရာမကြီး ဒေါ်သန်းသန်းတို့ဖြစ်သည်။တေးသံရှင် ကိုင်ဇာသည် အနုပညာသွေးပါသော မိသားစုဆွေမျိုးအသိုင်းအဝိုင်းမှ ဆင်းသက်လာသူဖြစ်သည်။ သူ၏ အစ်ကိုဖြစ်သူမှာ တေးရေး ဆီဇာ (ခေါ်) ဦးကိုကိုဝင်း ဖြစ်ပြီး၊ စာရေးဆရာမ သင်းသင်းသာ တို့နှင့်ညီမဝမ်းကွဲ တော်စပ်သူဖြစ်သည်။<ref name="BBC ကိုင်ဇာ စျာပန">{{cite news |title=တေးသံရှင် ကိုင်ဇာရဲ့ စျာပနကို ရေဝေးသုဿာန်မှာ မနက်ဖြန် ပြုလုပ်ဖို့ရှိ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cgr7rqdkrjdo |work=BBC News မြန်မာ |language=my |date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref> ကိုင်ဇာသည် [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]၌ ၁၉၇၉ ခုနှစ်မှ ၁၉၈၈ ခုနှစ်အထိ တက္ကသိုလ်ကျောင်းသားဘဝကို ဖြတ်သန်းခဲ့သည်။ လေးနှစ်တက်ရမည့် တက္ကသိုလ်ပညာရေးကို ဆယ်နှစ်ခန့် တက်ရောက်ခဲ့ပြီး ပထမနှစ်ကို ၁၉၇၉ ခုနှစ်တွင် စတင်တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်က ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်ကို Regional College သုံးခုနှင့် ဝိဇ္ဇာ၊ သိပ္ပံ ပင်မတက္ကသိုလ်ဟူ၍ ခွဲခြားထားရာ ကိုင်ဇာသည် Regional College 2 တွင် တက်ရောက်ခဲ့ပြီး ဒုတိယနှစ်မှစ၍ လှိုင်နယ်မြေတွင် ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ ထို့နောက် ကိုင်ဇာသည် နောက်ဆုံးနှစ် ရူပဗေဒစာမေးပွဲကို မဖြေဆိုခဲ့သဖြင့် ဘွဲ့မရရှိခဲ့ပေ။<ref>{{cite news |title=တေးသံရှင် ကိုင်ဇာ ဦးဆောင် ပြုလုပ်မယ့် "လိမ္မော်ရောင်ကောလိပ် ဂီတည" |url=https://burma.irrawaddy.com/lifestyle/entertainment/2018/09/23/170627.html |work=ဧရာဝတီ |language=my |date=၂၃ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၈ |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref><ref>{{cite web |title=ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် နှစ် (၁၀၀) ပြည့်အထိမ်းအမှတ် အမှတ်တရရင်တွင်းစကားသံများ |url=https://myawady.net.mm/node/5220 |website=Myawady Webportal |language=my |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref> အဆိုတော် မေခလာ နှင့် ၁၉၈၆ ခုနှစ်တွင် အိမ်ထောင်ကျပြီး ၁၉၉၀ တွင် ကွာရှင်းခဲ့သည်။ သားသမီးမထွန်းကား။ == ဂီတဖြတ်သန်းမှု == ကိုင်ဇာသည် ၁၉၇၇ ခုနှစ်တွင် ''အကျည်းတန်၏ အထီးကျန်အတ္ထုပ္ပတ္တိ'' တေးစီးရီးဖြင့် စတူဒီယိုဂီတလောကသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ ထိုနောက် ကိုယ်ပိုင်တေးဂီတအဖွဲ့ Success (ဇိန) နှင့်အတူ တေးသီချင်းများ ဖန်တီးသီဆိုခဲ့ပြီး စတီရီယိုခေတ်ဦး၏ ထင်ရှားသော တေးရေး၊ တေးဆိုတစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref name="DVBKaizarDeath2026">{{cite news |title=ဝါရင့် တေးရေး/တေးဆို ကိုင်ဇာ ကွယ်လွန် |url=https://burmese.dvb.no/post/322834 |work=ဒီမိုကရက်တစ်မြန်မာ့အသံ (DVB) |date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ |language=my |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref>ကိုင်ဇာသည် တေးအယ်လ်ဘမ်ပေါင်း ၂၀ ထွက်ရှိခဲ့ပြီး သီချင်းပုဒ်ရေ ၂၀၀ ကျော် သီဆိုထုတ်ဝေခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=ကိုင်ဇာ တကိုယ်တော်တေးဂီတဖျော်ဖြေပွဲ ရန်ကုန်တွင်ကျင်းပမည် |url=https://burmese.dvb.no/post/322834 |work=ဒီမိုကရက်တစ်မြန်မာ့အသံ (DVB) |language=my |date=၁၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၉ |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref>ကိုင်ဇာ၏ တေးသီချင်းများသည် လူကြီးများသာမက လူငယ်များအကြားတွင်လည်း နှစ်သက်အားပေးခြင်းခံခဲ့ရသည်။ သူ၏ တေးရေးဆရာများတွင် [[စောဘွဲ့မှူး]]၊ [[နိုင်မြန်မာ]]၊ [[စိုးလွင်လွင်]]၊ မောင်မော်ဈာန်နှင့် [[သုခမိန်လှိုင်]] တို့ ပါဝင်သည်။ ကိုင်ဇာသည် အောင်မြင်သော တေးရေးဆရာတစ်ဦးလည်းဖြစ်ပြီး [[မေဆွိ]]၊ [[မေခလာ]] တို့နှင့် စုံတွဲသီချင်းများ သီဆိုခဲ့ပြီး အောင်မြင်ခဲ့သည်။<ref name="DVBKaizar2019"/><ref name="VOM ကိုင်ဇာ ကွယ်လွန်">{{cite news |title=တေးရေး၊ တေးဆို ကိုင်ဇာ ကွယ်လွန် |url=https://voiceofmyanmarnews.com/news/2026/08/23/%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%81%8A-%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%86%E1%80%AD%E1%80%AF-%E1%80%80%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%87%E1%80%AC-%E1%80%80/ |work=Voice of Myanmar |language=my |date=၂၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref>ကိုင်ဇာသည် အဆိုတော်အဖြစ်သာမက တေးရေးဆရာတစ်ဦးအဖြစ်လည်း ထင်ရှားခဲ့သည်။ သူ၏ ဂီတလက်ရာများတွင် ကိုယ်တိုင်ရေးစပ်သီဆိုခဲ့သည့် သီချင်းများအပြင် အခြားတေးရေးဆရာများ ရေးစပ်ပေးခဲ့သည့် သီချင်းများလည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=ဝါရင့် တေးရေး/ တေးဆို ကိုင်ဇာ ကွယ်လွန် |url=https://burmese.dvb.no/post/322834 |work=ဒီမိုကရက်တစ်မြန်မာ့အသံ (DVB) |language=my |date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref> တေးရေးဆရာ နိုင်မြန်မာ ရေးသားသည့် သီချင်းများကိုလည်းသီဆိုခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=မဲဆောက်မြို့မှာကျင်းပတဲ့ ကွယ်လွန်သူ တေးရေးနိုင်မြန်မာ ဂုဏ်ပြုပွဲ |url=https://www.rfa.org/burmese/multimedia/song-writer-naing-myanmar-02102025113043.html |work=Radio Free Asia |language=my |date=၁၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၅ |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref> ၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်တပ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက် [[မြန်မာနိုင်ငံ ဂီတအစည်းအရုံး|မြန်မာနိုင်ငံဂီတအစည်းအရုံး]] (ဗဟို) ယာယီအမှုဆောင်အဖွဲ့တွင် ကိုင်ဇာအား ဥက္ကဋ္ဌတာဝန် ပေးအပ်ခဲ့သည်။ သို့သော် ကိုင်ဇာက ကျန်းမာရေးအခြေအနေကြောင့် တာဝန်ထမ်းဆောင်နိုင်ခြင်းမရှိကြောင်း နုတ်ထွက်စာတင်ခဲ့ပြီး အဆိုပါရာထူးမှ နုတ်ထွက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=အဆိုတော် ကိုင်ဇာ ကျန်းမာရေးကြောင့် ဥက္ကဋ္ဌတာဝန် ထမ်းဆောင်မည် မဟုတ် |url=https://burma.irrawaddy.com/lifestyle/entertainment/2021/06/04/242526.html |work=ဧရာဝတီ |date=၄ ဇွန် ၂၀၂၁ |language=my |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref><ref>{{cite news |title=စစ်အုပ်စုဩဇာခံ ဂီတအစည်းအရုံးတွင် ပါဝင်ခြင်းမရှိဟု ဂီတအနုပညာရှင်များ ထုတ်ပြန် |url=https://burmese.dvb.no/post/468084 |work=ဒီမိုကရက်တစ်မြန်မာ့အသံ (DVB) |date=၄ ဇွန် ၂၀၂၁ |language=my |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref> == ဘဝနိဂုံး == ကိုင်ဇာသည် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၂၂ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့ရှိ ဝိတိုရိယဆေးရုံ၌ အဆုတ်ထဲပိုးဝင်သဖြင့် ICU အရေးပေါ်ခန်းတွင် ဆေးကုသမှုခံယူနေရင်း ည ၈ နာရီဝန်းကျင်တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ကွယ်လွန်ချိန်တွင် အသက် ၆၆ နှစ်ဖြစ်သည်။<ref name="DVBKaizarDeath2026"/><ref name="BBC ကိုင်ဇာ စျာပန"/>တေးသံရှင် ကိုင်ဇာ၏ ဈာပနကို ဩဂုတ် ၂၄ ရက် နေ့လယ်ပိုင်းတွင်  [[ရေဝေးသုသာန်]] ၌ ကျင်းပခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=နိုင်ငံကျော် စတီရီယိုတေးသံရှင် ကိုင်ဇာ၏ ဈာပနအခမ်းအနားကျင်းပ (ဓာတ်ပုံ) |url=https://burmese.dvb.no/post/511947 |access-date=2026-08-24 |website=DVB Burmese |language=my}}</ref> == ထွက်ရှိခဲ့သော တေးအယ်လ်ဘမ်များ == ကိုင်ဇာ၏ ထင်ရှားသော တေးအယ်လ်ဘမ်များတွင် အောက်ပါတို့ဖြစ်သည်။<ref name="DVBKaizar2019"/><ref name="VOM ကိုင်ဇာ ကွယ်လွန်">{{cite news |title=တေးရေး၊ တေးဆို ကိုင်ဇာ ကွယ်လွန် |url=https://voiceofmyanmarnews.com/news/2026/08/23/%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%81%8A-%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%86%E1%80%AD%E1%80%AF-%E1%80%80%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%87%E1%80%AC-%E1%80%80/ |work=Voice of Myanmar |language=my |date=၂၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref> {{div col|colwidth=20em}} # ''အကျည်းတန်၏ အထီးကျန်အတ္ထုပ္ပတ္တိ'' (၁၉၇၇) # ''အလွမ်း'' (၁၉၇၈) # ''အနမ်းပန်း'' (၁၉၇၉) (မေဆွိနှင့် တွဲဖက်) # ''သီချင်းရှင်ကိုကြင်နာပါ'' # ''မနိုးပါစေနဲ့ မိုးရယ်'' (၁၉၈၀) # ''နောက်တစ်ခေါက်လောက်ထပ်ပြောပါ'' (၁၉၈၁) # ''တူနှစ်ကိုယ်တိုင်းပြည်'' (၁၉၈၃) (မေဆွိနှင့် တွဲဖက်) # ''အိပ်မက်များကို တီထွင်သူ'' (၁၉၈၅) # ''မောင့်ဒေဝစ္ဆရာ'' (၁၉၈၈) # ''လူတွေသိလေ ပိုကောင်းလေ'' (မေဆွိနှင့် တွဲဖက်) # ''ချမ်းလည်းချမ်းတယ် လွမ်းလည်းလွမ်းတယ်'' # ''ကစ္ဆပနဒီလှိုင်းသံ'' # ''မြင်းမိုရ်တောင်တက်သမား'' # ''အချစ်ဆိုသည်မှာ'' # ''မြန်မာပြည်ကိုလွမ်းတယ်'' # ''လွမ်းလိပ်ပြာရဲ့ ကိုယ်ပိုင်သံစဉ်'' # ''နိုင်ငံကျော်'' (၁၉၉၇) # ''ဂီတရာဇဝင် (၁+၂)'' # ''ရာဇဝင်တွင်မယ့်မိုး'' # ''မောင့်ငယ်ဖော်ကို လွမ်းတဲ့ည'' {{div col end}} == ကိုးကား == {{Reflist}} {{Lifetime|၁၉၆၁|၂၀၂၆}} [[ကဏ္ဍ:၁၉၆၁ မွေးဖွားသူများ]] [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၆ ကွယ်လွန်သူများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား အဆိုတော်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ တေးရေးဆရာများ]] 1cggst7mdthyl8t69vz6jq3w2zdzptj 1050079 1050078 2026-08-24T12:48:49Z ~2026-42824-43 146426 /* ဘဝဖြတ်သန်းမှု */ 1050079 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ကိုင်ဇာ | image = | caption = ကိုင်ဇာ | birth_name = ညီညီဝင်း | birth_date = {{Birth date|1961|2|18}} | birth_place = [[ထားဝယ်မြို့]] | nationality = မြန်မာ | ethnicity = ထားဝယ်+ဗမာ | occupation = အဆိုတော်၊ [[တေးရေးဆရာ]] | known_for = မြန်မာ့စတီရီယိုဂီတ | father = စိန်ဝင်း | mother = သန်းသန်း | death_date = {{Death date and age|2026|8|22|1961|2|18}} | death_place = [[ရန်ကုန်မြို့]] }} '''ကိုင်ဇာ''' ([[၁၈ ဖေဖော်ဝါရီ]] [[၁၉၆၁]] – [[၂၂ ဩဂုတ်]] [[၂၀၂၆]]) သည် တေးရေးနှင့် အဆိုတော်တစ်ဦးဖြစ်သည်။ <ref name="DVBKaizar2019">{{cite web |url=https://burmese.dvb.no/post/357431 |title=ကိုင်ဇာ တကိုယ်တော်တေးဂီတဖျော်ဖြေပွဲ ရန်ကုန်တွင်ကျင်းပမည် |website=Democratic Voice of Burma (DVB) |publisher=DVB |date=၁၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၉ |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref>၁၉၇၇ ခုနှစ်တွင် ''အကျည်းတန်၏ အထီးကျန်အတ္ထုပ္ပတ္တိ'' တေးစီးရီးဖြင့် စတူဒီယိုဂီတလောကသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်များနှောင်းပိုင်းနှင့် ၁၉၈၀ ပြည့်နှစ်များတွင် မြန်မာ့စတီရီယိုဂီတလောက၌ ထင်ရှားကျော်ကြားလာခဲ့သူ ဖြစ်သည်။<ref name="DVBKaizarDeath2026">{{cite news |title=ဝါရင့် တေးရေး/တေးဆို ကိုင်ဇာ ကွယ်လွန် |url=https://burmese.dvb.no/post/322834 |work=ဒီမိုကရက်တစ်မြန်မာ့အသံ (DVB) |date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ |language=my |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref> ထားဝယ်ရိုးရာ မိုးခေါ်တေးကို ပြန်လည်ဆန်းသစ်ထားသည့် “ရွာလိုက်ပါ…မိုး” အပါအဝင် ထားဝယ်ဒေသအကြောင်း သီချင်းများသည် ကိုင်ဇာက၏ ဂီတဘဝတွင် အထူးထင်ရှားခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ၎င်း၏ ကိုယ်ပိုင်ဟန်ဖြင့် ဖန်တီးသီဆိုခဲ့သော တေးသီချင်းများသည်လည်း ခေတ်တစ်ခေတ်၏ ဂီတလောကတွင် ရေပန်းစား လူကြိုက်များခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Watch |first=Dawei |date=2026-08-23 |title=တေးသံရှင် ကိုင်ဇာ၏ ဈာပန မနက်ဖြန် ကျင်းပမည် |url=https://www.daweiwatch.com/23/08/2026/135607/ |access-date=2026-08-24 |website=Dawei Watch |language=en}}</ref> == ဘဝဖြတ်သန်းမှု == ကိုင်ဇာ၏ အမည်ရင်းမှာ ညီညီဝင်း ဖြစ်သည်။ ကိုင်ဇာကို ၁၉၆၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၈ ရက်နေ့တွင် ထားဝယ်မြို့၌ မွေးဖွားခဲ့ပြီး [[ရန်ကင်းမြို့နယ်]]၊ ရန်ကုန်မြို့တွင်နေထိုင်ခဲ့သည်။ မိဘများမှာ ထားဝယ်လူမျိုးဖြစ်သူ ဖခင် နိုင်ငံတကာရေးရာသတင်းစဉ် (မြန်မာ့အလင်း) အယ်ဒီတာချုပ် ဦးစိန်ဝင်း နှင့် မိခင် ဝါးခယ်မသူ ကျောင်းအုပ်ဆရာမကြီး ဒေါ်သန်းသန်းတို့ဖြစ်သည်။တေးသံရှင် ကိုင်ဇာသည် အနုပညာသွေးပါသော မိသားစုဆွေမျိုးအသိုင်းအဝိုင်းမှ ဆင်းသက်လာသူဖြစ်သည်။ သူ၏ အစ်ကိုဖြစ်သူမှာ တေးရေး ဆီဇာ (ခေါ်) ဦးကိုကိုဝင်း ဖြစ်ပြီး၊ စာရေးဆရာမ သင်းသင်းသာ တို့နှင့်ညီမဝမ်းကွဲ တော်စပ်သူဖြစ်သည်။<ref name="BBC ကိုင်ဇာ စျာပန">{{cite news |title=တေးသံရှင် ကိုင်ဇာရဲ့ စျာပနကို ရေဝေးသုဿာန်မှာ မနက်ဖြန် ပြုလုပ်ဖို့ရှိ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cgr7rqdkrjdo |work=BBC News မြန်မာ |language=my |date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref> ကိုင်ဇာသည် [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]၌ ၁၉၇၉ ခုနှစ်မှ ၁၉၈၈ ခုနှစ်အထိ တက္ကသိုလ်ကျောင်းသားဘဝကို ဖြတ်သန်းခဲ့သည်။ လေးနှစ်တက်ရမည့် တက္ကသိုလ်ပညာရေးကို ဆယ်နှစ်ခန့် တက်ရောက်ခဲ့ပြီး ပထမနှစ်ကို ၁၉၇၉ ခုနှစ်တွင် စတင်တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်က ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်ကို Regional College သုံးခုနှင့် ဝိဇ္ဇာ၊ သိပ္ပံ ပင်မတက္ကသိုလ်ဟူ၍ ခွဲခြားထားရာ ကိုင်ဇာသည် Regional College 2 တွင် တက်ရောက်ခဲ့ပြီး ဒုတိယနှစ်မှစ၍ လှိုင်နယ်မြေတွင် ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ ထို့နောက် ကိုင်ဇာသည် နောက်ဆုံးနှစ် ရူပဗေဒစာမေးပွဲကို မဖြေဆိုခဲ့သဖြင့် ဘွဲ့မရရှိခဲ့ပေ။<ref>{{cite news |title=တေးသံရှင် ကိုင်ဇာ ဦးဆောင် ပြုလုပ်မယ့် "လိမ္မော်ရောင်ကောလိပ် ဂီတည" |url=https://burma.irrawaddy.com/lifestyle/entertainment/2018/09/23/170627.html |work=ဧရာဝတီ |language=my |date=၂၃ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၈ |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref><ref>{{cite web |title=ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် နှစ် (၁၀၀) ပြည့်အထိမ်းအမှတ် အမှတ်တရရင်တွင်းစကားသံများ |url=https://myawady.net.mm/node/5220 |website=Myawady Webportal |language=my |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref> အဆိုတော် မေခလာ နှင့် ၁၉၈၆ ခုနှစ်တွင် အိမ်ထောင်ကျပြီး ၁၉၉၀ တွင် ကွာရှင်းခဲ့သည်။ သားသမီးမထွန်းကား။ ကွယ်လွန်ချိန်ထိ ရန်ကင်းအိမ်တွင် တစ် == ဂီတဖြတ်သန်းမှု == ကိုင်ဇာသည် ၁၉၇၇ ခုနှစ်တွင် ''အကျည်းတန်၏ အထီးကျန်အတ္ထုပ္ပတ္တိ'' တေးစီးရီးဖြင့် စတူဒီယိုဂီတလောကသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ ထိုနောက် ကိုယ်ပိုင်တေးဂီတအဖွဲ့ Success (ဇိန) နှင့်အတူ တေးသီချင်းများ ဖန်တီးသီဆိုခဲ့ပြီး စတီရီယိုခေတ်ဦး၏ ထင်ရှားသော တေးရေး၊ တေးဆိုတစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref name="DVBKaizarDeath2026">{{cite news |title=ဝါရင့် တေးရေး/တေးဆို ကိုင်ဇာ ကွယ်လွန် |url=https://burmese.dvb.no/post/322834 |work=ဒီမိုကရက်တစ်မြန်မာ့အသံ (DVB) |date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ |language=my |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref>ကိုင်ဇာသည် တေးအယ်လ်ဘမ်ပေါင်း ၂၀ ထွက်ရှိခဲ့ပြီး သီချင်းပုဒ်ရေ ၂၀၀ ကျော် သီဆိုထုတ်ဝေခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=ကိုင်ဇာ တကိုယ်တော်တေးဂီတဖျော်ဖြေပွဲ ရန်ကုန်တွင်ကျင်းပမည် |url=https://burmese.dvb.no/post/322834 |work=ဒီမိုကရက်တစ်မြန်မာ့အသံ (DVB) |language=my |date=၁၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၉ |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref>ကိုင်ဇာ၏ တေးသီချင်းများသည် လူကြီးများသာမက လူငယ်များအကြားတွင်လည်း နှစ်သက်အားပေးခြင်းခံခဲ့ရသည်။ သူ၏ တေးရေးဆရာများတွင် [[စောဘွဲ့မှူး]]၊ [[နိုင်မြန်မာ]]၊ [[စိုးလွင်လွင်]]၊ မောင်မော်ဈာန်နှင့် [[သုခမိန်လှိုင်]] တို့ ပါဝင်သည်။ ကိုင်ဇာသည် အောင်မြင်သော တေးရေးဆရာတစ်ဦးလည်းဖြစ်ပြီး [[မေဆွိ]]၊ [[မေခလာ]] တို့နှင့် စုံတွဲသီချင်းများ သီဆိုခဲ့ပြီး အောင်မြင်ခဲ့သည်။<ref name="DVBKaizar2019"/><ref name="VOM ကိုင်ဇာ ကွယ်လွန်">{{cite news |title=တေးရေး၊ တေးဆို ကိုင်ဇာ ကွယ်လွန် |url=https://voiceofmyanmarnews.com/news/2026/08/23/%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%81%8A-%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%86%E1%80%AD%E1%80%AF-%E1%80%80%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%87%E1%80%AC-%E1%80%80/ |work=Voice of Myanmar |language=my |date=၂၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref>ကိုင်ဇာသည် အဆိုတော်အဖြစ်သာမက တေးရေးဆရာတစ်ဦးအဖြစ်လည်း ထင်ရှားခဲ့သည်။ သူ၏ ဂီတလက်ရာများတွင် ကိုယ်တိုင်ရေးစပ်သီဆိုခဲ့သည့် သီချင်းများအပြင် အခြားတေးရေးဆရာများ ရေးစပ်ပေးခဲ့သည့် သီချင်းများလည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=ဝါရင့် တေးရေး/ တေးဆို ကိုင်ဇာ ကွယ်လွန် |url=https://burmese.dvb.no/post/322834 |work=ဒီမိုကရက်တစ်မြန်မာ့အသံ (DVB) |language=my |date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref> တေးရေးဆရာ နိုင်မြန်မာ ရေးသားသည့် သီချင်းများကိုလည်းသီဆိုခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=မဲဆောက်မြို့မှာကျင်းပတဲ့ ကွယ်လွန်သူ တေးရေးနိုင်မြန်မာ ဂုဏ်ပြုပွဲ |url=https://www.rfa.org/burmese/multimedia/song-writer-naing-myanmar-02102025113043.html |work=Radio Free Asia |language=my |date=၁၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၅ |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref> ၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်တပ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက် [[မြန်မာနိုင်ငံ ဂီတအစည်းအရုံး|မြန်မာနိုင်ငံဂီတအစည်းအရုံး]] (ဗဟို) ယာယီအမှုဆောင်အဖွဲ့တွင် ကိုင်ဇာအား ဥက္ကဋ္ဌတာဝန် ပေးအပ်ခဲ့သည်။ သို့သော် ကိုင်ဇာက ကျန်းမာရေးအခြေအနေကြောင့် တာဝန်ထမ်းဆောင်နိုင်ခြင်းမရှိကြောင်း နုတ်ထွက်စာတင်ခဲ့ပြီး အဆိုပါရာထူးမှ နုတ်ထွက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=အဆိုတော် ကိုင်ဇာ ကျန်းမာရေးကြောင့် ဥက္ကဋ္ဌတာဝန် ထမ်းဆောင်မည် မဟုတ် |url=https://burma.irrawaddy.com/lifestyle/entertainment/2021/06/04/242526.html |work=ဧရာဝတီ |date=၄ ဇွန် ၂၀၂၁ |language=my |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref><ref>{{cite news |title=စစ်အုပ်စုဩဇာခံ ဂီတအစည်းအရုံးတွင် ပါဝင်ခြင်းမရှိဟု ဂီတအနုပညာရှင်များ ထုတ်ပြန် |url=https://burmese.dvb.no/post/468084 |work=ဒီမိုကရက်တစ်မြန်မာ့အသံ (DVB) |date=၄ ဇွန် ၂၀၂၁ |language=my |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref> == ဘဝနိဂုံး == ကိုင်ဇာသည် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၂၂ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့ရှိ ဝိတိုရိယဆေးရုံ၌ အဆုတ်ထဲပိုးဝင်သဖြင့် ICU အရေးပေါ်ခန်းတွင် ဆေးကုသမှုခံယူနေရင်း ည ၈ နာရီဝန်းကျင်တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ကွယ်လွန်ချိန်တွင် အသက် ၆၆ နှစ်ဖြစ်သည်။<ref name="DVBKaizarDeath2026"/><ref name="BBC ကိုင်ဇာ စျာပန"/>တေးသံရှင် ကိုင်ဇာ၏ ဈာပနကို ဩဂုတ် ၂၄ ရက် နေ့လယ်ပိုင်းတွင်  [[ရေဝေးသုသာန်]] ၌ ကျင်းပခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=နိုင်ငံကျော် စတီရီယိုတေးသံရှင် ကိုင်ဇာ၏ ဈာပနအခမ်းအနားကျင်းပ (ဓာတ်ပုံ) |url=https://burmese.dvb.no/post/511947 |access-date=2026-08-24 |website=DVB Burmese |language=my}}</ref> == ထွက်ရှိခဲ့သော တေးအယ်လ်ဘမ်များ == ကိုင်ဇာ၏ ထင်ရှားသော တေးအယ်လ်ဘမ်များတွင် အောက်ပါတို့ဖြစ်သည်။<ref name="DVBKaizar2019"/><ref name="VOM ကိုင်ဇာ ကွယ်လွန်">{{cite news |title=တေးရေး၊ တေးဆို ကိုင်ဇာ ကွယ်လွန် |url=https://voiceofmyanmarnews.com/news/2026/08/23/%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%81%8A-%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%86%E1%80%AD%E1%80%AF-%E1%80%80%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%87%E1%80%AC-%E1%80%80/ |work=Voice of Myanmar |language=my |date=၂၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref> {{div col|colwidth=20em}} # ''အကျည်းတန်၏ အထီးကျန်အတ္ထုပ္ပတ္တိ'' (၁၉၇၇) # ''အလွမ်း'' (၁၉၇၈) # ''အနမ်းပန်း'' (၁၉၇၉) (မေဆွိနှင့် တွဲဖက်) # ''သီချင်းရှင်ကိုကြင်နာပါ'' # ''မနိုးပါစေနဲ့ မိုးရယ်'' (၁၉၈၀) # ''နောက်တစ်ခေါက်လောက်ထပ်ပြောပါ'' (၁၉၈၁) # ''တူနှစ်ကိုယ်တိုင်းပြည်'' (၁၉၈၃) (မေဆွိနှင့် တွဲဖက်) # ''အိပ်မက်များကို တီထွင်သူ'' (၁၉၈၅) # ''မောင့်ဒေဝစ္ဆရာ'' (၁၉၈၈) # ''လူတွေသိလေ ပိုကောင်းလေ'' (မေဆွိနှင့် တွဲဖက်) # ''ချမ်းလည်းချမ်းတယ် လွမ်းလည်းလွမ်းတယ်'' # ''ကစ္ဆပနဒီလှိုင်းသံ'' # ''မြင်းမိုရ်တောင်တက်သမား'' # ''အချစ်ဆိုသည်မှာ'' # ''မြန်မာပြည်ကိုလွမ်းတယ်'' # ''လွမ်းလိပ်ပြာရဲ့ ကိုယ်ပိုင်သံစဉ်'' # ''နိုင်ငံကျော်'' (၁၉၉၇) # ''ဂီတရာဇဝင် (၁+၂)'' # ''ရာဇဝင်တွင်မယ့်မိုး'' # ''မောင့်ငယ်ဖော်ကို လွမ်းတဲ့ည'' {{div col end}} == ကိုးကား == {{Reflist}} {{Lifetime|၁၉၆၁|၂၀၂၆}} [[ကဏ္ဍ:၁၉၆၁ မွေးဖွားသူများ]] [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၆ ကွယ်လွန်သူများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား အဆိုတော်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ တေးရေးဆရာများ]] 66r2p7k77apzqljmec0ex4hytkexu7i 1050080 1050079 2026-08-24T12:49:35Z ~2026-42824-43 146426 /* ဘဝဖြတ်သန်းမှု */ 1050080 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ကိုင်ဇာ | image = | caption = ကိုင်ဇာ | birth_name = ညီညီဝင်း | birth_date = {{Birth date|1961|2|18}} | birth_place = [[ထားဝယ်မြို့]] | nationality = မြန်မာ | ethnicity = ထားဝယ်+ဗမာ | occupation = အဆိုတော်၊ [[တေးရေးဆရာ]] | known_for = မြန်မာ့စတီရီယိုဂီတ | father = စိန်ဝင်း | mother = သန်းသန်း | death_date = {{Death date and age|2026|8|22|1961|2|18}} | death_place = [[ရန်ကုန်မြို့]] }} '''ကိုင်ဇာ''' ([[၁၈ ဖေဖော်ဝါရီ]] [[၁၉၆၁]] – [[၂၂ ဩဂုတ်]] [[၂၀၂၆]]) သည် တေးရေးနှင့် အဆိုတော်တစ်ဦးဖြစ်သည်။ <ref name="DVBKaizar2019">{{cite web |url=https://burmese.dvb.no/post/357431 |title=ကိုင်ဇာ တကိုယ်တော်တေးဂီတဖျော်ဖြေပွဲ ရန်ကုန်တွင်ကျင်းပမည် |website=Democratic Voice of Burma (DVB) |publisher=DVB |date=၁၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၉ |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref>၁၉၇၇ ခုနှစ်တွင် ''အကျည်းတန်၏ အထီးကျန်အတ္ထုပ္ပတ္တိ'' တေးစီးရီးဖြင့် စတူဒီယိုဂီတလောကသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်များနှောင်းပိုင်းနှင့် ၁၉၈၀ ပြည့်နှစ်များတွင် မြန်မာ့စတီရီယိုဂီတလောက၌ ထင်ရှားကျော်ကြားလာခဲ့သူ ဖြစ်သည်။<ref name="DVBKaizarDeath2026">{{cite news |title=ဝါရင့် တေးရေး/တေးဆို ကိုင်ဇာ ကွယ်လွန် |url=https://burmese.dvb.no/post/322834 |work=ဒီမိုကရက်တစ်မြန်မာ့အသံ (DVB) |date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ |language=my |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref> ထားဝယ်ရိုးရာ မိုးခေါ်တေးကို ပြန်လည်ဆန်းသစ်ထားသည့် “ရွာလိုက်ပါ…မိုး” အပါအဝင် ထားဝယ်ဒေသအကြောင်း သီချင်းများသည် ကိုင်ဇာက၏ ဂီတဘဝတွင် အထူးထင်ရှားခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ၎င်း၏ ကိုယ်ပိုင်ဟန်ဖြင့် ဖန်တီးသီဆိုခဲ့သော တေးသီချင်းများသည်လည်း ခေတ်တစ်ခေတ်၏ ဂီတလောကတွင် ရေပန်းစား လူကြိုက်များခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Watch |first=Dawei |date=2026-08-23 |title=တေးသံရှင် ကိုင်ဇာ၏ ဈာပန မနက်ဖြန် ကျင်းပမည် |url=https://www.daweiwatch.com/23/08/2026/135607/ |access-date=2026-08-24 |website=Dawei Watch |language=en}}</ref> == ဘဝဖြတ်သန်းမှု == ကိုင်ဇာ၏ အမည်ရင်းမှာ ညီညီဝင်း ဖြစ်သည်။ ကိုင်ဇာကို ၁၉၆၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၈ ရက်နေ့တွင် ထားဝယ်မြို့၌ မွေးဖွားခဲ့ပြီး [[ရန်ကင်းမြို့နယ်]]၊ ရန်ကုန်မြို့တွင်နေထိုင်ခဲ့သည်။ မိဘများမှာ ထားဝယ်လူမျိုးဖြစ်သူ ဖခင် နိုင်ငံတကာရေးရာသတင်းစဉ် (မြန်မာ့အလင်း) အယ်ဒီတာချုပ် ဦးစိန်ဝင်း နှင့် မိခင် ဝါးခယ်မသူ ကျောင်းအုပ်ဆရာမကြီး ဒေါ်သန်းသန်းတို့ဖြစ်သည်။တေးသံရှင် ကိုင်ဇာသည် အနုပညာသွေးပါသော မိသားစုဆွေမျိုးအသိုင်းအဝိုင်းမှ ဆင်းသက်လာသူဖြစ်သည်။ သူ၏ အစ်ကိုဖြစ်သူမှာ တေးရေး ဆီဇာ (ခေါ်) ဦးကိုကိုဝင်း ဖြစ်ပြီး၊ စာရေးဆရာမ သင်းသင်းသာ တို့နှင့်ညီမဝမ်းကွဲ တော်စပ်သူဖြစ်သည်။<ref name="BBC ကိုင်ဇာ စျာပန">{{cite news |title=တေးသံရှင် ကိုင်ဇာရဲ့ စျာပနကို ရေဝေးသုဿာန်မှာ မနက်ဖြန် ပြုလုပ်ဖို့ရှိ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cgr7rqdkrjdo |work=BBC News မြန်မာ |language=my |date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref> ကိုင်ဇာသည် [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]၌ ၁၉၇၉ ခုနှစ်မှ ၁၉၈၈ ခုနှစ်အထိ တက္ကသိုလ်ကျောင်းသားဘဝကို ဖြတ်သန်းခဲ့သည်။ လေးနှစ်တက်ရမည့် တက္ကသိုလ်ပညာရေးကို ဆယ်နှစ်ခန့် တက်ရောက်ခဲ့ပြီး ပထမနှစ်ကို ၁၉၇၉ ခုနှစ်တွင် စတင်တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်က ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်ကို Regional College သုံးခုနှင့် ဝိဇ္ဇာ၊ သိပ္ပံ ပင်မတက္ကသိုလ်ဟူ၍ ခွဲခြားထားရာ ကိုင်ဇာသည် Regional College 2 တွင် တက်ရောက်ခဲ့ပြီး ဒုတိယနှစ်မှစ၍ လှိုင်နယ်မြေတွင် ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ ထို့နောက် ကိုင်ဇာသည် နောက်ဆုံးနှစ် ရူပဗေဒစာမေးပွဲကို မဖြေဆိုခဲ့သဖြင့် ဘွဲ့မရရှိခဲ့ပေ။<ref>{{cite news |title=တေးသံရှင် ကိုင်ဇာ ဦးဆောင် ပြုလုပ်မယ့် "လိမ္မော်ရောင်ကောလိပ် ဂီတည" |url=https://burma.irrawaddy.com/lifestyle/entertainment/2018/09/23/170627.html |work=ဧရာဝတီ |language=my |date=၂၃ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၈ |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref><ref>{{cite web |title=ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် နှစ် (၁၀၀) ပြည့်အထိမ်းအမှတ် အမှတ်တရရင်တွင်းစကားသံများ |url=https://myawady.net.mm/node/5220 |website=Myawady Webportal |language=my |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref> အဆိုတော် မေခလာ နှင့် ၁၉၈၆ ခုနှစ်တွင် အိမ်ထောင်ကျပြီး ၁၉၉၀ တွင် ကွာရှင်းခဲ့သည်။ သားသမီးမထွန်းကား။ ကွယ်လွန်ချိန်ထိ ရန်ကင်းအိမ်တွင် တစ်ကိုယ်တော် ‌နေ ထိုင်သည်။ == ဂီတဖြတ်သန်းမှု == ကိုင်ဇာသည် ၁၉၇၇ ခုနှစ်တွင် ''အကျည်းတန်၏ အထီးကျန်အတ္ထုပ္ပတ္တိ'' တေးစီးရီးဖြင့် စတူဒီယိုဂီတလောကသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ ထိုနောက် ကိုယ်ပိုင်တေးဂီတအဖွဲ့ Success (ဇိန) နှင့်အတူ တေးသီချင်းများ ဖန်တီးသီဆိုခဲ့ပြီး စတီရီယိုခေတ်ဦး၏ ထင်ရှားသော တေးရေး၊ တေးဆိုတစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref name="DVBKaizarDeath2026">{{cite news |title=ဝါရင့် တေးရေး/တေးဆို ကိုင်ဇာ ကွယ်လွန် |url=https://burmese.dvb.no/post/322834 |work=ဒီမိုကရက်တစ်မြန်မာ့အသံ (DVB) |date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ |language=my |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref>ကိုင်ဇာသည် တေးအယ်လ်ဘမ်ပေါင်း ၂၀ ထွက်ရှိခဲ့ပြီး သီချင်းပုဒ်ရေ ၂၀၀ ကျော် သီဆိုထုတ်ဝေခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=ကိုင်ဇာ တကိုယ်တော်တေးဂီတဖျော်ဖြေပွဲ ရန်ကုန်တွင်ကျင်းပမည် |url=https://burmese.dvb.no/post/322834 |work=ဒီမိုကရက်တစ်မြန်မာ့အသံ (DVB) |language=my |date=၁၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၉ |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref>ကိုင်ဇာ၏ တေးသီချင်းများသည် လူကြီးများသာမက လူငယ်များအကြားတွင်လည်း နှစ်သက်အားပေးခြင်းခံခဲ့ရသည်။ သူ၏ တေးရေးဆရာများတွင် [[စောဘွဲ့မှူး]]၊ [[နိုင်မြန်မာ]]၊ [[စိုးလွင်လွင်]]၊ မောင်မော်ဈာန်နှင့် [[သုခမိန်လှိုင်]] တို့ ပါဝင်သည်။ ကိုင်ဇာသည် အောင်မြင်သော တေးရေးဆရာတစ်ဦးလည်းဖြစ်ပြီး [[မေဆွိ]]၊ [[မေခလာ]] တို့နှင့် စုံတွဲသီချင်းများ သီဆိုခဲ့ပြီး အောင်မြင်ခဲ့သည်။<ref name="DVBKaizar2019"/><ref name="VOM ကိုင်ဇာ ကွယ်လွန်">{{cite news |title=တေးရေး၊ တေးဆို ကိုင်ဇာ ကွယ်လွန် |url=https://voiceofmyanmarnews.com/news/2026/08/23/%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%81%8A-%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%86%E1%80%AD%E1%80%AF-%E1%80%80%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%87%E1%80%AC-%E1%80%80/ |work=Voice of Myanmar |language=my |date=၂၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref>ကိုင်ဇာသည် အဆိုတော်အဖြစ်သာမက တေးရေးဆရာတစ်ဦးအဖြစ်လည်း ထင်ရှားခဲ့သည်။ သူ၏ ဂီတလက်ရာများတွင် ကိုယ်တိုင်ရေးစပ်သီဆိုခဲ့သည့် သီချင်းများအပြင် အခြားတေးရေးဆရာများ ရေးစပ်ပေးခဲ့သည့် သီချင်းများလည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=ဝါရင့် တေးရေး/ တေးဆို ကိုင်ဇာ ကွယ်လွန် |url=https://burmese.dvb.no/post/322834 |work=ဒီမိုကရက်တစ်မြန်မာ့အသံ (DVB) |language=my |date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref> တေးရေးဆရာ နိုင်မြန်မာ ရေးသားသည့် သီချင်းများကိုလည်းသီဆိုခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=မဲဆောက်မြို့မှာကျင်းပတဲ့ ကွယ်လွန်သူ တေးရေးနိုင်မြန်မာ ဂုဏ်ပြုပွဲ |url=https://www.rfa.org/burmese/multimedia/song-writer-naing-myanmar-02102025113043.html |work=Radio Free Asia |language=my |date=၁၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၅ |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref> ၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်တပ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက် [[မြန်မာနိုင်ငံ ဂီတအစည်းအရုံး|မြန်မာနိုင်ငံဂီတအစည်းအရုံး]] (ဗဟို) ယာယီအမှုဆောင်အဖွဲ့တွင် ကိုင်ဇာအား ဥက္ကဋ္ဌတာဝန် ပေးအပ်ခဲ့သည်။ သို့သော် ကိုင်ဇာက ကျန်းမာရေးအခြေအနေကြောင့် တာဝန်ထမ်းဆောင်နိုင်ခြင်းမရှိကြောင်း နုတ်ထွက်စာတင်ခဲ့ပြီး အဆိုပါရာထူးမှ နုတ်ထွက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=အဆိုတော် ကိုင်ဇာ ကျန်းမာရေးကြောင့် ဥက္ကဋ္ဌတာဝန် ထမ်းဆောင်မည် မဟုတ် |url=https://burma.irrawaddy.com/lifestyle/entertainment/2021/06/04/242526.html |work=ဧရာဝတီ |date=၄ ဇွန် ၂၀၂၁ |language=my |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref><ref>{{cite news |title=စစ်အုပ်စုဩဇာခံ ဂီတအစည်းအရုံးတွင် ပါဝင်ခြင်းမရှိဟု ဂီတအနုပညာရှင်များ ထုတ်ပြန် |url=https://burmese.dvb.no/post/468084 |work=ဒီမိုကရက်တစ်မြန်မာ့အသံ (DVB) |date=၄ ဇွန် ၂၀၂၁ |language=my |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref> == ဘဝနိဂုံး == ကိုင်ဇာသည် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၂၂ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့ရှိ ဝိတိုရိယဆေးရုံ၌ အဆုတ်ထဲပိုးဝင်သဖြင့် ICU အရေးပေါ်ခန်းတွင် ဆေးကုသမှုခံယူနေရင်း ည ၈ နာရီဝန်းကျင်တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ကွယ်လွန်ချိန်တွင် အသက် ၆၆ နှစ်ဖြစ်သည်။<ref name="DVBKaizarDeath2026"/><ref name="BBC ကိုင်ဇာ စျာပန"/>တေးသံရှင် ကိုင်ဇာ၏ ဈာပနကို ဩဂုတ် ၂၄ ရက် နေ့လယ်ပိုင်းတွင်  [[ရေဝေးသုသာန်]] ၌ ကျင်းပခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=နိုင်ငံကျော် စတီရီယိုတေးသံရှင် ကိုင်ဇာ၏ ဈာပနအခမ်းအနားကျင်းပ (ဓာတ်ပုံ) |url=https://burmese.dvb.no/post/511947 |access-date=2026-08-24 |website=DVB Burmese |language=my}}</ref> == ထွက်ရှိခဲ့သော တေးအယ်လ်ဘမ်များ == ကိုင်ဇာ၏ ထင်ရှားသော တေးအယ်လ်ဘမ်များတွင် အောက်ပါတို့ဖြစ်သည်။<ref name="DVBKaizar2019"/><ref name="VOM ကိုင်ဇာ ကွယ်လွန်">{{cite news |title=တေးရေး၊ တေးဆို ကိုင်ဇာ ကွယ်လွန် |url=https://voiceofmyanmarnews.com/news/2026/08/23/%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%81%8A-%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%86%E1%80%AD%E1%80%AF-%E1%80%80%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%87%E1%80%AC-%E1%80%80/ |work=Voice of Myanmar |language=my |date=၂၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref> {{div col|colwidth=20em}} # ''အကျည်းတန်၏ အထီးကျန်အတ္ထုပ္ပတ္တိ'' (၁၉၇၇) # ''အလွမ်း'' (၁၉၇၈) # ''အနမ်းပန်း'' (၁၉၇၉) (မေဆွိနှင့် တွဲဖက်) # ''သီချင်းရှင်ကိုကြင်နာပါ'' # ''မနိုးပါစေနဲ့ မိုးရယ်'' (၁၉၈၀) # ''နောက်တစ်ခေါက်လောက်ထပ်ပြောပါ'' (၁၉၈၁) # ''တူနှစ်ကိုယ်တိုင်းပြည်'' (၁၉၈၃) (မေဆွိနှင့် တွဲဖက်) # ''အိပ်မက်များကို တီထွင်သူ'' (၁၉၈၅) # ''မောင့်ဒေဝစ္ဆရာ'' (၁၉၈၈) # ''လူတွေသိလေ ပိုကောင်းလေ'' (မေဆွိနှင့် တွဲဖက်) # ''ချမ်းလည်းချမ်းတယ် လွမ်းလည်းလွမ်းတယ်'' # ''ကစ္ဆပနဒီလှိုင်းသံ'' # ''မြင်းမိုရ်တောင်တက်သမား'' # ''အချစ်ဆိုသည်မှာ'' # ''မြန်မာပြည်ကိုလွမ်းတယ်'' # ''လွမ်းလိပ်ပြာရဲ့ ကိုယ်ပိုင်သံစဉ်'' # ''နိုင်ငံကျော်'' (၁၉၉၇) # ''ဂီတရာဇဝင် (၁+၂)'' # ''ရာဇဝင်တွင်မယ့်မိုး'' # ''မောင့်ငယ်ဖော်ကို လွမ်းတဲ့ည'' {{div col end}} == ကိုးကား == {{Reflist}} {{Lifetime|၁၉၆၁|၂၀၂၆}} [[ကဏ္ဍ:၁၉၆၁ မွေးဖွားသူများ]] [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၆ ကွယ်လွန်သူများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား အဆိုတော်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ တေးရေးဆရာများ]] 6ymmncx6x04a5b6l1qhjq4enlr8cmdu 1050211 1050080 2026-08-25T09:52:51Z ~2026-39963-61 145736 /* ဘဝဖြတ်သန်းမှု */ 1050211 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ကိုင်ဇာ | image = | caption = ကိုင်ဇာ | birth_name = ညီညီဝင်း | birth_date = {{Birth date|1961|2|18}} | birth_place = [[ထားဝယ်မြို့]] | nationality = မြန်မာ | ethnicity = ထားဝယ်+ဗမာ | occupation = အဆိုတော်၊ [[တေးရေးဆရာ]] | known_for = မြန်မာ့စတီရီယိုဂီတ | father = စိန်ဝင်း | mother = သန်းသန်း | death_date = {{Death date and age|2026|8|22|1961|2|18}} | death_place = [[ရန်ကုန်မြို့]] }} '''ကိုင်ဇာ''' ([[၁၈ ဖေဖော်ဝါရီ]] [[၁၉၆၁]] – [[၂၂ ဩဂုတ်]] [[၂၀၂၆]]) သည် တေးရေးနှင့် အဆိုတော်တစ်ဦးဖြစ်သည်။ <ref name="DVBKaizar2019">{{cite web |url=https://burmese.dvb.no/post/357431 |title=ကိုင်ဇာ တကိုယ်တော်တေးဂီတဖျော်ဖြေပွဲ ရန်ကုန်တွင်ကျင်းပမည် |website=Democratic Voice of Burma (DVB) |publisher=DVB |date=၁၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၉ |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref>၁၉၇၇ ခုနှစ်တွင် ''အကျည်းတန်၏ အထီးကျန်အတ္ထုပ္ပတ္တိ'' တေးစီးရီးဖြင့် စတူဒီယိုဂီတလောကသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်များနှောင်းပိုင်းနှင့် ၁၉၈၀ ပြည့်နှစ်များတွင် မြန်မာ့စတီရီယိုဂီတလောက၌ ထင်ရှားကျော်ကြားလာခဲ့သူ ဖြစ်သည်။<ref name="DVBKaizarDeath2026">{{cite news |title=ဝါရင့် တေးရေး/တေးဆို ကိုင်ဇာ ကွယ်လွန် |url=https://burmese.dvb.no/post/322834 |work=ဒီမိုကရက်တစ်မြန်မာ့အသံ (DVB) |date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ |language=my |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref> ထားဝယ်ရိုးရာ မိုးခေါ်တေးကို ပြန်လည်ဆန်းသစ်ထားသည့် “ရွာလိုက်ပါ…မိုး” အပါအဝင် ထားဝယ်ဒေသအကြောင်း သီချင်းများသည် ကိုင်ဇာက၏ ဂီတဘဝတွင် အထူးထင်ရှားခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ၎င်း၏ ကိုယ်ပိုင်ဟန်ဖြင့် ဖန်တီးသီဆိုခဲ့သော တေးသီချင်းများသည်လည်း ခေတ်တစ်ခေတ်၏ ဂီတလောကတွင် ရေပန်းစား လူကြိုက်များခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Watch |first=Dawei |date=2026-08-23 |title=တေးသံရှင် ကိုင်ဇာ၏ ဈာပန မနက်ဖြန် ကျင်းပမည် |url=https://www.daweiwatch.com/23/08/2026/135607/ |access-date=2026-08-24 |website=Dawei Watch |language=en}}</ref> == ဘဝဖြတ်သန်းမှု == ကိုင်ဇာ၏ အမည်ရင်းမှာ ညီညီဝင်း ဖြစ်သည်။ ကိုင်ဇာကို ၁၉၆၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၈ ရက်နေ့တွင် ထားဝယ်မြို့၌ မွေးဖွားခဲ့ပြီး [[ရန်ကင်းမြို့နယ်]]၊ ရန်ကုန်မြို့တွင်နေထိုင်ခဲ့သည်။ မိဘများမှာ ထားဝယ်လူမျိုးဖြစ်သူ ဖခင် နိုင်ငံတကာရေးရာသတင်းစဉ် (မြန်မာ့အလင်း) အယ်ဒီတာချုပ် ဦးစိန်ဝင်း နှင့် မိခင် ဝါးခယ်မသူ ကျောင်းအုပ်ဆရာမကြီး ဒေါ်သန်းသန်းတို့ဖြစ်သည်။တေးသံရှင် ကိုင်ဇာသည် အနုပညာသွေးပါသော မိသားစုဆွေမျိုးအသိုင်းအဝိုင်းမှ ဆင်းသက်လာသူဖြစ်သည်။ သူ၏ အစ်ကိုဖြစ်သူမှာ တေးရေး ဆီဇာ (ခေါ်) ဦးကိုကိုဝင်း ဖြစ်ပြီး၊ စာရေးဆရာမ သင်းသင်းသာ တို့နှင့်ညီမဝမ်းကွဲ တော်စပ်သူဖြစ်သည်။<ref name="BBC ကိုင်ဇာ စျာပန">{{cite news |title=တေးသံရှင် ကိုင်ဇာရဲ့ စျာပနကို ရေဝေးသုဿာန်မှာ မနက်ဖြန် ပြုလုပ်ဖို့ရှိ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cgr7rqdkrjdo |work=BBC News မြန်မာ |language=my |date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref> ကိုင်ဇာသည် [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]၌ ၁၉၇၉ ခုနှစ်မှ ၁၉၈၈ ခုနှစ်အထိ တက္ကသိုလ်ကျောင်းသားဘဝကို ဖြတ်သန်းခဲ့သည်။ လေးနှစ်တက်ရမည့် တက္ကသိုလ်ပညာရေးကို ဆယ်နှစ်ခန့် တက်ရောက်ခဲ့ပြီး ပထမနှစ်ကို ၁၉၇၉ ခုနှစ်တွင် စတင်တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်က ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်ကို Regional College သုံးခုနှင့် ဝိဇ္ဇာ၊ သိပ္ပံ ပင်မတက္ကသိုလ်ဟူ၍ ခွဲခြားထားရာ ကိုင်ဇာသည် Regional College 2 တွင် တက်ရောက်ခဲ့ပြီး ဒုတိယနှစ်မှစ၍ လှိုင်နယ်မြေတွင် ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ ထို့နောက် ကိုင်ဇာသည် နောက်ဆုံးနှစ် ရူပဗေဒစာမေးပွဲကို မဖြေဆိုခဲ့သဖြင့် ဘွဲ့မရရှိခဲ့ပေ။<ref>{{cite news |title=တေးသံရှင် ကိုင်ဇာ ဦးဆောင် ပြုလုပ်မယ့် "လိမ္မော်ရောင်ကောလိပ် ဂီတည" |url=https://burma.irrawaddy.com/lifestyle/entertainment/2018/09/23/170627.html |work=ဧရာဝတီ |language=my |date=၂၃ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၈ |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref><ref>{{cite web |title=ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် နှစ် (၁၀၀) ပြည့်အထိမ်းအမှတ် အမှတ်တရရင်တွင်းစကားသံများ |url=https://myawady.net.mm/node/5220 |website=Myawady Webportal |language=my |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref> အဆိုတော် [[မေခလာ]] နှင့် ၁၉၈၆ ခုနှစ်တွင် အိမ်ထောင်ကျပြီး ၁၉၉၀ တွင် ကွာရှင်းခဲ့သည်။ သားသမီးမထွန်းကား။ ကွယ်လွန်ချိန်ထိ ရန်ကင်းအိမ်တွင် တစ်ကိုယ်တော် ‌နေ ထိုင်သည်။ == ဂီတဖြတ်သန်းမှု == ကိုင်ဇာသည် ၁၉၇၇ ခုနှစ်တွင် ''အကျည်းတန်၏ အထီးကျန်အတ္ထုပ္ပတ္တိ'' တေးစီးရီးဖြင့် စတူဒီယိုဂီတလောကသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ ထိုနောက် ကိုယ်ပိုင်တေးဂီတအဖွဲ့ Success (ဇိန) နှင့်အတူ တေးသီချင်းများ ဖန်တီးသီဆိုခဲ့ပြီး စတီရီယိုခေတ်ဦး၏ ထင်ရှားသော တေးရေး၊ တေးဆိုတစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref name="DVBKaizarDeath2026">{{cite news |title=ဝါရင့် တေးရေး/တေးဆို ကိုင်ဇာ ကွယ်လွန် |url=https://burmese.dvb.no/post/322834 |work=ဒီမိုကရက်တစ်မြန်မာ့အသံ (DVB) |date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ |language=my |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref>ကိုင်ဇာသည် တေးအယ်လ်ဘမ်ပေါင်း ၂၀ ထွက်ရှိခဲ့ပြီး သီချင်းပုဒ်ရေ ၂၀၀ ကျော် သီဆိုထုတ်ဝေခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=ကိုင်ဇာ တကိုယ်တော်တေးဂီတဖျော်ဖြေပွဲ ရန်ကုန်တွင်ကျင်းပမည် |url=https://burmese.dvb.no/post/322834 |work=ဒီမိုကရက်တစ်မြန်မာ့အသံ (DVB) |language=my |date=၁၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၉ |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref>ကိုင်ဇာ၏ တေးသီချင်းများသည် လူကြီးများသာမက လူငယ်များအကြားတွင်လည်း နှစ်သက်အားပေးခြင်းခံခဲ့ရသည်။ သူ၏ တေးရေးဆရာများတွင် [[စောဘွဲ့မှူး]]၊ [[နိုင်မြန်မာ]]၊ [[စိုးလွင်လွင်]]၊ မောင်မော်ဈာန်နှင့် [[သုခမိန်လှိုင်]] တို့ ပါဝင်သည်။ ကိုင်ဇာသည် အောင်မြင်သော တေးရေးဆရာတစ်ဦးလည်းဖြစ်ပြီး [[မေဆွိ]]၊ [[မေခလာ]] တို့နှင့် စုံတွဲသီချင်းများ သီဆိုခဲ့ပြီး အောင်မြင်ခဲ့သည်။<ref name="DVBKaizar2019"/><ref name="VOM ကိုင်ဇာ ကွယ်လွန်">{{cite news |title=တေးရေး၊ တေးဆို ကိုင်ဇာ ကွယ်လွန် |url=https://voiceofmyanmarnews.com/news/2026/08/23/%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%81%8A-%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%86%E1%80%AD%E1%80%AF-%E1%80%80%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%87%E1%80%AC-%E1%80%80/ |work=Voice of Myanmar |language=my |date=၂၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref>ကိုင်ဇာသည် အဆိုတော်အဖြစ်သာမက တေးရေးဆရာတစ်ဦးအဖြစ်လည်း ထင်ရှားခဲ့သည်။ သူ၏ ဂီတလက်ရာများတွင် ကိုယ်တိုင်ရေးစပ်သီဆိုခဲ့သည့် သီချင်းများအပြင် အခြားတေးရေးဆရာများ ရေးစပ်ပေးခဲ့သည့် သီချင်းများလည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=ဝါရင့် တေးရေး/ တေးဆို ကိုင်ဇာ ကွယ်လွန် |url=https://burmese.dvb.no/post/322834 |work=ဒီမိုကရက်တစ်မြန်မာ့အသံ (DVB) |language=my |date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref> တေးရေးဆရာ နိုင်မြန်မာ ရေးသားသည့် သီချင်းများကိုလည်းသီဆိုခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=မဲဆောက်မြို့မှာကျင်းပတဲ့ ကွယ်လွန်သူ တေးရေးနိုင်မြန်မာ ဂုဏ်ပြုပွဲ |url=https://www.rfa.org/burmese/multimedia/song-writer-naing-myanmar-02102025113043.html |work=Radio Free Asia |language=my |date=၁၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၅ |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref> ၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်တပ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက် [[မြန်မာနိုင်ငံ ဂီတအစည်းအရုံး|မြန်မာနိုင်ငံဂီတအစည်းအရုံး]] (ဗဟို) ယာယီအမှုဆောင်အဖွဲ့တွင် ကိုင်ဇာအား ဥက္ကဋ္ဌတာဝန် ပေးအပ်ခဲ့သည်။ သို့သော် ကိုင်ဇာက ကျန်းမာရေးအခြေအနေကြောင့် တာဝန်ထမ်းဆောင်နိုင်ခြင်းမရှိကြောင်း နုတ်ထွက်စာတင်ခဲ့ပြီး အဆိုပါရာထူးမှ နုတ်ထွက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=အဆိုတော် ကိုင်ဇာ ကျန်းမာရေးကြောင့် ဥက္ကဋ္ဌတာဝန် ထမ်းဆောင်မည် မဟုတ် |url=https://burma.irrawaddy.com/lifestyle/entertainment/2021/06/04/242526.html |work=ဧရာဝတီ |date=၄ ဇွန် ၂၀၂၁ |language=my |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref><ref>{{cite news |title=စစ်အုပ်စုဩဇာခံ ဂီတအစည်းအရုံးတွင် ပါဝင်ခြင်းမရှိဟု ဂီတအနုပညာရှင်များ ထုတ်ပြန် |url=https://burmese.dvb.no/post/468084 |work=ဒီမိုကရက်တစ်မြန်မာ့အသံ (DVB) |date=၄ ဇွန် ၂၀၂၁ |language=my |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref> == ဘဝနိဂုံး == ကိုင်ဇာသည် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၂၂ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့ရှိ ဝိတိုရိယဆေးရုံ၌ အဆုတ်ထဲပိုးဝင်သဖြင့် ICU အရေးပေါ်ခန်းတွင် ဆေးကုသမှုခံယူနေရင်း ည ၈ နာရီဝန်းကျင်တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ကွယ်လွန်ချိန်တွင် အသက် ၆၆ နှစ်ဖြစ်သည်။<ref name="DVBKaizarDeath2026"/><ref name="BBC ကိုင်ဇာ စျာပန"/>တေးသံရှင် ကိုင်ဇာ၏ ဈာပနကို ဩဂုတ် ၂၄ ရက် နေ့လယ်ပိုင်းတွင်  [[ရေဝေးသုသာန်]] ၌ ကျင်းပခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=နိုင်ငံကျော် စတီရီယိုတေးသံရှင် ကိုင်ဇာ၏ ဈာပနအခမ်းအနားကျင်းပ (ဓာတ်ပုံ) |url=https://burmese.dvb.no/post/511947 |access-date=2026-08-24 |website=DVB Burmese |language=my}}</ref> == ထွက်ရှိခဲ့သော တေးအယ်လ်ဘမ်များ == ကိုင်ဇာ၏ ထင်ရှားသော တေးအယ်လ်ဘမ်များတွင် အောက်ပါတို့ဖြစ်သည်။<ref name="DVBKaizar2019"/><ref name="VOM ကိုင်ဇာ ကွယ်လွန်">{{cite news |title=တေးရေး၊ တေးဆို ကိုင်ဇာ ကွယ်လွန် |url=https://voiceofmyanmarnews.com/news/2026/08/23/%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%81%8A-%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%86%E1%80%AD%E1%80%AF-%E1%80%80%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%87%E1%80%AC-%E1%80%80/ |work=Voice of Myanmar |language=my |date=၂၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref> {{div col|colwidth=20em}} # ''အကျည်းတန်၏ အထီးကျန်အတ္ထုပ္ပတ္တိ'' (၁၉၇၇) # ''အလွမ်း'' (၁၉၇၈) # ''အနမ်းပန်း'' (၁၉၇၉) (မေဆွိနှင့် တွဲဖက်) # ''သီချင်းရှင်ကိုကြင်နာပါ'' # ''မနိုးပါစေနဲ့ မိုးရယ်'' (၁၉၈၀) # ''နောက်တစ်ခေါက်လောက်ထပ်ပြောပါ'' (၁၉၈၁) # ''တူနှစ်ကိုယ်တိုင်းပြည်'' (၁၉၈၃) (မေဆွိနှင့် တွဲဖက်) # ''အိပ်မက်များကို တီထွင်သူ'' (၁၉၈၅) # ''မောင့်ဒေဝစ္ဆရာ'' (၁၉၈၈) # ''လူတွေသိလေ ပိုကောင်းလေ'' (မေဆွိနှင့် တွဲဖက်) # ''ချမ်းလည်းချမ်းတယ် လွမ်းလည်းလွမ်းတယ်'' # ''ကစ္ဆပနဒီလှိုင်းသံ'' # ''မြင်းမိုရ်တောင်တက်သမား'' # ''အချစ်ဆိုသည်မှာ'' # ''မြန်မာပြည်ကိုလွမ်းတယ်'' # ''လွမ်းလိပ်ပြာရဲ့ ကိုယ်ပိုင်သံစဉ်'' # ''နိုင်ငံကျော်'' (၁၉၉၇) # ''ဂီတရာဇဝင် (၁+၂)'' # ''ရာဇဝင်တွင်မယ့်မိုး'' # ''မောင့်ငယ်ဖော်ကို လွမ်းတဲ့ည'' {{div col end}} == ကိုးကား == {{Reflist}} {{Lifetime|၁၉၆၁|၂၀၂၆}} [[ကဏ္ဍ:၁၉၆၁ မွေးဖွားသူများ]] [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၆ ကွယ်လွန်သူများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား အဆိုတော်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ တေးရေးဆရာများ]] ehk1sdfpv7t37jxerqu5ihlom932pbe 1050212 1050211 2026-08-25T09:54:50Z ~2026-39963-61 145736 /* ဘဝဖြတ်သန်းမှု */ 1050212 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ကိုင်ဇာ | image = | caption = ကိုင်ဇာ | birth_name = ညီညီဝင်း | birth_date = {{Birth date|1961|2|18}} | birth_place = [[ထားဝယ်မြို့]] | nationality = မြန်မာ | ethnicity = ထားဝယ်+ဗမာ | occupation = အဆိုတော်၊ [[တေးရေးဆရာ]] | known_for = မြန်မာ့စတီရီယိုဂီတ | father = စိန်ဝင်း | mother = သန်းသန်း | death_date = {{Death date and age|2026|8|22|1961|2|18}} | death_place = [[ရန်ကုန်မြို့]] }} '''ကိုင်ဇာ''' ([[၁၈ ဖေဖော်ဝါရီ]] [[၁၉၆၁]] – [[၂၂ ဩဂုတ်]] [[၂၀၂၆]]) သည် တေးရေးနှင့် အဆိုတော်တစ်ဦးဖြစ်သည်။ <ref name="DVBKaizar2019">{{cite web |url=https://burmese.dvb.no/post/357431 |title=ကိုင်ဇာ တကိုယ်တော်တေးဂီတဖျော်ဖြေပွဲ ရန်ကုန်တွင်ကျင်းပမည် |website=Democratic Voice of Burma (DVB) |publisher=DVB |date=၁၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၉ |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref>၁၉၇၇ ခုနှစ်တွင် ''အကျည်းတန်၏ အထီးကျန်အတ္ထုပ္ပတ္တိ'' တေးစီးရီးဖြင့် စတူဒီယိုဂီတလောကသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်များနှောင်းပိုင်းနှင့် ၁၉၈၀ ပြည့်နှစ်များတွင် မြန်မာ့စတီရီယိုဂီတလောက၌ ထင်ရှားကျော်ကြားလာခဲ့သူ ဖြစ်သည်။<ref name="DVBKaizarDeath2026">{{cite news |title=ဝါရင့် တေးရေး/တေးဆို ကိုင်ဇာ ကွယ်လွန် |url=https://burmese.dvb.no/post/322834 |work=ဒီမိုကရက်တစ်မြန်မာ့အသံ (DVB) |date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ |language=my |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref> ထားဝယ်ရိုးရာ မိုးခေါ်တေးကို ပြန်လည်ဆန်းသစ်ထားသည့် “ရွာလိုက်ပါ…မိုး” အပါအဝင် ထားဝယ်ဒေသအကြောင်း သီချင်းများသည် ကိုင်ဇာက၏ ဂီတဘဝတွင် အထူးထင်ရှားခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ၎င်း၏ ကိုယ်ပိုင်ဟန်ဖြင့် ဖန်တီးသီဆိုခဲ့သော တေးသီချင်းများသည်လည်း ခေတ်တစ်ခေတ်၏ ဂီတလောကတွင် ရေပန်းစား လူကြိုက်များခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Watch |first=Dawei |date=2026-08-23 |title=တေးသံရှင် ကိုင်ဇာ၏ ဈာပန မနက်ဖြန် ကျင်းပမည် |url=https://www.daweiwatch.com/23/08/2026/135607/ |access-date=2026-08-24 |website=Dawei Watch |language=en}}</ref> == ဘဝဖြတ်သန်းမှု == ကိုင်ဇာ၏ အမည်ရင်းမှာ ညီညီဝင်း ဖြစ်သည်။ ကိုင်ဇာကို ၁၉၆၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၈ ရက်နေ့တွင် [[ထားဝယ်မြို့]]၌ မွေးဖွားခဲ့ပြီး [[ရန်ကင်းမြို့နယ်]]၊ [[ရန်ကုန်မြို့]]တွင်နေထိုင်ခဲ့သည်။ မိဘများမှာ ထားဝယ်လူမျိုးဖြစ်သူ ဖခင် နိုင်ငံတကာရေးရာသတင်းစဉ် (မြန်မာ့အလင်း) အယ်ဒီတာချုပ် ဦးစိန်ဝင်း နှင့် မိခင် [[ဝါးခယ်မမြို့|ဝါးခယ်မ]]သူ ကျောင်းအုပ်ဆရာမကြီး ဒေါ်သန်းသန်းတို့ဖြစ်သည်။တေးသံရှင် ကိုင်ဇာသည် အနုပညာသွေးပါသော မိသားစုဆွေမျိုးအသိုင်းအဝိုင်းမှ ဆင်းသက်လာသူဖြစ်သည်။ သူ၏ အစ်ကိုဖြစ်သူမှာ တေးရေး ဆီဇာ (ခေါ်) ဦးကိုကိုဝင်း ဖြစ်ပြီး၊ စာရေးဆရာမ သင်းသင်းသာ မှာ ညီမဝမ်းကွဲ တော်စပ်သည်။<ref name="BBC ကိုင်ဇာ စျာပန">{{cite news |title=တေးသံရှင် ကိုင်ဇာရဲ့ စျာပနကို ရေဝေးသုဿာန်မှာ မနက်ဖြန် ပြုလုပ်ဖို့ရှိ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cgr7rqdkrjdo |work=BBC News မြန်မာ |language=my |date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref> ကိုင်ဇာသည် [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]၌ ၁၉၇၉ ခုနှစ်မှ ၁၉၈၈ ခုနှစ်အထိ တက္ကသိုလ်ကျောင်းသားဘဝကို ဖြတ်သန်းခဲ့သည်။ လေးနှစ်တက်ရမည့် တက္ကသိုလ်ပညာရေးကို ဆယ်နှစ်ခန့် တက်ရောက်ခဲ့ပြီး ပထမနှစ်ကို ၁၉၇၉ ခုနှစ်တွင် စတင်တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်က ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်ကို Regional College သုံးခုနှင့် ဝိဇ္ဇာ၊ သိပ္ပံ ပင်မတက္ကသိုလ်ဟူ၍ ခွဲခြားထားရာ ကိုင်ဇာသည် Regional College 2 တွင် တက်ရောက်ခဲ့ပြီး ဒုတိယနှစ်မှစ၍ လှိုင်နယ်မြေတွင် ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ ထို့နောက် ကိုင်ဇာသည် နောက်ဆုံးနှစ် ရူပဗေဒစာမေးပွဲကို မဖြေဆိုခဲ့သဖြင့် ဘွဲ့မရရှိခဲ့ပေ။<ref>{{cite news |title=တေးသံရှင် ကိုင်ဇာ ဦးဆောင် ပြုလုပ်မယ့် "လိမ္မော်ရောင်ကောလိပ် ဂီတည" |url=https://burma.irrawaddy.com/lifestyle/entertainment/2018/09/23/170627.html |work=ဧရာဝတီ |language=my |date=၂၃ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၈ |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref><ref>{{cite web |title=ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် နှစ် (၁၀၀) ပြည့်အထိမ်းအမှတ် အမှတ်တရရင်တွင်းစကားသံများ |url=https://myawady.net.mm/node/5220 |website=Myawady Webportal |language=my |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref> အဆိုတော် [[မေခလာ]] နှင့် ၁၉၈၆ ခုနှစ်တွင် အိမ်ထောင်ကျပြီး ၁၉၉၀ တွင် ကွာရှင်းခဲ့သည်။ သားသမီးမထွန်းကား။ ကွယ်လွန်ချိန်ထိ ရန်ကင်းအိမ်တွင် တစ်ကိုယ်တော် ‌နေ ထိုင်သည်။ == ဂီတဖြတ်သန်းမှု == ကိုင်ဇာသည် ၁၉၇၇ ခုနှစ်တွင် ''အကျည်းတန်၏ အထီးကျန်အတ္ထုပ္ပတ္တိ'' တေးစီးရီးဖြင့် စတူဒီယိုဂီတလောကသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ ထိုနောက် ကိုယ်ပိုင်တေးဂီတအဖွဲ့ Success (ဇိန) နှင့်အတူ တေးသီချင်းများ ဖန်တီးသီဆိုခဲ့ပြီး စတီရီယိုခေတ်ဦး၏ ထင်ရှားသော တေးရေး၊ တေးဆိုတစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref name="DVBKaizarDeath2026">{{cite news |title=ဝါရင့် တေးရေး/တေးဆို ကိုင်ဇာ ကွယ်လွန် |url=https://burmese.dvb.no/post/322834 |work=ဒီမိုကရက်တစ်မြန်မာ့အသံ (DVB) |date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ |language=my |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref>ကိုင်ဇာသည် တေးအယ်လ်ဘမ်ပေါင်း ၂၀ ထွက်ရှိခဲ့ပြီး သီချင်းပုဒ်ရေ ၂၀၀ ကျော် သီဆိုထုတ်ဝေခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=ကိုင်ဇာ တကိုယ်တော်တေးဂီတဖျော်ဖြေပွဲ ရန်ကုန်တွင်ကျင်းပမည် |url=https://burmese.dvb.no/post/322834 |work=ဒီမိုကရက်တစ်မြန်မာ့အသံ (DVB) |language=my |date=၁၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၉ |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref>ကိုင်ဇာ၏ တေးသီချင်းများသည် လူကြီးများသာမက လူငယ်များအကြားတွင်လည်း နှစ်သက်အားပေးခြင်းခံခဲ့ရသည်။ သူ၏ တေးရေးဆရာများတွင် [[စောဘွဲ့မှူး]]၊ [[နိုင်မြန်မာ]]၊ [[စိုးလွင်လွင်]]၊ မောင်မော်ဈာန်နှင့် [[သုခမိန်လှိုင်]] တို့ ပါဝင်သည်။ ကိုင်ဇာသည် အောင်မြင်သော တေးရေးဆရာတစ်ဦးလည်းဖြစ်ပြီး [[မေဆွိ]]၊ [[မေခလာ]] တို့နှင့် စုံတွဲသီချင်းများ သီဆိုခဲ့ပြီး အောင်မြင်ခဲ့သည်။<ref name="DVBKaizar2019"/><ref name="VOM ကိုင်ဇာ ကွယ်လွန်">{{cite news |title=တေးရေး၊ တေးဆို ကိုင်ဇာ ကွယ်လွန် |url=https://voiceofmyanmarnews.com/news/2026/08/23/%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%81%8A-%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%86%E1%80%AD%E1%80%AF-%E1%80%80%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%87%E1%80%AC-%E1%80%80/ |work=Voice of Myanmar |language=my |date=၂၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref>ကိုင်ဇာသည် အဆိုတော်အဖြစ်သာမက တေးရေးဆရာတစ်ဦးအဖြစ်လည်း ထင်ရှားခဲ့သည်။ သူ၏ ဂီတလက်ရာများတွင် ကိုယ်တိုင်ရေးစပ်သီဆိုခဲ့သည့် သီချင်းများအပြင် အခြားတေးရေးဆရာများ ရေးစပ်ပေးခဲ့သည့် သီချင်းများလည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=ဝါရင့် တေးရေး/ တေးဆို ကိုင်ဇာ ကွယ်လွန် |url=https://burmese.dvb.no/post/322834 |work=ဒီမိုကရက်တစ်မြန်မာ့အသံ (DVB) |language=my |date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref> တေးရေးဆရာ နိုင်မြန်မာ ရေးသားသည့် သီချင်းများကိုလည်းသီဆိုခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=မဲဆောက်မြို့မှာကျင်းပတဲ့ ကွယ်လွန်သူ တေးရေးနိုင်မြန်မာ ဂုဏ်ပြုပွဲ |url=https://www.rfa.org/burmese/multimedia/song-writer-naing-myanmar-02102025113043.html |work=Radio Free Asia |language=my |date=၁၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၅ |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref> ၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်တပ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက် [[မြန်မာနိုင်ငံ ဂီတအစည်းအရုံး|မြန်မာနိုင်ငံဂီတအစည်းအရုံး]] (ဗဟို) ယာယီအမှုဆောင်အဖွဲ့တွင် ကိုင်ဇာအား ဥက္ကဋ္ဌတာဝန် ပေးအပ်ခဲ့သည်။ သို့သော် ကိုင်ဇာက ကျန်းမာရေးအခြေအနေကြောင့် တာဝန်ထမ်းဆောင်နိုင်ခြင်းမရှိကြောင်း နုတ်ထွက်စာတင်ခဲ့ပြီး အဆိုပါရာထူးမှ နုတ်ထွက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=အဆိုတော် ကိုင်ဇာ ကျန်းမာရေးကြောင့် ဥက္ကဋ္ဌတာဝန် ထမ်းဆောင်မည် မဟုတ် |url=https://burma.irrawaddy.com/lifestyle/entertainment/2021/06/04/242526.html |work=ဧရာဝတီ |date=၄ ဇွန် ၂၀၂၁ |language=my |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref><ref>{{cite news |title=စစ်အုပ်စုဩဇာခံ ဂီတအစည်းအရုံးတွင် ပါဝင်ခြင်းမရှိဟု ဂီတအနုပညာရှင်များ ထုတ်ပြန် |url=https://burmese.dvb.no/post/468084 |work=ဒီမိုကရက်တစ်မြန်မာ့အသံ (DVB) |date=၄ ဇွန် ၂၀၂၁ |language=my |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref> == ဘဝနိဂုံး == ကိုင်ဇာသည် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၂၂ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့ရှိ ဝိတိုရိယဆေးရုံ၌ အဆုတ်ထဲပိုးဝင်သဖြင့် ICU အရေးပေါ်ခန်းတွင် ဆေးကုသမှုခံယူနေရင်း ည ၈ နာရီဝန်းကျင်တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ကွယ်လွန်ချိန်တွင် အသက် ၆၆ နှစ်ဖြစ်သည်။<ref name="DVBKaizarDeath2026"/><ref name="BBC ကိုင်ဇာ စျာပန"/>တေးသံရှင် ကိုင်ဇာ၏ ဈာပနကို ဩဂုတ် ၂၄ ရက် နေ့လယ်ပိုင်းတွင်  [[ရေဝေးသုသာန်]] ၌ ကျင်းပခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=နိုင်ငံကျော် စတီရီယိုတေးသံရှင် ကိုင်ဇာ၏ ဈာပနအခမ်းအနားကျင်းပ (ဓာတ်ပုံ) |url=https://burmese.dvb.no/post/511947 |access-date=2026-08-24 |website=DVB Burmese |language=my}}</ref> == ထွက်ရှိခဲ့သော တေးအယ်လ်ဘမ်များ == ကိုင်ဇာ၏ ထင်ရှားသော တေးအယ်လ်ဘမ်များတွင် အောက်ပါတို့ဖြစ်သည်။<ref name="DVBKaizar2019"/><ref name="VOM ကိုင်ဇာ ကွယ်လွန်">{{cite news |title=တေးရေး၊ တေးဆို ကိုင်ဇာ ကွယ်လွန် |url=https://voiceofmyanmarnews.com/news/2026/08/23/%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%81%8A-%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%86%E1%80%AD%E1%80%AF-%E1%80%80%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%87%E1%80%AC-%E1%80%80/ |work=Voice of Myanmar |language=my |date=၂၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref> {{div col|colwidth=20em}} # ''အကျည်းတန်၏ အထီးကျန်အတ္ထုပ္ပတ္တိ'' (၁၉၇၇) # ''အလွမ်း'' (၁၉၇၈) # ''အနမ်းပန်း'' (၁၉၇၉) (မေဆွိနှင့် တွဲဖက်) # ''သီချင်းရှင်ကိုကြင်နာပါ'' # ''မနိုးပါစေနဲ့ မိုးရယ်'' (၁၉၈၀) # ''နောက်တစ်ခေါက်လောက်ထပ်ပြောပါ'' (၁၉၈၁) # ''တူနှစ်ကိုယ်တိုင်းပြည်'' (၁၉၈၃) (မေဆွိနှင့် တွဲဖက်) # ''အိပ်မက်များကို တီထွင်သူ'' (၁၉၈၅) # ''မောင့်ဒေဝစ္ဆရာ'' (၁၉၈၈) # ''လူတွေသိလေ ပိုကောင်းလေ'' (မေဆွိနှင့် တွဲဖက်) # ''ချမ်းလည်းချမ်းတယ် လွမ်းလည်းလွမ်းတယ်'' # ''ကစ္ဆပနဒီလှိုင်းသံ'' # ''မြင်းမိုရ်တောင်တက်သမား'' # ''အချစ်ဆိုသည်မှာ'' # ''မြန်မာပြည်ကိုလွမ်းတယ်'' # ''လွမ်းလိပ်ပြာရဲ့ ကိုယ်ပိုင်သံစဉ်'' # ''နိုင်ငံကျော်'' (၁၉၉၇) # ''ဂီတရာဇဝင် (၁+၂)'' # ''ရာဇဝင်တွင်မယ့်မိုး'' # ''မောင့်ငယ်ဖော်ကို လွမ်းတဲ့ည'' {{div col end}} == ကိုးကား == {{Reflist}} {{Lifetime|၁၉၆၁|၂၀၂၆}} [[ကဏ္ဍ:၁၉၆၁ မွေးဖွားသူများ]] [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၆ ကွယ်လွန်သူများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား အဆိုတော်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ တေးရေးဆရာများ]] ctmhtpxxk36f9dmk62nusds8jjcvu3i 1050213 1050212 2026-08-25T10:02:46Z ~2026-39963-61 145736 1050213 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ကိုင်ဇာ | image = | caption = ကိုင်ဇာ | birth_name = ညီညီဝင်း | birth_date = {{Birth date|1961|2|18}} | birth_place = [[ထားဝယ်မြို့]] | nationality = မြန်မာ | ethnicity = ထားဝယ်+ဗမာ | occupation = အဆိုတော်၊ [[တေးရေးဆရာ]] | known_for = မြန်မာ့စတီရီယိုဂီတ | father = စိန်ဝင်း | mother = သန်းသန်း | death_date = {{Death date and age|2026|8|22|1961|2|18}} | death_place = [[ရန်ကုန်မြို့]] }} '''ကိုင်ဇာ''' ([[၁၈ ဖေဖော်ဝါရီ]] [[၁၉၆၁]] – [[၂၂ ဩဂုတ်]] [[၂၀၂၆]]) သည် တေးရေးနှင့် အဆိုတော်တစ်ဦးဖြစ်သည်။ <ref name="DVBKaizar2019">{{cite web |url=https://burmese.dvb.no/post/357431 |title=ကိုင်ဇာ တကိုယ်တော်တေးဂီတဖျော်ဖြေပွဲ ရန်ကုန်တွင်ကျင်းပမည် |website=Democratic Voice of Burma (DVB) |publisher=DVB |date=၁၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၉ |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref>၁၉၇၇ ခုနှစ်တွင် ''အကျည်းတန်၏ အထီးကျန်အတ္ထုပ္ပတ္တိ'' တေးစီးရီးဖြင့် စတူဒီယိုဂီတလောကသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်များနှောင်းပိုင်းနှင့် ၁၉၈၀ ပြည့်နှစ်များတွင် မြန်မာ့စတီရီယိုဂီတလောက၌ ထင်ရှားကျော်ကြားလာခဲ့သူ ဖြစ်သည်။<ref name="DVBKaizarDeath2026">{{cite news |title=ဝါရင့် တေးရေး/တေးဆို ကိုင်ဇာ ကွယ်လွန် |url=https://burmese.dvb.no/post/322834 |work=ဒီမိုကရက်တစ်မြန်မာ့အသံ (DVB) |date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ |language=my |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref> ထားဝယ်ရိုးရာ မိုးခေါ်တေးကို ပြန်လည်ဆန်းသစ်ထားသည့် “ရွာလိုက်ပါ…မိုး” အပါအဝင် ထားဝယ်ဒေသအကြောင်း သီချင်းများသည် ကိုင်ဇာက၏ ဂီတဘဝတွင် အထူးထင်ရှားခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ၎င်း၏ ကိုယ်ပိုင်ဟန်ဖြင့် ဖန်တီးသီဆိုခဲ့သော တေးသီချင်းများသည်လည်း ခေတ်တစ်ခေတ်၏ ဂီတလောကတွင် ရေပန်းစား လူကြိုက်များခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Watch |first=Dawei |date=2026-08-23 |title=တေးသံရှင် ကိုင်ဇာ၏ ဈာပန မနက်ဖြန် ကျင်းပမည် |url=https://www.daweiwatch.com/23/08/2026/135607/ |access-date=2026-08-24 |website=Dawei Watch |language=en}}</ref> == ဘဝဖြတ်သန်းမှု == ကိုင်ဇာ၏ အမည်ရင်းမှာ ညီညီဝင်း ဖြစ်သည်။ ကိုင်ဇာကို ၁၉၆၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၈ ရက်နေ့တွင် [[ထားဝယ်မြို့]]၌ မွေးဖွားခဲ့ပြီး [[ရန်ကင်းမြို့နယ်]]၊ [[ရန်ကုန်မြို့]]တွင်နေထိုင်ခဲ့သည်။ မိဘများမှာ ထားဝယ်လူမျိုးဖြစ်သူ ဖခင် နိုင်ငံတကာရေးရာသတင်းစဉ် (မြန်မာ့အလင်း) အယ်ဒီတာချုပ် ဦးစိန်ဝင်း နှင့် မိခင် [[ဝါးခယ်မမြို့|ဝါးခယ်မ]]သူ ကျောင်းအုပ်ဆရာမကြီး ဒေါ်သန်းသန်းတို့ဖြစ်သည်။တေးသံရှင် ကိုင်ဇာသည် အနုပညာသွေးပါသော မိသားစုဆွေမျိုးအသိုင်းအဝိုင်းမှ ဆင်းသက်လာသူဖြစ်သည်။ သူ၏ အစ်ကိုဖြစ်သူမှာ တေးရေး ဆီဇာ (ခေါ်) ဦးကိုကိုဝင်း ဖြစ်ပြီး၊ စာရေးဆရာမ သင်းသင်းသာ မှာ ညီမဝမ်းကွဲ တော်စပ်သည်။<ref name="BBC ကိုင်ဇာ စျာပန">{{cite news |title=တေးသံရှင် ကိုင်ဇာရဲ့ စျာပနကို ရေဝေးသုဿာန်မှာ မနက်ဖြန် ပြုလုပ်ဖို့ရှိ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cgr7rqdkrjdo |work=BBC News မြန်မာ |language=my |date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref> ကိုင်ဇာသည် [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]၌ ၁၉၇၉ ခုနှစ်မှ ၁၉၈၈ ခုနှစ်အထိ တက္ကသိုလ်ကျောင်းသားဘဝကို ဖြတ်သန်းခဲ့သည်။ လေးနှစ်တက်ရမည့် တက္ကသိုလ်ပညာရေးကို ဆယ်နှစ်ခန့် တက်ရောက်ခဲ့ပြီး ပထမနှစ်ကို ၁၉၇၉ ခုနှစ်တွင် စတင်တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်က ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်ကို Regional College သုံးခုနှင့် ဝိဇ္ဇာ၊ သိပ္ပံ ပင်မတက္ကသိုလ်ဟူ၍ ခွဲခြားထားရာ ကိုင်ဇာသည် Regional College 2 တွင် တက်ရောက်ခဲ့ပြီး ဒုတိယနှစ်မှစ၍ လှိုင်နယ်မြေတွင် ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ ထို့နောက် ကိုင်ဇာသည် နောက်ဆုံးနှစ် ရူပဗေဒစာမေးပွဲကို မဖြေဆိုခဲ့သဖြင့် ဘွဲ့မရရှိခဲ့ပေ။<ref>{{cite news |title=တေးသံရှင် ကိုင်ဇာ ဦးဆောင် ပြုလုပ်မယ့် "လိမ္မော်ရောင်ကောလိပ် ဂီတည" |url=https://burma.irrawaddy.com/lifestyle/entertainment/2018/09/23/170627.html |work=ဧရာဝတီ |language=my |date=၂၃ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၈ |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref><ref>{{cite web |title=ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် နှစ် (၁၀၀) ပြည့်အထိမ်းအမှတ် အမှတ်တရရင်တွင်းစကားသံများ |url=https://myawady.net.mm/node/5220 |website=Myawady Webportal |language=my |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref> အဆိုတော် [[မေခလာ]] နှင့် ၁၉၈၆ ခုနှစ်တွင် အိမ်ထောင်ကျပြီး ၁၉၉၀ တွင် ကွာရှင်းခဲ့သည်။ သားသမီးမထွန်းကား။ ကွယ်လွန်ချိန်ထိ ရန်ကင်းအိမ်တွင် တစ်ကိုယ်တော် ‌နေ ထိုင်သည်။ == ဂီတဖြတ်သန်းမှု == ကိုင်ဇာသည် ၁၉၇၇ ခုနှစ်တွင် ''အကျည်းတန်၏ အထီးကျန်အတ္ထုပ္ပတ္တိ'' တေးစီးရီးဖြင့် စတူဒီယိုဂီတလောကသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ ထိုနောက် ကိုယ်ပိုင်တေးဂီတအဖွဲ့ Success (ဇိန) နှင့်အတူ တေးသီချင်းများ ဖန်တီးသီဆိုခဲ့ပြီး စတီရီယိုခေတ်ဦး၏ ထင်ရှားသော တေးရေး၊ တေးဆိုတစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref name="DVBKaizarDeath2026">{{cite news |title=ဝါရင့် တေးရေး/တေးဆို ကိုင်ဇာ ကွယ်လွန် |url=https://burmese.dvb.no/post/322834 |work=ဒီမိုကရက်တစ်မြန်မာ့အသံ (DVB) |date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ |language=my |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref>ကိုင်ဇာသည် တေးအယ်လ်ဘမ်ပေါင်း ၂၀ ထွက်ရှိခဲ့ပြီး သီချင်းပုဒ်ရေ ၂၀၀ ကျော် သီဆိုထုတ်ဝေခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=ကိုင်ဇာ တကိုယ်တော်တေးဂီတဖျော်ဖြေပွဲ ရန်ကုန်တွင်ကျင်းပမည် |url=https://burmese.dvb.no/post/322834 |work=ဒီမိုကရက်တစ်မြန်မာ့အသံ (DVB) |language=my |date=၁၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၉ |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref>ကိုင်ဇာ၏ တေးသီချင်းများသည် လူကြီးများသာမက လူငယ်များအကြားတွင်လည်း နှစ်သက်အားပေးခြင်းခံခဲ့ရသည်။ သူ၏ တေးရေးဆရာများတွင် [[စောဘွဲ့မှူး]]၊ [[နိုင်မြန်မာ]]၊ [[စိုးလွင်လွင်]]၊ မောင်မော်ဈာန်နှင့် [[သုခမိန်လှိုင်]] တို့ ပါဝင်သည်။ ကိုင်ဇာသည် အောင်မြင်သော တေးရေးဆရာတစ်ဦးလည်းဖြစ်ပြီး [[မေဆွိ]]၊ [[မေခလာ]] တို့နှင့် စုံတွဲသီချင်းများ သီဆိုခဲ့ပြီး အောင်မြင်ခဲ့သည်။<ref name="DVBKaizar2019"/><ref name="VOM ကိုင်ဇာ ကွယ်လွန်">{{cite news |title=တေးရေး၊ တေးဆို ကိုင်ဇာ ကွယ်လွန် |url=https://voiceofmyanmarnews.com/news/2026/08/23/%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%81%8A-%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%86%E1%80%AD%E1%80%AF-%E1%80%80%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%87%E1%80%AC-%E1%80%80/ |work=Voice of Myanmar |language=my |date=၂၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref>ကိုင်ဇာသည် အဆိုတော်အဖြစ်သာမက တေးရေးဆရာတစ်ဦးအဖြစ်လည်း ထင်ရှားခဲ့သည်။ သူ၏ ဂီတလက်ရာများတွင် ကိုယ်တိုင်ရေးစပ်သီဆိုခဲ့သည့် သီချင်းများအပြင် အခြားတေးရေးဆရာများ ရေးစပ်ပေးခဲ့သည့် သီချင်းများလည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=ဝါရင့် တေးရေး/ တေးဆို ကိုင်ဇာ ကွယ်လွန် |url=https://burmese.dvb.no/post/322834 |work=ဒီမိုကရက်တစ်မြန်မာ့အသံ (DVB) |language=my |date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref> တေးရေးဆရာ နိုင်မြန်မာ ရေးသားသည့် သီချင်းများကိုလည်းသီဆိုခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=မဲဆောက်မြို့မှာကျင်းပတဲ့ ကွယ်လွန်သူ တေးရေးနိုင်မြန်မာ ဂုဏ်ပြုပွဲ |url=https://www.rfa.org/burmese/multimedia/song-writer-naing-myanmar-02102025113043.html |work=Radio Free Asia |language=my |date=၁၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၅ |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref> ၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်တပ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက် [[မြန်မာနိုင်ငံ ဂီတအစည်းအရုံး|မြန်မာနိုင်ငံဂီတအစည်းအရုံး]] (ဗဟို) ယာယီအမှုဆောင်အဖွဲ့တွင် ကိုင်ဇာအား ဥက္ကဋ္ဌတာဝန် ပေးအပ်ခဲ့သည်။ သို့သော် ကိုင်ဇာက ကျန်းမာရေးအခြေအနေကြောင့် တာဝန်ထမ်းဆောင်နိုင်ခြင်းမရှိကြောင်း နုတ်ထွက်စာတင်ခဲ့ပြီး အဆိုပါရာထူးမှ နုတ်ထွက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=အဆိုတော် ကိုင်ဇာ ကျန်းမာရေးကြောင့် ဥက္ကဋ္ဌတာဝန် ထမ်းဆောင်မည် မဟုတ် |url=https://burma.irrawaddy.com/lifestyle/entertainment/2021/06/04/242526.html |work=ဧရာဝတီ |date=၄ ဇွန် ၂၀၂၁ |language=my |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref><ref>{{cite news |title=စစ်အုပ်စုဩဇာခံ ဂီတအစည်းအရုံးတွင် ပါဝင်ခြင်းမရှိဟု ဂီတအနုပညာရှင်များ ထုတ်ပြန် |url=https://burmese.dvb.no/post/468084 |work=ဒီမိုကရက်တစ်မြန်မာ့အသံ (DVB) |date=၄ ဇွန် ၂၀၂၁ |language=my |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref> == ဘဝနိဂုံး == ကိုင်ဇာသည် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၂၂ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့ရှိ ဝိတိုရိယဆေးရုံ၌ အဆုတ်ထဲပိုးဝင်သဖြင့် ICU အရေးပေါ်ခန်းတွင် ဆေးကုသမှုခံယူနေရင်း ည ၈ နာရီဝန်းကျင်တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ကွယ်လွန်ချိန်တွင် အသက် ၆၆ နှစ်ဖြစ်သည်။<ref name="DVBKaizarDeath2026"/><ref name="BBC ကိုင်ဇာ စျာပန"/>တေးသံရှင် ကိုင်ဇာ၏ ဈာပနကို ဩဂုတ် ၂၄ ရက် နေ့လယ်ပိုင်းတွင်  [[ရေဝေးသုသာန်]] ၌ ကျင်းပခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=နိုင်ငံကျော် စတီရီယိုတေးသံရှင် ကိုင်ဇာ၏ ဈာပနအခမ်းအနားကျင်းပ (ဓာတ်ပုံ) |url=https://burmese.dvb.no/post/511947 |access-date=2026-08-24 |website=DVB Burmese |language=my}}</ref> == ထွက်ရှိခဲ့သော တေးအယ်လ်ဘမ်များ == ကိုင်ဇာ၏ ထင်ရှားသော တေးအယ်လ်ဘမ်များတွင် အောက်ပါတို့ဖြစ်သည်။<ref name="DVBKaizar2019"/><ref name="VOM ကိုင်ဇာ ကွယ်လွန်">{{cite news |title=တေးရေး၊ တေးဆို ကိုင်ဇာ ကွယ်လွန် |url=https://voiceofmyanmarnews.com/news/2026/08/23/%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%81%8A-%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%86%E1%80%AD%E1%80%AF-%E1%80%80%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%87%E1%80%AC-%E1%80%80/ |work=Voice of Myanmar |language=my |date=၂၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref> {{div col|colwidth=20em}} # ''[[အကျည်းတန်၏ အထီးကျန်အတ္ထုပ္ပတ္တိ]]'' (၁၉၇၇) # ''အလွမ်း'' (၁၉၇၈) # ''အနမ်းပန်း'' (၁၉၇၉) (မေဆွိနှင့် တွဲဖက်) # ''သီချင်းရှင်ကိုကြင်နာပါ'' # ''မနိုးပါစေနဲ့ မိုးရယ်'' (၁၉၈၀) # ''နောက်တစ်ခေါက်လောက်ထပ်ပြောပါ'' (၁၉၈၁) # ''တူနှစ်ကိုယ်တိုင်းပြည်'' (၁၉၈၃) (မေဆွိနှင့် တွဲဖက်) # ''အိပ်မက်များကို တီထွင်သူ'' (၁၉၈၅) # ''မောင့်ဒေဝစ္ဆရာ'' (၁၉၈၈) # ''လူတွေသိလေ ပိုကောင်းလေ'' (မေဆွိနှင့် တွဲဖက်) # ''ချမ်းလည်းချမ်းတယ် လွမ်းလည်းလွမ်းတယ်'' # ''ကစ္ဆပနဒီလှိုင်းသံ'' # ''မြင်းမိုရ်တောင်တက်သမား'' # ''အချစ်ဆိုသည်မှာ'' # ''မြန်မာပြည်ကိုလွမ်းတယ်'' # ''လွမ်းလိပ်ပြာရဲ့ ကိုယ်ပိုင်သံစဉ်'' # ''နိုင်ငံကျော်'' (၁၉၉၇) # ''ဂီတရာဇဝင် (၁+၂)'' # ''ရာဇဝင်တွင်မယ့်မိုး'' # ''မောင့်ငယ်ဖော်ကို လွမ်းတဲ့ည'' {{div col end}} == ကိုးကား == {{Reflist}} {{Lifetime|၁၉၆၁|၂၀၂၆}} [[ကဏ္ဍ:၁၉၆၁ မွေးဖွားသူများ]] [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၆ ကွယ်လွန်သူများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား အဆိုတော်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ တေးရေးဆရာများ]] 1pv57uv2lub996ynkqfhjpmyg70u5yj 1050269 1050213 2026-08-25T11:25:55Z Kyaw Myo Aung 103978 Undid revision [[Special:Diff/1050212|1050212]] by [[Special:Contributions/~2026-39963-61|~2026-39963-61]] ([[User talk:~2026-39963-61|talk]]) Reversion 1050269 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ကိုင်ဇာ | image = | caption = ကိုင်ဇာ | birth_name = ညီညီဝင်း | birth_date = {{Birth date|1961|2|18}} | birth_place = [[ထားဝယ်မြို့]] | nationality = မြန်မာ | ethnicity = ထားဝယ်+ဗမာ | occupation = အဆိုတော်၊ [[တေးရေးဆရာ]] | known_for = မြန်မာ့စတီရီယိုဂီတ | father = စိန်ဝင်း | mother = သန်းသန်း | death_date = {{Death date and age|2026|8|22|1961|2|18}} | death_place = [[ရန်ကုန်မြို့]] }} '''ကိုင်ဇာ''' ([[၁၈ ဖေဖော်ဝါရီ]] [[၁၉၆၁]] – [[၂၂ ဩဂုတ်]] [[၂၀၂၆]]) သည် တေးရေးနှင့် အဆိုတော်တစ်ဦးဖြစ်သည်။ <ref name="DVBKaizar2019">{{cite web |url=https://burmese.dvb.no/post/357431 |title=ကိုင်ဇာ တကိုယ်တော်တေးဂီတဖျော်ဖြေပွဲ ရန်ကုန်တွင်ကျင်းပမည် |website=Democratic Voice of Burma (DVB) |publisher=DVB |date=၁၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၉ |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref>၁၉၇၇ ခုနှစ်တွင် ''အကျည်းတန်၏ အထီးကျန်အတ္ထုပ္ပတ္တိ'' တေးစီးရီးဖြင့် စတူဒီယိုဂီတလောကသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်များနှောင်းပိုင်းနှင့် ၁၉၈၀ ပြည့်နှစ်များတွင် မြန်မာ့စတီရီယိုဂီတလောက၌ ထင်ရှားကျော်ကြားလာခဲ့သူ ဖြစ်သည်။<ref name="DVBKaizarDeath2026">{{cite news |title=ဝါရင့် တေးရေး/တေးဆို ကိုင်ဇာ ကွယ်လွန် |url=https://burmese.dvb.no/post/322834 |work=ဒီမိုကရက်တစ်မြန်မာ့အသံ (DVB) |date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ |language=my |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref> ထားဝယ်ရိုးရာ မိုးခေါ်တေးကို ပြန်လည်ဆန်းသစ်ထားသည့် “ရွာလိုက်ပါ…မိုး” အပါအဝင် ထားဝယ်ဒေသအကြောင်း သီချင်းများသည် ကိုင်ဇာက၏ ဂီတဘဝတွင် အထူးထင်ရှားခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ၎င်း၏ ကိုယ်ပိုင်ဟန်ဖြင့် ဖန်တီးသီဆိုခဲ့သော တေးသီချင်းများသည်လည်း ခေတ်တစ်ခေတ်၏ ဂီတလောကတွင် ရေပန်းစား လူကြိုက်များခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Watch |first=Dawei |date=2026-08-23 |title=တေးသံရှင် ကိုင်ဇာ၏ ဈာပန မနက်ဖြန် ကျင်းပမည် |url=https://www.daweiwatch.com/23/08/2026/135607/ |access-date=2026-08-24 |website=Dawei Watch |language=en}}</ref> == ဘဝဖြတ်သန်းမှု == ကိုင်ဇာ၏ အမည်ရင်းမှာ ညီညီဝင်း ဖြစ်သည်။ ကိုင်ဇာကို ၁၉၆၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၈ ရက်နေ့တွင် ထားဝယ်မြို့၌ မွေးဖွားခဲ့ပြီး [[ရန်ကင်းမြို့နယ်]]၊ ရန်ကုန်မြို့တွင်နေထိုင်ခဲ့သည်။ မိဘများမှာ ထားဝယ်လူမျိုးဖြစ်သူ ဖခင် နိုင်ငံတကာရေးရာသတင်းစဉ် (မြန်မာ့အလင်း) အယ်ဒီတာချုပ် ဦးစိန်ဝင်း နှင့် မိခင် ဝါးခယ်မသူ ကျောင်းအုပ်ဆရာမကြီး ဒေါ်သန်းသန်းတို့ဖြစ်သည်။တေးသံရှင် ကိုင်ဇာသည် အနုပညာသွေးပါသော မိသားစုဆွေမျိုးအသိုင်းအဝိုင်းမှ ဆင်းသက်လာသူဖြစ်သည်။ သူ၏ အစ်ကိုဖြစ်သူမှာ တေးရေး ဆီဇာ (ခေါ်) ဦးကိုကိုဝင်း ဖြစ်ပြီး၊ စာရေးဆရာမ သင်းသင်းသာ တို့နှင့်ညီမဝမ်းကွဲ တော်စပ်သူဖြစ်သည်။<ref name="BBC ကိုင်ဇာ စျာပန">{{cite news |title=တေးသံရှင် ကိုင်ဇာရဲ့ စျာပနကို ရေဝေးသုဿာန်မှာ မနက်ဖြန် ပြုလုပ်ဖို့ရှိ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cgr7rqdkrjdo |work=BBC News မြန်မာ |language=my |date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref> ကိုင်ဇာသည် [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]၌ ၁၉၇၉ ခုနှစ်မှ ၁၉၈၈ ခုနှစ်အထိ တက္ကသိုလ်ကျောင်းသားဘဝကို ဖြတ်သန်းခဲ့သည်။ လေးနှစ်တက်ရမည့် တက္ကသိုလ်ပညာရေးကို ဆယ်နှစ်ခန့် တက်ရောက်ခဲ့ပြီး ပထမနှစ်ကို ၁၉၇၉ ခုနှစ်တွင် စတင်တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်က ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်ကို Regional College သုံးခုနှင့် ဝိဇ္ဇာ၊ သိပ္ပံ ပင်မတက္ကသိုလ်ဟူ၍ ခွဲခြားထားရာ ကိုင်ဇာသည် Regional College 2 တွင် တက်ရောက်ခဲ့ပြီး ဒုတိယနှစ်မှစ၍ လှိုင်နယ်မြေတွင် ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ ထို့နောက် ကိုင်ဇာသည် နောက်ဆုံးနှစ် ရူပဗေဒစာမေးပွဲကို မဖြေဆိုခဲ့သဖြင့် ဘွဲ့မရရှိခဲ့ပေ။<ref>{{cite news |title=တေးသံရှင် ကိုင်ဇာ ဦးဆောင် ပြုလုပ်မယ့် "လိမ္မော်ရောင်ကောလိပ် ဂီတည" |url=https://burma.irrawaddy.com/lifestyle/entertainment/2018/09/23/170627.html |work=ဧရာဝတီ |language=my |date=၂၃ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၈ |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref><ref>{{cite web |title=ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် နှစ် (၁၀၀) ပြည့်အထိမ်းအမှတ် အမှတ်တရရင်တွင်းစကားသံများ |url=https://myawady.net.mm/node/5220 |website=Myawady Webportal |language=my |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref> အဆိုတော် [[မေခလာ]] နှင့် ၁၉၈၆ ခုနှစ်တွင် အိမ်ထောင်ကျပြီး ၁၉၉၀ တွင် ကွာရှင်းခဲ့သည်။ သားသမီးမထွန်းကား။ ကွယ်လွန်ချိန်ထိ ရန်ကင်းအိမ်တွင် တစ်ကိုယ်တော် ‌နေ ထိုင်သည်။ == ဂီတဖြတ်သန်းမှု == ကိုင်ဇာသည် ၁၉၇၇ ခုနှစ်တွင် ''အကျည်းတန်၏ အထီးကျန်အတ္ထုပ္ပတ္တိ'' တေးစီးရီးဖြင့် စတူဒီယိုဂီတလောကသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ ထိုနောက် ကိုယ်ပိုင်တေးဂီတအဖွဲ့ Success (ဇိန) နှင့်အတူ တေးသီချင်းများ ဖန်တီးသီဆိုခဲ့ပြီး စတီရီယိုခေတ်ဦး၏ ထင်ရှားသော တေးရေး၊ တေးဆိုတစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref name="DVBKaizarDeath2026">{{cite news |title=ဝါရင့် တေးရေး/တေးဆို ကိုင်ဇာ ကွယ်လွန် |url=https://burmese.dvb.no/post/322834 |work=ဒီမိုကရက်တစ်မြန်မာ့အသံ (DVB) |date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ |language=my |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref>ကိုင်ဇာသည် တေးအယ်လ်ဘမ်ပေါင်း ၂၀ ထွက်ရှိခဲ့ပြီး သီချင်းပုဒ်ရေ ၂၀၀ ကျော် သီဆိုထုတ်ဝေခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=ကိုင်ဇာ တကိုယ်တော်တေးဂီတဖျော်ဖြေပွဲ ရန်ကုန်တွင်ကျင်းပမည် |url=https://burmese.dvb.no/post/322834 |work=ဒီမိုကရက်တစ်မြန်မာ့အသံ (DVB) |language=my |date=၁၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၉ |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref>ကိုင်ဇာ၏ တေးသီချင်းများသည် လူကြီးများသာမက လူငယ်များအကြားတွင်လည်း နှစ်သက်အားပေးခြင်းခံခဲ့ရသည်။ သူ၏ တေးရေးဆရာများတွင် [[စောဘွဲ့မှူး]]၊ [[နိုင်မြန်မာ]]၊ [[စိုးလွင်လွင်]]၊ မောင်မော်ဈာန်နှင့် [[သုခမိန်လှိုင်]] တို့ ပါဝင်သည်။ ကိုင်ဇာသည် အောင်မြင်သော တေးရေးဆရာတစ်ဦးလည်းဖြစ်ပြီး [[မေဆွိ]]၊ [[မေခလာ]] တို့နှင့် စုံတွဲသီချင်းများ သီဆိုခဲ့ပြီး အောင်မြင်ခဲ့သည်။<ref name="DVBKaizar2019"/><ref name="VOM ကိုင်ဇာ ကွယ်လွန်">{{cite news |title=တေးရေး၊ တေးဆို ကိုင်ဇာ ကွယ်လွန် |url=https://voiceofmyanmarnews.com/news/2026/08/23/%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%81%8A-%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%86%E1%80%AD%E1%80%AF-%E1%80%80%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%87%E1%80%AC-%E1%80%80/ |work=Voice of Myanmar |language=my |date=၂၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref>ကိုင်ဇာသည် အဆိုတော်အဖြစ်သာမက တေးရေးဆရာတစ်ဦးအဖြစ်လည်း ထင်ရှားခဲ့သည်။ သူ၏ ဂီတလက်ရာများတွင် ကိုယ်တိုင်ရေးစပ်သီဆိုခဲ့သည့် သီချင်းများအပြင် အခြားတေးရေးဆရာများ ရေးစပ်ပေးခဲ့သည့် သီချင်းများလည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=ဝါရင့် တေးရေး/ တေးဆို ကိုင်ဇာ ကွယ်လွန် |url=https://burmese.dvb.no/post/322834 |work=ဒီမိုကရက်တစ်မြန်မာ့အသံ (DVB) |language=my |date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref> တေးရေးဆရာ နိုင်မြန်မာ ရေးသားသည့် သီချင်းများကိုလည်းသီဆိုခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=မဲဆောက်မြို့မှာကျင်းပတဲ့ ကွယ်လွန်သူ တေးရေးနိုင်မြန်မာ ဂုဏ်ပြုပွဲ |url=https://www.rfa.org/burmese/multimedia/song-writer-naing-myanmar-02102025113043.html |work=Radio Free Asia |language=my |date=၁၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၅ |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref> ၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်တပ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက် [[မြန်မာနိုင်ငံ ဂီတအစည်းအရုံး|မြန်မာနိုင်ငံဂီတအစည်းအရုံး]] (ဗဟို) ယာယီအမှုဆောင်အဖွဲ့တွင် ကိုင်ဇာအား ဥက္ကဋ္ဌတာဝန် ပေးအပ်ခဲ့သည်။ သို့သော် ကိုင်ဇာက ကျန်းမာရေးအခြေအနေကြောင့် တာဝန်ထမ်းဆောင်နိုင်ခြင်းမရှိကြောင်း နုတ်ထွက်စာတင်ခဲ့ပြီး အဆိုပါရာထူးမှ နုတ်ထွက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=အဆိုတော် ကိုင်ဇာ ကျန်းမာရေးကြောင့် ဥက္ကဋ္ဌတာဝန် ထမ်းဆောင်မည် မဟုတ် |url=https://burma.irrawaddy.com/lifestyle/entertainment/2021/06/04/242526.html |work=ဧရာဝတီ |date=၄ ဇွန် ၂၀၂၁ |language=my |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref><ref>{{cite news |title=စစ်အုပ်စုဩဇာခံ ဂီတအစည်းအရုံးတွင် ပါဝင်ခြင်းမရှိဟု ဂီတအနုပညာရှင်များ ထုတ်ပြန် |url=https://burmese.dvb.no/post/468084 |work=ဒီမိုကရက်တစ်မြန်မာ့အသံ (DVB) |date=၄ ဇွန် ၂၀၂၁ |language=my |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref> == ဘဝနိဂုံး == ကိုင်ဇာသည် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၂၂ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့ရှိ ဝိတိုရိယဆေးရုံ၌ အဆုတ်ထဲပိုးဝင်သဖြင့် ICU အရေးပေါ်ခန်းတွင် ဆေးကုသမှုခံယူနေရင်း ည ၈ နာရီဝန်းကျင်တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ကွယ်လွန်ချိန်တွင် အသက် ၆၆ နှစ်ဖြစ်သည်။<ref name="DVBKaizarDeath2026"/><ref name="BBC ကိုင်ဇာ စျာပန"/>တေးသံရှင် ကိုင်ဇာ၏ ဈာပနကို ဩဂုတ် ၂၄ ရက် နေ့လယ်ပိုင်းတွင်  [[ရေဝေးသုသာန်]] ၌ ကျင်းပခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=နိုင်ငံကျော် စတီရီယိုတေးသံရှင် ကိုင်ဇာ၏ ဈာပနအခမ်းအနားကျင်းပ (ဓာတ်ပုံ) |url=https://burmese.dvb.no/post/511947 |access-date=2026-08-24 |website=DVB Burmese |language=my}}</ref> == ထွက်ရှိခဲ့သော တေးအယ်လ်ဘမ်များ == ကိုင်ဇာ၏ ထင်ရှားသော တေးအယ်လ်ဘမ်များတွင် အောက်ပါတို့ဖြစ်သည်။<ref name="DVBKaizar2019"/><ref name="VOM ကိုင်ဇာ ကွယ်လွန်">{{cite news |title=တေးရေး၊ တေးဆို ကိုင်ဇာ ကွယ်လွန် |url=https://voiceofmyanmarnews.com/news/2026/08/23/%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%81%8A-%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%86%E1%80%AD%E1%80%AF-%E1%80%80%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%87%E1%80%AC-%E1%80%80/ |work=Voice of Myanmar |language=my |date=၂၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref> {{div col|colwidth=20em}} # ''[[အကျည်းတန်၏ အထီးကျန်အတ္ထုပ္ပတ္တိ]]'' (၁၉၇၇) # ''အလွမ်း'' (၁၉၇၈) # ''အနမ်းပန်း'' (၁၉၇၉) (မေဆွိနှင့် တွဲဖက်) # ''သီချင်းရှင်ကိုကြင်နာပါ'' # ''မနိုးပါစေနဲ့ မိုးရယ်'' (၁၉၈၀) # ''နောက်တစ်ခေါက်လောက်ထပ်ပြောပါ'' (၁၉၈၁) # ''တူနှစ်ကိုယ်တိုင်းပြည်'' (၁၉၈၃) (မေဆွိနှင့် တွဲဖက်) # ''အိပ်မက်များကို တီထွင်သူ'' (၁၉၈၅) # ''မောင့်ဒေဝစ္ဆရာ'' (၁၉၈၈) # ''လူတွေသိလေ ပိုကောင်းလေ'' (မေဆွိနှင့် တွဲဖက်) # ''ချမ်းလည်းချမ်းတယ် လွမ်းလည်းလွမ်းတယ်'' # ''ကစ္ဆပနဒီလှိုင်းသံ'' # ''မြင်းမိုရ်တောင်တက်သမား'' # ''အချစ်ဆိုသည်မှာ'' # ''မြန်မာပြည်ကိုလွမ်းတယ်'' # ''လွမ်းလိပ်ပြာရဲ့ ကိုယ်ပိုင်သံစဉ်'' # ''နိုင်ငံကျော်'' (၁၉၉၇) # ''ဂီတရာဇဝင် (၁+၂)'' # ''ရာဇဝင်တွင်မယ့်မိုး'' # ''မောင့်ငယ်ဖော်ကို လွမ်းတဲ့ည'' {{div col end}} == ကိုးကား == {{Reflist}} {{Lifetime|၁၉၆၁|၂၀၂၆}} [[ကဏ္ဍ:၁၉၆၁ မွေးဖွားသူများ]] [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၆ ကွယ်လွန်သူများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား အဆိုတော်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ တေးရေးဆရာများ]] tfl4eyub0ck36rhtn4jvmzn3v7r0l8t 1050271 1050269 2026-08-25T11:45:50Z Kyaw Myo Aung 103978 /* ဘဝဖြတ်သန်းမှု */ ကိုးကားချက်မရှိ 1050271 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ကိုင်ဇာ | image = | caption = ကိုင်ဇာ | birth_name = ညီညီဝင်း | birth_date = {{Birth date|1961|2|18}} | birth_place = [[ထားဝယ်မြို့]] | nationality = မြန်မာ | ethnicity = ထားဝယ်+ဗမာ | occupation = အဆိုတော်၊ [[တေးရေးဆရာ]] | known_for = မြန်မာ့စတီရီယိုဂီတ | father = စိန်ဝင်း | mother = သန်းသန်း | death_date = {{Death date and age|2026|8|22|1961|2|18}} | death_place = [[ရန်ကုန်မြို့]] }} '''ကိုင်ဇာ''' ([[၁၈ ဖေဖော်ဝါရီ]] [[၁၉၆၁]] – [[၂၂ ဩဂုတ်]] [[၂၀၂၆]]) သည် တေးရေးနှင့် အဆိုတော်တစ်ဦးဖြစ်သည်။ <ref name="DVBKaizar2019">{{cite web |url=https://burmese.dvb.no/post/357431 |title=ကိုင်ဇာ တကိုယ်တော်တေးဂီတဖျော်ဖြေပွဲ ရန်ကုန်တွင်ကျင်းပမည် |website=Democratic Voice of Burma (DVB) |publisher=DVB |date=၁၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၉ |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref>၁၉၇၇ ခုနှစ်တွင် ''အကျည်းတန်၏ အထီးကျန်အတ္ထုပ္ပတ္တိ'' တေးစီးရီးဖြင့် စတူဒီယိုဂီတလောကသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်များနှောင်းပိုင်းနှင့် ၁၉၈၀ ပြည့်နှစ်များတွင် မြန်မာ့စတီရီယိုဂီတလောက၌ ထင်ရှားကျော်ကြားလာခဲ့သူ ဖြစ်သည်။<ref name="DVBKaizarDeath2026">{{cite news |title=ဝါရင့် တေးရေး/တေးဆို ကိုင်ဇာ ကွယ်လွန် |url=https://burmese.dvb.no/post/322834 |work=ဒီမိုကရက်တစ်မြန်မာ့အသံ (DVB) |date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ |language=my |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref> ထားဝယ်ရိုးရာ မိုးခေါ်တေးကို ပြန်လည်ဆန်းသစ်ထားသည့် “ရွာလိုက်ပါ…မိုး” အပါအဝင် ထားဝယ်ဒေသအကြောင်း သီချင်းများသည် ကိုင်ဇာက၏ ဂီတဘဝတွင် အထူးထင်ရှားခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ၎င်း၏ ကိုယ်ပိုင်ဟန်ဖြင့် ဖန်တီးသီဆိုခဲ့သော တေးသီချင်းများသည်လည်း ခေတ်တစ်ခေတ်၏ ဂီတလောကတွင် ရေပန်းစား လူကြိုက်များခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Watch |first=Dawei |date=2026-08-23 |title=တေးသံရှင် ကိုင်ဇာ၏ ဈာပန မနက်ဖြန် ကျင်းပမည် |url=https://www.daweiwatch.com/23/08/2026/135607/ |access-date=2026-08-24 |website=Dawei Watch |language=en}}</ref> == ဘဝဖြတ်သန်းမှု == ကိုင်ဇာ၏ အမည်ရင်းမှာ ညီညီဝင်း ဖြစ်သည်။ ကိုင်ဇာကို ၁၉၆၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၈ ရက်နေ့တွင် ထားဝယ်မြို့၌ မွေးဖွားခဲ့ပြီး [[ရန်ကင်းမြို့နယ်]]၊ ရန်ကုန်မြို့တွင်နေထိုင်ခဲ့သည်။ မိဘများမှာ ထားဝယ်လူမျိုးဖြစ်သူ ဖခင် နိုင်ငံတကာရေးရာသတင်းစဉ် (မြန်မာ့အလင်း) အယ်ဒီတာချုပ် ဦးစိန်ဝင်း နှင့် မိခင် ဝါးခယ်မသူ ကျောင်းအုပ်ဆရာမကြီး ဒေါ်သန်းသန်းတို့ဖြစ်သည်။တေးသံရှင် ကိုင်ဇာသည် အနုပညာသွေးပါသော မိသားစုဆွေမျိုးအသိုင်းအဝိုင်းမှ ဆင်းသက်လာသူဖြစ်သည်။ သူ၏ အစ်ကိုဖြစ်သူမှာ တေးရေး ဆီဇာ (ခေါ်) ဦးကိုကိုဝင်း ဖြစ်ပြီး၊ စာရေးဆရာမ သင်းသင်းသာ တို့နှင့်ညီမဝမ်းကွဲ တော်စပ်သူဖြစ်သည်။<ref name="BBC ကိုင်ဇာ စျာပန">{{cite news |title=တေးသံရှင် ကိုင်ဇာရဲ့ စျာပနကို ရေဝေးသုဿာန်မှာ မနက်ဖြန် ပြုလုပ်ဖို့ရှိ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cgr7rqdkrjdo |work=BBC News မြန်မာ |language=my |date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref> ကိုင်ဇာသည် [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]၌ ၁၉၇၉ ခုနှစ်မှ ၁၉၈၈ ခုနှစ်အထိ တက္ကသိုလ်ကျောင်းသားဘဝကို ဖြတ်သန်းခဲ့သည်။ လေးနှစ်တက်ရမည့် တက္ကသိုလ်ပညာရေးကို ဆယ်နှစ်ခန့် တက်ရောက်ခဲ့ပြီး ပထမနှစ်ကို ၁၉၇၉ ခုနှစ်တွင် စတင်တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်က ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်ကို Regional College သုံးခုနှင့် ဝိဇ္ဇာ၊ သိပ္ပံ ပင်မတက္ကသိုလ်ဟူ၍ ခွဲခြားထားရာ ကိုင်ဇာသည် Regional College 2 တွင် တက်ရောက်ခဲ့ပြီး ဒုတိယနှစ်မှစ၍ လှိုင်နယ်မြေတွင် ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ ထို့နောက် ကိုင်ဇာသည် နောက်ဆုံးနှစ် ရူပဗေဒစာမေးပွဲကို မဖြေဆိုခဲ့သဖြင့် ဘွဲ့မရရှိခဲ့ပေ။<ref>{{cite news |title=တေးသံရှင် ကိုင်ဇာ ဦးဆောင် ပြုလုပ်မယ့် "လိမ္မော်ရောင်ကောလိပ် ဂီတည" |url=https://burma.irrawaddy.com/lifestyle/entertainment/2018/09/23/170627.html |work=ဧရာဝတီ |language=my |date=၂၃ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၈ |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref><ref>{{cite web |title=ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် နှစ် (၁၀၀) ပြည့်အထိမ်းအမှတ် အမှတ်တရရင်တွင်းစကားသံများ |url=https://myawady.net.mm/node/5220 |website=Myawady Webportal |language=my |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref> == ဂီတဖြတ်သန်းမှု == ကိုင်ဇာသည် ၁၉၇၇ ခုနှစ်တွင် ''အကျည်းတန်၏ အထီးကျန်အတ္ထုပ္ပတ္တိ'' တေးစီးရီးဖြင့် စတူဒီယိုဂီတလောကသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ ထိုနောက် ကိုယ်ပိုင်တေးဂီတအဖွဲ့ Success (ဇိန) နှင့်အတူ တေးသီချင်းများ ဖန်တီးသီဆိုခဲ့ပြီး စတီရီယိုခေတ်ဦး၏ ထင်ရှားသော တေးရေး၊ တေးဆိုတစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref name="DVBKaizarDeath2026">{{cite news |title=ဝါရင့် တေးရေး/တေးဆို ကိုင်ဇာ ကွယ်လွန် |url=https://burmese.dvb.no/post/322834 |work=ဒီမိုကရက်တစ်မြန်မာ့အသံ (DVB) |date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ |language=my |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref>ကိုင်ဇာသည် တေးအယ်လ်ဘမ်ပေါင်း ၂၀ ထွက်ရှိခဲ့ပြီး သီချင်းပုဒ်ရေ ၂၀၀ ကျော် သီဆိုထုတ်ဝေခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=ကိုင်ဇာ တကိုယ်တော်တေးဂီတဖျော်ဖြေပွဲ ရန်ကုန်တွင်ကျင်းပမည် |url=https://burmese.dvb.no/post/322834 |work=ဒီမိုကရက်တစ်မြန်မာ့အသံ (DVB) |language=my |date=၁၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၉ |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref>ကိုင်ဇာ၏ တေးသီချင်းများသည် လူကြီးများသာမက လူငယ်များအကြားတွင်လည်း နှစ်သက်အားပေးခြင်းခံခဲ့ရသည်။ သူ၏ တေးရေးဆရာများတွင် [[စောဘွဲ့မှူး]]၊ [[နိုင်မြန်မာ]]၊ [[စိုးလွင်လွင်]]၊ မောင်မော်ဈာန်နှင့် [[သုခမိန်လှိုင်]] တို့ ပါဝင်သည်။ ကိုင်ဇာသည် အောင်မြင်သော တေးရေးဆရာတစ်ဦးလည်းဖြစ်ပြီး [[မေဆွိ]]၊ [[မေခလာ]] တို့နှင့် စုံတွဲသီချင်းများ သီဆိုခဲ့ပြီး အောင်မြင်ခဲ့သည်။<ref name="DVBKaizar2019"/><ref name="VOM ကိုင်ဇာ ကွယ်လွန်">{{cite news |title=တေးရေး၊ တေးဆို ကိုင်ဇာ ကွယ်လွန် |url=https://voiceofmyanmarnews.com/news/2026/08/23/%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%81%8A-%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%86%E1%80%AD%E1%80%AF-%E1%80%80%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%87%E1%80%AC-%E1%80%80/ |work=Voice of Myanmar |language=my |date=၂၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref>ကိုင်ဇာသည် အဆိုတော်အဖြစ်သာမက တေးရေးဆရာတစ်ဦးအဖြစ်လည်း ထင်ရှားခဲ့သည်။ သူ၏ ဂီတလက်ရာများတွင် ကိုယ်တိုင်ရေးစပ်သီဆိုခဲ့သည့် သီချင်းများအပြင် အခြားတေးရေးဆရာများ ရေးစပ်ပေးခဲ့သည့် သီချင်းများလည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=ဝါရင့် တေးရေး/ တေးဆို ကိုင်ဇာ ကွယ်လွန် |url=https://burmese.dvb.no/post/322834 |work=ဒီမိုကရက်တစ်မြန်မာ့အသံ (DVB) |language=my |date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref> တေးရေးဆရာ နိုင်မြန်မာ ရေးသားသည့် သီချင်းများကိုလည်းသီဆိုခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=မဲဆောက်မြို့မှာကျင်းပတဲ့ ကွယ်လွန်သူ တေးရေးနိုင်မြန်မာ ဂုဏ်ပြုပွဲ |url=https://www.rfa.org/burmese/multimedia/song-writer-naing-myanmar-02102025113043.html |work=Radio Free Asia |language=my |date=၁၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၅ |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref> ၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်တပ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက် [[မြန်မာနိုင်ငံ ဂီတအစည်းအရုံး|မြန်မာနိုင်ငံဂီတအစည်းအရုံး]] (ဗဟို) ယာယီအမှုဆောင်အဖွဲ့တွင် ကိုင်ဇာအား ဥက္ကဋ္ဌတာဝန် ပေးအပ်ခဲ့သည်။ သို့သော် ကိုင်ဇာက ကျန်းမာရေးအခြေအနေကြောင့် တာဝန်ထမ်းဆောင်နိုင်ခြင်းမရှိကြောင်း နုတ်ထွက်စာတင်ခဲ့ပြီး အဆိုပါရာထူးမှ နုတ်ထွက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=အဆိုတော် ကိုင်ဇာ ကျန်းမာရေးကြောင့် ဥက္ကဋ္ဌတာဝန် ထမ်းဆောင်မည် မဟုတ် |url=https://burma.irrawaddy.com/lifestyle/entertainment/2021/06/04/242526.html |work=ဧရာဝတီ |date=၄ ဇွန် ၂၀၂၁ |language=my |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref><ref>{{cite news |title=စစ်အုပ်စုဩဇာခံ ဂီတအစည်းအရုံးတွင် ပါဝင်ခြင်းမရှိဟု ဂီတအနုပညာရှင်များ ထုတ်ပြန် |url=https://burmese.dvb.no/post/468084 |work=ဒီမိုကရက်တစ်မြန်မာ့အသံ (DVB) |date=၄ ဇွန် ၂၀၂၁ |language=my |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref> == ဘဝနိဂုံး == ကိုင်ဇာသည် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၂၂ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့ရှိ ဝိတိုရိယဆေးရုံ၌ အဆုတ်ထဲပိုးဝင်သဖြင့် ICU အရေးပေါ်ခန်းတွင် ဆေးကုသမှုခံယူနေရင်း ည ၈ နာရီဝန်းကျင်တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ကွယ်လွန်ချိန်တွင် အသက် ၆၆ နှစ်ဖြစ်သည်။<ref name="DVBKaizarDeath2026"/><ref name="BBC ကိုင်ဇာ စျာပန"/>တေးသံရှင် ကိုင်ဇာ၏ ဈာပနကို ဩဂုတ် ၂၄ ရက် နေ့လယ်ပိုင်းတွင်  [[ရေဝေးသုသာန်]] ၌ ကျင်းပခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=နိုင်ငံကျော် စတီရီယိုတေးသံရှင် ကိုင်ဇာ၏ ဈာပနအခမ်းအနားကျင်းပ (ဓာတ်ပုံ) |url=https://burmese.dvb.no/post/511947 |access-date=2026-08-24 |website=DVB Burmese |language=my}}</ref> == ထွက်ရှိခဲ့သော တေးအယ်လ်ဘမ်များ == ကိုင်ဇာ၏ ထင်ရှားသော တေးအယ်လ်ဘမ်များတွင် အောက်ပါတို့ဖြစ်သည်။<ref name="DVBKaizar2019"/><ref name="VOM ကိုင်ဇာ ကွယ်လွန်">{{cite news |title=တေးရေး၊ တေးဆို ကိုင်ဇာ ကွယ်လွန် |url=https://voiceofmyanmarnews.com/news/2026/08/23/%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%81%8A-%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%86%E1%80%AD%E1%80%AF-%E1%80%80%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%87%E1%80%AC-%E1%80%80/ |work=Voice of Myanmar |language=my |date=၂၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ |access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ }}</ref> {{div col|colwidth=20em}} # ''[[အကျည်းတန်၏ အထီးကျန်အတ္ထုပ္ပတ္တိ]]'' (၁၉၇၇) # ''အလွမ်း'' (၁၉၇၈) # ''အနမ်းပန်း'' (၁၉၇၉) (မေဆွိနှင့် တွဲဖက်) # ''သီချင်းရှင်ကိုကြင်နာပါ'' # ''မနိုးပါစေနဲ့ မိုးရယ်'' (၁၉၈၀) # ''နောက်တစ်ခေါက်လောက်ထပ်ပြောပါ'' (၁၉၈၁) # ''တူနှစ်ကိုယ်တိုင်းပြည်'' (၁၉၈၃) (မေဆွိနှင့် တွဲဖက်) # ''အိပ်မက်များကို တီထွင်သူ'' (၁၉၈၅) # ''မောင့်ဒေဝစ္ဆရာ'' (၁၉၈၈) # ''လူတွေသိလေ ပိုကောင်းလေ'' (မေဆွိနှင့် တွဲဖက်) # ''ချမ်းလည်းချမ်းတယ် လွမ်းလည်းလွမ်းတယ်'' # ''ကစ္ဆပနဒီလှိုင်းသံ'' # ''မြင်းမိုရ်တောင်တက်သမား'' # ''အချစ်ဆိုသည်မှာ'' # ''မြန်မာပြည်ကိုလွမ်းတယ်'' # ''လွမ်းလိပ်ပြာရဲ့ ကိုယ်ပိုင်သံစဉ်'' # ''နိုင်ငံကျော်'' (၁၉၉၇) # ''ဂီတရာဇဝင် (၁+၂)'' # ''ရာဇဝင်တွင်မယ့်မိုး'' # ''မောင့်ငယ်ဖော်ကို လွမ်းတဲ့ည'' {{div col end}} == ကိုးကား == {{Reflist}} {{Lifetime|၁၉၆၁|၂၀၂၆}} [[ကဏ္ဍ:၁၉၆၁ မွေးဖွားသူများ]] [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၆ ကွယ်လွန်သူများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား အဆိုတော်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ တေးရေးဆရာများ]] ef1mdge9ea3tfh801ttbao3976bdc39 0 24349 1050153 1016481 2026-08-25T00:13:31Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1050153 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = အင်္လကာကျော်စွာ ဝတ်မှုံရွှေရည် | image =File:Wutt Hmone Shwe Yi Image.jpg | caption = | birth_date = {{birth date and age|df=yes|1988|8|10}} | birth_place = [[ရန်ကုန်မြို့]]၊ [[မြန်မာနိုင်ငံ]] | nationality = ရှမ်း-မြန်မာ | occupation = သရုပ်ဆောင် မော်ဒယ် | years_active = ၂၀၀၅–လက်ရှိ | height = {{height|ft=5|in=1|m}} | weight = {{convert|101|lb|kg}} | religion = [[ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]] | awards = [[File:အကယ်ဒမီ.gif|10px]] အကောင်းဆုံး အမျိုးသမီးဇာတ်ဆောင်ဆု/ဇာတ်ပို့ဆု (၂၀၁၃၊ ၂၀၁၄၊၂၀၂၄) | website = | nickname = ကစ်ကစ် | background = | }} '''အလင်္ကာကျော်စွာ ဝတ်မှုံရွှေရည်''' သည် မြန်မာနိုင်ငံသား ရုပ်ရှင်မင်းသမီးနှင့် ကြော်ငြာမော်ဒယ်တစ်ဦးဖြစ်သည်။ ချစ်စရာကောင်းသော အမူအရာများကြောင့် လူကြိုက်များသည့် မင်းသမီးတစ်ဦးဖြစ်သည်။ ဝတ်မှုံရွှေရည်ကို ကစ်ကစ် ဟုလည်း လူသိများပါသည်။ <ref name="beautiful model world">Beautiful Model World [http://beautifulmodelworld.com/page.php?p=profile&name=Wutt%20Hmone%20Shwe%20Yi&tag=visit Wut Hmone Shwe Yee Profile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111007115409/http://www.beautifulmodelworld.com/page.php?p=profile&name=Wutt%20Hmone%20Shwe%20Yi&tag=visit |date=7 October 2011 }}</ref> ==ငယ်ဘဝ== ဝတ်မှုံရွှေရည်ကို ဩဂုတ်လ ၁၀ရက်နေ့၊ ၁၉၈၈ခုနှစ်တွင် ဦးဝင်းသိန်းနိုင်၊ ဒေါ်မီမီလွင်တို့မှ မိုးကုတ်မြို့၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။ သူသည် မြန်မာရုပ်ရှင်မင်းသမီး [[ဖွေးဖွေး]] နှင့် ညီအစ်မ တစ်ဝမ်းကွဲတော်စပ်သည်။ ၂၀၀၄-ခုနှစ်တွင် စိန်ဩဂတ်စတင်း အထက်တန်းကျောင်း အထက ၂ ကမာရွတ် မှ အခြေခံပညာအထက်တန်း အောင်မြင်ခဲ့သည်။ ==အနုပညာလမ်းကြောင်း == ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် ဝတ်မှုံရွှေရည်သည် ကြော်ငြာများ ရိုက်ကူး၍ စတင် သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ သူ၏ ပထမဆုံး ခေါင်းဆောင်ရိုက်ကူးသော ဇာတ်ကားမှာ ‘‘ဘာဘီအရုပ်ကလေး’’ဖြစ်ပြီး အောင်ရဲလင်းမှာ ခေါင်းဆောင်မင်းသားဖြစ်သည်။ သူသည် လက်ရှိတွင် ဗီဒီယို ဇာတ်ကားပေါင်း ၄၀ကျော်ရိုက်ကူးပြီးဖြစ်သည်။ <ref name="Shwevideos">Shwevideos [http://shwevideos.net/entertainment.php?id=30&t=Interview+With+Wut+Mone+Shwe+Yi Wut Hmone Shwe Yee Interview] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121111220009/http://shwevideos.net/entertainment.php?id=30&t=Interview%20With%20Wut%20Mone%20Shwe%20Yi |date=11 November 2012 }}</ref> ရန်ကုန်မြို့တွင် ရှိသော ကြော်ငြာ ဘီလ်ဘုတ်များနှင့် ကြော်ငြာများစွာတွင် ဝတ်မှုန်ရွှေရည်၏ ကြော်ငြာများက တစ်ဝက်ခန့်နေရာယူထားသည်။ ဝတ်မှုန်ရွှေရည်နှင့် အတွဲအညီဆုံး မင်းသားမှာ [[ပြေတီဦး]]ဖြစ်သည်။ ကြော်ငြာများစွာနှင့် ဗီဒီယိုများစွာတွင် မင်းသားပြေတီဦးနှင့် တွဲဖက်သရုပ်ဆောင်ထားသည်။ ပထမဆုံး အဓိက ခေါင်းဆောင်မင်းသမီးအဖြစ် ရိုက်ကူးသည့် ‘‘နင်စေရင်’’ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားတွင် ပြေတီဦးနှင့် အတူ သရုပ်ဆောင်ထားသည်။ ==နိုင်ငံတကာချစ်ကြည်ရေးဇာတ်ကားများ== [[ဘန်ကောက်မှ မန္တလေးသို့]]ထိုင်းမြန်မာချစ်ကြည်ရေး[[ဇာတိမြေ]]ဂျပန်မြန်မာချစ်ကြည်ရေး[[တိမ်တွေပေါ်ကပန်း]]ကိုရီးယားမြန်မာချစ်ကြည်ရေးရိုက်ကူးပြသခဲ့ပြီး[[ပုဂံရတနာသိုက်]]တရုတ်မြန်မာ ဆက်လက်ရိုက်ကူးမည်ဟုသိရသည်။ ==ပြင်ပဘဝ== ဝတ်မှုံရွှေရည် သည် ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်ဖြစ်သည်။ အရပ် ၅ပေ ၄လက်မ (၁.၆၃ မီတာ) ရှိပြီး အလေးချိန် ၁၀၁ပေါင် (၄၆ကီလို) ရှိသည်။ ၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၁၇ ရက်နေ့တွင် ဝတ်မှုံရွှေရည် သည် MG Myanmar ဥက္ကဋ္ဌ နှင့် [[သတ္တမမြောက်အာရုံ]] ပူးတွဲတည်ထောင်သူ နိုင်ဖြိုးကျော်နှင့် လက်ထပ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |last1=Mon |first1=Aye |title=ချစ်သူနဲ့ Pre Wedding ပုံလေးကို ပွင့်လင်းမြင်သာစွာချပြလာတဲ့ ဝတ်မှုန်ရွှေရည် - Myanmar Transparency News |url=https://www.mtnewstoday.com/?p=42897 |work=MT News |date=15 November 2023 |archive-date=18 November 2023 |access-date=7 December 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231118143056/https://www.mtnewstoday.com/?p=42897 |url-status=dead }}</ref> နိုင်ဖြိုးကျော်သည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဗွီဗွီအချိုရည်ကို ထုတ်လုပ်သော Green Circle ကုမ္ပဏီ၏ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌလည်း ဖြစ်သည်။ သူ၏ စစ်အစိုးရနှင့် ရင်းနှီးသော ဆက်ဆံရေးရှိခြင်းကြောင့် စစ်အာဏာသိမ်းဆန့်ကျင်သူများက ဝတ်မှုန်ရွှေရည်စုံတွဲအား သပိတ်မှောက်ကြရန် တောင်းဆိုထားကြသည်။<ref>{{cite news |last1=Now |first1=Myanmar |title=Artists demand boycott of film appearing to disguise ties to Myanmar military-linked company |url=https://myanmar-now.org/en/news/artists-demand-boycott-of-film-appearing-to-disguise-ties-to-myanmar-military-linked-company/ |work=Myanmar Now |date=18 September 2023 |accessdate=7 December 2023 |archivedate=20 December 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231220185842/https://myanmar-now.org/en/news/artists-demand-boycott-of-film-appearing-to-disguise-ties-to-myanmar-military-linked-company/ }}</ref> ==လူမှုရေးလုပ်ငန်းများ== ဝတ်မှုန်ရွှေရည်သည် ပရဟိတလုပ်ငန်းအဖြစ် ဒီဇင်ဘာလ(၄)ရက်၊ ၂၀၁၁ခုနှစ်တွင် ကျင်းပသော [[ပြေတီဦး]]၏ [[ပြေတီဦးပညာရေးဖောင်ဒေးရှင်း]] ရန်ပုံငွေပွဲတွင် စင်္ကာပူသွားမည့် အစီအစဉ်ကို ဖျက်သိမ်း၍ ပါဝင်ဖျော်ဖြေခဲ့သည်။ သူသည် သူ၏ အနုပညာကြေးအားလုံးကို ဖောင်ဒေးရှင်း အတွက်လှူဒါန်းခဲ့သည်။ ==အမျိုးသမီးဇာတ်ဆောင်ဆု== ၂၀၁၃ ခုနှစ်အတွက် [[မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆု]]ချီးမြင့်သည့်အခမ်းအနားတွင် [[နင်စေရင်]]ဇာတ်ကားဖြင့်အမျိုးသမီးဇာတ်ဆောင်ဆု ရရှိခဲ့သည်။ ၂၀၁၄ ခုနှစ်အတွက် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ဆု ချီးမြှင့်သည့်အခမ်းအနားတွင် နှလုံးသားဖြင့်ပြုလုပ်သည် ဇာတ်ကားဖြင့် အမျိုးသမီးဇာတ်ပို့ဆုကိုလည်း ရရှိခဲ့ပြန်သည်။ ၂၀၂၄ ခုနှစ်အတွက် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ဆု ချီးမြှင့်သည့်အခမ်းအနားတွင် တိမ်ပန်းချီ ဇာတ်ကားဖြင့် အမျိုးသမီးဇာတ်ဆောင်ဆုကို ထပ်မံရရှိခဲ့သည်။ ==ရိုက်ကူးထားသော ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ== {| class="wikitable sortable" |+ဇာတ်ကားစာရင်း !ခုနှစ် !ဇာတ်ကား !တွဲဖက် သရုပ်ဆောင်များ |- |၂၀၀၉ |''နတ်သမီးချစ်တဲ့ပင်လယ်'' |[[နေတိုး (ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်)|နေတိုး]]၊ ဆုရွှန်းလဲ့ |- |၂၀၀၉ |''ဖေချစ်'' |[[လူမင်း]] |- |၂၀၀၉ |''ဘာဘီအရုပ်ကလေး'' |အောင်ရဲလင်း |- |၂၀၀၉ |''အန်ကယ်ဖေဖေ'' |လူမင်း |- |၂၀၀၉ |''အနေအထိုင်မတတ်တဲ့ကြယ်'' |နေတိုး |- |၂၀၀၉ |''ချိန်ခွင်'' |နေတိုး၊ ထွန်းအိန္ဒြာဗို |- |၂၀၀၉ |''ပေါင် ၂၀၀ ကိုယ့်ချစ်သူ'' |အောင်ရဲလင်း၊ ပွင့် |- |၂၀၁၀ |''ဝတ်မှုန်မျှော်တဲ့လိပ်ပြာ'' |[[စိုင်းစိုင်းခမ်းလှိုင်]] |- |၂၀၁၀ |''အချစ်နှင့်အနီးတဝိုက်သာယာမည်'' |နေတိုး |- |၂၀၁၀ |''အချစ်ကိုရချင်ပြီ'' |ခန့်စည်သူ |- |၂၀၁၀ |''ပင်လယ်တွစ်'' |မိုးအောင်ရင် |- |၂၀၁၁ |''ဝတ်မှုန်ဝိုင်၏ အပြင်းစားရသ'' |[[ပြေတီဦး]] |- |၂၀၁၁ |''အိပ်မက်၏ တစ်ဖက်ခြမ်းမှာ'' |အောင်ရဲလင်း |- |၂၀၁၁ |''ရူးရူးမူးမူးရင်ထဲကဦး'' |လူမင်း |- |၂၀၁၁ |''၂၁ရာစုစင်ဒရဲလား'' |အောင်ရဲလင်း |- |၂၀၁၁ |''ဘဝန္တောဒေါ့ကွမ်း'' |နေတိုး |- |၂၀၁၁ |''ကျွန်တော့်ချစ်သူနှင့် သူမ၏ စပွန်ဆာကိုကို'' |[[မင်းမော်ကွန်း]] |- |၂၀၁၁ |''အချစ်က စားတယ်'' |ဟိန်းဝေယံ |- |၂၀၁၁ |''မဆိုးပါနဲ့ကောင်မလေး'' |စိုင်းစိုင်းခမ်းလှိုင် |- |၂၀၁၁ |''ရွှေလင်ဗန်းနဲ့ ပန်းကမ်းသူ'' |ပြေတီဦး |- |၂၀၁၁ |''တိမ်ညိုစီးတဲ့ပန်းကကြိုး'' |ခန့်စည်သူ |- |၂၀၁၁ |''စိတ်ကောက်ခြင်းသည်ကျန်းမာရေးကို ဆိုးရွားစွာထိခိုက်စေနိုင်သည်'' |စိုင်းစိုင်းခမ်းလှိုင် |- |၂၀၁၁ |''ချစ်မယ်ဆိုတာကြီးပဲ'' |အောင်ရဲလင်း |- |၂၀၁၁ |''တကယ်ချစ်လား'' |[[မြင့်မြတ် (ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်)|မြင့်မြတ်]] |- |၂၀၁၁ |''ယုံကြည်ခြင်းနှင်းဆီ'' |ပြေတီဦး |- |၂၀၁၁ |''နင့်'' |ပြေတီဦး |- |၂၀၁၁ |''ဒီကောင်မလေးအတွက်'' |ပြေတီဦး |- |၂၀၁၁ |''ဖျက်ခနဲငြိ'' |မိုးအောင်ရင် |- |၂၀၁၁ |''ပထမဆုံးချစ်တာနင်'' |ပြေတီဦး |- |၂၀၁၁ |''ပြန်လာပါကိုကို'' |နေတိုး |- |၂၀၁၁ |''ကြယ်ကြွေပုံပြင်'' |နေတိုး |- |၂၀၁၁ |''ခေတ်ကာလဖခင်'' |လူမင်း၊ ကျော်ကျော် |- |၂၀၁၂ |''မျှော်လင့်ခြင်းလေး'' |အောင်ရဲလင်း |- |၂၀၁၂ |''မိန်းမသုံးယောက်ယူမယ့်လူ'' |နေတိုး |- |၂၀၁၂ |''ပီကေ'' |လူမင်း၊ [[ခိုင်သင်းကြည်]] |- |၂၀၁၂ |''သင်္ကြန်ဂိမ်း'' |[[အောင်ရဲလင်း]] |- |၂၀၁၂ |''ချစ်ရင်ဖက်ထား'' |ပြေတီဦး |} ===ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားကြီးများ=== {| class="wikitable sortable" |+ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားစာရင်း |- ! ခုနှစ် ! ဇာတ်ကား ! ဒါရိုက်တာ ! တွဲဖက် သရုပ်ဆောင်များ |- | ၂၀၁၂ | ''မေခင်ကညာ'' | ကိုဇော် (အာရုဏ်ဦး) | [[ပြေတီဦး]]၊ [[ရန်အောင် (ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်)|ရန်အောင်]]၊ ရဲအောင်၊ ခန့်စည်သူ၊ ကျော်ကျော်ဗို၊ စိုးမြတ်သူဇာ၊ [[အိန္ဒြာကျော်ဇင်]]၊ သဉ္ဇာဝင့်ကျော်။ |- | ၂၀၁၂ | ''နင်စေရင်'' | [[ဝိုင်း (ဒါရိုက်တာ)|ဝိုင်း]] (Own Creator) | [[ပြေတီဦး]] |- | ၂၀၁၂ | ''Made With Heart'' | [[ဝိုင်း (ဒါရိုက်တာ)|ဝိုင်း]] (Own Creator) | [[ပြေတီဦး]]၊ [[မိုးဟေကို]] | |- |}<br /> ==ဆုမျာနှင့်ဆန်ကာတင်စာရင်းများ== {| class="wikitable" style="font-size: 95%" |- ! ခုနှစ် ! ဆု ! အမျိုးအစား ! ပါဝင်သောဇာတ်ကား ! ဆုရရှိမှု |- |၂၀၁၃ | rowspan="9" |[[မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆု|မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆု]] |အမျိုးသမီးဇာတ်ဆောင်ဆု |နင်...စေရင် |{{Win}} |- |၂၀၁၄ |အမျိုးသမီးဇာတ်ပို့ဆု |နှလုံးသားဖြင့် ပြုလုပ်သည် |{{Win}} |- |၂၀၁၆ | rowspan="7" |အမျိုးသမီးဇာတ်ဆောင်ဆု |ချစ်လှစွာသော အမုန်း |{{nominated}} |- |၂၀၁၇ |အမှောင်တွေ ရွာချတဲ့ မိုးတိမ် |{{nominated}} |- |၂၀၁၈ |ရန်သူ |{{nominated}} |- |၂၀၁၉ |လိပ်ပြာစံအိမ် |{{nominated}} |- |၂၀၂၀ |မြက်နု |{{nominated}} |- |၂၀၂၄ |တိမ်ပန်းချီ |{{Win}} |- |၂၀၂၅ |နတ်ဝင်သည် |{{nominated}} |- |} ==ကိုးကား== {{reflist}} [[Category:မြန်မာ အမျိုးသမီး ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆုရှင်များ]] {{Lifetime|၁၉၈၈| |}} 872hradnihg8zwpfr15f3axisz8i5vy 1050163 1050153 2026-08-25T01:33:18Z ~2026-46302-40 147356 အလ 1050163 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ဝတ်မှုံရွှေရည် | image =File:Wutt Hmone Shwe Yi Image.jpg | caption = | birth_date = {{birth date and age|df=yes|1988|8|10}} | birth_place = [[ရန်ကုန်မြို့]]၊ [[မြန်မာနိုင်ငံ]] | nationality = ရှမ်း-မြန်မာ | occupation = သရုပ်ဆောင် မော်ဒယ် | years_active = ၂၀၀၅–လက်ရှိ | height = {{height|ft=5|in=1|m}} | weight = {{convert|101|lb|kg}} | religion = [[ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]] | awards = [[File:အကယ်ဒမီ.gif|10px]] အကောင်းဆုံး အမျိုးသမီးဇာတ်ဆောင်ဆု/ဇာတ်ပို့ဆု (၂၀၁၃၊ ၂၀၁၄၊၂၀၂၄) | website = | nickname = ကစ်ကစ် | background = | }} '''အလင်္ကာကျော်စွာ ဝတ်မှုံရွှေရည်''' သည် မြန်မာနိုင်ငံသား ရုပ်ရှင်မင်းသမီးနှင့် ကြော်ငြာမော်ဒယ်တစ်ဦးဖြစ်သည်။ ချစ်စရာကောင်းသော အမူအရာများကြောင့် လူကြိုက်များသည့် မင်းသမီးတစ်ဦးဖြစ်သည်။ ဝတ်မှုံရွှေရည်ကို ကစ်ကစ် ဟုလည်း လူသိများပါသည်။ <ref name="beautiful model world">Beautiful Model World [http://beautifulmodelworld.com/page.php?p=profile&name=Wutt%20Hmone%20Shwe%20Yi&tag=visit Wut Hmone Shwe Yee Profile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111007115409/http://www.beautifulmodelworld.com/page.php?p=profile&name=Wutt%20Hmone%20Shwe%20Yi&tag=visit |date=7 October 2011 }}</ref> ==ငယ်ဘဝ== ဝတ်မှုံရွှေရည်ကို ဩဂုတ်လ ၁၀ရက်နေ့၊ ၁၉၈၈ခုနှစ်တွင် ဦးဝင်းသိန်းနိုင်၊ ဒေါ်မီမီလွင်တို့မှ မိုးကုတ်မြို့၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။ သူသည် မြန်မာရုပ်ရှင်မင်းသမီး [[ဖွေးဖွေး]] နှင့် ညီအစ်မ တစ်ဝမ်းကွဲတော်စပ်သည်။ ၂၀၀၄-ခုနှစ်တွင် စိန်ဩဂတ်စတင်း အထက်တန်းကျောင်း အထက ၂ ကမာရွတ် မှ အခြေခံပညာအထက်တန်း အောင်မြင်ခဲ့သည်။ ==အနုပညာလမ်းကြောင်း == ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် ဝတ်မှုံရွှေရည်သည် ကြော်ငြာများ ရိုက်ကူး၍ စတင် သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ သူ၏ ပထမဆုံး ခေါင်းဆောင်ရိုက်ကူးသော ဇာတ်ကားမှာ ‘‘ဘာဘီအရုပ်ကလေး’’ဖြစ်ပြီး အောင်ရဲလင်းမှာ ခေါင်းဆောင်မင်းသားဖြစ်သည်။ သူသည် လက်ရှိတွင် ဗီဒီယို ဇာတ်ကားပေါင်း ၄၀ကျော်ရိုက်ကူးပြီးဖြစ်သည်။ <ref name="Shwevideos">Shwevideos [http://shwevideos.net/entertainment.php?id=30&t=Interview+With+Wut+Mone+Shwe+Yi Wut Hmone Shwe Yee Interview] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121111220009/http://shwevideos.net/entertainment.php?id=30&t=Interview%20With%20Wut%20Mone%20Shwe%20Yi |date=11 November 2012 }}</ref> ရန်ကုန်မြို့တွင် ရှိသော ကြော်ငြာ ဘီလ်ဘုတ်များနှင့် ကြော်ငြာများစွာတွင် ဝတ်မှုန်ရွှေရည်၏ ကြော်ငြာများက တစ်ဝက်ခန့်နေရာယူထားသည်။ ဝတ်မှုန်ရွှေရည်နှင့် အတွဲအညီဆုံး မင်းသားမှာ [[ပြေတီဦး]]ဖြစ်သည်။ ကြော်ငြာများစွာနှင့် ဗီဒီယိုများစွာတွင် မင်းသားပြေတီဦးနှင့် တွဲဖက်သရုပ်ဆောင်ထားသည်။ ပထမဆုံး အဓိက ခေါင်းဆောင်မင်းသမီးအဖြစ် ရိုက်ကူးသည့် ‘‘နင်စေရင်’’ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားတွင် ပြေတီဦးနှင့် အတူ သရုပ်ဆောင်ထားသည်။ ==နိုင်ငံတကာချစ်ကြည်ရေးဇာတ်ကားများ== [[ဘန်ကောက်မှ မန္တလေးသို့]]ထိုင်းမြန်မာချစ်ကြည်ရေး[[ဇာတိမြေ]]ဂျပန်မြန်မာချစ်ကြည်ရေး[[တိမ်တွေပေါ်ကပန်း]]ကိုရီးယားမြန်မာချစ်ကြည်ရေးရိုက်ကူးပြသခဲ့ပြီး[[ပုဂံရတနာသိုက်]]တရုတ်မြန်မာ ဆက်လက်ရိုက်ကူးမည်ဟုသိရသည်။ ==ပြင်ပဘဝ== ဝတ်မှုံရွှေရည် သည် ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်ဖြစ်သည်။ အရပ် ၅ပေ ၄လက်မ (၁.၆၃ မီတာ) ရှိပြီး အလေးချိန် ၁၀၁ပေါင် (၄၆ကီလို) ရှိသည်။ ၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၁၇ ရက်နေ့တွင် ဝတ်မှုံရွှေရည် သည် MG Myanmar ဥက္ကဋ္ဌ နှင့် [[သတ္တမမြောက်အာရုံ]] ပူးတွဲတည်ထောင်သူ နိုင်ဖြိုးကျော်နှင့် လက်ထပ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |last1=Mon |first1=Aye |title=ချစ်သူနဲ့ Pre Wedding ပုံလေးကို ပွင့်လင်းမြင်သာစွာချပြလာတဲ့ ဝတ်မှုန်ရွှေရည် - Myanmar Transparency News |url=https://www.mtnewstoday.com/?p=42897 |work=MT News |date=15 November 2023 |archive-date=18 November 2023 |access-date=7 December 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231118143056/https://www.mtnewstoday.com/?p=42897 |url-status=dead }}</ref> နိုင်ဖြိုးကျော်သည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဗွီဗွီအချိုရည်ကို ထုတ်လုပ်သော Green Circle ကုမ္ပဏီ၏ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌလည်း ဖြစ်သည်။ သူ၏ စစ်အစိုးရနှင့် ရင်းနှီးသော ဆက်ဆံရေးရှိခြင်းကြောင့် စစ်အာဏာသိမ်းဆန့်ကျင်သူများက ဝတ်မှုန်ရွှေရည်စုံတွဲအား သပိတ်မှောက်ကြရန် တောင်းဆိုထားကြသည်။<ref>{{cite news |last1=Now |first1=Myanmar |title=Artists demand boycott of film appearing to disguise ties to Myanmar military-linked company |url=https://myanmar-now.org/en/news/artists-demand-boycott-of-film-appearing-to-disguise-ties-to-myanmar-military-linked-company/ |work=Myanmar Now |date=18 September 2023 |accessdate=7 December 2023 |archivedate=20 December 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231220185842/https://myanmar-now.org/en/news/artists-demand-boycott-of-film-appearing-to-disguise-ties-to-myanmar-military-linked-company/ }}</ref> ==လူမှုရေးလုပ်ငန်းများ== ဝတ်မှုန်ရွှေရည်သည် ပရဟိတလုပ်ငန်းအဖြစ် ဒီဇင်ဘာလ(၄)ရက်၊ ၂၀၁၁ခုနှစ်တွင် ကျင်းပသော [[ပြေတီဦး]]၏ [[ပြေတီဦးပညာရေးဖောင်ဒေးရှင်း]] ရန်ပုံငွေပွဲတွင် စင်္ကာပူသွားမည့် အစီအစဉ်ကို ဖျက်သိမ်း၍ ပါဝင်ဖျော်ဖြေခဲ့သည်။ သူသည် သူ၏ အနုပညာကြေးအားလုံးကို ဖောင်ဒေးရှင်း အတွက်လှူဒါန်းခဲ့သည်။ ==အမျိုးသမီးဇာတ်ဆောင်ဆု== ၂၀၁၃ ခုနှစ်အတွက် [[မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆု]]ချီးမြင့်သည့်အခမ်းအနားတွင် [[နင်စေရင်]]ဇာတ်ကားဖြင့်အမျိုးသမီးဇာတ်ဆောင်ဆု ရရှိခဲ့သည်။ ၂၀၁၄ ခုနှစ်အတွက် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ဆု ချီးမြှင့်သည့်အခမ်းအနားတွင် နှလုံးသားဖြင့်ပြုလုပ်သည် ဇာတ်ကားဖြင့် အမျိုးသမီးဇာတ်ပို့ဆုကိုလည်း ရရှိခဲ့ပြန်သည်။ ၂၀၂၄ ခုနှစ်အတွက် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ဆု ချီးမြှင့်သည့်အခမ်းအနားတွင် တိမ်ပန်းချီ ဇာတ်ကားဖြင့် အမျိုးသမီးဇာတ်ဆောင်ဆုကို ထပ်မံရရှိခဲ့သည်။ ==ရိုက်ကူးထားသော ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ== {| class="wikitable sortable" |+ဇာတ်ကားစာရင်း !ခုနှစ် !ဇာတ်ကား !တွဲဖက် သရုပ်ဆောင်များ |- |၂၀၀၉ |''နတ်သမီးချစ်တဲ့ပင်လယ်'' |[[နေတိုး (ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်)|နေတိုး]]၊ ဆုရွှန်းလဲ့ |- |၂၀၀၉ |''ဖေချစ်'' |[[လူမင်း]] |- |၂၀၀၉ |''ဘာဘီအရုပ်ကလေး'' |အောင်ရဲလင်း |- |၂၀၀၉ |''အန်ကယ်ဖေဖေ'' |လူမင်း |- |၂၀၀၉ |''အနေအထိုင်မတတ်တဲ့ကြယ်'' |နေတိုး |- |၂၀၀၉ |''ချိန်ခွင်'' |နေတိုး၊ ထွန်းအိန္ဒြာဗို |- |၂၀၀၉ |''ပေါင် ၂၀၀ ကိုယ့်ချစ်သူ'' |အောင်ရဲလင်း၊ ပွင့် |- |၂၀၁၀ |''ဝတ်မှုန်မျှော်တဲ့လိပ်ပြာ'' |[[စိုင်းစိုင်းခမ်းလှိုင်]] |- |၂၀၁၀ |''အချစ်နှင့်အနီးတဝိုက်သာယာမည်'' |နေတိုး |- |၂၀၁၀ |''အချစ်ကိုရချင်ပြီ'' |ခန့်စည်သူ |- |၂၀၁၀ |''ပင်လယ်တွစ်'' |မိုးအောင်ရင် |- |၂၀၁၁ |''ဝတ်မှုန်ဝိုင်၏ အပြင်းစားရသ'' |[[ပြေတီဦး]] |- |၂၀၁၁ |''အိပ်မက်၏ တစ်ဖက်ခြမ်းမှာ'' |အောင်ရဲလင်း |- |၂၀၁၁ |''ရူးရူးမူးမူးရင်ထဲကဦး'' |လူမင်း |- |၂၀၁၁ |''၂၁ရာစုစင်ဒရဲလား'' |အောင်ရဲလင်း |- |၂၀၁၁ |''ဘဝန္တောဒေါ့ကွမ်း'' |နေတိုး |- |၂၀၁၁ |''ကျွန်တော့်ချစ်သူနှင့် သူမ၏ စပွန်ဆာကိုကို'' |[[မင်းမော်ကွန်း]] |- |၂၀၁၁ |''အချစ်က စားတယ်'' |ဟိန်းဝေယံ |- |၂၀၁၁ |''မဆိုးပါနဲ့ကောင်မလေး'' |စိုင်းစိုင်းခမ်းလှိုင် |- |၂၀၁၁ |''ရွှေလင်ဗန်းနဲ့ ပန်းကမ်းသူ'' |ပြေတီဦး |- |၂၀၁၁ |''တိမ်ညိုစီးတဲ့ပန်းကကြိုး'' |ခန့်စည်သူ |- |၂၀၁၁ |''စိတ်ကောက်ခြင်းသည်ကျန်းမာရေးကို ဆိုးရွားစွာထိခိုက်စေနိုင်သည်'' |စိုင်းစိုင်းခမ်းလှိုင် |- |၂၀၁၁ |''ချစ်မယ်ဆိုတာကြီးပဲ'' |အောင်ရဲလင်း |- |၂၀၁၁ |''တကယ်ချစ်လား'' |[[မြင့်မြတ် (ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်)|မြင့်မြတ်]] |- |၂၀၁၁ |''ယုံကြည်ခြင်းနှင်းဆီ'' |ပြေတီဦး |- |၂၀၁၁ |''နင့်'' |ပြေတီဦး |- |၂၀၁၁ |''ဒီကောင်မလေးအတွက်'' |ပြေတီဦး |- |၂၀၁၁ |''ဖျက်ခနဲငြိ'' |မိုးအောင်ရင် |- |၂၀၁၁ |''ပထမဆုံးချစ်တာနင်'' |ပြေတီဦး |- |၂၀၁၁ |''ပြန်လာပါကိုကို'' |နေတိုး |- |၂၀၁၁ |''ကြယ်ကြွေပုံပြင်'' |နေတိုး |- |၂၀၁၁ |''ခေတ်ကာလဖခင်'' |လူမင်း၊ ကျော်ကျော် |- |၂၀၁၂ |''မျှော်လင့်ခြင်းလေး'' |အောင်ရဲလင်း |- |၂၀၁၂ |''မိန်းမသုံးယောက်ယူမယ့်လူ'' |နေတိုး |- |၂၀၁၂ |''ပီကေ'' |လူမင်း၊ [[ခိုင်သင်းကြည်]] |- |၂၀၁၂ |''သင်္ကြန်ဂိမ်း'' |[[အောင်ရဲလင်း]] |- |၂၀၁၂ |''ချစ်ရင်ဖက်ထား'' |ပြေတီဦး |} ===ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားကြီးများ=== {| class="wikitable sortable" |+ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားစာရင်း |- ! ခုနှစ် ! ဇာတ်ကား ! ဒါရိုက်တာ ! တွဲဖက် သရုပ်ဆောင်များ |- | ၂၀၁၂ | ''မေခင်ကညာ'' | ကိုဇော် (အာရုဏ်ဦး) | [[ပြေတီဦး]]၊ [[ရန်အောင် (ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်)|ရန်အောင်]]၊ ရဲအောင်၊ ခန့်စည်သူ၊ ကျော်ကျော်ဗို၊ စိုးမြတ်သူဇာ၊ [[အိန္ဒြာကျော်ဇင်]]၊ သဉ္ဇာဝင့်ကျော်။ |- | ၂၀၁၂ | ''နင်စေရင်'' | [[ဝိုင်း (ဒါရိုက်တာ)|ဝိုင်း]] (Own Creator) | [[ပြေတီဦး]] |- | ၂၀၁၂ | ''Made With Heart'' | [[ဝိုင်း (ဒါရိုက်တာ)|ဝိုင်း]] (Own Creator) | [[ပြေတီဦး]]၊ [[မိုးဟေကို]] | |- |}<br /> ==ဆုမျာနှင့်ဆန်ကာတင်စာရင်းများ== {| class="wikitable" style="font-size: 95%" |- ! ခုနှစ် ! ဆု ! အမျိုးအစား ! ပါဝင်သောဇာတ်ကား ! ဆုရရှိမှု |- |၂၀၁၃ | rowspan="9" |[[မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆု|မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆု]] |အမျိုးသမီးဇာတ်ဆောင်ဆု |နင်...စေရင် |{{Win}} |- |၂၀၁၄ |အမျိုးသမီးဇာတ်ပို့ဆု |နှလုံးသားဖြင့် ပြုလုပ်သည် |{{Win}} |- |၂၀၁၆ | rowspan="7" |အမျိုးသမီးဇာတ်ဆောင်ဆု |ချစ်လှစွာသော အမုန်း |{{nominated}} |- |၂၀၁၇ |အမှောင်တွေ ရွာချတဲ့ မိုးတိမ် |{{nominated}} |- |၂၀၁၈ |ရန်သူ |{{nominated}} |- |၂၀၁၉ |လိပ်ပြာစံအိမ် |{{nominated}} |- |၂၀၂၀ |မြက်နု |{{nominated}} |- |၂၀၂၄ |တိမ်ပန်းချီ |{{Win}} |- |၂၀၂၅ |နတ်ဝင်သည် |{{nominated}} |- |} ==ကိုးကား== {{reflist}} [[Category:မြန်မာ အမျိုးသမီး ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆုရှင်များ]] {{Lifetime|၁၉၈၈| |}} 9gzrahbsbwxa0uaogiol128um47nc0j 1050164 1050163 2026-08-25T01:33:46Z ~2026-46302-40 147356 /* */ ဝတ် 1050164 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ဝတ်မှုံရွှေရည် | image =File:Wutt Hmone Shwe Yi Image.jpg | caption = | birth_date = {{birth date and age|df=yes|1988|8|10}} | birth_place = [[ရန်ကုန်မြို့]]၊ [[မြန်မာနိုင်ငံ]] | nationality = ရှမ်း-မြန်မာ | occupation = သရုပ်ဆောင် မော်ဒယ် | years_active = ၂၀၀၅–လက်ရှိ | height = {{height|ft=5|in=1|m}} | weight = {{convert|101|lb|kg}} | religion = [[ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]] | awards = [[File:အကယ်ဒမီ.gif|10px]] အကောင်းဆုံး အမျိုးသမီးဇာတ်ဆောင်ဆု/ဇာတ်ပို့ဆု (၂၀၁၃၊ ၂၀၁၄၊၂၀၂၄) | website = | nickname = ကစ်ကစ် | background = | }} '''ဝတ်မှုံရွှေရည်''' သည် မြန်မာနိုင်ငံသား ရုပ်ရှင်မင်းသမီးနှင့် ကြော်ငြာမော်ဒယ်တစ်ဦးဖြစ်သည်။ ချစ်စရာကောင်းသော အမူအရာများကြောင့် လူကြိုက်များသည့် မင်းသမီးတစ်ဦးဖြစ်သည်။ ဝတ်မှုံရွှေရည်ကို ကစ်ကစ် ဟုလည်း လူသိများပါသည်။ <ref name="beautiful model world">Beautiful Model World [http://beautifulmodelworld.com/page.php?p=profile&name=Wutt%20Hmone%20Shwe%20Yi&tag=visit Wut Hmone Shwe Yee Profile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111007115409/http://www.beautifulmodelworld.com/page.php?p=profile&name=Wutt%20Hmone%20Shwe%20Yi&tag=visit |date=7 October 2011 }}</ref> ==ငယ်ဘဝ== ဝတ်မှုံရွှေရည်ကို ဩဂုတ်လ ၁၀ရက်နေ့၊ ၁၉၈၈ခုနှစ်တွင် ဦးဝင်းသိန်းနိုင်၊ ဒေါ်မီမီလွင်တို့မှ မိုးကုတ်မြို့၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။ သူသည် မြန်မာရုပ်ရှင်မင်းသမီး [[ဖွေးဖွေး]] နှင့် ညီအစ်မ တစ်ဝမ်းကွဲတော်စပ်သည်။ ၂၀၀၄-ခုနှစ်တွင် စိန်ဩဂတ်စတင်း အထက်တန်းကျောင်း အထက ၂ ကမာရွတ် မှ အခြေခံပညာအထက်တန်း အောင်မြင်ခဲ့သည်။ ==အနုပညာလမ်းကြောင်း == ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် ဝတ်မှုံရွှေရည်သည် ကြော်ငြာများ ရိုက်ကူး၍ စတင် သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ သူ၏ ပထမဆုံး ခေါင်းဆောင်ရိုက်ကူးသော ဇာတ်ကားမှာ ‘‘ဘာဘီအရုပ်ကလေး’’ဖြစ်ပြီး အောင်ရဲလင်းမှာ ခေါင်းဆောင်မင်းသားဖြစ်သည်။ သူသည် လက်ရှိတွင် ဗီဒီယို ဇာတ်ကားပေါင်း ၄၀ကျော်ရိုက်ကူးပြီးဖြစ်သည်။ <ref name="Shwevideos">Shwevideos [http://shwevideos.net/entertainment.php?id=30&t=Interview+With+Wut+Mone+Shwe+Yi Wut Hmone Shwe Yee Interview] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121111220009/http://shwevideos.net/entertainment.php?id=30&t=Interview%20With%20Wut%20Mone%20Shwe%20Yi |date=11 November 2012 }}</ref> ရန်ကုန်မြို့တွင် ရှိသော ကြော်ငြာ ဘီလ်ဘုတ်များနှင့် ကြော်ငြာများစွာတွင် ဝတ်မှုန်ရွှေရည်၏ ကြော်ငြာများက တစ်ဝက်ခန့်နေရာယူထားသည်။ ဝတ်မှုန်ရွှေရည်နှင့် အတွဲအညီဆုံး မင်းသားမှာ [[ပြေတီဦး]]ဖြစ်သည်။ ကြော်ငြာများစွာနှင့် ဗီဒီယိုများစွာတွင် မင်းသားပြေတီဦးနှင့် တွဲဖက်သရုပ်ဆောင်ထားသည်။ ပထမဆုံး အဓိက ခေါင်းဆောင်မင်းသမီးအဖြစ် ရိုက်ကူးသည့် ‘‘နင်စေရင်’’ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားတွင် ပြေတီဦးနှင့် အတူ သရုပ်ဆောင်ထားသည်။ ==နိုင်ငံတကာချစ်ကြည်ရေးဇာတ်ကားများ== [[ဘန်ကောက်မှ မန္တလေးသို့]]ထိုင်းမြန်မာချစ်ကြည်ရေး[[ဇာတိမြေ]]ဂျပန်မြန်မာချစ်ကြည်ရေး[[တိမ်တွေပေါ်ကပန်း]]ကိုရီးယားမြန်မာချစ်ကြည်ရေးရိုက်ကူးပြသခဲ့ပြီး[[ပုဂံရတနာသိုက်]]တရုတ်မြန်မာ ဆက်လက်ရိုက်ကူးမည်ဟုသိရသည်။ ==ပြင်ပဘဝ== ဝတ်မှုံရွှေရည် သည် ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်ဖြစ်သည်။ အရပ် ၅ပေ ၄လက်မ (၁.၆၃ မီတာ) ရှိပြီး အလေးချိန် ၁၀၁ပေါင် (၄၆ကီလို) ရှိသည်။ ၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၁၇ ရက်နေ့တွင် ဝတ်မှုံရွှေရည် သည် MG Myanmar ဥက္ကဋ္ဌ နှင့် [[သတ္တမမြောက်အာရုံ]] ပူးတွဲတည်ထောင်သူ နိုင်ဖြိုးကျော်နှင့် လက်ထပ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |last1=Mon |first1=Aye |title=ချစ်သူနဲ့ Pre Wedding ပုံလေးကို ပွင့်လင်းမြင်သာစွာချပြလာတဲ့ ဝတ်မှုန်ရွှေရည် - Myanmar Transparency News |url=https://www.mtnewstoday.com/?p=42897 |work=MT News |date=15 November 2023 |archive-date=18 November 2023 |access-date=7 December 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231118143056/https://www.mtnewstoday.com/?p=42897 |url-status=dead }}</ref> နိုင်ဖြိုးကျော်သည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဗွီဗွီအချိုရည်ကို ထုတ်လုပ်သော Green Circle ကုမ္ပဏီ၏ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌလည်း ဖြစ်သည်။ သူ၏ စစ်အစိုးရနှင့် ရင်းနှီးသော ဆက်ဆံရေးရှိခြင်းကြောင့် စစ်အာဏာသိမ်းဆန့်ကျင်သူများက ဝတ်မှုန်ရွှေရည်စုံတွဲအား သပိတ်မှောက်ကြရန် တောင်းဆိုထားကြသည်။<ref>{{cite news |last1=Now |first1=Myanmar |title=Artists demand boycott of film appearing to disguise ties to Myanmar military-linked company |url=https://myanmar-now.org/en/news/artists-demand-boycott-of-film-appearing-to-disguise-ties-to-myanmar-military-linked-company/ |work=Myanmar Now |date=18 September 2023 |accessdate=7 December 2023 |archivedate=20 December 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231220185842/https://myanmar-now.org/en/news/artists-demand-boycott-of-film-appearing-to-disguise-ties-to-myanmar-military-linked-company/ }}</ref> ==လူမှုရေးလုပ်ငန်းများ== ဝတ်မှုန်ရွှေရည်သည် ပရဟိတလုပ်ငန်းအဖြစ် ဒီဇင်ဘာလ(၄)ရက်၊ ၂၀၁၁ခုနှစ်တွင် ကျင်းပသော [[ပြေတီဦး]]၏ [[ပြေတီဦးပညာရေးဖောင်ဒေးရှင်း]] ရန်ပုံငွေပွဲတွင် စင်္ကာပူသွားမည့် အစီအစဉ်ကို ဖျက်သိမ်း၍ ပါဝင်ဖျော်ဖြေခဲ့သည်။ သူသည် သူ၏ အနုပညာကြေးအားလုံးကို ဖောင်ဒေးရှင်း အတွက်လှူဒါန်းခဲ့သည်။ ==အမျိုးသမီးဇာတ်ဆောင်ဆု== ၂၀၁၃ ခုနှစ်အတွက် [[မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆု]]ချီးမြင့်သည့်အခမ်းအနားတွင် [[နင်စေရင်]]ဇာတ်ကားဖြင့်အမျိုးသမီးဇာတ်ဆောင်ဆု ရရှိခဲ့သည်။ ၂၀၁၄ ခုနှစ်အတွက် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ဆု ချီးမြှင့်သည့်အခမ်းအနားတွင် နှလုံးသားဖြင့်ပြုလုပ်သည် ဇာတ်ကားဖြင့် အမျိုးသမီးဇာတ်ပို့ဆုကိုလည်း ရရှိခဲ့ပြန်သည်။ ၂၀၂၄ ခုနှစ်အတွက် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ဆု ချီးမြှင့်သည့်အခမ်းအနားတွင် တိမ်ပန်းချီ ဇာတ်ကားဖြင့် အမျိုးသမီးဇာတ်ဆောင်ဆုကို ထပ်မံရရှိခဲ့သည်။ ==ရိုက်ကူးထားသော ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ== {| class="wikitable sortable" |+ဇာတ်ကားစာရင်း !ခုနှစ် !ဇာတ်ကား !တွဲဖက် သရုပ်ဆောင်များ |- |၂၀၀၉ |''နတ်သမီးချစ်တဲ့ပင်လယ်'' |[[နေတိုး (ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်)|နေတိုး]]၊ ဆုရွှန်းလဲ့ |- |၂၀၀၉ |''ဖေချစ်'' |[[လူမင်း]] |- |၂၀၀၉ |''ဘာဘီအရုပ်ကလေး'' |အောင်ရဲလင်း |- |၂၀၀၉ |''အန်ကယ်ဖေဖေ'' |လူမင်း |- |၂၀၀၉ |''အနေအထိုင်မတတ်တဲ့ကြယ်'' |နေတိုး |- |၂၀၀၉ |''ချိန်ခွင်'' |နေတိုး၊ ထွန်းအိန္ဒြာဗို |- |၂၀၀၉ |''ပေါင် ၂၀၀ ကိုယ့်ချစ်သူ'' |အောင်ရဲလင်း၊ ပွင့် |- |၂၀၁၀ |''ဝတ်မှုန်မျှော်တဲ့လိပ်ပြာ'' |[[စိုင်းစိုင်းခမ်းလှိုင်]] |- |၂၀၁၀ |''အချစ်နှင့်အနီးတဝိုက်သာယာမည်'' |နေတိုး |- |၂၀၁၀ |''အချစ်ကိုရချင်ပြီ'' |ခန့်စည်သူ |- |၂၀၁၀ |''ပင်လယ်တွစ်'' |မိုးအောင်ရင် |- |၂၀၁၁ |''ဝတ်မှုန်ဝိုင်၏ အပြင်းစားရသ'' |[[ပြေတီဦး]] |- |၂၀၁၁ |''အိပ်မက်၏ တစ်ဖက်ခြမ်းမှာ'' |အောင်ရဲလင်း |- |၂၀၁၁ |''ရူးရူးမူးမူးရင်ထဲကဦး'' |လူမင်း |- |၂၀၁၁ |''၂၁ရာစုစင်ဒရဲလား'' |အောင်ရဲလင်း |- |၂၀၁၁ |''ဘဝန္တောဒေါ့ကွမ်း'' |နေတိုး |- |၂၀၁၁ |''ကျွန်တော့်ချစ်သူနှင့် သူမ၏ စပွန်ဆာကိုကို'' |[[မင်းမော်ကွန်း]] |- |၂၀၁၁ |''အချစ်က စားတယ်'' |ဟိန်းဝေယံ |- |၂၀၁၁ |''မဆိုးပါနဲ့ကောင်မလေး'' |စိုင်းစိုင်းခမ်းလှိုင် |- |၂၀၁၁ |''ရွှေလင်ဗန်းနဲ့ ပန်းကမ်းသူ'' |ပြေတီဦး |- |၂၀၁၁ |''တိမ်ညိုစီးတဲ့ပန်းကကြိုး'' |ခန့်စည်သူ |- |၂၀၁၁ |''စိတ်ကောက်ခြင်းသည်ကျန်းမာရေးကို ဆိုးရွားစွာထိခိုက်စေနိုင်သည်'' |စိုင်းစိုင်းခမ်းလှိုင် |- |၂၀၁၁ |''ချစ်မယ်ဆိုတာကြီးပဲ'' |အောင်ရဲလင်း |- |၂၀၁၁ |''တကယ်ချစ်လား'' |[[မြင့်မြတ် (ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်)|မြင့်မြတ်]] |- |၂၀၁၁ |''ယုံကြည်ခြင်းနှင်းဆီ'' |ပြေတီဦး |- |၂၀၁၁ |''နင့်'' |ပြေတီဦး |- |၂၀၁၁ |''ဒီကောင်မလေးအတွက်'' |ပြေတီဦး |- |၂၀၁၁ |''ဖျက်ခနဲငြိ'' |မိုးအောင်ရင် |- |၂၀၁၁ |''ပထမဆုံးချစ်တာနင်'' |ပြေတီဦး |- |၂၀၁၁ |''ပြန်လာပါကိုကို'' |နေတိုး |- |၂၀၁၁ |''ကြယ်ကြွေပုံပြင်'' |နေတိုး |- |၂၀၁၁ |''ခေတ်ကာလဖခင်'' |လူမင်း၊ ကျော်ကျော် |- |၂၀၁၂ |''မျှော်လင့်ခြင်းလေး'' |အောင်ရဲလင်း |- |၂၀၁၂ |''မိန်းမသုံးယောက်ယူမယ့်လူ'' |နေတိုး |- |၂၀၁၂ |''ပီကေ'' |လူမင်း၊ [[ခိုင်သင်းကြည်]] |- |၂၀၁၂ |''သင်္ကြန်ဂိမ်း'' |[[အောင်ရဲလင်း]] |- |၂၀၁၂ |''ချစ်ရင်ဖက်ထား'' |ပြေတီဦး |} ===ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားကြီးများ=== {| class="wikitable sortable" |+ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားစာရင်း |- ! ခုနှစ် ! ဇာတ်ကား ! ဒါရိုက်တာ ! တွဲဖက် သရုပ်ဆောင်များ |- | ၂၀၁၂ | ''မေခင်ကညာ'' | ကိုဇော် (အာရုဏ်ဦး) | [[ပြေတီဦး]]၊ [[ရန်အောင် (ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်)|ရန်အောင်]]၊ ရဲအောင်၊ ခန့်စည်သူ၊ ကျော်ကျော်ဗို၊ စိုးမြတ်သူဇာ၊ [[အိန္ဒြာကျော်ဇင်]]၊ သဉ္ဇာဝင့်ကျော်။ |- | ၂၀၁၂ | ''နင်စေရင်'' | [[ဝိုင်း (ဒါရိုက်တာ)|ဝိုင်း]] (Own Creator) | [[ပြေတီဦး]] |- | ၂၀၁၂ | ''Made With Heart'' | [[ဝိုင်း (ဒါရိုက်တာ)|ဝိုင်း]] (Own Creator) | [[ပြေတီဦး]]၊ [[မိုးဟေကို]] | |- |}<br /> ==ဆုမျာနှင့်ဆန်ကာတင်စာရင်းများ== {| class="wikitable" style="font-size: 95%" |- ! ခုနှစ် ! ဆု ! အမျိုးအစား ! ပါဝင်သောဇာတ်ကား ! ဆုရရှိမှု |- |၂၀၁၃ | rowspan="9" |[[မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆု|မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆု]] |အမျိုးသမီးဇာတ်ဆောင်ဆု |နင်...စေရင် |{{Win}} |- |၂၀၁၄ |အမျိုးသမီးဇာတ်ပို့ဆု |နှလုံးသားဖြင့် ပြုလုပ်သည် |{{Win}} |- |၂၀၁၆ | rowspan="7" |အမျိုးသမီးဇာတ်ဆောင်ဆု |ချစ်လှစွာသော အမုန်း |{{nominated}} |- |၂၀၁၇ |အမှောင်တွေ ရွာချတဲ့ မိုးတိမ် |{{nominated}} |- |၂၀၁၈ |ရန်သူ |{{nominated}} |- |၂၀၁၉ |လိပ်ပြာစံအိမ် |{{nominated}} |- |၂၀၂၀ |မြက်နု |{{nominated}} |- |၂၀၂၄ |တိမ်ပန်းချီ |{{Win}} |- |၂၀၂၅ |နတ်ဝင်သည် |{{nominated}} |- |} ==ကိုးကား== {{reflist}} [[Category:မြန်မာ အမျိုးသမီး ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆုရှင်များ]] {{Lifetime|၁၉၈၈| |}} cri4141v4gis9jnxojfvmx1eojg2y10 0 27396 1050161 1029246 2026-08-25T01:26:22Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1050161 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |official_name = သာဒါ |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ |pushpin_map_caption = သာဒါ တည်နေရာ၊ မြန်မာ။ |pushpin_mapsize = 300 |subdivision_type = နိုင်ငံ |subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} |subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ ပြည်နယ်များ|ပြည်နယ်]] |subdivision_name1 = [[ရခိုင်ပြည်နယ်]] |subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] |subdivision_name2 = [[စစ်တွေခရိုင်]] |subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] |subdivision_name3 =မင်းပြားမြို့နယ် |subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]] |subdivision_name4 = ခြိတ်တောင်<ref>GAD, Feb 2011.</ref> |coordinates = {{Coord|20.3910293579102|93.2576370239258|region:MM|format=dms|display=inline,title}} |P-code = 196997 }} '''သာဒါရွာ''' သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]၊ [[မင်းပြားမြို့နယ်]]ရှိ ရွာတစ်ရွာ ဖြစ်ပြီး ခြိတ်တောင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ပါဝင်သည်။ မင်းပြားမြို့၏ မြောက်ဘက် ၄ မိုင်ကျော်ခန့်အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ == ၂၀၂၄ ဖြစ်ရပ် == {{main|သာဒါရွာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု}} ၂၀၂၄ ခုနှစ် မတ်လ ၁၈ ရက်နေ့တွင် စစ်ကောင်စီလေတပ်က လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ ရွာခံ ၉ ဦးနှင့် [[ဆင်ကြီးပြင် (ကုလား)ရွာ|ဆင်ကြီးပြင်ရွာ]]မှ စစ်ရှောင်ရောက်နေသူ ၁၂ ဦး၊ စုစုပေါင်း ၂၁ ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး ၃၀ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။<ref>{{cite news |last1=မိုးဦး |first1=ခင်ငြိမ်းချမ်း |title=မင်းပြားတွင် ညအချိန် လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲ၍ ၂၁ ဦးအထိသေဆုံး |url=https://myanmar-now.org/mm/news/50238/ |access-date=၁ မေ ၂၀၂၄ |work=Myanmar Now |date=၁၈ မတ် ၂၀၂၄ |accessdate=1 May 2024 |archivedate=1 May 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240501040305/https://myanmar-now.org/mm/news/50238/ }}</ref><ref>{{cite web |last1=AA |first1=ULA / |title=မင်းပြားမြို့၊သာဒါရွာအားSACမှဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုကြောင့်သေဆုံးသူ(၂၂)ဦးနှင့်ဒဏ်ရာရရှိသူ(၂၉)ဦးအထိရှိ |url=https://www.arakanarmy.net/post/%E1%80%99%E1%80%84-%E1%80%95-%E1%80%99-%E1%80%9E-%E1%80%92-%E1%80%9B-%E1%80%A1-sac%E1%80%99-%E1%80%97-%E1%80%80-%E1%80%90-%E1%80%80-%E1%80%81-%E1%80%80-%E1%80%99-%E1%80%80-%E1%80%84-%E1%80%9E-%E1%80%86-%E1%80%9E-%E1%81%82%E1%81%82-%E1%80%A6-%E1%80%94-%E1%80%84-%E1%80%92%E1%80%8F-%E1%80%9B-%E1%80%9B%E1%80%9B-%E1%80%9E-%E1%81%82%E1%81%89-%E1%80%A6-%E1%80%A1%E1%80%91-%E1%80%9B |website=ARAKAN ARMY |access-date=၁ မေ ၂၀၂၄ |language=en |date=20 မတ် 2024 |archive-date=1 May 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240501041808/https://www.arakanarmy.net/post/%E1%80%99%E1%80%84-%E1%80%95-%E1%80%99-%E1%80%9E-%E1%80%92-%E1%80%9B-%E1%80%A1-sac%E1%80%99-%E1%80%97-%E1%80%80-%E1%80%90-%E1%80%80-%E1%80%81-%E1%80%80-%E1%80%99-%E1%80%80-%E1%80%84-%E1%80%9E-%E1%80%86-%E1%80%9E-%E1%81%82%E1%81%82-%E1%80%A6-%E1%80%94-%E1%80%84-%E1%80%92%E1%80%8F-%E1%80%9B-%E1%80%9B%E1%80%9B-%E1%80%9E-%E1%81%82%E1%81%89-%E1%80%A6-%E1%80%A1%E1%80%91-%E1%80%9B |url-status=dead }}</ref> ==ကိုးကား== <references/> [[Category:မြန်မာနိုင်ငံ ရွာများ]] [[Category:ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ ရွာများ]] [[Category:BotUpload]] sy4alj37pb4wi0z8etwy7mtl4p97fws 0 56197 1050185 1046801 2026-08-25T05:47:27Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1050185 wikitext text/x-wiki {{distinguish2|[[ရခိုင်ပြည်တပ်မတော်]]}} {{infobox war faction |name = အာရက္ခတပ်တော် |native_name = |native_name_lang = |war = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ|ပြည်တွင်းပဋိပက္ခသမိုင်း]] |image = Flag of the Arakan Army, under the United League of Arakan.svg |image_size = 300px |caption = အာရက္ခတပ်တော်၏အလံ |partof = {{flagicon image|United League of Arakan flag.svg}} [[ရက္ခိုင့်အမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်]] |active= {{Start date|df=yes|2009|04|10}}–လက်ရှိ |leaders = [[ထွန်းမြတ်နိုင်]]<ref name="Arakan1">{{cite web|url=http://thearakanarmy.com/?page_id=4|title=About AA|work=Arakan Army|access-date=24 June 2015|accessdate=2 January 2020|archivedate=3 November 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161103125451/http://thearakanarmy.com/?page_id=4}}</ref><br>[[ညိုထွန်းအောင်]]<ref name=AAabout>{{cite web|url=https://www.arakanarmy.net/about-us|title=About AA|work=Arakan Army|accessdate=၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၁၉|archive-date=10 October 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191010132524/https://www.arakanarmy.net/about-us|url-status=dead}}</ref><br>[[ကျော်ဟန်]]<br>[[ခိုင်သုခ]] |ideology = *[[ရခိုင်လူမျိုး|ရခိုင်]] [[အမျိုးသားရေးဝါဒ|အမျိုးသားရေး]] * ရခိုင်လူမျိုးများ၏ ကိုယ်ပိုင်အခွင့်အရေး * [[ကွန်ဖက်ဒရေးရှင်း|ကွန်ဖက်ဒရိတ်ဝါဒ]] |clans = |currently = |headquarters = *လိုင်ဇာမြို့၊ ကချင်ပြည်နယ် (လက်ရှိ) *မြောက်ဦးမြို့၊ ရခိုင်ပြည်နယ် (စီစဉ်) |area = * [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]]၏ထိန်းချုပ်နယ်‌မြေများ *[[ရခိုင်ပြည်နယ်]] *[[ချင်းပြည်နယ်]] *[[ရှမ်းပြည်နယ်]] *[[ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်-မြန်မာ နယ်စပ်]] *[[အိန္ဒိယ-မြန်မာ နယ်စပ်]] | strength = ၃၈၀၀၀+ <ref>{{cite web |title=ဗိုလ်ချုပ်ထွန်းမြတ်နိုင်နဲ့ဘီဘီစီသီးသန့်မေးမြန်းခန်း |url=https://https/ |website=BBC Burmese |access-date= |language=my |url-status=live |archive-date=25 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200625000000/https://https//udn.com/news/story/121424/4659358 }}</ref> |allies = {{flagicon image|Kachin War Flag.svg}} [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]]<br> {{flagicon image|Flag of the Myanmar National Democratic Alliance Army.svg}} [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်]]<br> {{flagicon image|Flag of the Ta'ang National Liberation Army.svg}} [[တအောင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်]] '''အခြား:''' * {{flagicon image|Fighting peacock flag.svg}} [[မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာကျောင်းသားများဒီမိုကရက်တစ်တပ်ဦး]]<ref name="atimes">{{cite news|last1=Mathieson|first1=David Scott|title=Shadowy rebels extend Myanmar's wars|url=https://asiatimes.com/article/shadowy-rebels-extend-myanmars-wars/|access-date=13 June 2017|work=Asia Times|date=11 June 2017}}</ref> * {{flagicon image|United Wa State Army flag.png}} [[ဝပြည် သွေးစည်းညီညွတ်ရေး တပ်မတော်]] {{flagdeco|Thailand}} [[ထိုင်းနိုင်ငံ]] {{flagdeco|China}} [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]] (အိန္ဒိယ၏စွပ်စွဲချက်)<ref>{{cite web |last1=Ranjan Sen |first1=Sudhi |title=India Accuses China of Helping Rebel Groups on Myanmar Border |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2020-12-07/india-accuses-china-of-helping-rebels-groups-on-myanmar-border |publisher=[[Bloomberg L.P.|Bloomberg]] |access-date=December 7, 2020}}</ref> |opponents = {{flagicon|Myanmar}} [[မြန်မာနိုင်ငံ|မြန်မာနိုင်ငံ အစိုးရ]] * {{flagicon image|Flag of the Ministry of Defense (Myanmar).svg}} [[တပ်မတော်]] {{flagdeco|Bangladesh}} [[ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်]] *{{flagicon image|Flag of the Arakan Rohingya Salvation Army.png}} [[အာရကန်ရိုဟင်ဂျာ ကယ်တင်ရေးတပ်မတော်|ရခိုင်ရိုဟင်ဂျာကယ်ဆယ်ရေးတပ်မတော်]] '''နိုင်ငံမဟုတ်ပြိုင်ဘက်များ''' {{flagicon image|Flag of the Arakan Liberation Party.svg}} [[ရခိုင်ပြည် လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်]] |battles = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ|ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ]] * [[ကချင်ပဋိပက္ခ]] * ၂၀၁၅ ကိုးကန့်တိုက်ပွဲ * ၂၀၁၅ ရခိုင်-ဘင်္ဂလားနယ်စပ်တိုက်ပွဲ * ၂၀၁၆ မူဆယ်တိုက်ပွဲ * ၂၀၁၈–၂၀ ရခိုင်မြောက်ပိုင်းတိုက်ပွဲ * [[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]] * [[မောင်တောတိုက်ပွဲ]] | website = {{URL|www.arakanarmy.net}} | designated_as_terror_group_by = | identification_symbol_label = အလံ | identification_symbol = }} '''အာရက္ခတပ်တော်''' ({{lang-en|Arakha Army}}; အတိုကောက် '''AA''') သည်<ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/opinion/interview/2024/04/14/382302.html|title=အာရက္ခပြည်သူတွေရဲ့ ကံကြမ္မာကို တခြားလူမျိုးတမျိုးက ဆုံးဖြတ်တာ လုံးဝလက်မခံဘူး|work=The Irrawaddy|access-date=၁၈ ဧပြီ ၂၀၂၄|date=၁၄ ဧပြီ ၂၀၂၄}}</ref> ၂၀၀၉ ခုနှစ် ဧပြီ ၁၀ ရက်နေ့တွင် စတင်တည်ထောင်ခဲ့သော [[ရခိုင်လူမျိုး|ရခိုင်]]လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref name="Arakan1" /> [[ရက္ခိုင့်အမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်]]၏ လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းဖြစ်ပြီး ဗိုလ်ချုပ် [[ထွန်းမြတ်နိုင်]]မှ ဦးစီးသည်။ အာရက္ခတပ်တော် ၏ အဓိက ခေါင်းဆောင်လေးဦးမှာ ဗိုလ်ချုပ် [[ထွန်းမြတ်နိုင်]] ၊ ဗိုလ်မှူးချုပ် ဒေါက်တာ[[ညိုထွန်းအောင်]] ၊ ဗိုလ်မှူးကြီး ကျော်ဟန် နှင့် အာရက္ခတပ်တော် ပြန်ကြားရေးတာဝန်ခံ [[ခိုင်သုခ]] တို့ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ဇန်နဝါရီ ၄ ရက်နေ့တွင် ရခိုင်ပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းရှိ ရဲကင်းစခန်းလေးခုကို အာရက္ခတပ်တော် AA က တစ်ပြိုင်နက် တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီးနောက် မြန်မာနိုင်ငံတော်အစိုးရက အာရက္ခတပ်တော် ကို အကြမ်းဖက်အဖွဲ့အစည်းအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ပြီး ၂၀၂၁ မတ်လ ၁၁ ရက်နေ့တွင် အာဏာသိမ်း [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|စစ်ကောင်စီ]] မှ အာရက္ခတပ်တော် AA အား အကြမ်းဖက်အုပ်စုမှ ကြေညာထားခြင်းမှ ပြန်လည် ရုပ်သိမ်းလိုက်သည်။<ref name=reuters>{{Cite web |title=Myanmar Junta removes rakhine rebels terrorist list/2021-03-11 |url=https://www.reuters.com/business/media-telecom/myanmar-junta-removes-rakhine-rebels-terrorist-list-2021-03-11/ |accessdate=6 September 2021 |archivedate=6 September 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210906054915/https://www.reuters.com/business/media-telecom/myanmar-junta-removes-rakhine-rebels-terrorist-list-2021-03-11/ }}</ref> ၂၀၂၄ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၂ ရက်နေ့တွင် [[အကြမ်းဖက်မှုတိုက်ဖျက်ရေးဗဟိုအဖွဲ့]]က အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၂/၂၀၂၄ ဖြင့် United League of Arakan (ULA)/ Arakan Army (AA) အား မူလက အကြမ်းဖက်အုပ်စုအဖြစ်မှ ပယ်ဖျက်ပေးထားခဲ့သော်လည်း အကြမ်းဖက်အုပ်စုအဖြစ် ပြန်လည်ကြေညာလိုက်သည်။<ref>{{Cite news|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250530063944/https://www.moi.gov.mm/news/61068|archivedate=30 May 2025|title=အကြမ်းဖက်အုပ်စုအဖြစ်ကြေညာထားခြင်းမှ ပြန်လည်ရုပ်သိမ်းခြင်းကို ပယ်ဖျက်၍ အကြမ်းဖက်အုပ်စုအဖြစ်ကြေညာခြင်း|accessdate=30 May 2025|url=https://www.moi.gov.mm/news/61068|publisher=Ministry of Information|date=09/02/2024}}</ref> == သမိုင်းကြောင်း == ၁၉၉၇ ခုနှစ်က ရခိုင်တက္ကသိုလ်ကျောင်းသားလူငယ်များနှင့် လူလတ်ပိုင်းများ၏ စုစည်းလှုပ်ရှားမှုမှ ရက္ခိုင့် တပ်တော် ပေါ်ပေါက်လာရန် အစပြုခဲ့သည်။<ref name=burma.irrawadyy>[https://burma.irrawaddy.com/article/2019/06/05/193664.html, AA ရဲ့လာရာလမ်း]</ref>၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်ချုပ်ထွန်းမြတ်နိုင်နှင့် KIA ဗိုလ်ချုပ်[[ဂွမ်မော်]]တို့ လိုင်ဇာတွင် တွေ့ဆုံခဲ့ပြီးနောက် ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် ရခိုင်လူငယ်များကို KIA မှ စစ်သင်တန်းများ ပေးခဲ့သည်။ ၂၀၀၉ ခုနှစ် ဧပြီ ၁၀ ရက်တွင် ကချင်ပြည်နယ် KIO/ KIA ဌာနချုပ် ရှိရာ [[လိုင်ဇာမြို့]]တွင် ရခိုင်လူငယ် ၂၆ ဦးဖြင့် စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။<ref name="irrawaddy" /> စတင်ဖွဲ့စည်းစဉ် အခါက တပ်တော်အမည်အား ရက္ခိုင့်တပ်မတော်ဟု အမည်ပေးခဲ့သည်။ ဖွဲ့စည်းပြီး ၁၀ နှစ် ပြည့်မြောက်သည့် ၂၀၁၉ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ရက္ခိုင့်တပ်တော်ဟူ၍လည်းကောင်း၊ တပ်တော် ၁၅နှစ်ပြည့်မြောက်နေ့ ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁၀ရက်တွင် အာရက္ခတပ်တော်ဟူ၍လည်းကောင်း အမည်များ အသီးသီးပြောင်းလဲခဲ့သည်။ <ref>{{cite web|url=https://burmese.narinjara.com/news/detail/66179a80d7eb939a87e4cdf3|title=“ရက္ခိုင့်တပ်တော်”ကို “အာရက္ခတပ်တော်” သို့ နာမည်ပြောင်းလဲခြင်းမှာ ရခိုင်ပြည်အတွင်း မှီတင်းနေထိုင်ကြသူများအားလုံးကို ကိုယ်စားပြုလို၍ ဖြစ်ကြောင်း တပ်တော်တာဝန်ရှိသူပြောကြား|work=Narinjara|access-date=၁၈ ဧပြီ၂၀၂၄|date=၁၁ ဧပြီ ၂၀၂၄}}</ref> == တိုက်ပွဲများ == အာရက္ခတပ်တော် သည် ၂၀၁၅ ခုနှစ်မှ စတင်ကာ [[ပလက်ဝမြို့နယ်]]ဘက်မှ တဆင့် ရခိုင်ပြည်နယ်သို့ ထိုးဖောက် ဝင်ရောက်ရန် ကြိုးစားလာခဲ့ပြီးနောက် [[တပ်မတော်|မြန်မာ့တပ်မတော်]]နှင့် ရင်ဆိုင်တိုက်ပွဲများ မကြာခဏ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။<ref name="irrawaddy"/> ၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် [[ရသေ့တောင်မြို့နယ်|ရသေ့တောင်]]၊ [[ကျောက်တော်မြို့နယ်|ကျောက်တော်]]၊ [[မြောက်ဦးမြို့နယ်|မြောက်ဦး]]၊ [[ဘူးသီးတောင်မြို့နယ်|ဘူးသီးတောင်]] စသောမြို့နယ်များအထိ နယ်မြေချဲ့ထွင်လာခဲ့ပြီးနောက် တပ်မတော်နှင့် AA တို့ တိုက်ပွဲ အပြင်းအထန် ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့ပြီး ၂၀၁၅ မှစတင်ကာ တပ်မတော်နှင့်အကြိမ် ၁၀၀ ကျော် တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။<ref name="irrawaddy"/> ၂၀၁၈ ဒီဇင်ဘာလအတွင်း တပ်မတော်မှ [[ရှမ်းပြည်နယ်]] နှင့် [[ကချင်ပြည်နယ်]] တို့ကို ၄ လ စစ်ကြောင်း ရပ်နားလိုက်သော်လည်း ရခိုင်ပြည်နယ် မပါဝင်ခဲ့ပေ။ ၂၀၁၉ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်နေ့ နံနက်ပိုင်းတွင် AA တပ်ဖွဲ့ဝင်များက ဘူးသီးတောင်နှင့် မောင်တောမြို့နယ်များရှိ နယ်ခြားစောင့်စခန်း (၄) ကို ဝင်ရောက် တိုက်ခိုက်ပြီးနောက် တပ်မတော်နှင့် AA တို့အကြား တိုက်ပွဲများ ပိုမိုပြင်းထန်လာခဲ့ပြီး အရပ်သားများ ထိခိုက်ဒဏ်ရာရမှုနှင့် သေဆုံးမှုများလည်း ရှိခဲ့သည်။ ၂၀၁၉ ဇန်နဝါရီလကနေ မေလအထိ  နှစ်ဘက် ထိတွေ့ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားသည့် အရေအတွက်မှာ တိုက်ပွဲပေါင်း ၁၀၀ ကျော်အထိ ရှိခဲ့သလို စစ်ဘေးရှောင် အရေအတွက်မှာလည်း လူပေါင်း ၄၀,၀၀၀ ကျော်အထိ ရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|archivedate=27 May 2025|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250527141048/https://burma.irrawaddy.com/news/2019/06/11/194437.html|title=တပ်မတော်မှ ၁၀၀၀ ကျော် ထိခိုက်ကျဆုံးဆိုသည့် AA ထုတ်ပြန်ချက် တပ် လက်မခံ|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2019/06/11/194437.html|publisher=The Irrawaddy|accessdate=27 May 2025}}</ref> ၂၀၂၀ ခုနှစ်အတွင်းတွင် တပ်မတော်နှင့် AA တပ်ဖွဲ့တို့အကြား ရင်ဆိုင်တိုက်ပွဲများသည် ချင်းပြည်နယ် ပလက်ဝ၊ ရခိုင်ပြည်နယ် ဘူးသီးတောင်၊ မောင်တော၊ ရသေ့တောင်၊ စစ်တွေ၊ ကျောက်တော်၊ မြောက်ဦး၊ မင်းပြား၊ မြေပုံ၊ အမ်းနှင့် ရမ်းဗြဲမြို့နယ်များထိ ကူးစပ် ကျယ်ပြန့်လာခဲ့ပြီး ရခိုင်ပြည်နယ်အတွင်း အရပ်သားထိခိုက်ဒဏ်ရာရမှုနှင့် လူဦးရေသိန်းနှင့်ချီကာ နေရပ်စွန့်ခွာ စစ်ဘေးသင့်ပြည်သူများ ဖြစ်လာခဲ့ရသည်။ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရပြီး ၂နှစ်ကျော်အကြာ ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်းတွင်  အာရက္ခတပ်တော် ပါဝင်သည့် [[ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့]]က မြန်မာ့တပ်မတော်နှင့် ပြည်သူ့စစ်အဖွဲ့များအား တိုက်ခိုက်သည့် [[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]]အား စတင်သည်။<ref>{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/7329256.html|title=၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးစတင်ကြေညာ|work=VOA Burmese|access-date=၁၈ ဧပြီ၂၀၂၄|date=၂၇ အောက်တိုဘာ၊ ၂၀၂၃}}</ref> အာရက္ခတပ်တော် သည် ယင်းစစ်ဆင်ရေးအပြင် ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ (၁၃) ရက်နေ့တွင် ရခိုင်ဒေသစစ်ဆင်ရေးအား ရခိုင်ပြည်နယ်တွင်  စတင်ခဲ့သည်။ ရခိုင်ဒေသ စစ်ဆင်ရေးအတွင်း ရခိုင်ပြည်နယ်အတွင်းရှိ  ကျောက်တော်၊ မြောက်ဦး၊ မင်းပြား၊ မြေပုံ၊ ရမ်းဗြဲ၊ ပေါက်တော၊ ပုဏ္ဏားကျွန်း၊ ရသေ့တောင်၊ အမ်း၊ သံတွဲ၊ တောင်ကုတ်၊ ဂွ၊ ဘူးသီးတောင်၊ မောင်တောမြို့နယ် များအပါအဝင် ချင်းပြည်နယ်အတွင်းရှိ  ပလက်ဝမြို့နယ်များအား ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။ == ရည်ရွယ်ချက် == အာရက္ခတပ်တော်သည် မျိုးနွယ်စု စုံလင်သည့် ရခိုင်လူထုအတွက် ကိုယ်ပိုင်ဆုံးဖြတ်ခွင့်နှင့် ရခိုင်တိုင်းရင်းသားတို၏ အမျိုးသားတည်မြဲမှုနှင့် ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်ကို ကာကွယ်ရန်နှင့် မြှင့်တင်ရန် ရပ်တည်လျက်ရှိကြောင်း ဆိုသည်။ တပ်တော်သည် ရိုဟင်ဂျာတို့ကို အတင်းအကျပ် လူစုဆောင်းပြီး မြန်မာ့တပ်မတော်ကို ဆန့်ကျင်ရန် အားလုံးပါဝင်နိုင်သည့် ဖယ်ဒရယ် အစိုးရတစ်ရပ် တည်ဆောင်မည်ဟု ရည်ရွယ်ကြောင်း ဆိုသော်လည်း၊ ရက္ခိုင့်တပ်တော်က အကြမ်းဖက်မှုများနှင့် ရိုဟင်ဂျာတို့အား စစ်မှုမြေပုံပေါ်တွင် အသုံးချမှု (လူသားဒိုင်းအဖြစ် အသုံးပြုမှု) ရှိနေကြောင်း စွပ်စွဲမှုများ ရှိနေသည်။<ref>{{Cite web |last=MD Mufassir Rashid |date=15 February 2022 |title=A precarious ceasefire in Myanmar needs international support to continue |url=https://www.eastasiaforum.org/2022/02/15/a-precarious-ceasefire-in-myanmar-needs-international-support-to-continue/ |access-date=1 December 2023 |website=East Asia Forum |place=Dhaka, Bangladesh |language=en|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240123181144/https://eastasiaforum.org/2022/02/15/a-precarious-ceasefire-in-myanmar-needs-international-support-to-continue/|archive-date=23 January 2024}}</ref> <ref name=emergence>{{Cite web |last=Kyaw Lynn |date=26 January 2023 |title=The Emergence of the ULA/AA and Question of the Rohingya Crisis |url=https://www.tni.org/en/article/the-emergence-of-the-ulaaa-and-question-of-the-rohingya-crisis |access-date=1 December 2023 |website=Transnational Institute |language=en|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231104125910/https://www.tni.org/en/article/the-emergence-of-the-ulaaa-and-question-of-the-rohingya-crisis|archive-date=4 November 2023}}</ref> ရခိုင်နှင့် ရိုဟင်ဂျာများအကြား တင်းမာမှုများကို အလွဲသုံးစားပြုလျက် စစ်အစိုးရအနေဖြင့် ရိုဟင်ဂျာများအား အတင်းအကြပ်လူသူစုဆောင်းကာ လူသားဒိုင်းအဖြစ် အသုံးပြုလျက်ရှိသည်ဟူသော အစီရင်ခံစာများလည်း ရှိနေသည်။<ref>{{Cite web |last=Uddin |first=Nasir |title=The fate of the Rohingya may be in the Arakan Army's hands |url=https://www.aljazeera.com/opinions/2024/7/3/the-fate-of-the-rohingya-may-be-in-the-arakan-armys-hands |access-date=8 September 2024 |website=Al Jazeera |language=en}}</ref> ၂၀၂၁ ခုနှစ်က ''Prothom Alo'' နှင့် ပြုလုပ်သော အင်တာဗျူးတစ်ခုတွင် တပ်တော်၏ စစ်ဦးစီးဖြစ်သော ဗိုလ်ချုပ်ထွန်းမြတ်နိုင်က ၎င်းတို့၏ အဖွဲ့အစည်းသည် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နှင့် ကောင်းမွန်သော ဆက်ဆံရေးရှိရန် ရည်ရွယ်ထားပြီး ရိုဟင်ဂျာအရေးကိုလည်း အတူတကွ ကိုင်တွယ်သွားရန် ရည်ရွယ်သည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။<ref name="pa2Jan2022">{{cite news |last1=Parvez |first1=Altaf |title='We recognise the human rights and citizen rights of the Rohingyas' |url=https://en.prothomalo.com/opinion/interview/we-recognise-the-human-rights-and-citizen-rights-of-the-rohingyas |access-date=3 January 2022 |work=Prothom Alo |date=2 January 2022 |language=en |archive-date=3 January 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220103085203/https://en.prothomalo.com/amp/story/opinion/interview/we-recognise-the-human-rights-and-citizen-rights-of-the-rohingyas |url-status=live }}</ref> ရိုဟင်ဂျာသွေးစည်းညီညွတ်ရေးအဖွဲ့ (RSO)၊ [[အာရကန်ရိုဟင်ဂျာ ကယ်တင်ရေးတပ်မတော်]]နှင့် အာရကန်ရိုဟင်ဂျာတပ်မတော် တို့အပါအဝင် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ရှိ ရိုဟင်ဂျာဒုက္ခသည်စခန်းမှ လည်ပတ်လျက်ရှိသော လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ ၁၁ ဖွဲ့သည် မြန်မာ-ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နယ်စပ်ရှိ ဗုဒ္ဓဘာသာနှင့် ဟိန္ဒူလူမျိုးများအား သတ်ဖြတ်ခြင်း၊ မုဒိန်းပြုကျင့်ခြင်း၊ ပြန်ပေးဆွဲခြင်းနှင့် နှိပ်စက်ခြင်းများ ပြုလုပ်လျက်ရှိသည်ဟု ရက္ခိုင့်တပ်တော်က ဆိုသည်။ Global Arakan Network ၏ အစီရင်ခံစာအရ RSO ကဲ့သို့သော အဖွဲ့အစည်းများသည် အလ်-ကိုင်ဒါနှင့် ဂျာမာတ်-အီ-အစ်လာမီ တို့နှင့် ဆက်သွယ်မှုရှိသည်ဟု စွပ်စွဲထားသည်။ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နယ်စပ်ဒေသအတွင်း အဆိုပါ အဖွဲ့များ အင်အားကြီးထွားလာနေသည်ကို ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်က မျက်ကွယ်ပြုထားသည်ဟု အာရက္ခတပ်တော်က ဆိုသည်။<ref>{{Cite web |last=Seli |first=Yeshi |date=2024-12-14 |title=Jihadi groups carrying out atrocities against Buddhists, Hindus on Myanmar-Bangladesh border: Arakan Army |url=https://www.newindianexpress.com/world/2024/Dec/14/jihadi-groups-carrying-out-atrocities-against-buddhists-hindus-on-myanmar-bangladesh-border-arakan-army |access-date=2024-12-17 |website=The New Indian Express |language=en}}</ref> ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် အာရက္ခမီဒီယာ နှင့် ပြုလုပ်သည့် အင်တာဗျူးတွင် အာရက္ခတပ်တော်၏ စစ်ဦးစီးက လက်နက်ကိုင်ဆန္ဒပြမှု၏ နိုင်ငံရေး ရည်ရွယ်ချက်သည် အာရကန်၏ အချုပ်အခြာအာဏာကို ပြန်လည်ရယူရန်နှင့်၊ ဆုံးရှုံးသွားသည့် အချုပ်အခြာအာဏာကို ပြန်လည်ရယူရာတွင် မည်သည့်အရာကိုမျှ ညှိနှိုင်းခြင်း မပြုခဲ့ဘဲ၊ အနာဂတ်တွင်လည်း မည်သည့်အခါမျှ ညှိနှိုင်းမည် မဟုတ်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။<ref name="akk">{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=9qbZaLFL61s|title=ရက္ခိုင်အမျိုးသားအဖွဲချုပ် ULA ဥက္ကဋ္ဌ ရက္ခိုင့်တပ်တော်တပ်မှူးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်ထွန်းမြတ်နိုင်နန့် အင်တာ|via=www.youtube.com|access-date=1 September 2021|archive-date=1 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210901142739/https://www.youtube.com/watch?v=9qbZaLFL61s|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url = https://www.irrawaddy.com/opinion/guest-column/visions-of-a-federal-future-for-myanmar-are-fading-fast.html|title = Guest Column &#124; Visions of a Federal Future for Myanmar are Fading Fast|date = September 2021|access-date = 1 September 2021|archive-date = 1 September 2021|archive-url = https://web.archive.org/web/20210901142740/https://www.irrawaddy.com/opinion/guest-column/visions-of-a-federal-future-for-myanmar-are-fading-fast.html|url-status = live}}</ref> == ရက္ခိုင့် အိပ်မက် ၂၀၂၀ == ရက္ခိုင့်အိပ်မက် ၂၀၂၀ သည် ရခိုင်လူထုတစ်ရပ်လုံး ချိတ်ဆက်ပြီး ရခိုင်လူထုလှုပ်ရှားမှုတစ်ရပ်ကို ၂၀၂၀ တွင် စတင်ရန် ရည်မှန်းချက်ဖြစ်သည်။<ref name="irrawaddy">{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/opinion/viewpoint/2019/02/07/182604.html|title=ရခိုင်တွေ AA ကို ဘာလို့ ထောက်ခံကြသလဲ|date=၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၉|accessdate=၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၀|work=ဧရာဝတီသတင်းဌာန|author=ထွန်းထွန်းနိုင်}}</ref> == အရပ်သား ထိခိုက်ဒဏ်ရာ ရရှိမှုများ == ၂၀၂၀ နှစ် ဧပြီလ ၂၁ ရက်နေ့တွင် ပုဂ္ဂလိကကုမ္ပဏီပိုင် ပိုးသတ်ဆေးပစ္စည်းများ တင်ဆောင်လာသည့် ယာဉ်တစ်စီးကို [[မင်းပြားမြို့နယ်]]၊ ဖားပြိုကျေးရွာအနီး၌ AA က လက်နက်ငယ်များဖြင့် ပစ်ခတ်ခဲ့ရာ ယာဉ်မောင်းသေဆုံးခဲ့ကြောင်း တပ်မတော်က သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း တပ်မတော်အနေဖြင့် ထိုသတင်းမှန်ကန်ကြောင်း အထောက်အထားတစ်စုံတစ်ရာ ထုတ်ပြနိုင်ခြင်းမရှိခဲ့ပေ။ <ref name=":0" /> ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ဧပြီလ ၂၂ ရက်နေ့တွင် ချင်းပြည်နယ်၊ [[ပလက်ဝမြို့နယ်]]ရှိ [[မြန်မာ့စီးပွားရေးဘဏ်]]အနီးသို့ AA နှင့် တပ်မတော်တို့ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားစဉ် တပ်မတော်မှ ပစ်ခတ်သည့် လက်နက်ကြီးကျည် ကျရောက်ပေါက်ကွဲခဲ့ကြောင်း ရခိုင်တိုင်းရင်းသားမျိုးနွယ်များအစည်းအရုံး (R. E. C) က ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ထိုပေါက်ကွဲမှုကြောင့် ဘဏ်အနောက်ဘက်ရှိ သရက်ပင်တွင် သရက်သီးခူးစားနေသည့် ဘဏ်ဝန်ထမ်းတစ်ဦး၏ မိသားစုဝင် အမျိုးသမီးတစ်ဦး၊ လေးနှစ်အရွယ် မိန်းကလေးတစ်ဦးနှင့် ကိုးနှစ်အရွယ် ယောက်ျားလေးတစ်ဦးတို့ သေဆုံးခဲ့သည်။ <ref name=":0">Page 1,2,4, 7 Days Daily Newspaper, 23.4.2020</ref> ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၅ ရက်နေ့တွင် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်သို့ ထွက်ပြေးရန် နတ်မြစ်အနီး စက်လှေစောင့်ဆိုင်းနေသော မောင်တောမြို့နယ်မှ ရိုဟင်ဂျာများကို အာရက္ခတပ်တော် (AA) က လက်နက်ကြီးများနှင့် ရှော့တိုက်ဒုံးများဖြင့် ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ စက်လှေတစ်စီးနစ်မြုပ်ကာ မြစ်ကမ်းဘေးရှိ လူအုပ်ထဲသို့ ဒုံးကျရောက်ပေါက်ကွဲခဲ့သဖြင့် လူရာနှင့်ချီ သေဆုံးခဲ့ကြောင်း အသက်ရှင်ကျန်သူများက ပြောကြားခဲ့သည်။ AA ကမူ ၎င်းတို့၏ တိုက်ခိုက်မှုမဟုတ်ကြောင်း ဩဂုတ် ၇ ရက်နေ့တွင် ကြေညာချက် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ <ref>{{cite news|title=နတ်မြစ်အနီး ထွက်ပြေးလာတဲ့ ရိုဟင်ဂျာ ၂ဝဝ ကျော် ရှော့တိုက်ဒုံးအပစ်ခံရပြီး သေဆုံး|url=https://www.rfa.org/burmese/program_2/rohingya-fleeing-killed-08062024150519.html|access-date=30 May 2025|work=Radio Free Asia|date=၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၄|language=my|publisher=RFA Burmese}}</ref> == ကိုးကား == {{reflist}} == ပြင်ပလင့်ခ်များ == * {{Official website}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများ]] [[ကဏ္ဍ:ရခိုင် လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများ]] 5wj9zthz0q4w9j5enzd8lk7l054x05q 0 65079 1050204 449747 2026-08-25T07:34:04Z ChemSim 147059 PNG to TeX 1050204 wikitext text/x-wiki '''​အေပီအန်''' ({{lang-en|Access Point Name}}; အတိုကောက် APN; ဝင်​ရောက်ခွင့်ပွိုင့်အမည်) ဆိုသည်မှာ [[GSM]], GPRS, 3G (သို့မဟုတ်) 4G နှင့် ကွန်ပျူတာအချို့တွင် အင်တာနက်များ ချိတ်ဆက်ရန်အတွက် တံခါး​ပေါက်ဖြစ်သည်။ မိုဘိုင်းဖုန်းများတွင် မိုဘိုင်းအော်ပရေတာ Service မှ​ပေးထားသည့် အေပီအန်များကို ထည့်သွင်းမှသာ အင်တာနက်အသုံးပြုနိုင်မည် ဖြစ်သည်။ ထို့မှသာ Service သည် စစ်​ဆေးပီး သင့်​တော်​သော အင်တာနက်စနစ်ကို ဖန်တီးနိုင်မည်ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|url=http://ftp1.digi.com/support/documentation/appguide_connectcellular_ipconsiderations.pdf |title=GSM cellular networks use an APN (Access Point Name) to determine how a mobile station, in this case a Digi Connect WAN or RG |format=PDF |date= |accessdate=2011-04-05}}</ref> == ​အေပီအန်အလုပ်လုပ်ပုံ == <math>\underbrace{\text{network id}.\text{mnc}\!<\!\text{MNC}\!>}_{\text{Network Identifier} } . \underbrace{\color{blue}\text{mcc}\!<\!\text{MCC}\!>.\text{gprs} }_{\color{blue}\text{Operator Identifier} }</math> == ကိုးကား == {{reflist}} [[Category:ကွန်ပျူတာ]] kzlpoctzjqenueeg2xlx1i84d8m6jb2 0 72668 1050169 1044176 2026-08-25T02:37:49Z Kalixlouiis 145250 Created by translating the section "History" from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1370351413|ArXiv]]" 1050169 wikitext text/x-wiki {{Infobox Website |name = arXiv |logo = ArXiv logo 2022.svg |screenshot = |caption = |url = [http://arxiv.org/ arXiv.org] |alexa = {{Increase}} 3,547 (as of September 2016)<ref name="alexa">{{cite web |url= http://www.alexa.com/siteinfo/arxiv.org |title= arxiv.org Site Overview |publisher= [[Alexa Internet]] |accessdate= September 11, 2016 |archivedate= 24 December 2018 |archiveurl= https://web.archive.org/web/20181224184945/https://www.alexa.com/siteinfo/arxiv.org }}</ref> |commercial = မဟုတ် |type = [[သိပ္ပံ]] |language = [[အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကား|အင်္ဂလိပ်]] |registration = |owner = Cornell University |author = Paul Ginsparg |launch date = {{start date and age|1991|8|14}} |current status = Online |oclc = 228652809 |issn = 2331-8422 |revenue = |slogan = }} '''arXiv''' (အသံထွက် "archive")<ref name="Steele">{{cite web |url=http://ezramagazine.cornell.edu/FALL12/CoverStorySidebar2.html |title=Library-managed 'arXiv' spreads scientific advances rapidly and worldwide |work=Ezra |date=Fall 2012 |page=9 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150111003819/http://ezramagazine.cornell.edu/FALL12/CoverStorySidebar2.html |archive-date=11 January 2015 |dead-url=no |first=Bill |last=Steele |publisher=Cornell University |location=Ithaca, New York |volume=V |issue=1 |oclc=263846378 |quote=Pronounce it 'archive'. The X represents the Greek letter Chi |access-date=2 March 2017 |url-status=live }}</ref> သည် e-prints ဟုသိထားသည့် [[သင်္ချာ]]၊ [[ရူပဗေဒ]]၊ [[နက္ခတ္တဗေဒ]]၊ ကွန်ပျူတာ သိပ္ပံ၊ [[ဇီဝဗေဒ]]နှင့် စာရင်းအင်းပညာရပ်တို့နှင့်သက်ဆိုင်သည့် သိပ္ပံစာတမ်းများအား စုစည်းထားသည့် ဝဘ်ဆိုဒ်ဖြစ်သည်။ ၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် ဆောင်းပါးပေါင်း မီလီယံဝက်ထိ ကျော်လွန်ခဲ့ပြီး<ref>{{cite web|url=http://news.library.cornell.edu/content/online-scientific-repository-hits-milestone |title=Online Scientific Repository Hits Milestone: With 500,000 Articles, arXiv Established as Vital Library Resource |publisher=News.library.cornell.edu |date=October 3, 2008 |accessdate=July 21, 2013}}</ref> ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် မီလီယံအထိ ရောက်ရှိခဲ့သည်။<ref>{{citation|title=One Million Preprints and Counting: A conversation with arXiv founder Paul Ginsparg|journal=The Scientist (magazine)|first=Tracy|last=Vence|date=December 29, 2014|url=http://www.the-scientist.com/?articles.view/articleNo/41677/title/Q-A--One-Million-Preprints-and-Counting/}}</ref> ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် စာတမ်းပြစုရေးသားနှုန်းသည် တစ်လလျင် ၈၀၀၀ တိုးပွားလာခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=http://arxiv.org/show_monthly_submissions |title=arXiv monthly submission rate statistics |publisher=Arxiv.org |accessdate=July 21, 2013}}</ref> == သမိုင်းကြောင်း နောက်ခံအခြေအနေ == [[File:ArXiv_1994.png|thumb|၁၉၉၄ ခုနှစ်တွင် NCSA Mosaic ဘရောက်ဆာကို အသုံးပြု၍ ရိုက်ကူးထားသည့် ဓာတ်ပုံအရ HTML Form နည်းပညာသည် အစောပိုင်းကာလကတည်းက arXiv တွင် စတင်အသုံးပြုခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=Image |url=https://www.cs.cornell.edu/~ginsparg/physics/blurb/fig3.gif |access-date=9 March 2019 |website=Cs.cornell.edu |format=GIF}}</ref>]] [[ဖိုင်:ArXiv's_yearly_submission_rate_plot.svg|thumb|arXiv ၏ သုတေသနစာတမ်းတင်ပြမှုနှုန်းသည် ၎င်းစတင်တည်ထောင်ချိန်မှစ၍ နှစ် ၃၀ အတွင်း အဆက်မပြတ် တိုးတက်လာခဲ့သည်။ <ref>{{Cite journal |last=Ginsparg |first=Paul |date=2021-08-04 |title=Lessons from arXiv's 30 years of information sharing |journal=Nature Reviews Physics |language=en |volume=3 |issue=9 |pages=602–603 |bibcode=2021NatRP...3..602G |doi=10.1038/s42254-021-00360-z |issn=2522-5820 |pmc=8335983 |pmid=34377944}}</ref>]] arXiv ဝက်ဘ်ဆိုက်ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းသည် TeX ဖိုင်အမျိုးအစားကြောင့်ဖြစ်ပြီး ၎င်းက သိပ္ပံစာတမ်းများကို အင်တာနက်မှတစ်ဆင့် လွယ်ကူစွာ ပေးပို့နိုင်ပြီး အသုံးပြုသူဘက်(client-side) တွင် ရုပ်ထွက်ဖော်ပြနိုင်စေသည်။<ref>{{cite journal |last1=O'Connell |first1=Heath |year=2002 |title=Physicists Thriving with Paperless Publishing |url=https://core.ac.uk/download/pdf/11876491.pdf |url-status=live |journal=High Energy Physics Libraries Webzine |volume=6 |issue=6 |page=3 |arxiv=physics/0007040 |bibcode=2000physics...7040O |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221009/https://core.ac.uk/download/pdf/11876491.pdf |archive-date=2022-10-09}}</ref> ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ်ဝန်းကျင်တွင် Joanne Cohn သည် ရူပဗေဒ preprint များကို TeX ဖိုင်များအဖြစ် အီးမေးလ်မှတစ်ဆင့် လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်များထံ ပေးပို့ခဲ့သော်လည်း အီးမေးလ်ပုံးများ ပြည့်လျှံလာခဲ့သည်။<ref>{{Cite journal |last=Feder |first=Toni |date=2021-11-08 |title=Joanne Cohn and the email list that led to arXiv |url=https://physicstoday.scitation.org/do/10.1063/PT.6.4.20211108a/abs/ |journal=[[Physics Today]] |language=EN |volume=2021 |issue=4 |bibcode=2021PhT..2021d1108. |doi=10.1063/PT.6.4.20211108a |s2cid=244015728 |article-number=1108a}}</ref> Paul Ginsparg သည် ဗဟိုသိုလှောင်မှုစနစ် လိုအပ်ကြောင်းသဘောပေါက်ပြီး ၁၉၉၁ ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် Los Alamos National Laboratory (LANL) ၌ မည်သည့်ကွန်ပျူတာမှမဆို ဝင်ရောက်ကြည့်ရှုနိုင်သည့် ဗဟိုသိုလှောင်ရာနေရာကို ဖန်တီးခဲ့သည်။<ref>{{cite journal |last1=Feder |first1=Toni |date=8 November 2021 |title=Joanne Cohn and the email list that led to arXiv |url=https://physicstoday.scitation.org/do/10.1063/PT.6.4.20211108a/full/ |journal=[[Physics Today]] |volume=2021 |issue=4 |bibcode=2021PhT..2021d1108. |doi=10.1063/PT.6.4.20211108a |s2cid=244015728 |article-number=1108a}}</ref> ထို့နောက် FTP (၁၉၉၁)၊ Gopher (၁၉၉၂) နှင့် World Wide Web (၁၉၉၃) တို့ဖြင့် ဝင်ရောက်နိုင်သည့်လမ်းကြောင်းများကို ထည့်သွင်းခဲ့သည်။<ref>{{cite web |last=Ginsparg |first=Paul |date=October 1, 2008 |title=The global-village pioneers |url=https://physicsworld.com/a/the-global-village-pioneers/ |access-date=October 10, 2020 |work=[[Physics World]]}}</ref> အီလက်ထရွန်နစ်စာတမ်း (e-print) ဟူသော ဝေါဟာရကိုလည်း စတင်အသုံးပြုလာခဲ့သည်။ ၎င်းသည် LANL preprint archive အဖြစ် ရူပဗေဒအတွက် စတင်ခဲ့သော်လည်း နောက်ပိုင်းတွင် နက္ခတ္တဗေဒ၊ သင်္ချာ၊ ကွန်ပျူတာသိပ္ပံ၊ ဇီဝဗေဒနှင့် စာရင်းအင်းပညာရပ်များအထိ တိုးချဲ့လာခဲ့သည်။ မူလ domain သည် xxx.lanl.gov ဖြစ်သော်လည်း၊ LANL ၏ စိတ်ဝင်စားမှုနည်းပါးလာမှုကြောင့် ၂၀၀၁ ခုနှစ်တွင် Paul Ginsparg သည် Cornell တက္ကသိုလ်သို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ပြီး arxiv.org ဟု အမည်ပြောင်းလဲခဲ့သည်။<ref>{{cite journal |last=Butler |first=Declan |date=July 5, 2001 |title=Los Alamos Loses Physics Archive as Preprint Pioneer Heads East |journal=Nature |volume=412 |issue=6842 |pages=3–4 |bibcode=2001Natur.412....3B |doi=10.1038/35083708 |pmid=11452262 |s2cid=1527860 |doi-access=free}}</ref> အမည်သစ်သည် "archive" ဟူသော domain အဟောင်းနေရာတွင် Greek စာလုံး chi (X) ကိုအစားထိုးပြီး အချိုးညီစေရန် "e" ကိုဖယ်ရှား၍ ဖန်တီးခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။<ref name="wired2025">{{Cite magazine|last=Han|first=Sheon|title=Inside arXiv—the Most Transformative Platform in All of Science|url=https://www.wired.com/story/inside-arxiv-most-transformative-code-science/|access-date=2025-03-28|magazine=Wired|language=en-US|issn=1059-1028}}</ref> '''arXiv''' သည် သုတေသနစာတမ်းများကို ဂျာနယ်များတွင် တရားဝင်မပုံနှိပ်မီ ကြိုတင်ဖြန့်ဝေသည့်စနစ် (Preprints) ကို အစောဆုံး စတင်အသုံးပြုပြီး အားပေးမြှင့်တင်ခဲ့သည့် ရှေ့ဆောင်ဝက်ဘ်ဆိုက်တစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။<ref name="SPARC 2021">{{cite web |date=25 October 2021 |title=Celebrating 30 Years of arXiv and Its Lasting Legacy on Scientific Advancement |url=https://sparcopen.org/news/2021/celebrating-30-years-of-arxiv-and-its-lasting-legacy-on-scientific-advancement/ |website=SPARC}}</ref> ဤကဲ့သို့ စာတမ်းများကို ကြိုတင်မျှဝေပေးရာတွင် အောင်မြင်မှုရရှိခဲ့ခြင်းကြောင့် နောက်ပိုင်းတွင် သိပ္ပံစာတမ်းထုတ်ဝေရေးလောက၌ လူတိုင်းအခမဲ့ ဝင်ရောက်ဖတ်ရှုနိုင်စေမည့် '''"Open Access" (ပွင့်လင်းမြင်သာသော လွတ်လပ်စွာ ဖတ်ရှုခွင့်) လှုပ်ရှားမှု''' ပေါ်ပေါက်လာစေရန် တွန်းအားပေးနိုင်ခဲ့ပါသည်။<ref name="SPARC 2021" /> လက်ရှိတွင် သင်္ချာပညာရှင်များနှင့် သိပ္ပံပညာရှင်များသည် ၎င်းတို့၏ သုတေသနစာတမ်းများကို ကမ္ဘာတစ်ဝန်းမှ မည်သူမဆို လွတ်လပ်စွာ ဝင်ရောက်ဖတ်ရှုနိုင်ရန်နှင့် ပညာရှင်အချင်းချင်း ပြန်လည်သုံးသပ်အကြံပြုနိုင်ရန်အတွက် arxiv.org ဝက်ဘ်ဆိုက်သို့ ပုံမှန်တင်ပြပေးလျက် ရှိကြပါသည်။<ref>{{cite news |last=Glanz |first=James |date=May 1, 2001 |title=The World of Science Becomes a Global Village; Archive Opens a New Realm of Research |url=https://www.nytimes.com/2001/05/01/science/world-science-becomes-global-village-archive-opens-new-realm-research.html |url-access=limited |newspaper=[[The New York Times]]}}</ref> arXiv စနစ်ကို အောင်မြင်စွာ တည်ထောင်ပေးနိုင်ခဲ့ခြင်းကြောင့် တည်ထောင်သူ Paul Ginsparg သည် ၂၀၀၂ ခုနှစ်တွင် ဂုဏ်ထူးဆောင် '''MacArthur Fellowship ဆု''' ကို ရရှိခဲ့ပါသည်။<ref>{{cite web |author=Bill Steele |date=23 September 2002 |title=Cornell professor Paul Ginsparg, science communication rebel, named a MacArthur Foundation fellow; three other alumni also receive 'genius award' fellowships |url=https://www.news.cornell.edu/releases/sept02/ginsparg-MacArthur.ws.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20211027011146/https://news.cornell.edu/stories/2002/09/paul-ginsparg-named-macarthur-genius-fellow |archive-date=Oct 27, 2021 |website=Cornell Chronicle}}</ref> ၂၀၁၃ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၇ ခုနှစ်အတွင်း arXiv ၏ နှစ်စဉ်အသုံးပြုစရိတ်မှာ ခန့်မှန်းခြေ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၈၂၆,၀၀၀ ဝန်းကျင် ရှိခဲ့ပါသည်။<ref>{{cite web |date=March 28, 2012 |title=Cornell University Library arXiv Financial Projections for 2013-2017 |url=https://confluence.cornell.edu/download/attachments/127116484/arXiv+Business+Model.pdf |access-date=2017-02-26 |website=Confluence.cornell.edu}}</ref> ဤအသုံးစရိတ်ကို Cornell တက္ကသိုလ်စာကြည့်တိုက်၊ Simons ဖောင်ဒေးရှင်းနှင့် အဖွဲ့ဝင်အင်စတီကျူးရှင်းများထံမှ ရရှိသော နှစ်စဉ်ကြေးများဖြင့် ပူးပေါင်းစိုက်ထုတ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ ဤဘဏ္ဍာရေးပုံစံကို ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်တွင် Cornell တက္ကသိုလ်က စတင်မိတ်ဆက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး ဝက်ဘ်ဆိုက်ကို ရေရှည်လည်ပတ်နိုင်ရန်အတွက် သုတေသနအဖွဲ့အစည်းများ၏ စာတမ်းဒေါင်းလုဒ်ဆွဲမှု ပမာဏအပေါ် မူတည်၍ နှစ်စဉ် စေတနာအလျောက် ရန်ပုံငွေထည့်ဝင်ကြရန် တောင်းဆိုခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ အဖွဲ့ဝင်အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုချင်းစီသည် arXiv ကို ကူညီပံ့ပိုးရန် ၅ နှစ်သက်တမ်းရှိ ရန်ပုံငွေထည့်ဝင်မှု ကတိကဝတ်ကို လက်မှတ်ရေးထိုးကြရပါသည်။ အဖွဲ့အစည်းများ၏ အသုံးပြုမှုအဆင့်အတန်းအပေါ် မူတည်၍ နှစ်စဉ်ကြေးကို အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁,၀၀၀ မှ ၄,၄၀၀ အထိ အဆင့် (၄) ဆင့် သတ်မှတ်ထားပါသည်။ Cornell တက္ကသိုလ်အနေဖြင့် အဖွဲ့ဝင်အင်စတီကျူးရှင်းပေါင်း ၂၂၀ ခန့်ထံမှ နှစ်စဉ်အနည်းဆုံး ရန်ပုံငွေဒေါ်လာ ၅၀၄,၀၀၀ ရရှိရန် ရည်မှန်းထားပါသည်။<ref>{{Cite web |title=arXiv Member Institutions (2021) – arXiv about – Our Members |url=https://arxiv.org/about/ourmembers |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230404190446/https://info.arxiv.org/about/ourmembers |archive-date=2023-04-04 |access-date=2021-12-27 |website=arxiv.org}}</ref> ၂၀၁၁ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် Cornell တက္ကသိုလ်စာကြည့်တိုက်သည် arXiv ၏ လုပ်ငန်းလည်ပတ်မှုနှင့် နည်းပညာဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုဆိုင်ရာ စီမံခန့်ခွဲရေးနှင့် ဘဏ္ဍာရေးတာဝန်အားလုံးကို လွှဲပြောင်းရယူခဲ့ပါသည်။ ထိုစဉ်က တည်ထောင်သူ Paul Ginsparg က ၎င်း၏လုပ်ငန်းအပေါ် သံယောဇဉ်ကြီးမားပုံကို ''"ဒီအလုပ်က ခေတ္တခဏပဲ လာလုပ်ဖို့ ရည်ရွယ်ခဲ့တာပါ၊ အခုတော့ တစ်သက်တစ်ကျွန်း ကျခံလိုက်ရသလိုပါပဲ"'' ဟု သတင်းမီဒီယာတစ်ခုတွင် ရွှန်းရွှန်းဝေဝေ အရွှန်းဖောက်ပြောကြားခဲ့ဖူးပါသည်။<ref name="CHE 2011">{{cite news |author=Fischman, Joah |date=August 10, 2011 |title=The First Free Research-Sharing Site, arXiv, Turns 20 With an Uncertain Future |url=http://chronicle.com/blogs/wiredcampus/the-first-free-research-sharing-site-arxiv-turns-20/32778 |access-date=August 12, 2011 |work=Chronicle of Higher Education}}</ref> သို့သော်လည်း Paul Ginsparg သည် arXiv ၏ '''သိပ္ပံဆိုင်ရာ အကြံပေးဘုတ်အဖွဲ့''' နှင့် '''ရူပဗေဒဆိုင်ရာ အကြံပေးကော်မတီ''' တို့တွင် ဆက်လက်ပါဝင်ပြီး ကုမ္ပဏီအတွက် အရေးကြီးသော လမ်းညွှန်မှုများကို ဆက်လက်ကူညီပေးလျက်ရှိပါသည်။<ref>{{Cite web |title=arXiv Scientific Advisory Board {{!}} arXiv e-print repository |url=https://arxiv.org/about/people/scientific_ad_board |access-date=2020-10-10 |website=arxiv.org}}</ref><ref>{{Cite web |title=About the Physics Archive {{!}} arXiv e-print repository |url=https://arxiv.org/help/physics |access-date=2020-10-10 |website=arxiv.org}}</ref> ကျော်ကြားလှသည့် Nature သိပ္ပံဂျာနယ်သည် ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် arXiv ကို '''"သိပ္ပံလောကကို အသွင်ပြောင်းလဲပေးခဲ့သည့် ကွန်ပျူတာကုဒ် ၁၀ ခု"''' ထဲမှ တစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ချီးကျူးခဲ့ပါသည်။<ref>{{cite journal |last1=Perkel |first1=Jeffrey M. |date=2021 |title=Ten computer codes that transformed science |url=https://www.nature.com/articles/d41586-021-00075-2 |journal=Nature |volume=589 |issue=7842 |pages=344–348 |bibcode=2021Natur.589..344P |doi=10.1038/d41586-021-00075-2 |pmid=33473232}}</ref> ထို့နောက် ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင်မူ arXiv သည် DataCite အဖွဲ့အစည်းနှင့် ပူးပေါင်းကာ ၎င်းတို့ထံ တင်ပြလာသော သုတေသနစာတမ်းများကို အင်တာနက်ပေါ်တွင် အလွယ်တကူ ရှာဖွေကိုးကားနိုင်မည့် '''DOI (Digital Object Identifier) နံပါတ်များ''' ကို စတင်သတ်မှတ်ပေးခဲ့ပါသည်။<ref>{{cite web |title=New arXiv articles are now automatically assigned DOIs |url=https://blog.arxiv.org/2022/02/17/new-arxiv-articles-are-now-automatically-assigned-dois/ |access-date=4 April 2023}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လတွင် arXiv သည် Cornell တက္ကသိုလ်မှ ခွဲထွက်ကာ သီးခြားလွတ်လပ်သော အကျိုးအမြတ်မယူသည့် အဖွဲ့အစည်း (Nonprofit Organisation) တစ်ခုအဖြစ် ရပ်တည်သွားတော့မည်ဖြစ်ကြောင်း တရားဝင်ကြေညာခဲ့ပါသည်။ ဤကဲ့သို့ ခွဲထွက်ခြင်းကို ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁ ရက်နေ့တွင် အောင်မြင်စွာ ဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့ပြီး၊ ရည်ရွယ်ချက်မှာ arXiv ၏ ရန်ပုံငွေရရှိမည့် လမ်းကြောင်းများကို ပိုမိုစုံလင်လာစေရန်နှင့် ဘဏ္ဍာရေးအင်အား ပိုမိုတောင့်တင်းလာစေရန် ဖြစ်ပါသည်။<ref>{{cite web |last1=Brainard |first1=Jeffery |title=ArXiv, the pioneering preprint server, declares independence from Cornell |url=https://www.science.org/content/article/arxiv-pioneering-preprint-server-declares-independence-cornell |access-date=22 March 2026 |website=Science |language=en}}</ref><ref>{{cite web |title=Cornell Tech - arXiv |url=https://tech.cornell.edu/arxiv/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20260320131019/https://tech.cornell.edu/arxiv/ |archive-date=20 March 2026 |access-date=22 March 2026 |website=Cornell Tech}}</ref> ထို့နောက် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် arXiv သည် ၎င်းတို့၏ ပထမဆုံးသော အမှုဆောင်အရာရှိချုပ် (CEO) အဖြစ် ဒေါက်တာ ပီနီလိုပီ လူးဝစ် (Penelope Lewis, PhD.) ကို ခန့်အပ်လိုက်ကြောင်းနှင့် သီးခြားလွတ်လပ်သော ဒါရိုက်တာအဖွဲ့ဝင်များကို ဖွဲ့စည်းလိုက်ကြောင်း ကြေညာခဲ့ပါသည်။ ဒေါက်တာ လူးဝစ်သည် ယခင်က [https://pubs.aip.org/ American Institute of Physics Publishing] တွင် ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေရေးဆိုင်ရာ အကြီးအကဲ (Chief Publishing Officer) အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ဖူးသလို [https://connect.acspubs.org/information-for-authors?utm_source=google&utm_medium=cpc&utm_campaign=IC001_ST0002D_T001562_Brand_Submission_Ad_Program&src=IC001_ST0002D_T001562_Brand_Submission_Ad_Program&utm_content={adgroup}&utm_term=american%20chemical%20society%20journals&gad_source=1&gad_campaignid=20627783212&gbraid=0AAAAApol6sLXnthIQOsPIZKst5BULTFrT&gclid=CjwKCAjw4dDTBhAqEiwAkHYmSmJud5tW-UGG8bN-Q2jKaehXTMS3yEt7PGij0zRnh5m-Kzq4v9FpaxoC0NYQAvD_BwE American Chemical Society] တွင်လည်း အဆင့်မြင့်အမှုဆောင် တာဝန်များကို အဆင့်ဆင့် ထမ်းဆောင်ခဲ့ဖူးသည့် နည်းပညာနှင့် သိပ္ပံစာတမ်းထုတ်ဝေရေးလောကမှ ဝါရင့်ပညာရှင်တစ်ဦး ဖြစ်ပါသည်။ ==ကိုးကား== {{Reflist}} {{Website-stub}} 798mgpowafk1mwdve4t88fvo2i06v1y 1050170 1050169 2026-08-25T02:43:43Z Kalixlouiis 145250 Created by translating the section "Data format" from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1370351413|ArXiv]]" 1050170 wikitext text/x-wiki {{Infobox Website |name = arXiv |logo = ArXiv logo 2022.svg |screenshot = |caption = |url = [http://arxiv.org/ arXiv.org] |alexa = {{Increase}} 3,547 (as of September 2016)<ref name="alexa">{{cite web |url= http://www.alexa.com/siteinfo/arxiv.org |title= arxiv.org Site Overview |publisher= [[Alexa Internet]] |accessdate= September 11, 2016 |archivedate= 24 December 2018 |archiveurl= https://web.archive.org/web/20181224184945/https://www.alexa.com/siteinfo/arxiv.org }}</ref> |commercial = မဟုတ် |type = [[သိပ္ပံ]] |language = [[အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကား|အင်္ဂလိပ်]] |registration = |owner = Cornell University |author = Paul Ginsparg |launch date = {{start date and age|1991|8|14}} |current status = Online |oclc = 228652809 |issn = 2331-8422 |revenue = |slogan = }} '''arXiv''' (အသံထွက် "archive")<ref name="Steele">{{cite web |url=http://ezramagazine.cornell.edu/FALL12/CoverStorySidebar2.html |title=Library-managed 'arXiv' spreads scientific advances rapidly and worldwide |work=Ezra |date=Fall 2012 |page=9 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150111003819/http://ezramagazine.cornell.edu/FALL12/CoverStorySidebar2.html |archive-date=11 January 2015 |dead-url=no |first=Bill |last=Steele |publisher=Cornell University |location=Ithaca, New York |volume=V |issue=1 |oclc=263846378 |quote=Pronounce it 'archive'. The X represents the Greek letter Chi |access-date=2 March 2017 |url-status=live }}</ref> သည် e-prints ဟုသိထားသည့် [[သင်္ချာ]]၊ [[ရူပဗေဒ]]၊ [[နက္ခတ္တဗေဒ]]၊ ကွန်ပျူတာ သိပ္ပံ၊ [[ဇီဝဗေဒ]]နှင့် စာရင်းအင်းပညာရပ်တို့နှင့်သက်ဆိုင်သည့် သိပ္ပံစာတမ်းများအား စုစည်းထားသည့် ဝဘ်ဆိုဒ်ဖြစ်သည်။ ၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် ဆောင်းပါးပေါင်း မီလီယံဝက်ထိ ကျော်လွန်ခဲ့ပြီး<ref>{{cite web|url=http://news.library.cornell.edu/content/online-scientific-repository-hits-milestone |title=Online Scientific Repository Hits Milestone: With 500,000 Articles, arXiv Established as Vital Library Resource |publisher=News.library.cornell.edu |date=October 3, 2008 |accessdate=July 21, 2013}}</ref> ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် မီလီယံအထိ ရောက်ရှိခဲ့သည်။<ref>{{citation|title=One Million Preprints and Counting: A conversation with arXiv founder Paul Ginsparg|journal=The Scientist (magazine)|first=Tracy|last=Vence|date=December 29, 2014|url=http://www.the-scientist.com/?articles.view/articleNo/41677/title/Q-A--One-Million-Preprints-and-Counting/}}</ref> ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် စာတမ်းပြစုရေးသားနှုန်းသည် တစ်လလျင် ၈၀၀၀ တိုးပွားလာခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=http://arxiv.org/show_monthly_submissions |title=arXiv monthly submission rate statistics |publisher=Arxiv.org |accessdate=July 21, 2013}}</ref> == သမိုင်းကြောင်း နောက်ခံအခြေအနေ == [[File:ArXiv_1994.png|thumb|၁၉၉၄ ခုနှစ်တွင် NCSA Mosaic ဘရောက်ဆာကို အသုံးပြု၍ ရိုက်ကူးထားသည့် ဓာတ်ပုံအရ HTML Form နည်းပညာသည် အစောပိုင်းကာလကတည်းက arXiv တွင် စတင်အသုံးပြုခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=Image |url=https://www.cs.cornell.edu/~ginsparg/physics/blurb/fig3.gif |access-date=9 March 2019 |website=Cs.cornell.edu |format=GIF}}</ref>]] [[ဖိုင်:ArXiv's_yearly_submission_rate_plot.svg|thumb|arXiv ၏ သုတေသနစာတမ်းတင်ပြမှုနှုန်းသည် ၎င်းစတင်တည်ထောင်ချိန်မှစ၍ နှစ် ၃၀ အတွင်း အဆက်မပြတ် တိုးတက်လာခဲ့သည်။ <ref>{{Cite journal |last=Ginsparg |first=Paul |date=2021-08-04 |title=Lessons from arXiv's 30 years of information sharing |journal=Nature Reviews Physics |language=en |volume=3 |issue=9 |pages=602–603 |bibcode=2021NatRP...3..602G |doi=10.1038/s42254-021-00360-z |issn=2522-5820 |pmc=8335983 |pmid=34377944}}</ref>]] arXiv ဝက်ဘ်ဆိုက်ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းသည် TeX ဖိုင်အမျိုးအစားကြောင့်ဖြစ်ပြီး ၎င်းက သိပ္ပံစာတမ်းများကို အင်တာနက်မှတစ်ဆင့် လွယ်ကူစွာ ပေးပို့နိုင်ပြီး အသုံးပြုသူဘက်(client-side) တွင် ရုပ်ထွက်ဖော်ပြနိုင်စေသည်။<ref>{{cite journal |last1=O'Connell |first1=Heath |year=2002 |title=Physicists Thriving with Paperless Publishing |url=https://core.ac.uk/download/pdf/11876491.pdf |url-status=live |journal=High Energy Physics Libraries Webzine |volume=6 |issue=6 |page=3 |arxiv=physics/0007040 |bibcode=2000physics...7040O |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221009/https://core.ac.uk/download/pdf/11876491.pdf |archive-date=2022-10-09}}</ref> ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ်ဝန်းကျင်တွင် Joanne Cohn သည် ရူပဗေဒ preprint များကို TeX ဖိုင်များအဖြစ် အီးမေးလ်မှတစ်ဆင့် လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်များထံ ပေးပို့ခဲ့သော်လည်း အီးမေးလ်ပုံးများ ပြည့်လျှံလာခဲ့သည်။<ref>{{Cite journal |last=Feder |first=Toni |date=2021-11-08 |title=Joanne Cohn and the email list that led to arXiv |url=https://physicstoday.scitation.org/do/10.1063/PT.6.4.20211108a/abs/ |journal=[[Physics Today]] |language=EN |volume=2021 |issue=4 |bibcode=2021PhT..2021d1108. |doi=10.1063/PT.6.4.20211108a |s2cid=244015728 |article-number=1108a}}</ref> Paul Ginsparg သည် ဗဟိုသိုလှောင်မှုစနစ် လိုအပ်ကြောင်းသဘောပေါက်ပြီး ၁၉၉၁ ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် Los Alamos National Laboratory (LANL) ၌ မည်သည့်ကွန်ပျူတာမှမဆို ဝင်ရောက်ကြည့်ရှုနိုင်သည့် ဗဟိုသိုလှောင်ရာနေရာကို ဖန်တီးခဲ့သည်။<ref>{{cite journal |last1=Feder |first1=Toni |date=8 November 2021 |title=Joanne Cohn and the email list that led to arXiv |url=https://physicstoday.scitation.org/do/10.1063/PT.6.4.20211108a/full/ |journal=[[Physics Today]] |volume=2021 |issue=4 |bibcode=2021PhT..2021d1108. |doi=10.1063/PT.6.4.20211108a |s2cid=244015728 |article-number=1108a}}</ref> ထို့နောက် FTP (၁၉၉၁)၊ Gopher (၁၉၉၂) နှင့် World Wide Web (၁၉၉၃) တို့ဖြင့် ဝင်ရောက်နိုင်သည့်လမ်းကြောင်းများကို ထည့်သွင်းခဲ့သည်။<ref>{{cite web |last=Ginsparg |first=Paul |date=October 1, 2008 |title=The global-village pioneers |url=https://physicsworld.com/a/the-global-village-pioneers/ |access-date=October 10, 2020 |work=[[Physics World]]}}</ref> အီလက်ထရွန်နစ်စာတမ်း (e-print) ဟူသော ဝေါဟာရကိုလည်း စတင်အသုံးပြုလာခဲ့သည်။ ၎င်းသည် LANL preprint archive အဖြစ် ရူပဗေဒအတွက် စတင်ခဲ့သော်လည်း နောက်ပိုင်းတွင် နက္ခတ္တဗေဒ၊ သင်္ချာ၊ ကွန်ပျူတာသိပ္ပံ၊ ဇီဝဗေဒနှင့် စာရင်းအင်းပညာရပ်များအထိ တိုးချဲ့လာခဲ့သည်။ မူလ domain သည် xxx.lanl.gov ဖြစ်သော်လည်း၊ LANL ၏ စိတ်ဝင်စားမှုနည်းပါးလာမှုကြောင့် ၂၀၀၁ ခုနှစ်တွင် Paul Ginsparg သည် Cornell တက္ကသိုလ်သို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ပြီး arxiv.org ဟု အမည်ပြောင်းလဲခဲ့သည်။<ref>{{cite journal |last=Butler |first=Declan |date=July 5, 2001 |title=Los Alamos Loses Physics Archive as Preprint Pioneer Heads East |journal=Nature |volume=412 |issue=6842 |pages=3–4 |bibcode=2001Natur.412....3B |doi=10.1038/35083708 |pmid=11452262 |s2cid=1527860 |doi-access=free}}</ref> အမည်သစ်သည် "archive" ဟူသော domain အဟောင်းနေရာတွင် Greek စာလုံး chi (X) ကိုအစားထိုးပြီး အချိုးညီစေရန် "e" ကိုဖယ်ရှား၍ ဖန်တီးခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။<ref name="wired2025">{{Cite magazine|last=Han|first=Sheon|title=Inside arXiv—the Most Transformative Platform in All of Science|url=https://www.wired.com/story/inside-arxiv-most-transformative-code-science/|access-date=2025-03-28|magazine=Wired|language=en-US|issn=1059-1028}}</ref> '''arXiv''' သည် သုတေသနစာတမ်းများကို ဂျာနယ်များတွင် တရားဝင်မပုံနှိပ်မီ ကြိုတင်ဖြန့်ဝေသည့်စနစ် (Preprints) ကို အစောဆုံး စတင်အသုံးပြုပြီး အားပေးမြှင့်တင်ခဲ့သည့် ရှေ့ဆောင်ဝက်ဘ်ဆိုက်တစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။<ref name="SPARC 2021">{{cite web |date=25 October 2021 |title=Celebrating 30 Years of arXiv and Its Lasting Legacy on Scientific Advancement |url=https://sparcopen.org/news/2021/celebrating-30-years-of-arxiv-and-its-lasting-legacy-on-scientific-advancement/ |website=SPARC}}</ref> ဤကဲ့သို့ စာတမ်းများကို ကြိုတင်မျှဝေပေးရာတွင် အောင်မြင်မှုရရှိခဲ့ခြင်းကြောင့် နောက်ပိုင်းတွင် သိပ္ပံစာတမ်းထုတ်ဝေရေးလောက၌ လူတိုင်းအခမဲ့ ဝင်ရောက်ဖတ်ရှုနိုင်စေမည့် '''"Open Access" (ပွင့်လင်းမြင်သာသော လွတ်လပ်စွာ ဖတ်ရှုခွင့်) လှုပ်ရှားမှု''' ပေါ်ပေါက်လာစေရန် တွန်းအားပေးနိုင်ခဲ့ပါသည်။<ref name="SPARC 2021" /> လက်ရှိတွင် သင်္ချာပညာရှင်များနှင့် သိပ္ပံပညာရှင်များသည် ၎င်းတို့၏ သုတေသနစာတမ်းများကို ကမ္ဘာတစ်ဝန်းမှ မည်သူမဆို လွတ်လပ်စွာ ဝင်ရောက်ဖတ်ရှုနိုင်ရန်နှင့် ပညာရှင်အချင်းချင်း ပြန်လည်သုံးသပ်အကြံပြုနိုင်ရန်အတွက် arxiv.org ဝက်ဘ်ဆိုက်သို့ ပုံမှန်တင်ပြပေးလျက် ရှိကြပါသည်။<ref>{{cite news |last=Glanz |first=James |date=May 1, 2001 |title=The World of Science Becomes a Global Village; Archive Opens a New Realm of Research |url=https://www.nytimes.com/2001/05/01/science/world-science-becomes-global-village-archive-opens-new-realm-research.html |url-access=limited |newspaper=[[The New York Times]]}}</ref> arXiv စနစ်ကို အောင်မြင်စွာ တည်ထောင်ပေးနိုင်ခဲ့ခြင်းကြောင့် တည်ထောင်သူ Paul Ginsparg သည် ၂၀၀၂ ခုနှစ်တွင် ဂုဏ်ထူးဆောင် '''MacArthur Fellowship ဆု''' ကို ရရှိခဲ့ပါသည်။<ref>{{cite web |author=Bill Steele |date=23 September 2002 |title=Cornell professor Paul Ginsparg, science communication rebel, named a MacArthur Foundation fellow; three other alumni also receive 'genius award' fellowships |url=https://www.news.cornell.edu/releases/sept02/ginsparg-MacArthur.ws.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20211027011146/https://news.cornell.edu/stories/2002/09/paul-ginsparg-named-macarthur-genius-fellow |archive-date=Oct 27, 2021 |website=Cornell Chronicle}}</ref> ၂၀၁၃ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၇ ခုနှစ်အတွင်း arXiv ၏ နှစ်စဉ်အသုံးပြုစရိတ်မှာ ခန့်မှန်းခြေ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၈၂၆,၀၀၀ ဝန်းကျင် ရှိခဲ့ပါသည်။<ref>{{cite web |date=March 28, 2012 |title=Cornell University Library arXiv Financial Projections for 2013-2017 |url=https://confluence.cornell.edu/download/attachments/127116484/arXiv+Business+Model.pdf |access-date=2017-02-26 |website=Confluence.cornell.edu}}</ref> ဤအသုံးစရိတ်ကို Cornell တက္ကသိုလ်စာကြည့်တိုက်၊ Simons ဖောင်ဒေးရှင်းနှင့် အဖွဲ့ဝင်အင်စတီကျူးရှင်းများထံမှ ရရှိသော နှစ်စဉ်ကြေးများဖြင့် ပူးပေါင်းစိုက်ထုတ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ ဤဘဏ္ဍာရေးပုံစံကို ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်တွင် Cornell တက္ကသိုလ်က စတင်မိတ်ဆက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး ဝက်ဘ်ဆိုက်ကို ရေရှည်လည်ပတ်နိုင်ရန်အတွက် သုတေသနအဖွဲ့အစည်းများ၏ စာတမ်းဒေါင်းလုဒ်ဆွဲမှု ပမာဏအပေါ် မူတည်၍ နှစ်စဉ် စေတနာအလျောက် ရန်ပုံငွေထည့်ဝင်ကြရန် တောင်းဆိုခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ အဖွဲ့ဝင်အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုချင်းစီသည် arXiv ကို ကူညီပံ့ပိုးရန် ၅ နှစ်သက်တမ်းရှိ ရန်ပုံငွေထည့်ဝင်မှု ကတိကဝတ်ကို လက်မှတ်ရေးထိုးကြရပါသည်။ အဖွဲ့အစည်းများ၏ အသုံးပြုမှုအဆင့်အတန်းအပေါ် မူတည်၍ နှစ်စဉ်ကြေးကို အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁,၀၀၀ မှ ၄,၄၀၀ အထိ အဆင့် (၄) ဆင့် သတ်မှတ်ထားပါသည်။ Cornell တက္ကသိုလ်အနေဖြင့် အဖွဲ့ဝင်အင်စတီကျူးရှင်းပေါင်း ၂၂၀ ခန့်ထံမှ နှစ်စဉ်အနည်းဆုံး ရန်ပုံငွေဒေါ်လာ ၅၀၄,၀၀၀ ရရှိရန် ရည်မှန်းထားပါသည်။<ref>{{Cite web |title=arXiv Member Institutions (2021) – arXiv about – Our Members |url=https://arxiv.org/about/ourmembers |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230404190446/https://info.arxiv.org/about/ourmembers |archive-date=2023-04-04 |access-date=2021-12-27 |website=arxiv.org}}</ref> ၂၀၁၁ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် Cornell တက္ကသိုလ်စာကြည့်တိုက်သည် arXiv ၏ လုပ်ငန်းလည်ပတ်မှုနှင့် နည်းပညာဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုဆိုင်ရာ စီမံခန့်ခွဲရေးနှင့် ဘဏ္ဍာရေးတာဝန်အားလုံးကို လွှဲပြောင်းရယူခဲ့ပါသည်။ ထိုစဉ်က တည်ထောင်သူ Paul Ginsparg က ၎င်း၏လုပ်ငန်းအပေါ် သံယောဇဉ်ကြီးမားပုံကို ''"ဒီအလုပ်က ခေတ္တခဏပဲ လာလုပ်ဖို့ ရည်ရွယ်ခဲ့တာပါ၊ အခုတော့ တစ်သက်တစ်ကျွန်း ကျခံလိုက်ရသလိုပါပဲ"'' ဟု သတင်းမီဒီယာတစ်ခုတွင် ရွှန်းရွှန်းဝေဝေ အရွှန်းဖောက်ပြောကြားခဲ့ဖူးပါသည်။<ref name="CHE 2011">{{cite news |author=Fischman, Joah |date=August 10, 2011 |title=The First Free Research-Sharing Site, arXiv, Turns 20 With an Uncertain Future |url=http://chronicle.com/blogs/wiredcampus/the-first-free-research-sharing-site-arxiv-turns-20/32778 |access-date=August 12, 2011 |work=Chronicle of Higher Education}}</ref> သို့သော်လည်း Paul Ginsparg သည် arXiv ၏ '''သိပ္ပံဆိုင်ရာ အကြံပေးဘုတ်အဖွဲ့''' နှင့် '''ရူပဗေဒဆိုင်ရာ အကြံပေးကော်မတီ''' တို့တွင် ဆက်လက်ပါဝင်ပြီး ကုမ္ပဏီအတွက် အရေးကြီးသော လမ်းညွှန်မှုများကို ဆက်လက်ကူညီပေးလျက်ရှိပါသည်။<ref>{{Cite web |title=arXiv Scientific Advisory Board {{!}} arXiv e-print repository |url=https://arxiv.org/about/people/scientific_ad_board |access-date=2020-10-10 |website=arxiv.org}}</ref><ref>{{Cite web |title=About the Physics Archive {{!}} arXiv e-print repository |url=https://arxiv.org/help/physics |access-date=2020-10-10 |website=arxiv.org}}</ref> ကျော်ကြားလှသည့် Nature သိပ္ပံဂျာနယ်သည် ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် arXiv ကို '''"သိပ္ပံလောကကို အသွင်ပြောင်းလဲပေးခဲ့သည့် ကွန်ပျူတာကုဒ် ၁၀ ခု"''' ထဲမှ တစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ချီးကျူးခဲ့ပါသည်။<ref>{{cite journal |last1=Perkel |first1=Jeffrey M. |date=2021 |title=Ten computer codes that transformed science |url=https://www.nature.com/articles/d41586-021-00075-2 |journal=Nature |volume=589 |issue=7842 |pages=344–348 |bibcode=2021Natur.589..344P |doi=10.1038/d41586-021-00075-2 |pmid=33473232}}</ref> ထို့နောက် ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင်မူ arXiv သည် DataCite အဖွဲ့အစည်းနှင့် ပူးပေါင်းကာ ၎င်းတို့ထံ တင်ပြလာသော သုတေသနစာတမ်းများကို အင်တာနက်ပေါ်တွင် အလွယ်တကူ ရှာဖွေကိုးကားနိုင်မည့် '''DOI (Digital Object Identifier) နံပါတ်များ''' ကို စတင်သတ်မှတ်ပေးခဲ့ပါသည်။<ref>{{cite web |title=New arXiv articles are now automatically assigned DOIs |url=https://blog.arxiv.org/2022/02/17/new-arxiv-articles-are-now-automatically-assigned-dois/ |access-date=4 April 2023}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လတွင် arXiv သည် Cornell တက္ကသိုလ်မှ ခွဲထွက်ကာ သီးခြားလွတ်လပ်သော အကျိုးအမြတ်မယူသည့် အဖွဲ့အစည်း (Nonprofit Organisation) တစ်ခုအဖြစ် ရပ်တည်သွားတော့မည်ဖြစ်ကြောင်း တရားဝင်ကြေညာခဲ့ပါသည်။ ဤကဲ့သို့ ခွဲထွက်ခြင်းကို ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁ ရက်နေ့တွင် အောင်မြင်စွာ ဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့ပြီး၊ ရည်ရွယ်ချက်မှာ arXiv ၏ ရန်ပုံငွေရရှိမည့် လမ်းကြောင်းများကို ပိုမိုစုံလင်လာစေရန်နှင့် ဘဏ္ဍာရေးအင်အား ပိုမိုတောင့်တင်းလာစေရန် ဖြစ်ပါသည်။<ref>{{cite web |last1=Brainard |first1=Jeffery |title=ArXiv, the pioneering preprint server, declares independence from Cornell |url=https://www.science.org/content/article/arxiv-pioneering-preprint-server-declares-independence-cornell |access-date=22 March 2026 |website=Science |language=en}}</ref><ref>{{cite web |title=Cornell Tech - arXiv |url=https://tech.cornell.edu/arxiv/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20260320131019/https://tech.cornell.edu/arxiv/ |archive-date=20 March 2026 |access-date=22 March 2026 |website=Cornell Tech}}</ref> ထို့နောက် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် arXiv သည် ၎င်းတို့၏ ပထမဆုံးသော အမှုဆောင်အရာရှိချုပ် (CEO) အဖြစ် ဒေါက်တာ ပီနီလိုပီ လူးဝစ် (Penelope Lewis, PhD.) ကို ခန့်အပ်လိုက်ကြောင်းနှင့် သီးခြားလွတ်လပ်သော ဒါရိုက်တာအဖွဲ့ဝင်များကို ဖွဲ့စည်းလိုက်ကြောင်း ကြေညာခဲ့ပါသည်။ ဒေါက်တာ လူးဝစ်သည် ယခင်က [https://pubs.aip.org/ American Institute of Physics Publishing] တွင် ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေရေးဆိုင်ရာ အကြီးအကဲ (Chief Publishing Officer) အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ဖူးသလို [https://connect.acspubs.org/information-for-authors?utm_source=google&utm_medium=cpc&utm_campaign=IC001_ST0002D_T001562_Brand_Submission_Ad_Program&src=IC001_ST0002D_T001562_Brand_Submission_Ad_Program&utm_content={adgroup}&utm_term=american%20chemical%20society%20journals&gad_source=1&gad_campaignid=20627783212&gbraid=0AAAAApol6sLXnthIQOsPIZKst5BULTFrT&gclid=CjwKCAjw4dDTBhAqEiwAkHYmSmJud5tW-UGG8bN-Q2jKaehXTMS3yEt7PGij0zRnh5m-Kzq4v9FpaxoC0NYQAvD_BwE American Chemical Society] တွင်လည်း အဆင့်မြင့်အမှုဆောင် တာဝန်များကို အဆင့်ဆင့် ထမ်းဆောင်ခဲ့ဖူးသည့် နည်းပညာနှင့် သိပ္ပံစာတမ်းထုတ်ဝေရေးလောကမှ ဝါရင့်ပညာရှင်တစ်ဦး ဖြစ်ပါသည်။ == အချက်အလက်များ သိမ်းဆည်းသည့်စနစ်နှင့် ကုဒ်နံပါတ် သတ်မှတ်ပုံ == '''arXiv''' ဝက်ဘ်ဆိုက်ပေါ်ရှိ သုတေသနစာတမ်းတိုင်းတွင် အခြားစာတမ်းများနှင့် မရောထွေးစေရန်အတွက် သီးသန့်ခွဲခြားထားသော '''"ကိုယ်ပိုင်မှတ်ပုံတင်အမှတ် (Unique Identifier)"''' တစ်ခုစီ ရှိကြပါသည်။ ထိုမှတ်ပုံတင်နံပါတ်များကို အောက်ပါပုံစံများအတိုင်း စနစ်တကျ သတ်မှတ်ထားခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ * '''ယနေ့ခေတ်သုံး ပုံစံအသစ် -''' <code>ခုနှစ်လစနစ်.အစဉ်လိုက်နံပါတ်</code> (ဥပမာ - <code>၁၅၀၇.၀၀၁၂၃</code>) ''<code>YYMM.NNNNN</code>, e.g. <code>1507.00123</code>'' * '''ယခင်သုံး ပုံစံဟောင်း -''' <code>ခုနှစ်လစနစ်.အစဉ်လိုက်နံပါတ်အတို</code> (ဥပမာ - <code>၀၇၀၄.၀၀၀၁</code>) ''<code>YYMM.NNNN</code>, e.g. <code>0704.0001</code>'' * '''အစောပိုင်းကာလ စာတမ်းဟောင်းများအတွက် ပုံစံ -''' <code>ဘာသာရပ်အမျိုးအစား/ခုနှစ်လစနစ်အစဉ်လိုက်နံပါတ်</code> (ဥပမာ - <code>hep-th/၉၉၀၁၀၀၁</code>) ''<code>arch-ive/YYMMNNN</code>, e.g. <code>hep-th/9901001</code>'' စာတမ်းတစ်ခုတည်းကိုပဲ အချက်အလက်များ ထပ်မံဖြည့်စွက်၍ ဗားရှင်းအမျိုးမျိုး ပြင်ဆင်မွမ်းမံထားပါက စာတမ်းနံပါတ်၏ အဆုံးတွင် ဗားရှင်းနံပါတ်ကိုပါ ပူးတွဲဖော်ပြပေးပါသည်။ ဥပမာအားဖြင့် <code>1709.08980v1</code> ဟု ပြသထားလျှင် ၎င်းစာတမ်း၏ ပထမဆုံးဗားရှင်းဖြစ်ကြောင်း သိနိုင်ပါသည်။ အကယ်၍ စာတမ်းနံပါတ်နောက်တွင် ဗားရှင်းနံပါတ် သီးခြားဖော်ပြမထားပါက စနစ်က နောက်ဆုံးထွက်ရှိထားသည့် အသစ်ဆုံးဗားရှင်းစာတမ်းကိုသာ မူလအတိုင်း အလိုအလျောက် ပြသပေးမည် ဖြစ်ပါသည်။ ၎င်းအပြင် '''arXiv''' သည် စာတမ်းများကို ရှာဖွေရလွယ်ကူစေရန် ဘာသာရပ်အလိုက် '''အမျိုးအစားခွဲခြားသည့်စနစ် (Category System)''' ကိုလည်း အသုံးပြုထားပါသည်။ သုတေသနစာတမ်းတစ်ခုချင်းစီတွင် ၎င်းနှင့်သက်ဆိုင်သည့် ဘာသာရပ်ခေါင်းစဉ်တစ်ခု သို့မဟုတ် တစ်ခုထက်ပို၍ သတ်မှတ်ပေးထားပါသည်။ အချို့သော ဘာသာရပ်ခေါင်းစဉ်များတွင် ပိုမိုတိကျစေရန် အဆင့် (၂) ဆင့်အထိ ခွဲခြားထားပါသည်။ နမူနာအားဖြင့် <code>q-fin.TR</code> ဟု ပြထားလျှင် ၎င်းသည် "အရေအတွက်အခြေပြု ဘဏ္ဍာရေးပညာ (Quantitative Finance)" အုပ်စုကြီးထဲမှ "ကုန်သွယ်မှုနှင့် စျေးကွက်ဖွဲ့စည်းပုံအသေးစိတ် (Trading and Market Microstructure)" ဆိုသည့် ဘာသာရပ်ခွဲဖြစ်ကြောင်း သိရှိနိုင်ပါသည်။ အချို့ဘာသာရပ်များတွင်မူ အဆင့် (၁) ဆင့်တည်းသာ ရှိတတ်ပြီး၊ ဥပမာအားဖြင့် <code>hep-ex</code> ဟု ပြထားပါက "စွမ်းအင်မြင့်ရူပဗေဒ လက်တွေ့စမ်းသပ်ချက်များ (High Energy Physics Experiments)" ဘာသာရပ်ကို ဆိုလိုခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ ==ကိုးကား== {{Reflist}} {{Website-stub}} nwi9y7nbe82vhz55qya0jl8kxxfjq2r 0 76857 1050179 953360 2026-08-25T05:11:04Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1050179 wikitext text/x-wiki {{Ref improve | date = စက်တင်ဘာ ၂၀၂၁ }} {{Infobox military unit | unit_name = အမှတ်(၉)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် | native_name = စကခ(၉) | image = Shoulder sleeve insignia of Western Command.svg | image_size = 216px | caption = အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်တံဆိပ် | country = {{Flag|Myanmar}} | branch = {{Army|Myanmar}} | type = စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် | specialization = နယ်မြေလုံခြုံရေး၊ ပင်မတိုက်ခိုက်ရေး၊ အကူတိုက်ခိုက်ရေး၊ ရွေ့လျားတိုက်ခိုက်ရေး၊ စစ်ကစားခြင်း | commander1 = ဗိုလ်မှူးချုပ် အောင်အောင် | commander1_label = စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်မှူး | size = တပ်မ | identification_symbol = [[File:MM Western RMC Flag.svg|border|200px]] | identification_symbol_label = အလံတော် }} '''အမှတ်(၉)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်''' (အတိုကောက် '''စကခ(၉)''') သည် [[အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] နယ်မြေဖြစ်သော [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]၊ [[ကျောက်တော်မြို့]]တွင်တည်ရှိသည့် စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် တစ်ခုဖြစ်သည်။ "စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်" ဆိုသည်မှာ 'ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်' အသွင်ယူထားသော တိုက်ခိုက်ရေးတပ်ဖွဲ့ ဖြစ်သည်။ '''တပ်မ'''များ နှင့် '''စကခ'''များသည် [[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ကြည်း) | ကက(ကြည်း)]] (စစ်ဆင်ရေး)၏ တိုက်ရိုက်ကွပ်ကဲစီမံသော တိုက်ခိုက်ရေးတပ်ဖွဲ့များဖြစ်ပြီး စစ်နယ်ဝန်းပုံသေမရှိဘဲ ရန်သူ၏အင်အားအပေါ်မူတည်၍ လိုအပ်သလိုစစ်ကစားနိုင်ရန် ဖွဲ့စည်းထားခြင်းလည်းဖြစ်သည်။ လက်ရှိ အမှတ်(၉)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်မှူး တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသူမှာ ''ဗိုလ်မှူးချုပ် အောင်အောင် (အလသ-၁၉)'' ဖြစ်သည်။ == သမိုင်း == '''အမှတ်(၉)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်'''ကို ၁၉၉၅ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ၌ [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]၊ [[ကျောက်တော်မြို့]]တွင် စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ {{Expand section}} === စစ်ဆင်ရေးများ === ၂၀၁၆ ခုနှစ်မှစ၍ [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်]]သည် [[ရခိုင်ပြည်နယ်]] အတွင်း အခြေချရန် ကြိုးပမ်းလာရမှစတင်ပြီး ရခိုင်ပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း၊ ကျောက်တော်မြို့အခြေစိုက် အမှတ်(၉)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်၏ လက်အောက်ခံတပ်ရင်းများနှင့် ထိတွေ့တိုက်ပွဲဖြစ်မှုများရှိလာခဲ့သည်။ === ထိခိုက်ကျဆုံးမှုများ === ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၁၃ ရက်နေ့တွင် ကျောက်တော်မြို့နယ်၊ သရက်တပင်ရွာတံတားအနီး၌ '''စကခ(၉)''' လက်အောက်ခံ၊ ကျောက်တော်အခြေစိုက်၊ ခမရ(၃၇၄) နဲ့ ရက္ခိုင့်တပ်တော်တို့ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး ၎င်းတိုက်ပွဲတွင် ခမရ(၃၇၄) တပ်ရင်းမှူး၊ ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး ရန်နောင်ဝင်း အပါအဝင် စစ်သည် (၅)ဦးကျဆုံးခဲ့သည်။<ref>http://burmese.dvb.no/archives/356739</ref> == ဖွဲ့စည်းပုံ == အမှတ်(၉)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်၏ ကွပ်ကဲမှုအောက်တွင် နည်းဗျူဟာအဖွဲ့ (၃)ဖွဲ့ နှင့် ခြေလျင်/ခြေမြန်တပ်ရင်း (၁၀)ရင်းရှိသည်။ === အမှတ်(၁)နည်းဗျူဟာအဖွဲ့ === {{Expand section}} === အမှတ်(၂)နည်းဗျူဟာအဖွဲ့ === {{Expand section}} === အမှတ်(၃)နည်းဗျူဟာအဖွဲ့ === {{Expand section}} === ခြေလျင်/ခြေမြန်တပ်ရင်းများ === အမှတ်(၉)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်၏ လက်အောက်ခံတပ်ရင်းများမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်- # ခမရ (၃၇၄) ကျောက်တော် # ခမရ (၃၇၅) ကျောက်တော် # ခမရ (၃၇၆) ကျောက်တော် # ခမရ (၃၇၇) မြောက်ဦး # ခမရ (၃၇၈) မြောက်ဦး # ခမရ (၃၇၉) မင်းပြား # ခမရ (၃၈၀) မင်းပြား # ခမရ (၅၃၉) ကျောက်တော် # ခမရ (၅၄၀) မြောက်ဦး # ခမရ (၅၄၁) မင်းပြား === ချေမှုန်းခံရခြင်း === စကခ (၉)၏ လက်အောက်ခံတပ်ရင်း (၁၀)ရင်းလုံးသည် ၂၀၂၄ ဇန်နဝါရီလဆန်းမှ ဖေဖော်ဝါရီ (၁၀) ရက်အထိကြာမြင့်သည့် ရက္ခိုင့်တပ်တော်၏ ထိုးစစ်အတွင်းသိမ်းပိုက်ခံလိုက်ရသည်။ <ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/49077/ |access-date=12 February 2024 |archive-date=8 February 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240208225421/https://myanmar-now.org/mm/news/49077/ }}</ref> ထိုအထဲတွင် ကျောက်တော်အခြေစိုက် ခမရ(၅၃၉) တပ်ရင်းသည် ဇန်နဝါရီလ (၁၆) ရက်နေ့၌ တပ်ရင်းတစ်ရင်းလုံးလက်နက်ချအညံ့ခံခဲ့ကြခြင်းဖြစ်သည်။<ref>https://www.dvb.no/post/634349</ref> ဖေဖော်ဝါရီ (၉)ရက်နေ့တွင် ကျောက်တော် စကခ(၉)မှ လက်ကျန်တပ်များကို တင်ဆောင်ဆုတ်ခွာလာသည့် ကမ်းထိုးစစ်ရေယာဉ် (၃) စီးအား ရက္ခိုင့်တပ်တော်မှ အပေါက်ဝကျေးရွာအနီး ကုလားတန်မြစ်အတွင်း ကြားဖြတ်တိုက်ခိုက်နှစ်မြုပ်ပစ်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |url=https://www.arakanarmy.net/post/%E1%80%9B-%E1%80%80-%E1%80%84-%E1%80%90-%E1%80%80-%E1%80%95-%E1%80%9E%E1%80%90%E1%80%84-%E1%80%91-%E1%80%90-%E1%80%95-%E1%80%94-%E1%80%81-%E1%80%80 |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |access-date=12 February 2024 |archive-date=4 March 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240304225305/https://www.arakanarmy.net/post/%E1%80%9B-%E1%80%80-%E1%80%84-%E1%80%90-%E1%80%80-%E1%80%95-%E1%80%9E%E1%80%90%E1%80%84-%E1%80%91-%E1%80%90-%E1%80%95-%E1%80%94-%E1%80%81-%E1%80%80 |url-status=dead }}</ref> == စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်မှူး တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူများ == {{Empty section}} == ကိုးကား == <references /> == နောက်ထပ်ကြည့်ရန် == {{တပ်မတော် (ကြည်း)}} {{တပ်မတော်-stub}} [[ကဏ္ဍ:စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်များ]] {{DEFAULTSORT:စကခ(၀၉)}} tof37hrbk1b9i7clt4jr7y1enj041w9 3 92929 1050184 1042880 2026-08-25T05:31:19Z ~2026-46332-02 147361 /* Public website */ အပိုင်းသစ် 1050184 wikitext text/x-wiki == Soe Nyi Nyi Aung Operation Architect <br> Founder Of VISNNARA ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် ကျူတိုရီရယ်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[WP:TUTOR|ကျူတိုရီရယ်]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [http://www.myanmarlanguage.org/installing_myanmar_unicode ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [http://www.myanmarlanguage.org/unicode/input-methods-unicode ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px||link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, like 'Interwikis' and updating images from Commons, etc. So don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[User:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[User talk:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၅:၄၃၊ ၂၇ ဇူလိုင် ၂၀၁၈ (UTC) == Operation Architect == လုပ်ငန်းများ ချဲ့ထွင်လာသောအခါ စနစ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ပြိုလဲမှုမရှိစေရန် ခိုင်မာသော လည်ပတ်မှုယန္တရားများကို တည်ဆောက်ပေးပါသည်။ [[အထူး:ဆောင်ရွက်ချက်များ/&#126;2026-39193-60|&#126;2026-39193-60]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:&#126;2026-39193-60|talk]]) ၁၀:၄၇၊ ၁၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ (UTC) == Public website == https://soenyinyiaung.site [[အထူး:ဆောင်ရွက်ချက်များ/&#126;2026-46332-02|&#126;2026-46332-02]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:&#126;2026-46332-02|talk]]) ၀၅:၃၁၊ ၂၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ (UTC) 6lzwu6a1ed2v1fqx9up86b2ueiapo61 3 100112 1050147 439523 2026-08-24T20:06:52Z Ontzak 48796 [[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:HannaTheKitty12]] စာမျက်နှာကို [[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Hanna K-M]] သို့ Ontzakက ရွှေ့ခဲ့သည်: အသုံးပြုသူ "[[Special:CentralAuth/HannaTheKitty12|HannaTheKitty12]]" ကို "[[Special:CentralAuth/Hanna K-M|Hanna K-M]]" သို့ အမည်ပြောင်းလဲစဉ် စာမျက်နှာအား အလိုအလျောက် ရွှေ့ပြောင်းခြင်း 439523 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် HannaTheKitty12 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် ကျူတိုရီရယ်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[WP:TUTOR|ကျူတိုရီရယ်]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [http://www.myanmarlanguage.org/installing_myanmar_unicode ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [http://www.myanmarlanguage.org/unicode/input-methods-unicode ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, like 'Interwikis' and updating images from Commons, etc. So don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[User:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[User talk:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၂၃:၀၀၊ ၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၈ (UTC) 1zx8gh39ykoobvxcgnbt05tt23c3vyu 0 104569 1050090 449398 2026-08-24T13:07:32Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[အစ်ရှေားချိဘူတာ]] စာမျက်နှာကို [[အစ်ရှောချိဘူတာ]] သို့ ခင်မောင်မောင်လွင်က ရွှေ့ခဲ့သည် 449398 wikitext text/x-wiki ''' အစ်ရှေားချိဘူတာ ''' (一勝地駅'' အစ်ရှေားချိ - အဲခိ '') သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ခုမမိုတိုခရိုင်]]၊ [[ခုမမြို့]]တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ==ကိုးကား== {{reflist}} [[Category:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ဘူတာရုံများ]] 9pd63t59hw9m6msaze5it8bav3wbr60 1050093 1050090 2026-08-24T13:08:36Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 1050093 wikitext text/x-wiki ''' အစ်ရှောချိဘူတာ ''' (一勝地駅'' အစ်ရှေားချိ - အဲခိ '') သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ခုမမိုတိုခရိုင်]]၊ [[ခုမမြို့]]တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ==ကိုးကား== {{reflist}} [[Category:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ဘူတာရုံများ]] f3e5o4fb975a6z56pzd3lyqmtnh16fk 1050094 1050093 2026-08-24T13:10:04Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 1050094 wikitext text/x-wiki {{Infobox station | name = အစ်ရှောချိဘူတာ | native_name = 一勝地駅 | native_name_lang = ja | type = | image = File:Isshochi Station.JPG | alt = | caption = Isshōchi Station in February 2007 | address = | borough = | country = Japan | coordinates = {{coord|32|15|01|N|130|39|09|E|region:JP_type:railwaystation_source:kolossus-jawiki|display=title;inline}} | owned = | operator = [[File:JR logo (kyushu).svg|20px]] [[JR Kyushu]] | line = {{colorbull|Red}} [[Hisatsu Line]] | distance = | platforms = | tracks = | status = | connections = | structure = | parking = | code = | website = {{Official website|1=http://www.jrkyushu.co.jp/railway/station/1191414_1601.html}} | opened = | closed = | passengers = | pass_year = | pass_rank = | map_type = Japan }} ''' အစ်ရှောချိဘူတာ ''' (一勝地駅'' အစ်ရှောချိ - အဲခိ '') သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ခုမမိုတိုခရိုင်]]၊ [[ခုမမြို့]]တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |date=2019 |title=一勝地駅（いっしょうちえき）【営業再開】 (Isshōchi-eki [Eigyō Saikai]) |url=https://hitoyoshikuma-guide.com/en/2019/03/30/isshochieki/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250430202941/https://hitoyoshikuma-guide.com/en/2019/03/30/isshochieki/ |archive-date=2025-04-30 |access-date=2026-03-07 |website=Hitoyoshi Kuma Guide (人吉球磨ガイド)}}</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} [[Category:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ဘူတာရုံများ]] p1i8nonhyb9foz5rowlmvx5bhlg2zbx 0 131018 1050136 1035227 2026-08-24T16:44:30Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 3 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1050136 wikitext text/x-wiki {{Infobox military conflict | conflict = မီးဝတိုက်ပွဲ | width = | partof = [[ရခိုင်ပြည်နယ် တိုက်ပွဲများ (၂၀၁၅–၂၀၂၂)]]၊ [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] နှင့် [[ရခိုင်ပြည်နယ် တိုက်ပွဲများ (၂၀၂၃–လက်ရှိ)]] | image = | image_size = | alt = | caption = | date = '''ကနဦးတိုက်ပွဲ:''' ၅ ဖေဖော်ဝါရီ – ၁၉ မတ် ၂၀၂၀<br>'''အပြီးသတ်သိမ်းပိုက်မှု:''' ၁၃ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ | place = [[ကျောက်တော်မြို့နယ်]]နှင့် [[ပလက်ဝမြို့နယ်]]အစပ်၊ ပလက်ဝ- ကျောက်တော်လမ်းကြောင်းနှင့် မီးစာ- မတူပီ လမ်းကြောင်းဆုံရာနေရာတွင် တည်ရှိသည်။ | territory = [[အာရက္ခတပ်တော်]] (AA) က မီးဝဗျူဟာကုန်းကြီးနှင့် အနီးဝန်းကျင်ရှိ ဗျူဟာကုန်းအားလုံးကို အပြီးသတ်သိမ်းပိုက်ကာ ပလက်ဝဒေသတစ်ခုလုံးအပြင် ကျောက်တော်မြို့နယ် ကိုပါ ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။ | status = အာရက္ခတပ်တော် (AA) ၏ အပြီးသတ် ဗျူဟာမြောက် အောင်ပွဲ | combatant1 = {{flagicon|Myanmar}}(တပ်မတော်) * [[အမှတ်(၇၇)ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်]] ** ခမရ (၇) ယာယီတပ်ရင်းမှူးအဖွဲ့ * နှုန်းဘူးစခန်းနှင့် နယ်စပ်စခန်းများ * စစ်ကောင်စီ လေတပ်နှင့် ရေတပ် | combatant2 = {{flagicon image|Flag of the Arakan Army, under the United League of Arakan.svg}} [[အာရက္ခတပ်တော်]] (AA) | commander1 = [[မင်းအောင်လှိုင်]] | commander2 = [[ထွန်းမြတ်နိုင်]] | strength1 = သာလွန်အင်အား (ကြည်း၊ ရေ၊ လေ ပူးပေါင်း) | strength2 = အင်အားအလုံးအရင်း | casualties1 = '''၂၀၂၀ တိုက်ပွဲ:''' * ယာယီတပ်ရင်းမှူး အပါအဝင် ၃၆ ဦး အရှင်ဖမ်းဆီးခံရ * အရာရှိ/စစ်သည် မြောက်မြားစွာ ကျဆုံး * ရဟတ်ယာဉ် ၁၀ ကြိမ်ခန့် ကျည်ထိမှန် '''၂၀၂၄ တိုက်ပွဲ:''' * ဗျူဟာကုန်းတစ်ခုလုံး ချေမှုန်းခံရပြီး အမြောက်အမြား ကျဆုံး | casualties2 = နှစ်ဖက်စလုံးတွင် ထိခိုက်ကျဆုံးမှု များပြား | notes = ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် တွင် ပထမဦးဆုံးအကြိမ် တိုက်ခိုက်ခဲ့ဖူးပြီးနောက် ၄နှစ်အကြာ တွင် အလုံးစုံသိမ်းပိုက် နိုင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ | campaignbox = {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-present)}} }} '''မီးဝတိုက်ပွဲ''' သည် [[အာရက္ခတပ်တော်]] (ထိုစဉ်က ရက္ခိုင့်တပ်တော် - AA) နှင့် [[တပ်မတော်]] တို့အကြား ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် တွင် ကနဦးတစ်ကြိမ်၊ ၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် နောက်ထပ် တစ်ကြိမ် ဖြစ်ပွားခဲ့သော သမိုင်းဝင် ဗျူဟာမြောက် တိုက်ပွဲတစ်ခု ဖြစ်သည်။'''မီးဝဗျူဟာစခန်း''' သည် [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]၊ [[ကျောက်တော်မြို့နယ်]] မြောက်ဘက်၊ [[ကစ္ဆပနဒီ|ကုလားတန်မြစ်]]၏ အရှေ့ဘက်၊ မီးချောင်းနှင့် ကုလားတန်မြစ်တို့ ဆုံရာ မီးချောင်းဝတောင်ဘက် ကမ်းခြေ တွင် ရှိပြီး၊ရေလမ်း၊ ကုန်းလမ်း စိုးမိုးရာ အခြေပြုဗျူဟာကုန်းကြီး တစ်ခုဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=မီးဝစခန်းတိုက်ပွဲနှင့် ရပ်တန့်ရန်နည်းလမ်းမတွေ့သေးသော တပ်မတော်နှင့် AA တို့၏ တိုက်ပွဲများ |url=https://news-eleven.com/article/165572 |access-date=2026-06-01 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> တပ်မတော် ဗျူဟာအထိုင်ချရာ တောင်ကုန်းအနောက်ဘက် ကုလားတန်မြစ် အနောက်ဘက်ခြမ်းတွင် [[မီးဝရွာ၊ မီးဝ|မီးဝကျေးရွာ]] တည်ရှိပြီး၊ရွာအနီးရှိ မီးချောင်းသည် ရခိုင်ပြည်နယ် ကျောက်တော်မြို့နယ်နှင့် [[ချင်းပြည်နယ်]]၊ [[ပလက်ဝမြို့နယ်]]တို့ကို ခွဲခြားထားသော ပြည်နယ်ခြား မျဉ်းလည်း ဖြစ်သည်။ ယင်းတိုက်ပွဲ များ သည် ၁၁ ရာစုနောက်ပိုင်း ရခိုင်နှင့် ချင်းနယ်စပ်ဒေသတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သမျှသော တိုက်ပွဲများအနက် ရက်အရှည်ကြာဆုံး၊ နှစ်ဖက်အကျအဆုံး အများဆုံးနှင့် အပြင်းထန်ဆုံး တိုက်ပွဲကြီး တစ်ခုအဖြစ် မှတ်တမ်းဝင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=AA |first=ULA / |date=2020-03-11 |title=၂၀၂၀ ပြည့်နှစ်၊ မတ်လ(၁၁)ရက်၊ဗုဒ္ဓဟူးနေ့၊ရခိုင်ပြည်တိုက်ပွဲသတင်းများ |url=https://www.arakanarmy.net/post/%E1%81%82%E1%81%80%E1%81%82%E1%81%80-%E1%80%95%E1%80%8A-%E1%80%85-%E1%80%99%E1%80%90-%E1%80%9C-%E1%81%81%E1%81%81-%E1%80%9B%E1%80%80-%E1%80%97-%E1%80%92%E1%81%B6%E1%80%9F-%E1%80%94%E1%82%94-%E1%80%9B%E1%80%81-%E1%80%84-%E1%80%95%E1%80%8A-%E1%80%90-%E1%80%80-%E1%80%95-%E1%80%9E%E1%80%90%E1%80%84-%E1%80%99 |access-date=2026-06-01 |website=ARAKAN ARMY |language=en |archive-date=18 April 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260418230026/https://www.arakanarmy.net/post/%E1%81%82%E1%81%80%E1%81%82%E1%81%80-%E1%80%95%E1%80%8A-%E1%80%85-%E1%80%99%E1%80%90-%E1%80%9C-%E1%81%81%E1%81%81-%E1%80%9B%E1%80%80-%E1%80%97-%E1%80%92%E1%81%B6%E1%80%9F-%E1%80%94%E1%82%94-%E1%80%9B%E1%80%81-%E1%80%84-%E1%80%95%E1%80%8A-%E1%80%90-%E1%80%80-%E1%80%95-%E1%80%9E%E1%80%90%E1%80%84-%E1%80%99 |url-status=dead }}</ref> == ပထဝီဝင်နှင့် စစ်ရေးအချက်အချာဖြစ်ပုံ == မီးဝဗျူဟာစခန်းသည် ပလက်ဝ-ကျောက်တော် လမ်းကြောင်းနှင့် မီးစာ-မတူပီ လမ်းကြောင်းဆုံရာ အချက်အချာကျသော ပထဝီဝင်နေရာတွင် တည်ရှိသည်။ အဆိုပါ စခန်းကုန်းသည် ကုလားတန်မြစ်ကြောင်းတစ်လျှောက် သွားလာရေး၊ ရိက္ခာပို့ဆောင်ရေးနှင့် ချင်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း ပလက်ဝဒေသတစ်ခုလုံးကို စစ်ရေးအရ အပေါ်စီးမှ စိုးမိုးချုပ်ကိုင်နိုင်သည့် အဓိက သော့ချက်ကျသော နေရာကြီးဖြစ်သောကြောင့် နှစ်ဖက်စလုံးက အသေခံလုယူရသည့် ဗျူဟာမြောက် အရပ်ဒေသ ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=News |first=Mekong |date=2024-01-14 |title=၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးအဖြစ် မီးဝဗျူဟာကုန်းအပါအဝင် ဗျူဟာကုန်း ၂ ခုကို ရခိုင်တပ်မတော် - AA တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက် |url=https://mekongnewsmm.com/%E1%80%85%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%9B%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%90%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8/11267/ |access-date=2026-06-01 |website=Mekong News Myanmar |language=my-MM}}</ref> == ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ကနဦးတိုက်ပွဲ ဖြစ်စဉ် == {{main|၁၉၇၁ ကွမ်းလုံမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ}} မီးဝတိုက်ပွဲသည် [[ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ]] (ဗကပ) နှင့် တပ်မတော်တို့ ၁၉၇၁ ခုနှစ်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော ကွမ်းလုံရက်ပေါင်း ၄၀ တိုက်ပွဲအပြီး နှစ် (၅၀) အကြာတွင် ထပ်မံဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ရက်အကြာဆုံး တိုက်ပွဲကြီး ဖြစ်သည်။ အာရက္ခတပ်တော် (AA) သည် ၎င်းတို့၏ ရခိုင်အိပ်မက် "'''2020 Arakan Dream'''" အပိုင်းအစအဖြစ် ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၅ ရက်နေ့ နံနက် ၁၁ နာရီခန့်မှ စတင်ကာ အဆိုပါစခန်းကုန်းကြီးအား အင်အားအလုံးအရင်းဖြင့် ဝိုင်းဝန်းပိတ်ဆို့ တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ယင်းတိုက်ပွဲသည် ရက်ပေါင်း ၄၀ ကျော်ကြာမြင့်ခဲ့ပြီး ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် မတ်လကုန်ပိုင်းအထိ နှစ်ဖက်စလုံးမှ အင်အားအလုံးအရင်းဖြင့် ပြင်းပြင်းထန်ထန် စစ်ဆင်နွှဲခဲ့ကြရသည်။<ref>{{Cite web |last=globalarakannetwork |date=2025-06-16 |title=Advancing the Arakan Dream Through Self-Governance |url=https://www.globalarakannetwork.com/post/advancing-the-arakan-dream-through-self-governance |access-date=2026-06-01 |website=Global Arakan Network |language=en}}</ref> တိုက်ပွဲအတွင်း အာရက္ခတပ်တော်က စခန်းအတွင်းသို့ ရေ၊ ရိက္ခာ၊ ခဲယမ်းများနှင့် စစ်ကူများ မဝင်ရောက်နိုင်စေရန် စခန်းပတ်လည်၌ ကျင်းများတူး၍ ထိန်းချုပ်ခြင်း၊ လမ်းကြောင်းများကို မိုင်းထောင်ပိတ်ဆို့ခြင်းများ ပြုလုပ်ကာ ပိတ်ဆို့ဖြတ်တောက်ခဲ့သည်။တပ်မတော် ဘက်က လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး ခက်ခဲသောကြောင့် တိုက်ခိုက်ရေးရဟတ်ယာဉ်များနှင့် တိုက်ခိုက်ရေးလေယာဉ်များအား အစောင့်လိုက်ပါစေ၍ လေကြောင်းမှတစ်ဆင့် ရိက္ခာနှင့် စစ်ကူများကို ပို့ဆောင်ခဲ့ရသည်။ ထိုသို့ လေကြောင်းပစ်ကူများ သုံးစွဲသည့်ကြားမှပင် AA ဘက်က လေယာဉ်ပစ်လက်နက်များဖြင့် ပြန်လည်ပစ်ခတ်ခဲ့သဖြင့် တပ်မတော်ရဟတ်ယာဉ်များ ၁၀ ကြိမ်ခန့် ကျည်ထိမှန်ခဲ့သည်။ မတ်လ ၄ ရက်နေ့မှ စတင်ကာ ရဟတ်ယာဉ်များဖြင့် စခန်းအနီး ဆင်းသက်လာသည့် လှုပ်ရှားစစ်ကူစစ်ကြောင်းများနှင့် AA တို့အကြား မတ် ၅ ရက်မှ ၁၀ ရက်အထိ တိုက်ပွဲများ ပြင်းထန်ခဲ့ပြီး ညအမှောင်ထုနှင့် မြေပြင်အနေအထားအရ တပ်မတော် ဘက်က လူစုကွဲကာ အရာရှိ၊ စစ်သည်အချို့ ပျောက်ဆုံး ဆက်သွယ်မှု ပြတ်တောက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Editor |date=2020-03-11 |title=မီးဝဗျူဟာကုန်းကို စစ်ကူလာတဲ့တပ်မတော်စစ်ကြောင်း တိုက်ခိုက်ခံရ၊ တပ်ရင်းမှူးတစ်ဦးကို အေအေဖမ်းဆီး |url=https://voiceofmyanmarnews.com/news/2020/03/11/%e1%80%99%e1%80%ae%e1%80%b8%e1%80%9d%e1%80%97%e1%80%bb%e1%80%b0%e1%80%9f%e1%80%ac%e1%80%80%e1%80%af%e1%80%94%e1%80%ba%e1%80%b8%e1%80%80%e1%80%ad%e1%80%af-%e1%80%85%e1%80%85%e1%80%ba%e1%80%80%e1%80%b0/ |access-date=2026-06-01 |website=Voice of Myanmar |language=en-US}}</ref> အခြားတစ်ဖက်တွင်လည်း ကျောက်တော်-ပလက်ဝကားလမ်းအတိုင်း တက်လာသည့် တပ်မတော် စစ်ကူစစ်ကြောင်းများကို AA က [[တင်းမရွာ|တင်းမကျေးရွာ]]နှင့် မင်းပြား-ကျောက်တော်လမ်းပေါ်ရှိ ပေါင်းတုတ်၊ တိမ်ညို၊ တောင်ဦး၊ သာစည်ကျေးရွာများအနီးတွင် ရီမုမိုင်းများဖြင့် ဖောက်ခွဲခြင်း၊ သုံးမြှောင့်သံချွန်များ လမ်းပေါ်ဖြန့်ခင်းခြင်းများဖြင့် ကြားဖြတ်ဟန့်တားခဲ့သဖြင့် တိုက်ပွဲပေါင်း ၃၀ ခန့် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ မတ်လ ၁၀ ရက်နှင့် ၁၁ ရက်နေ့များတွင် ကျောက်တော်မြို့နယ် မုန့်သန်းပြင်ရွာအနီး၌ ဖြစ်ပွားခဲ့သော တိုက်ပွဲအတွင်း ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီးအခြေစိုက် တပ်မ (၇၇) လက်အောက်ခံ ခမရ (၇) ၏ ယာယီတပ်ရင်းမှူးအပါအဝင် အရာရှိနှင့် စစ်သည် စုစုပေါင်း ၃၆ ဦးကို အာရက္ခတပ်တော်က လက်နက်ခဲယမ်းအမြောက်အမြားနှင့်အတူ အရှင်ဖမ်းဆီးရမိခဲ့ကြောင်း ဓာတ်ပုံများနှင့်တကွ ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=AA |first=ULA / |date=2020-03-29 |title=မီးဝဗျူဟာကုန်းတိုက်ပွဲအတွင်း၌ ဒဏ်ရာရစစ်သုံ့ပန်းများ၏အခြေနေမှန်နှင့်ခံစားချက်များအပိုင်း(၂) |url=https://www.arakanarmy.net/post/%E1%80%99-%E1%81%80%E1%80%97-%E1%80%9F-%E1%80%80-%E1%80%94-%E1%80%90-%E1%80%80-%E1%80%95-%E1%80%A1%E1%80%90-%E1%80%84-%E1%80%92%E1%80%8F-%E1%80%9B-%E1%80%9B%E1%80%85%E1%80%85-%E1%80%9E-%E1%82%94%E1%80%95%E1%80%94-%E1%80%99-%E1%80%A1-%E1%80%81-%E1%80%94%E1%80%99-%E1%80%94-%E1%80%84-%E1%80%81-%E1%80%85-%E1%80%81-%E1%80%80-%E1%80%99-%E1%80%A1%E1%80%95-%E1%80%84-%E1%81%82 |access-date=2026-06-01 |website=ARAKAN ARMY |language=en |archive-date=18 April 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260418215838/https://www.arakanarmy.net/post/%E1%80%99-%E1%81%80%E1%80%97-%E1%80%9F-%E1%80%80-%E1%80%94-%E1%80%90-%E1%80%80-%E1%80%95-%E1%80%A1%E1%80%90-%E1%80%84-%E1%80%92%E1%80%8F-%E1%80%9B-%E1%80%9B%E1%80%85%E1%80%85-%E1%80%9E-%E1%82%94%E1%80%95%E1%80%94-%E1%80%99-%E1%80%A1-%E1%80%81-%E1%80%94%E1%80%99-%E1%80%94-%E1%80%84-%E1%80%81-%E1%80%85-%E1%80%81-%E1%80%80-%E1%80%99-%E1%80%A1%E1%80%95-%E1%80%84-%E1%81%82 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite news |title=တပ်ရင်းမှူးနဲ့အရာရှိစစ်သည် ၂၀ ကို ဖမ်းခဲ့တယ်လို့ အေအေပြော ဘီဘီစီမြန်မာပိုင်း မနက်ခင်းသတင်းများ |url=https://www.bbc.com/burmese/burma-51829669 |access-date=2026-06-01 |work=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> တပ်မတော် ဘက်က ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် မတ် ၁၉ ရက်တွင် လေကြောင်းအင်အား အလွန်အကျွံသုံးစွဲ၍ မီးဝစခန်းသို့ စစ်ကူနှင့် ရိက္ခာများ ထိုးဖောက်ရောက်ရှိကာ AA ၏ ရည်မှန်းချက်ကို ရိုက်ချိုးနိုင်ခဲ့သည်ဟု သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သော်လည်း AA ဘက်ကမူ စခန်းဝန်းကျင်တွင် ဆက်လက်ဝိုင်းရံပိတ်ဆို့ထားဆဲဖြစ်ကြောင်း တုံ့ပြန်ခဲ့သည်။ တိုက်ပွဲပြင်းထန်မှုကြောင့် နှစ်ဖက်စလုံးတွင် ထိခိုက်ကျဆုံးမှု မြောက်မြားစွာ ရှိခဲ့ပြီးနောက် ကနဦး ၂၀၂၀ တိုက်ပွဲကာလအတွင်း ဗျူဟာကုန်းကြီးတစ်ခုလုံးကို အာရက္ခတပ်တော်က အပြီးသတ် သိမ်းပိုက်နိုင်ခြင်းမရှိဘဲ စစ်ပွဲခေတ္တရပ်တန့်ကာ ပြန်လည်ဆုတ်ခွာခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |title=မီးဝဗျူဟာစခန်းကို ပိတ်ဆို့ဝန်းရံထားသည့် AA အဖွဲ့အား တပ်မတော်စစ်ကြောင်းက ပြန်လည်တိုက်ထုတ်ခဲ့ပြီး နယ်မြေစိုးမိုးရေးနှင့် လုံခြုံရေး အပြည့်အဝ ဆောင်ရွက်နိုင်ပြီဖြစ်ကြောင်း တပ်မတော် သတင်းမှန် ပြန်ကြားရေးအဖွဲ့ အတွင်းရေးမှူး ပြောကြား |url=https://news-eleven.com/article/164981 |access-date=2026-06-01 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> == သက်ရောက်မှုများနှင့် အရပ်သား ထိခိုက်မှု == ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် မတ်လ ၁၄ ရက်မှ ၁၆ ရက်အတွင်း ပလက်ဝမြို့နယ်အတွင်းရှိ [[မိတ်စာဝ (၃)ရွာ၊ ပလက်ဝမြို့နယ်|မိတ်စာဝ]] (၁၊ ၂၊ ၃)၊ [[ဝက်မရွာ၊ ပလက်ဝမြို့နယ်|ဝက်မရွာ]]နှင့် ပြိုင်တိန်းကျေးရွာများတွင် တိုက်ပွဲ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။တိုက်ပွဲကြားတွင် ချင်းတိုင်းရင်းသား အရပ်သား ၂၁ ဦး သေဆုံးကာ ၂၈ ဦး ပြင်းထန်စွာ ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ပြီး နေအိမ်များစွာ မီးလောင်ပျက်စီးခဲ့ကြောင်း ချင်းအရပ်ဘက်အဖွဲ့အစည်းများက ကန့်ကွက်ရှုတ်ချကြောင်း ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် [[ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး]] (CNF) ကလည်း ပလက်ဝဒေသအတွင်း ချင်းလူမျိုးများအပေါ် စစ်ရာဇဝတ်မှု ကျူးလွန်ခံနေရသဖြင့် အရေးပေါ်အခြေအနေဖြစ်ကြောင်းနှင့် AA အနေဖြင့် ချင်းဒေသတွင်း စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှု မပြုရန် မတ် ၁၉ ရက်တွင် ထုတ်ပြန်တောင်းဆိုခဲ့သည်။ အဆိုပါ စစ်ရေးပဋိပက္ခကြောင့် ရခိုင်ပြည်နယ်အတွင်း စစ်ဘေးဒုက္ခသည် ဦးရေ ၁၂၈,၀၀၀ ကျော် (၁၂ သိန်းခွဲကျော်) အထိ စံချိန်တင် မြင့်တက်လာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ပလက်၀မြို့နယ် မိတ်စာ(ရှေ့)ကျေးရွာမှ ဒဏ်ရာရ ရွာသူ၊ ရွာသားအချို့ မတူပီမြို့ ပြည်သူ့ဆေးရုံသို့ရောက်ရှိ ဆေးကုသမှုခံယူလျက်ရှိ |url=http://www.moi.gov.mm/news/2552 |access-date=2026-06-01 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=တိုက်လေယာဉ်မှ ပစ်ခတ်၍ ပလက်၀မြို့နယ် မိတ်စာ၀ကျေးရွာတွင် ကလေးငယ်နှစ်ဦးအပါအဝင် ၆ဦးသေဆုံး၊ ၆ ဦးပျောက်ဆုံးနေ၊ ၁၂ဦးဒဏ်ရာ၇၊ နေအိမ် ၃လုံးမီးလောင် |url=https://burmese.narinjara.com/news/detail/5e6cbdb0c90ca05291d73960 |access-date=2026-06-01 |website=burmese.narinjara.com |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |title=ချင်းနယ်မြေအတွင်း တိုက်ပွဲများချက်ချင်းရပ်တန့်ရန် ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး(CNF)တိုက်တွန်း |url=https://burmese.dvb.no/post/377267 |access-date=2026-06-01 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=AA |first=ULA / |date=2020-03-18 |title=မြန်မာ့တပ်မတော်၏စွပ်စွဲချက်နှင့်ပတ်သက်၍ရှင်းလင်းချက် |url=https://www.arakanarmy.net/post/%E1%80%99%E1%80%94-%E1%80%99-%E1%80%90%E1%80%95-%E1%80%99-%E1%80%90-%E1%80%85-%E1%80%95-%E1%80%85-%E1%80%81-%E1%80%80-%E1%80%84-%E1%80%95%E1%80%90-%E1%80%9E%E1%80%80-%E1%80%9B-%E1%80%84-%E1%80%9C%E1%80%84-%E1%80%81-%E1%80%80 |access-date=2026-06-01 |website=ARAKAN ARMY |language=en |archive-date=18 April 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260418225338/https://www.arakanarmy.net/post/%E1%80%99%E1%80%94-%E1%80%99-%E1%80%90%E1%80%95-%E1%80%99-%E1%80%90-%E1%80%85-%E1%80%95-%E1%80%85-%E1%80%81-%E1%80%80-%E1%80%84-%E1%80%95%E1%80%90-%E1%80%9E%E1%80%80-%E1%80%9B-%E1%80%84-%E1%80%9C%E1%80%84-%E1%80%81-%E1%80%80 |url-status=dead }}</ref> == ၂၀၂၄ ခုနှစ် အပြီးသတ်တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ခြင်း == ၂၀၂၃ ခုနှစ် နှစ်ကုန်ပိုင်းတွင် [[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]]၏ နောက်ဆက်တွဲအဖြစ် တစ်ကျော့ပြန်ဖြစ်ပွားလာသော [[ရခိုင်ပြည်နယ် တိုက်ပွဲများ (၂၀၂၃–လက်ရှိ)]] တိုက်ပွဲများအတွင်း အာရက္ခတပ်တော်သည် မီးဝဗျူဟာကုန်းကြီးကို အပြီးသတ်ချေမှုန်းရန် ဒုတိယအကြိမ် စနစ်တကျ ပြန်လည်ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလဆန်းပိုင်းတွင် အာရက္ခတပ်တော်၏ အထူးတိုက်ခိုက်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များက ဗျူဟာကုန်းအား လေးရက်တိုင်တိုင် နေ့ညမနား အပြင်းအထန် ထိုးစစ်ဆင် တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ရခိုင်ပြည်နယ်နေ့နှင့် ဒို့တာဝန်အရေးသုံးပါး |url=http://www.moi.gov.mm/article/49102 |access-date=2026-06-01 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁၃ ရက်နေ့ ညနေ ၆ နာရီအချိန်တွင် အာရက္ခတပ်တော် သည် စစ်တပ် နှစ်ပေါင်းများစွာ အခြေစိုက်ခဲ့သည့် ၎င်း "မီးဝဗျူဟာကုန်း" နှင့် အခြားသော ဗျူဟာကုန်းကြီးများကို အပြီးသတ် ချေမှုန်းတိုက်ခိုက် သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ အဆိုပါ ဗျူဟာကုန်းကြီး ပြိုလဲသွားပြီးနောက် အာရက္ခတပ်တော်က ပလက်ဝဒေသတစ်ခုလုံးအပါအဝင် [[ကျောက်တော်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] များ ပြီးမြောက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ပလက်၀"ခန်ခတောင်ဗျူဟာစခန်း" နှင့် “မီး၀ဗျူဟာကုန်း”ကို ရက္ခိုင့်တပ်တော် ဆက်လက်သိမ်းပိုက် |url=https://burmese.narinjara.com/news/detail/65a3115010fa4056ded17f35 |access-date=2026-06-01 |website=burmese.narinjara.com |language=my}}</ref> == ကိုးကား == {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၀ ပဋိပက္ခများ]] [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၄ ပဋိပက္ခများ]] [[ကဏ္ဍ:ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ တိုက်ပွဲများ]] [[ကဏ္ဍ:ကျောက်တော်မြို့နယ်]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ]] 0m426a8uihiv1wj6mv940hirtpn0z76 0 135071 1050119 518543 2026-08-24T13:49:15Z Dr Lotus Black 31011 Lead section 1050119 wikitext text/x-wiki {{Infobox medical condition | name = ပိုလီယိုရောဂါ | synonyms = Poliomyelitis, infantile paralysis, Heine–Medin disease | image = Polio lores134.jpg | caption = ပိုလီယိုရောဂါကြောင့် ညာခြေထောက် သေးနေသူတစ်ဦး | field = [[:en:Neurology|အာရုံကြောပညာ]]၊ [[ကူးစက်ရောဂါ (ဆေးပညာအထူးပြု)|ကူးစက်ရောဂါ]] | pronounce = {{IPAc-en|ˌ|p|oʊ|l|i|oʊ|ˌ|m|aɪ|ə|'|l|aɪ|t|ᵻ|s}} | symptoms = Fever, sore throat<ref name=PinkBook2021/> | complications = ကြွက်သားအားနည်းခြင်းကြောင့် မလှုပ်ရှားနိုင်ခြင်း | onset = | duration = | causes = Poliovirus spread by fecal–oral route<ref name=PinkBook2021/> | risks = တကိုယ်ရေသန့်ရှင်းမှု အားနည်းခြင်း | diagnosis = မစင်နှင့် သွေးတွင်းရှိ antibodies မှတဆင့် ဗိုင်းရပ်စ်ကို ရှာဖွေခြင်း<ref name=PinkBook2021/> | differential = | prevention = [[ပိုလီယိုရောဂါ ကာကွယ်ဆေး]]<ref name=WHO2014/> | treatment = ဂရုစိုက်ပေးခြင်းမှလွဲ၍ ကုသနည်းမရှိ<ref name=WHO2014/> | medication = | prognosis = | frequency = 30 (wild) + 856 (vaccine-derived) in 2022<ref name="WHO2018Epi">{{cite web |title=This page allows you to request a table with AFP/polio data |url=https://extranet.who.int/polis/public/CaseCount.aspx |url-status=live |website=WHO |access-date=3 May 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402165939/https://extranet.who.int/polis/public/CaseCount.aspx |archive-date=2 April 2015}}</ref> | deaths = | alt = Polio survivor | types = Wild PV types 1, 2 & 3; vaccine-derived PV<ref name=PinkBook2021/> }} '''ပိုလီယိုရောဂါ'''သည် ပိုလီယိုဗိုင်းရပ်စ်ကြောင့် ဖြစ်ပွားသော ကူးစက်ရောဂါတစ်မျိုးဖြစ်သည်။ ၀.၅ ရာခိုင်နှုန်းခန့်ရှိသော ရောဂါသည်များတွင် ကြွက်သားအားနည်းခြင်းကြောင့် မလှုပ်ရှားနိုင်သည့် လက္ခဏာများဖြစ်ပေါ်သည်။ ပိုလီယိုရောဂါ ဖြစ်ပွားသူများ၏ ၇၅ ရာခိုင်နှုန်းနီးပါးခန့်သည် ရောဂါလက္ခဏာ ပြသခြင်းမရှိပေ။<ref name="ECDC">{{cite web |title=Disease factsheet about poliomyelitis |url=https://www.ecdc.europa.eu/en/poliomyelitis/facts |website=European Centre for Disease Prevention and Control |date=26 March 2013 |access-date=12 April 2023 |archive-date=12 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230412204733/https://www.ecdc.europa.eu/en/poliomyelitis/facts |url-status=live}}</ref> အလယ်အလတ် ပြင်းထန်သော ရောဂါလက္ခဏာမှာ ခေါင်းကိုက်ခြင်း၊ ကိုယ်ပူခြင်းများဖြစ်သည်။ ယင်းရောဂါလက္ခဏာများသည် ၁ ပတ် သို့မဟုတ် ၂ ပတ်အတွင်း ဖြစ်ပေါ်သည်။ အချို့မှာ အမြဲတမ်း အကြောသေခြင်းနှင့် အင်မတန်ပြင်းထန်သော အခြေနေတွင် သေဆုံးသည်အထိ ဖြစ်ပွားနိုင်သည်။<ref name="PinkBook2021">{{cite book |last1=Estivariz |first1=Concepcion F. |last2=Link-Gelles |first2=Ruth |author2-link=Ruth Link-Gelles |last3=Shimabukuro |first3=Tom | editor-last1= Hall |editor-first1=Elisha |editor-last2=Wodi |editor-first2=A. Patricia |editor-last3=Hamborsky |editor-first3= Jennifer |editor-last4=Morelli |editor-first4=Valerie |editor-last5=Schillie |editor-first5=Sarah |edition=14th|year=2021 |chapter=Chapter 18: Poliomyelitis |chapter-url=https://www.cdc.gov/pinkbook/hcp/table-of-contents/chapter-18-poliomyelitis.html |title=Epidemiology and Prevention of Vaccine-Preventable Diseases (The Pink Book) |url=https://www.cdc.gov/pinkbook/hcp/table-of-contents/|url-status=live |publisher=[[Centers for Disease Control and Prevention]] (CDC, US) |archive-url=https://web.archive.org/web/20220317195113/https://www.cdc.gov/vaccines/pubs/pinkbook/polio.html | archive-date=17 March 2022}} ရောဂါမှ သက်သာပြီး နှစ်အနည်းငယ်ကြာလျင် အကြောအားနည်းသော ရောဂါလက္ခဏာကို ခံစားရမည်ဖြစ်သည်။<ref name="NIH2014Post">{{cite web |title=Post-Polio Syndrome Fact Sheet |url=http://www.ninds.nih.gov/disorders/post_polio/detail_post_polio.htm |publisher=NIH |access-date=4 November 2014 |date=16 April 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110729090555/http://www.ninds.nih.gov/disorders/post_polio/detail_post_polio.htm |archive-date=29 July 2011}}</ref> ပိုလီယိုရောဂါသည် လူသားများတွင်သာ သဘာဝအတိုင်းဖြစ်ပွားသော ရောဂါဖြစ်သည်။<ref name="PinkBook2021" /> ယင်းသည် အင်မတန် ကူးစက်လွယ်ကူပြီး<ref name="PinkBook2021" /><ref>{{cite web |last=CDC |date=2022-03-29 |title=What is Polio? |url=https://www.cdc.gov/polio/what-is-polio/index.htm |access-date=2022-04-24 |website=Centers for Disease Control and Prevention |archive-date=14 November 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201114175849/https://www.cdc.gov/polio/what-is-polio/index.htm |url-status=live}}</ref> ရောဂါပိုးရှိသူသည် ရောဂါလက္ခဏာ မပြသော်လည်း ၆ ပတ်ကျော်အထိ အခြားသူများကို ရောဂါကို ပြန့်ပွားစေနိုင်သည်။ ရောဂါအား ကူးစက်ခံရသူ၏ မစင်အား စမ်းသပ်၍သော်လည်းကောင်း၊ သွေးထဲတွင် antibodies များကို ခြေရာခံ၍သော်လည်းကောင်း ရှာဖွေနိုင်သည်။<ref name="PinkBook2021" /> ပိုလီယိုရောဂါသည် ကူးစက်ရောဂါများအကြောင်းဖော်ပြသော ရှေးပန်းချီများအရ နှစ်ထောင်ပေါင်းများစွာကတည်းက တည်ရှိလာခဲ့သည်။<ref name="PinkBook2021" /> ယင်းရောဂါအား ၁၇၈၉ ခုနှစ်တွင် အင်္ဂလိပ် ဆရာဝန် Michael Underwood ဆိုသူက သီးခြားဖြစ်ပွားသော ရောဂါအဖြစ် ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် တွေ့ရှိခဲ့သည်။<ref name="PinkBook2021" /><ref>{{cite book |last1=Underwood |first1=Michael |author1-link=Michael Underwood (physician) |url=https://archive.org/details/b28771254_0002/page/52/mode/2up |title=A Treatise on the Diseases of Children |date=1789 |publisher=J. Mathews |volume=2 |location=London, England |pages=53–57}}</ref> ပိုလီယိုရောဂါကို ဖြစ်ပွားစေသော ဗိုင်းရပ်စ်ကိုမူ ခုခံအားပညာရပ် အထူးပြုပညာရှင် Karl Landsteiner ဆိုသူက ၁၉၀၉ ခုနှစ်တွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။<ref>{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=BTQKnkpN6qQC&pg=PA11 |title=Polio |date=1999 |publisher=University of Rochester Press |isbn=978-1-58046-066-8 |veditors=Daniel TM, Robbins FC |edition=1st |location=Rochester, NY |page=11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160617223604/https://books.google.com/books?id=BTQKnkpN6qQC&pg=PA11 |archive-date=17 June 2016 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Landsteiner |first1=Karl |author1-link=Karl Landsteiner |last2=Popper |first2=Erwin |author2-link=Erwin Popper |date=1909 |title=Übertragung der Poliomyelitis acuta auf Affen |trans-title=Transmission of Poliomyelitis acuta to monkeys |url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=uc1.b3208372&view=1up&seq=389&skin=2021 |journal=Zeitschrift für Immunitätsforschung und experimentelle Therapie [Journal for Research on Immunity and Experimental Therapy] |language=de |volume=2 |issue=4 |pages=377–390 |access-date=9 September 2021 |archive-date=9 September 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210909224922/https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=uc1.b3208372&view=1up&seq=389&skin=2021 |url-status=live}}</ref> ၁၉ ရာစုနှောင်းပိုင်းကာလတွင် ဥရောပနှင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတို့တွင် ပိုလီယို [[ကပ်ရောဂါ]]များ ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး<ref name="PinkBook2021" /> ၂၀ ရာစုတွင် စိုးရိမ်ဖွယ်ကောင်းသော ကလေးများတွင် ဖြစ်ပွားသည့် ရောဂါ ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=3p7jezlQ0zgC&pg=PA11 |title=Science and practice of pediatric critical care medicine |date=2009 |publisher=Springer |isbn=978-1-84800-921-9 |veditors=Wheeler DS, Wong HR, Shanley TP |location=London |pages=10–11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160617234650/https://books.google.com/books?id=3p7jezlQ0zgC&pg=PA11 |archive-date=17 June 2016 |url-status=live}}</ref> ၁၉၅၀ ခုနှစ်များတွင် ပိုလီယိုရောဂါ ကာကွယ်ဆေး ပေါ်ပေါက်လာသောအခါ ယင်းရောဂါသည် ဖြစ်ပွားနှုန်း လျင်မြန်စွာ ကျဆင်းသွားခဲ့သည်။<ref name="PinkBook2021" /> ၂၀၂၃ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလအရ ပိုလီယိုဖြစ်ပွားသောနိုင်ငံများမှာ ပါကစ္စတန်နိုင်ငံနှင့် အာဖဂန်နစ္စတန်နိုင်ငံတို့သာ ကျန်တော့သည်။<ref>{{cite web |title=Poliomyelitis |url=https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/poliomyelitis |access-date=2024-08-09 |website=www.who.int}}</ref> ပိုလီယိုရောဂါကို ကာကွယ်ဆေးဖြင့် ကာကွယ်နိုင်သော်လည်း ကူးစက်ခံရသောအခါ သင့်လျော်သော ကုသနည်း မရှိပေ။<ref name="WHO2014">{{cite web|title=Poliomyelitis: Key facts|url=https://www.who.int/en/news-room/fact-sheets/detail/poliomyelitis|publisher=World Health Organisation|date=22 July 2019|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170418105535/http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs114/en/|archive-date=18 April 2017}}</ref> ==ကိုးကား== {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:ကာကွယ်ဆေးဖြင့် ကြိုတင်ကာကွယ်နိုင်သောရောဂါများ]] 8q57u88vuoxxoejr882vjb7pseof5le 1050122 1050119 2026-08-24T13:54:18Z Dr Lotus Black 31011 1050122 wikitext text/x-wiki {{Infobox medical condition | name = ပိုလီယိုရောဂါ | synonyms = Poliomyelitis, infantile paralysis, Heine–Medin disease | image = Polio lores134.jpg | caption = ပိုလီယိုရောဂါကြောင့် ညာခြေထောက် သေးနေသူတစ်ဦး | field = [[:en:Neurology|အာရုံကြောပညာ]]၊ [[ကူးစက်ရောဂါ (ဆေးပညာအထူးပြု)|ကူးစက်ရောဂါ]] | pronounce = {{IPAc-en|ˌ|p|oʊ|l|i|oʊ|ˌ|m|aɪ|ə|'|l|aɪ|t|ᵻ|s}} | symptoms = Fever, sore throat<ref name=PinkBook2021/> | complications = ကြွက်သားအားနည်းခြင်းကြောင့် မလှုပ်ရှားနိုင်ခြင်း | onset = | duration = | causes = Poliovirus spread by fecal–oral route<ref name=PinkBook2021/> | risks = တကိုယ်ရေသန့်ရှင်းမှု အားနည်းခြင်း | diagnosis = မစင်နှင့် သွေးတွင်းရှိ antibodies မှတဆင့် ဗိုင်းရပ်စ်ကို ရှာဖွေခြင်း<ref name=PinkBook2021/> | differential = | prevention = [[ပိုလီယိုရောဂါ ကာကွယ်ဆေး]]<ref name=WHO2014/> | treatment = ဂရုစိုက်ပေးခြင်းမှလွဲ၍ ကုသနည်းမရှိ<ref name=WHO2014/> | medication = | prognosis = | frequency = 30 (wild) + 856 (vaccine-derived) in 2022<ref name="WHO2018Epi">{{cite web |title=This page allows you to request a table with AFP/polio data |url=https://extranet.who.int/polis/public/CaseCount.aspx |url-status=live |website=WHO |access-date=3 May 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402165939/https://extranet.who.int/polis/public/CaseCount.aspx |archive-date=2 April 2015}}</ref> | deaths = | alt = Polio survivor | types = Wild PV types 1, 2 & 3; vaccine-derived PV<ref name=PinkBook2021/> }} '''ပိုလီယိုရောဂါ''' (Polio) သည် ပိုလီယိုဗိုင်းရပ်စ်ကြောင့် ဖြစ်ပွားသော [[ကူးစက်ရောဂါ]]တစ်မျိုးဖြစ်သည်။ ၀.၅ ရာခိုင်နှုန်းခန့်ရှိသော ရောဂါသည်များတွင် ကြွက်သားအားနည်းခြင်းကြောင့် မလှုပ်ရှားနိုင်သည့် လက္ခဏာများဖြစ်ပေါ်သည်။ ပိုလီယိုရောဂါ ဖြစ်ပွားသူများ၏ ၇၅ ရာခိုင်နှုန်းနီးပါးခန့်သည် ရောဂါလက္ခဏာ ပြသခြင်းမရှိပေ။<ref name="ECDC">{{cite web |title=Disease factsheet about poliomyelitis |url=https://www.ecdc.europa.eu/en/poliomyelitis/facts |website=European Centre for Disease Prevention and Control |date=26 March 2013 |access-date=12 April 2023 |archive-date=12 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230412204733/https://www.ecdc.europa.eu/en/poliomyelitis/facts |url-status=live}}</ref> အလယ်အလတ် ပြင်းထန်သော ရောဂါလက္ခဏာမှာ ခေါင်းကိုက်ခြင်း၊ ကိုယ်ပူခြင်းများဖြစ်သည်။ ယင်းရောဂါလက္ခဏာများသည် ၁ ပတ် သို့မဟုတ် ၂ ပတ်အတွင်း ဖြစ်ပေါ်သည်။ အချို့မှာ အမြဲတမ်း အကြောသေခြင်းနှင့် အင်မတန်ပြင်းထန်သော အခြေနေတွင် သေဆုံးသည်အထိ ဖြစ်ပွားနိုင်သည်။<ref name="PinkBook2021">{{cite book |last1=Estivariz |first1=Concepcion F. |last2=Link-Gelles |first2=Ruth |author2-link=Ruth Link-Gelles |last3=Shimabukuro |first3=Tom | editor-last1= Hall |editor-first1=Elisha |editor-last2=Wodi |editor-first2=A. Patricia |editor-last3=Hamborsky |editor-first3= Jennifer |editor-last4=Morelli |editor-first4=Valerie |editor-last5=Schillie |editor-first5=Sarah |edition=14th|year=2021 |chapter=Chapter 18: Poliomyelitis |chapter-url=https://www.cdc.gov/pinkbook/hcp/table-of-contents/chapter-18-poliomyelitis.html |title=Epidemiology and Prevention of Vaccine-Preventable Diseases (The Pink Book) |url=https://www.cdc.gov/pinkbook/hcp/table-of-contents/|url-status=live |publisher=[[Centers for Disease Control and Prevention]] (CDC, US) |archive-url=https://web.archive.org/web/20220317195113/https://www.cdc.gov/vaccines/pubs/pinkbook/polio.html | archive-date=17 March 2022}} ရောဂါမှ သက်သာပြီး နှစ်အနည်းငယ်ကြာလျင် အကြောအားနည်းသော ရောဂါလက္ခဏာကို ခံစားရမည်ဖြစ်သည်။<ref name="NIH2014Post">{{cite web |title=Post-Polio Syndrome Fact Sheet |url=http://www.ninds.nih.gov/disorders/post_polio/detail_post_polio.htm |publisher=NIH |access-date=4 November 2014 |date=16 April 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110729090555/http://www.ninds.nih.gov/disorders/post_polio/detail_post_polio.htm |archive-date=29 July 2011}}</ref> ပိုလီယိုရောဂါသည် လူသားများတွင်သာ သဘာဝအတိုင်းဖြစ်ပွားသော ရောဂါဖြစ်သည်။<ref name="PinkBook2021" /> ယင်းသည် အင်မတန် ကူးစက်လွယ်ကူပြီး<ref name="PinkBook2021" /><ref>{{cite web |last=CDC |date=2022-03-29 |title=What is Polio? |url=https://www.cdc.gov/polio/what-is-polio/index.htm |access-date=2022-04-24 |website=Centers for Disease Control and Prevention |archive-date=14 November 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201114175849/https://www.cdc.gov/polio/what-is-polio/index.htm |url-status=live}}</ref> ရောဂါပိုးရှိသူသည် ရောဂါလက္ခဏာ မပြသော်လည်း ၆ ပတ်ကျော်အထိ အခြားသူများကို ရောဂါကို ပြန့်ပွားစေနိုင်သည်။ ရောဂါအား ကူးစက်ခံရသူ၏ မစင်အား စမ်းသပ်၍သော်လည်းကောင်း၊ သွေးထဲတွင် antibodies များကို ခြေရာခံ၍သော်လည်းကောင်း ရှာဖွေနိုင်သည်။<ref name="PinkBook2021" /> ပိုလီယိုရောဂါသည် ကူးစက်ရောဂါများအကြောင်းဖော်ပြသော ရှေးပန်းချီများအရ နှစ်ထောင်ပေါင်းများစွာကတည်းက တည်ရှိလာခဲ့သည်။<ref name="PinkBook2021" /> ယင်းရောဂါအား ၁၇၈၉ ခုနှစ်တွင် အင်္ဂလိပ် ဆရာဝန် Michael Underwood ဆိုသူက သီးခြားဖြစ်ပွားသော ရောဂါအဖြစ် ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် တွေ့ရှိခဲ့သည်။<ref name="PinkBook2021" /><ref>{{cite book |last1=Underwood |first1=Michael |author1-link=Michael Underwood (physician) |url=https://archive.org/details/b28771254_0002/page/52/mode/2up |title=A Treatise on the Diseases of Children |date=1789 |publisher=J. Mathews |volume=2 |location=London, England |pages=53–57}}</ref> ပိုလီယိုရောဂါကို ဖြစ်ပွားစေသော ဗိုင်းရပ်စ်ကိုမူ ခုခံအားပညာရပ် အထူးပြုပညာရှင် Karl Landsteiner ဆိုသူက ၁၉၀၉ ခုနှစ်တွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။<ref>{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=BTQKnkpN6qQC&pg=PA11 |title=Polio |date=1999 |publisher=University of Rochester Press |isbn=978-1-58046-066-8 |veditors=Daniel TM, Robbins FC |edition=1st |location=Rochester, NY |page=11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160617223604/https://books.google.com/books?id=BTQKnkpN6qQC&pg=PA11 |archive-date=17 June 2016 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Landsteiner |first1=Karl |author1-link=Karl Landsteiner |last2=Popper |first2=Erwin |author2-link=Erwin Popper |date=1909 |title=Übertragung der Poliomyelitis acuta auf Affen |trans-title=Transmission of Poliomyelitis acuta to monkeys |url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=uc1.b3208372&view=1up&seq=389&skin=2021 |journal=Zeitschrift für Immunitätsforschung und experimentelle Therapie [Journal for Research on Immunity and Experimental Therapy] |language=de |volume=2 |issue=4 |pages=377–390 |access-date=9 September 2021 |archive-date=9 September 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210909224922/https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=uc1.b3208372&view=1up&seq=389&skin=2021 |url-status=live}}</ref> ၁၉ ရာစုနှောင်းပိုင်းကာလတွင် ဥရောပနှင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတို့တွင် ပိုလီယို [[ကပ်ရောဂါ]]များ ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး<ref name="PinkBook2021" /> ၂၀ ရာစုတွင် စိုးရိမ်ဖွယ်ကောင်းသော ကလေးများတွင် ဖြစ်ပွားသည့် ရောဂါ ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=3p7jezlQ0zgC&pg=PA11 |title=Science and practice of pediatric critical care medicine |date=2009 |publisher=Springer |isbn=978-1-84800-921-9 |veditors=Wheeler DS, Wong HR, Shanley TP |location=London |pages=10–11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160617234650/https://books.google.com/books?id=3p7jezlQ0zgC&pg=PA11 |archive-date=17 June 2016 |url-status=live}}</ref> ၁၉၅၀ ခုနှစ်များတွင် ပိုလီယိုရောဂါ ကာကွယ်ဆေး ပေါ်ပေါက်လာသောအခါ ယင်းရောဂါသည် ဖြစ်ပွားနှုန်း လျင်မြန်စွာ ကျဆင်းသွားခဲ့သည်။<ref name="PinkBook2021" /> ၂၀၂၃ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလအရ ပိုလီယိုဖြစ်ပွားသောနိုင်ငံများမှာ ပါကစ္စတန်နိုင်ငံနှင့် အာဖဂန်နစ္စတန်နိုင်ငံတို့သာ ကျန်တော့သည်။<ref>{{cite web |title=Poliomyelitis |url=https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/poliomyelitis |access-date=2024-08-09 |website=www.who.int}}</ref> ပိုလီယိုရောဂါကို ကာကွယ်ဆေးဖြင့် ကာကွယ်နိုင်သော်လည်း ကူးစက်ခံရသောအခါ သင့်လျော်သော ကုသနည်း မရှိပေ။<ref name="WHO2014">{{cite web|title=Poliomyelitis: Key facts|url=https://www.who.int/en/news-room/fact-sheets/detail/poliomyelitis|publisher=World Health Organisation|date=22 July 2019|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170418105535/http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs114/en/|archive-date=18 April 2017}}</ref> ==ကိုးကား== {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:ကာကွယ်ဆေးဖြင့် ကြိုတင်ကာကွယ်နိုင်သောရောဂါများ]] h040uvn3as3lpqg0v6ldyedvqh498k6 0 139889 1050181 674166 2026-08-25T05:19:41Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1050181 wikitext text/x-wiki '''အရှေ့တောင်အာရှ စာရေးဆရာများဆု''' ({{lang-en|The '''S.E.A. Write Award'''}}) သည် ၁၉၇၉ မှစ၍ [[အရှေ့တောင်အာရှ]]ဒေသရှိ ကဗျာဆရာ၊ စာရေးဆရာများကို နှစ်စဉ်ချီးမြင့်သော ဆုဖြစ်သည်။ [[အာဆီယံ]]အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများမှ တိုင်းပြည်များရှိ စာရေးဆရာများအား ပေးအပ်သည်။ သို့ရာတွင် နှစ်စဉ်နှစ်တိုင်း အာဆီယံနိုင်ငံအားလုံးကို ကိုယ်စားပြုမှုမရှိပေ။ ရံခါ၌ စာရေးဆရာတစ်ဦး၏ သီးသန့်လက်ရာတစ်ခုအတွက် ပေးအပ်သည်များရှိသလို ရံခါတွင် တစ်သက်တာအောင်မြင်မှုအတွက် ချီးမြင့်သည်လည်းရှိသည်။ ဂုဏ်ပြုပေးအပ်ခံရသော စာပေလက်ရာများမှာ အမျိုးအစားစုံလင်ရာ ကဗျာ၊ ဝတ္ထုတို၊ ဝတ္ထုရှည်၊ ပြဇာတ်၊ ရိုးရာပုံပြင်၊ ပညာရပ်ဆိုင်ရာနှင့် ဘာသာရေးဆိုင်ရာ လက်ရာများပါဝင်သည်။ အခမ်းအနားများကို [[ဘန်ကောက်]]တွင် ထိုင်းတော်ဝင်မိသားစုထဲမှ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးက အကြီးအမှူးပြု၍ ကျင်းပသည်။ ဆုကို ဘန်ကောက်ရှိ မန်ဒရင်း အိုရီယန်တယ် ဟိုတယ်က တီထွင်ပေးအပ်ခဲ့၍ နောက်ပိုင်းတွင် ထိုင်းလေကြောင်းနှင့် အခြားကုမ္ပဏီများ၏ ဘဏ္ဍာရေးထောက်ပံ့မှုများ ရရှိခဲ့သည်။ အခမ်းအနားတွင် ထင်ရှားသူများလည်း တက်ရောက်ကြသည်။ ၂၀၀၆ အဖွင့်မိန့်ခွန်းပြောဆိုသူ နိုဘဲလ်ဆုရ Wole Soyinka က ထိုင်းနိုင်ငံ၌ စစ်တပ်အာဏာသိမ်းခြင်းကို ဆန့်ကျင်ကန့်ကွက်သော အားဖြင့် ၎င်း၏ အဖွင့်မိန့်ခွန်းပြောဆိုခြင်း အစီအစဉ်ကို ဖျက်သိမ်းခဲ့သည်။<ref name="Artistic">{{cite web | title = Why artistic freedom matters | publisher = The Nation | url = http://www.nationmultimedia.com/2006/11/16/opinion/opinion_30019095.php | accessdate = 2006-11-16 | url-status = dead | archiveurl = https://web.archive.org/web/20070930004310/http://www.nationmultimedia.com/2006/11/16/opinion/opinion_30019095.php | archivedate = 30 September 2007 | df = dmy-all }}</ref> ထို့ကြောင့် ဖွင့်ပွဲ နောက်ဆုံးအချိန်ရောက်မှသာ S. P. Somtow ဖြင့် လူစားထိုး ပြောဆိုစေခဲ့ရသည်။ ၂၀၁၁ အခမ်းအနားကို ထိုင်နိုင်ငံ ရေကြီးမှုများကြောင့် ၂၀၁၂ ဖေဖော်ဝါရီအထိ ရွေ့ဆိုင်းခဲ့ရသည်။<ref name="Words">{{cite web | title = Eight ways with words | publisher = The Nation | url = http://www.nationmultimedia.com/life/Eight-ways-with-words-30175965.html | accessdate = 2012-03-09 | url-status = dead | archiveurl = https://web.archive.org/web/20120221002808/http://www.nationmultimedia.com/life/Eight-ways-with-words-30175965.html | archivedate = 21 February 2012 | df = dmy-all }}</ref> ==အရှေ့တောင်အာရှ စာရေးဆရာများဆုရသူများစာရင်း== ===၁၉၇၉–၁၉၈၉=== ၁၉၈၄ အထိ အာဆီယံနိုင်ငံမှာ ငါးနိုင်ငံရှိပြီး ဘရူနိုင်းက ယင်းနှစ်၌ အဖွဲ့ဝင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ {| class="wikitable" !width="5%"|နှစ် !width="15%"|ဘရူနိုင်း !width="15%"|အင်ဒိုနီးရှား !width="15%"|မလေးရှား !width="15%"|ဖိလစ်ပိုင် !width="15%"|စင်ကာပူ<ref name="a">The Book Council. Retrieved 29 September 2014 from http://bookcouncil.sg/awards/detail/s.e.a-write-award {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141019061753/http://bookcouncil.sg/awards/detail/s.e.a-write-award |date=19 October 2014 }}</ref> !width="15%"|ထိုင်း |- |၁၉၇၉||-||Sutardji Calzoum Bachri||A. Samad Said||Jolico Cuadra||Edwin Thumboo||Kampoon Boonthawee |- |၁၉၈၀||-||Putu Wijaya||Baharuddin Zainal (Baha Zain)||Nick Joaquin||Masuri bin Salikun<ref>{{cite web|url= http://www.esplanade.com/tributesg/literary-arts/masuri-salikun-masuri-s-n|title= Masuri Salikun (Masuri S. N.)|author= <!--Not stated-->|date= 2019|website= esplanade.com|publisher= TributeSG|access-date= 25 March 2019|quote= |archive-url= https://web.archive.org/web/20190325074506/https://www.esplanade.com/tributesg/literary-arts/masuri-salikun-masuri-s-n|archive-date= 25 March 2019|url-status= live}}</ref>||Naowarat Pongpaiboon |- |၁၉၈၁||-||Goenawan Mohamad||Abdullah Hussain||Gregorio C. Brillantes||Wong Meng Voon 黄孟文||Ussiri Dhammachote |- |၁၉၈၂||-||Marianne Katoppo||Usman Awang||Adrian Cristobal||M. Balakrishnan (Ma Ilangkannan)||Chart Korbjitti |- |၁၉၈၃||-||Y. B. Mangunwijaya||Adibah Amin||Edilberto K. Tiempo||Arthur Yap||Komtuan Khantanu (Prasatporn Poosusilapadhorn) |- |၁၉၈၄||-||Budi Darma||A. Latiff Mohidin||Virginia R. Moreno||Wong Yoon Wah||Wanich Jarungidanan |- |၁၉၈၅||-||Abdul Hadi Wiji Muthari||Arena Wati (Muhammad Dahalan bin Abdul Biang)||Ricaredo Demetillo||Noor S.I. (Ismail bin Haji Omar)||Krisna Asokesin (Sukanya Cholsuk) |- |၁၉၈၆||Muslim Burmat (Haji Muslim bin Haji Burut)||Sapardi Djoko Damono ||Kemala (Ahmad Kamal Abdullah)||Jose Maria Sison||Paranan (C. Veloo)||Angkarn Kalayanapong |- |၁၉၈၇||Yahya bin Haji Ibrahim||Umar Kayam||Noordin Hassan||Bienvenido N. Santos||Lee Tzu Pheng||Paitoon Thanya (Thanya Sangkapanthanon) |- |၁၉၈၈||Leman Ahmad (Haji Leman bin Ahmad)||Danarto||Azizi Haji Abdullah||Rio Alma (Virgilio S. Almario)||Leou Pei Ann (Chua Boon Hean)||Nikom Rayawa |- |၁၉၈၉||Adi Kelana (Haji bin Haji Muhamad Said)||Gerson Poyk||Siti Zainon Ismail||Lina Espina Moore||Suratman Markasan||Chiranan Pitpreecha |} ===၁၉၉၀–၁၉၉၄=== {| class="wikitable" !width="5%"|နှစ် !width="15%"|ဘရူနိုင်း !width="15%"|အင်ဒိုနီးရှား !width="15%"|မလေးရှား !width="15%"|ဖိလစ်ပိုင် !width="15%"|စင်ကာပူ<ref name ="a" /> !width="15%"|ထိုင်း |- |၁၉၉၀||Awang Mohd Salleh bin Abd. Latif||Arifin C. Noer||S. Othman Kelantan||Carmen Guerrero Nakpil||Rama Kannabiran||Anchalee Vivatanachai |- |၁၉၉၁||Mohammad Zain||Subagio Sastrowardoyo||Jihaty Abadi (Yahya Hussin)||Isagani R. Cruz||Gopal Baratham||Mala Kamchan (Charoen Malaroj) |- |၁၉၉၂||Awang Haji Abdul Rahman||Ali Akbar Navis||Ismail Abbas||Alfred Yuson||Cheong Weng Yat||Saksiri Meesomsueb (Kittisak) |- |၁၉၉၃||Pengiran Haji Mohd. Yusuf||Ramadhan K.H.||Kamaruzzaman Abdul Kadir||Linda Ty-Casper||Muhammad Ariff Ahmad||Sila Komchai (Winai Boonchuay) |- |၁၉၉၄||Yang Mulia Awang Haji Morshidi bin Haji Marsal (Mussidi)||Taufiq Ismail||A. Wahab Ali||Buenaventura S. Medina Jr.||Naa Govindasamy||Chart Korbjitti |} ===၁၉၉၅–၁၉၉၉=== ၁၉၉၅ တွင် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံသည် အာဆီယံအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံဖြစ်လာခဲ့ကာ ယင်းနိုင်ငံ၏ ပထမဆုံးဆုရရှိသူမှာ ၁၉၉၆ တွင်ဖြစ်၏ ။ လာအိုနှင့် မြန်မာနိုင်ငံတို့ ၁၉၉၇ တွင် အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်လာခဲ့ပြီး ၁၉၉၈ တွင် ယင်းနိုင်ငံများမှ စာရေးဆရာများကို စတင် ဆုချီးမြင့်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၉ ၌ အဖွဲ့ဝင် ဖြစ်လာသော နိုင်ငံမှာ ကမ္ဘောဒီးယားဖြစ်၍ ယင်းနှစ်တွင်ပင် ဆုချီးမြင့်ပေးနိုင်ခဲ့သည်။ {| class="wikitable" !width="5%"|နှစ် !width="9.5%"|ဘရူနိုင်း !width="9.5%"|ကမ္ဘောဒီးယား !width="9.5%"|အင်ဒိုနီးရှား !width="9.5%"|လာအို !width="9.5%"|မလေးရှား !width="9.5%"|မြန်မာ !width="9.5%"|ဖိလစ်ပိုင် !width="9.5%"|စင်ကာပူ<ref name ="a" /> !width="9.5%"|ထိုင်း !width="9.5%"|ဗီယက်နမ် |- |1995||P.H. Muhammad Abdul Aziz||-||Ahmad Tohari||-||Suhaimi Haji Muhammad||-||Teodoro T Antonio||Dan Ying (Lew Poo Chan)||Paiwarin Khao-Ngam||- |- |1996||Pengiran Haji Sabtu bin Pengiran Haji Mohamad Salleh||-||W.S. Rendra||-||Zaharah Nawawi||-||Mike L. Bigornia||Minfong Ho||Kanokphong Songsomphan||To Huu |- |1997||Awang Mohammad bin Haji Timbang||-||Seno Gumira Ajidarma||-||Muhammad Haji Salleh||-||Alejandro Roces||Elangovan||Win Lyovarin||- |- |1998||Badaruddin H.O.||-||N. Riantiarno||Thongkham Onemanisone||Othman Puteh||[[ဆင်ဖြူကျွန်းအောင်သိန်း]]||Marne L. Kilates||Abdul Ghani Hamid||Raekham Pradouykham (Suphan Thongklouy)||Ma Van Khang |- |1999||Norsiah M.S.||Pich Tum Kravel||Kuntowijoyo MA.||Chanthi Deuanesavanh||Khadijah Hashim||[[ကျော်အောင်]]||Ophelia Alcantara Dimalanta||Catherine Lim||Win Lyovarin||Huu Thinh |} ===၂၀၀၀ခုနှစ်များ=== {| class="wikitable" !width="5%"|နှစ် !width="9.5%"|ဘရူနိုင်း !width="9.5%"|ကမ္ဘောဒီးယား !width="9.5%"|အင်ဒိုနီးရှား !width="9.5%"|လာအို !width="9.5%"|မလေးရှား !width="9.5%"|မြန်မာ !width="9.5%"|ဖိလစ်ပိုင် !width="9.5%"|စင်ကာပူ<ref name ="a" /> !width="9.5%"|ထိုင်း !width="9.5%"|ဗီယက်နမ် |- |2000||Pehin Dato Abdul Aziz bin Juned||Kong Bun Chhoeun||Wisran Hadi||Souvanthone Bouphanouvong||Lim Swee Tin||[[စောမုံညင်း|ဒေါ်ရင်ရင် (စောမုံညင်း)]]||Antonio Enriquez||Teoh Hee La 张曦娜||Wimon Sainimnuan||Nguyen Khai |- |2001||Rahim M.S. (Awang Haji Ibrahin bin Haji Muhammad)||Mao Ayuth||Saini K.M. (Saini Kosim)||Somsy Dexakhamphou||Zakaria Ariffin||[[ထင်ကြီး၊ တက္ကသိုလ်|တက္ကသိုလ် ထင်ကြီး]]||Felice Prudente Sta. Maria||K.T. M. Iqbal (Mohamed Iqbal)||Chokchai Bundit](Chokchai Bunditsilasak)||Nguyen Duc Mau |- |2002||Rosli Abidin Yahya||Seng Sam An||Darmanto Jatman||Viseth Svengsuksa|Viseth Svengsuksa||Anwar Ridhwan||-||Roberto T. Añonuevo||Mohamed Latiff bin Mohamed |Prabda Yoon |Nguyen Kien |- |2003||Hashim bin Haji Abdul Hamid||Kim Pinun||Nh. Dini||Theap Vongpakay||Zakaria Ali||-||Domingo G. Landicho||Philip Jeyaretnam||Duanwad Pimwana||Bang Viet |- |2004||Jawawi bin Haji Ahmad||Chey Chap||Gus tf Sakai||Thongbay Phothisane||Zurinah Hassan||-||César Ruiz Aquino||Soon Ai Ling 孙爱玲||Rewat Phanpipat||Do Chu |- |2005||Rahimi A.B.||Miech Ponn||Acep Zamzam Noor||Bounseune Sengmany||Abdul Ghafar Ibrahim||-||Malou Jacob||P. Krishnan||Binlah Sonkalagiri (Wuthichat Choomsanit)||Phu Tram |- |2006||Sawal Rajab||Vannarirak Pal||Sitor Situmorang||Douangdeuane Bounyavong||Jong Chian Lai||-||Victor Emmanuel Carmelo D. Nadera, Jr.||Isa Kamari||Ngarmpun Vejjajiva||Le Van Thao |- |2007||Haji Moksin bin Haji Abdul Kadir||Ourn Suphany||Suparto Brata||Ratanavong Houmphanh||Prof. Rahman Shaari||-||Michael M. Coroza||Rex Shelley||Montri Sriyong||Tran Van Tuan |- |2008<ref name = "Hatta">{{cite web | title = Hatta wins Southeast Asian Writers Award | publisher = New Straits Times | url = http://www.nst.com.my/Current_News/NST/Tuesday/National/2363598/Article/index_html | accessdate = 2008-10-15 | archive-url = https://web.archive.org/web/20081001000835/http://www.nst.com.my/Current_News/NST/Tuesday/National/2363598/Article/index_html | archive-date = 1 October 2008 | url-status = dead }}</ref>||Zairis M.S.||Sin Touch||Hamsad Rangkuti||Othong Khaminsou||Hatta Azad Khan||-|| Elmer Alindogan Ordonez||Stella Kon<ref name=":5">{{Cite web|url=http://www.swhf.sg/the-honourees/11-arts-culture-entertainment-media/106-stella-kon|title=Stella Kon|website=Singapore Women's Hall of Fame|language=en-gb|archive-url=https://web.archive.org/web/20171201034735/http://www.swhf.sg/the-honourees/11-arts-culture-entertainment-media/106-stella-kon|archive-date=2017-12-01|url-status=dead|access-date=2017-11-28|accessdate=21 August 2020|archivedate=1 December 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171201034735/http://www.swhf.sg/the%2Dhonourees/11%2Darts%2Dculture%2Dentertainment%2Dmedia/106%2Dstella%2Dkon}}</ref>||Vachara Sajasarasin (Vachara Phetchphromsorn)||Nguyen Ngoc Tu |- |2009||Hajah Norsiah binti Haji Abdul Gapar||-||F.Rahardi|Floribertus Rahardi||Khamseng Synonthong||Azmah Nordin||-||Abdon Jr Balde||Chia Hwee Pheng||Uthis Haemamool||Cao Duy Son |} ===၂၀၁၀ ခုနှစ်များ=== ဆုပေးပွဲအခမ်းအနားကျင်းပမှုများကို ထိုင်းဘုရင် [[ဘူမိဗလအတုလျတေဇ|ဘူမိဘော]] ကွယ်လွန်မှုကြောင့် ၂၀၁၆-၁၈ တွင် မကျင်းပဖြစ်ခဲ့ပေ။ ၂၀၁၉ နိုဝင်ဘာရောက်မှသာလျှင် သုံးနှစ်စာ အတွက် ဆုများကို အပ်နှင်းခဲ့ကြသည်။<ref name="asianwriter"/> {| class="wikitable" !width="5%"|နှစ် !width="9.5%"|ဘရူနိုင်း !width="9.5%"|ကမ္ဘောဒီးယား !width="9.5%"|အင်ဒိုနီးရှား !width="9.5%"|လာအို !width="9.5%"|မလေးရှား !width="9.5%"|မြန်မာ !width="9.5%"|ဖိလစ်ပိုင် !width="9.5%"|စင်ကာပူ<ref name ="a" /> !width="9.5%"|ထိုင်း !width="9.5%"|ဗီယက်နမ် |- |၂၀၁၀<ref name = "Outstanding">{{cite news |title=The outstanding eight |url=http://www.bangkokpost.com/food/book/203091/the-outstanding-eight |newspaper=Bangkok Post |date=25 October 2010 |accessdate=2 August 2011}}</ref>||Wijaya (Awang Mohd Jamil)||-||Afrizal Malna||Dara Kanlaya||Zaen Kasturi||-||Marjorie Evasco||Johar Bin Buang||Zakariya Amataya||Nguyen Nhat Anh |- |၂၀၁၁<ref name = "Words"/>||Mohd Zefri Ariff bin Mohd Zain Ariff||-||D Zawawi Imron||Bounthanong Xomxayphol||S.M. Zakir||-||Romulo P. Baquiran Jr.||Robert Yeo Cheng Chuan||Jadet Kamjorndej<ref>{{Cite web |url=http://thaifiction.wordpress.com/page/3/ |title=Modern and classic Thai short stories in English |access-date=23 March 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140323121423/http://thaifiction.wordpress.com/page/3/ |archive-date=23 March 2014 |url-status=live }}</ref>||Nguyen Chi Trung |- |၂၀၁၂<ref name = "Riposte">{{cite news |title=A fitting ripost|url=http://www.bangkokpost.com/lifestyle/family/315211/a-fitting-ripost|newspaper=Bangkok Post |date=3 October 2012 |accessdate=14 October 2013}}</ref>||Pengiran Haji Mahmud bin Pengiran Damit (Mahmudamit)||-||Oka Rusmini||Duangxay Luangphasy||Ismail Kassan||-||Charlson Ong Ong||Suchen Christine Lim||Wipas Srithong||Trung Trung Dinh |- |၂၀၁၃<ref name = "Top writers">{{cite news |title=Asean's top writers |url=http://www.nationmultimedia.com/life/Aseans-top-writers-30217055.html |newspaper=The Nation |date=14 October 2013 |accessdate=14 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131014110004/http://www.nationmultimedia.com/life/Aseans-top-writers-30217055.html |archive-date=14 October 2013 |url-status=live |archivedate=14 October 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131014110004/http://www.nationmultimedia.com/life/Aseans-top-writers-30217055.html }}</ref>||Haji Masri Haji Idris||Sok Chanphal||Linda Christanty||Soukhee Norasilp||Mohamed Ghozali Abdul Rashid||[[မောင်စိန်ဝင်း (ပုတီးကုန်း)]]||Rebecca T Anonuevo-Cunada||Yeng Pway Ngon||Angkarn Chanthathip||Thai Ba Loi |- |၂၀၁၄||Haji Mohd Yusuf bin Haji Mohd Daud||Var Sam Ath||Joko Pinurbo ||Somsouk Souksavath||Md. Ismail Zamzam||[[ဒေါ်ခင်သန်း]]||Jun Cruz Reyes||Haresh Parmanand Sharma||Saneh Sangsuk (Dan-arun Saengthong)<ref>[http://seawrite.com/?page_id=23 Past Awardees] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140605053337/http://seawrite.com/?page_id=23 |date=5 June 2014 }}, www.seawrite.com</ref>||Thanh Thảo (Ho Thanh Cong) |- |၂၀၁၅||Haji Abdul Aziz bin Tuah||Kho Tararith||Remy Sylado ||Phonesavanh Phanthavichith|| Jasni Matlani | [[လယ်တွင်းသားစောချစ်]] |Jerry B. Gracio||Jamaludeen Mohamed Sali||Veeraporn Nitiprapha, ''Saiduean Ta Bod Nai Khaowongkot'' ("Blind Earthworms in a Labyrinth")<ref>{{cite web |url=http://www.bangkokpost.com/lifestyle/book/739696/sea-write-award-goes-to-new-novelist-veeraporn |title=SEA Write award goes to new novelist Veeraporn |work=Bangkok Post |author= |date=22 October 2015 |accessdate=25 October 2015}}</ref> ||Tran Mai Hanh |- |၂၀၁၆<ref name="asianwriter">{{cite web |url=https://www.asiangeo.com/articles/the-s-e-a-write-award-ceremony/ |title=The S.E.A. Write Award Ceremony |website= Asian Geographic |date=13 December 2019 |access-date=}}</ref>||Haji Jamaluddin bin Aspar ||Proeng Pranit || ||Soubanh Luangrath ||Rejab bin Ismail ||[[အောင်ချိမ့်]] ||Bienveindo Lumbera ||Ovidia Yu || Phalang Phiangphirun (Kirksit Palamart), ''Nakhorn Kon Nork'' ("The City of Outsiders")<ref>{{cite web|url=https://www.posttoday.com/social/general/471870|title=กวีนิพนธ์ "นครคนนอก" ของ พลัง เพียงพิรุฬห์ คว้าซีไรต์ 2559|website=Post Today|language=Thai|date=December 23, 2016|accessdate=January 17, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180117012022/https://www.posttoday.com/social/general/471870|archive-date=17 January 2018|url-status=live}}</ref>||Nguyen The Quang |- |၂၀၁၇<ref name="asianwriter"/>||Haji Mahadi Bin Haji Matarsat ||Lek Chumnor || ||Somchay Chanthavong ||Zainal Abidin Suhaili ||[[ချစ်ဦးညို]] ||Kristian Sendon Cordero ||Chia Joo Ming || Jidanun Lueangpiansamut, ''Singto Nork Khok'' ("The Unorthodox Lion")<ref>{{cite web|url=https://www.thairath.co.th/content/1146235|title='สิงโตนอกคอก' ของ จิดานันท์ เหลืองเพียรสมุท คว้ารางวัลซีไรต์ปี 2017|website=Thairath|language=Thai|date=December 6, 2017|accessdate=January 17, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180117070210/https://www.thairath.co.th/content/1146235|archive-date=17 January 2018|url-status=live}}</ref>||Tran Hung |- |၂၀၁၈<ref name="asianwriter"/>||Tarif bin Haji Abdul Hamid ||Pol Pisey || ||Phiulavanh Luangvanna ||Mawar Safei ||[[မသီတာ (စမ်းချောင်း)]] ||Ricardo Monreal de Ungria ||Goh Mey Teck || Veeraporn Nitiprapha, ''Phutthasakkarat Asadong Kub Song Jam Khong Song Jam Khong Maew Kularb Dam'' ("The Dusk of Buddhist Era and Memory of Black Rose Cat")<ref>{{cite web|url=https://www.springnews.co.th/thailand/359093|title=รางวัลซีไรต์ 2561 ชื่นชม! “วีรพร นิติประภา” คว้าเป็นครั้งที่ 2 สำเร็จ|website=SpringNews|language=Thai|date=October 5, 2018|accessdate=March 8, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190308080758/https://www.springnews.co.th/thailand/359093|archive-date=8 March 2019|url-status=live}}</ref>||Le Minh Khue |} ==ပြင်ပလင့်ခ်များ== * [http://www.seawrite.com/ S.E.A. Write Awards website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170928230714/http://seawrite.com/ |date=28 September 2017 }} ==ကိုးကား== {{reflist}} 0k7hfdo46olnwy97ee0n5xyod6thjn9 0 175685 1050135 976250 2026-08-24T16:27:58Z Ngwe Myat 147350 Website Link 1050135 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = ဇီးပင်ကန် |official_name = ဇီးပင်ကန်ရွာ |native_name = |other_name = |postal_code = |postal_code_type = Postal codes |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ |pushpin_map_caption = မြန်မာနိုင်ငံတွင်း တည်နေရာ |image_skyline = |image_map = |map_caption = |settlement_type = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရွာများ|ရွာ]] |subdivision_type = [[အချုပ်အခြာ အာဏာပိုင် နိုင်ငံများစာရင်း|နိုင်ငံ]] |subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} |subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|တိုင်းဒေသကြီး]] |subdivision_name1 = {{flag|မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး}} |subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] |subdivision_name2 = [[မြင်းခြံခရိုင်]] |subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] |subdivision_name3 = [[မြင်းခြံမြို့နယ်]] |subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]] |subdivision_name4 = ဇီးပင်ကန် |unit_pref = imperial |area_total_km2 = |population = |population_as_of = |population_density_km2 = auto |coordinates_display = |coordinates_region = MM |coordinates = {{Coord|21.5750408172607|95.4641571044922|region:MM|format=dms|display=inline,title}} |elevation_ft = |elevation_m = |timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]] |utc_offset = +6.30 |website = }} '''ဇီးပင်ကန်ရွာ''' ({{Lang-en|Zeepinkan}})သည် [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[မြင်းခြံခရိုင်]]၊ [[မြင်းခြံမြို့နယ်]]၊ [[ဇီးပင်ကန်ကျေးရွာအုပ်စု]]၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၁၂၆၅ ဖြစ်သည်။ [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ သန်းခေါင်စာရင်း#၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်း|၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်း]]အရ ဇီးပင်ကန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၁၂ ဦး၊ မ ၁၅၇၈ ဦး၊ [[လူဦးရေ]] စုစုပေါင်း ၂၇၉၀ ဦးနေထိုင်သည်။ <ref>{{cite web|url=http://themimu.info/place-codes|title=Place codes (Pcodes)|work=Myanmar Information Management Unit|date=June 2020|access-date=22 December 2020|archive-date=21 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201121081823/https://themimu.info/place-codes|url-status=dead}}</ref> https://zeepinkan.wordpress.com/ == ကိုးကား == {{Reflist}} {{ပထဝီဝင်တည်နေရာ |Centre = ဇီးပင်ကန် |North = - |Northeast = - |East = - |Southeast = - |South = - |Southwest = - |West = - |Northwest = - }} {{မြင်းခြံမြို့နယ်}} [[ကဏ္ဍ:မြင်းခြံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ]] {{Mandalay-geo-stub}} 0s2i28891xah0ttgw5l7i93gzijklhp 1050139 1050135 2026-08-24T17:36:06Z Dr Lotus Black 31011 [[Special:Contributions/Ngwe Myat|Ngwe Myat]] ([[User talk:Ngwe Myat|ဆွေးနွေး]]) ၏ ပြင်ဆင်မှုကို [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] ၏ နောက်ဆုံးတည်းဖြတ်မူသို့ နောက်ပြန် ပြန်ပြင်ခဲ့သည် 976250 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = ဇီးပင်ကန် |official_name = ဇီးပင်ကန်ရွာ |native_name = |other_name = |postal_code = |postal_code_type = Postal codes |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ |pushpin_map_caption = မြန်မာနိုင်ငံတွင်း တည်နေရာ |image_skyline = |image_map = |map_caption = |settlement_type = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရွာများ|ရွာ]] |subdivision_type = [[အချုပ်အခြာ အာဏာပိုင် နိုင်ငံများစာရင်း|နိုင်ငံ]] |subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} |subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|တိုင်းဒေသကြီး]] |subdivision_name1 = {{flag|မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး}} |subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] |subdivision_name2 = [[မြင်းခြံခရိုင်]] |subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] |subdivision_name3 = [[မြင်းခြံမြို့နယ်]] |subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]] |subdivision_name4 = ဇီးပင်ကန် |unit_pref = imperial |area_total_km2 = |population = |population_as_of = |population_density_km2 = auto |coordinates_display = |coordinates_region = MM |coordinates = {{Coord|21.5750408172607|95.4641571044922|region:MM|format=dms|display=inline,title}} |elevation_ft = |elevation_m = |timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]] |utc_offset = +6.30 |website = }} '''ဇီးပင်ကန်ရွာ''' ({{Lang-en|Zeepinkan}})သည် [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[မြင်းခြံခရိုင်]]၊ [[မြင်းခြံမြို့နယ်]]၊ [[ဇီးပင်ကန်ကျေးရွာအုပ်စု]]၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၁၂၆၅ ဖြစ်သည်။ [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ သန်းခေါင်စာရင်း#၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်း|၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်း]]အရ ဇီးပင်ကန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၁၂ ဦး၊ မ ၁၅၇၈ ဦး၊ [[လူဦးရေ]] စုစုပေါင်း ၂၇၉၀ ဦးနေထိုင်သည်။ <ref>{{cite web|url=http://themimu.info/place-codes|title=Place codes (Pcodes)|work=Myanmar Information Management Unit|date=June 2020|access-date=22 December 2020|archive-date=21 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201121081823/https://themimu.info/place-codes|url-status=dead}}</ref> == ကိုးကား == {{Reflist}} {{ပထဝီဝင်တည်နေရာ |Centre = ဇီးပင်ကန် |North = - |Northeast = - |East = - |Southeast = - |South = - |Southwest = - |West = - |Northwest = - }} {{မြင်းခြံမြို့နယ်}} [[ကဏ္ဍ:မြင်းခြံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ]] {{Mandalay-geo-stub}} 38ka29b88cgxlsxuum89fxvx3hq86ez 0 191323 1050182 803813 2026-08-25T05:23:09Z ~2026-46305-99 147360 /* ထူးခြားချက် (၈) ချက် */ ထပ်မံဖြည့်စွက်ခြင်း(၇/၈) 1050182 wikitext text/x-wiki [[ဖိုင်:Shin Pin Ka Yu Pagoda 2.jpg|thumb|ရှင်ပင်ခရုဘုရား]] '''ရှင်ပင်ခရုစေတီတော်''' သည် [[ထားဝယ်မြို့နယ်]]၊ ကရပ်ပြင်ရပ်ကွက်၊ အာဇာနည်လမ်းတွင် တည်ရှိသည့် စေတီတော်တစ်ဆူဖြစ်သည်။ [[ရှင်ကိုးရှင်]]ဘုရားများမှ တစ်ဆူ ဖြစ်သည်။<ref name="historyofpagoda">{{cite book |title=တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ ထားဝယ်ခရိုင်အတွင်းရှိ "ရှင်ကိုးရှင်" ဘုရားသမိုင်းအကျဉ်းချုပ် |author= |publisher= Quality Publishing House |location= ရန်ကုန်မြို့ |date= မေ ၂၀၁၈ |edition=အဋ္ဌမအကြိမ် |series= |volume= |pages= |url= }}</ref> ==သမိုင်း== ရှင်ပင်ခရုစေတီတော်ကို လွန်ခဲ့သည့် နှစ်ပေါင်း ၃၀၀ ကျော်က တည်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂၆ ရက်နေ့တွင် ကရပ်ပြင် (တောင်) ရပ်ကွက်တစ်ခုလုံးနီးပါး မီးလောင်ခဲ့ရာတွင် စေတီတော်၏ အရှေ့ဘက် အာရုံခံတန်ဆောင်းတို့သည် မီးကွင်း၍ ကျန်ခဲ့သည်။<ref name="historyofpagoda"/> ==ထူးခြားချက် (၈) ချက်== #ရှင်ကိုးရှင်သမိုင်းဝင်ဘုရားများတွင် နံပါတ် (၁) ဆုတောင်းပြည့်အဓိဋ္ဌာန်အောင် ဘုရားဖြစ်ခြင်း။ #ဘုရားသိမ်တော်အတွင်းတွင် ရပ်တော်မူ၊ ထိုင်တော်မူ၊ လျောင်းတော်မူ စသည့်ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်များကို တစ်နေရာတည်း၌ ဖူးမြင်နိုင်ခြင်း။ #နေ့ကြီးရက်ကြီးများနှင့် ဘုရားပွဲတော်ကျင်းပသည့် နေ့ရပ်များတွင် ရှင်ပင်ခရုဘုရားသိမ်တော်မှဖြစ်စေ၊ စေတီတော်မှဖြစ်စေ တန်ခိုးပြခြင်း။ #ဘုရားတွင် အဓိဋ္ဌာန်ဝင်ဆုတောင်းပါက လိုအင်ဆန္ဒများ ပြီးမြောက်တတ်ခြင်း။ #ဘုရားဝင်းအတွင်းတွင် ကျောင်း၊ ကန်၊ တန်ဆောင်းများ ပြုပြင်တည်ဆောက်မွမ်းမံရန် အဓိဋ္ဌာန်ပြု၍ ငွေကြေးစုဆောင်းပါက မမျှော်လင့်သော နေရာမှ ငွေကြေးဝင်လာခြင်း၊ လှူဒါန်းပြီးစီးပါက ကုန်ကျငွေများ ပြန်ရတတ်ခြင်း။ # ရှင်ပင်ခရုဘုရားပွဲတော် (တပေါင်းပွဲတော်) ကျင်းပသည့်အခါတွင် မင်္ဂလာငွေခရုအမှတ်သင်္ကေတအဖြစ် ငြိမ်းအေးချမ်းမှုကို ဆောင်သည့် မိုးများရွာသွန်းဖြိုးခြင်း။ ၇။တရပ်ကွက်လုံးမီးလောင်သော်လည်းဘုရားမှာမီးကွင်းခြင်း၊မီးဘေးကင်းလွတ်ခြင်း ၈။စိန်ဖူးတော်နှင့်ငှက်မြတ်နားတော်သူခိုးအားအနားမှာပင်ပြန်လည်ဖမ်းမိခြင်း(သူခိုးဖမ်းဘုရားဟုလည်းခေါ်ကြသည်) (နံပါတ် ၇၊ ၈ လိုအပ်နေသေးသည်) ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ စေတီပုထိုးများ]] gb7a2bssvifixwstqxxe46hhmdvtxvj 1050190 1050182 2026-08-25T06:38:00Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ထူးခြားချက် (၈) ချက် */ 1050190 wikitext text/x-wiki [[ဖိုင်:Shin Pin Ka Yu Pagoda 2.jpg|thumb|ရှင်ပင်ခရုဘုရား]] '''ရှင်ပင်ခရုစေတီတော်''' သည် [[ထားဝယ်မြို့နယ်]]၊ ကရပ်ပြင်ရပ်ကွက်၊ အာဇာနည်လမ်းတွင် တည်ရှိသည့် စေတီတော်တစ်ဆူဖြစ်သည်။ [[ရှင်ကိုးရှင်]]ဘုရားများမှ တစ်ဆူ ဖြစ်သည်။<ref name="historyofpagoda">{{cite book |title=တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ ထားဝယ်ခရိုင်အတွင်းရှိ "ရှင်ကိုးရှင်" ဘုရားသမိုင်းအကျဉ်းချုပ် |author= |publisher= Quality Publishing House |location= ရန်ကုန်မြို့ |date= မေ ၂၀၁၈ |edition=အဋ္ဌမအကြိမ် |series= |volume= |pages= |url= }}</ref> ==သမိုင်း== ရှင်ပင်ခရုစေတီတော်ကို လွန်ခဲ့သည့် နှစ်ပေါင်း ၃၀၀ ကျော်က တည်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂၆ ရက်နေ့တွင် ကရပ်ပြင် (တောင်) ရပ်ကွက်တစ်ခုလုံးနီးပါး မီးလောင်ခဲ့ရာတွင် စေတီတော်၏ အရှေ့ဘက် အာရုံခံတန်ဆောင်းတို့သည် မီးကွင်း၍ ကျန်ခဲ့သည်။<ref name="historyofpagoda"/> ==ထူးခြားချက် (၈) ချက်== {{Unreferenced section|date=August 2026}} #ရှင်ကိုးရှင်သမိုင်းဝင်ဘုရားများတွင် နံပါတ် (၁) ဆုတောင်းပြည့်အဓိဋ္ဌာန်အောင် ဘုရားဖြစ်ခြင်း။ #ဘုရားသိမ်တော်အတွင်းတွင် ရပ်တော်မူ၊ ထိုင်တော်မူ၊ လျောင်းတော်မူ စသည့်ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်များကို တစ်နေရာတည်း၌ ဖူးမြင်နိုင်ခြင်း။ #နေ့ကြီးရက်ကြီးများနှင့် ဘုရားပွဲတော်ကျင်းပသည့် နေ့ရပ်များတွင် ရှင်ပင်ခရုဘုရားသိမ်တော်မှဖြစ်စေ၊ စေတီတော်မှဖြစ်စေ တန်ခိုးပြခြင်း။ #ဘုရားတွင် အဓိဋ္ဌာန်ဝင်ဆုတောင်းပါက လိုအင်ဆန္ဒများ ပြီးမြောက်တတ်ခြင်း။ #ဘုရားဝင်းအတွင်းတွင် ကျောင်း၊ ကန်၊ တန်ဆောင်းများ ပြုပြင်တည်ဆောက်မွမ်းမံရန် အဓိဋ္ဌာန်ပြု၍ ငွေကြေးစုဆောင်းပါက မမျှော်လင့်သော နေရာမှ ငွေကြေးဝင်လာခြင်း၊ လှူဒါန်းပြီးစီးပါက ကုန်ကျငွေများ ပြန်ရတတ်ခြင်း။ # ရှင်ပင်ခရုဘုရားပွဲတော် (တပေါင်းပွဲတော်) ကျင်းပသည့်အခါတွင် မင်္ဂလာငွေခရုအမှတ်သင်္ကေတအဖြစ် ငြိမ်းအေးချမ်းမှုကို ဆောင်သည့် မိုးများရွာသွန်းဖြိုးခြင်း။ #တရပ်ကွက်လုံးမီးလောင်သော်လည်းဘုရားမှာမီးကွင်းခြင်း၊မီးဘေးကင်းလွတ်ခြင်း #စိန်ဖူးတော်နှင့်ငှက်မြတ်နားတော်သူခိုးအားအနားမှာပင်ပြန်လည်ဖမ်းမိခြင်း(သူခိုးဖမ်းဘုရားဟုလည်းခေါ်ကြသည်) ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ စေတီပုထိုးများ]] fp6zlbynwxo9p3ljrcu1g5k530vsw87 0 207294 1050133 852771 2026-08-24T15:07:52Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1050133 wikitext text/x-wiki [[File:Moulmeinfromgreatpagoda.JPG|thumb|upright=1.35|ဘုရားမှ မော်လမြိုင်မြို့မြင်ကွင်း၊ ဗြိတိသျှဓာတ်ပုံဆရာ ဆမ်မြူယယ်လ် ဘောန်၏လက်ရာ ၁၈၇၀။]] "'''မန္တလေး'''"ကဗျာသည် [[ရတ်ဒ်ယတ် ကစ်ပလင်]] ဖွဲ့ဆိုခဲ့၍ ၁၈၉၀ တွင်{{efn|It appeared in the ''Scots Observer'' on 21 June 1890.<ref name=KiplingSocietyMandalay>{{cite web |title=Mandalay |url=http://www.kiplingsociety.co.uk/rg_mandalay1.htm |publisher=The Kipling Society |access-date=19 September 2018}}</ref>}} စတင်ထုတ်ဝေခဲ့ကာ ၁၈၉၂ တွင် ထွက်ရှိသော "စစ်တန်းလျားမှ ဇာတ်လမ်းကဗျာများနှင့် အခြားကဗျာများ" (Barrack-Room Ballads, and Other Verses) တွင်လည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။ ကဗျာသည် ရှေးယခင် ဗြိတိသျှ-အိန္ဒိယနယ်မြေ၏ အပိုင်းဖြစ်သော ကိုလိုနီခေတ်မြန်မာနိုင်ငံ (ယခင်အသုံး - ဗမာ) ကို ဇာတ်အိမ်တည်၍ ဖွဲ့ဆိုထားသည်။ ကဗျာတွင်ပါဝင်သော ဇာတ်ကောင်သည် လန်ဒန်အရှေ့ပိုင်းသား (Cockney- ကော့ခ်နီ) အလုပ်သမားလူတန်းစား စစ်သားတစ်ဦး၏ ငြီးငွေ့ဖွယ် ကျပ်ကျပ်တည်းတည်းဖြစ်နေရှာသော လန်ဒန်မြို့ကို ပြန်လည်ရောက်ရှိအပြီး မြန်မာ့မြေတွင် လွတ်လွတ်လပ်လပ်ရှိခဲ့ပုံ၊ မြန်မာမိန်းကလေးတစ်ဦးနှင့် ချစ်သူဖြစ်ခဲ့ပုံများကို ပြန်ပြောင်းအောက်မေ့သည့်ပုံစံ၊ ယခုတွင် အလွန်အလှမ်းကွာဝေး၍ မရောက်နိုင်တော့ပြီဖြစ်ကြောင်းကို ပုံဖော်ပြောပြသည့် ကဗျာဖြစ်သည်။<ref name="Jack 2017"/> ကဗျာသည် လူသိများထင်ရှားလာခဲ့၏ ။ အထူးသဖြင့် ဤကဗျာကို အိုလီ စပိ(ခ်စ်) (Oley Speaks) က ၁၉၀၇ တွင် ဂီတအဖြစ်ဖန်တီးလိုက်သည့်နောက် ပို၍ လူသိများလာခဲ့သည်။<ref>{{cite web |last1=Hays |first1=Jeffrey |title=Rudyard Kipling and Burma |url=http://factsanddetails.com/southeast-asia/Myanmar/sub5_5e/entry-3082.html |website=Facts and Details |access-date=1 June 2018 |date=May 2008}}</ref> ကဗျာကို ကစ်ပလင်၏ ခေတ်ပြိုင်ပုဂ္ဂိုလ်များက နှစ်ခြိုက်ခဲ့ကြပေသည်။ သို့ရာ၌ အချို့သူများက ကဗျာတွင်ပါဝင်သော တည်နေရာများ၏ ကမောက်ကမဖြစ်မှုနေမှုကိုကား ကန့်ကွက်ပြောဆိုမှုများရှိကြ၏ ။<ref name="Selth 2015"/> ကဗျာကို "ဗြိတိသျှအင်ပါယာဘက်တိမ်းသော ဖွဲ့နွဲ့ရေးစပ်မှု" ဟူ၍ ဝေဖန်ခံရခဲ့သော်လည်း<ref name="Hamilton 1998"/> များမကြာမီအချိန်က ကစ်ပလင်၏ အတ္ထုပ္ပတ္တိရေးသူ ဆာ ဒေးဗစ် ဂီလ်မောရ် (Sir David Gilmour) နှင့် အခြားသူများက ထိုသို့မဟုတ်ကြောင်း ခုခံချေပသည်။ အခြားဝေဖန်ရေးဆရာများက ကဗျာတွင်ပါရှိသော ကြောင်းရာများကို ထွေလာဆန်းပြားသည့် ကာမရမက်ဆန်သည်၊ ဝိတိုရိယခေတ်၏ လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာအရေးအသားဖြစ်သည်၊ ချစ်မှုရေးရာအဖွဲ့ဖြစ်သည်၊ အဆင့်အတန်း၊ ရာထူးအာဏာ၊ ကျားမ ခွဲခြားမှုပါဝင်သည် ဟူ၍ခွဲခြားဖော်ပြကြသည်။<ref name="Jack 2017"/><ref name="Wesley 2017"/> စပိ(ခ်စ်)၏ ဂီတတေးသွားနှင့်အတူ သီချင်းကို အမေရိကန်အဆိုတော် ဖရန့်ခ် ဆင်နားတာက ကဗျာပါ "girl" နေရာတွင် "broad" ဟူ၍ ပြောင်းလဲသီဆိုထားကာ ထိုပြောင်းလဲမှုကို ကစ်ပလင်မိသားစုက မနှစ်ခြိုက်ခဲ့ကြပေ။ ကာ့တ် ဗာယီလ် (Kurt Weill) က ဂီတသံစဉ်ထည့်ကာ ဘားတော့(လ်တ်) ဘရက်(ချ်တ်) (Bertolt Brecht) စာသားထည့်သွင်းထားသော မန္တလေးသီချင်း (Mandalay Song) သည်လည်း ဤကဗျာကို ရည်ညွှန်းသီဆိုခြင်းပင်ဖြစ်သည်။ ==ဖြစ်ပေါ်လာမှု== [[File:Viewpoint pagoda.JPG|thumb|"မော်လမြိုင်က ဘုရားအို"။ မော်လမြိုင်မြို့၏ တောင်ကုန်းတစ်ခုရှိ ဗုဒ္ဓစေတီတော်တစ်ဆူ။]] ===နောက်ခံ=== ကဗျာခေါင်းစဉ်ဖြစ်သည့် [[မန္တလေး]]သည် ကုန်းဘောင်ခေတ် နောက်ဆုံးမင်းဆက်များ၏ မြို့တော်ဖြစ်ကာ ထိုစဉ်က မြန်မာနိုင်ငံသည် ၁၈၈၆ မှ ၁၉၃၇ အထိ ဗြိတိသျှ-အိန္ဒိယ၏ အစိတ်အပိုင်း၊ ၁၉၃၇ မှ ၁၉၄၈ အထိ ဗြိတိသျှ၏ တိုက်ရိုက်အုပ်ချုပ်နယ်မြေ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ကဗျာတွင် "old Moulmein pagoda - မော်လမြိုင်က ဘုရားအို" ဟူ၍ ရေးသားထားကာ မော်လမြိုင်သည် မုတ္တမပင်လယ်ကွေ့၏ အရှေ့ဘက်ကမ်းရိုးတန်း၌တည်ရှိကာ ထိုခေတ်အခါက အင်္ဂလိပ်လက်အောက်တွင်ဖြစ်သည်။ မြန်မာ၌ စခန်းချလျက် ရှိကြသော ဗြိတိသျှစစ်သည်များသည် [[ဧရာဝတီ ဖလော်တီလာ ကုမ္ပဏီ]]က ပြေးဆွဲသော ရေနွေးငွေ့တလူလူ ဒလက်သင်္ဘောကြီးများဖြင့် [[ဧရာဝတီမြစ်]]ကြောင်းတစ်လျှောက်သို့ အစုန်အဆန် ခရီးဆန့်လျက် ရှိခဲ့ကြသည်။ ရန်ကုန်မှ မန္တလေးသို့ ၄၃၅ မိုင် (၇၀၀ ကီလိုမီတာ) ခရီးအကွာအဝေးရှိ၍ ၁၈၈၅ [[တတိယ အင်္ဂလိပ်-မြန်မာစစ်ပွဲ]]အတွင်း ဗြိတိသျှ နှင့် အိန္ဒိယ စစ်သား (၉,၀၀၀) တို့ကို ထို ရေနွေးငွေ့ဒလက်သင်္ဘောများ၊ အခြားမော်တော်ဘုတ်များဖြင့် ရန်ကုန်မှ မန္တလေးသို့ ပို့ဆောင်ခဲ့ကြသည်။ ထိုရေနွေးငွေ့သင်္ဘောကြီးများကို ကဗျာတွင် "the old flotilla" ဟူ၍ ကဗျာဆရာက သုံးနှုန်းထားသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် [[ပြောက်ကျားစစ်ဆင်ရေး|ပြောက်ကျားသဏ္ဌာန်စစ်ပွဲ]]များလည်းဖြစ်ပွားခဲ့ကြပြီး ထို့နောက် မန္တလေးနန်းတော်ကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ကြကာ ဗြိတိသျှတပ်ရင်းများသည် မြန်မာပြည်၌ နှစ်အနည်းငယ်ကြာသည်အထိ နေထိုင်စခန်းချခဲ့ကြသည်။<ref name=Chubb1973>{{cite book |last1=Chubb |first1=Capt H. J. |last2=Duckworth |first2=C. L. D. |title=The Irrawaddy Flotilla Company 1865-1950 |date=1973 |publisher=National Maritime Museum}}</ref><ref name=Webb>{{cite web |last1=Webb |first1=George |title=Kipling's Burma: A Literary and Historical Review {{!}} An address to the Royal Society for Asian Affairs |url=http://www.kiplingsociety.co.uk/rg_webb_burma.htm |publisher=The Kipling Society |access-date=19 September 2018 |date=16 June 1983}}</ref> [[File:British forces arrival mandalay1885.jpg|thumb|"ဖလော်တီလာတွေရှိရာ" ။ ဗြိတိသျှစစ်သားများသည် မန္တလေးမြို့၌ ရေနွေးငွေ့တလူလူဝေသော ဒလက်သင်္ဘောများမှ ကမ်းသို့ဆင်းနေကြစဉ်၊ [[တတိယ အင်္ဂလိပ်-မြန်မာစစ်ပွဲ]] အတွင်း ၁၈၈၅ နိုဝင်ဘာ ၁၈]] ကဗျာဆရာ ကစ်ပလင်သည် ထိုခေတ်အခါက မင်းမျိုးမင်းနွယ်များကို ဖော်ပြသုံးနှုန်းရာ၌ ''"An' 'er name was Supi-yaw-lat - - jes' the same as Theebaw's Queen."'' (''သူ့ရဲ့အမည် စုဖုရားလတ်တွင်၊ သီပေါဘုရင် နန်းထိပ်ခေါင်တင်တဲ့'') ဆိုသည့် စာသားများဖြင့် သုံးစွဲထားသည်။ [[သီပေါမင်း]]သည် ကုန်းဘောင်မင်းဆက်၏ နောက်ဆုံးဘုရင်တစ်ပါးဖြစ်ပြီး မန္တလေးတွင် နန်းစိုက်သည်။ မင်းတုန်းမင်း၏ မိဖုရားခေါင် [[ဆင်ဖြူမရှင်]] ကြံစည်သော သွေးချောင်းစီးသည့် နန်းလုပွဲတွင် သီပေါမင်းသား ဘုရင်ဖြစ်လာသည်။ ထိုသို့ ဘုရင်မဖြစ်မီတွင် နှမဝမ်းကွဲတော်သူ(ဖအေတူအမေကွဲ) စုဖုရားလတ်နှင့် ၁၈၇၈ တွင် လက်ထပ်သဘင် ဆင်ယင်ခဲ့ကြသည်။ သီပေါဘုရင်သည် ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုအတော်များများကို ဖော်ဆောင်ခဲ့သော်လည်း ၁၈၂၄ ကတည်းက ဗြိတိသျှတို့ သိမ်းယူထားပြီးသည့် အောက်ပြည်ကို ပြန်လည်ရရှိရန်အတွက် ကြိုးပမ်းမှုအမှားတစ်ခု ပြုမိခဲ့လေသည်။ အဆုံးသတ်ရလဒ်သည်ကား ဗြိတိသျှတို့၏ ကျူးကျော်ခြင်းခံခဲ့ရ၍ သီပေါမင်းနှင့် စုဖုရားလတ်တို့အား အိန္ဒိယသို့ ပို့ဆောင်ခဲ့ကြသည်။ ထို့ကြောင့်ပင် သီပေါမင်းနှင့် စုဖုရားလတ်တို့၏ အမည်များသည် ကဗျာ၌ပါဝင်သော ဗြိတိသျှစစ်သားအတွက် ရင်းနှီးကျွမ်းဝင်ကြသည့် အမည်များပင်ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web |last1=Synge |first1=M. B. |title=The Annexation of Burma |work=The Growth of the British Empire |url=http://www.mainlesson.com/display.php?author=synge&book=growth&story=burma |publisher=The Baldwin Project |date=2003 |access-date=20 September 2018 |archive-date=4 December 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181204225250/http://www.mainlesson.com/display.php?author=synge&book=growth&story=burma }}</ref><ref>{{cite journal| last=Christian |first=John LeRoy |year=1944 |title=Thebaw: Last King of Burma | url=https://archive.org/details/sim_journal-of-asian-studies_1944-08_3_4/page/309 |journal=The Journal of Asian Studies |pages=309–312 | doi=10.2307/2049030|volume=3|issue=4}}</ref><ref>{{cite book |url=http://assets.cambridge.org/97805217/80216/excerpt/9780521780216_excerpt.pdf |title=The Making of Modern Burma |author=Thant, Myint U |publisher=[[Cambridge University Press]] |pages=1 |isbn=978-0-521-79914-0 |access-date=28 June 2021 |archive-date=1 July 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210701072531/http://assets.cambridge.org/97805217/80216/excerpt/9780521780216_excerpt.pdf |url-status=dead }}</ref> ===ရေးသားခြင်း=== ကစ်ပလင်၏ မန္တလေးကဗျာကို ၁၈၉၀ မတ် နှင့် ဧပြီကြားတွင် ရေးသားခဲ့ကာ ယင်းအချိန်၌ ကဗျာဆရာသည် အသက် (၂၄) နှစ်ရှိပြီဖြစ်သည်။ ၁၈၈၉ အောက်တိုဘာလ၌ အင်္ဂလန်သို့ ပြန်ရောက်ခဲ့ပြီး ယခင်က အိန္ဒိယတွင် ခုနစ်နှစ်ကြာနေထိုင်ခဲ့ဖူးသည်။ အိန္ဒိယ၌ရှိစဉ် အရှေ့ဘက်တလွှားသို့ သွားသည့်လမ်းကြောင်းကိုသုံး၍ [[ကာလကတ္တားမြို့]]မှ ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ထိုမှနေ၍ အမေရိကသို့ဖြတ်၍ အိမ်ပြန်ခရီးစဉ်ကို မိတ်ဆွေဖြစ်သူ အဲလက်စ်၊ တဒ်ဟီးလ် တို့နှင့်အတူ ရေနွေးငွေ့သင်္ဘောဖြင့် ခရီးနှင်ခဲ့ကြလေရာ ရန်ကုန်သည် ကာလကတ္တားမှ ပထမဆုံး ခေတ္တဆိုက်ကပ်သော ဆိပ်ကမ်းဖြစ်ခဲ့ကာ ထို့နောက် မော်လမြိုင်တွင် မစီစဉ်ထားသော ဆိုက်ကပ်ရပ်နားမှုတစ်ခု ရှိခဲ့သည်။<ref name=KiplingSocietyMandalay/> ထိုသို့ရောက်စဉ် ကစ်ပလင်က ဗမာမိန်းကလေးများ၏ အလှတရားသည် ၎င်းကို နှစ်ခြိုက်တိမ်းမူးစေခဲ့သည်ဟု ယခုလို ရေးသားထားခဲ့၏ ။<ref name=KiplingFromSeaToSea1899/> - {{quote|စဦးထင်မြင်ခံစားချက်ကနေ ဖြစ်လာတဲ့ မျက်ကန်းနှစ်ခြိုက်မှုနဲ့ကို ကျုပ်က ဗမာတွေကို ချစ်တာဗျ၊ ကျုပ်သေတဲ့အခါ ကျုပ်က ဗမာတစ်ယောက်ဖြစ်သွားလိမ့်မယ် ... ပြီးတော့ အသားတော်ညိုပြာညက် ခပ်လှလှမိန်းကလေးတစ်ဦးနဲ့အတူ ဟိုဟိုဒီဒီ လမ်းလျှောက်ကြမယ်။ မိန်းကလေးက ဟာသလေးတွေပြောလိုက် ရယ်လိုက်နဲ့ပေါ့။ သူစိမ်းယောက်ျားတစ်ယောက်က ကြည့်နေတဲ့အခါ ဆာရီကို ခေါင်းပေါ် ဆွဲတင်ပြီး နောက်ကနေမှ ကြာပေးပြီး စိုက်ကြည့်နေမယ့် မိန်းကလေးမျိုးလည်းမဟုတ်ပေဘူး။ ကျုပ်လမ်းလျှောက်တဲ့အခါ နောက်ကနေ လေးတွဲတွဲနဲ့ လျှောက်တဲ့သူမျိုးလည်းမဟုတ်ပြန်ဘူး။ ဘာလို့လဲဆိုတော့ ဒါတွေက အိန္ဒိယဓလေ့ထုံးစံတွေလေ။ ကျုပ်ပြောတဲ့ မိန်းကလေးကတော့ မျက်လုံးနှစ်လုံးကြားက မြင်မြင်သမျှအရာအားလုံးကို ကြည့်နေမှာ၊ ရိုးဂုဏ်ရယ် ခင်စရာကောင်းတဲ့စိတ်တွေနဲ့ ကြည့်နေတာမျိုးပေါ့ဗျာ။ အဲ ... ဂေါဖီရွက်လိုလိုဟာတွေပတ်ထားတဲ့ ဆေးပြင်းလိပ်တိုတိုကြီးသောက်ပြီး သူ့ရဲ့ပါးစပ်ကို အလှပျက်စေမဲ့အလုပ်မျိုး မလုပ်မိအောင်တော့ သွန်သင်ရမယ်။ အဲဒီဆေးပြင်းလိပ်အစား အီဂျစ်ရဲ့ အကောင်းဆုံးတံဆိပ် စီးကရက်လေးတွေပဲ သောက်ပါလို့ ပြောပြရဦးမယ်။<ref name=KiplingFromSeaToSea1899>''From Sea to Sea (1899) Volume 2 Chapter 2 [http://www.telelib.com/authors/K/KiplingRudyard/prose/FromSeaToSea/seatosea_II.html telelib.com]</ref>}} ကစ်ပလင်က ၎င်းမော်လမြိုင်တွင် ရှိခဲ့စဉ် ၎င်းကဗျာကြောင့် ကျော်ကြားလာမည့် ဘုရားကို သတိမမူမိခဲ့ဘဲ ထိုဘုရားလှေကားထစ်များမှ မြန်မာအလှမယ်လေး၏ အလှတရားကြောင့် ကြွေဆင်းခဲ့သည်ဟု ဆိုခဲ့သည်။ ထိုခေတ်အခါက ဗမာအမျိုးသမီးများ၏ အလှအပကို အနောက်တိုင်းသားများက ရည်ညွှန်းပြောဆိုရေးသားမှုများရှိခဲ့ကြသည်။{{sfn|Selth|2016|page=24}} ===ထုတ်ဝေခြင်း=== မန္တလေးကဗျာသည် ပွဲဦးထွက်အနေဖြင့် "Scots Observer" သတင်းစာ/ဂျာနယ် တွင် ၁၈၉၀ ဇွန် ၂၁ ၌ ပါဝင်ခဲ့သည်။<ref name=KiplingSocietyMandalay/> စာအုပ်အနေဖြင့် ပထမဆုံးပါဝင်မှုမှာ စစ်တန်းလျားမှ ဇာတ်လမ်းကဗျာများနှင့် အခြားကဗျာများ" စာအုပ်၌ ၁၈၉၂ တွင် ပါဝင်လာခဲ့သည်။<ref name=KiplingSocietyMandalay/> ထို့နောက်ပိုင်းတွင် ကစ်ပလင်၏ ကဗျာပေါင်းချုပ်စာအုပ်များတွင်လည်းပါဝင်ခဲ့ရာ အမည်အားဖြင့် ၁၉၀၀၌ ထွက်ရှိသော "အစောပိုင်းကဗျာများ" (Early Verse) ၊ ၁၉၁၉ တွင် ထုတ်ဝေသော "ကဗျာပေါင်းချုပ်" (Inclusive Verse) ၊ ၁၉၄၀ တွင် ဖြန့်ချိခဲ့သော "အကောင်းဆုံးကဗျာများ" (Definitive Verse) စာအုပ်တို့တွင်ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် ၁၉၃၆ ၌ ထွက်ရှိသော "ကဏ္ဍစုံလင် ကစ်ပလင်" (A Kipling Pageant) နှင့် ၁၉၄၁ တွင် ထွက်ရှိသော တီ အက်စ် အဲလိယတ် (T. S. Eliot) ၏ "ကစ်ပလင်ကဗျာများမှ စိတ်ကြိုက်စာစု" (A Choice of Kipling’s Verse) တို့တွင်လည်း ပါဝင်ခဲ့လေသည်။<ref name=KiplingSocietyMandalay/> ==ဖွဲ့စည်းမှု== ဤကဗျာကို ရိုးရာဘဲလဒ်အဖွဲ့ပုံစံ AABB ကာရံစနစ်ဖြင့်ဖွဲ့စည်းထားသည်။ သို့ရာတွင် ကစ်ပလင်က ရင်သပ်ဖွယ်ရာ မမေ့နိုင်စရာကောင်းသည့် AABBBBBBBB ကာရံစနစ်ဖြင့် စတင်ထားကာ A ကာရံသည် ''sea - me'' ဖြစ်၍ B ကာရံသည် ''say - lay - Mandalay'' ဆိုသည့်စကားလုံးများဖြစ်ကြသည်။<ref name="Hamilton 1998"/> ဘဲလဒ်အဖွဲ့နှင့်ဆင်တူသော အခြားသွင်ပြင်တစ်ခုမှာ ပုံနှိပ်ဟန်အရသော်လည်းကောင်း၊ အဆုံးသတ် သုံးလုံးတွဲကာရံစနစ်ဖြင့်သော်လည်းကောင်း ထင်ပေါ်စေသည့် အပိုဒ်များ၊ သံပြိုင်အပိုဒ်များကို အသုံးချထားခြင်းပင်ဖြစ်သည်။ ကဗျာ၏အဆုံးသတ်သည်ကား ကဗျာအစကိုပင် ပြန်ကောက်၍ ခပ်ဆင်ဆင်တူအောင်ထည့်ထားသောကြောင့် ရိုးရာဘဲလဒ်ပုံစံ၏ ထပ်ကျော့သဘောကို ပေါ်စေသည်။ သို့ဖြစ်၍ ရွတ်ဆိုရန်အတွက်သော်လည်းကောင်း အလွတ်ကျက်မှတ်ရန်အတွက်သော်လည်းကောင်း သင့်တော်သကဲ့သို့ သီဆိုရန်အတွက်လည်း အဆင်ပြေစေသည်။<ref name="Hamilton 1998"/> ကဗျာ၏မတြာမှာ "ဖိဖော့ ရှစ်သံတွဲစကားစု" (trochaic octameter) ဖြစ်သဖြင့် ပဒ{{efn|ပဒဆိုသည်မှာ ကဗျာလင်္ကာတွင် စကားလုံး နှစ်လုံး-သုံး-လေး စသည်ဖြင့် ပိုင်းခြားထားသော စကားစုများဖြစ်သည်<ref>Burmese Orthography, Myanmar Language Commission, 1993</ref>}} ရှစ်ခုပါဝင်သည်။ ထိုရှစ်သံတွဲတွင် စာကြောင်းများ၏ နောက်ဆုံးစာလုံးမှလွဲ၍ ကျန်သည့်အတွဲများ၌ အဖိဝဏ္ဏ (ဖိသံ)၊ ကပ်လျှက်တွင် အဖော့ဝဏ္ဏ (ဖော့သံ) ဖြင့်စီစဉ်ထားရှိသည်။ နောက်ဆုံးပဒသည် ဖော့သံမဲ့၍ ဖိသံသာပါရှိသည်။<ref name="Moore 2015">{{cite book |last=Moore |first=Steven |title=William Gaddis: Expanded Edition |url=https://books.google.com/books?id=H9_IBgAAQBAJ&pg=PA115 |year=2015 |publisher=Bloomsbury Publishing |isbn=978-1-62892-646-0 |page=115}}</ref><ref name="Fenton 2003">{{cite book | last=Fenton | first=James |author-link=James Fenton | title=An Introduction to English Poetry | url=https://archive.org/details/introductiontoen0000fent_y9f4 | publisher=Penguin | year=2003 | isbn=978-0-14-100439-6 | oclc=59331807 | pages=[https://archive.org/details/introductiontoen0000fent_y9f4/page/39 39]–43}} <!--Trochee, trochaic metre, catalectic--></ref> ဥပမာတင်ပြရလျှင် {{quote|Ship me / somewheres / east of / Suez, / where the / best is / like the / worst,<br/>Where there / aren't no / Ten Com/mandments / an' a / man can / raise a / thirst;<br/>For the / temple/-bells are / callin', / and it's / there that / I would / be—<br/>By the / old Moul/mein Pa/goda, / looking / lazy / at the / sea.}} ဟူ၍ ဖြစ်သည်။ ကစ်ပလင်၏ခေတ်အခါ၌ ၎င်း၏ကဗျာပါ မတြာ၊ ကာရံတို့ကို ချီးချူးထောမနာပြုခြင်းခံခဲ့ရကာ ၁၉၁၅ ထွက် "ကဗျာဖွဲ့ခြင်း အနုပညာ" (The Art of Verse Making) စာအုပ်၌ မောဒတ်စ်တီ ဟန်းနစ် ဂျော်ဒန်က "ကစ်ပလင်မှာ မတြာ၊ ကာရံတွေအတွက် အံဩစရာ နားရှိပေတယ်။ ဖိဖော့သံတွေက ကွက်တိဝင်ပြီး သူ့ရဲ့နရီစည်းဝါးကလည်း ထစ်ထစ်ငေါ့ငေါ့ မဟုတ်သလို မသေချာမရေရာတဲ့ပုံစံလည်း မဟုတ်ဘူး။ သူ့မန္တလေးကဗျာဆိုရင် ကာရံပိုင်း အလွန်တရာကောင်းမှကောင်းဆိုပြီး ကိုးကားယူချင် ယူနိုင်သဗျ၊ အရင်ကရေးဖွဲ့ခဲ့သလို သက်သက်သာသာ ချောချောမွေ့မွေ့နဲ့" ဟူ၍ ရေးသားဖော်ပြခဲ့သည်။<ref>{{cite book |last1=Hannis Jordan |first1=Modeste |title=The Art of Verse Making |url=https://archive.org/details/artversemaking00jordgoog |date=1915 |publisher=The Hannis Jordan Company |location=New York |pages=[https://archive.org/details/artversemaking00jordgoog/page/n30 26]–27}}</ref> ကဗျာဆရာနှင့် ဝေဖန်ရေးသမား တီ အက်စ် အဲလိယတ်က ၁၉၄၁ ၌ "ကစ်ပလင်သည် ၎င်း၏ဘဲလဒ်အဖွဲ့များအတွက် တီထွင်ထုတ်ဖော်ခဲ့သော ပုံစံအမျိုးမျိုးသည် သာမန်နှင့်မတူ ထူးခြားလှသည်၊ တစ်ခုချင်းစီသည် ထင်ရှား၏ ၊ ကဗျာကပေးပို့သည့် ခံစားချက်၊ ကြောင်းရာနှင့် ကွက်တိဝင်သည်။" ဟူ၍ ရေးသားခဲ့သည်။<ref name=Eliot/> ==အကြောင်းအရာ== ===နယ်ချဲ့ဝါဒ=== [[File:Third Anglo-Burmese War A.jpg|thumb|upright|[[တတိယ အင်္ဂလိပ်-မြန်မာစစ်ပွဲ]]တွင် ဗြိတိသျှများ [[မန္တလေး နန်းတော်]]တွင် တွေ့ရစဉ်။ "သရုပ်ဖော် လန်ဒန်သတင်းစာ" (၁၈၈၇) ။]] ====ထောက်ခံမှု==== စာပေဝေဖန်ရေးသမား ရှရန် ဟာမီလ်တန်က ၁၉၉၈ တွင် ''မန္တလေး'' ကဗျာသည် ကောင်းမွန်သော ''အင်ပါယာဂုဏ်ပြု ဖွဲ့နွဲ့ရေးစပ်မှု (အင်ပါယာဆိုင်ရာ အမြင်စိတ်ကူးဖော်ပြမှု)'' ဟုဖော်ပြသည်။<ref name="Hamilton 1998">{{cite journal |last1=Hamilton |first1=Sharon |title=Musicology as Propaganda in Victorian Theory and Practice |journal=Mosaic: An Interdisciplinary Critical Journal |date=June 1998 |volume=31 |issue=2 |pages=35–56 |jstor=44029771}}</ref> ရှေးယခင် စစ်သည်တော်များသည် ၎င်းတို့၏ဆောင်ရွက်ချက်များကို သီချင်းလုပ်ဆိုကြကာ စိတ်နှလုံးခံစားမှုကို တိုးမြင့်စေသည်။ ဤသို့ဖြင့် သီချင်းအမျိုးအစားတစ်ခုပေါ်ပေါက်လာရာ အမည်အားဖြင့် "နယ်စပ်စည်းရိုး ဘဲလဒ်သီချင်းများ" (border ballad) ဖြစ်လာသည်။ ဤရှေးရိုးရာ "နယ်စပ်စည်းရိုး ဘဲလဒ်သီချင်းများ" ထဲသို့ အံဝင်စေရန် ကစ်ပလင်က မန္တလေးကဗျာကို ထိုအမျိုးအစားထဲသို့ သွတ်သွင်းခြင်းဖြင့် အင်ပါယာချီးမြှောက် သီချင်းဖြစ်စေခဲ့သည်။ ဤသည်ကို သူမ (ဟာမီလ်တန်) က ဆက်လက်ပြီး ကစ်ပလင်သည် ဝိတိုရိယခေတ် စာဖတ်သူကို အင်ပါယာ(ဂုဏ်ပြု) သီချင်းတစ်ပုဒ်အဖြစ် ရှုမြင်တတ်စေရန် အရိပ်နိမိတ်ပြပေးသည်ဟုဆိုခဲ့သည်။<ref name="Hamilton 1998"/> မန္တလေးကဗျာပါဝင်သော "စစ်တန်းလျားမှ ဇာတ်လမ်းကဗျာများနှင့် အခြားကဗျာများ" စာအုပ်ကို ၁၈၉၂ တွင် ထိုပုံစံမျိုးဖြင့် စီစဉ်မှုပြုခဲ့သည်။ ယင်းကာလသည် ဗြိတိသျှဘဲလဒ်ခေါ်သည့် ဇာတ်လမ်းသီချင်းကဗျာများ၏သမိုင်းကို ထက်သန်စွာဖြင့် စိစစ်နေသော အချိန်အခါလည်းဖြစ်သောကြောင့် ကစ်ပလင်သည် "အမျိုးသမီးတစ်ဦးက အနိုင်ရသူ လူဖြူတစ်ဦးကို အရှုံးပေး အညံ့ခံခြင်း၊ ထပ်တိုးသဘောအနေဖြင့် မိမိ၏ မြို့၊ နိုင်ငံကိုပါ အညံ့ခံခြင်း ... " စသည့် သတင်းစကားသယ်ဆောင်ထားသည်မှာ မန္တလေးကဗျာဖြစ်သည်ကို သိမြင်ပေလိမ့်မည်ဟူ၍ ဟာမီလ်တန်က ဆက်လက်ရေးသားခဲ့သည်။<ref name="Hamilton 1998"/> သူမက ဆက်လက်သုံးသပ်ရာ ထိုအထဲမှ စစ်သားသည် သဒ္ဒါနည်းအရ "အပြု" သဘောဆောင်၍ မိန်းကလေးသည်ကား သဒ္ဒါနည်းအရ "အပြုခံ" သဘောဆောင်သည်။ အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော် ရေးဖွဲ့ထားသည်၌ မိန်းကလေးသည် "လိုလိုလားလား အညံ့ခံကာ သူ့ကျွန်" သဘောသက်ရောက်မှုရှိနေသည်ကို ဟာမီလ်တန်က ထောက်ပြသည်။<ref name="Hamilton 1998"/> မိန်းကလေး၏အမည်ကို သီပေါဘုရင်၏ ကြင်ရာတော် စုဖုရားလတ် မည်ကြောင်း ဆိုသည့်အချက်မှာ ကစ်ပလင်က ဗြိတိသျှတို့၏ ဗမာနန်းဆက်ကို ဖယ်ရှားခဲ့ခြင်းအား ရောင်ပြန်ဟပ် ဖော်ပြမှုဟူ၍ပင် သူမက ဝေဖန်မှုပေးခဲ့သည်။<ref name="Selth 2015"/> ====ကန့်ကွက်မှု==== အန်ဒရူး ဆက်(လ်သ်) က ဟာမီလ်တန်၏ စိစစ်ချက်ကို မှတ်ချက်ပြုခဲ့ရာ "ကစ်ပလင်ရဲ့ ခေတ်ပြိုင်ပုဂ္ဂိုလ်တွေ ဒါမှမဟုတ် အဲဒီခေတ်ကစပြီး ယခုခေတ်အထိ များလှစွာသောသူတွေဟာ ဒီဘဲလဒ်ကို ဆိုင်ရာသူတွေလောက်ပဲ နားလည်တဲ့ အသုံးအနှုန်းတွေနဲ့ရေးထားတာကို သိကြရဲ့လားဆိုတာကတော့ အငြင်းပွားစရာကောင်းပါတယ်။ ဒါပေမယ့်လည်း ထက်သန်တဲ့ တုံ့ပြန်မှုတော့ ရခဲ့ပါတယ်" ဟူ၍ဆိုသည်။<ref name="Selth 2015"/> ၂၀၀၃ တွင် ဒေးဗစ် ဂီလ်မောက ၎င်း၏စာအုပ်''The Long Recessional: The Imperial Life of Rudyard Kipling'' တွင် "ကစ်ပလင်ရဲ့ (ဗြိတိသျှ)အင်ပါယာအပေါ်ရှုမြင်ပုံက ကိုယ့်နိုင်ငံအကျိုးအတွက် သူတစ်ပါးနိုင်ငံများကို တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်မဲ့ နယ်ချဲ့ဝါဒမျိုးတော့ မဟုတ်ပါဘူး။ သေချာတာကတော့ သူမှာ လူမျိုးရေးခွဲခြားစိတ် မရှိဘူး။ မန္တလေးကဗျာသည် အလွန်နှစ်သက်ဖွယ်ရှိသော်လည်း ထင်ရှားသိသာသောအမှားများနှင့် ကဗျာတစ်ပုဒ်ဖြစ်သည်ဟု ဂီလ်မောက ဆက်လက်ရေးသားထားသည်။<ref name="Gilmour 2003">{{cite book | last=Gilmour | first=David | title=The long recessional : the imperial life of Rudyard Kipling | publisher=Pimlico | year=2003 | isbn=978-0-7126-6518-6 | oclc=59367512}}</ref><ref name="Roberts 2003">{{cite news |last1=Roberts |first1=Andrew |author1-link=Andrew Roberts (historian) |title=At last, Kipling is saved from the ravages of political correctness |url=https://www.telegraph.co.uk/comment/personal-view/3591241/At-last-Kipling-is-saved-from-the-ravages-of-political-correctness.html |access-date=31 May 2018 |work=[[The Daily Telegraph]] |date=13 May 2003}}</ref> ဆက်(လ်သ်)ကလည်း ထိုသို့ပင် ရှုမြင်သုံးသပ်ထားသည်။ ဆက်(လ်သ်) က ကစ်ပလင်၏ ခေတ်ပြိုင်ပုဂ္ဂိုလ်များက များမကြာမီတွင်ပင် ကဗျာပါ ပထဝီအနေအထား ကမောက်ကမ၊ မမှန်မကန်ရေးထားသည်ကို သိမြင်ခဲ့ကြရာ နမူနာအနေဖြင့် မော်လမြိုင်မြို့သည် ပင်လယ်မှ ၆၁ ကီလိုမီတာ (၃၈ မိုင်) ဝေး၍ ပင်လယ်ကို မမြင်နိုင်၊ ပြီးလျှင်လည်း ကဗျာ၌ ပင်လယ်သည် အရှေ့၌ရှိသည်ဟု ရေးသားထားရာ အမှန်မှာ ပင်လယ်သည် အနောက်ဘက်တွင်သာရှိသည်။<ref name="Selth 2015"/> အီယန် ဂျက်က ဂါးဒီးယန်းသတင်းစာတွင် ကစ်ပလင်သည် ကဗျာ၌ အင်ပါယာနှင့် နယ်ချဲ့ဝါဒကို ချီးမြှောက်နေသည်မဟုတ်ဟု ရေးသားဖော်ပြခဲ့ကာ ဆက်လက်၍ဆိုသည်မှာ ၎င်းသည် "လူဖြူတစ်ယောက်၏ ဝန်ထုပ်" (The White Man's Burden) ဆိုသော ကဗျာများကိုကား ရေးသားခဲ့သည်မှာ အမှန်ပင်ဖြစ်၍ ထိုကဗျာများသည် နယ်ချဲ့ဝါဒအားပေးအားမြောက်ပြုသော လက်ရာစာပေများဖြစ်သည်။{{efn|သို့ရာတွင် ဗြိတိသျှနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး [[ဘောရစ် ဂျွန်ဆင်]]သည် ၂၀၁၇ တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရွှေတိဂုံစေတီသို့ရောက်ခိုက် ဤကဗျာကို ရွတ်ဆိုရာ၌ ဂျက်က စာနာထောက်ထားမှုမရှိဟု မှတ်ချက်ပြုခဲ့သည်။<ref name="Jack 2017"/>}} သို့သော်လည်း မန္တလေးကဗျာမှာ ထိုသို့သော အမျိုးအစားမဟုတ်ပေ။<ref name="Jack 2017"/> ကစ်ပလင်အဖွဲ့အစည်း အတွက် ထုတ်ဝေသော ဆောင်းပါးတစ်စောင်တွင် နိုင်ငံရေးသိပ္ပံဆရာ အီဂေါ ဘာနာရှော့ဗ်က "ဗြိတိသျှစစ်သားနှင့် ဗမာမိန်းမပျိုလေးတို့၏ စိတ်ခံစားဖွယ်ကောင်းသော ချစ်ခြင်းမေတ္တာကို နှစ်လိုဖွယ်မြင်သာအောင် ဖော်ကျူးထားသည်။ ဗမာမိန်းကလေးသည် အထက်တန်းမဆန်သောလူမျိုးကို ကိုယ်စားပြုပြီး ဗြိတိသျှစစ်သားသည် အထက်တန်းဆန်သောလူမျိုးကို ကိုယ်စားပြုသည်မှာ ပဓာနမဟုတ်၊ အရေးမကြီး၊ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ကစ်ပလင်သည် ဤနေရာ၌ လူဆိုသည့်အချက်ကို အထူးပြုဖော်ပြပြီး အင်ပါယာသဘော ခံစားသက်ဝင်ပြုမူသည့်အနေအထားမဟုတ်ပေ။" ဟူ၍ ရေးသားထားလေသည်။<ref name="Burnashov">{{cite web |last1=Burnashov |first1=Igor |title=Rudyard Kipling and the British Empire |url=http://www.kiplingsociety.co.uk/facts_burnashov.htm |publisher=[[The Kipling Society]] |date=2001 |access-date=31 May 2018 |accessdate=30 June 2021 |archivedate=18 May 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210518131955/http://kiplingsociety.co.uk/facts_burnashov.htm }} ([http://www.kiplingsociety.co.uk/burnashov_notes.htm Notes] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181008035443/http://www.kiplingsociety.co.uk/burnashov_notes.htm |date=8 October 2018 }})</ref> ===ချစ်မှုရေးရာအဖွဲ့=== [[File:Collier 1891 rudyard-kipling.jpg|thumb|upright|ရတ်ဒ်ယတ် ကစ်ပလင် (၁၈၉၁) ၊ ဂျွန် ကောလီယာ၏ လက်ရာ]] ဟာမီလ်တန်က ကစ်ပလင်သည် အိန္ဒိယမှ လန်ဒန်သို့ ပြန်ရောက်ရှိပြီး များမကြာမီတွင် ဤကဗျာကိုရေးသားခဲ့ကာ လန်ဒန်၌ ဂီတခန်းမဆောင်{{efn|ဂီတခန်းမဆောင် (Music hall) များသည် ပြဇာတ်ရုံများကဲ့သို့ဖြစ်ပြီး ဂီတကို အထူးပြုဖျော်ဖြေကြသည်။}}တစ်ခုအနီးတွင် အလုပ်လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်သည်။ ဂီတခန်းမမှ သီချင်းများသည် ပရိသတ်အများအပြား နားဆင်ခံစားနိုင်စေရန် စံချိန်ကိုက်အောင်ဖွဲ့ဆိုထားသော သီချင်းများဖြစ်ကြကာ နားဝင်ချိုသည့်အရည်အသွေးမျိုးလည်းရှိကြသည်ဟု မှတ်ချက်ပြုသည်။<ref name="Hamilton 1998"/> သူမကဆက်လက်၍ ကစ်ပလင်သည် ဂီတခန်းမမှသီချင်းများဟန်အတိုင်း (ဗြိတိသျှအမျိုးသမီးများ၏) သူလိုကိုယ်လိုမထူးခြားမှုကို - the "beefy face an' grubby 'and" (ဝဖိုင့်ကြီးမားမျက်နှာနဲ့ မသတီစရာ) - စကားရပ်များဖြင့် ဖော်ပြခဲ့ကာ ထိုအခြင်းအရာကို သပ်ရပ်သားနား ချိုသာညက်ညောသော မိန်းမငယ်ကလေးတစ်ယောက်၏ ထူးခြားဆန်းပြား အရောင်အသွေးစုံလင်မှုဖြင့် နှိုင်းယှဉ်ပြထားသည်။<ref name="Hamilton 1998"/> သူမအမြင်အရ လန်ဒန်၌ ရေးစပ်ခဲ့သော ကဗျာတစ်ပိုဒ်ပါ ABBA ကာရံစနစ်ကို ချိုးဖောက်ခြင်းဖြစ်၍ အနည်းငယ် အသံကြောင်သော ကာရံများ (''tells - else; else - smells'') နှင့် မိုင်နာသံစဉ် အသံကြောင်တွဲလုံး (ဥပမာ - "blasted English drizzle") တို့ဖြင့် စာကြောင်းများကို ဖြည့်ထားပြီး blasted English drizzle (လေတဝူးဝူး တဝေါဝေါနဲ့ရွာချတဲ့ အင်္ဂလိပ် မိုးဖွဲ) သည် အလွန်တရာခြားနားသော (စကားလုံးပေါင်းစပ်မှု၊ ပေါင်းစပ်ရန်ခက်သောစကားများ) တစ်တစ်ခွခွ အရှိတရားဟု သုံးသပ်သည်။ ထို့အပြင် စာပိုဒ်များ၌ မြန်မာပြည်ကို ညွှန်းဆိုရာတွင် အလွန်စိတ်ကူးယဉ်စရာကောင်းသည့် "mist, sunshine, bells, and kisses" (မြူနှင်း၊ နေရောင်ခြည်၊ ခေါင်းလောင်းလေးများ၊ အနမ်းများ) စသည်တို့သည် မျက်နှာလိုမျက်နှာရ ချိုသာသည့်စကားများဖြစ်သည်ဟုလည်း ဝေဖန်ချက်ပေးလေသည်။<ref name="Hamilton 1998"/> အန်ဒရူး ဆက်(လ်သ်) ၏ "မန္တလေးမှ တီးကွက်များ" (The Riff from Mandalay) စာအုပ်ကို သုံးသပ်၍ မိုက်ကယ် ဝဲဇ်လီ (Michael Wesley) က ဆက်(လ်သ်) သည် ကဗျာက ထိုခေတ်အခါက ဗြိတိသျှများ၏စိတ်ကို ထိထိရောက်ရောက် မည်သည်ကြောင့် ဖမ်းစားခဲ့သည်ကို ရှာဖွေမှုပြုခဲ့သည်။ ကဗျာ၌ ညှို့ယူဖမ်းစားထားသည့်အကြောင်းအရာထက် ကဗျာဆရာနှင့် သူ့ပရိသတ်ကို ကဗျာက ပို၍ဖော်ပြထားပေးသည်ဟု သုံးသပ်သည်။<ref name="Wesley 2017">{{cite web |last1=Wesley |first1=Michael |title=A poem and the politics of high imperialism |url=http://www.newmandala.org/poem-politics-high-imperialism/ |publisher=New Mandala |date=22 February 2017}}</ref> နောက်ထပ်မှတ်ချက်တစ်ခု၌ ကဗျာသည် ချစ်မှုအဖွဲ့ကို အစပျိုးပေးသော်လည်း ပထဝီသဘောမှာ မမှန်ကန်ဟု ဖော်ပြထားသည်။ စာရေးဆရာ ဆမ်းမားဆတ် မောန်(Somerset Maugham) က မန္တလေးဆိုသော စကားရပ်တွင် သံနေသံထားအရ အချသံ (falling cadence) ရှိနေသည်။ ... ဤချစ်စရာစကားလုံး ကိုယ်တိုင်ကိုယ်က ချစ်မှုအာရုံ၏ အလင်းအမှောင် အနီးအဝေးစသည်တို့ကို သိမ်းကျုံးစွဲယူထားပြီးသားဖြစ်သည်။ ခရီးသွားစာရေးဆရာမ အဲမာ လာကင် (Emma Larkin) က နိုင်ငံခြားသားများအဖို့ "မန္တလေး" ဆိုသည့်အမည်သည် "အရှေ့တိုင်းက ပျောက်ဆုံးနေသော မြို့တော်၏ ပုံရိပ်များနှင့် အပူပိုင်းဒေသ၏ ထည်ဝါသားနားမှု" တို့ကို မြင်ယောင်စေသည် ဖြစ်ကြောင်း သူမ၏ စာအုပ်တစ်အုပ်တွင်ရေးသားခဲ့သည်။<ref name="Wesley 2017"/> သူမကပင် ဆက်လက်၍ ထိုအမည်၏ နှစ်လိုမြတ်နိုးဖွယ်ကောင်းမှုသည် ကဗျာထဲကသာ ရရှိပြန်သည်ဟု ပြောဆိုထားကာ ဥပမာ ဤစာသားများကဲ့သို့ဖြစ်၏ ဟုဆိုသည်။<ref name="Wesley 2017"/> {{quote|For the wind is in the palm-trees, and the temple-bells they say:<br/>'Come you back, you British soldier; come you back to Mandalay!'}} စာပေဝေဖန်ရေးသမား စတီးဗန်မောရ်က "တစ်ခါတုန်းက နာမည်ကျော်ကဗျာတစ်ခုမှာ အောက်ခြေလူတန်းစား ကော့ခ်နီ စစ်သားတစ်ဦးဟာ ဗမာပြည်ရဲ့ အပူပိုင်းနိဗ္ဗာန်ဘုံကို အမွှန်းတင်လေရဲ့။ ပြီးတော့ မိန်းမပျိုလေးရဲ့ ဆွဲဆောင်မှုလည်းခံရ၊ ပညတ်တော်ဆယ်ပါးမရှိတဲ့ ဘာမှလိုက်နာစရာမလိုတဲ့ လွတ်လပ်မှုရဲ့ ဆွဲဆောင်ခြင်းလည်းခံရ၊ အဲဒီချစ်သူမိန်းကလေးဟာ ခုများတော့ အလှမ်းကွာဝေးပြီး ဘယ်လိုမှ ပေါင်းစပ်လို့မရ ... စသဖြင့် ရေးသားခဲ့သည်။<ref name="Moore 2015"/> ဆက်(လ်သ်) က ကဗျာထဲ၌ လိမ်ယှက်နေသော အကြောင်းအရာများကို ခွဲခြားဖော်ပြပေးရာ ထူးဆန်းထွေပြား ကာမရမက်နှိုးဆွခြင်း၊ ဗြိတိန်၏ ဝိတိုရိယခေတ် လိင်ပိုင်းအရေးအဖွဲ့နှင့်(လူမျိုး/ဘာသာ) မတူညီကြသော လက်ထပ်ထိမ်းမြားမှုကို ကြောင့်ကြထိတ်လန့်မှု၊ နယ်ချဲ့ဝါဒသည် အဖိနှိပ်ခံ နင်းပြား အမျိုးသမီးတို့ကို မြှင့်တင်ပေးနိုင်သည်ဟူသော စိတ်ကူး၊ လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ မပွင့်လင်းသော လူမှုအဖွဲ့စည်းများမှ အမျိုးသမီးများ၏ အပြုအမူကို ထိန်းချုပ်ကန့်သတ်လိုသည့် ဘာသာရေးပြောင်းပေးလိုသောစိတ် ဟူ၍ဖြစ်သည်။<ref name="Wesley 2017"/> ၎င်း၏အမြင်၌ မန္တလေးကဗျာသည် ဗြိတိသျှနယ်ချဲ့ဝါဒ၏ တင်းကျပ်သောစည်းကမ်း၊ ငွေကြေးကျပ်တည်းခြင်း (တိုက်ပွဲများကြောင့်)၊ ပထဝီနိုင်ငံရေးအနေအထား စသည့်အကြောင်းများမဟုတ်ဘဲ ချစ်ရေးချစ်ရာစစ်စစ်သာဖြစ်သည်။<ref name="Wesley 2017"/> ===သာမန်သူများအတွက်=== [[File:Cover page, On the Road to Mandalay.jpg|thumb|upright|အိုလီ စပိ(ခ်စ်)၏ "On the Road to Mandalay " သီချင်း ပိုစတာ (၁၉၀၇) ]] အဲလိယတ်သည် ဤကဗျာကို ၁၉၄၁ တွင်ဖြန်ချိခဲ့သော "ကစ်ပလင်၏ကဗျာများမှ စိတ်ကြိုက်စာစု"တွင် ထည့်သွင်းထား၍ "ကစ်ပလင်ရဲ့ ကဗျာတွေက အသံကျယ်ကျယ်နဲ့ဖတ်ရင် အကောင်းဆုံးပဲ ... နားဝင်ဖို့အတွက်ဆိုရင်လည်း ဘာလေ့ကျင့်မှုမှ မလိုဘူး။ ပြောင်မြောက်ပြီး အထာကျတဲ့ စကားလုံး၊ စကားစု၊ ကာရံတွေက ရိုးစင်းတဲ့ရည်ရွယ်ချက်နဲ့ လိုက်ဖက်ပါပေတယ်။" ဟုဆိုခဲ့သည်။<ref name=Eliot>{{cite book |last1=Eliot |first1=T. S. |author-link1=T. S. Eliot |title=A Choice of Kipling's Verse |date=1963 |orig-year=1941 |publisher=Faber |isbn=0-571-05444-7 |page=[https://archive.org/details/choiceofkiplings0000kipl_u7a2/page/11 11] |edition=Paperback |url=https://archive.org/details/choiceofkiplings0000kipl_u7a2/page/11 }}</ref> ဂျက်၏အမြင်တွင် ကဗျာသည် တစ်ဦးတစ်ယောက်ချင်းအပေါ်၌ ဗြိတိသျှအင်ပါယာ၏ အကျိုးသက်ရောက်မှုကို လှုံ့ဆော် သတိတရဖြစ်စေသည်။ ကစ်ပလင်က အလွန်အလှမ်းကွာဝေးလျက် ရှိသော မြန်မာမိန်းကလေးကို ကော့ခ်နီ လေသံ(လေယူလေသိမ်း)ဖြင့် ပြောဆိုနေသည်။ ကဗျာတွင် ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားသော စာကြောင်းရေ (၅၁) ကြောင်းတွင် "လူမျိုး၊ အဆင့်အတန်း၊ လိင်၊ ကာမရမက်၊ တိုင်းတပါး ဆိုသည့်ဝေါဟာရအနက်များပါရှိပြီး မနုဿဗေဒပညာရှင်များနှင့် သမိုင်းဆရာများ သတ်မှတ်ကြသည့် "နယ်ချဲ့ဝါဒနှင့်သက်ဆိုင်သော အာသာဆန္ဒ" လည်းပါဝင်လျက် ရှိသည်။<ref name="Jack 2017">{{cite news |last1=Jack |first1=Ian |title=Boris Johnson was unwise to quote Kipling. But he wasn't praising empire |url=https://www.theguardian.com/commentisfree/2017/oct/07/boris-johnson-kipling-myanmar-mandalay-colonialism |work=[[The Guardian]] |date=7 October 2017}}</ref> ဂျက်ကပင် မှတ်ချက်တစ်ခုပြုခဲ့သေးရာ ထိုမှတ်ချက်တွင် ကစ်ပလင်ခေတ်ပြိုင်ပုဂ္ဂိုလ်များသည် ဤအချက်များကိုကား မကန့်ကွက်ကြ၊ သို့သော် ကစ်ပလင်၏ ဖော်ပြထားသော တည်နေရာအမှားဖြစ်သည့် ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်သည် အရှေ့ဘက်တွင်ရှိသည်ဟူသောအချက်၊ ထို့အတွက်ကြောင့် တရုတ်နိုင်ငံသည် ထိုပင်လယ်အော်တွင် တည်ရှိမနေဟူသောအချက်ကိုသာ ကန့်ကွက်ခဲ့ကြသည်။<ref name="Jack 2017"/> ==အကျိုးသက်ရောက်မှု== ဆက်(လ်သ်)၏ ပြောဆိုမှုအရ မန္တလေးကဗျာသည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ အရှေ့ဖျားဒေသများနှင့်ပတ်သက်၍ အနောက်တိုင်း၏ ရေပန်းစားသောအမြင်သဘောထားအပေါ်၌ ရိုက်ခတ်မှုတစ်ခုရှိသည်။ ကဗျာသည် ဗြိတိန်၊ အမေရိက၊ ဗြိတိသျှအင်ပါယာ၏ အင်္ဂလိပ်စကားပြောနိုင်ငံများ၌ အလွန်ကျော်ကြားခဲ့သည်။ ဤကဗျာကိုပင် ဂီတအသွင်ဖြင့်သော်လည်းကောင်း၊ ကဗျာအသွင်များဖြင့်သော်လည်းကောင်း မှီငြမ်းပုံဖော် အတုခိုးခဲ့ကြသည်။ ထိုမှီငြမ်းရေးဖွဲ့ထားသော ဂီတ၊ သီချင်းများသည်လည်း ရုပ်ရှင်အချို့၌ပါဝင်လာခဲ့ကြကာ ဤဘဲလဒ်ပုံစံသည် သရော်ဟန် တုပထားသောမူ၊ မှီငြမ်းမူတို့အတွက် အလွန်လွယ်ကူစွာ ပြောင်းလည်းနိုင်သောကြောင့် ဆူဒန်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော ၁၈၉၆ စစ်ဆင်ရေးမှအစပြု၍ စစ်သီချင်းပေါင်း ခြောက်ပုဒ်ခန့်ထွက်ရှိလာခဲ့သည်။<ref name="Selth 2015">{{cite journal |last1=Selth |first1=Andrew |title=Kipling, 'Mandalay' and Burma In The Popular Imagination |journal=Southeast Asia Research Centre Working Paper Series |date=2015 |issue=161 |url=https://www.academia.edu/11300468/Kipling_Mandalay_and_Burma_in_the_popular_imagination |access-date=1 June 2018}}</ref> ဥပမာအနေဖြင့် : {{quote| By the old Soudani Railway, looking southward from the sea,<br/>There's a camel sits a'swearin' – and, worse luck, belongs to me:<br/>I hate the shadeless palm-tree, but the telegraphs they say,<br/>'Get you on, you 'Gippy soldier, get you on to Dongolay.'<ref name="Selth 2015"/>}} ဆက်(လ်သ်)က ကဗျာ၏အမည်သည် စီးပွားရေးနယ်ပယ်တွင်လည်း တန်ဖိုးရှိလာရာ စာအုပ်ပေါင်း (၃၀) ခန့်သည် ဤကဗျာခေါင်းစဉ်ကိုပင် အခြေပြု၍ အမည်ပေးခဲ့ကြပုံမှာ နမူနာအားဖြင့်''The Road from Mandalay'' နှင့် ''Red Roads to Mandalay'' တို့ဖြစ်ကြသည်။<ref name="Selth 2015"/> ၁၉၀၇ တွင် ဟားယန့်ဇ် (H. J Heinz) က အချဉ်ရည်တစ်မျိုးကို "မန္တလေး ဆော့စ်" အမည်ဖြင့် ထုတ်လုပ်ခဲ့ပြီး ရမ်(အရက်) နှင့် သစ်သီးကော့တေးအရက် တို့၏ အမည်မှာလည်း မန္တလေးပင်ဖြစ်သည်။<ref name="Selth 2015"/> ===ဂီတ=== [[File:Oley Speaks On the Road to Mandalay first sheet 1907.jpg|thumb|upright|''On the Road to Mandalay'' သီချင်းအတွက် အိုလီ စပိ(ခ်စ်)၏ ဂီတနုတ် (ပထမစာရွက်) ၊ ၁၉၀၇]] ကစ်ပလင်၏ စာသားကို အိုလီ စပိ(ခ်စ်)က မှီငြမ်း၍<ref name=Speaks>{{cite web |title=On the Road to Mandalay (Speaks, Oley) |url=http://imslp.org/wiki/On_the_Road_to_Mandalay_(Speaks,_Oley) |publisher=IMSLP Petrucci Music Library |access-date=21 November 2017}}</ref> On the Road to Mandalay အမည်ဖြင့် ရေးဖွဲ့သီကုံးခဲ့ရာ လူသိအများဆုံးသီချင်းတစ်ပုဒ်ဖြစ်လာပြီး ပီတာ ဒေါဆန်က တဖန်လူကြိုက်များစေခဲ့သည်။{{sfn|Selth|2016|pages=112 and throughout}} စပိ(ခ်စ်) က ဂီတကို ၄/၄ တိုင်မင်၊ E-flat major ကီးဖြင့် စစ်(ချီ)သီချင်းဟန်အဖြစ် သတ်မှတ်သည်။<ref name=Speaks/><ref>{{cite web |title=On the road to Mandalay |url=https://library.duke.edu/digitalcollections/hasm_n1184/ |publisher=Duke University Libraries |access-date=31 May 2018}}</ref> ဤသီချင်းသည် ယခင်ကထွက်ရှိခဲ့ဖူးသည့် ဂီတေးသွား (၆) ပုဒ်ကို အစားထိုးနိုင်ခဲ့ရာ ၎င်းတို့မှာ ဂျရာ့ဒ် ကော့ဘ် (၁၈၉၂) ၊ အာသာ သေးယာ (၁၈၉၂) ၊ ဟန်နရီ ထရာဗဲနီယန် (၁၈၉၈) ၊ ဗားလ်တာ ဒါးန်ရော့ရှ် (၁၈၉၈) ၊ ဝေါလ်တာ ဟက်ဂျ်ကော့ခ် (၁၈၉၉) ၊ အာသာ ဝိုက်တင်း (၁၉၀၀) တို့၏ "မန္တလေး" ဂီတတေးသွား (၆) ပုဒ်တို့ပင်ဖြစ်သည်။ ပါစီ ဂရိန်ဂျာသည်လည်း ၁၈၉၈ တွင် မန္တလေးတေးသွားကို စပ်ဆိုခဲ့သော်လည်း ဖြန့်ချိခဲ့ခြင်းမရှိပေ။<ref name="Selth 2015"/> စုစုပေါင်းအနေဖြင့် ဂီတတေးသွားပေါင်း (၂၄) ပုဒ်ရှိ၍ အမျိုးအစားအနေဖြင့် ဂျက်ဇ်၊ ရက်ဂ်တိုင်း၊ ဆွင်း၊ ပေါ့ပ်၊ ဖို့ခ်၊ ကမ်းထရီးဂီတများဖြစ်ကြကာ အများစုမှာ ကဗျာ၏ပထမနှစ်ပိုဒ်နှင့် နောက်ဆုံးနှစ်ပိုဒ်ကိုသာ သံပြိုင်ပိုဒ်ဖြင့် ပေါင်းစပ်ဖွဲ့ဆိုထားခြင်းဖြစ်သည်။<ref name="Selth 2015"/> ပြင်သစ်၊ ဒိန်းမတ်၊ ဂျာမန်၊ ရုရှား စသည့်မူဟန်များဖြင့်လည်း ထုတ်ဝေမှုများရှိခဲ့သည်။<ref name="Selth 2015"/> ဘီလီ မေ စီစဉ်ညွှန်ကြားသော စပိ(ခ်စ်)၏ တေးသွားသည် အဆိုတော် ဖရန့်ခ် ဆင်နားတာ၏ ''Come Fly with Me'' အခွေတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။ ကစ်ပလင်၏သမီးနှင့် ၎င်း၏အမွေဆက်ခံသူက ကစ်ပလင်၏ စာသားဖြစ်သော ''Burma girl'' ကို ''Burma broad'' ၊ the ''man'', who east of Suez can raise a thirst နေရာ၌ a ''cat'' can raise a thirst ၊ ''temple-bells'' အား ''crazy bells'' စသည့်ပြောင်းလဲထားမှုကို ကန့်ကွက်ခဲ့ကြလေသည်။{{sfn|Selth|2016|pages=112 and throughout}} ဆင်နားတာက ဤသီချင်းကို ဩစတေးလျတွင် ၁၉၅၉ ၌ ဖျော်ဖြေခဲ့၍ ကစ်ပလင်မိသားစု၏ သီချင်းနှင့်ပတ်သက်၍ ကန့်ကွက်မှုအကြောင်း ပြောပြပေးခဲ့သည်။<ref>{{cite book |last1=Friedwald |first1=Will |last2=Bennett |first2=Tony |title=Sinatra! The Song Is You: A Singer's Art |url=https://books.google.com/books?id=DNM2DwAAQBAJ&pg=PT563 |year=2018 |publisher=Chicago Review Press |isbn=978-1-61373-773-6 |page=563}}</ref> ဘားတော့(လ်တ်) ဘရက်(ချ်တ်) စာသားသွင်း၍ ကာ့တ် ဗာယီလ်က ဂီတသံစဉ်မှုပြုသော ''မန္တလေးသီချင်း'' (Mandalay Song) သည်လည်း ကစ်ပလင်၏ကဗျာကို ရည်ညွှန်းသီဆိုခြင်းဖြစ်ပြီး ဂီတဆိုင်ရာပြဇာတ်/ဇာတ်လမ်း Happy End နှင့် နိုင်ငံရေးသရော်အော်ပရာပြဇာတ် Rise and Fall of the City of Mahagonny တို့တွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။<ref name="Weill 1929">{{cite web |title=Happy End (1929) |url=https://www.kwf.org/pages/ww-happy-end.html |publisher=The Kurt Weill Foundation for Music |access-date=1 June 2018}} A recording is linked from the synopsis and song list.</ref><ref name=Selth79>{{cite web |title=Mandalay |url=http://www.kiplingsociety.co.uk/rg_mandalay1.htm |publisher=The Kipling Society |access-date=17 March 2018}}</ref>{{sfn|Selth|2016|page=109}} ==မှတ်စု== {{notelist}} ==ကိုးကား== {{reflist}} ==ရင်းမြစ်== * {{cite book |last=Selth |first=Andrew |title=Burma, Kipling and Western Music: The Riff from Mandalay |url=https://books.google.com/books?id=tkQlDwAAQBAJ |year=2016 |publisher=Taylor & Francis |isbn=978-1317298908 }} ==ပြင်ပလင့်ခ်များ== * [[s:Mandalay|Full text of the poem at Wikisource]] * [https://www.youtube.com/watch?v=6mRt50wyaLg Full poem read by Charles Dance (YouTube)] * [https://www.youtube.com/watch?v=FFjPNmLedw8 Full poem read by Fred Proud (YouTube)] [[ကဏ္ဍ:ကိုလိုနီခေတ်]] [[ကဏ္ဍ:ကဗျာ]] 72xziwtg9hi5gb2gw0pgwypf2y23zeh 0 208914 1050197 1041005 2026-08-25T07:10:19Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1050197 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = အော်စကာ ဝိုင်းလ်ဒ်<br>Oscar Wilde | image = Oscar Wilde portrait by Napoleon Sarony - albumen.jpg | caption = Wilde in 1882 | birth_name = အော်စကာ ဖင်ဂယ်လ် အို'ဖလာဟာတီး ဝီလ်စ် ဝိုင်းလ်ဒ် | birth_date = {{birth date|df=y|1854|10|16}} | birth_place = အိုင်ယာလန်၊ [[ဒပ်ဗလင်မြို့|ဒဘလင်]] | death_date = {{death date and age|df=y|1900|11|30|1854|10|16}} | death_place = ပြင်သစ်၊ ပဲရစ်မြို့၊ ဆန့်-ဂျာမဲန်-ဒီ-ပရီး အရပ်၊ ဒီ'အာလ်ဇာ့စ် ဟိုတယ်။ {{labeldata|မြေမြှုပ်သင်္ဂြိုဟ်|Père Lachaise Cemetery}} | occupation = {{flatlist| * စာရေးဆရာ * ကဗျာဆရာ * ပြဇာတ်ဆရာ }} | language = အင်္ဂလိပ်၊ ပြင်သစ်၊ ဂရိ | nationality = အိုင်းရစ် | education = ပေါ်တိုရာ တော်ဝင်ကျောင်း | alma_mater = {{unbulleted list|ထရင်နတီကောလိပ်၊ ဒဘလင်|အောက်စဖို့ဒ်၊ မာ့ဂ်ဒါလင်ကောလိပ်}} | period = ဝိတိုရိယခေတ် | genre = စာတိုကဗျာတို၊ ပြဇာတ်၊ ဝတ္ထုတို၊ ဝေဖန်ရေး၊ သတင်းပညာရပ် | movement = {{unbulleted list|Aesthetic Movement|Decadent movement}} | notableworks = {{plainlist|style=font-style:italic;text-indent:-1em; margin-left:1em;| *The Picture of Dorian Gray *The Importance of Being Earnest}} | spouse = {{marriage|Constance Lloyd|1884|1898|end=died}} | children = {{unbulleted list|Cyril Holland|Vyvyan Holland}} | parents = {{unbulleted list|Sir William Wilde|Lady Jane Wilde}} | relatives = {{unbulleted list|Willie Wilde (ညီအကို)|Merlin Holland (မြေး)}} | signature = Oscar Wilde Signature.svg }} '''အော်စကာ ဖင်ဂယ်လ် အို'ဖလာဟာတီး ဝီလ်စ် ဝိုင်းလ်ဒ်''' ({{lang-en|Oscar Fingal O'Flahertie Wills Wilde}}) သည် အိုင်းရစ် ကဗျာဆရာ၊ ပြဇာတ်ဆရာတစ်ဦးဖြစ်သည်။ ၁၈၈၀ နှစ်များတွင် ပုံစံအမျိုးမျိုးဖြင့် စာပေများကို ရေးသားခဲ့ပြီး ၁၈၉၀ အစောပိုင်းနှစ်များတွင် လန်ဒန်မြို့ရှိ အကျော်ကြားဆုံး ပြဇာတ်ဆရာများထဲ၌ တစ်ဦးဖြစ်လာခဲ့သည်။ အော်စကာကို ၎င်း၏ စာတိုပတ်စ၊ ကဗျာတိုများ၊ ဒေါရီယန်ဂရေး၏ ပန်ချီကား (The Picture of Dorian Gray) လုံးချင်းဝတ္ထုတို့ကြောင့် ၎င်းကိုအမှတ်တရရှိကြသည့်အပြင် (နှစ်ဦး (သို့) အများသဘောတူ) လိင်တူဆက်ဆံခြင်းအတွက် ဆိုးရွားသည့်မဖွယ်မရာဆောင်ရွက်သည်ဆိုကာ စွဲချက်တင်ခံရခြင်းကြောင့် ပထမဆုံး တရားစီရင်ခံရသည့် နာမည်ကျော်ပုဂ္ဂိုလ်များထဲက တစ်ဦးဖြစ်ကာ<ref name="Trials">{{cite news |title=Is Oscar Wilde's reputation due for another reassessment? |url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/theatre-dance/features/oscar-wilde-facing-retrial-9773718.html |access-date=16 March 2021 |newspaper=The Independent}}</ref> ထောင်ကျခြင်း၊ အသက် (၄၆) နှစ်အရွယ် ဦးနှောက်အမှေးရောင်ရောဂါဖြင့် ငယ်ငယ်ရွယ်ရွယ်၌ တိမ်းပါးသွားခြင်းတို့ကြောင့်လည်း အမှတ်တရရှိကြလေသည်။ ဝိုင်းလ်ဒ်၏ မိဘများသည် ဒဘလင်မြို့မှ အင်္ဂလိပ်-အိုင်းရစ် ပညာတတ်များဖြစ်ကြပြီး ငယ်ရွယ်စဉ်ကပင် ပြင်သစ်၊ ဂျာမန်စကားများကို နိုင်နိုင်နင်းနင်း ပြောတတ်စေရန် လေ့ကျင့်သင်ကြားခဲ့သည်။ တက္ကသိုလ်တွင် ဝိုင်းလ်ဒ်က ဂန္ထဝင်ဘာသာရပ်နှင့် ဒဿနိကဗေဒတွဲစပ်ဘာသာကို ယူသည်။ ပထမဆုံး ထရင်နတီကောလိပ်၊ ထို့နောက် အောက်စဖို့ဒ်တက္ကသိုလ်၏ မာ့ဂ်ဒါလင်ကောလိပ်တွင် ပညာသင်ယူခဲ့၍ သူ့ကိုယ်သူ ထူးခြားသော ဂန္ထဝင်ပညာရှင်ဟု လက်တွေ့ပြသခဲ့သည်။ ၎င်း၏ သရုပ်ပြဆရာနှစ်ဦးဖြစ်သော ဝေါလ်တာ ပါတာ (Walter Pater) နှင့် ဂျွန် ရာ့စ်ကင် (Ruskin) တို့ဦးဆောင်လမ်းပြမှုဖြင့် အနုသုခုမ/ရသပညာရပ်၏ ထင်ရှားသော ဒဿနဆိုင်ရာတို့နှင့် ပတ်သက်လာမိသည်။ တက္ကသိုလ်ပြီးနောက် ဝိုင်းလ်ဒ်သည် လန်ဒန်သို့ပြောင်း၍ ဖက်ရှင်ယဉ်ကျေးမှု လူမှုအသိုင်းဝိုင်းများကြား ကျင်လည်ခဲ့သည်။ ရသပညာရပ်အတွက် ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူအနေဖြင့် စာပေဆောင်ရွက်မှုအမျိုးမျိုးတွင် စမ်းသပ်ကြည့်ခဲ့၏ ။ ကဗျာစာအုပ်ထုတ်ဝေသည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုနှင့် ကနေဒါတို့တွင် "အင်္ဂလိပ်အနုပညာ နှင့် အတွင်းပိုင်းအလှဆင်ခြင်း ခေတ်ဆန်းချိန်အသစ်" အမည်ဖြင့် ပို့ချမှုပြုသည်။ ထို့နောက် လန်ဒန်သို့ပြန်ပြီး အရေးသွက်လက်သော သတင်းစာဆရာအဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ ၎င်း၏ ပြင်းထန်ရက်စက်လှသော ဝေဖန်ရေးစွမ်းရည်၊ လှပကျော့မော့အရောင်သွေးစုံလင်သည့် အဝတ်အစား၊ လေးစားလောက်ဖွယ် စကားပြောစွမ်းရည်တို့ကြောင့် ထင်ရှားသည့် ဝိုင်းလ်ဒ်သည် သူ့ခေတ်သူ့အခါက နာမည်ကျော်ကြား အထင်ရှားဆုံးသူများထဲက တစ်ဦးဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၁၈၉၀ အလှည့်အပြောင်းကာလများ၌ ဆွေးနွေးမှုများ၊ အက်ဆေးများစွာတို့၌ အနုပညာ၏ သာလွန်မြင့်မြတ်မှုသဘောနှင့်ပတ်သက်၍ ၎င်း၏ စိတ်ကူးများကို ပြုပြင်မွမ်းမံခဲ့ကာ စာရိတ္တဆုတ်ယုတ်လာခြင်း၊ လှည့်ဖြားခြင်း၊ အလှတရား စသည့်အကြောင်းအရာတို့ကို ပေါင်းစပ်၍ ၎င်း၏ တစ်ခုတည်းသော လုံးချင်းဝတ္ထု (The Picture of Dorian Gray) ကို ရေးသားခဲ့သည်။ ရသပိုင်း အသေးစိတ်ကို တိတိကျကျတည်ဆောက်ရန်၊ ပို၍ကြီးမားကျယ်ပြန့်သော လူမှုအကြောင်းအရာများထဲသို့ ပေါင်းစပ်ရန်ဆိုသည့် အခွင့်အလမ်းတစ်ခုသည် ဝိုင်းလ်ဒ်အား ပြဇာတ်များကို ရေးဖြစ်သွားစေသည်။ ပဲရစ်၌ရှိစဉ် ဆာလိုမီပြဇာတ် (Salome) ကို ၁၈၉၁ တွင် ရေးသားခဲ့သည်။ ထိုပြဇာတ်ကို အင်္ဂလန်နိုင်ငံအတွက် လိုင်စင်အငြင်းခံလိုက်ရသည်။ အင်္ဂလိပ်ပြဇာတ်စဉ်များပေါ်၌ သမ္မာကျမ်းလာကြောင်းရာများကို တင်ဆက်ခွင့် တားမြစ်ထားသောကြောင့်ဖြစ်၏ ။ စိုးရိမ်ကြောင့်ကြမှုမရှိဘဲ ဝိုင်းလ်ဒ်သည် ၁၈၉၀ အစောပိုင်းနှစ်များ၌ လူမှုဇာတ်မြူးလေးပုဒ်ကို ရေးသားထုတ်ဝေခဲ့ကာ ထိုသို့ရေးသားခြင်းများကပင် ၎င်းကို ဝိတိုရိယခေတ်နှောင်း လန်ဒန်ရှိ အအအောင်မြင်ဆုံး ပြဇာတ်ဆရာများထဲကတစ်ဦးဖြစ်လာသည်။ အောင်မြင်မှု၊ ကျော်ကြားမှု အရှိန်ဟုန်ကောင်းစဉ်၊ ၁၈၉၅ ၌ The Importance of Being Earnest ပြဇာတ်ကို လန်ဒန်၌ ဖျော်ဖြေစဉ်ကာလတွင် ဝိုင်းလ်ဒ်သည် ကွီးန်စ်ဘယ်ရီ မှူးမတ်ကြီး (Marquess of Queensberry) ကို ၎င်းအား ရာဇဝတ်မှုမြောက် အသရေဖျက်ခြင်းအတွက် တရားစွဲဆိုသည်။ ထိုအမတ် (အရာရှိကြီး) သည် ဝိုင်းလ်ဒ်၏ ချစ်သူ "လော့ဒ် အဲလ်ဖရဒ် ဒါ့ဂလာ့စ် (Lord Alfred Douglas) ၏ ဖခင်ပင်ဖြစ်၏ ။ ထိုတရားစွဲဆိုမှုကပင်လျှင် ဝိုင်းလ်ဒ်၏ စွပ်စွဲချက်ကို ရုပ်သိမ်းစေရသည့် အထောက်အထားများကို တွေ့ခဲ့ရပြီး ကိုယ်တိုင် အဖမ်းခံ အကျဉ်းစံရသည်အထိ ဖြစ်သွားခဲ့လေသည်။ အကြောင်းမှာ လိင်တူဆက်ဆံခြင်းအတွက် တရားစီရင်ခံလိုက်ရ၍ ဖြစ်၏ ။ တရားခွင်နှစ်ခုအပြီး အလုပ်ကြမ်းနှင့် ထောင်ဒဏ် နှစ်နှစ်ကျခံရ၍ ၁၈၉၅ မှ ၁၈၉၇ အထိဖြစ်သည်။ ထောင်သက်တမ်း ဒုတိယနှစ်တွင် "အသည်းခိုက် ဝမ်းနည်းပူဆွေး" (De Profundis - တိုက်ရိုက်:နက်လွန်းသည့်နေရာမှ) စာကို ရေးသားခဲ့ပြီး ၎င်းသေလွန်ပြီးအချိန် ၁၉၀၅ တွင် ထုတ်ဝေခြင်းခံရသည်။ ထိုစာသည် ရှည်လျှားသည့်စာဖြစ်၍ တရားခွင်များတစ်လျှောက် ၎င်း၏ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာဖြတ်သန်းရမှု၊ ယခင်ကာလ သာယာကြည်နူးမှု ဒဿနအမြင်အပေါ် တန်ပြန်အမှောင်ဘက်ဆန်သည့်ပုံစံတို့ဖြင့် ပြည့်ဝန်းစွာ ဖော်ကျူးတင်ပြထားသည်။ ရက်စေ့၍ ထောင်မှလွတ်မြောက်လာသော် ပြင်သစ်သို့ ချက်ချင်းသွားရောက်ခဲ့ကာ အိုင်ယာလန် (သို့) အင်္ဂလန်သို့ မပြန်ခဲ့တော့ပေ။ နောက်ဆုံးလက်ရာမှာ "The Ballad of Reading Gaol" ဖြစ်ပြီး ၁၈၉၈ က အားထုတ်မှုဖြစ်ကာ ထောင်တွင်းဘဝကို ပြင်းထန်စူးရှသည့် ကာရန်များဖြင့် အမှတ်ရစွာစပ်ဆိုခဲ့သည့် ကဗျာရှည်တစ်ပုဒ်ဖြစ်လေသည်။ == အစောပိုင်းဘဝ == [[File:Wilde Family home on Merrion Square.jpg|thumb|မာရီယန်စကွဲရပ်ကွက်ရှိ ဝိုင်းလ်ဒ်မိသားစုအိမ်|left]] အော်စကာ ဝိုင်းလ်ဒ်ကို အင်္ဂလိပ်-အိုင်းရစ် ပညာတတ် ဇနီးမောင်နှံ ဆာ ဝီလျံ ဝိုင်းလ်ဒ်နှင့် ဂျိန်း ဝိုင်းလ်ဒ်တို့က [[ဒပ်ဗလင်မြို့|ဒဘလင်]]မြို့၊ ဝက်စ်လန်းရိုးလမ်း အမှတ် (၂၁) နေအိမ်၌ မွေးဖွားခဲ့၍ ကလေးသုံးဦးအနက် ဒုတိယဖြစ်သည်။ မိခင် ဂျိန်းဝိုင်းလ်ဒ်သည် ဝတ္ထုဆရာ၊ ပြဇာတ်ဆရာ၊ ခရစ်ယာန်ဘုန်တော်ကြီး ချားလ်စ် မတျူရင် (၁၇၈၀-၁၈၂၄) ၏ တူမ{{efn|မတျူရင် ဇနီး၏ ညီမ၏ အိမ်ထောင်ဖက်မှာ ချားလ်စ်အယ်လ်ဂျီးဖြစ်၍၊ အယ်လ်ဂျီး၏သမီးသည် ဂျိန်းဝိုင်းလ်ဒ်ဖြစ်သည်။}} တော်စပ်၍ သူမ၏ ကိုယ်ပိုင်စာပေအပေါ် လွှမ်းမိုးမှုရှိခဲ့သည်။ ဂျိန်းသည် အလှမ်းကွာသော အီတလီမျိုးရိုးမှ ဆင်းသက်သူဖြစ်ပြီး<ref>Hesketh Pearson, ''The Life of Oscar Wilde'', reprinted by Penguin Books, 1985. p.&nbsp;18.</ref> ကလောင်အမည် ''"Speranza"'' ("မျော်လင့်ချက်"ဟု အီတလီစကာ"တွင် အနက်ရသည်) ဖြင့် တော်လှန်ရေးစာ "ငယ်ရွယ်သော အိုင်ယာလန်သား/သူရဲကောင်းတို့" (Young Irelanders) အမည်ဖြင့် ၁၈၄၈ တွင် ကဗျာရေးသားခဲ့သည်။ သူမသည် တစ်သက်တာကာလပတ်လုံး အိုင်ရစ်အမျိုးသားရေးဝါဒီတစ်ဦးဖြစ်လေသည်။<ref name=Parents>{{cite web |url = http://www.litencyc.com/php/speople.php?rec=true&UID=4718 |title = Literary Encyclopedia – Oscar Wilde | publisher = Litencyc.com |date=25 January 2001 |access-date=3 April 2009}}</ref> ဂျိန်းသည် သားနှစ်ဦးကို ကဗျာဆရာများအား ချစ်ခင်မြတ်နိုးတတ်စေရန် သွန်သင်အမှတ်ရစေလျှက် ဤ"ငယ်ရွယ်သော အိုင်ယာလန်သား/သူရဲကောင်းတို့" ကဗျာကို ဖတ်ပြသည်။{{sfn|Sandulescu|1994|p=53}} သူမ၏ ဂန္ထဝင်ခေတ်ပြန်လည်ဖော်ထုတ်ဆန်းသစ်မှုအပေါ် စိတ်ဝင်တစားရှိခြင်းကို သူမ၏နေအိမ်ရှိ ဂရိ၊ ရောမ ကိုယ်တစ်ပိုင်းရုပ်တုများ၊ ပန်းချီကားမျာက ပြသလျက်ရှိသည်။{{sfn|Sandulescu|1994|p=53}} ဝီလျံဝိုင်းလ်ဒ်သည် နားမျက်စိအထူးကုသမားတော်ဖြစ်၍ အိုင်ယာလန်သန်းခေါင်စာရင်းကောက်ယူရာတွင် ၎င်း၏ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာအကြံပေး၊ လက်ထောက်ကော်မရှင်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ချက်များကြောင့် ၁၈၆၄ ၌ သူကောင်းပြုခြင်းခံရသည်။<ref name="odnbwilliam">{{cite book |last = McGeachie |first = James |title = Oxford Dictionary of National Biography | year = 2004 |publisher = Oxford University Press |location=Oxford, England |chapter=Wilde, Sir William Robert Wills (1815–1876) |title-link = Oxford Dictionary of National Biography }}</ref> အိုင်းရစ်ရှေးဟောင်းသုတေသန၊ တောတောင်ကျေးလက်ပုံပြင်များအကြောင်းကိုလည်း စာအုပ်များထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ထရင်နတီကောလိပ်၏ ကျောဘက်ရှိ ဒဘလင်မြို့၏ ဆင်းရဲသားလူတန်းစားများအတွက် ကုသိုလ်ဖြစ်ဆေးပေးခန်းဖွင့်လှစ်ခဲ့ကာ ဒဘလင် မျက်စိနှင့်နားဆေးရုံ၏ ရှေ့ပြေးဆေးပေးခန်းတစ်ခုဖြစ်ခဲ့သည်။<ref name="odnbwilliam" /> ဖခင်ဘက်ကဆိုလျှင် ဝိုင်းလ်ဒ်သည် ၁၉၆၀ ၌ အိုင်ယာလန်သို့ ကျူးကျော်သည့် အောရိန့်ဂျ် ဝီလျံဘုရင်(William of Orange: အင်္ဂလန်၏ တတိယမြောက် ဝီလျံဟုလည်းသိရှိ) ၏ စစ်တပ်၊ အင်္ဂလိပ်-အိုင်းရစ်သားများစွာတို့နှင့် အတူလိုက်ပါခဲ့သော ဒတ်ချ်ဗိုလ်မှူးကြီး ဒီ ဝိုင်းလ်ဒ်၏ မျိုးဆက်ဖြစ်လေသည်။ မိခင်ဘက်ကဆိုလျှင်လည်း အင်္ဂလန်မြောက်ပိုင်း ဒါရန်ကောင်တီ (County Durham) မှ အိုင်ယာလန်သို့ ၁၇၇၀ နှစ်များအတွင်းက ပြောင်းရွှေ့လာသော ပန်းရံသမားတစ်ဦး၏ မျိုးဆက်ဖြစ်သည်။<ref>{{cite book | last = Pearce | first = Joseph | title = The Unmasking of Oscar Wilde | year = 2004 | publisher = Ignatius Press |location= San Francisco, CA |isbn=978-1-58617-026-4 |page=24 |chapter=Mask of Mysteries }}</ref><ref>[https://books.google.com/books?id=v53UPwpmLhQC&pg=PA24&lpg=PA24&dq=Thomas+Wills+Wilde&source=bl&ots=5GU7i_Dd9I&sig=qPpDBYr6f_ri3UBMSLjYRpibga0&hl=en&sa=X&ei=H8xCVOr8Jare7AbX9IHQDg&redir_esc=y#v=onepage&q=Thomas%20Wills%20Wilde&f=false Google Books link to Pearce, Joseph ''The Unmasking of Oscar Wilde'']</ref> မွေးကင်းစအရွယ်ကပင် အင်္ဂလီကန်အသင်းတော်၊ စိန့် မာ့ခ် အိုင်ယာလန်ဘုရားကျောင်းတွင် ရေဖျန်းမင်္ဂလာခံယူခဲ့သည်။<ref>{{cite web |url = http://stann.dublin.anglican.org/history/index.php |title=St. Ann's Church website |publisher=Stann.dublin.anglican.org |access-date=15 May 2014 }}</ref> ရေဖျန်းမင်္ဂလာဆောင်ရွက်ပေးသော ကတ်သလစ်ဘုန်းတော်ကြီး ဖော့ခ်စ် (Fox) က ဤသို့ဖော်ပြထားမှုရှိသည်။ <blockquote>ဂျိန်းဟာ သူမကိုယ်တိုင် ကတ်သလစ်သာသနာဝင်ဖြစ်လာသလား၊ မဖြစ်လာဘူးလားဆိုတာတော့ ကိုယ်တော်လည်း အသေအချာမသိပါ။ သို့ပေမဲ့ များမကြာမီအချိန်က သူ့သားနှစ်ယောက်ကို ရေဖျန်းမင်္ဂလာပြုပေးဖို့ တောင်းဆိုလာတယ်။ အဲဒီထဲက တစ်ယောက်က နောင်တစ်ချိန်မှာ စိတ်အပြောင်းလဲမြန်တဲ့ ပါရမီရှင်တစ်ဦးဖြစ်လာမဲ့ အော်စကာ ဝိုင်းလ်ဒ် ဆိုတာပါပဲ။ ရက်သတ္တပတ်အနည်းငယ်ကြာတော့ ကိုယ်တော် သူတို့နှစ်ဦးကို ရေဖျန်းခြင်းပြုပေးခဲ့ပြီး၊ ဂျိန်းဝိုင်းလ်ဒ်ကလည်း အဲဒီမှာ ရှိနေခဲ့ပါတယ်။</blockquote> ဆာ ဝီလျံဝိုင်းလ်ဒ်သည် ဂျိန်းနှင့်ရသော ကလေးများအပြင် ယခင်ဂျိန်းကို အိမ်ထောင်မပြုမီကလည်း သားသမီးသုံးဦးကို အခြားအမျိုးသမီးများနှင့် ထွန်းကားခဲ့ဖူးသည်။ ထိုသို့ တရားဝင်မထိမ်းမြားဘဲ ရခဲ့သည့် သားသမီးများကိုလည်း ဖခင်ဝတ္တရားအနေဖြင့် ပညာရေးထောက်ပံ့ပေးခြင်း၊ သူ၏ ဆွေမျိုးများမှ စောင့်ရှောက်စေခြင်းတို့ကို ပြုလုပ်စီမံပေးခဲ့သည်။{{sfn|Ellmann|1988|p=13}} ၁၈၈၅ တွင် မိသားစုသည် မာရီယန်စကွဲရပ်ကွက်သို့ပြောင်းရွေ့ပြီး ထိုနေရာ၌ ညီမဖြစ်သူ အိုင်ဆိုလာကို ၁၈၅၇ တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ ယခုအိမ်အသစ်မှာ ပို၍ ကြီးမားသည်ဖြစ်ကာ ဇနီးမောင်နှံ၏ အောင်မြင်မှု၊ လူမှုအသိုင်းဝိုင်းနှင့်နေရသည်ကို ခုံမင်မှုတို့ကြောင့် အိမ်သည် ကောင်းမွန်သော ဆေးပညာ၊ ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ တွေ့ဆုံ၊ ဆုံဆည်းကြသည့် လူမှုအသိုင်းဝိုင်းနေရာလေးဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထင်ရှားသည့် ဧည့်သည်များလည်း လာရောက်ကြလေသည်။{{sfn|Sandulescu|1994|p=53}} အသက်ကိုးနှစ်အထိ အိမ်၌သာ ပညာသင်ကြားရ၍ ပြင်သစ် သူနာပြုတစ်ဦးနှင့် ဂျာမန်ကလေးထိန်းဆရာမတို့က ဆိုင်ရာဘာသာစကားများကို သင်ကြားပေးခဲ့ကြသည်။{{sfn|Ellmann|1988|p=18}} ဖာမန်နာကောင်တီ (Fermanagh) ၊ အဲနစ်စကစ်လင်မြို့ (Enniskillen) ရှိ ပေါ်တိုရာတော်ဝင်ကျောင်းတွင် အကို ဝီလီနှင့်အတူ ပညာသင်ယူ၍ ၁၈၆၄ မှ ၁၈၇၁ အထိ တက်ရောက်ခဲ့သည်။{{sfn|Ellmann|1988|p=20}} ပေါ်တိုရာတွင် အကိုဖြစ်သူလောက် မကျော်ကြားသော်လည်း သူငယ်ချင်းများကို ရယ်စရာ၊ ထွင်လုံး ကျောင်းဇာတ်လမ်းများပြောပြခဲ့ပြီး သူငယ်ချင်းများ၏ အထင်မြင်ကြီးမှု ရယူနိုင်ခဲ့ပေသည်။ နောင်တွင် ဝိုင်းလ်ဒ်က ကျောင်းတွင်ရှိစဉ် သူငယ်ချင်းများက ၎င်းကို စာအမြန်ဖတ်နိုင်စွမ်းရှိခြင်းကြောင့် အရွယ်နှင့်မလိုက်သည့် ထူးချွန်သူဟူ၍ သတ်မှတ်ခဲ့ဖူးကြောင်း၊ ၊ ဆန့်ကျင်ဘက်စာမျက်နှာနှစ်ခုရှိစာများကို တပြိုင်နက်ဖတ်နိုင်စွမ်းရှိကာ အတွဲသုံးတွဲပါစာအုပ်ကို နာရီဝက်နှင့်ဖတ်၍ ဇာတ်လမ်းအခြေခံသဘောကို ပြောနိုင်ရန် အများစုကို မှတ်မိကြောင်းလည်း ဆိုခဲ့သည်။{{sfn|Ellmann|1988|p=22}} ပညာရေးအရ ထူးချွန်သူဖြစ်သည့်အပြင် ဂန္ထဝင်ဘာသာရပ်တွင် အထူးသဖြင့် တော်သည်။ ၁၈၆၉ တွင် ထိုဘာသာရပ်အား ကျောင်း၌ စတုတ္ထနေရာချိတ်ခဲ့သည်။ ဂရိ၊ လက်တင်စာများကို နှုတ်ဖြင့် ဘာသာပြန်ဆိုမှု ပင်ကိုစွမ်းရည်ရှိခြင်းက ၎င်းကို ဆုများစွာဆွတ်ခူးစေနိုင်ခဲ့ပေသည်။{{sfn|Ellmann|1988|pp=22-23}} အသက်နှစ်ဆယ်အစောပိုင်းအထိ နွေရာသီရောက်လျှင် မေးယိုကောင်တီ ခေါန်ရွာ၌ ဖခင်ဆောက်လုပ်ထားသော မွိုင်တျူရာအပန်းဖြေအိမ်ကြီး၌ နေထိုင်ကုန်ဆုံးခဲ့သည်။{{sfn|Sandulescu|1994|pp=55-56}} ညီမ အိုင်ဆိုလာသည် ဦးနှောက်အမှေးရောင်ရောဂါဖြင့် အသက်ကိုးနှစ်တွင် သေဆုံးခဲ့သည်။ ဝိုင်းလ်ဒ်၏ "လွန်သူအတွက် ဆုတောင်းစာ" ([[s:Requiescat (Wilde)|Requiescat]]) ကဗျာသည် ညီမဖြစ်သူကို အမှတ်တရ ရေးဖွဲ့ထားခြင်းဖြစ်သည်။<ref>''Poems'': Oscar Wilde. (1881) p.&nbsp;37.</ref> {| style="width:75%; margin:10px;" |- | <poem> {{lang|en|"Tread lightly, she is near Under the snow Speak gently, she can hear the daisies grow"}} </poem> |''အလွတ်သဘောပြန်ဆိုထားခြင်း'' <poem> ပေါ့ပါးစွာနဲ့ လှမ်းလာတော့ သူလေအနီးမှာ နှင်းမြူတို့ စွင့်လို့လွှမ်း ညင်သာစွာနဲ့ ပြောလာတော့ သူလေကြားနိုင်တာ ဒေစီပန်းတို့ ပွင့်လို့လန်း </poem> |} == တက္ကသိုလ်ပညာရေး: ၁၈၇၀ နှစ်များ == === ဒဘလင်၊ ထရင်နတီကောလိပ် === ပေါ်တိုရာကျောင်းမှ ပညာသင်ဆုနှင့်အတူ ထွက်ခွာခဲ့၍ ထရင်နတီကောလိပ်ကို အကိုဖြစ်သူနှင့် အဆောင်အခန်းအတူနေကာ ၁၈၇၁ မှ ၁၈၇၄ အထိ တက်ရောက်ခဲ့သည်။{{sfn|Ellmann|1988|p=25}} ထရင်နတီသည်ဂန္ထဝင်ဘာသာရပ်၌ ဦးဆောင်ကျောင်းတစ်ကျောင်းဖြစ်ပြီး နာမည်ကျော်ဆရာများထံတွင် ဝိုင်းလ်ဒ်သည် ပညာဆည်းပူးခွင့်ကြုံသည်။ ပါမောက္ခ ဂျေပီ မဟာဖီသည် ၎င်း၏ ဆရာဖြစ်ကာ ၎င်းအပေါ် ဂရိစာပေစိတ်ဝင်စားမှုကို စေ့ဆော်ပေးနိုင်ခဲ့သည်။ မဟာဖီကို နောင်ကာလ၌ သံသယများရှိသော်လည်း သူ၏ ပထမဆုံးနှင့် အတော်ဆုံးဆရာဟု ဆိုခဲ့သည်။{{sfn|Ellmann|1988|p=26}} မဟာဖီကလည်း ဝိုင်းလ်ဒ်ကို သူဖန်တီးခဲ့သည်ဟု ဝါကြွားဖူးသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဝိုင်းလ်ဒ်နှင့်ပတ်သက်ပြီး "ကျွန်တော် စာသင်ပြမှုတစ်လျှောက်မှာ သူက တစ်ခုတည်းသော အမည်းစက်ပါ။" ဟု ဆိုလေသည်။{{sfn|Ellmann|1988|p=27}} ထရင်နတီတွင် ထူးချွန်သောကျောင်းသားတစ်ယောက်အဖြစ် သက်သေထူနိုင်ခဲ့ရာ ပထမနှစ်၌ ပထမဆု၊ ဒုတိယနှစ်၌ ပညာသင်ဆု၊ နောက်ဆုံးနှစ်များ၌ ကောလိပ်၏ အမြင့်ဆုံးပညာရေးဆုဖြစ်သော ဘားကလီ ရွှေတံဆိပ် (ဂရိဘာသာဖြင့်) တို့ကို ရရှိခဲ့သည်။{{sfn|Sandulescu|1994|p=154}} အောက်စဖို့ဒ်၊ မာ့ဂ်ဒါလင်ကောလိပ်သို့ ပညာသင်ဆုကြေး အတွက်ပြိုင်ဆိုင်ခဲ့ရာ အလွယ်တကူပင် ရရှိခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Oscar Wilde's money diary: how the Irish playwright lived in debt |url=https://www.telegraph.co.uk/personal-banking/current-accounts/oscar-wildes-money-diary-irish-playwright-lived-debt/ |access-date=26 August 2020 |work=The Telegraph}}</ref> === အောက်စဖို့ဒ်၊ မာ့ဂ်ဒါလင်ကောလိပ် === မာ့ဂ်ဒါလင်တွင် ဂန္ထဝင်ဘာသာရပ်နှင့် ဒဿနိကဗေဒတွဲစပ်ဘာသာ (Greats) ကို ယူ၍ [[အောက်စဖို့ဒ် သမဂ္ဂ]]သို့ ဝင်ရန်ကိုးစားသော်လည်း မအောင်မြင်ခဲ့ပေ။{{sfn|Toughill|2008|pp=183-185}} [[File:Oscar Wilde (1854-1900), by Hills & Saunders, Rugby & Oxford 3 april 1876.jpg|thumb|upright|alt=Oscar Wilde posing for a photograph, looking at the camera. He is wearing a checked suit and a bowler hat. His right foot is resting on a knee high bench, and his right hand, holding gloves, is on it. The left hand is in the pocket.|အောက်စဖို့ဒ်တက္ကသိုလ်တက်ရောက်စဉ်]] အောက်စဖို့ဒ်ရှိ ဖရီးမေဆန်အသင်းခွဲ အပေါလို မာဆောနစ်အသင်း၏ အဝတ်အစား၊ လျှို့ဝှက်မှု၊ ဓလေ့ထုံးစံတို့ကို နှစ်သက်၍ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။{{sfn|Ellmann|1988|p=39}} အောက်စဖို့ဒ်၌ ရှိစဉ်အချိန်သာ ထိုအသင်းတွင် တက်တက်ကြွကြွ ဆောင်ရွက်ခဲ့၍ နောက်ပိုင်း လစဉ် အသင်းဝင်ကြေးပေးရန် ပျက်ကွက်မှုကြောင့် သက်တမ်းလွန်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web |url = http://www.freemasons-freemasonry.com/beresiner8.html |title=OSCAR WILDE A University Mason |publisher=PS Review of Freemasonry }}</ref> ကတ်သလစ်သာသနာက ၎င်းကို နက်နက်နဲနဲ စွဲဆောင်နိုင်ခဲ့ရာ အထူးသဖြင့် ကတ်သလစ်တို့၏ ဘုရားဝတ်ပြုနည်းနာများဖြစ်ကာ ကတ်သလစ်သို့ ပြောင်းရန် ဘုန်းတော်ကြီးနှင့် တိုင်ပင်မှုအချို့ရှိခဲ့သည်။ ၁၈၇၇၊ ရောမ၌ ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး ပိယပ်စ်နှင့် တွေ့ဆုံရပြီးနောက် မှင်တက်မိခဲ့သည်။{{sfn|Ellmann|1988|p=70}} ကိုယ်ပိုင်မူဟန်ရှိသူပီပီ နောက်ဆုံးအချိန်၌ မည်သည့် တရားဝင်ဘာသာအယူဝါဒကိုမျှ လက်ခံကျင့်သုံးရန် ငြင်းဆန်ခဲ့သည်။ ရေဖျန်းမင်္ဂလာပြုရန် ချိန်းဆိုနေ့၌လည်း ဖာသာ ဘိုဝမ်ကို ဘုရားတင်ရန် လီလီပန်းတစ်ခိုင်သာ ပို့ပေးခဲ့သည်။ သို့ရာ၌ ဘဝတစ်လျှောက်လုံး ကတ်သလစ်ယုံကြည်မှု၊ ဝတ်ပြုမှုတို့ကိုကား ထိန်းသိမ်းစွဲကိုင်ခဲ့လေသည်။{{sfn|Sandulescu|1994|pp=375-376}} မာ့ဂ်ဒါလင် ကောလိပ်၌ ဝိုင်းလ်ဒ်သည် အနုသုခုမ ရသ၊ စာရိတ္တဆုတ်ယုတ်လာမှုဆိုင်ရာ လှုပ်ရှားမှုတို့၌ ထင်ရှားလာခဲ့သည်။ ဆံပင်အရှည်ထား၍ ယောက်ျားဆန်သော အားကစားများကို အထင်မြင်သေးသည်။ သို့ရာ၌ သူကိုယ်တိုင် ရံခါတွင်ဘလက်ဝှေ့ကစားလေ့ရှိသည်။{{sfn|Ellmann|1988|p=39}} ၎င်းအခန်းကိုလည်း ပန်း၊ ငှက်မွှေး၊ အနုပညာပစ္စည်းများဖြင့် အလှဆင်တတ်သည်။{{sfn|Ellmann|1988|pp=43-44}} ၎င်းကို နှစ်သက်သူ၊ ဝေဖန်သုများလည်းရှိခဲ့၏ ။ တတိယနှစ်၌ သူ့ကိုယ်တိုင်သော်လည်းကောင်း သူ၏ ယုံတမ်းပြောစကားများသော်လည်းကောင်း အစစ်အမှန် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာခဲ့ကာ ၎င်း၏ လေ့လာထားမှုများသည် ပြဋ္ဌာန်းစာအုပ်များတွင် ဖော်ပြထားသည်ထက်ပို၍ ကျယ်ဝန်းသည်ဟု သတ်မှတ်သည်။ ထိုသဘောထားကြောင့်ပင် ဆရာမဟာဖီနှင့် ဂရိနိုင်ငံမှ ကျောင်းသို့ အလွန်နောက်ကျစွာ ပြန်ရောက်လာပြီးနောက် တစ်နှစ်ဆိုင်းငံ့ခံခဲ့ရသည်။{{sfn|Ellmann|1988|p=78}} တတိယနှစ်မတိုင်မချင်း ဆရာ ဝေါလ်တာ ပါတာနှင့် မတွေ့ဆုံမိသေးပေ။ ထိုဆရာ၏ ''Studies in the History of the Renaissance'' စာအုပ်ကို နှစ်ခြိုက်ခဲ့ဖူးသည်။{{sfn|Ellmann|1988|p=46}} ထိုစာအုပ်ပါ အကြောင်းအရာများကို အလွတ်ကျက်မှတ်၍ ၎င်း၏ နှောင်းပိုင်းနှစ်များ၌ သွားလေရာ သယ်ဆောင်သွားခဲ့သည်။ တဖန် ဝိုင်းလ်ဒ်သည် ဆရာ ရာ့စ်ကင်၏ ''The Aesthetic and Mathematic Schools of Art in Florence'' အကြောင်း ပို့ချမှုများကို ဝင်ပါဝင်စားစွာ တက်ရောက်ခဲ့၍ အနုသုခုမ/ရသ/အလှတရားဆိုသည်မှာ ပန်းချီတွင် သင်္ချာသဘောမပါသော အကြောင်းရာများအဖြစ် လေ့လာသိရှိခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ဆရာရာ့စ်ကင်၏ ကျေးလက်တစ်ခုက စိမ့်မြေလမ်းကျဉ်လေးကို ပန်းများဖြင့် ဘေးနားတစ်လျှောက် အလှဆင်သော ခန့်ညားသည့် လမ်းအသွင်ဖြစ်ရေးလုပ်ငန်းတွင် ဦးဆောင်ပါဝင်ခဲ့သည်။{{sfn|Ellmann|1988|p=95}}အီတလီရှိ ရာဗန်နမြို့သို့ သွားရောက်ခဲ့ပြီး "ရာဗန်န" ကဗျာ ([[s:Ravenna|Ravenna]]) ရေးသားခြင်းအတွက် ၁၈၇၈ ၌ နယူးဒီဂိတ်ဆု (Newdigate Prize) ရရှိခဲ့ဖူးသည်။{{sfn|Ellmann|1988|p=93}} ၁၈၇၈ နိုဝင်ဘာတွင် ၎င်း၏ [[ဝိဇ္ဇာဘွဲ့|ဝိဇ္ဇာတန်း]]၊ ဂန္ထဝင်နှင့် ဒဿနိက၊ ရှေးဟောင်းသမိုင်းစသည့် တွဲစပ်ဘာသာရပ်၌ ပထမဂုဏ်ထူးဖြင့် အောင်မြင်ခဲ့သည်။ ဝိုင်းလ်ဒ်၏ သူငယ်ချင်းတစ်ဦးထံရေးစာမှာ "တက္ကသိုလ်ဆရာတွေက အံ့ဩလောက်အောင် တော်ကြပါပေရဲ့၊ ဒါပေမယ့် နောက်ဆုံးကျ လူဆိုးလေးတွေကပဲ အကောင်းဆုံးဖြစ်သွားတာပါပဲ။"{{sfn|Holland|Hart-Davis|2000|p=70}}{{sfn|Ellmann|1988|p=94}} == အလှရသခံစားသူ ပညာသင်ဘဝ: ၁၈၈၀ နှစ်များ == [[File:Punch - Oscar Wilde.png|thumb|upright|alt=A hand-drawn cartoon of Wilde, he face depicted in a wilted sunflower standing in a vase. His face is sad and inclined towards a letter on the floor. A larger china vase, inscribed "Waste..." is placed behind him, and an open cigarette case to his left.|၁၈၈၁ ခုနှစ်ထုတ် ပန့်ချ်မဂ္ဂဇင်းမှ ဝိုင်းလ်ဒ်ကို လှောင်ထားသည့် ရုပ်ပြောင်ပုံ<ref name="Mendelssohn">{{Cite book|title=Making Oscar Wilde|url=https://archive.org/details/makingoscarwilde0000mend|last=Mendelssohn|first=Michèle|publisher=Oxford University Press|year=2018|isbn=978-0-19-880236-5|page=[https://archive.org/details/makingoscarwilde0000mend/page/285 285]}}</ref>]] === လူမှုအဖွဲ့အစည်းအတွင်းသို့ စတင်ဝင်ရောက်ခြင်း === အောက်စဖို့ဒ်မှ ဘွဲ့ရပြီး ဒဘလင်သို့ပြန်ခဲ့ရာ ငယ်ရည်းစား ဖလောရန့်စ် ဘာလ်ခုမ်း (Florence Balcombe) နှင့်တွေ့ဆုံခဲ့ကြသော်လည်း သူမသည် အခြားသူတစ်ယောက်နှင့် စေ့စပ်ပြီးသားဖြစ်၏ ။ ထို့နောက် အင်္ဂလန်သို့ ၁၈၇၈ တွင် ပြန်သွားခဲ့ပြီး အိုင်ယာလန်သို့ ခေတ္တနှစ်ခေါက် လည်ပတ်ခဲ့သည်။{{sfn|Holland|Hart-Davis|2000|p=71}}{{sfn|Ellmann|1988|p=99}} ဘာလုပ်ရမည်မှန်းမသိ၍ အောက်စဖို့ဒ်၊ ကိမ်းဘရစ်ချ်တို့တွင် ဂန္ထဝင်ဘာသာရပ်ဆိုင်ရာ ရာထူးရှိမရှိ အသိအကျွမ်းများစွာဆီ စာရေးမေးမြန်းခဲ့သေးသည်။{{sfn|Holland|Hart-Davis|2000|pp=72-78}} ဖခင်အိမ်ကို ရောင်းချခြင်းမှ ရရှိသော နောက်ဆုံးအမွေနှင့်အတူ လန်ဒန်တွင် တက္ကသိုလ်ပညာတတ်ဘွဲ့ရတစ်ယောက်အဖြစ် နေထိုင်ခဲ့သည်။{{sfn|Ellmann|1988|p=105}} ဒဘလင်တက္ကသိုလ်သို့ ပညာစသင်သည့်အချိန်မှစ၍၊ အထူးသဖြင့် ကောတာဘော့စ်၊ ဒဘလင်တက္ကသိုလ် မဂ္ဂဇင်းများတွင် ကဗျာများရေးသားလာခဲ့သည်ဖြစ်၍ ၁၈၈၁ နှစ်လယ်ပိုင်း၌ ၎င်းရေးခဲ့သောကဗျာများကို စုဆောင်း၊ တည်းဖြတ်ပြင်ဆင်၊ ချဲ့ထွင်၍ ''Poems'' အမည်ဖြင့် စာအုပ်ထုတ်ခဲ့သည်။ {{sfn|Ellmann|1988|p=131}} စာအုပ်သည် အုပ်ရေအနည်းငယ်ဖြင့် ရောင်းကုန်ခဲ့သော်လည်း ပန့်ချ်မဂ္ဂဇင်းက "ကဗျာဆရာအမည်မှာ ဝိုင်းလ်ဒ်၊ သူ့ကဗျာတွေကတော့ ရိုးစင်းသည်"{{efn|"The poet is Wilde, but his poetry's tame" ဟု မူရင်းတွင်ရေးသားထားရာ Wilde သည် wild (အားကြီးပြင်းထန်) ခိုင်းနှိုင်း၍ ကဗျာများသည် ဆန့်ကျင်ဘက်အရ ထိုသို့မဖြစ်ဟု ဆန့်ကျင်ဘက်စကားလုံးသုံးရေးထားခြင်း}} ဟု ရေးသားဝေဖန်ခဲ့သည်။{{sfn|Ellmann|1988|pp=132, 138}}<ref>{{cite book |year=2000 |editor1-last=Varty |editor1-first=Anne |title=Collected Poems of Oscar Wilde |url=https://books.google.com/books?id=-2bO0I-lGvcC&pg=PR6 |location=Ware |publisher=Wordsworth Poetry Library |page=vi |isbn=1853264539 |access-date=23 August 2020 }}</ref><ref>{{cite book |last1=Wilde |first1=Oscar |year=1997 |editor1-last=Murray |editor1-first=Isobel |editor-link=Isobel Murray |title=Complete Poetry |url=https://books.google.com/books?id=B9EfsANd0OcC&pg=PR11 |series=Oxford World's Classics |location=Oxford |publisher=Oxford University Press |pages=x–xi |isbn=0192825089 |access-date=23 August 2020 }}</ref> [[အောက်စဖို့ဒ် သမဂ္ဂ]]ကလည်း ပွတ်သီကာသီမဲဖြင့် ထိုစာအုပ်ကို ခိုးယူကူးချသည်ဟုဆိုကာ ရှုံ့ချခဲ့ကြသည်။ အတ္ထုပ္ပတ္တိရေးသူ ရစ်ချဒ် အဲလ်မန် (Richard Ellmann) က ဝိုင်းလ်ဒ်၏ ကဗျာ "[[s:Hélas!|Hélas!]]" သည် ရိုးသားမှုရှိသော်လည်း ဟိတ်ဟန်များလွန်းကာ ကဗျာဆရာက သူ့ကိုယ်တွင် မြင်နေသည့် ဆန့်ကျင်ခြားနားသော အရာနှစ်ခုကို ရှင်းပြရန်ကြိုးစားထားသည့် အားထုတ်မှုဖြစ်သည်ဆို၍ ဖော်ပြထားသည်။{{sfn|Ellmann|1988|pp=132-133}} ၁၈၈၂ တွင် စာအုပ်ကို ထပ်မံပုံနှိပ်ခဲ့ကြသေးသည်။ === မြောက်အမေရိက: ၁၈၈၂ === [[File:Oscar Wilde at Harper's Theatre, April 1882.jpg|thumb|upright|၁၈၈၂ အမေရိကနှင့် ကနေဒါသို့ "အနုပညာ အင်္ဂလိပ် ခေတ်ဆန်းချိန်" ပို့ချခြင်း။]] အင်္ဂလိပ်ဇာတ်ဆရာ ရစ်ချဒ် ဒွိုင်းလီ ကာ့တ် (Richard D'Oyly Carte) က ဝိုင်းလ်ဒ်ကို မြောက်အမေရိကသို့ စာပေပို့ချမှုပြုရန် ဖိတ်ကြားသောအခါ [[:en:SS Arizona|SS ''Arizona'']] သင်္ဘောဖြင့် ၁၈၈၂ ဇန်နဝါရီ ၂ ၌ ရောက်လာခဲ့သည်။<ref>{{cite web | url = http://www.oscarwildeinamerica.org/arrival/ss-arizona.html | title = S.S. Arizona | last = Cooper | first = John | publisher = Oscar Wilde in America | access-date = 15 October 2017 | archive-date = 16 October 2017 | archive-url = https://web.archive.org/web/20171016013839/http://www.oscarwildeinamerica.org/arrival/ss-arizona.html }}</ref> မူလက လေးလဟု စီစဉ်ထားခဲ့သော်လည်း စီးပွားရေးတွက်ချေကိုက်မှုကြောင့် ခရီးစဉ်သည် တစ်နှစ်မျှကြာညောင်းခဲ့သည်။<ref>{{cite web | url = http://www.oscarwildeinamerica.org/lectures-1882/index.html | title = The Lecture Tour of North America 1882 | last = Cooper | first = John | publisher = Oscar Wilde in America | access-date = 15 October 2017 | archive-url = https://web.archive.org/web/20171016014206/http://www.oscarwildeinamerica.org/lectures-1882/index.html | archive-date = 16 October 2017 | url-status = dead }}</ref> ဝိုင်းလ်ဒ်နှင့် ရသပညာကို ရက်စက်စွာဖြင့် ရုပ်ပြောင်များဆွဲကြပြီး စာနယ်ဇင်းများတွင်လည်း ဝေဖန်ကြသည်။ [[File:The Modern Messiah - Keller 1882.jpg|left|thumb|alt=A Satirical cartoon shows a dandy figure, fancily dressed in a long coat and breeches, floating across the crowd in a tightly packed ballroom.|ဆန်ဖရန်စ္စကို၊ ဝေါ့စ်ပ် မဂ္ဂဇင်းမှ ကဲလာ၏ ကာတွန်း။ ၁၈၈၂ ၌ ထ်ုနေရာကို ရောက်ဘာသော ဝိုင်းလ်ဒ်အား သရုပ်ဖော်ထားခြင်း။]] ထိုသို့ စာနယ်ဇင်းများမှ ဝေဖန်မှုများစွာခံရသော်လည်း တစ်ဖက်တွင်လည်း အမေရိကတခွင်၌ ကောင်းသောကြိုဆိုမှုမြင်ကွင်းများလည်း ရရှိခဲ့လေရာ ကိုလိုရာဒို၊ လဒ်ဗီလ် (Leadville, Colorado) တွင် သတ္တုတူးဖော်သူများနှင့် အရက်အတူသောက်ခြင်း၊ ရောက်လေရာမြို့များ၌ ဖက်ရှင်ကျသော အနုပညာခန်းမများ၌ ရန်ပုံငွေရှာခြင်းတို့ကို ကောင်းစွာပြုလုပ်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web | url = http://www.todayinliterature.com/stories.asp?Event_Date=12/24/1881 | title = Wilde in America | last = King | first = Steve | publisher = Today in Literature | access-date = 14 April 2010 | archive-date = 13 February 2010 | archive-url = https://web.archive.org/web/20100213024306/http://www.todayinliterature.com/stories.asp?Event_Date=12%2F24%2F1881 | url-status = dead }} Regarding Wilde's visit to Leadville, Colorado, 24 December 1881.</ref> === လန်ဒန်မြို့ နှင့် အိမ်ထောင်ကျခြင်း === ၎င်းရှာဖွေသော ဝင်ငွေများအပြင် "ပတ်ဒြူဝါ မင်းကတော်" ပြဇာတ် (The Duchess of Padua) မှရသော ဝင်ငွေများကြောင့် ပြင်သစ်သို့ ၁၈၈၃ အစောပိုင်းလများတွင် သွားရောက်ခဲ့သည်။ ပြင်သစ်၌ ရောဘာ့တ် ရှရာ့ဒ် (Robert Sherard) ကိုတွေ့ဆုံခဲ့ရပြီး ရောဘာ့တ်ကို ဧည့်ခံမှုများစွာ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။{{sfn|Ellmann|1988|p=205}} ဩဂုတ်တွင် နယူးယောက်သို့ ၎င်း၏ ပထမဆုံးပြဇာတ် ဗီရာ (Vera) ထုတ်လုပ်ရန်အတွက် ခေတ္တမျှ သွားရောက်ခဲ့သည်။ [[File:Wildehouse.JPG|left|thumb|upright|alt=A semi-detached red-brick Georgian house, with a small blue plaque on the wall.|လန်ဒန်မြို့၊ ချဲလ်ဆီးအရပ်၊ တိုက်လမ်းရှိ အမှတ် (၃၄) နေအိမ်။ ဝိုင်းလ်ဒ်မိသားစုသည် ၁၈၈၄ မှ ၎င်းအဖမ်းခံရသော ၁၈၉၅ အထိနေထိုင်ခဲ့သည်။ ထိုခေတ်က အိမ်အမှတ် (၁၆) ဟု ခေါ်ခဲ့သည်။<ref name="Bristow 2009 xli">{{cite book |last = Bristow |first = Joseph |author-link=Joseph Bristow (literary scholar) |title = Oscar Wilde and Modern Culture: The Making of a Legend |url = https://archive.org/details/oscarwildemodern0000unse_x7p9 |publisher = Ohio University Press |location=Athens, OH |year = 2009 |page=xli |isbn = 978-0-8214-1837-6 }}</ref>]] ၁၈၈၁ခုနှစ် လန်ဒန်မြို့၌ ဘုရင်မအတိုင်ပင်ခံ ဟောရစ်လွိုဒ်၏ သမီး ကွန်းစတန့်စ် လွိုဒ်နှင့် ဆုံခဲ့ဖူးသည်။ သူမသည် ၁၈၈၄ တွင် ဒဘလင်သို့ လည်ပတ်ရန် အကြောင်းဖန်လာခဲ့ပြီး ယင်းအချိန်၌ ဝိုင်းလ်ဒ်သည် ဂေးယတီဇာတ်ရုံတွင် စာပေပို့ချနေသည်။ သူမကို ချစ်ရေးဆိုခဲ့ပြီး ၁၈၈၄ မေ ၂၉ တွင် လန်ဒန်မြို့၊ စိန့် ဂျိမ်းဇ် ဘုရားကျောင်းတော်၌ လက်ထပ်ခဲ့ကြ၏ ။<ref>{{cite web|url=http://www.stjamespaddington.org.uk/history/oscar-constance-wilde.html|title=Oscar & Constance Wilde|publisher=Saint James, Sussex Gardens, London|access-date=14 April 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20090108025648/http://www.stjamespaddington.org.uk/history/oscar-constance-wilde.html|archive-date=8 January 2009|url-status=dead|accessdate=3 August 2021|archivedate=8 January 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090108025648/http://www.stjamespaddington.org.uk/history/oscar-constance-wilde.html}}</ref><ref name="Fitzsimons">{{cite book |last=Fitzsimons|first=Eleanor|title=Wilde's Women: How Oscar Wilde Was Shaped by the Women He Knew|publisher=The Overlook Press|isbn=978-1-4683-1326-0|url=https://books.google.com/books?id=ksZTCwAAQBAJ&q=st%20james%20sussex%20gardens%20oscar%20wilde&pg=PT133|access-date=25 September 2016|language=en|date=26 September 2017 }}</ref> ကွန်းစတန့်စ်သည် နှစ်စဉ်ဝင်ငွေ ပေါင် ၂၅၀ ရ၍ အမျိုးသမီးငယ်တစ်ဦးအတွက် များပြားသည့် ပမာဏဖြစ်သော်လည်း ဝိုင်းလ်ဒ်သည် တန်ဖိုးကြီးကြီးဇိမ်ခံရသည့် အရသာကို နှစ်ခြိုက်လေသည်။ ၎င်းတို့နေသော အမှတ် (၁၆) တိုက်လမ်းရှိ အိမ်ကို ခုနစ်လအတွင်း စရိတ်စကကြီးစွားသုံး၍ ပြင်ဆင်မွမ်းမံခဲ့ကြသည်။ ထိုဇနီးမောင်နှံ့တွင် စီရီလ် (Cyril) ၊ ဗီဗီယန် (Vyvyan) ခေါ် သားနှစ်ဦးထွန်းကားခဲ့သည်။ ၁၈၈၆ တွင် ချီကာဂို (/ရှီကားဂို/) ဟေးမားကစ် အစုလိုက်လူသတ်ပွဲတွင် အဖမ်းခံရသော အကြမ်းဖက်သူများကို ခွင့်လွှတ်ရန် [[ဂျော့ဂျ် ဘားနတ်ရှော]]၏ အသနားခံစာကို စာပေဘက်က တစ်ဦးတည်း လက်မှတ်ထိုးသူမှာ ဝိုင်းလ်ဒ်ပင်ဖြစ်သည်။{{sfn|Ellmann|1988|p=273}} [[File:Robert Ross at 24.jpg|thumb|alt=A small head-portrait of a young, pale man with dark hair.|အသက် (၂၄) အရွယ်ရှိ ရော့စ်|right]] ရောဘာ့တ်ရော့စ်သည် ဝိုင်းလ်ဒ်၏ ကဗျာများကို ယခင်က ဖတ်ဖူး၏ ။ ၁၈၈၆ တွင် ရော့စ်နှင့် ဝိုင်းလ်ဒ်တို့ တွေ့ဆုံခဲ့ကြသည်။ ဝိတိုရိယခေတ် လိင်တူတားမြစ်ခြင်းက ရော့စ်ကို တားဆီးနိုင်ခြင်းမရှိပေ။ ထို့ကြောင့်ပင် ၎င်းမိသားစုနှင့် ကင်းကွာစွာနေထိုင်ခဲ့သည်။ ရစ်ချဒ် အဲလ်မန်၏ ဖော်ပြမှုတွင် "ရော့စ်သည် နုနုပျိုပျို (၁၇) နှစ်အရွယ်သာရှိသေး၍ ငယ်သော်လည်း အသိတရားဖြင့်ပင် ဝိုင်းလ်ဒ်ကို သွေးဆောင်ရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။"{{sfn|Ellmann|1988|p=275}} ဂရိချစ်ခြင်း{{efn|လိင်တူသဘောကို ဆိုလိုခြင်းဖြစ်သည်။}} (Greek love) ကို ရိုးတိုးရိပ်တိတ် ကာလကြာ ရည်ညွှန်းဖူးသော ဝိုင်းလ်ဒ်သည် ရော့စ်နှင့် လက်ထပ်ခဲ့ကြသော်လည်း ဝိုင်းလ်ဒ်၏ ဇနီးသည် ဒုတိယကိုယ်ဝန်ရသောအခါ ပျက်ပြယ်ခဲ့ပြီး ဝိုင်းလ်ဒ်ကို ရုပ်ဆိုင်ရာအရ ထိတ်လန့်တုန်လှုပ်စေခဲ့သည်။<ref>{{cite book |last=Mendelsohn|first=Daniel|author-link=Daniel Mendelsohn |title=How Beautiful It Is and How Easily It Can Be Broken: Essays By Daniel Mendelsohn|url=https://archive.org/details/howbeautifulitis00mend_132|url-access=limited|year= 2008 |publisher= HarperCollins|location= New York|isbn= 978-0-06-145644-2|page=[https://archive.org/details/howbeautifulitis00mend_132/page/n231 218]|chapter=The two Oscar Wildes }}</ref> == စကားပြေရေးသားခြင်း: ၁၈၈၆–၁၈၉၁ == === သတင်းပညာနှင့် တည်းဖြတ်ခြင်းများ: ၁၈၈၆–၁၈၈၉ === [[File:A Wilde time 3.jpg|thumb|left|alt=A tall man rests on a chaise longue, facing the camera. On his knees, which are held together, he holds a slim, richly bound book. He wears knee breeches which feature prominently in the photograph's foreground.| ''Poems'' စာအုပ်နှင့် လဲလျောင်းနေသော ဝိုင်းလ်ဒ်၏ ပုံတူပန်းချီ။ နပိုလီယံ ဆာရော်နီ၏ လက်ရာ (၁၈၈၂)]] "The Pall Mall Gazette" တွင် အနုပညာရသနှင့်ပတ်သက်သော ကိစ္စများအပေါ် ဝေဖန်ခြင်းက ကိုယ်တိုင်ပင် ခုခံကာကွယ်သည့် စာပေဖြစ်လာစေခဲ့ကာ မကြာမီ ၁၈၈၅-၈၇ အတွင်း ထိုသတင်းစာနှင့် အခြားမဂ္ဂဇင်းအတွက် ရသပညာရပ်ဆိုင်ရာ ပံ့ပိုးပေးသူဖြစ်လာခဲ့သည်။ စာပေသုံးသပ်ခြင်း၊ သတင်းပညာရပ်တို့ကို ခုံမင်လာခဲ့၏ ။ ကိုယ်တိုင်အားတက်လာ၍ ၎င်း၏ သုံးသပ်ဝေဖန်မှုများသည် အားရပါးရရှိတတ်ကာ အကောင်းဖက်ဆန်သည်။{{sfn|Ellmann|1988|pp=247-248}} သူ၏မိဘများကဲ့သို့ အိုင်းရစ်အမျိုးသားရေးကို ထောက်ခံခဲ့လေသည်။{{sfn|Ellmann|1988|p=273}} ၁၈၈၇ နှစ်လယ်၌ ''The Lady's World'' မဂ္ဂဇင်း၏ အယ်ဒီတာဖြစ်လာခဲ့၍ ၎င်း၏အမည်သည် မဂ္ဂဇင်းအဖုံးတွင် ထင်ထင်ရှားရှား ပါလာပြီဖြစ်သည်။{{sfn|Mason|1972|p=219}} ခပ်မြန်မြန်ပင် "The Woman's World" ဟု အမည်ပြောင်းလဲခဲ့၍ မဂ္ဂဇင်း၏ ရေးသားမှုအသွားအလာကို မြှင့်တင်ခြင်း၊ မိဘအုပ်ထိန်းမှု၊ ယဉ်ကျေးမှု၊ နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာ ကဏ္ဍများထည့်သွင်းခြင်းပြုလုပ်ဆောင်ရွက်သည့်အပြင် တစ်ဖက်၌ ဖက်ရှင်၊ အနုပညာနှင့်ပတ်သက်သော ဆွေးနွေးချက်များလည်း ထည့်သွင်းသည်။ စိတ်ကူးယဉ်ဇာတ်လမ်းနှစ်ပုဒ်ကိုလည်း အမြဲလိုလိုထည့်သွင်း၍ တစ်ပုဒ်သည် ကလေးများအတွက်၊ ကျန်တစ်ပုဒ်သည် အမျိုးသမီးများအတွက် ဖြစ်စေရန် စီစဉ်ထားရှိသည်။ ရင်းနှီးသောအသိအကျွမ်း၊ မိခင်၊ ဇနီးသည်တို့ထံမှလည်း စိတ်ကူးအကြံဉာဏ် တောင်းခံ၍ အားထုတ်ကာ ၎င်း၏ "စာပေနှင့် အခြားမှတ်စုများ" ဆောင်းပါးတို့သည် လူကြိုက်များ၍ ရွှင်ပြဖွယ်ဖြစ်၏ ။{{sfn|Ellmann|1988|p=276}} အုပ်ချုပ်မှု၊ အလုပ်သွားပြန်ရမှု၊ ရုံးလုပ်ငန်းတို့ကြောင့် ကြာလာသောအခါ ငြီးငွေ့ခဲ့သည်။{{sfn|Clayworth|1997|p=91}} ၁၈၈၉ အောက်တိုဘာ၌ ဝိုင်းလ်ဒ်သည် စကားပြေအရေးအသားဆိုင်ရာတို့ကို ဖော်ပြလာပြီး ထိုမဂ္ဂဇင်းမှ ထွက်ခွာခဲ့သည်။{{sfn|Holland|Hart-Davis|2000|p=413}} [[File:Oscar Wilde (1854-1900) 1889, May 23. Picture by W. and D. Downey.jpg|thumb|upright|alt=A photograph of Oscar Wilde, dated to 23 May 1889.|၁၈၈၉ တွင်တွေ့မြင်ရပုံ]] === စိတ်ကူးယဉ် စာတိုပေတိုများ === ၁၈၈၈ ၌ "The Happy Prince and Other Tales" ကို ထုတ်ဝေခဲ့၍ ၁၈၉၁ တွင် "Lord Arthur Savile's Crime and Other Stories" နှင့် "A House of Pomegranates" တို့ကို ထုတ်ဝေခဲ့ပြန်သည်။{{sfn|Mason|1972|pp=360-362}} ၁၈၈၇ တွင် စတင်ရေးသားခဲ့သည့် စကားစမြည်ပြောဆိုခြင်းနှင့်ပတ်သက်သော ဝတ္ထုတို "The Portrait of Mr. W. H." ကို "Blackwood's Edinburgh Magazine" တွင် ၁၈၈၉ ၌ ဖော်ပြခဲ့သည်။{{sfn|Mason|1972|p=6}} === အက်ဆေးနှင့် ဒိုင်ယာလော့ဂ် {{anchor|Wilde's fictions}} === [[File:Oscar Wilde (Boston Public Library).jpg|thumb|upright|၁၈၈၀ နှစ်များက Sheet music အဖုံးပါ အော်စကာ ဝိုင်းလ်ဒ်]] ဝိုင်းလ်ဒ်သည် သတင်းပညာရပ်ကို ငြီးငွေ့ခဲ့ပြီးနောက် ၎င်း၏ ရသဆိုင်ရာ စိတ်ကူးများကို စကားပြေပုံစံ ဆောင်းပါးရှည်ကြီးများဖြင့် ပြည့်ပြည့်ဝဝ စတင်ဖော်ပြရန် အလှုပ်ရှုပ်နေခဲ့လေသည်။ ထိုဆောင်းပါးရှည်များကို ထိုခေတ်က အဓိက စာပေ-အသိဉာဏ်အသားပေး ဂျာနယ်များတွင် ဖော်ပြခံခဲ့ရသည်။ ၁၈၈၉ ဇန်နဝါရီ၌ ''The Decay of Lying: A Dialogue'' သည် The Nineteenth Century လစဉ်မဂ္ဂဇင်း၊ တောမတ်စ် ဂရစ်ဖစ်(သ်စ်) ဝိန်းရိုက်တ် (Thomas Griffiths Wainewright) နှင့်ပတ်သက်သော သရော်ထားသည့် အတ္ထုပ္ပတ္တိ "Pen, Pencil and Poison" သည် "The Fortnightly Review" မဂ္ဂဇင်းတွင် ပါဝင်လာခဲ့သည်။{{sfn|Mason|1972|p=71}} ရသပညာရပ်နှင့် စပ်လျဉ်း၍ ရေးသားထားသော စာလေးပုဒ်အနက် နှစ်ပုဒ်သည် ဒိုင်ယာလော့ဂ် (အပြန်အလှန်ပြောဆိုမှုပုံစံ) ဖြစ်သည်။ ဝိုင်းလ်ဒ်သည် စာပေပို့ချသူမှ စာရေးဆရာအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲလာခဲ့သော်လည်း နှုတ်မှုပညာကျွမ်းကျင်မှုကိုကား ထိန်းသိမ်းနိုင်ခဲ့လေသည်။ ဉာဏ်ရွှင်၍ အာဝဇ္ဇန်းကောင်းကာ အများကျအောင် ပုံတိုပတ်စများပြောရာတွင် အလွန်ကောင်းသည်။ စကားစုများ၊ ရယ်ရွှင်ဖွယ်မှတ်ချက်တိုများ၊ ဇဝနဉာဏ်ဆိုင်ရာများကို စုစည်း၍ ပို၍ရှည်လျားသော ပေါင်းစုလက်ရာများအဖြစ်လည်း စပ်ဆိုမှုများရှိခဲ့သည်။{{sfn|Raby|1997|p=98}} ဝိုင်းလ်ဒ်သည် အနုပညာတွင် စာရိတ္တ၊ ကိုယ်ကျင့်တရားတို့၏ အကျိုးကို စိုးရိမ်မှုရှိ၏ ။ ၎င်းယုံကြည်သည်မှာ အနုပညာ၏ အကောင်းဖက်ကို ဆွဲခေါ်တတ်သော၊ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်သော စွမ်းအားကိုယုံကြည်သည်။ ၎င်းက "အနုပညာသည် ကိုယ်ပိုင်မူဟန်ရှိသည်။ ကိုယ်ပိုင်မူဟန်သည် နှောက်ယှက်တတ်သော၊ တစ်စစီဆွဲဖဲ့တတ်သော အားတစ်ရပ်ရှိသည်။ အနုပညာရဲ့ ကြီးမားတဲ့တန်ဖိုးတွေက အဲဒီမှာပါ။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် အနုပညာ၏ ကြိုးပမ်းမှုသည် ပုံစံတို့၏ ငြီးငွေ့ဖွယ်ရာ၊ ဓလေ့ထုံးတမ်းတို့၏ ခိုင်းဖက်၊ အလေ့အကျင့်တို့၏ နိုင်လိုမင်းထက်ပြတတ်မှု၊ လူသားတို့ကို စက်အလား(တန်ဖိုး)ကျဆင်းစေမှု တို့ကို နှောက်ယှက်ရန်ဖြစ်သည်" ဟု ဆိုခဲ့သည်။<ref name="soulofman">Wilde, O. ''The Complete Works of Oscar Wilde'', Collins.</ref> === ''ဒေါရီယန်ဂရေး၏ ပန်းချီကား'' === [[File:Oscar Wilde and Arthur Conan Doyle green plaque (Westminster).jpg|thumb|upright|အော်စကာ ဝိုင်းလ်ဒ်နှင့် [[အာသာ ကိုနန် ဒွိုင်းလ်|ဆာ အာသာ ကိုနန် ဒွိုင်းလ်]]၊ Lippincott မဂ္ဂဇင်းထုတ်ဗတသူတို့ လန်ဒန်ရှိ Langham Hotel တွင် ညစာစားခဲ့ခြင်းကို အမှတ်တရရေးထိုးထားသော မော်ကွန်းစာ၊ ၁၈၈၉ ဩဂုတ်လ ၃၀ တွင်ဖြစ်ကာ ဝိုင်းလ်ဒ်ကို "ဒေါရီယန်ဂရေး၏ ပန်းချီကား ဝတ္ထု"ရေးစေရန် အကြောင်းဖန်လာခဲ့သည်။]] ''ဒေါရီယန်ဂရေး၏ ပန်းချီကား'' ဝတ္ထု၏ ပထမဆုံးမူကို ၁၈၉၀ ဇူလိုင်တွင် Lippincott လစဉ်မဂ္ဂဇင်း၌ ဦးဆောင်ဇာတ်လမ်းအဖြစ် ဖော်ပြခံရသည်။{{sfn|Mason|1972|p=105}} ''ဂရေး'' ဆိုသောသူ၏ ပန်းချီကားကိုဆွဲသော အမျိုးသားတစ်ဦးနှင့် ဇာတ်လမ်းမှာစတင်ထားသည်။ ဆင်စွယ်ရောင်၊ နှင်းဆီသွေးရောင် မျက်နှာကိုပိုင်ဆိုင်သော ဂရေးသည် ပန်းချီကားပြီးမြောက်သောအခါ ကြည့်၍ ပန်းချီကားကို ဖျက်ဆီးသည်။ ပန်းချီကားမှာ လှပနေဆဲဖြစ်သော်လည်း ၎င်း၏ ပြင်ပအလှတရားမှာ ဆုတ်ယုတ်သွားသည်ကို စိတ်ပျက်မိ၍ အမှုမဲ့အမှတ်မဲ့ သေမင်းနှင့် အလောင်းအစားလုပ်ခဲ့သည်။ အလောင်းအစားမှာ ၎င်းသည်သာ နုပျိုနေမည်၊ ပန်းချီကားသည် အိုမင်းရမည် ဟူ၍ ဖြစ်၏ ။ ဝိုင်းလ်ဒ်အဖို့ အလှတရားတစ်ခုတည်းကသာ အနုပညာ၏ အရာဖြစ်သည့်အလား အနုပညာပန်းတိုင်သည် ဘဝကို လမ်းညွှန်ပြသရန်ဖြစ်မည်ဟု ခံယူထားသည်။ ဂရေး၏ ပန်းချီကားသည် ၎င်း၏ ပျော်ရွှင်မှုပဓာနဝါဒ (hedonism) ကို အကောင်အထည်ဖျက်ဆီးခံရမှုမှ လွတ်မြောက်စေခွင့်ပြုသောကြောင့် အနုပညာတွင် ဝိုင်းလ်ဒ်မြင်သည့် အလှတရားကို နေ့စဉ်လောကနှင့် ခိုင်းနှိုင်းယှဉ်တွဲရန် ကြိုးပမ်းခဲ့ပေသည်။<ref name='Mendelsohn'>{{cite magazine |last1=Mendelsohn |first1=Daniel |author-link1=Daniel Mendelsohn |title=The Two Oscar Wildes |url=https://www.nybooks.com/articles/2002/10/10/the-two-oscar-wildes/ |access-date=1 April 2020 |magazine=[[New York Review of Books]] |date=10 October 2002 |volume=49 |number=15 |url-access=limited}}</ref> သုံးသပ်ဝေဖန်သူများက ဝတ္ထုကို ချက်ချင်းဆိုသလို ဝေဖန်ကြရာ ဝတ္ထုပါ စာရိတ္တပိုင်းဆုတ်ယုတ်မှု၊ လိင်တူသဘောကို သွယ်ဝိုက်ရည်ညွှန်းချက်များဖြစ်သည်။ ဥပမာ The Daily Chronicle က ဝတ္ထုကို "မသန့်စင်၊ အဆိပ်အတောက်ရှိ၊ ကိုယ်ကျင့်တရားနှင့် စိတ်ဓာတ်ပိုင်း ပုပ်သိုး၍ ဆိုးရွားသည့်အနံ့များနှင့်ထူ" ဟု ဝေဖန်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.newyorker.com/magazine/2011/08/08/deceptive-picture|title=Deceptive Picture: How Oscar Wilde painted over "Dorian Gray"|last=Ross|first=Alex|author-link=Alex Ross (music critic)|date=1 August 2011|work=[[The New Yorker]]|access-date=3 August 2011}}</ref> ဝိုင်းလ်ဒ်ကလည်း အင်တိုက်အားတိုက် တုံ့ပြန်ခဲ့ရာ၌ ''Scots Observer'' ၏ အယ်ဒီတာသို့ ရေးသောစာတွင် ၎င်းသည် အနုပညာ၏ ရသနှင့် ကျင့်ဝတ်တို့အပေါ် ၎င်း၏ရပ်တည်ချက်ကို ရှင်းလင်းပြောဆိုရာ "အနုပညာလက်ရာတစ်ခုဟာ ကြွယ်ဝ၊ ခိုင်မာအားကောင်း၊ ပြီးပြည့်စုံတယ်ဆိုရင် အနုပညာဗီဇပါတဲ့သူတွေဟာ အနုပညာရဲ့ အလှတရားကို မြင်ကြလိမ့်မယ်။ ကျင့်ဝတ်အားကောင်းတဲ့သူတွေဟာ အနုပညာရဲ့ ကိုယ်ကျင့်တရားသင်ခန်းစာတွေကို မြင်ကြလိမ့်မယ်" ဟူ၍ဖြစ်သည်။{{sfn|Holland|Hart-Davis|2000|pp=433, 435, 438, 441, 446}} ၁၈၉၁ တွင် စာအုပ်ထုတ်ရန် ဝတ္ထုကို ကျယ်ပြန့်စွာ ပြုပြင်မွမ်းမံ၍ အခန်း (၆) ခန်း ထပ်မံထည့်သွင်းခဲ့သည်။ <ref>{{cite book | title = The Picture of Dorian Gray|chapter-url=http://www.gutenberg.org/files/174/174-h/174-h.htm | publisher = From Project Gutenberg transcription|chapter=Preface|date=October 1994 }}</ref>{{sfn|Mason|1972|p=341}} ဝိုင်းလ်ဒ်က ဇာတ်လမ်းအသွားအလာသည် "စာပေသမိုင်းကဲ့သို့ ကြာညောင်းသည့် စိတ်ကူးအယူအဆဖြစ်သည်၊ သို့သော် ကျွန်ုပ်က ပုံစံသစ်ဖြင့် ရေးထားခြင်းဖြစ်သည်" ဟု ခိုင်ခိုင်မာမာ ဆိုခဲ့လေသည်။{{sfn|Holland|Hart-Davis|2000|p=435}} ခေတ်သစ်ဝေဖန်သူ ရော်ဘင် မကီး (Robin McKie) က "ဝတ္ထုသည် နည်းစနစ်ပိုင်းအရ သာမန်မျှသာဖြစ်၏ ။ ဇာတ်လမ်းသွား၏ ဟိတ်ဟန်သည်ကား အောင်မြင်မှုကို အာမခံပေးထားသည်။ သို့ရာ၌ ထွင်ထားသည့်ပုံစံသည် မည်သည့်အခါကမျှ အပြည့်အဝ တွန်းပို့နိုင်ခဲ့ခြင်းမရှိပေ။" ဟု ယူဆခဲ့သည်။<ref>McKie, Robin (25 January 2009). [https://www.theguardian.com/books/2009/jan/25/classics-picture-dorian-gray-wilde "Classics Corner: The Picture of Dorian Gray"]. ''[[The Guardian]]'' (London).</ref> တစ်ဖက်တွင် ဂါးဒီယန်းမဂ္ဂဇင်း/သတင်းစာ၏ ရောဘာ့တ် မကရမ် (Robert McCrum) က အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် ရေးသားထားသော အကောင်းဆုံး ဝတ္ထု (၁၀၀) ၌ စာရင်းသွင်းခဲ့ပြီး "စိတ်အာရုံကို ဖမ်းစားနိုင်သည်၊ ဝိတိုရိယခေတ်နှောင်း ဂေါ့သစ်ဟန်ဖြင့် လိင်တူသဘော အနည်းငယ်ပါသည်။" ဟု သုံးသပ်ချက်ပေးခဲ့လေသည်။<ref name="guardian">{{cite news | last = McCrum | first = Robert | title =The 100 best novels: No 27 – The Picture of Dorian Gray by Oscar Wilde (1891) | work =[[The Guardian]]| date = 24 March 2014 | url = https://www.theguardian.com/books/2014/mar/24/100-best-novels-picture-dorian-gray-oscar-wilde | access-date = 11 August 2018}}</ref> == ပြဇာတ်လောက: ၁၈၉၂–၁၈၉၅ == === ''ဆာလိုမီ'' === [[File:John and Salome - Aubrey Beardsley (137274564).jpg|thumb|upright|ဆာလိုမီပြဇာတ်စာအုပ် ၁၉၈၃ ထုတ်ဝေမူ၊ ဂျိုကားန်နှင့် ဆာလိုမီ၊ အောဘလီ ဘိယာ့ဒ်ဇ်လီ၏ လက်ရာ]] ၁၈၉၁ သန်းခေါင်စာရင်း၌ မှတ်တမ်းတင်ထားသည်မှာ ဝိုင်းလ်ဒ်၏ နေအိမ်သည် တိုက်လမ်း (၁၆) ဖြစ်ကာ<ref>{{cite web |url=http://yourarchives.nationalarchives.gov.uk/index.php?title=Wilde%2C_Oscar_O%27Flahertie_Wills_%281856-1900%29%2C_author |title=Registrar General Records |work=Wilde, Oscar O'Flahertie Wills (1856–1900), author |publisher=[[National Archives]] |access-date=12 March 2010 |archive-date=2 October 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091002221346/http://yourarchives.nationalarchives.gov.uk/index.php?title=Wilde%2C_Oscar_O%27Flahertie_Wills_%281856-1900%29%2C_author }}</ref> ယင်း၌ ဇနီး၊ သားနှစ်ဦးနှင့် အတူနေထိုင်သည်။ ၁၈၉၁ တွင် ပဲရစ်သို့ သွားရောက်ခဲ့သည်။ ၎င်း၏ ၁၈၈၀ နှစ်များက ရေးခဲ့သောပြဇာတ် "Vera; or, The Nihilists" နှင့် "The Duchess of Padua" တို့သည် အောင်မြင်မှု အများအပြားမရခဲ့ပေ။ စကားပြေအရေးအသားကို သဘောတွေ့ပြီးနောက် ပြဇာတ်နယ်ကို ဆက်လက်သဘောခွေ့လာခဲ့ရာ သမ္မာကျမ်းလာ "ဆာလိုမီ"ပြဇာတ်ကို လျင်မြန်သွက်လက်စွာ ပြင်သစ်ဘာသာဖြင့် ရေးသားခဲ့သည်။{{sfn|Ellmann|1988|p=323}} လန်ဒန်သို့ ပြန်ရောက်ခဲ့သော်လည်း ပြဇာတ်မှာ သမ္မကျမ်းလာဖြစ်သောကြောင့် အငြင်းခံရခဲ့သည်။ {{sfn|Mason|1972|p=371}} သို့သော် ၁၈၉၃ ၌ ပဲရစ်နှင့် လန်ဒန်တို့တွင် ပြဇာတ်စာအုပ်ကို ဖြန့်ချိခဲ့ပြီး ပဲရစ်၌ ဖျော်ဖြေမှုကို ဝိုင်းလ်ဒ် ထောင်ကျနေစဉ်အချိန် ၁၈၉၆ မှသာ တင်ဆက်ဖျော်ဖြေနိုင်ခဲ့သည်။{{sfn|Mason|1972|p=369}} === လူမှုဇာတ်မြူး === [[File:Windermere Lake District from hill.JPG|thumb|right|upright=1.1|အင်္ဂလန်မြောက်ပိုင်းရှိ ဝင်ဒါမီယာကန်တွင် ၁၈၉၁ ၌ "Lady Windermere's Fan" ပြဇာတ်ကို စတင်ရေးသားခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=An introduction to Lady Windermere's Fan |url=https://www.bl.uk/romantics-and-victorians/articles/an-introduction-to-lady-windermeres-fan |access-date=23 August 2020 |agency=British Library}}</ref>]] ဝိုင်းလ်ဒ်သည် ဝိတိုရိယခေတ် လူမှုအသိုင်းအဝိုင်းကို ၎င်း၏ အဝတ်အစား၊ စကားပြောချက်များဖြင့် ကလိခဲ့၊ ဆွခဲ့ပြီးဖြစ်၍ "ဒေါရီယန်ဂရေး၏ ပန်းချီကား" ဝတ္ထုဖြင့် ကျယ်လောင်စွာ ပွင့်အံခဲ့သည်။ ''Lady Windermere's Fan'' ကို ပထမဆုံးအနေဖြင့် ၁၈၉၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀ တွင် စိန့်ဂျိမ်းဇ် ဇာတ်ရုံ၌ တင်ဆက်ခဲ့ကြသည်။{{sfn|Ellmann|1988|p=344}} ပြဇာတ်သည် လူကြိုက်များလာ၍ လအတော်ကြာ နိုင်ငံအနှံ့ ဖျော်ဖြေခဲ့ကြသည်။ သို့သော် ရှေးရိုးစွဲ ဝေဖန်သူများက အကြီးအကျယ် ရှုတ်ချခဲ့ကြလေ၏ ။{{sfn|Ellmann|1988|p=347}} ထို့နောက် ပထမဆုံး ဝိုင်းလ်ဒ်၏ ပေါက်မြောက်ခဲ့သော ပြဇာတ်မှာ ၁၈၉၃ ထွက် ''A Woman of No Importance'' ဖြစ်သည်။{{sfn|Ellmann|1988|p=360}} နောက်ထပ် ပြဇာတ်နှစ်ပုဒ်ရေးရန် တာဝန်ပေးခံရပြီး ၁၈၉၄ တွင် ''An Ideal Husband'' ကိုရေးသားကာ ၁၉၈၅ ဇန်နဝါရီတွင် တင်ဆက်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite book | last = Wilde | first = Oscar | title = An ideal husband. Act III: London: typescript with extensive autograph revisions, 1894|oclc=270589204}}</ref>{{sfn|Ellmann|1988|p=404}} === ကွီးန်ဇ်ဘယ်ရီ မိသားစု === [[File:Wilde Douglas British Library B20147-85.jpg|thumb|upright|၁၉၈၃ တွင် ဝိုင်းလ်ဒ်နှင့် အဲလ်ဖရဒ်တို့၏ ပုံ]] ၁၈၉၁ နှစ်လယ်တွင် လိုင်ယန်နယ် ဂျွန်ဆန်က ဝိုင်းလ်ဒ်ကို အဲလ်ဖရဒ် ဒါ့ဂ်လာ့စ်နှင့် မိတ်ဆက်ပေးခဲ့သည်။ အဲလ်ဖရဒ်သည် ဂျွန်ဆန်၏ ဝမ်းကွဲညီအကို တော်စပ်၍ ယင်းအချိန်က အောက်စဖို့ဒ်ကျောင်းသားတစ်ဦးဖြစ်သည်။<ref>{{Cite book|title=Oscar Wilde and classical antiquity|isbn=978-0-19-878926-0|edition= First|location=Oxford|oclc=986815031|last1 = Riley|first1 = Kathleen|last2 = Blanshard|first2 = Alastair|last3 = Manny|first3 = Iarla|year = 2018}}</ref> ရင်းနှီးသူများက ဘော့ဇီ (Bosie) ဟုခေါ်ကြသော အဲလ်ဖရဒ်သည် ငယ်ရွယ်ချောမော၍ ပျက်စီးနေသူဖြစ်သည်။ ၁၈၉၃ တွင် နှစ်ဦးသား ရင်းနှီးသော ပွင့်လင်းသော ဆက်ဆံရေးများ ဖြစ်ထွန်းလာခဲ့၍ အတူတကွ နေထိုင်ပေါင်းသင်းခဲ့ကြလေသည်။ အဲလ်ဖရဒ်သည် မကြာမီ ဝိုင်းလ်ဒ်အား အမျိုးသားပြည့်တန်ဆာများ၏ လျှို့ဝှက်နေရာများကို မိတ်ဆက်ပေးခဲ့၍ ထိုတွေ့ဆုံရာနေရာများသည် ဝိုင်းလ်ဒ် သွားလာ ပျော်ပါးလိုက်စားသည့် နေရာများဖြစ်ခဲ့ကြသည်။ မကြာမီ ဝိုင်းလ်ဒ်၏ အများရှေ့သွားလာလှုပ်ရှားမှုဘဝနှင့် သီးသန့်လျှို့ဝှက်ဘဝတို့သည် သိသိသာသာ ကွဲပြားလာခဲ့လေသည်။{{sfn|Holland|Hart-Davis|2000|p={{pn|date=May 2021}}}} အဲလ်ဖရဒ်၏ ဖခင်သည် ကွီးန်ဇ်ဘယ်ရီမှူးမတ် (Marquess of Queensberry) ဖြစ်၍ သားဖြစ်သူနှင့် ဆက်ဆံရေးသည် လုံးဝမကောင်းပေ။ ဝိုင်းလ်ဒ်နှင့် အဲလ်ဖရဒ်တို့၏ ဆက်ဆံရေးကို ထိပ်တိုက်ရင်ဆိုင်တွေ့ခြင်း အကြိမ် အနည်းငယ်ရှိခဲ့၏ ။ ဝိုင်းလ်ဒ်က နှစ်သိမ့်စေနိုင်ခဲ့သည်။ သို့ရာတွင် ၁၈၉၄ ဇွန်၌ ဖခင်ဖြစ်သူက ဝိုင်းလ်ဒ်နေထိုင်ရာအိမ်ရောက်လာခဲ့ပြီး ရန်တွေ့၍ ပယ်ပယ်နယ်နယ်ပြောဆိုခဲ့သည်။ ဝိုင်းလ်ဒ်ကလည်း ငြိမ်မခံ၊ ပြန်လည်ပြောဆိုခဲ့သည်။{{sfn|Ellmann|1988|p=421}} တည်ငြိမ်ရန်ကြိုးစားခဲ့သော်လည်း ဝိုင်းလ်ဒ် ထင်မြင်မိသည်မှာ ကြမ်းတမ်းခက်ထန်သော မိသားစုအတွင်းရေးပြဿနာထဲ၌ ၎င်းမိ၍နေသည်ဟုဖြစ်သည်။ ကွီးန်ဇ်ဘယ်ရီ၏ ဆဲရေးတိုင်းထွာမှုများကို သည်းညည်းမခံချင်ခဲ့သော်လည်း ၎င်း၏ လျှို့ဝှက်ဇာတ်လမ်းများ အပြင်သို့ပြန့်နှံ့သွားလျှင် ၎င်းအတွက် ကံဆိုးမိုးမှောင်ကြလိမ့်မည်ဖြစ်သည်။ === ''လေးနက်မှု၏ အရေးပါခြင်း''ပြဇာတ် === ဝိုင်းလ်ဒ်၏ နောက်ဆုံးပြဇာတ်လက်ရာမှာ ''လေးနက်မှု၏ အရေးပါခြင်း'' (The Importance of Being Earnest) ဖြစ်၍ အစောပိုင်းဟာသဇာတ်မြူးများထက် သွက်လက်ပေါ့ပါးသောဟန်ဖြင့် ရေးဖွဲ့ထားကာ ၁၈၉၄ တွင် ဝိုင်းလ်ဒ်၏ အနုပညာရင့်ကျက်မှုများနှင့်အတူ ခပ်သုတ်သုတ် ရေးဖွဲ့ခဲ့သည့် လက်ရာဖြစ်ခြင်းအပြင် ယခုအခါ၌ ဤပြဇာတ်သည် ဝိုင်းလ်ဒ်၏ အပြောင်မြောက်ဆုံးလက်ရာဟု သတ်မှတ်ယူဆကြသည်။{{sfn|Ellmann|1988|p=398}} ၁၈၉၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၄ တွင် လန်ဒန်၊ စိန့် ဂျိမ်းဇ်ဇာတ်ရုံ၌ တင်ဆက်အသုံးတော်ခံခဲ့ကြသည်။ စာရေးသူ၊ ထုတ်လုပ်သူများက စာကြောင်း၊ ဇာတ်ခန်း၊ ဇာတ်ကွက် တစ်ခုချင်းစီကို ပြင်ဆင်၊ သုံးသပ်၊ စိစစ်တည်းဖြတ်ကြပြီးမှသာ ဖျော်ဖြေခဲ့ကြသည်။ ဝိတိုရိယခေတ်နှောင်း လူမှုအဖွဲ့အစည်းကို ကိုယ်စားပြုသည့်ဇာတ်ဖြစ်စေရန် ဂရုထားလုပ်ကိုင်ခဲ့ကြ၍ ထိုခေတ်က လူမှုအသိုင်းအဝိုင်းကို သရော်သောဇာတ်ဖြစ်လေသည်။{{sfn|Raby|1997|p=161}} ဤပြဇာတ်ကို ဝိုင်းလ်ဒ်၏ အကောင်းဆုံးလက်ရာအဖြစ် ချက်ချင်းလက်ငင်း လက်ခံအသိအမှတ်ပြုကြသည်မှာ အချိုပေါ် သကာလောင်းသကဲ့သို့ပင် ခိုင်မာသောအနုပညာဂုဏ်ဒြပ်ထဲသို့ အောင်မြင်မှုထည့်ပေးလိုက်ခြင်းဖြစ်သည်။<ref name=wheatcroft>{{cite magazine |author-link=Geoffrey Wheatcroft |last=Wheatcroft |first=G. |title=Not Green, Not Red, Not Pink |url=https://www.theatlantic.com/past/docs/issues/2003/05/wheatcroft.htm |magazine=The Atlantic Monthly |date=May 2003}}</ref> ပေါလ်မောလ်သတင်းစာနှင့် တွေ့ဆုံမေးမြန်းခန်းတစ်ခုတွင် [[အိပ်ချ် ဂျီ ဝဲလ်|အိပ်ချ်. ဂျီ. ဝဲလ်ဇ်]] (H. G. Wells) က "ပြဇာတ်စဉ်လာများကို ကိုင်တွယ်ထားပြီး ပို၍ဟာသမြောက်ကာ ဤသည်ကို တွေးကြည့်ရန်ပင်ခက်ပါသည်။ မစ္စတာ ဝိုင်းလ်ဒ်သည် ပြဇာတ်ဆရာကြီး ဂီလ်ဘာ့မူဟန်ဖြင့် ဟာသကို တန်ဆာဆင်၊ သူ့ကိုယ်ပိုင် ဇဝနဉာဏ်ရဲ့ မြောက်မြားလှသည့် ဘော်ကြယ်ဆီးကွင်းများပါ ထည့်သွင်းထားသည်" ဟု ဤပြဇာတ်နှင့်ပတ်သက်၍ သုံးသပ်သည်။{{sfn|Beckson|2003|p=213}} ဤပြဇာတ်သည် ဝိုင်းလ်ဒ်၏ လူကြိုက်အများဆုံးပြဇာတ်အဖြစ် ယနေ့ထိတိုင် ဆက်လက်တည်ရှိဆဲဖြစ်သည်။{{sfn|Raby|1997|p=165}} ၎င်း၏ အောင်မြင်မှုများကို ပုံရိပ်ထင်ဟပ်စေခဲ့သည်မှာ တစ်စတစ်စ မြင့်တက်လာသော ကွီးန်ဇ်ဘယ်ရီနှင့် ရန်စဖြစ်လေသည်။ == တရားရင်ဆိုင်ခြင်း == [[File:Somdomite.jpg|thumb|alt=A rectangular calling card printed with "Marquess of Queensberry" in copperplate script.|ကွီးန်ဇ်ဘယ်ရီအမတ်၏ လိပ်မူစာ၊ စာတွင် လက်ရေးဖြင့် "ဓမ္မတာနှင့်ဆန့်ကျင်သော ကာမဆက်ဆံမှုပြုသော အော်စကာ ဝိုင်းလ်ဒ်အတွက်" ဟူ၍ ရေးသားထားကာ ဝိုင်းလ်ဒ်၏ အသရေဖျက်မှုစွဲချက်အတွက် သက်သေခံ A အဖြစ်တင်ပြထားသည်။]] ၁၈၉၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၈ တွင် အမတ်ကြီးက ဝိုင်းလ်ဒ်ဆီသို့ လိပ်မူ၍ စာတစ်စောင်ပေးပို့ခဲ့ရာ ထိုစာ၌ "ဓမ္မတာနှင့်ဆန့်ကျင်သော ကာမဆက်ဆံမှုပြုသော အော်စကာ ဝိုင်းလ်ဒ်အတွက်" ဟူ၍ လက်ရေးဖြင့် ရေးမှတ်ထားသည်။{{sfn|Holland|2004|p=300}}{{NoteTag|Queensberry's handwriting was almost indecipherable: The hall porter initially read "ponce and sodomite", but Queensberry himself claimed that he'd written "posing 'as' a sodomite", an easier accusation to defend in court. [[Merlin Holland]] concludes that "what Queensberry almost certainly wrote was "posing {{sic|som|domite}}".{{sfn|Holland|2004|p=300}}}} သားဖြစ်သူ ဒါ့ဂ်လာ့စ်က အားပေးအားမြှောက်ပြု၍ မိတ်ဆွေများ၏ အကြံဉာဏ်ကို ဆန့်ကျင်ပြီး အမတ်ကြီးကို ၎င်းအားအသရေဖျက်မှုဖြင့် စွဲချက်တင်ခဲ့သည်။ ကွီးန်ဇ်ဘယ်ရီသည် အသရေဖျက်မှုဖြင့် အဖမ်းဆီးခံရ၍ နှစ်နှစ်အထိ ထောင်ကျစေနိုင်သည့် ပြစ်မှုဖြစ်သည်။ ၁၈၄၃ အသရေဖျက်မှုဆိုင်ရာ အက်ဥပဒေအရ အမတ်ကြီးသည် စွဲချက်ကို ရှောင်ရှားရန် ၎င်း၏ ဝိုင်းလ်ဒ်အပေါ် စွပ်စွဲချက်အား အမှန်ဖြစ်ကြောင်း သက်သေပြရန် လိုအပ်သည့်အပြင် ထိုသို့စွပ်စွဲမှုသည် အများပြည်သူအကျိုးအတွက်ဖြစ်ရမည်ဟူသော အချက်ပါပြသနိုင်ရမည်။<ref name="Moran2002">{{cite book|last=Moran|first=Leslie|title=The Homosexual(ity) of law|url=https://books.google.com/books?id=9TSIAgAAQBAJ&pg=PA47|year=2002|publisher=Routledge|isbn=978-1-134-89645-5|page=47}}</ref> အမတ်ကြီး၏ ရှေ့နေများက ဝိုင်းလ်ဒ်၏ လိင်တူဆက်ဆံခြင်းအချက်ကို ရှာဖွေရန် စုံထောက်များငှားရမ်းခဲ့သည်။<ref name="Frankel2017">{{cite book|last=Frankel|first=Nicholas|title=Oscar Wilde: The Unrepentant Years|url=https://books.google.com/books?id=d4M4DwAAQBAJ&pg=PA34|year=2017|publisher=Harvard University Press|isbn=978-0-674-98202-4|page=34}}</ref> ဝိုင်းလ်ဒ်၏ မိတ်ဆွေများက ထိုရှေ့နေများသည် ဤကိစ္စကို သက်သေရရန် လုပ်ဆောင်နေသည်ဖြစ်ပြီး ပြင်သစ်သို့ တိမ်းရှောင်ရန် အကြံပေးခဲ့ကြသည်။{{sfn|Belford|2000|p=251}} တရားခွင်သည် အများပြည်သူ အလွန်စိတ်ဝင်စားသည့် အနေအထားဖြစ်ခဲ့ကာ ဝိုင်းလ်ဒ်၏ တေလာ၊ ဒါ့ဂ်လာ့စ်တို့နှင့် လိင်ကိစ္စများသည် စာနယ်ဇင်းများ၌ စတင်ပါလာခဲ့လေသည်။ စုံထောက်အဖွဲ့က ရှေ့နေများကို ထိုလျှို့ဝှက်နေရာများအား ညွှန်ပြပေးခဲ့ကြသည်။ ဝိုင်းလ်ဒ်၏ ထိုနေရာများက သူများနှင့် ပတ်သက်မှုများကို မှတ်တမ်းတင်နိုင်ခဲ့ကြကာ ပါဝင်ပတ်သတ်သူများကို တွေ့ဆုံမေးမြန်းခဲ့ကြပြီး ကြံရာပါအချို့ကို အတင်းအကျပ်သက်သေထွက်ရန်စေခိုင်းခဲ့ကြလေသည်။{{sfn|Ellmann|1988|p=415}} တရားခွင်ကို ၁၈၉၅ ဧပြီ ၃ တွင် စတင်စစ်ဆေးခဲ့သည်။ နှစ်ဖက်စလုံးမှ သက်သေများတင်သွင်းကြ၍ ခုခံကြသည်။ နောက်ဆုံး အမတ်ကြီးဘက်က လူသက်သေများ၏ ထွက်ဆိုမှုများကို စစ်ဆေးပြီးသောအခါ ရှေ့နေများ၏ အကြံပြုချက်အတိုင်း ဝိုင်းလ်ဒ်က အမှုကို ရုပ်သိမ်းခဲ့သည်။ အမတ်ကြီးတွင် အပြစ်မရှိကြောင်းနှင့် ဝိုင်းလ်ဒ်သည် ဓမ္မတာဆန့်ကျင်သည့် လိင်ဆက်ဆံခြင်းရှိကြောင်း ဆုံးဖြတ်ခဲ့ကြလေသည်။{{sfn|Foldy|1997|p=19}} ၁၈၄၃ အသရေဖျက်မှုဆိုင်ရာ အက်ဥပဒေအရ အမတ်ကြီးက တရားရင်ဆိုင်ခုခံသည့် ကုန်ကျစရိတ် ရရှိရန်ဖြစ်ပြီး ဝိုင်းလ်ဒ်ကို ဒေဝါလီခံသွားစေခဲ့သည်။{{sfn|Foldy|1997|p=150}} တရားရုံးမှ ထွက်ခွာလာပြီးနောက် ထိုသို့ လိင်ဆက်ဆံခြင်း၊ မဖွယ်မရာပြုခြင်း စွဲချက်များအတွက် ဖမ်းမိန့်ထုတ်ခံရသည်။<ref>{{Cite news |url=https://www.britishnewspaperarchive.co.uk/viewer/bl/0000378/18950406/022/0005 |url-access=subscription |title=The Arrest of Oscar Wilde at the Cadogan Hotel |date=6 April 1895 |newspaper=[[Hartlepool Mail]]}} Via {{cite web |date=5 April 2013 |url=https://blog.britishnewspaperarchive.co.uk/2013/04/05/the-arrest-of-oscar-wilde-at-the-cadogan-hotel-6-april-1895/ |title=The Arrest of Oscar Wilde at the Cadogan Hotel – 6 April 1895 |website=[[British Newspaper Archive]]}}</ref> ၁၈၉၆ ဧပြီ ၆ တွင် အဖမ်းခံခဲ့ရသည်။ ၁၈၉၅ ဧပြီ ၂၆ တွင် ထိုအမှုကို စတင်စစ်ဆေးသည်။ ဝိုင်းလ်ဒ်က အပြစ်မရှိကြောင်း တောင်းပန်သည်။ [[File:oscarwildetrial.jpg|thumb|right|upright|alt=A cartoon drawing of Wilde in a crowded courtroom|သတင်းစာတစ်စောင်မှ ဖော်ပြထားသော "တရားခွင်ထဲက ဝိုင်းလ်ဒ်"၊ ၁၈၉၅ မေ ၄]] တရားခွင်သည် တရားသူကြီးများအတွက် နောက်ဆုံး ဆုံးဖြတ်ချက်မချနိုင်မှုဖြင့် အဆုံးသတ်ခဲ့သည်။ ဝိုင်းလ်ဒ်၏ အတိုင်ပင်ခံ ဆာ အဒ်ဝါ့ဒ် ကလာ့ခ် (Sir Edward Clarke) က တရားသူကြီးကို ဝိုင်းလ်ဒ်နှင့် ၎င်းမိတ်ဆွေများအား အာမခံပေးရန် လုပ်ဆောင်နိုင်ခဲ့သည်။<ref name=oldbailey>{{Old Bailey|defendant=Oscar Fingal O'Fflahartie Wills Wilde, Alfred Waterhouse Somerset Taylor|trialdate=22 April 1895|id= t18950520-425|accessdate=22 April 2010}}</ref> ဤသို့ဖြင့် အာမခံရ၍ လွတ်လာခဲ့သည်။ နောက်ဆုံးတရားရင်ဆိုင်မှုသည် ၁၈၉၅ မေ ၂၅ ၌ဖြစ်ပြီး ဝိုင်းလ်ဒ်နှင့် အဲလ်ဖရဒ်တေလာတို့အား မဖွယ်မရာပြုမူမှုဖြင့် အလုပ်ကြမ်းနှင့် ထောင်ဒဏ်နှစ်နှစ်ကျခံစေခဲ့သည်။<ref name="oldbailey" /> == ထောင်ကျခြင်း == {{quote box|ပထမဆုံး ထောင်ထဲရောက်တော့ လူအချို့က ကျွန်တော်ဘယ်သူဘယ်ဝါဆိုတာကို မေ့လိုက်ဖို့ ပြောကြတယ်။ တော်တော်ကိုဆိုးတဲ့ အကြံပဲ။ ကိုယ့်ဘာသာကို ဘာလဲဆိုတာကို နားလည်ပြီးမှပဲ သက်တောင့်သက်သာ ရှိလာတော့တယ်။ လွတ်လာရင် ထောင်ကျခဲ့ဖူးတယ်ဆိုတာကို မေ့ပစ်ဖို့လည်း အများသူငါက အကြံပေးကြတယ်ဗျ။ အဲဒါက ထူးမခြားနားဆိုတာလည်း သိပါတယ်။ ကျွန်တော့်ကို သည်းခံလို့မရနိုင်လောက်တဲ့ ဂုဏ်သိက္ခာကျခြင်းဆိုတာကြီးက အစဉ်တစိုက် လိုက်ပါငြိကပ်နေတော့မယ်ဆိုတဲ့ အဓိပ္ပာယ်ပဲပေါ့။ အခြားသူများလိုပဲ ကျွန်တော့်အပေါ်မှာ အနက်အဓိပ္ပာယ်သက်ရောက်နေတဲ့ အရာတွေ... နေနဲ့လတို့ရဲ့ အလှတရား၊ ရာသီကာလတို့ရဲ့ ခမ်းနားတဲ့မြင်ကွင်းတွေ၊ နံနက်ဆည်းဆာရဲ့ ဂီတသံ၊ ကြီးကျယ်တဲ့ညများစွာရဲ့ တိတ်ဆိတ်မှုတွေ၊ သစ်ရွက်ခက်ကြားက ကျလာတဲ့မိုးပြောက်၊ မြက်ပင်များပေါ်မှာ တရိရိနဲ့တွယ်ကပ်နေတဲ့ နှင်းမြူစက်တွေ၊ ငွေရောင်ဇာပဝါလိုဖြစ်စေ .... ဒါတွေအားလုံးက ကျွန်တော်အတွက် အမည်းစက်တွေ ဖြစ်လာမလား၊ ပြီးတော့ အဲ့ဒါတွေရဲ့ ပြန်လည်ကုစားခြင်းစွမ်းအားတွေ ဆုံးရှုံးပျောက်ကွယ်သွားမှာလား၊ တစ်ဦးနဲ့တစ်ဦး ချိတ်ဆက်ဆက်သွယ် နားလည်နိုင်စွမ်းရှိတဲ့ စွမ်းအားတွေရော ... ပျောက်သွားမှာလား။ တစ်ယောက်ရဲ့ အဖြစ်အပျက်တွေကို နောင်တရပူပန်တာဟာ အဲဒီတစ်ယောက်ရဲ့ တိုးတက်မှုဖွံ့ဖြိုးမှုတွေကို ဖမ်းဆီးချုပ်နှောင်လိုက်တာပဲဗျာ။ တစ်ယောက်ရဲ့ အဖြစ်အပျက်များကို ငြင်းဆန်တာဟာ အဲဒီတစ်ယောက်ရဲ့ ဘဝနှုတ်ခမ်းတွေထဲကို မုသားထိုးသွင်းလိုက်တာပါပဲ။ အဇ္ဈတ္တနှလုံးသား (အတ္တ)ကို ငြင်းဆိုမှုထက် မလျော့ပါဗျာ။|source=''De Profundis''|align=right|width=40%}} ဝိုင်းလ်ဒ်သည် ၁၈၉၅ မေ ၁၅ မှ ၁၈၉၇ မေ ၁၈ အထိ အကျဉ်းကျခဲ့သည်။ ပထမ၌ လန်ဒန်ရှိ နယူးဂိတ်အကျဉ်းထောင်တွင်ဖြစ်ပြီး ထို့နောက် ပန်တန်ဗစ်လ်အကျဉ်းထောင် (Pentonville) တွင် အလုပ်ကြမ်းပါ တွဲဖက်ပါဝင်လာသည်။ နာရီများစွာကြာ စက်ပေါ်၌ လမ်းလျှောက်ရခြင်း၊ သင်္ဘောသုံး ကြိုးထုံးကြီးများကို ကောက်ယူရခြင်းများအပြင်{{sfn|Ellmann|1988|p=769}} သမ္မာကျမ်းစာကဲ့သို့ ဘာသာရေးစာအနည်းငယ် ဖတ်ရန်လည်း ထောင်က ခွင့်ပြုပေးထားသည်။{{sfn|Ellmann|1988|p=777}} လအနည်းငယ်ကြာသောအခါ ဝေါန်ဒ်စဝါ့သ် (Wandsworth) အကျဉ်းထောင်သို့ ရွှေ့ပြောင်းရသည်။ အလုပ်ကြမ်းနှင့် ထောင်တွင်းအနေအထားမှာ ဆိုးရွားသဖြင့် ကျန်းမာရေးထိခိုက်ခဲ့သည်။{{sfn|Ellmann|1988|p=474}} နိုဝင်ဘာ၌ ဝတ်ပြုဆုတောင်းနေစဉ် အဖျား၊ ဆာလောင်ခြင်းတို့ကြောင့် လဲကျသွား၍ နားစည်ပေါက်သွားခဲ့ရာ ထိုဒဏ်ရာသည် ၎င်းကို နောက်ပိုင်း၌ သေစေခဲ့သည့် ဒဏ်ရာအနာတရာလည်း ဖြစ်၏ ။{{sfn|Ellmann|1988|p=465}}<ref>{{cite book|last=Medina|first=John J.|title=The Clock of Ages: Why We Age, How We Age, Winding Back the Clock|year=1997|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-59456-1|page=250|url=https://books.google.com/books?id=1yItZukgsmEC&q=%22he+fell+head+first+and+damaged+his+ear%22&pg=PA250}}</ref> ဆေးရုံတွင် နှစ်လကြာ နေထိုင်ခဲ့ရလေသည်။{{sfn|Holland|Hart-Davis|2000|p=735}}{{sfn|Ellmann|1988|p=465}} လစ်ဘရယ်ပါလီမန်အမတ်ဖြစ်သူ ရစ်ချဒ် ဘီ. ဟောလ်ဒိန်း (Richard B. Haldane) က ဝိုင်းလ်ဒ်ထံသို့ ရောက်ရှိလာခဲ့ပြီး ရက်ဒင်း (Reading) အကျဉ်းထောင်သို့ နိုဝင်ဘာ ၂၃ ၌ ရွှေ့ပြောင်းစေခဲ့သည်။{{sfn|Ellmann|1988|p=456}} ရွှေ့ပြောင်းမှုသည် ဝိုင်းလ်ဒ်အတွက် မသက်သာလှပေ။ မီးရထားစင်္ကြံ၌ လူအုပ်ကြီးက လှောင်ပြောင်ကြကာ တတွေးများဖြင့် ထွေးကြသည်။{{sfn|Ellmann|1988|p=465}} ကျန်သည့် ထောင်သက်တမ်းကို ဤအကျဉ်းထောင်တွင်သာ ကုန်ဆုံးခဲ့ပေသည်။ [[File:Oscar Wilde Prison Cell Reading 2016.jpg|thumb|upright|right|ရက်ဒင်းထောင်မှ ဝိုင်းလ်ဒ်နေခဲ့ရသော အခန်း၊ ယနေ့ခေတ်ပုံစံ]] ပထမပိုင်းတွင် စာရွက်နှင့် ဘောပင်ကို ဝိုင်းလ်ဒ်အား သုံးစွဲခွင့်မပြုသော်လည်း ဟောလ်ဒိန်းက ဝိုင်းလ်ဒ်အား စာအုပ်၊ စာရေးကိရိယာများ အသုံးပြုခွင့် ဖြစ်မြောက်စေရန် ကူညီစီမံပေးခဲ့သည်။{{sfn|Ellmann|1988|p=475}} ၁၈၉၆ ဇန်နဝါရီနှင့် မေလကြား၌ အဲလ်ဖရဒ်ဆီသို့ စာလုံးရေ ၅၀,၀၀၀ ပါ စာတစ်စောင် ရေးသားခဲ့သော်လည်း ပို့ရန်ခွင့်ပြုခြင်းမခံရပေ။ ထောင်မှ လွတ်မှသာ ကိုယ်နှင့်တပါတည်း ယူလာခဲ့ရသည်။{{sfn|Holland|Hart-Davis|2000|p=683}} ၁၈၉၇ မေ ၁၉ တွင် လွတ်မြောက်လာခဲ့ကာ{{sfn|Ellmann|1988|p=[https://archive.org/details/oscarwilde00ellm/page/527 527]}} ပြင်သစ်နိုင်ငံ ဒီယဲ့ပ် (ပြင်သစ်- ဂျဲ့ပ်) မြို့သို့ သွားရောက်ခဲ့၍ ယူကေသို့ ပြန်မလာခဲ့တော့ပေ။{{sfn|Ellmann|1988|p=528}} ထောင်ထဲ၌ ရေးခဲ့သည့်စာကို "De Profundis" (ပူဆွေးဝမ်းနည်းစာ) အမည်ဖြင့် ၁၉၀၅ တွင် တစ်စိတ်တစ်ဒေသ ထုတ်ဝေခဲ့ကြပြီး ၁၉၆၂ ရောက်မှသာ "အော်စကာ ဝိုင်းလ်ဒ်၏ ပေးစာများ" တွင် အပြည့်အစုံ ထုတ်ဝေခဲ့ကြသည်။{{NoteTag|Ross published a version of the letter expurgated of all references to Douglas in 1905 with the title ''De Profundis'', expanding it slightly for an edition of Wilde's collected works in 1908, and then donated it to the [[British Museum]] on the understanding that it would not be made public until 1960. In 1949, Wilde's son [[Vyvyan Holland]] published it again, including parts formerly omitted, but relying on a faulty typescript bequeathed to him by Ross. Ross's typescript had contained several hundred errors, including typist's mistakes, Ross's "improvements" and other inexplicable omissions.{{sfn|Holland|Hart-Davis|2000|p=683}}}} == ဆုတ်ယုတ်လာခြင်း: ၁၈၉၇–၁၉၀၀ == [[File:Oscar Wilde's visiting card (as Sebastian Melmoth).jpg|thumb|ရက်ဒင်းထောင်မှလွတ်မြောက်ပြီးနောက် အသုံးပြုခဲ့သော လိပ်စာကဒ်]] ဝိုင်လ်ဒ်၏ ကျန်းမာရေးအခြေအနေသည် ထောင်တွင်း ကြမ်းတမ်းမှု၊ စာသောက်နေထိုင်ရမှုတို့ကြောင့် ဆိုးဆိုးဝါးဝါး ဖြစ်ခဲ့သော်လည်း စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာအနေဖြင့်မူ အားသစ်မာန်သစ်ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ကတ်သလစ်သာသနာတွင် အေးငြိမ်းစွာဖြင့် ၆ လကြာ ဘာသာရေးဆိုင်ရာလုပ်ဆောင်ရန် သခင်ယေရှုအဖွဲ့အစည်းကို စာရေးတောင်းဆိုသော်လည်း အငြင်းခံရသည်။{{sfn|Holland|Hart-Davis|2000|pp=841-842}} ၎င်း၏ နောက်ဆုံးသုံးနှစ်တာကာလကို ဆင်းဆင်းရဲရဲဖြင့် ပြည်ပတွင် နေထိုင်ခဲ့ရသည်။ ဆီဘက်စ်တီယန် မဲလ်မော့သ် (Sebastian Melmoth) အမည်ကို ခံယူခဲ့သည်။{{sfn|Holland|Hart-Davis|2000|p=842}} "နေ့စဉ်မှတ်တမ်း" (Daily Chronicle ) သတင်းစာ၏ အယ်ဒီတာထံသို့ အင်္ဂလိပ်အကျဉ်းထောင်များ၏ ကြမ်းတမ်း လူမဆန်သောအခြေအနေများကို ရေးသားခဲ့၍ ပြစ်မှုဆိုင်ရာ ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးများကို ထောက်ခံကြောင်း ဖော်ပြထားသည်ဘ စာရှည်နှစ်စောင် ရေးသားခဲ့သေးသည်။{{sfn|Holland|Hart-Davis|2000|pp=847–855}} ရောဘာ့တ်ရော့စ်နှင့် ပြင်သစ်နိုင်ငံမြောက်ပိုင်းရှိ ပင်လယ်နံဘေးရွာကလေးတွင် ၁၈၉၇ နှစ်လယ်တွင် အတူနေထိုင်ခဲ့၍ "ရက်ဒင်းထောင် တေးကဗျာ" (The Ballad of Reading Gaol) ကို ရေးသားခဲ့သည်။ စာသည် ချားလ်ဇ် တောမတ်စ် ဝူးလ်ဒရစ်ဂျ် (Charles Thomas Wooldridge) ၏ ကွပ်မြက်ခံရခြင်းအကြောင်းဖြစ်ကာ စာသည် ဇာတ်လမ်းပုံစံမှ ထောင်သားများ၏ သရုပ်သကန်၊ အခြေအနေများဆီသို့ ပုံစံပြောင်းရေးသားခဲ့သည်။{{sfn|Sandulescu|1994|p=308}} ထိုသူတို့ကို စီရင်ချက်ချထားသည့် ဥပဒေများနှင့်ပတ်သက်၍ တရားမျှတမှုကို ချင့်ချိန်အကဲဖြတ်ရန် မည်သည့်ကြိုးပမ်းမှုမျှ ပြုလုပ်ခြင်းမရှိပေ။ သို့သော် ထိုကဗျာသည် ထောင်သားများအပေါ် လူမဆန်ရက်စက်မှုများကို ဇောင်းပေးဖော်ပြထားသည်။{{sfn|Sandulescu|1994|p=310}} ထိုကဗျာကို ၎င်းနေခဲ့ရသော ထောင်တိုက်ခန်း "C33" ကလောင်အမည်ယူ၍ ရေးသားခဲ့ပြီး မဂ္ဂဇင်းတစ်ခုမှ ဖော်ပြခဲ့သည်။{{sfn|Kiberd|2000|p=336}} ထိုကဗျာသည် ချက်ချင်းလက်ငင်း စီးပွားရေးအရ အောင်မြင်ခဲ့ကာ နှစ်နှစ်အတွင်း ခုနစ်ခေါက်အထိ ထုတ်ဝေခဲ့ရသည်။ ခုနစ်ကြိမ်ပြီးမှသာ ကဗျာရေးသူအဖြစ် "အော်စကာ ဝိုင်းလ်ဒ်" ဟူ၍ ဖော်ပြခဲ့ကြသော်လည်း စာပေအသိုင်းအဝိုင်းကမူ အစကတည်းက ဝိုင်းလ်ဒ်၏ လက်ရာမှန်း သိခဲ့ကြသည်။{{sfn|Mason|1972|pp=408-410}}{{sfn|Ellmann|1988|p=526}} ထိုကဗျာက ၎င်းကို ငွေကြေးအနည်းငယ် ရစေခဲ့သည်။ အဲလ်ဖရဒ်နှင့် ဝိုင်းလ်ဒ်တို့ ၁၈၉၇ ဩဂုတ်တွင် ပြင်သစ်၊ ရဝါးန်မြို့ (အင်္ဂလိပ်-ရူးဝေါန်) ပြန်လည်ပေါင်းဖက်ခဲ့ကြသည်။ နှစ်ဖက်အသိုင်းအဝိုင်းက သဘောမတူ မနှစ်မြို့ခဲ့ကြပေ။ လအနည်းငယ်ကြသည်အထိ အတူတူနေထိုင်ခဲ့ကြသည်။{{sfn|Hyde|1948|p=308}} ဝိုင်းလ်ဒ်နေထိုင်ရာ နောက်ဆုံးလိပ်စာသည် ဒီ'အာလ်ဇာ့စ် ဟိုတယ်ဖြစ်၍ ပဲရစ်မြို့၊ ဆန့်-ဂျာမဲန်-ဒီ-ပရီး အရပ်တွင်ဖြစ်သည်။{{sfn|Holland|Hart-Davis|2000|p=1092}} ၁၉၀၀ အောက်တိုဘာ ၁၂ တွင် ရော့စ်ဆီသို့ ကြေးနန်းပို့၍ ၎င်းသည် အလွန်အားနည်းပျော့ခွေနေ၍ လာရန်အကြောင်းကြားခဲ့သေး၏ ။{{sfn|Holland|Hart-Davis|2000|p=1119}} === ကွယ်လွန်ခြင်း === ၁၉၀၀ နိုဝင်ဘာ ၂၅ ၌ ဦးနှောက်အမှေးရောင်ရောဂါ ခံစားလာရပြီး နိုဝင်ဘာ ၂၉ တွင် ရော့စ် ရောက်လာခဲ့၍ ဘုန်းတော်ကြီးတစ်ပါးကို ပင့်ဖိတ်စေခဲ့သည်။ ဘုန်းတော်ကြီး အက်ဖ်အာ ကာ့သ်ဘာ့တ် ဒန်းက ကသလစ်ဘာသာသို့ ရေဖျန်းမင်္ဂလာ (အခြေအနေအရ ထပ်မံလုပ်ဆောင်မှု) ပြုပေးခဲ့သည်{{sfn|Holland|Hart-Davis|2000|p=1224}}<ref>Cavill, Paul, Heather Ward, Matthew Baynham, and Andrew Swinford, [https://books.google.com/books?id=X2HG2SyNkaoC&dq The Christian tradition in English literature: poetry, plays, and shorter prose], p.&nbsp;337, Zondervan 2007.</ref> ဝိုင်းလ်ဒ်သည် ထိုရောဂါဖြင့်ပင် ၁၉၀၀ နိုဝင်ဘာ ၃၀ တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။<ref name="OWNYTObit1900">{{cite news |title=DEATH OF OSCAR WILDE; He Expires at an Obscure Hotel in the Latin Quarter of Paris. Is Said to Have Died from Meningitis, but There Is a Rumor that He Committed Suicide. |url=https://www.nytimes.com/1900/12/01/archives/death-of-oscar-wilde-he-expires-at-an-obscure-hotel-in-the-latin.html |access-date=1 June 2018 |work=[[The New York Times]] |date=1 December 1900}}</ref> === မြှုပ်နှံခြင်း === ဝိုင်းလ်ဒ်ကို ပဲရစ်မြို့ပြင် Cimetière de Bagneux သုသာန်တွင် မူလကမြှုပ်နှံခဲ့သည်။ ၁၉၀၉ တွင် ပြန်လည်တူးဖော်ခဲ့ကာ မြို့တွင်းရှိ Père Lachaise သုသာန်သို့ရွှေ့ပြောင်းခဲ့သည်။{{sfn|Holland|Hart-Davis|2000|p=1230}} သင်္ချိုင်းစာတွင် "ရက်ဒင်းထောင်၏ တေးကဗျာ" မှ စာပိုဒ်တစ်ပိုဒ် ရေးထိုးထားသည်။ {| style="width:75%; margin:10px;" |- | <poem> {{lang|en|And alien tears will fill for him Pity's long-broken urn, For his mourners will be outcast men, And outcasts always mourn.{{sfn|Ellmann|1988|p=553}}}} </poem> |''အလွတ်သဘောပြန်ဆိုထားခြင်း'' <poem> သူစိမ်းမျက်ရည် ပြည့်လို့လျှံဝေ သူ့အတွက်လေ ကရုဏာရဲ့ ကြာရှည်ကွဲနေ အရိုးအိုးရေ၊ ငိုယိုဟစ်ကြွေး သင်းကွဲသူတို့ ... ဖြစ်မည်လေ သင်းကွဲသူတို့ ငိုယိုဟစ်ကြွေး... အမြဲတစေ </poem> |} === သေလွန်ပြီးမှ တောင်ပန်ခံရခြင်း === ၂၀၁၇ ပြစ်မှုဆိုင်ရာ အက်ဥပဒေအရ လိင်တူသဘောကို အပြစ်ဟူ၍ မယူဆတော့သည့်အခါ ခန့်မှန်းခြေ ၅၀,၀၀၀ သောသူများကို တောင်းပန်ခဲ့ရာတွင် ဝိုင်းလ်ဒ်သည်လည်း တစ်ဦးအပါအဝင် ဖြစ်သည်။ (၁၉၆၇ လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ ပြစ်မှုအက်ဥပဒေ၌ အင်္ဂလန်နှင့် ဝေလတို့တွင် လိင်တူသဘောကို ပြစ်မှုဟု သတ်မှတ်)<ref>{{cite news |url = https://www.telegraph.co.uk/news/2017/01/31/turings-law-thousands-convicted-gay-bisexual-men-receive-posthumous/ |title = Turing's Law: Oscar Wilde among 50,000 convicted gay men granted posthumous pardons |date = 31 January 2017 |work=[[The Daily Telegraph]] }}</ref> === ဂုဏ်ပြုခံရမှုများ === ၁၉၉၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၄ တွင် ဝက်စ်မင်စတာကျောင်းတော်ကြီး၌ ကဗျာဆရာများအထိမ်းအမှတ်နေရာ (Poets' Corner) တွင် မှန်စီရွှေချ မှန်ပြတင်းဖြင့် ဂုဏ်ပြုခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite news |title=Oscar Wilde |url=https://www.westminster-abbey.org/abbey-commemorations/commemorations/oscar-wilde |access-date=29 August 2020 |agency=Westminster Abbey}}</ref> ၂၀၁၄ ၌ ဆန်ဖရန်စ္စကို၊ ကာစထရိုအရပ်တွင် LGBTQ ကဏ္ဍအတွက် စဦးဂုဏ်ပြုထိုက်သူများထဲက တစ်ဦးအဖြစ် သတ်မှတ်ဂုဏ်ပြုခဲ့ကြသည်။<ref name=":022">{{Cite web|url=https://quirkytravelguy.com/lgbt-walk-fame-rainbow-honor-san-francisco/|title=The Rainbow Honor Walk: San Francisco's LGBT Walk of Fame|last=Shelter|first=Scott|date=14 March 2016|website=Quirky Travel Guy|access-date=28 July 2019}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://sfist.com/2014/09/02/castros_rainbow_honor_walk_dedicate/|title=Castro's Rainbow Honor Walk Dedicated Today: SFist|date=2 September 2014|website=SFist – San Francisco News, Restaurants, Events, & Sports|access-date=13 August 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190810075052/https://sfist.com/2014/09/02/castros_rainbow_honor_walk_dedicate/|archive-date=10 August 2019|url-status=dead|accessdate=12 August 2021|archivedate=10 August 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190810075052/https://sfist.com/2014/09/02/castros_rainbow_honor_walk_dedicate/}}</ref><ref name=":3">{{Cite web|url=http://www.gaysonoma.com/2016/07/second-lgbt-honorees-selected-for-san-franciscos-rainbow-honor-walk/|title=Second LGBT Honorees Selected for San Francisco's Rainbow Honor Walk|last=Carnivele|first=Gary|date=2 July 2016|website=We The People|access-date=12 August 2019}}</ref> အော်စကာ ဝိုင်းလ်ဒ် ကျောင်းဆောင်ကို အမြင်ပိုင်းဆိုင်ရာ အနုပညာရှင်များဖြစ်သော McDermott & McGough တို့က ပုံစံဆင်ပေးခဲ့ကြ၍ ၂၀၁၇ တွင် နယူးယောက်မြို့တော်ရှိ "ရွာချက်ကျောင်း" (Church of the Village) ၏ ပါဝင်ကူညီမှုဖြင့် ဖွင့်လှစ်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite web | title=McDermott & McGough to Open Temple Dedicated to Oscar Wilde in New York's Church of the Village | website=ArtNews | url=https://www.artnews.com/art-news/news/mcdermott-mcgough-to-open-temple-dedicated-to-oscar-wilde-in-new-yorks-church-of-the-village-8717/ | access-date=2020-06-28}}</ref> နောက်တစ်နှစ်တွင် လန်ဒန်မြို့၊ ဗော်လ်တဲ စတူဒီယို (Voltaire) သို့ ရွေ့ပြောင်းခဲ့ကြလေသည်။<ref name="Q Spirit2019">{{cite web | title=Oscar Wilde: Gay martyr with complex faith journey honored in art | website=Q Spirit | date=2019-11-30 | url=http://qspirit.net/oscar-wilde-gay-martyr-faith/ | access-date=2020-06-28}}</ref><ref>[https://www.oscarwildetemple.org "The Oscar Wilde Temple"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210815071636/https://www.oscarwildetemple.org/ |date=15 August 2021 }}. oscarwildetemple.org.</ref> == ဝိုင်းလ်ဒ်၏ လက်ရာအချို့ == * ''Ravenna'' (၁၈၇၈) * ''Poems'' (၁၈၈၁) * ''The Happy Prince and Other Stories'' (၁၈၈၈, ဖယ်ရီပုံပြင်များ) * ''Lord Arthur Savile's Crime and Other Stories'' (၁၈၉၁, ဇာတ်လမ်းပုံပြင်များ) * ''A House of Pomegranates'' (၁၈၉၁, ဖယ်ရီပုံပြင်များ) * ''Intentions'' (၁၈၉၁, အက်ဆေးနှင့် ရသဆိုင်ရာ အပြန်အလှန်ပြေဆိုခြင်းများ) * ''The Picture of Dorian Gray'' (၁၈၉၀ /၉၁, ဝတ္ထု) * ''The Uncensored Picture of Dorian Gray'' (၂၀၁၂) * ''The Soul of Man under Socialism'' (၁၈၉၁, နိုင်ငံရေး အက်ဆေး) * ''Lady Windermere's Fan'' (၁၈၉၂, ပြဇာတ်) * ''A Woman of No Importance'' (၁၈၉၃, ပြဇာတ်) * ''The Sphinx'' (၁၈၉၄, ကဗျာ) * ''An Ideal Husband'' (၁၈၉၅ ဖျော်ဖြေခြင်း၊ ၁၈၉၈ ထုတ်ဝေခြင်း၊ ပြဇာတ်) * ''The Importance of Being Earnest'' (၁၈၉၅ ဖျော်ဖြေခြင်း၊ ၁၈၉၉ထုတ်ဝေခြင်း၊ ပြဇာတ်) * ''De Profundis'' (၁၈၉၇ ရေးသားခြင်း၊ ၁၉၀၅, ၁၉၀၈, ၁၉၄၉, ၁၉၆၂ ထုတ်ဝေခြင်းများ၊ ပေးစာ) * ''The Ballad of Reading Gaol'' (၁၈၉၈, ကဗျာ) ==မှတ်စု== {{Notelist}} {{NoteFoot}} ==ကိုးကားအညွှန်းများ== {{Reflist}} === ရင်းမြစ်များ === {{refbegin|35em}} * {{cite book |last = Beckson |first = Karl |title = Oscar Wilde |year= 2003 |publisher= Routledge |location= London }} * {{cite book |last = Belford |first = Barbara |title = Oscar Wilde: A Certain Genius |url = https://archive.org/details/oscarwildecertai00unse |year= 2000 |publisher= Random House |location= New York |isbn = 978-0-679-45734-3 }} * {{cite book |last = Breen |first = Richard |year = 2000 |title = Oxford, Oddfellows & Funny Tales |url = https://archive.org/details/oxfordoddfellows0000bree |publisher = Penny Publishing Limited |location = London |isbn = 978-1-901374-00-1 }} * {{cite journal |last = Clayworth |first = Anna |title = 'The Woman's World': Oscar Wilde as Editor: 1996 Vanarsdel Prize |url = https://archive.org/details/sim_victorian-periodicals-review_summer-1997_30_2/page/84 |journal = Victorian Periodicals Review |volume = 30 |issue = 2 |pages = 84–101 |date = Summer 1997 |jstor = 20082977 }} * {{cite book |last = Coakley |first = Davis |title = Oscar Wilde: The Importance of Being Irish |url = https://archive.org/details/oscarwildeimport00coak |url-access = registration |year = 1994 | publisher = Town House |location = Dublin |isbn = 978-0-948524-97-4 }} * {{cite book |last = Cox |first = Devon |title = The Street of Wonderful Possibilities: Whistler, Wilde and Sargent in Tite Street |year = 2015 |publisher = Frances Lincoln |location = London |isbn = 978-0-7112-3673-8 }} * {{cite book |last = Ellmann |first = Richard |author-link = Richard Ellmann |year = 1988 |title = Oscar Wilde |publisher = Alfred A. Knopf |location = New York |isbn = 978-0-394-55484-6 |url=https://archive.org/details/oscarwilde00ellm}} * {{cite book |last = Foldy |first = Michael S. |year = 1997 |title = The Trials of Oscar Wilde Deviance, Morality and Late-Victorian Society |url = https://archive.org/details/trialsofoscarwil0000fold |publisher = Yale University Press |isbn = 0-300-07112-4 }} * {{cite book |last1 = Holland |first1 = Merlin |author-link1 = Merlin Holland |last2 = Hart-Davis |first2 = Rupert |author-link2 = Rupert Hart-Davis |year = 2000 |title = The Complete Letters of Oscar Wilde |publisher = Henry Holt and Co |location = New York |isbn = 978-0-8050-5915-1 |url-access = registration |url = https://archive.org/details/completeletterso0000wild }} * {{cite book |last=Holland |first=Merlin |author-link = Merlin Holland |title=The Real Trial of Oscar Wilde |url = https://books.google.com/books?id=v3gfSbMtnHQC |year=2004 |publisher=HarperCollins |isbn = 978-0-00-715805-8 }} * {{cite book |last = Hyde |first = H. Montgomery |author-link = H. Montgomery Hyde |year = 1948 |title = The Trials of Oscar Wilde |url = https://archive.org/details/bwb_KU-229-913 }} * {{cite book |last = Kiberd |first = Declan |author-link = Declan Kiberd |year = 1996 |title = Inventing Ireland: The Literature of a Modern Nation |url = https://archive.org/details/inventingireland00kibe |url-access = registration |publisher = Harvard University Press |location = Cambridge, MA |isbn = 978-0-674-46363-9 }} * {{cite book |last = Kiberd |first = Declan |author-link = Declan Kiberd |year = 2000 |title = Irish Classics |publisher = Granta Books |isbn = 9781862073869 }}. * {{cite book |last = Kilfeather |first = Siobhán Marie |title = Dublin, a Cultural History |publisher = Oxford University Press |location = New York |year = 2005 |isbn = 978-0-19-518202-6 |url-access = registration |url = https://archive.org/details/dublinculturalhi00kilf }} * {{cite book|last=Mason|first=Stuart|year=1972|orig-year=1914|edition=1972|title=Bibliography of Oscar Wilde|url=https://archive.org/details/bibliographyofos0000maso|publisher=Rota pub; Haskell House Pub.|isbn=978-0-8383-1378-7}} * {{cite book |last = Morley |first=Sheridan |author-link=Sheridan Morley |title=Oscar Wilde |url = https://archive.org/details/oscarwilde0000morl |publisher=Weidenfeld & Nicolson |year=1976 |location=London |isbn = 978-0-297-77160-9 }} * {{cite book |editor-last=Raby |editor-first=Peter |year = 1997 |title = The Cambridge Companion to Oscar Wilde |url=https://archive.org/details/cambridgecompani00raby |url-access=registration |publisher = Cambridge University Press |location=London |isbn = 978-0-521-47987-5 }} * {{cite book |last = Ransome |first = Arthur |author-link = Arthur Ransome |year = 1912 |title = Oscar Wilde: A Critical Study |url=https://archive.org/details/oscarwildec00ransuoft |publisher = Mitchell Kennerly |location=New York }} * {{cite book |editor-last=Sandulescu |editor-first= C. George |editor-link=C. George Sandulescu |year = 1994 |title = Rediscovering Oscar Wilde |url=https://archive.org/details/rediscoveringosc0000unse |publisher = C. Smythe |location=Gerrards Cross, England |isbn = 978-0-86140-376-9 }} * {{cite book |title=Modernism and the Law |first=Robert |last=Spoo |url=https://books.google.com/books?id=bjdfDwAAQBAJ&pg=PA31 |publisher=Bloomsbury Publishing |year=2018 |isbn=978-1-4742-7580-4 }} * {{cite journal |doi = 10.1093/res/hgx035 |title = Wilde's Obscenity Effect: Influence and Immorality in the Picture of Dorian Gray |journal=The Review of English Studies |volume=68 |issue=286 |pages=756–772 |year=2017 |last = Stern |first = Simon }} * {{cite book |last = Toughill |first = Thomas |author-link = Thomas Toughill |title = The Ripper Code |publisher = The History Press |year = 2008 }} {{refend}} {{Lifetime|၁၈၅၄|၁၉၀၀}} [[ကဏ္ဍ:အိုင်းရစ် စာရေးဆရာများ]] [[ကဏ္ဍ:နိုင်ငံတကာ ပြဇာတ်ရေးဆရာများ]] rveh6tn68jbu89lcn0whdjpo5xdtnwk 10 213643 1050230 1027453 2026-08-25T10:19:46Z ~2026-40330-51 145831 /* ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ */ 1050230 wikitext text/x-wiki === ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ === {| class="wikitable" |rowspan=2|'''စဉ်''' |rowspan=2|'''ဝန်ကြီးဌာန''' |rowspan=2|'''အမည်''' !colspan=3 | တာဝန်ထမ်းဆောင်ခြင်း |- !စတင်ရက် !ပြီးဆုံးရက် !ရက်ပေါင်း |- |၁ |[[နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန]]<ref>{{cite news|url=https://burmese.voanews.com/a/myanmar-president-hluttaw-/3247086.html|title=၀န်ကြီးဌာနလျှော့ချရေး လွှတ်တော်အတည်ပြု}}</ref> |[[ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |{{age in years and days|2016|3|30|2018|3|30}} |- |၂ |[[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |{{age in years and days|2016|3|30|2018|3|30}} |- |၃ |[[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ကျော်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ကျော်ဆွေ]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |{{age in years and days|2016|3|30|2018|3|30}} |- |၄ |[[ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[စိန်ဝင်း (ဝန်ကြီး)|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး စိန်ဝင်း]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |{{age in years and days|2016|3|30|2018|3|30}} |- |၅ |[[နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ရဲအောင် (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရဲအောင်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |{{age in years and days|2016|3|30|2018|3|30}} |- |၆ |[[နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံရုံးဝန်ကြီးဌာန]] |[[ကျော်တင့်ဆွေ၊ ဦး|ဦးကျော်တင့်ဆွေ]] |၁၇ ​မေ ၂၀၁၆ |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |{{age in years and days|2016|5|17|2018|3|30}} |- |၇ |[[ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[ဖေမြင့်|ဒေါက်တာ ဖေမြင့်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |{{age in years and days|2016|3|30|2018|3|30}} |- |၈ |[[ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ရုံးဝန်ကြီးဌာန]] |[[သောင်းထွန်း (ဝန်ကြီး)|ဦးသောင်းထွန်း]] |၂၃ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၇ |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |{{age in years and days|2017|11|23|2018|3|30}} |- |၉ |[[သာသနာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှု ဝန်ကြီးဌာန]] |[[အောင်ကို (နိုင်ငံရေးသမား)|သူရ ဦးအောင်ကို]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |{{age in years and days|2016|3|30|2018|3|30}} |- |၁၀ |[[စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန]] |[[အောင်သူ (ဝန်ကြီး)|ဒေါက်တာ အောင်သူ]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |{{age in years and days|2016|3|30|2018|3|30}} |- |၁၁ |[[ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[သန့်စင်မောင်|ဦးသန့်စင်မောင်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |{{age in years and days|2016|3|30|2018|3|30}} |- |၁၂ |[[သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[အုန်းဝင်း|ဦးအုန်းဝင်း]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |{{age in years and days|2016|3|30|2018|3|30}} |- |rowspan=3| ၁၃ |rowspan=3|[[လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင် ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]]<ref name="dassk">{{cite news|url=https://www.frontiermyanmar.net/en/%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%80%91%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%85%E1%80%AF%E1%80%9D%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%8C%E1%80%AC%E1%80%94%E1%80%94/|title=ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာနနှစ်ခုအား ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် လက်လွှဲမည်}}</ref> |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |၅ ဧပြီ ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2016|3|30|2016|4|5}} |- |[[ဖေဇင်ထွန်း|ဦးဖေဇင်ထွန်း]] |၅ ဧပြီ ၂၀၁၆ |၁ ဩဂုတ် ၂၀၁၇ |{{age in years and days|2016|4|5|2017|8|1}} |- |[[ဝင်းခိုင်|ဦးဝင်းခိုင်]] |၁ ဩဂုတ် ၂၀၁၇ |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |{{age in years and days|2017|8|1|2018|3|30}} |- |၁၄ |[[အလုပ်သမား၊ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန]] |[[သိန်းဆွေ|ဦးသိန်းဆွေ]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |{{age in years and days|2016|3|30|2018|3|30}} |- |၁၅ |[[စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ခင်မောင်ချို|ဦးခင်မောင်ချို]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |{{age in years and days|2016|3|30|2018|3|30}} |- |၁၆ |[[စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[သန်းမြင့် (ဝန်ကြီး)|ဒေါက်တာ သန်းမြင့်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |{{age in years and days|2016|3|30|2018|3|30}} |- |rowspan=2|၁၇ |rowspan=2|[[ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန]]<ref name="dassk"/> |[[ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |၅ ဧပြီ ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2016|3|30|2016|4|5}} |- |[[မျိုးသိမ်းကြီး|ဒေါက်တာ မျိုးသိမ်းကြီး]] |၅ ဧပြီ ၂၀၁၆ |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |{{age in years and days|2016|4|5|2018|3|30}} |- |၁၈ |[[ကျန်းမာရေးနှင့် အားကစား ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် [[ကျန်းမာရေး ဝန်ကြီးဌာန]])}} |[[မြင့်ထွေး|ဒေါက်တာ မြင့်ထွေး]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |{{age in years and days|2016|3|30|2018|3|30}} |- |၁၉ |[[စီမံကိန်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ကျော်ဝင်း (ဝန်ကြီး)|ဦး​ကျော်ဝင်း]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |{{age in years and days|2016|3|30|2018|3|30}} |- |rowspan=2|၂၀ |rowspan=2|[[ဆောက်လုပ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ဝင်းခိုင်|ဦးဝင်းခိုင်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |၁၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၈ |{{age in years and days|2016|3|30|2018|1|15}} |- |[[ဟန်ဇော်|ဦးဟန်ဇော်]] |၁၉ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၈ |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |{{age in years and days|2018|1|19|2018|3|30}} |- |၂၁ |[[လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ဝင်းမြတ်အေး|ဒေါက်တာ ဝင်းမြတ်အေး]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |{{age in years and days|2016|3|30|2018|3|30}} |- |၂၂ |[[ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလာရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[အုန်းမောင် (ဝန်ကြီး)|ဦးအုန်းမောင်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |{{age in years and days|2016|3|30|2018|3|30}} |- |၂၃ |[[တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် တိုင်းရင်းသားရေးရာဝန်ကြီးဌာန)}} |[[နိုင်သက်လွင်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |{{age in years and days|2016|3|30|2018|3|30}} |- |၂၄ |[[အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ကျော်တင် (ဝန်ကြီး)|ဦးကျော်တင်]] |၂၃ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၇ |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |{{age in years and days|2017|11|23|2018|3|30}} |- |၂၅ |[[ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်ရုံး]] |[[ထွန်းထွန်းဦး (ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်)|ဦးထွန်းထွန်းဦး]] ||၅ ဧပြီ ၂၀၁၆ |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |{{age in years and days|2016|4|5|2018|3|30}} |} === ဒုတိယဝန်ကြီးများ === အစိုးရအဖွဲ့စတင်သည့် ၂၀၁၆ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ရက်နေ့တွင် ဒုတိယဝန်ကြီးများ ပါဝင်ခြင်း မရှိခဲ့သော်လည်း နောက်ပိုင်းတွင်မှ ဒုတိယဝန်ကြီးများ ခန့်အပ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။<ref>{{cite news|url=https://www.thevoicejournal.com/news/7385|title=အစိုးရသစ်}}</ref> {| class="wikitable" |rowspan=2|'''စဉ်''' |rowspan=2|'''ဝန်ကြီးဌာန''' |rowspan=2|'''အမည်''' !colspan=3 | တာဝန်ထမ်းဆောင်ခြင်း |- !စတင်ရက် !ပြီးဆုံးရက် !ရက်ပေါင်း |- |၁ |[[နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦး[[ကျော်တင် (ဝန်ကြီး)|ကျော်တင်]] |၃ ​မေ ၂၀၁၆ |၂၇ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၇ |{{age in days|2016|5|3|2017|11|27}} |- |၂ |[[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦး[[မင်းသူ (ဝန်ကြီး)|မင်းသူ]] |၁၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၆<ref>{{Cite news|title=သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန နှင့် စိုက်ပျိုးရေး၊ မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာနများတွင် ဒုတိယ ဝန်ကြီးများ ခန့်အပ်|url=https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/politics-law-military/%E1%80%9E%E1%80%99%E1%80%B9%E1%80%99%E1%80%90%E1%80%9B%E1%80%AF%E1%80%B6%E1%80%B8-%E1%80%9D%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%8C%E1%80%AC%E1%80%94-%E1%80%94%E1%80%BE-2/}}</ref> |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |{{age in days|2016|12|12|2018|3|30}} |- |၃ |[[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဗိုလ်ချုပ် အောင်စိုး<ref name="mildm">{{cite news|url=https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/politics-law-military/%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%80%91%E1%80%B2%E1%80%9B%E1%80%B1%E1%80%B8-%E1%81%8A-%E1%80%80%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BD%E1%80%9A%E1%80%BA%E1%80%9B%E1%80%B1%E1%80%B8-%E1%80%94%E1%80%BE/|title=ပြည်ထဲရေး ၊ ကာကွယ်ရေး နှင့် နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယ ဝန်ကြီးများ ခန့်အပ်}}</ref> |၃ မေ ၂၀၁၆ |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |{{age in days|2016|5|3|2018|3|30}} |- |၄ |[[ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |ဗိုလ်ချုပ် မြင့်နွယ် |၃ မေ ၂၀၁၆<ref name="mildm"/> |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |{{age in days|2016|5|3|2018|3|30}} |- |၅ |[[နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန]] |ဗိုလ်ချုပ် သန်းထွဋ် |၃ မေ ၂၀၁၆<ref name="mildm"/> |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |{{age in days|2016|5|3|2018|3|30}} |- |၆ |[[နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံရုံးဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးခင်မောင်တင် |၄ ဇူလိုင် ၂၀၁၆ |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |{{age in days|2016|7|4|2018|3|30}} |- |၇ |[[ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးအောင်လှထွန်း |ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၈<ref>{{cite news|url=https://www.frontiermyanmar.net/mm/%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%B1%E1%80%B8-%E1%80%92%E1%80%AF%E1%80%9D%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%85/|title=ပြန်ကြားရေး ဒုဝန်ကြီးသစ်ဖြစ်လာတဲ့ ဝါရင့် မီဒီယာသမားတစ်ဦး}}</ref> |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ | |- |rowspan=2|၈ |rowspan=2|[[စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန]] |ဒေါက်တာ ထွန်းဝင်း |၂ မေ ၂၀၁၆ |၁၈ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၈ |{{age in days|2016|5|2|2016|11|18}} |- |ဦးလှ​ကျော် |၁၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၆ |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |{{age in days|2016|12|12|2018|3|30}} |- |၉ |[[ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးကျော်မျိုး |၁၂ မေ ၂၀၁၆ |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |{{age in days|2016|5|12|2018|3|30}} |- |၁၀ |[[လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင် ဝန်ကြီးဌာန]] |ဒေါက်တာထွန်းနိုင် |၁၂ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၆ |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |{{age in days|2016|9|12|2018|3|30}} |- |rowspan=2|၁၁ |rowspan=2|စီမံကိန်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေး ဝန်ကြီးဌာန |ဦး​မောင်​မောင်ဝင်း |၃ ​မေ ၂၀၁၆ |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |{{age in days|2016|5|3|2018|3|30}} |- |ဦးဆက်အောင် |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၁၇ |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |{{age in days|2017|7|31|2018|3|30}} |- |၁၂ |[[စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦး​အောင်ထူး |၂၀ ဧပြီ ၂၀၁၇ |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |{{age in days|2017|4|20|2018|3|30}} |- |၁၃ |[[ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးဝင်း​မော်ထွန်း |၁၂ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၆ |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |{{age in days|2016|9|12|2018|3|30}} |- |၁၄ |[[ဆောက်လုပ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးကျော်လင်း |၅ ဇွန် ၂၀၁၇ |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |{{age in days|2017|6|5|2018|3|30}} |- |၁၅ |[[လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးစိုးအောင် |၂၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၇ |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |{{age in days|2017|9|27|2018|3|30}} |} j4x79j7vd791596m8ir2a9zlgpnzjin 1050250 1050230 2026-08-25T10:40:52Z ~2026-40330-51 145831 /* ဒုတိယဝန်ကြီးများ */ 1050250 wikitext text/x-wiki === ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ === {| class="wikitable" |rowspan=2|'''စဉ်''' |rowspan=2|'''ဝန်ကြီးဌာန''' |rowspan=2|'''အမည်''' !colspan=3 | တာဝန်ထမ်းဆောင်ခြင်း |- !စတင်ရက် !ပြီးဆုံးရက် !ရက်ပေါင်း |- |၁ |[[နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန]]<ref>{{cite news|url=https://burmese.voanews.com/a/myanmar-president-hluttaw-/3247086.html|title=၀န်ကြီးဌာနလျှော့ချရေး လွှတ်တော်အတည်ပြု}}</ref> |[[ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |{{age in years and days|2016|3|30|2018|3|30}} |- |၂ |[[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |{{age in years and days|2016|3|30|2018|3|30}} |- |၃ |[[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ကျော်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ကျော်ဆွေ]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |{{age in years and days|2016|3|30|2018|3|30}} |- |၄ |[[ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[စိန်ဝင်း (ဝန်ကြီး)|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး စိန်ဝင်း]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |{{age in years and days|2016|3|30|2018|3|30}} |- |၅ |[[နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ရဲအောင် (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရဲအောင်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |{{age in years and days|2016|3|30|2018|3|30}} |- |၆ |[[နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံရုံးဝန်ကြီးဌာန]] |[[ကျော်တင့်ဆွေ၊ ဦး|ဦးကျော်တင့်ဆွေ]] |၁၇ ​မေ ၂၀၁၆ |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |{{age in years and days|2016|5|17|2018|3|30}} |- |၇ |[[ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[ဖေမြင့်|ဒေါက်တာ ဖေမြင့်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |{{age in years and days|2016|3|30|2018|3|30}} |- |၈ |[[ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ရုံးဝန်ကြီးဌာန]] |[[သောင်းထွန်း (ဝန်ကြီး)|ဦးသောင်းထွန်း]] |၂၃ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၇ |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |{{age in years and days|2017|11|23|2018|3|30}} |- |၉ |[[သာသနာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှု ဝန်ကြီးဌာန]] |[[အောင်ကို (နိုင်ငံရေးသမား)|သူရ ဦးအောင်ကို]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |{{age in years and days|2016|3|30|2018|3|30}} |- |၁၀ |[[စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန]] |[[အောင်သူ (ဝန်ကြီး)|ဒေါက်တာ အောင်သူ]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |{{age in years and days|2016|3|30|2018|3|30}} |- |၁၁ |[[ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[သန့်စင်မောင်|ဦးသန့်စင်မောင်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |{{age in years and days|2016|3|30|2018|3|30}} |- |၁၂ |[[သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[အုန်းဝင်း|ဦးအုန်းဝင်း]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |{{age in years and days|2016|3|30|2018|3|30}} |- |rowspan=3| ၁၃ |rowspan=3|[[လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင် ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]]<ref name="dassk">{{cite news|url=https://www.frontiermyanmar.net/en/%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%80%91%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%85%E1%80%AF%E1%80%9D%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%8C%E1%80%AC%E1%80%94%E1%80%94/|title=ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာနနှစ်ခုအား ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် လက်လွှဲမည်}}</ref> |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |၅ ဧပြီ ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2016|3|30|2016|4|5}} |- |[[ဖေဇင်ထွန်း|ဦးဖေဇင်ထွန်း]] |၅ ဧပြီ ၂၀၁၆ |၁ ဩဂုတ် ၂၀၁၇ |{{age in years and days|2016|4|5|2017|8|1}} |- |[[ဝင်းခိုင်|ဦးဝင်းခိုင်]] |၁ ဩဂုတ် ၂၀၁၇ |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |{{age in years and days|2017|8|1|2018|3|30}} |- |၁၄ |[[အလုပ်သမား၊ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန]] |[[သိန်းဆွေ|ဦးသိန်းဆွေ]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |{{age in years and days|2016|3|30|2018|3|30}} |- |၁၅ |[[စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ခင်မောင်ချို|ဦးခင်မောင်ချို]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |{{age in years and days|2016|3|30|2018|3|30}} |- |၁၆ |[[စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[သန်းမြင့် (ဝန်ကြီး)|ဒေါက်တာ သန်းမြင့်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |{{age in years and days|2016|3|30|2018|3|30}} |- |rowspan=2|၁၇ |rowspan=2|[[ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန]]<ref name="dassk"/> |[[ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |၅ ဧပြီ ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2016|3|30|2016|4|5}} |- |[[မျိုးသိမ်းကြီး|ဒေါက်တာ မျိုးသိမ်းကြီး]] |၅ ဧပြီ ၂၀၁၆ |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |{{age in years and days|2016|4|5|2018|3|30}} |- |၁၈ |[[ကျန်းမာရေးနှင့် အားကစား ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် [[ကျန်းမာရေး ဝန်ကြီးဌာန]])}} |[[မြင့်ထွေး|ဒေါက်တာ မြင့်ထွေး]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |{{age in years and days|2016|3|30|2018|3|30}} |- |၁၉ |[[စီမံကိန်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ကျော်ဝင်း (ဝန်ကြီး)|ဦး​ကျော်ဝင်း]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |{{age in years and days|2016|3|30|2018|3|30}} |- |rowspan=2|၂၀ |rowspan=2|[[ဆောက်လုပ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ဝင်းခိုင်|ဦးဝင်းခိုင်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |၁၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၈ |{{age in years and days|2016|3|30|2018|1|15}} |- |[[ဟန်ဇော်|ဦးဟန်ဇော်]] |၁၉ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၈ |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |{{age in years and days|2018|1|19|2018|3|30}} |- |၂၁ |[[လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ဝင်းမြတ်အေး|ဒေါက်တာ ဝင်းမြတ်အေး]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |{{age in years and days|2016|3|30|2018|3|30}} |- |၂၂ |[[ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလာရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[အုန်းမောင် (ဝန်ကြီး)|ဦးအုန်းမောင်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |{{age in years and days|2016|3|30|2018|3|30}} |- |၂၃ |[[တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် တိုင်းရင်းသားရေးရာဝန်ကြီးဌာန)}} |[[နိုင်သက်လွင်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |{{age in years and days|2016|3|30|2018|3|30}} |- |၂၄ |[[အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ကျော်တင် (ဝန်ကြီး)|ဦးကျော်တင်]] |၂၃ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၇ |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |{{age in years and days|2017|11|23|2018|3|30}} |- |၂၅ |[[ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်ရုံး]] |[[ထွန်းထွန်းဦး (ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်)|ဦးထွန်းထွန်းဦး]] ||၅ ဧပြီ ၂၀၁၆ |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |{{age in years and days|2016|4|5|2018|3|30}} |} === ဒုတိယဝန်ကြီးများ === အစိုးရအဖွဲ့စတင်သည့် ၂၀၁၆ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ရက်နေ့တွင် ဒုတိယဝန်ကြီးများ ပါဝင်ခြင်း မရှိခဲ့သော်လည်း နောက်ပိုင်းတွင်မှ ဒုတိယဝန်ကြီးများ ခန့်အပ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။<ref>{{cite news|url=https://www.thevoicejournal.com/news/7385|title=အစိုးရသစ်}}</ref> {| class="wikitable" |rowspan=2|'''စဉ်''' |rowspan=2|'''ဝန်ကြီးဌာန''' |rowspan=2|'''အမည်''' !colspan=3 | တာဝန်ထမ်းဆောင်ခြင်း |- !စတင်ရက် !ပြီးဆုံးရက် !ရက်ပေါင်း |- |၁ |[[နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ကျော်တင် (ဝန်ကြီး)|ဦးကျော်တင်]] |၅ ​ဧပြီ ၂၀၁၆ |၂၃ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၇ |{{age in years and days|2016|4|5|2017|11|23}} |- |၂ |[[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[မင်းသူ (ဝန်ကြီး)|ဦးမင်းသူ]] |၁၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၆<ref>{{Cite news|title=သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန နှင့် စိုက်ပျိုးရေး၊ မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာနများတွင် ဒုတိယ ဝန်ကြီးများ ခန့်အပ်|url=https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/politics-law-military/%E1%80%9E%E1%80%99%E1%80%B9%E1%80%99%E1%80%90%E1%80%9B%E1%80%AF%E1%80%B6%E1%80%B8-%E1%80%9D%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%8C%E1%80%AC%E1%80%94-%E1%80%94%E1%80%BE-2/}}</ref> |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |{{age in years and days|2016|12|12|2018|3|30}} |- |၃ |[[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[အောင်စိုး (ဒု ဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဗိုလ်ချုပ် အောင်စိုး]]<ref name="mildm">{{cite news|url=https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/politics-law-military/%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%80%91%E1%80%B2%E1%80%9B%E1%80%B1%E1%80%B8-%E1%81%8A-%E1%80%80%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BD%E1%80%9A%E1%80%BA%E1%80%9B%E1%80%B1%E1%80%B8-%E1%80%94%E1%80%BE/|title=ပြည်ထဲရေး ၊ ကာကွယ်ရေး နှင့် နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယ ဝန်ကြီးများ ခန့်အပ်}}</ref> |၃ မေ ၂၀၁၆ |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |{{age in years and days|2016|5|3|2018|3|30}} |- |၄ |[[ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |ဗိုလ်ချုပ် မြင့်နွယ် |၃ မေ ၂၀၁၆<ref name="mildm"/> |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |{{age in years and days|2016|5|3|2018|3|30}} |- |၅ |[[နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန]] |ဗိုလ်ချုပ် သန်းထွဋ် |၃ မေ ၂၀၁၆<ref name="mildm"/> |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |{{age in years and days|2016|5|3|2018|3|30}} |- |၆ |[[နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံရုံးဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးခင်မောင်တင် |၄ ဇူလိုင် ၂၀၁၆ |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |{{age in years and days|2016|7|4|2018|3|30}} |- |၇ |[[ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးအောင်လှထွန်း |၁၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၈<ref>{{cite news|url=https://www.frontiermyanmar.net/mm/%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%B1%E1%80%B8-%E1%80%92%E1%80%AF%E1%80%9D%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%85/|title=ပြန်ကြားရေး ဒုဝန်ကြီးသစ်ဖြစ်လာတဲ့ ဝါရင့် မီဒီယာသမားတစ်ဦး}}</ref> |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |{{age in years and days|2018|1|15|2018|3|30}} |- |rowspan=2|၈ |rowspan=2|[[စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန]] |ဒေါက်တာ ထွန်းဝင်း |၂ မေ ၂၀၁၆ |၁၈ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2016|5|2|2016|11|18}} |- |ဦးလှ​ကျော် |၁၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၆ |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |{{age in years and days|2016|12|12|2018|3|30}} |- |rowspan=2|၉ |rowspan=2|[[ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးကျော်မျိုး |၁၂ မေ ၂၀၁၆ |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |{{age in years and days|2016|5|12|2018|3|30}} |- |ဦးသာဦး |၁၆ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၈ |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |{{age in years and days|2018|1|16|2018|3|30}} |- |၁၀ |[[လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင် ဝန်ကြီးဌာန]] |ဒေါက်တာ ထွန်းနိုင် |၁၂ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၆ |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |{{age in years and days|2016|9|12|2018|3|30}} |- |၁၁ |[[စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦး​အောင်ထူး |၁၉ ဧပြီ ၂၀၁၇ |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |{{age in years and days|2017|4|19|2018|3|30}} |- |၁၂ |[[ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးဝင်း​မော်ထွန်း |၁၂ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၆ |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |{{age in years and days|2016|9|12|2018|3|30}} |- |rowspan=2|၁၃ |rowspan=2|[[စီမံကိန်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦး​မောင်​မောင်ဝင်း |၂၆ ​မေ ၂၀၁၆ |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |{{age in years and days|2016|5|26|2018|3|30}} |- |ဦးဆက်အောင် |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၁၇ |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |{{age in years and days|2017|7|31|2018|3|30}} |- |၁၄ |[[ဆောက်လုပ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးကျော်လင်း |၅ ဇွန် ၂၀၁၇ |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |{{age in years and days|2017|6|5|2018|3|30}} |- |၁၅ |[[လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန|လူမှုဝန်ထမ်း၊ကယ်ဆယ်ရေးနှင့်ပြန်လည်နေရာချထားရေးဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးစိုးအောင် |၂၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၇ |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |{{age in years and days|2017|9|27|2018|3|30}} |} p67kcz0jbeyfvxrp6m1lisczzjomubd 10 213786 1050176 1045565 2026-08-25T04:35:42Z ~2026-40330-51 145831 /* ဒုတိယဝန်ကြီးများ */ 1050176 wikitext text/x-wiki === ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ === {| class="wikitable" |rowspan=2|'''စဉ်''' |rowspan=2|'''ဝန်ကြီးဌာန''' |rowspan=2|'''အမည်''' !colspan=3 | တာဝန်ထမ်းဆောင်ခြင်း |- !စတင်ရက် !ပြီးဆုံးရက် !ရက်ပေါင်း |- |rowspan=3|၁ |rowspan=3|[[ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[လှမင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး လှမင်း]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂<ref>{{cite web|url=https://web.archive.org/web/20121110164924/http://www.ministryofinformation.gov.mm/index.php/announcement.html?start=28|title=ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း}}</ref> |{{age in years and days|2011|3|30|2012|9|7}} |- |[[ဝေလွင် (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|​ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဝေလွင်]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |{{age in years and days|2012|9|7|2015|8|12}} |- |[[စိန်ဝင်း (ဝန်ကြီး)|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး စိန်ဝင်း]] |၂၄ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2015|8|24|2016|3|30}} |- |၂ |[[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ကိုကို (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ကိုကို]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2011|3|30|2016|3|30}} |- |rowspan=3|၃ |rowspan=3|[[နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန]] |[[သိန်းဌေး (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး သိန်းဌေး]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၁၃ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၁၃ |{{age in years and days|2011|3|30|2013|2|13}} |- |[[သက်နိုင်ဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး သက်နိုင်ဝင်း]] |၁၃ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၁၃ |၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |{{age in years and days|2013|2|13|2015|8|12}} |- |[[ကျော်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ကျော်ဆွေ]] |၂၄ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2015|8|24|2016|3|30}} |- |၄ |[[နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ဝဏ္ဏမောင်လွင်|ဦးဝဏ္ဏမောင်လွင်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2011|3|30|2016|3|30}} |- |rowspan=3|၅ |rowspan=3|[[ပြန်ကြားရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ကျော်ဆန်း|ဦးကျော်ဆန်း]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|8|27}} |- |[[အောင်ကြည်|ဦးအောင်ကြည်]] |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |၂၉ ဇူလိုင် ၂၀၁၄ |{{age in years and days|2012|8|27|2014|7|29}} |- |[[ရဲထွဋ် (ပြန်ကြားရေး)|ဦးရဲထွဋ်]] |၁ ဩဂုတ် ၂၀၁၄ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2014|8|1|2016|3|30}} |- |၆ |[[လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးနှင့် ဆည်မြောင်း ဝန်ကြီးဌာန]] |[[မြင့်လှိုင်|ဦးမြင့်လှိုင်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2011|3|30|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၇ |rowspan=2|[[ဘဏ္ဍာရေး ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန်ဝန်ကြီးဌာန)}} |[[လှထွန်း|ဦးလှထွန်း]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|8|27}} |- |[[ဝင်းရှိန်|ဦးဝင်းရှိန်]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|9|7|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၈ |rowspan=2|[[ဆောက်လုပ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ခင်မောင်မြင့်|ဦးခင်မောင်မြင့်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၈ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|8|28}} |- |[[ကျော်လွင်၊ ဦး|ဦးကျော်လွင်]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|9|7|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၉ |rowspan=2|[[အမျိုးသားစီမံကိန်းနှင့် စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု ဝန်ကြီးဌာန]] |[[တင်နိုင်သိန်း|ဦးတင်နိုင်သိန်း]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|8|27}} |- |​[[ကံဇော် (ဒေါက်တာ)|ဒေါက်တာ ကံဇော်]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|9|7|2016|3|30}} |- |၁၀ |[[စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ဝင်းမြင့် (ဝန်ကြီးဟောင်း)|ဦးဝင်းမြင့်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2011|3|30|2016|3|30}} |- |rowspan=3|၁၁ |rowspan=3|[[ဆက်သွယ်ရေးနှင့် သတင်းအချက်အလက် နည်းပညာဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် ဆက်သွယ်ရေး၊စာတိုက်နှင့်ကြေးနန်းဝန်ကြီးဌာန)}} |[[သိန်းထွန်း|ဦးသိန်းထွန်း]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၁၆ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၃ |{{age in years and days|2011|3|30|2013|1|16}} |- |[[မြတ်ဟိန်း|ဦးမြတ်ဟိန်း]] |၁၃ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၁၃ |၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |{{age in years and days|2013|2|13|2015|8|12}} |- |[[ဇေယျာအောင်|ဦဇေယျာအောင်]] |၁၄ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2015|8|14|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၁၂ |rowspan=2|[[လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန|လူမှုဝန်ထမ်း၊ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[အောင်ကြည်|ဦးအောင်ကြည်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|8|27}} |- |​[[မြတ်မြတ်အုန်းခင်၊ ဒေါ်|ဒေါက်တာ ဒေါ်မြတ်မြတ်အုန်းခင်]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|9|7|2016|3|30}} |- |၁၃ |[[ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးနှင့် သစ်တောရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် [[သစ်တောရေးရာဝန်ကြီးဌာန]])}} |[[ဝင်းထွန်း|ဦးဝင်းထွန်း]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2011|3|30|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၁၄ |rowspan=2|[[မွေးမြူရေး၊ ရေလုပ်ငန်းနှင့် ကျေးလက်ဒေသဖွံ့ဖြိုးရေးဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် မွေးမြူရေးနှင့်ရေလုပ်ငန်းဝန်ကြီးဌာန)}} |[[တင်နိုင်သိန်း|ဦးတင်နိုင်သိန်း]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၁ |{{age in years and days|2011|3|30|2011|12|2}} |- |[[အုန်းမြင့်|ဦးအုန်းမြင့်]] |၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2011|12|2|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၁၅ |rowspan=2|[[သတ္တုတွင်း ဝန်ကြီးဌာန]] |[[သိန်းထိုက်|ဦးသိန်းထိုက်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|9|7}} |- |​[[မြင့်အောင်၊ ဦး (ဝန်ကြီး)|ဒေါက်တာ မြင့်​အောင်]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|9|7|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၁၆ |rowspan=2|[[သမဝါယမ ဝန်ကြီးဌာန]] |[[အုန်းမြင့်|ဦးအုန်းမြင့်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|8|27}} |- |[[ကျော်ဆန်း|ဦးကျော်ဆန်း]] |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|8|27|2016|3|30}} |- |rowspan=3|၁၇ |rowspan=3|[[အလုပ်သမား၊ အလုပ်အကိုင်နှင့် လူမှုဖူလုံရေး ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန)}} |[[အောင်ကြည်|ဦးအောင်ကြည်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|8|27}} |- |[[မောင်မြင့်|ဦးမောင်မြင့်]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |{{age in years and days|2012|9|7|2013|7|25}} |- |[[အေးမြင့် (ဝန်ကြီး)|သူရ ဦးအေးမြင့်]] |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2013|7|25|2016|3|30}} |- |၁၈ |[[ပို့ဆောင်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ဉာဏ်ထွန်းအောင်|ဦးဉာဏ်ထွန်းအောင်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2011|3|30|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၁၉ |rowspan=2|[[ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလာရေး ဝန်ကြီးဌာန| ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလာရေးလုပ်ငန်းဝန်ကြီးဌာန]] |[[တင့်ဆန်း (ဝန်ကြီး)|ဦးတင့်ဆန်း]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|8|27}} |- |[[ဌေးအောင်|ဦးဌေးအောင်]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|9|7|2016|3|30}} |- |rowspan=3|၂၀ |rowspan=3|[[စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် အမှတ် (၁)နှင့် (၂) စက်မှုဝန်ကြီးဌာန)}} |[[စိုးသိန်း|ဦးစိုးသိန်း]] |၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၁ |၂၇ သြဂုတ် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|12|2|2012|8|27}} |- |[[အေးမြင့် (ဝန်ကြီး)|သူရ ဦးအေးမြင့်]] |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |{{age in years and days|2012|8|27|2013|7|25}} |- |[[မောင်မြင့်|ဦးမောင်မြင့်]] |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2013|7|25|2016|3|30}} |- |rowspan=4|၂၁ |rowspan=4|[[ရထားပို့ဆောင်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[အောင်မင်း|ဦးအောင်မင်း]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|8|27}} |- |[[ဇေယျာအောင်|ဦးဇေယျာအောင်]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |{{age in years and days|2012|9|7|2013|7|25}} |- |[[သန်းဌေး|ဦးသန်းဌေး]] |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |{{age in years and days|2013|7|25|2015|8|12}} |- |[[ဉာဏ်ထွန်းအောင်|ဦးဉာဏ်ထွန်းအောင်]] |၁၄ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2015|8|14|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၂၂ |rowspan=2|[[စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန]] |[[သန်းဌေး|ဦးသန်းဌေး]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |{{age in years and days|2011|3|30|2013|7|25}} |- |[[ဇေယျာအောင်|ဦးဇေယျာအောင်]] |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2013|7|25|2016|3|30}} |- |၂၃ |[[လျှပ်စစ်စွမ်းအား ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် အမှတ် (၁)နှင့် (၂) လျှပ်စစ်စွမ်းအားဝန်ကြီးဌာန)}} |[[ခင်မောင်စိုး (ဝန်ကြီး)|ဦးခင်မောင်စိုး]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂<ref>{{cite web|url=https://web.archive.org/web/20121110164924/http://www.ministryofinformation.gov.mm/index.php/announcement.html?start=28|title=ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ ပြောင်းလဲတာဝန်ပေးခြင်း}}</ref> |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|9|7|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၂၄ |rowspan=2|[[ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[မြအေး (ဝန်ကြီး)|ဒေါက်တာ မြအေး]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၃ |{{age in years and days|2011|3|30|2013|11|29}} |- |[[ခင်စန်းရီ|ဒေါက်တာ ဒေါ်ခင်စန်းရီ]] |၁၃ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၁၄ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2013|2|13|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၂၅ |rowspan=2|[[ကျန်းမာရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ဖေသက်ခင်|ဒေါက်တာ ဖေသက်ခင်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၉ ဇူလိုင် ၂၀၁၄ |{{age in years and days|2011|3|30|2014|7|29}} |- |[[သန်းအောင်|ဒေါက်တာ သန်းအောင်]] |၁ ဩဂုတ် ၂၀၁၄ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2014|8|1|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၂၆ |rowspan=2|[[ယဉ်ကျေးမှု ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ကျော်ဆန်း|ဦးကျော်ဆန်း]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|8|27}} |- |[[အေးမြင့်ကြူ|ဦးအေးမြင့်ကြူ]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|9|7|2016|3|30}} |- |rowspan=3|၂၇ |rowspan=3|[[သာသနာရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[မြင့်မောင်|သူရ ဦးမြင့်မောင်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၁၆ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၃ |{{age in years and days|2011|3|30|2013|1|16}} |- |[[ဆန်းဆင့်၊ ဦး|ဦးဆန်းဆင့်]] |၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၃ |၁၉ ဇွန် ၂၀၁၄ |{{age in years and days|2013|1|31|2014|6|19}} |- |ဦးစိုးဝင်း |၂၅ ဇွန် ၂၀၁၄ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2014|6|25|2016|3|30}} |- |rowspan=3|၂၈ |rowspan=3|[[သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန]] |[[အေးမြင့် (ဝန်ကြီး)|သူရ ဦးအေးမြင့်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|8|27}} |- |[[ကိုကိုဦး (ဝန်ကြီး)|ဒေါက်တာ ကိုကိုဦး]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၉ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၅ |{{age in years and days|2012|9|7|2015|12|9}} |- |[[ခင်စန်းရီ|ဒေါက်တာ ဒေါ်ခင်စန်းရီ]] |၁၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၅ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2015|12|18|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၂၉ |rowspan=2|[[လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ခင်ရီ|ဦးခင်ရီ]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |{{age in years and days|2011|3|30|2015|8|12}} |- |[[ကိုကို (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ကိုကို]] |၁၄ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2015|8|14|2016|3|30}} |- |၃၀ |[[အားကစား ဝန်ကြီးဌာန]] |[[တင့်ဆန်း (ဝန်ကြီး)|ဦးတင့်ဆန်း]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2011|3|30|2016|3|30}} |- |၃၁ |[[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန]] (၁) |[[သိန်းညွန့် (ဝန်ကြီး)|ဦးသိန်းညွန့်]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|9|7|2016|3|30}} |- |၃၂ |သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန (၂) |[[စိုးမောင်|ဦးစိုးမောင်]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|9|7|2016|3|30}} |- |၃၃ |သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန (၃) |[[စိုးသိန်း|ဦးစိုးသိန်း]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|9|7|2016|3|30}} |- |၃၄ |သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန (၄) |[[အောင်မင်း|ဦးအောင်မင်း]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|9|7|2016|3|30}} |- |၃၅ |သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန (၅) |[[တင်နိုင်သိန်း|ဦးတင်နိုင်သိန်း]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |{{age in years and days|2012|9|7|2015|8|12}} |- |၃၆ |သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန (၆) |[[လှထွန်း|ဦးလှထွန်း]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|9|7|2016|3|30}} |- |၃၇ |[[ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်ရုံး]] |[[ထွန်းရှင် (ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်)|ဒေါက်တာ ထွန်းရှင်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2011|3|30|2016|3|30}} |- |rowspan=2| - |rowspan=2|အမှတ်(၁) စက်မှုဝန်ကြီးဌာန {{small|(​နောင် [[စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန]])}} |[[ကျော်စွာခိုင်|ဦးကျော်စွာခိုင်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၁၀ ဩဂုတ် ၂၀၁၁<ref>{{cite news|url=http://www.mmtimes.com/2011/news/588/news58808.html|title=Union govt announces reshuffle|last=Shwe Yinn Mar Oo|date=15 August 2011|publisher=Myanmar Times|accessdate=15 April 2012|url-status=dead|archiveurl=https://archive.is/20120913063117/http://www.mmtimes.com/2011/news/588/news58808.html|archivedate=13 September 2012}}</ref> |{{age in years and days|2011|3|30|2011|8|10}} |- |[[စိုးသိန်း|ဦးစိုးသိန်း]] |၁၀ ဩဂုတ် ၂၀၁၁ |၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၁ |{{age in years and days|2011|8|10|2011|12|2}} |- | - |အမှတ်(၂) စက်မှုဝန်ကြီးဌာန {{small|(​နောင် [[စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန]])}} |[[စိုးသိန်း|ဦးစိုးသိန်း]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2011|12|2}} |- | - |[[အမှတ်(၁)လျှပ်စစ်စွမ်းအား ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|​(နောင် [[လျှပ်စစ်စွမ်းအား ဝန်ကြီးဌာန]])}} |[[ဇော်မင်း|ဦးဇော်မင်း]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၈ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|8|28}} |- | - |[[အမှတ်(၂)လျှပ်စစ်စွမ်းအား ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(​နောင် [[လျှပ်စစ်စွမ်းအား ဝန်ကြီးဌာန]])}} |[[ခင်မောင်စိုး (ဝန်ကြီး)|ဦးခင်မောင်စိုး]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|9|7}} |- |rowspan=7| - |rowspan=7|သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာန {{small|(​နောင် သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာန (၁)၊ (၂)၊ (၃)၊ (၄)၊ (၅)နှင့် (၆))}} |[[သိန်းညွန့် (ဝန်ကြီး)|ဦးသိန်းညွန့်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|9|7}} |- |[[စိုးမောင်|ဦးစိုးမောင်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|9|7}} |- |[[ကျော်စွာခိုင်|ဦးကျော်စွာခိုင်]] |၁၀ သြဂုတ် ၂၀၁၁ |၆ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|8|10|2012|1|6}} |- |[[စိုးသိန်း|ဦးစိုးသိန်း]] |၂၇ သြဂုတ် ၂၀၁၂ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2012|8|27|2012|9|7}} |- |[[အောင်မင်း|ဦးအောင်မင်း]] |၂၇ သြဂုတ် ၂၀၁၂ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2012|8|27|2012|9|7}} |- |[[လှထွန်း|ဦးလှထွန်း]] |၂၇ သြဂုတ် ၂၀၁၂ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2012|8|27|2012|9|7}} |- |[[တင်နိုင်သိန်း|ဦးတင်နိုင်သိန်း]] |၂၇ သြဂုတ် ၂၀၁၂ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2012|8|27|2012|9|7}} |- | - |[[မြန်မာ့စက်မှုဖွံ့ဖြိုးရေး ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ဖျက်သိမ်း)}} |[[သိန်းဌေး (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး သိန်းဌေး]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|9|7}} |} <ref>{{cite news|url=https://globaljusticecenter.net/documents/Burma.SanctionsComparision.June2011.pdf|title=New Cabinet Members}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://web.archive.org/web/20121110190734/http://www.ministryofinformation.gov.mm/index.php/announcement/842-2012-09-07-08-37-51.html|title=ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း}}</ref><ref>{{cite web|url=https://web.archive.org/web/20121110190153/http://www.ministryofinformation.gov.mm/index.php/announcement/841-2012-09-07-08-27-37.html|title=ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ တာဝန်ပေးခြင်း}}</ref> {{reflist}} === ဒုတိယဝန်ကြီးများ === {| class="wikitable" |rowspan=2|'''စဉ်''' |rowspan=2|'''ဝန်ကြီးဌာန''' |rowspan=2|'''အမည်''' !colspan=3 | တာဝန်ထမ်းဆောင်ခြင်း |- !စတင်ရက် !ပြီးဆုံးရက် !ရက်ပေါင်း |- |rowspan=3|၁ |rowspan=3|[[ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |ဗိုလ်ချုပ် ကျော်ညွန့် |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |{{age in years and days|2011|3|30|2015|8|12}} |- |[[အောင်သော်|ဗိုလ်မှူးချုပ် အောင်သော်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2011|3|30|2016|3|30}} |- |ဗိုလ်ချုပ် မြင့်နွယ် |၁၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2015|8|17|2016|3|30}} |- |rowspan=3|၂ |rowspan=3|[[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဗိုလ်မှူးချုပ် ကျော်ဇံမြင့် |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2011|3|30|2016|3|30}} |- |ဗိုလ်မှူးချုပ် ​ကျော်​ကျော်ထွန်း |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|8|27|2016|3|30}} |- |[[အောင်စိုး (ဒု ဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဗိုလ်ချုပ် အောင်စိုး]] |၁၁ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2015|8|11|2016|3|30}} |- |rowspan=4|၃ |rowspan=4|[[နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန]] |ဗိုလ်ချုပ် ဇော်ဝင်း |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |{{age in years and days|2011|3|30|2013|7|25}} |- |[[မောင်မောင်အုန်း|ဗိုလ်ချုပ် မောင်မောင်အုန်း]] |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |၁၈ ဇွန် ၂၀၁၄ |{{age in years and days|2013|7|25|2014|6|18}} |- |ဗိုလ်ချုပ် တင်​အောင်ချစ် |၂၉ ဇူလိုင် ၂၀၁၄ |၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |{{age in years and days|2014|7|29|2015|8|12}} |- |ဗိုလ်ချုပ် သန်းထွဋ် |၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2015|8|12|2016|3|30}} |- |rowspan=5|၄ |rowspan=5|[[နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[မောင်မြင့်|ဦးမောင်မြင့်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|9|7}} |- |[[မျိုးမြင့် (ဒေါက်တာ)|ဒေါက်တာ မျိုးမြင့်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၉ ဇူလိုင် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|7|9}} |- |ဦးသန့်​​ကျော် |၂၉ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|8|29|2016|3|30}} |- |ဦးဇင်​ယော် |၂၉ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၃ |{{age in years and days|2012|8|29|2013|8|7}} |- |[[တင်ဦးလွင်|ဦးတင်ဦးလွင်]] |၁၃ ဩဂုတ် ၂၀၁၃ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2013|8|13|2016|3|30}} |- |rowspan=4|၅ |rowspan=4|[[ပြန်ကြားရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးစိုးဝင်း |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၈ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|8|28}} |- |ဦးပိုက်​ထွေး |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |{{age in years and days|2012|8|27|2015|8|12}} |- |[[ရဲထွဋ် (ပြန်ကြားရေး)|ဦးရဲထွဋ်]] |၃၁ ဩဂုတ် ၂၀၁၂<ref>{{cite web|url=https://web.archive.org/web/20121005083359/http://www.ministryofinformation.gov.mm/index.php/announcement/790-2012-08-31-13-36-37.html|title=ဒုတိယဝန်ကြီး ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း}}</ref> |၁ ဩဂုတ် ၂၀၁၄ |{{age in years and days|2012|8|31|2014|8|1}} |- |ဦးအောင်သိမ်း |၂၄ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၅ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2015|9|24|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၆ |rowspan=2|[[လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးနှင့် ဆည်မြောင်း ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးအုန်းသန်း |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2011|3|30|2016|3|30}} |- |ဦးခင်ဇော် |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2011|3|30|2016|3|30}} |- |rowspan=4|၇ |rowspan=4|[[ဘဏ္ဍာရေး ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် [[ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန် ဝန်ကြီးဌာန]])}} |ဦးဝင်းသန်း |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၉ ဇူလိုင် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|7|9}} |- |[[ဝင်းရှိန်|ဦးဝင်းရှိန်]] |၉ ဇူလိုင် ၂၀၁၂ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2012|7|9|2012|9|7}} |- |ဒေါက်တာ လင်းအောင် |၂၇ သြဂုတ် ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|8|27|2016|3|30}} |- |​ဒေါက်တာ ​မောင်​မောင်သိမ်း |၂၉ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|8|29|2016|3|30}} |- |rowspan=3|၈ |rowspan=3|[[ဆောက်လုပ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးစိုးတင့် |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2011|3|30|2016|3|30}} |- |[[ကျော်လွင်၊ ဦး|ဦးကျော်လွင်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|9|7}} |- |ဒေါက်တာ ဝင်းမြင့် |၁၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၃ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2013|2|19|2016|3|30}} |- |rowspan=5|၉ |rowspan=5|[[အမျိုးသားစီမံကိန်းနှင့် စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု ဝန်ကြီးဌာန]] |ဒေါက်တာ ကံဇော် |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|9|7}} |- |ဦးဆက်​အောင် |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |{{age in years and days|2012|8|27|2013|7|31}} |- |[[ခင်စန်းရီ|ဒေါက်တာ ဒေါ်ခင်စန်းရီ]] |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |၁၃ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၁၄ |{{age in years and days|2012|8|27|2014|2|13}} |- |​ဒေါ်လဲ့လဲ့သိန်း |၁၃ ဩဂုတ် ၂၀၁၃ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2013|8|13|2016|3|30}} |- |​ဒေါက်တာ စန်းလွင် |၁၃ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၁၄ |၂၁ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၄ |{{age in years and days|2014|2|13|2014|11|21}} |- |၁၀ |[[စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ပွင့်ဆန်း (ဝန်ကြီး)|ဒေါက်တာ ပွင့်ဆန်း]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2011|3|30|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၁၁ |rowspan=2|ဆက်သွယ်ရေးနှင့် သတင်းအချက်အလက် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန {{small|(ယခင် ဆက်သွယ်ရေး၊ စာတိုက်နှင့် ကြေးနန်း ဝန်ကြီးဌာန)}} |ဦးတင့်လွင် |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |? | |- |ဦး​သောင်းတင် |၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |? | |- |rowspan=2|၁၂ |rowspan=2|[[လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးဘုန်းဆွေ |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |? | |- |​ဒေါ်စုစုလှိုင် |၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |? | |- |rowspan=2|၂၆ |rowspan=2|သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးနှင့် သစ်တောရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန {{small|(ယခင် သစ်တောရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန)}} |ဦးအေးမြင့်မောင် |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |? | |- |ဒေါက်တာ [[သက်သက်ဇင်|ဒေါ်သက်သက်ဇင်]] |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in days|2012|8|27|2016|3|30}}<ref>{{cite web|url=https://uzo.sakura.ne.jp/burma/nlm/kmn/kmn_data/kmn_2016/kmn_03_2016/kmn_30_03_2016.pdf|title=ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးနှင့်သစ်တောရေးရာဝန်ကြီးဌာန ပြတိုက်ဖွင့်ပွဲအခမ်းအနားကျင်းပ|work=၂၀၁၆ခုနှစ် မတ်လ၃၀ရက်နေ့ထုတ် ကြေးမုံသတင်းစာ၊စာမျက်နှာ(၈)|access-date=၁၃ ဧပြီ ၂၀၂၆|date=၂၉ မတ် ၂၀၁၆}}</ref> |- |rowspan=2|၁၄ |rowspan=2|[[မွေးမြူရေး၊ ရေလုပ်ငန်းနှင့် ကျေးလက်ဒေသဖွံ့ဖြိုးရေးဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် ​မွေးမြူ​ရေးနှင့် ​ရေလုပ်ငန်း ဝန်ကြီးဌာန)}} |​ဒေါက်တာ ​အောင်မြတ်ဦး |၁၃ ဩဂုတ် ၂၀၁၃ |? | |- | | | | |- |rowspan=2|၁၅ |rowspan=2|[[မွေးမြူရေး၊ ရေလုပ်ငန်းနှင့် ကျေးလက်ဒေသဖွံ့ဖြိုးရေးဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် ​မွေးမြူ​ရေးနှင့် ​ရေလုပ်ငန်း ဝန်ကြီးဌာန)}} |​ဒေါက်တာ ​အောင်မြတ်ဦး |၁၃ ဩဂုတ် ၂၀၁၃ |? | |- | | | | |- |၁၆ |[[သမဝါယမ ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးသန်းထွန်း |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |{{age in days|2011|3|30|2015|8|12}} |- |rowspan=3|၁၇ |rowspan=3|[[အလုပ်သမား၊ အလုပ်အကိုင်နှင့် လူမှုဖူလုံရေး ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် အလုပ်သမား ဝန်ကြီးဌာန)}} |ဦးမြင့်သိန်း |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |{{age in days|2011|3|30|2013|7|25}} |- |​[[ဝင်းမော်ထွန်း (ဝဏ္ဏကျော်ထင်)|ဒေါ်ဝင်း​မော်ထွန်း]] |၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၃ |၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |{{age in days|2013|2|5|2015|8|12}} |- |ဦးထင်​အောင် |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |၃၀ မတ် ၂၀၁၅ |{{age in days|2013|7|25|2015|3|30}} |- |rowspan=2|၁၈ |rowspan=2|ပို့ဆောင်ရေး ဝန်ကြီးဌာန |ဦး[[ဝင်းရှိန်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |ဇူလိုင် ၂၀၁၂ | |- |ဦးဇင်​ယော် |၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၃ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in days|2013|8|7|2016|3|30}} |- |၁၉ |ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလာရေးလုပ်ငန်း ဝန်ကြီးဌာန |ဦး[[ဌေးအောင်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in days|2011|3|30|2012|9|7}} |- |၂၀ |အမှတ် (၁)စက်မှုဝန်ကြီးဌာန |ဦးသိန်းအောင် |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |? | |- |rowspan=3|၂၁ |rowspan=3|[[ရထားပို့ဆောင်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |သူရဦးသောင်းလွင် |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |{{age in days|2011|3|30|2013|7|25}} |- |ဦးသန့်ရှင်း |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၁၈ ဇွန် ၂၀၁၄ |{{age in days|2011|3|30|2014|6|18}} |- |ဦးမြင့်သိန်း |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |? | |- |rowspan=3|၂၂ |rowspan=3|[[စွမ်းအင် ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးစိုးအောင် |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |? | |- |ဦးထင်​အောင် |၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |{{age in days|2012|8|12|2013|7|25}} |- |ဦးမြင့်​ဇော် |၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၃ |? | |- |rowspan=3|၂၃ |rowspan=3|[[လျှပ်စစ်စွမ်းအား ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(​ယခင် အမှတ်(၁)၊ အမှတ် (၂) လျှပ်စစ်စွမ်းအားဝန်ကြီးဌာန)}} |ဦးမြင့်​ဇော် |၁၂ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၃ |{{age in days|2012|9|12|2013|8|7}} |- |ဦး[[အောင်သန်းဦး (ဝန်ကြီး)|အောင်သန်းဦး]] |၁၂ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in days|2012|9|12|2016|3|30}} |- |ဦး[[မော်သာထွေး]] |၂၁ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၃ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in days|2013|11|21|2016|3|30}} |- |rowspan=6|၂၄ |rowspan=6|[[ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးအေးကြူ |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |{{age in days|2011|3|30|2013|7|25}} |- |ဦးဘရွှေ |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |{{age in days|2011|3|30|2013|7|25}} |- |​​ဒေါက်တာ စန်းလွင် |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |၁၃ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၁၄ |{{age in days|2013|7|25|2014|2|13}} |- |​ဒေါက်တာ​ဇော်မင်း​အောင် |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in days|2013|7|25|2016|3|30}} |- |​[[မျိုးမြင့် (ဒေါက်တာ)|ဒေါက်တာမျိုးမြင့်]] |၉ ဇူလိုင် ၂၀၁၂ |၁၈ ဇွန် ၂၀၁၄ |{{age in days|2012|7|9|2014|6|18}} |- |ဦးသန့်ရှင်း |၁၈ ဇွန် ၂၀၁၄ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in days|2014|6|18|2016|3|30}} |- |rowspan=5|၂၅ |rowspan=5|[[ကျန်းမာရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဒေါက်တာ ဒေါ်[[မြတ်မြတ်အုန်းခင်၊ ဒေါ်|မြတ်မြတ်အုန်းခင်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in days|2011|3|30|2012|9|7}} |- |​ဒေါက်တာ ဝင်းမြင့် |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |{{age in days|2011|3|30|2013|7|25}} |- |​ဒေါက်တာ ​ဒေါ်သိန်းသိန်း​ဌေး |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ | | |- |​ဒေါက်တာ [[သန်းအောင်]] |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |၁ ဩဂုတ် ၂၀၁၄ |{{age in days|2013|7|25|2014|8|1}} |- |​ဒေါက်တာ ဝင်းမြင့် |၆ ဩဂုတ် ၂၀၁၄ |? | |- |rowspan=2|၂၆ |rowspan=2|[[ယဉ်ကျေးမှု ဝန်ကြီးဌာန]] |ဒေါ်စန္ဒာခင် |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in days|2011|3|30|2016|3|30}} |- |ဦးသန်း​ဆွေ |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in days|2012|8|27|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၂၇ |rowspan=2|[[သာသနာရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဒေါက်တာမောင်မောင်ဌေး |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |{{age in days|2011|3|30|2015|8|12}} |- |ဦးစိုးဝင်း |၂၈ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |၂၅ ဇွန် ၂၀၁၄ |{{age in days|2012|8|28|2014|6|25}} |- |rowspan=3|၂၈ |rowspan=3|[[သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန]] |ဒေါက်တာ[[သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန|ကိုကိုဦး]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in days|2011|3|30|2012|9|7}} |- |ဦးဘ​ရွှေ |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in days|2013|7|25|2016|3|30}} |- |​ဒေါက်တာ​ ​အောင်​ကျော်မြတ် |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in days|2013|7|25|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၂၉ |rowspan=2|[[လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးကျော်ကျော်ဝင်း |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၆ ဩဂုတ် ၂၀၁၄ |{{age in days|2011|3|30|2014|8|6}} |- |ဗိုလ်မှူးချုပ် ဝင်းမြင့် |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |? | |- |rowspan=2|၃၀ |rowspan=2|[[အားကစား ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦး[[အေးမြင့်ကြူ]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in days|2011|3|30|2012|9|7}} |- |ဦးသောင်းထိုက် |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in days|2012|8|27|2016|3|30}} |- |rowspan=6|၃၃ |rowspan=6|[[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန]] (၁ - ၆) |ဦးဟန်စိန် |rowspan=2|၆ ဧပြီ ၂၀၁၂ |rowspan=2| |rowspan=2| |- |ဦးချန်မောင် |- |ဦး​အောင်သိမ်း |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ | | |- |​ဒေါက်တာ ဝင်းမြင့် |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |၆ ဩဂုတ် ၂၀၁၄ |{{age in days|2013|7|25|2014|8|6}} |- |ဦးသန့်ရှင်း | |၁၈ ဇွန် ၂၀၁၄ | |- |ဦး​ကျော်​ကျော်ဝင်း |၆ ဩဂုတ် ၂၀၁၄ | | |- |rowspan=2| - |rowspan=2|[[မြန်မာ့စက်မှုဖွံ့ဖြိုးရေး ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ဖျက်သိမ်း)}} |ဦးဟန်စိန် |rowspan=2|၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |rowspan=2|၆ ဧပြီ ၂၀၁၂ |rowspan=2|{{age in days|2011|3|30|2012|4|6}} |- |ဦးချန်မောင် |- | - |[[အမှတ်(၁)လျှပ်စစ်စွမ်းအား ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(​နောင် လျှပ်စစ်စွမ်းအားဝန်ကြီးဌာန)}} |ဦးမြင့်ဇော် |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၅ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in days|2011|3|30|2012|9|5}} |- | - |[[အမှတ်(၂)လျှပ်စစ်စွမ်းအား ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(​နောင် လျှပ်စစ်စွမ်းအားဝန်ကြီးဌာန)}} |ဦး[[အောင်သန်းဦး (ဝန်ကြီး)|အောင်သန်းဦး]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၅ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in days|2011|3|30|2012|9|5}} |- |၁၈ |အမှတ် (၁)စက်မှုဝန်ကြီးဌာန |ဦးသိန်းအောင် |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |? | |- |၁၉ |အမှတ် (၂)စက်မှုဝန်ကြီးဌာန |ဦးမျိုးအောင် |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |? | |} l8bichke2cv1lsjseta5picjtrahdy0 1050180 1050176 2026-08-25T05:11:49Z ~2026-40330-51 145831 /* ဒုတိယဝန်ကြီးများ */ 1050180 wikitext text/x-wiki === ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ === {| class="wikitable" |rowspan=2|'''စဉ်''' |rowspan=2|'''ဝန်ကြီးဌာန''' |rowspan=2|'''အမည်''' !colspan=3 | တာဝန်ထမ်းဆောင်ခြင်း |- !စတင်ရက် !ပြီးဆုံးရက် !ရက်ပေါင်း |- |rowspan=3|၁ |rowspan=3|[[ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[လှမင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး လှမင်း]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂<ref>{{cite web|url=https://web.archive.org/web/20121110164924/http://www.ministryofinformation.gov.mm/index.php/announcement.html?start=28|title=ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း}}</ref> |{{age in years and days|2011|3|30|2012|9|7}} |- |[[ဝေလွင် (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|​ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဝေလွင်]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |{{age in years and days|2012|9|7|2015|8|12}} |- |[[စိန်ဝင်း (ဝန်ကြီး)|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး စိန်ဝင်း]] |၂၄ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2015|8|24|2016|3|30}} |- |၂ |[[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ကိုကို (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ကိုကို]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2011|3|30|2016|3|30}} |- |rowspan=3|၃ |rowspan=3|[[နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန]] |[[သိန်းဌေး (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး သိန်းဌေး]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၁၃ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၁၃ |{{age in years and days|2011|3|30|2013|2|13}} |- |[[သက်နိုင်ဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး သက်နိုင်ဝင်း]] |၁၃ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၁၃ |၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |{{age in years and days|2013|2|13|2015|8|12}} |- |[[ကျော်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ကျော်ဆွေ]] |၂၄ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2015|8|24|2016|3|30}} |- |၄ |[[နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ဝဏ္ဏမောင်လွင်|ဦးဝဏ္ဏမောင်လွင်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2011|3|30|2016|3|30}} |- |rowspan=3|၅ |rowspan=3|[[ပြန်ကြားရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ကျော်ဆန်း|ဦးကျော်ဆန်း]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|8|27}} |- |[[အောင်ကြည်|ဦးအောင်ကြည်]] |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |၂၉ ဇူလိုင် ၂၀၁၄ |{{age in years and days|2012|8|27|2014|7|29}} |- |[[ရဲထွဋ် (ပြန်ကြားရေး)|ဦးရဲထွဋ်]] |၁ ဩဂုတ် ၂၀၁၄ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2014|8|1|2016|3|30}} |- |၆ |[[လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးနှင့် ဆည်မြောင်း ဝန်ကြီးဌာန]] |[[မြင့်လှိုင်|ဦးမြင့်လှိုင်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2011|3|30|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၇ |rowspan=2|[[ဘဏ္ဍာရေး ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန်ဝန်ကြီးဌာန)}} |[[လှထွန်း|ဦးလှထွန်း]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|8|27}} |- |[[ဝင်းရှိန်|ဦးဝင်းရှိန်]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|9|7|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၈ |rowspan=2|[[ဆောက်လုပ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ခင်မောင်မြင့်|ဦးခင်မောင်မြင့်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၈ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|8|28}} |- |[[ကျော်လွင်၊ ဦး|ဦးကျော်လွင်]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|9|7|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၉ |rowspan=2|[[အမျိုးသားစီမံကိန်းနှင့် စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု ဝန်ကြီးဌာန]] |[[တင်နိုင်သိန်း|ဦးတင်နိုင်သိန်း]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|8|27}} |- |​[[ကံဇော် (ဒေါက်တာ)|ဒေါက်တာ ကံဇော်]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|9|7|2016|3|30}} |- |၁၀ |[[စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ဝင်းမြင့် (ဝန်ကြီးဟောင်း)|ဦးဝင်းမြင့်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2011|3|30|2016|3|30}} |- |rowspan=3|၁၁ |rowspan=3|[[ဆက်သွယ်ရေးနှင့် သတင်းအချက်အလက် နည်းပညာဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် ဆက်သွယ်ရေး၊စာတိုက်နှင့်ကြေးနန်းဝန်ကြီးဌာန)}} |[[သိန်းထွန်း|ဦးသိန်းထွန်း]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၁၆ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၃ |{{age in years and days|2011|3|30|2013|1|16}} |- |[[မြတ်ဟိန်း|ဦးမြတ်ဟိန်း]] |၁၃ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၁၃ |၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |{{age in years and days|2013|2|13|2015|8|12}} |- |[[ဇေယျာအောင်|ဦဇေယျာအောင်]] |၁၄ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2015|8|14|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၁၂ |rowspan=2|[[လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန|လူမှုဝန်ထမ်း၊ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[အောင်ကြည်|ဦးအောင်ကြည်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|8|27}} |- |​[[မြတ်မြတ်အုန်းခင်၊ ဒေါ်|ဒေါက်တာ ဒေါ်မြတ်မြတ်အုန်းခင်]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|9|7|2016|3|30}} |- |၁၃ |[[ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးနှင့် သစ်တောရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် [[သစ်တောရေးရာဝန်ကြီးဌာန]])}} |[[ဝင်းထွန်း|ဦးဝင်းထွန်း]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2011|3|30|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၁၄ |rowspan=2|[[မွေးမြူရေး၊ ရေလုပ်ငန်းနှင့် ကျေးလက်ဒေသဖွံ့ဖြိုးရေးဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် မွေးမြူရေးနှင့်ရေလုပ်ငန်းဝန်ကြီးဌာန)}} |[[တင်နိုင်သိန်း|ဦးတင်နိုင်သိန်း]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၁ |{{age in years and days|2011|3|30|2011|12|2}} |- |[[အုန်းမြင့်|ဦးအုန်းမြင့်]] |၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2011|12|2|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၁၅ |rowspan=2|[[သတ္တုတွင်း ဝန်ကြီးဌာန]] |[[သိန်းထိုက်|ဦးသိန်းထိုက်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|9|7}} |- |​[[မြင့်အောင်၊ ဦး (ဝန်ကြီး)|ဒေါက်တာ မြင့်​အောင်]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|9|7|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၁၆ |rowspan=2|[[သမဝါယမ ဝန်ကြီးဌာန]] |[[အုန်းမြင့်|ဦးအုန်းမြင့်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|8|27}} |- |[[ကျော်ဆန်း|ဦးကျော်ဆန်း]] |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|8|27|2016|3|30}} |- |rowspan=3|၁၇ |rowspan=3|[[အလုပ်သမား၊ အလုပ်အကိုင်နှင့် လူမှုဖူလုံရေး ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန)}} |[[အောင်ကြည်|ဦးအောင်ကြည်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|8|27}} |- |[[မောင်မြင့်|ဦးမောင်မြင့်]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |{{age in years and days|2012|9|7|2013|7|25}} |- |[[အေးမြင့် (ဝန်ကြီး)|သူရ ဦးအေးမြင့်]] |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2013|7|25|2016|3|30}} |- |၁၈ |[[ပို့ဆောင်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ဉာဏ်ထွန်းအောင်|ဦးဉာဏ်ထွန်းအောင်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2011|3|30|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၁၉ |rowspan=2|[[ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလာရေး ဝန်ကြီးဌာန| ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလာရေးလုပ်ငန်းဝန်ကြီးဌာန]] |[[တင့်ဆန်း (ဝန်ကြီး)|ဦးတင့်ဆန်း]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|8|27}} |- |[[ဌေးအောင်|ဦးဌေးအောင်]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|9|7|2016|3|30}} |- |rowspan=3|၂၀ |rowspan=3|[[စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် အမှတ် (၁)နှင့် (၂) စက်မှုဝန်ကြီးဌာန)}} |[[စိုးသိန်း|ဦးစိုးသိန်း]] |၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၁ |၂၇ သြဂုတ် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|12|2|2012|8|27}} |- |[[အေးမြင့် (ဝန်ကြီး)|သူရ ဦးအေးမြင့်]] |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |{{age in years and days|2012|8|27|2013|7|25}} |- |[[မောင်မြင့်|ဦးမောင်မြင့်]] |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2013|7|25|2016|3|30}} |- |rowspan=4|၂၁ |rowspan=4|[[ရထားပို့ဆောင်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[အောင်မင်း|ဦးအောင်မင်း]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|8|27}} |- |[[ဇေယျာအောင်|ဦးဇေယျာအောင်]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |{{age in years and days|2012|9|7|2013|7|25}} |- |[[သန်းဌေး|ဦးသန်းဌေး]] |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |{{age in years and days|2013|7|25|2015|8|12}} |- |[[ဉာဏ်ထွန်းအောင်|ဦးဉာဏ်ထွန်းအောင်]] |၁၄ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2015|8|14|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၂၂ |rowspan=2|[[စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန]] |[[သန်းဌေး|ဦးသန်းဌေး]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |{{age in years and days|2011|3|30|2013|7|25}} |- |[[ဇေယျာအောင်|ဦးဇေယျာအောင်]] |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2013|7|25|2016|3|30}} |- |၂၃ |[[လျှပ်စစ်စွမ်းအား ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် အမှတ် (၁)နှင့် (၂) လျှပ်စစ်စွမ်းအားဝန်ကြီးဌာန)}} |[[ခင်မောင်စိုး (ဝန်ကြီး)|ဦးခင်မောင်စိုး]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂<ref>{{cite web|url=https://web.archive.org/web/20121110164924/http://www.ministryofinformation.gov.mm/index.php/announcement.html?start=28|title=ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ ပြောင်းလဲတာဝန်ပေးခြင်း}}</ref> |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|9|7|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၂၄ |rowspan=2|[[ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[မြအေး (ဝန်ကြီး)|ဒေါက်တာ မြအေး]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၃ |{{age in years and days|2011|3|30|2013|11|29}} |- |[[ခင်စန်းရီ|ဒေါက်တာ ဒေါ်ခင်စန်းရီ]] |၁၃ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၁၄ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2013|2|13|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၂၅ |rowspan=2|[[ကျန်းမာရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ဖေသက်ခင်|ဒေါက်တာ ဖေသက်ခင်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၉ ဇူလိုင် ၂၀၁၄ |{{age in years and days|2011|3|30|2014|7|29}} |- |[[သန်းအောင်|ဒေါက်တာ သန်းအောင်]] |၁ ဩဂုတ် ၂၀၁၄ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2014|8|1|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၂၆ |rowspan=2|[[ယဉ်ကျေးမှု ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ကျော်ဆန်း|ဦးကျော်ဆန်း]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|8|27}} |- |[[အေးမြင့်ကြူ|ဦးအေးမြင့်ကြူ]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|9|7|2016|3|30}} |- |rowspan=3|၂၇ |rowspan=3|[[သာသနာရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[မြင့်မောင်|သူရ ဦးမြင့်မောင်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၁၆ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၃ |{{age in years and days|2011|3|30|2013|1|16}} |- |[[ဆန်းဆင့်၊ ဦး|ဦးဆန်းဆင့်]] |၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၃ |၁၉ ဇွန် ၂၀၁၄ |{{age in years and days|2013|1|31|2014|6|19}} |- |ဦးစိုးဝင်း |၂၅ ဇွန် ၂၀၁၄ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2014|6|25|2016|3|30}} |- |rowspan=3|၂၈ |rowspan=3|[[သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန]] |[[အေးမြင့် (ဝန်ကြီး)|သူရ ဦးအေးမြင့်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|8|27}} |- |[[ကိုကိုဦး (ဝန်ကြီး)|ဒေါက်တာ ကိုကိုဦး]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၉ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၅ |{{age in years and days|2012|9|7|2015|12|9}} |- |[[ခင်စန်းရီ|ဒေါက်တာ ဒေါ်ခင်စန်းရီ]] |၁၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၅ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2015|12|18|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၂၉ |rowspan=2|[[လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ခင်ရီ|ဦးခင်ရီ]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |{{age in years and days|2011|3|30|2015|8|12}} |- |[[ကိုကို (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ကိုကို]] |၁၄ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2015|8|14|2016|3|30}} |- |၃၀ |[[အားကစား ဝန်ကြီးဌာန]] |[[တင့်ဆန်း (ဝန်ကြီး)|ဦးတင့်ဆန်း]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2011|3|30|2016|3|30}} |- |၃၁ |[[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန]] (၁) |[[သိန်းညွန့် (ဝန်ကြီး)|ဦးသိန်းညွန့်]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|9|7|2016|3|30}} |- |၃၂ |သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန (၂) |[[စိုးမောင်|ဦးစိုးမောင်]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|9|7|2016|3|30}} |- |၃၃ |သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန (၃) |[[စိုးသိန်း|ဦးစိုးသိန်း]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|9|7|2016|3|30}} |- |၃၄ |သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန (၄) |[[အောင်မင်း|ဦးအောင်မင်း]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|9|7|2016|3|30}} |- |၃၅ |သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန (၅) |[[တင်နိုင်သိန်း|ဦးတင်နိုင်သိန်း]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |{{age in years and days|2012|9|7|2015|8|12}} |- |၃၆ |သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန (၆) |[[လှထွန်း|ဦးလှထွန်း]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|9|7|2016|3|30}} |- |၃၇ |[[ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်ရုံး]] |[[ထွန်းရှင် (ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်)|ဒေါက်တာ ထွန်းရှင်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2011|3|30|2016|3|30}} |- |rowspan=2| - |rowspan=2|အမှတ်(၁) စက်မှုဝန်ကြီးဌာန {{small|(​နောင် [[စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန]])}} |[[ကျော်စွာခိုင်|ဦးကျော်စွာခိုင်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၁၀ ဩဂုတ် ၂၀၁၁<ref>{{cite news|url=http://www.mmtimes.com/2011/news/588/news58808.html|title=Union govt announces reshuffle|last=Shwe Yinn Mar Oo|date=15 August 2011|publisher=Myanmar Times|accessdate=15 April 2012|url-status=dead|archiveurl=https://archive.is/20120913063117/http://www.mmtimes.com/2011/news/588/news58808.html|archivedate=13 September 2012}}</ref> |{{age in years and days|2011|3|30|2011|8|10}} |- |[[စိုးသိန်း|ဦးစိုးသိန်း]] |၁၀ ဩဂုတ် ၂၀၁၁ |၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၁ |{{age in years and days|2011|8|10|2011|12|2}} |- | - |အမှတ်(၂) စက်မှုဝန်ကြီးဌာန {{small|(​နောင် [[စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန]])}} |[[စိုးသိန်း|ဦးစိုးသိန်း]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2011|12|2}} |- | - |[[အမှတ်(၁)လျှပ်စစ်စွမ်းအား ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|​(နောင် [[လျှပ်စစ်စွမ်းအား ဝန်ကြီးဌာန]])}} |[[ဇော်မင်း|ဦးဇော်မင်း]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၈ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|8|28}} |- | - |[[အမှတ်(၂)လျှပ်စစ်စွမ်းအား ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(​နောင် [[လျှပ်စစ်စွမ်းအား ဝန်ကြီးဌာန]])}} |[[ခင်မောင်စိုး (ဝန်ကြီး)|ဦးခင်မောင်စိုး]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|9|7}} |- |rowspan=7| - |rowspan=7|သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာန {{small|(​နောင် သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာန (၁)၊ (၂)၊ (၃)၊ (၄)၊ (၅)နှင့် (၆))}} |[[သိန်းညွန့် (ဝန်ကြီး)|ဦးသိန်းညွန့်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|9|7}} |- |[[စိုးမောင်|ဦးစိုးမောင်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|9|7}} |- |[[ကျော်စွာခိုင်|ဦးကျော်စွာခိုင်]] |၁၀ သြဂုတ် ၂၀၁၁ |၆ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|8|10|2012|1|6}} |- |[[စိုးသိန်း|ဦးစိုးသိန်း]] |၂၇ သြဂုတ် ၂၀၁၂ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2012|8|27|2012|9|7}} |- |[[အောင်မင်း|ဦးအောင်မင်း]] |၂၇ သြဂုတ် ၂၀၁၂ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2012|8|27|2012|9|7}} |- |[[လှထွန်း|ဦးလှထွန်း]] |၂၇ သြဂုတ် ၂၀၁၂ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2012|8|27|2012|9|7}} |- |[[တင်နိုင်သိန်း|ဦးတင်နိုင်သိန်း]] |၂၇ သြဂုတ် ၂၀၁၂ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2012|8|27|2012|9|7}} |- | - |[[မြန်မာ့စက်မှုဖွံ့ဖြိုးရေး ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ဖျက်သိမ်း)}} |[[သိန်းဌေး (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး သိန်းဌေး]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|9|7}} |} <ref>{{cite news|url=https://globaljusticecenter.net/documents/Burma.SanctionsComparision.June2011.pdf|title=New Cabinet Members}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://web.archive.org/web/20121110190734/http://www.ministryofinformation.gov.mm/index.php/announcement/842-2012-09-07-08-37-51.html|title=ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း}}</ref><ref>{{cite web|url=https://web.archive.org/web/20121110190153/http://www.ministryofinformation.gov.mm/index.php/announcement/841-2012-09-07-08-27-37.html|title=ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ တာဝန်ပေးခြင်း}}</ref> {{reflist}} === ဒုတိယဝန်ကြီးများ === {| class="wikitable" |rowspan=2|'''စဉ်''' |rowspan=2|'''ဝန်ကြီးဌာန''' |rowspan=2|'''အမည်''' !colspan=3 | တာဝန်ထမ်းဆောင်ခြင်း |- !စတင်ရက် !ပြီးဆုံးရက် !ရက်ပေါင်း |- |rowspan=3|၁ |rowspan=3|[[ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |ဗိုလ်ချုပ် ကျော်ညွန့် |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |{{age in years and days|2011|3|30|2015|8|12}} |- |[[အောင်သော်|ဗိုလ်မှူးချုပ် အောင်သော်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2011|3|30|2016|3|30}} |- |ဗိုလ်ချုပ် မြင့်နွယ် |၁၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2015|8|17|2016|3|30}} |- |rowspan=3|၂ |rowspan=3|[[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဗိုလ်မှူးချုပ် ကျော်ဇံမြင့် |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2011|3|30|2016|3|30}} |- |ဗိုလ်မှူးချုပ် ​ကျော်​ကျော်ထွန်း |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|8|27|2016|3|30}} |- |[[အောင်စိုး (ဒု ဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဗိုလ်ချုပ် အောင်စိုး]] |၁၁ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2015|8|11|2016|3|30}} |- |rowspan=4|၃ |rowspan=4|[[နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန]] |ဗိုလ်ချုပ် ဇော်ဝင်း |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |{{age in years and days|2011|3|30|2013|7|25}} |- |[[မောင်မောင်အုန်း|ဗိုလ်ချုပ် မောင်မောင်အုန်း]] |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |၁၈ ဇွန် ၂၀၁၄ |{{age in years and days|2013|7|25|2014|6|18}} |- |ဗိုလ်ချုပ် တင်​အောင်ချစ် |၂၉ ဇူလိုင် ၂၀၁၄ |၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |{{age in years and days|2014|7|29|2015|8|12}} |- |ဗိုလ်ချုပ် သန်းထွဋ် |၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2015|8|12|2016|3|30}} |- |rowspan=5|၄ |rowspan=5|[[နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[မောင်မြင့်|ဦးမောင်မြင့်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|9|7}} |- |[[မျိုးမြင့် (ဒေါက်တာ)|ဒေါက်တာ မျိုးမြင့်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၉ ဇူလိုင် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|7|9}} |- |ဦးသန့်​​ကျော် |၂၉ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|8|29|2016|3|30}} |- |ဦးဇင်​ယော် |၂၉ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၃ |{{age in years and days|2012|8|29|2013|8|7}} |- |[[တင်ဦးလွင်|ဦးတင်ဦးလွင်]] |၁၃ ဩဂုတ် ၂၀၁၃ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2013|8|13|2016|3|30}} |- |rowspan=4|၅ |rowspan=4|[[ပြန်ကြားရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးစိုးဝင်း |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၈ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|8|28}} |- |ဦးပိုက်​ထွေး |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |{{age in years and days|2012|8|27|2015|8|12}} |- |[[ရဲထွဋ် (ပြန်ကြားရေး)|ဦးရဲထွဋ်]] |၃၁ ဩဂုတ် ၂၀၁၂<ref>{{cite web|url=https://web.archive.org/web/20121005083359/http://www.ministryofinformation.gov.mm/index.php/announcement/790-2012-08-31-13-36-37.html|title=ဒုတိယဝန်ကြီး ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း}}</ref> |၁ ဩဂုတ် ၂၀၁၄ |{{age in years and days|2012|8|31|2014|8|1}} |- |ဦးအောင်သိမ်း |၂၄ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၅ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2015|9|24|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၆ |rowspan=2|[[လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးနှင့် ဆည်မြောင်း ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးအုန်းသန်း |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2011|3|30|2016|3|30}} |- |ဦးခင်ဇော် |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2011|3|30|2016|3|30}} |- |rowspan=4|၇ |rowspan=4|[[ဘဏ္ဍာရေး ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် [[ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန် ဝန်ကြီးဌာန]])}} |ဦးဝင်းသန်း |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၉ ဇူလိုင် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|7|9}} |- |[[ဝင်းရှိန်|ဦးဝင်းရှိန်]] |၉ ဇူလိုင် ၂၀၁၂ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2012|7|9|2012|9|7}} |- |ဒေါက်တာ လင်းအောင် |၂၇ သြဂုတ် ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|8|27|2016|3|30}} |- |​ဒေါက်တာ ​မောင်​မောင်သိမ်း |၂၉ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|8|29|2016|3|30}} |- |rowspan=3|၈ |rowspan=3|[[ဆောက်လုပ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးစိုးတင့် |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2011|3|30|2016|3|30}} |- |[[ကျော်လွင်၊ ဦး|ဦးကျော်လွင်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|9|7}} |- |ဒေါက်တာ ဝင်းမြင့် |၁၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၃ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2013|2|19|2016|3|30}} |- |rowspan=5|၉ |rowspan=5|[[အမျိုးသားစီမံကိန်းနှင့် စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု ဝန်ကြီးဌာန]] |ဒေါက်တာ ကံဇော် |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|9|7}} |- |ဦးဆက်​အောင် |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |{{age in years and days|2012|8|27|2013|7|31}} |- |[[ခင်စန်းရီ|ဒေါက်တာ ဒေါ်ခင်စန်းရီ]] |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |၁၃ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၁၄ |{{age in years and days|2012|8|27|2014|2|13}} |- |​ဒေါ်လဲ့လဲ့သိန်း |၁၃ ဩဂုတ် ၂၀၁၃ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2013|8|13|2016|3|30}} |- |​ဒေါက်တာ စန်းလွင် |၁၃ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၁၄ |၂၁ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၄ |{{age in years and days|2014|2|13|2014|11|21}} |- |၁၀ |[[စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ပွင့်ဆန်း (ဝန်ကြီး)|ဒေါက်တာ ပွင့်ဆန်း]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2011|3|30|2016|3|30}} |- |rowspan=3|၁၁ |rowspan=3|[[ဆက်သွယ်ရေးနှင့် သတင်းအချက်အလက် နည်းပညာဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် ဆက်သွယ်ရေး၊စာတိုက်နှင့်ကြေးနန်းဝန်ကြီးဌာန)}} |ဦးတင့်လွင် |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၅ ဇွန် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|6|5}} |- |ဦးဝင်းသန်း |၉ ဇူလိုင် ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|7|9|2016|3|30}} |- |ဦး​သောင်းတင် |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|8|27|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၁၂ |rowspan=2|[[လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန|လူမှုဝန်ထမ်း၊ကယ်ဆယ်ရေးနှင့်ပြန်လည်နေရာချထားရေးဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးဘုန်းဆွေ |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2011|3|30|2016|3|30}} |- |​ဒေါ်စုစုလှိုင် |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|8|27|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၁၃ |rowspan=2|[[ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးနှင့် သစ်တောရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် [[သစ်တောရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန]])}} |ဦးအေးမြင့်မောင် |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|8|27|2016|3|30}} |- |[[သက်သက်ဇင်|ဒေါက်တာ ဒေါ်သက်သက်ဇင်]] |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|8|27|2016|3|30}}<ref>{{cite web|url=https://uzo.sakura.ne.jp/burma/nlm/kmn/kmn_data/kmn_2016/kmn_03_2016/kmn_30_03_2016.pdf|title=ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးနှင့်သစ်တောရေးရာဝန်ကြီးဌာန ပြတိုက်ဖွင့်ပွဲအခမ်းအနားကျင်းပ|work=၂၀၁၆ခုနှစ် မတ်လ၃၀ရက်နေ့ထုတ် ကြေးမုံသတင်းစာ၊စာမျက်နှာ(၈)|access-date=၁၃ ဧပြီ ၂၀၂၆|date=၂၉ မတ် ၂၀၁၆}}</ref> |- |rowspan=3|၁၄ |rowspan=3|[[မွေးမြူရေး၊ ရေလုပ်ငန်းနှင့် ကျေးလက်ဒေသဖွံ့ဖြိုးရေးဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် ​မွေးမြူ​ရေးနှင့်ရေလုပ်ငန်းဝန်ကြီးဌာန)}} |​ဦးခင်မောင်အေး |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2011|3|30|2016|3|30}} |- |ဒေါက်တာ အောင်မြတ်ဦး |၁၃ သြဂုတ် ၂၀၁၃ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2013|8|13|2016|3|30}} |- |ဦးတင်ငွေ |၉ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၃ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2013|9|9|2016|3|30}} |- |၁၅ |[[သတ္တုတွင်း ဝန်ကြီးဌာန]] |​ဦးသန်းထွန်းအောင် |၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၃ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2013|2|5|2016|3|30}} |- |၁၆ |[[သမဝါယမ ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးသန်းထွန်း |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |{{age in years and days|2011|3|30|2015|8|12}} |- |rowspan=3|၁၇ |rowspan=3|[[အလုပ်သမား၊ အလုပ်အကိုင်နှင့် လူမှုဖူလုံရေး ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် [[အလုပ်သမား ဝန်ကြီးဌာန]])}} |ဦးမြင့်သိန်း |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |{{age in years and days|2011|3|30|2013|7|25}} |- |​[[ဝင်းမော်ထွန်း (ဝဏ္ဏကျော်ထင်)|ဒေါ်ဝင်း​မော်ထွန်း]] |၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၃ |၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |{{age in years and days|2013|2|5|2015|8|12}} |- |ဦးထင်​အောင် |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |၃၀ မတ် ၂၀၁၅ |{{age in years and days|2013|7|25|2015|3|30}} |- |rowspan=3|၁၈ |rowspan=3|[[ပို့ဆောင်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ဝင်းရှိန်|ဦးဝင်းရှိန်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၉ ဇူလိုင် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|7|9}} |- |ဦးဟန်စိန် |၉ ဇူလိုင် ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|7|9|2016|3|30}} |- |ဦးဇင်​ယော် |၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၃ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2013|8|7|2016|3|30}} |- |rowspan=3|၁၉ |rowspan=3|[[ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလာရေး ဝန်ကြီးဌာန|ဟိုတယ်နှင့်ခရီးသွားလာရေးလုပ်ငန်းဝန်ကြီးဌာန]] |[[ဌေးအောင်|ဦးဌေးအောင်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|9|7}} |- |ဒေါက်တာ တင်ရွှေ |၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၃ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2013|2|5|2016|3|30}} |- |ဒေါက်တာ စိုင်းအုန်းကျော် |၉ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၃ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2013|9|9|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၂၀ |rowspan=2|[[စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် အမှတ်(၁)နှင့် အမှတ်(၂) စက်မှုဝန်ကြီးဌာန)}} |ဦးသိန်းအောင် |၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2011|12|2|2016|3|30}} |- |ဦးမျိုးအောင် |၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2011|12|2|2016|3|30}} |- |rowspan=3|၂၁ |rowspan=3|[[ရထားပို့ဆောင်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |သူရဦးသောင်းလွင် |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |{{age in days|2011|3|30|2013|7|25}} |- |ဦးသန့်ရှင်း |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၁၈ ဇွန် ၂၀၁၄ |{{age in days|2011|3|30|2014|6|18}} |- |ဦးမြင့်သိန်း |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |? | |- |rowspan=3|၂၂ |rowspan=3|[[စွမ်းအင် ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးစိုးအောင် |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |? | |- |ဦးထင်​အောင် |၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |{{age in days|2012|8|12|2013|7|25}} |- |ဦးမြင့်​ဇော် |၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၃ |? | |- |rowspan=3|၂၃ |rowspan=3|[[လျှပ်စစ်စွမ်းအား ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(​ယခင် အမှတ်(၁)၊ အမှတ် (၂) လျှပ်စစ်စွမ်းအားဝန်ကြီးဌာန)}} |ဦးမြင့်​ဇော် |၁၂ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၃ |{{age in days|2012|9|12|2013|8|7}} |- |ဦး[[အောင်သန်းဦး (ဝန်ကြီး)|အောင်သန်းဦး]] |၁၂ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in days|2012|9|12|2016|3|30}} |- |ဦး[[မော်သာထွေး]] |၂၁ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၃ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in days|2013|11|21|2016|3|30}} |- |rowspan=6|၂၄ |rowspan=6|[[ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးအေးကြူ |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |{{age in days|2011|3|30|2013|7|25}} |- |ဦးဘရွှေ |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |{{age in days|2011|3|30|2013|7|25}} |- |​​ဒေါက်တာ စန်းလွင် |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |၁၃ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၁၄ |{{age in days|2013|7|25|2014|2|13}} |- |​ဒေါက်တာ​ဇော်မင်း​အောင် |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in days|2013|7|25|2016|3|30}} |- |​[[မျိုးမြင့် (ဒေါက်တာ)|ဒေါက်တာမျိုးမြင့်]] |၉ ဇူလိုင် ၂၀၁၂ |၁၈ ဇွန် ၂၀၁၄ |{{age in days|2012|7|9|2014|6|18}} |- |ဦးသန့်ရှင်း |၁၈ ဇွန် ၂၀၁၄ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in days|2014|6|18|2016|3|30}} |- |rowspan=5|၂၅ |rowspan=5|[[ကျန်းမာရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဒေါက်တာ ဒေါ်[[မြတ်မြတ်အုန်းခင်၊ ဒေါ်|မြတ်မြတ်အုန်းခင်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in days|2011|3|30|2012|9|7}} |- |​ဒေါက်တာ ဝင်းမြင့် |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |{{age in days|2011|3|30|2013|7|25}} |- |​ဒေါက်တာ ​ဒေါ်သိန်းသိန်း​ဌေး |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ | | |- |​ဒေါက်တာ [[သန်းအောင်]] |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |၁ ဩဂုတ် ၂၀၁၄ |{{age in days|2013|7|25|2014|8|1}} |- |​ဒေါက်တာ ဝင်းမြင့် |၆ ဩဂုတ် ၂၀၁၄ |? | |- |rowspan=2|၂၆ |rowspan=2|[[ယဉ်ကျေးမှု ဝန်ကြီးဌာန]] |ဒေါ်စန္ဒာခင် |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in days|2011|3|30|2016|3|30}} |- |ဦးသန်း​ဆွေ |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in days|2012|8|27|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၂၇ |rowspan=2|[[သာသနာရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဒေါက်တာမောင်မောင်ဌေး |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |{{age in days|2011|3|30|2015|8|12}} |- |ဦးစိုးဝင်း |၂၈ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |၂၅ ဇွန် ၂၀၁၄ |{{age in days|2012|8|28|2014|6|25}} |- |rowspan=3|၂၈ |rowspan=3|[[သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန]] |ဒေါက်တာ[[သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန|ကိုကိုဦး]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in days|2011|3|30|2012|9|7}} |- |ဦးဘ​ရွှေ |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in days|2013|7|25|2016|3|30}} |- |​ဒေါက်တာ​ ​အောင်​ကျော်မြတ် |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in days|2013|7|25|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၂၉ |rowspan=2|[[လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးကျော်ကျော်ဝင်း |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၆ ဩဂုတ် ၂၀၁၄ |{{age in days|2011|3|30|2014|8|6}} |- |ဗိုလ်မှူးချုပ် ဝင်းမြင့် |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |? | |- |rowspan=2|၃၀ |rowspan=2|[[အားကစား ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦး[[အေးမြင့်ကြူ]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in days|2011|3|30|2012|9|7}} |- |ဦးသောင်းထိုက် |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in days|2012|8|27|2016|3|30}} |- |rowspan=6|၃၃ |rowspan=6|[[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန]] (၁ - ၆) |ဦးဟန်စိန် |rowspan=2|၆ ဧပြီ ၂၀၁၂ |rowspan=2| |rowspan=2| |- |ဦးချန်မောင် |- |ဦး​အောင်သိမ်း |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ | | |- |​ဒေါက်တာ ဝင်းမြင့် |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |၆ ဩဂုတ် ၂၀၁၄ |{{age in days|2013|7|25|2014|8|6}} |- |ဦးသန့်ရှင်း | |၁၈ ဇွန် ၂၀၁၄ | |- |ဦး​ကျော်​ကျော်ဝင်း |၆ ဩဂုတ် ၂၀၁၄ | | |- |rowspan=2| - |rowspan=2|[[မြန်မာ့စက်မှုဖွံ့ဖြိုးရေး ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ဖျက်သိမ်း)}} |ဦးဟန်စိန် |rowspan=2|၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |rowspan=2|၆ ဧပြီ ၂၀၁၂ |rowspan=2|{{age in days|2011|3|30|2012|4|6}} |- |ဦးချန်မောင် |- | - |[[အမှတ်(၁)လျှပ်စစ်စွမ်းအား ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(​နောင် လျှပ်စစ်စွမ်းအားဝန်ကြီးဌာန)}} |ဦးမြင့်ဇော် |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၅ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in days|2011|3|30|2012|9|5}} |- | - |[[အမှတ်(၂)လျှပ်စစ်စွမ်းအား ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(​နောင် လျှပ်စစ်စွမ်းအားဝန်ကြီးဌာန)}} |ဦး[[အောင်သန်းဦး (ဝန်ကြီး)|အောင်သန်းဦး]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၅ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in days|2011|3|30|2012|9|5}} |- |၁၈ |အမှတ် (၁)စက်မှုဝန်ကြီးဌာန |ဦးသိန်းအောင် |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |? | |- |၁၉ |အမှတ် (၂)စက်မှုဝန်ကြီးဌာန |ဦးမျိုးအောင် |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |? | |} bv0zbrlfdvznwijcmbvzdxjhqb5tm0g 1050210 1050180 2026-08-25T09:35:23Z ~2026-40330-51 145831 /* ဒုတိယဝန်ကြီးများ */ 1050210 wikitext text/x-wiki === ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ === {| class="wikitable" |rowspan=2|'''စဉ်''' |rowspan=2|'''ဝန်ကြီးဌာန''' |rowspan=2|'''အမည်''' !colspan=3 | တာဝန်ထမ်းဆောင်ခြင်း |- !စတင်ရက် !ပြီးဆုံးရက် !ရက်ပေါင်း |- |rowspan=3|၁ |rowspan=3|[[ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[လှမင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး လှမင်း]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂<ref>{{cite web|url=https://web.archive.org/web/20121110164924/http://www.ministryofinformation.gov.mm/index.php/announcement.html?start=28|title=ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း}}</ref> |{{age in years and days|2011|3|30|2012|9|7}} |- |[[ဝေလွင် (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|​ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဝေလွင်]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |{{age in years and days|2012|9|7|2015|8|12}} |- |[[စိန်ဝင်း (ဝန်ကြီး)|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး စိန်ဝင်း]] |၂၄ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2015|8|24|2016|3|30}} |- |၂ |[[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ကိုကို (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ကိုကို]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2011|3|30|2016|3|30}} |- |rowspan=3|၃ |rowspan=3|[[နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန]] |[[သိန်းဌေး (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး သိန်းဌေး]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၁၃ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၁၃ |{{age in years and days|2011|3|30|2013|2|13}} |- |[[သက်နိုင်ဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး သက်နိုင်ဝင်း]] |၁၃ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၁၃ |၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |{{age in years and days|2013|2|13|2015|8|12}} |- |[[ကျော်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ကျော်ဆွေ]] |၂၄ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2015|8|24|2016|3|30}} |- |၄ |[[နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ဝဏ္ဏမောင်လွင်|ဦးဝဏ္ဏမောင်လွင်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2011|3|30|2016|3|30}} |- |rowspan=3|၅ |rowspan=3|[[ပြန်ကြားရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ကျော်ဆန်း|ဦးကျော်ဆန်း]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|8|27}} |- |[[အောင်ကြည်|ဦးအောင်ကြည်]] |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |၂၉ ဇူလိုင် ၂၀၁၄ |{{age in years and days|2012|8|27|2014|7|29}} |- |[[ရဲထွဋ် (ပြန်ကြားရေး)|ဦးရဲထွဋ်]] |၁ ဩဂုတ် ၂၀၁၄ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2014|8|1|2016|3|30}} |- |၆ |[[လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးနှင့် ဆည်မြောင်း ဝန်ကြီးဌာန]] |[[မြင့်လှိုင်|ဦးမြင့်လှိုင်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2011|3|30|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၇ |rowspan=2|[[ဘဏ္ဍာရေး ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန်ဝန်ကြီးဌာန)}} |[[လှထွန်း|ဦးလှထွန်း]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|8|27}} |- |[[ဝင်းရှိန်|ဦးဝင်းရှိန်]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|9|7|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၈ |rowspan=2|[[ဆောက်လုပ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ခင်မောင်မြင့်|ဦးခင်မောင်မြင့်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၈ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|8|28}} |- |[[ကျော်လွင်၊ ဦး|ဦးကျော်လွင်]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|9|7|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၉ |rowspan=2|[[အမျိုးသားစီမံကိန်းနှင့် စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု ဝန်ကြီးဌာန]] |[[တင်နိုင်သိန်း|ဦးတင်နိုင်သိန်း]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|8|27}} |- |​[[ကံဇော် (ဒေါက်တာ)|ဒေါက်တာ ကံဇော်]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|9|7|2016|3|30}} |- |၁၀ |[[စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ဝင်းမြင့် (ဝန်ကြီးဟောင်း)|ဦးဝင်းမြင့်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2011|3|30|2016|3|30}} |- |rowspan=3|၁၁ |rowspan=3|[[ဆက်သွယ်ရေးနှင့် သတင်းအချက်အလက် နည်းပညာဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် ဆက်သွယ်ရေး၊စာတိုက်နှင့်ကြေးနန်းဝန်ကြီးဌာန)}} |[[သိန်းထွန်း|ဦးသိန်းထွန်း]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၁၆ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၃ |{{age in years and days|2011|3|30|2013|1|16}} |- |[[မြတ်ဟိန်း|ဦးမြတ်ဟိန်း]] |၁၃ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၁၃ |၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |{{age in years and days|2013|2|13|2015|8|12}} |- |[[ဇေယျာအောင်|ဦဇေယျာအောင်]] |၁၄ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2015|8|14|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၁၂ |rowspan=2|[[လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန|လူမှုဝန်ထမ်း၊ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[အောင်ကြည်|ဦးအောင်ကြည်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|8|27}} |- |​[[မြတ်မြတ်အုန်းခင်၊ ဒေါ်|ဒေါက်တာ ဒေါ်မြတ်မြတ်အုန်းခင်]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|9|7|2016|3|30}} |- |၁၃ |[[ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးနှင့် သစ်တောရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် [[သစ်တောရေးရာဝန်ကြီးဌာန]])}} |[[ဝင်းထွန်း|ဦးဝင်းထွန်း]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2011|3|30|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၁၄ |rowspan=2|[[မွေးမြူရေး၊ ရေလုပ်ငန်းနှင့် ကျေးလက်ဒေသဖွံ့ဖြိုးရေးဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် မွေးမြူရေးနှင့်ရေလုပ်ငန်းဝန်ကြီးဌာန)}} |[[တင်နိုင်သိန်း|ဦးတင်နိုင်သိန်း]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၁ |{{age in years and days|2011|3|30|2011|12|2}} |- |[[အုန်းမြင့်|ဦးအုန်းမြင့်]] |၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2011|12|2|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၁၅ |rowspan=2|[[သတ္တုတွင်း ဝန်ကြီးဌာန]] |[[သိန်းထိုက်|ဦးသိန်းထိုက်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|9|7}} |- |​[[မြင့်အောင်၊ ဦး (ဝန်ကြီး)|ဒေါက်တာ မြင့်​အောင်]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|9|7|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၁၆ |rowspan=2|[[သမဝါယမ ဝန်ကြီးဌာန]] |[[အုန်းမြင့်|ဦးအုန်းမြင့်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|8|27}} |- |[[ကျော်ဆန်း|ဦးကျော်ဆန်း]] |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|8|27|2016|3|30}} |- |rowspan=3|၁၇ |rowspan=3|[[အလုပ်သမား၊ အလုပ်အကိုင်နှင့် လူမှုဖူလုံရေး ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန)}} |[[အောင်ကြည်|ဦးအောင်ကြည်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|8|27}} |- |[[မောင်မြင့်|ဦးမောင်မြင့်]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |{{age in years and days|2012|9|7|2013|7|25}} |- |[[အေးမြင့် (ဝန်ကြီး)|သူရ ဦးအေးမြင့်]] |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2013|7|25|2016|3|30}} |- |၁၈ |[[ပို့ဆောင်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ဉာဏ်ထွန်းအောင်|ဦးဉာဏ်ထွန်းအောင်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2011|3|30|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၁၉ |rowspan=2|[[ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလာရေး ဝန်ကြီးဌာန| ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလာရေးလုပ်ငန်းဝန်ကြီးဌာန]] |[[တင့်ဆန်း (ဝန်ကြီး)|ဦးတင့်ဆန်း]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|8|27}} |- |[[ဌေးအောင်|ဦးဌေးအောင်]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|9|7|2016|3|30}} |- |rowspan=3|၂၀ |rowspan=3|[[စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် အမှတ် (၁)နှင့် (၂) စက်မှုဝန်ကြီးဌာန)}} |[[စိုးသိန်း|ဦးစိုးသိန်း]] |၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၁ |၂၇ သြဂုတ် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|12|2|2012|8|27}} |- |[[အေးမြင့် (ဝန်ကြီး)|သူရ ဦးအေးမြင့်]] |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |{{age in years and days|2012|8|27|2013|7|25}} |- |[[မောင်မြင့်|ဦးမောင်မြင့်]] |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2013|7|25|2016|3|30}} |- |rowspan=4|၂၁ |rowspan=4|[[ရထားပို့ဆောင်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[အောင်မင်း|ဦးအောင်မင်း]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|8|27}} |- |[[ဇေယျာအောင်|ဦးဇေယျာအောင်]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |{{age in years and days|2012|9|7|2013|7|25}} |- |[[သန်းဌေး|ဦးသန်းဌေး]] |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |{{age in years and days|2013|7|25|2015|8|12}} |- |[[ဉာဏ်ထွန်းအောင်|ဦးဉာဏ်ထွန်းအောင်]] |၁၄ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2015|8|14|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၂၂ |rowspan=2|[[စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန]] |[[သန်းဌေး|ဦးသန်းဌေး]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |{{age in years and days|2011|3|30|2013|7|25}} |- |[[ဇေယျာအောင်|ဦးဇေယျာအောင်]] |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2013|7|25|2016|3|30}} |- |၂၃ |[[လျှပ်စစ်စွမ်းအား ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် အမှတ် (၁)နှင့် (၂) လျှပ်စစ်စွမ်းအားဝန်ကြီးဌာန)}} |[[ခင်မောင်စိုး (ဝန်ကြီး)|ဦးခင်မောင်စိုး]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂<ref>{{cite web|url=https://web.archive.org/web/20121110164924/http://www.ministryofinformation.gov.mm/index.php/announcement.html?start=28|title=ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ ပြောင်းလဲတာဝန်ပေးခြင်း}}</ref> |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|9|7|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၂၄ |rowspan=2|[[ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[မြအေး (ဝန်ကြီး)|ဒေါက်တာ မြအေး]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၃ |{{age in years and days|2011|3|30|2013|11|29}} |- |[[ခင်စန်းရီ|ဒေါက်တာ ဒေါ်ခင်စန်းရီ]] |၁၃ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၁၄ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2013|2|13|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၂၅ |rowspan=2|[[ကျန်းမာရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ဖေသက်ခင်|ဒေါက်တာ ဖေသက်ခင်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၉ ဇူလိုင် ၂၀၁၄ |{{age in years and days|2011|3|30|2014|7|29}} |- |[[သန်းအောင်|ဒေါက်တာ သန်းအောင်]] |၁ ဩဂုတ် ၂၀၁၄ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2014|8|1|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၂၆ |rowspan=2|[[ယဉ်ကျေးမှု ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ကျော်ဆန်း|ဦးကျော်ဆန်း]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|8|27}} |- |[[အေးမြင့်ကြူ|ဦးအေးမြင့်ကြူ]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|9|7|2016|3|30}} |- |rowspan=3|၂၇ |rowspan=3|[[သာသနာရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[မြင့်မောင်|သူရ ဦးမြင့်မောင်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၁၆ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၃ |{{age in years and days|2011|3|30|2013|1|16}} |- |[[ဆန်းဆင့်၊ ဦး|ဦးဆန်းဆင့်]] |၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၃ |၁၉ ဇွန် ၂၀၁၄ |{{age in years and days|2013|1|31|2014|6|19}} |- |ဦးစိုးဝင်း |၂၅ ဇွန် ၂၀၁၄ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2014|6|25|2016|3|30}} |- |rowspan=3|၂၈ |rowspan=3|[[သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန]] |[[အေးမြင့် (ဝန်ကြီး)|သူရ ဦးအေးမြင့်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|8|27}} |- |[[ကိုကိုဦး (ဝန်ကြီး)|ဒေါက်တာ ကိုကိုဦး]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၉ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၅ |{{age in years and days|2012|9|7|2015|12|9}} |- |[[ခင်စန်းရီ|ဒေါက်တာ ဒေါ်ခင်စန်းရီ]] |၁၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၅ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2015|12|18|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၂၉ |rowspan=2|[[လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ခင်ရီ|ဦးခင်ရီ]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |{{age in years and days|2011|3|30|2015|8|12}} |- |[[ကိုကို (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ကိုကို]] |၁၄ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2015|8|14|2016|3|30}} |- |၃၀ |[[အားကစား ဝန်ကြီးဌာန]] |[[တင့်ဆန်း (ဝန်ကြီး)|ဦးတင့်ဆန်း]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2011|3|30|2016|3|30}} |- |၃၁ |[[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန]] (၁) |[[သိန်းညွန့် (ဝန်ကြီး)|ဦးသိန်းညွန့်]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|9|7|2016|3|30}} |- |၃၂ |သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန (၂) |[[စိုးမောင်|ဦးစိုးမောင်]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|9|7|2016|3|30}} |- |၃၃ |သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန (၃) |[[စိုးသိန်း|ဦးစိုးသိန်း]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|9|7|2016|3|30}} |- |၃၄ |သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန (၄) |[[အောင်မင်း|ဦးအောင်မင်း]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|9|7|2016|3|30}} |- |၃၅ |သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန (၅) |[[တင်နိုင်သိန်း|ဦးတင်နိုင်သိန်း]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |{{age in years and days|2012|9|7|2015|8|12}} |- |၃၆ |သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန (၆) |[[လှထွန်း|ဦးလှထွန်း]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|9|7|2016|3|30}} |- |၃၇ |[[ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်ရုံး]] |[[ထွန်းရှင် (ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်)|ဒေါက်တာ ထွန်းရှင်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2011|3|30|2016|3|30}} |- |rowspan=2| - |rowspan=2|အမှတ်(၁) စက်မှုဝန်ကြီးဌာန {{small|(​နောင် [[စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန]])}} |[[ကျော်စွာခိုင်|ဦးကျော်စွာခိုင်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၁၀ ဩဂုတ် ၂၀၁၁<ref>{{cite news|url=http://www.mmtimes.com/2011/news/588/news58808.html|title=Union govt announces reshuffle|last=Shwe Yinn Mar Oo|date=15 August 2011|publisher=Myanmar Times|accessdate=15 April 2012|url-status=dead|archiveurl=https://archive.is/20120913063117/http://www.mmtimes.com/2011/news/588/news58808.html|archivedate=13 September 2012}}</ref> |{{age in years and days|2011|3|30|2011|8|10}} |- |[[စိုးသိန်း|ဦးစိုးသိန်း]] |၁၀ ဩဂုတ် ၂၀၁၁ |၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၁ |{{age in years and days|2011|8|10|2011|12|2}} |- | - |အမှတ်(၂) စက်မှုဝန်ကြီးဌာန {{small|(​နောင် [[စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန]])}} |[[စိုးသိန်း|ဦးစိုးသိန်း]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2011|12|2}} |- | - |[[အမှတ်(၁)လျှပ်စစ်စွမ်းအား ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|​(နောင် [[လျှပ်စစ်စွမ်းအား ဝန်ကြီးဌာန]])}} |[[ဇော်မင်း|ဦးဇော်မင်း]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၈ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|8|28}} |- | - |[[အမှတ်(၂)လျှပ်စစ်စွမ်းအား ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(​နောင် [[လျှပ်စစ်စွမ်းအား ဝန်ကြီးဌာန]])}} |[[ခင်မောင်စိုး (ဝန်ကြီး)|ဦးခင်မောင်စိုး]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|9|7}} |- |rowspan=7| - |rowspan=7|သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာန {{small|(​နောင် သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာန (၁)၊ (၂)၊ (၃)၊ (၄)၊ (၅)နှင့် (၆))}} |[[သိန်းညွန့် (ဝန်ကြီး)|ဦးသိန်းညွန့်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|9|7}} |- |[[စိုးမောင်|ဦးစိုးမောင်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|9|7}} |- |[[ကျော်စွာခိုင်|ဦးကျော်စွာခိုင်]] |၁၀ သြဂုတ် ၂၀၁၁ |၆ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|8|10|2012|1|6}} |- |[[စိုးသိန်း|ဦးစိုးသိန်း]] |၂၇ သြဂုတ် ၂၀၁၂ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2012|8|27|2012|9|7}} |- |[[အောင်မင်း|ဦးအောင်မင်း]] |၂၇ သြဂုတ် ၂၀၁၂ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2012|8|27|2012|9|7}} |- |[[လှထွန်း|ဦးလှထွန်း]] |၂၇ သြဂုတ် ၂၀၁၂ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2012|8|27|2012|9|7}} |- |[[တင်နိုင်သိန်း|ဦးတင်နိုင်သိန်း]] |၂၇ သြဂုတ် ၂၀၁၂ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2012|8|27|2012|9|7}} |- | - |[[မြန်မာ့စက်မှုဖွံ့ဖြိုးရေး ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ဖျက်သိမ်း)}} |[[သိန်းဌေး (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး သိန်းဌေး]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|9|7}} |} <ref>{{cite news|url=https://globaljusticecenter.net/documents/Burma.SanctionsComparision.June2011.pdf|title=New Cabinet Members}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://web.archive.org/web/20121110190734/http://www.ministryofinformation.gov.mm/index.php/announcement/842-2012-09-07-08-37-51.html|title=ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း}}</ref><ref>{{cite web|url=https://web.archive.org/web/20121110190153/http://www.ministryofinformation.gov.mm/index.php/announcement/841-2012-09-07-08-27-37.html|title=ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ တာဝန်ပေးခြင်း}}</ref> {{reflist}} === ဒုတိယဝန်ကြီးများ === {| class="wikitable" |rowspan=2|'''စဉ်''' |rowspan=2|'''ဝန်ကြီးဌာန''' |rowspan=2|'''အမည်''' !colspan=3 | တာဝန်ထမ်းဆောင်ခြင်း |- !စတင်ရက် !ပြီးဆုံးရက် !ရက်ပေါင်း |- |rowspan=3|၁ |rowspan=3|[[ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |ဗိုလ်ချုပ် ကျော်ညွန့် |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |{{age in years and days|2011|3|30|2015|8|12}} |- |[[အောင်သော်|ဗိုလ်မှူးချုပ် အောင်သော်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2011|3|30|2016|3|30}} |- |ဗိုလ်ချုပ် မြင့်နွယ် |၁၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2015|8|17|2016|3|30}} |- |rowspan=3|၂ |rowspan=3|[[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဗိုလ်မှူးချုပ် ကျော်ဇံမြင့် |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2011|3|30|2016|3|30}} |- |ဗိုလ်မှူးချုပ် ​ကျော်​ကျော်ထွန်း |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|8|27|2016|3|30}} |- |[[အောင်စိုး (ဒု ဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဗိုလ်ချုပ် အောင်စိုး]] |၁၁ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2015|8|11|2016|3|30}} |- |rowspan=4|၃ |rowspan=4|[[နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန]] |ဗိုလ်ချုပ် ဇော်ဝင်း |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |{{age in years and days|2011|3|30|2013|7|25}} |- |[[မောင်မောင်အုန်း|ဗိုလ်ချုပ် မောင်မောင်အုန်း]] |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |၁၈ ဇွန် ၂၀၁၄ |{{age in years and days|2013|7|25|2014|6|18}} |- |ဗိုလ်ချုပ် တင်​အောင်ချစ် |၂၉ ဇူလိုင် ၂၀၁၄ |၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |{{age in years and days|2014|7|29|2015|8|12}} |- |ဗိုလ်ချုပ် သန်းထွဋ် |၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2015|8|12|2016|3|30}} |- |rowspan=5|၄ |rowspan=5|[[နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[မောင်မြင့်|ဦးမောင်မြင့်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|9|7}} |- |[[မျိုးမြင့် (ဒေါက်တာ)|ဒေါက်တာ မျိုးမြင့်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၉ ဇူလိုင် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|7|9}} |- |ဦးသန့်​​ကျော် |၂၉ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|8|29|2016|3|30}} |- |ဦးဇင်​ယော် |၂၉ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၃ |{{age in years and days|2012|8|29|2013|8|7}} |- |[[တင်ဦးလွင်|ဦးတင်ဦးလွင်]] |၁၃ ဩဂုတ် ၂၀၁၃ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2013|8|13|2016|3|30}} |- |rowspan=4|၅ |rowspan=4|[[ပြန်ကြားရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးစိုးဝင်း |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၈ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|8|28}} |- |ဦးပိုက်​ထွေး |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |{{age in years and days|2012|8|27|2015|8|12}} |- |[[ရဲထွဋ် (ပြန်ကြားရေး)|ဦးရဲထွဋ်]] |၃၁ ဩဂုတ် ၂၀၁၂<ref>{{cite web|url=https://web.archive.org/web/20121005083359/http://www.ministryofinformation.gov.mm/index.php/announcement/790-2012-08-31-13-36-37.html|title=ဒုတိယဝန်ကြီး ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း}}</ref> |၁ ဩဂုတ် ၂၀၁၄ |{{age in years and days|2012|8|31|2014|8|1}} |- |ဦးအောင်သိမ်း |၂၄ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၅ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2015|9|24|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၆ |rowspan=2|[[လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးနှင့် ဆည်မြောင်း ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးအုန်းသန်း |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2011|3|30|2016|3|30}} |- |ဦးခင်ဇော် |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2011|3|30|2016|3|30}} |- |rowspan=4|၇ |rowspan=4|[[ဘဏ္ဍာရေး ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် [[ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန် ဝန်ကြီးဌာန]])}} |ဦးဝင်းသန်း |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၉ ဇူလိုင် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|7|9}} |- |[[ဝင်းရှိန်|ဦးဝင်းရှိန်]] |၉ ဇူလိုင် ၂၀၁၂ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2012|7|9|2012|9|7}} |- |ဒေါက်တာ လင်းအောင် |၂၇ သြဂုတ် ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|8|27|2016|3|30}} |- |​ဒေါက်တာ ​မောင်​မောင်သိမ်း |၂၉ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|8|29|2016|3|30}} |- |rowspan=3|၈ |rowspan=3|[[ဆောက်လုပ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးစိုးတင့် |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2011|3|30|2016|3|30}} |- |[[ကျော်လွင်၊ ဦး|ဦးကျော်လွင်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|9|7}} |- |ဒေါက်တာ ဝင်းမြင့် |၁၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၃ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2013|2|19|2016|3|30}} |- |rowspan=5|၉ |rowspan=5|[[အမျိုးသားစီမံကိန်းနှင့် စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု ဝန်ကြီးဌာန]] |ဒေါက်တာ ကံဇော် |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|9|7}} |- |ဦးဆက်​အောင် |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |{{age in years and days|2012|8|27|2013|7|31}} |- |[[ခင်စန်းရီ|ဒေါက်တာ ဒေါ်ခင်စန်းရီ]] |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |၁၃ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၁၄ |{{age in years and days|2012|8|27|2014|2|13}} |- |​ဒေါ်လဲ့လဲ့သိန်း |၁၃ ဩဂုတ် ၂၀၁၃ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2013|8|13|2016|3|30}} |- |​ဒေါက်တာ စန်းလွင် |၁၃ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၁၄ |၂၁ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၄ |{{age in years and days|2014|2|13|2014|11|21}} |- |၁၀ |[[စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ပွင့်ဆန်း (ဝန်ကြီး)|ဒေါက်တာ ပွင့်ဆန်း]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2011|3|30|2016|3|30}} |- |rowspan=3|၁၁ |rowspan=3|[[ဆက်သွယ်ရေးနှင့် သတင်းအချက်အလက် နည်းပညာဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် ဆက်သွယ်ရေး၊စာတိုက်နှင့်ကြေးနန်းဝန်ကြီးဌာန)}} |ဦးတင့်လွင် |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၅ ဇွန် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|6|5}} |- |ဦးဝင်းသန်း |၉ ဇူလိုင် ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|7|9|2016|3|30}} |- |ဦး​သောင်းတင် |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|8|27|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၁၂ |rowspan=2|[[လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန|လူမှုဝန်ထမ်း၊ကယ်ဆယ်ရေးနှင့်ပြန်လည်နေရာချထားရေးဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးဘုန်းဆွေ |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2011|3|30|2016|3|30}} |- |​ဒေါ်စုစုလှိုင် |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|8|27|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၁၃ |rowspan=2|[[ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးနှင့် သစ်တောရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် [[သစ်တောရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန]])}} |ဦးအေးမြင့်မောင် |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|8|27|2016|3|30}} |- |[[သက်သက်ဇင်|ဒေါက်တာ ဒေါ်သက်သက်ဇင်]] |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|8|27|2016|3|30}}<ref>{{cite web|url=https://uzo.sakura.ne.jp/burma/nlm/kmn/kmn_data/kmn_2016/kmn_03_2016/kmn_30_03_2016.pdf|title=ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးနှင့်သစ်တောရေးရာဝန်ကြီးဌာန ပြတိုက်ဖွင့်ပွဲအခမ်းအနားကျင်းပ|work=၂၀၁၆ခုနှစ် မတ်လ၃၀ရက်နေ့ထုတ် ကြေးမုံသတင်းစာ၊စာမျက်နှာ(၈)|access-date=၁၃ ဧပြီ ၂၀၂၆|date=၂၉ မတ် ၂၀၁၆}}</ref> |- |rowspan=3|၁၄ |rowspan=3|[[မွေးမြူရေး၊ ရေလုပ်ငန်းနှင့် ကျေးလက်ဒေသဖွံ့ဖြိုးရေးဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် ​မွေးမြူ​ရေးနှင့်ရေလုပ်ငန်းဝန်ကြီးဌာန)}} |​ဦးခင်မောင်အေး |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2011|3|30|2016|3|30}} |- |ဒေါက်တာ အောင်မြတ်ဦး |၁၃ သြဂုတ် ၂၀၁၃ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2013|8|13|2016|3|30}} |- |ဦးတင်ငွေ |၉ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၃ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2013|9|9|2016|3|30}} |- |၁၅ |[[သတ္တုတွင်း ဝန်ကြီးဌာန]] |​ဦးသန်းထွန်းအောင် |၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၃ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2013|2|5|2016|3|30}} |- |၁၆ |[[သမဝါယမ ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးသန်းထွန်း |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |{{age in years and days|2011|3|30|2015|8|12}} |- |rowspan=3|၁၇ |rowspan=3|[[အလုပ်သမား၊ အလုပ်အကိုင်နှင့် လူမှုဖူလုံရေး ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် [[အလုပ်သမား ဝန်ကြီးဌာန]])}} |ဦးမြင့်သိန်း |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |{{age in years and days|2011|3|30|2013|7|25}} |- |​[[ဝင်းမော်ထွန်း (ဝဏ္ဏကျော်ထင်)|ဒေါ်ဝင်း​မော်ထွန်း]] |၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၃ |၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |{{age in years and days|2013|2|5|2015|8|12}} |- |ဦးထင်​အောင် |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |၃၀ မတ် ၂၀၁၅ |{{age in years and days|2013|7|25|2015|3|30}} |- |rowspan=3|၁၈ |rowspan=3|[[ပို့ဆောင်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ဝင်းရှိန်|ဦးဝင်းရှိန်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၉ ဇူလိုင် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|7|9}} |- |ဦးဟန်စိန် |၉ ဇူလိုင် ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|7|9|2016|3|30}} |- |ဦးဇင်​ယော် |၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၃ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2013|8|7|2016|3|30}} |- |rowspan=3|၁၉ |rowspan=3|[[ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလာရေး ဝန်ကြီးဌာန|ဟိုတယ်နှင့်ခရီးသွားလာရေးလုပ်ငန်းဝန်ကြီးဌာန]] |[[ဌေးအောင်|ဦးဌေးအောင်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|9|7}} |- |ဒေါက်တာ တင်ရွှေ |၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၃ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2013|2|5|2016|3|30}} |- |ဒေါက်တာ စိုင်းအုန်းကျော် |၉ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၃ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2013|9|9|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၂၀ |rowspan=2|[[စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် အမှတ်(၁)နှင့် အမှတ်(၂) စက်မှုဝန်ကြီးဌာန)}} |ဦးသိန်းအောင် |၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2011|12|2|2016|3|30}} |- |ဦးမျိုးအောင် |၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2011|12|2|2016|3|30}} |- |rowspan=4|၂၁ |rowspan=4|[[ရထားပို့ဆောင်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |သူရ ဦးသောင်းလွင် |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |{{age in years and days|2011|3|30|2013|7|25}} |- |ဦးသန့်ရှင်း |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၉ ဇူလိုင် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|7|9}} |- |ဦးချန်မောင် |၉ ဇူလိုင် ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|7|9|2016|3|30}} |- |ဦးမြင့်သိန်း |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2013|7|25|2016|3|30}} |- |rowspan=4|၂၂ |rowspan=4|[[စွမ်းအင် ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးစိုးအောင် |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၅ ဇွန် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|6|5}} |- |ဦးထင်​အောင် |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |{{age in years and days|2012|8|27|2013|7|25}} |- |ဦးအောင်ထူး |၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၃ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2013|2|5|2016|3|30}} |- |ဦးမြင့်​ဇော် |၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၃ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2013|8|7|2016|3|30}} |- |rowspan=3|၂၃ |rowspan=3|[[လျှပ်စစ်စွမ်းအား ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(​ယခင် အမှတ်(၁)နှင့် အမှတ်(၂) လျှပ်စစ်စွမ်းအားဝန်ကြီးဌာန)}} |ဦးမြင့်​ဇော် |၁၂ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၃ |{{age in years and days|2012|9|12|2013|8|7}} |- |ဦးအောင်သန်းဦး |၁၂ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|9|12|2016|3|30}} |- |ဦးမော်သာထွေး |၂၁ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၃ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2013|11|21|2016|3|30}} |- |rowspan=6|၂၄ |rowspan=6|[[ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးအေးကြူ |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |{{age in years and days|2011|3|30|2013|7|25}} |- |ဦးဘရွှေ |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |{{age in years and days|2011|3|30|2013|7|25}} |- |​[[မျိုးမြင့် (ဒေါက်တာ)|ဒေါက်တာ မျိုးမြင့်]] |၉ ဇူလိုင် ၂၀၁၂ |၁၈ ဇွန် ၂၀၁၄ |{{age in years and days|2012|7|9|2014|6|18}} |- |​​ဒေါက်တာ စန်းလွင် |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |၁၃ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၁၄ |{{age in years and days|2013|7|25|2014|2|13}} |- |​ဒေါက်တာ ​ဇော်မင်း​အောင် |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2013|7|25|2016|3|30}} |- |ဦးသန့်ရှင်း |၁၈ ဇွန် ၂၀၁၄ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2014|6|18|2016|3|30}} |- |rowspan=5|၂၅ |rowspan=5|[[ကျန်းမာရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[မြတ်မြတ်အုန်းခင်၊ ဒေါ်|ဒေါက်တာ ဒေါ်မြတ်မြတ်အုန်းခင်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|9|7}} |- |rowspan=2|​ဒေါက်တာ ဝင်းမြင့် |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |{{age in years and days|2011|3|30|2013|7|25}} |- |၆ ဩဂုတ် ၂၀၁၄ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2014|8|6|2016|3|30}} |- |​ဒေါက်တာ ​ဒေါ်သိန်းသိန်း​ဌေး |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|8|27|2016|3|30}} |- |​[[သန်းအောင်|ဒေါက်တာ သန်းအောင်]] |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |၁ ဩဂုတ် ၂၀၁၄ |{{age in years and days|2013|7|25|2014|8|1}} |- |rowspan=2|၂၆ |rowspan=2|[[ယဉ်ကျေးမှု ဝန်ကြီးဌာန]] |ဒေါ်စန္ဒာခင် |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2011|3|30|2016|3|30}} |- |ဦးသန်း​ဆွေ |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|8|27|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၂၇ |rowspan=2|[[သာသနာရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဒေါက်တာ မောင်မောင်ဌေး |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |{{age in years and days|2011|3|30|2015|8|12}} |- |ဦးစိုးဝင်း |၂၈ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |၂၅ ဇွန် ၂၀၁၄ |{{age in years and days|2012|8|28|2014|6|25}} |- |rowspan=4|၂၈ |rowspan=4|[[သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ကိုကိုဦး (ဝန်ကြီး)|ဒေါက်တာ ကိုကိုဦး]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|9|7}} |- |ဒေါက်တာ ဇော်မင်းအောင် |၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၃ |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |{{age in years and days|2013|2|5|2013|7|25}} |- |ဦးဘ​ရွှေ |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2013|7|25|2016|3|30}} |- |​ဒေါက်တာ​ ​အောင်​ကျော်မြတ် |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2013|7|25|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၂၉ |rowspan=2|[[လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးကျော်ကျော်ဝင်း |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၆ ဩဂုတ် ၂၀၁၄ |{{age in years and days|2011|3|30|2014|8|6}} |- |ဦးဝင်းမြင့် |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|8|27|2016|3|30}} |- |rowspan=3|၃၀ |rowspan=3|[[အားကစား ဝန်ကြီးဌာန]] |[[အေးမြင့်ကြူ|ဦးအေးမြင့်ကြူ]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|9|7}} |- |ဦးသောင်းထိုက် |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|8|27|2016|3|30}} |- |ဦးဇော်ဝင်း |၂၉ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2013|7|29|2016|3|30}} |- |rowspan=6|၃၃ |rowspan=6|[[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန]] (၁ - ၆) |ဦးဟန်စိန် |rowspan=2|၆ ဧပြီ ၂၀၁၂ |rowspan=2| |rowspan=2| |- |ဦးချန်မောင် |- |ဦး​အောင်သိမ်း |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ | | |- |​ဒေါက်တာ ဝင်းမြင့် |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |၆ ဩဂုတ် ၂၀၁၄ |{{age in days|2013|7|25|2014|8|6}} |- |ဦးသန့်ရှင်း | |၁၈ ဇွန် ၂၀၁၄ | |- |ဦး​ကျော်​ကျော်ဝင်း |၆ ဩဂုတ် ၂၀၁၄ | | |- |rowspan=2| - |rowspan=2|[[မြန်မာ့စက်မှုဖွံ့ဖြိုးရေး ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ဖျက်သိမ်း)}} |ဦးဟန်စိန် |rowspan=2|၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |rowspan=2|၆ ဧပြီ ၂၀၁၂ |rowspan=2|{{age in days|2011|3|30|2012|4|6}} |- |ဦးချန်မောင် |- | - |[[အမှတ်(၁)လျှပ်စစ်စွမ်းအား ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(​နောင် လျှပ်စစ်စွမ်းအားဝန်ကြီးဌာန)}} |ဦးမြင့်ဇော် |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၅ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in days|2011|3|30|2012|9|5}} |- | - |[[အမှတ်(၂)လျှပ်စစ်စွမ်းအား ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(​နောင် လျှပ်စစ်စွမ်းအားဝန်ကြီးဌာန)}} |ဦး[[အောင်သန်းဦး (ဝန်ကြီး)|အောင်သန်းဦး]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၅ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in days|2011|3|30|2012|9|5}} |- |၁၈ |အမှတ် (၁)စက်မှုဝန်ကြီးဌာန |ဦးသိန်းအောင် |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |? | |- |၁၉ |အမှတ် (၂)စက်မှုဝန်ကြီးဌာန |ဦးမျိုးအောင် |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |? | |} 0tk0sqgqbb5mqgipxzwn27orq8ntvi6 1050215 1050210 2026-08-25T10:04:42Z ~2026-40330-51 145831 /* ဒုတိယဝန်ကြီးများ */ 1050215 wikitext text/x-wiki === ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ === {| class="wikitable" |rowspan=2|'''စဉ်''' |rowspan=2|'''ဝန်ကြီးဌာန''' |rowspan=2|'''အမည်''' !colspan=3 | တာဝန်ထမ်းဆောင်ခြင်း |- !စတင်ရက် !ပြီးဆုံးရက် !ရက်ပေါင်း |- |rowspan=3|၁ |rowspan=3|[[ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[လှမင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး လှမင်း]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂<ref>{{cite web|url=https://web.archive.org/web/20121110164924/http://www.ministryofinformation.gov.mm/index.php/announcement.html?start=28|title=ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း}}</ref> |{{age in years and days|2011|3|30|2012|9|7}} |- |[[ဝေလွင် (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|​ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဝေလွင်]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |{{age in years and days|2012|9|7|2015|8|12}} |- |[[စိန်ဝင်း (ဝန်ကြီး)|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး စိန်ဝင်း]] |၂၄ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2015|8|24|2016|3|30}} |- |၂ |[[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ကိုကို (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ကိုကို]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2011|3|30|2016|3|30}} |- |rowspan=3|၃ |rowspan=3|[[နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန]] |[[သိန်းဌေး (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး သိန်းဌေး]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၁၃ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၁၃ |{{age in years and days|2011|3|30|2013|2|13}} |- |[[သက်နိုင်ဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး သက်နိုင်ဝင်း]] |၁၃ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၁၃ |၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |{{age in years and days|2013|2|13|2015|8|12}} |- |[[ကျော်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ကျော်ဆွေ]] |၂၄ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2015|8|24|2016|3|30}} |- |၄ |[[နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ဝဏ္ဏမောင်လွင်|ဦးဝဏ္ဏမောင်လွင်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2011|3|30|2016|3|30}} |- |rowspan=3|၅ |rowspan=3|[[ပြန်ကြားရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ကျော်ဆန်း|ဦးကျော်ဆန်း]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|8|27}} |- |[[အောင်ကြည်|ဦးအောင်ကြည်]] |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |၂၉ ဇူလိုင် ၂၀၁၄ |{{age in years and days|2012|8|27|2014|7|29}} |- |[[ရဲထွဋ် (ပြန်ကြားရေး)|ဦးရဲထွဋ်]] |၁ ဩဂုတ် ၂၀၁၄ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2014|8|1|2016|3|30}} |- |၆ |[[လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးနှင့် ဆည်မြောင်း ဝန်ကြီးဌာန]] |[[မြင့်လှိုင်|ဦးမြင့်လှိုင်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2011|3|30|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၇ |rowspan=2|[[ဘဏ္ဍာရေး ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန်ဝန်ကြီးဌာန)}} |[[လှထွန်း|ဦးလှထွန်း]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|8|27}} |- |[[ဝင်းရှိန်|ဦးဝင်းရှိန်]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|9|7|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၈ |rowspan=2|[[ဆောက်လုပ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ခင်မောင်မြင့်|ဦးခင်မောင်မြင့်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၈ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|8|28}} |- |[[ကျော်လွင်၊ ဦး|ဦးကျော်လွင်]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|9|7|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၉ |rowspan=2|[[အမျိုးသားစီမံကိန်းနှင့် စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု ဝန်ကြီးဌာန]] |[[တင်နိုင်သိန်း|ဦးတင်နိုင်သိန်း]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|8|27}} |- |​[[ကံဇော် (ဒေါက်တာ)|ဒေါက်တာ ကံဇော်]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|9|7|2016|3|30}} |- |၁၀ |[[စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ဝင်းမြင့် (ဝန်ကြီးဟောင်း)|ဦးဝင်းမြင့်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2011|3|30|2016|3|30}} |- |rowspan=3|၁၁ |rowspan=3|[[ဆက်သွယ်ရေးနှင့် သတင်းအချက်အလက် နည်းပညာဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် ဆက်သွယ်ရေး၊စာတိုက်နှင့်ကြေးနန်းဝန်ကြီးဌာန)}} |[[သိန်းထွန်း|ဦးသိန်းထွန်း]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၁၆ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၃ |{{age in years and days|2011|3|30|2013|1|16}} |- |[[မြတ်ဟိန်း|ဦးမြတ်ဟိန်း]] |၁၃ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၁၃ |၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |{{age in years and days|2013|2|13|2015|8|12}} |- |[[ဇေယျာအောင်|ဦဇေယျာအောင်]] |၁၄ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2015|8|14|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၁၂ |rowspan=2|[[လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန|လူမှုဝန်ထမ်း၊ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[အောင်ကြည်|ဦးအောင်ကြည်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|8|27}} |- |​[[မြတ်မြတ်အုန်းခင်၊ ဒေါ်|ဒေါက်တာ ဒေါ်မြတ်မြတ်အုန်းခင်]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|9|7|2016|3|30}} |- |၁၃ |[[ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးနှင့် သစ်တောရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် [[သစ်တောရေးရာဝန်ကြီးဌာန]])}} |[[ဝင်းထွန်း|ဦးဝင်းထွန်း]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2011|3|30|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၁၄ |rowspan=2|[[မွေးမြူရေး၊ ရေလုပ်ငန်းနှင့် ကျေးလက်ဒေသဖွံ့ဖြိုးရေးဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် မွေးမြူရေးနှင့်ရေလုပ်ငန်းဝန်ကြီးဌာန)}} |[[တင်နိုင်သိန်း|ဦးတင်နိုင်သိန်း]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၁ |{{age in years and days|2011|3|30|2011|12|2}} |- |[[အုန်းမြင့်|ဦးအုန်းမြင့်]] |၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2011|12|2|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၁၅ |rowspan=2|[[သတ္တုတွင်း ဝန်ကြီးဌာန]] |[[သိန်းထိုက်|ဦးသိန်းထိုက်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|9|7}} |- |​[[မြင့်အောင်၊ ဦး (ဝန်ကြီး)|ဒေါက်တာ မြင့်​အောင်]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|9|7|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၁၆ |rowspan=2|[[သမဝါယမ ဝန်ကြီးဌာန]] |[[အုန်းမြင့်|ဦးအုန်းမြင့်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|8|27}} |- |[[ကျော်ဆန်း|ဦးကျော်ဆန်း]] |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|8|27|2016|3|30}} |- |rowspan=3|၁၇ |rowspan=3|[[အလုပ်သမား၊ အလုပ်အကိုင်နှင့် လူမှုဖူလုံရေး ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန)}} |[[အောင်ကြည်|ဦးအောင်ကြည်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|8|27}} |- |[[မောင်မြင့်|ဦးမောင်မြင့်]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |{{age in years and days|2012|9|7|2013|7|25}} |- |[[အေးမြင့် (ဝန်ကြီး)|သူရ ဦးအေးမြင့်]] |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2013|7|25|2016|3|30}} |- |၁၈ |[[ပို့ဆောင်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ဉာဏ်ထွန်းအောင်|ဦးဉာဏ်ထွန်းအောင်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2011|3|30|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၁၉ |rowspan=2|[[ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလာရေး ဝန်ကြီးဌာန| ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလာရေးလုပ်ငန်းဝန်ကြီးဌာန]] |[[တင့်ဆန်း (ဝန်ကြီး)|ဦးတင့်ဆန်း]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|8|27}} |- |[[ဌေးအောင်|ဦးဌေးအောင်]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|9|7|2016|3|30}} |- |rowspan=3|၂၀ |rowspan=3|[[စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် အမှတ် (၁)နှင့် (၂) စက်မှုဝန်ကြီးဌာန)}} |[[စိုးသိန်း|ဦးစိုးသိန်း]] |၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၁ |၂၇ သြဂုတ် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|12|2|2012|8|27}} |- |[[အေးမြင့် (ဝန်ကြီး)|သူရ ဦးအေးမြင့်]] |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |{{age in years and days|2012|8|27|2013|7|25}} |- |[[မောင်မြင့်|ဦးမောင်မြင့်]] |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2013|7|25|2016|3|30}} |- |rowspan=4|၂၁ |rowspan=4|[[ရထားပို့ဆောင်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[အောင်မင်း|ဦးအောင်မင်း]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|8|27}} |- |[[ဇေယျာအောင်|ဦးဇေယျာအောင်]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |{{age in years and days|2012|9|7|2013|7|25}} |- |[[သန်းဌေး|ဦးသန်းဌေး]] |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |{{age in years and days|2013|7|25|2015|8|12}} |- |[[ဉာဏ်ထွန်းအောင်|ဦးဉာဏ်ထွန်းအောင်]] |၁၄ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2015|8|14|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၂၂ |rowspan=2|[[စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန]] |[[သန်းဌေး|ဦးသန်းဌေး]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |{{age in years and days|2011|3|30|2013|7|25}} |- |[[ဇေယျာအောင်|ဦးဇေယျာအောင်]] |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2013|7|25|2016|3|30}} |- |၂၃ |[[လျှပ်စစ်စွမ်းအား ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် အမှတ် (၁)နှင့် (၂) လျှပ်စစ်စွမ်းအားဝန်ကြီးဌာန)}} |[[ခင်မောင်စိုး (ဝန်ကြီး)|ဦးခင်မောင်စိုး]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂<ref>{{cite web|url=https://web.archive.org/web/20121110164924/http://www.ministryofinformation.gov.mm/index.php/announcement.html?start=28|title=ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ ပြောင်းလဲတာဝန်ပေးခြင်း}}</ref> |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|9|7|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၂၄ |rowspan=2|[[ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[မြအေး (ဝန်ကြီး)|ဒေါက်တာ မြအေး]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၃ |{{age in years and days|2011|3|30|2013|11|29}} |- |[[ခင်စန်းရီ|ဒေါက်တာ ဒေါ်ခင်စန်းရီ]] |၁၃ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၁၄ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2013|2|13|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၂၅ |rowspan=2|[[ကျန်းမာရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ဖေသက်ခင်|ဒေါက်တာ ဖေသက်ခင်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၉ ဇူလိုင် ၂၀၁၄ |{{age in years and days|2011|3|30|2014|7|29}} |- |[[သန်းအောင်|ဒေါက်တာ သန်းအောင်]] |၁ ဩဂုတ် ၂၀၁၄ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2014|8|1|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၂၆ |rowspan=2|[[ယဉ်ကျေးမှု ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ကျော်ဆန်း|ဦးကျော်ဆန်း]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|8|27}} |- |[[အေးမြင့်ကြူ|ဦးအေးမြင့်ကြူ]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|9|7|2016|3|30}} |- |rowspan=3|၂၇ |rowspan=3|[[သာသနာရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[မြင့်မောင်|သူရ ဦးမြင့်မောင်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၁၆ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၃ |{{age in years and days|2011|3|30|2013|1|16}} |- |[[ဆန်းဆင့်၊ ဦး|ဦးဆန်းဆင့်]] |၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၃ |၁၉ ဇွန် ၂၀၁၄ |{{age in years and days|2013|1|31|2014|6|19}} |- |ဦးစိုးဝင်း |၂၅ ဇွန် ၂၀၁၄ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2014|6|25|2016|3|30}} |- |rowspan=3|၂၈ |rowspan=3|[[သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန]] |[[အေးမြင့် (ဝန်ကြီး)|သူရ ဦးအေးမြင့်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|8|27}} |- |[[ကိုကိုဦး (ဝန်ကြီး)|ဒေါက်တာ ကိုကိုဦး]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၉ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၅ |{{age in years and days|2012|9|7|2015|12|9}} |- |[[ခင်စန်းရီ|ဒေါက်တာ ဒေါ်ခင်စန်းရီ]] |၁၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၅ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2015|12|18|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၂၉ |rowspan=2|[[လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ခင်ရီ|ဦးခင်ရီ]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |{{age in years and days|2011|3|30|2015|8|12}} |- |[[ကိုကို (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ကိုကို]] |၁၄ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2015|8|14|2016|3|30}} |- |၃၀ |[[အားကစား ဝန်ကြီးဌာန]] |[[တင့်ဆန်း (ဝန်ကြီး)|ဦးတင့်ဆန်း]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2011|3|30|2016|3|30}} |- |၃၁ |[[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန]] (၁) |[[သိန်းညွန့် (ဝန်ကြီး)|ဦးသိန်းညွန့်]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|9|7|2016|3|30}} |- |၃၂ |သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန (၂) |[[စိုးမောင်|ဦးစိုးမောင်]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|9|7|2016|3|30}} |- |၃၃ |သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန (၃) |[[စိုးသိန်း|ဦးစိုးသိန်း]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|9|7|2016|3|30}} |- |၃၄ |သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန (၄) |[[အောင်မင်း|ဦးအောင်မင်း]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|9|7|2016|3|30}} |- |၃၅ |သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန (၅) |[[တင်နိုင်သိန်း|ဦးတင်နိုင်သိန်း]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |{{age in years and days|2012|9|7|2015|8|12}} |- |၃၆ |သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန (၆) |[[လှထွန်း|ဦးလှထွန်း]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|9|7|2016|3|30}} |- |၃၇ |[[ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်ရုံး]] |[[ထွန်းရှင် (ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်)|ဒေါက်တာ ထွန်းရှင်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2011|3|30|2016|3|30}} |- |rowspan=2| - |rowspan=2|အမှတ်(၁) စက်မှုဝန်ကြီးဌာန {{small|(​နောင် [[စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန]])}} |[[ကျော်စွာခိုင်|ဦးကျော်စွာခိုင်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၁၀ ဩဂုတ် ၂၀၁၁<ref>{{cite news|url=http://www.mmtimes.com/2011/news/588/news58808.html|title=Union govt announces reshuffle|last=Shwe Yinn Mar Oo|date=15 August 2011|publisher=Myanmar Times|accessdate=15 April 2012|url-status=dead|archiveurl=https://archive.is/20120913063117/http://www.mmtimes.com/2011/news/588/news58808.html|archivedate=13 September 2012}}</ref> |{{age in years and days|2011|3|30|2011|8|10}} |- |[[စိုးသိန်း|ဦးစိုးသိန်း]] |၁၀ ဩဂုတ် ၂၀၁၁ |၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၁ |{{age in years and days|2011|8|10|2011|12|2}} |- | - |အမှတ်(၂) စက်မှုဝန်ကြီးဌာန {{small|(​နောင် [[စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန]])}} |[[စိုးသိန်း|ဦးစိုးသိန်း]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2011|12|2}} |- | - |[[အမှတ်(၁)လျှပ်စစ်စွမ်းအား ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|​(နောင် [[လျှပ်စစ်စွမ်းအား ဝန်ကြီးဌာန]])}} |[[ဇော်မင်း|ဦးဇော်မင်း]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၈ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|8|28}} |- | - |[[အမှတ်(၂)လျှပ်စစ်စွမ်းအား ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(​နောင် [[လျှပ်စစ်စွမ်းအား ဝန်ကြီးဌာန]])}} |[[ခင်မောင်စိုး (ဝန်ကြီး)|ဦးခင်မောင်စိုး]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|9|7}} |- |rowspan=7| - |rowspan=7|သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာန {{small|(​နောင် သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာန (၁)၊ (၂)၊ (၃)၊ (၄)၊ (၅)နှင့် (၆))}} |[[သိန်းညွန့် (ဝန်ကြီး)|ဦးသိန်းညွန့်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|9|7}} |- |[[စိုးမောင်|ဦးစိုးမောင်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|9|7}} |- |[[ကျော်စွာခိုင်|ဦးကျော်စွာခိုင်]] |၁၀ သြဂုတ် ၂၀၁၁ |၆ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|8|10|2012|1|6}} |- |[[စိုးသိန်း|ဦးစိုးသိန်း]] |၂၇ သြဂုတ် ၂၀၁၂ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2012|8|27|2012|9|7}} |- |[[အောင်မင်း|ဦးအောင်မင်း]] |၂၇ သြဂုတ် ၂၀၁၂ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2012|8|27|2012|9|7}} |- |[[လှထွန်း|ဦးလှထွန်း]] |၂၇ သြဂုတ် ၂၀၁၂ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2012|8|27|2012|9|7}} |- |[[တင်နိုင်သိန်း|ဦးတင်နိုင်သိန်း]] |၂၇ သြဂုတ် ၂၀၁၂ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2012|8|27|2012|9|7}} |- | - |[[မြန်မာ့စက်မှုဖွံ့ဖြိုးရေး ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ဖျက်သိမ်း)}} |[[သိန်းဌေး (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး သိန်းဌေး]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|9|7}} |} <ref>{{cite news|url=https://globaljusticecenter.net/documents/Burma.SanctionsComparision.June2011.pdf|title=New Cabinet Members}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://web.archive.org/web/20121110190734/http://www.ministryofinformation.gov.mm/index.php/announcement/842-2012-09-07-08-37-51.html|title=ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း}}</ref><ref>{{cite web|url=https://web.archive.org/web/20121110190153/http://www.ministryofinformation.gov.mm/index.php/announcement/841-2012-09-07-08-27-37.html|title=ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ တာဝန်ပေးခြင်း}}</ref> {{reflist}} === ဒုတိယဝန်ကြီးများ === {| class="wikitable" |rowspan=2|'''စဉ်''' |rowspan=2|'''ဝန်ကြီးဌာန''' |rowspan=2|'''အမည်''' !colspan=3 | တာဝန်ထမ်းဆောင်ခြင်း |- !စတင်ရက် !ပြီးဆုံးရက် !ရက်ပေါင်း |- |rowspan=3|၁ |rowspan=3|[[ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |ဗိုလ်ချုပ် ကျော်ညွန့် |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |{{age in years and days|2011|3|30|2015|8|12}} |- |[[အောင်သော်|ဗိုလ်မှူးချုပ် အောင်သော်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2011|3|30|2016|3|30}} |- |ဗိုလ်ချုပ် မြင့်နွယ် |၁၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2015|8|17|2016|3|30}} |- |rowspan=3|၂ |rowspan=3|[[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဗိုလ်မှူးချုပ် ကျော်ဇံမြင့် |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2011|3|30|2016|3|30}} |- |ဗိုလ်မှူးချုပ် ​ကျော်​ကျော်ထွန်း |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|8|27|2016|3|30}} |- |[[အောင်စိုး (ဒု ဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဗိုလ်ချုပ် အောင်စိုး]] |၁၁ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2015|8|11|2016|3|30}} |- |rowspan=4|၃ |rowspan=4|[[နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန]] |ဗိုလ်ချုပ် ဇော်ဝင်း |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |{{age in years and days|2011|3|30|2013|7|25}} |- |[[မောင်မောင်အုန်း|ဗိုလ်ချုပ် မောင်မောင်အုန်း]] |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |၁၈ ဇွန် ၂၀၁၄ |{{age in years and days|2013|7|25|2014|6|18}} |- |ဗိုလ်ချုပ် တင်​အောင်ချစ် |၂၉ ဇူလိုင် ၂၀၁၄ |၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |{{age in years and days|2014|7|29|2015|8|12}} |- |ဗိုလ်ချုပ် သန်းထွဋ် |၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2015|8|12|2016|3|30}} |- |rowspan=5|၄ |rowspan=5|[[နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[မောင်မြင့်|ဦးမောင်မြင့်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|9|7}} |- |[[မျိုးမြင့် (ဒေါက်တာ)|ဒေါက်တာ မျိုးမြင့်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၉ ဇူလိုင် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|7|9}} |- |ဦးသန့်​​ကျော် |၂၉ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|8|29|2016|3|30}} |- |ဦးဇင်​ယော် |၂၉ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၃ |{{age in years and days|2012|8|29|2013|8|7}} |- |[[တင်ဦးလွင်|ဦးတင်ဦးလွင်]] |၁၃ ဩဂုတ် ၂၀၁၃ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2013|8|13|2016|3|30}} |- |rowspan=4|၅ |rowspan=4|[[ပြန်ကြားရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးစိုးဝင်း |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၈ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|8|28}} |- |ဦးပိုက်​ထွေး |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |{{age in years and days|2012|8|27|2015|8|12}} |- |[[ရဲထွဋ် (ပြန်ကြားရေး)|ဦးရဲထွဋ်]] |၃၁ ဩဂုတ် ၂၀၁၂<ref>{{cite web|url=https://web.archive.org/web/20121005083359/http://www.ministryofinformation.gov.mm/index.php/announcement/790-2012-08-31-13-36-37.html|title=ဒုတိယဝန်ကြီး ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း}}</ref> |၁ ဩဂုတ် ၂၀၁၄ |{{age in years and days|2012|8|31|2014|8|1}} |- |ဦးအောင်သိမ်း |၂၄ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၅ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2015|9|24|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၆ |rowspan=2|[[လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးနှင့် ဆည်မြောင်း ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးအုန်းသန်း |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2011|3|30|2016|3|30}} |- |ဦးခင်ဇော် |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2011|3|30|2016|3|30}} |- |rowspan=4|၇ |rowspan=4|[[ဘဏ္ဍာရေး ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် [[ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန် ဝန်ကြီးဌာန]])}} |ဦးဝင်းသန်း |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၉ ဇူလိုင် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|7|9}} |- |[[ဝင်းရှိန်|ဦးဝင်းရှိန်]] |၉ ဇူလိုင် ၂၀၁၂ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2012|7|9|2012|9|7}} |- |ဒေါက်တာ လင်းအောင် |၂၇ သြဂုတ် ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|8|27|2016|3|30}} |- |​ဒေါက်တာ ​မောင်​မောင်သိမ်း |၂၉ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|8|29|2016|3|30}} |- |rowspan=3|၈ |rowspan=3|[[ဆောက်လုပ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးစိုးတင့် |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2011|3|30|2016|3|30}} |- |[[ကျော်လွင်၊ ဦး|ဦးကျော်လွင်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|9|7}} |- |ဒေါက်တာ ဝင်းမြင့် |၁၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၃ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2013|2|19|2016|3|30}} |- |rowspan=5|၉ |rowspan=5|[[အမျိုးသားစီမံကိန်းနှင့် စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု ဝန်ကြီးဌာန]] |ဒေါက်တာ ကံဇော် |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|9|7}} |- |ဦးဆက်​အောင် |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |{{age in years and days|2012|8|27|2013|7|31}} |- |[[ခင်စန်းရီ|ဒေါက်တာ ဒေါ်ခင်စန်းရီ]] |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |၁၃ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၁၄ |{{age in years and days|2012|8|27|2014|2|13}} |- |​ဒေါ်လဲ့လဲ့သိန်း |၁၃ ဩဂုတ် ၂၀၁၃ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2013|8|13|2016|3|30}} |- |​ဒေါက်တာ စန်းလွင် |၁၃ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၁၄ |၂၁ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၄ |{{age in years and days|2014|2|13|2014|11|21}} |- |၁၀ |[[စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ပွင့်ဆန်း (ဝန်ကြီး)|ဒေါက်တာ ပွင့်ဆန်း]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2011|3|30|2016|3|30}} |- |rowspan=3|၁၁ |rowspan=3|[[ဆက်သွယ်ရေးနှင့် သတင်းအချက်အလက် နည်းပညာဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် ဆက်သွယ်ရေး၊စာတိုက်နှင့်ကြေးနန်းဝန်ကြီးဌာန)}} |ဦးတင့်လွင် |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၅ ဇွန် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|6|5}} |- |ဦးဝင်းသန်း |၉ ဇူလိုင် ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|7|9|2016|3|30}} |- |ဦး​သောင်းတင် |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|8|27|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၁၂ |rowspan=2|[[လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန|လူမှုဝန်ထမ်း၊ကယ်ဆယ်ရေးနှင့်ပြန်လည်နေရာချထားရေးဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးဘုန်းဆွေ |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2011|3|30|2016|3|30}} |- |​ဒေါ်စုစုလှိုင် |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|8|27|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၁၃ |rowspan=2|[[ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးနှင့် သစ်တောရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် [[သစ်တောရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန]])}} |ဦးအေးမြင့်မောင် |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|8|27|2016|3|30}} |- |[[သက်သက်ဇင်|ဒေါက်တာ ဒေါ်သက်သက်ဇင်]] |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|8|27|2016|3|30}}<ref>{{cite web|url=https://uzo.sakura.ne.jp/burma/nlm/kmn/kmn_data/kmn_2016/kmn_03_2016/kmn_30_03_2016.pdf|title=ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးနှင့်သစ်တောရေးရာဝန်ကြီးဌာန ပြတိုက်ဖွင့်ပွဲအခမ်းအနားကျင်းပ|work=၂၀၁၆ခုနှစ် မတ်လ၃၀ရက်နေ့ထုတ် ကြေးမုံသတင်းစာ၊စာမျက်နှာ(၈)|access-date=၁၃ ဧပြီ ၂၀၂၆|date=၂၉ မတ် ၂၀၁၆}}</ref> |- |rowspan=3|၁၄ |rowspan=3|[[မွေးမြူရေး၊ ရေလုပ်ငန်းနှင့် ကျေးလက်ဒေသဖွံ့ဖြိုးရေးဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် ​မွေးမြူ​ရေးနှင့်ရေလုပ်ငန်းဝန်ကြီးဌာန)}} |​ဦးခင်မောင်အေး |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2011|3|30|2016|3|30}} |- |ဒေါက်တာ အောင်မြတ်ဦး |၁၃ သြဂုတ် ၂၀၁၃ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2013|8|13|2016|3|30}} |- |ဦးတင်ငွေ |၉ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၃ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2013|9|9|2016|3|30}} |- |၁၅ |[[သတ္တုတွင်း ဝန်ကြီးဌာန]] |​ဦးသန်းထွန်းအောင် |၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၃ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2013|2|5|2016|3|30}} |- |၁၆ |[[သမဝါယမ ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးသန်းထွန်း |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |{{age in years and days|2011|3|30|2015|8|12}} |- |rowspan=3|၁၇ |rowspan=3|[[အလုပ်သမား၊ အလုပ်အကိုင်နှင့် လူမှုဖူလုံရေး ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် [[အလုပ်သမား ဝန်ကြီးဌာန]])}} |ဦးမြင့်သိန်း |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |{{age in years and days|2011|3|30|2013|7|25}} |- |​[[ဝင်းမော်ထွန်း (ဝဏ္ဏကျော်ထင်)|ဒေါ်ဝင်း​မော်ထွန်း]] |၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၃ |၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |{{age in years and days|2013|2|5|2015|8|12}} |- |ဦးထင်​အောင် |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |၃၀ မတ် ၂၀၁၅ |{{age in years and days|2013|7|25|2015|3|30}} |- |rowspan=3|၁၈ |rowspan=3|[[ပို့ဆောင်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ဝင်းရှိန်|ဦးဝင်းရှိန်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၉ ဇူလိုင် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|7|9}} |- |ဦးဟန်စိန် |၉ ဇူလိုင် ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|7|9|2016|3|30}} |- |ဦးဇင်​ယော် |၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၃ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2013|8|7|2016|3|30}} |- |rowspan=3|၁၉ |rowspan=3|[[ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလာရေး ဝန်ကြီးဌာန|ဟိုတယ်နှင့်ခရီးသွားလာရေးလုပ်ငန်းဝန်ကြီးဌာန]] |[[ဌေးအောင်|ဦးဌေးအောင်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|9|7}} |- |ဒေါက်တာ တင်ရွှေ |၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၃ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2013|2|5|2016|3|30}} |- |ဒေါက်တာ စိုင်းအုန်းကျော် |၉ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၃ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2013|9|9|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၂၀ |rowspan=2|[[စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် အမှတ်(၁)နှင့် အမှတ်(၂) စက်မှုဝန်ကြီးဌာန)}} |ဦးသိန်းအောင် |၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2011|12|2|2016|3|30}} |- |ဦးမျိုးအောင် |၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2011|12|2|2016|3|30}} |- |rowspan=4|၂၁ |rowspan=4|[[ရထားပို့ဆောင်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |သူရ ဦးသောင်းလွင် |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |{{age in years and days|2011|3|30|2013|7|25}} |- |ဦးသန့်ရှင်း |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၉ ဇူလိုင် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|7|9}} |- |ဦးချန်မောင် |၉ ဇူလိုင် ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|7|9|2016|3|30}} |- |ဦးမြင့်သိန်း |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2013|7|25|2016|3|30}} |- |rowspan=4|၂၂ |rowspan=4|[[စွမ်းအင် ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးစိုးအောင် |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၅ ဇွန် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|6|5}} |- |ဦးထင်​အောင် |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |{{age in years and days|2012|8|27|2013|7|25}} |- |ဦးအောင်ထူး |၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၃ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2013|2|5|2016|3|30}} |- |ဦးမြင့်​ဇော် |၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၃ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2013|8|7|2016|3|30}} |- |rowspan=3|၂၃ |rowspan=3|[[လျှပ်စစ်စွမ်းအား ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(​ယခင် အမှတ်(၁)နှင့် အမှတ်(၂) လျှပ်စစ်စွမ်းအားဝန်ကြီးဌာန)}} |ဦးမြင့်​ဇော် |၁၂ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၃ |{{age in years and days|2012|9|12|2013|8|7}} |- |ဦးအောင်သန်းဦး |၁၂ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|9|12|2016|3|30}} |- |ဦးမော်သာထွေး |၂၁ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၃ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2013|11|21|2016|3|30}} |- |rowspan=6|၂၄ |rowspan=6|[[ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးအေးကြူ |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |{{age in years and days|2011|3|30|2013|7|25}} |- |ဦးဘရွှေ |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |{{age in years and days|2011|3|30|2013|7|25}} |- |​[[မျိုးမြင့် (ဒေါက်တာ)|ဒေါက်တာ မျိုးမြင့်]] |၉ ဇူလိုင် ၂၀၁၂ |၁၈ ဇွန် ၂၀၁၄ |{{age in years and days|2012|7|9|2014|6|18}} |- |​​ဒေါက်တာ စန်းလွင် |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |၁၃ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၁၄ |{{age in years and days|2013|7|25|2014|2|13}} |- |​ဒေါက်တာ ​ဇော်မင်း​အောင် |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2013|7|25|2016|3|30}} |- |ဦးသန့်ရှင်း |၁၈ ဇွန် ၂၀၁၄ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2014|6|18|2016|3|30}} |- |rowspan=5|၂၅ |rowspan=5|[[ကျန်းမာရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[မြတ်မြတ်အုန်းခင်၊ ဒေါ်|ဒေါက်တာ ဒေါ်မြတ်မြတ်အုန်းခင်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|9|7}} |- |rowspan=2|​ဒေါက်တာ ဝင်းမြင့် |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |{{age in years and days|2011|3|30|2013|7|25}} |- |၆ ဩဂုတ် ၂၀၁၄ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2014|8|6|2016|3|30}} |- |​ဒေါက်တာ ​ဒေါ်သိန်းသိန်း​ဌေး |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|8|27|2016|3|30}} |- |​[[သန်းအောင်|ဒေါက်တာ သန်းအောင်]] |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |၁ ဩဂုတ် ၂၀၁၄ |{{age in years and days|2013|7|25|2014|8|1}} |- |rowspan=2|၂၆ |rowspan=2|[[ယဉ်ကျေးမှု ဝန်ကြီးဌာန]] |ဒေါ်စန္ဒာခင် |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2011|3|30|2016|3|30}} |- |ဦးသန်း​ဆွေ |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|8|27|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၂၇ |rowspan=2|[[သာသနာရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဒေါက်တာ မောင်မောင်ဌေး |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |{{age in years and days|2011|3|30|2015|8|12}} |- |ဦးစိုးဝင်း |၂၈ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |၂၅ ဇွန် ၂၀၁၄ |{{age in years and days|2012|8|28|2014|6|25}} |- |rowspan=4|၂၈ |rowspan=4|[[သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ကိုကိုဦး (ဝန်ကြီး)|ဒေါက်တာ ကိုကိုဦး]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|9|7}} |- |ဒေါက်တာ ဇော်မင်းအောင် |၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၃ |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |{{age in years and days|2013|2|5|2013|7|25}} |- |ဦးဘ​ရွှေ |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2013|7|25|2016|3|30}} |- |​ဒေါက်တာ​ ​အောင်​ကျော်မြတ် |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2013|7|25|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၂၉ |rowspan=2|[[လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးကျော်ကျော်ဝင်း |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၆ ဩဂုတ် ၂၀၁၄ |{{age in years and days|2011|3|30|2014|8|6}} |- |ဦးဝင်းမြင့် |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|8|27|2016|3|30}} |- |rowspan=3|၃၀ |rowspan=3|[[အားကစား ဝန်ကြီးဌာန]] |[[အေးမြင့်ကြူ|ဦးအေးမြင့်ကြူ]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|9|7}} |- |ဦးသောင်းထိုက် |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|8|27|2016|3|30}} |- |ဦးဇော်ဝင်း |၂၉ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2013|7|29|2016|3|30}} |- |rowspan=3|၃၁ |rowspan=3|[[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန|သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာန(၁)]] {{small|(​ယခင် သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာန)}} |ဦးသန့်ရှင်း |၉ ဇူလိုင် ၂၀၁၂ |၁၈ ဇွန် ၂၀၁၄ |{{age in years and days|2012|7|9|2014|6|18}} |- |​ဒေါက်တာ ဝင်းမြင့် |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |၆ ဩဂုတ် ၂၀၁၄ |{{age in years and days|2013|7|25|2014|8|6}} |- |ဦး​ကျော်​ကျော်ဝင်း |၆ ဩဂုတ် ၂၀၁၄ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2014|8|6|2016|3|30}} |- |၃၂ |[[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန|သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာန(၄)]] {{small|(​ယခင် သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာန)}} |ဦး​အောင်သိမ်း |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၂၄ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၅ |{{age in years and days|2012|9|7|2015|9|24}} |- |၃၃ |[[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန|သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာန(၅)]] {{small|(​ယခင် သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာန)}} |ဒေါက်တာ စန်းလွင် |၂၁ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၄ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2014|11|21|2016|3|30}} |- |– |[[စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန|အမှတ်(၁)စက်မှုဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(​နောင် စက်မှုဝန်ကြီးဌာန)}} |ဦးသိန်းအောင် |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၁ |{{age in years and days|2011|3|30|2011|12|2}} |- |– |[[စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန|အမှတ်(၂)စက်မှုဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(​နောင် စက်မှုဝန်ကြီးဌာန)}} |ဦးမျိုးအောင် |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၁ |{{age in years and days|2011|3|30|2011|12|2}} |- |rowspan=6|၃၃ |rowspan=6|[[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန]] (၁) |ဦးဟန်စိန် |rowspan=2|၆ ဧပြီ ၂၀၁၂ |rowspan=2| |rowspan=2| |- |ဦးချန်မောင် |- |ဦး​အောင်သိမ်း |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ | | |- |​ဒေါက်တာ ဝင်းမြင့် |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |၆ ဩဂုတ် ၂၀၁၄ |{{age in days|2013|7|25|2014|8|6}} |- |ဦးသန့်ရှင်း | |၁၈ ဇွန် ၂၀၁၄ | |- |ဦး​ကျော်​ကျော်ဝင်း |၆ ဩဂုတ် ၂၀၁၄ | | |- |rowspan=2| - |rowspan=2|[[မြန်မာ့စက်မှုဖွံ့ဖြိုးရေး ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ဖျက်သိမ်း)}} |ဦးဟန်စိန် |rowspan=2|၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |rowspan=2|၆ ဧပြီ ၂၀၁၂ |rowspan=2|{{age in days|2011|3|30|2012|4|6}} |- |ဦးချန်မောင် |- | - |[[အမှတ်(၁)လျှပ်စစ်စွမ်းအား ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(​နောင် လျှပ်စစ်စွမ်းအားဝန်ကြီးဌာန)}} |ဦးမြင့်ဇော် |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၅ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in days|2011|3|30|2012|9|5}} |- | - |[[အမှတ်(၂)လျှပ်စစ်စွမ်းအား ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(​နောင် လျှပ်စစ်စွမ်းအားဝန်ကြီးဌာန)}} |ဦး[[အောင်သန်းဦး (ဝန်ကြီး)|အောင်သန်းဦး]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၅ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in days|2011|3|30|2012|9|5}} |} 98djcetv1uze1zt6c6kln1wf3zyeoo5 1050228 1050215 2026-08-25T10:12:34Z ~2026-40330-51 145831 /* ဒုတိယဝန်ကြီးများ */ 1050228 wikitext text/x-wiki === ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ === {| class="wikitable" |rowspan=2|'''စဉ်''' |rowspan=2|'''ဝန်ကြီးဌာန''' |rowspan=2|'''အမည်''' !colspan=3 | တာဝန်ထမ်းဆောင်ခြင်း |- !စတင်ရက် !ပြီးဆုံးရက် !ရက်ပေါင်း |- |rowspan=3|၁ |rowspan=3|[[ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[လှမင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး လှမင်း]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂<ref>{{cite web|url=https://web.archive.org/web/20121110164924/http://www.ministryofinformation.gov.mm/index.php/announcement.html?start=28|title=ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း}}</ref> |{{age in years and days|2011|3|30|2012|9|7}} |- |[[ဝေလွင် (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|​ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဝေလွင်]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |{{age in years and days|2012|9|7|2015|8|12}} |- |[[စိန်ဝင်း (ဝန်ကြီး)|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး စိန်ဝင်း]] |၂၄ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2015|8|24|2016|3|30}} |- |၂ |[[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ကိုကို (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ကိုကို]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2011|3|30|2016|3|30}} |- |rowspan=3|၃ |rowspan=3|[[နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန]] |[[သိန်းဌေး (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး သိန်းဌေး]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၁၃ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၁၃ |{{age in years and days|2011|3|30|2013|2|13}} |- |[[သက်နိုင်ဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး သက်နိုင်ဝင်း]] |၁၃ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၁၃ |၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |{{age in years and days|2013|2|13|2015|8|12}} |- |[[ကျော်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ကျော်ဆွေ]] |၂၄ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2015|8|24|2016|3|30}} |- |၄ |[[နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ဝဏ္ဏမောင်လွင်|ဦးဝဏ္ဏမောင်လွင်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2011|3|30|2016|3|30}} |- |rowspan=3|၅ |rowspan=3|[[ပြန်ကြားရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ကျော်ဆန်း|ဦးကျော်ဆန်း]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|8|27}} |- |[[အောင်ကြည်|ဦးအောင်ကြည်]] |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |၂၉ ဇူလိုင် ၂၀၁၄ |{{age in years and days|2012|8|27|2014|7|29}} |- |[[ရဲထွဋ် (ပြန်ကြားရေး)|ဦးရဲထွဋ်]] |၁ ဩဂုတ် ၂၀၁၄ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2014|8|1|2016|3|30}} |- |၆ |[[လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးနှင့် ဆည်မြောင်း ဝန်ကြီးဌာန]] |[[မြင့်လှိုင်|ဦးမြင့်လှိုင်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2011|3|30|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၇ |rowspan=2|[[ဘဏ္ဍာရေး ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန်ဝန်ကြီးဌာန)}} |[[လှထွန်း|ဦးလှထွန်း]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|8|27}} |- |[[ဝင်းရှိန်|ဦးဝင်းရှိန်]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|9|7|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၈ |rowspan=2|[[ဆောက်လုပ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ခင်မောင်မြင့်|ဦးခင်မောင်မြင့်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၈ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|8|28}} |- |[[ကျော်လွင်၊ ဦး|ဦးကျော်လွင်]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|9|7|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၉ |rowspan=2|[[အမျိုးသားစီမံကိန်းနှင့် စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု ဝန်ကြီးဌာန]] |[[တင်နိုင်သိန်း|ဦးတင်နိုင်သိန်း]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|8|27}} |- |​[[ကံဇော် (ဒေါက်တာ)|ဒေါက်တာ ကံဇော်]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|9|7|2016|3|30}} |- |၁၀ |[[စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ဝင်းမြင့် (ဝန်ကြီးဟောင်း)|ဦးဝင်းမြင့်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2011|3|30|2016|3|30}} |- |rowspan=3|၁၁ |rowspan=3|[[ဆက်သွယ်ရေးနှင့် သတင်းအချက်အလက် နည်းပညာဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် ဆက်သွယ်ရေး၊စာတိုက်နှင့်ကြေးနန်းဝန်ကြီးဌာန)}} |[[သိန်းထွန်း|ဦးသိန်းထွန်း]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၁၆ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၃ |{{age in years and days|2011|3|30|2013|1|16}} |- |[[မြတ်ဟိန်း|ဦးမြတ်ဟိန်း]] |၁၃ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၁၃ |၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |{{age in years and days|2013|2|13|2015|8|12}} |- |[[ဇေယျာအောင်|ဦဇေယျာအောင်]] |၁၄ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2015|8|14|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၁၂ |rowspan=2|[[လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန|လူမှုဝန်ထမ်း၊ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[အောင်ကြည်|ဦးအောင်ကြည်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|8|27}} |- |​[[မြတ်မြတ်အုန်းခင်၊ ဒေါ်|ဒေါက်တာ ဒေါ်မြတ်မြတ်အုန်းခင်]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|9|7|2016|3|30}} |- |၁၃ |[[ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးနှင့် သစ်တောရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် [[သစ်တောရေးရာဝန်ကြီးဌာန]])}} |[[ဝင်းထွန်း|ဦးဝင်းထွန်း]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2011|3|30|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၁၄ |rowspan=2|[[မွေးမြူရေး၊ ရေလုပ်ငန်းနှင့် ကျေးလက်ဒေသဖွံ့ဖြိုးရေးဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် မွေးမြူရေးနှင့်ရေလုပ်ငန်းဝန်ကြီးဌာန)}} |[[တင်နိုင်သိန်း|ဦးတင်နိုင်သိန်း]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၁ |{{age in years and days|2011|3|30|2011|12|2}} |- |[[အုန်းမြင့်|ဦးအုန်းမြင့်]] |၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2011|12|2|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၁၅ |rowspan=2|[[သတ္တုတွင်း ဝန်ကြီးဌာန]] |[[သိန်းထိုက်|ဦးသိန်းထိုက်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|9|7}} |- |​[[မြင့်အောင်၊ ဦး (ဝန်ကြီး)|ဒေါက်တာ မြင့်​အောင်]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|9|7|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၁၆ |rowspan=2|[[သမဝါယမ ဝန်ကြီးဌာန]] |[[အုန်းမြင့်|ဦးအုန်းမြင့်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|8|27}} |- |[[ကျော်ဆန်း|ဦးကျော်ဆန်း]] |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|8|27|2016|3|30}} |- |rowspan=3|၁၇ |rowspan=3|[[အလုပ်သမား၊ အလုပ်အကိုင်နှင့် လူမှုဖူလုံရေး ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန)}} |[[အောင်ကြည်|ဦးအောင်ကြည်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|8|27}} |- |[[မောင်မြင့်|ဦးမောင်မြင့်]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |{{age in years and days|2012|9|7|2013|7|25}} |- |[[အေးမြင့် (ဝန်ကြီး)|သူရ ဦးအေးမြင့်]] |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2013|7|25|2016|3|30}} |- |၁၈ |[[ပို့ဆောင်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ဉာဏ်ထွန်းအောင်|ဦးဉာဏ်ထွန်းအောင်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2011|3|30|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၁၉ |rowspan=2|[[ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလာရေး ဝန်ကြီးဌာန| ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလာရေးလုပ်ငန်းဝန်ကြီးဌာန]] |[[တင့်ဆန်း (ဝန်ကြီး)|ဦးတင့်ဆန်း]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|8|27}} |- |[[ဌေးအောင်|ဦးဌေးအောင်]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|9|7|2016|3|30}} |- |rowspan=3|၂၀ |rowspan=3|[[စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် အမှတ် (၁)နှင့် (၂) စက်မှုဝန်ကြီးဌာန)}} |[[စိုးသိန်း|ဦးစိုးသိန်း]] |၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၁ |၂၇ သြဂုတ် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|12|2|2012|8|27}} |- |[[အေးမြင့် (ဝန်ကြီး)|သူရ ဦးအေးမြင့်]] |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |{{age in years and days|2012|8|27|2013|7|25}} |- |[[မောင်မြင့်|ဦးမောင်မြင့်]] |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2013|7|25|2016|3|30}} |- |rowspan=4|၂၁ |rowspan=4|[[ရထားပို့ဆောင်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[အောင်မင်း|ဦးအောင်မင်း]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|8|27}} |- |[[ဇေယျာအောင်|ဦးဇေယျာအောင်]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |{{age in years and days|2012|9|7|2013|7|25}} |- |[[သန်းဌေး|ဦးသန်းဌေး]] |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |{{age in years and days|2013|7|25|2015|8|12}} |- |[[ဉာဏ်ထွန်းအောင်|ဦးဉာဏ်ထွန်းအောင်]] |၁၄ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2015|8|14|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၂၂ |rowspan=2|[[စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန]] |[[သန်းဌေး|ဦးသန်းဌေး]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |{{age in years and days|2011|3|30|2013|7|25}} |- |[[ဇေယျာအောင်|ဦးဇေယျာအောင်]] |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2013|7|25|2016|3|30}} |- |၂၃ |[[လျှပ်စစ်စွမ်းအား ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် အမှတ် (၁)နှင့် (၂) လျှပ်စစ်စွမ်းအားဝန်ကြီးဌာန)}} |[[ခင်မောင်စိုး (ဝန်ကြီး)|ဦးခင်မောင်စိုး]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂<ref>{{cite web|url=https://web.archive.org/web/20121110164924/http://www.ministryofinformation.gov.mm/index.php/announcement.html?start=28|title=ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ ပြောင်းလဲတာဝန်ပေးခြင်း}}</ref> |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|9|7|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၂၄ |rowspan=2|[[ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[မြအေး (ဝန်ကြီး)|ဒေါက်တာ မြအေး]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၃ |{{age in years and days|2011|3|30|2013|11|29}} |- |[[ခင်စန်းရီ|ဒေါက်တာ ဒေါ်ခင်စန်းရီ]] |၁၃ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၁၄ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2013|2|13|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၂၅ |rowspan=2|[[ကျန်းမာရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ဖေသက်ခင်|ဒေါက်တာ ဖေသက်ခင်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၉ ဇူလိုင် ၂၀၁၄ |{{age in years and days|2011|3|30|2014|7|29}} |- |[[သန်းအောင်|ဒေါက်တာ သန်းအောင်]] |၁ ဩဂုတ် ၂၀၁၄ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2014|8|1|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၂၆ |rowspan=2|[[ယဉ်ကျေးမှု ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ကျော်ဆန်း|ဦးကျော်ဆန်း]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|8|27}} |- |[[အေးမြင့်ကြူ|ဦးအေးမြင့်ကြူ]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|9|7|2016|3|30}} |- |rowspan=3|၂၇ |rowspan=3|[[သာသနာရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[မြင့်မောင်|သူရ ဦးမြင့်မောင်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၁၆ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၃ |{{age in years and days|2011|3|30|2013|1|16}} |- |[[ဆန်းဆင့်၊ ဦး|ဦးဆန်းဆင့်]] |၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၃ |၁၉ ဇွန် ၂၀၁၄ |{{age in years and days|2013|1|31|2014|6|19}} |- |ဦးစိုးဝင်း |၂၅ ဇွန် ၂၀၁၄ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2014|6|25|2016|3|30}} |- |rowspan=3|၂၈ |rowspan=3|[[သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန]] |[[အေးမြင့် (ဝန်ကြီး)|သူရ ဦးအေးမြင့်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|8|27}} |- |[[ကိုကိုဦး (ဝန်ကြီး)|ဒေါက်တာ ကိုကိုဦး]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၉ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၅ |{{age in years and days|2012|9|7|2015|12|9}} |- |[[ခင်စန်းရီ|ဒေါက်တာ ဒေါ်ခင်စန်းရီ]] |၁၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၅ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2015|12|18|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၂၉ |rowspan=2|[[လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ခင်ရီ|ဦးခင်ရီ]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |{{age in years and days|2011|3|30|2015|8|12}} |- |[[ကိုကို (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ကိုကို]] |၁၄ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2015|8|14|2016|3|30}} |- |၃၀ |[[အားကစား ဝန်ကြီးဌာန]] |[[တင့်ဆန်း (ဝန်ကြီး)|ဦးတင့်ဆန်း]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2011|3|30|2016|3|30}} |- |၃၁ |[[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန]] (၁) |[[သိန်းညွန့် (ဝန်ကြီး)|ဦးသိန်းညွန့်]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|9|7|2016|3|30}} |- |၃၂ |သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန (၂) |[[စိုးမောင်|ဦးစိုးမောင်]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|9|7|2016|3|30}} |- |၃၃ |သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန (၃) |[[စိုးသိန်း|ဦးစိုးသိန်း]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|9|7|2016|3|30}} |- |၃၄ |သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန (၄) |[[အောင်မင်း|ဦးအောင်မင်း]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|9|7|2016|3|30}} |- |၃၅ |သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန (၅) |[[တင်နိုင်သိန်း|ဦးတင်နိုင်သိန်း]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |{{age in years and days|2012|9|7|2015|8|12}} |- |၃၆ |သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန (၆) |[[လှထွန်း|ဦးလှထွန်း]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|9|7|2016|3|30}} |- |၃၇ |[[ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်ရုံး]] |[[ထွန်းရှင် (ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်)|ဒေါက်တာ ထွန်းရှင်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2011|3|30|2016|3|30}} |- |rowspan=2| - |rowspan=2|အမှတ်(၁) စက်မှုဝန်ကြီးဌာန {{small|(​နောင် [[စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန]])}} |[[ကျော်စွာခိုင်|ဦးကျော်စွာခိုင်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၁၀ ဩဂုတ် ၂၀၁၁<ref>{{cite news|url=http://www.mmtimes.com/2011/news/588/news58808.html|title=Union govt announces reshuffle|last=Shwe Yinn Mar Oo|date=15 August 2011|publisher=Myanmar Times|accessdate=15 April 2012|url-status=dead|archiveurl=https://archive.is/20120913063117/http://www.mmtimes.com/2011/news/588/news58808.html|archivedate=13 September 2012}}</ref> |{{age in years and days|2011|3|30|2011|8|10}} |- |[[စိုးသိန်း|ဦးစိုးသိန်း]] |၁၀ ဩဂုတ် ၂၀၁၁ |၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၁ |{{age in years and days|2011|8|10|2011|12|2}} |- | - |အမှတ်(၂) စက်မှုဝန်ကြီးဌာန {{small|(​နောင် [[စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန]])}} |[[စိုးသိန်း|ဦးစိုးသိန်း]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2011|12|2}} |- | - |[[အမှတ်(၁)လျှပ်စစ်စွမ်းအား ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|​(နောင် [[လျှပ်စစ်စွမ်းအား ဝန်ကြီးဌာန]])}} |[[ဇော်မင်း|ဦးဇော်မင်း]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၈ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|8|28}} |- | - |[[အမှတ်(၂)လျှပ်စစ်စွမ်းအား ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(​နောင် [[လျှပ်စစ်စွမ်းအား ဝန်ကြီးဌာန]])}} |[[ခင်မောင်စိုး (ဝန်ကြီး)|ဦးခင်မောင်စိုး]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|9|7}} |- |rowspan=7| - |rowspan=7|သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာန {{small|(​နောင် သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာန (၁)၊ (၂)၊ (၃)၊ (၄)၊ (၅)နှင့် (၆))}} |[[သိန်းညွန့် (ဝန်ကြီး)|ဦးသိန်းညွန့်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|9|7}} |- |[[စိုးမောင်|ဦးစိုးမောင်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|9|7}} |- |[[ကျော်စွာခိုင်|ဦးကျော်စွာခိုင်]] |၁၀ သြဂုတ် ၂၀၁၁ |၆ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|8|10|2012|1|6}} |- |[[စိုးသိန်း|ဦးစိုးသိန်း]] |၂၇ သြဂုတ် ၂၀၁၂ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2012|8|27|2012|9|7}} |- |[[အောင်မင်း|ဦးအောင်မင်း]] |၂၇ သြဂုတ် ၂၀၁၂ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2012|8|27|2012|9|7}} |- |[[လှထွန်း|ဦးလှထွန်း]] |၂၇ သြဂုတ် ၂၀၁၂ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2012|8|27|2012|9|7}} |- |[[တင်နိုင်သိန်း|ဦးတင်နိုင်သိန်း]] |၂၇ သြဂုတ် ၂၀၁၂ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2012|8|27|2012|9|7}} |- | - |[[မြန်မာ့စက်မှုဖွံ့ဖြိုးရေး ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ဖျက်သိမ်း)}} |[[သိန်းဌေး (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး သိန်းဌေး]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|9|7}} |} <ref>{{cite news|url=https://globaljusticecenter.net/documents/Burma.SanctionsComparision.June2011.pdf|title=New Cabinet Members}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://web.archive.org/web/20121110190734/http://www.ministryofinformation.gov.mm/index.php/announcement/842-2012-09-07-08-37-51.html|title=ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း}}</ref><ref>{{cite web|url=https://web.archive.org/web/20121110190153/http://www.ministryofinformation.gov.mm/index.php/announcement/841-2012-09-07-08-27-37.html|title=ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ တာဝန်ပေးခြင်း}}</ref> {{reflist}} === ဒုတိယဝန်ကြီးများ === {| class="wikitable" |rowspan=2|'''စဉ်''' |rowspan=2|'''ဝန်ကြီးဌာန''' |rowspan=2|'''အမည်''' !colspan=3 | တာဝန်ထမ်းဆောင်ခြင်း |- !စတင်ရက် !ပြီးဆုံးရက် !ရက်ပေါင်း |- |rowspan=3|၁ |rowspan=3|[[ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |ဗိုလ်ချုပ် ကျော်ညွန့် |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |{{age in years and days|2011|3|30|2015|8|12}} |- |[[အောင်သော်|ဗိုလ်မှူးချုပ် အောင်သော်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2011|3|30|2016|3|30}} |- |ဗိုလ်ချုပ် မြင့်နွယ် |၁၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2015|8|17|2016|3|30}} |- |rowspan=3|၂ |rowspan=3|[[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဗိုလ်မှူးချုပ် ကျော်ဇံမြင့် |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2011|3|30|2016|3|30}} |- |ဗိုလ်မှူးချုပ် ​ကျော်​ကျော်ထွန်း |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|8|27|2016|3|30}} |- |[[အောင်စိုး (ဒု ဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဗိုလ်ချုပ် အောင်စိုး]] |၁၁ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2015|8|11|2016|3|30}} |- |rowspan=4|၃ |rowspan=4|[[နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန]] |ဗိုလ်ချုပ် ဇော်ဝင်း |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |{{age in years and days|2011|3|30|2013|7|25}} |- |[[မောင်မောင်အုန်း|ဗိုလ်ချုပ် မောင်မောင်အုန်း]] |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |၁၈ ဇွန် ၂၀၁၄ |{{age in years and days|2013|7|25|2014|6|18}} |- |ဗိုလ်ချုပ် တင်​အောင်ချစ် |၂၉ ဇူလိုင် ၂၀၁၄ |၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |{{age in years and days|2014|7|29|2015|8|12}} |- |ဗိုလ်ချုပ် သန်းထွဋ် |၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2015|8|12|2016|3|30}} |- |rowspan=5|၄ |rowspan=5|[[နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[မောင်မြင့်|ဦးမောင်မြင့်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|9|7}} |- |[[မျိုးမြင့် (ဒေါက်တာ)|ဒေါက်တာ မျိုးမြင့်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၉ ဇူလိုင် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|7|9}} |- |ဦးသန့်​​ကျော် |၂၉ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|8|29|2016|3|30}} |- |ဦးဇင်​ယော် |၂၉ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၃ |{{age in years and days|2012|8|29|2013|8|7}} |- |[[တင်ဦးလွင်|ဦးတင်ဦးလွင်]] |၁၃ ဩဂုတ် ၂၀၁၃ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2013|8|13|2016|3|30}} |- |rowspan=4|၅ |rowspan=4|[[ပြန်ကြားရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးစိုးဝင်း |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၈ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|8|28}} |- |ဦးပိုက်​ထွေး |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |{{age in years and days|2012|8|27|2015|8|12}} |- |[[ရဲထွဋ် (ပြန်ကြားရေး)|ဦးရဲထွဋ်]] |၃၁ ဩဂုတ် ၂၀၁၂<ref>{{cite web|url=https://web.archive.org/web/20121005083359/http://www.ministryofinformation.gov.mm/index.php/announcement/790-2012-08-31-13-36-37.html|title=ဒုတိယဝန်ကြီး ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း}}</ref> |၁ ဩဂုတ် ၂၀၁၄ |{{age in years and days|2012|8|31|2014|8|1}} |- |ဦးအောင်သိမ်း |၂၄ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၅ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2015|9|24|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၆ |rowspan=2|[[လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးနှင့် ဆည်မြောင်း ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးအုန်းသန်း |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2011|3|30|2016|3|30}} |- |ဦးခင်ဇော် |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2011|3|30|2016|3|30}} |- |rowspan=4|၇ |rowspan=4|[[ဘဏ္ဍာရေး ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် [[ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန် ဝန်ကြီးဌာန]])}} |ဦးဝင်းသန်း |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၉ ဇူလိုင် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|7|9}} |- |[[ဝင်းရှိန်|ဦးဝင်းရှိန်]] |၉ ဇူလိုင် ၂၀၁၂ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2012|7|9|2012|9|7}} |- |ဒေါက်တာ လင်းအောင် |၂၇ သြဂုတ် ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|8|27|2016|3|30}} |- |​ဒေါက်တာ ​မောင်​မောင်သိမ်း |၂၉ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|8|29|2016|3|30}} |- |rowspan=3|၈ |rowspan=3|[[ဆောက်လုပ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးစိုးတင့် |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2011|3|30|2016|3|30}} |- |[[ကျော်လွင်၊ ဦး|ဦးကျော်လွင်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|9|7}} |- |ဒေါက်တာ ဝင်းမြင့် |၁၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၃ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2013|2|19|2016|3|30}} |- |rowspan=5|၉ |rowspan=5|[[အမျိုးသားစီမံကိန်းနှင့် စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု ဝန်ကြီးဌာန]] |ဒေါက်တာ ကံဇော် |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|9|7}} |- |ဦးဆက်​အောင် |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |{{age in years and days|2012|8|27|2013|7|31}} |- |[[ခင်စန်းရီ|ဒေါက်တာ ဒေါ်ခင်စန်းရီ]] |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |၁၃ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၁၄ |{{age in years and days|2012|8|27|2014|2|13}} |- |​ဒေါ်လဲ့လဲ့သိန်း |၁၃ ဩဂုတ် ၂၀၁၃ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2013|8|13|2016|3|30}} |- |​ဒေါက်တာ စန်းလွင် |၁၃ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၁၄ |၂၁ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၄ |{{age in years and days|2014|2|13|2014|11|21}} |- |၁၀ |[[စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ပွင့်ဆန်း (ဝန်ကြီး)|ဒေါက်တာ ပွင့်ဆန်း]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2011|3|30|2016|3|30}} |- |rowspan=3|၁၁ |rowspan=3|[[ဆက်သွယ်ရေးနှင့် သတင်းအချက်အလက် နည်းပညာဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် ဆက်သွယ်ရေး၊စာတိုက်နှင့်ကြေးနန်းဝန်ကြီးဌာန)}} |ဦးတင့်လွင် |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၅ ဇွန် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|6|5}} |- |ဦးဝင်းသန်း |၉ ဇူလိုင် ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|7|9|2016|3|30}} |- |ဦး​သောင်းတင် |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|8|27|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၁၂ |rowspan=2|[[လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန|လူမှုဝန်ထမ်း၊ကယ်ဆယ်ရေးနှင့်ပြန်လည်နေရာချထားရေးဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးဘုန်းဆွေ |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2011|3|30|2016|3|30}} |- |​ဒေါ်စုစုလှိုင် |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|8|27|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၁၃ |rowspan=2|[[ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးနှင့် သစ်တောရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် [[သစ်တောရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန]])}} |ဦးအေးမြင့်မောင် |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|8|27|2016|3|30}} |- |[[သက်သက်ဇင်|ဒေါက်တာ ဒေါ်သက်သက်ဇင်]] |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|8|27|2016|3|30}}<ref>{{cite web|url=https://uzo.sakura.ne.jp/burma/nlm/kmn/kmn_data/kmn_2016/kmn_03_2016/kmn_30_03_2016.pdf|title=ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးနှင့်သစ်တောရေးရာဝန်ကြီးဌာန ပြတိုက်ဖွင့်ပွဲအခမ်းအနားကျင်းပ|work=၂၀၁၆ခုနှစ် မတ်လ၃၀ရက်နေ့ထုတ် ကြေးမုံသတင်းစာ၊စာမျက်နှာ(၈)|access-date=၁၃ ဧပြီ ၂၀၂၆|date=၂၉ မတ် ၂၀၁၆}}</ref> |- |rowspan=3|၁၄ |rowspan=3|[[မွေးမြူရေး၊ ရေလုပ်ငန်းနှင့် ကျေးလက်ဒေသဖွံ့ဖြိုးရေးဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် ​မွေးမြူ​ရေးနှင့်ရေလုပ်ငန်းဝန်ကြီးဌာန)}} |​ဦးခင်မောင်အေး |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2011|3|30|2016|3|30}} |- |ဒေါက်တာ အောင်မြတ်ဦး |၁၃ သြဂုတ် ၂၀၁၃ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2013|8|13|2016|3|30}} |- |ဦးတင်ငွေ |၉ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၃ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2013|9|9|2016|3|30}} |- |၁၅ |[[သတ္တုတွင်း ဝန်ကြီးဌာန]] |​ဦးသန်းထွန်းအောင် |၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၃ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2013|2|5|2016|3|30}} |- |၁၆ |[[သမဝါယမ ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးသန်းထွန်း |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |{{age in years and days|2011|3|30|2015|8|12}} |- |rowspan=3|၁၇ |rowspan=3|[[အလုပ်သမား၊ အလုပ်အကိုင်နှင့် လူမှုဖူလုံရေး ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် [[အလုပ်သမား ဝန်ကြီးဌာန]])}} |ဦးမြင့်သိန်း |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |{{age in years and days|2011|3|30|2013|7|25}} |- |​[[ဝင်းမော်ထွန်း (ဝဏ္ဏကျော်ထင်)|ဒေါ်ဝင်း​မော်ထွန်း]] |၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၃ |၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |{{age in years and days|2013|2|5|2015|8|12}} |- |ဦးထင်​အောင် |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |၃၀ မတ် ၂၀၁၅ |{{age in years and days|2013|7|25|2015|3|30}} |- |rowspan=3|၁၈ |rowspan=3|[[ပို့ဆောင်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ဝင်းရှိန်|ဦးဝင်းရှိန်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၉ ဇူလိုင် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|7|9}} |- |ဦးဟန်စိန် |၉ ဇူလိုင် ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|7|9|2016|3|30}} |- |ဦးဇင်​ယော် |၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၃ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2013|8|7|2016|3|30}} |- |rowspan=3|၁၉ |rowspan=3|[[ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလာရေး ဝန်ကြီးဌာန|ဟိုတယ်နှင့်ခရီးသွားလာရေးလုပ်ငန်းဝန်ကြီးဌာန]] |[[ဌေးအောင်|ဦးဌေးအောင်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|9|7}} |- |ဒေါက်တာ တင်ရွှေ |၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၃ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2013|2|5|2016|3|30}} |- |ဒေါက်တာ စိုင်းအုန်းကျော် |၉ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၃ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2013|9|9|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၂၀ |rowspan=2|[[စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် အမှတ်(၁)နှင့် အမှတ်(၂) စက်မှုဝန်ကြီးဌာန)}} |ဦးသိန်းအောင် |၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2011|12|2|2016|3|30}} |- |ဦးမျိုးအောင် |၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2011|12|2|2016|3|30}} |- |rowspan=4|၂၁ |rowspan=4|[[ရထားပို့ဆောင်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |သူရ ဦးသောင်းလွင် |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |{{age in years and days|2011|3|30|2013|7|25}} |- |ဦးသန့်ရှင်း |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၉ ဇူလိုင် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|7|9}} |- |ဦးချန်မောင် |၉ ဇူလိုင် ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|7|9|2016|3|30}} |- |ဦးမြင့်သိန်း |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2013|7|25|2016|3|30}} |- |rowspan=4|၂၂ |rowspan=4|[[စွမ်းအင် ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးစိုးအောင် |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၅ ဇွန် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|6|5}} |- |ဦးထင်​အောင် |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |{{age in years and days|2012|8|27|2013|7|25}} |- |ဦးအောင်ထူး |၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၃ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2013|2|5|2016|3|30}} |- |ဦးမြင့်​ဇော် |၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၃ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2013|8|7|2016|3|30}} |- |rowspan=3|၂၃ |rowspan=3|[[လျှပ်စစ်စွမ်းအား ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(​ယခင် အမှတ်(၁)နှင့် အမှတ်(၂) လျှပ်စစ်စွမ်းအားဝန်ကြီးဌာန)}} |ဦးမြင့်​ဇော် |၁၂ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၃ |{{age in years and days|2012|9|12|2013|8|7}} |- |ဦးအောင်သန်းဦး |၁၂ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|9|12|2016|3|30}} |- |ဦးမော်သာထွေး |၂၁ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၃ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2013|11|21|2016|3|30}} |- |rowspan=6|၂၄ |rowspan=6|[[ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးအေးကြူ |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |{{age in years and days|2011|3|30|2013|7|25}} |- |ဦးဘရွှေ |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |{{age in years and days|2011|3|30|2013|7|25}} |- |​[[မျိုးမြင့် (ဒေါက်တာ)|ဒေါက်တာ မျိုးမြင့်]] |၉ ဇူလိုင် ၂၀၁၂ |၁၈ ဇွန် ၂၀၁၄ |{{age in years and days|2012|7|9|2014|6|18}} |- |​​ဒေါက်တာ စန်းလွင် |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |၁၃ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၁၄ |{{age in years and days|2013|7|25|2014|2|13}} |- |​ဒေါက်တာ ​ဇော်မင်း​အောင် |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2013|7|25|2016|3|30}} |- |ဦးသန့်ရှင်း |၁၈ ဇွန် ၂၀၁၄ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2014|6|18|2016|3|30}} |- |rowspan=5|၂၅ |rowspan=5|[[ကျန်းမာရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[မြတ်မြတ်အုန်းခင်၊ ဒေါ်|ဒေါက်တာ ဒေါ်မြတ်မြတ်အုန်းခင်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|9|7}} |- |rowspan=2|​ဒေါက်တာ ဝင်းမြင့် |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |{{age in years and days|2011|3|30|2013|7|25}} |- |၆ ဩဂုတ် ၂၀၁၄ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2014|8|6|2016|3|30}} |- |​ဒေါက်တာ ​ဒေါ်သိန်းသိန်း​ဌေး |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|8|27|2016|3|30}} |- |​[[သန်းအောင်|ဒေါက်တာ သန်းအောင်]] |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |၁ ဩဂုတ် ၂၀၁၄ |{{age in years and days|2013|7|25|2014|8|1}} |- |rowspan=2|၂၆ |rowspan=2|[[ယဉ်ကျေးမှု ဝန်ကြီးဌာန]] |ဒေါ်စန္ဒာခင် |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2011|3|30|2016|3|30}} |- |ဦးသန်း​ဆွေ |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|8|27|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၂၇ |rowspan=2|[[သာသနာရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဒေါက်တာ မောင်မောင်ဌေး |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |{{age in years and days|2011|3|30|2015|8|12}} |- |ဦးစိုးဝင်း |၂၈ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |၂၅ ဇွန် ၂၀၁၄ |{{age in years and days|2012|8|28|2014|6|25}} |- |rowspan=4|၂၈ |rowspan=4|[[သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ကိုကိုဦး (ဝန်ကြီး)|ဒေါက်တာ ကိုကိုဦး]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|9|7}} |- |ဒေါက်တာ ဇော်မင်းအောင် |၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၃ |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |{{age in years and days|2013|2|5|2013|7|25}} |- |ဦးဘ​ရွှေ |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2013|7|25|2016|3|30}} |- |​ဒေါက်တာ​ ​အောင်​ကျော်မြတ် |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2013|7|25|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၂၉ |rowspan=2|[[လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးကျော်ကျော်ဝင်း |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၆ ဩဂုတ် ၂၀၁၄ |{{age in years and days|2011|3|30|2014|8|6}} |- |ဦးဝင်းမြင့် |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|8|27|2016|3|30}} |- |rowspan=3|၃၀ |rowspan=3|[[အားကစား ဝန်ကြီးဌာန]] |[[အေးမြင့်ကြူ|ဦးအေးမြင့်ကြူ]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|9|7}} |- |ဦးသောင်းထိုက် |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|8|27|2016|3|30}} |- |ဦးဇော်ဝင်း |၂၉ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2013|7|29|2016|3|30}} |- |rowspan=3|၃၁ |rowspan=3|[[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန|သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာန(၁)]] {{small|(​ယခင် သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာန)}} |ဦးသန့်ရှင်း |၉ ဇူလိုင် ၂၀၁၂ |၁၈ ဇွန် ၂၀၁၄ |{{age in years and days|2012|7|9|2014|6|18}} |- |​ဒေါက်တာ ဝင်းမြင့် |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |၆ ဩဂုတ် ၂၀၁၄ |{{age in years and days|2013|7|25|2014|8|6}} |- |ဦး​ကျော်​ကျော်ဝင်း |၆ ဩဂုတ် ၂၀၁၄ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2014|8|6|2016|3|30}} |- |၃၂ |[[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန|သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာန(၄)]] {{small|(​ယခင် သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာန)}} |ဦး​အောင်သိမ်း |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၂၄ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၅ |{{age in years and days|2012|9|7|2015|9|24}} |- |၃၃ |[[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန|သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာန(၅)]] {{small|(​ယခင် သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာန)}} |ဒေါက်တာ စန်းလွင် |၂၁ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၄ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2014|11|21|2016|3|30}} |- |– |[[စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန|အမှတ်(၁)စက်မှုဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(​နောင် စက်မှုဝန်ကြီးဌာန)}} |ဦးသိန်းအောင် |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၁ |{{age in years and days|2011|3|30|2011|12|2}} |- |– |[[စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန|အမှတ်(၂)စက်မှုဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(​နောင် စက်မှုဝန်ကြီးဌာန)}} |ဦးမျိုးအောင် |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၁ |{{age in years and days|2011|3|30|2011|12|2}} |- |– |[[အမှတ်(၁)လျှပ်စစ်စွမ်းအား ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(​နောင် လျှပ်စစ်စွမ်းအားဝန်ကြီးဌာန)}} |ဦးမြင့်ဇော် |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၁၂ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|9|12}} |- |– |[[အမှတ်(၂)လျှပ်စစ်စွမ်းအား ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(​နောင် လျှပ်စစ်စွမ်းအားဝန်ကြီးဌာန)}} |ဦးအောင်သန်းဦး |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၁၂ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|9|12}} |- |rowspan=3|– |rowspan=3|[[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(​နောင် သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာန (၁)၊ (၂)၊ (၃)၊ (၄)၊ (၅)နှင့် (၆))}} |ဦးဟန်စိန် |၆ ဧပြီ ၂၀၁၂ |၉ ဇူလိုင် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2012|4|6|2012|7|9}} |- |ဦးချန်မောင် |၆ ဧပြီ ၂၀၁၂ |၉ ဇူလိုင် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2012|4|6|2012|7|9}} |- |ဦး​အောင်သိမ်း |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2012|8|27|2012|9|7}} |- |rowspan=2|– |rowspan=2|[[မြန်မာ့စက်မှုဖွံ့ဖြိုးရေး ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ဖျက်သိမ်း)}} |ဦးဟန်စိန် |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၆ ဧပြီ ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|4|6}} |- |ဦးချန်မောင် |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၆ ဧပြီ ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|4|6}} |} jvgzow7p1qawfbwy08uu1xec31io1uw 0 249796 1050174 1046918 2026-08-25T04:27:16Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 2 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1050174 wikitext text/x-wiki {{Infobox pageant titleholder |name=အမရာဘို |image= |native_name= |birth_date={{birth date and age|1999|12|24|df=yes}} |birth_place=[[မန္တလေးမြို့]], [[မြန်မာ]] |occupation={{hlist|အလှမယ်}} |height={{height|ft=5|in=11}} |hair_color=အမည်းရောင် |eye_color=[[အညိုရောင်]] |title=Miss Universe Myanmar 2023 |nationalcompetition=Miss Universe Myanmar 2019<br>(1st Runners-Up)<br>Miss Universe Myanmar 2022<br>(Top 10 Finalist)<br>Miss Universe Myanmar 2023<br>(Winner)<br>Miss Universe 2023<br>(Unplaced) }} '''အမာရာဘို''' ({{Lang-en|Amara Bo}}; ၂၄ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၉၉) မွေးဖွား သည် မြန်မာနိုင်ငံမှ မော်ဒယ်နှင့် အလှမယ်တစ်ဦးဖြစ်သည်။ သူမသည် [[Miss Universe Myanmar|Miss Universe Myanmar 2023]] ပြိုင်ပွဲတွင် အနိုင်ရရှိခဲ့ပြီး၊<ref>{{Cite web |date=15 September 2023 |title=Beauty from Eastern Myanmar, Amara Bo, wins Miss Universe Myanmar 2023 |url=https://www.thestar.com.my/aseanplus/aseanplus-news/2023/09/15/beauty-from-eastern-myanmar-amara-bo-wins-miss-universe-myanmar-2023 |access-date=24 January 2025 |website=[[The Star (Malaysia)|The Star]] |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=15 September 2023 |title=Miss Universe Myanmar2023အဖြစ်ကျိုင်းတုံကိုယ်စားပြုအလှမယ်"အမရာဘို"ရွေးချယ်ခံရ |url=http://www.mmgpmedia.com/static/content/MFN/2023-09-15/1152278231094149120.html |access-date=24 January 2025 |website=ရွှေဇာမဏီဂျာနယ် |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |date=14 September 2023 |title=၂၀၂၃ ခုနှစ် မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ (Miss Universe Myanmar 2023 ) သရဖူအား အလှမယ် အမရာဘို ဆွတ်ခူးရရှိ |url=https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/nm-23090140023/ |website=Xinhua News Agency |language=my |access-date=9 October 2023 |archive-date=2 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231002064659/https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/nm-23090140023/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite news|date=15 September 2023|title=၂၀၂၃ ခုနှစ် မယ်စကြဝဠာမြန်မာ အလှမယ်သရဖူ အမရာဘို ဆွတ်ခူး|url=https://burmese.dvb.no/post/614977|access-date=26 January 2025|work=Democratic Voice of Burma|language=my}}</ref> [[အယ်ဆာဗေဒိုနိုင်ငံ]]၊ ဆန်ဆာလဗဒိုးမြို့၌ ကျင်းပသည့် Miss Universe 2023 ပြိုင်ပွဲတွင် မြန်မာနိုင်ငံကို ကိုယ်စားပြုပါဝင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=14 November 2023 |title=Miss Myanmar to compete in National Costume Contest of Miss Universe 2023 |url=https://www.gnlm.com.mm/miss-myanmar-to-compete-in-national-costume-contest-of-miss-universe-2023/ |access-date=24 January 2025 |website=Global News Light Of Myanmar |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Thandar |date=7 November 2023 |title=El Salvador မှာ ကျင်းပမယ့် Miss Universe 2023 ပြိုင်ပွဲကြီးကို ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်မဲ့ အမရာဗိုလ် အဆင်ပြေချောမွေ့စွာ ယနေ့ ရောက်ရှိ |url=https://www.mtnewstoday.com/?p=42133 |access-date=30 January 2025 |website=Myanmar Transparency News |language=my |archive-date=14 December 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231214060016/https://www.mtnewstoday.com/?p=42133 |url-status=dead }}</ref> == ငယ်ဘဝနှင့် ပညာရေး == အမာရာဘို သည် [[မန္တလေးမြို့]]၊ အမရပူရတွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ သူမသည် [[မန္တလေးကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်]]၌ ပညာသင်ကြားခဲ့ပြီး၊ ကွန်ပျူတာသိပ္ပံ ဘွဲ့ရရှိထားသည်။<ref>{{Cite web |date=18 September 2024 |title=ရေဘေး အတွက် သိန်း (၁,၅၀၀) ကျော် လှူဒါန်းခဲ့တဲ့ ဇွဲထက် ရဲ့ ကံထူးရှင်ရွေးချယ်ပွဲ မှ အမရာဗိုလ် |url=https://www.myanmarcelebrity.com/2024/09/blog-post_92.html?m=1 |website=Myanmar Celebrity}}</ref> ၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင် သူမသည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ မော်ဒယ်ပြိုင်ပွဲတစ်ခုဖြစ်သော The Model Academy season 3 တွင် ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ပြီး Top 5 အတွင်းသို့ဝင်ရောက်နိုင်ခဲ့သည်။ ==အလှမယ်== === Miss World Myanmar 2019 === အမရာဘို သည် ၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့ရှိ Myanmar Convention Center တွင် ကျင်းပသော [[Miss World Myanmar|Miss World Myanmar 2019]] ပြိုင်ပွဲတွင် ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။ ထိုပြိုင်ပွဲတွင် ပထမဆုအဖြစ် ကိုကလစ်လင်းလတ်ယွန်းက အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။ အမရာဘို အတွက် ၎င်းသည် ပထမဆုံးအလှမယ်ပြိုင်ပွဲဝင်ခြင်းဖြစ်သည်။ === Miss Universe Myanmar 2022 === ၂၀၂၂ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၁ ရက်နေ့တွင် အမရာဘို သည် မန္တလေးကိုယ်စားပြုပြီး Miss Universe Myanmar 2022 ပြိုင်ပွဲတွင် ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။ ထိုပြိုင်ပွဲကို [[ရန်ကုန်မြို့]]ရှိ Novotel Yangon Max Hotel Grand Ballroom တွင် ကျင်းပခဲ့ပြီး သူမသည် နောက်ဆုံးအဆင့် ဆန်ကာတင် ၁၄ ဦးထဲသို့ ဝင်ရောက်နိုင်ခဲ့သည်။ ထိုပြိုင်ပွဲတွင် Miss Universe Myanmar 2022 အဖြစ် ဇာလီမိုးသည် အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|date=1 October 2022|title=Miss Universe Myanmar Grand Final ပြိုင်ပွဲ ရန်ကုန် မြို့၌ ကျင်းပပြုလုပ်ခဲ့ပြီး အလှမယ် ဇာလီမိုး Winner ဆု ဆွတ်ခူး|url=https://news-eleven.com/article/238219|access-date=30 January 2025|work=Eleven Media Group|language=my}}</ref><ref>{{Cite web |date=19 October 2023 |title=အမရာဘို က ကိုယ့်ကိုယ်ကို ပြောင်းလဲ ဖို့ ကြိုး စားတဲ့နေရာ မှာ အရမ်းတော်တယ်. |url=https://elevenbroadcasting.com/broadcast/40232 |website=[[Eleven Media Group]]}}</ref> === Miss Universe Myanmar 2023 === ၂၀၂၃ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၁၄ ရက်နေ့တွင် အမရာဘို သည် [[ကျိုင်းတုံမြို့]]ကိုယ်စားပြုပြီး Miss Universe Myanmar 2023 ပြိုင်ပွဲတွင် ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|date=14 September 2023|title=Miss Universe Myanmar 2023 ၏ Winner အဖြစ် ကျိုင်းတုံကိုယ်စားပြုအလှမယ် “အမရာဘို”ရရှိ|url=https://www.popularmyanmar.com/miss-universe-myanmar-2023-%E1%81%8F-winner-%E1%80%A1%E1%80%96%E1%80%BC%E1%80%85%E1%80%BA-%E1%80%80%E1%80%BB%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%90%E1%80%AF%E1%80%B6%E1%80%80%E1%80%AD/|access-date=30 January 2025|work=Popular Journal|language=my}}</ref> ပြိုင်ပွဲကို ရန်ကုန်မြို့ရှိ Novotel Max Yangon Hotel တွင် ကျင်းပခဲ့ပြီး ကိုယ်စားလှယ်လောင်း ၃၁ ဦးအနက်မှ သူမသည် အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။ Miss Universe Myanmar 2022 ဖြစ်သူ ဇာလီမိုးက ဆုကို ဆက်လက်ပေးအပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=9 October 2023 |title=အကောင်းဆုံးဖြစ်အောင် နေနေတယ် ဆိုတဲ့ အမရာဘို(Miss Universe myanmar 2023) |url=https://elevenbroadcasting.com/broadcast/40048 |access-date=30 January 2025 |website=[[Eleven Media Group]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=13 November 2023 |title=Miss Universe 2023 ပြိုင်ပွဲကြီးမှာ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်မယ့် မြန်မာအလှမယ် အမရာဗိုလ် ရဲ့ ဝတ်စုံ |url=https://myanmamoethauk.com/miss-universe-2023-%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%95%E1%80%BD%E1%80%B2%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%99%E1%80%BE%E1%80%AC-%E1%80%9D%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%9B/ |website=myanma moethauk |language=my}}</ref> === Miss Universe 2023 === Miss Universe Myanmar 2023 အဖြစ်အနိုင်ရရှိပြီးနောက်၊ အမရာဘို သည် ၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၁၈ ရက်နေ့တွင် [[အယ်ဆာဗေဒိုနိုင်ငံ|အယ်လ်ဆာဗေဒိုနိုင်ငံ]]၊ San Salvador မြို့၌ ကျင်းပသော Miss Universe 2023 ပြိုင်ပွဲတွင် မြန်မာနိုင်ငံကိုယ်စားပြုပြီး ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Thandar |date=1 November 2023 |title=El Salvador နိုင်ငံမှာ ကျင်းပမယ့် Miss Universe 2023 ပြိုင်ပွဲမှာ မြန်မာကိုယ်စားပြု အလှမယ် အမရာဗိုလ်ကဝင် ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ဖို့ မြန်မာပြည်မှ စတင်ထွက်ခွာ |url=https://www.mtnewstoday.com/?p=41326 |access-date=30 January 2025 |website=Myanmar Transparency News |language=my |archive-date=2 November 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231102055424/https://www.mtnewstoday.com/?p=41326 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |date=17 November 2024 |title=အမရာဗိုလ်အတွက် သိန်းခုနှစ်ကျော်ဖိုး မဲ ပေးထားကြ |url=https://myanmamoethauk.com/%E1%80%A1%E1%80%99%E1%80%9B%E1%80%AC%E1%80%97%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%9C%E1%80%BA%E1%80%A1%E1%80%90%E1%80%BD%E1%80%80%E1%80%BA-%E1%80%9E%E1%80%AD%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%81%E1%80%AF%E1%80%94/ |access-date=30 January 2025 |website=myanma moethauk |language=my}}</ref><ref>{{Cite news |date=16 November 2023 |title=ပုဂံခေတ်ဝတ်စားဆင်ယင်မှု Evening Gown ကို Miss Universe ပြိုင်ပွဲကြီးမှာ ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သော မြန်မာကိုယ်စားပြု အလှမယ် အမရာဗိုလ်ဝတ်ဆင်ယှဉ်ပြိုင် |url=https://mmdbnchannel.com/archives/2806 |work=Daily Brief News |accessdate=29 May 2025 |archivedate=22 February 2025 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250222152715/https://mmdbnchannel.com/archives/2806 }}</ref> == ကိုးကား == {{Reflist}} == ပြင်ပလင့်ခ်များ == * {{instagram|amarabo_amarabo}} * {{Tiktok|amara19953}} {{S-start}} {{S-ach}} {{S-bef|before=[[ဇာလီမိုး]]}} {{S-ttl|title=[[Miss Universe Myanmar]] |years=[[:en:Miss Universe Myanmar 2023|2023]]}} {{S-aft|after=[[သက်စံအန်ဒါဆန်]]}} {{S-end}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အလှမယ်များ]] [[ကဏ္ဍ:၁၉၉၉ မွေးဖွားသူများ]] [[ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]] h21zgvmzdjqmfimjnvz0urdm5x0kjda 0 254359 1050165 867046 2026-08-25T01:33:50Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1050165 wikitext text/x-wiki {{short description|2018 Burmese film}} {{Infobox film | name = သားပိုက်ကောင် | image = Thar Pike Kaung Film Poster.jpg | caption = ရုံတင် ပိုစတာ | director = စတီးလ် (ဒွေးမေတ္တာ) | producer = | screenplay = နေစိုးသည်း | story = ဈာန်သဇင်သွေး | starring = {{plainlist|*[[ထွန်းထွန်း]] *[[စိုးမြတ်သူဇာ]] *[[ရွှေသမီး]] }} | music = | cinematography = Mano V. Narayanan | editing = | studio = အားမာန် ရုပ်ရှင်ထုတ်လုပ်ရေး | distributor = | released = {{film date|2018|6|8}} | runtime = ၁၂၀ မိနစ် | country = [[မြန်မာနိုင်ငံ]] | language = [[မြန်မာဘာသာစကား|မြန်မာ]] | budget = | gross = }} '''''သားပိုက်ကောင်''''' သည် ၂၀၁၈ ခုနှစ်ထွက် မြန်မာ ဟာသဒရမ်မာ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားဖြစ်ပြီး ဒါရိုက်တာ စတီးလ် (ဒွေးမေတ္တာ) က ရိုက်ကူးထားပြီး [[ထွန်းထွန်း]]၊ [[စိုးမြတ်သူဇာ]] နှင့် [[ရွှေသမီး]] တို့ ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ထားသည်။ အားမာန်ရုပ်ရှင်ထုတ်လုပ်ရေးမှ ဖြန့်ချိကာ ၂၀၁၈ ခုနှစ် ဇွန်လ ၈ ရက်နေ့တွင် ရုံတင်ပြသခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=ဇွန်လ ၈ ရက်နေ့မှာ ရုံတင်ပြသတော့မယ့် "သားပိုက်ကောင်"ရုပ်ရှင်ကား |url=https://news.ydnp.net/146962/ |work=Latest News |date=10 May 2018 |language=my |archive-date=19 February 2024 |access-date=19 February 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240219050324/https://news.ydnp.net/146962/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news |title=သုံးသပ်ရှုမြင် မြန်မာ့ရုပ်ရှင် ( သားပိုက်ကောင် ) |url=https://www.mrtv.gov.mm/mm/news-13863 |work=Myanma Radio and Television |language=my}}</ref><ref>{{cite news |title=သားပိုက်ကောင် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားသစ် ဇွန် ၈ ရက်မှစ၍ မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံးရှိ ရုပ်ရှင်ရုံများတွင် ပြသမည် |url=https://www.mdn.gov.mm/index.php/my/saapiukkeaang-ruprngjaattkaasc-jn-8-rkmcr-mnmaattcniungngnlunri-ruprngrunmaattng-psmnny |work=MDN - Myanmar DigitalNews |language=my |accessdate=19 February 2024 |archivedate=2 October 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211002060818/https://www.mdn.gov.mm/index.php/my/saapiukkeaang-ruprngjaattkaasc-jn-8-rkmcr-mnmaattcniungngnlunri-ruprngrunmaattng-psmnny }}</ref><ref>{{cite news |title=သားပိုက်ကောင် |url=https://yangonlife.com.mm/mm/movie/%E1%80%9E%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%95%E1%80%AF%E1%80%AD%E1%80%80%E1%80%B9%E1%80%B1%E1%80%80%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%B9 |work=Yangon Life |language=my |accessdate=19 February 2024 |archivedate=13 August 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180813072730/http://yangonlife.com.mm/mm/movie/%E1%80%9E%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%95%E1%80%AF%E1%80%AD%E1%80%80%E1%80%B9%E1%80%B1%E1%80%80%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%B9 }}</ref><ref>{{cite news |title=ရသစုံ ခံစားကြည့်ရှု့ရမည့် သားပိုက်ကောင် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကား |url=http://www.mizzimaburmese.com/article/34959 |work=Mizzima Myanmar News and Insight |language=my}}</ref> ==ဇာတ်ကောင်များ== *ဖိုးရွှေလမင်း အဖြစ် [[ထွန်းထွန်း]] *မေရင်ကြွေ အဖြစ် [[ရွှေသမီး]] *ဒေါ်ယဉ်နှစ် အဖြစ် [[စိုးမြတ်သူဇာ]] *အောင်မြတ် အဖြစ် ဒိန်းဒေါင် *မေဘရဏီ အဖြစ် မေကဗျာဦး *မေရင်ကြွေ ဖခင် အဖြစ် [[မင်းဦး]] ==ကိုးကား== {{reflist}} [[Category:၂၀၁၈ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ]] [[Category:မြန်မာဘာသာစကား ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ]] [[Category:မြန်မာ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ]] {{Myanmar-film-stub}} 9hfmvs3od2vctfpsd2inz7vv6q8g2cx 0 274134 1050193 1020745 2026-08-25T06:51:32Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1050193 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist | honorific_prefix = | name = အုပ်စိုးခန့် | honorific_suffix = | image = | image_size = | image_upright = | landscape = <!-- yes, if wide image, otherwise leave blank --> | alt = | caption = | native_name = | native_name_lang = | birth_name = | alias = | birth_date = {{birth date and age|df=y|2002|4|14}} | birth_place = [[ပြည်မြို့]]၊ [[ပဲခူးတိုင်း]] | origin = | death_date = <!-- {{death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date 1st) --> | death_place = | genre = [[R&B]] | occupation = အဆိုတော် | instrument = | years_active = ၂၀၁၈–လက်ရှိ | label = | associated_acts = | website = }} '''အုပ်စိုးခန့်''' ({{Lang-en|Oak Soe Khant}}) သည် မြန်မာလူငယ် သရုပ်ဆောင် နှင့် အဆိုတော်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်အတွင်း မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရောင်းအားအကောင်းဆုံး တစ်ကိုယ်တော်အယ်လ်ဘမ်ဖြစ်ခဲ့သော နံပါတ်တစ် ပေါ့ပ်အယ်လ်ဘမ် ''The Number One'' နှင့် ၂၀၁၈ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် ပွဲဦးထွက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|last=ယုဖြူဟန်|date=2019-12-27|title="၂၀၁၉ ဟာ အောင်မြင်မှုတွေ များတဲ့ နှစ်တနှစ် ဖြစ်ခဲ့တယ်"လို့ အုပ်စိုးခန့် ပြော|url=https://burma.irrawaddy.com/lifestyle/entertainment/2019/12/27/211626.html|access-date=2022-08-01|language=my}}</ref> ၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင် ''The Greatest Love'' ဇာတ်ကားတွင် ကေကေမိုးနှင့်အတူ ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|title=အုပ်စိုးခန့်နှင့် ကေကေမိုးတို့ သီဆိုသည့် အခမ်းနားဆုံးမေတ္တာရုပ်ရှင်ဇာတ်ဝင်တေး (ရုပ်သံ)|url=https://news.ydnp.net/297279/|date=3 October 2019|language=my|archive-date=21 January 2025|access-date=31 August 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250121010645/https://news.ydnp.net/297279/|url-status=dead}}</ref> ''The Mask Singer Myanmar'' ပြိုင်ပွဲတွင် ပြိုင်ပွဲဝင်တစ်ဦးအဖြစ်လည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၀ ခုနစ်တွင် ''အိပ်မက်တွေ မိုးထားတဲ့အိမ်'' တီဗီဒရာမာဇာတ်လမ်းတွဲတွင် ပထမဆုံးပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=မိုရီဆာကီဝင်းနှင့် နေခြည်ဦးတို့ ပါဝင်သည့် 'အိပ်မက်တွေ မိုးထားတဲ့အိမ်' ဇာတ်လမ်းတွဲ ရိုက်ကူးမည်|url=http://burmese.dvb.no/archives/340059|access-date=2022-07-31|language=my}}</ref><ref>{{Cite web|last=August 2019|date=2019-08-18|title=ဇာတ်လမ်းတွဲမှာ သရုပ်ဆောင်လုပ်တော့မယ့် အဆိုတော်အုပ်စိုးခန့်|url=https://burma.irrawaddy.com/lifestyle/entertainment/2019/08/18/201143.html|access-date=2022-07-31|language=my}}</ref> ၂၀၂၀ ခုနှစ် မေလတွင် သူသည် "ပိုင်ရှင်" ဟူသော ဇော်ဝင်းရှိန် ၏ ၁၉၈၀ ခုနှစ်များက ဂန္ထဝင်သီချင်းကို ပြန်လည်ဖန်တီး သီဆိုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=အုပ်စိုးခန့် တကျော့ပြန် ဆန်းသစ်သီဆိုထားသည့် နာမည်ကြီးသီချင်း – "ပိုင်ရှင်" (ရုပ်သံ)|url=http://burmese.dvb.no/archives/387072|accessdate=2022-07-31|work=burmese.dvb.no|language=my}}</ref> ၂၀၂၀ခုနစ် ဇွန်လတွင် သူသည် [[မေလသံစဉ်]] ၏ ''ပြန်လည်ဆန်းသစ် နှောင်းတခေတ်'' အယ်လ်ဘမ်တွင် "ရုန်းတော်လွှတ်တော်" သီချင်းတွင် ပါဝင်သီဆိုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=အသစ်ထွက်ရှိလာသည့် လူငယ်အဆိုတော် အုပ်စိုးခန့်သီချင်း-"မင်းအချစ်တစ်ခုတည်း"(ရုပ်သံ)|url=http://burmese.dvb.no/archives/407840|accessdate=2022-07-31|work=burmese.dvb.no|language=my}}</ref> == Discography == === အယ်လ်ဘမ်များ === * ''The Number One'' (2018) === Singles === * "ပိုင်ရှင်" (၂၀၂၀) * "မင်းအချစ်တစ်ခုတည်း" (၂၀၂၀) * "မျှော်နေတယ်" (၂၀၂၀) * "Instagram" (2020) * "မမ" (၂၀၂၀) * "ခက်မိုက်မိုက်ချစ်ကြစို့" (၂၀၂၀) * "ရာစုသစ်ချစ်သူ" (၂၀၂၁)၊ * "မန္တလေးသူပျိုဖြူချော" (၂၀၂၂)၊ == ရိုက်ကူးခဲ့သောရုပ်ရှင်များ == * ''အိပ်မက်တွေ မိုးထားတဲ့အိမ်'' (၂၀၂၀) == ကိုးကား == {{Reflist}} == ပြင်ပလင့်ခ်များ == * {{Facebook|OaksoekhantOfficial}} * {{YouTube|UCE1OCbuQgNYde1tl1arxMNw}} {{Authority control}} [[ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[ကဏ္ဍ:၂၀၀၂ မွေးဖွားသူများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာဘာသာစကား ပါဝင်သော ဆောင်းပါးများ]] {{Myanmar-bio-stub}} o06uangi0saotgwrviemg99qg4xak97 0 274394 1050160 1020753 2026-08-25T01:25:03Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1050160 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder |name= သာဆိုင် |honorific prefix= ဦး |office= [[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အင်အားစု|အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအင်အားစုပါတီ]] <br> ဥက္ကဋ္ဌ |party=* အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် (ယခင်) * [[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အင်အားစု|အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအင်အားစုပါတီ]] (ယခု) |alma_mater=* [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]] |term_start= ၃ မတ် ၂၀၂၃ |term_end= ၉ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅ |predecessor = ဒေါက်တာ ဝင်းနိုင် |successor = |birth_date={{birth date and age|df=yes|1946|12|24}} |birth_place= ပဒါန်ရေကျော်ရွာ၊[[တွံတေးမြို့နယ်|တွံ့တေးမြို့နယ်]]၊[[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး|ရန်ကုန်တိုင်း]] |parents = ဦးသာပို+ဒေါ်စိန်မေ }} '''ဦးသာဆိုင်''' (၂၄ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၄၆ မွေးဖွား)သည် [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၁၉၉၀|၁၉၉၀ ပြည့်နှစ်]] NLD လွှတ်တော်အမတ်ဟောင်း နှင့် နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားဟောင်းတစ်ဦး ဖြစ်သည်။NLD မှ ခွဲထွက်လာကြသူအချို့ တည်ထောင်ထားသည့် [[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အင်အားစု|အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအင်အားစုပါတီ]] ၏ ဥက္ကဋ္ဌ လည်း ဖြစ်ခဲ့သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.mtnewstoday.com/?p=13634|title=လာမည့် PR ရွေးကောက်ပွဲတွင် တစ်နိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် ရွေးကောက်ပွဲဝင်ပြိုင်မည့် NDF ပါတီ ပြန်လည်ဖွဲ့စည်း၍ မကြာသေးမီ ဥက္ကဋ္ဌ နုတ်ထွက်|work=MTNews|access-date=၆ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၄ မတ် ၂၀၂၃|archive-date=12 September 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250912210640/https://www.mtnewstoday.com/?p=13634|url-status=dead}}</ref> == ငယ်ဘဝ နှင့် ပညာရေး == ၁၉၄၆ ခုနှစ်၊ဒီဇင်ဘာ ၂၄ ရက် တွင် အဖဦးသာပို၊အမိဒေါ်စိန်မေ တို့က [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး|ရန်ကုန်တိုင်း]]၊[[တွံတေးမြို့နယ်|တွံ့တေးမြို့နယ်]]၊ပဒါန်ရေကျော်ရွာ တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ငယ်စဉ်ဘဝ မူလတန်းပညာရေးကို မွေးရပ်ဇာတိ ပဒါန်ရေကျော်မူလတန်းကျောင်း တွင်ပင် ဖြတ်သန်းခဲ့သည်။နောက်ပိုင်း အလယ်တန်း နှင့် အထက်တန်းပညာများကို ရန်ကုန်မြို့မကျောင်း ၌ သင်ယူခဲ့သည်။ ၁၉၆၇ ခုနှစ် တွင် အထက ၁ စမ်းချောင်း မှ ဆယ်တန်းအောင်မြင်ခဲ့သည်။ယင်းနောက် [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]] သို့ သမိုင်းအထူးပြုဘာသာရပ် ဖြင့် တတိယနှစ်အထိ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် သူသည် တွံတေးမြို့ ရှိ မိသားစု သစ်စက်လုပ်ငန်းကို ဦးစီးလုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ == နိုင်ငံရေးဖြတ်သန်းမှု == ၈၈၈၈ အရေးအခင်းအပြီး တည်ထောင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည့် [[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်|အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]] သို့ ၁၉၈၈ ခုနှစ် ထဲမှာပင် ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။[[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၁၉၉၀|၁၉၉၀ ပြည့်နှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ]] တွင် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် ကိုယ်စားပြုပြီး တွံ့တေးမြို့နယ်၊ပြည်သူ့လွှတ်တော် အမှတ်(၁) မဲဆန္ဒနယ်မြေ မှနေ၍ ရွေးကောက်ပွဲဝင်ခဲ့သည်။အမတ် အဖြစ် ရွေးချယ်ခံရသည်။ပါတီ တွင်လည်း ရန်ကုန်တိုင်းစည်းကော်မတီ နှင့် ဗဟိုကော်မတီဝင် တာဝန်များ ပေးအပ်ခံရသည်။ ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ် တွင် စင်ပြိုင်အစိုးရအဖွဲ့ နှင့် ဆက်သွယ်မှုကြောင့် ဖမ်းဆီးခံရသည်။ပုဒ်မ - ၁၂၂ (၁) ဖြင့် ထောင်ဒဏ် ၂၅ နှစ် ကျခံခဲ့ရသည်။ ၁၉၉၂ ခုနှစ် မေလတွင် လွတ်ငြိမ်ဖြင့် ပြန်လည် လွတ်မြောက်လာခဲ့သည်။ ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ် အရောက်တွင် ဦးသာဆိုင် သည် [[ခင်မောင်ဆွေ|ဦးခင်မောင်ဆွေ]]၊ [[သန်းငြိမ်း|ဒေါက်တာသန်းငြိမ်း]]၊ဦးစိန်လှဦး၊ဦးတင်အောင်အောင် တို့နှင့်အတူ [[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အင်အားစု|အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအင်အားစုပါတီ]] တည်ထောင်သူများထဲပါဝင်လာခဲ့ပြီး ပါတီပြောင်းသွားခဲ့သည်။ထိုပါတီ တွင် ဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင်ကော်မတီ၊ဗဟိုကော်မတီဝင်များ အဖြစ် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/ndf-leaders-appeal-99754609/1240763.html|title=NDF ခေါင်းဆောင် ၄ ယောက် ရွေးကောက်ပွဲဝင်ဖို့ အသနားခံစာ တင်ရမည်|work=VOA|access-date=၆ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၂ ဩဂုတ် ၂၀၁၀}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://www.bnionline.net/mm/item/news-4174.html|title=ဒေါင်းယောင်ဆောင်သော ကျီးများဟု NDF ကို ဦးဝင်းတင် ပြောဆို|work=BNI|access-date=၆ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၁၃ မေ ၂၀၁၀}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/burma-election-nld-ndf-05-28-10-95124949/1240324.html|title=https://burmese.voanews.com/a/burma-election-nld-ndf-05-28-10-95124949/1240324.html|work=VOA|access-date=၆ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၂၈ မေ ၂၀၁၀}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://news-eleven.com/article/244863|title=NDF ပါတီ ဗဟိုဦးစီးကော်မတီ အစည်းအဝေးပြုလုပ်ခဲ့ပြီး ပြည်ထောင်စုတစ်ဝန်းလုံး စည်းရုံးမည့်ပါတီအဖြစ်မှတ်ပုံတင်မည့်ကိစ္စနှင့်ပတ်သက်၍ သဘောထားကွဲလွဲကာ CEC လေးဦးနုတ်ထွက်|work=Eleven Media Group|access-date=၆ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၂၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/burma/2010/08/100827_ndf_shlaoo|title=NDF ပါတီမှ ဦးစိန်လှဦး ရွေးကောက်ပွဲမဝင်ဖို့ဆုံးဖြတ်|work=BBC|access-date=၆ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၀}}</ref> သူသည် ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ်၊အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ တွင် [[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အင်အားစု|အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအင်အားစုပါတီ]] ကိုယ်စားပြု၍ ဝင်ပြိုင်ခဲ့သော်လည်း အနိုင်မရခဲ့ပေ။<ref>{{cite web|url=https://www.facebook.com/watch/?mibextid=wwXIfr&v=1008210382917685&rdid=7V24ybPDLOxkz4NN|title=NLD ကခွဲထွက်ပြီး NDF ပါတီကိုပြောင်းခဲ့တာဘာကြောင့်လဲ? တွံတေး လွတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ်ရွေးခံခဲ့တာဘာကြောင့်လဲ? ဦးသာဆိုင်ရဲ့ကိုယ်ရေးအကြောင်းအရာများ|work=U Thar Saing- NDF Party|access-date=၆ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၂၁ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၀}}</ref> ယင်းနောက် ပါတီအကြီးအကဲ ဦးခင်မောင်ဆွေ သည် စစ်ကောင်စီ အဖွဲ့ဝင် အဖြစ် ခန့်အပ်ခံရပြီးနောက် သူသည် ပါတီကို ထိန်းကျောင်းသူများထဲမှ တစ်ဦးဖြစ်လာခဲ့ပြီး၊ပါတီ ဥက္ကဋ္ဌဒေါက်တာဝင်းနိုင် ကျန်းမာရေးအခြေအနေအရ ပါတီမှနုတ်ထွက်သွားနောက် ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊မတ် ၃ ရက်တွင် [[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အင်အားစု|အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအင်အားစုပါတီ]] ၏ ဦးဆောင်သူ ဖြစ်လာခဲ့သည်။သူ ဦးဆောင်သည့် ပါတီသည် နိုင်ငံရေးပါတီများမှတ်ပုံတင်ခြင်းဥပဒေ ပုဒ်မ(၅) ပုဒ်မခွဲ (စ)ပါ သတ်မှတ်ပါတီဝင်ဦးရေမပြည့်မီခြင်း အချက်ကြောင့် ၂၀၂၅ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၉ ရက် တွင် ပါတီ ဖျက်သိမ်းခြင်း ခံခဲ့ရသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/74684|title=နိုင်ငံရေးပါတီအဖြစ် မှတ်ပုံတင်ခွင့်ပြုထားခြင်းကို ပယ်ဖျက်၍ ပါတီများအား ဖျက်သိမ်းခြင်း|work=MOI Myanmar|access-date=၁၀ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၉ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅}}</ref> == ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဘဝ == သူသည် အိမ်ထောင်သည် တစ်ဦး ဖြစ်သည်။သမီး ၂ဦး ထွန်းကားခဲ့သည်။ == ကိုးကား == {{reflist}} {{Lifetime|၁၉၄၆|}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမားများ]] azor7x15p2hj8b5p6b2g5zp5qt4e14l 0 274790 1050159 1041790 2026-08-25T01:21:46Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1050159 wikitext text/x-wiki {{Infobox civilian attack | title = သရက်တပင် အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရမှု | location = [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]၊ [[ကျောက်တော်မြို့နယ်]]၊ [[သရက်တပင်ရွာ၊ ကျောက်တော်မြို့နယ်|သရက်တပင်ရွာ]] | date = ၁၂ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅ | partof = [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း]] နှင့် [[ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်]] | map = {{Location map |Myanmar |lat_deg=20.85917 |lon_deg=93.04836 |label=သရက်တပင် |display=inline,title}} | fatalities = ၁၈ ဦး | injuries = ၂၀ ကျော် | perpetrators = {{flagicon image|Air Force Ensign of Myanmar.svg|link=တပ်မတော် (လေ)}} [[တပ်မတော် (လေ)]] | notes = ဒီပဲယင်းမြို့နယ်၊ အိုးတိန်တွင်းရွာ တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ကျောင်းသားများ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရမှုပြီးလျှင် ကျောင်းသားများ အထိအခိုက်၊အသေအပျောက်အများဆုံး တိုက်ခိုက်မှု အဖြစ် မှတ်သားခံထားရသည် | pcode = 196855 }} {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-2023)}} '''သရက်တပင် အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရမှု''' သည် [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]၊ [[ကျောက်တော်မြို့နယ်]]၊ [[သရက်တပင်ရွာ၊ ကျောက်တော်မြို့နယ်|သရက်တပင်ရွာ]] တွင် ၂၀၂၅ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၁၂ ရက်နေ့ တွင် [[တပ်မတော် (လေ)]]မှ အရပ်သားများအား အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခဲ့သည့် ဖြစ်ရပ် ဖြစ်သည်။ ဤဖြစ်ရပ်တွင် ရွာရှိ ပညာပန်းခင်း ကိုယ်ပိုင်အထက်တန်းကျောင်း‌ပေါ် ဗုံးနှစ်လုံးကျရောက်ပေါက်ကွဲခဲ့သည့်အတွက် ကျောင်းသားများ အများဆုံး သေဆုံးခဲ့ရသည်။ [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|၂၀၂၁ စစ်အာဏာသိမ်း]] ပြီးနောက်ပိုင်း [[ဒီပဲယင်းမြို့နယ်]]၊ အိုးတိန်တွင်းရွာတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် လေကြောင်းကြောင့် ကျောင်းသား/သူများ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သေဆုံးခဲ့ရမှုပြီးလျှင်<ref>{{cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/63589/|title=ဒီပဲယင်း စာသင်ကျောင်းကို လေတပ် ဗုံးကြဲ၊ ကလေးများအပါအဝင် ၂၂ ဦး သေဆုံး|work=Myanmar Now|access-date=၁၂ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၁၃ မေ ၂၀၂၅|archive-date=16 June 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250616174613/https://myanmar-now.org/mm/news/63589/}}</ref>၊ယခုဖြစ်ရပ်သည် ကျောင်းသားများ အထိအခိုက်၊အသေအပျောက်ဒုတိယ အများဆုံး တိုက်ခိုက်ခံရမှု အဖြစ် မှတ်သားခံထားရသည်။ == နောက်ခံအကြောင်းအရင်းများ == {{Further|၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်}} ၂၀၂၃ အောက်တိုဘာ ၂၇ ရက် တွင် [[ရှမ်းပြည်နယ်]] မြောက်ပိုင်း ၌ စတင်ခဲ့သည့် [[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]] နှင့် တစ်ဆက်တစ်စပ်တည်း၊[[အာရက္ခတပ်တော်]] သည် နိုဝင်ဘာ ၁၃ ရက်နေ့တွင် [[ရခိုင်ပြည်နယ်]] ၌ ရခိုင်တစ်ကျော့ပြန်စစ်ပွဲ အား ဖော်ဆောင်ခဲ့သည်။ ရခိုင်တစ်ကျော့ပြန် တိုက်ပွဲ တစ်နှစ်ခွဲကျော်တွင် ရခိုင်ပြည်နယ်၏ မြို့နယ် ၁၇ ခုထဲမှ [[ကျောက်ဖြူမြို့|ကျောက်ဖြူ]]၊ [[စစ်တွေမြို့|စစ်တွေ]] နှင့် [[မာန်အောင်ကျွန်း]] တို့မှလွဲ၍ မြို့ ၁၄ မြို့ အပြင်၊ [[ချင်းပြည်နယ်]] [[ပလက်ဝမြို့နယ်]] တို့ကိုပါ အာရက္ခတပ်တော် သည် စစ်တပ် လက်ထဲမှ တိုက်ခိုက်ရယူနိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/66945/|title=“ကျန်တဲ့ ၃မြို့ကို တိုက်စစ်ဖွင့်ပြီး အနှေးနဲ့အမြန် AA သိမ်းပိုက်မယ်”|work=Myanmar Now|access-date=၁၂ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၇ မေ ၂၀၂၅|archive-date=6 September 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250906064702/https://myanmar-now.org/mm/news/66945/}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cpwrvlrq0p5o|title=ရခိုင်စစ်ပွဲတစ်နှစ်ပြည့်ချိန် အေအေ သိမ်းထားတဲ့မြို့တွေ|work=BBC|access-date=၁၂ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၁၃ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၄}}</ref> ထို့အပြင် ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၂၀ ရက် တွင် ရခိုင်ပြည်နယ်၊ [[အမ်းမြို့]] အခြေစိုက် [[အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] ကိုလည်း တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ထားနိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c8rl56xkm1mo|title=အမ်း နပခ - စစ်ကောင်စီလက်လွှတ်လိုက်ရပြန်တဲ့ ရခိုင်စစ်တိုင်း|work=BBC|access-date=၁၂ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၂၀ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄}}</ref> == ဖြစ်ရပ် == ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာ ၁၂ ရက်၊ နံနက် (၁) နာရီ (၀၅) မိနစ်ခန့်အချိန်တွင် စစ်ကော်မရှင် ၏ လေတပ် သည် ရခိုင်ပြည်နယ်၊ ကျောက်တော်မြို့နယ်၊ သရက်တပင်ကျေးရွာ အတွင်းအား လေကြောင်းဖြင့် တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ပေါင် (၅၀၀) ဗုံး နှစ်လုံး ကြဲချခဲ့ရာတွင် ဗုံးသည် သရက်တပင်ရွာအတွင်းရှိ ပညာပန်းခင်း ကိုယ်ပိုင်အထက်တန်းကျောင်း ရှေ့တည့်တည့်သို့ ကျရောက်ထိမှန်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.arakanarmy.net/post/breaking-news-8|title=Breaking News|work=Arakan Army(သတင်းနှင့်ပြန်ကြားရေးအာရက္ခတပ်တော်)|access-date=၁၂ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၁၂ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅|archive-date=13 September 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250913144601/https://www.arakanarmy.net/post/breaking-news-8|url-status=dead}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/67699/|title=ကျောက်တော်စာသင်ကျောင်း စစ်တပ်ဗုံးကြဲ၍ ၁၈ ဦးသေ ၊ ၂၀ ကျော်ဒဏ်ရာရ|work=Myanmar Now|access-date=၁၂ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၁၂ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅|archive-date=15 September 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250915104144/https://myanmar-now.org/mm/news/67699/}}</ref> အဆိုပါ ပေါင် (၅၀၀) ဗုံး နှစ်လုံးကြောင့် ပညာပန်းခင်း၊ ကိုယ်ပိုင်အထက်တန်းကျောင်း ရှိ ကျောင်းသူ/ ကျောင်းသားများနှင့် ၎င်းအနီးအနားမှ ကလေးငယ်တချို့အပါအဝင် စုစုပေါင်း (၁၈) ဦး ရှေ့ဆင့်နောက်ဆင့် သေဆုံးကာ (၂၀) ကျော် ပြင်းထန် ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ကြသည်။ == ကိုးကား == {{Reflist|2}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၅ ပဋိပက္ခများ]] [[ကဏ္ဍ:ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ တိုက်ပွဲများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူသတ်ပွဲများ စာရင်း]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]] 56ry1rvhxhpriiswnq9xb3kt0mx8drl 0 275595 1050189 1046930 2026-08-25T06:07:25Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 3 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1050189 wikitext text/x-wiki {{Infobox television | image = The Marriage 2023 TV series poster.jpg | caption = ပိုစတာ | native_name = | genre = ဒရမ်မာ | creator = မဟာရုပ်သံလိုင်း | based_on = {{Based on|''The Poisoned Sea''|Lone Ma}} | developer = မယ်မင်းဘုံ | screenplay = The Land | story = လူညိုချော<br/>လုံမ | director = မယ်မင်းဘုံ | starring = {{plainlist|*[[ကျော်ထက်အောင်]] *ညီထွဋ်ခေါင် *ဗညားဘုန်းပြည့် *[[ချောရတနာ]] *[[ရတနာဗိုလ်]] *[[ထက်ထက်ထွန်း]] *မေတိုးခိုင် *သင်းသဲဗိုလ် }} | theme_music_composer = | open_theme = အောင်မြင့်မြတ်<br>မေရည်ဝင်း | end_theme = | composer = အောင်မြင့်မြတ် | country = မြန်မာနိုင်ငံ | language = မြန်မာ | num_seasons = | num_episodes = ၂၅ | executive_producer = | producer = | location = မြန်မာ | cinematography = စိုးသီဟဌေး | editor = ရဲသီဟ<br/>အောင်သူရကျော်<br/>လင်းလင်းဇော် | camera = | runtime = ၅၀ မိနစ် | company = Aung Thiri Film Production | network = မဟာရုပ်သံလိုင်း | first_aired = {{start date|2023|04|23|df=y}} | last_aired = {{end date|2023|05|26|df=y}} }} '''''အိမ်ထောင်'''''( {{Langx|en|The Marriage}} ) သည် ၂၀၂၃ ခုနှစ် တွင် ဒါရိုက်တာမယ်မင်းဘုံကရိုက်ကူးထားပြီး [[ကျော်ထက်အောင်]]၊<ref>{{Cite news|title=အိမ်ထောင်ရေးဖောက်ပြန်တဲ့ ဇာတ်ရုပ်ကြောင့် အိမ်ကအမေကပါသူ့ကို့ အမြင်မကြည်တော့ဘူးလို့ ဆိုလာတဲ့ ကျော်ထက်အောင် - myanmaplatform news|url=https://www.myanmaplatform.com/m/a/71488.html|work=myanmaplatform|archive-date=19 May 2023|access-date=26 September 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20230519070257/https://www.myanmaplatform.com/m/a/71488.html|url-status=dead}}</ref> <ref>{{Cite news|title=လူရယ်စရာပုံတွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး လူမှုကွန်ရက်မှာ လှောင်ရယ်ကြတဲ့အပေါ် ကျွန်တော်က အပြင်မှာလည်း ပေါတောတောပါလို့ ကျော်ထက်အောင် ပြော - Myanmar Transparency News|url=https://www.mtnewstoday.com/?p=21559|date=13 May 2023|archive-date=19 May 2023|access-date=26 September 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20230519071805/https://www.mtnewstoday.com/?p=21559|url-status=dead}}</ref> ညီထွဋ်ခေါင်၊ ဗညားဘုန်းပြည့၊ [[ချောရတနာ|ချော ရတနာ]]၊ [[ရတနာဗိုလ်]]၊ [[ထက်ထက်ထွန်း]]၊ မေတိုးခိုင် နှင့် သင်းသဲဗိုလ် တို့ ပါဝင် သရုပ်ဆောင်ထားသော မြန်မာ့ဒရာမာ ရုပ်သံ ဇာတ်လမ်းတွဲ ဖြစ်ပါသည်။ အောင်သီရိ ရုပ်ရှင်ထုတ်လုပ်ရေးမှ ထုတ်လုပ်ပြီး ရဲသီဟမှ တည်းဖြတ်ကာ အောင်မြင့်မြတ် ရေးစပ်ထားသည့် ဇာတ်ဝင်‌တေးသီချင်းဖြစ်သည်။ လုံမ၏ “အဆိပ်ရှိသောပင်လယ်” ဝတ္ထုကို အခြေခံထားသည်။ ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဧပြီလ ၂၃ ရက်မှ မေလ ၂၆ ရက်အထိ Mahar App တွင် ထုတ်လွှင့်ပြသခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|title=အိမ်ထောင်|url=https://www.maharmovie.com/browse/series/The-Marriage-41|work=maharmovie|language=my}}{{Dead link|date=October 2025 }}</ref> ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ မေလ ၁၁ ရက်မှ ဇွန်လ ၁၄ ရက်အထိ Mahar TV ရုပ်သံလိုင်းမှ တနင်္လာနေ့မှ သောကြာနေ့အထိ 18:00 ( [[မြန်မာ စံတော်ချိန်|MMT]] ) အချိန်တွင်ထုတ်လွှင့်ပြသခဲ့သည်။ အဆိုပါစီးရီး၏စာနယ်ဇင်းမိတ်ဆက်ပွဲကို ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဧပြီလ ၂၄ ရက်နေ့တွင် [[ရန်ကုန်မြို့]] နိုဗာတယ်ဟိုတယ်၌ ကျင်းပပြုလုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|title=‘အိမ်ထောင်’ ဇာတ်လမ်းတွဲ Press Show|url=http://www.myanmarcelebrity.com/2023/04/press-show.html?m=1|work=Myanmar Celebrity News {{!}} Entertainment News {{!}} MyanmarCelebrity.Com|language=en}}</ref><ref>{{Cite news|title=စိတ်ဝင်စားစရာ အိမ်ထောင်အလောင်ပုံစံ The Marriage ဇာတ်လမ်းတွဲ Press Conference Show ကျင်းပ - Myanmar Transparency News|url=https://www.mtnewstoday.com/?p=19438|date=25 April 2023|archive-date=19 May 2023|access-date=26 September 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20230519070300/https://www.mtnewstoday.com/?p=19438|url-status=dead}}</ref> ဤဇာတ်ကားတွင် ဖြစ်ရပ်မှန်အချို့လည်း ပါဝင်သည်။ အဆိုပါအဖြစ်အပျက်ကြောင့် ပရိသတ်များကြား တုန်လှုပ်သွားခဲ့သည်။ Facebook၊ YouTube နှင့် TikTok ကဲ့သို့သော ဆိုရှယ်မီဒီယာများတွင်လည်း ရေပန်းစားလာခဲ့သည်။ ဆိုရှယ်မီဒီယာရဲ့ ဖော်ပြချက်အရ ၎င်းဇာတ်လမ်းတွဲကို ကြည့်နေတဲ့ မိန်းကလေးအများစုဟာ သူတို့ရဲ့ခင်ပွန်းကို မယုံတော့ဘဲ ဇာတ်လမ်းတွဲထဲမှာလိုပဲ သူတို့ရဲ့ခင်ပွန်းသည်က တခြားမိန်းကလေးတွေနဲ့ ဖောက်ပြန်မယ်လို့ ထင်နေကြသည်။<ref>{{Cite news|title=အိမ်ထောင်ဇာတ်လမ်းတွဲက စနှိုက်ကြော် သူချစ်ခင် ဇာတ်ကောင်မှာ ပြင်ပတွင် အမှန်တကယ်ရှိသည်ဟုဆိုကာ ပရိသတ်များအကြားစိတ်ဝင်စားမှု မြင့်တက်နေ - Myanmar Transparency News|url=https://www.mtnewstoday.com/?p=21139|date=9 May 2023|archive-date=19 May 2023|access-date=26 September 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20230519070309/https://www.mtnewstoday.com/?p=21139|url-status=dead}}</ref> == သရုပ်ဆောင်များ == * အံ့ထူးထက် အဖြစ် [[ကျော်ထက်အောင်]] * လင်းညို အဖြစ် ညီထွဋ်ခေါင် * ဩရထူး အဖြစ် ဗညားဘုန်းပြည့် * ဒေါက်တာ မြဒေဝီကျော် အဖြစ် [[ချောရတနာ]] * သူချစ်ခင် အဖြစ် [[ရတနာဗိုလ်]] * ဒေါက်တာခင်သီတာ အဖြစ် [[ထက်ထက်ထွန်း]] * ပိုးအိစိမ့် အဖြစ် ‌မေတိုးခိုင် * ရွှေ အဖြစ် သင်းသဲဗိုလ် * ပိုးအိစိမ့် ၏ ဖခင် ဦးကောင်းခ အဖြစ် ဒေါင်ဝေ * ပိုးအိစိမ့် ၏ မိခင် ဒေါ်သန္တာ အဖြစ် မာယုသာ * အံ့ထူးထက် ၏ ဖခင် ဦးသူရိန်အဖြစ်ဇော်ဦး * သူချစ်ခင် ၏ အဒေါ် ဒေါ်မိုး အဖြစ် မျိုးမျိုးခိုင် * အံ့ထူးထက် ၏ အမေ ဒေါ်လှ အဖြစ် ခင်သန်းဝင်း == ကိုးကား == {{Reflist}} == ပြင်ပလင့်ခ်များ == *{{Facebook|themarriagemaharoriginalseries}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ ရုပ်သံဇာတ်လမ်းတွဲများ]] g7nvl6fe1rllcogkxt4vxokecf989ly 0 275615 1050175 952635 2026-08-25T04:33:30Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 3 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1050175 wikitext text/x-wiki {{Infobox television | image = Ah Mone TV Series Poster.jpg | caption = ပိုစတာ | native_name = | genre = ဒရမ်မာ | creator = Mahar | based_on = | screenplay = မြလျှမ်းမိုးရွှေ | story = အညို | director = ဝိုင်း | starring = {{plainlist|*ချမ်းမင်းရဲထွဋ် *[[မိုးဟေကို]] *[[ခင်ဝင့်ဝါ]] *မင်းဦး *ညီနန္ဒ *ခင်ဇာခြည်ကျော် *မိုးပွင့်ဖြူ *သုန္ဒြေဦး }} | theme_music_composer = | music = Z Team | open_theme = | end_theme = သန္ဒာနန်းထိုက် ၏ ကမ္ဘာမကြေအမုန်း | composer = ထက်ကောင်းကင် | country = မြန်မာနိုင်ငံ | language = မြန်မာ | num_seasons = | num_episodes = ၂၇ | executive_producer = | producer = | location = မြန်မာ | cinematography = နေဝင်း<br/>မိုးကျော် | editor = ကျော်ခိုင်စိုး | camera = | runtime = 50 minutes | company = Bo Bo Film Production | network = Mahar | first_aired = {{start date|2023|06|03|df=y}} | last_aired = {{end date|2023|07|08|df=y}} }} '''''အမုန်း''''' ({{Langx|en|A Mone}}) ဇာတ်လမ်းတွဲကိုသရုပ်ဆောင် ချန်မင်းရဲထွဋ်၊ [[မိုးဟေကို]]<ref>{{Cite news|title=" အမုန်း " ဇာတ်လမ်းတွဲ ရိုက်တာ အဖေ့ကြောင့်ဖြစ်သလို အဖေ့မရှိတော့တာ မြင့်မိုရ်တောင်ကြီးပြိုသွားသလိုပါပဲလို့ ပြောလာတဲ့ မိုးဟေကို(ရုပ်သံ) - Nainglinn|url=https://nainglinn.com/archives/45173|work=nainglinn.com|accessdate=26 September 2025|archivedate=20 January 2025|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250120145131/https://nainglinn.com/archives/45173}}</ref><ref>{{Cite news|title="ကွယ်လွန်သူမိဘနှစ်ပါးကို ရည်စူးပြီး သံဃာ့ဆေးရုံကြီးမှာ အလှူပြုလုပ်ခဲ့တဲ့ မိုးဟေကို" - Myanmar Transparency News|url=https://www.mtnewstoday.com/?p=23433|date=29 May 2023|archive-date=24 June 2023|access-date=26 September 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20230624131343/https://www.mtnewstoday.com/?p=23433|url-status=dead}}</ref> [[ခင်ဝင့်ဝါ]]၊ မင်းဦး၊ ညီနန္ဒ၊ ခင်ဇာခြည်ကျော်၊ မိုးပွင့်ဖြူ တို့ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ထားသော ၂၀၂၃ ခုနှစ် မြန်မာဒရာမာ ရုပ်သံစီးရီး တစ်ခုဖြစ်သည်။<ref>{{Cite news|title=အမုန်း ဇာတ်ကားက ခံစားချက်နဲ့ တိုက်ဆိုင်ခဲ့တယ်' သုန္ဒြေဦး|url=http://www.myanmarcelebrity.com/2023/06/blog-post_36.html?m=1|work=Myanmar Celebrity News {{!}} Entertainment News {{!}} MyanmarCelebrity.Com|language=english}}</ref> ဘိုဘိုရုပ်ရှင်ထုတ်လုပ်ရေးမှ ထုတ်လုပ်ပြီး ကျော်ခိုင်စိုး တည်းဖြတ်သည်။<ref>{{Cite news|title=ငယ်စဉ်က နာကျည်းချက်တွေ အမုန်းတွေကြောင့် ရရှိခဲ့တဲ့ဒဏ်ရာတွေအတွက် ပြန်ပြီး လက်စားချေသွားမယ့် ဒါရိုက်တာဝိုင်းရဲ့ "အမုန်း" ဇာတ်လမ်းတွဲ ဒီနေ့ စတင်ပြသ - Myanmar Transparency News|url=https://www.mtnewstoday.com/?p=24170|date=5 June 2023|archive-date=20 January 2025|access-date=26 September 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250120145135/https://www.mtnewstoday.com/?p=24170|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite news|title="အမုန်း" ဇာတ်လမ်းတွဲ အပိုင်း(၁) ကြည့်ရှုနိုင်ပါပီ - Nainglinn|url=https://nainglinn.com/archives/45119|work=nainglinn.com|accessdate=26 September 2025|archivedate=20 January 2025|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250120145239/https://nainglinn.com/archives/45119}}</ref> ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဇွန်လ ၃ ရက်နေ့မှ ဇူလိုင်လ ၈ ရက်နေ့အထိ Mahar App တွင် ထုတ်လွှင့်ပြသမည်ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite news|title="အမုန်း" ဇာတ်လမ်းတွဲမှာ အစော ကာရိုက်တာ ပီပြင်ဖို့မိတ်ကပ်မလိမ်းဘဲ ဖရိုဖရဲအပူသည်မကြီးပုံစံနဲ့ ဆင်းရဲစုတ်ပြတ်နေအောင် စပန့်သားတွေ ဝတ်ခဲ့တယ်လို့ သုန္ဒြေဦး ဖွင့်ဟ - Myanmar Transparency News|url=https://www.mtnewstoday.com/?p=24818|date=9 June 2023|archive-date=24 June 2023|access-date=26 September 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20230624131343/https://www.mtnewstoday.com/?p=24818|url-status=dead}}</ref> ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁၅ ရက်မှ ဇူလိုင် ၂၁ ရက်အထိ Mahar TV ရုပ်သံလိုင်းမှ တနင်္လာနေ့မှ သောကြာနေ့အထိ 18:00 ([[မြန်မာ စံတော်ချိန်|MMT]]) အချိန်တွင်လည်း ထုတ်လွှင့်ပြသခဲ့ပါသည်။<ref>{{Cite news|title=အမုန်း|url=https://theatre1.me/seasons/%E1%80%A1%E1%80%99%E1%80%AF%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%B8/|work=Theatre1.me|accessdate=26 September 2025|archivedate=8 July 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230708164058/https://theatre1.me/seasons/%E1%80%A1%E1%80%99%E1%80%AF%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%B8/}}</ref><ref>{{Cite news|title=Ah Mone|url=http://ww.metrolagu.ru/video/SqRJFa2oZlI/%E1%80%A1%E1%80%99%E1%80%AF%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%B8-%E1%80%87%E1%80%AC%E1%80%90%E1%80%BA%E1%80|work=metrolagu}}{{Dead link|date=October 2025 }}</ref> == သရုပ်‌ဆောင်များ == * ထူးမင်း အဖြစ် ချမ်းမင်းရဲထွဋ် * မြဂမုံ အဖြစ် [[မိုးဟေကို]] * ယမုံအေး အဖြစ် [[ခင်ဝင့်ဝါ]] * ဦးဝေဇင် အဖြစ် မင်းဦး * ညိုမင်း အဖြစ် ညီနန္ဒ * မြဝတီ အဖြစ် ခင်ဇာခြည်ကျော် * ပုလဲသီ အဖြစ် မိုးပွင့်ဖြူ * အစော အဖြစ် သုန္ဒြေဦး * ခတ္တာ အဖြစ် ချိုမဒီသွင် == ကိုးကား == {{Reflist}} == ပြင်ပလင့်ခ်များ == * {{Facebook|Amonemaharseries}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ ရုပ်သံဇာတ်လမ်းတွဲများ]] hh1aot52n19wz2nhtn7r75515htk94c 3 277166 1050124 1048525 2026-08-24T14:03:11Z Dr Lotus Black 31011 FYI 1050124 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Mkant00 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၂၀:၁၉၊ ၁ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC) == စာမျက်နှာခေါင်းစဉ် == ခေါင်းစဉ်တွေကို ဖြစ်နိုင်ရင် မြန်မာဘာသာတစ်မျိုးတည်းနှင့်သာလျှင် ရေးသားသင့်ပါတယ်။ မြန်မာ (အင်္ဂလိပ်) နှစ်မျိုးရေးသားခြင်းက ရှာဖွေတဲ့နေရာမှာ ဆိုလိုရင်းခေါင်းစဉ်ဆီ မရောက်နိုင်တာမျိုး ရှိတာမို့ပါ။ လိုအပ်ရင် အင်္ဂလိပ်နာမည်ကို မြန်မာခေါင်းစဉ်ဆီကို ပြန်ညွှန်းထားတာမျိုး ဆောင်ရွက်နိုင်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:Montserrat;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၀:၁၅၊ ၁၅ မတ် ၂၀၂၆ (UTC) :အကြံပြုချက်အတွက် ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။ နောက်ထပ် ဆောင်းပါးတွေ ရေး/တည်းဖြတ်တဲ့အခါ ဒါကို သတိပြုမှတ်ထားပါမယ်။ [[အသုံးပြုသူ:Mkant00|Mkant00]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Mkant00|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၃၀၊ ၁၅ မတ် ၂၀၂၆ (UTC) == Categorizing new articles in respective umbrella branches under ကဏ္ဍ:သင်္ချာ == Hello, @[[အသုံးပြုသူ:Mkant00|Mkant00]], I love that you have been contributing mathematic articles in the past months and wanna thank you for doing them so. At the same time, as a category (ကဏ္ဍ) organizer, can I request that you put new article under different topics, rather than [[:ကဏ္ဍ:သင်္ချာ]]. As I am sure, you will contribute more new articles, I don't want them to end up all in one category under [[:ကဏ္ဍ:သင်္ချာ]] I don't understand much of maths (blame it on my BEHS days) so I don't know how to organize them; thus, can you request that you create new category you see fit, maybe correspondingly to ENG Wiki? Have a great day! [[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Salai Rungtoi|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၅၇၊ ၁ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC) :Thank you for the kind words in regard to my contributions. I also greatly appreciate your ongoing work to organise the wiki's categories. :I would like to acknowledge the necessity of maintaining a proper category hierarchy. Going forward, I will make sure to set up the appropriate subcategories of mathematics and slot any new articles into them accurately. Additionally, I will ensure that my existing entries are retrospectively amended. I am most grateful for your advice and guidance. :Cheers! [[အသုံးပြုသူ:Mkant00|Mkant00]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Mkant00|ဆွေးနွေး]]) ၁၁:၅၁၊ ၁ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC) == Help == Hello, can you help me to improve [[ဂါဇာလူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု|this]] article. Thank you [[အသုံးပြုသူ:جودت|جودت]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:جودت|ဆွေးနွေး]]) ၀၇:၄၈၊ ၂၅ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC) :Thank you for reaching out. My focus is usually mathematics but I will read through the article and see what assistance I can provide in time. [[အသုံးပြုသူ:Mkant00|Mkant00]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Mkant00|ဆွေးနွေး]]) ၀၈:၃၅၊ ၂၅ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC) ==Barnstar for you== {| style="border:1px solid gray; background-color: #fdffe7;" |rowspan="2" style="vertical-align:middle;" | [[File:Mathematics Barnstar.png|100px]] |rowspan="2" | |style="font-size:x-large; padding:0 0.5em 0 0; vertical-align:middle; height:1.1em;" |'''The Mathematics Barnstar''' |- |style="vertical-align:middle; border-top:1px solid gray;" | မင်္ဂလာပါ၊ သင်္ချာဆိုင်ရာ ဆောင်းပါးများကို ကူညီရေးသားပေးသည့်အတွက် ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။ [[အသုံးပြုသူ:Dr Lotus Black|Dr Lotus Black]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Dr Lotus Black|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၂၇၊ ၁၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ (UTC) |} :မင်္ဂလာပါ။ Barnstar အတွက် ကျေးဇူးအများကြီးတင်ပါတယ်။ နောက်လည်း ဆက်ပြီး ကူညီရေးသားသွားပါမယ်။ [[အသုံးပြုသူ:Mkant00|Mkant00]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Mkant00|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၁၄၊ ၁၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ (UTC) ==FYI== Since your focus on Myanmar Wikipedia is mathematics, you could try [[ဝီကီပီးဒီးယား:မြန်မာဝီကီတွင် ရှိသင့်သော ဆောင်းပါးများ#သင်္ချာ|articles every Wikipedia should have]]. Thank you. [[အသုံးပြုသူ:Dr Lotus Black|Dr Lotus Black]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Dr Lotus Black|ဆွေးနွေး]]) ၁၄:၀၂၊ ၂၄ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ (UTC) 2zlwc8ah4bz4l18ekdddvl7bx0fz08s 1050134 1050124 2026-08-24T15:12:48Z Mkant00 135890 /* FYI */ အကြောင်းပြန်ခြင်း 1050134 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Mkant00 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၂၀:၁၉၊ ၁ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC) == စာမျက်နှာခေါင်းစဉ် == ခေါင်းစဉ်တွေကို ဖြစ်နိုင်ရင် မြန်မာဘာသာတစ်မျိုးတည်းနှင့်သာလျှင် ရေးသားသင့်ပါတယ်။ မြန်မာ (အင်္ဂလိပ်) နှစ်မျိုးရေးသားခြင်းက ရှာဖွေတဲ့နေရာမှာ ဆိုလိုရင်းခေါင်းစဉ်ဆီ မရောက်နိုင်တာမျိုး ရှိတာမို့ပါ။ လိုအပ်ရင် အင်္ဂလိပ်နာမည်ကို မြန်မာခေါင်းစဉ်ဆီကို ပြန်ညွှန်းထားတာမျိုး ဆောင်ရွက်နိုင်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:Montserrat;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၀:၁၅၊ ၁၅ မတ် ၂၀၂၆ (UTC) :အကြံပြုချက်အတွက် ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။ နောက်ထပ် ဆောင်းပါးတွေ ရေး/တည်းဖြတ်တဲ့အခါ ဒါကို သတိပြုမှတ်ထားပါမယ်။ [[အသုံးပြုသူ:Mkant00|Mkant00]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Mkant00|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၃၀၊ ၁၅ မတ် ၂၀၂၆ (UTC) == Categorizing new articles in respective umbrella branches under ကဏ္ဍ:သင်္ချာ == Hello, @[[အသုံးပြုသူ:Mkant00|Mkant00]], I love that you have been contributing mathematic articles in the past months and wanna thank you for doing them so. At the same time, as a category (ကဏ္ဍ) organizer, can I request that you put new article under different topics, rather than [[:ကဏ္ဍ:သင်္ချာ]]. As I am sure, you will contribute more new articles, I don't want them to end up all in one category under [[:ကဏ္ဍ:သင်္ချာ]] I don't understand much of maths (blame it on my BEHS days) so I don't know how to organize them; thus, can you request that you create new category you see fit, maybe correspondingly to ENG Wiki? Have a great day! [[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Salai Rungtoi|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၅၇၊ ၁ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC) :Thank you for the kind words in regard to my contributions. I also greatly appreciate your ongoing work to organise the wiki's categories. :I would like to acknowledge the necessity of maintaining a proper category hierarchy. Going forward, I will make sure to set up the appropriate subcategories of mathematics and slot any new articles into them accurately. Additionally, I will ensure that my existing entries are retrospectively amended. I am most grateful for your advice and guidance. :Cheers! [[အသုံးပြုသူ:Mkant00|Mkant00]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Mkant00|ဆွေးနွေး]]) ၁၁:၅၁၊ ၁ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC) == Help == Hello, can you help me to improve [[ဂါဇာလူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု|this]] article. Thank you [[အသုံးပြုသူ:جودت|جودت]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:جودت|ဆွေးနွေး]]) ၀၇:၄၈၊ ၂၅ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC) :Thank you for reaching out. My focus is usually mathematics but I will read through the article and see what assistance I can provide in time. [[အသုံးပြုသူ:Mkant00|Mkant00]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Mkant00|ဆွေးနွေး]]) ၀၈:၃၅၊ ၂၅ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC) ==Barnstar for you== {| style="border:1px solid gray; background-color: #fdffe7;" |rowspan="2" style="vertical-align:middle;" | [[File:Mathematics Barnstar.png|100px]] |rowspan="2" | |style="font-size:x-large; padding:0 0.5em 0 0; vertical-align:middle; height:1.1em;" |'''The Mathematics Barnstar''' |- |style="vertical-align:middle; border-top:1px solid gray;" | မင်္ဂလာပါ၊ သင်္ချာဆိုင်ရာ ဆောင်းပါးများကို ကူညီရေးသားပေးသည့်အတွက် ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။ [[အသုံးပြုသူ:Dr Lotus Black|Dr Lotus Black]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Dr Lotus Black|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၂၇၊ ၁၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ (UTC) |} :မင်္ဂလာပါ။ Barnstar အတွက် ကျေးဇူးအများကြီးတင်ပါတယ်။ နောက်လည်း ဆက်ပြီး ကူညီရေးသားသွားပါမယ်။ [[အသုံးပြုသူ:Mkant00|Mkant00]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Mkant00|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၁၄၊ ၁၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ (UTC) ==FYI== Since your focus on Myanmar Wikipedia is mathematics, you could try [[ဝီကီပီးဒီးယား:မြန်မာဝီကီတွင် ရှိသင့်သော ဆောင်းပါးများ#သင်္ချာ|articles every Wikipedia should have]]. Thank you. [[အသုံးပြုသူ:Dr Lotus Black|Dr Lotus Black]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Dr Lotus Black|ဆွေးနွေး]]) ၁၄:၀၂၊ ၂၄ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ (UTC) :Thank you for the suggestion and for pointing me in this direction. I have reviewed the list and will make an effort to create the missing mathematical articles as well as expand the existing ones where necessary. :I would also like to apologise if my contributions appear restricted to mathematics and particularly algebra/category theory as my knowledge regarding other natural sciences is very limited and my background in physics for example is mathematical and rather rudimentary. [[အသုံးပြုသူ:Mkant00|Mkant00]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Mkant00|ဆွေးနွေး]]) ၁၅:၁၂၊ ၂၄ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ (UTC) reyacngfep2pm7dpc6nq4fogei9xwle 0 280044 1050200 1050024 2026-08-25T07:11:43Z Salai Rungtoi 22844 /* ကွယ်လွန်သူများ */ 1050200 wikitext text/x-wiki {{Events by month|၂၀၂၆|prefix=မုခ်ဝ:လက်ရှိဖြစ်ရပ်များ/}}{{Year nav|2026}} {{Year article header|2026}} == ဖြစ်ပွားဆဲ ဖြစ်ရပ်များ == * [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] * [[၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံ သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း]] * [[၂၀၂၆ အစ္စရေး–အမေရိကန်တို့၏ အီရန်အပေါ် တိုက်ခိုက်မှု]] * [[တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်]]သက်တမ်း * [[တတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော်]]သက်တမ်း == အဓိက ဖြစ်ရပ်များ == === ဇန်နဝါရီ === * [[၁ ဇန်နဝါရီ]] - [[ဘူလ်ဂေးရီးယားနိုင်ငံ]]သည် [[ယူရို|ယူရိုငွေကြေး]]ကို စတင်အသုံးပြုခဲ့ပြီး ယူရိုဇုန်၏ ၂၁ ခုမြောက် အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံ ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>{{cite press release|title=Bulgaria ready to use the euro from 1 January 2026: Council takes final steps|date=July 8, 2025|publisher=Council of the European Union|url=https://www.consilium.europa.eu/en/press/press-releases/2025/07/08/bulgaria-ready-to-use-the-euro-from-1-january-2026-council-takes-final-steps/}}</ref> * [[၅ ဇန်နဝါရီ]] - [[ကော်သူးလေတပ်မတော် (KTLA)]]က မြန်မာနိုင်ငံက ခွဲထွက်ပြီး ကော်သူးလေသမ္မတနိုင်ငံ တည်ထောင်လိုက်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=ကော်သူးလေနိုင်ငံသစ် ကြေညာ၊ သမ္မတအဖြစ် ဗိုလ်ချုပ်စောနယ်ဒါးမြ တာဝန်ယူ |url=https://burmese.dvb.no/post/740655 |access-date=8 Jan 2026 |website=DVB}}</ref> * [[၉ ဇန်နဝါရီ]] - မြန်မာနိုင်ငံနှင့် [[ဆိုမာလီယာနိုင်ငံ]]တို့သည် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၉ ရက်မှစတင်၍ နှစ်နိုင်ငံအကြား သံအမတ်ကြီးအဆင့်ဖြင့် သံတမန်အဆက်အသွယ် ထူထောင်ကြသည်။ ဆိုမာလီယာဖက်ဒရယ် သမ္မတနိုင်ငံသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ (၁၂၇) နိုင်ငံမြောက် သံတမန်အဆက်အသွယ်ထူထောင်သည့် နိုင်ငံဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်နှင့် ဆိုမာလီယာဖက်ဒရယ်သမ္မတနိုင်ငံတို့အကြား သံတမန်အဆက်အသွယ်ထူထောင် |url=https://www.mdn.gov.mm/my/pnnytheaangcusmmttmnmaaniungngntteaanng-chiumaaliiyaaphkdrysmmttniungngnttiuakaa |url-status=live |access-date=၁၇ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆ |website=Myanmar Digital News}}</ref> * [[၁၁ ဇန်နဝါရီ]] - [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅-၂၀၂၆]] ၏ အပိုင်း (၂) ကို မြို့နယ်ပေါင်း ၁၀၀ ၌ ကျင်းပခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=မြန်မာနိုင်ငံ၏ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း(၂) ကျင်းပပြီးစီး |url=https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/nm-2611131/ |access-date=2026-02-28 |language=en-US |archive-date=1 February 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260201035017/https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/nm-2611131/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |title=■ ရွေးကောက်ပွဲအပိုင်း(၂)တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်များ၌ မဲပေးမှုများ ပြီးဆုံး၍ မဲရုံများစတင်ပိတ်သိမ်း |url=https://news-eleven.com/article/309049 |access-date=2026-02-28 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> * [[၂၄ ဇန်နဝါရီ]] - အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ ဥပဒေအမှတ် ၁/၂၀၂၆ ဖြင့် [[နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံး]]ဥပဒေကို တတိယအကြိမ်ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံးဥပဒေကို တတိယအကြိမ်ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ |url=http://www.mdn.gov.mm/my/pnnytheaangcusmmttmnmaaniungngntteaa-amiusaakaakyrennglunkhunrekeaangcii |access-date=2026-03-13 |website=MDN - Myanmar DigitalNews |language=my}}</ref>               * [[၂၅ ဇန်နဝါရီ]] - [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅-၂၀၂၆]] ၏ အပိုင်း (၃) ကို မြို့နယ်ပေါင်း ၆၁ ၌ ကျင်းပခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ဇန်နဝါရီ ၂၅ ရက်(တနဂ်​နွေ​နေ့)တွင် ကျင်းပမည့် ​ရွေး​ကောက်ပွဲအပိုင်း(၃)တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ် ၆၁ မြို့နယ် |url=https://news-eleven.com/article/309419 |access-date=2026-02-28 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> * [[၂၇ ဇန်နဝါရီ]] - ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီး ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ထွန်းထွန်းနောင်]]အား စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ မူလတာဝန်များသို့ ပြန်လည်ခန့်အပ်ခဲ့ပြီး၊ ၎င်း၏နေရာတွင် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ဖုန်းမြတ်]]ကို ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးအဖြစ် အစားထိုးခန့်ထားသဖြင့် [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကောင်မရှင်]]အဖွဲ့ဝင်သစ် ဖြစ်လာသည်။ <ref>{{Cite web|title=ပြည်ထဲ​ရေးဝန်ကြီး ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထွန်းထွန်း​နောင်အား စစ်ဘက်မူလတာဝန် ပြန်လည်ထမ်းဆောင်စေပြီး ၎င်း၏​နေရာတွင် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးဖုန်းမြတ်အား ခန့်အပ်|url=https://news-eleven.com/article/309488|website=Eleven Media Group Co., Ltd|access-date=2026-03-06|language=my}}</ref> * [[၂၉ ဇန်နဝါရီ]] - ယခင်​အရေးပေါ် အခြေအနေ​ကြေညာထားသည့် ၆၃ မြို့နယ်တွင် အရေးပေါ် အခြေအနေ​နှင့် စစ်အုပ်ချုပ်​ရေးအမိန့်ကို ​ရက်​ ၉၀ ဆက်လက်တည်ရှိ​ကြောင်း အမိန့်များကို ကြေညာခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=စစ်အုပ်ချုပ်ရေးအမိန့်ဆက်လက်ထုတ်ပြန်ခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/76504 |access-date=2026-02-27 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=ယခင်​အရေးပေါ် အခြေအနေ​ကြေညာထားသည့် ၆၃ မြို့နယ်တွင် အရေးပေါ်အခြေအနေ​နှင့် စစ်အုပ်ချုပ်​ရေးအမိန့်ကို ရက်​ ၉၀ ဆက်လက်တည်ရှိ​​ကြောင်းကြေညာ |url=https://news-eleven.com/article/309542 |access-date=2026-02-27 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> === ဖေဖော်ဝါရီ === * [[၃ ဖေဖော်ဝါရီ]] - [[ပြည်ထောင်စုအတိုင်ပင်ခံကောင်စီ]]ကို [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ]] ဥပဒေအမှတ် ၃/၂၀၂၆ ဖြင့် ပြဋ္ဌာန်းဖွဲ့စည်းလိုက်သည်။ * [[၇ ဖေဖော်ဝါရီ]] - ၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွက် [[မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆု]] ပေးအပ်ချီးမြှင့်ခြင်းအခမ်းအနားကို နေပြည်တော်ရှိ  MICC -1 ခန်းမတွင် ကျင်းပခဲ့သည်။ အကောင်းဆုံးရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားဆုကို "''[[ပန်းမြိုင်လယ်မှ ဥယျာဉ်မှူး]]''"ဇာတ်ကားက ရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=■၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွက် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆုများ ပေးအပ်ချီးမြှင့်ပွဲ ပြုလုပ် |url=https://news-eleven.com/article/309744 |access-date=2026-02-22 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> * [[၁၅ ဖေဖော်ဝါရီ]] - နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက [[တီမောလက်စ်တေနိုင်ငံ]]၏ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ သံရုံး ယာယီတာဝန်ခံကို မြန်မာနိုင်ငံကနေ ထွက်ခွာရန် ညွှန်ကြားခဲ့သည်။ * [[၁၈ ဖေဖော်ဝါရီ]] - [[မြန်မာ့တော်ဝင်နဂါးတပ်တော်|ဗမာအမျိုးသားတော်လှန်ရေးတပ်မတော်]]၏ အဖွဲ့ခေါင်းဆောင် [[ဗိုလ်နဂါး]]သည် မြန်မာ့တပ်မတော်ထံ လက်နက်ချခဲ့သည်။ * [[၂၀ ဖေဖော်ဝါရီ]] - [[မြစ်ကြီးနားလေဆိပ်]]မှ ထွက်ခွာရန် ပြင်ဆင်နေသည့် [[မြန်မာအမျိုးသား လေကြောင်းလိုင်း|မြန်မာအမျိုးသားလေကြောင်းလိုင်း]] ၏ ATR-72-600 အမျိုးအစား ခရီးသည်တင်လေယာဉ်ကို FPV Suicide Drone များဖြင့် ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်ခဲ့မှု ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး လေယာဉ်၏ ခေါင်းပိုင်း၊ ကိုယ်ထည်အလယ်ပိုင်းနှင့် နောက်မီးပိုင်းတို့တွင် ဗုံးစထိမှန်၍ အနည်းငယ်ပျက်စီးခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=မြစ်ကြီးနားလေဆိပ် တိုက်ခိုက်ခံရပြီးနောက် လေယာဉ်ခရီးစဉ်များ ဖျက်သိမ်းထား |url=https://npnewsmm.com/news/699966621a20c677ac351113 |url-status=live |website=NP News}}</ref><ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2026-02-21 |title=မြစ်ကြီးနားလေဆိပ်မှာ ခရီးသည်တင်လေယာဉ် တိုက်ခိုက်ခံရ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/2026/02/21/mna-airline-rebel-drone-burma-junta/ |access-date=2026-02-22 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> * [[၂၃ ဖေဖော်ဝါရီ]] - တတိယအကြိမ်မြောက် လွှတ်တော်အသီးသီး၏ ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေးများကို ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လအတွင်း ကျင်းပသွားမည်ဖြစ်ရာ [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]]ကို (၁၆) ရက်နေ့၊ [[အမျိုးသားလွှတ်တော်]]ကို (၁၈) ရက်နေ့နှင့် တိုင်းဒေသကြီး/ပြည်နယ်လွှတ်တော်များကို (၂၀) ရက်နေ့တို့တွင် အသီးသီးစတင်ကျင်းပရန် ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး ကျင်းပရန်ခေါ်ယူခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=https://www.moi.gov.mm/index.php/news/80312 |access-date=2026-02-24 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး ကျင်းပရန်ခေါ်ယူခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=https://www.moi.gov.mm/index.php/news/80315 |access-date=2026-02-24 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေးကျင်းပရန်ခေါ်ယူခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=https://www.moi.gov.mm/index.php/news/80316 |access-date=2026-02-24 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> * [[၂၄ ဖေဖော်ဝါရီ]] - ရန်ကုန်မြို့ရှိ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ [[ဖင်လန်နိုင်ငံ]]သံရုံးကို ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ (၂၈) ရက်နေ့၌ ပိတ်သိမ်းမည်ဟု တရားဝင်ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=■ ရန်ကုန်မြို့ရှိ ဖင်လန်နိုင်ငံသံရုံး ပိတ်သိမ်းမည် |url=https://news-eleven.com/article/310071 |access-date=2026-02-24 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> * [[၂၆ ဖေဖော်ဝါရီ]] - အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ ဥပဒေအမှတ် ၉/၂၀၂၆ ဖြင့် [[အခွန်အယူခံခုံအဖွဲ့]]ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့် ဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|title=အခွန်အယူခံခုံအဖွဲ့ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့် ဥပဒေ {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/80422|website=www.moi.gov.mm|access-date=2026-02-27|language=en}}</ref> * [[၂၈ ဖေဖော်ဝါရီ]] - [[၂၀၂၆ အစ္စရေး–အမေရိကန်တို့၏ အီရန်အပေါ် တိုက်ခိုက်မှု]]: [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]နှင့် [[အစ္စရေးနိုင်ငံ|အစ္စရေး]]နိုင်ငံတို့သည် [[အီရန်နိုင်ငံ]]အတွင်း တိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ရာ နိုင်ငံတော်ခေါင်းဆောင်ကြီး အလီ ခါမေနီ အပါအဝင် အဆင့်မြင့်အရာရှိကြီး အများအပြား သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=28 February 2026 |title=US and Israel carry out joint attack on Iran as Tehran launches retaliatory strikes |url=https://www.bbc.co.uk/news/live/cn5ge95q6y7t |access-date=28 February 2026 |publisher=BBC News}}</ref> ယင်းကို တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် အီရန်က ပင်လယ်ကွေ့ဒေသရှိ အမေရိကန်စစ်အခြေစိုက်စခန်းများကို လက်တုံ့ပြန်တိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=28 February 2026 |title=US and Israel attack Iran as Trump says ‘major combat operations’ under way – live |url=https://www.theguardian.com/world/live/2026/feb/28/israel-attacks-iran-as-blasts-heard-in-tehran-live-updates?page=with:block-69a2c4c98f08e575db5bd4de#block-69a2c4c98f08e575db5bd4de |access-date=28 February 2026 |publisher=The Guardian}}</ref> === မတ် === * [[၁ မတ်]] - မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ [[မင်းတုန်းမြို့နယ်]]၊ အနောက်ဘက် ရှစ်မိုင်ခန့်အကွာ ရခိုင်ရိုးမတောင်ခြေရှိ ပြောင်းရွာဝန်းကျင်ကို လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ သေဆုံးသူ ၂၅ ဦး ရှိခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |last=ခင်ရီရီဇော် |date=2026-03-02 |title=မင်းတုန်းမြို့အနောက်ဘက် ရခိုင်ရိုးမတောင်ခြေရှိ ကုန်တင်ကားရပ်နားစခန်းကို ဗုံးကြဲ၊ ၂၅ ဦးသေဆုံး |url=https://myanmar-now.org/mm/news/73008/ |access-date=2026-03-02 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=မင်းတုန်းမြို့နယ်၌ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ကုန်သည်နှင့် ကားသမား ၂၅ ဦး သေဆုံး |url=https://burmese.dvb.no/post/748482 |access-date=2026-03-02 |website=မကွေးတိုင်း၊ မင်းတုန်းမြို့နယ်၊ ပြောင်းကျေးရွာအနားရှိ ကုန်ကားတွေ ရပ်နားထားတဲ့ နေရာကို စစ်ကောင်စီတပ်က လေကြောင်းကနေ ဗုံးကြဲတိုက်ခဲ့တာကြောင့် ရခိုင်ကုန်သည်နဲ့ ကားသမား အပါအဝင် ၂၅ ယောက် သေဆုံးပြီး ပြင်းထန… |language=en}}</ref> * [[၂ မတ်]] - [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ]]သည် [[တောင်သူလယ်သမားနေ့]] အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် အမိန့်အမှတ် ၆/၂၀၂၆ ဖြင့် အကျဉ်းသား/သူ (၂၈၂၅) ဦး<ref>{{Cite web |title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်အမိန့် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/80494 |access-date=2026-03-03 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>၊ အမိန့်အမှတ် ၇/၂၀၂၆ ဖြင့် နိုင်ငံခြားသား အကျဉ်းသား/သူ (၁၀) ဦး<ref>{{Cite web |title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်အမိန့် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/80496 |access-date=2026-03-03 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>၊ အမိန့်အမှတ် ၈/၂၀၂၆ ဖြင့် အကြမ်းဖက်မှုတိုက်ဖျက်ရေးဥပဒေပုဒ်မ ၅၀(ည) နှင့်  ၅၂(က) အရ ပြစ်မှုကျခံနေရသည့် ၇,၃၃၇ ဦး တို့အား လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်ပေးခဲ့ပြီး<ref>{{Cite web |title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်အမိန့် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/80498 |access-date=2026-03-03 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>၊​ အမိန့်အမှတ် ၉/၂၀၂၆ ဖြင့် အဆိုပါ အဆိုပါပုဒ်မများအရ တရားစွဲဆိုခံထားရကာ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေသူ ၁၂,၄၈၇ ဦး နှင့် သက်ဆိုင်သည့် အမှုပေါင်း ၉,၅၃၂ မှုကို ပိတ်သိမ်းပေးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=အကြမ်းဖက်မှုတိုက်ဖျက်ရေးဥပဒေပုဒ်မ ၅ဝ(ည)၊ ၅၂(က) ဖြင့် ကြားနာစစ်ဆေးဆဲအမှုများကိုပိတ်သိမ်းခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/80500 |access-date=2026-03-03 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> * [[၃ မတ်]] - [[၂၀၂၆ အစ္စရေး–အမေရိကန်တို့၏ အီရန်အပေါ် တိုက်ခိုက်မှု|အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသအတွင်း၌ စစ်ရေး ပဋိပက္ခများကြောင့်]] လောင်စာဆီတင်သွင်းသည့်သင်္ဘောများဖြင့် သယ်ယူပို့ဆောင်ရာ ရေလမ်းကြောင်း တစ်လျှောက်တွင် အတားအဆီး၊ အဟန့်အတားပိတ်ဆို့မှုများကြောင့် စက်သုံးဆီ ခြိုးခြံချွေတာသုံးစွဲရေးအတွက် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၇ ရက်မှစတင်၍ ပုဂ္ဂလိက ပိုင်ယာဉ်များ လစဉ် စုံရက်များတွင် စုံအက္ခရာနှင့် မ ရက်များတွင် မ အက္ခရာ နံပါတ်ပါယာဉ်များ ​မောင်းနှင်အသုံးပြုရန် [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ]] သတင်းထုတ်ပြန်​ရေးအဖွဲ့က ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=စက်သုံးဆီ ခြိုးခြံချွေတာသုံးစွဲရေးအတွက် ပြည်သူသို့ အသိပေးကြေညာချက် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80530 |access-date=2026-03-04 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> * [[၄ မတ်]] - ** သင်ကြားရေးဗီဇာ (Study Visa) ဖြင့် ဝင်ရောက်လာပြီး နိုင်ငံရေးခိုလှုံခွင့် လျှောက်ထားသူများ တိုးလာနေမှုကြောင့် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]အပါအဝင် [[အာဖဂန်နစ္စတန်နိုင်ငံ|အာဖဂန်နစ္စတန်]]၊ [[ဆူဒန်နိုင်ငံ|ဆူဒန်]] နှင့် [[ကင်မရွန်းနိုင်ငံ|ကင်မရွန်း]] စုစုပေါင်း နိုင်ငံ ၄ နိုင်ငံမှ လျှောက်ထားသူများအတွက် ဗီဇာ ထုတ်ပေးမှုကို ရပ်ဆိုင်းထားကြောင်း [[ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းနိုင်ငံ|ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းနိုင်ငံအစိုးရ]] က ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=မြန်မာအပါအဝင် နိုင်ငံလေးနိုင်ငံမှ ကျောင်းသားများကို ကျောင်းသားဗီဇာထုတ်ပေးမှု ရပ်ဆိုင်းလိုက်သည်ဟု ဗြိတိန်ကြေညာ |url=https://news-eleven.com/article/310263 |access-date=2026-03-04 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> ** ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲဝင်းဦး]]သည် [[စစ်ဘက်ရေးရာ လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့|စရဖ အရာရှိချုပ်]]အဖြစ်မှ [[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် (ကြည်း)]] အဖြစ်သို့ ရာထူးအဆင့် တိုးမြှင့်ခံခဲ့ရသည်။ ** အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီသည် [[နေပြည်တော်ကောင်စီ]]ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ (ဥပဒေအမှတ် ၁၀/၂၀၂၆)<ref>{{Cite web |title=နေပြည်တော်ကောင်စီဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80569 |access-date=2026-03-05 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> နှင့် [[ပြည်နယ်နှင့်တိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့များ|တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့]]ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ (ဥပဒေအမှတ် ၁၁/၂၀၂၆) တို့ကို အသစ်ပြင်ဆင်ပြဋ္ဌာန်းလိုက်သည်။​<ref>{{Cite web |title=တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80571 |access-date=2026-03-05 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ** စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ [[ပုလဲမြို့နယ်]]၊ မရိုးတုန်းကျေးရွာကို ပါရာမော်တာ နှစ်စီးဖြင့် ဗုံးကြဲခဲ့ရာ ကလေးငယ်တဦးအပါအဝင် ဒေသခံ ငါးဦးထက်မနည်း သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2026-03-05 |title=စစ်ရေးပြင်းထန်နေသည့် ပုလဲမြို့နယ်တွင် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ၇ ဦးသေ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/73154/ |access-date=2026-03-07 |website=Myanmar Now |language=en-US }}{{Dead link|date=May 2026 }}</ref><ref>{{Cite web |title=ပုလဲမြို့နယ်ကို စစ်တပ်က ဗုံးကြဲ၊ ပြည်သူ ၄ ဦး သေဆုံးပြီး ၇ ဦးထက်မနည်း ဒဏ်ရာရ |url=https://burmese.dvb.no/post/749049 |access-date=2026-03-07 |website=စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ပုလဲမြို့နယ်၊ မရိုးတုံးရွာကို မတ် ၄ ရက် ည ၉ နာရီကျော်နဲ့ မတ် ၅ ရက် မနက် ၁၀ နာရီကျော်မှာ စစ်တပ်က စက်တပ်လေထီးနဲ့ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့တာကြောင့် အရပ်သား ၄ ယောက် နေရာမှာတင် သေဆုံးခဲ့ပြီး … |language=en}}</ref> *[[၅ မတ်]] - [[ဗဟိုမိုဘိုင်းစက်ပစ္စည်း သက်သေခံမှတ်ပုံတင်စနစ်]]: ၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လ ပထမပတ်မှစတင်၍ မိုဘိုင်းလက်ကိုင်ဖုန်းအသုံးပြုသူများသည် စံချိန်စံညွှန်းနှင့် ကိုက်ညီပြီး နိုင်ငံတော်သို့ သတ်မှတ်ထားသော အခွန်များ ပေးဆောင်ထားသည့် ဖုန်းများကို အသုံးပြုနိုင်စေရန်အတွက် ဗဟိုမိုဘိုင်းစက်ပစ္စည်း သက်သေခံမှတ်ပုံတင်စနစ် (CEIR) ကို စတင်အသုံးပြုဆောင်ရွက်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း CEIR နှင့် EIR စနစ် စီမံကိန်းဦးစီးကော်မတီမှ သတင်းထုတ်ပြန်ထားသည်။<ref>{{Cite web |title=မတ်လ ပထမပတ်မှစ၍ ဗဟိုမိုဘိုင်းစက်ပစ္စည်းသက်သေခံမှတ်ပုံတင်စနစ်(CEIR) အား စတင်အသုံးပြုမည် |url=https://news-eleven.com/article/310289 |access-date=2026-03-06 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |title=ဗဟိုမိုဘိုင်းစက်ပစ္စည်း သက်သေခံမှတ်ပုံတင်စနစ် (CEIR) စတင်အသုံးပြုဆောင်ရွက်မည့် အစီအစဉ်ကို ပြည်သူသို့ အသိပေးကြေညာခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80618 |access-date=2026-03-06 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> *[[၆ မတ်]] - [[၂၀၂၆ အစ္စရေး–အမေရိကန်တို့၏ အီရန်အပေါ် တိုက်ခိုက်မှု]]: [[အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသ]]တွင် လတ်တလောဖြစ်ပေါ်လျက်ရှိသည့် တိုက်ခိုက်မှုများအတွက် မြန်မာနိုင်ငံအနေဖြင့် လွန်စွာစိုးရိမ်ပူပန်လျက်ရှိကြောင်း နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက ထုတ်ပြန်သည်။ <ref>{{Cite web |title=အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသတွင်းဆိုင်ရာ သတင်းထုတ်ပြန်ချက် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80643 |access-date=2026-03-07 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> *[[၇ မတ်]] - အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီသည် ဥပဒေအမှတ် ၁၂/၂၀၂၆ ဖြင့် ရှေ့နေများအက်ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေကိုလည်းကောင်း၊<ref>{{Cite web |title=ရှေ့နေများအက်ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80673 |access-date=2026-03-08 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ဥပဒေအမှတ် ၁၃/၂၀၂၆ ဖြင့် [[ယစ်မျိုးခွန်|ယစ်မျိုး]]ဥပဒေကိုလည်းကောင်း၊<ref>{{Cite web |title=ယစ်မျိုးဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80674 |access-date=2026-03-08 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ဥပဒေအမှတ် ၁၄/၂၀၂၆ ဖြင့် [[မျိုးစေ့]]ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေကိုလည်းကောင်း၊<ref>{{Cite web |title=မျိုးစေ့ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80675 |access-date=2026-03-08 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ဥပဒေအမှတ် ၁၅/၂၀၂၆ ဖြင့် [[မြေဩဇာ]]ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေကိုလည်းကောင်း<ref>{{Cite web |title=မြေဩဇာဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80676 |access-date=2026-03-08 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> အသီးသီး ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။ * [[၈ မတ်]] ** - [[အယာတိုလာ အလီ ခါမေနီ|အလီ ခါမေနီ]]၏ သား၊ [[မိုဂျ်တာဘာ ခါမေနီ|မိုဂျလ်တာဘာ ခါမေနီ]]ကို တတိယမြောက် [[အီရန်နိုင်ငံ]]၏ [[အီရန်နိုင်ငံ၏ အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင်|အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင်]] အဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံရသည်။ <ref>{{Cite web |title=အီရန်၏ အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင်နေရာကို အယာတိုလာ ခါမေနီ၏သားဖြစ်သူ မိုဂျ်တာဘာအား ရွေးချယ် |url=https://news-eleven.com/article/310269 |access-date=2026-03-10 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> ** [[အမ်းမြို့နယ်]]၊ [[ဒလက်ချောင်းဒေသ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|ဒါးလက်ချောင်းဒေသရှိ စစ်သုံ့ပန်းအကျဉ်းစခန်းအား တပ်မ​တော်က လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု]] ပြုလုပ်ခဲ့သဖြင့် တပ်မ​တော်သား စစ်သုံ့ပန်း (၁၁၆) ဦး သေဆုံးပြီး (၃၂) ဦး ဒဏ်ရာရရှိပြီး အရပ်သားသုံ့ပန်း အချို့လည်း သေဆုံးဒဏ်ရာရရှိခဲ့ဟု AA အဖွဲ့ထုတ်ပြန်သည်။ <ref>{{Cite web |title=■အမ်းမြို့နယ် ဒါးလက်ချောင်းဒေသရှိ စစ်သုံ့ပန်းအကျဉ်းစခန်းအား တပ်မ​တော်က လေကြောင်းတိုက်ခိုက် ခဲ့သဖြင့် တပ်မ​တော်သား စစ်သုံ့ပန်း(၁၁၆) ဦး သေဆုံးပြီး အရပ်သားသုံ့ပန်းအချို့ သေဆုံးဒဏ်ရာရရှိခဲ့ဟု AA အဖွဲ့ထုတ်ပြန်မှု သံသယဖြစ်ဖွယ်ရှိ |url=https://news-eleven.com/article/310463 |access-date=2026-03-13 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |title=အမ်းမြို့နယ်က စစ်သုံ့ပန်းအကျဉ်းစခန်း ဗုံးကြဲခံရပြီး ၁၂၀ နီးပါးသေဆုံး၊ ၃၀ ကျော် ဒဏ်ရာရ |url=https://burmese.dvb.no/post/749879 |access-date=2026-03-13 |website=ရခိုင်ပြည်နယ်၊ အမ်းမြို့နယ်၊ ဒါးလက်ချောင်းဒေသရှိ စစ်သုံ့ပန်းအကျဉ်းစခန်းတခုကို စစ်ကောင်စီက မတ် ၈ ရက်မှာ လေကြောင်းကနေ ၃ နာရီခွဲခန့်ကြာ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့တာကြောင့် စစ်သုံ့ပန်းနဲ့ အရပ်သား အကျဉ်းသား ၁၁၆… |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=ထွန်းအောင် |first=ဖဒူ |date=2026-03-11 |title=အမ်းမြို့နယ်ဗုံးကြဲမှု အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်မှ သုံ့ပန်းအများစု သေဆုံး |url=https://myanmar-now.org/mm/news/73267/ |access-date=2026-03-13 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> * [[၉ မတ်]] - ** ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်သည် ၂၀၂၅ ခုနှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း (၁) နှင့် (၂) အတွက် တင်သွင်းလာသည့် ရွေးကောက်ပွဲကန့်ကွက်လွှာအမှုနှစ်မှုကို စတင်ကြားနာစစ်ဆေးခဲ့ပြီး၊ ရွေးကောက်ပွဲခုံအဖွဲ့ (၁) က အမှုအမှတ် (၁/၂၀၂၅) ဖြစ်သည့် လျှောက်ထားသူ ဒေါက်တာကောင်းထက်ခိုင် (USDP) နှင့် လျှောက်ထားခံရသူ ဦးပေါင်ဇလန်း (ZNP) တို့၏အမှုကိုလည်းကောင်း၊ ရွေးကောက်ပွဲခုံအဖွဲ့ (၂) က အမှုအမှတ် (၂/၂၀၂၅) ဖြစ်သည့် လျှောက်ထားသူ ဦးဝင်းကြူ (USDP) နှင့် လျှောက်ထားခံရသူ ဦးခိုင်ဦး (PP) တို့၏အမှုကိုလည်းကောင်း အသီးသီးစတင်စစ်ဆေးခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=၂၀၂၅ ခုနှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ၊ ရွေးကောက်ပွဲကန့်ကွက်လွှာအမှုနှစ်မှုကို ရွေးကောက်ပွဲခုံအဖွဲ့ (၁) နှင့် ရွေးကောက်ပွဲခုံအဖွဲ့ (၂) တို့ဖြင့် စတင်ကြားနာစစ်ဆေး {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80710 |access-date=2026-03-10 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ** ပဲခူးတိုင်း၊ [[ညောင်လေးပင်ခရိုင်]]၊ [[ကျောက်ကြီးမြို့နယ်]]၊ [[ရေတွင်းကုန်းကြီးရွာ၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်|ရေတွင်းကုန်း]]ကျေးရွာအုပ်စုမှာ လေကြောင်းဖြင့် ဗုံးကြဲမှုကြောင့် အသက် ၆ နှစ်ကျော် ကလေးငယ်အပါအဝင် လူအယောက် ၃၀ နီးပါးသေဆုံးခဲ့ကြောင်း ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး(KNU)က ထုတ်ပြန်သည်။ <ref>{{Cite web |date=2026-03-09 |title=ကျောက်ကြီးမှာ စစ်တပ်ဗုံးကြဲလို့ လူ ၂၅ ဦးခန့်သေဆုံး၊ ၅ ဦး အသတ်ခံရတယ်လို့ KNU ပြော - ၂၀၂၆ မတ်လ ၉ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု |url=https://www.bbc.com/burmese/live/cgqgpqwww5xt |access-date=2026-03-10 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=မွန်သတင်းအေဂျင်စီ |first=လွတ်လပ်သော |date=2026-03-09 |title=ကျောက်ကြီးမြို့နယ်တွင် စစ်တပ် ပစ်ခတ်သတ်ဖြတ်မှုကြောင့် အရပ်သား ၃၀ သေဆုံး - လွတ်လပ်သော မွန်သတင်းအေဂျင်စီ သတင်း - |url=https://burmese.monnews.org/2026/03/09/%E1%80%80%E1%80%BB%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B7%E1%80%94%E1%80%9A%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%BD%E1%80%84%E1%80%BA/ |access-date=2026-03-10 |website=လွတ်လပ်သော မွန်သတင်းအေဂျင်စီ |language=en-US}}</ref> ** တနင်္သာရီတိုင်း၊ [[ပုလောမြို့နယ်]]၊ တဖီလေးခိုကျေးရွာရှိ ဘာသာရေးအဆောက်အအုံပေါ်ကို ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် အသက် ၁၁ နှစ်အောက် ကလေး ၃ ယောက်နှင့် လူကြီးပိုင်း အမျိုးသား ၃ ယောက် စုစုပေါင်း ၆ ယောက် သေဆုံးခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|title=ပုလောမြို့နယ်၌ ခရစ်ယာန်အသင်းတော်နေရာကို စစ်တပ်ဗုံးကြဲ၊ ကလေးအပါအဝင် ၆ ဦး သေဆုံး|url=https://burmese.dvb.no/post/749677|website=တနင်္သာရီတိုင်း ပုလောမြို့နယ်၊ တဖီလေးခိုကျေးရွာရှိ ဘာသာရေးအဆောက်အအုံပေါ်ကို စစ်ကောင်စီတပ်က ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့တဲ့အတွက် အသက် ၁၁ နှစ်အောက် ကလေး ၃ ယောက်နဲ့ လူကြီးပိုင်း အမျိုးသား ၃ ယောက် စုစုပေါင်း ၆ ယ…|access-date=2026-03-10|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=၂၀၂၆ မတ် ၁၀ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - ယင်းမာပင်ခရိုင်ထဲက NUG တပ်စခန်း ၂ ခု မီးရှို့ဖျက်ဆီးခံရ|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cg4gwek9gq7t|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-03-10|access-date=2026-03-10|language=my}}</ref> * [[၁၀ မတ်]] - ** အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီရုံး၊ အမိန့်အမှတ် ၈/၂၀၂၆ ဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ဒေါက်တာလင်းအောင် အား ကျန်းမာရေးအရ အနာယူးခွင့်ပြုပြီး၊ အမိန့်အမှတ် ၉/၂၀၂၆ ဖြင့် ဒေါက်တာစန္ဒာဦးအား အစားထိုး ခန့်အပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/80726|website=www.moi.gov.mm|access-date=2026-03-11|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=တာဝန်မှ အနားယူခွင့်ပြုခြင်း {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/80725|website=www.moi.gov.mm|access-date=2026-03-11|language=en}}</ref> ** အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီရုံး၊ အမိန့်အမှတ် ၁၀/၂၀၂၆ ဖြင့် [[ချင်းပြည်နယ် တရားလွှတ်တော်|ချင်းပြည်နယ်တရားလွှတ်တော်]] တရားသူကြီးချုပ် ဦး[[နေစိုး]]အား တာဝန်မှ အနားယူခွင့်ပြုလိုက်ပြီး၊<ref>{{Cite web |title=တာဝန်မှ အနားယူခွင့်ပြုခြင်း {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/80727|access-date=2026-03-11|website=www.moi.gov.mm|language=en}}</ref> အမိန့်အမှတ် ၁၁/၂၀၂၆ ဖြင့် ချင်းပြည်နယ်တရားလွှတ်တော် တရားသူကြီးချုပ် ဦးမြတ်စံဖြင့် အစားထိုးခန့်အပ်ခဲ့သည်။​<ref>{{Cite web |title=ချင်းပြည်နယ်တရားလွှတ်တော် တရားသူကြီးချုပ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/80728|access-date=2026-03-11|website=www.moi.gov.mm|language=en}}</ref> ** အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီရုံး၊ အမိန့်အမှတ် ၁၂/၂၀၂၆ ဖြင့် [[ချင်းပြည်နယ် တရားလွှတ်တော်|ချင်းပြည်နယ်တရားလွှတ်တော်]] တရားသူကြီး ဦးကျော်သောင်းအောင် နှင့် [[ရှမ်းပြည်နယ် တရားလွှတ်တော်]] တရားသူကြီးအဖြစ် ဦးအောင်မော်တို့ကို အသီးသီး ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=ပြည်နယ်တရားလွှတ်တော် တရားသူကြီးများ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80729 |access-date=2026-03-11 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ** မန္တလေးတိုင်းအတွင်း တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များ နောက်ဆုံးထိန်းချုပ်ထားသည့် [[တကောင်း|တကောင်းမြို့]]ကို စစ်ကောင်စီတပ်က ဖေဖော်ဝါရီလ ၆ ရက်မှစတင်ကာ တစ်လကျော်ကြာ အင်အားသုံးထိုးစစ်ဆင်ခဲ့ပြီးနောက် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၀ ရက်နေ့တွင် အလုံးစုံ ပြန်လည်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|title=တကောင်းမြို့ကျပြီး မန္တလေးတိုင်းတစ်ခုလုံးကို စစ်တပ် ထိန်းချုပ်|url=https://myanmar-now.org/mm/news/73241/|website=Myanmar Now|date=2026-03-10|access-date=2026-03-12|language=en-US|first=Myanmar|last=Now}}{{Dead link|date=April 2026 }}</ref><ref>{{Cite web|title=မန္တလေးတိုင်း NUG နောက်ဆုံးလက်ကျန် တကောင်းမြို့ကို စစ်ကော်မရှင်သိမ်းယူ|url=https://www.rfa.org/burmese/news/2026/03/11/myanmar-burma-conflict-tagaung-nug/|website=မြန်မာဌာန|date=2026-03-11|access-date=2026-03-12|language=my|first=R. F. A.|last=Burmese}}</ref><ref>{{Cite web|title=တကောင်းမြို့ကို ထိန်းချုပ်နိုင်ပြီလို့ စစ်ကော်မရှင်ထုတ်ပြန်လာ|url=https://myaelattathan.com/news/22992/|website=Myaelatt Athan|date=2026-03-12|access-date=2026-03-12|language=en-US|last=MLAT}}</ref> * [[၁၁ မတ်]] - ** ၂၀၂၅ - ၂၀၂၆ ပညာသင်နှစ် [[တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းစာမေးပွဲ|တက္ကသိုလ်ဝင်စာမေးပွဲ]]: ၂၀၂၅- ၂၀၂၆ ခုနှစ် တက္ကသိုလ်ဝင် စာမေးပွဲသို့ ဝင်ရောက်ဖြေဆိုရန် စာရင်းပေးသွင်းထားသူ နှစ်သိန်းခြောက်သောင်းကျော်ရှိပြီး၊ မတ်လ ၁၁ ရက်နေ့မှ စတင်ဖြေဆိုလျက်ရှိပြီး မတ်လ ၁၇ ရက်နေ့အထိ ဖြေဆိုကြရမည်ဖြစ်ပြီး မတ် ၁၅ ရက် တနင်္ဂနွေနေ့အား ပိတ်ရက်အဖြစ် သတ်မှတ်သည်။​<ref>{{Cite web |title=၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ တက္ကသိုလ်ဝင်စာမေးပွဲ ပထမနေ့ မြန်မာစာဘာသာရပ် စတင်ဖြေဆို {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80766 |access-date=2026-03-12 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=၂၀၂၅ - ၂၀၂၆ ပညာသင်နှစ် တက္ကသိုလ်ဝင်စာမေးပွဲနှင့် စက်မှု၊ စိုက်ပျိုး၊ မွေးမြူရေးတက္ကသိုလ်ဝင်စာမေးပွဲများ စတင်ဖြေဆို {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80772 |access-date=2026-03-12 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=၂၀၂၆ ခုနှစ် တက္ကသိုလ်ဝင်စာမေးပွဲ ပထမနေ့ မြန်မာစာဘာသာရပ်ဖြေဆိုသူ ကျောင်းသားကျောင်းသူပေါင်း နှစ်သိန်းခွဲကျော်ရှိ |url=https://news-eleven.com/article/310445 |access-date=2026-03-12 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> ** အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီသည် ဥပဒေအမှတ် ၁၆/၂၀၂၆ ဖြင့် [[ငွေမည်းခဝါချခြင်း|ငွေကြေးခဝါချမှု]]တိုက်ဖျက်ရေးဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းခဲ့ပြီး၊ ငွေကြေးခဝါချမှုတိုက်ဖျက်ရေးဥပဒေ (ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ဥပဒေအမှတ် ၁၁/၂၀၁၄)ကို ဤဥပဒေဖြင့် ရုပ်သိမ်းလိုက်သည်။​<ref>{{Cite web |last=Journal |first=Popular |date=2026-03-12 |title=၂၀၂၆ ခုနှစ် ငွေကြေးခဝါချမှုတို-က်ဖျ-က်ရေးဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်း |url=https://www.popularmyanmar.com/%E1%81%82%E1%81%80%E1%81%82%E1%81%86-%E1%80%81%E1%80%AF%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%85%E1%80%BA-%E1%80%84%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%81%E1%80%9D%E1%80%AB%E1%80%81%E1%80%BB/ |access-date=2026-03-12 |website=Popular |language=en-US}}</ref> ** [[ဒီမိုကရက်တစ် ကရင်အကျိုးပြုတပ်မတော်|ဒီမိုကရေစီအကျိုးပြုကရင်တပ်မတော်]] (D.K.B.A) မှ အမှတ်(၁) စစ်ကွပ်ကဲရေးလက်အောက်ခံ အမှတ်(၉၁၅) တပ်ရင်းတွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသည့် အရာရှိ ၂ ဦးအား ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး (KNU) ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့တွေထံ ပူးပေါင်းပါဝင်မှုကြောင့် တပ်ဖွဲ့ဝင်အဖြစ်မှ အပြီးအပိုင် ထုတ်ပယ်လိုက်သည်။ <ref>{{Cite web|title=၂၀၂၆ မတ် ၁၂ ရက် ဘီဘီစီ သတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - ရှမ်းမြောက်က ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်ထဲ TNLA နဲ့ MNDAA အင်အားတိုးနေ|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cj326geenvrt|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-03-12|access-date=2026-03-12|language=my}}</ref> ** စက်သုံးဆီရောင်းချမှုများအပေါ် စိစစ်ကြပ်မတ်နိုင်ရေးဆောင်ရွက်သွားမည့်အစီအမံသစ်အဖြစ် စက်သုံးဆီ ပြတ်လပ်မှုနှင့် ဆီဆိုင်များတွင် အကြိမ်ကြိမ် တန်းစီဝယ်ယူမှုများကို ထိန်းချုပ်ရန်အတွက် နေပြည်တော်၊ ရန်ကုန်၊ မန္တလေးနှင့် တောင်ကြီးမြို့တို့ရှိ စက်သုံးဆီအရောင်းဆိုင်များတွင် တယ်လီဖုန်း Application အသုံးပြု၍ အလိုအလျောက် စိစစ်ရောင်းချသည့်စနစ်ကို ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၂ ရက်နေ့မှစတင်ကာ စမ်းသပ်အသုံးပြုမည်ဟု စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာနက ကြေညာထားသည်။<ref>{{Cite web |title=စက်သုံးဆီရောင်းချမှုများအပေါ် စိစစ်ကြပ်မတ်နိုင်ရေးဆောင်ရွက်သွားမည့်အစီအမံ အသိပေးထုတ်ပြန်ခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80768 |access-date=2026-03-12 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=ရန်ကုန်မြို့ရှိ စက်သုံးဆီဆိုင်များတွင် မော်တော်ယာဉ်များကို QR Code ဖြင့် စက်သုံးဆီ စမ်းသပ်ရောင်းချ |url=https://news-eleven.com/article/310451 |access-date=2026-03-12 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> ** တနင်္သာရီတိုင်း၊ [[သရက်ချောင်းမြို့နယ်]]၊ [[မင်းဒပ်ရွာ၊ သရက်ချောင်းမြို့နယ်|မင်းဒပ်ကျေးရွာ]]ရှိ နှစ်ပေါင်း ၃၀ ကျော် အခြေချခဲ့သည့် မြန်မာ့တပ်မတော်၏ ဝင်းဝတပ်စခန်းကို KNLA နှင့် PDF တော်လှန်ရေး ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=၂၀၂၆ မတ် ၁၂ ရက် ဘီဘီစီ သတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - ရှမ်းမြောက်က ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်ထဲ TNLA နဲ့ MNDAA အင်အားတိုးနေ|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cj326geenvrt|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-03-12|access-date=2026-03-12|language=my}}</ref><ref>{{Cite web|title=သရက်ချောင်းနှင့် ပလောက်မြို့ကြား တစ်ခုတည်းသော စစ်ကော်မရှင်စခန်းကို သိမ်းယူ|url=https://myanmar-now.org/mm/news/73294/|website=Myanmar Now|date=2026-03-12|access-date=2026-03-12|language=en-US|last=သူရအောင်}}</ref> * [[၁၃ မတ်]] - [[ရန်ကုန်ယူနိုက်တက် ဘောလုံးအသင်း|ရန်ကုန်ယူနိုက်တက်အသင်း]]၏ ကစားသမားဖြစ်သူ [[မောင်မောင်လွင် (ဘောလုံးသမား)|မောင်မောင်လွင်]]သည် ပွဲကြည့်စင်ရှိ အမျိုးသမီးပရိသတ်တစ်ဦးအပေါ် ကိုယ်ထိလက်ရောက် ကျူးလွန်ခဲ့သည့်အတွက် ၎င်းအား ၆ လ ပွဲပယ်ပြစ်ဒဏ်နှင့် ဒဏ်ကြေးငွေ ကျပ်သိန်း ၃၀ ပေးဆောင်ရန် [[မြန်မာ နေရှင်နယ် လိဂ်|မြန်မာနေရှင်နယ်လိဂ်]] (MNL) က ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=အမျိုးသမီးပရိသတ် ၁ ဦးအပေါ် ကိုယ်ထိလက်ရောက်ကျူးမှုဖြင့် မောင်မောင်လွင်ကို ၆ လ ကစားခွင့်ပိတ်|url=https://burmese.dvb.no/post/750191|website=အမျိုးသမီး ပရိသတ်တယောက်အပေါ် ပွဲကြည့်စဉ်မှာ ကိုယ်ထိလက် ရောက်ကျူးလွန်ခဲ့တဲ့ ရန်ကုန်ယူနိုက်တက်အသင်းရဲ့ ကစားသမား မောင်မောင်လွင်ကို ၆ လ ပွဲပယ်နဲ့ ဒဏ်ကြေး‌ ငွေ ကျပ် သိန်း ၃၀ ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်လိုက်တယ်လို့ မြန်…|access-date=2026-03-13|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=အမျိုးသမီးပရိသတ်ကို ကိုယ်ထိလက်ရောက်တွန်းထိုးခဲ့သည့် မောင်မောင်လွင်ကို ပွဲပယ်ပြစ်ဒဏ် ခြောက်လနှင့် ဒဏ်ငွေကျပ်သိန်း ၃၀ ချမှတ်|url=https://news-eleven.com/article/310472|website=Eleven Media Group Co., Ltd|access-date=2026-03-13|language=my}}</ref> * [[၁၄ မတ်]] - အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ ဥပဒေအမှတ် ၁၇/၂၀၂၆ ဖြင့် [[အာကာသသိပ္ပံနှင့် နည်းပညာဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးကော်မရှင်]]ဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=အာကာသသိပ္ပံနှင့်နည်းပညာဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးကော်မရှင်ဥပဒေပြဋ္ဌာန်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80825 |access-date=2026-03-15 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> * [[၁၅ မတ်]] ** အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ ဥပဒေအမှတ် ၁၈/၂၀၂၆ ဖြင့် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ပြည်ထောင်စု၏ [[အခွန်အခ|အခွန်အကောက်]] ဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့တွင် စတင်အကျိုးသက်ရောက်မည်ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ပြည်ထောင်စု၏ အခွန်အကောက်ဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80851 |access-date=2026-03-16 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ** အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီရုံး အမိန့်အမှတ် ၁၃/၂၀၂၆ ဖြင့် [[ကရင်ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့|ကရင်ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့]]၊ လုံခြုံရေးနှင့် နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးကို ကြည်း ၂၇၂၃၈ ဗိုလ်မှူးကြီး မင်းသူကျော် အစား ကြည်း ၃၂၈၃၅ ဗိုလ်မှူးကြီး စိုးမိုးဝင်း ဖြင့်လည်းကောင်း၊ [[ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့|ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးအစိုးရအဖွဲ့၊]] လုံခြုံရေးနှင့် နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးကို ကြည်း ၃၀၁၀၇ ဗိုလ်မှူးကြီး ခန့်မွန်ဆွေ အစား ကြည်း ၃၀၃၃၉ ဗိုလ်မှူးကြီး စိုးမင်းဦး ဖြင့် အစားထိုးခန့်အပ်သည်။ <ref>{{Cite web |title=လုံခြုံရေးနှင့်နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးများ အစားထိုးခန့်အပ်ခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80839 |access-date=2026-03-16 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> *[[၁၆ မတ်]] **[[တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်|တတိယအကြိမ် ပြည့်သူလွှတ်တော်]]ကို ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေးကို ခေါ်ယူကျင်းပပြီး၊ [[ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ|ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ]]အဖြစ် [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီ]] ဥက္ကဋ္ဌ ဦး[[ခင်ရီ]]ကို ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက်၊ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဦး[[မောင်မောင်အုန်း]]ကို ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web|title=■တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေးများ စတင်ကျင်းပ|url=https://news-eleven.com/article/310534|website=Eleven Media Group Co., Ltd|access-date=2026-03-16|language=my}}</ref><ref>{{Cite web|title=၂၀၂၆ မတ်လ ၁၆ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - ပြည်သူ့လွှတ်တော်စတင်ကျင်းပ၊ လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဦးခင်ရီ ရေပန်းစားနေ|url=https://www.bbc.com/burmese/live/ckg352l0jz6t|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-03-16|access-date=2026-03-16|language=my}}</ref> ** ကွတ်ခိုင်မြို့ ထိန်းချုပ်ရေးနှင့်ပတ်သက်၍ ကိုးကန့်တပ် (MNDAA) နှင့် တအာင်းတပ် (TNLA) တို့အကြား နှစ်ဖက်တင်းမာမှုများ နှစ်ရက်ဆက်တိုက် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ပြီးနောက် [[ကွတ်ခိုင်မြို့]]အား MNDAA က အပြီးအပိုင် ထိန်းချုပ်လိုက်သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-03-17 |title=ရှမ်းမြောက်အရေး MNDAA နဲ့ TNLA ခေါင်းဆောင်တွေ လောက်ကိုင်မှာ တွေ့ဆုံ - ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၇ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများ တိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု |url=https://www.bbc.com/burmese/live/cvgk20p4k6pt |access-date=2026-03-17 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> ** [[နတ်တလင်းမြို့နယ်]]၊ [[ဖလံပင်ရွာမရွာ၊ နတ်တလင်းမြို့နယ်|ဖလံပင်ကျေးရွာမှ]] စစ်တပ် စစ်ကြောင်းက ပစ်ခတ်ခဲ့တာကြောင့် ပြည်သူ ၃ ဦး သေဆုံးပြီး ၅ ဦးဖမ်းဆီးခံထားရသည်။<ref>{{Cite web |last=ကျော်ကြီး |date=2026-03-17 |title=နတ်တလင်းမှာ စစ်တပ်ကပစ်ခတ်လို့ ပြည်သူ ၃ ဦးသေဆုံးပြီး ၅ ဦးဖမ်းခံရ |url=https://myaelattathan.com/news/23027/ |access-date=2026-03-19 |website=Myaelatt Athan |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=mmblogmaster |date=2026-03-17 |title=နတ်တလင်းတွင် အကြမ်းဖက်စစ်တပ်စစ်ကြောင်းက ပြည်သူ ၃ ဦးကို သတ်ဖြတ်ကာ နေအိမ် ၁၆၀ ကျော်ကို မီးရှို့ |url=https://maun-mm.com/2026/03/17/nattalin-3/ |access-date=2026-03-19 |website=Maun |language=en-US}}</ref>ဖလံပင်ရွာက နေအိမ် ၁၅၀ လုံးနှင့် [[ရှားစီးဘို (အထက်စု)ရွာ၊ နတ်တလင်းမြို့နယ်|ရှားစီးဘို]]ရွာက နေအိမ် ၁၅ လုံးတို့ကို မီးရှို့ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-03-19 |title=ရန်ကုန် - ပြည်လမ်းပေါ် က နတ်တလင်းမြို့စစ်ရေး |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cvglee9j7xzo |access-date=2026-03-19 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> * [[၁၇ မတ်]] ** အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ ဥပဒေအမှတ် ၁၉/၂၀၂၆ ဖြင့် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံကူးလက်မှတ်|မြန်မာနိုင်ငံကူးလက်မှတ်]]ဆိုင်ရာဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းသည်။ <ref>{{Cite web |title=မြန်မာနိုင်ငံကူးလက်မှတ်ဆိုင်ရာဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်း |url=https://www.myanmardigitalnewspaper.com/my/mnmaaniungngnkuulkmttchiungraaupde-ptttthaan |access-date=2026-03-18 |website=MDN - Myanmar DigitalNews |language=my}}</ref> ** "သမီးလှကျွန်း တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်ဘေးမဲ့တော" အား [[သမီးလှကျွန်းအဏ္ဏဝါအမျိုးသားဥယျာဉ်|သမီးလှကျွန်း အဏ္ဏဝါအမျိုးသားဥယျာဉ်]] သို့ ဧရိယာတိုးချဲ့ပြင်ဆင်၍ အဏ္ဏဝါအမျိုးသားဥယျာဉ်အဖြစ် အဆင့်မြှင့်တင် သတ်မှတ်ခဲ့။ * [[၁၈ မတ်]] ** [[တတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော်]]၏ ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေးကို စတင်ကျင်းပခဲ့ရာ ဦး[[အောင်လင်းဒွေး]]အား ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်လည်းကောင်း၊ ဦး [[Jeng Phang နော်တောင်]]အား ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်လည်းကောင်း အသီးသီး ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့ကြသည်။ <ref>{{Cite web |date=2026-03-18 |title=၂၀၂၆ မတ်လ ၁၈ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများ တိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - ကာလုံအမှုဆောင်ချုပ် ဦးအောင်လင်းဒွေး အမျိုးသားလွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ်ရွေးချယ်ခံရ |url=https://www.bbc.com/burmese/live/clygyzg0396t |access-date=2026-03-18 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> ** အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ ဥပဒေအမှတ် ၂၀/၂၀၂၆ ဖြင့် ပြည်ထောင်စုတရားစီရင်ရေးဥပဒေကို ပဉ္စမအကြိမ် ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းသည်။​<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုတရားစီရင်ရေးဥပဒေကို ပဉ္စမအကြိမ် ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80929 |access-date=2026-03-18 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> * [[၁၉ မတ်]] - [[၂၀၂၆ ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြား အကျပ်အတည်း]]: လေယာဉ်ဆီအကန့်အသတ်ဖြစ်မှုကြောင့် ခရီးသည်တစ်ဦးကို ၁၀ ကီလိုသာ ထပ်တိုးသယ်ယူခွင့်ပြုမည်ဟု [[အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာမြန်မာလေကြောင်း|အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာမြန်မာလေကြောင်းလိုင်း]] (MAI)နှင့် [[မြန်မာအမျိုးသား လေကြောင်းလိုင်း|မြန်မာအမျိုးသာလေကြောင်းလိုင်း]] (MNA) တို့က အသီးသီးကြေညာခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|title=၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ် ၂၀ ရက်- မတ် ၃၀ မှာ သမ္မတ တင်မြှောက်ဖို့လျာထား|url=https://www.bbc.com/burmese/live/c77ml61nz4gt|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-03-20|access-date=2026-03-20|language=my}}</ref> * [[၂၀ မတ်]] - ** [[တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေးကို စတင်ကျင်းပသည်။ ဒုတိယသမ္မတများ ရွေးချယ်တင်မြှောက်နိုင်ရန်အတွက် သက်ဆိုင်ရာ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ အစုအဖွဲ့အလိုက် အစည်းအဝေးများကို မတ်လ ၂၃ ရက်တွင် ကျင်းပမည် ဖြစ်ပြီး၊ ဒုသမ္မတသုံးယောက်ကို မတ်လ ၂၅ ရက်မှာ စိစစ်မှာဖြစ်ပြီး မတ်လ ၃၀ ရက်နေ့မှာ ရွေးချယ်တင်မြှောက်မှုပြုလုပ်မည်ဟု ကြေညာခဲ့သည်။​<ref>{{Cite web|title=၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ် ၂၀ ရက်- မတ် ၃၀ မှာ သမ္မတ တင်မြှောက်ဖို့လျာထား|url=https://www.bbc.com/burmese/live/c77ml61nz4gt|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-03-20|access-date=2026-03-20|language=my}}</ref><ref>{{Cite web|title=ဒုတိယသမ္မတလောင်းများအမည်စာရင်း မတ် ၃၀ ရက် တင်သွင်းမည်|url=https://burmese.dvb.no/post/261196|website=DVB Burmese|access-date=2026-03-20|language=en}}</ref> ** တတိယအကြိမ် [[ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်များ|ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်များ]] အသီးသီးကျင်းပပြီး၊ တိုင်းဒသေကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော်အကြီးအကဲများကို ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခဲ့ကြသည်။​ **[[၂၀၂၆ ကွတ်ခိုင်မြို့တိုက်ပွဲ]]: လောက်ကိုင်မြို့၌ [[အာရက္ခတပ်တော်]] (AA) ပါဝင်သော တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှုတစ်ရပ် ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး အပစ်အခတ်ရပ်စဲရန် သဘောတူညီမှု ရရှိခဲ့သည်။ အဆိုပါ သဘောတူညီချက်များအရ ကွတ်ခိုင်မြို့ကို MNDAA က ဆက်လက်ထိန်းချုပ်သွားမည်ဖြစ်ပြီး [[ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့|ညီနောင်မဟာမိတ်]]များအဖြစ် ဆက်လက်ရပ်တည်ရေး၊ နယ်မြေသတ်မှတ်မှု ထားရှိရေးနှင့် ဖမ်းဆီးထားသူများကို ပြန်လည်လွှတ်ပေးရေးတို့ ပါဝင်ကြောင်း TNLA ပြန်ကြားရေးတာဝန်ရှိသူ လွေးယေဦးက ပြောကြားခဲ့ရာ၊ MNDAA က ဖမ်းဆီးထားသည့် TNLA တပ်ဖွဲ့ဝင် ၁၀၀ ခန့်အား ပြန်လည်လွှတ်ပေးရန် စီစဉ်သည်။<ref>{{Cite web|title=မတ် ၂၁ ရက် နိုင်ငံတဝန်းသတင်းများအနှစ်ချုပ်-ကသာ လေကြောင်းဗုံးကြဲ ဆယ်ချီသေဆုံး|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c70530ylpgro|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-03-21|access-date=2026-03-21|language=my}}</ref> **[[၂၀၂၆ ချင်းပြည်နယ်လွှတ်တော် တိုက်ခိုက်ခံရမှု]]: ချင်းပြည်နယ်၊ ဟားခါးမြို့၌ ကျင်းပနေသည့် တတိယအကြိမ် ချင်းပြည်နယ် လွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေးကို [[ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးတပ်မတော်|ချင်းလဲန်းကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့]] (ဟားခါး)(CDF-Hakha)က ဒရုန်းဖြင့် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |date=2026-03-21 |title=မတ် ၂၁ ရက် နိုင်ငံတဝန်းသတင်းများအနှစ်ချုပ်-ကသာ လေကြောင်းဗုံးကြဲ ဆယ်ချီသေဆုံး |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c70530ylpgro |access-date=2026-03-21 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> **စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ [[ကသာမြို့]]မှာ တိုက်လေယာဉ်နှင့် ဗုံးကြဲမှုကြောင့် မဟာလေးထပ်ဘုန်းကြီးကျောင်းက သံဃာအပါအဝင် စစ်ဘေးရှောင်နှင့် ဒေသခံများ လူအယောက် ၅၀ ကျော် သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-03-21 |title=မတ် ၂၁ ရက် နိုင်ငံတဝန်းသတင်းများအနှစ်ချုပ်-ကသာ လေကြောင်းဗုံးကြဲ ဆယ်ချီသေဆုံး |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c70530ylpgro |access-date=2026-03-22 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=KNG |date=2026-03-20 |title=ကသာမြို့လယ်ခေါင် ဗုံးကြဲခံရ၊ သေဆုံးဒဏ်ရာရသူတွေများနိုင်တယ်လို့ဆို |url=https://burmese.kachinnews.com/2026/03/20/am1-388/ |access-date=2026-03-22 |website=Kachin News Group (KNG) |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |title=ကသာမြို့တွင် စစ်ရှောင်များနေသည့်ဘုန်းကြီးကျောင်း ဗုံးကြဲခံရ၍ ၆၀ ထက်မနည်းသေဆုံး |url=https://burmese.narinjara.com/local-news/detail/69be6b725ec101b7a780ccc4 |access-date=2026-03-22 |website=burmese.narinjara.com |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=ludunwayoo |date=2026-03-21 |title=စစ်တပ်လွှတ်​တော်​ငါးရက်​မြောက်​နေ့မှာ ကသာမြို့ကစစ်ဘေးရှောင်​တွေခိုလှုံတဲ့ဘုန်းကြီးကျောင်းကို စစ်​ကောင်စီ ဗုံးကြဲ |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2026/03/22/151892/ |access-date=2026-03-22 |website=LuduNwayOo |language=my-MM }}{{Dead link|date=May 2026 }}</ref><ref>{{Cite web |last=Lin |first=Editor Htein |date=2026-03-21 |title=ကသာနဲ့ မြောင်မှာ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်ခံရပြီး သေဆုံးသူအများပြားနဲ့ ဒဏ်ရာရသူတွေရှိခဲ့ |url=https://voiceofmyanmarnews.com/news/2026/03/21/%e1%80%80%e1%80%9e%e1%80%ac%e1%80%94%e1%80%b2%e1%80%b7-%e1%80%99%e1%80%bc%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%99%e1%80%be%e1%80%ac-%e1%80%9c%e1%80%b1%e1%80%80%e1%80%bc%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%84/ |access-date=2026-03-22 |website=Voice of Myanmar |language=en-US}}</ref> **၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ချင်းတော်လှန်ရေးနေ့တွင် ချင်းအမျိုးသားတရပ်လုံး အမျိုးသားရေးအသိဖြင့် စစ်မှုထမ်းပါဝင်ကြရန် [[ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး]]က တိုက်တွန်းထုတ်ပြန်သည်။<ref>{{Cite web|title=ချင်းလူငယ်များ အမျိုးသားရေးအသိဖြင့် စစ်မှုထမ်းရန် CNF တိုက်တွန်းနေ|url=https://myanmar-now.org/mm/news/73449/|website=Myanmar Now|date=2026-03-20|access-date=2026-03-22|language=en-US|first=Myanmar|last=Now}}</ref> * [[၂၂ မတ်]] - ** အရှေ့အလယ်ပိုင်း ပဋိပက္ခကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော စက်သုံးဆီပြတ်လပ်မှုကို ကြိုတင်ကာကွယ်သည့်အနေဖြင့် အစိုးရရုံးများမှ ဝန်ထမ်းများသည် ရုံးသို့လာရောက်ခြင်းမပြုဘဲ မိမိတို့၏နေအိမ် သို့မဟုတ် အဆောင်များတွင်သာ လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်ရန် သတ်မှတ်လိုက်ကြောင်း အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ၊ သတင်းထုတ်ပြန်ရေးအဖွဲ့က ထုတ်ပြန်သည်။ ယင်းသို့ အိမ်မှအလုပ်လုပ်ခြင်း (work from home) စနစ်ကို ၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လ ၂၅ ရက်မှစတင်၍ အပတ်စဉ် ဗုဒ္ဓဟူးနေ့တိုင်း ဆောင်ရွက်သွားရမည်ဖြစ်ပြီး ပုဂ္ဂလိကအလုပ်ဌာနများအနေဖြင့်လည်း အလားတူ အိမ်မှအလုပ်လုပ်ခြင်းစနစ်ကို အတတ်နိုင်ဆုံး လိုက်နာဆောင်ရွက်သွားရန် ထုတ်ပြန်ထားသည်။<ref>{{Cite web |title=အပတ်စဉ်ဗုဒ္ဓဟူးနေ့အား အစိုးရရုံးဌာနများ၏ ရုံးလုပ်ငန်းများကို နေအိမ်မှသာဆောင်ရွက်ကြရန် သတ်မှတ်ကြေညာ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/81059 |access-date=2026-03-23 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> * [[၂၃ မတ်]] - ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်သည် ခါးကျီးပေါင်းရောဂါကြောင့် အာရုံကြောညပ်ခြင်း ဝေဒနာ ခံစားခဲ့ရသဖြင့် ၂ နာရီကြာ ခွဲစိတ်မှုအောင်မြင်ကြောင်း စစ်ကော်မရှင်က ထုတ်ပြန်။<ref>{{Cite web |title=သတင်းထုတ်ပြန်ချက် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/81078 |access-date=2026-03-24 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> *[[၂၈ မတ်]] - ၂၀၂၅ မြန်မာနိုင်ငံငလျင်ကြီးလှုပ်ခတ်မှု (၁) နှစ်ပြည့်အခမ်းအနားကို နေပြည်တော်၌ ကျင်းပခဲ့ပြီး၊ ငလျင်ကြီးကြောင့် နေပြည်တော်အပါအဝင် တိုင်းဒေသကြီး၊ ပြည်နယ် (၁၀) ခု၌ သေဆုံးသူ ၃၈၁၈ ဦး၊ ပျောက်ဆုံးသူ ငါးဦး၊ ဒဏ်ရာရသူ ၅၁၀၄ ဦး၊ ဘေးသင့်အိမ်ထောင်စု ၁၆၂၅၆၃ စု၊ ဘေးသင့်လူဦးရေ ၄၂၄၀၆၃ ဦးနှင့် ယာယီရွှေ့ပြောင်း လူဦးရေ ၂၇၉၁၁၁ ဦးရှိခဲ့ကြောင်း၊ ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုအနေဖြင့် စုစုပေါင်း တန်ဖိုးကျပ် ၇၉၇၉ ဘီလီယံကျော်ရှိကြောင်း နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင် ဥက္ကဋ္ဌက ပြောကြားသည်။ <ref>{{Cite web |title=မန္တလေးငလျင်ကြီးလှုပ်ခတ်မှု (၁)နှစ်ပြည့်အခမ်းအနားကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/81220 |access-date=2026-03-30 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> *[[၃၀ မတ်]] - **[[၂၀၂၆ မြန်မာတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ရာထူးအပြောင်းအလဲ]] *** ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲဝင်းဦး|ရဲဝင်ဦး]]သည် [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]ဖြစ်လာပြီး၊ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ကျော်စွာလင်း]]သည် [[ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] ဖြစ်လာသည်။<ref>{{Cite web|title=၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ် ၃၀ ရက် ဘီဘီစီတိုက်ရိုက်သတင်းထုတ်လွှင့်ချက် - ပြည်သူ့လွှတ်တော်က စစ်ခေါင်းဆောင်ကို ဒုသမ္မတ အမည်စာရင်းတင်သွင်း|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cx290r3lvm0t|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-03-30|access-date=2026-03-30|language=my}}</ref><ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၊ မြန်မာ့တပ်မတော်၏ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် တာဝန်လွှဲပြောင်းလက်ခံခြင်း ဂုဏ်ပြုစစ်ရေးပြအခမ်းအနား ကျင်းပပြုလုပ် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81247 |access-date=2026-03-30 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> *** [[၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံ သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း|၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံသမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း]]: ပြည်သူ့လွှတ်တော်အစုအဖွဲ့က ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်နှင့် တစညပါတီမှ ဒေါက်တာကျော်ဆွေကို ဒုသမ္မတလောင်းအဖြစ် တင်သွင်းခဲ့ပြီး<ref>{{Cite web |last=Journal |first=Popular |date=2026-03-30 |title=ပြည်သူ့လွှတ်တော်က ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်နှင့် ဒေါက်တာ ကျော်ဆွေကို ဒုသမ္မတလောင်း အမည်စာရင်း တင်သွင်း |url=https://www.popularmyanmar.com/%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%80%9E%E1%80%B0%E1%80%B7%E1%80%9C%E1%80%BD%E1%80%BE%E1%80%90%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA%E1%80%80-%E1%80%97%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%9C%E1%80%BA/ |access-date=2026-03-30 |website=Popular |language=en-US}}</ref>၊ အမျိုးသားလွှတ်တော်အစုအဖွဲ့က ကချင်ပြည်နယ်ပြည်သူ့ပါတီဥက္ကဋ္ဌ ဒေါက်တာတူးဂျာနှင့် ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီကိုယ်စားပြု ကရင်ပြည်နယ်လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် [[နန်းနီနီအေး]] အား ရွေးချယ်တင်သွင်းခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |last=Journal |first=Popular |date=2026-03-30 |title=အမျိုးသားလွှတ်တော်မှ ဒေါက်တာ တူးဂျာနှင့် ဒေါ်နန်းနီနီအေးတို့အား ဒုသမ္မတလောင်းအဖြစ် အမည်စာရင်းတင်သွင်း |url=https://www.popularmyanmar.com/%E1%80%A1%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%9C%E1%80%BD%E1%80%BE%E1%80%90%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BE-%E1%80%92%E1%80%B1/ |access-date=2026-03-30 |website=Popular |language=en-US}}</ref> *** ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ကိုယ်စားပြုကော်မတီက ဦး[[ဌေးငွေ]] အား အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ၏ ပြည်ထဲရေးနှင့် လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေး ဒုတိယဝန်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ *** KIO ၊ KNU ၊ CNF ၊ KSIEC၊ CRPH နှင့် NUG တို့ပါဝင်သော [[ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီပြည်ထောင်စုပေါ်ထွန်းရေး ဦးဆောင်ကောင်စီ|ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီ ပြည်ထောင်စုပေါ်ထွန်းရေး ဦးဆောင်ကောင်စီ]]ကို ဖွဲ့စည်းလိုက်ကြောင်း ထုတ်ပြန်လိုက်သည်။ * ၃၁ မတ် ** [[၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံ သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း|၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံသမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း]]: သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့ အမျိုးသားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအစုအဖွဲ့က ဒုတိယသမ္မတလောင်းအဖြစ် [[နန်းနီနီအေး]]ကို ရွေးချယ်ခဲ့ကြပြီး၊ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအစုအဖွဲ့ကမူ ဦး[[မင်းအောင်လှိုင်]]ကို ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့ကြသည်။ <br /> === ဧပြီ === * [[၂ ဧပြီ]] - ** ထိုင်း-မြန်မာနယ်စပ် ကော့ကရိတ်-မြဝတီ အာရှလမ်းမကြီးကို တိုက်ပွဲများကြောင့် ပိတ်ထားရာမှ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂ ရက်နေ့တွင် ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်သည်။ <ref>{{Cite web |date=2026-04-02 |title=လကမ္ဘာဆီသွားမယ့် Artemis II ယာဉ် ကမ္ဘာပတ်လမ်းပေါ်ရောက်ပြီ - ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဧပြီ ၂ ရက် ဘီဘီစီမြန်မာပိုင်းသတင်းတိုက်ရိုက်ထုတ်လွှင့်ချက် |url=https://www.bbc.com/burmese/live/c3ex5eq4nypt |access-date=2026-04-02 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-04-02 |title=မြဝတီ-ကော့ကရိတ် အာရှလမ်း ပြန်ဖွင့် - New Day Myanmar |url=https://newdaymyanmar.com/%e1%80%99%e1%80%bc%e1%80%9d%e1%80%90%e1%80%ae-%e1%80%80%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%b7%e1%80%80%e1%80%9b%e1%80%ad%e1%80%90%e1%80%ba-%e1%80%a1%e1%80%ac%e1%80%9b%e1%80%be%e1%80%9c%e1%80%99%e1%80%ba%e1%80%b8/ |access-date=2026-04-02 |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=ကုန်သွယ်မှုပမာဏအများဆုံးစီးဆင်းရာ ဘားအံ-ကော့ကရိတ်-မြဝတီ (အာရှလမ်းပိုင်း) ပြန်လည်ဖွင့်လှစ် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81336 |access-date=2026-04-03 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ** [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]] ဥပဒေအမှတ် ၅၁/၂၀၂၆ ဖြင့် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်သူ့စစ်မှုထမ်းဥပဒေ|ပြည်သူ့စစ်မှုထမ်းဥပဒေ]]ကိုပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းသည်။<ref>{{Cite web |title=ပြည်သူ့စစ်မှုထမ်းဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81337 |access-date=2026-04-03 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref><br /> * [[၃ ဧပြီ]] ** [[၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံ သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း|၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံသမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း]]: ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မင်းအောင်လှိုင်]] အား မြန်မာနိုင်ငံ၏ ၁၁ ဦးမြောက် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]] အဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့ပြီး၊ ဒုတိယသမ္မတ (၁) အဖြစ် ဦး[[ညိုစော]]၊ ဒုတိယသမ္မတ (၂) အဖြစ် [[နန်းနီနီအေး]] အဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web|title=၂၀၂၆ ဧပြီ ၃ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်သမ္မတအိပ်မက်ပြည့်ဝ|url=https://www.bbc.com/burmese/live/czrey4p725jt|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-04-03|access-date=2026-04-03|language=my}}</ref> ** အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ ဥပဒေအမှတ် ၅၂/၂၀၂၆ ဖြင့် ငွေချေးသက်သေခံလက်မှတ်များ လဲလှယ်ရောင်းဝယ်ရေးဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့် ဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းသည်။ ** အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ ဥပဒေအမှတ် ၅၃/၂၀၂၆ ဖြင့် ** ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂၆ ရက်နေ့တွင် စစ်ဆေးတွေ့ရှိချက်အရ (၁-၁-၂၀၂၁) မှ (၃၁-၃-၂၀၂၅) ရက်နေ့အထိ ကာလအတွင်း ပို့ကုန်များ တင်ပို့ပြီးဖြစ်သော်လည်း ပို့ကုန်ရငွေ ပြန်လည်မဝင်ရောက်သေးသည့် ကုမ္ပဏီပေါင်း (၂၈၇) ခုသည် နိုင်ငံခြားသုံးငွေ စီမံခန့်ခွဲမှုဥပဒေ၊ စည်းမျဉ်းများနှင့် အမိန့်ကြော်ငြာစာများပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်များကို လိုက်နာခြင်းမရှိသောကြောင့် အဆိုပါကုမ္ပဏီများနှင့် ၎င်းတို့၏ ဒါရိုက်တာအဖွဲ့ဝင်များအား အမည်ပျက်စာရင်းသွင်းလိုက်ကြောင်း မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်က ထုတ်ပြန်ကြေညာသည်။<ref>{{Cite web|title=ပို့ကုန်ရငွေပြန်လည်ဝင်ရောက်ရန် ကျန်ရှိသည့်ကုမ္ပဏီ (၂၈၇) ခု၏ ကုမ္ပဏီနှင့်ကုမ္ပဏီ၏ ဒါရို-က်တာအဖွဲ့ဝင်များအား အမည်မည်းစာရင်း ထည့်သွင်းကြောင်း ဗဟိုဘဏ်က ထုတ်ပြန်|url=https://www.popularmyanmar.com/%E1%80%95%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B7%E1%80%80%E1%80%AF%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%9B%E1%80%84%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%9C%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%80%9D%E1%80%84%E1%80%BA-2/|website=Popular|date=2026-04-04|access-date=2026-04-04|language=en-US|first=Popular|last=Journal}}</ref> * [[၄ ဧပြီ]] - ဖေဖော်ဝါရီ ၂၁ ရက်မှစတင်၍ ရပ်နားထားခဲ့ရာမှ ဧပြီ ၄ ရက် နံနက်ပိုင်းတွင် [[မြစ်ကြီးနားလေဆိပ်]]၌ ခရီးသည်တင်လေကြောင်းလိုင်းများ စတင်၍ ပြန်လည်ပြေးဆွဲနေပြီဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=ကချင်ပြည်နယ် မြစ်ကြီးနားလေဆိပ်၌ လေကြောင်းလိုင်းများဆင်းသက်မှု ရက်ပေါင်း ၄၀ ကျော် ရပ်နားထားခဲ့ပြီး ယနေ့မှစ၍ ပြန်လည်ပြေးဆွဲ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/81429 |access-date=2026-04-06 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> * [[၆ ဧပြီ]] - ** ရိုဟင်ဂျာများအား လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု ကျူးလွန်ခဲ့သည်ဟူသော စွဲဆိုချက်နှင့် အဆိုပါအခင်းအဖြစ်အပျက်ဖြစ်ပွားစဉ်က [[တပ်မတော်]]၏ ရာထူးအကြီးဆုံးဖြစ်သည့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မင်းအောင်လှိုင်]]အပေါ် အရေးယူရန် တိုင်တန်းချက်ကို [[အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ|အင်ဒိုနီးရှား]]တရားစီရင်ရေး အာဏာပိုင်များက တရားဝင် လက်ခံလိုက်ပြီဖြစ်ကြောင်း ယူကေအခြေစိုက် တာဝန်ခံမှုရှိစေရေး-မြန်မာ (MAP) အဖွဲ့ကို ဦးဆောင်သူ ခရစ္စ ဂန်းနက်စ်က ပြောကြားခဲ့သည်။<ref name=":0">{{Cite web |date=2026-04-06 |title=ရိုဟင်ဂျာ ဂျီနိုဆိုက်အမှုနဲ့ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်ကို အရေးယူဖို့ တိုင်တန်းချက်ကို အင်ဒိုနီးရှား လက်ခံ - ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၆ ရက် ဘီဘီစီမြန်မာပိုင်းသတင်းများ တိုက်ရိုက်ထုတ်လွှင့်ချက် |url=https://www.bbc.com/burmese/live/c7470nv11l7t |access-date=2026-04-06 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> ** မကွေးတိုင်း၊ ဆောမြို့တွင် ပြီးခဲ့သောနှစ် အောက်တိုဘာလ၌ ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် သက်ငယ်မုဒိမ်းမှုနှင့် လူသတ်ကာ အလောင်းဖျောက်မှုကျူးလွန်သူအား အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG) ၏ ဆောမြို့နယ်တရားရုံးနှင့် မြို့နယ်တရားရေးအဖွဲ့က သေဒဏ်ချမှတ်လိုက်ကြောင်း မြို့နယ်တရားရေးအဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌ ဦးလင်းထက်က ဘီဘီစီသို့ ပြောကြားခဲ့သည်။<ref name=":0" /> ** [[တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး တတိယနေ့တွင် ၂၀၀၈ ခုနှစ် နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေနှင့် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ဆိုင်ရာ နည်းဥပဒေများအရ ခန့်အပ်မည့် ပြည်ထောင်စုအဆင့်ရာထူးများအတွက် နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံထားရသူက အဆိုပြုတင်ပြချက်များကို ဖတ်ကြားခြင်း ပြုလုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး တတိယနေ့ ကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/81463 |access-date=2026-04-07 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref><br /> *[[၇ ဧပြီ]] **တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေးစတုတ္ထနေ့တွင် ပြည်ထောင်စုတရားလွှတ်တော်ချုပ် ဥက္ကဋ္ဌ ဦး[[သာဌေး]]အပါအဝင် တရားသူကြီး ၉ ဦးပါ ဖွဲ့စည်းမှုကို လွှတ်တော်က အတည်ပြုသည်။ ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် ဥက္ကဋ္ဌ ဦးသန်းစိုးအပါအဝင် အဖွဲ့ဝင် ၁၅ ဦးကို လွှတ်တော်က အတည်ပြုသည်။ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာန အရေအတွက် (၃၁ ခု)နှင့် အမည်သတ်မှတ်ချက်ကို လွှတ်တော်က အတည်ပြုသည်။ ဗဟိုဘဏ်ဥက္ကဋ္ဌ ဒေါက်တာခင်နိုင်ဦးအား ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ခန့်အပ်ရန် လွှတ်တော်က သဘောတူသည်။ [[အဂတိလိုက်စားမှု တိုက်ဖျက်ရေး ကော်မရှင်|အဂတိလိုက်စားမှု တိုက်ဖျက်ရေးကော်မရှင်]] (အသစ်) ဥက္ကဋ္ဌ ဦးစိုးသိန်းအပါအဝင် အဖွဲ့ဝင် ၉ ဦးကို အတည်ပြုသည်။ ဝန်ကြီးများနှင့် ကျန်တရားသူကြီးများ အမည်စာရင်းများကို ဖတ်ကြားတင်ပြခဲ့ပြီး ဧပြီ ၉ ရက် အစည်းအဝေးတွင် ကန့်ကွက်မှုများ လက်ခံမည်ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး စတုတ္ထနေ့ကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/81500 |access-date=2026-04-08 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> **[[၂၀၂၆ ပန်ဆန်း ပေါက်ကွဲမှု]] * [[၈ ဧပြီ]] ** အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး အဘတ်စ် အာရတ်ချီ (Abbas Araghchi) က အီရန်နှင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတို့အကြား [[ဟော်မုဇ် ရေလက်ကြား]] ကို ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ရန် အပါအဝင် နှစ်ပတ်ကြာ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး သဘောတူညီမှုကို အတည်ပြုပြောကြားခဲ့သည်။ အဆိုပါ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးကို အီရန်အမျိုးသားလုံခြုံရေးဆိုင်ရာ အဆင့်မြင့်ကောင်စီ (Supreme National Security Council) က အတည်ပြုချက်ပေးထားသည်။<ref>{{Cite web |title=Iran agrees to ceasefire, offers conditional Hormuz passage |url=https://shafaq.com/en/Middle-East/Iran-agrees-to-ceasefire-offers-conditional-Hormuz-passage |access-date=2026-04-09 |website=Shafaq News |language=en}}</ref> ** [[တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး ပဉ္စမနေ့ကို ကျင်းပခဲ့ပြီး၊ ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး ပြီးစီးကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |date=2026-04-08 |title=ပြည်သူကိုကိုယ်စားပြုရေး ဆောင်ရွက်ရန် ပြည်သူ့ |url=https://onenewstvchannel.com/politic/people-hluttaw/%e1%80%95%e1%80%bc%e1%80%8a%e1%80%ba%e1%80%9e%e1%80%b0%e1%80%80%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%80%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%9a%e1%80%ba%e1%80%85%e1%80%ac%e1%80%b8%e1%80%95%e1%80%bc%e1%80%af%e1%80%9b%e1%80%b1/ |access-date=2026-04-09 |website=One News Myanmar |language=my-MM}}</ref><ref>{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး အောင်မြင်စွာကျင်းပပြီးစီး {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81524 |access-date=2026-04-09 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ** [[တတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော်]] ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး စတုတ္ထနေ့ကို ကျင်းပခဲ့ပြီး၊ ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး ပြီးစီးကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး အောင်မြင်စွာ ကျင်းပပြီးစီး {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81525 |access-date=2026-04-09 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref><br /> * [[၉ ဧပြီ]] ** ပြည်ထောင်စုတရားလွှတ်တော်ချုပ်တရားသူကြီးများအဖြစ် ဦးသောင်းနိုင်၊ ဦးသိန်းကိုကို၊ ဒေါ်သင်းသင်းနွဲ့၊ ဒေါ်ပြုံးပြုံးအေး၊ ဒေါက်တာကိုကိုနိုင်၊ ဦးဝင်းမြင့်၊ ဒေါ်စိုးခက်ခက်၊ ဒေါ်သင်းသင်းချိုတို့ကို ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူအတည်ပြုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=ပြည်ထောင်စုတရားလွှတ်တော်ချုပ်တရားသူကြီးရှစ်ဦးအား ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူအတည်ပြု|url=https://news-eleven.com/article/311163|website=Eleven Media Group Co., Ltd|access-date=2026-04-09|language=my}}</ref> ** [[အဂတိလိုက်စားမှု တိုက်ဖျက်ရေး ကော်မရှင်|အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးကော်မရှင်]]ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဦးစိုးသိန်းအပါအဝင် အဖွဲ့ဝင်များအဖြစ် ဦးကျော်ဝင်းသိန်း၊ ဒုတိယရဲဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဝင်းဇော်မိုး၊ ဒေါက်တာထွန်းထွန်းဦး၊ ဦးလွန်းဘော်၊ ဦးကျော်စိုးညွန့်၊ ဦးတိုးရီ၊ ဦးတင်အောင်ဝင်း၊ ဦးမင်းဟန်တို့ကို ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူအတည်ပြုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဦးစိုးသိန်းအပါအဝင် အဖွဲ့ဝင်ကိုးဦးအား ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူအတည်ပြု |url=https://news-eleven.com/article/311162 |access-date=2026-04-09 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> ** နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ်ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံရသူက အဆိုပြုတင်ပြထားသည့် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ၃၀ ဦး ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူအတည်ပြုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ်ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံရသူက အဆိုပြုတင်ပြထားသည့် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ၃၀ ဦး ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူအတည်ပြု |url=https://news-eleven.com/article/311161 |access-date=2026-04-09 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> ** ဗဟိုဘဏ်ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဒေါက်တာခင်နိုင်ဦး၊ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌများအဖြစ် ဦးဇော်မြင့်နိုင်၊ ဦးသက်ထွန်းအောင်၊ ဒေါက်တာစန္ဒာဦးနှင့် ဒါရိုက်တာအဖွဲ့ဝင်များအဖြစ်  ဒေါက်တာရီရီအး၊ ဦးတင်မြင့်၊ ဒေါက်တာလှညွန့်၊ ဒေါက်တာဇော်ဦး၊ ဒေါက်တာဖြူဖြူအိတို့ကို ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူအတည်ပြုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ် ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဒေါက်တာခင်နိုင်ဦးနှင့် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌများ၊ ဒါရိုက်တာအဖွဲ့ဝင်များအား ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူအတည်ပြု |url=https://news-eleven.com/article/311160 |access-date=2026-04-09 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> ** ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်အဖြစ် ဒေါက်တာသီတာဦးနှင့် ပြည်ထောင်စုစာရင်းစစ်ချုပ်အဖြစ် ဒေါ်နိုင်သက်ဦးတို့ကို ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူအတည်ပြုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်အဖြစ် ဒေါက်တာသီတာဦးနှင့် ပြည်ထောင်စုစာရင်းစစ်ချုပ်အဖြစ် ဒေါ်နိုင်သက်ဦးတို့အား ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူအတည်ပြု |url=https://news-eleven.com/article/311159 |access-date=2026-04-09 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> ** [[နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံး|ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံး]]ဥက္ကဋ္ဌ ဦး[[အောင်ဇော်သိန်း]]အပါအဝင် အဖွဲ့ဝင်များအဖြစ် ဦးဉာဏ်ထွန်း၊ ဦးမျိုးတင့်၊  ဦးကျော်ဆန်း၊ ဦးတူးမော်၊ ဒေါ်စုစုဝင်း၊ ဒေါ်ဥမ္မာအေး၊ ဦးတင့်ဝေ၊ ဒေါက်တာမာလာမော်တို့ကို ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူအတည်ပြုခဲ့။<ref>{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ်ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံရသူက တင်ပြထားသည့် နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံ ဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံး ဥက္ကဋ္ဌဦးအောင်ဇော်သိန်း အပါအဝင် အဖွဲ့ဝင်ကိုးဦးအား ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စု လွှတ်တော်အတည်ပြု |url=https://news-eleven.com/article/311158 |access-date=2026-04-09 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> ** ဆိုက်ဘာရာဇဝတ်မှု တစ်မျိုးဖြစ်သည့် [[ဧရာဝတီဘဏ်]] Visa Prepaid Card မှ transaction များဖြတ်တောက်ခံရမှု သုံးစွဲသူ အများအပြား ခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |title=■ AYA Visa Prepaid Card မှ transaction များဖြတ်တောက်ခံရမှုများ ဖြစ်ပွား |url=https://news-eleven.com/article/311181 |access-date=2026-04-10 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> * [[၁၀ ဧပြီ]] ** [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ]] ကြေညာချက်အမှတ် ၃/၂၀၂၆ ဖြင့် ကြေညာချက်တွင် ပြည်ထောင်စုအဆင့်ပုဂ္ဂိုလ်များအား ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်တွင် ကတိသစ္စာပြုပြီး သည့်အချိန်မှစ၍ ပြည်ထောင်စုသမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပုဒ်မ ၄၂၇ အရ အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီက ကျင့်သုံးလျက်ရှိသည့် ဥပဒေပြုရေး၊အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် တရားစီရင်ရေး အာဏာများကို လွှဲပြောင်းပေးအပ်လိုက်သည်။<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ ကြေညာချက်အမှတ် ၃ / ၂၀၂၆ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81654 |access-date=2026-04-10 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ** နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်နှင့် ဒုတိယသမ္မတများဖြစ်ကြသည့် ဦးညိုစော၊ ဒေါ်နန်းနီနီအေးတို့သည် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်နာယကရှေ့မှောက်၌ ကတိသစ္စာပြုပြီး ကတိသစ္စာပြုလွှာပေါ်တွင် လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |last=Journal |first=Popular |date=2026-04-10 |title=မြန်မာနိုင်ငံတော်သမ္မတသစ်နှင့် ဒု-သမ္မတများ ကတိသစ္စာပြု |url=https://www.popularmyanmar.com/%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%AC%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA%E1%80%9E%E1%80%99%E1%80%B9%E1%80%99%E1%80%90-3/ |access-date=2026-04-10 |website=Popular |language=en-US}}</ref> ** နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်မည့် ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့သစ်ကို အဖွဲ့ဝင် ၃၄ ဦး၊ ဝန်ကြီးဌာန (၃၁) ခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းလိုက်သည်။ <ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81565 |access-date=2026-04-10 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ** တော်လှန်ရေးကာလ ကော်သူးလေပဋိညာဉ်ကို အတည်ပြုခဲ့ပြီး [[ကော်သူးလေအတိုင်ပင်ခံကောင်စီ]] (KCC) နဲ့ [[ကော်သူးလေအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] (KGC) ကို ဖွဲ့စည်းလိုက်ကြောင်း ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံးက ကြေညာသည်။ <ref>{{Cite web |last=DVB TV News |date=2026-04-11 |title=ကော်သူးလေ အတိုင်ပင်ခံကောင်စီနဲ့ အုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီကို KNU ဖွဲ့စည်း- DVB News |url=https://www.youtube.com/watch?v=CZEAY59xewI |access-date=2026-04-12}}</ref><ref>{{Cite web |title=KNU က ကော်သူးလေပဋိညာဉ်ကို အတည်ပြုပြီး ကော်သူးလေ အတိုင်ပင်ခံကောင်စီနှင့် အုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဖွဲ့စည်း |url=https://bur.mizzima.com/2026/04/10/87297 |url-status=live |access-date=၁၂ ဧပြီ ၂၀၂၆ |website=Mizzima}}</ref><br /> * [[၁၂ ဧပြီ|၁၂]] - မကွေးတိုင်း၊ [[ပခုက္ကူမြို့နယ်]]၊ ပန်းတိုင်းခြုံကျေးရွာအုပ်စု၊ မြောက်လူးကံရွာကို စစ်တပ်က မီးရှို့တဲ့အတွက် အိမ် ၄၀၀ ကျော်မီးလောင်ကျွမ်းပြာကျသွားကြောင်း ဒေသခံတွေကပြောသည်။<ref>{{Cite web |last=Burmese|first=R. F. A.|date=2026-04-13|title=ပခုက္ကူလေဆိပ်နားက မြောက်လူးကံရွာ မီးရှို့ဖျက်ဆီးခံရ|url=https://www.rfa.org/burmese/news/2026/04/13/myauklukan-village-burnt-down/|access-date=2026-04-14|website=မြန်မာဌာန|language=my}}</ref> * ၁၃ ဧပြီ - [[ကရင်ပြည်နယ်]]၊ [[လှိုင်းဘွဲ့မြို့နယ်]]ရှိ မြိုင်ကြီးငူ-မဲသဝေါဒေသအတွင်းတည်ရှိသော စစ်တပ်၏ ကြယ်ပြောင်ကုန်း တပ်စခန်းအား [[ကရင်အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|ကရင်အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]] (KNLA) နှင့် ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက ဧပြီလ ၁၃ ရက်နေ့တွင် သိမ်းပိုက်လိုက်ပြီဖြစ်ကြောင်း မြေပြင်သတင်းရင်းမြစ်အချို့က အတည်ပြုပြောကြားသည်။<ref>{{Cite web |date=2026-04-13 |title=၂၀၂၆ ဧပြီ ၁၃ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - မြန်မာလူထုနဲ့ အတူရှိနေကြောင်း အမေရိကန်နဲ့ ယူကေက သင်္ကြန်ဆုတောင်းပေးပို့ |url=https://www.bbc.com/burmese/live/cx2dg3z017mt |access-date=2026-04-13 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> * [[၁၄ ဧပြီ]] - ချင်းပြည် (Chinland) ကောင်စီနှင့် [[ချင်းပြည်အစိုးရ]]အဖွဲ့၏ လက်အောက်ရှိ ချင်းပြည်ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနမှ တည်ထောင်သည့် Chinland Jordan School of Medicine ဆေးတက္ကသိုလ်အား ချင်းပြည်နယ်၊ ချင်းလုံမြို့၌ ၂၀၂၆ ဧပြီလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=၂၀၂၆ ဧပြီ ၁၅ ရက် - ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံရမှု ရက်ပေါင်း ၁,၉၀၀ ရှိလာ|url=https://www.bbc.com/burmese/live/c1mkk7p1j5jt|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-04-15|access-date=2026-04-15|language=my}}</ref> * ၁၆ ဧပြီ - အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများ၏ လွှမ်းမိုးမှုများကြောင့် တော်လှန်ရေးအင်အားစုများအကြား ညီညွတ်ရေးတွင် အတားအဆီးများ ရှိနေသည်ဟု [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]]၏ ယာယီသမ္မတ [[ဒူဝါလရှီးလ]]က အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ ငါးနှစ်ပြည့် မိန့်ခွန်းတွင် ပြောကြားလိုက်သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-04-16 |title=၂၀၂၆ ဧပြီ ၁၆ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံတွေရဲ့ လွှမ်းမိုးမှုကြောင့် ညီညွတ်ရေးမှာ အတားအဆီးရှိနေတယ်လို့ NUG ၅ နှစ်ပြည့်မှာ ယာယီသမ္မတ ပြော |url=https://www.bbc.com/burmese/live/cx2d1vrj7jmt |access-date=2026-04-16 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> * ၁၇ ဧပြီ - ** နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး အမိန့်အမှတ် ၄၀/၂၀၂၆ ဖြင့် အကျဉ်းသား/သူ ၄,၃၃၅ ဦးကို ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်လိုက်ပြီး<ref>{{Cite web |title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်အမိန့် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81788 |access-date=2026-04-17 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>၊ အမိန့်အမှတ် ၄၁/၂၀၂၆ ဖြင့် နိုင်ငံခြားသား အကျဉ်းသူ/သား ၁၇၉ ဦးကို ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်ပြု၍ ပြည်နှင်ဒဏ်ပေးလိုက်သည်။<ref>{{Cite web |title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်အမိန့် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81789 |access-date=2026-04-17 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> *** အဂတိလိုက်စားမှုဆိုင်ရာ ပုဒ်မများနှင့် ရာဇသတ်ကြီးပုဒ်မ ၁၃၀ (က) တို့ဖြင့် စွဲဆိုတရားစွဲခဲ့ပြီး စုစုပေါင်း ထောင်ဒဏ် ၉ နှစ်နှင့် ၆ လ ချမှတ်ကာ အကျဉ်းချခဲ့ရသည့် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦး[[ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဝင်းမြင့်]]အား တောင်ငူအကျဉ်းထောင်မှ မိသားစုထံသို့ ပြန်လည်စေလွှတ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-04-17 |title=၂၀၂၆ ခုနှစ် ဧပြီ ၁၇ ရက် ဘီဘီစီမြန်မာပိုင်းသတင်းတိုက်ရိုက်ထုတ်လွှင့်ချက် -ဒေါ်‌အောင်ဆန်းစုကြည်ကို နေအိမ်အကျယ်ချုပ်ပြောင်းရွှေ့မယ်လို့ သတင်းထွက်ပေါ် |url=https://www.bbc.com/burmese/live/c8r488z2lm3t |access-date=2026-04-17 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> * [[၁၈ ဧပြီ]] - စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ မင်းကွန်းဒေသရှိ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရလက်အောက်ခံ ပြည်သူ့လုံခြုံရေးအဖွဲ့ (ပလဖ) မှ ဒုတိယတာဝန်ခံအပါအဝင် အဖွဲ့ဝင် ၁၅ ဦးတို့သည် စစ်ကောင်စီထံ လက်နက်စွန့်လွှတ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-04-19 |title=ဧပြီ ၁၉ ရက် သတင်းများအနှစ်ချုပ် - မင်းကွန်းတိုက်နယ် ပလဖ ဒုတာဝန်ခံအပါ ၁၅ ဦး စစ်တပ်ထံ လက်နက်ချ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cg543ry1ggdo |access-date=2026-04-19 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref><br /> * [[၂၀ ဧပြီ|ဧပြီ ၂၀]] - ရန်ကုန်လေဆိပ်မှာ MNA ATR-72 ပြေးလမ်းပေါ်ထွက်ခွာနေချိန် ဘရိတ်စနစ်ချို့ယွင်းမှု ဖြစ်ပွားခဲ့းပြီး ရပ်နားထားသည့် [[အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာမြန်မာလေကြောင်း|အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာမြန်မာ့လေကြောင်း]] (MAI) ၏ Airbus A319 လေယာဉ် အမြီးပိုင်းကို ဝင်တိုက်မိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=ရန်ကုန်လေဆိပ်မှာ MNA ATR-72 ဘရိတ်ချို့ယွင်းပြီး MAI Airbus A319 ကို ဝင်တိုက်မှုဖြစ် - New Day Myanmar|url=https://newdaymyanmar.com/%e1%80%9b%e1%80%94%e1%80%ba%e1%80%80%e1%80%af%e1%80%94%e1%80%ba%e1%80%9c%e1%80%b1%e1%80%86%e1%80%ad%e1%80%95%e1%80%ba%e1%80%99%e1%80%be%e1%80%ac-mna-atr-72-%e1%80%98%e1%80%9b%e1%80%ad%e1%80%90/|date=2026-04-20|access-date=2026-04-20|language=en-US}}</ref> * [[၂၁ ဧပြီ]] - စစ်ဦးစီးအရာရှိချုပ်(လေ) ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ထွန်းဝင်း]] သည် [[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(လေ)]] ဖြစ်လာသည်။<ref>{{Cite web |date=2026-04-21 |title=အေအေ ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်ထွန်းမြတ်နိုင်နဲ့ ချင်း CPU ခေါင်းဆောင်တွေ ရခိုင်မှာတွေ့ဆုံ -၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၂၁ ရက် ဘီဘီစီမြန်မာပိုင်း တိုက်ရိုက်သတင်းထုတ်လွှင့်ချက် |url=https://www.bbc.com/burmese/live/clyxrv7g29gt |access-date=2026-04-21 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> * ၂၅ ဧပြီ - ချင်းညီနောင် (CB) အဖွဲ့က တစ်နှစ်ကျော်ကြာ သိမ်းပိုက်ထားရှိသည့် ချင်းပြည်နယ်၊ ဖလမ်းမြို့ပေါ်ရှိ နေရာအချို့ကို စစ်တပ်က ပြန်လည်သိမ်းယူနိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=ဧပြီ ၂၅ ရက် သတင်းအနှစ်ချုပ် - နေပြည်တော်မှာငလျင်လှုပ်|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cn8d05qq6edo|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-04-25|access-date=2026-04-25|language=my}}</ref> * ၂၇ ဧပြီ - အမျိုးသားစာပေဆုရှင် ဦး[[တင်ညွန့်]]နှင့် သားဖြစ်သူအပါအဝင် ၃ ဦးအား ဖမ်းဆီးခံထားရသည်။ * [[၃၀ ဧပြီ]] - ** ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၃၀) ရက်နေ့တွင် ကျရောက်သော [[ကဆုန်လပြည့် ဗုဒ္ဓနေ့|ကဆုန်လပြည့်နေ့]] အထိမ်းအမှတ်အဖြင့် နိုင်ငံသား အကျဉ်းသား၊ အကျဉ်းသူ ၁,၅၀၈ ဦး<ref>{{Cite web |title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်အမိန့် {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/82285|access-date=2026-04-30|website=www.moi.gov.mm|language=en}}</ref>နှင့် နိုင်ငံခြားသား အကျဉ်းသား၊ အကျဉ်းသူ ၁၁ ဦး<ref>{{Cite web |title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်အမိန့် {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/82287|access-date=2026-04-30|website=www.moi.gov.mm|language=en}}</ref>၊ စုစုပေါင်း ၁,၅၁၉ ဦးတို့ကို ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်ပြုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=■ အကျဉ်း​ထောင် အချုပ်​ထောင်အသီးသီးတွင် အကျဉ်းကျခံ​နေရသည့် အကျဉ်းသား အကျဉ်းသာသူ ၁၅၀၈ ဦးကို ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်​ပေး|url=https://news-eleven.com/article/311564|access-date=2026-04-30|website=Eleven Media Group Co., Ltd|language=my}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၃ဝ ရက် မတိုင်မီ ကျူးလွန်ခဲ့သော ပြစ်မှုတစ်ခုခုနှင့်စပ်လျဉ်း၍ ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်ခြင်းခံရပြီး အကျဉ်း ထောင်/အချုပ်ထောင်/စခန်းအသီးသီးတွင် ပြစ်ဒဏ်ကျခံလျက်ရှိသော အကျဉ်းသား၊ သူများကို ရာဇဝတ်ကျင့်ထုံးဥပဒေ ပုဒ်မ ၄၀၁၊ ပုဒ်မခွဲ (၁) အရ ယင်းတို့ကျခံရန်ကျန်ရှိသောပြစ်ဒဏ်၏ ခြောက်ပုံတစ်ပုံကို လွတ်ငြိမ်းသက်သာခွင့်သည်။ <ref>{{Cite web |title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းသက်သာခွင့်အမိန့် {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/82283|access-date=2026-04-30|website=www.moi.gov.mm|language=en}}</ref> *** [[အောင်ဆန်းစုကြည်|ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]]အား ကျန်ရှိနေသေးသည့် ပြစ်ဒဏ်များကို သတ်မှတ်ထားသည့် နေအိမ်တွင်သာ ဆက်လက်ကျခံစေရန် အကျဉ်းထောင်မှ နေအိမ်အကျယ်ချုပ်သို့ ပြောင်းရွှေ့လိုက်သည်။<ref>{{Cite web |title=ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို နေအိမ်အကျယ်ချုပ် ပြောင်းရွှေ့၊ ဓားစာခံအဖြစ် ဖမ်းဆီးထားဆဲဟု ကိုထိန်လင်းပြော |url=https://burmese.dvb.no/post/542191 |access-date=2026-05-01 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref><br /> === မေ === * ၁ မေ - အိန္ဒိယ-မြန်မာ နယ်စပ်အနီး [[ချင်းပြည်နယ်]]၊ ဟွာလ်းငိုးရမ်းဒေသ၊ [[ဖလမ်းမြို့နယ်]]၊ ခေါ်ပွီချစ်ပ် (Khawpuichhip) ကျေးရွာကို စစ်လေတပ်က လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ ၁၀ နှစ်အောက် ကလေး ငါးဦးနှင့် လူကြီး တဦး စုစုပေါင်း ခြောက်ဦး သေဆုံးပြီး၊ ကိုးဦး ဒဏ်ရာရရှိသည်။<ref>{{Cite web |title=အိန္ဒိယ-မြန်မာနယ်စပ်အနီး ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှု ၊ ကလေး ၅ ဦး အပါအဝင် ၆ ဦး သေဆုံး |url=https://bur.mizzima.com/2026/05/01/89167 |url-status=live |access-date=3 May 2026 |website=Mizzima}}</ref> * ၄ - ဦး[[မင်းအောင်လှိုင်]]အား စစ်ရာဇဝတ်မှုများနှင့် လူသားမျိုးနွယ်အပေါ် ကျူးလွန်သည့် ရာဇဝတ်မှုများဖြင့် စွဲဆိုထားသည့် အမှုအတွက် [[တီမောလက်စ်တေနိုင်ငံ]]၏ တရားရုံးသို့ တရားဝင် အမှုတင်သွင်းလိုက်ပြီဖြစ်ကြောင်း တရားစွဲဆိုသည့် အဖွဲ့အစည်းများက မေလ ၄ ရက်နေ့တွင် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=စစ်အာဏာရှင်မင်းအောင်လှိုင်ကို စစ်ရာဇဝတ်မှုဖြင့် တရားစွဲသည့်အမှု တီမောတရားရုံးသို့ တင်သွင်း |url=https://burmese.dvb.no/post/204215 |access-date=2026-05-04 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref> * ၅ - တော်လှန်ရေးပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလမှ စတင်ကာ ထိန်းချုပ်ထားခဲ့သော အင်းတော်မြို့၏ မြို့နယ်ခွဲဖြစ်သည့် [[မော်လူးမြို့]]ကို မြန်မာစစ်တပ်က မေလ ၅ ရက်နေ့တွင် ထိန်းချုပ်လိုက်သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-05-05 |title=၂၀၂၆ မေ ၅ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - အိန္ဒိယ-မြန်မာ နှစ်နိုင်ငံနယ်စပ်မှာ လက်နက်ကိုင်တပ်တွေ မရှိရေး နေပြည်တော်နဲ့ ဒေလီဆွေးနွေး |url=https://www.bbc.com/burmese/live/cm2p15nvdm6t |access-date=2026-05-05 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> * ၆ မေ - မတ္တရာ၊ သပိတ်ကျင်း၊ တကောင်း၊ ထီးချိုင့်၊ ကသာ၊ အင်းတော်နှင့် မော်လူးတို့ကို စစ်တပ်က ပြီးခဲ့သည့် လများအတွင်း ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ပြီးနောက် မန္တလေး-မတ္တရာ-သပိတ်ကျင်း-တကောင်း-ထီးချိုင့်-ကသာ-အင်းတော်-မော်လူး-နန့်စီးအောင်-မိုးညှင်း-မိုးကောင်း-မြစ်ကြီးနား လမ်းကြောင်းတစ်လျှောက်အား အပြည့်အဝ ထိန်းချုပ်နိုင်ပြီး၊ ဖွင့်လှစ်လိုက်ကြောင်း နိုင်ငံပိုင်သတင်းစာများမှ ကြေညာသည်။ <ref>{{Cite web|title=၂၀၂၆ မေ၇ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - မန္တလေး-မြစ်ကြီးနား ကားလမ်းတစ်ခုလုံးကို ထိန်းချုပ်နိုင်ပြီလို့ စစ်တပ်ကြေညာ|url=https://www.bbc.com/burmese/live/c3r2n458gw2t|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-05-07|access-date=2026-05-07|language=my}}</ref><ref>{{Cite web|title=တပ်မတော်စစ်ကြောင်းများက အကြမ်းဖက်သောင်းကျန်းသူများ ယာယီစိုးမိုးထားသည့် နေရာများအား ပြန်လည်တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ပြီး မန္တလေး - မတ္တရာ - သပိတ်ကျင်း-တကောင်း- ထီးချိုင့် - ကသာ - အင်းတော် - မော်လူး - နန့်စီးအောင် - မိုးညှင်း - မိုးကောင်း - မြစ်ကြီးနား ဆက်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းအား ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ပေးနိုင်ခဲ့ {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/82465|website=www.moi.gov.mm|access-date=2026-05-07|language=en}}</ref> * [[၇ မေ]] - မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ [[မိုးကုတ်မြို့နယ်|မိုးကုတ်]]ရတနာမြေမှ အလေးချိန် ၂,၂၀၀ ဂရမ် (၁၁,၀၀၀ ကရက်) အရွယ်အစားကြီးမားသည့် ပတ္တမြားတစ်ပွင့် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင် မိုးကုတ်ရတနာမြေမှ ရှာဖွေတွေ့ရှိသည့် ထူးခြားလှပပြီး အရွယ်အစားကြီးမားသော ပတ္တမြားကြီးအား ကြည့်ရှု {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/82498 |access-date=2026-05-08 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> * ၉ မေ - UFC 328 ၏ Co-Main Event ပွဲဖြစ်သည့် ဖလိုင်းဝိတ်တန်း ချန်ပီယံရှစ်ပွဲတွင် လက်ရှိချန်ပီယံ မြန်မာ MMA ကစားသမား [[ဂျော့ရှုအာဗန်|ဂျိုရှူအာဗန်]]က ပြိုင်ဘက် ဂျပန်ကစားသမား တက်ဆူရို တိုင်ရာအား အလဲထိုးနည်းဖြင့် အနိုင်ရရှိကာ ဖလိုင်းဝိတ်တန်း ချန်ပီယံခါးပတ်ကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းနိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=■ဂျိုရှူအာဗန် တက်ဆူရိုတိုင်ရာကို ငါးချီမြောက်တွင် အနိုင်ရပြီး ဖလိုင်းဝိတ်ချန်ပီယံကာကွယ် |url=https://news-eleven.com/article/311821 |access-date=2026-05-10 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> * ၁၁ မေ - ဦးရဲသွင်ဟိန်း၏ [[မြေလတ်အသံ]](Myaelatt Athan)၊ ဦးဝင်းဇော်နိုင်၏ Red News Agency နှင့် ဦးဇင်မင်းထက်၏ Asia Citizens (အာရှနိုင်ငံသားများ) သတင်းအေဂျင်စီ ၃ ခုကို ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂၃ ရက်နေ့မှစ၍ ပိတ်သိမ်းလိုက်ကြောင်း ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာနက ထုတ်ပြန်သည်။ <ref>{{Cite web|title=သတင်းအေဂျင်စီလုပ်ငန်း ပိတ်သိမ်းကြောင်း အသိပေးကြေညာချက် {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/82656|website=www.moi.gov.mm|access-date=2026-05-12|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=သတင်းဌာန ၃ ခုကို စစ်အာဏာရှင်က ထပ်မံပိတ်သိမ်း|url=https://burmese.dvb.no/post/566989|website=DVB Burmese|access-date=2026-05-12|language=en}}</ref> * ၁၄ မေ - အမေရိကန်သမ္မတ [[ဒေါ်နယ်လ် ထရမ့်|ဒေါ်နယ်ထရမ့်]] (Donald Trump) သည် တရုတ်ခေါင်းဆောင် [[ရှီကျင့်ဖျင်]] (Xi Jinping) နှင့် တွေ့ဆုံရန်အတွက် [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|တရုတ်နိုင်ငံ]]၊ [[ပေကျင်းမြို့]]သို့ ရောက်ရှိလာသည်။<ref>{{Cite web |title=■ အမေရိကန်သမ္မတထရန့်နှင့် တရုတ်သမ္မတရှီတို့ တွေ့ဆုံ |url=https://news-eleven.com/article/311904 |access-date=2026-05-14 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> * ၁၈ မေ - [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး|ရန်ကုန်တိုင်း]]၊ [[ကျောက်တန်းမြို့]]အနီး မြန်မာ့ကမ်းရိုးတန်းကို ဗဟိုပြုပြီး မနက် ၈ နာရီ ၃၅ မိနစ်ဝန်းကျင်က အင်အားရစ်ချ်တာစကေး ၅ ဒသမ ၂ အဆင့်ရှိတဲ့ အင်အားအတော်အသင့်ပြင်းထန်တဲ့ မြေငလျင်တခု လှုပ်ခတ်သွားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ကျောက်တန်းမြို့အနီး ဗဟိုပြုပြီး အင်အား ၅ ဒသမ ၃ ရှိ ငလျင်လှုပ် |url=https://burmese.dvb.no/post/359449 |access-date=2026-05-18 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref> ** စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ [[ဒီပဲယင်းမြို့နယ်]]ရှိ မုံရွာ-ရေဦး အဝေးပြေးလမ်းမကြီးဘေးတွင် တည်ရှိသော [[စိုင်ပြင်မြို့]]ကို "Operation OTT" စစ်ဆင်ရေးအဖြစ် တိုက်ခိုက်သိမ်းယူခဲ့ကြောင်း [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]] (PDF)၊ အမှတ် (၁) ရွှေဘိုခရိုင် စစ်ဌာနက သတင်းထုတ်ပြန်လိုက်သည်။<ref>{{Cite web|title=၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မေ ၁၉ ရက် ဘီဘီစီတိုက်ရိုက်သတင်းထုတ်လွှင့်ချက် - လွတ်လပ်ရေးနှစ် ၂၅၀ ပြည့် အိမ်ဖြူတော် UFC ပွဲမှာ မြန်မာဖိုက်တာ ဗန် ပါဝင်|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cgrp1972qent|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-05-19|access-date=2026-05-19|language=my}}</ref> *၁၉ မေ - ၂၀၂၅ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၁၄ ရက်တွင် KNU၊ KNLA နှင့် PDF တို့က သိမ်းပိုက်ထားသည့် [[တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး|တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊]] [[မြိတ်ခရိုင်]]၊ [[တနင်္သာရီမြို့နယ်]]၊ [[မောတောင်မြို့]]ကို စစ်အုပ်စုက ၂၀၂၆ ခုနှစ် မေလ ၅ ရက်မှစတင်သည့် စစ်ကြောင်းဖြင့် သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=တပ်မတော်စစ်ကြောင်းများက KNU၊ KNLA နှင့် PDF အမည်ခံ ကိုယ်ကျိုးရှာအကြမ်းဖက်သောင်းကျန်းသူ ပူးပေါင်းအဖွဲ့များ ယာယီစိုးမိုးထားသော မောတောင်မြို့အား အလုံးစုံပြန်လည်သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/82973 |access-date=2026-05-20 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> *မေ ၂၆ - [[၂၀၂၆ ကျောင်းသားတော်လှန်ရေးတပ်တော် အဖွဲ့ဝင်များ ဖမ်းဆီးခံရမှု]] *၂၈ မေ - ကိုးလကြာ ပိတ်ထားခဲ့သော [[ထိုင်း-မြန်မာ နယ်စပ်]] ကုန်သွယ်ရေးတွင် အရေးပါသည့် မြဝတီ-မဲဆောက် [[မြန်မာ - ထိုင်း အမှတ် (၁) ချစ်ကြည်ရေးတံတား|အမှတ် ၂ ချစ်ကြည်ရေးတံတား]]အား ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်လိုက်ပြီဖြစ်သည်။ <ref>{{Cite web |date=2026-05-28 |title=၂၀၂၆ခုနှစ် မေ ၂၈-ဘန်ကောက်မှာ ကလေးငယ်တွေကို ညှဉ်းပန်းပြီး ပန်းရောင်းခိုင်းတဲ့မြန်မာ ၃ ဦးကို ရဲဖမ်း |url=https://www.bbc.com/burmese/live/cg4pw09y4yvt |access-date=2026-05-28 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> *၂၀၂၅ ခုနှစ်  အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲတွင် ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သူများအနက် ရွေးကောက်ပွဲကုန်ကျစရိတ်စာရင်းအား သတ်မှတ်ရက်အတွင်း တင်သွင်းခြင်းမရှိသည့် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်း ၄၁ ဦးကို အရည်အချင်းပျက်ယွင်းသူများအဖြစ် ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က ကြေညာချက်အမှတ် (၄၇/၂၀၂၆)ဖြင့် ၂ဝ၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၃ ရက်တွင် ထုတ်ပြန်ထားကြောင်း မြန်မာနိုင်ငံပြန်တမ်းတွင် ဖော်ပြထားသည်။<ref>{{Cite web |title=၂၀၂၅ ခုနှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သူများအနက် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်း ၄၁ ဦးကို အရည်အချင်းပျက်ယွင်းသူများအဖြစ် UEC ကြေညာ |url=https://news-eleven.com/article/312227 |access-date=2026-05-28 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> *၃၀ မေ - သမ္မတဦး[[မင်းအောင်လှိုင်]]သည် [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]]သို့ တရားဝင်ချစ်ကြည်ရေး ခရီးစဉ် စတင်ထွက်ခွာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=NP News |url=https://www.npnewsmm.com/news/6a1a7327acbcdc59760091ee |access-date=2026-05-30 |website=www.npnewsmm.com}}</ref> *[[၃၁ မေ]] - [[၂၀၂၆ နမ့်ခမ်း ပေါက်ကွဲမှု]] === ဇွန် === *၆ ဇွန် - မြန်မာနှင့် ရုရှားတို့သည် [[တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး|တနင်္သာရီတိုင်း]]၊ [[ထားဝယ်မြို့]]ရှိ ရေနက်ဆိပ်ကမ်းစီမံကိန်းအတွက် ၆၆၀ မဂ္ဂါဝပ် [[ကျောက်မီးသွေး]]သုံး [[ဓာတ်အားပေးစက်ရုံ]] တည်ဆောက်ရေး နားလည်မှုစာချွန်လွှာကို [[စိန့်ပီတာစဘတ်မြို့]]၌ ကျင်းပသည့် စီးပွားရေးဖိုရမ်အတွင်း လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-06-10 |title=၂၀၂၆ ဇွန်လ ၁၀ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - တရားမဝင် ရွှေတူးဖော်မှုတွေ နှိမ်နင်းမယ်လို့ ဦးမင်းအောင်လှိုင်ပြော |url=https://www.bbc.com/burmese/live/czx5r48ynzgt |access-date=2026-06-10 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> *၁၁ ဇွန် - ၁၉ ဇူလိုင် - [[၂၀၂၆ ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလား]] *၁၅ ဇွန် - သမ္မတ ဦး[[မင်းအောင်လှိုင်]] သည် [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|တရုတ်နိုင်ငံ]]သို့ နိုင်ငံတော်အဆင့် ချစ်ကြည်ရေးခရီးစဉ် စတင်ထွက်ခွာခဲ့ပြီး၊ [[ပေကျင်းမြို့]]သို့ ရောက်ရှိသည်။<ref>{{Cite web |title=သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင် ဦး​ဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ တရုတ်နိုင်ငံ ​​​​ပေကျင်းမြို့သို့​ရောက်ရှိ |url=https://news-eleven.com/article/312702 |access-date=2026-06-15 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> *၂၁ ဇွန် - [[တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့]]၏ လုံခြုံရေးနှင့် နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးအဖြစ် ဗိုလ်မှူးကြီး သိန်းဇော်မြင့် အစား ဗိုလ်မှူးကြီး ရန်ကြီးအောင် အား ခန့်အပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=လုံခြုံရေးနှင့်နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီး ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း |url=http://www.moi.gov.mm/news/84248 |access-date=2026-06-22 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> * ၂၅ ဇွန် - [[တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး တရားလွှတ်တော်|တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးတရားလွှတ်တော်]] တရားသူကြီးချုပ်အဖြစ် ဒေါ်[[အေးအေးသန်း]]ကို ခန့်အပ်တာဝန်ပေးလိုက်သည်။<ref>{{Cite web |title=တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးတရားလွှတ်တော် တရားသူကြီးချုပ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း |url=http://www.moi.gov.mm/news/84447 |access-date=2026-06-26 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> ** တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးတရားလွှတ်တော် တရားသူကြီး အဖြစ် ဒေါ်ထွေးထွေးအား ခန့်အပ်တာဝန်ပေးလိုက်သည်။<ref>{{Cite web |title=တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးတရားလွှတ်တော် တရားသူကြီး ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း |url=http://www.moi.gov.mm/news/84450 |access-date=2026-06-26 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref><br /> === ဇူလိုင် === * ၁၂ ဇူလိုင် - [[ဘန်ကောက်ဆွေးနွေးပွဲ (၂၀၂၆)]]: မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေးအကျပ်အတည်းနှင့် ပတ်သက်၍ အာဆီယံ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများမှ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများ၊ အဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်များနှင့် မြန်မာနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဦး[[တင်မောင်ဆွေ]] တို့အကြား ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၁၂ ရက်တွင် ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ဘန်ကောက်မြို့၌ ကျင်းပခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-07-13 |title=ဘန်ကောက်က ဘီယာဘားဆိုင် မီးလောင်မှု သေဆုံးသူ ၂၈ ဦးအထိရှိ - ၂၀၂၆ ဇူလိုင် ၁၃ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်ထုတ်လွှင့်မှု |url=https://www.bbc.com/burmese/live/cy8w6vlglp5t |access-date=2026-07-14 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> * ၁၅ ဇူလိုင် - သံအမတ်ကြီး ဦး[[မင်းသိမ်း]]အား ကူဝိတ်နိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ် ပြောင်းရွှေ့ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=သံအမတ်ကြီး ဦးမင်းသိမ်းအား ကူဝိတ်နိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ် ပြောင်းရွှေ့ခန့်အပ် |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/85218 |access-date=2026-07-15 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> * [[၁၆ ဇူလိုင်]]- [[ထန်တလန်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] - တပ်မတော်စစ်ကြောင်းများက [[ထန်တလန်မြို့]]နှင့် ပတ်ဝန်းကျင်ဒေသတစ်ဝိုက်အား အပြည့်အဝ ပြန်လည်ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=တပ်မတော်စစ်ကြောင်းများက ထန်တလန်မြို့နှင့် ပတ်ဝန်းကျင်ဒေသတစ်ဝိုက်အား ပြန်လည်ထိန်းချုပ်ခဲ့ပြီး ဒေသဖွံ့ဖြိုးရေးလုပ်ငန်းများ ဆက်လက်ဆောင်ရွက် |url=http://www.moi.gov.mm/news/85333 |access-date=2026-07-17 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> * ၁၉ ဇူလိုင် - [[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|တအာင်းတပ်]] (TNLA) ၏ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ (၁) တားဂျုတ်ဂျား ဦးဆောင်သော ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့သည် ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရာပြည့် ဦးဆောင်သည့် အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှုကော်မတီ (NSPNC) အဖွဲ့နှင့် နေပြည်တော်၌ တွေ့ဆုံခဲ့ရာ ဦးမင်းအောင်လှိုင်၏ ရက် (၁၀၀) ငြိမ်းချမ်းရေးအစီအစဉ်တွင် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးအပါအဝင် အချက် (၆) ချက်ပါဝင်သည့် ဆွေးနွေးချက်များကို နေပြည်တော်နှင့် TNLA တို့က လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ကြောင်း ထုတ်ပြန်သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-07-20 |title=အင်ဒီဘာနမ် ယူကေဝန်ကြီးချုပ်သစ်ဖြစ်လာ - ၂၀၂၆ ဇူလိုင် ၂၀ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု |url=https://www.bbc.com/burmese/live/cjej0nw0wl1t |access-date=2026-07-21 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> * ၃၀ ဇူလိုင် - ** တတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော် ဒုတိယပုံမှန် အစည်းအဝေး ၂၃ ရက်မြောက်နေ့ ရပ်နားပြီး၊​ တတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော် ဒုတိယပုံမှန် အစည်းအဝေးကျင်းပပြီးစီးသည်။<ref>{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော် ဒုတိယပုံမှန်အစည်းအဝေး အောင်မြင်စွာ ကျင်းပပြီးစီး |url=http://www.moi.gov.mm/news/86030 |access-date=2026-07-31 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> ** တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဒုတိယပုံမှန် အစည်းအဝေး ၃၂ ရက်မြောက်နေ့ကို ရပ်နားပြီး၊ တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဒုတိယပုံမှန် အစည်းအဝေးကျင်းပပြီးစီးသည်။<ref>{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဒုတိယပုံမှန်အစည်းအဝေး အောင်မြင်စွာကျင်းပပြီးစီး |url=http://www.moi.gov.mm/news/86029 |access-date=2026-07-31 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> * ၃၁ ဇူလိုင် - အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှုတိုက်ဖျက်ရေးဥပဒေကို ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က အတည်ပြု ပြဋ္ဌာန်းလိုက်သည်။<ref>{{Cite web |title=အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှုတိုက်ဖျက်ရေးဆိုင်ရာဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်း |url=http://www.moi.gov.mm/news/86064 |access-date=2026-08-02 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref><br /> === ဩဂုတ် === * ၃ ဩဂုတ် - ဒေါ်[[အောင်ဆန်းစုကြည်]]ကို [[အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ကြက်ခြေနီ ကော်မတီ|အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ကြက်ခြေနီကော်မတီ]] (ICRC) မှ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ ဌာ‌နေကိုယ်စားလှယ်ဖြစ်သူ Mr. Arnaude de Baqque က လာရောက် တွေ့ဆုံခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ကြက်ခြေနီကော်မတီ (ICRC) မှ မြန်မာ နိုင်ငံဆိုင်ရာ ဌာ‌နေကိုယ်စားလှယ်ဖြစ်သူ လာရောက် တွေ့ဆုံ |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/86157 |access-date=2026-08-03 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> * ၆ ဩဂုတ် - ဦး[[မင်းအောင်လှိုင်]]သည် ထိုင်းနိုင်ငံသို့ တရားဝင်ခရီးစဉ်အဖြစ် ထွက်ခွာသွားခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |date=2026-08-06 |title=၂၀၂၆ ဩဂုတ် ၆ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများ တိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - ကြို့ပင်ကောက်မှာ စစ်တပ်လေကြောင်းဗုံးကြဲလို့ ၆ ဦး ဒဏ်ရာရ |url=https://www.bbc.com/burmese/live/cw20jkkz3y81t |access-date=2026-08-06 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> * ၁၃ ဩဂုတ် - ကချင်ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့၊ လုံခြုံရေးနှင့် နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီး ဗိုလ်မှူးကြီး ကျော်သူရ အစား ဗိုလ်မှူးကြီး စိုးရန်နောင် အားခန့်အပ်တာဝန်ပေးသည်။<ref>{{Cite web |title=လုံခြုံရေးနှင့် နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီး ခန့်အပ်တာဝန်ပေး |url=http://www.moi.gov.mm/news/86631 |access-date=2026-08-14 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> ** [[အာရက္ခတပ်တော်]] ထိန်းချုပ်ထားသော [[ဂွမြို့နယ်]]အတွင်းရှိ [[ကျိန္တလီမြို့|ကျိန္တိလီမြို့]]ပေါ်သို့ စစ်တပ်က ဂျက်ဖိုက်တာဖြင့် ဗုံး ၂ လုံး ကြဲချခဲ့ရာ အရပ်သား ၈ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-08-14 |title=၂၀၂၆ ခုနှစ် သြဂုတ် ၁၄ ရက် ဘီဘီစီမြန်မာပိုင်းသတင်း တိုက်ရိုက်ထုတ်လွှင့်ချက်- ကျောက်တော်၊ သံတွဲနဲ့ ဂွ ကို လေကြောင်းကနေဗုံးကြဲ |url=https://www.bbc.com/burmese/live/cr4gxy75ljg2t |access-date=2026-08-14 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> * ၁၇ ဩဂုတ် ** - မင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းနိုင်ငံသို့ တရားဝင်ခရီးစဉ်ထွက်ခွာသည်။<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်သမ္မတ မင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းနိုင်ငံသို့ တရားဝင်ခရီးစဉ်ထွက်ခွာ |url=http://www.moi.gov.mm/news/86799 |access-date=2026-08-17 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> ** [[လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန|လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့်ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန]]၊ ဒုတိယဝန်ကြီး ဒေါက်တာ [[ခိုင်ခိုင်စိုး]] ကို [[နိုင်ငံတော် သမ္မတရုံး]]၊ ဒုတိယဝန်ကြီးအဖြစ် ပြောင်းလဲတာဝန်ပေးသည်။<ref>{{Cite web |date=2026-08-17 |title=ဒေါက်တာ ခိုင်ခိုင်စိုး အား သမ္မတရုံး ဒုတိယဝန်� |url=https://onenewstvchannel.com/politic/government/%e1%80%92%e1%80%b1%e1%80%ab%e1%80%80%e1%80%ba%e1%80%90%e1%80%ac-%e1%80%81%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%81%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%85%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%b8-%e1%80%a1/ |access-date=2026-08-18 |website=One News Myanmar |language=my-MM}}</ref> ** လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့်ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန၏ ဒုတိယဝန်ကြီးအဖြစ် ဦးရဲထွန်းဦး အား ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ဒုတိယဝန်ကြီး ခန့်အပ်တာဝန်ပေး |url=http://www.moi.gov.mm/news/86828 |access-date=2026-08-18 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref><br /> * ၂၁ ဩဂုတ် - [[တပ်မတော် (လေ)|စစ်တပ်]]က [[မြောင်မြို့နယ်]]ရှိ [[ဆွဲလွဲအိုရွာ၊ မြောင်မြို့နယ်|ဆွဲလွဲအိုရွာ]]အား လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ ဇေဋ္ဌဝါဒီဘုန်းကြီးကျောင်း၌ တရားစခန်းဝင်နေသော သက်ကြီးရွယ်အို ၁၄ ဦး သေဆုံးခဲ့ကြောင်း မြေပြင်အခြေအနေသိရှိသူတစ်ဦးက ဘီဘီစီသို့ ပြောကြားခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |date=2026-08-21 |title=၂၀၂၆ ခုနှစ် သြဂုတ် ၂၁ ရက် ဘီဘီစီမြန်မာပိုင်းသတင်းတိုက်ရိုက်ထုတ်လွှင့်ချက်-ဦးမင်းအောင်လှိုင်နဲ့ လူကာရှန်ကို အလွတ်သဘောတွေ့ |url=https://www.bbc.com/burmese/live/c6n0nl5v7r8qt |access-date=2026-08-21 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> * ၂၄ ဩဂုတ် - [[ဟိုတယ်၊ ခရီးသွားလာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန|ဟိုတယ်၊ ခရီးသွားလာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှု ဝန်ကြီးဌာန]] အား ယဉ်ကျေးမှု၊ ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလာရေဝန်ကြီးဌာန အဖြစ် အမည်ပြောင်းလဲ သတ်မှတ်လိုက်သည်။ <ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာနအမည် ပြောင်းလဲသတ်မှတ်ခြင်း |url=http://www.moi.gov.mm/news/87236 |access-date=2026-08-25 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> == ကွယ်လွန်သူများ == * <!--Do not add people without Wikipedia articles to this list Do not trust "this year in history" websites for accurate date information Do not link multiple occurrences of the same year, just link the first occurrence. No red links, please.-->[[၂၆ ဇန်နဝါရီ]] - [[မြင့်ထွေး]]၊ [[ကျန်းမာရေးနှင့် အားကစား ဝန်ကြီးဌာန|ကျန်းမာရေးနှင့် အားကစား ဝန်ကြီးဌာနဝန်ကြီးဟောင်း]] ([[၁၉၄၈]] ဖွား) * [[၆ ဖေဖော်ဝါရီ]] - [[စိန်ဝင်း၊ ဒေါက်တာ|စိန်ဝင်း]]၊ နိုင်ငံရေးသမားနှင့် [[ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံ အမျိုးသားညွန့်ပေါင်းအစိုးရ|ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံ အမျိုးသားညွန့်ပေါင်းအစိုးရ၏ ဝန်ကြီးချုပ်]] ([[၁၉၄၄]] မွေးဖွား) * [[၂၈ ဖေဖော်ဝါရီ]] - [[အယာတိုလာ အလီ ခါမေနီ|အလီ ခါမေနီ]]၊ အီရန်နိုင်ငံ၏ သမ္မတဟောင်းနှင့် နိုင်ငံ့အထွတ်အထိပ်ခေါင်းဆောင် ([[၁၉၃၉]] မွေးဖွား) * [[၂ ဇွန်]] - [[မင်းထင်ကိုကိုကြီး]]၊ ရုပ်ရှင်ဒါရိုက်တာနှင့် ကဗျာဆရာ (၁၉၆၁ ဝန်းကျင်မွေးဖွား) * [[၁၁ ဇွန်]] - [[ဝဇိရကိတ္တိယာဘာ]]၊ ထိုင်းတော်ဝင်မင်းသမီး ([[၁၉၇၈]] မွေးဖွား) * [[၁၈ ဇွန်]] - [[တင်မောင်မြင့် (စာရေးဆရာ)|တင်မောင်မြင့်]]၊ [[အမျိုးသားစာပေတစ်သက်တာဆု]]ရ ဆရာကြီး ([[၁၉၃၆]] မွေးဖွား) * [[၂၂ ဩဂုတ်]] - [[ကိုင်ဇာ]] ၊ အဆိုတော် ([[၁၉၆၁]] မွေးဖွား) == ကိုးကား == {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၆]] [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၀ ဆယ်စုနှစ်]] q458t3uz72n7q7259gajvlpxzn6v87g 0 283801 1050202 1049195 2026-08-25T07:17:23Z Salai Rungtoi 22844 /* ဝန်ကြီးဌာန (၃၁)ခု ဖွဲ့စည်းခြင်း */ 1050202 wikitext text/x-wiki {{Infobox government cabinet | cabinet_name = ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ | flag = State Seal of the Republic of the Union of Myanmar.svg | flag_border = | cabinet_number = ဆဋ္ဌမမြောက် | cabinet_type = ပြည်ထောင်စုအစိုးရ | jurisdiction = မြန်မာနိုင်ငံ | image = President and Vice Presidents of Myanmar (2026).jpg | image_size = 300px | caption = (ဘယ်မှညာ)ဒုတိယသမ္မတ(၁)၊နိုင်ငံတော်သမ္မတနှင့် ဒုတိယသမ္မတ(၂) | date_formed = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ | government_head = [[မင်းအောင်လှိုင်|မင်းအောင်လှိုင်]] | government_head_title = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]] | deputy_government_head = {{unbulleted list | [[ညိုစော|ညိုစော]] ([[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယသမ္မတ-၁]]) | [[နန်းနီနီအေး|နန်းနီနီအေး]] ([[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယသမ္မတ-၂]]) }} | state_head = [[မင်းအောင်လှိုင်|မင်းအောင်လှိုင်]] | state_head_title = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]] | political_party = {{unbulleted list | [[တပ်မတော်]] | [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] }} |current_number= ၃၄ |opposition_party= '''အတိုက်အခံများ''' * [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]] (NUG) * [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများ|တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများ]] ** ၂၀၂၁ နောက်ပိုင်း တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ | election = [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅-၂၀၂၆|၂၀၂၅-၂၀၂၆ ရွေးကောက်ပွဲ]] | incumbent = ၂၀၂၆ – လက်ရှိ | incoming_formation = [[၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံ သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း]] | previous = [[ဦးညိုစောအစိုးရ|ညိုစောအစိုးရ]] | successor = }} '''ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ''' သည် (တရားဝင်အားဖြင့် '''ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့''') သည် [[မြန်မာနိုင်ငံဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈)|၂၀၀၈ ခုနှစ် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ]]အရ ဖွဲ့စည်းထားသော ဆဋ္ဌမမြောက် ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း ပထမဆုံးကျင်းပခဲ့သော [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅-၂၀၂၆|၂၀၂၅-၂၀၂၆ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ]] အပြီးတွင် ပေါ်ပေါက်လာသော အရပ်သားအသွင်းပြောင်း [[ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့]] တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းခြင်း |url=http://www.moi.gov.mm/announcements/81566 |access-date=2026-04-24 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၃) ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသော တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် [[၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံ သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း|နိုင်ငံတော်သမ္မတ ရွေးချယ်တင်မြှောက်ပွဲ]]တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မင်းအောင်လှိုင်]] အား ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့ကြသည်။ <ref>{{Cite web |title=အာဏာသိမ်း စစ်ခေါင်းဆောင် မင်းအောင်လှိုင်ကို သမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ် |url=https://burmese.dvb.no/post/681404 |access-date=2026-04-03 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref>ဒုတိယသမ္မတ (၁) အဖြစ် [[ညိုစော|ဦးညိုစော]]နှင့် ဒုတိယသမ္မတ (၂) အဖြစ် [[နန်းနီနီအေး|ဒေါ်နန်းနီနီအေး]]တို့ကိုလည်း ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့ကြသည်။ <ref>{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဒုတိယသမ္မတများအဖြစ် ဦးညိုစောနှင့် ဒေါ်နန်းနီနီအေးတို့အား ရွေးချယ်တင်မြှောက် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81374 |access-date=2026-04-06 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=မြန်မာနိုင်ငံ၏ ၁၁ ဦးမြောက် နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်အား ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က ရွေးချယ်တင်မြှောက် |url=https://news-eleven.com/article/310989 |access-date=2026-04-03 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> == သမိုင်းကြောင်း == ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် [[တပ်မတော်]] မှ အာဏာထိန်းသိမ်းပြီးနောက် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည့် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] ၊ဝန်ကြီးချုပ် [[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁)|ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ]]၊ [[ဦးညိုစောအစိုးရ]]၊ [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော် လုံခြုံရေးနှင့်အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်]] နှင့် [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ]] တို့ သက်တမ်းကုန်ဆုံးချိန်တွင် ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ ပေါ်ပေါက်လာခြင်းဖြစ်သည်။ စစ်ကောင်စီအစိုးရသည် ၂၀၂၅ ခုနှစ် နှောင်းပိုင်းနှင့် ၂၀၂၆ ခုနှစ်အစောပိုင်းတို့တွင် [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅-၂၀၂၆]] ကို ကျင်းပခဲ့သည်။ အဆိုပါရွေးကောက်ပွဲမှတစ်ဆင့် ပေါ်ထွက်လာသော [[တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] အစည်းအဝေးကို ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လနှောင်းပိုင်းတွင် စတင်ကျင်းပခဲ့ပြီး နိုင်ငံတော်သမ္မတနှင့် ဒုတိယသမ္မတများကို [[၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံ သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း|ရွေးချယ်တင်မြှောက်]] ခဲ့သည်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ - ရက်နေ့တွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် သည် နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ကျမ်းသစ္စာဆိုခဲ့ပြီးနောက် ၎င်း၏ ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ကို စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=စထွန်းအောင် |date=2026-03-24 |title=သမ္မတရာထူးရယူပြီး တပ်ချုပ်ကိုပါ ထိန်းချုပ်မည့် မင်းအောင်လှိုင်၏ အာဏာမြဲရေး စီမံကိန်း |url=https://myanmar-now.org/mm/news/73502/ |access-date=2026-04-03 |website=Myanmar Now |language=en-US }}{{Dead link|date=May 2026 }}</ref> ဤအစိုးရအဖွဲ့သည် [[ဦးညိုစောအစိုးရ]] ထံမှ အာဏာလွှဲပြောင်းရယူခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး [[တပ်မတော်]] နှင့် [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] တို့ ပူးပေါင်းပါဝင်သော အစိုးရအဖွဲ့ဖြစ်သည်။ အစိုးရအဖွဲ့သစ်အတွက် ၂၀၂၆ ဧပြီလ ၆ ရက်နေ့တွင် ဝန်ကြီးဌာနပေါင်း ၃၁ ဌာန ဖွဲ့စည်းမည်ဖြစ်သော်လည်း ဝန်ကြီးနေရာအား လူ ၃၀ ဦးသာ ခန့်အပ်မည်ဟု နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံထားရသူ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က လွှတ်တော်သို့ တင်ပြထားကြောင်း ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး တတိယနေ့ အစည်းအဝေးတွင် နာယကက ဖတ်ကြားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-04-06 |title=ရိုဟင်ဂျာ ဂျီနိုဆိုက်အမှုနဲ့ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်ကို အရေးယူဖို့ တိုင်တန်းချက်ကို အင်ဒိုနီးရှား လက်ခံ - ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၆ ရက် ဘီဘီစီမြန်မာပိုင်းသတင်းများ တိုက်ရိုက်ထုတ်လွှင့်ချက် |url=https://www.bbc.com/burmese/live/c7470nv11l7t |access-date=2026-04-07 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး တတိယနေ့ ကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81463 |access-date=2026-04-07 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> အဆိုပြုထားသည့် ဝန်ကြီးဌာနတွင် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းထားသည့် ဌာနအသစ် (၆)ခု ပါဝင်သည်။ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာန အရေအတွက် (၃၁ ခု)နှင့် အမည်သတ်မှတ်ချက်ကို လွှတ်တော်က ၂၀၂၆ ဧပြီလ ၇ ရက်နေ့တွင်အတည်ပြုသည်။<ref>{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး စတုတ္ထနေ့ကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/81500 |access-date=2026-04-08 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> === နိုင်ငံ​တော်သမ္မတရုံး၏ ​ပြော​ရေးဆိုခွင့်ရှိသူ === သမ္မတဦးမင်း​အောင်လှိုင်၏ ​ပြော​ရေးဆိုခွင့်ရှိသူအဖြစ် လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး ဒေါက်တာ[[ခိုင်ခိုင်စိုး]]အား ခန့်အပ်​ကြောင်း တရားဝင်သတင်းထုတ်ပြန်ခြင်းမျိုးမရှိ​သော်လည်း ဇွန် ၃ ရက်က အိန္ဒိယခရီးစဉ်မှ ပြန်လည်​ရောက်ရှိချိန်တွင် ​လေဆိပ်၌ ဒုတိယဝန်ကြီး ဒေါက်တာခိုင်ခိုင်စိုးသည်  သတင်းမီဒီယာများနှင့်​တွေ့ဆုံပြီး နိုင်ငံ​တော်သမ္မတရုံး၏ ​ပြော​ရေးဆိုခွင့်ရှိသူအဖြစ် ​ဖြေကြားမှုအချို့ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး ဒေါက်တာခိုင်ခိုင်စိုး နိုင်ငံ​တော်သမ္မတ၏ ​ပြော​ရေးဆိုခွင့်ရှိသူဖြစ်လာ |url=https://news-eleven.com/article/312413 |access-date=2026-06-21 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> == အစိုးရအဖွဲ့ အကြီးအကဲများ == {| class="wikitable" style="text-align:center; width:80%; border:1px solid #a2a9b1;" |- ! style="width:20%; background:#f8f9fa;" | [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]] ! style="width:20%; background:#f8f9fa;" | [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယသမ္မတ (၁)]] ! style="width:20%; background:#f8f9fa;" | [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယသမ္မတ (၂)]] |- |[[File:Min Aun Hlaing at Tianjin (2025) (cropped).jpg|x150px]] | [[File:NyoSaw.jpg|x150px]] | [[File:Nann Ni Ni Aye (2).png|x150px]] |- | style="font-size:100%;" | '''[[မင်းအောင်လှိုင်|ဦးမင်းအောင်လှိုင်]]''' | style="font-size:100%;" | '''[[ညိုစော|ဦးညိုစော]]''' | style="font-size:100%;" | '''[[နန်းနီနီအေး|ဒေါ်နန်းနီနီအေး]]''' |- | <small>၂၀၂၆ ဧပြီ ၁၀ – လက်ရှိ</small> | <small>၂၀၂၆ ဧပြီ ၁၀ – လက်ရှိ</small> | <small>၂၀၂၆ ဧပြီ ၁၀ – လက်ရှိ</small> |} == ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ဝင်များ == {{မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမိုင်းဆိုင်ရာ}} ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၁၀) ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး၊ ကြေညာချက်အမှတ် ၁/၂၀၂၆ ဖြင့် သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သည့် ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ကို ဖွဲ့စည်းလိုက်သည်။<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81565 |access-date=2026-04-10 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref><!-- Per protocol, cabinet members are 34 persons with order of precedence. --> {| class="wikitable" |+ '''ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ဝင်များ စာရင်း''' |- style="background:#efefef;" ! စဉ် !! အမည် !! တာဝန် |- | ၁။ || [[မင်းအောင်လှိုင်|ဦးမင်းအောင်လှိုင်]] || နိုင်ငံတော်သမ္မတ |- | ၂။ || [[ညိုစော|ဦးညိုစော]] || ဒုတိယသမ္မတ |- | ၃။ || [[နန်းနီနီအေး|ဒေါ်နန်းနီနီအေး]] || ဒုတိယသမ္မတ |- | ၄။ || [[ခင်မောင်ရီ|ဦးခင်မောင်ရီ]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး |- | ၅။ || [[တင်အောင်စန်း|ဦးတင်အောင်စန်း]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာန |- | ၆။ || [[မြထွန်းဦး|ဦးမြထွန်းဦး]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ ပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဌာန နှင့် ဒီဂျစ်တယ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန |- | ၇။ || [[ထွန်းအောင်|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထွန်းအောင်]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန |- | ၈။ || [[ညွန့်ဝင်းဆွေ|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညွန့်ဝင်းဆွေ]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန |- | ၉။ || [[တင်မောင်ဆွေ|ဦးတင်မောင်ဆွေ]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန |- | ၁၀။ || [[အောင်ကျော်ဟိုး|ဦးအောင်ကျော်ဟိုး]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ အမျိုးသားစီမံကိန်း၊ ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှုနှင့် နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန |- | ၁၁။ || [[ကံဇော် (ဒေါက်တာ)|ဒေါက်တာကံဇော်]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန်ဝန်ကြီးဌာန |- | ၁၂။ || [[ဖုန်းမြတ်|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဖုန်းမြတ်]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန |- | ၁၃။ || [[သန်းမောင်|ဦးသန်းမောင်]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရေးရာဝန်ကြီးဌာန |- | ၁၄။ || [[သီတာဦး|ဒေါက်တာ သီတာဦး]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ ဥပဒေရေးရာဝန်ကြီးဌာန |- | ၁၅။ || [[ချောချောစိန်|ဒေါက်တာ ချောချောစိန်]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန |- | ၁၆။ || [[မျိုးသိန်းကျော်|ဒေါက်တာ မျိုးသိန်းကျော်]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာဝန်ကြီးဌာန |- | ၁၇။ || [[သက်ခိုင်ဝင်း|ဒေါက်တာ သက်ခိုင်ဝင်း]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန |- | ၁၈။ || [[သက်သက်ဇင်|ဒေါက်တာ သက်သက်ဇင်]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ အမျိုးသမီးရေးရာဝန်ကြီးဌာန |- | ၁၉။ || [[ထိန်လင်း (ဗိုလ်မှူးကြီး)|ဦးထိန်လင်း]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန |- | ၂၀။ || [[တင်ဦးလွင်|ဦးတင်ဦးလွင်]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ သာသနာရေးဝန်ကြီးဌာန |- | ၂၁။ || [[မင်းနောင် (ဝန်ကြီး)|ဦးမင်းနောင်]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ စိုက်ပျိုးရေး၊ မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန |- | ၂၂။ || [[မျိုးဇော်သိမ်း|ဦးမျိုးဇော်သိမ်း]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ သမဝါယမနှင့် ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေးဝန်ကြီးဌာန |- | ၂၃။ || [[ဆန်းဦး (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးဆန်းဦး]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီးဌာန |- | ၂၄။ || [[ကိုကိုလွင်|ဦးကိုကိုလွင်]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန |- | ၂၅။ || [[ချာလီသန်း|ဒေါက်တာ ချာလီသန်း]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ စက်မှုနှင့် အသေးစား၊ အငယ်စား၊ အလတ်စားနှင့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဝန်ကြီးဌာန |- | ၂၆။ || [[မြင့်ကြိုင်|ဦးမြင့်ကြိုင်]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန |- | ၂၇။ || [[ခင်မောင်စိုး (ဝန်ကြီး)|ဦးခင်မောင်စိုး]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန |- | ၂၈။ || [[ထွန်းအုံ|ဦးထွန်းအုံ]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန |- | ၂၉။ || [[ရဲမြင့်ထွန်း|ဦးရဲမြင့်ထွန်း]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ အားကစားရေးရာဝန်ကြီးဌာန |- | ၁၀။ || [[မောင်သင်း|ဒေါက်တာမောင်သင်း]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ လူငယ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန |- | ၃၁။ || [[မျိုးသန့်|ဦးမျိုးသန့်]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ ဆောက်လုပ်ရေးဝန်ကြီးဌာန |- | ၃၂။ || [[စိုးဝင်း (ဒေါက်တာ)|ဒေါက်တာစိုးဝင်း]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေးဝန်ကြီးဌာန |- | ၃၃။ || [[မောင်မြင့်|ဦးမောင်မြင့်]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ ဟိုတယ်၊ ခရီးသွားလာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန |- | ၃၄။ || အမြဲတမ်းအတွင်းဝန် || အတွင်းရေးမှူး၊ ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ရုံး |} == ဝန်ကြီးဌာန (၃၁)ခု ဖွဲ့စည်းခြင်း == {{Main|ဝန်ကြီးဌာန နှင့် အကြီးအကဲများ စာရင်း}} ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၆ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံထားရသူက အဆိုပြုတင်ပြထားသည့် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာန ၃၁ ဌာန၏ အမည်စာရင်းကို [[တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] အစည်းအဝေးတွင် တင်ပြခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=■နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံထားရသူက အဆိုပြုတင်ပြထားသည့် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာန ၃၁ ဌာန၏ အမည်စာရင်းကို ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်တွင် တင်ပြ |url=https://news-eleven.com/article/311051 |access-date=2026-04-06 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ သြဂုတ် ၂၄ ရက်တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး ဥပဒေကဲ့သို့အာဏာတည်သော အမိန့်အမှတ်၊ ၅ / ၂၀၂၆ ဖြင့် [[ဟိုတယ်၊ ခရီးသွားလာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန|ဟိုတယ်၊ ခရီးသွားလာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှု ဝန်ကြီးဌာန]] အား ယဉ်ကျေးမှု၊ ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလာရေးဝန်ကြီးဌာန အဖြစ် အမည်ပြောင်းလဲ သတ်မှတ်လိုက်သည်။<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာနအမည် ပြောင်းလဲသတ်မှတ်ခြင်း |url=http://www.moi.gov.mm/news/87236 |access-date=2026-08-25 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> === ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ === {| class="wikitable; text-align:center;" |+ '''ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ စာရင်း (၂၀၂၆ - လက်ရှိ)''' |- style="background:#0047AB; color:white;" ! စဉ် !! ဝန်ကြီးဌာန !! ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး !! တာဝန်စတင် !! တာဝန်ပြီးဆုံး !! တာဝန်သက်တမ်း !! မှတ်ချက် |- | ၁။ || [[နိုင်ငံတော် သမ္မတရုံး|နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး]]|| [[ခင်မောင်ရီ|ဦးခင်မောင်ရီ]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- style="background:#F9F9F9;" | ၂။ || နိုင်ငံတော်[[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန|သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာန]]|| [[တင်အောင်စန်း|ဦးတင်အောင်စန်း]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- | ၃။ || [[ပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || rowspan="2" | [[မြထွန်းဦး|ဦးမြထွန်းဦး]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || rowspan="2" | {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- | ၄။ || [[ဒီဂျစ်တယ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || |- style="background:#F9F9F9;" | ၅။ || [[ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || [[ထွန်းအောင်|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထွန်းအောင်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- | ၆။ || [[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန]] || [[ညွန့်ဝင်းဆွေ|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညွန့်ဝင်းဆွေ]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- style="background:#F9F9F9;" | ၇။ || [[နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန|နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန]] || [[တင်မောင်ဆွေ|ဦးတင်မောင်ဆွေ]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- | ၈။ || [[အမျိုးသားစီမံကိန်း၊ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှုနှင့် နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန|အမျိုးသားစီမံကိန်း၊ ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှုနှင့် နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || [[အောင်ကျော်ဟိုး|ဦးအောင်ကျော်ဟိုး]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- style="background:#F9F9F9;" | ၉။ || [[ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန် ဝန်ကြီးဌာန|ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန်ဝန်ကြီးဌာန]] || [[ကံဇော် (ဒေါက်တာ)|ဒေါက်တာကံဇော်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- | ၁၀။ || [[နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] || [[ဖုန်းမြတ်|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဖုန်းမြတ်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- style="background:#F9F9F9;" | ၁၁။ || [[တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] || [[သန်းမောင်|ဦးသန်းမောင်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- | ၁၂။ || [[ဥပဒေရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|ဥပဒေရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] || [[သီတာဦး|ဒေါက်တာ သီတာဦး]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || <small>ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်</small> |- style="background:#F9F9F9;" | ၁၃။ || [[ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန]] || [[ချောချောစိန်|ဒေါက်တာ ချောချောစိန်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- | ၁၄။ || [[သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန|သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာဝန်ကြီးဌာန]] || [[မျိုးသိန်းကျော်|ဒေါက်တာ မျိုးသိန်းကျော်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- style="background:#F9F9F9;" | ၁၅။ || [[ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန]] || [[သက်ခိုင်ဝင်း|ဒေါက်တာ သက်ခိုင်ဝင်း]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- | ၁၆။ || [[အမျိုးသမီးရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] || [[သက်သက်ဇင်|ဒေါက်တာ သက်သက်ဇင်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- style="background:#F9F9F9;" | ၁၇။ || [[ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန]] || [[ထိန်လင်း (ဗိုလ်မှူးကြီး)|ဦးထိန်လင်း]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- | ၁၈။ || [[သာသနာရေး ဝန်ကြီးဌာန]] || [[တင်ဦးလွင်|ဦးတင်ဦးလွင်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- style="background:#F9F9F9;" | ၁၉။ || [[စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန|စိုက်ပျိုးရေး၊ မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန]] || [[မင်းနောင် (ဝန်ကြီး)|ဦးမင်းနောင်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- | ၂၀။ || [[သမဝါယမနှင့် ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေး ဝန်ကြီးဌာန]] || [[မျိုးဇော်သိမ်း|ဦးမျိုးဇော်သိမ်း]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- style="background:#F9F9F9;" | ၂၁။ || [[သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန]] || [[ဆန်းဦး (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးဆန်းဦး]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- | ၂၂။ || [[လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင် ဝန်ကြီးဌာန|လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန]] || [[ကိုကိုလွင်|ဦးကိုကိုလွင်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- style="background:#F9F9F9;" | ၂၃။ || စက်မှုနှင့် အသေးစား၊ အငယ်စား၊ အလတ်စားနှင့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဝန်ကြီးဌာန || [[ချာလီသန်း|ဒေါက်တာ ချာလီသန်း]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- | ၂၄။ || [[လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန|လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန]] || [[မြင့်ကြိုင်|ဦးမြင့်ကြိုင်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- style="background:#F9F9F9;" | ၂၅။ || [[အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန]] || [[ခင်မောင်စိုး (ဝန်ကြီး)|ဦးခင်မောင်စိုး]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- | ၂၆။ || [[စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || [[ထွန်းအုံ|ဦးထွန်းအုံ]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- style="background:#F9F9F9;" | ၂၇။ || [[အားကစားရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|အားကစားရေးရာဝန်ကြီးဌာန]]|| [[ရဲမြင့်ထွန်း|ဦးရဲမြင့်ထွန်း]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- | ၂၈။ || [[လူငယ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] || [[မောင်သင်း|ဒေါက်တာမောင်သင်း]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- style="background:#F9F9F9;" | ၂၉။ || [[ဆောက်လုပ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ဆောက်လုပ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || [[မျိုးသန့်|ဦးမျိုးသန့်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- | ၂၀။ || [[လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန|လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြည်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန]] || [[စိုးဝင်း (ဒေါက်တာ)|ဒေါက်တာစိုးဝင်း]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- style="background:#F9F9F9;" | ၃၁။ || [[ဟိုတယ်၊ ခရီးသွားလာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန]] || [[မောင်မြင့်|ဦးမောင်မြင့်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |} === ဒုတိယဝန်ကြီးများ === ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၁၀) ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး၊ အမိန့်အမှတ် ၁၆/၂၀၂၆ ဖြင့် ဒုတိယဝန်ကြီး (၄၆) ဦးကို ခန့်အပ်တာဝန်ပေးလိုက်သည်။ <ref>{{Cite web |title=ဒုတိယဝန်ကြီးများ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81613 |access-date=2026-04-14 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> {| class="wikitable; text-align:center;" |+ '''ဒုတိယဝန်ကြီးများစာရင်း (၂၀၂၆)''' |- style="background:#0047AB; color:white;" ! style="width:5%" | စဉ် !! style="width:25%" | ဝန်ကြီးဌာန !! style="width:20%" | အမည် !! style="width:15%" | စတင်ရက် !! style="width:15%" | ပြီးဆုံးရက် !! style="width:20%" | တာဝန်သက်တမ်း |- | ၁ || rowspan="2" | [[နိုင်ငံတော် သမ္မတရုံး|နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး]]|| ဦးခင်လတ် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} |- |၂ |[[ခိုင်ခိုင်စိုး|ဒေါက်တာ ခိုင်ခိုင်စိုး]] |၁၇ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|8|17}} |- style="background:#F9F9F9;" | ၃ || [[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန|နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာန]]|| [[ထင်ကျော်သူ|ဦးထင်ကျော်သူ]]|| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} |- | ၄ || rowspan="2" | [[ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဌာန]]|| ဦးအောင်မြိုင် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || rowspan="2" | {{Age in years and days|2026|4|10}} |- | ၅ || ဦးထွန်းလူ || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ |- style="background:#F9F9F9;" | ၆ || rowspan="2" | [[ဒီဂျစ်တယ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]]|| ဦးမင်းဇေယျာလှိုင် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || rowspan="2" | {{Age in years and days|2026|4|10}} |- style="background:#F9F9F9;" | ၇ || ဦးသက်ဝင်းအောင် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ |- | ၈ || [[ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]]|| ဗိုလ်ချုပ် အောင်မျိုးသန့် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} |- style="background:#F9F9F9;" | ၉ || [[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန]]|| ဗိုလ်ချုပ် မင်းသူ || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} |- | ၁၀ || rowspan="2" | [[နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန|နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန]]|| [[နိုင်မင်းကျော်|ဦးနိုင်မင်းကျော်]]|| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || rowspan="2" | {{Age in years and days|2026|4|10}} |- | ၁၁ || [[ကိုကိုကျော်|ဦးကိုကိုကျော်]]|| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ |- style="background:#F9F9F9;" | ၁၄ || rowspan="2" | [[ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန် ဝန်ကြီးဌာန|ဘဏ္ဍာရေးနှင့်အခွန်ဝန်ကြီးဌာန]]|| ဒေါ်သန်းသန်းလင်း || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || rowspan="2" | {{Age in years and days|2026|4|10}} |- style="background:#F9F9F9;" | ၁၂ || ဦးဟန်ဝင်းအောင် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ |- | ၁၃ || rowspan="2" | [[အမျိုးသားစီမံကိန်း၊ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှုနှင့် နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန|အမျိုးသားစီမံကိန်း၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနှင့် နိုင်ငံခြားစီးပွား ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]]|| [[ကျော်ထင် (ဒုတိယဝန်ကြီး)|ဦးကျော်ထင်]]|| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || rowspan="2" | {{Age in years and days|2026|4|10}} |- | ၁၅ || ဦးသန့်စင်လွင် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ |- style="background:#F9F9F9;" | ၁၆ || [[နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန]]|| ဗိုလ်ချုပ် ကျော်စွာဦး || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} |- | ၁၇ || [[တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရေးရာဝန်ကြီးဌာန]]|| စိုင်းထွန်းညို || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} |- style="background:#F9F9F9;" | ၁၈ || [[ဥပဒေရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|ဥပဒေရေးရာဝန်ကြီးဌာန]]|| [[ထိန်လင်းဦး|ဒေါက်တာ ထိန်လင်းဦး]]|| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} |- | ၁၉ || rowspan="2" | [[ပညာရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန]]|| ဒေါက်တာ ဇော်မြင့် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || rowspan="2" | {{Age in years and days|2026|4|10}} |- | ၂၀ || ဦးနေမျိုးလှိုင် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ |- style="background:#F9F9F9;" | ၂၁ || [[သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန|သိပ္ပံနှင့်နည်းပညာဝန်ကြီးဌာန]]|| ဒေါက်တာ နေခြည်လဲ့လဲ့သိန်း || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} |- | ၂၂ || [[ကျန်းမာရေး ဝန်ကြီးဌာန|ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန]]|| ဒေါက်တာ အေးထွန်း || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} |- style="background:#F9F9F9;" | ၂၃ || [[အမျိုးသမီးရေးရာဝန်ကြီးဌာန|အမျိုးသမီးရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန]]|| [[စန်းစန်းနွယ်|ဒေါ်စန်းစန်းနွယ်]]|| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} |- | ၂၄ || [[ပြန်ကြားရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန]]|| ဦးရဲတင့် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} |- style="background:#F9F9F9;" | ၂၅ || [[သာသနာရေး ဝန်ကြီးဌာန|သာသနာရေးဝန်ကြီးဌာန]]|| ဦး[[လင်းအောင်]]|| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} |- | ၂၆ || rowspan="3" | [[စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန|စိုက်ပျိုးရေး၊ မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန]]|| ဦးဗိုလ်ဗိုလ်ကျော် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || rowspan="3" | {{Age in years and days|2026|4|10}} |- | ၂၇ || ဒေါက်တာ ရဲထွန်းဝင်း || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ |- | ၂၈ || ဒေါက်တာ ရဲတင့်ထွန်း || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ |- style="background:#F9F9F9;" | ၂၉ || [[သမဝါယမနှင့် ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေး ဝန်ကြီးဌာန|သမဝါယမနှင့်ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေးဝန်ကြီးဌာန]]|| ဦးသိုက်စိုး || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} |- | ၃၀ || rowspan="2" | [[သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန|သယံဇာတနှင့်သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီးဌာန]]|| ဦးခင်လတ်ကြီး || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || rowspan="2" | {{Age in years and days|2026|4|10}} |- | ၃၁ || ဒေါက်တာ သောင်းနိုင်ဦး || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ |- style="background:#F9F9F9;" | ၃၂ || rowspan="2" | [[လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင် ဝန်ကြီးဌာန|လျှပ်စစ်နှင့်စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန]]|| ဦးအေးကျော် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || rowspan="2" | {{Age in years and days|2026|4|10}} |- style="background:#F9F9F9;" | ၃၃ || ဦးကျော်နိုင်ဝင်း || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ |- | ၃၄ || rowspan="2" | စက်မှုနှင့် အသေးစား၊ အငယ်စား၊ အလတ်စားနှင့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဝန်ကြီးဌာန || ဦးသွင်အောင် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || rowspan="2" | {{Age in years and days|2026|4|10}} |- | ၃၅ || ဒေါက်တာ အောင်ဇေယျ || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ |- style="background:#F9F9F9;" | ၃၆ || rowspan="3" | [[လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန|လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့်ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန]]|| [[လင်းဇော်ထွန်း|ဦးလင်းဇော်ထွန်း]]|| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} |- style="background:#F9F9F9;" | - || [[ခိုင်ခိုင်စိုး|ဒေါက်တာ ခိုင်ခိုင်စိုး]]|| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || ၁၇ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ |{{Age in years and days|2026|4|10|2026|8|17}} |- |၃၇ |ဦးရဲထွန်းဦး |၁၇ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|8|17}} |- | ၃၈ || [[အလုပ်သမား ဝန်ကြီးဌာန|အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန]]|| ဦးမောင်မောင်သန်း || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} |- style="background:#F9F9F9;" | ၃၉ || rowspan="2" | [[စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|စီးပွားရေးနှင့်ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]]|| [[မင်းမင်း|ဦးမင်းမင်း]]|| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || rowspan="2" | {{Age in years and days|2026|4|10}} |- style="background:#F9F9F9;" | ၄၀ || ဦးဝင်းမြင့်ခိုင် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ |- | ၄၁ || [[အားကစားရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|အားကစားရေးရာဝန်ကြီးဌာန]]|| ဦးညီညီ || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} |- style="background:#F9F9F9;" | ၄၂ || [[လူငယ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန]]|| ဦးစစ်နိုင် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} |- | ၄၃ || rowspan="2" | [[ဆောက်လုပ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ဆောက်လုပ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]]|| [[မျိုးမြင့်|ဦးမျိုးမြင့်]]|| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} |- style="background:#F9F9F9;" | ၄၄ || ဒေါက်တာ သောင်းနိုင်|| ၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|7|25}} |- style="background:#F9F9F9;" | ၄၅ || rowspan="2" | [[လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန|လူမှုဝန်ထမ်း၊ ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန]]|| ဒေါက်တာ သန်းစိုး || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || rowspan="2" | {{Age in years and days|2026|4|10}} |- style="background:#F9F9F9;" | ၄၆ || ဒေါက်တာ သန့်ဇော်လွင် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || |- | ၄၇ || rowspan="2" | [[ဟိုတယ်၊ ခရီးသွားလာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန]] || ဦးအေးထွန်း || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || rowspan="2" | {{Age in years and days|2026|4|10}} |- | ၄၈ || ဦးဖြိုးဇော်စိုး || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || |} == ပြည်ထောင်စုအဆင့်ရုံးအဖွဲ့အစည်းအကြီးအကဲများ == {| class="wikitable sortable" style="width:100%; font-size:95%; border-collapse: collapse;" |+ style="font-weight: bold; font-size: 110%; padding: 10px;" | ပြည်ထောင်စုအဆင့် ရုံး၊ အဖွဲ့အစည်းများ၏ အကြီးအကဲခန့်ထားမှု |- style="text-align:center; height:35px; background:#f2f2f2;" ! style="width:5%;" | စဉ် ! style="width:30%;" | ရုံး၊ အဖွဲ့အစည်းအမည် ! style="width:20%;" | အကြီးအကဲအမည် ! style="width:20%;" | ရာထူး ! style="width:12%;" | စတင်ရက် ! style="width:13%;" | ကုန်ဆုံးရက် |- | ၁ || [[ပြည်ထောင်စု တရားလွှတ်တော်ချုပ်|ပြည်ထောင်စုတရားလွှတ်တော်ချုပ်]]|| [[သာဌေး|ဦးသာဌေး]]|| [[ပြည်ထောင်စု တရားသူကြီးချုပ်|ပြည်ထောင်စုတရားသူကြီးချုပ်]]|| rowspan="9" | ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ |- | ၂ || [[နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံး]] || [[အောင်ဇော်သိန်း|ဦးအောင်ဇော်သိန်း]]|| ဥက္ကဋ္ဌ || လက်ရှိ |- | ၃ || [[ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်|ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်]]|| [[သန်းစိုး (ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်)|ဦးသန်းစိုး]]|| ဥက္ကဋ္ဌ || လက်ရှိ |- | ၄ || [[ပြည်ထောင်စုစာရင်းစစ်ချုပ်ရုံး]] || [[နိုင်သက်ဦး|ဒေါ်နိုင်သက်ဦး]]|| [[ပြည်ထောင်စုစာရင်းစစ်ချုပ်]] || လက်ရှိ |- | ၅ || [[ပြည်ထောင်စု ရာထူးဝန်အဖွဲ့|ပြည်ထောင်စုရာထူးဝန်အဖွဲ့]]|| [[တင်မောင်ဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးတင်မောင်ဝင်း]]|| ဥက္ကဋ္ဌ || လက်ရှိ |- | ၆ || [[နေပြည်တော်ကောင်စီ]] || [[ကံမြင့်သန်း|ဦးကံမြင့်သန်း]]|| ဥက္ကဋ္ဌ || လက်ရှိ |- | ၇ || [[မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်]] || [[ခင်နိုင်ဦး|ဒေါက်တာ ခင်နိုင်ဦး]]|| ဥက္ကဋ္ဌ || လက်ရှိ |- | ၈ || [[အဂတိလိုက်စားမှု တိုက်ဖျက်ရေး ကော်မရှင်|အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးကော်မရှင်]]|| [[စိုးသိန်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးစိုးသိန်း]] <ref>{{Cite web |title=အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဦးစိုးသိန်းအပါအဝင် အဖွဲ့ဝင်များ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးရန် ပြည်​ထောင်စုလွှတ်​တော်သို့ အမည်စာရင်းတင်သွင်း |url=https://news-eleven.com/article/311101 |access-date=2026-04-08 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref>|| ဥက္ကဋ္ဌ || လက်ရှိ |- | ၉ || [[မြန်မာနိုင်ငံ အမျိုးသား လူ့အခွင့်အရေးကော်မရှင်|မြန်မာနိုင်ငံအမျိုးသားလူ့အခွင့်အရေးကော်မရှင်]]|| [[သစ်လင်းအုန်း|ဦးသစ်လင်းအုန်း]]|| ဥက္ကဋ္ဌ || လက်ရှိ |} == တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ်များ == ၂၀၂၆ ဧပြီလ ၆ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံထားရသူက တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော်များ အသီးသီးတွင် ဝန်ကြီးချုပ်နှင့် ဝန်ကြီးဌာန၊ ပြည်နယ်တရားလွှတ်တော်တရားသူကြီးများကို အဆိုပြုလွှာ တင်သွင်းခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |last=ဧရာဝတီ |date=2026-04-06 |title=စစ်တပ်အရာရှိဟောင်းအများစု တိုင်းနှင့်ပြည်နယ် ဝန်ကြီးချုပ် ဖြစ်လာ |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2026/04/06/412404.html |access-date=2026-04-07 |website=ဧရာဝတီ |language=en-US}}</ref> သက်ဆိုင်ရာ တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော်များ၏ အတည်ပြုချက်အတိုင်း ဝန်ကြီးချုပ်များကို ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ ခန့်အပ်ထမ်းဆောင်စေခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |last=Lin |first=Editor Htein |date=2026-04-07 |title=တိုင်းနဲ့ပြည်နယ် ဝန်ကြီးချုပ်များအဖြစ် လျာထားအဆိုပြုစာရင်း |url=https://voiceofmyanmarnews.com/news/2026/04/07/%e1%80%90%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%b8%e1%80%94%e1%80%b2%e1%80%b7%e1%80%95%e1%80%bc%e1%80%8a%e1%80%ba%e1%80%94%e1%80%9a%e1%80%ba-%e1%80%9d%e1%80%94%e1%80%ba%e1%80%80%e1%80%bc%e1%80%ae/ |access-date=2026-04-07 |website=Voice of Myanmar |language=en-US}}</ref> {| class="wikitable sortable" border-collapse: collapse;" |+ style="font-weight: bold; font-size: 110%; padding: 10px;" | ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့ ဝန်ကြီးချုပ်များ (၂၀၂၆) |- style="text-align:center; height:40px; background:#f2f2f2;" ! style="width:5%;" | စဉ် ! style="width:30%;" | အစိုးရအဖွဲ့ ! style="width:25%;" | ဝန်ကြီးချုပ် ! style="width:15%;" | စတင်ရက် ! style="width:15%;" | ကုန်ဆုံးရက် ! style="width:10%;" | မှတ်ချက် |- | ၁။ || [[ကချင်ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့]] || [[ခက်ထိန်နန်|ဦးခက်ထိန်နန်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || |- | ၂။ || [[ကယားပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့]] || [[အံ့မော်|ဦးအံ့မော်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ ||စတသ ၁၅ |- | ၃။ || [[ကရင်ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့]] || [[စောမြင့်ဦး|ဦးစောမြင့်ဦး]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ ||ဗိုလ်မှူးချုပ်(ငြိမ်း) |- | ၄။ || [[ချင်းပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့]] || [[ဝုန်ဆွန်းထန်|ဒေါက်တာဝုန်ဆွန်းထန်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ ||ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး (ငြိမ်း) |- | ၅။ || [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့]] || [[ကိုလေး (ဗိုလ်ချုပ်)|ဦးကိုလေး]]|| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ ||စတသ ၂၇ |- | ၆။ || [[တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့]] || [[ဇော်နိုင်ဦး|ဦးဇော်နိုင်ဦး]]|| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ ||ဗသက ၈၃ |- | ၇။ || [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့]] || [[မျိုးဆွေဝင်း|ဦးမျိုးဆွေဝင်း]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ ||ဒုတိယရဲချုပ်(၁)ငြိမ်း |- | ၈။ || [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့]] || [[တင်ကိုကို|ဦးတင်ကိုကို]]|| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ ||ဗသက ၇၇ |- | ၉။ || [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးအစိုးရအဖွဲ့|မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့]]|| [[မျိုးအောင်|ဦးမျိုးအောင်]]|| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || |- | ၁၀။ || [[မွန်ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့]] || [[အောင်ဝင်းသန်း|ဗိုလ်မှူးချုပ် အောင်ဝင်းသန်း]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ ||စတသ ၃၀ |- | ၁၁။ || [[ရခိုင်ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့]] || [[နိုင်ဦး|ဦးနိုင်ဦး]]|| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ ||စတသ ၃၈ |- | ၁၂။ || [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့]] || [[အောင်နိုင်သူ|ဦးအောင်နိုင်သူ]]|| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ ||ဘွဲ့ရ ဒုရဲအုပ်လောင်း အပတ်စဉ် (၁၇) |- | ၁၃။ || [[ရှမ်းပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့]] || [[စိုင်းထိန်စိုး]]|| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ ||စတသ ၂၄ |- | ၁၄။ || [[ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့]] || ဦးအေးကျော် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || |} == အရေးပေါ်အခြေအနေနှင့် စစ်အုပ်ချုပ်ရေး ကြေညာခြင်းခံရသည့် မြို့နယ်များ (၂၀၂၆) == ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂၃ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်သည် ဥပဒေကဲ့သို့ အာဏာတည်သောအမိန့်အမှတ် (၁/၂၀၂၆) နှင့် (၂/၂၀၂၆) တို့ကို ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ အဆိုပါ အရေးပေါ်အခြေအနေနှင့် မြို့နယ် ၆၀ အား စစ်အုပ်ချုပ်ရေးအမိန့် (Martial Law) ထုတ်ပြန်ခြင်းသည် [[တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] (ပြည်သူ့လွှတ်တော်နှင့် အမျိုးသားလွှတ်တော်များ အပါအဝင်) ပေါ်ပေါက်လာပြီးနောက် ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ တာဝန်ယူချိန် နှစ်ပတ်အတွင်းမှာပင် ဆောင်ရွက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။အမိန့်အမှတ် (၂/၂၀၂၆) အရ အဆိုပါမြို့နယ်များတွင် အုပ်ချုပ်ရေး၊ ရပ်ရွာအေးချမ်းသာယာရေးနှင့် တရားဥပဒေစိုးမိုးရေးတို့ကို မူလအခြေအနေသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိစေရန်အတွက် အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် တရားစီရင်ရေးတာဝန်များကို ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပုဒ်မ ၄၁၃ (ခ) အရ [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲဝင်းဦး]]အား အပ်နှင်းခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=■ တိုင်းနှင့်ပြည်နယ် ကိုးခုရှိ မြို့နယ်ပေါင်း ၆၀ ကို ရက် ၉၀ အရေးပေါ်အခြေအနေ ကြေညာ |url=https://news-eleven.com/article/311419 |access-date=2026-04-24 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-04-24 |title=၂၀၂၆ ခုနှစ် ဧပြီ ၂၄ ရက် ဘီဘီစီ မြန်မာပိုင်းသတင်း တိုက်ရိုက်ထုတ်လွှင့်ချက် - ရှမ်းပြည်နယ်နဲ့ အေအေထိန်းချုပ်နယ်မြေတွေအပါ မြို့နယ် ၆၀ ကိုအရေးပေါ်အခြေအနေကြေညာ |url=https://www.bbc.com/burmese/live/c1mk4v971v7t |access-date=2026-04-24 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> ဆက်လက်၍ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၂၁ ရက်တွင် ကျင်းပသည့် တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ဒုတိယပုံမှန်အစည်းအဝေး နဝမနေ့၏ သဘောတူညီချက်ဖြင့် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးသည် ထိုနေ့မှာပင် ဥပဒေကဲ့သို့အာဏာတည်သောအမိန့် ၃/၂၀၂၆ ဖြင့် အထက်ပါကိစ္စကို တွန်းဇံ နှင့် ဖလမ်းမြို့နယ်များမှ လွဲ၍ ရက်ပေါင်း(၉၀) ဆက်လက် သက်တမ်းတိုးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး ဥပဒေကဲ့သို့ အာဏာတည်သောအမိန့်အမှတ် (၃/၂၀၂၆) |url=http://www.moi.gov.mm/announcements/85574 |access-date=2026-07-26 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> {| class="wikitext sortable" style="width:100%; border: 1px solid #a2a9b1; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |- style="background-color: #ceebff; text-align: center; font-weight: bold;" ! style="padding: 6px; border: 1px solid #a2a9b1;" | တိုင်းဒေသကြီး / ပြည်နယ် ! style="padding: 6px; border: 1px solid #a2a9b1;" | အရေအတွက် ! style="padding: 6px; border: 1px solid #a2a9b1;" | မြို့နယ်အမည်များ |- style="padding: 4px; border: 1px solid #a2a9b1; text-align: center;" | [[ကချင်ပြည်နယ်]] || ၅ || ဆွမ်ပရာဘွမ်၊ ရွှေကူ၊ အင်ဂျန်းယန်၊ ဆော့လော်၊ ချီဖွေ |- style="padding: 4px; border: 1px solid #a2a9b1; text-align: center;" | [[ကယားပြည်နယ်]] || ၃ || ရှားတော၊ ဖားဆောင်း၊ မယ်စဲ့ |- style="padding: 4px; border: 1px solid #a2a9b1; text-align: center;" | [[ကရင်ပြည်နယ်]] || ၂ || ကော့ကရိတ်၊ ကြာအင်းဆိပ်ကြီး |- style="padding: 4px; border: 1px solid #a2a9b1; text-align: center;" | [[ချင်းပြည်နယ်]] || ၇ || ကန်ပက်လက်၊ ထန်တလန်၊ ပလက်ဝ၊ <span style="background-color: #fff2cc; padding: 1px 3px; border-radius: 3px;">တွန်းဇံ</span>၊ မင်းတပ်၊ မတူပီ၊ <span style="background-color: #fff2cc; padding: 1px 3px; border-radius: 3px;">ဖလမ်း</span> |- style="padding: 4px; border: 1px solid #a2a9b1; text-align: center;" | [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]] || ၈ || ကောလင်း၊ ပင်လည်ဘူး၊ ခင်ဦး၊ ဝက်လက်၊ ကနီ၊ ဒီပဲယင်း၊ ပုလဲ၊ အင်းတော် |- style="padding: 4px; border: 1px solid #a2a9b1; text-align: center;" | [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]] || ၅ || ပေါက်၊ မြိုင်၊ ဆော၊ ထီးလင်း၊ ရေစကြို |- style="padding: 4px; border: 1px solid #a2a9b1; text-align: center;" | [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]] || ၁ || ငါန်းဇွန် |- style="padding: 4px; border: 1px solid #a2a9b1; text-align: center;" | [[ရခိုင်ပြည်နယ်]] || ၁၄ || ရမ်းဗြဲ၊ ပေါက်တော၊ ပုဏ္ဏားကျွန်း၊ ရသေ့တောင်၊ ဂွ၊ မောင်တော၊ ဘူးသီးတောင်၊ ကျောက်တော်၊ မင်းပြား၊ မြေပုံ၊ မြောက်ဦး၊ သံတွဲ၊ အမ်း၊ တောင်ကုတ် |- style="padding: 4px; border: 1px solid #a2a9b1; text-align: center;" | [[ရှမ်းပြည်နယ်]] || ၁၅ || နမ္မတူ၊ မဘိမ်း၊ ကွတ်ခိုင်၊ နမ့်ခမ်း၊ သိန္နီ၊ ကွမ်းလုံ၊ နမ့်ဆန်၊ မန်တုံ၊ ဟိုပန်၊ လောက်ကိုင်၊ ကုန်းကြမ်း၊ မိုးမိတ်၊ ကျောက်မဲ၊ သီပေါ၊ မိုင်းလား |- style="background-color: #eaecf0; font-weight: bold; padding: 4px; border: 1px solid #a2a9b1;" | style="text-align: right;" | စုစုပေါင်း || ၆၀ || မြို့နယ်များ |} == နိုင်ငံတကာဧည့်သည်တော်များ၏ ခရီးစဉ်များ == ဤစာရင်းသည် ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတနှင့် တိုက်ရိုက်တွေ့ဆုံခဲ့သည့် နိုင်ငံတကာဧည့်သည်တော်များ၏ မှတ်တမ်းဖြစ်သည်။ ဤစာရင်းတွင် နိုင်ငံတော်အဆင့် အကြီးအကဲများ၊ အထူးကိုယ်စားလှယ်များ သို့မဟုတ် ဝန်ကြီးအဆင့်ရှိသူများ၏ တရားဝင်တွေ့ဆုံမှုများကိုသာ ဖော်ပြထားခြင်းဖြစ်ပြီး၊ အခြားအစိုးရအဆင့်များနှင့် တွေ့ဆုံမှုစာရင်းများ မပါဝင်ပါ။ ထို့အပြင် နှစ်ဖက်သဘောတူညီချက်အရ ထုတ်ပြန်ကြေညာခြင်းမရှိသည့် တရားဝင်မဟုတ်သော ခရီးစဉ်များလည်း ဤစာရင်းတွင် ပါဝင်မည်မဟုတ်ပေ။<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်ထံ အင်ဒိုနီးရှား နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဦးဆောင်သော ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့က လာရောက်ဂါရဝပြုတွေ့ဆုံ |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/83687 |access-date=2026-07-04 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="font-size: 90%; width: 100%;" |- style="background:#f2f2f2" ! width="5%" | စဉ် !! width="10%" | နေ့ရက် !! width="18%" | အမည် !! width="12%" | နိုင်ငံ/အဖွဲ့ !! width="15%" | တာဝန် !! width="20%" | အကြောင်းအရာ !! width="20%" | မှတ်ချက် |- | ၁ || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || H.E. Mr. Jiang Xinzhi || {{flag|China}} || ဒု-ဥက္ကဋ္ဌ ([[တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ|CPPCC]]) || [[၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံ သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း|ကတိသစ္စာပြုပွဲ]] || ရှီကျင့်ဖျင်၏ ကိုယ်စားလှယ် |- | ၂ || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || H.E. Mr. Igor SERGYENKO || {{flag|Belarus}} || အောက်လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ || ကတိသစ္စာပြုပွဲ || - |- | ၃ || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || H.E. Mr. Kirti Vardhan Singh || {{flag|India}} || ဒု-ဝန်ကြီး (ပြည်ပရေးရာ) || ကတိသစ္စာပြုပွဲ || - |- | ၄ || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || H.E. Dr. Parnpree Bahiddha-Nukara || {{flag|Thailand}} || ယခင် ဒု-ဝန်ကြီးချုပ် || ကတိသစ္စာပြုပွဲ || - |- | ၅ || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || H.E. Mr. Kitti Settha Pandita CHAM Prasidh || {{flag|Cambodia}} || အာဆီယံအထူးကိုယ်စားလှယ် || ကတိသစ္စာပြုပွဲ || - |- | ၆ || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || H.E. Mr. Valdrack Jaentschke || {{flag|Nicaragua}} || နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး || ကတိသစ္စာပြုပွဲ || - |- | ၇ || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || H.E. Mr. Alounkeo KITIKHOUN || {{flag|Laos}} || အာဆီယံအထူးကိုယ်စားလှယ် || ကတိသစ္စာပြုပွဲ || ဗီယက်နမ်နှင့်အတူ |- | ၈ || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || H.E. Mr. Nguyen Tat Thanh || {{flag|Vietnam}} || ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် || ကတိသစ္စာပြုပွဲ || လာအိုကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့နှင့်အတူ |- | ၉ || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || H.E. Mr. Sholban KARA-OOL || {{flag|Russia}} || ဒူးမားလွှတ်တော် ဒု-ဥက္ကဋ္ဌ || ကတိသစ္စာပြုပွဲ || - |- | ၁၀ || ၂၁ ဧပြီ ၂၀၂၆ || H.E. Mr. Xu Qin || {{flag|China}} || ပြည်နယ်ကွန်ဂရက်ဥက္ကဋ္ဌ || တရားဝင်ခရီးစဉ် || ဟေလုံကျန်းပြည်နယ် |- | ၁၁ || ၂၂ ဧပြီ ၂၀၂၆ || H.E. Mr. Sihasak Phuangketkaew || {{flag|Thailand}} || ဒု-ဝန်ကြီးချုပ်/နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး || တရားဝင်ခရီးစဉ် || - |- | ၁၂ || ၂၅ ဧပြီ ၂၀၂၆ || H.E. Mr. Wang Yi || {{flag|China}} || နိုင်ငံရေးရာဗျူရို/ဝန်ကြီး || တရားဝင်ခရီးစဉ်<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင် တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီဗဟိုကော်မတီ၊ နိုင်ငံရေးရာဗျူရိုအဖွဲ့ဝင်နှင့် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး H.E. Mr. Wang Yi ဦးဆောင်သောကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့အား လက်ခံတွေ့ဆုံ |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/82092 |access-date=2026-07-04 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> || - |- | ၁၃ || ၈ ဇွန် ၂၀၂၆ || H.E. Mr. Sugiono || {{flag|Indonesia}} || နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး || တရားဝင်ခရီးစဉ် || - |- | ၁၄ || ၁၂ ဇွန် ၂၀၂၆ || H.E. Mr. Thongsavan PHO-MVIHANE || {{flag|Laos}} || ဒု-ဝန်ကြီးချုပ်/နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး || တရားဝင်ခရီးစဉ်<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်ထံ လာအိုပြည်သူ့ဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံ၊ ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်နှင့် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဦးဆောင်သော ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့က လာရောက်ဂါရဝပြုတွေ့ဆုံ |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/83883 |access-date=2026-07-04 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> || - |- | ၁၅ || ၂၂ ဇွန် ၂၀၂၆ || H.E. Mr. Indra Mani Pandey || [[ဘင်းမ်စတက်]] || အတွင်းရေးမှူးချုပ် || တရားဝင်ခရီးစဉ်<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်ထံ ဘင်းမ်စတက်အတွင်းရေးမှူးချုပ် ဦးဆောင်သော ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ လာရောက်ဂါရဝပြုတွေ့ဆုံ |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/84298 |access-date=2026-07-04 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> || ဘင်းမ်စတက်အတွင်းရေးမှူးချုပ်တာဝန် လွှဲပြောင်းရယူရေးကိစ္စ |- | ၁၆ || ၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ || မစ္စတာ [[အလက်ဇန္ဒား လူကာရှင်ကို|အလက်ဇန္ဒား လူကာရှန်ကို]]|| {{flag|Belarus}} || နိုင်ငံတော်သမ္မတ || အလုပ်သဘောခရီးစဉ်<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင် ဘယ်လာရုစ်သမ္မတနိုင်ငံသမ္မတ မစ္စတာ အလက်ဇန္ဒား လူကာရှန်ကိုနှင့် တွေ့ဆုံဆွေးနွေး |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/84730 |access-date=2026-07-04 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> || သမ္မတအဆင့် ပထမဦးဆုံးခရီးစဉ် |- | ၁၇ || ၁၀ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ || Mr. Yohei SASAKAWA || {{flag|Japan}}|| နိပွန်ဖောင်ဒေးရှင်းဂုဏ်ထူးဆောင်ဥက္ကဋ္ဌ || လာရောက်ဂါရဝပြုတွေ့ဆုံခြင်း<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်ထံသို့ နိပွန်ဖောင်ဒေးရှင်းဂုဏ်ထူးဆောင်ဥက္ကဋ္ဌ Mr. Yohei SASAKAWA လာရောက်ဂါရဝပြုတွေ့ဆုံ |url=http://www.moi.gov.mm/news/86469 |access-date=2026-08-12 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref>|| - |} ==ကိုးကား== {{reflist}}{{မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ}}{{မြန်မာနိုင်ငံ၏ အစိုးရအဖွဲ့များ}} [[Category:ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့]] kinxhu2r8t7rcs52fu6x1961e23lynm 1050203 1050202 2026-08-25T07:20:23Z Salai Rungtoi 22844 1050203 wikitext text/x-wiki {{Infobox government cabinet | cabinet_name = ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ | flag = State Seal of the Republic of the Union of Myanmar.svg | flag_border = | cabinet_number = ဆဋ္ဌမမြောက် | cabinet_type = ပြည်ထောင်စုအစိုးရ | jurisdiction = မြန်မာနိုင်ငံ | image = President and Vice Presidents of Myanmar (2026).jpg | image_size = 300px | caption = (ဘယ်မှညာ)ဒုတိယသမ္မတ(၁)၊နိုင်ငံတော်သမ္မတနှင့် ဒုတိယသမ္မတ(၂) | date_formed = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ | government_head = [[မင်းအောင်လှိုင်|မင်းအောင်လှိုင်]] | government_head_title = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]] | deputy_government_head = {{unbulleted list | [[ညိုစော|ညိုစော]] ([[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယသမ္မတ-၁]]) | [[နန်းနီနီအေး|နန်းနီနီအေး]] ([[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယသမ္မတ-၂]]) }} | state_head = [[မင်းအောင်လှိုင်|မင်းအောင်လှိုင်]] | state_head_title = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]] | political_party = {{unbulleted list | [[တပ်မတော်]] | [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] }} |current_number= ၃၄ |opposition_party= '''အတိုက်အခံများ''' * [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]] (NUG) * [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများ|တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများ]] ** ၂၀၂၁ နောက်ပိုင်း တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ | election = [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅-၂၀၂၆|၂၀၂၅-၂၀၂၆ ရွေးကောက်ပွဲ]] | incumbent = ၂၀၂၆ – လက်ရှိ | incoming_formation = [[၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံ သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း]] | previous = [[ဦးညိုစောအစိုးရ|ညိုစောအစိုးရ]] | successor = }} '''ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ''' သည် (တရားဝင်အားဖြင့် '''ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့''') သည် [[မြန်မာနိုင်ငံဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈)|၂၀၀၈ ခုနှစ် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ]]အရ ဖွဲ့စည်းထားသော ဆဋ္ဌမမြောက် ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း ပထမဆုံးကျင်းပခဲ့သော [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅-၂၀၂၆|၂၀၂၅-၂၀၂၆ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ]] အပြီးတွင် ပေါ်ပေါက်လာသော အရပ်သားအသွင်းပြောင်း [[ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့]] တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းခြင်း |url=http://www.moi.gov.mm/announcements/81566 |access-date=2026-04-24 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၃) ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသော တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် [[၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံ သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း|နိုင်ငံတော်သမ္မတ ရွေးချယ်တင်မြှောက်ပွဲ]]တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မင်းအောင်လှိုင်]] အား ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့ကြသည်။ <ref>{{Cite web |title=အာဏာသိမ်း စစ်ခေါင်းဆောင် မင်းအောင်လှိုင်ကို သမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ် |url=https://burmese.dvb.no/post/681404 |access-date=2026-04-03 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref>ဒုတိယသမ္မတ (၁) အဖြစ် [[ညိုစော|ဦးညိုစော]]နှင့် ဒုတိယသမ္မတ (၂) အဖြစ် [[နန်းနီနီအေး|ဒေါ်နန်းနီနီအေး]]တို့ကိုလည်း ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့ကြသည်။ <ref>{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဒုတိယသမ္မတများအဖြစ် ဦးညိုစောနှင့် ဒေါ်နန်းနီနီအေးတို့အား ရွေးချယ်တင်မြှောက် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81374 |access-date=2026-04-06 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=မြန်မာနိုင်ငံ၏ ၁၁ ဦးမြောက် နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်အား ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က ရွေးချယ်တင်မြှောက် |url=https://news-eleven.com/article/310989 |access-date=2026-04-03 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> == သမိုင်းကြောင်း == ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် [[တပ်မတော်]] မှ အာဏာထိန်းသိမ်းပြီးနောက် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည့် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] ၊ဝန်ကြီးချုပ် [[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁)|ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ]]၊ [[ဦးညိုစောအစိုးရ]]၊ [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော် လုံခြုံရေးနှင့်အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်]] နှင့် [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ]] တို့ သက်တမ်းကုန်ဆုံးချိန်တွင် ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ ပေါ်ပေါက်လာခြင်းဖြစ်သည်။ စစ်ကောင်စီအစိုးရသည် ၂၀၂၅ ခုနှစ် နှောင်းပိုင်းနှင့် ၂၀၂၆ ခုနှစ်အစောပိုင်းတို့တွင် [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅-၂၀၂၆]] ကို ကျင်းပခဲ့သည်။ အဆိုပါရွေးကောက်ပွဲမှတစ်ဆင့် ပေါ်ထွက်လာသော [[တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] အစည်းအဝေးကို ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လနှောင်းပိုင်းတွင် စတင်ကျင်းပခဲ့ပြီး နိုင်ငံတော်သမ္မတနှင့် ဒုတိယသမ္မတများကို [[၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံ သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း|ရွေးချယ်တင်မြှောက်]] ခဲ့သည်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ - ရက်နေ့တွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် သည် နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ကျမ်းသစ္စာဆိုခဲ့ပြီးနောက် ၎င်း၏ ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ကို စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=စထွန်းအောင် |date=2026-03-24 |title=သမ္မတရာထူးရယူပြီး တပ်ချုပ်ကိုပါ ထိန်းချုပ်မည့် မင်းအောင်လှိုင်၏ အာဏာမြဲရေး စီမံကိန်း |url=https://myanmar-now.org/mm/news/73502/ |access-date=2026-04-03 |website=Myanmar Now |language=en-US }}{{Dead link|date=May 2026 }}</ref> ဤအစိုးရအဖွဲ့သည် [[ဦးညိုစောအစိုးရ]] ထံမှ အာဏာလွှဲပြောင်းရယူခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး [[တပ်မတော်]] နှင့် [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] တို့ ပူးပေါင်းပါဝင်သော အစိုးရအဖွဲ့ဖြစ်သည်။ အစိုးရအဖွဲ့သစ်အတွက် ၂၀၂၆ ဧပြီလ ၆ ရက်နေ့တွင် ဝန်ကြီးဌာနပေါင်း ၃၁ ဌာန ဖွဲ့စည်းမည်ဖြစ်သော်လည်း ဝန်ကြီးနေရာအား လူ ၃၀ ဦးသာ ခန့်အပ်မည်ဟု နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံထားရသူ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က လွှတ်တော်သို့ တင်ပြထားကြောင်း ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး တတိယနေ့ အစည်းအဝေးတွင် နာယကက ဖတ်ကြားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-04-06 |title=ရိုဟင်ဂျာ ဂျီနိုဆိုက်အမှုနဲ့ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်ကို အရေးယူဖို့ တိုင်တန်းချက်ကို အင်ဒိုနီးရှား လက်ခံ - ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၆ ရက် ဘီဘီစီမြန်မာပိုင်းသတင်းများ တိုက်ရိုက်ထုတ်လွှင့်ချက် |url=https://www.bbc.com/burmese/live/c7470nv11l7t |access-date=2026-04-07 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး တတိယနေ့ ကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81463 |access-date=2026-04-07 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> အဆိုပြုထားသည့် ဝန်ကြီးဌာနတွင် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းထားသည့် ဌာနအသစ် (၆)ခု ပါဝင်သည်။ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာန အရေအတွက် (၃၁ ခု)နှင့် အမည်သတ်မှတ်ချက်ကို လွှတ်တော်က ၂၀၂၆ ဧပြီလ ၇ ရက်နေ့တွင်အတည်ပြုသည်။<ref>{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး စတုတ္ထနေ့ကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/81500 |access-date=2026-04-08 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> === နိုင်ငံ​တော်သမ္မတရုံး၏ ​ပြော​ရေးဆိုခွင့်ရှိသူ === သမ္မတဦးမင်း​အောင်လှိုင်၏ ​ပြော​ရေးဆိုခွင့်ရှိသူအဖြစ် လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး ဒေါက်တာ[[ခိုင်ခိုင်စိုး]]အား ခန့်အပ်​ကြောင်း တရားဝင်သတင်းထုတ်ပြန်ခြင်းမျိုးမရှိ​သော်လည်း ဇွန် ၃ ရက်က အိန္ဒိယခရီးစဉ်မှ ပြန်လည်​ရောက်ရှိချိန်တွင် ​လေဆိပ်၌ ဒုတိယဝန်ကြီး ဒေါက်တာခိုင်ခိုင်စိုးသည်  သတင်းမီဒီယာများနှင့်​တွေ့ဆုံပြီး နိုင်ငံ​တော်သမ္မတရုံး၏ ​ပြော​ရေးဆိုခွင့်ရှိသူအဖြစ် ​ဖြေကြားမှုအချို့ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး ဒေါက်တာခိုင်ခိုင်စိုး နိုင်ငံ​တော်သမ္မတ၏ ​ပြော​ရေးဆိုခွင့်ရှိသူဖြစ်လာ |url=https://news-eleven.com/article/312413 |access-date=2026-06-21 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> == အစိုးရအဖွဲ့ အကြီးအကဲများ == {| class="wikitable" style="text-align:center; width:80%; border:1px solid #a2a9b1;" |- ! style="width:20%; background:#f8f9fa;" | [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]] ! style="width:20%; background:#f8f9fa;" | [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယသမ္မတ (၁)]] ! style="width:20%; background:#f8f9fa;" | [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယသမ္မတ (၂)]] |- |[[File:Min Aun Hlaing at Tianjin (2025) (cropped).jpg|x150px]] | [[File:NyoSaw.jpg|x150px]] | [[File:Nann Ni Ni Aye (2).png|x150px]] |- | style="font-size:100%;" | '''[[မင်းအောင်လှိုင်|ဦးမင်းအောင်လှိုင်]]''' | style="font-size:100%;" | '''[[ညိုစော|ဦးညိုစော]]''' | style="font-size:100%;" | '''[[နန်းနီနီအေး|ဒေါ်နန်းနီနီအေး]]''' |- | <small>၂၀၂၆ ဧပြီ ၁၀ – လက်ရှိ</small> | <small>၂၀၂၆ ဧပြီ ၁၀ – လက်ရှိ</small> | <small>၂၀၂၆ ဧပြီ ၁၀ – လက်ရှိ</small> |} == ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ဝင်များ == {{မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမိုင်းဆိုင်ရာ}} ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၁၀) ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး၊ ကြေညာချက်အမှတ် ၁/၂၀၂၆ ဖြင့် သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သည့် ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ကို ဖွဲ့စည်းလိုက်သည်။<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81565 |access-date=2026-04-10 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref><!-- Per protocol, cabinet members are 34 persons with order of precedence. --> {| class="wikitable" |+ '''ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ဝင်များ စာရင်း''' |- style="background:#efefef;" ! စဉ် !! အမည် !! တာဝန် |- | ၁။ || [[မင်းအောင်လှိုင်|ဦးမင်းအောင်လှိုင်]] || နိုင်ငံတော်သမ္မတ |- | ၂။ || [[ညိုစော|ဦးညိုစော]] || ဒုတိယသမ္မတ |- | ၃။ || [[နန်းနီနီအေး|ဒေါ်နန်းနီနီအေး]] || ဒုတိယသမ္မတ |- | ၄။ || [[ခင်မောင်ရီ|ဦးခင်မောင်ရီ]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး |- | ၅။ || [[တင်အောင်စန်း|ဦးတင်အောင်စန်း]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာန |- | ၆။ || [[မြထွန်းဦး|ဦးမြထွန်းဦး]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ ပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဌာန နှင့် ဒီဂျစ်တယ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန |- | ၇။ || [[ထွန်းအောင်|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထွန်းအောင်]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန |- | ၈။ || [[ညွန့်ဝင်းဆွေ|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညွန့်ဝင်းဆွေ]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန |- | ၉။ || [[တင်မောင်ဆွေ|ဦးတင်မောင်ဆွေ]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန |- | ၁၀။ || [[အောင်ကျော်ဟိုး|ဦးအောင်ကျော်ဟိုး]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ အမျိုးသားစီမံကိန်း၊ ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှုနှင့် နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန |- | ၁၁။ || [[ကံဇော် (ဒေါက်တာ)|ဒေါက်တာကံဇော်]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန်ဝန်ကြီးဌာန |- | ၁၂။ || [[ဖုန်းမြတ်|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဖုန်းမြတ်]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန |- | ၁၃။ || [[သန်းမောင်|ဦးသန်းမောင်]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရေးရာဝန်ကြီးဌာန |- | ၁၄။ || [[သီတာဦး|ဒေါက်တာ သီတာဦး]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ ဥပဒေရေးရာဝန်ကြီးဌာန |- | ၁၅။ || [[ချောချောစိန်|ဒေါက်တာ ချောချောစိန်]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန |- | ၁၆။ || [[မျိုးသိန်းကျော်|ဒေါက်တာ မျိုးသိန်းကျော်]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာဝန်ကြီးဌာန |- | ၁၇။ || [[သက်ခိုင်ဝင်း|ဒေါက်တာ သက်ခိုင်ဝင်း]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန |- | ၁၈။ || [[သက်သက်ဇင်|ဒေါက်တာ သက်သက်ဇင်]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ အမျိုးသမီးရေးရာဝန်ကြီးဌာန |- | ၁၉။ || [[ထိန်လင်း (ဗိုလ်မှူးကြီး)|ဦးထိန်လင်း]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန |- | ၂၀။ || [[တင်ဦးလွင်|ဦးတင်ဦးလွင်]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ သာသနာရေးဝန်ကြီးဌာန |- | ၂၁။ || [[မင်းနောင် (ဝန်ကြီး)|ဦးမင်းနောင်]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ စိုက်ပျိုးရေး၊ မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန |- | ၂၂။ || [[မျိုးဇော်သိမ်း|ဦးမျိုးဇော်သိမ်း]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ သမဝါယမနှင့် ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေးဝန်ကြီးဌာန |- | ၂၃။ || [[ဆန်းဦး (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးဆန်းဦး]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီးဌာန |- | ၂၄။ || [[ကိုကိုလွင်|ဦးကိုကိုလွင်]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန |- | ၂၅။ || [[ချာလီသန်း|ဒေါက်တာ ချာလီသန်း]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ စက်မှုနှင့် အသေးစား၊ အငယ်စား၊ အလတ်စားနှင့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဝန်ကြီးဌာန |- | ၂၆။ || [[မြင့်ကြိုင်|ဦးမြင့်ကြိုင်]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန |- | ၂၇။ || [[ခင်မောင်စိုး (ဝန်ကြီး)|ဦးခင်မောင်စိုး]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန |- | ၂၈။ || [[ထွန်းအုံ|ဦးထွန်းအုံ]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန |- | ၂၉။ || [[ရဲမြင့်ထွန်း|ဦးရဲမြင့်ထွန်း]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ အားကစားရေးရာဝန်ကြီးဌာန |- | ၁၀။ || [[မောင်သင်း|ဒေါက်တာမောင်သင်း]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ လူငယ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန |- | ၃၁။ || [[မျိုးသန့်|ဦးမျိုးသန့်]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ ဆောက်လုပ်ရေးဝန်ကြီးဌာန |- | ၃၂။ || [[စိုးဝင်း (ဒေါက်တာ)|ဒေါက်တာစိုးဝင်း]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေးဝန်ကြီးဌာန |- | ၃၃။ || [[မောင်မြင့်|ဦးမောင်မြင့်]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ ယဉ်ကျေးမှု၊ ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလာရေဝန်ကြီးဌာန |- | ၃၄။ || အမြဲတမ်းအတွင်းဝန် || အတွင်းရေးမှူး၊ ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ရုံး |} == ဝန်ကြီးဌာန (၃၁)ခု ဖွဲ့စည်းခြင်း == {{Main|ဝန်ကြီးဌာန နှင့် အကြီးအကဲများ စာရင်း}} ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၆ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံထားရသူက အဆိုပြုတင်ပြထားသည့် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာန ၃၁ ဌာန၏ အမည်စာရင်းကို [[တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] အစည်းအဝေးတွင် တင်ပြခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=■နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံထားရသူက အဆိုပြုတင်ပြထားသည့် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာန ၃၁ ဌာန၏ အမည်စာရင်းကို ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်တွင် တင်ပြ |url=https://news-eleven.com/article/311051 |access-date=2026-04-06 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ သြဂုတ် ၂၄ ရက်တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး ဥပဒေကဲ့သို့အာဏာတည်သော အမိန့်အမှတ်၊ ၅ / ၂၀၂၆ ဖြင့် [[ဟိုတယ်၊ ခရီးသွားလာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန|ဟိုတယ်၊ ခရီးသွားလာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှု ဝန်ကြီးဌာန]] အား ယဉ်ကျေးမှု၊ ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလာရေးဝန်ကြီးဌာန အဖြစ် အမည်ပြောင်းလဲ သတ်မှတ်လိုက်သည်။<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာနအမည် ပြောင်းလဲသတ်မှတ်ခြင်း |url=http://www.moi.gov.mm/news/87236 |access-date=2026-08-25 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> === ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ === {| class="wikitable; text-align:center;" |+ '''ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ စာရင်း (၂၀၂၆ - လက်ရှိ)''' |- style="background:#0047AB; color:white;" ! စဉ် !! ဝန်ကြီးဌာန !! ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး !! တာဝန်စတင် !! တာဝန်ပြီးဆုံး !! တာဝန်သက်တမ်း !! မှတ်ချက် |- | ၁။ || [[နိုင်ငံတော် သမ္မတရုံး|နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး]]|| [[ခင်မောင်ရီ|ဦးခင်မောင်ရီ]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- style="background:#F9F9F9;" | ၂။ || နိုင်ငံတော်[[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန|သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာန]]|| [[တင်အောင်စန်း|ဦးတင်အောင်စန်း]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- | ၃။ || [[ပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || rowspan="2" | [[မြထွန်းဦး|ဦးမြထွန်းဦး]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || rowspan="2" | {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- | ၄။ || [[ဒီဂျစ်တယ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || |- style="background:#F9F9F9;" | ၅။ || [[ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || [[ထွန်းအောင်|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထွန်းအောင်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- | ၆။ || [[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန]] || [[ညွန့်ဝင်းဆွေ|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညွန့်ဝင်းဆွေ]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- style="background:#F9F9F9;" | ၇။ || [[နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန|နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန]] || [[တင်မောင်ဆွေ|ဦးတင်မောင်ဆွေ]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- | ၈။ || [[အမျိုးသားစီမံကိန်း၊ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှုနှင့် နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန|အမျိုးသားစီမံကိန်း၊ ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှုနှင့် နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || [[အောင်ကျော်ဟိုး|ဦးအောင်ကျော်ဟိုး]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- style="background:#F9F9F9;" | ၉။ || [[ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန် ဝန်ကြီးဌာန|ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန်ဝန်ကြီးဌာန]] || [[ကံဇော် (ဒေါက်တာ)|ဒေါက်တာကံဇော်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- | ၁၀။ || [[နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] || [[ဖုန်းမြတ်|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဖုန်းမြတ်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- style="background:#F9F9F9;" | ၁၁။ || [[တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] || [[သန်းမောင်|ဦးသန်းမောင်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- | ၁၂။ || [[ဥပဒေရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|ဥပဒေရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] || [[သီတာဦး|ဒေါက်တာ သီတာဦး]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || <small>ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်</small> |- style="background:#F9F9F9;" | ၁၃။ || [[ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန]] || [[ချောချောစိန်|ဒေါက်တာ ချောချောစိန်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- | ၁၄။ || [[သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန|သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာဝန်ကြီးဌာန]] || [[မျိုးသိန်းကျော်|ဒေါက်တာ မျိုးသိန်းကျော်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- style="background:#F9F9F9;" | ၁၅။ || [[ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန]] || [[သက်ခိုင်ဝင်း|ဒေါက်တာ သက်ခိုင်ဝင်း]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- | ၁၆။ || [[အမျိုးသမီးရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] || [[သက်သက်ဇင်|ဒေါက်တာ သက်သက်ဇင်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- style="background:#F9F9F9;" | ၁၇။ || [[ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန]] || [[ထိန်လင်း (ဗိုလ်မှူးကြီး)|ဦးထိန်လင်း]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- | ၁၈။ || [[သာသနာရေး ဝန်ကြီးဌာန]] || [[တင်ဦးလွင်|ဦးတင်ဦးလွင်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- style="background:#F9F9F9;" | ၁၉။ || [[စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန|စိုက်ပျိုးရေး၊ မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန]] || [[မင်းနောင် (ဝန်ကြီး)|ဦးမင်းနောင်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- | ၂၀။ || [[သမဝါယမနှင့် ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေး ဝန်ကြီးဌာန]] || [[မျိုးဇော်သိမ်း|ဦးမျိုးဇော်သိမ်း]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- style="background:#F9F9F9;" | ၂၁။ || [[သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန]] || [[ဆန်းဦး (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးဆန်းဦး]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- | ၂၂။ || [[လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင် ဝန်ကြီးဌာန|လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန]] || [[ကိုကိုလွင်|ဦးကိုကိုလွင်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- style="background:#F9F9F9;" | ၂၃။ || စက်မှုနှင့် အသေးစား၊ အငယ်စား၊ အလတ်စားနှင့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဝန်ကြီးဌာန || [[ချာလီသန်း|ဒေါက်တာ ချာလီသန်း]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- | ၂၄။ || [[လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန|လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန]] || [[မြင့်ကြိုင်|ဦးမြင့်ကြိုင်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- style="background:#F9F9F9;" | ၂၅။ || [[အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန]] || [[ခင်မောင်စိုး (ဝန်ကြီး)|ဦးခင်မောင်စိုး]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- | ၂၆။ || [[စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || [[ထွန်းအုံ|ဦးထွန်းအုံ]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- style="background:#F9F9F9;" | ၂၇။ || [[အားကစားရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|အားကစားရေးရာဝန်ကြီးဌာန]]|| [[ရဲမြင့်ထွန်း|ဦးရဲမြင့်ထွန်း]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- | ၂၈။ || [[လူငယ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] || [[မောင်သင်း|ဒေါက်တာမောင်သင်း]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- style="background:#F9F9F9;" | ၂၉။ || [[ဆောက်လုပ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ဆောက်လုပ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || [[မျိုးသန့်|ဦးမျိုးသန့်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- | ၂၀။ || [[လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန|လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြည်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန]] || [[စိုးဝင်း (ဒေါက်တာ)|ဒေါက်တာစိုးဝင်း]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- style="background:#F9F9F9;" | ၃၁။ || [[ယဉ်ကျေးမှု၊ ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလာရေဝန်ကြီးဌာန]] || [[မောင်မြင့်|ဦးမောင်မြင့်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |} === ဒုတိယဝန်ကြီးများ === ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၁၀) ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး၊ အမိန့်အမှတ် ၁၆/၂၀၂၆ ဖြင့် ဒုတိယဝန်ကြီး (၄၆) ဦးကို ခန့်အပ်တာဝန်ပေးလိုက်သည်။ <ref>{{Cite web |title=ဒုတိယဝန်ကြီးများ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81613 |access-date=2026-04-14 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> {| class="wikitable; text-align:center;" |+ '''ဒုတိယဝန်ကြီးများစာရင်း (၂၀၂၆)''' |- style="background:#0047AB; color:white;" ! style="width:5%" | စဉ် !! style="width:25%" | ဝန်ကြီးဌာန !! style="width:20%" | အမည် !! style="width:15%" | စတင်ရက် !! style="width:15%" | ပြီးဆုံးရက် !! style="width:20%" | တာဝန်သက်တမ်း |- | ၁ || rowspan="2" | [[နိုင်ငံတော် သမ္မတရုံး|နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး]]|| ဦးခင်လတ် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} |- |၂ |[[ခိုင်ခိုင်စိုး|ဒေါက်တာ ခိုင်ခိုင်စိုး]] |၁၇ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|8|17}} |- style="background:#F9F9F9;" | ၃ || [[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန|နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာန]]|| [[ထင်ကျော်သူ|ဦးထင်ကျော်သူ]]|| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} |- | ၄ || rowspan="2" | [[ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဌာန]]|| ဦးအောင်မြိုင် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || rowspan="2" | {{Age in years and days|2026|4|10}} |- | ၅ || ဦးထွန်းလူ || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ |- style="background:#F9F9F9;" | ၆ || rowspan="2" | [[ဒီဂျစ်တယ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]]|| ဦးမင်းဇေယျာလှိုင် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || rowspan="2" | {{Age in years and days|2026|4|10}} |- style="background:#F9F9F9;" | ၇ || ဦးသက်ဝင်းအောင် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ |- | ၈ || [[ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]]|| ဗိုလ်ချုပ် အောင်မျိုးသန့် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} |- style="background:#F9F9F9;" | ၉ || [[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန]]|| ဗိုလ်ချုပ် မင်းသူ || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} |- | ၁၀ || rowspan="2" | [[နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန|နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန]]|| [[နိုင်မင်းကျော်|ဦးနိုင်မင်းကျော်]]|| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || rowspan="2" | {{Age in years and days|2026|4|10}} |- | ၁၁ || [[ကိုကိုကျော်|ဦးကိုကိုကျော်]]|| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ |- style="background:#F9F9F9;" | ၁၄ || rowspan="2" | [[ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန် ဝန်ကြီးဌာန|ဘဏ္ဍာရေးနှင့်အခွန်ဝန်ကြီးဌာန]]|| ဒေါ်သန်းသန်းလင်း || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || rowspan="2" | {{Age in years and days|2026|4|10}} |- style="background:#F9F9F9;" | ၁၂ || ဦးဟန်ဝင်းအောင် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ |- | ၁၃ || rowspan="2" | [[အမျိုးသားစီမံကိန်း၊ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှုနှင့် နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန|အမျိုးသားစီမံကိန်း၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနှင့် နိုင်ငံခြားစီးပွား ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]]|| [[ကျော်ထင် (ဒုတိယဝန်ကြီး)|ဦးကျော်ထင်]]|| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || rowspan="2" | {{Age in years and days|2026|4|10}} |- | ၁၅ || ဦးသန့်စင်လွင် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ |- style="background:#F9F9F9;" | ၁၆ || [[နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန]]|| ဗိုလ်ချုပ် ကျော်စွာဦး || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} |- | ၁၇ || [[တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရေးရာဝန်ကြီးဌာန]]|| စိုင်းထွန်းညို || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} |- style="background:#F9F9F9;" | ၁၈ || [[ဥပဒေရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|ဥပဒေရေးရာဝန်ကြီးဌာန]]|| [[ထိန်လင်းဦး|ဒေါက်တာ ထိန်လင်းဦး]]|| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} |- | ၁၉ || rowspan="2" | [[ပညာရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန]]|| ဒေါက်တာ ဇော်မြင့် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || rowspan="2" | {{Age in years and days|2026|4|10}} |- | ၂၀ || ဦးနေမျိုးလှိုင် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ |- style="background:#F9F9F9;" | ၂၁ || [[သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန|သိပ္ပံနှင့်နည်းပညာဝန်ကြီးဌာန]]|| ဒေါက်တာ နေခြည်လဲ့လဲ့သိန်း || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} |- | ၂၂ || [[ကျန်းမာရေး ဝန်ကြီးဌာန|ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန]]|| ဒေါက်တာ အေးထွန်း || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} |- style="background:#F9F9F9;" | ၂၃ || [[အမျိုးသမီးရေးရာဝန်ကြီးဌာန|အမျိုးသမီးရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန]]|| [[စန်းစန်းနွယ်|ဒေါ်စန်းစန်းနွယ်]]|| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} |- | ၂၄ || [[ပြန်ကြားရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန]]|| ဦးရဲတင့် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} |- style="background:#F9F9F9;" | ၂၅ || [[သာသနာရေး ဝန်ကြီးဌာန|သာသနာရေးဝန်ကြီးဌာန]]|| ဦး[[လင်းအောင်]]|| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} |- | ၂၆ || rowspan="3" | [[စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန|စိုက်ပျိုးရေး၊ မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန]]|| ဦးဗိုလ်ဗိုလ်ကျော် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || rowspan="3" | {{Age in years and days|2026|4|10}} |- | ၂၇ || ဒေါက်တာ ရဲထွန်းဝင်း || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ |- | ၂၈ || ဒေါက်တာ ရဲတင့်ထွန်း || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ |- style="background:#F9F9F9;" | ၂၉ || [[သမဝါယမနှင့် ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေး ဝန်ကြီးဌာန|သမဝါယမနှင့်ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေးဝန်ကြီးဌာန]]|| ဦးသိုက်စိုး || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} |- | ၃၀ || rowspan="2" | [[သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန|သယံဇာတနှင့်သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီးဌာန]]|| ဦးခင်လတ်ကြီး || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || rowspan="2" | {{Age in years and days|2026|4|10}} |- | ၃၁ || ဒေါက်တာ သောင်းနိုင်ဦး || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ |- style="background:#F9F9F9;" | ၃၂ || rowspan="2" | [[လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင် ဝန်ကြီးဌာန|လျှပ်စစ်နှင့်စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန]]|| ဦးအေးကျော် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || rowspan="2" | {{Age in years and days|2026|4|10}} |- style="background:#F9F9F9;" | ၃၃ || ဦးကျော်နိုင်ဝင်း || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ |- | ၃၄ || rowspan="2" | စက်မှုနှင့် အသေးစား၊ အငယ်စား၊ အလတ်စားနှင့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဝန်ကြီးဌာန || ဦးသွင်အောင် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || rowspan="2" | {{Age in years and days|2026|4|10}} |- | ၃၅ || ဒေါက်တာ အောင်ဇေယျ || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ |- style="background:#F9F9F9;" | ၃၆ || rowspan="3" | [[လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန|လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့်ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန]]|| [[လင်းဇော်ထွန်း|ဦးလင်းဇော်ထွန်း]]|| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} |- style="background:#F9F9F9;" | - || [[ခိုင်ခိုင်စိုး|ဒေါက်တာ ခိုင်ခိုင်စိုး]]|| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || ၁၇ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ |{{Age in years and days|2026|4|10|2026|8|17}} |- |၃၇ |ဦးရဲထွန်းဦး |၁၇ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|8|17}} |- | ၃၈ || [[အလုပ်သမား ဝန်ကြီးဌာန|အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန]]|| ဦးမောင်မောင်သန်း || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} |- style="background:#F9F9F9;" | ၃၉ || rowspan="2" | [[စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|စီးပွားရေးနှင့်ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]]|| [[မင်းမင်း|ဦးမင်းမင်း]]|| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || rowspan="2" | {{Age in years and days|2026|4|10}} |- style="background:#F9F9F9;" | ၄၀ || ဦးဝင်းမြင့်ခိုင် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ |- | ၄၁ || [[အားကစားရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|အားကစားရေးရာဝန်ကြီးဌာန]]|| ဦးညီညီ || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} |- style="background:#F9F9F9;" | ၄၂ || [[လူငယ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန]]|| ဦးစစ်နိုင် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} |- | ၄၃ || rowspan="2" | [[ဆောက်လုပ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ဆောက်လုပ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]]|| [[မျိုးမြင့်|ဦးမျိုးမြင့်]]|| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} |- style="background:#F9F9F9;" | ၄၄ || ဒေါက်တာ သောင်းနိုင်|| ၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|7|25}} |- style="background:#F9F9F9;" | ၄၅ || rowspan="2" | [[လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန|လူမှုဝန်ထမ်း၊ ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန]]|| ဒေါက်တာ သန်းစိုး || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || rowspan="2" | {{Age in years and days|2026|4|10}} |- style="background:#F9F9F9;" | ၄၆ || ဒေါက်တာ သန့်ဇော်လွင် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || |- | ၄၇ || rowspan="2" | [[ယဉ်ကျေးမှု၊ ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလာရေဝန်ကြီးဌာန]] || ဦးအေးထွန်း || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || rowspan="2" | {{Age in years and days|2026|4|10}} |- | ၄၈ || ဦးဖြိုးဇော်စိုး || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || |} == ပြည်ထောင်စုအဆင့်ရုံးအဖွဲ့အစည်းအကြီးအကဲများ == {| class="wikitable sortable" style="width:100%; font-size:95%; border-collapse: collapse;" |+ style="font-weight: bold; font-size: 110%; padding: 10px;" | ပြည်ထောင်စုအဆင့် ရုံး၊ အဖွဲ့အစည်းများ၏ အကြီးအကဲခန့်ထားမှု |- style="text-align:center; height:35px; background:#f2f2f2;" ! style="width:5%;" | စဉ် ! style="width:30%;" | ရုံး၊ အဖွဲ့အစည်းအမည် ! style="width:20%;" | အကြီးအကဲအမည် ! style="width:20%;" | ရာထူး ! style="width:12%;" | စတင်ရက် ! style="width:13%;" | ကုန်ဆုံးရက် |- | ၁ || [[ပြည်ထောင်စု တရားလွှတ်တော်ချုပ်|ပြည်ထောင်စုတရားလွှတ်တော်ချုပ်]]|| [[သာဌေး|ဦးသာဌေး]]|| [[ပြည်ထောင်စု တရားသူကြီးချုပ်|ပြည်ထောင်စုတရားသူကြီးချုပ်]]|| rowspan="9" | ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ |- | ၂ || [[နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံး]] || [[အောင်ဇော်သိန်း|ဦးအောင်ဇော်သိန်း]]|| ဥက္ကဋ္ဌ || လက်ရှိ |- | ၃ || [[ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်|ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်]]|| [[သန်းစိုး (ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်)|ဦးသန်းစိုး]]|| ဥက္ကဋ္ဌ || လက်ရှိ |- | ၄ || [[ပြည်ထောင်စုစာရင်းစစ်ချုပ်ရုံး]] || [[နိုင်သက်ဦး|ဒေါ်နိုင်သက်ဦး]]|| [[ပြည်ထောင်စုစာရင်းစစ်ချုပ်]] || လက်ရှိ |- | ၅ || [[ပြည်ထောင်စု ရာထူးဝန်အဖွဲ့|ပြည်ထောင်စုရာထူးဝန်အဖွဲ့]]|| [[တင်မောင်ဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးတင်မောင်ဝင်း]]|| ဥက္ကဋ္ဌ || လက်ရှိ |- | ၆ || [[နေပြည်တော်ကောင်စီ]] || [[ကံမြင့်သန်း|ဦးကံမြင့်သန်း]]|| ဥက္ကဋ္ဌ || လက်ရှိ |- | ၇ || [[မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်]] || [[ခင်နိုင်ဦး|ဒေါက်တာ ခင်နိုင်ဦး]]|| ဥက္ကဋ္ဌ || လက်ရှိ |- | ၈ || [[အဂတိလိုက်စားမှု တိုက်ဖျက်ရေး ကော်မရှင်|အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးကော်မရှင်]]|| [[စိုးသိန်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးစိုးသိန်း]] <ref>{{Cite web |title=အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဦးစိုးသိန်းအပါအဝင် အဖွဲ့ဝင်များ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးရန် ပြည်​ထောင်စုလွှတ်​တော်သို့ အမည်စာရင်းတင်သွင်း |url=https://news-eleven.com/article/311101 |access-date=2026-04-08 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref>|| ဥက္ကဋ္ဌ || လက်ရှိ |- | ၉ || [[မြန်မာနိုင်ငံ အမျိုးသား လူ့အခွင့်အရေးကော်မရှင်|မြန်မာနိုင်ငံအမျိုးသားလူ့အခွင့်အရေးကော်မရှင်]]|| [[သစ်လင်းအုန်း|ဦးသစ်လင်းအုန်း]]|| ဥက္ကဋ္ဌ || လက်ရှိ |} == တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ်များ == ၂၀၂၆ ဧပြီလ ၆ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံထားရသူက တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော်များ အသီးသီးတွင် ဝန်ကြီးချုပ်နှင့် ဝန်ကြီးဌာန၊ ပြည်နယ်တရားလွှတ်တော်တရားသူကြီးများကို အဆိုပြုလွှာ တင်သွင်းခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |last=ဧရာဝတီ |date=2026-04-06 |title=စစ်တပ်အရာရှိဟောင်းအများစု တိုင်းနှင့်ပြည်နယ် ဝန်ကြီးချုပ် ဖြစ်လာ |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2026/04/06/412404.html |access-date=2026-04-07 |website=ဧရာဝတီ |language=en-US}}</ref> သက်ဆိုင်ရာ တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော်များ၏ အတည်ပြုချက်အတိုင်း ဝန်ကြီးချုပ်များကို ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ ခန့်အပ်ထမ်းဆောင်စေခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |last=Lin |first=Editor Htein |date=2026-04-07 |title=တိုင်းနဲ့ပြည်နယ် ဝန်ကြီးချုပ်များအဖြစ် လျာထားအဆိုပြုစာရင်း |url=https://voiceofmyanmarnews.com/news/2026/04/07/%e1%80%90%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%b8%e1%80%94%e1%80%b2%e1%80%b7%e1%80%95%e1%80%bc%e1%80%8a%e1%80%ba%e1%80%94%e1%80%9a%e1%80%ba-%e1%80%9d%e1%80%94%e1%80%ba%e1%80%80%e1%80%bc%e1%80%ae/ |access-date=2026-04-07 |website=Voice of Myanmar |language=en-US}}</ref> {| class="wikitable sortable" border-collapse: collapse;" |+ style="font-weight: bold; font-size: 110%; padding: 10px;" | ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့ ဝန်ကြီးချုပ်များ (၂၀၂၆) |- style="text-align:center; height:40px; background:#f2f2f2;" ! style="width:5%;" | စဉ် ! style="width:30%;" | အစိုးရအဖွဲ့ ! style="width:25%;" | ဝန်ကြီးချုပ် ! style="width:15%;" | စတင်ရက် ! style="width:15%;" | ကုန်ဆုံးရက် ! style="width:10%;" | မှတ်ချက် |- | ၁။ || [[ကချင်ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့]] || [[ခက်ထိန်နန်|ဦးခက်ထိန်နန်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || |- | ၂။ || [[ကယားပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့]] || [[အံ့မော်|ဦးအံ့မော်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ ||စတသ ၁၅ |- | ၃။ || [[ကရင်ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့]] || [[စောမြင့်ဦး|ဦးစောမြင့်ဦး]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ ||ဗိုလ်မှူးချုပ်(ငြိမ်း) |- | ၄။ || [[ချင်းပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့]] || [[ဝုန်ဆွန်းထန်|ဒေါက်တာဝုန်ဆွန်းထန်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ ||ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး (ငြိမ်း) |- | ၅။ || [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့]] || [[ကိုလေး (ဗိုလ်ချုပ်)|ဦးကိုလေး]]|| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ ||စတသ ၂၇ |- | ၆။ || [[တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့]] || [[ဇော်နိုင်ဦး|ဦးဇော်နိုင်ဦး]]|| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ ||ဗသက ၈၃ |- | ၇။ || [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့]] || [[မျိုးဆွေဝင်း|ဦးမျိုးဆွေဝင်း]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ ||ဒုတိယရဲချုပ်(၁)ငြိမ်း |- | ၈။ || [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့]] || [[တင်ကိုကို|ဦးတင်ကိုကို]]|| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ ||ဗသက ၇၇ |- | ၉။ || [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးအစိုးရအဖွဲ့|မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့]]|| [[မျိုးအောင်|ဦးမျိုးအောင်]]|| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || |- | ၁၀။ || [[မွန်ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့]] || [[အောင်ဝင်းသန်း|ဗိုလ်မှူးချုပ် အောင်ဝင်းသန်း]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ ||စတသ ၃၀ |- | ၁၁။ || [[ရခိုင်ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့]] || [[နိုင်ဦး|ဦးနိုင်ဦး]]|| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ ||စတသ ၃၈ |- | ၁၂။ || [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့]] || [[အောင်နိုင်သူ|ဦးအောင်နိုင်သူ]]|| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ ||ဘွဲ့ရ ဒုရဲအုပ်လောင်း အပတ်စဉ် (၁၇) |- | ၁၃။ || [[ရှမ်းပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့]] || [[စိုင်းထိန်စိုး]]|| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ ||စတသ ၂၄ |- | ၁၄။ || [[ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့]] || ဦးအေးကျော် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || |} == အရေးပေါ်အခြေအနေနှင့် စစ်အုပ်ချုပ်ရေး ကြေညာခြင်းခံရသည့် မြို့နယ်များ (၂၀၂၆) == ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂၃ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်သည် ဥပဒေကဲ့သို့ အာဏာတည်သောအမိန့်အမှတ် (၁/၂၀၂၆) နှင့် (၂/၂၀၂၆) တို့ကို ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ အဆိုပါ အရေးပေါ်အခြေအနေနှင့် မြို့နယ် ၆၀ အား စစ်အုပ်ချုပ်ရေးအမိန့် (Martial Law) ထုတ်ပြန်ခြင်းသည် [[တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] (ပြည်သူ့လွှတ်တော်နှင့် အမျိုးသားလွှတ်တော်များ အပါအဝင်) ပေါ်ပေါက်လာပြီးနောက် ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ တာဝန်ယူချိန် နှစ်ပတ်အတွင်းမှာပင် ဆောင်ရွက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။အမိန့်အမှတ် (၂/၂၀၂၆) အရ အဆိုပါမြို့နယ်များတွင် အုပ်ချုပ်ရေး၊ ရပ်ရွာအေးချမ်းသာယာရေးနှင့် တရားဥပဒေစိုးမိုးရေးတို့ကို မူလအခြေအနေသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိစေရန်အတွက် အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် တရားစီရင်ရေးတာဝန်များကို ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပုဒ်မ ၄၁၃ (ခ) အရ [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲဝင်းဦး]]အား အပ်နှင်းခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=■ တိုင်းနှင့်ပြည်နယ် ကိုးခုရှိ မြို့နယ်ပေါင်း ၆၀ ကို ရက် ၉၀ အရေးပေါ်အခြေအနေ ကြေညာ |url=https://news-eleven.com/article/311419 |access-date=2026-04-24 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-04-24 |title=၂၀၂၆ ခုနှစ် ဧပြီ ၂၄ ရက် ဘီဘီစီ မြန်မာပိုင်းသတင်း တိုက်ရိုက်ထုတ်လွှင့်ချက် - ရှမ်းပြည်နယ်နဲ့ အေအေထိန်းချုပ်နယ်မြေတွေအပါ မြို့နယ် ၆၀ ကိုအရေးပေါ်အခြေအနေကြေညာ |url=https://www.bbc.com/burmese/live/c1mk4v971v7t |access-date=2026-04-24 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> ဆက်လက်၍ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၂၁ ရက်တွင် ကျင်းပသည့် တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ဒုတိယပုံမှန်အစည်းအဝေး နဝမနေ့၏ သဘောတူညီချက်ဖြင့် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးသည် ထိုနေ့မှာပင် ဥပဒေကဲ့သို့အာဏာတည်သောအမိန့် ၃/၂၀၂၆ ဖြင့် အထက်ပါကိစ္စကို တွန်းဇံ နှင့် ဖလမ်းမြို့နယ်များမှ လွဲ၍ ရက်ပေါင်း(၉၀) ဆက်လက် သက်တမ်းတိုးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး ဥပဒေကဲ့သို့ အာဏာတည်သောအမိန့်အမှတ် (၃/၂၀၂၆) |url=http://www.moi.gov.mm/announcements/85574 |access-date=2026-07-26 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> {| class="wikitext sortable" style="width:100%; border: 1px solid #a2a9b1; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |- style="background-color: #ceebff; text-align: center; font-weight: bold;" ! style="padding: 6px; border: 1px solid #a2a9b1;" | တိုင်းဒေသကြီး / ပြည်နယ် ! style="padding: 6px; border: 1px solid #a2a9b1;" | အရေအတွက် ! style="padding: 6px; border: 1px solid #a2a9b1;" | မြို့နယ်အမည်များ |- style="padding: 4px; border: 1px solid #a2a9b1; text-align: center;" | [[ကချင်ပြည်နယ်]] || ၅ || ဆွမ်ပရာဘွမ်၊ ရွှေကူ၊ အင်ဂျန်းယန်၊ ဆော့လော်၊ ချီဖွေ |- style="padding: 4px; border: 1px solid #a2a9b1; text-align: center;" | [[ကယားပြည်နယ်]] || ၃ || ရှားတော၊ ဖားဆောင်း၊ မယ်စဲ့ |- style="padding: 4px; border: 1px solid #a2a9b1; text-align: center;" | [[ကရင်ပြည်နယ်]] || ၂ || ကော့ကရိတ်၊ ကြာအင်းဆိပ်ကြီး |- style="padding: 4px; border: 1px solid #a2a9b1; text-align: center;" | [[ချင်းပြည်နယ်]] || ၇ || ကန်ပက်လက်၊ ထန်တလန်၊ ပလက်ဝ၊ <span style="background-color: #fff2cc; padding: 1px 3px; border-radius: 3px;">တွန်းဇံ</span>၊ မင်းတပ်၊ မတူပီ၊ <span style="background-color: #fff2cc; padding: 1px 3px; border-radius: 3px;">ဖလမ်း</span> |- style="padding: 4px; border: 1px solid #a2a9b1; text-align: center;" | [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]] || ၈ || ကောလင်း၊ ပင်လည်ဘူး၊ ခင်ဦး၊ ဝက်လက်၊ ကနီ၊ ဒီပဲယင်း၊ ပုလဲ၊ အင်းတော် |- style="padding: 4px; border: 1px solid #a2a9b1; text-align: center;" | [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]] || ၅ || ပေါက်၊ မြိုင်၊ ဆော၊ ထီးလင်း၊ ရေစကြို |- style="padding: 4px; border: 1px solid #a2a9b1; text-align: center;" | [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]] || ၁ || ငါန်းဇွန် |- style="padding: 4px; border: 1px solid #a2a9b1; text-align: center;" | [[ရခိုင်ပြည်နယ်]] || ၁၄ || ရမ်းဗြဲ၊ ပေါက်တော၊ ပုဏ္ဏားကျွန်း၊ ရသေ့တောင်၊ ဂွ၊ မောင်တော၊ ဘူးသီးတောင်၊ ကျောက်တော်၊ မင်းပြား၊ မြေပုံ၊ မြောက်ဦး၊ သံတွဲ၊ အမ်း၊ တောင်ကုတ် |- style="padding: 4px; border: 1px solid #a2a9b1; text-align: center;" | [[ရှမ်းပြည်နယ်]] || ၁၅ || နမ္မတူ၊ မဘိမ်း၊ ကွတ်ခိုင်၊ နမ့်ခမ်း၊ သိန္နီ၊ ကွမ်းလုံ၊ နမ့်ဆန်၊ မန်တုံ၊ ဟိုပန်၊ လောက်ကိုင်၊ ကုန်းကြမ်း၊ မိုးမိတ်၊ ကျောက်မဲ၊ သီပေါ၊ မိုင်းလား |- style="background-color: #eaecf0; font-weight: bold; padding: 4px; border: 1px solid #a2a9b1;" | style="text-align: right;" | စုစုပေါင်း || ၆၀ || မြို့နယ်များ |} == နိုင်ငံတကာဧည့်သည်တော်များ၏ ခရီးစဉ်များ == ဤစာရင်းသည် ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတနှင့် တိုက်ရိုက်တွေ့ဆုံခဲ့သည့် နိုင်ငံတကာဧည့်သည်တော်များ၏ မှတ်တမ်းဖြစ်သည်။ ဤစာရင်းတွင် နိုင်ငံတော်အဆင့် အကြီးအကဲများ၊ အထူးကိုယ်စားလှယ်များ သို့မဟုတ် ဝန်ကြီးအဆင့်ရှိသူများ၏ တရားဝင်တွေ့ဆုံမှုများကိုသာ ဖော်ပြထားခြင်းဖြစ်ပြီး၊ အခြားအစိုးရအဆင့်များနှင့် တွေ့ဆုံမှုစာရင်းများ မပါဝင်ပါ။ ထို့အပြင် နှစ်ဖက်သဘောတူညီချက်အရ ထုတ်ပြန်ကြေညာခြင်းမရှိသည့် တရားဝင်မဟုတ်သော ခရီးစဉ်များလည်း ဤစာရင်းတွင် ပါဝင်မည်မဟုတ်ပေ။<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်ထံ အင်ဒိုနီးရှား နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဦးဆောင်သော ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့က လာရောက်ဂါရဝပြုတွေ့ဆုံ |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/83687 |access-date=2026-07-04 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="font-size: 90%; width: 100%;" |- style="background:#f2f2f2" ! width="5%" | စဉ် !! width="10%" | နေ့ရက် !! width="18%" | အမည် !! width="12%" | နိုင်ငံ/အဖွဲ့ !! width="15%" | တာဝန် !! width="20%" | အကြောင်းအရာ !! width="20%" | မှတ်ချက် |- | ၁ || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || H.E. Mr. Jiang Xinzhi || {{flag|China}} || ဒု-ဥက္ကဋ္ဌ ([[တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ|CPPCC]]) || [[၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံ သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း|ကတိသစ္စာပြုပွဲ]] || ရှီကျင့်ဖျင်၏ ကိုယ်စားလှယ် |- | ၂ || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || H.E. Mr. Igor SERGYENKO || {{flag|Belarus}} || အောက်လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ || ကတိသစ္စာပြုပွဲ || - |- | ၃ || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || H.E. Mr. Kirti Vardhan Singh || {{flag|India}} || ဒု-ဝန်ကြီး (ပြည်ပရေးရာ) || ကတိသစ္စာပြုပွဲ || - |- | ၄ || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || H.E. Dr. Parnpree Bahiddha-Nukara || {{flag|Thailand}} || ယခင် ဒု-ဝန်ကြီးချုပ် || ကတိသစ္စာပြုပွဲ || - |- | ၅ || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || H.E. Mr. Kitti Settha Pandita CHAM Prasidh || {{flag|Cambodia}} || အာဆီယံအထူးကိုယ်စားလှယ် || ကတိသစ္စာပြုပွဲ || - |- | ၆ || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || H.E. Mr. Valdrack Jaentschke || {{flag|Nicaragua}} || နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး || ကတိသစ္စာပြုပွဲ || - |- | ၇ || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || H.E. Mr. Alounkeo KITIKHOUN || {{flag|Laos}} || အာဆီယံအထူးကိုယ်စားလှယ် || ကတိသစ္စာပြုပွဲ || ဗီယက်နမ်နှင့်အတူ |- | ၈ || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || H.E. Mr. Nguyen Tat Thanh || {{flag|Vietnam}} || ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် || ကတိသစ္စာပြုပွဲ || လာအိုကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့နှင့်အတူ |- | ၉ || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || H.E. Mr. Sholban KARA-OOL || {{flag|Russia}} || ဒူးမားလွှတ်တော် ဒု-ဥက္ကဋ္ဌ || ကတိသစ္စာပြုပွဲ || - |- | ၁၀ || ၂၁ ဧပြီ ၂၀၂၆ || H.E. Mr. Xu Qin || {{flag|China}} || ပြည်နယ်ကွန်ဂရက်ဥက္ကဋ္ဌ || တရားဝင်ခရီးစဉ် || ဟေလုံကျန်းပြည်နယ် |- | ၁၁ || ၂၂ ဧပြီ ၂၀၂၆ || H.E. Mr. Sihasak Phuangketkaew || {{flag|Thailand}} || ဒု-ဝန်ကြီးချုပ်/နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး || တရားဝင်ခရီးစဉ် || - |- | ၁၂ || ၂၅ ဧပြီ ၂၀၂၆ || H.E. Mr. Wang Yi || {{flag|China}} || နိုင်ငံရေးရာဗျူရို/ဝန်ကြီး || တရားဝင်ခရီးစဉ်<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင် တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီဗဟိုကော်မတီ၊ နိုင်ငံရေးရာဗျူရိုအဖွဲ့ဝင်နှင့် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး H.E. Mr. Wang Yi ဦးဆောင်သောကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့အား လက်ခံတွေ့ဆုံ |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/82092 |access-date=2026-07-04 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> || - |- | ၁၃ || ၈ ဇွန် ၂၀၂၆ || H.E. Mr. Sugiono || {{flag|Indonesia}} || နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး || တရားဝင်ခရီးစဉ် || - |- | ၁၄ || ၁၂ ဇွန် ၂၀၂၆ || H.E. Mr. Thongsavan PHO-MVIHANE || {{flag|Laos}} || ဒု-ဝန်ကြီးချုပ်/နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး || တရားဝင်ခရီးစဉ်<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်ထံ လာအိုပြည်သူ့ဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံ၊ ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်နှင့် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဦးဆောင်သော ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့က လာရောက်ဂါရဝပြုတွေ့ဆုံ |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/83883 |access-date=2026-07-04 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> || - |- | ၁၅ || ၂၂ ဇွန် ၂၀၂၆ || H.E. Mr. Indra Mani Pandey || [[ဘင်းမ်စတက်]] || အတွင်းရေးမှူးချုပ် || တရားဝင်ခရီးစဉ်<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်ထံ ဘင်းမ်စတက်အတွင်းရေးမှူးချုပ် ဦးဆောင်သော ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ လာရောက်ဂါရဝပြုတွေ့ဆုံ |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/84298 |access-date=2026-07-04 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> || ဘင်းမ်စတက်အတွင်းရေးမှူးချုပ်တာဝန် လွှဲပြောင်းရယူရေးကိစ္စ |- | ၁၆ || ၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ || မစ္စတာ [[အလက်ဇန္ဒား လူကာရှင်ကို|အလက်ဇန္ဒား လူကာရှန်ကို]]|| {{flag|Belarus}} || နိုင်ငံတော်သမ္မတ || အလုပ်သဘောခရီးစဉ်<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင် ဘယ်လာရုစ်သမ္မတနိုင်ငံသမ္မတ မစ္စတာ အလက်ဇန္ဒား လူကာရှန်ကိုနှင့် တွေ့ဆုံဆွေးနွေး |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/84730 |access-date=2026-07-04 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> || သမ္မတအဆင့် ပထမဦးဆုံးခရီးစဉ် |- | ၁၇ || ၁၀ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ || Mr. Yohei SASAKAWA || {{flag|Japan}}|| နိပွန်ဖောင်ဒေးရှင်းဂုဏ်ထူးဆောင်ဥက္ကဋ္ဌ || လာရောက်ဂါရဝပြုတွေ့ဆုံခြင်း<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်ထံသို့ နိပွန်ဖောင်ဒေးရှင်းဂုဏ်ထူးဆောင်ဥက္ကဋ္ဌ Mr. Yohei SASAKAWA လာရောက်ဂါရဝပြုတွေ့ဆုံ |url=http://www.moi.gov.mm/news/86469 |access-date=2026-08-12 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref>|| - |} ==ကိုးကား== {{reflist}}{{မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ}}{{မြန်မာနိုင်ငံ၏ အစိုးရအဖွဲ့များ}} [[Category:ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့]] di26t8jck15swen44pkjtk7cckmk43g 0 284036 1050198 1046863 2026-08-25T07:10:56Z Salai Rungtoi 22844 1050198 wikitext text/x-wiki {{Infobox government agency | agency_name = ဟိုတယ်၊ ခရီးသွားလာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန | nativename = Ministry of Hotels, Tourism and Culture | logo = | logo_caption = ဟိုတယ်၊ ခရီးသွားလာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန အမှတ်တံဆိပ် | seal = | seal_caption = | formed = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ | preceding1 = [[ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလာရေး ဝန်ကြီးဌာန]] | preceding2 = [[သာသနာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှု ဝန်ကြီးဌာန]] (ယဉ်ကျေးမှုအပိုင်း) | jurisdiction = {{flagicon|Myanmar}} ပြည်ထောင်စု | headquarters = [[နေပြည်တော်]] | minister1_name = [[မောင်မြင့်|မောင်မြင့်]] | minister1_pfo = ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး | website = }} '''ယဉ်ကျေးမှု၊ ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလာရေဝန်ကြီးဌာန''' သည် [[ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ|မြန်မာနိုင်ငံအစိုးရ]]၏ ဝန်ကြီးဌာနတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ဧပြီ ၆ရက်တွင် ယခင် [[ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလာရေး ဝန်ကြီးဌာန]] နှင့် [[သာသနာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှု ဝန်ကြီးဌာန]] (ယဉ်ကျေးမှုအပိုင်း) တို့ကို ပူးပေါင်းကာ ဝန်ကြီးဌာနအသစ်အဖြစ် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းရန် [[တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] သို့ တင်ပြပြီး စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး တတိယနေ့ ကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81463 |access-date=2026-04-08 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံထားရသူက အဆိုပြုတင်ပြထားသည့် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာန ၃၁ ဌာန၏ အမည်စာရင်းကို ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် အတည်ပြု |url=https://news-eleven.com/article/311086 |access-date=2026-04-08 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> ဤဝန်ကြီးဌာနသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ခရီးသွားလုပ်ငန်း ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးနှင့် မြန်မာ့ရိုးရာယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ်များကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေး တာဝန်များကို ပူးတွဲထမ်းဆောင်မည့် ဝန်ကြီးဌာနဖြစ်သည်။ ပထမဦးဆုံးဝန်ကြီး အဖြစ်တာဝန်ထမ်းဆောင်သူမှာ [[မောင်မြင့်|ဦးမောင်မြင့်]] ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=မြန်မာနိုင်ငံ၏ အစိုးရသစ်၌ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာန ၃၁ ခု ဖြင့် ဆောင်ရွက်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် အတည်ပြု |url=https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/nm-264720/ |access-date=2026-04-08 |language=en-US |archive-date=17 April 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260417034729/https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/nm-264720/ |url-status=dead }}</ref> == သမိုင်းကြောင်း == ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ (၂၄) ရက်နေ့တွင် ဟိုတယ်၊ ခရီးသွားလာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှု ဝန်ကြီးဌာန အား '''ယဉ်ကျေးမှု၊ ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလာရေဝန်ကြီးဌာန''' အဖြစ် အမည်ပြောင်းလဲ သတ်မှတ်လိုက်သည်။ <ref>{{Cite web|title=ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာနအမည် ပြောင်းလဲသတ်မှတ်ခြင်း|url=http://www.moi.gov.mm/news/87236|website=Ministry Of Information|access-date=2026-08-25|language=en}}</ref> == အကြီးအမှူးများ == === ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ === {| class="wikitable" ! colspan="7" |ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ ! |- !စဉ် !ပုံ !အမည် !စတင်ရက် !ကုန်ဆုံးရက် ! !ဒုတိယဝန်ကြီး !သမ္မတ |- | rowspan="2" |၁။ | rowspan="2" |[[ဖိုင်:Maung Myint (Minkin MP).jpg|100px]] | rowspan="2" |[[မောင်မြင့်|'''ဦးမောင်မြင့်''']] | rowspan="2" |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81583 |access-date=2026-04-11 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> | rowspan="2" |''ယနေ့အထိ'' | rowspan="2" |{{Age in years and days|2026|4|10}} |ဦးအေးထွန်း | rowspan="2" |ဦးမင်းအောင်လှိုင် |- |ဦးဖြိုးဇော်စိုး |} === ဒုတိယဝန်ကြီးများ === {| class="wikitable" style="border:0;" ! colspan="6" |ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ |- !စဉ် !အမည် !တာဝန်စတင် !တာဝန်ပြီးဆုံး !ရက်​ပေါင်း !ဝန်ကြီး |- |၁။ |ဦးအေးထွန်း |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆<ref name=":0">{{Cite web |title=ဒုတိယဝန်ကြီးများ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81613 |access-date=2026-04-11 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> |''ယနေ့အထိ'' |{{Age in years and days|2026|4|10}} | rowspan="2" |[[မောင်မြင့်|'''ဦးမောင်မြင့်''']] |- |၂။ |ဦးဖြိုးဇော်စိုး |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆<ref name=":0" /> |''ယနေ့အထိ'' |{{Age in years and days|2026|4|10}} |} == ကိုးကား == {{Reflist}} {{မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေး}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးဌာနများ]] [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၆ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၌ တည်ထောင်ဖွဲ့စည်းမှုများ]] ewwpqif0jflrh460l6j8d9160a3jk8m 1050199 1050198 2026-08-25T07:11:31Z Salai Rungtoi 22844 1050199 wikitext text/x-wiki {{Infobox government agency | agency_name = ယဉ်ကျေးမှု၊ ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလာရေဝန်ကြီးဌာန | nativename = Ministry of Culture, Hotels and Tourism | logo = | logo_caption = ဟိုတယ်၊ ခရီးသွားလာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန အမှတ်တံဆိပ် | seal = | seal_caption = | formed = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ | preceding1 = [[ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလာရေး ဝန်ကြီးဌာန]] | preceding2 = [[သာသနာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှု ဝန်ကြီးဌာန]] (ယဉ်ကျေးမှုအပိုင်း) | jurisdiction = {{flagicon|Myanmar}} ပြည်ထောင်စု | headquarters = [[နေပြည်တော်]] | minister1_name = [[မောင်မြင့်|မောင်မြင့်]] | minister1_pfo = ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး | website = }} '''ယဉ်ကျေးမှု၊ ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလာရေဝန်ကြီးဌာန''' သည် [[ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ|မြန်မာနိုင်ငံအစိုးရ]]၏ ဝန်ကြီးဌာနတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ဧပြီ ၆ရက်တွင် ယခင် [[ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလာရေး ဝန်ကြီးဌာန]] နှင့် [[သာသနာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှု ဝန်ကြီးဌာန]] (ယဉ်ကျေးမှုအပိုင်း) တို့ကို ပူးပေါင်းကာ ဝန်ကြီးဌာနအသစ်အဖြစ် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းရန် [[တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] သို့ တင်ပြပြီး စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး တတိယနေ့ ကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81463 |access-date=2026-04-08 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံထားရသူက အဆိုပြုတင်ပြထားသည့် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာန ၃၁ ဌာန၏ အမည်စာရင်းကို ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် အတည်ပြု |url=https://news-eleven.com/article/311086 |access-date=2026-04-08 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> ဤဝန်ကြီးဌာနသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ခရီးသွားလုပ်ငန်း ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးနှင့် မြန်မာ့ရိုးရာယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ်များကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေး တာဝန်များကို ပူးတွဲထမ်းဆောင်မည့် ဝန်ကြီးဌာနဖြစ်သည်။ ပထမဦးဆုံးဝန်ကြီး အဖြစ်တာဝန်ထမ်းဆောင်သူမှာ [[မောင်မြင့်|ဦးမောင်မြင့်]] ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=မြန်မာနိုင်ငံ၏ အစိုးရသစ်၌ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာန ၃၁ ခု ဖြင့် ဆောင်ရွက်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် အတည်ပြု |url=https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/nm-264720/ |access-date=2026-04-08 |language=en-US |archive-date=17 April 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260417034729/https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/nm-264720/ |url-status=dead }}</ref> == သမိုင်းကြောင်း == ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ (၂၄) ရက်နေ့တွင် ဟိုတယ်၊ ခရီးသွားလာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှု ဝန်ကြီးဌာန အား '''ယဉ်ကျေးမှု၊ ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလာရေဝန်ကြီးဌာန''' အဖြစ် အမည်ပြောင်းလဲ သတ်မှတ်လိုက်သည်။ <ref>{{Cite web|title=ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာနအမည် ပြောင်းလဲသတ်မှတ်ခြင်း|url=http://www.moi.gov.mm/news/87236|website=Ministry Of Information|access-date=2026-08-25|language=en}}</ref> == အကြီးအမှူးများ == === ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ === {| class="wikitable" ! colspan="7" |ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ ! |- !စဉ် !ပုံ !အမည် !စတင်ရက် !ကုန်ဆုံးရက် ! !ဒုတိယဝန်ကြီး !သမ္မတ |- | rowspan="2" |၁။ | rowspan="2" |[[ဖိုင်:Maung Myint (Minkin MP).jpg|100px]] | rowspan="2" |[[မောင်မြင့်|'''ဦးမောင်မြင့်''']] | rowspan="2" |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81583 |access-date=2026-04-11 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> | rowspan="2" |''ယနေ့အထိ'' | rowspan="2" |{{Age in years and days|2026|4|10}} |ဦးအေးထွန်း | rowspan="2" |ဦးမင်းအောင်လှိုင် |- |ဦးဖြိုးဇော်စိုး |} === ဒုတိယဝန်ကြီးများ === {| class="wikitable" style="border:0;" ! colspan="6" |ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ |- !စဉ် !အမည် !တာဝန်စတင် !တာဝန်ပြီးဆုံး !ရက်​ပေါင်း !ဝန်ကြီး |- |၁။ |ဦးအေးထွန်း |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆<ref name=":0">{{Cite web |title=ဒုတိယဝန်ကြီးများ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81613 |access-date=2026-04-11 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> |''ယနေ့အထိ'' |{{Age in years and days|2026|4|10}} | rowspan="2" |[[မောင်မြင့်|'''ဦးမောင်မြင့်''']] |- |၂။ |ဦးဖြိုးဇော်စိုး |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆<ref name=":0" /> |''ယနေ့အထိ'' |{{Age in years and days|2026|4|10}} |} == ကိုးကား == {{Reflist}} {{မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေး}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးဌာနများ]] [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၆ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၌ တည်ထောင်ဖွဲ့စည်းမှုများ]] 3zf2j54r08vvyqz1nekvmpqamtegncs 0 285136 1050151 1041942 2026-08-24T22:16:15Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1050151 wikitext text/x-wiki {{Infobox civilian attack | title = ရှင်ရွာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု | location = ရှင်ရွာကျေးရွာ၊ အလယ်ဖရုံကာကျွန်း၊ [[ပေါက်တောမြို့နယ်]] | date = ၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၄ | partof = [[ရခိုင်ပြည်နယ် တိုက်ပွဲများ (၂၀၂၃–လက်ရှိ)]] | coordinates = {{coord|20.0075|93.0336|display=inline,title}} | map = {{Location map | Myanmar | lat=20.0075 | long=93.0336 | label=ရှင်ရွာ | caption=| width=250}} | map_caption = ရှင်ရွာကျေးရွာ တည်နေရာ (အလယ်ဖရုံကာကျွန်း) | fatalities = ၁၇ ဦး | injuries = ၁၀ ဦး | perpetrators = [[ဖိုင်:Flag of the Armed Forces (Tatmadaw) of Myanmar.svg|23px]] [[တပ်မတော် (လေ)]] | notes = {{Bulleted list |[[အာရက္ခတပ်တော်]]၏ စစ်သုံ့ပန်းများနှင့် အကျဉ်းသားများအား ဆေးကုသပေးနေသည့်နေရာကို [[တပ်မတော် (လေ)]] မှ ဂျက်တိုက်လေယာဉ်ဖြင့် နှစ်ကြိမ် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ |သေဆုံးသူများတွင် စစ်ကောင်စီ၏ အရာရှိကြီးအချို့၊ ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းများနှင့် အရပ်သား ကလေးငယ်များ ပါဝင်သည်။ |တိုက်ခိုက်မှုသည် ညနေ ၆ နာရီ ၅၀ မိနစ်နှင့် ၅၅ မိနစ်တို့တွင် မိနစ်ပိုင်းသာခြား၍ ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ }} }} {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-present)}} '''ရှင်ရွာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု''' သည် ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၈ ရက်နေ့တွင် [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]၊ [[ပေါက်တောမြို့နယ်]]၊ ရှင်ရွာကျေးရွာရှိ [[အာရက္ခတပ်တော်]] (AA) ၏ စစ်သုံ့ပန်းနှင့် အကျဉ်းသား ထိန်းသိမ်းရေးစခန်းကို [[တပ်မတော် (လေ)]] က လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့သည့် ဖြစ်စဉ်ဖြစ်သည်။ ထိုတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် စစ်သုံ့ပန်းများ၊ ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းများနှင့် အရပ်သားများအပါအဝင် စုစုပေါင်း ၁၇ ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး ၁၀ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=AA |first=ULA / |date=2024-09-09 |title=ပေါက်တောမြို့နယ်၊ ရှင်ရွာကျေးရွာရှိ စစ်သုံ့ပန်းနှင့်အကျဉ်းသားများအား ဆေးကုသပေးနေသောနေရာကို စကစ မှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှု ၁၇ ဦးသေဆုံး၊ ၁၀ ဦးဒဏ်ရာရ |url=https://www.arakanarmy.net/post/%E1%80%9B%E1%80%80-%E1%80%81-%E1%80%84-%E1%80%95-%E1%80%8A-%E1%80%95-%E1%80%80-%E1%80%90-%E1%80%99-%E1%80%94%E1%80%9A-%E1%80%9B-%E1%80%84-%E1%80%9B-%E1%80%80-%E1%80%9B-%E1%80%9B-%E1%80%85%E1%80%85-%E1%80%9E-%E1%80%95%E1%80%94-%E1%80%99-%E1%80%94-%E1%80%84-%E1%80%A1%E1%80%80-%E1%80%89-%E1%80%9E-%E1%80%99-%E1%80%A1-%E1%80%86-%E1%80%80-%E1%80%9E%E1%80%95-%E1%80%94 |access-date=2026-05-02 |website=ARAKAN ARMY |language=en |archive-date=18 April 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260418224543/https://www.arakanarmy.net/post/%E1%80%9B%E1%80%80-%E1%80%81-%E1%80%84-%E1%80%95-%E1%80%8A-%E1%80%95-%E1%80%80-%E1%80%90-%E1%80%99-%E1%80%94%E1%80%9A-%E1%80%9B-%E1%80%84-%E1%80%9B-%E1%80%80-%E1%80%9B-%E1%80%9B-%E1%80%85%E1%80%85-%E1%80%9E-%E1%80%95%E1%80%94-%E1%80%99-%E1%80%94-%E1%80%84-%E1%80%A1%E1%80%80-%E1%80%89-%E1%80%9E-%E1%80%99-%E1%80%A1-%E1%80%86-%E1%80%80-%E1%80%9E%E1%80%95-%E1%80%94 |url-status=dead }}</ref> == ဖြစ်စဉ် == ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၈ ရက်နေ့ ညနေ ၆ နာရီ ၅၀ မိနစ်နှင့် ၆ နာရီ ၅၅ မိနစ်တို့တွင် စစ်ကောင်စီ၏ ဂျက်တိုက်လေယာဉ်တစ်စီးသည် ပေါက်တောမြို့နယ်၊ ရှင်ရွာကျေးရွာအတွင်းရှိ စစ်သုံ့ပန်းများနှင့် အကျဉ်းသားများကို ဆေးကုသပေးနေသည့် နေရာတစ်ခုကို မိနစ်ပိုင်းသာခြားကာ နှစ်ကြိမ်တိုင်တိုင် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ အဆိုပါနေရာသည် တိုက်ပွဲအတွင်း ဖမ်းဆီးရမိသူများထဲမှ ကျန်းမာရေးချို့တဲ့သူများကို ဆေးကုသမှုပေးနေသည့် အကျဉ်းစခန်းတစ်ခုဖြစ်ကြောင်း အာရက္ခတပ်တော် က ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Admin |first=RCNA |date=2024-09-09 |title=https://rcnanews.com/news_mm/3418/ |url=https://rcnanews.com/news_mm/3418/ |access-date=2026-05-02 |language=mm}}</ref> == သေဆုံးသူများနှင့် ထိခိုက်ဒဏ်ရာရမှု == လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် စုစုပေါင်း ၁၇ ဦး ပွဲချင်းပြီး သေဆုံးခဲ့သည်။ သေဆုံးသူများထဲတွင် ကျန်းမာရေးဆိုးဝါးသဖြင့် ဆေးကုသမှုခံယူနေရသော စစ်တပ်၏ အရာရှိကြီးအချို့ အပါအဝင် စစ်သုံ့ပန်းများ၊စစ်တပ် ထံ သတင်းပေးပို့သည်ဟု သံသယဖြင့် ဖမ်းဆီးစစ်ဆေးခံနေရသူများနှင့် ပြစ်ဒဏ်ကျခံနေရသူအချို့၊ အကျဉ်းစခန်း ထိန်းသိမ်းရေးတာဝန်ရှိသူများနှင့် အာရက္ခတပ်တော်၏ ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းအချို့ နှင့် စခန်းအနီး ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ အရပ်သားပြည်သူများနှင့် ကလေးအချို့ ပါဝင်ခဲ့သည်။ထို့အပြင် ဒဏ်ရာရရှိသူ ၁၀ ဦးရှိခဲ့ပြီး ၎င်းတို့ထဲတွင် အလတ်စား၊ အပြင်းစားနှင့် စိုးရိမ်ရဒဏ်ရာရရှိသူများ ပါဝင်သည်။<ref>{{Cite web |title=မောင်တော နခခ(၂) စခန်းဟောင်းကို စစ်ကောင်စီ ဂျက်တိုက်လေယာဉ်နှစ်စီးဖြင့် ဗုံးလာကြဲ AA ထိန်းသိမ်းထားသည့် အကျဉ်းသားများအပါအဝင် ၅၀ ကျော် ပွဲချင်းပြီးသေဆုံး၊ အများအပြား ဒဏ်ရာရ |url=https://burmese.narinjara.com/news/detail/66e03d825be55187d73d6166 |access-date=2026-05-02 |website=burmese.narinjara.com |language=my}}</ref> {{main|မောင်တော နခခ (၂) အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု}} ထိုဖြစ်ရပ် ဖြစ်ပွားပြီး နောက်တစ်ရက် ၂၀၂၄ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၉ ရက် ညပိုင်းတွင် တပ်မတော် (လေ)သည် [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]၊ [[မောင်တောမြို့]]ရှိ [[အာရက္ခတပ်တော်]] (AA) ထိန်းချုပ်ထားသော လေးမိုင် နခခ (၂) စခန်းကို [[တပ်မတော် (လေ)]] က လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့သည့် ဖြစ်စဉ်ဖြစ်သည်။ ထိုတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် [[အာရက္ခတပ်တော်]] က ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းထားသည့် စစ်သုံ့ပန်းများနှင့် အကျဉ်းသား ၅၀ ဦးထက်မနည်း ပွဲချင်းပြီး သေဆုံးခဲ့သည်။ {| class="wikitable sortable" style="width: 100%; text-align: center;" |- style="background-color: #f2f2f2;" ! စဉ် !! အမည် !! အသက် !! မိဘအမည် !! နေရပ်လိပ်စာ !! မှတ်ချက် |- | ၁ || ဦးစောသန်းမောင် || ၄၁ || ဦးဒိုးအောင် + ဒေါ်ထက်ဦးခိုင် || ကန်စောက်၊ ကျောက်တော် || သေဆုံး |- | ၂ || မလှစောခင် || ၂၉ || ဦးစောရွှေထွန်း + ဒေါ်နီမခိုင် || သလူးချောင်း၊ ကျောက်တော် || သေဆုံး |- | ၃ || မောင်စိုးမင်းအောင် || ၁၇ || ဦးကျော်သိန်း + ဒေါ်လှသန်းရီ || အနောက်စံပြ၊ စစ်တွေ || သေဆုံး |- | ၄ || မောင်ဝေယံဖြိုး || ၁၄ || ဦးဝေလှိုင်စိုး || ရွာကြီးမြောက်၊ စစ်တွေ || သေဆုံး |- | ၅ || ဦးစောညီညီ || ၅၂ || ဦးထွန်းမြကျော် + ဒေါ်လှယဉ်နု || စိုးမဲကျီ၊ ပေါက်တော || သေဆုံး |- | ၆ || ဦးကျော်သာမောင် || ၄၈ || ဦးတိုးစိန် + ဒေါ်နှင်းမဖြူ || ဝါးလမ်းကုန်း၊ ပေါက်တော || သေဆုံး |- | ၇ || ဦးဘုန်းမြတ်ပိုင် || ၃၅ || ဦးဦးဘချို + ဒေါ်အလှမေ || စက်ရုံစု၊ စစ်တွေ || သေဆုံး |- | ၈ || မောင်မောင်သိန်းထွန်း || ၃၀ || ဦးမောင်ဖြူ + ဒေါ်ကျီကျီနု || ဝါးလမ်းကုန်း၊ ပေါက်တော || သေဆုံး |- | ၉ || ဦးသိန်းထွန်းအောင် || ၆၇ || ဦးမြဇံထွန်း + ဒေါ်ရွှေမဖြူ || ရပ်ကွက် (၄)၊ ပေါက်တော || သေဆုံး |- | ၁၀ || ဦးကျော်ဝင်းမောင် || ၅၅ || ဦးလှဖြူစံ + ဒေါ်အေးလှစိန် || ငခူချောင်၊ ပေါက်တော || သေဆုံး |- style="background-color: #ffcccb;" | ၁၁-၁၇ || စစ်သုံ့ပန်းများ || colspan="4" | စစ်ကောင်စီတပ်မှ အရာရှိကြီးအချို့ အပါအဝင် စစ်သုံ့ပန်း ၇ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။ |} == ဆက်စပ်ကြည့်ရှုရန် == * [[မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]] == ကိုးကား == {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၄ ပဋိပက္ခများ]] [[ကဏ္ဍ:ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ တိုက်ပွဲများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူသတ်ပွဲများ စာရင်း]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]] 2osvi59js92p270eh7xrtkz96drfdhy 0 285218 1050144 1045118 2026-08-24T19:54:22Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 2 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1050144 wikitext text/x-wiki {{Infobox civilian attack | title = မြောက်ဦး ဒိုင်းကျီ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု | partof = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ)]] | coordinates = {{Coord|20.5968|93.1940|display=inline,title}} | map = {{Location map | Myanmar | lat = 20.5968 | long = 93.1940 | width = 250 | label = ဒိုင်းကျီရပ်ကွက် | position = right | caption = မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း တည်နေရာပြမြေပုံ }} | location = [[မြောက်ဦးမြို့]]၊ ဒိုင်းကျီရပ်ကွက်၊ [[ရခိုင်ပြည်နယ်]] | date = ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၂၅ ရက် | time = ည ၁၁:၂၅ နာရီ ခန့် | timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်|UTC+6:30]] | type = လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု | weapons = ဂျက်ဖိုက်တာ | fatalities = အနည်းဆုံး ၁၄ ဦး | injuries = ၂၀ ဦးကျော် | targets = အပြစ်မဲ့ အရပ်သားပြည်သူများ | perpetrators = [[တပ်မတော် (လေ)|တပ်မတော်(လေ)]] | notes = လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုအတွင်း ပွဲချင်းပြီး ၁၂ ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး၊ ထပ်မံသေဆုံးသူ ၂ ဦးအပါအဝင် စုစုပေါင်း ၁၄ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ပြည်သူ ၂၀ ဦးကျော် ဒဏ်ရာရရှိကာ လူနေအိမ် ၈ လုံး ပျက်စီးခဲ့ရသည်။ }} {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-present)}} '''မြောက်ဦး ဒိုင်းကျီ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု''' သည် ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၂၅ ရက်နေ့တွင် [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]၊ [[မြောက်ဦးမြို့]]၊ ဒိုင်းကျီရပ်ကွက်၌ ဖြစ်ပွားခဲ့သော တပ်မတော်(လေ)၏ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု ဖြစ်စဉ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ [[အာရက္ခတပ်တော်]] (AA) က မြောက်ဦးမြို့အား အလုံးစုံတိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ပြီးနောက်ပိုင်း စစ်ကောင်စီက အရပ်သားပစ်မှတ်များကို လေကြောင်းမှ တုံ့ပြန်တိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ဤတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ကလေးငယ်များ အပါအဝင် အပြစ်မဲ့အရပ်သားပြည်သူ စုစုပေါင်း ၁၄ ဦး သေဆုံးခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |last=AA |first=ULA / |date=2025-08-27 |title=အာရက္ခပြည်၊ မြောက်ဦးမြို့၊ ဒိုင်းကျီရပ်ကွက်အား ဖက်ဆစ် အကြမ်းဖက် စစ်ကောင်စီ၏ လေကြောင်းဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ပြင်းထန်ဒဏ်ရာရပြီး ဆေးကုသမှုခံယူနေကြသောသူများထဲမှ (၂) ဦး ထပ်မံသေဆုံး |url=https://www.arakanarmy.net/post/%E1%80%A1-%E1%80%9B%E1%80%80-%E1%80%81%E1%80%95-%E1%80%8A-%E1%80%99-%E1%80%80-%E1%80%A6-%E1%80%99-%E1%80%92-%E1%80%84-%E1%80%80-%E1%80%9B%E1%80%95-%E1%80%80-%E1%80%80-%E1%80%A1-%E1%80%96%E1%80%80-%E1%80%86%E1%80%85-%E1%80%A1%E1%80%80-%E1%80%99-%E1%80%96%E1%80%80-%E1%80%85%E1%80%85-%E1%80%80-%E1%80%84-%E1%80%85-%E1%80%9C-%E1%80%80-%E1%80%84-%E1%80%97-%E1%80%80-%E1%80%90-%E1%80%80-%E1%80%81 |access-date=2026-05-03 |website=ARAKAN ARMY |language=en |archive-date=18 April 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260418230015/https://www.arakanarmy.net/post/%E1%80%A1-%E1%80%9B%E1%80%80-%E1%80%81%E1%80%95-%E1%80%8A-%E1%80%99-%E1%80%80-%E1%80%A6-%E1%80%99-%E1%80%92-%E1%80%84-%E1%80%80-%E1%80%9B%E1%80%95-%E1%80%80-%E1%80%80-%E1%80%A1-%E1%80%96%E1%80%80-%E1%80%86%E1%80%85-%E1%80%A1%E1%80%80-%E1%80%99-%E1%80%96%E1%80%80-%E1%80%85%E1%80%85-%E1%80%80-%E1%80%84-%E1%80%85-%E1%80%9C-%E1%80%80-%E1%80%84-%E1%80%97-%E1%80%80-%E1%80%90-%E1%80%80-%E1%80%81 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |last=AA |first=ULA / |date=2025-08-26 |title=ဖက်ဆစ်အကြမ်းဖက်စစ်ကောင်စီမှ မြောက်ဦးမြို့အား လေကြောင်းဖြင့် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုဖြစ်စဉ်နှင့် ပတ်သက် ၍ သတင်းထုတ်ပြန်ချက် |url=https://www.arakanarmy.net/post/%E1%80%96%E1%80%80-%E1%80%86%E1%80%85-%E1%80%A1%E1%80%80-%E1%80%99-%E1%80%96%E1%80%80-%E1%80%85%E1%80%85-%E1%80%80-%E1%80%84-%E1%80%85-%E1%80%99-%E1%80%99-%E1%80%80-%E1%80%A6-%E1%80%99-%E1%80%A1-%E1%80%9C-%E1%80%80-%E1%80%84-%E1%80%96-%E1%80%84-%E1%80%97-%E1%80%80-%E1%80%90-%E1%80%80-%E1%80%81-%E1%80%80-%E1%80%99-%E1%80%96-%E1%80%85-%E1%80%85%E1%80%89-%E1%80%94-%E1%80%84-%E1%80%95%E1%80%90-%E1%80%9E%E1%80%80 |access-date=2026-05-03 |website=ARAKAN ARMY |language=en |archive-date=13 May 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260513124826/https://www.arakanarmy.net/post/%E1%80%96%E1%80%80-%E1%80%86%E1%80%85-%E1%80%A1%E1%80%80-%E1%80%99-%E1%80%96%E1%80%80-%E1%80%85%E1%80%85-%E1%80%80-%E1%80%84-%E1%80%85-%E1%80%99-%E1%80%99-%E1%80%80-%E1%80%A6-%E1%80%99-%E1%80%A1-%E1%80%9C-%E1%80%80-%E1%80%84-%E1%80%96-%E1%80%84-%E1%80%97-%E1%80%80-%E1%80%90-%E1%80%80-%E1%80%81-%E1%80%80-%E1%80%99-%E1%80%96-%E1%80%85-%E1%80%85%E1%80%89-%E1%80%94-%E1%80%84-%E1%80%95%E1%80%90-%E1%80%9E%E1%80%80 |url-status=dead }}</ref> == နောက်ခံအကြောင်းအရာ == ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ဒီဇင်ဘာ (၂၆)ရက် တွင် [[အာရက္ခတပ်တော်]] (AA) က မြောက်ဦးမြို့တစ်မြို့လုံးကို အလုံးစုံ ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ပြီးနောက် [[တပ်မတော်]] သည် မြေပြင်စစ်ကြောင်းများဖြင့် ပြန်လည်ထိုးစစ်ဆင်နိုင်ခြင်း မရှိတော့ဘဲ လေကြောင်းနှင့် လက်နက်ကြီးများ အသုံးပြု၍ မြို့တွင်းကို ပစ်မှတ်ထား တိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2023-12-27 |title=မြောက်ဦးခရိုင်ရဲစခန်းကို AA သိမ်းပိုက် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/47298/ |access-date=2026-05-03 |website=Myanmar Now |language=en-US |archive-date=24 April 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250424025811/https://myanmar-now.org/mm/news/47298/ |url-status=dead }}</ref> == ဖြစ်စဉ် == ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၂၅ ရက်၊ ည ၁၁ နာရီ ၂၅ မိနစ်ခန့်တွင် တပ်မတော်(လေ)သည် ဂျက်ဖိုက်တာတစ်စီးဖြင့် မြောက်ဦးမြို့၊ ဒိုင်းကျီရပ်ကွက်အတွင်းသို့ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်တွင် အဆိုပါရပ်ကွက်ရှိ နေအိမ်တစ်အိမ်၌ အလှူလုပ်ရန်အတွက် မိသားစုဝင်များနှင့် ဒေသခံပြည်သူများ စုဝေးပြင်ဆင်နေကြချိန် ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=ဖဒူထွန်းအောင် |date=2025-08-26 |title=မြောက်ဦးမြို့ကို လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲ၍ ဒေသခံ ၁၂ ဦးသေ၊ ၂၁ ဦးဒဏ်ရာရ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/66839/ |access-date=2026-05-03 |website=Myanmar Now |language=en-US |archive-date=11 February 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260211185836/https://myanmar-now.org/mm/news/66839/ |url-status=dead }}</ref> == ထိခိုက်သေဆုံးမှုများ == လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် အလှူပြင်ဆင်နေကြသည့် အရပ်သားပြည်သူများ နှင့် ကလေးငယ် ၅ ဦး အပါအဝင် ၁၂ ဦးမှာ အခင်းဖြစ်ပွားရာနေရာ၌ပင် ပွဲချင်းပြီး သေဆုံးခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ပြည်သူ ၂၀ ဦးကျော်ပြင်းထန်ဒဏ်ရာများ ရရှိခဲ့ပြီး လူနေအိမ် ၈ လုံး ပျက်စီးဆုံးရှုံးခဲ့ရသည်။ ဒဏ်ရာရရှိသူများအနက် ဒေါ်အေးစန္ဒာ နှင့် မောင်အောင်အောင်တို့ နှစ်ဦးမှာ ဆေးကုသမှုခံယူနေစဉ်အတွင်း ဩဂုတ်လ ၂၆ ရက်နေ့တွင် ထပ်မံသေဆုံးခဲ့ရသဖြင့် ဤဖြစ်စဉ်အတွင်း သေဆုံးခဲ့ရသည့် အပြစ်မဲ့ပြည်သူ စုစုပေါင်း ၁၄ ဦးအထိ ရှိလာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Agency |first=Yangon Khit Thit News |date=2025-08-26 |title=ရခိုင်ပြည်၊ မြောက်ဦးမြို့၊ ပြည်သူများနေထိုင်ရာ ဒိုင်းကျီရပ်ကွက်ကို စစ်တပ်က လေယာဉ်ဖြင့် ပေါင် ၅၀၀ ဗုံးကျဲမှု ပြည်သူ ၁၁ ဦးသေဆုံး |url=https://yktnews.com/2025/08/225981/ |access-date=2026-05-03 |website=Khit Thit Media |language=en-US |archive-date=7 September 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250907203709/https://yktnews.com/2025/08/225981/ |url-status=dead }}</ref> {| class="wikitable sortable" style="font-size: 90%; line-height: 1.2em; width: auto;" |+ style="font-weight: bold; font-size: 110%; padding: 10px;" | ဒိုင်းကျီရပ်ကွက် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် သေဆုံးခဲ့ရသည့် အပြစ်မဲ့အရပ်သားပြည်သူများစာရင်း (၂၀၂၅ ဩဂုတ် ၂၅) |- ! စဉ် !! အမည် !! အသက် !! မိဘအမည် !! လူမျိုး/ဘာသာ !! ကျား/မ !! နေရပ်လိပ်စာ !! မှတ်ချက် |- | ၁ || မောင်မျိုးဆန်းဝင်း || ၁၇ || ဦးသာထွန်းအေး၊ ဒေါ်မချမ်းသာ || ရက္ခိုင်/ဗုဒ္ဓ || ကျား || ဒိုင်းကျီရပ်ကွက် || |- | ၂ || မောင်အောင်အောင်ဌေး || ၁၆ || ဦးမောင်မောင်သိန်း၊ ဒေါ်သန်းသန်းဝင်း || ရက္ခိုင်/ဗုဒ္ဓ || ကျား || ဒိုင်းကျီရပ်ကွက် || |- | ၃ || မောင်အေးမောင်ချေ || ၁၈ || ဦးအေးသန်းမောင်၊ ဒေါ်ဘုမချေ || ရက္ခိုင်/ဗုဒ္ဓ || ကျား || ဒိုင်းကျီရပ်ကွက် || |- | ၄ || မဖြိုးဖြိုးအေး || ၁၈ || ဦးညီညီထွန်း၊ ဒေါ်ဝင်းဝင်းအေး || ရက္ခိုင်/ဗုဒ္ဓ || မ || ဒိုင်းကျီရပ်ကွက် || |- | ၅ || မောင်ဝေယံစိုး || ၁၈ || - || ရက္ခိုင်/ဗုဒ္ဓ || ကျား || ဒိုင်းကျီရပ်ကွက် || |- | ၆ || ဦးဦးဖိုးကြိုင် || ၆၆ || - || ရက္ခိုင်/ဗုဒ္ဓ || ကျား || ဒိုင်းကျီရပ်ကွက် || |- | ၇ || မခင်စုဝေ || ၂၂ || ဦးသိန်းလှ၊ ဒေါ်ဖြူဖြူဝင်း || ရက္ခိုင်/ဗုဒ္ဓ || မ || ဒိုင်းကျီရပ်ကွက် || |- | ၈ || မခင်စုလှိုင် || ၁၅ || ဦးသိန်းလှ၊ ဒေါ်ဖြူဖြူဝင်း || ရက္ခိုင်/ဗုဒ္ဓ || မ || ဒိုင်းကျီရပ်ကွက် || |- | ၉ || မောင်ကျော်မြတ်လင်း || ၇ || ဦးသိန်းလှ၊ ဒေါ်ဖြူဖြူဝင်း || ရက္ခိုင်/ဗုဒ္ဓ || ကျား || ဒိုင်းကျီရပ်ကွက် || |- | ၁၀ || မောင်မောင်သန်းဌေး || ၂၀ || ဦးလှမောင်ကြီး၊ ဒေါ်မကျော့စိန် || ရက္ခိုင်/ဗုဒ္ဓ || ကျား || ဒိုင်းကျီရပ်ကွက် || |- | ၁၁ || ဦးနီနီထွန်း || ၄၃ || ဦးလှစိန်၊ ဒေါ်ဦးသန်းစိန် || ရက္ခိုင်/ဗုဒ္ဓ || ကျား || ဒိုင်းကျီရပ်ကွက် || |- | ၁၂ || မနန်းကျော့လှိုင် || ၇ || ဦးနီနီထွန်း၊ ဒေါ်အေးစန္ဒာ || ရက္ခိုင်/ဗုဒ္ဓ || မ || ဒိုင်းကျီရပ်ကွက် || |- | ၁၃ || ဒေါ်အေးစန္ဒာ || ၃၂ || ဦးမောင်သိန်းထွန်း၊ ဒေါ်အေးနု || ရက္ခိုင်/ဗုဒ္ဓ || မ || ဒိုင်းကျီရပ်ကွက် || ၂၆ ရက်တွင် ထပ်မံသေဆုံး |- | ၁၄ || မောင်အောင်အောင် || ၄ || ဦးခင်မောင်ထွန်း၊ ဒေါ်လူရွယ် || ရက္ခိုင်/ဗုဒ္ဓ || ကျား || ဒိုင်းကျီရပ်ကွက် || ၂၆ ရက်တွင် ထပ်မံသေဆုံး |} == ကိုးကား == {{Reflist|2}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၅ ပဋိပက္ခများ]] [[ကဏ္ဍ:ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ တိုက်ပွဲများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူသတ်ပွဲများ စာရင်း]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]] [[ကဏ္ဍ:မြောက်ဦးမြို့နယ်]] oyyv18bdjlv1y6w953jsughhbkjyvq0 0 285225 1050162 1041781 2026-08-25T01:26:25Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1050162 wikitext text/x-wiki {{Infobox civilian attack | title = သာဒါရွာ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု | partof = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ)]] | location = [[မင်းပြားမြို့နယ်]]၊ သာဒါ (မူဆလင်) ကျေးရွာ၊ [[ရခိုင်ပြည်နယ်]] | date = ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၈ ရက် | coordinates = {{Coord|20.3910|93.2576|display=inline,title}} | map = {{Location map | Myanmar | lat=20.3910 | long=93.2576 | label=သာဒါရွာ | caption=| width=250}} | map_caption = သာဒါရွာ တည်နေရာ | type = လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု၊ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု | weapons = ဂျက်ဖိုက်တာ၊ ဗုံး | fatalities = ၂၂ ဦး | injuries = ၂၉ ဦး | targets = မူဆလင်ရွာသားများနှင့် စစ်ဘေးရှောင်များ | perpetrators = [[ဖိုင်:Flag of the Armed Forces (Tatmadaw) of Myanmar.svg|23px]] [[တပ်မတော် (လေ)]] | notes = {{Bulleted list | စစ်ကောင်စီ လေတပ်မှ ဂျက်တိုက်လေယာဉ်ဖြင့် မတ်လ ၁၈ ရက် နံနက်အစောပိုင်းတွင် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ | သေဆုံးသူ ၂၂ ဦးတွင် သာဒါရွာမှ ၁၀ ဦးနှင့် ဆင်ကြီးပြင်ရွာမှ လာရောက်ခိုလှုံနေသည့် စစ်ဘေးရှောင် ၁၂ ဦး ပါဝင်သည်။ | တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် အရပ်သားနေအိမ် ၆ လုံး ပျက်စီးဆုံးရှုံးခဲ့သည်။ }} }} {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-present)}} '''သာဒါရွာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု''' သည် [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]၊ [[မင်းပြားမြို့နယ်]]၊ [[သာဒါရွာ|သာဒါ (မူဆလင်) ကျေးရွာ]]တွင် ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၈ ရက်နေ့၌ ဖြစ်ပွားခဲ့သော တပ်မတော်(လေ)၏ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု တစ်ခုဖြစ်သည်။ [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာပြည်တွင်းစစ်]] ကာလအတွင်း [[တပ်မတော် (လေ)]] မှ ဂျက်တိုက်လေယာဉ်တစ်စင်းဖြင့် လာရောက်ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး ထိုဖြစ်စဉ်ကြောင့် ထိုကျေးရွာတွင်းရှိ မူဆလင်အရပ်သား ၂၂ ဦး သေဆုံးကာ ၂၉ ဦး ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=AA |first=ULA / |date=2024-03-20 |title=မင်းပြားမြို့၊သာဒါရွာအားSACမှဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုကြောင့်သေဆုံးသူ(၂၂)ဦးနှင့်ဒဏ်ရာရရှိသူ(၂၉)ဦးအထိရှိ |url=https://www.arakanarmy.net/post/%E1%80%99%E1%80%84-%E1%80%95-%E1%80%99-%E1%80%9E-%E1%80%92-%E1%80%9B-%E1%80%A1-sac%E1%80%99-%E1%80%97-%E1%80%80-%E1%80%90-%E1%80%80-%E1%80%81-%E1%80%80-%E1%80%99-%E1%80%80-%E1%80%84-%E1%80%9E-%E1%80%86-%E1%80%9E-%E1%81%82%E1%81%82-%E1%80%A6-%E1%80%94-%E1%80%84-%E1%80%92%E1%80%8F-%E1%80%9B-%E1%80%9B%E1%80%9B-%E1%80%9E-%E1%81%82%E1%81%89-%E1%80%A6-%E1%80%A1%E1%80%91-%E1%80%9B |access-date=2026-05-03 |website=ARAKAN ARMY |language=en |archive-date=1 May 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240501041808/https://www.arakanarmy.net/post/%E1%80%99%E1%80%84-%E1%80%95-%E1%80%99-%E1%80%9E-%E1%80%92-%E1%80%9B-%E1%80%A1-sac%E1%80%99-%E1%80%97-%E1%80%80-%E1%80%90-%E1%80%80-%E1%80%81-%E1%80%80-%E1%80%99-%E1%80%80-%E1%80%84-%E1%80%9E-%E1%80%86-%E1%80%9E-%E1%81%82%E1%81%82-%E1%80%A6-%E1%80%94-%E1%80%84-%E1%80%92%E1%80%8F-%E1%80%9B-%E1%80%9B%E1%80%9B-%E1%80%9E-%E1%81%82%E1%81%89-%E1%80%A6-%E1%80%A1%E1%80%91-%E1%80%9B |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |last=မိုးဦး |first=ခင်ငြိမ်းချမ်း |date=2024-03-18 |title=မင်းပြားတွင် ညအချိန် လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲ၍ ၂၁ ဦးအထိသေဆုံး |url=https://myanmar-now.org/mm/news/50238/ |access-date=2026-05-03 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> == ဖြစ်စဉ် == ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၈ ရက်နေ့ နံနက် ၁ နာရီ ၃၂ မိနစ်ခန့်တွင် တပ်မတော်(လေ)က သာဒါကျေးရွာအတွင်းသို့ လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ၂၁ ဦးမှာ နေရာတွင်ပင် ပွဲချင်းပြီး သေဆုံးခဲ့ပြီး၊ ဒဏ်ရာရရှိသူများထဲမှ တစ်ဦးမှာ နောက်တစ်ရက် (မတ်လ ၁၉ ရက်) တွင် ထပ်မံသေဆုံးခဲ့သည်။ သေဆုံးသူများထဲတွင် သာဒါရွာခံ ၁၀ ဦးနှင့် အနီးနားရှိ [[ဆင်ကြီးပြင် (ရခိုင်)ရွာ|ဆင်ကြီးပြင်ရွာ]]မှ လာရောက်ခိုလှုံနေသော စစ်ဘေးရှောင် ၁၂ ဦး ပါဝင်သည်။ ထို့ပြင် အရပ်သားနေအိမ် ၆ လုံးလည်း ပျက်စီးဆုံးရှုံးခဲ့သည်။ ဤတိုက်ခိုက်မှုသည် စစ်ရေးပစ်မှတ်မဟုတ်သော အရပ်သားများအပေါ် ကျူးလွန်သည့် အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုအဖြစ် မှတ်တမ်းဝင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=ရောင်နီ |date=2024-03-19 |title=မင်းပြားဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခံရမှု သေဆုံး ၂၂ ဦးရှိလာ၊ ကလေး ၉ ဦးပါဝင် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/50272/ |access-date=2026-05-03 |website=Myanmar Now |language=en-US |archive-date=11 August 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250811145247/https://myanmar-now.org/mm/news/50272/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-03-18 |title=၂၀၂၄ မတ် ၁၈ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု |url=https://www.bbc.com/burmese/live/ck70zy2gn07t |access-date=2026-05-03 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-03-18 |title=မင်းပြားမှာ ရွာထဲ လေကြောင်းဗုံးကြဲခံရမှုကြောင့် ရိုဟင်ဂျာ ၂၃ ဦးသေ၊ ၃၃ ဦးဒဏ်ရာရ |url=https://www.rfa.org/burmese/program_2/air-strike-minbya-03172024232222.html |access-date=2026-05-03 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="font-size: 90%; text-align: center;" |+ style="font-weight: bold; font-size: 105%; padding-bottom: 5px;" | သာဒါရွာ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် သေဆုံးသူများစာရင်း (၁၈ မတ် ၂၀၂၄) |- ! စဉ် !! အမည် !! အသက် !! အဘအမည် !! အလုပ်အကိုင် !! နေရပ် !! မှတ်ချက် |- | ၁ || (Mv) ဟာဘောန်အာလီ || ၅၇ || ဦးအာလီအာမောတ် || ဘာသာရေးဆရာ || သာဒါ || |- | ၂ || အာနူဝါရာဘေးဂေါမ် || ၅၅ || ဦးဟာဆောန် || မှီခို || သာဒါ || |- | ၃ || မာမောတ်ဟူဆောန် || ၉ || (Mv) ဟာဆောန်အာလီ || ကျောင်းသား || သာဒါ || |- | ၄ || ဟာမိဒါ || ၁၈ || ဦးအာဒူဆော်မောတ် || မှီခို || သာဒါ || |- | ၅ || စောဒုတ်လာမိန် || ၂၈ || ဦးရောဖိက် || ကျပန်း || သာဒါ || |- | ၆ || ဆေးနူး || ၂၅ || ဦးနူရ်ရိုဆလင် || မှီခို || သာဒါ || |- | ၇ || မော်ဇူမာ || ၂၈ || ဦးနူမျှာ || မှီခို || သာဒါ || |- | ၈ || နူရ်မာရ် || ၉ || ဦးအဒူဇော်လိတ် || မှီခို || သာဒါ || |- | ၉ || ဟာရော်နီးဆား || ၈ || ဦးရွှေမောင် || ကျောင်းသား || သာဒါ || |- | ၁၀ || အဇူးရိုး || ၄၅ || ဦးအီစီမာလ် || ကျပန်း || ဆင်ကြီးပြင် || စစ်ဘေးရှောင် |- | ၁၁ || ဘေးဂေါဓဇာဟာန် || ၃၀ || ဦးဘော်လီဆုလ်တန် || မှီခို || ဆင်ကြီးပြင် || စစ်ဘေးရှောင် |- | ၁၂ || ဘီးဘီး || ၃ || ဦးရော်ဟိမ် || - || ဆင်ကြီးပြင် || စစ်ဘေးရှောင် |- | ၁၃ || ရှူးနီး || ၆ || ဦးအုံမော်ရာလီ || - || ဆင်ကြီးပြင် || စစ်ဘေးရှောင် |- | ၁၄ || မော်ဟီးဘူလ္လား || ၁၀ || ဦးရှော်ဘုလ်လ္လာ || ကျောင်းသား || ဆင်ကြီးပြင် || စစ်ဘေးရှောင် |- | ၁၅ || ရှာဖော်ဒိန် || ၅ || ဦးရှော်ဘုလ်လ္လာ || ကျောင်းသား || ဆင်ကြီးပြင် || စစ်ဘေးရှောင် |- | ၁၆ || မူဘာရိတ် || ၁၈ || ဦးအဒူရော်ကိမ် || လယ်လုပ် || ဆင်ကြီးပြင် || စစ်ဘေးရှောင် |- | ၁၇ || မာမာတ်နော်ဇုမ် || ၃၀ || ဦးအမိရ်ဟူဆောန် || ကျပန်း || ဆင်ကြီးပြင် || စစ်ဘေးရှောင် |- | ၁၈ || နူရ်ဟာစီနာ || ၁ || ဦးမာမောတ်နော်ဇုမ် || - || ဆင်ကြီးပြင် || စစ်ဘေးရှောင် |- | ၁၉ || ရော်မာခါတူ || ၂၇ || ဦးမာမောတ် || မှီခို || ဆင်ကြီးပြင် || စစ်ဘေးရှောင် |- | ၂၀ || မာမောတ်နော်ယိမ် || ၈ || ဦးအဒူရာမာန် || ကျောင်းသား || ဆင်ကြီးပြင် || စစ်ဘေးရှောင် |- | ၂၁ || လာလူ || ၈ || ဦးအုံမော်ရာလီ || ကျောင်းသား || ဆင်ကြီးပြင် || စစ်ဘေးရှောင် |- | ၂၂ || ဘီဘီဇိုက်ကူ || ၈ || ဦးရော်ဖိတ် || - || ဆင်ကြီးပြင် || ၁၉ ရက်နေ့ သေဆုံး |} == ကိုးကား == {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၄ ပဋိပက္ခများ]] [[ကဏ္ဍ:ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ တိုက်ပွဲများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူသတ်ပွဲများ စာရင်း]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]] 7sz9m9stbjzmuivtesffrkr8gz8wtuf 3 285914 1050146 1031896 2026-08-24T20:04:23Z Little Sunshine 129577 [[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Luiz Miguel Figueredo]] မှ [[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Renamed user b54b4f9296df502cc463cc7f1dc16c3f]] သို့ စာမျက်နှာကို ပြန်ညွှန်းချန်မထားဘဲ Little Sunshine က ရွှေ့ခဲ့သည်: အသုံးပြုသူ "[[Special:CentralAuth/Luiz Miguel Figueredo|Luiz Miguel Figueredo]]" ကို "[[Special:CentralAuth/Renamed user b54b4f9296df502cc463cc7f1dc16c3f|Renamed user b54b4f9296df502cc463cc7f1dc16c3f]]" သို့ အမည်ပြောင်းလဲစဉ် စာမျက်နှာအား အလိုအလျောက် ရွှေ့ပြောင်းခြင်း 1031896 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Luiz Miguel Figueredo ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၂၃:၃၂၊ ၁၆ မေ ၂၀၂၆ (UTC) eht0256ff9j3ou7u0cw74jq6mihj2d4 0 286987 1050150 1038936 2026-08-24T21:16:26Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1050150 wikitext text/x-wiki {{Infobox military conflict | conflict = ရသေ့တောင်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ | width = | partof = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] နှင့် [[ရခိုင်ပြည်နယ် တိုက်ပွဲများ (၂၀၂၃–လက်ရှိ)]] | image = {{Location map | Myanmar | lat = 20.4854 | long = 92.7516 | width = 250 | float = center | label = ရသေ့တောင်မြို့ | caption = မြန်မာနိုင်ငံတွင်း တည်နေရာပြ မြေပုံ }} | image_size = | alt = | caption = | date = မတ်လဆန်း – ၁၇ မတ် ၂၀၂၄<br>(၂ ပတ်ခန့်) | place = [[ရသေ့တောင်မြို့]]၊ [[ရခိုင်ပြည်နယ်]] | territory = [[အာရက္ခတပ်တော်|AA]] က ရသေ့တောင်မြို့ရှိ စစ်ကောင်စီတပ်ရင်းအားလုံးကို တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ပြီး မြို့ကို အလုံးစုံ ထိန်းချုပ်ခဲ့သည်။ | status = AA အောင်ပွဲ | combatant1 = {{flagicon|Myanmar}} [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] * ခမရ (၅၃၆) * ခမရ (၅၃၇) * ခမရ (၅၃၈) | combatant2 = {{flagicon image|Flag of the Arakan Army, under the United League of Arakan.svg}} [[အာရက္ခတပ်တော်]] (AA) | commander1 = | commander2 = | strength1 = မသိရ | strength2 = မသိရ | casualties1 = စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များနှင့် စစ်သင်တန်းပေးထားသည့် ရိုဟင်ဂျာအချို့ ကျဆုံး<br>တပ်ဖွဲ့ဝင် ၂၀၀ ခန့် စစ်သင်္ဘောများဖြင့် ဆုတ်ခွာထွက်ပြေး<br>လက်နက်ခဲယမ်း အများအပြား ဆုံးရှုံး။ | casualties2 = မသိရ | notes = | campaignbox = {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-present)}} }} '''ရသေ့တောင်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ''' သည် [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ)]] နှင့် [[ရခိုင်ပြည်နယ် တိုက်ပွဲများ (၂၀၂၃–လက်ရှိ)]] စစ်မျက်နှာအတွင်း [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]၊ [[ရသေ့တောင်မြို့]]အခြေစိုက် [[တပ်မတော်]] တပ်ရင်းများကို [[အာရက္ခတပ်တော်]] (AA) က နှစ်ပတ်ခန့် အပြင်းအထန် ထိုးစစ်ဆင်တိုက်ခိုက်ကာ အပြီးသတ် သိမ်းပိုက်ခဲ့သည့် တိုက်ပွဲတစ်ခု ဖြစ်သည်။ တိုက်ပွဲသည် ၂၀၂၄ ခုနှစ် မတ်လ ၁၇ ရက်နေ့ ညနေပိုင်းတွင် ပြီးဆုံးခဲ့ပြီး ရသေ့တောင်မြို့ရှိ တပ်မတော်၏ အခိုင်အမာတပ်ရင်း သုံးခုလုံးကို AA က အလုံးစုံ သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ပြီး မြို့ကို ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-03-18 |title=ရသေ့တောင်မြို့ကို AA အပြီးသတ်သိမ်းယူ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/aa-outpost-seized-rathedaung-03172024224604.html |access-date=2026-06-01 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=The Irrawaddy News |date=2024-03-18 |title=AA တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်လိုက်တဲ့ ရသေ့တောင်မြို့ |url=https://www.youtube.com/watch?v=9On7ePsxQ7A |access-date=2026-06-01}}</ref><ref>{{Cite web |title=ရသေ့တောင်မြို့အခြေစိုက် တပ်ရင်း ၃ခုစလုံးကို အပြီးသတ်သိမ်းပိုက်လိုက်ပြီဖြစ်ကြောင်း AA အတည်ပြုထုတ်ပြန် |url=https://burmese.narinjara.com/news/detail/65f734450cc6b97545213b3f |access-date=2026-06-01 |website=burmese.narinjara.com |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=ရောင်နီ |date=2024-02-16 |title=မြို့ ၆ မြို့ကို သိမ်းထားသော AA က ရသေ့တောင်မြို့ကို စတင်ချဉ်းကပ် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/49311/ |access-date=2026-06-01 |website=Myanmar Now |language=en-US |archive-date=22 May 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250522004902/https://myanmar-now.org/mm/news/49311/ |url-status=dead }}</ref> == နောက်ခံသမိုင်းနှင့် မဟာဗျူဟာမြောက် တည်နေရာ == ရသေ့တောင်မြို့သည် ရခိုင်ပြည်နယ်၏ မြို့တော် [[စစ်တွေမြို့]]၏ မြောက်ဘက် ၄၂ မိုင်ခန့်အကွာ [[မယူမြစ်]]၏ အရှေ့ဘက်ကမ်းတွင် တည်ရှိပြီး ကုလားတန်မြစ်ဝှမ်းနှင့် မယူကမ်းရိုးတန်းဒေသကို ဆက်သွယ်ပေးထားသည့် မဟာဗျူဟာမြောက် ကုန်းလမ်း၊ ရေလမ်းဆုံရာ မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်သည်။တပ်မတော် သည် ရသေ့တောင်မြို့အား စစ်တွေမြို့ ကာကွယ်ရေးအတွက် အရေးပါသော ရှေ့တန်းခံစစ်မြို့အဖြစ် သတ်မှတ်ကာ မြို့အနီးတွင် ခြေမြန်တပ်ရင်း သုံးခုဖြစ်သည့် ခမရ (၅၃၆)၊ ခမရ (၅၃၇) နှင့် ခမရ (၅၃၈) တို့ကို အခိုင်အမာ အခြေစိုက်စခန်းချ၍ စစ်ရေးအရ စိုးမိုးထားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ရသေ့တောင်ကို သိမ်းပိုက်ရေး AA အရှိန်အဟုန်မြှင့် ထိုးစစ်ဆင်နေဆဲ |url=https://www.bnionline.net/mm/news-103752 |access-date=2026-06-01 |website=နိုင်ငံတကာမြန်မာ့သတင်း |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |date=2022-09-19 |title=ရသေ့တောင်မြို့ကို စစ်ကောင်စီက ကုန်းလမ်းရေလမ်း ပိတ်ထား |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c5104xdx3y1o |access-date=2026-06-01 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> ၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် စတင်ခဲ့သော [[ရခိုင်ပြည်နယ် တိုက်ပွဲများ (၂၀၂၃–လက်ရှိ)|ရခိုင်ပြည်နယ်အတွင်းမှ တစ်ကျော့ပြန် တိုက်ပွဲများ]]အတွင်း AA သည် စစ်တွေမြို့ပတ်ပတ်လည်ရှိ မြို့နယ်များကို တစ်ခုပြီးတစ်ခု သိမ်းပိုက်လာခဲ့ရာ ရသေ့တောင်မြို့ရှိ စစ်တပ် တပ်ရင်းများသည် စစ်တွေမြို့ခံစစ်အတွက် နောက်ဆုံးကျန်ရှိသော အဓိက အကာအကွယ်တံတိုင်းများ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် စစ်တပ် သည် ၎င်းတို့၏ ခံစစ်မကျစေရန်အတွက် ဒေသခံ ရိုဟင်ဂျာလူငယ်များကို အတင်းအဓမ္မ စစ်မှုထမ်းခိုင်းကာ အပူတပြင်း စစ်သင်တန်းပေး၍ ဤတိုက်ပွဲအတွင်း ရှေ့တန်းမှ ခုခံခိုင်းခဲ့သည် ဆိုသော အေအေ၏ စွပ်စွဲချက်လည်း ပေါ်ထွက်လာခဲ့သည်။ထိုစွပ်စွဲချက်ကို တပ်မတော် ဘက်က မည်သည့်တုံ့ပြန်ချက်ကိုမျှ မပြုလုပ်ခဲ့ပေ။<ref>{{Cite web |last=LuduNwayOo |date=2024-03-18 |title=ရသေ့တောင်မြို့ကို AA သိမ်းပိုက် |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2024/03/18/89973/ |access-date=2026-06-01 |website=LuduNwayOo |language=my-MM |archive-date=19 March 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240319013546/https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2024/03/18/89973/ |url-status=dead }}</ref> အာရက္ခတပ်တော် သည် ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ (၁၃) ရက်နေ့တွင် ရသေ့တောင်မြို့နယ်၊ ချိန်ခါလီနယ်ခြားစောင့်စခန်း အပါအဝင် စစ်ရေးအရအရေးပါပြီး အားနည်းသည့် တပ်စခန်းများကို ဗျူဟာမြောက်ထိုးစစ်ဆင်တိုက်ခိုက်မှုများနှင့်အတူ အခြားသော စစ်စခန်းများအား တစ်ခုပြီးတစ်ခု မရပ်မနားဆက်တိုက် ထိုးစစ်ဆင်တိုက်ခိုက်နိုင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ပလက်ဝဒေသ၊ ကျောက်တော်၊ မင်းပြား၊ မြောက်ဦး၊ ရသေ့တောင်၊ ဘူးသီးတောင်၊ ပုဏ္ဏားကျွန်း၊ ရမ်းဗြဲ၊ မြေပုံ၊ ပေါက်တော၊ သံတွဲ နှင့် ကျိန္တလီမြို့များရှိ စစ်စခန်းအားလုံးကို စစ်ဆင်ရေး (၁) နှစ် မပြည့်မီကာလအတွင်း သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ် နိုင်ခဲ့ခြင်းလည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=AA |first=ULA / |date=2024-11-13 |title=အာရက္ခ နှင့် ပလက်ဝဒေသစစ်ဆင်ရေး (၁) နှစ်ပြည့် သတင်းထုတ်ပြန်ချက် |url=https://www.arakanarmy.net/post/%E1%80%A1-%E1%80%9B%E1%80%80-%E1%80%81-%E1%80%94-%E1%80%84-%E1%80%95%E1%80%9C%E1%80%80-%E1%80%9D%E1%80%92-%E1%80%9E%E1%80%85%E1%80%85-%E1%80%86%E1%80%84-%E1%80%9B-%E1%81%81-%E1%80%94-%E1%80%85-%E1%80%95-%E1%80%8A-%E1%80%9E%E1%80%90%E1%80%84-%E1%80%91-%E1%80%90-%E1%80%95-%E1%80%94-%E1%80%81-%E1%80%80 |access-date=2026-06-01 |website=ARAKAN ARMY |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=ရသေ့တောင်မြို့နယ် ကိုးတန်ကောက်နယ်ခြားစောင့်စခန်း AA သိမ်းလိုက်ပြီဟု သတင်းထွက်နေ |url=https://burmese.narinjara.com/news/detail/65c5da2aee3b73a614689e84 |access-date=2026-06-01 |website=burmese.narinjara.com |language=my}}</ref> == တိုက်ပွဲဖြစ်စဉ် == ရသေ့တောင်မြို့ကို သိမ်းပိုက်နိုင်ရေးအတွက် AA က မြို့အခြေစိုက် စစ်တပ်၏ ခြေမြန်တပ်ရင်းများဖြစ်ကြသော ခမရ (၅၃၆)၊ ခမရ (၅၃၇) နှင့် ခမရ (၅၃၈) တို့ကို ၂၀၂၄ ခုနှစ် မတ်လဆန်းပိုင်းမှစတင်ကာ နှစ်ပတ်ခန့်ကြာအောင် ပိတ်ဆို့ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့သည်။စစ်တပ် ဘက်မှ အဆိုပါ တပ်ရင်းများမကျစေရန်အတွက် ကြည်း၊ ရေ၊ လေ တိုက်ခိုက်မှု ပစ်ကူများအပြင်းအထန် အသုံးပြု၍ ခုခံခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ရသေ့တောင်တိုက်ပွဲပြင်းထန်၊ မြို့ကို သိမ်းရန် လက်တစ်ကမ်းသာလို |url=https://burmese.narinjara.com/news/detail/65e96d42f2da3bb9b9ffcb1b |access-date=2026-06-01 |website=burmese.narinjara.com |language=my}}</ref> သို့သော်လည်း အာရက္ခတပ်တော်၏ ထိုးစစ်ကြောင့် စစ်ကောင်စီတပ်ရင်းများ ပြိုလဲခဲ့ပြီး ၂၀၂၄ ခုနှစ် မတ်လ ၁၇ ရက်နေ့ ညနေပိုင်းတွင် တပ်စခန်းအားလုံးကို AA က အပြီးသတ် သိမ်းယူနိုင်ခဲ့သည်။ အဆိုပါ တပ်စခန်းများတွင် အခြေချသည့် စစ်သား ၂၀၀ ခန့်သည် တိုက်ပွဲအတွင်း စစ်သင်္ဘောများဖြင့် လာရောက်ခေါ်ဆောင်ကာ ဆုတ်ခွာထွက်ပြေးသွားခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |last=LuduNwayOo |date=2022-09-27 |title=ရသေ့တောင်မြို့နယ်က စစ်ကောင်စီတပ်စခန်းတစ်ခုကို AA တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက် |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2022/09/27/54697/ |access-date=2026-06-01 |website=LuduNwayOo |language=my-MM |archive-date=8 December 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221208000911/https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2022/09/27/54697/ |url-status=dead }}</ref> == ထိခိုက်မှုနှင့် သိမ်းဆည်းရမိမှုများ == တိုက်ပွဲအပြီး တပ်စခန်းများကို ရှင်းလင်းရာတွင် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များ၏ ရုပ်အလောင်းများနှင့် စစ်ကောင်စီက အတင်းအဓမ္မ စစ်သင်တန်းပေးထားသည့် ရိုဟင်ဂျာအချို့၏ ရုပ်အလောင်းများကို တွေ့ရှိခဲ့ရသည်။ ထို့ပြင် စစ်ကောင်စီတပ်မှ ထားပစ်ခဲ့သော လက်နက်ခဲယမ်းမီးကျောက် အမြောက်အမြားကိုလည်း အာရက္ခတပ်တော် က သိမ်းဆည်းရမိခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။<ref>{{Cite web |last=AA |first=ULA / |date=2024-03-17 |title=ရက္ခိုင့်ပြည် တိုက်ပွဲသတင်းများ |url=https://www.arakanarmy.net/post/%E1%80%9B%E1%80%80-%E1%80%81-%E1%80%84-%E1%80%95-%E1%80%8A-%E1%80%90-%E1%80%80-%E1%80%95-%E1%80%9E%E1%80%90%E1%80%84-%E1%80%99 |access-date=2026-06-01 |website=ARAKAN ARMY |language=en |archive-date=18 April 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260418224516/https://www.arakanarmy.net/post/%E1%80%9B%E1%80%80-%E1%80%81-%E1%80%84-%E1%80%95-%E1%80%8A-%E1%80%90-%E1%80%80-%E1%80%95-%E1%80%9E%E1%80%90%E1%80%84-%E1%80%99 |url-status=dead }}</ref> == ကိုးကား == {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၄ ပဋိပက္ခများ]] [[ကဏ္ဍ:ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ တိုက်ပွဲများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ) အတွင်း မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ]] jruw2vkesrrf06mr5tx3tbnwnnm9n60 0 289638 1050152 1047150 2026-08-25T00:08:58Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 0 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 1 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1050152 wikitext text/x-wiki {{Infobox venue | title = ဝဇီရာ ကဇာတ်ရုံ | native_name = Wazira Theatre | image = Wazira Theatre Yangon 2026.jpg | image_size = 250px | alt = ဝဇီရာ ကဇာတ်ရုံ၏ ပုံရိပ် | caption = ဝဇီရာနိုင်ငံတကာအဆင့်မီ ဂုဏ်ပြုခံကဇာတ်ရုံ | former_name = ဝဇီယာရုပ်ရှင်ရုံ | location = [[ရန်ကုန်မြို့]] | address = အမှတ် ၃၂၇၊ [[ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းလမ်း]]၊ [[ကျောက်တံတားမြို့နယ်]] | country = [[မြန်မာနိုင်ငံ]] | coordinates = | architect = Mr. T.N.J. Catchatoor | architecture = [[ဘော့ဇ်-အာ့ ဗိသုကာလက်ရာ]] (Beaux-Arts) | owner = | operator = [[ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန]] | opened = {{Start date|1923}} <br />(New Excelsior အဖြစ်)<br />{{Start date|2026|07|27}} <br />(ဝဇီရာ ဂုဏ်ပြုခံကဇာတ်ရုံ အဖြစ် ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်) | rebuilt = | closed = | capacity = | type = ကဇာတ်ရုံ၊ ရုပ်ရှင်ရုံ | website = }} '''ဝဇီရာ ကဇာတ်ရုံ''' (အင်္ဂလိပ်: '''Wazira Theatre''') သည် [[ရန်ကုန်မြို့]]၊ [[ကျောက်တံတားမြို့နယ်]]၊ [[ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းလမ်း]]၊ အမှတ် (၃၂၇) တွင် တည်ရှိသော မြန်မာနိုင်ငံ၌ ရှေးအကျဆုံး ရုပ်ရှင်ပြဇာတ်ရုံနှင့် သက်တမ်း ၁၀၃ နှစ်ရှိပြီဖြစ်သည့် သမိုင်းဝင် အဆောက်အအုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=Reopening of Wazira Theatre: President officially inaugurated the upgraded theatre {{!}} Myanmar International TV |url=https://www.myanmaritv.com/news/reopening-wazira-theatre-president-officially-inaugurated-upgraded-theatre |access-date=2026-07-27 |website=www.myanmaritv.com}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://myawady.net.mm/wjiiraaruprngrunkiu-niungngnttkaaruprngpaitteaamaa-ruprngamttttrpaimaanng-reheaangameancpttiukaphc|title=ဝဇီရာရုပ်ရှင်ရုံကို နိုင်ငံတကာရုပ်ရှင်ပွဲတော်များ ရုပ်ရှင်အမှတ်တရပွဲများနှင့် ရှေးဟောင်းအမွေအနှစ်ပြတိုက်အဖြစ် လည်ပတ်နိုင်ရန် ဆောင်ရွက် |work=မြဝတီနေ့စဉ်|access-date=၂၇ ဇူလိုင် ၂၀၂၆|date=၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၁}}</ref> == သမိုင်းကြောင်း == ဝဇီရာ ရုပ်ရှင်ရုံအား ၁၉၂၀ ပြည့်နှစ်တွင် Strand Hotel ကို ဆောက်လုပ်ခဲ့သည့် ဗိသုကာပညာရှင် Mr. T. N. J. Catchatoor က တာဝန်ယူဆောက်လုပ်ခဲ့ပြီး ၁၉၂၃ ခုနှစ်တွင် မေဒန်သီရေတာကုမ္ပဏီ (Madantheatre Company) က တည်ဆောက်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2015-05-09 |title=Locations |url=https://madantheatres.com/cinemas-theatres/ |access-date=2026-07-28 |website=Madan Theatres Research Group |language=en}}</ref> မူလအမည်မှာ New Excelsior ရုံ (သို့မဟုတ် Excelsior) ဖြစ်ပြီး၊၁၉၄၂ ခုနှစ်က အေဝမ်းရုပ်ရှင်ရုံ နောင်တွင် ဂျပန်ခေတ်တွင် “ရန်ကုန်ရုပ်ရှင်ရုံ” ဟူ၍ လည်းကောင်း၊ ၁၉၆၈ ခုနှစ်တွင် ဝဇီရာရုပ်ရှင်ရုံ (The Waziya Cinema) ဟူ၍ အမည်များ အဆင့်ဆင့် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ ဆယ်စုနှစ်များတစ်လျှောက် ပြဇာတ်ရုံအဖြစ်ရော ရုပ်ရှင်ရုံအဖြစ်ပါ အသုံးပြုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Waziya Cinema – Architectural Guide: Yangon |url=https://www.yangongui.de/waziya-cinema/ |access-date=2026-07-27 |language=en-US}}</ref> ၁၉၃၁ ခုနှစ်တွင် ဟောလိဝုဒ် ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင် ဒေါင်းလက်စ် ဖဲဘန်းစ် (Douglas Fairbanks) လည်း ဤရုပ်ရှင်ရုံသို့ လာရောက်ခဲ့ဖူးသည်။ <ref>{{Cite news |last=Sotinel |first=Thomas |date=2016-11-14 |title=Les fantômes et les espoirs du cinéma birman |url=https://www.lemonde.fr/cinema/article/2016/11/14/les-fantomes-et-les-espoirs-du-cinema-birman_5030636_3476.html |access-date=2026-07-27 |work=Le Monde |language=fr |issn=1950-6244}}</ref> ၁၉၆၈ ခုနှစ် တွင် အစိုးရက [[ပြည်သူပိုင်သိမ်းခြင်း (မြန်မာနိုင်ငံ)|ပြည်သူပိုင်]] သိမ်းဆည်းခဲ့ပြီးနောက် အမည်များပြောင်းလဲကာ ဆက်လက်ရပ်တည်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၅ ခုနှစ်တွင် ပြဇာတ်ရုံအဖြစ်သို့ ပြန်လည်ပြောင်းလဲခဲ့ပြီး၊ ၁၉၉၉ ခုနှစ်တွင် [[ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန]]က [[မြန်မာနိုင်ငံ ရုပ်ရှင်အစည်းအရုံး]] သို့ ငှားရမ်းခဲ့ကာ ရုပ်ရှင်ရုံအဖြစ်သို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိခဲ့သည်။၂၀၂၁ ခုနှစ် နောက်ပိုင်းတွင် ဤရုပ်ရှင်ရုံကို နိုင်ငံတကာအဆင့်မီ ဂုဏ်ပြုခံကဇာတ်ရုံ (Red Carpet Theatre) အဖြစ် ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန က အဆင့်မြှင့်တင်ပြင်ဆင်ထိန်းသိမ်းသွားရန် စီမံချက်ချမှတ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |title= ဂျပန်ခေတ်တွင် “ရန်ကုန်ရုပ်ရှင်ရုံ” အမည်တွင်ခဲ့သည့် ဝဇီရာရုပ်ရှင်ရုံကို နိုင်ငံတကာအဆင့်မီ ဂုဏ်ပြုခံကဇာတ်ရုံ (Red Carpet Theatre) အဖြစ် အဆင့်မြှင့်တင်ပြင်ဆင်သွားမည် |url=https://news-eleven.com/article/305093 |access-date=2026-07-27 |work=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> ဤအဆောက်အအုံတွင် ၁၉၄၅ ခုနှစ်က ကျင်းပပြုလုပ်ခဲ့သည့် မြန်မာ့ရုပ်ရှင် ၂၅ နှစ်ပြည့် အခမ်းအနားသို့ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း တက်ရောက်ခဲ့ပြီး ဗမာနိုင်ငံရုပ်ရှင်နှင့် ပြဇာတ်အစည်းအရုံးကြီး၏ နှစ်ဆယ့်ငါးနှစ်မြောက် ဗမာပြည်ပြပွဲကြီးအဖြစ် ခမ်းနားထည်ဝါစွာ ကျင်းပခဲ့ကြသည့် မှတ်တမ်းလည်းရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Developer |first=Z. com |date=2022-02-16 |title=အသက် (၁၀၁)နှစ် ရှိပြီဖြစ်တဲ့သူမ“ဝဇီရာ” |url=https://www.vividyangon.com/news/%E1%80%A1%E1%80%9E%E1%80%80%E1%80%BA-%E1%81%81%E1%81%80%E1%81%81%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%85%E1%80%BA-%E1%80%9B%E1%80%BE%E1%80%AD%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%96%E1%80%BC%E1%80%85%E1%80%BA/ |access-date=2026-07-27 |website=Hotel Vivid Yangon |language=en }}{{Dead link|date=August 2026 }}</ref> == သမိုင်းဖြစ်ရပ်များ == ဝဇီရာ ကဇာတ်ရုံ သည် [[မြန်မာရုပ်ရှင်|မြန်မာ့ရုပ်ရှင်လောက]]၏ သမိုင်းကြောင်းနှင့် ယဉ်ကျေးမှုမှတ်တိုင်များကို ထင်ရှားစွာ သယ်ဆောင်လာခဲ့သည့် အခန်းကဏ္ဍ တစ်ခုမှ ပါဝင်ခဲ့သည်။ မြန်မာ့အသံထွက်ရုပ်ရှင်ခေတ်ဦးကာလက ကမ္ဘာကျော်ဝတ္ထု Camille ကို အခြေခံကာ ဒါရိုက်တာ [[ညီပု|ဦးညီပု]] ရိုက်ကူးပြီး မောင်ညီပုနှင့် [[ခင်ခင်နု]]တို့ ပါဝင်သည့် “ဆုထူးပန်” ရုပ်ရှင်ကားကို ဤရုံတွင် တင်ဆက်ခဲ့သည်။ထို ရုပ်ရှင်ကားသည် နောင်တွင် လန်ဒန်မြို့အထိပင် တင်ပို့ပြသခွင့်ရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင် ဝဇီရာ နိုင်ငံတကာအဆင့်မီ ဂုဏ်ပြုခံကဇာတ်ရုံ ဖွင့်ပွဲအခမ်းအနားသို့ တက်ရောက်ချီးမြှင့် |url=http://www.moi.gov.mm/news/85892 |access-date=2026-07-28 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း ပြည်ပမှ ဖလင်လိပ်တင်သွင်းမှုများ ပြတ်တောက်ကာ ရုပ်ရှင်လုပ်ငန်းများ ရပ်တန့်သွားချိန်၌ ယခင် Excelsior ဟုခေါ်ဆိုခဲ့သော ဝဇီရာသည် မြန်မာ့ပြဇာတ်လောက၏ ရွှေခေတ်ကို ပုံဖော်ပေးခဲ့သည့် အဓိကနေရာတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဤစင်မြင့်ထက်တွင် [[ဒဂုန်ရွှေမျှား]]၊ [[ဒဂုန် ဆရာတင်|ဒဂုန်ဆရာတင်]] နှင့် ဒဂုန်နုတို့ကဲ့သို့သော နာမည်ကျော် ပြဇာတ်ဝိဇ္ဇာကြီးများ၏ လက်ရာများကို ခမ်းနားစွာ တင်ဆက်ခဲ့ကြသည်။ အထူးသဖြင့် စစ်ဒဏ်ကြောင့် မွန်းကြပ်နေကြရသည့် ပြည်သူများအတွက် စိတ်ဓာတ်ခွန်အား ပေးစွမ်းနိုင်ခဲ့သည့် “မမုန်းစက္ကူ” နှင့် “ပုလဲကုံး” ကဲ့သို့သော ပြဇာတ်ကြီးများမှာ စစ်တွင်းပြဇာတ် ရွှေခေတ် အဖြစ် ဤနေရာတွင်ပင် အောင်ပွဲခံနိုင်ခဲ့သည်။ထို့အပြင် ဤရုံ၌ [[ပြည်လှဖေ]]၊ [[မေရှင် (ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်)|မေရှင်]] နှင့် [[ခင်မောင်ရင် (ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်)|ခင်မောင်ရင်]] တို့ ကဲ့သို့သော ထင်ရှားသည့် အနုပညာရှင်ကြီးများသည် စစ်ဘေးဒုက္ခကြားမှ လူထုအတွက် အနုပညာအသက်ရှူပေါက်ကို ဖန်တီးပေးနိုင်ခဲ့ကြသည်။ ၁၉၅၂ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထမဆုံး [[မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆု နှစ်အလိုက် ဆုရရှိသူများစာရင်း|အကယ်ဒမီဆုပေးပွဲ]]တွင် အကောင်းဆုံးရုပ်ရှင်ဆုနှင့် အမျိုးသမီးဇာတ်ဆောင်ဆု ([[ကြည်ကြည်ဌေး]]) ရရှိခဲ့သည့် “ချစ်သက်ဝေ” ဇာတ်ကားကို ဤရုံ၌ပင် အဓိကထား ပြသခဲ့ကြသည်။ ထို့နောက် [[ဇေယျ (ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်)|ဇေယျ]]၊ [[ကျော်ဆွေ]]၊ [[ထွန်းဝေ]]၊ [[ဖိုးပါကြီး]]၊ [[ရွှေဘ]]၊ [[မေမြင့် (ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်)|မေမြင့်]]၊ [[ခင်ယုမေ]]နှင့် [[ဝင်းမင်းသန်း]] စသည့် ထိပ်တန်းမင်းသားမင်းသမီးများ၏ လက်ရာကောင်းများကိုပါ ထို ရုံ၌ စဉ်ဆက်မပြတ် တင်ဆက်ပေးကာ မြန်မာ့ရုပ်ရှင်၏ ဂုဏ်ကို ဆက်လက် မြှင့်တင်ပေးခဲ့သည်။ ၁၉၈၈ ခုနှစ်နောက်ပိုင်းတွင်လည်း [[ဗိုလ်ကလေးတင့်အောင်]] နှင့် [[မောင်ကိုကို (ဂီတလုလင်)|ဂီတလုလင်]] [[မောင်ကိုကို (ဂီတလုလင်)|မောင်ကိုကို]]တို့၏ “ဂုဏ်တုဂုဏ်ပြိုင်” နှင့် “အမေ့ချွေးမ လှလှလေး” ကဲ့သို့သော ပြဇာတ်များဖြင့် ဝဇီရာ ပြဇာတ်ရုံအဖြစ် ပြန်လည်အသက်သွင်းခဲ့ကြသည်။ ၂၀၁၁ ခုနှစ် နောက်ပိုင်း သမ္မတ [[သိန်းစိန် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဦးသိန်းစိန်]] လက်ထက် ၂၀၁၄-၂၀၁၅ ခုနှစ် အတွင်းတွင် လူ့အခွင့်အရေး လူ့ဂုဏ်သိက္ခာ နိုင်ငံတကာရုပ်ရှင်ပွဲတော် အဖြစ် မှတ်တမ်းရှပ်ရှင်ကားများကို ဤ ကဇာတ်ရုံတွင် ပြသခဲ့ခြင်းလည်း ရှိခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |date=2014-06-19 |title=ဘာသာရေးနောက်ခံ ငြိမ်းချမ်းရေး ရုပ်ရှင်ကား ပြသခြင်းမပြု |url=https://www.rfa.org/burmese/news/peace-cinemashow-disallow-06182014211442.html |access-date=2026-07-28 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |date=2015-06-19 |title=လူ့အခွင့်အရေးနှင့် လူ့ဂုဏ်သိက္ခာရုပ်ရှင်ပွဲတော် |url=https://www.rfa.org/burmese/multimedia/human-rights-festival-ygn-06192015033546.html |access-date=2026-07-28 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> == ပြန်လည်ပြုပြင်ခြင်းနှင့် ဖွင့်လှစ်ခြင်း == သမိုင်းဝင်ပြဇာတ်ရုံများကို မှတ်တမ်းတင်လေ့ရှိသော ဓာတ်ပုံဆရာ ဖိလစ် ဂျက်ဘလွန် (Philip Jablon) သည် ၂၀၁၀ ပြည့်လွန်နှစ်များအတွင်း ဤရုံသို့ လာရောက်ခဲ့ပြီးနောက် [[ရန်ကုန်မြို့ပြ အမွေအနှစ် စောင့်ရှောက်ရေးအဖွဲ့]] နှင့် မြန်မာနိုင်ငံရှိ [[အမေရိကန်သံရုံး (ရန်ကုန်)|အမေရိကန်သံရုံး]]တို့နှင့် ဆက်သွယ်ကာ ရုံကို ပြန်လည်ပြုပြင်ရန် ဆွေးနွေးခဲ့ကြဖူးသည်။သို့သော်လည်း ဆွေးနွေးချက်သာရှိပြီး အကောင်အထည် မဖော်နိုင်ခဲ့ကြပေ။<ref>{{Cite web |last=Brzeski |first=Patrick |date=2016-05-11 |title=Inside the Fight to Save Southeast Asia’s Historic Movie Theaters |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/southeast-asia-movie-theater-project-893072/ |access-date=2026-07-27 |website=The Hollywood Reporter |language=en-US}}</ref> ၂၀၂၁ ခုနှစ် နောက်ပိုင်းတွင် ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန သည် ရန်ကုန်မြို့လယ်ရှိ သက်တမ်းနှစ် ၁၀၀ ကျော်ရှိသော ဝဇီရာရုပ်ရှင်ရုံကို နိုင်ငံတကာရုပ်ရှင်ပွဲတော်များ၊ ရုပ်ရှင်နှင့်ပတ်သက်သည့်   အမှတ်တရပွဲများနှင့် ရှေးဟောင်းအမွေအနှစ်ပြတိုက်အဖြစ် လည်ပတ်နိုင်ရန် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။မူလလက်ရာ မပျက်မယွင်းဘဲ သက်တမ်း ၁၀၃ နှစ်တိုင် ရှိပြီဖြစ်သော ဤသမိုင်းဝင်ယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ်နေရာကို မူလလက်ရာ လက်မှုပညာဒီဇိုင်းအတိုင်း ထိန်းသိမ်း၍ ဝဇီရာနိုင်ငံတကာအဆင့်မီ ဂုဏ်ပြုခံကဇာတ်ရုံအဖြစ် ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ခြင်း အခမ်းအနားကို ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၇ ရက်နေ့က ကျင်းပခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင် ဝဇီရာနိုင်ငံတကာအဆင့်မီ ဂုဏ်ပြုခံကဇာတ်ရုံဖွင့်ပွဲအခမ်းအနားသို့ တက်ရောက်ဖွင့်လှစ် |url=http://www.moi.gov.mm/news/85885 |access-date=2026-07-27 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> == ဗိသုကာလက်ရာ == ဝဇီရာ ကဇာတ်ရုံ သည် ၁၆ ရာစုမှ ၁၈ ရာစုအတွင်းရှိ ပြင်သစ်ဗိသုကာအသွင်အပြင်များ ပေါင်းစပ်ထားသည့် Beaux Arts ဗိသုကာလက်ရာပုံစံဖြစ်ပြီး ရုပ်လုံးရုပ်ကြွများဖြင့် တန်ဆာဆင်ထားသည်။ရန်ကုန်မြို့၊ ကျောက်တံတားမြို့နယ်၊ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းလမ်း၌ တည်ရှိပြီး ရှေ့မျက်နှာစာ ၁၁၅ ပေခန့်နှင့် နောက်ဘက်တွင် ပေ ၁၄၀ ခန့်ရှိကာ ရှေ့မျက်နှာစာတွင် အိုင်အိုနစ်စတိုင် ကျောက်တိုင်ကြီး ၄ လုံးကို ထည့်သွင်းဆောက်လုပ်ထားသည်။အဆိုပါ တိုင်များ၏ ထိပ်တွင် အနုစိတ်ထားသည့် အင်္ဂတေပန်းတော့လက်ရာများအား ထင်ရှားစွာ မြင်တွေ့နိုင်သည်။ အတွင်းပိုင်းဖွဲ့စည်းပုံမှာ ရိုးရိုးရုပ်ရှင်ရုံများကဲ့သို့ မဟုတ်ဘဲ ကဇာတ်ပြဇာတ်များ တိုက်ရိုက်ကပြတင်ဆက်ခြင်းနှင့် ရုပ်ရှင်ပြသခြင်း နှစ်မျိုးစလုံးကို ဘက်စုံသုံးပုံစံဖြင့် ဖျော်ဖြေနိုင်ရန် စနစ်တကျ တည်ဆောက်ထားသည်။ ထို့ပြင် ပွဲကြည့်စင်ကို မြေညီထပ်နှင့် အပေါ်ထပ်ဟူ၍ နှစ်ထပ်ခွဲထားကာ အပေါ်ထပ်၏ ဘေးတစ်ဖက်တစ်ချက်တွင် အမိုးအထိ အချိုးကျထိုးတက်သွားသည့် တိုင်လုံးရှည်ကြီးများနှင့် ခေါင်မိုးကို ထောက်ကူပေးထားပြီး ရှေးခေတ်ဥရောပ အော်ပရာပြဇာတ်ရုံကြီးများကဲ့သို့ ဖန်တီးဆောက်လုပ်ထားသည်။<ref>{{cite web|url=https://myanmar.gov.mm/news-media/news/latest-news/-/asset_publisher/idasset354/content/%25E1%2580%259D%25E1%2580%2587%25E1%2580%25AE%25E1%2580%259B%25E1%2580%25AC%25E1%2580%259B%25E1%2580%25AF%25E1%2580%2595%25E1%2580%25BA%25E1%2580%259B%25E1%2580%25BE%25E1%2580%2584%25E1%2580%25BA%25E1%2580%259B%25E1%2580%25AF%25E1%2580%25B6%25E1%25-4?_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_idasset354_redirect=https%3A%2F%2Fmyanmar.gov.mm%2Fhome%3Fp_p_id%3Dcom_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_bGKbAOPbVS3E%26p_p_lifecycle%3D0%26p_p_state%3Dnormal%26p_p_mode%3Dview%26_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_bGKbAOPbVS3E_cur%3D0%26p_r_p_resetCur%3Dfalse%26_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_bGKbAOPbVS3E_assetEntryId%3D473889028%26p_p_auth%3DIVObw3RG&p_p_auth=IVObw3RG|title=ဝဇီရာရုပ်ရှင်ရုံနှင့်ပတ်သက်သည့် မှတ်တမ်းဓာတ်ပုံများ လှူဒါန်းပေးပို့ပေးပါရန် မေတ္တာရပ်ခံခြင်း|work=MYANMAR NATIONAL PORTAL|access-date=၂၇ ဇူလိုင် ၂၀၂၆|date=၂၈ ဇူလိုင် ၂၀၂၅}}</ref> == ကိုးကား == <references /> [[ကဏ္ဍ:ရန်ကုန်မြို့ရှိ ရှေးဟောင်းအမွေအနှစ် အဆောက်အအုံများ]] [[ကဏ္ဍ:ရန်ကုန်မြို့ရှိ အဆောက်အအုံများ]] 5qsxmdytaswvghtdf9i2jnk4us2uvfm 0 290289 1050208 1048054 2026-08-25T08:59:31Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1050208 wikitext text/x-wiki {{current}} {{Infobox earthquake | name = ၂၀၂၆ ကိုလံဘီယာ ငလျင် | image = Colombia relief location map.jpg | image_size = 260 | caption = ကိုလံဘီယာနိုင်ငံ မြေမျက်နှာသွင်ပြင် မြေပုံ | timestamp = 2026-08-10 12:34:28 | local-date = ၁၀ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ | local-time = ၀၇:၃၄:၂၈ [[ကိုလံဘီယာ စံတော်ချိန်|COT]] ([[UTC-5]]) | duration = ၂ မိနစ် | magnitude = ၇.၄ M_w | depth = ၁၁၀.၃ ကီလိုမီတာ (၆၈.၅ မိုင်) | location = {{coord|4.903|N|76.189|W|type:event|display=inline,title}} | type = [[အလျားလိုက် ပြတ်ရွေ့|Strike-slip]] | affected = [[ကိုလံဘီယာနိုင်ငံ]]၊ [[အီကွေဒေါနိုင်ငံ]]၊ [[ပနားမားနိုင်ငံ]] နှင့် [[ဗင်နီဇွဲလားနိုင်ငံ]] | intensity = {{MMI|IX}} | aftershocks = ၃၃ ကြိမ်ထက်မနည်း၊ အပြင်းဆုံး မဂ္ဂနီကျု ၅.၀ | casualties = * ၁၆၄ ဦးထက်မနည်း သေဆုံး * ၈၁၉ ဦးထက်မနည်း ဒဏ်ရာရ * ၃,၂၀၇ ဦးထက်မနည်း ပျောက်ဆုံး }} '''၂၀၂၆ ကိုလံဘီယာ ငလျင်''' ({{lang-en|2026 Colombia earthquake}}) သည် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁၀ ရက်နေ့တွင် [[ကိုလံဘီယာနိုင်ငံ]]၌ လှုပ်ခတ်ခဲ့သည့် မဂ္ဂနီကျု ၇.၄ အဆင့်ရှိ [[ငလျင်]]ကြီးတစ်ခု ဖြစ်သည်။နိုင်ငံ အလယ်ပိုင်းနှင့် အနောက်ဘက် ပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်း ဒေသများကို ဗဟိုပြုလှုပ်ခတ်ခဲ့သည့် ထိုငလျင်ကြီးကြောင့် ကနဦးတွင် အနည်းဆုံး လူ ၁၆၄ ဦး သေဆုံးကာ ၈၁၀ ကျော် ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်၊၊ ထို့ပြင် လူပေါင်း ၃,၀၀၀ ကျော် လည်း ပျောက်ဆုံးနေကာ တစ်နိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် အကြီးအကျယ် ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ အဆိုပါ ငလျင်၏ ရိုက်ခတ်မှုကို ကိုလံဘီယာနိုင်ငံ၏ နေရာအများစုအပြင် အိမ်နီးချင်း [[အီကွေဒေါနိုင်ငံ]]နှင့် [[ပနားမားနိုင်ငံ]]တို့၏ အစိတ်အပိုင်းအချို့တွင်ပါ ခံစားခဲ့ရပြီး အခြားသော ဒေသများတွင်ပါ ပြင်းထန်စွာ ပျက်စီးဆုံးရှုံးခဲ့သည်။ ကိုလံဘီယာ အစိုးရသည် အမျိုးသား အရေးပေါ်အခြေအနေ ကြေညာခဲ့ပြီး ဘေးသင့်ဒေသများတွင် ရှာဖွေရေးနှင့် ကယ်ဆယ်ရေး လုပ်ငန်းများကို စတင်ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။<ref>{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2026-08-11 |title=ကိုလံဘီယာတွင် ပြင်းအား ၇.၄ ငလျင်လှုပ်ခတ်၊ လူ ၁၃၀ ကျော် သေဆုံး၊ နိုင်ငံကို အရေးပေါ်အခြေအနေ ကြေညာထားရ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/80330/ |access-date=2026-08-11 |website=Myanmar Now |language=en-US |archive-date=11 August 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260811104315/https://myanmar-now.org/mm/news/80330/ |url-status=dead }}</ref> == ဘူမိဗေဒဆိုင်ရာ အခြေအနေ == {{main|ကိုလံဘီယာနိုင်ငံတွင် လှုပ်ခတ်ခဲ့သည့် ငလျင်များစာရင်း}} အီကွေဒေါနိုင်ငံ၏ ကမ်းရိုးတန်းဒေသများနှင့် ကိုလံဘီယာနိုင်ငံ၏ တောင်ပိုင်းဒေသများသည် မြေထုအလွှာပြားများ တစ်ခုနှင့်တစ်ခု ရင်ဆိုင်ရွေ့လျားနေသော နယ်နိမိတ်ပေါ်တွင် တည်ရှိပြီး၊ တစ်နှစ်လျှင် ၅၈ မီလီမီတာခန့်နှုန်းဖြင့် အရှေ့ဘက်သို့ ရွေ့လျားနေသည်။ဤမြေထုအလွှာပြားနယ်နိမိတ်သည် သမိုင်းတစ်လျှောက် အင်အားအလွန်ပြင်းထန်သော မြေငလျင်ကြီးများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည့် နေရာတစ်ခုဖြစ်သည်။ ထိုမြေငလျင်ကြီးများထဲမှ အများအပြားသည် ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုများ ဖြစ်စေသော ပင်လယ်လှိုင်းကြီးများနှင့်လည်း ဆက်စပ်နေခဲ့သည်။<ref>{{cite journal |last=Maraillou |first=B. |year=2006 |title=Thermal regime from bottom simulating reflectors along the north Ecuador-south Colombia margin: Relation to margin segmentation and great subduction earthquakes |journal=Journal of Geophysical Research |volume=111 |issue=B12407 |pages=n/a |bibcode=2006JGRB..11112407M |doi=10.1029/2005JB004239 |doi-access=free |article-number=2005JB004239 |author2=Spence G., Collot J.-Y. & Wang K.}}</ref> ၁၉၀၆ ခုနှစ်တွင် မြေထုအလွှာပြားနှစ်ခုကြားရှိ နယ်နိမိတ်၏ အရှည် ၅၀၀ မှ ၆၀၀ ကီလိုမီတာခန့်ရှိသော အပိုင်းတစ်ခု ရုတ်တရက် ပြိုကွဲရွေ့လျားခဲ့သည်။ ထိုဖြစ်ရပ်ကြောင့် အင်အားအဆင့် ၈.၈ ရှိသော အလွန်ပြင်းထန်သည့် မြေငလျင်တစ်ခု ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ပြီး [[ပစိဖိတ် သမုဒ္ဒရာ|ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာ]]ကို ဖြတ်ကျော်သွားနိုင်သည့် [[ဆူနာမီ]] ပင်လယ်လှိုင်းကြီးတစ်ခုလည်း ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ဖူးသည်။<ref>{{cite journal |last1=Kanamori |first1=H. |author-link=Hiroo Kanamori |year=1982 |title=Variable rupture model of the subduction zone along the Ecuador-Colombia coast |url=ftp://ftp.gps.caltech.edu/pub/avouac/Ge277-2007-fall/KanamoriMcNally1982-Ecuador.pdf |url-status=dead |journal=Bulletin of the Seismological Society of America |volume=72 |issue=4 |pages=1241–1253 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160310140651/ftp://ftp.gps.caltech.edu/pub/avouac/Ge277-2007-fall/KanamoriMcNally1982-Ecuador.pdf |archive-date=2016-03-10 |first2=K.C. |last2=McNally |authorlink2=Karen Cook McNally |access date=26 August 2012 }}</ref> == ဖြစ်စဥ်အကျဥ်းချုပ် == အမေရိကန် ဘူမိဗေဒ လေ့လာရေးအဖွဲ့ (USGS) ၏ ထုတ်ပြန်ချက်အရ အဆိုပါ ငလျင်သည် [[မိုးမင့် စကေး]] {{M|w|link=y}} ၇.၄ ရှိပြီး အနက် ၁၁၀.၃ ကီလိုမီတာ (၆၈.၅ မိုင်) တွင် လှုပ်ခတ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ကိုလံဘီယာ ဘူမိဗေဒ လေ့လာရေးအဖွဲ့ကမူ ပမာဏကို ၇.၄ ဟုပင် သတ်မှတ်ပြီး အနက် ၉၆ ကီလိုမီတာ (၆၀ မိုင်) ဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။ ငလျင်၏ ဗဟိုချက်သည် Chocó Department ရှိ an José del Palmar မြို့မှ ၂၀ ကီလိုမီတာ (၁၂ မိုင်) အကွာတွင် တည်ရှိပြီး ဒေသစံတော်ချိန် နံနက် ၀၇:၃၄ နာရီတွင် လှုပ်ခတ်ခဲ့သည်။ ဤငလျင်သည် မြောက်အရှေ့ သို့မဟုတ် အနောက်မြောက်ဘက်သို့ ဦးတည်နေသော ဘေးတိုက်ရွေ့ ပြတ်ရွေ့ (strike-slip fault) ကြောင့် အလယ်အလတ် အနက်တစ်ခု၌ ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ အဆိုပါ ငလျင်သည် အီကွေဒေါ-ကိုလံဘီယာ ပင်လယ်ချိုင့်ဝှမ်းတစ်လျှောက် တောင်အမေရိက၏ အောက်သို့ အရှေ့ဘက်သို့ ငုပ်လျှိုးဝင်ရောက်နေသော နက်ဇကာ ကျောက်လွှာချပ် အတွင်း၌ ပြတ်ထွက်မှု ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။<ref name="sgc1">{{cite web |date=10 August 2026 |title=San José del Palmar – Chocó, Colombia |url=https://www.sgc.gov.co/detalleevento/SGC2026pqqmro/resumen |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260810141539/https://www.sgc.gov.co/detalleevento/SGC2026pqqmro/resumen |archive-date=10 August 2026 |access-date=10 August 2026 |website=Colombian Geological Survey}}</ref> ကိုလံဘီယာ ဘူမိဗေဒ လေ့လာရေးအဖွဲ့က အဆိုပါ ငလျင်သည် လွန်ခဲ့သော ဆယ်စုနှစ်တစ်ခုအတွင်း နိုင်ငံအတွင်း လှုပ်ခတ်ခဲ့သည့် အပြင်းထန်ဆုံး ငလျင်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ထိုငလျင်ပြီးနောက် နံနက် ၀၈:၁၈ နာရီတွင် လှုပ်ခတ်ခဲ့သည့် အကြီးဆုံး နောက်ဆက်တွဲငလျင် (မဂ္ဂနီကျု ၅.၀) အပါအဝင် အနည်းဆုံး နောက်ဆက်တွဲ ငလျင် ၃၃ ကြိမ် လှုပ်ခတ်ခဲ့သည်။ ငလျင်၏ တုန်ခါမှုကို ကိုလံဘီယာနိုင်ငံ၏ မြို့တော် ၃၂ ခုတွင် ခံစားခဲ့ရပြီး ဘေးလွတ်ရာသို့ ရွှေ့ပြောင်းမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ရသည်။ တုန်ခါမှုသည် နှစ်မိနစ်ခန့် ကြာမြင့်ခဲ့ပြီး [[ပနားမားနိုင်ငံ]]၊ [[အီကွေဒေါနိုင်ငံ]] နှင့် [[ဗင်နီဇွဲလားနိုင်ငံ]]များအထိပါ တုန်ခါမှုကို ခံစားခဲ့ရသည်။ယခု ငလျင်ဗဟိုချက် တည်ရှိရာ နေရာသည် ၁၉၇၉ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၂၃ ရက်က အနက် ၁၀၈ ကီလိုမီတာတွင် လှုပ်ခတ်ခဲ့သော မဂ္ဂနီကျု ၇.၂ ရှိ ငလျင်၏ ဗဟိုချက်နေရာလည်း ဖြစ်သည်။<ref name="bbc10a">{{cite news |last1=Amerise |first1=Atahualpa |date=10 August 2026 |title=Un fuerte terremoto de magnitud 7,4 golpea el occidente de Colombia, causando numerosos daños humanos y materiales |trans-title=A powerful 7.4 magnitude earthquake strikes western Colombia, causing widespread human and material damage |url=https://www.bbc.com/mundo/articles/cly5720pnz4o |access-date=10 August 2026 |publisher=BBC Mundo |language=es}}</ref> == တုံ့ပြန်ဆောင်ရွက်မှုများ == သမ္မတ အာဘဲလာဒို ဒီ လာ အက်စပရီယဲလာ (Abelardo de la Espriella) သည် အမျိုးသား သဘာဝဘေးအန္တရာယ် အရေးပေါ်အခြေအနေ ကြေညာခဲ့သည်။ ထို့နောက် [[ဘိုဂိုတာမြို့]]သို့ ရောက်ရှိလာပြီး ဘေးအန္တရာယ် စီမံခန့်ခွဲမှုဆိုင်ရာ အမျိုးသားဌာနချုပ်၌ ထိခိုက်ခံစားရသည့် ဒေသများမှ မြို့တော်ဝန်များ၊ ပြည်နယ်အုပ်ချုပ်ရေးမှူးများနှင့် တွေ့ဆုံခဲ့သည်။ ထိခိုက်ခံစားရသော ဒေသများသို့ ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ကူညီထောက်ပံ့ရေး အဖွဲ့များကို စေလွှတ်ဆောင်ရွက်နေကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပြီး သဘာဝဘေး တုံ့ပြန်ဆောင်ရွက်မှုများကို ပေါင်းစပ်ညှိနှိုင်းရန် ပူးတွဲကွပ်ကဲရေးစခန်းတစ်ခု ဖွဲ့စည်းရန် အမိန့်ပေးခဲ့သည်။ခိုးယူလုယက်မှုများကို တားဆီးရန်နှင့် ကယ်ဆယ်ရေးလုပ်ငန်းများ ချောမွေ့စွာ ဆက်လက်ဆောင်ရွက်နိုင်ရန် ငလျင်ဒဏ်သင့် မြို့များတွင် ညမထွက်ရအမိန့် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |date=11 August 2026 |title=Decretan toques de queda en Cali y Pereira tras el terremoto en Colombia |trans-title=Curfews declared in Cali and Pereira after the earthquake in Colombia |url=https://www.20minutos.es/internacional/terremoto-colombia-directo-menos-seis-aeropuertos-colombianos-sufren-danos-por-seismo_7024356_6.html |access-date=11 August 2026 |publisher=20 Minutos |language=es}}</ref><ref name="BBCCueto10a">{{cite news |last1=Cueto |first1=José Carlos |date=10 August 2026 |title=More than 70 killed in Colombia earthquake as national disaster declared |url=https://www.bbc.com/news/articles/c20e360lx0vo |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260810145050/https://www.bbc.com/news/articles/c20e360lx0vo |archive-date=10 August 2026 |access-date=10 August 2026 |publisher=BBC News |last2=Buschschlüter |first2=Vanessa}}</ref> [[အီကွေဒေါနိုင်ငံ|အီကွေဒေါ]] သမ္မတ ဒန်နီယယ် နိုဘိုးဝါ (Daniel Noboa) က ကိုလံဘီယာတွင် ၇ ရက်ကြာ သီးခြား လှုပ်ရှားဆောင်ရွက်နိုင်သော အဖွဲ့ဝင် ၄၇ ဦးပါ ရှာဖွေကယ်ဆယ်ရေး အဖွဲ့ကို ကူညီရန် ကိုလံဘီယာ အစိုးရသို့ ကမ်းလှမ်းခဲ့သည်။ ထို့ပြင် နိုဘိုးဝါသည် ကိုလံဘီယာ ပြည်သူများအား ထောက်ခံအားပေးကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပြီး ငလျင်ကြောင့် ထိခိုက်ခံစားရသော မိသားစုများအတွက် ဝမ်းနည်းကြောင်း သဝဏ်လွှာ ပေးပို့ခဲ့သည်။ အမေရိကန် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး [[မာကို ရူဘီအို]] နှင့် လွှတ်တော်အမတ် အများအပြားက ကိုလံဘီယာနှင့်အတူ ရပ်တည်ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့ကြပြီး အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုအနေဖြင့် ကယ်ဆယ်ရေး လုပ်ငန်းများတွင် ကူညီရန် အသင့်ရှိကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ [[မက္ကဆီကိုနိုင်ငံ|မက္ကဆီကို]] သမ္မတ [[ကလောက်ဒီယာ ရှိန်ဘောင်းမ်]] နှင့် [[အယ်ဆာဗေဒိုနိုင်ငံ]] သမ္မတ နေဂျစ် ဘူကီလီ တို့ကလည်း အလားတူ ထုတ်ပြန်ခဲ့ကြသည်။ [[အစ္စရေးနိုင်ငံ|အစ္စရေး]] နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဂိဒေါင် ဆားရ် (Gideon Sa'ar) နှင့် [[ချီလီနိုင်ငံ|ချီလီ]] သမ္မတ ဟိုဆေ အန်တိုနီယို ကာ့စ်တ် (José Antonio Kast) တို့ကလည်း ၎င်းတို့နိုင်ငံများအနေဖြင့် ကိုလံဘီယာသို့ အကူအညီများ ပေးအပ်ရန် လိုလားကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ [[အာဂျင်တီးနားနိုင်ငံ|အာဂျင်တီးနား]] သမ္မတ ဟားဗီးယား မီလေ့ (Javier Milei) နှင့် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ပါဘလို ကီးနို (Pablo Quirno) တို့ကလည်း ကိုလံဘီယာ ပြည်သူများအတွက် ဝမ်းနည်းကြောင်းနှင့် အားပေးစကား ဖော်ပြခဲ့ကြပြီး ကိုလံဘီယာ လိုအပ်သည့် မည်သည့်အကူအညီမဆို ပေးအပ်ရန် အာဂျင်တီးနား၏ လိုလားမှုကို ထုတ်ဖော်ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-08-10 |title=El terremoto en Colombia despierta reacciones de solidaridad internacional |url=https://caracol.com.co/2026/08/10/el-terremoto-en-colombia-despierta-reacciones-de-solidaridad-internacional/ |access-date=2026-08-10 |website=Caracol Radio |language=es}}</ref> [[ဘိုလီးဗီးယားနိုင်ငံ|ဘိုလီးဗီးယား]] သမ္မတ ရိုဒရီဂို ပက်စ် (Rodrigo Paz) က ကိုလံဘီယာ ပြည်သူများအတွက် ဝမ်းနည်းကြောင်း ထုတ်ဖော်ပြောကြားခဲ့ပြီး ကိုလံဘီယာ အစိုးရက တောင်းဆိုပါက မိမိတို့ တတ်နိုင်သမျှ အကူအညီများ ပေးအပ်ရန် အသင့်ရှိကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ [[ပနားမားနိုင်ငံ|ပနားမား]] သမ္မတ ဟိုဆေ ရာအူးလ် မူလီနို (José Raúl Mulino) က ဝမ်းနည်းကြောင်း ဖော်ပြခဲ့ပြီး ကိုလံဘီယာသို့ အကူအညီများ စေလွှတ်မည်ဟု ပြောကြားခဲ့ကာ ထောက်ပံ့ရေး ပို့ဆောင်မှုများ ဆောင်ရွက်နေကြောင်း ပြောခဲ့သည်။ [[ဂွါတီမာလာနိုင်ငံ|ဂွါတီမာလာ]] သမ္မတ ဘာနာဒို အာရီဗာလို (Bernardo Arévalo) နှင့် ကော့စတာရီကာ အစိုးရတို့ကလည်း ကူညီရန် အသင့်ရှိကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ [[ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံ|ဆွစ်ဇာလန်]] သမ္မတ ဂီး ပါမလန်း (Guy Parmelin) ကလည်း ကိုလံဘီယာသို့ အကူအညီ ပေးအပ်ရန် ကမ်းလှမ်းခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-08-10 |title=El Gobierno se puso a disposición de las autoridades colombianas tras el terremoto y expresó su solidaridad |url=https://www.lanacion.com.ar/politica/el-gobierno-se-puso-a-disposicion-de-las-autoridades-colombianas-tras-el-terremoto-y-expreso-su-nid10082026/ |access-date=2026-08-11 |website=[[La Nación]] |language=es}}</ref> [[ဘရာဇီးနိုင်ငံ|ဘရာဇီး]] သမ္မတ လူလာ၊ [[ပြင်သစ်နိုင်ငံ|ပြင်သစ်]] သမ္မတ အီမန်နုအဲလ် မက်ခရွန်၊ [[အီတလီနိုင်ငံ|အီတလီ]] ဝန်ကြီးချုပ် ဂျော်ဂျီယာ မယ်လိုနီ၊ [[ယူကရိန်းနိုင်ငံ|ယူကရိန်း]] သမ္မတ [[ဗိုလိုဒီမာ ဇီလန်စကီး]]၊ [[စပိန်နိုင်ငံ|စပိန်]] ဝန်ကြီးချုပ် ပက်ဒရို ဆန်းချက်ဇ်၊ [[ပီရူးနိုင်ငံ|ပီရူး]] သမ္မတ ခေကို ဖူဂျီမိုရီ၊ [[ဥရုဂွေးနိုင်ငံ|ဥရုဂွေး]] သမ္မတ ယမန်ဒူး အော်စီ နှင့် [[ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ|ပါကစ္စတန်]] ဝန်ကြီးချုပ် ရှာဘက်ဇ် ရှရီးဖ် တို့ကလည်း ကိုလံဘီယာသို့ ဝမ်းနည်းကြောင်း သဝဏ်လွှာများ ပေးပို့ခဲ့ကြသည်။ထို့အပြင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုက ကိုလံဘီယာသို့ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၅.၅ သန်းဖိုး ကူညီထောက်ပံ့မည်ဟု ကြေညာခဲ့သည်။ဥရောပသမဂ္ဂ ဥက္ကဋ္ဌ အာဆူလာ ဖွန် ဒယ် လီယန်ကလည်း ကယ်ဆယ်ရေးလုပ်ငန်းများအား ကူညီနိုင်ရန် EU ၏ Copernicus ဟုခေါ်သည့် ဂြိုဟ်တုဝန်ဆောင်မှုကို စတင် အသုံးပြုပေးခွင့်ပေးအပ်ထားသည်။<ref>{{cite news |date=10 August 2026 |title=EE. UU. anuncia ayuda de US$15,5 millones para atender la emergencia en Colombia |trans-title=USA announces aid of US$15,5 million to address the emergency in Colombia |url=https://forbes.co/actualidad/ee-uu-anuncia-ayuda-de-us155-millones-para-atender-la-emergencia-en-colombia |access-date=10 August 2026 |work=[[Forbes]] Colombia |language=es}}</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:လတ်တလော ဖြစ်ရပ်များ]] [[Category:၂၀၂၆ ငလျင်များ]] [[Category:ကိုလံဘီယာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားသော ငလျင်များ]] gkqzzqm04s8smw4ca66mh6qmkwk6eje 0 290314 1050209 1049311 2026-08-25T09:07:31Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1050209 wikitext text/x-wiki '''၂၀၂၆ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံ ရေကြီးမှုများ'''သည် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇူလိုင်လနှောင်းပိုင်းမှ သြဂုတ်လအတွင်း မြန်မာနိုင်ငံ ဒေသအနှံ့အပြားတွင် မိုးသည်းထန်စွာရွာသွန်းပြီး မြစ်ရေကြီးမှုနှင့် တမံကျိုးပေါက်မှုများကြောင့် ဖြစ်ပွားခဲ့သော သဘာဝဘေးအန္တရာယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ အဆိုပါ ရေဘေးကြောင့် [[ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]နှင့် [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]တို့တွင် လူဦးရေ သိန်းချီ ထိခိုက်နစ်နာခဲ့ပြီး၊ အနည်းဆုံး လူ ၁၆ ဦး သေဆုံးခဲ့ကြောင်း Myanmar Now သတင်းဌာနက [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]] (NUG) ၏ ထုတ်ပြန်ချက်ကို ကိုးကား၍ ဖော်ပြထားသည်။<ref>{{Cite web |last=Zaw |first=Khin Yi Yi |date=2026-08-11 |title=16 dead and tens of thousands displaced by flooding across central Myanmar |url=https://myanmar-now.org/en/news/16-dead-and-tens-of-thousands-displaced-by-flooding-across-central-myanmar-nug/ |access-date=2026-08-11 |website=Myanmar Now |language=en-US |archive-date=11 August 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260811165910/https://myanmar-now.org/en/news/16-dead-and-tens-of-thousands-displaced-by-flooding-across-central-myanmar-nug/ |url-status=dead }}</ref> == ဒေသအလိုက် ရေကြီးမှုများ == === ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး === ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၃၀ ရက်နေ့တွင် [[လေးမျက်နှာမြို့နယ်]]ရှိ [[ပုသိမ်မြစ်|ငဝန်မြစ်]]ကမ်းထိန်းတမံသည် သဲဗွက်ထခြင်း (Sand boils) နှင့် မြေနိမ့်ကျဆင်းခြင်းများကြောင့် ပေ ၃၉၀ ခန့် အကျယ် ကျိုးပေါက်မှု ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ အဆိုပါ ငဝန်မြစ် ရေကာတာကျိုးပေါက်မှုကြောင့် လေးမျက်နှာတစ်မြို့လုံးနှင့် ဝန်းကျင်ကျေးရွာများ ရေဖုံးလွှမ်းခဲ့ပြီး၊<ref>{{Cite web |date=2026-07-31 |title=ငဝန်မြစ် ရေကာတာကျိုးလို့ ဒေသခံတွေ နေရာပြောင်းဖို့ တိုက်တွန်းထားရ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cpq8vep2qyeo |access-date=2026-08-11 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> ဒေသခံ ပြည်သူ ၄၀,၀၀0 ကျော် ရေဘေးသင့်ခဲ့ကြောင်း Xinhua သတင်းဌာန တွင် ဖော်ပြထားသည်။ <ref>{{Cite web |title=Over 40,000 affected by flooding after embankment breach in Myanmar's Ayeyarwady |url=https://english.news.cn/20260808/091f9135197a42e2a5b3322b9010c7ae/c.html |access-date=2026-08-11 |website=english.news.cn |language=en}}</ref>၎င်းအပြင် ရေကြီးမှု ၁၀ ရက်ကျော် ကြာမြင့်လာသည့်တိုင်အောင် ဒေသခံ ၁၄,၀၀၀ ကျော်မှာ အရေးပေါ် စားနပ်ရိက္ခာနှင့် ဆေးဝါးများ လိုအပ်လျက်ရှိကြောင်း DVB သတင်းက ဆိုသည်။<ref>{{Cite web |title=လေးမျက်နှာ ရေကြီးမှု ၁၀ ရက် ကျော်လာပြီး ပြည်သူ ၁၄,၀၀၀ ကျော် ရေဘေးသင့်နေ |url=https://burmese.dvb.no/post/804653 |access-date=2026-08-11 |website=DVB Burmese |language=my}}</ref> ဩဂုတ် ၁၈ ရက်နေ့သတင်းအရ ဧရာဝတီတိုင်း၊ [[မအူပင်မြို့နယ်]]တွင် တိုးမြစ်ရေဝင်ရောက်မှုကြောင့် ရေကြီးမှုဖြစ်ပေါ်နေပြီး အခြေခံပညာကျောင်း ၁၅ ကျောင်း ထပ်မံပိတ်ထားရသည်။ ပိတ်ထားရသည့်ကျောင်းများမှာ ကျွဲသောင်၊ သောင်သာယာ၊ လက်ပံတန်း၊ ခနောင်ကြီး၊ ဘုရားချောင်း၊ ပေကုန်း၊ ဇီးကုန်း၊ ပတုပ်ကျောင်း၊ ထရော်ပေကုန်း၊ လှိုင်းတာ၊ ကံစု၊ ဘုရားသုံးဆူ၊ ကျုံစုတ်၊ ကညင်သုံးပင်နှင့် အရှေ့ဂိုးမြောင်းတို့မှ ဖြစ်ကာ မူလတန်းကျောင်းများ အများဆုံးပါဝင်သည်။<ref>{{Cite web |title=မအူပင်မြို့နယ်၌ မြစ်ရေကြီးပြီး စာသင်ကျောင်း ၁၅ ကျောင်း ပိတ်ထားရ |url=https://burmese.dvb.no/post/700063 |access-date=2026-08-19 |website=DVB Burmese |language=my}}</ref> === စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး === ဩဂုတ်လဆန်းပိုင်းမှစ၍ မိုးသည်းထန်စွာရွာသွန်းမှုနှင့် မူမြစ်ရေ မြင့်တက်လာမှုကြောင့် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး အနောက်ဘက်ခြမ်း ရွှေဘိုမြို့နယ်အတွင်းရှိ ကျေးရွာများ ရေကြီးနစ်မြုပ်ခဲ့သည်။ ယင်းကြောင့် ဒေသတွင်းရှိ စစ်ဘေးရှောင် (IDPs) ပြည်သူ ၁,၇၀၀ ကျော်မှာ ရေဘေးထပ်မံကြုံတွေ့ရပြီး အမိုးအကာနှင့် သောက်သုံးရေ အရေးပေါ် လိုအပ်နေကြောင်း Burma News International (BNI) တွင် ဖော်ပြထားသည်။<ref>{{Cite web |title=Over 1,700 Displaced People Stranded by Severe Flooding in Myanmar’s Sagaing Region |url=https://www.bnionline.net/en/news/over-1700-displaced-people-stranded-severe-flooding-myanmars-sagaing-region |access-date=2026-08-11 |website=Burma News International |language=en}}</ref> === ကရင်ပြည်နယ် === ကရင်ပြည်နယ် [[ဘားအံမြို့]]တွင် သံလွင်မြစ်ရေသည် ဩဂုတ် ၁၀ ရက် မွန်းလွဲ ၄ နာရီခွဲတိုင်းတာချက်အရ စိုးရိမ်ရေမှတ် ၇၅၀ စင်တီမီတာအထက် ၈၂၃ စင်တီမီတာသို့ရောက်ရှိနေပြီး အနိမ့်ပိုင်းလူနေရပ်ကွက်များအတွင်းသို့ မြစ်ရေများစီးဝင်သည်။<ref>{{Cite web |title=ကရင်ပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ်ဦးစောမြင့်ဦး ဘားအံမြို့ပေါ်အနိမ့်ပိုင်းလူနေရပ်ကွက်များ ရေဝင်ရောက်မှုအခြေအနေ ကြည့်ရှုစစ်ဆေး |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/86531 |access-date=2026-08-11 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> ဘားအံမြို့တွင် မိုးလုံလေလုံအားကစားရုံနှင့် လေသာဘုန်းတော်ကြီးကျောင်း ယာယီရေဘေးကယ်ဆယ်ရေးစခန်း (၂) ခုတို့တွင် မြစ်ကမ်းအနီးနှင့် မြေနိမ့်ပိုင်းဒေသများတွင် နေထိုင်လျက်ရှိသည့် အိမ်ထောင်စု (၇၈) စု၊ အမျိုးသား (၁၉၄) ဦး၊ အမျိုးသမီး (၁၉၆) ဦး၊ စုစုပေါင်း (၃၉၀) ဦးအား ယာယီပြောင်းရွှေ့ နေရာချထားပေးသည်။<ref>{{Cite web |title=ဘားအံမြို့တွင် သံလွင်မြစ်ရေမြင့်တက်လာမှုကြောင့် ယာယီရေဘေးကယ်ဆယ်ရေးစခန်း (၂) ခု စတင်ဖွင့်လှစ် |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/86516 |access-date=2026-08-11 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> === ရှမ်းပြည်နယ် === ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း၊ [[ကလောမြို့]]တွင် မိုးအဆက်မပြတ်ရွာသွန်းပြီး တောင်ကျချောင်းရေများ စီးဆင်းမှုကြောင့် ဩဂုတ်လ ၁၀ ရက်နေ့ နံနက် ၉ နာရီက ကလောချောင်းရေလျှံမှုဖြစ်ပွားခဲ့ရာ မြို့ပေါ်ရပ်ကွက်အချို့နှင့် ဌာနဆိုင်ရာရုံးများတွင် ရေများဝင်ရောက်သည်။ မိုးအဆက်မပြတ်ရွာသွန်းပြီး ကလောချောင်းရေလျှံမှုကြောင့် ကလောမြို့ပေါ်ရှိ အမှတ်(၂)၊ အမှတ်(၃)နှင့် အမှတ်(၄)ရပ်ကွက်များတွင် ချောင်းဘေးတစ်လျောက်ရှိ နေအိမ်များအတွင်းသို့ ချောင်းရေ ၁ပေမှ ၃ပေအထိ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။   <ref>{{Cite web |title=ကလောမြို့၌ မိုးအဆက်မပြတ်ရွာသွန်းပြီး တောင်ကျချောင်းရေးစီးဆင်းမှုကြောင့် ချောင်းရေလျှံမှုဖြစ်ပွား |url=http://www.moi.gov.mm/news/86496 |access-date=2026-08-11 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref>       === မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး === [[တံတားဦးမြို့နယ်]]တွင် မိုးသည်းထန်စွာရွာသွန်းမှုကြောင့် ဧရာဝတီမြစ်ကမ်းနှင့် [[မြစ်ငယ်မြစ်|ဒုဋ္ဌဝတီမြစ်]]ကမ်းဘေးရှိ ဘလဲ့ဘကျေးရွာ၊ ဈေးချိုကျေးရွာ၊ ဥတည်ကျေးရွာ၊ ပန်းယျကျေးရွာ၊ ကန်ချောကျေးရွာ၊ ဟံသာဝတီကျေးရွာ၊ မီးသွေးတိုက်ကျေးရွာနှင့် ငါးရာပြားကျေးရွာများသို့ ရေဝင်လျက်ရှိပြီး ရေဘေးလွတ်ရာကုန်းမြင့်ဒေသများသို့ ပြောင်းရွှေ့နိုင်ရေး သက်ဆိုင်ရာများနှင့်အတူ ကူညီဆောင်ရွက်ပေးခဲ့သည်။ တံတားဦးမြို့နယ်အနေဖြင့် မိုးသည်းထန်စွာရွာသွန်းမှုကြောင့် ဧရာဝတီမြစ်ရေစိုးရိမ်ရေအမှတ်သည် ၁,၂၆၀ စင်တီမီတာအောက် ၁,၁၉၄ စင်တီမီတာသို့ လည်းကောင်း၊ ဒုဋ္ဌဝတီမြစ်ရေ၏ စိုးရိမ်ရေအမှတ်သည် ၈၇၀ စင်တီမီတာအထက် ၉၇၄ စင်တီမီတာသို့ ရောက်ရှိသည်။<ref>{{Cite web |title=တံတားဦးမြို့နယ်၌ မိုးသည်းထန်စွာရွာသွန်းမှုကြောင့် ဧရာဝတီမြစ်ကမ်းနှင့် ဒုဋ္ဌဝတီမြစ်ကမ်းဘေးရှိ ကျေးရွာများ ရေဝင်ရောက် |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/86503 |access-date=2026-08-11 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> [[ငါန်းဇွန်မြို့နယ်]]အတွင်း စိုးရိမ်ရေအမှတ်(၁၁၅၀စင်တီမီတာ)သို့ ရောက်လာသဖြင့် မြို့ပေါ် အမှတ်(၁၊ ၂၊ ၃၊) ရပ်ကွက်များအတွင်းရှိ မြစ်ကမ်းနံဘေးနေအိမ်များသို့  မြစ်ရေဝင်ရောက်သည်။<ref>{{Cite web |title=ငါန်းဇွန်မြို့ပေါ်ရပ်ကွက်များအတွင်း ဧရာဝတီမြစ်ရေဝင်ရောက်မှုကြောင့် ရေဘေးသင့်ပြည်သူများအား ဘေးလွတ်ရာရွှေ့ပြောင်း |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/86510 |access-date=2026-08-11 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> ကျောက်ဆည်ခရိုင် [[စဉ့်ကိုင်မြို့နယ်]]၌ ဩဂုတ် ၁၀ ရက် ည‌နေပိုင်းမှစတင်၍ မိုးသည်းထန်စွာရွာသွန်းပြီး ဒုဋ္ဌဝတီမြစ်ရေမြင့်တက်လာမှုကြောင့် မြစ်ကမ်းနံဘေးရှိ [[ဧည့်ပြရွာ၊ စဉ့်ကိုင်မြို့နယ်|ဧည့်ပြ]]ကျေးရွာအုပ်စုနှင့် [[ပလိပ် (ရွာမ)ရွာ၊ စဉ့်ကိုင်မြို့နယ်|ပလိပ်]]ကျေးရွာအုပ်စုရှိ နေအိမ်များအတွင်း မိုးရေများဝင်ရောက်သည်။<ref>{{Cite web |title=စဉ့်ကိုင်မြို့နယ်၌ ဒုဋ္ဌဝတီမြစ်‌ကမ်းဘေးရှိ ကျေးရွာများအတွင်း ရေဝင်ရောက်သဖြင့် လူဦးရေ ၁,၂၂၀ နှင့် တိရစ္ဆာန်ကောင်ရေ ၁၃၅ ကောင်တို့အား ရေဘေးလွတ်ရာနေရာများသို့ ပြောင်းရွှေ့ |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/86453 |access-date=2026-08-11 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> === မကွေးတိုင်းဒေသကြီး === [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[မြို့သစ်မြို့နယ်]] ရှိ ပုလင်းဆည်၊ စွန်ဆည်၊ ဆဒ္ဒန်ဆည် နှင့် ဘုတ်ချောင်းဆည်တို့အနက် စွန်ဆည်နှင့် ဆဒ္ဒန်ဆည်တို့မှာ မိုးအဆက်မပြတ် ရွာသွန်းခဲ့မှုကြောင့် ဩဂုတ်လ ၁၁ ရက် နံနက် ၈ နာရီ တိုင်းထွာချက်အရ ရေပိုလွှဲများမှ စတင်ရေကျော်ကျခဲ့သည်။ စွန်ဆည်ရေလှောင်တမံ၏ ရေပြည့်အမှတ်မှာ ၆၂၅ ပေဖြစ်ပြီး ထိုနေ့၏ ရေမှတ်မှာ ၆၂၅.၆၀ ပေရှိသဖြင့် ရေပိုလွှဲမှ ၀.၆ ပေခန့် ရေကျော်ကျခဲ့သည်။အလားတူ ဆဒ္ဒန်ဆည်ရေလှောင်တမံ၏ ရေပြည့်အမှတ်မှာလည်း ၅၆၀.၅၀ ပေဖြစ်ပြီး ရေမှတ် ၅၆၂.၃၀ ပေရှိနေသဖြင့် ရေပိုလွှဲမှ ၁.၈ ပေခန့် ရေကျော်ကျလျက်ရှိသည်။ထို့ကြောင့် ဆည်အောက်ပိုင်းကျေးရွာများတွင် အရေးပေါ်အခြေအနေ အဆင့် (၁) အစိမ်းရောင်အလံများ လွှင့်ထူ၍ အသိပေးနှိုးဆော်ခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |title=မြို့သစ်မြို့နယ်ရှိ စွန်ဆည်နှင့်ဆဒ္ဒန်ဆည်ရေလှောင်တမံ ရေပိုလွှဲတို့မှ စတင်ရေကျော်ကျ |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/86499 |access-date=2026-08-11 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> == မြစ်ရေအခြေအနေ == [[မိုးလေဝသနှင့် ဇလဗေဒ ညွှန်ကြားမှု ဦးစီးဌာန|မိုးလေဝသနှင့် ဇလဗေဒညွှန်ကြားမှုဦးစီးဌာန]]က သြဂုတ် ၁၄ ရက် နံနက် ၆ နာရီခွဲအချိန်တိုင်းတာချက်များအရ [[ဧရာဝတီမြစ်]]ရေသည် မြင်းမူ၊ ပခုက္ကူ၊ ညောင်ဦး၊ ဆိပ်သာ၊ ဟင်္သာတ၊ ဇလွန်၊ မင်းဘူး၊ မကွေး၊ ပြည်မြို့တို့၏ စိုးရိမ်ရေအမှတ်အထက်တွင် ရှိနေပြီး၊ [[မြစ်ငယ်မြစ်|ဒုဋ္ဌဝတီမြစ်]]ရေသည် [[မြစ်ငယ်မြို့]]၌လည်းကောင်း၊ [[သံလွင်မြစ်]]ရေသည် ဘားအံမြို့၌လည်းကောင်း၊ စစ်တောင်းမြစ်ရေသည် မဒေါက်မြို့၌လည်းကောင်း စိုးရိမ်ရေအမှတ်အထက် ရောက်ရှိနေသည်။<ref>{{Cite web |date=2026-08-14 |title=၂၀၂၆ ခုနှစ် သြဂုတ် ၁၄ ရက် ဘီဘီစီမြန်မာပိုင်းသတင်း တိုက်ရိုက်ထုတ်လွှင့်ချက်- ကျောက်တော်၊ သံတွဲနဲ့ ဂွ ကို လေကြောင်းကနေဗုံးကြဲ |url=https://www.bbc.com/burmese/live/cr4gxy75ljg2t |access-date=2026-08-14 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |title=ရေကြီးမှုအခြေနေသတင်း |url=https://www.moezala.gov.mm/my/bulletin/132412 |website=Moezala}}</ref> == ဖတ်ရှုရန် == * [[၂၀၁၅ မြန်မာနိုင်ငံ ရေကြီးမှု]] == ကိုးကား == {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားသော ရေကြီးမှုများ]] [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၆ သဘာဝဘေးအန္တရာယ်များ]] accn9o2k60fc6vk1cq11p4k3bzyrtpj 0 290317 1050167 1048119 2026-08-25T02:14:57Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 0 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 1 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1050167 wikitext text/x-wiki {{Infobox civilian attack | title = သံတွဲ ကျောက်ကြီးကျေးရွာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု | partof = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ)]]နှင့် [[ရခိုင်ပြည်နယ် တိုက်ပွဲများ (၂၀၂၃–လက်ရှိ)]] | coordinates = {{Coord|18.25146|94.47364|display=inline,title}} | map = {{Location map | Myanmar | lat = 18.25146 | long = 94.47364 | width = 250 | label = ကျောက်ကြီးရွာ | position = right | caption = မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း တည်နေရာပြမြေပုံ }} | location = [[သံတွဲမြို့နယ်]]၊ [[ကျောက်ကြီးရွာ၊သံတွဲမြို့နယ်|ကျောက်ကြီးကျေးရွာ]]၊ [[ရခိုင်ပြည်နယ်]] | date = ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၁၀ ရက် | time = နေ့လယ် ၁:၀၀ နာရီ ခန့် | timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်|UTC+6:30]] | type = လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု | weapons = ဂျက်ဖိုက်တာ၊ ပေါင် ၃၀၀ ဗုံးသီးများ | fatalities = ၁၄ ဦး | injuries = ၁၁ ဦး | targets = အပြစ်မဲ့ အရပ်သားပြည်သူများ | perpetrators = [[တပ်မတော် (လေ)|တပ်မတော်(လေ)]] | notes = လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုအတွင်း ကျောက်ကြီးကျေးရွာ ဓမ္မရောင်ခြည်ဘုန်းကြီးကျောင်းအနီး ကျရောက်ပေါက်ကွဲခဲ့ပြီး အရပ်သား ၁၄ ဦး သေဆုံးကာ ၁၁ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။ ထို့အပြင် လူ ၂ ဦး ပျောက်ဆုံးနေပြီး နေအိမ် အဆောက်အအုံ ၂၀ ခန့် ပျက်စီးခဲ့သည်။ }} {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-present)}} '''သံတွဲ ကျောက်ကြီးကျေးရွာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု''' သည် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၁၀ ရက်နေ့တွင် [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]၊ [[သံတွဲမြို့နယ်]]၊ [[ကျောက်ကြီးရွာ၊သံတွဲမြို့နယ်|ကျောက်ကြီးကျေးရွာ]]၌ ဖြစ်ပွားခဲ့သော [[တပ်မတော် (လေ)|တပ်မတော်(လေ)]]၏ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု ဖြစ်စဉ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ [[အာရက္ခတပ်တော်]] (AA) က သံတွဲမြို့နယ်အတွင်းရှိ မြို့များကို စိစစ်ထိန်းချုပ်ထားစဉ် တပ်မတော်(လေ)က လေကြောင်းမှ ပစ်မှတ်ထား တိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ဤတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ကလေးငယ်များ အပါအဝင် အရပ်သားပြည်သူ စုစုပေါင်း ၁၄ ဦး သေဆုံးခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |title=သံတွဲနှင့် ကျောက်ဖြူကို စစ်တပ်က ဗုံးကြဲ၊ ပြည်သူ ၁၁ ယောက် ဒဏ်ရာရ |url=https://burmese.dvb.no/post/670113 |access-date=2026-08-11 |website=DVB Burmese |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2026-08-10 |title=သံတွဲ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် လူ ဆယ်ဦးထက်နည်း သေဆုံး |url=https://www.rfa.org/burmese/news/2026/08/10/myanmar-military-airstrike-rakhine-thandwe-civilians-killed/ |access-date=2026-08-11 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> == နောက်ခံအကြောင်းအရာ == {{main|သံတွဲမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ}} ၂၀၂၄ ခုနှစ်အတွင်း [[အာရက္ခတပ်တော်]] က [[သံတွဲမြို့]] အပါအဝင် သံတွဲမြို့နယ်တစ်လျှောက်လုံးကို စိစစ်ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ပြီးနောက် [[တပ်မတော်]] သည် မြေပြင်စစ်ကြောင်းများဖြင့် ပြန်လည်ထိုးစစ်ဆင်နိုင်ခြင်း မရှိတော့ဘဲ လေကြောင်းနှင့် လက်နက်ကြီးများ အသုံးပြု၍ ပစ်မှတ်ထား တိုက်ခိုက်မှုများ ဆက်တိုက် ပြုလုပ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=သံတွဲ ကျောက်ကြီးရွာဗုံးကြဲခံရမှု သေဆုံးသူအရပ်သား ၁၄ ဦးနှင့် ဒဏ်ရာရသူ ၁၁ ဦးအထိရှိလာ |url=https://burmese.narinjara.com/news/detail/6a7a91c11f0714a9c6da41e0 |access-date=2026-08-11 |website=နိရဉ္ဇရာ |language=my}}</ref> == ဖြစ်စဉ် == ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၁၀ ရက်၊ နေ့လယ် ၁ နာရီခန့်တွင် တပ်မတော်(လေ)၏ ဂျက်တိုက်လေယာဉ်တစ်စီးသည် သံတွဲမြို့နယ်၊ ကျောက်ကြီးကျေးရွာအပေါ် နာရီဝက်နီးပါး ပျံဝဲပြီး ပေါင် ၃၀၀ ခန့်ရှိသော ဖျက်အားပြင်း ဗုံးသီး ၃ လုံး ကြဲချတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ဗုံးများမှာ ကျောက်ကြီးကျေးရွာရှိ ဓမ္မရောင်ခြည်ဘုန်းကြီးကျောင်းအနီးသို့ ကျရောက်ပေါက်ကွဲခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=ludunwayoo |date=2026-08-10 |title=သံတွဲမြို့ စစ်တပ်ဗုံးကြဲမှု ပြည်သူ ၁၀ဦးထက်မနည်း သေဆုံး၊ ၈ဦး ဒဏ်ရာရဟု AA ထုတ်ပြန် |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2026/08/10/165299/ |access-date=2026-08-11 |website=LuduNwayOo |language=my-MM }}{{Dead link|date=August 2026 }}</ref> == ထိခိုက်သေဆုံးမှုများ == လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ကျောက်ကြီးကျေးရွာရှိ အရပ်သားပြည်သူ ၁၄ ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး ၁၁ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။ ထို့အပြင် လူ ၂ ဦး ပျောက်ဆုံးလျက်ရှိပြီး လူနေအိမ် အဆောက်အအုံ ၂၀ ခန့် ပျက်စီးဆုံးရှုံးခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |last=AA |first=ULA / |date=2026-08-11 |title=၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ (၁၀) ရက်နေ့တွင် သံတွဲမြို့နယ်၊ ကျောက်ကြီးကျေးရွာအား အကြမ်းဖက် စစ်ကော်မရှင်တပ်မှ ဂျက်ဖိုက်တာဖြင့်ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့မှုကြောင့်ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သောအပြစ်မဲ့ အရပ်သားပြည်သူများစာရင်း |url=https://www.arakanarmy.net/post/%E1%81%82%E1%81%80%E1%81%82%E1%81%86-%E1%80%81-%E1%80%94-%E1%80%85-%E1%80%A9%E1%80%82-%E1%80%90-%E1%80%9C-%E1%81%81%E1%81%80-%E1%80%9B%E1%80%80-%E1%80%94-%E1%80%90-%E1%80%84-%E1%80%9E-%E1%80%90-%E1%80%99-%E1%80%94%E1%80%9A-%E1%80%80-%E1%80%80-%E1%80%80-%E1%80%80-%E1%80%9B-%E1%80%A1-%E1%80%A1%E1%80%80-%E1%80%99-%E1%80%96%E1%80%80-%E1%80%85%E1%80%85-%E1%80%80-%E1%80%99%E1%80%9B-%E1%80%84-%E1%80%90%E1%80%95-%E1%80%99-1 |access-date=2026-08-11 |website=ARAKAN ARMY |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=AA |first=ULA / |date=2026-08-11 |title=၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ (၁၀) ရက်နေ့တွင် သံတွဲမြို့နယ်၊ ကျောက်ကြီးကျေးရွာအား အကြမ်းဖက် စစ်ကော်မရှင်တပ်မှ ဂျက်ဖိုက်တာဖြင့် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့မှုကြောင့် သေဆုံးသွားခဲ့သော အပြစ်မဲ့ အရပ်သားပြည်သူများစာရင်း |url=https://www.arakanarmy.net/post/%E1%81%82%E1%81%80%E1%81%82%E1%81%86-%E1%80%81-%E1%80%94-%E1%80%85-%E1%80%A9%E1%80%82-%E1%80%90-%E1%80%9C-%E1%81%81%E1%81%80-%E1%80%9B%E1%80%80-%E1%80%94-%E1%80%90-%E1%80%84-%E1%80%9E-%E1%80%90-%E1%80%99-%E1%80%94%E1%80%9A-%E1%80%80-%E1%80%80-%E1%80%80-%E1%80%80-%E1%80%9B-%E1%80%A1-%E1%80%A1%E1%80%80-%E1%80%99-%E1%80%96%E1%80%80-%E1%80%85%E1%80%85-%E1%80%80-%E1%80%99%E1%80%9B-%E1%80%84-%E1%80%90%E1%80%95-%E1%80%99 |access-date=2026-08-11 |website=ARAKAN ARMY |language=en}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="font-size: 90%; line-height: 1.2em; width: auto;" |+ style="font-weight: bold; font-size: 110%; padding: 10px;" | ကျောက်ကြီးကျေးရွာ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် သေဆုံးခဲ့ရသည့်သူများစာရင်း (၂၀၂၆ ဩဂုတ် ၁၀) |- ! စဉ် !! အမည် !! အသက် !! မိဘအမည် !! လူမျိုး/ဘာသာ !! ကျား/မ !! နေရပ်လိပ်စာ !! မှတ်ချက် |- | ၁ || ဒေါ်စန်းစန်းမော် || ၄၅ || - || ရက္ခိုင်/ဗုဒ္ဓ || မ || ကျောက်ကြီးကျေးရွာ || |- | ၂ || ဦးဖိုးငြိမ်း || ၈၈ || - || ရက္ခိုင်/ဗုဒ္ဓ || ကျား || ကျောက်ကြီးကျေးရွာ || |- | ၃ || ဒေါ်ခင်အုန်း || ၈၃ || - || ရက္ခိုင်/ဗုဒ္ဓ || မ || ကျောက်ကြီးကျေးရွာ || |- | ၄ || မခိုင်ဇံသင်း || ၂၁ || ဦးထွန်းနိုင် || ရက္ခိုင်/ဗုဒ္ဓ || မ || ကျောက်ကြီးကျေးရွာ || |- | ၅ || ဒေါ်ညီမပု || ၈၇ || - || ရက္ခိုင်/ဗုဒ္ဓ || မ || ကျောက်ကြီးကျေးရွာ || |- | ၆ || ဒေါ်မနီ || ၅၇ || - || ရက္ခိုင်/ဗုဒ္ဓ || မ || ကျောက်ကြီးကျေးရွာ || |- | ၇ || ဒေါ်မဇွန်မီ || ၃၆ || ဦးမောင်ဖြူ || ရက္ခိုင်/ဗုဒ္ဓ || မ || ကျောက်ကြီးကျေးရွာ || |- | ၈ || မောင်အောင်မြင့်မြတ် || ၆ || ဦးဇော်မင်းလွင် || ရက္ခိုင်/ဗုဒ္ဓ || ကျား || ကျောက်ကြီးကျေးရွာ || |- | ၉ || ဒေါ်မကြီး || ၈၆ || ဦးလူတုတ် || ရက္ခိုင်/ဗုဒ္ဓ || မ || ကျောက်ကြီးကျေးရွာ || |- | ၁၀ || မဘုန်းပွင့်စံ || ၉ || ဦးအောင်ကြည် || ရက္ခိုင်/ဗုဒ္ဓ || မ || ကျောက်ကြီးကျေးရွာ || |- | ၁၁ || ဒေါ်ခင်သန်းမြင့် || ၆၅ || - || ရက္ခိုင်/ဗုဒ္ဓ || မ || ကျောက်ကြီးကျေးရွာ || |- | ၁၂ || ဒေါ်စုဝေဖြိုး || ၄၀ || - || ရက္ခိုင်/ဗုဒ္ဓ || မ || ကျောက်ကြီးကျေးရွာ || |- | ၁၃ || ဦးမောင်မောင်နိုင် || ၄၉ || - || ရက္ခိုင်/ဗုဒ္ဓ || ကျား || ကျောက်ကြီးကျေးရွာ || |- | ၁၄ || ဒေါ်ချစ်ပု || - || - || ရက္ခိုင်/ဗုဒ္ဓ || မ || ကျောက်ကြီးကျေးရွာ || |} {| class="wikitable sortable" style="font-size: 90%; line-height: 1.2em; width: auto;" |+ style="font-weight: bold; font-size: 110%; padding: 10px;" | ကျောက်ကြီးကျေးရွာ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည့်သူများစာရင်း (၂၀၂၆ ဩဂုတ် ၁၀) |- ! စဉ် !! အမည် !! အသက် !! မိဘအမည် !! လူမျိုး/ဘာသာ !! ကျား/မ !! နေရပ်လိပ်စာ !! မှတ်ချက် |- | ၁ || မမိုးမိုးသန်း || ၂၅ || - || ရက္ခိုင်/ဗုဒ္ဓ || မ || စလူကျွန်းကျေးရွာ || |- | ၂ || ဒေါ်ပြည့်ဖြိုးဝေ || ၃၈ || ဦးတင်ဝင်း || ရက္ခိုင်/ဗုဒ္ဓ || မ || ကျောက်ကြီးကျေးရွာ || |- | ၃ || ဦးဇော်မင်းလျှင် || ၃၈ || ဦးတင်ထွန်း || ရက္ခိုင်/ဗုဒ္ဓ || ကျား || ကျောက်ကြီးကျေးရွာ || |- | ၄ || ဦးမောင်ဖြူ || ၇၅ || - || ရက္ခိုင်/ဗုဒ္ဓ || ကျား || ကျောက်ကြီးကျေးရွာ || |- | ၅ || ဒေါ်မဲ့နီ || ၆၅ || ဦးကျော်ညွန့် || ရက္ခိုင်/ဗုဒ္ဓ || မ || ကျောက်ကြီးကျေးရွာ || |- | ၆ || ဦးကိုမဲ || ၆၅ || - || ရက္ခိုင်/ဗုဒ္ဓ || ကျား || ကျောက်ကြီးကျေးရွာ || |- | ၇ || ဦးမောင်ဖြူ || ၆၇ || ဦးကိုလေး || ရက္ခိုင်/ဗုဒ္ဓ || ကျား || ကျောက်ကြီးကျေးရွာ || |- | ၈ || ဦးသောင်းရွှေ || ၇၇ || ဦးသန်းခင် || ရက္ခိုင်/ဗုဒ္ဓ || ကျား || ကျောက်ကြီးကျေးရွာ || |- | ၉ || ဦးမောင်မြင့်သူ || ၃၈ || ဦးဝင်းမြင့် || ရက္ခိုင်/ဗုဒ္ဓ || ကျား || ကျောက်ကြီးကျေးရွာ || |- | ၁၀ || ဦးထက်လင်းအောင် || ၃၅ || ဦးကျော်အေး || ရက္ခိုင်/ဗုဒ္ဓ || ကျား || ကျောက်ကြီးကျေးရွာ || |- | ၁၁ || ဦးကျော်နိုင်လင်း || ၃၁ || ဦးစောမောင် || ရက္ခိုင်/ဗုဒ္ဓ || ကျား || ကျောက်ကြီးကျေးရွာ || |} == ကိုးကား == {{Reflist|2}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၆ ပဋိပက္ခများ]] [[ကဏ္ဍ:ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ တိုက်ပွဲများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူသတ်ပွဲများ စာရင်း]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]] m7frog3h08ora9gynxt8ytroqbmt0pb 0 290458 1050192 1048665 2026-08-25T06:51:18Z Cepyita 93402 /* */ 1050192 wikitext text/x-wiki [[File:Muse_reading_Louvre_CA2220.jpg|thumb|မူးစာမယ် တပါး စာလိပ်ဖတ်နေဟန်။ ({{Circa|430 BC}} )]] ရှေးဂရိဘာသာရေး နှင့် [[ဂရိဒဏ္ဍာရီ|ဒဏ္ဍာရီ]] များတွင် '''မူးစာ''' နတ်သမီး (ဝါ) '''မူးစ'''မယ် ( {{Langx|grc|Μοῦσα|}} , {{Lang-pi|မူသ, မောသ}}) များသည် [[စာပေ]] ၊ [[သိပ္ပံပညာ|သိပ္ပံ]] နှင့် [[အနုပညာ ဘာသာရပ်များ|အနုပညာ]] တို့၏ လမိုင်းကပ် ဉာဏ်ကွန့်မြူးအောင် မှုတ်သွင်း လှုံ့ဆော်မှုပေးသော နတ်သမီးများ ဖြစ်ကြသည်။ [[လက်တင်ဘာသာစကား|ရောမဘာသာ]]ဖြင့် '''ကာမေးနာ''' (Carmēna, {{Lang-sa|ကရ်္မေနာ}}) ဟုလည်းခေါ်၏။ [[အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကား|အင်္ဂလိပ်]]ဘာသာဖြင့် "မျူးဇ်" (Muse) ဟု ခေါ်သည် ။ ထို မူးစမယ် များကို အစွဲပြု၍ ''မျူးဇစ်'' (Music, "ဂီတ") ပုဒ် ဆင်းသက်လာသည်။ ၎င်းတို့ကို ရှေးဂရိယဉ်ကျေးမှုတွင် ရာစုနှစ်များစွာ နှုတ်ဖြင့်ဆက်စပ်ခဲ့သော ကဗျာ ၊ သီချင်းစာသား နှင့် [[ဒဏ္ဍာရီ]] များတွင် ပါဝင်သော အသိပညာ၏ အရင်းအမြစ်အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ကြသည်။ မူးစမယ်များ၏ အရေအတွက်နှင့် အမည်များသည် ဒေသအလိုက် ကွဲပြားသော်လည်း ဂန္ထဝင်ခေတ် မှစ၍ နတ်သမီးအရေအတွက် ကိုးပါး ဟူ၍ တွင်ကျယ်စွာသတ်မှတ်လာကြသည်။<ref>{{Cite web |title=DIODORUS SICULUS, LIBRARY OF HISTORY BOOK 4.1-18 - Theoi Classical Texts Library |url=https://www.theoi.com/Text/DiodorusSiculus4A.html |access-date=2026-08-14 |website=www.theoi.com}}</ref> မူးစာမယ် ကိုးပါးတို့၏ အမည် နှင့် ဆိုင်ရာပိုင်ရာများ မှာ- * [[Calliope|ကလ်လျိုးပယ်]] ([[Epic poetry|မဟာကဗျာ]]) * [[Clio|ကလီယေား]] (သမိုင်းရာဇဝင်) * [[Polyhymnia|ပိုလွင်းမ်နီယာ]] ([[hymn]] and mime) * [[Euterpe|ဧဝ်တိပ္ပယ်]] (song and elegiac poetry) * [[Terpsichore|တိပ္ပစီခိုးရာ]] (chorus and dance) * [[Erato|ဧရာတေား]] (lyric choral poetry) * [[Melpomene|မေလ်ပိုမေးနယ်]] (tragedy) * [[Thalia (Muse)|ထားလီယာ]] (light verse and comedy) * [[Urania|ဥူရနိယာ]] (astronomy and astrology)<ref>For this list of names and attributes, see Grimal, s.v. Muses.</ref> ခေတ်သစ်ပုံဆောင်အသုံးအနှုန်းတွင် Muse ဆိုသည်မှာ တစ်စုံတစ်ယောက်၏ အနုပညာလှုံ့ဆော်မှုရင်းမြစ်အဖြစ် ဆောင်ရွက်သူဖြစ်သည် ။ ==ကိုးကား== {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂရိ နတ်ဘုရားမများ]] rgc8onvscac5ehef7sre6b8hp1lgb5y 1050194 1050192 2026-08-25T06:51:51Z Cepyita 93402 /* */ 1050194 wikitext text/x-wiki [[File:Muse_reading_Louvre_CA2220.jpg|thumb|မူးစာမယ် တပါး စာလိပ်ဖတ်နေဟန်။ ({{Circa|430 BC}} )]] ရှေးဂရိဘာသာရေး နှင့် [[ဂရိဒဏ္ဍာရီ|ဒဏ္ဍာရီ]] များတွင် '''မူးစာ''' နတ်သမီး (ဝါ) '''မူးစ'''မယ် ( {{Langx|grc|Μοῦσα|}} , {{Lang-pi|မူသ, မောသ}}) များသည် [[စာပေ]] ၊ [[သိပ္ပံပညာ|သိပ္ပံ]] နှင့် [[အနုပညာ ဘာသာရပ်များ|အနုပညာ]] တို့၏ လမိုင်းကပ် ဉာဏ်ကွန့်မြူးအောင် မှုတ်သွင်း လှုံ့ဆော်မှုပေးသော နတ်သမီးများ ဖြစ်ကြသည်။ [[လက်တင်ဘာသာစကား|ရောမဘာသာ]]ဖြင့် '''ကာမေးနာ''' (Carmēna, {{Lang-sa|ကရ်္မေန}}) ဟုလည်းခေါ်၏။ [[အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကား|အင်္ဂလိပ်]]ဘာသာဖြင့် "မျူးဇ်" (Muse) ဟု ခေါ်သည် ။ ထို မူးစမယ် များကို အစွဲပြု၍ ''မျူးဇစ်'' (Music, "ဂီတ") ပုဒ် ဆင်းသက်လာသည်။ ၎င်းတို့ကို ရှေးဂရိယဉ်ကျေးမှုတွင် ရာစုနှစ်များစွာ နှုတ်ဖြင့်ဆက်စပ်ခဲ့သော ကဗျာ ၊ သီချင်းစာသား နှင့် [[ဒဏ္ဍာရီ]] များတွင် ပါဝင်သော အသိပညာ၏ အရင်းအမြစ်အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ကြသည်။ မူးစမယ်များ၏ အရေအတွက်နှင့် အမည်များသည် ဒေသအလိုက် ကွဲပြားသော်လည်း ဂန္ထဝင်ခေတ် မှစ၍ နတ်သမီးအရေအတွက် ကိုးပါး ဟူ၍ တွင်ကျယ်စွာသတ်မှတ်လာကြသည်။<ref>{{Cite web |title=DIODORUS SICULUS, LIBRARY OF HISTORY BOOK 4.1-18 - Theoi Classical Texts Library |url=https://www.theoi.com/Text/DiodorusSiculus4A.html |access-date=2026-08-14 |website=www.theoi.com}}</ref> မူးစာမယ် ကိုးပါးတို့၏ အမည် နှင့် ဆိုင်ရာပိုင်ရာများ မှာ- * [[Calliope|ကလ်လျိုးပယ်]] ([[Epic poetry|မဟာကဗျာ]]) * [[Clio|ကလီယေား]] (သမိုင်းရာဇဝင်) * [[Polyhymnia|ပိုလွင်းမ်နီယာ]] ([[hymn]] and mime) * [[Euterpe|ဧဝ်တိပ္ပယ်]] (song and elegiac poetry) * [[Terpsichore|တိပ္ပစီခိုးရာ]] (chorus and dance) * [[Erato|ဧရာတေား]] (lyric choral poetry) * [[Melpomene|မေလ်ပိုမေးနယ်]] (tragedy) * [[Thalia (Muse)|ထားလီယာ]] (light verse and comedy) * [[Urania|ဥူရနိယာ]] (astronomy and astrology)<ref>For this list of names and attributes, see Grimal, s.v. Muses.</ref> ခေတ်သစ်ပုံဆောင်အသုံးအနှုန်းတွင် Muse ဆိုသည်မှာ တစ်စုံတစ်ယောက်၏ အနုပညာလှုံ့ဆော်မှုရင်းမြစ်အဖြစ် ဆောင်ရွက်သူဖြစ်သည် ။ ==ကိုးကား== {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂရိ နတ်ဘုရားမများ]] ptuunaqw1uhzzvpy1dy89p1tk7kbr68 0 290460 1050206 1048694 2026-08-25T08:49:33Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1050206 wikitext text/x-wiki {{infobox pandemic | name = ၂၀၂၄ ရန်ကုန် ကာလဝမ်းရောဂါ ဖြစ်ပွားမှု | disease = [[ကာလဝမ်းရောဂါ]] / ပြင်းထန် ဝမ်းပျက်ဝမ်းလျှောရောဂါ | virus = ''[[Vibrio cholerae]]'' | location = [[ဒေါပုံမြို့နယ်]]၊ [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[မြန်မာနိုင်ငံ]] | coordinates = {{coord|16.784|N|96.182|E|type:city_region:MM|display=inline,title}} | image = <mapframe width="280" height="320" zoom="12" latitude="16.784" longitude="96.182"> { "type": "FeatureCollection", "features": [ { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [96.182, 16.784] }, "properties": { "marker-symbol": "circle", "marker-color": "#cc0000", "marker-size": "medium", "title": "ဒေါပုံမြို့နယ် (နွယ်အေးရပ်ကွက်)" } } ] } </mapframe> | image_alt = ဒေါပုံမြို့နယ် ရောဂါစတင်ဖြစ်ပွားရာ တည်နေရာပြမြေပုံ | caption = ရောဂါစတင်တွေ့ရှိရာ ဒေါပုံမြို့နယ် နွယ်အေးရပ်ကွက် ပြမြေပုံ<br>{{legend|#cc0000|ရောဂါစတင်ဖြစ်ပွားရာ ဧရိယာ}} | first_case = ၁၂ | arrival_date = ၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၄ | confirmed_cases = ၅ (ကာလဝမ်းရောဂါပိုးတွေ့) | active_cases = | recovery_cases = ၃၆၄ | deaths = ၁ (ရောဂါအခံကြောင့် သေဆုံး) }} '''၂၀၂၄ ရန်ကုန် ကာလဝမ်းရောဂါ ဖြစ်ပွားမှု''' သည် ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇူလိုင်လဆန်းပိုင်းတွင် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဒေါပုံမြို့နယ်]]၌ စတင်ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် ဝမ်းပျက်ဝမ်းလျှော ကူးစက်ရောဂါ ဖြစ်စဉ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဇူလိုင်လ ၃ ရက်နေ့တွင် နွယ်အေးရပ်ကွက်၌ ရောဂါလက္ခဏာ စတင်တွေ့ရှိခဲ့ရပြီး နောက်ပိုင်းတွင် ရန်ကုန်တိုင်းအတွင်းရှိ အခြားမြို့နယ်များသို့ပါ ပျံ့နှံ့ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ မြို့နယ်အချို့တွင် ပြင်းထန်ဝမ်းပျက်ဝမ်းလျှောရောဂါ ဖြစ်ပွားခြင်းနှင့်ပတ်သက်၍ တုံ့ပြန်ဆောင်ရွက်ထားရှိမှုများအား သတင်းထုတ်ပြန်ခြင်း {{!}} News and Periodical Enterprise |url=https://www.moi.gov.mm/npe/index.php/rnkunttiungdeskiiattngri-miunyakhiuttng-pngthnwmpkwmleaareaag-phcpaakhngnngpttskr-3 |access-date=2026-08-14 |website=www.moi.gov.mm}}</ref><ref>{{Cite web |last=ကိုချို |date=2024-07-10 |title=ဆေးဝါးပြတ်နေချိန် ရန်ကုန်တွင် ပြင်းထန်ဝမ်းပျက်၊ ဝမ်းလျှောရောဂါ ဆက်ဖြစ်နေ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/54436/ |access-date=2026-08-14 |website=Myanmar Now |language=en-US |archive-date=15 August 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260815095157/https://myanmar-now.org/mm/news/54436/ |url-status=dead }}</ref> == ဖြစ်စဉ် == ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၃ ရက်နေ့တွင် ဒေါပုံမြို့နယ်၊ နွယ်အေးရပ်ကွက်၊ သဲကွင်းကျူးကျော်ရပ်ကွက်၌ ဝမ်းပျက်ဝမ်းလျှောရောဂါ လက္ခဏာပြသူ ၁၂ ဦး စတင်တွေ့ရှိခဲ့ပြီး ၉ ဦးမှာ ဆေးရုံတက်ရောက်ကုသခဲ့ရသည်။ ၎င်းတို့၏ ဝမ်းနမူနာများကို စစ်ဆေးရာမှ ၁ ဦးတွင် ကာလဝမ်းရောဂါပိုး စတင်တွေ့ရှိခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဆေးရုံအသီးသီးရှိ ဝမ်းပျက်ဝမ်းလျှော လူနာများကို ဆက်လက်စစ်ဆေးခဲ့ရာ [[ရန်ကုန်ပြည်သူ့ဆေးရုံကြီး]]တွင် ၄ ဦးနှင့် ဝိတိုရိယဆေးရုံတွင် ၁ ဦး၊ စုစုပေါင်း ကာလဝမ်းရောဂါပိုးတွေ့ရှိသူ ၅ ဦး အတည်ပြုနိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး အချို့မြို့နယ်များတွင် ဝမ်းပျက်ဝမ်းလျှောရောဂါ ဖြစ်ပွားမှုနှင့်ပတ်သက်၍ နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ သတင်းထုတ်ပြန်ရေးအဖွဲ့ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ် ဇော်မင်းထွန်း၏ ပြောကြားချက် {{!}} News and Periodical Enterprise |url=https://www.moi.gov.mm/npe/rnkunttiungdeskii-akhiumiunymaattng-wmpkwmleaareaag-phcpaamunngpttskr |access-date=2026-08-14 |website=www.moi.gov.mm}}</ref> ရောဂါစတင်ဖြစ်ပွားရာ သဲကွင်းကျူးကျော်ရပ်ကွက်သည် အိမ်ခြေ ၁၆၆ လုံး၊ လူဦးရေ ၆၄၆ ဦး နေထိုင်ပြီး အများသုံးအိမ်သာ ၁၂ ခန်းသာရှိသဖြင့် သန့်ရှင်းရေးနှင့် သောက်သုံးရေ လိုအပ်ချက်များကြောင့် ရောဂါပြန့်ပွားခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း သုံးသပ်ခဲ့ကြသည်။ ဇူလိုင်လ ၁၂ ရက်နေ့အထိ ရန်ကုန်တိုင်းအတွင်း ဝမ်းပျက်ဝမ်းလျှောရောဂါဖြင့် ဆေးရုံတက်ရောက်သူ စုစုပေါင်းအနက် ၃၆၄ ဦး ဆေးရုံမှ ဆင်းခွင့်ရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ရန်ကုန်တိုင်းရှိ ဝမ်းပျက်ဝမ်းလျှော လူနာများကို ဓာတ်ခွဲစစ်ဆေးရာ ငါးဦးတွင် ကာလဝမ်းရောဂါပိုး တွေ့ရှိပြီး ၎င်းရောဂါဖြင့် သေဆုံးသူမရှိဘဲ သေဆုံးသူတစ်ဦးသည် မူလခုခံအားကျဆင်းမှု ကူးစက်ရောဂါအခံကြောင့် ဖြစ်ဟုဆို |url=https://news-eleven.com/article/293432 |access-date=2026-08-14 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> === ရောဂါဖြစ်ပွားမှုဆိုင်ရာ အချက်အလက်များ === {| class="wikitable" style="width:100%; text-align:center;" ! ရက်စွဲ / ကာလ ! ရောဂါပိုးတွေ့ရှိသူ ! ဆေးရုံဆင်းသူ ! သေဆုံးသူ ! style="text-align:left;" | မှတ်ချက် |- | ၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၄ | '''၁''' | — | — | style="text-align:left;" | ဒေါပုံမြို့နယ်တွင် စတင်တွေ့ရှိ<ref>{{Cite web |last=သီရိမင်းဇင် |date=2024-07-07 |title=ရန်ကုန်တိုင်းအတွင်း ကာလဝမ်းရောဂါပိုးကူးစက်ခံရသူတွေ ရှိနေ |url=https://www.rfa.org/burmese/program_2/yangon-cholera-heath-07072024110104.html |access-date=2026-08-14 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> |- | ၁၁–၁၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၄ | — | '''၁၁၄''' | — | style="text-align:left;" | ၂၄ နာရီအတွင်း လူနာသစ် ၁၀၄ ဦး ဆေးရုံတက်၊ ၁၂ ဦး ပြင်းထန် |- ! စုစုပေါင်း ! '''၅''' ! '''၃၆၄''' ! '''၁''' | style="text-align:left;" | <small>၁၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၄ အထိ၊ သေဆုံးသူမှာ နဂိုအခံရောဂါ (HIV/AIDS) ရှိသူ</small> |} == တုံ့ပြန်ဆောင်ရွက်မှုများ == ရောဂါထိန်းချုပ်နိုင်ရန်အတွက် [[ကျန်းမာရေး ဝန်ကြီးဌာန|ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန]] ပြည်သူ့ကျန်းမာရေးဦးစီးဌာန (ကူးစက်) ညွှန်ကြားရေးမှူး ဦးစီးသော ဗဟိုတုံ့ပြန်ရေးအဖွဲ့နှင့် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့တို့ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခဲ့ကြသည်။ ရောဂါဖြစ်ပွားရာ ရပ်ကွက်အတွင်း အရေးပေါ် ယာယီဆေးခန်းများ ဖွင့်လှစ်၍ စောစီးစွာ ဆေးကုသမှုများ ပေးခဲ့သကဲ့သို့ လမ်းဘေးစားသောက်ဆိုင်များကိုလည်း ယာယီပိတ်သိမ်းစေခဲ့သည်။ ထို့အပြင် သောက်သုံးရေအတွက် ကလိုရင်းဆေးခတ်ခြင်း၊ ရေသန့်များ ဖြန့်ဝေပေးခြင်းနှင့် လူနာများနှင့် အနီးကပ်ထိတွေ့သူများကို ကြိုတင်ကာကွယ်ရေး ပဋိဇီဝဆေးများ တိုက်ကျွေးခြင်းတို့ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ကျန်းမာရေးဌာနများအနေဖြင့် ယင်လုံအိမ်သာ အသုံးပြုရေး၊ အစားအသောက် သန့်ရှင်းရေးနှင့် ပတ်ဝန်းကျင် သန့်ရှင်းရေးဆိုင်ရာ သတိပေးချက်များကိုပါ သတင်းထုတ်ပြန်၍ အသိပညာပေးမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး ဒေါပုံမြို့နယ်နှင့် သာကေတမြို့နယ်တို့တွင် ဝမ်းပျက်၊ ဝမ်းလျှောရောဂါ ဖြစ်ပွားမှု ကွင်းဆင်းကြည့်ရှုစစ်ဆေး |url=http://www.mdn.gov.mm/my/rnkunttiungdeskii-depunmiunynng-saakettmiunyttiuttng-wmpk-wmleaareaag-phcpaamu-kngchngknnyruccche |access-date=2026-08-14 |website=MDN - Myanmar DigitalNews |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=admin |date=2024-07-07 |title=ရန်ကုန်တွင် ကာလဝမ်းရောဂါပိုးရှိသူ ‌၅ ဦးတွေ့ရှိဟု စစ်ကောင်စီပြော |url=https://ayartimes.com/?p=39347 |access-date=2026-08-14 |website=Ayeyarwaddy Times |language=en-US}}</ref> == ဆက်လက်ဖတ်ရှုရန် == * [[၂၀၂၆ ရန်ကုန် ကာလဝမ်းရောဂါ ဖြစ်ပွားမှု]] ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၄ ဖြစ်ရပ်များ]] [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၄ ရောဂါကူးစက်ပြန့်ပွားမှု]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ ကျန်းမာရေး ဘေးအန္တရာယ်များ]] kp6n3k78smevyccqgnh3ls17d9e7xg9 0 290493 1050173 1048729 2026-08-25T04:10:31Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 0 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 1 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1050173 wikitext text/x-wiki [[ကတ်တဂိုရီသီအိုရီ|ကတ်တဂိုရီ သီအိုရီ]] (category theory) တွင် အပီမော်ဖစ်ဇင် (epimorphism) ဆိုသည်မှာ မော်ဖစ်ဇင် (morphism) <math>f : X \to Y</math> တစ်ခုဖြစ်ပြီး ၎င်းသည် ညာဘက်မှ ချေဖျက်နိုင်သော (right-cancellative) ဂုဏ်သတ္တိရှိသည်။ ယင်းဂုဏ်သတ္တိအရ အရာဝတ္ထုများ (objects) အားလုံးဖြစ်သော <math>Z</math> နှင့် မော်ဖစ်ဇင်များအားလုံးဖြစ်သော <math>g_1, g_2: Y \to Z</math> တို့အတွက် <math>g_1 \circ f = g_2 \circ f \implies g_1 = g_2</math> ဟု မှတ်ယူနိုင်သည်။ အပီမော်ဖစ်ဇင်များသည် လွှမ်းခြုံဖန်ရှင်များ (onto functions) သို့မဟုတ် [[ဆာဂျက်တစ် ဖန်ရှင်]] (surjective functions) များကို ကတ်တဂိုရီ သီအိုရီအရ ယေဘုယျပြုထားသည့် သဘောတရားတစ်ခု ဖြစ်သည်။ [[အစုများ ကတ်တဂိုရီ]] (category of sets) တွင် အဆိုပါ သဘောတရားသည် ဆာဂျက်တစ် ဖန်ရှင်များနှင့် တိကျစွာ ကိုက်ညီသော်လည်း အခြား အခြေအနေအားလုံး၌ ထပ်တူညီမည်မဟုတ်ပေ။ အပီမော်ဖစ်ဇင်တစ်ခု၏ ဒွန်တွဲ (dual) မှာ [[မိုနိုမော်ဖစ်ဇင်]] (monomorphism) ဖြစ်သည်။ ဆိုလိုသည်မှာ ကတ်တဂိုရီ <math>C</math> အတွင်းရှိ အပီမော်ဖစ်ဇင်တစ်ခုသည် ဒွန်တွဲ ကတ်တဂိုရီ (dual category) <math>C^{op}</math> ၌ မိုနိုမော်ဖစ်ဇင်တစ်ခု ဖြစ်သွားသည်။ အပီမော်ဖစ်ဇင်ဖြစ်ခြင်းသည် ဆာဂျက်တစ်ဖြစ်ခြင်းထက် ပိုမိုအားနည်းသော အခြေအနေမျိုး ဖြစ်နိုင်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် [[ကွင်းများ ကတ်တဂိုရီ]] တွင် [[ကိန်းပြည့်|ကိန်းပြည့်များ]] (integers) <math>\mathbb{Z}</math> မှ ရာရှင်နယ်ကိန်းများ (rational numbers) <math>\mathbb{Q}</math> သို့ ပါဝင်ခြင်း (inclusion) <math>\mathbb{Z} \to \mathbb{Q}</math> သည် အပီမော်ဖစ်ဇင် ဖြစ်သည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် [[ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်]] တစ်ခုအောက်ရှိ ကိန်းပြည့်များ၏ [[ပုံရိပ်_နှင့်_မူလပုံရိပ်#ပုံရိပ်_(Image)|ပုံရိပ်များ]]သည် ရာရှင်နယ်ကိန်းများ၏ ပုံရိပ်များကိုပါ အပြည့်အဝ အဆုံးအဖြတ်ပေးနိုင်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ဟောက်စ်ဒေါ့ဖ် ရပ်ဝန်းများ (Hausdorff spaces) ကတ်တဂိုရီတွင်မူ သိပ်သည်းသော ပုံရိပ် (dense image) ရှိသည့် [[အဆက်မပြတ် ဖန်ရှင်]] (continuous function) တိုင်းသည် အပီမော်ဖစ်ဇင် ဖြစ်သည်။ အကြောင်းမှာ [[ကော်ချီ ကိန်းစဉ်]] တစ်ခု၏ ပုံရိပ်သည် ၎င်း၏ စုဆောင်းမှတ် (limit point) ၏ ပုံရိပ်ကို အဆုံးအဖြတ်ပေးနိုင်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် ရာရှင်နယ်ကိန်းများ၏ [[အကွာအဝေး ရပ်ဝန်း]] မှ ကိန်းစစ်မျဉ်း အတွင်းသို့ ပါဝင်ခြင်း <math>\mathbb{Q} \to \mathbb{R}</math> သည် အပီမော်ဖစ်ဇင်ဖြစ်သည်။ ခေတ်သစ် အက္ခရာသင်္ချာ (abstract algebra) နှင့် စကြဝဠာ အက္ခရာသင်္ချာ (universal algebra) တို့တွင် အပီမော်ဖစ်ဇင်ကို ဆာဂျက်တစ်ဖြစ်သော ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်အဖြစ် အလွယ်တကူ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်လေ့ရှိကြသည်။ ထိုသတ်မှတ်ချက်အရ အပီမော်ဖစ်ဇင်တိုင်းသည် ကတ်တဂိုရီ သီအိုရီအရ အပီမော်ဖစ်ဇင်ဖြစ်သော်လည်း ပြောင်းပြန်အားဖြင့် ကတ်တဂိုရီတိုင်းအတွက် မမှန်ကန်ပေ။ == ဥပမာများ (Examples) == ခိုင်မာသော ကတ်တဂိုရီ (concrete category) တစ်ခုရှိ မော်ဖစ်ဇင်တစ်ခု၏ အခြေခံဖန်ရှင် (underlying function) သည် ဆာဂျက်တစ်ဖြစ်ပါက ထိုမော်ဖစ်ဇင်သည် အပီမော်ဖစ်ဇင်ဖြစ်သည်။ ထင်ရှားသော ခိုင်မာသည့် ကတ်တဂိုရီများစွာတွင် ပြောင်းပြန်အဆိုမှာလည်း မှန်ကန်သည်။ ဥပမာ - အောက်ပါကတ်တဂိုရီများတွင် အပီမော်ဖစ်ဇင်များသည် ဆာဂျက်တစ်ဖြစ်သော မော်ဖစ်ဇင်များနှင့် တိကျစွာ ထပ်တူညီကြသည်။ * <math>\mathbf{Set}</math> - [[အစု|အစုများ]]နှင့် [[ဖန်ရှင်|ဖန်ရှင်များ]] ဖြစ်ကြသည်။ * <math>\mathbf{Pos}</math> - တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း အစဉ်ကျသောအစုများ (partially ordered sets) နှင့် အစဉ်လိုက် ဖန်ရှင် (monotone function) များ ဖြစ်ကြသည်။ * <math>\mathbf{Grp}</math> - [[အုပ်စု (သင်္ချာ)|အုပ်စုများ]] (groups) နှင့် [[အုပ်စု ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်]] (group homomorphism) များ ဖြစ်ကြသည်။ <math>\mathbf{Grp}</math> အတွင်းရှိ အပီမော်ဖစ်ဇင်တိုင်း ဆာဂျက်တစ်ဖြစ်သည်ဟူသော အချက်ကို အော်တို ရှရိုင်းယား (Otto Schreier) က သက်သေပြခဲ့သည်။ * <math>\mathbf{FinGrp}</math> - အဆုံးရှိအုပ်စုများ (finite groups) နှင့် အုပ်စု ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်များ ဖြစ်ကြသည်။ * <math>\mathbf{Ab}</math> - [[အဘီလီယန်အုပ်စု|အဘီလီယန်အုပ်စုများ]] (abelian groups) နှင့် အုပ်စု ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်များ ဖြစ်ကြသည်။ * <math>\mathbf{Vect_K}</math> - [[ဖီးလ်ဒ်]] (field) <math>K</math> အပေါ်အခြေခံသည့် [[ဗက်တာရပ်ဝန်း|ဗက်တာရပ်ဝန်းများ]] (vector spaces) နှင့် <math>K</math>-မျဉ်းဖြောင့် အသွင်ပြောင်းခြင်းများ (K-linear transformations) ဖြစ်ကြသည်။ * <math>\mathbf{Mod-R}</math> - [[ကွင်း (အက္ခရာသင်္ချာ)|ကွင်း]] (ring) <math>R</math> အပေါ်အခြေခံသည့် ညာမော်ဂျူး (right modules) များနှင့် မော်ဂျူး ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်များ (module homomorphisms) ဖြစ်ကြသည်။ * <math>\mathbf{Top}</math> - [[တိုပေါ်လော်ဂျီ|တိုပေါ်လော်ဂျီ ရပ်ဝန်းများ]] (topological spaces) နှင့် [[အဆက်မပြတ် ဖန်ရှင်|အဆက်မပြတ် ဖန်ရှင်များ]] (continuous functions) ဖြစ်ကြသည်။ * <math>\mathbf{HComp}</math> - ကျစ်လျစ်သော (compact) ဟောက်စ်ဒေါ့ဖ် ရပ်ဝန်းများနှင့် အဆက်မပြတ် ဖန်ရှင်များ ဖြစ်ကြသည်။ အကယ်၍ <math>f : X \to Y</math> သည် ဆာဂျက်တစ်မဖြစ်ပါက <math>y \in Y \setminus f(X)</math> ကို သတ်မှတ်နိုင်သည်။ <math>f(X)</math> သည် အပိတ်စုဖြစ်သောကြောင့် ယူရီဆန်၏ အထောက်အကူပြု သီအိုရမ် (Urysohn's Lemma) အရ အဆက်မပြတ် ဖန်ရှင် <math>g_1 : Y \to [0, 1]</math> တစ်ခု တည်ရှိပြီး ၎င်းသည် <math>f(X)</math> အပေါ်တွင် <math>0</math> ဖြစ်ကာ <math>y</math> အပေါ်တွင် <math>1</math> ဖြစ်သည်။ ထို့နောက် <math>f</math> ကို <math>g_1</math> နှင့် သုညဖန်ရှင် <math>g_2 : Y \to [0, 1]</math> နှစ်ခုစလုံးနှင့် ပေါင်းစပ်ခြင်းဖြင့် သက်သေပြနိုင်သည်။ သို့သော် အပီမော်ဖစ်ဇင်ဖြစ်သော်လည်း ဆာဂျက်တစ် မဖြစ်သည့် ခိုင်မာသော ကတ်တဂိုရီများလည်း ရှိသေးသည်။ ဥပမာ - * [[မိုနွိုက်|မိုနွိုက်များ]] ကတ်တဂိုရီဖြစ်သော <math>\mathbf{Mon}</math> တွင် ပါဝင်မှု ပုံဖော်ခြင်း <math>\mathbb{N} \to \mathbb{Z}</math> သည် ဆာဂျက်တစ်မဖြစ်သော အပီမော်ဖစ်ဇင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ * [[ဖလှယ်ရ ကွင်း]] <math>R</math> အပေါ်ရှိ အက္ခရာသင်္ချာများ ကတ်တဂိုရီတွင် <math>R</math> အပေါ်ရှိ ပိုလီနိုမီရယ်များဖြစ်သော <math>R[x]</math> မှ လောရင့် ပိုလီနိုမီရယ်များ (Laurent polynomials) ဖြစ်သော <math>R[x,x^{-1}]</math> သို့ ပါဝင်ခြင်းသည် အပီမော်ဖစ်ဇင်ဖြစ်သည်။ * [[ကွင်းများ ကတ်တဂိုရီ]]ဖြစ်သော <math>\mathbf{Ring}</math> တွင် ပါဝင်မှု ပုံဖော်ခြင်း <math>\mathbb{Z} \to \mathbb{Q}</math> သည် ဆာဂျက်တစ်မဖြစ်သော အပီမော်ဖစ်ဇင် ဖြစ်သည်။ * ဟောက်စ်ဒေါ့ဖ် ရပ်ဝန်းများ ကတ်တဂိုရီဖြစ်သော <math>\mathbf{Haus}</math> တွင် အပီမော်ဖစ်ဇင်များသည် တိကျစွာအားဖြင့် သိပ်သည်းသော ပုံရိပ်များပါရှိသည့် အဆက်မပြတ် ဖန်ရှင်များ ဖြစ်ကြသည်။ ထို့ကြောင့် ပါဝင်မှု ပုံဖော်ခြင်း <math>\mathbb{Q} \to \mathbb{R}</math> သည် ဆာဂျက်တစ်မဖြစ်သော အပီမော်ဖစ်ဇင် ဖြစ်သည်။ အထက်ပါအချက်သည် [[မိုနိုမော်ဖစ်ဇင်|မိုနိုမော်ဖစ်ဇင်များ]]၏ အခြေအနေနှင့် ကွဲပြားခြားနားသည်။ မိုနိုမော်ဖစ်ဇင်များတွင် အခြေခံဖန်ရှင်များသည် [[အင်ဂျက်တစ် ဖန်ရှင်|အင်ဂျက်တစ် ဖန်ရှင်များ]] (injective functions) နှင့် အများအားဖြင့် တိကျစွာ ထပ်တူညီလေ့ရှိသည်။ သရုပ်မဲ့ ကတ်တဂိုရီများ (non-concrete categories) ရှိ အပီမော်ဖစ်ဇင်များ၏ ဥပမာအချို့မှာ - * မိုနွိုက် သို့မဟုတ် ကွင်းတစ်ခုကို အရာဝတ္ထုတစ်ခုတည်းပါဝင်သော ကတ်တဂိုရီတစ်ခုအဖြစ် ယူဆပါက မော်ဖစ်ဇင်များ ပေါင်းစပ်ခြင်းသည် မြှောက်ခြင်း ပင်ဖြစ်သည်။ ထိုအခြေအနေတွင် အပီမော်ဖစ်ဇင်များသည် ညာဘက်မှ ချေဖျက်နိုင်သော [[အစုဝင်|အစုဝင်များ]] (right-cancellable elements) ဖြစ်ကြသည်။ * လားရာပြဂရပ် (directed graph) တစ်ခုကို ကတ်တဂိုရီတစ်ခုအဖြစ် ယူဆပါက အရာဝတ္ထုများသည် ထိပ်စွန်းမှတ်များ ဖြစ်ပြီး မော်ဖစ်ဇင်များသည် လမ်းကြောင်းများ ဖြစ်ကြသည်။ မော်ဖစ်ဇင်များ ပေါင်းစပ်ခြင်းသည် လမ်းကြောင်းများ၏ စာသားပေါင်းစည်းမှု (concatenation) ပင်ဖြစ်သည်။ ထိုသို့သော အခြေအနေမျိုးတွင် မော်ဖစ်ဇင်တိုင်းသည် အပီမော်ဖစ်ဇင် ဖြစ်သည်။ == ဂုဏ်သတ္တိများ (Properties) == [[အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်]] တိုင်းသည် အပီမော်ဖစ်ဇင် ဖြစ်သည်။ အမှန်တကယ်အားဖြင့် ညာပြောင်းပြန် (right-sided inverse) တစ်ခု ရှိရုံဖြင့် လုံလောက်သည်။ <math>fj = \text{id}_Y</math> ဖြစ်စေမည့် မော်ဖစ်ဇင် <math>j : Y \to X</math> တည်ရှိပါက မည်သည့် မော်ဖစ်ဇင်များ <math>h_1, h_2: Y \to Z</math> အတွက်မဆို <math>h_1 = h_1 \text{id}_Y = h_1fj = h_2fj = h_2</math> ဟု ရရှိမည်ဖြစ်သည်။ ထိုကဲ့သို့သော ညာပြောင်းပြန်ရှိသည့် ပုံဖော်မှုကို ခွဲထွက် အပီမော်ဖစ်ဇင် (split epimorphism) ဟု ခေါ်သည်။ အခြေခံ တိုပို့စ် (elementary topos) တစ်ခုတွင် [[မိုနိုမော်ဖစ်ဇင်]] လည်းဖြစ် အပီမော်ဖစ်ဇင် လည်းဖြစ်သော ပုံဖော်မှုတိုင်းသည် အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် ဖြစ်သည်။ အပီမော်ဖစ်ဇင်နှစ်ခု၏ ပေါင်းစပ်ခြင်း (composition) သည်လည်း အပီမော်ဖစ်ဇင်ပင် ဖြစ်သည်။ အကယ်၍ မော်ဖစ်ဇင်နှစ်ခု၏ ပေါင်းစပ်မော်ဖစ်ဇင် <math>fg</math> သည် အပီမော်ဖစ်ဇင်ဖြစ်ပါက <math>f</math> သည် မဖြစ်မနေ အပီမော်ဖစ်ဇင် ဖြစ်ရမည်။ ဥပမာအချို့အရ အပီမော်ဖစ်ဇင်ဖြစ်ခြင်း၏ ဂုဏ်သတ္တိသည် ၎င်း၏ ဖန်ရှင်အဖြစ် ပြုမူပုံအပေါ်တွင်သာမက ပါဝင်ပတ်သက်နေသော ကတ်တဂိုရီ၏ အခြေအနေအပေါ်တွင်လည်း မူတည်နေသည်။ အကယ်၍ <math>D</math> သည် <math>C</math> ၏ ကတ်တဂိုရီပိုင်း (subcategory) တစ်ခုဖြစ်ပါက <math>C</math> တွင် အပီမော်ဖစ်ဇင်ဖြစ်သော <math>D</math> အတွင်းရှိ မော်ဖစ်ဇင်တိုင်းသည် <math>D</math> တွင်လည်း အပီမော်ဖစ်ဇင် ဖြစ်သည်။ သို့သော် ပြောင်းပြန်အဆိုမှာ မှန်ကန်ရန် မလိုအပ်ပေ။ ပိုမိုသေးငယ်သော ကတ်တဂိုရီများတွင် အပီမော်ဖစ်ဇင်များ ပိုမိုများပြားစွာ ရှိနေတတ်သည်။ အခြားသော ကတ်တဂိုရီ သီအိုရီ သဘောတရားများကဲ့သို့ပင် အပီမော်ဖစ်ဇင်များသည် ကတ်တဂိုရီများ၏ ထပ်တူညီမှု (equivalences of categories) အောက်တွင် ပြောင်းလဲခြင်း မရှိပေ (preserved)။ ထပ်တူညီမှု <math>F : C \to D</math> တစ်ခုကို ပေးထားပါက မော်ဖစ်ဇင် <math>f</math> သည် <math>C</math> အတွင်း၌ အပီမော်ဖစ်ဇင်တစ်ခုဖြစ်ရန် လိုအပ်လုံလောက်သောအခြေအနေမှာ <math>F(f)</math> သည် <math>D</math> အတွင်း၌ အပီမော်ဖစ်ဇင်တစ်ခုဖြစ်ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။ ကတ်တဂိုရီနှစ်ခုအကြားရှိ ဒွန်တွဲမှု (duality) တစ်ခုသည် အပီမော်ဖစ်ဇင်များကို မိုနိုမော်ဖစ်ဇင်များအဖြစ် ပြောင်းလဲပေးပြီး၊ ပြောင်းပြန်အားဖြင့်လည်း မှန်ကန်သည်။ အပီမော်ဖစ်ဇင်၏ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်ကို အောက်ပါအတိုင်း ပြန်လည်ရေးသားနိုင်သည်။ မော်ဖစ်ဇင် <math>f : X \to Y</math> အပီမော်ဖစ်ဇင်ဖြစ်ရန် လိုအပ်လုံလောက်သော အခြေအနေမှာ လှုံ့ဆော်ခံ ပုံဖော်မှုများ (induced maps) <math display="block">\begin{matrix}\operatorname{Hom}(Y,Z) &\rightarrow& \operatorname{Hom}(X,Z)\\ g &\mapsto& gf\end{matrix}</math> သည် <math>Z</math> ကို ရွေးချယ်မှုတိုင်းအတွက် အင်ဂျက်တစ်ဖြစ်ရမည် ဖြစ်သည်။ လှုံ့ဆော်ခံ [[သဘာဝအသွင်ပြောင်းခြင်း]] (natural transformation) <math display="block">\begin{matrix}\operatorname{Hom}(Y,-) &\rightarrow& \operatorname{Hom}(X,-)\end{matrix}</math> သည် [[ဖန်တာ]] ကတ်တဂိုရီ (functor category) <math>\text{Set}^C</math> အတွင်း၌ မိုနိုမော်ဖစ်ဇင်တစ်ခုဖြစ်ခြင်းနှင့် ထပ်တူညီသည်။ == ဆက်စပ် သဘောတရားများ (Related concepts) == အခြားသော အသုံးဝင်သည့် သဘောတရားများထဲတွင် ပုံမှန် အပီမော်ဖစ်ဇင် (regular epimorphism)၊ အစွန်းရောက် အပီမော်ဖစ်ဇင် (extremal epimorphism)၊ ချက်ချင်းဖြစ်သော အပီမော်ဖစ်ဇင် (immediate epimorphism)၊ အားကောင်းသော အပီမော်ဖစ်ဇင် (strong epimorphism) နှင့် ခွဲထွက် အပီမော်ဖစ်ဇင် (split epimorphism) တို့ ပါဝင်သည်။ * အပီမော်ဖစ်ဇင်တစ်ခုသည် မျဉ်းပြိုင် မော်ဖစ်ဇင်များ (parallel morphisms) အချို့အတွဲ၏ ဒွန်တွဲညီမျှပိုင်း (coequalizer) တစ်ခု ဖြစ်ပါက ၎င်းကို ပုံမှန် ဖြစ်သည်ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ * အပီမော်ဖစ်ဇင် <math>f</math> သည် <math>f \circ g = f \circ h</math> ဖြစ်စေမည့် မော်ဖစ်ဇင်အတွဲ <math>g, h</math> တိုင်း၏ ဒွန်တွဲညီမျှပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်ပါက ၎င်းကို တိကျ (strict) သည်ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ * အပီမော်ဖစ်ဇင် <math>\varepsilon</math> အား <math>\varepsilon = \mu \circ \varphi</math> ဟု ကိုယ်စားပြုဖော်ပြမှုတိုင်းတွင် <math>\mu</math> သည် [[မိုနိုမော်ဖစ်ဇင်]]တစ်ခုဖြစ်ပြီး အဆိုပါ မော်ဖစ်ဇင် <math>\mu</math> သည် အလိုအလျောက် အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်တစ်ခု ဖြစ်သွားပါက ၎င်း <math>\varepsilon</math> ကို အစွန်းရောက် (extremal) ဖြစ်သည်ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ * အပီမော်ဖစ်ဇင် <math>\varepsilon</math> အား <math>\varepsilon = \mu \circ \varepsilon'</math> ဟု ကိုယ်စားပြုဖော်ပြမှုတိုင်းတွင် <math>\mu</math> သည် မိုနိုမော်ဖစ်ဇင်တစ်ခုဖြစ်ပြီး <math>\varepsilon'</math> သည် အပီမော်ဖစ်ဇင်တစ်ခုဖြစ်ကာ အဆိုပါ မော်ဖစ်ဇင် <math>\mu</math> သည် အလိုအလျောက် အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်တစ်ခု ဖြစ်သွားပါက ၎င်း <math>\varepsilon</math> ကို ချက်ချင်း (immediate) ဖြစ်သည်ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ * မည်သည့် မိုနိုမော်ဖစ်ဇင် <math>\mu: C \to D</math> နှင့် မည်သည့် မော်ဖစ်ဇင်များဖြစ်သော <math>\alpha: A \to C</math> နှင့် <math>\beta: B \to D</math> တို့အတွက်မဆို <math>\beta \circ \varepsilon = \mu \circ \alpha</math> ဖြစ်စေမည့် အခြေအနေမျိုးတွင် <math>\delta \circ \varepsilon = \alpha</math> နှင့် <math>\mu \circ \delta = \beta</math> တို့ကို ဖြစ်စေမည့် မော်ဖစ်ဇင် <math>\delta: B \to C</math> တစ်ခု တည်ရှိပါက အပီမော်ဖစ်ဇင် <math>\varepsilon: A \to B</math> ကို အားကောင်း (strong) သည်ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ * <math>\varepsilon \circ \mu = 1</math> ဖြစ်စေမည့် မော်ဖစ်ဇင် <math>\mu</math> တစ်ခု တည်ရှိပါက အပီမော်ဖစ်ဇင် <math>\varepsilon</math> ကို ခွဲထွက် (split) ဖြစ်သည်ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ ဤအခြေအနေတွင် <math>\mu</math> ကို <math>\varepsilon</math> အတွက် ညာပြောင်းပြန်ဟု ခေါ်သည်။ ကွင်းသီအိုရီ (ring theory) တွင် ဟိုမိုလော်ဂျီဆိုင်ရာ အပီမော်ဖစ်ဇင် (homological epimorphism) ဟူသော သဘောတရားလည်း ရှိသည်။ ကွင်းများ၏ မော်ဖစ်ဇင် <math>f: A \to B</math> တစ်ခုသည် အပီမော်ဖစ်ဇင်တစ်ခုဖြစ်ပြီး ၎င်းသည် ဆင်းသက် ကတ်တဂိုရီများ (derived categories) ဖြစ်သော <math>D(f) : D(B) \to D(A)</math> အပေါ်တွင် [[ပြည့်ဝသစ္စာရှိဖန်တာ]] (full and faithful functor) တစ်ခုကို လှုံ့ဆော်ပေးပါက ၎င်းကို ဟိုမိုလော်ဂျီဆိုင်ရာ အပီမော်ဖစ်ဇင်ဟု ခေါ်သည်။ မိုနိုမော်ဖစ်ဇင်နှင့် အပီမော်ဖစ်ဇင် နှစ်မျိုးစလုံးဖြစ်သော မော်ဖစ်ဇင်တစ်ခုကို ဘိုင်မော်ဖစ်ဇင် (bimorphism) ဟု ခေါ်သည်။ [[အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်]]တိုင်းသည် ဘိုင်မော်ဖစ်ဇင်တစ်ခု ဖြစ်သော်လည်း ယေဘုယျအားဖြင့် ပြောင်းပြန်အဆိုမှာ မမှန်ကန်ပေ။ ဥပမာအားဖြင့် တစ်ဝက်အဖွင့် အပိုင်းအခြား (half-open interval) <math>[0, 1)</math> မှ ယူနစ်စက်လုံးမျက်နှာပြင် <math>S^1</math> သို့ <math>x</math> ကို <math>\exp(2\pi ix)</math> ထံသို့ ပေးပို့သော ပုံဖော်မှုသည် အဆက်မပြတ်ဖြစ်ပြီး [[ဘိုင်ဂျက်တစ် ဖန်ရှင်|ဘိုင်ဂျက်တစ်ဖြစ်သော ဖန်ရှင်]] (bijective function) ဖြစ်သည်။ ဤနေရာတွင် <math>S^1</math> ကို ကိန်းထွေးပြင်ညီ (complex plane) ၏ ရပ်ဝန်းပိုင်း (subspace) တစ်ခုအဖြစ် တွေးမြင်နိုင်ပြီး အွိုင်လာ ပုံသေနည်းကို ကြည့်ရှုနိုင်သည်။ သို့ရာတွင် ပြောင်းပြန်ပုံဖော်မှုသည် <math>1</math> နေရာ၌ [[အဆက်မပြတ်_ဖန်ရှင်#အဆက်မပြတ်မဖြစ်သော_ဖန်ရှင်များ_(Discontinuous_Functions)|အဆက်မပြတ်မဖြစ်သော]]ကြောင့် ၎င်းသည် ဟိုမီယိုမော်ဖစ်ဇင် (homeomorphism) တစ်ခု မဟုတ်ပေ။ ထို့ကြောင့် ၎င်းသည် ကတ်တဂိုရီ <math>\mathbf{Top}</math> တွင် အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်မဟုတ်သော ဘိုင်မော်ဖစ်ဇင်တစ်ခု၏ သာဓကတစ်ခု ဖြစ်သည်။ အခြားဥပမာတစ်ခုမှာ ကတ်တဂိုရီ <math>\mathbf{Haus}</math> အတွင်းရှိ ထည့်သွင်းခြင်း <math>\mathbb{Q} \to \mathbb{R}</math> ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ဘိုင်မော်ဖစ်ဇင်တစ်ခုဖြစ်သော်လည်း ဘိုင်ဂျက်တစ်မဖြစ်သည့်အတွက် အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်တစ်ခု မဟုတ်ပေ။ အလားတူပင် ကွင်းများ ကတ်တဂိုရီတွင် ပုံဖော်မှု <math>\mathbb{Z} \to \mathbb{Q}</math> သည် ဘိုင်မော်ဖစ်ဇင်တစ်ခုဖြစ်သော်လည်း အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်တစ်ခု မဟုတ်ပေ။ အပီမော်ဖစ်ဇင်များကို ယေဘုယျ ကတ်တဂိုရီများအတွင်းရှိ သရုပ်မဲ့ စားလဒ် အရာဝတ္ထုများ (abstract quotient objects) ကို အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ရာတွင် အသုံးပြုသည်။ အကယ်၍ <math>j f_1 = f_2</math> ဖြစ်စေမည့် အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် <math>j : Y_1 \to Y_2</math> တစ်ခု တည်ရှိပါက အပီမော်ဖစ်ဇင်နှစ်ခုဖြစ်သော <math>f_1 : X \to Y_1</math> နှင့် <math>f_2 : X \to Y_2</math> တို့ကို ထပ်တူညီသည်ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ ထပ်တူညီမှုဆက်သွယ်ချက် (equivalence relation) တစ်ခုဖြစ်ပြီး ထပ်တူညီမှုအတန်းအစားများ (equivalence classes) ကို <math>X</math> ၏ စားလဒ် အရာဝတ္ထုများအဖြစ် အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်သည်။ == ဝေါဟာရသတ်မှတ်ချက်များ (Terminology) == အပီမော်ဖစ်ဇင်နှင့် [[မိုနိုမော်ဖစ်ဇင်]]ဟူသော ဝေါဟာရတို့ကို နီကိုလတ်စ် ဘော်ဘာကီ (Nicolas Bourbaki) က စတင်မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။ ဘော်ဘာကီသည် အပီမော်ဖစ်ဇင်ကို [[ဆာဂျက်တစ် ဖန်ရှင်]]အတွက် အတိုကောက်အဖြစ် အသုံးပြုခဲ့သည်။ အစောပိုင်း ကတ်တဂိုရီ သီအိုရီပညာရှင်များက မိုနိုမော်ဖစ်ဇင်များသည် [[အင်ဂျက်တစ် ဖန်ရှင်|အင်ဂျက်တစ် ဖန်ရှင်များ]]နှင့် အနီးစပ်ဆုံး ကိုက်ညီသကဲ့သို့၊ အပီမော်ဖစ်ဇင်များသည်လည်း မည်သည့် အလိုရှိရာ ကတ်တဂိုရီ (arbitrary category) တွင်မဆို ဆာဂျက်တစ် ဖန်ရှင်များနှင့် ကိုက်ညီသည့် သဘောတရားဖြစ်သည်ဟု ယုံကြည်ခဲ့ကြသည်။ သို့သော် ၎င်းမှာ မမှန်ကန်ပေ။ အားကောင်းသော သို့မဟုတ် ပုံမှန် အပီမော်ဖစ်ဇင်များသည်သာ သာမန် အပီမော်ဖစ်ဇင်များထက် ဆာဂျက်တစ်ဖြစ်သော ဖန်ရှင်များကဲ့သို့ ပိုမို၍ ပြုမူဆောင်ရွက်ကြသည်။ ဆောင်းဒါးစ် မက်လိန်း (Saunders Mac Lane) သည် အခြေခံ အစုပုံဖော်မှုများ (underlying set maps) ဆာဂျက်တစ်ဖြစ်သည့် ခိုင်မာသော ကတ်တဂိုရီတစ်ခုအတွင်းမှ ပုံဖော်မှုများဖြစ်သော အပီမော်ဖစ်ဇင်များနှင့် ကတ်တဂိုရီ သဘောတရားအရ အပီမော်ဖစ်ဇင်များဖြစ်ကြသော အပီမော်ဖစ်ဇင်ဖြစ်သော မော်ဖစ်ဇင်များအကြား ခြားနားချက်တစ်ခုကို ဖန်တီးရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ဤခွဲခြားမှုသည် မည်သည့်အခါမျှ ရေပန်းစားမလာခဲ့ပေ။ အပီမော်ဖစ်ဇင်သည် ဆာဂျက်တစ်ဖြစ်မှုထက် ပိုမိုကောင်းမွန်သည့် သဘောတရားတစ်ခုဟု လွဲမှားစွာ နားလည်လေ့ရှိကြသည်။ လက်တွေ့တွင် ထိုသို့ဖြစ်ခဲသည်။ အပီမော်ဖစ်ဇင်များသည် အလွန်နက်နဲဆန်းကြယ်နိုင်ပြီး မျှော်လင့်မထားသော ပြုမူဆောင်ရွက်ပုံများ ရှိနိုင်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် ကွင်းများ၏ အပီမော်ဖစ်ဇင်များအားလုံးကို အမျိုးအစားခွဲခြားရန် အလွန်ခက်ခဲသည်။ ယေဘုယျအားဖြင့် အပီမော်ဖစ်ဇင်သည် ဆာဂျက်တစ်ဖြစ်မှုနှင့် ဆက်စပ်နေသော်လည်း အခြေခံအားဖြင့် ခြားနားချက်ရှိသည့် ထိန်းကျောင်းရခက်သော သဘောတရားတစ်ခု ဖြစ်သည်။ == ကိုးကား == * {{Citation |last1=Adámek |first1=Jiří |last2=Herrlich |first2=Horst |last3=Strecker |first3=George E. |title=Abstract and Concrete Categories |url=http://katmat.math.uni-bremen.de/acc/acc.pdf |date=1990 |publisher=John Wiley & Sons. |isbn=0-471-60922-6}} * {{Citation |last=Bergman |first=George |title=An Invitation to General Algebra and Universal Constructions |url=http://math.berkeley.edu/~gbergman/245/index.html |date=2015 |publisher=Springer |isbn=978-3-319-11478-1}} * {{Citation |last=Borceux |first=Francis |title=Handbook of Categorical Algebra. Volume 1: Basic Category Theory |date=1994 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0521061193}} * {{Citation |last1=Riehl |first1=Emily |title=Category Theory in Context |url=https://math.jhu.edu/~eriehl/context/ |date=2016 |publisher=Dover Publications, Inc Mineola, New York |isbn=9780486809038}} * {{Citation |last1=Tsalenko |first1=M.S. |last2=Shulgeifer |first2=E.G. |title=Foundations of category theory |date=1974 |publisher=Nauka |isbn=5-02-014427-4}} * {{Citation |title=Epimorphism |url=https://encyclopediaofmath.org/wiki/p/e035890 |publisher=Encyclopedia of Mathematics }}{{Dead link|date=August 2026 }} * {{Citation |last1=Lawvere |first1=F. William |last2=Rosebrugh |first2=Robert |title=Sets for Mathematics |url=https://archive.org/details/setsformathemati0000lawv |date=2015 |publisher=Cambridge university press |isbn=978-0-521-80444-8 |url-access=registration}} * {{Citation |last=Linderholm |first=Carl |title=A Group Epimorphism is Surjective |journal=American Mathematical Monthly |volume=77 |issue=2 |date=1970 |pages=176–177 |doi=10.1080/00029890.1970.11992448 |url=https://groups.google.com/group/sci.math/msg/6d4023d93a2b4300 |url-access=subscription}} * {{Citation |author=nLab authors |title=epimorphism |url=https://ncatlab.org/nlab/show/epimorphism}} * {{Citation |author=nLab authors |title=Strong epimorphism |url=https://ncatlab.org/nlab/show/strong+epimorphism}} [[ကဏ္ဍ:မော်ဖစ်ဇင်]] ei6ii7r2qp6mfplnjn03ve05h0vfisi 0 290795 1050145 1049762 2026-08-24T19:56:50Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1050145 wikitext text/x-wiki [[သင်္ချာ|သင်္ချာပညာ]]တွင် မြှောက်ခြင်း (multiplication) သည် အခြေခံ [[ဂဏန်းသင်္ချာ]] တွက်ချက်မှုများ (basic arithmetic operations) ထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ အပေါင်း[[ကိန်းပြည့်|ကိန်းပြည့်များ]] (positive integers) ၏ အခြေအနေတွင် မြှောက်ခြင်းကို ထပ်ကျော့[[ပေါင်းခြင်း]]အဖြစ် အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက် (definition) ဖွင့်ဆိုထားသည်။ [[ကိန်း]] <math>a</math> နှင့် <math>b</math> တို့၏ မြှောက်ခြင်း (<math>a \times b</math>) သည် မြှောက်ကိန်း (multiplier) အရေအတွက်နှင့် ညီမျှသော တည်ကိန်း (multiplicand) မိတ္တူများကို ပေါင်းခြင်းနှင့် အဓိပ္ပာယ် ထပ်တူညီသည်။ အဆိုပါ ကိန်းနှစ်ခုစလုံးကို ဆခွဲကိန်းများ (factors) ဟု စုပေါင်းခေါ်ဆိုပြီး ရလဒ်ကို မြှောက်လဒ် (product) ဟု ခေါ်ဆိုသည်။<ref>{{Citation |title=Basics of multiplication |url=https://files.eric.ed.gov/fulltext/EJ1246116.pdf}}</ref><ref name="Nicomachus1926">{{Citation |last=Nicomachus of Gerasa |title=Introduction to Arithmetic |publisher=Macmillan |date=1926 |location=New York}}</ref> မြှောက်ခြင်းကို <math>\times</math> သို့မဟုတ် <math>\cdot</math> သင်္ကေတဖြင့် ဖော်ပြလေ့ရှိသည်။ ကိန်းရှင်များ (variables) ကို အသုံးပြုသော သင်္ကေတအသုံးအနှုန်း (notation) တွင် ယင်းသင်္ကေတကို မကြာခဏ ဖယ်လှပ်ထားလေ့ရှိပြီး ဥပမာအားဖြင့် <math>ab</math> ဟု ရေးသားကြသည်။ မည်သည့်ဆခွဲကိန်းကို မြှောက်ကိန်း သို့မဟုတ် တည်ကိန်း အဖြစ် သတ်မှတ်မည်ဆိုသည်မှာ အကြောင်းအရာအပေါ် မူတည်သည်။ အခြေခံကိန်းဂဏန်းများတွင် [[ဖလှယ်ရဂုဏ်သတ္တိ]] (commutative property) ရှိသောကြောင့် ၎င်းတို့နှစ်ခုကို နေရာပြောင်းပြန်လှန်ခြင်းသည် မြှောက်လဒ်အပေါ် သက်ရောက်မှုမရှိပေ။<ref>{{Citation |last=Foster |first=Colin |title=Getting multiplication the right way round |date=2022-03-01 |url=https://hdl.handle.net/2134/19299752.v1 |journal=Mathematics in School |volume=51 |issue=2 |publisher=The Mathematical Association (UK) |pages=16–17 |access-date=2025-05-15}}</ref><ref name="Devlin">{{Citation |last=Devlin |first=Keith |title=What Exactly is Multiplication? |date=January 2011 |url=http://www.maa.org/external_archive/devlin/devlin_01_11.html |publisher=Mathematical Association of America |access-date=May 14, 2017}}</ref> ထို့ကြောင့် အခြေခံအဆင့်တွင် တည်ကိန်း ဟူသော ဝေါဟာရကို ဆခွဲကိန်း များနှင့် အဓိပ္ပာယ်တူ မကြာခဏ အသုံးပြုကြသည်။<ref>{{Citation |last=Litvin |first=Chester |title=Advance Brain Stimulation by Psychoconduction |date=2012 |url=https://books.google.com/books?id=-ULmPYAA8voC&q=Can+the+multiplicand+be+the+first+number&pg=PA6 |publisher=Trafford |isbn=978-1-4669-0152-0 |pages=2–3, 5–6}}</ref><ref name="multiplicand on Britannica">{{Citation |title=Multiplicand {{!}} mathematics {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/science/multiplicand |work=www.britannica.com |publisher=Encyclopædia Britannica, Inc. |access-date=15 November 2024}}</ref><ref name="multiplicand via Wolfram Mathworld">{{Citation |last=Weisstein |first=Eric W. |title=Multiplicand |url=https://mathworld.wolfram.com/Multiplicand.html |work=mathworld.wolfram.com |publisher=Wolfram Research, Inc. |access-date=15 November 2024}}</ref> အက္ခရာသင်္ချာ (algebra) တွင် ကိန်းရှင် သို့မဟုတ် ဖော်ပြချက်တစ်ခုကို မြှောက်ပေးသော ကိန်းကို မြှောက်ဖော်ကိန်း (coefficient) ဟု ရည်ညွှန်းသည်။ ဥပမာအားဖြင့် <math>3xy^2</math> ဖော်ပြချက်ရှိ ၃ ဂဏန်းသည် မြှောက်ဖော်ကိန်းဖြစ်သည်။ ကိန်းပြည့်များ၏ မြှောက်လဒ်သည် ၎င်း၏ ဆခွဲကိန်းတစ်ခုချင်းစီ၏ ဆတိုးကိန်း (multiple) ဖြစ်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် <math>15</math> သည် <math>3</math> နှင့် <math>5</math> တို့၏ မြှောက်လဒ်ဖြစ်ပြီး ယင်းနှစ်ခုစလုံး၏ ဆတိုးကိန်းလည်းဖြစ်သည်။ မြှောက်ခြင်း၏ ပြောင်းပြန်တွက်ချက်မှု (inverse operation) သည် [[စားခြင်း (သင်္ချာ)|စားခြင်း]] (division) ဖြစ်သည်။ ကိန်းတစ်ခုကို သုညမဟုတ်သော <math>x</math> ဖြင့် မြှောက်ပြီးနောက် ၎င်း <math>x</math> ဖြင့် ပြန်စားပါက မူလကိန်းကို ပြန်လည်ရရှိသည်။ သုညမဟုတ်သော မည်သည့်ကိန်းကိုမဆို ၎င်းကိန်းကိုယ်တိုင်ဖြင့်စားလျှင် ရလဒ် <math>1</math> နှင့် ညီမျှသည်။ တူညီသော ဆခွဲကိန်းတစ်ခုကို ထပ်တလဲလဲ မြှောက်ခြင်းကို ထပ်ကိန်းတင်ခြင်း (exponentiation) (<math>a^n</math>) ဟု လူသိများသည်။ ၎င်းသည် အခြေ (base) <math>a</math> ကို ဆခွဲကိန်း (factor) အနေဖြင့် <math>n</math> ကြိမ်ပါဝင်စေ၍ မြှောက်ခြင်းဖြစ်သည်။ ဤသင်္ကေတအသုံးအနှုန်းသည် မြှောက်ခြင်းတွက်ချက်မှုအား ထပ်ကိန်းဆိုင်ရာ [[ဖက်စပ်ရဂုဏ်သတ္တိ]] (power associativity) နှင့် ပြည့်စုံရန် လိုအပ်သည်။<ref>{{Citation |last=Weisstein |first=Eric W. |title=Exponentiation |url=https://mathworld.wolfram.com/Exponentiation.html |work=mathworld.wolfram.com |access-date=2021-12-29}}</ref> == ဂုဏ်သတ္တိများ (Properties) == [[ကိန်းစစ်|ကိန်းစစ်များ]] (real numbers)၊ [[ကိန်းထွေး|ကိန်းထွေးများ]] (complex numbers)၊ [[ကိန်းပြည့်|ကိန်းပြည့်များ]] (integers) နှင့် [[အတိပြကိန်း|ရာရှင်နယ်ကိန်းများ]] (rational numbers) အတွက် မြှောက်ခြင်းသည် အောက်ပါ အခြေခံ ဂုဏ်သတ္တိများကို ပိုင်ဆိုင်သည်။ * [[ဖလှယ်ရဂုဏ်သတ္တိ]] (Commutativity) - ဆခွဲကိန်းများ၏ အစီအစဉ်သည် အရေးမကြီးပေ။ <math>x \cdot y = y \cdot x</math> ဖြစ်သည်။<ref name=":0"/><ref name=":1"/> * [[ဖက်စပ်ရဂုဏ်သတ္တိ]] (Associativity) - ဆက်တိုက်မြှောက်ခြင်းများတွင် ကိန်းများကို အုပ်စုဖွဲ့သည့် အစီအစဉ်သည် ရလဒ်အပေါ် သက်ရောက်မှုမရှိပေ။ ဥပမာအားဖြင့် <math>(x \cdot y) \cdot z = x \cdot (y \cdot z)</math> ဖြစ်သည်။<ref name=":0"/><ref name=":1"/> * ဖြန့်ဝေရ ဂုဏ်သတ္တိ (Distributivity) - မြှောက်ခြင်းသည် [[ပေါင်းခြင်း]] (addition) အပေါ်သို့ ဖြန့်ဝေသက်ရောက်သည်။ <math>x \cdot (y + z) = x \cdot y + x \cdot z</math> ဖြစ်သည်။<ref name=":0">{{Citation |title=Multiplication |url=https://encyclopediaofmath.org/wiki/Multiplication |work=Encyclopedia of Mathematics |access-date=2021-12-29}}</ref><ref name=":1">{{Citation |last=Biggs |first=Norman L. |title=Discrete Mathematics |date=2002 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-871369-2 |pages=25}}</ref> * ထပ်တူရအစုဝင် (Identity Element) - မြှောက်ခြင်းဆိုင်ရာ ထပ်တူရ (multiplicative identity) သည် <math>1</math> ဖြစ်သည်။ မည်သည့်ကိန်းကိုမဆို <math>1</math> ဖြင့် မြှောက်ပါက မူလအတိုင်း မပြောင်းလဲဘဲ ကျန်ရှိနေမည်ဖြစ်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် <math>x \cdot 1 = x</math> ဖြစ်သည်။<ref name=":0"/><ref name=":1"/> * သုည သို့မဟုတ် စုပ်ယူအစုဝင် (Zero or Absorbing Element) - မည်သည့်ကိန်းကိုမဆို <math>0</math> ဖြင့် မြှောက်ပါက ရလဒ်အနေဖြင့် <math>0</math> ကို ရရှိသည်။ <math>x \cdot 0 = 0</math> ဖြစ်သည်။<ref name=":0"/> * အပေါင်းဆိုင်ရာ ပြောင်းပြန် (Additive inverse) သို့မဟုတ် အနုတ်လက္ခဏာပြောင်းခြင်း (Negation) - ကိန်းတစ်ခုကို <math>-1</math> ဖြင့် မြှောက်ခြင်းသည် ၎င်း၏ အပေါင်းဆိုင်ရာ ပြောင်းပြန်ကို ရရှိစေသည်။ <math>(-1) \cdot x = -x</math> ဖြစ်သည်။ *အနုတ်ကိန်းနှစ်ခုကို မြှောက်ခြင်းသည် အပေါင်းကိန်းကို ရရှိစေသည်။ ဥပမာအားဖြင့် အနုတ်တစ် နှင့် အနုတ်တစ် ကိုမြှောက်ခြင်းသည် မြှောက်ခြင်းဆိုင်ရာ ထပ်တူရအစုဝင်ကို ရရှိစေသည်။ <math>(-1) \cdot (-1) = 1</math> ဖြစ်သည်။ * မြှောက်ခြင်းဆိုင်ရာ ပြောင်းပြန် (Multiplicative inverse) သို့မဟုတ် အချိုးပြောင်းပြန် (Reciprocal) - ကိန်းပြည့်များအစု (integers) မှလွဲ၍ အခြားဖော်ပြပါ ကိန်းအစုများရှိ <math>0</math> မဟုတ်သော ကိန်း <math>x</math> တိုင်းတွင် ၎င်း၏ အချိုးပြောင်းပြန် <math>\frac{1}{x}</math> ရှိသည်။ ယင်းအတွက်ကြောင့် <math>x \cdot (\frac{1}{x}) = 1</math> ဟု ပြဆိုနိုင်သည်။<ref>{{Citation |last=Weisstein |first=Eric W. |title=Multiplicative Inverse |url=https://mathworld.wolfram.com/ |work=Wolfram MathWorld |access-date=2022-04-19}}</ref> ကိန်းပြည့်များတွင် <math>1</math> နှင့် <math>-1</math> မှလွဲ၍ အခြားကိန်းများအတွက် ကိန်းပြည့်အချိုးပြောင်းပြန် မရှိပါ။ * အစီအစဉ်ကို ထိန်းသိမ်းခြင်း (Order Preservation) - မညီမျှခြင်း (inequality) တစ်ခုကို အပေါင်းကိန်း (positive number) တစ်ခုဖြင့် မြှောက်ခြင်းသည် အဆိုပါ အစီအစဉ်ကို မပြောင်းလဲစေဘဲ ထိန်းသိမ်းထားသည်။ ဆိုလိုသည်မှာ <math>a > 0</math> နှင့် <math>b > c</math> ဖြစ်ပါက <math>ab > ac</math> ဖြစ်သည်။ သို့သော် အနုတ်ကိန်း (negative number) တစ်ခုဖြင့် မြှောက်ပါက အဆိုပါ အစီအစဉ်ကို ပြောင်းပြန်ဖြစ်သွားစေသည်။ ကိန်းထွေးများတွင် မြှောက်ခြင်းနှင့် ပေါင်းခြင်းတို့နှင့် ကိုက်ညီသော အစီအစဉ်စနစ် (ordering system) မရှိပေ။<ref>{{Citation |last=Angell |first=David |title=ORDERING COMPLEX NUMBERS... NOT* |url=https://web.maths.unsw.edu.au/~angell/articles/complexorder.pdf |publisher=UNSW Sydney, School of Mathematics and Statistics |access-date=29 December 2021}}</ref> == ကိန်း နယ်ပယ်များ (Domains of Numbers) == === သဘာဝကိန်းများ (Natural Numbers) === [[သဘာဝကိန်း|သဘာဝကိန်းများ]] (<math>\mathbb{N}</math>) ၏ မြှောက်ခြင်းကို <math>\sum_{i=1}^s r = r + r + \dots + r</math> ဟူ၍ <math>s</math> ကြိမ် ထပ်ကျော့ပေါင်းခြင်းဖြင့် အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်နိုင်သည်။ နဂိုမှန်အဆိုနည်းကျ (axiomatically) အားဖြင့် သင်္ချာဆိုင်ရာ ဆင့်ကဲသက်သေပြနည်း (mathematical induction) လိုအပ်သော ပီအာနို နဂိုမှန်အဆိုများ (Peano axioms) ကို အသုံးပြု၍ အောက်ပါအတိုင်း သတ်မှတ်သည်။ :<math>x \times 0 = 0</math> :<math>x \times S(y) = (x \times y) + x</math> ဤနေရာတွင် <math>S(y)</math> သည် <math>y</math> ၏ နောက်ဆက်တွဲ [[ဖန်ရှင်]] (successor function) ကို ကိုယ်စားပြုသည်။ === ကိန်းပြည့်များ (Integers) === [[ကိန်းပြည့်|ကိန်းပြည့်များ]] (<math>\mathbb{Z}</math>) နှစ်ခု၏ မြှောက်လဒ်သည် ၎င်းတို့၏ ပကတိတန်ဖိုးများ (absolute values) ၏ မြှောက်လဒ်ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့၏ လက္ခဏာကို ဖြန့်ဝေခြင်း နိယာမ (distributive law) ဖြင့် ဆုံးဖြတ်သည်။ အပေါင်းကိန်းနှင့် အပေါင်းကိန်းမြှောက်လျှင် အပေါင်းကိန်း ရရှိသည်။ အနုတ်ကိန်းနှင့် အနုတ်ကိန်းမြှောက်လျှင်လည်း အပေါင်းကိန်း ရရှိသည်။ အပေါင်းကိန်းနှင့် အနုတ်ကိန်းမြှောက်လျှင် အနုတ်ကိန်း ရရှိသည်။ ကိန်းပြည့်များအား သဘာဝကိန်းများ၏ [[အစီအစဉ်ကျအတွဲ|အစီအစဉ်ကျအတွဲများ]] (ordered pairs) ၏ ထပ်တူညီမှုအတန်းအစားများ (equivalence classes) အဖြစ် ယူဆသော [[အစုသီအိုရီ]] (set theory) အရ မြှောက်ခြင်းဆိုင်ရာ နဂိုမှန်အဆိုကို <math>(x_p, x_m) \times (y_p, y_m) = (x_p \cdot y_p + x_m \cdot y_m, \, x_p \cdot y_m + x_m \cdot y_p)</math> အဖြစ် အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်သည်။ === ရာရှင်နယ်ကိန်းများ (Rational Numbers) === <math>\frac{p}{q}</math> နှင့် <math>\frac{r}{s}</math> ဟူသော [[အတိပြကိန်း|ရာရှင်နယ်ကိန်းများ]] (<math>\mathbb{Q}</math>) သို့မဟုတ် အပိုင်းကိန်းများ (fractions) နှစ်ခု၏ မြှောက်ခြင်းကို ၎င်းတို့၏ သက်ဆိုင်ရာ ပိုင်းဝေများနှင့် ပိုင်းခြေများကို အမှီအခိုကင်းစွာဖြင့် မြှောက်ခြင်းဖြင့် အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်သည်။ <math>\frac{p}{q} \times \frac{r}{s} = \frac{p \times q}{r \times s}</math> === ကိန်းစစ်များ (Real Numbers) === [[ကိန်းစစ်]] (<math>\mathbb{R}</math>) တိုင်းကို အထက်ဘောင်ရှိသော (bounded above) ရာရှင်နယ်ကိန်းများပါဝင်သည့် [[အစု]]တစ်ခု၏ အငယ်ဆုံး အထက်ဘောင် (least upper bound) အဖြစ် သတ်မှတ်နိုင်သည်။ အပေါင်း ကိန်းစစ်များ နှစ်ခု၏ မြှောက်လဒ်သည် ၎င်းတို့၏ ဒသမကိန်း ကိုယ်စားပြုဖော်ပြမှု ကိန်းစဉ်များ (sequences) မှ ကိန်းတစ်ခုချင်းစီ မြှောက်လဒ်များ၏ အငယ်ဆုံး အထက်ဘောင် သို့မဟုတ် စူပရီမမ် (supremum) ဖြစ်သည်။ [[ကော်ချီ ကိန်းစဉ်|ကော်ချီ ကိန်းစဉ်များ]] (Cauchy sequences) ကို အသုံးပြု၍ ကိန်းစစ်များ တည်ဆောက်နိုင်သည်။<ref>{{Citation |title=10.2: Building the Real Numbers |date=2018-04-11 |url=https://math.libretexts.org/Bookshelves/Analysis/Real_Analysis_(Boman_and_Rogers)/10%3A_Epilogue_to_Real_Analysis/10.02%3A_Building_the_Real_Numbers |work=Mathematics LibreTexts |access-date=2023-06-23}}</ref> === ကိန်းထွေးများ (Complex Numbers) === [[ကိန်းထွေး|ကိန်းထွေးများ]] (<math>\mathbb{C}</math>) ၏ မြှောက်ခြင်းကို ဖြန့်ဝေခြင်း နိယာမ နှင့် <math>i^2 = -1</math> ဟူသော ဂုဏ်သတ္တိတို့ကို အသုံးပြု၍ တွက်ချက်သည်။<ref name=":0"/> အက္ခရာသင်္ချာ ပုံသေနည်း (algebraic formula) အနေဖြင့် တွက်ချက်မှုသည် <math>(a + bi)(c + di) = (ac - bd) + (ad + bc)i</math> ဖြစ်သည်။ ဂျီဩမေတြီဆိုင်ရာ အဓိပ္ပာယ် (geometric meaning) အားဖြင့် ဝင်ရိုးစွန်း ကိုဩဒိနိတ်များ (polar coordinates) (<math>r e^{i\phi}</math>) သို့ ပြောင်းလဲသောအခါ ကိန်းထွေးမြှောက်ခြင်းသည် ပမာဏများ (magnitudes) ကို မြှောက်ရန်နှင့် ဝင်ရိုးစွန်းထောင့်များ (arguments) ကို ပေါင်းရန် ညွှန်ပြသည်။ ၎င်းကို <math>r_1 r_2 e^{i(\phi_1 + \phi_2)}</math> အဖြစ် ဖော်ပြနိုင်သည်။ == ကိန်းစဉ်များ နှင့် အနန္တ မြှောက်လဒ်များ (Sequences and Infinite Products) == ဆခွဲကိန်းများပါဝင်သော ကိန်းစဉ်တစ်ခု၏ မြှောက်လဒ်ကို အင်္ဂလိပ်အက္ခရာအကြီး Pi သင်္ကေတ (Π) ဖြင့် <math>\prod_{i=m}^n x_i</math> အဖြစ် ဖော်ပြသည်။ အကယ်၍ <math>m = n</math> ဖြစ်ပါက မြှောက်လဒ်သည် <math>x_m</math> သာဖြစ်သည်။ အကယ်၍ အထက်ဘောင် (upper bound) သည် အောက်ဘောင် (lower bound) ထက် တိကျစွာ ပိုငယ်နေပါက ၎င်းသည် ဗလာမြှောက်လဒ် (empty product) ဖြစ်သွားပြီး ၎င်း၏ စံတန်ဖိုးကို <math>1</math> အဖြစ် သတ်မှတ်သည်။<ref>{{Citation |last=Weisstein |first=Eric W. |title=Product |url=https://mathworld.wolfram.com/Product.html |work=mathworld.wolfram.com |access-date=2020-08-16}}</ref><ref>{{Citation |title=Summation and Product Notation |url=https://math.illinoisstate.edu/day/courses/old/305/contentsummationnotation.html |work=math.illinoisstate.edu |access-date=2020-08-16 |archive-date=29 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230829132018/https://math.illinoisstate.edu/day/courses/old/305/contentsummationnotation.html |url-status=dead }}</ref> အနန္တ ကိန်းစဉ် (infinite sequence) တစ်ခု၏ မြှောက်လဒ်ကို ဖော်ပြရာတွင် အထက်ဘောင် <math>n</math> အစား <math>\infty</math> ဖြင့် အစားထိုးသည်။ အဆိုပါ မြှောက်လဒ်ကိုမူ <math>n</math> တန်ဖိုးသည် အကန့်အသတ်မရှိ (without bound) ကြီးမားလာချိန်တွင် ရှိလာမည့် ပထမဆုံးသော <math>n</math> ဆခွဲကိန်းတို့၏ မြှောက်လဒ်များ၏ သင်္ချာဆိုင်ရာ စုဆုံမှတ် (limit) အဖြစ် <math>\lim_{n \to \infty} \prod_{i=m}^n x_i</math> ဟု အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်သည်။ == အဆင့်မြင့် အက္ခရာသင်္ချာဆိုင်ရာ ယေဘုယျပြုထားခြင်းများ (Advanced Algebraic Generalizations) == ခေတ်သစ်အက္ခရာသင်္ချာ (abstract algebra) တွင် စံကိန်းများမှလွဲ၍ အခြားသော အရာဝတ္ထုများ (objects) အပေါ် သက်ရောက်သည့် တွက်ချက်မှုများဆီသို့ မြှောက်ခြင်းကို ယေဘုယျပြု (generalize) လေ့ရှိသည်။ ဤနယ်ပယ်များတွင် အခြေခံဂုဏ်သတ္တိများကို မကြာခဏ ပြောင်းလဲခြင်း သို့မဟုတ် ဖယ်ရှားခြင်းများ ရှိတတ်သည်။ * ဖလှယ်၍မရသော ဂုဏ်သတ္တိ (Non-commutativity) - [[ကိန်းအုံ|ကိန်းအုံများ]] (matrices)၊ အသွင်ပြောင်းခြင်းများ (transformations) နှင့် ကွာတာနီယွန်များ (quaternions) ကဲ့သို့သော စံကိန်းမဟုတ်သည့် အရာဝတ္ထုများကို မြှောက်ရာတွင် တွက်ချက်မှုသည် ယေဘုယျအားဖြင့် ဖလှယ်၍မရသော ဂုဏ်သတ္တိရှိသည်။ ဆိုလိုသည်မှာ <math>a \cdot b \neq b \cdot a</math> ဖြစ်သည်။<ref name=":0"/> * အုပ်စုများ (Groups) - [[အစု]] (set) တစ်ခုသည် မြှောက်ခြင်းအောက်တွင် [[အုပ်စု (သင်္ချာ)|အုပ်စု]] (group) တစ်ခု ဖြစ်ပေါ်လာစေရန်အတွက် အပိတ်ဂုဏ်သတ္တိ (closure property)၊ ဖက်စပ်ရဂုဏ်သတ္တိ၊ ထပ်တူရအစုဝင် နှင့် ပြောင်းပြန်များကို ပိုင်ဆိုင်ရမည်ဖြစ်သည်။ သုညမဟုတ်သော [[အတိပြကိန်း|ရာရှင်နယ်ကိန်းများ]]သည် <math>1</math> ကို ထပ်တူရအဖြစ် ပိုင်ဆိုင်သော [[အဘီလီယန်အုပ်စု]] (abelian group) သို့မဟုတ် ဖလှယ်ရအုပ်စု (commutative group) ကို ဖွဲ့စည်းသည်။ သုညသည် ပြောင်းပြန်မရှိသောကြောင့် ၎င်းကို ဖယ်ထုတ်ထားခြင်းဖြစ်သည်။ အတိုင်းအတာ <math>n \ge 2</math> ရှိသည့် ပြောင်းပြန်လှန်နိုင်သော စတုရန်းကိန်းအုံများ (invertible square matrices) သည် အဘီလီယန်မဟုတ်သော (non-abelian) မြှောက်ခြင်းဆိုင်ရာ အုပ်စုကို ဖွဲ့စည်းသည်။ [[ကိန်းပြည့်|ကိန်းပြည့်များ]]သည် ၎င်းတို့၏ [[အစုဝင်|အစုဝင်များ]]တွင် <math>1</math> နှင့် <math>-1</math> မှလွဲ၍ ကိန်းပြည့်ပြောင်းပြန်များ မရှိသောကြောင့် မြှောက်ခြင်းအောက်တွင် အုပ်စုတစ်ခု ဖွဲ့စည်းနိုင်ခြင်းမရှိပေ။<ref>{{Citation |last=Burns |first=Gerald |title=Introduction to group theory with applications |date=1977 |publisher=Academic Press |location=New York |isbn=9780121457501}}</ref> * ကွင်းများ (Rings) - [[ကွင်း (အက္ခရာသင်္ချာ)|ကွင်း]] (ring) တစ်ခုတွင် မြှောက်ခြင်းကို သရုပ်မဲ့ နှစ်လုံးသွင်းတွက်ချက်မှု (binary operation) အဖြစ် အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ထားသည်။ ဥပမာအားဖြင့် ပိုလီနိုမီရယ် ကွင်း (polynomial ring) တွင် ပိုလီနိုမီရယ်များသည် ကိန်းများမဟုတ်သော်လည်း ၎င်းတို့ကို မြှောက်လေ့ရှိသည်။ [[အစားကွင်း]] (division ring) တစ်ခုတွင် ပြောင်းပြန်များ တည်ရှိသော်လည်း ကွင်းသည် ဖလှယ်၍မရသော ဂုဏ်သတ္တိရှိပါက <math>x y^{-1} \neq y^{-1} x</math> ဖြစ်နိုင်သည့်အတွက် အပိုင်းကိန်းပုံစံ စားလဒ် <math>\frac{x}{y}</math> ဖြင့် ရေးသားအသုံးပြုခြင်းသည် အဓိပ္ပာယ် ဝေခွဲမရဖြစ်နိုင်သည်။<ref>{{Citation |last=Ervin |first=Heather K. |title=Fraction Multiplication and Division Models: A Practitioner Reference Paper |date=Winter 2017 |url=https://files.eric.ed.gov/fulltext/EJ1126700.pdf |journal=International Journal of Research in Education and Science |volume=3 |issue=1 |pages=258-279 |issn=2148-9955}}</ref> == references == [[ကဏ္ဍ:အခြေခံဂဏန်းသင်္ချာ]] ilz3tls4v15n85lrmzmbxbcxbjxx86m 0 290798 1050067 1049939 2026-08-24T12:23:52Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ပြင်ပလင့်များ */ 1050067 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = ခဂိုရှိမခရိုင် | native_name = {{nobold|{{lang|ja|鹿児島県}}}} | settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]] | translit_lang1 = Japanese | translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]] | translit_lang1_info = {{lang|ja|鹿児島県}} | translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]] | translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Kagoshima-ken}} | image_skyline = {{multiple image | border = infobox | total_width = 280 | image_style = border:1; | perrow = 1/2/2/1 | caption_align = center | image1 = 2025-09-08 Sakurajima Sunrise.jpg | caption1 = View of [[Sakurajima]] from [[Kagoshima Bay]] | image2 = Mangrove forest in Amami Oshima.jpg | caption2 = [[Mangrove|A mangrove forest]] in [[Amami Island]] | image3 = Jomonsugi (52931651088).jpg | caption3 = Jōmon Cedar in [[Yakushima]] | image4 = 2024.11.04 H3ロケット4号機きらめき３号打上げ.jpg | caption4 = [[Tanegashima Space Center]] | image5 = Kagoshima-Ibusuki Sweet-potatoes-field.jpg | caption5 = Kaimondake and [[Sweet potato|sweet potato field]] in [[Ibusuki]] | image6 = Kirishima-Jingu Front.jpg | caption6 = [[Kirishima Shrine]] }} | image_flag = Flag of Kagoshima Prefecture.svg | flag_size = 100px | image_seal = Emblem of Kagoshima Prefecture.svg | seal_size = 80px | seal_type = Emblem | image_blank_emblem = Symbol mark of Kagoshima Prefecture.svg | blank_emblem_size = 80px | blank_emblem_type = Symbol | image_map = Map of Japan with highlight on 46 Kagoshima prefecture.svg | coordinates = | subdivision_type = Country | subdivision_name = {{flag|Japan}} | subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]] | subdivision_name1 = [[Kyushu]] | subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]] | subdivision_name2 = [[Kyushu]] | seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]] | seat = [[Kagoshima]] | parts_type = Subdivisions | parts_style = para | p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 8 | p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 43 | leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]] | leader_name = [[Kōichi Shiota]] | area_total_km2 = 9187.01 | area_water_percent = 0.2 | area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|10th]] | population_footnotes = | population_total = 1564175 | population_as_of = September 1, 2022 | population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|24th]] | population_density_km2 = auto | demographics_type2 = GDP | demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}</ref> | demographics2_title1 = Total | demographics2_info1 = {{Plain list| * [[JP¥]]6,048 billion * [[US$]]44.7 billion (2022) }} | iso_code = JP-46 | website = {{URL|http://www.pref.kagoshima.jp/foreign/english/index.html}} | module = {{Infobox place symbols| embedded=yes | country = Japan | bird = [[Lidth's jay]] (''Garrulus&nbsp;lidthi'') | fish = | flower = Miyamakirishima (''[[Rhododendron kiusianum]]'') | tree = Camphor laurel<br/> (''[[Cinnamomum camphora]]'') }} | anthem = [[:ja:鹿児島県民の歌|Kagoshima kenmin no uta]] }} '''ခဂိုရှိမခရိုင်''' (鹿児島県, Kagoshima-ken<ref>{{cite book|script-title=ja:NHK日本語発音アクセント新辞典|publisher=NHK Publishing|editor=NHK Broadcasting Culture Research Institute|date=24 May 2016|lang=ja}}</ref>) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ [[ခယူးရှူးကျွန်း]]နှင့် [[ရူးခယူးကျွန်း]]တို့ပေါ်တွင် တည်ရှိသည့် ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Kagoshima prefecture" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|''Japan Encyclopedia'', p. 447|page=447}}.</ref> ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့အရ လူဦးရေ ၁,၅၂၇,၀၁၉ ဦး ရှိသည်။ ဧရိယာ ၉,၁၈၇ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၃,၅၄၇ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ ခဂိုရှိမခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[ခုမမိုတိုခရိုင်]]၊ အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် [[မိယဇခိခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ ခဂိုရှိမမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်နှင့် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကကျသည့်မြို့များမှာ ခိရိရှိမမြို့၊ ခနိုယမြို့နှင့် ဆဆွတ်မဆန်းဒိုင်းမြို့တို့ ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, "Kagoshima prefecture" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 447|page=447}}.</ref> ခဂိုရှိမမြို့သည် ခယူးရှူးကျွန်း၏ တောင်ဘက်ဆုံးနေရာနှင့် ရူးခယူးကျွန်းများ၏ ဆဆွတ်နန်းကျွန်းအုပ်စုတွင် တည်ရှိနေသည်။ ခဂိုရှိမ၏ ပင်မကုန်းမြေသည် အရိအခဲပင်လယ်မှ ရှိဘုရှိပင်လယ်အော်အထိ ဖြန့်ကျက်တည်ရှိနေသည်။ ==သမိုင်းကြောင်း== {{main|ခဂိုရှိမခရိုင်၏ သမိုင်းကြောင်း}} {{See also|ခဂိုရှိမခရိုင်ရှိ သမိုင်းဝင်နေရာများ}} ခဂိုရှိမခရိုင်သည် ရှေးခေတ် ဂျပန်ပြည်နယ်များဖြစ်သည့် အိုးဆုမိနှင့် ဆဆွတ်မပြည်နယ်တို့ တည်ရှိခဲ့ဖူးသည်။ တည်နေရာအားဖြင့် ရူးခယူးကျွန်း (ဆဆွတ်နန်းကျွန်းစု) ၏ မြောက်ဘက်ပိုင်း ဖြစ်သည်။ ထိုဒေသသည် မဲဂျိခေတ်ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးကာလတွင် အဓိကနေရာတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။ ခဂိုရှိမမြို့တွင် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ၂၀ ရာစုခေတ်စစ်ပွဲကာလအတွင်း အရေးပါသည့် ရေတပ်အခြေစိုက်ခဲ့သည်။ <ref>Nussbaum, "Provinces and prefectures" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 780|page=780}}.</ref> ==လူဦးရေဆိုင်ရာ== ခဂိုရှိမခရိုင်တွင် အဓိကလူမျိုးစု နှစ်ခု နေထိုင်ကြသည်။ ၎င်းတို့မှာ ဂျပန်လူမျိုးနှင့် ရူးခိုခုလူမျိုး (အမမိကျွန်း) တို့ ဖြစ်သည်။ ==ပထဝီသွင်ပြင်== ခဂိုရှိမခရိုင်သည် ခယူးရှူးကျွန်း၏ အနောက်တောင်ဘက်စွန်းတွင် တည်ရှိသည်။ ခရိုင်တွင် များစွာသောကျွန်းများ ပါဝင်တည်ရှိနေသည်။ အရေးပါဆုံး ကျွန်းစုမှာ အမမိကျွန်းစု ဖြစ်သည်။ ခရိုင်ကို အနောက်ဘက်တွင် အရှေ့တရုတ်ပင်လယ်၊ တောင်ဘက်တွင် အိုခိနဝခရိုင်၊ မြောက်ဘက်တွင် ခုမမိုတိုခရိုင်၊ အရှေ့ဘက်တွင် မိယဇခိခရိုင်တို့ကို ဝန်းရံထားသည်။ ခရိုင်၏ ကမ်းရိုးတန်းသည် ၂,၆၃၂ ကီလိုမီတာ (၁,၆၃၅ မိုင်) ရှည်လျားသည်။ ခဂိုရှိမပင်လယ်အော် (ခင်းခိုဝမ်) ဟုခေါ်သည့် ပင်လယ်အော်တစ်ခုလည်း ရှိသည်။ ဤပင်လယ်အော်သည် ဆဆွတ်မကျွန်းဆွယ်နှင့် အိုးဆုမိကျွန်းဆွယ်တို့အကြား တည်ရှိသည်။ ထိုသို့သော ပထဝီဝင်အနေအထားနှင့် တည်ရှိမှုတို့ကြောင့် ခဂိုရှိမပင်လယ်အော်ကို သမုင်းကြောင်းများစွာတွင် ဂျပန်နိုင်ငံသို့ "ဝင်ပေါက်" အဖြစ် အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ ခယူးရှူးကျွန်းတွင် လူဦးရေ ၁၃ သန်း ရှိသည်။ ခဂိုရှိမခရိုင်၏ လူဦးရေသည် ၂ သန်းအောက် လျော့နည်းသည်။ ခရိုင်တွင် လှုပ်ရှားနေသည့် မီးတောင်များနှင့် ငြိမ်သက်နေသည့် မီးတောင်များစွာ ရှိသည်။ ၎င်းမီးတောင်များထဲတွင် ဆခုရဂျိမလည်း ပါဝင်သည်။ ဆခုရဂျိမသည် ခဂိုရှိမမြို့၏ မျက်နှာချင်းဆိုင် ခဂိုရှိမပင်လယ်အော်၏ အပြင်ဘက်တွင် တည်ရှိသည်။ ဆခုရဂျိမသည် ဂျပန်နိုင်ငံရှိ လှုပ်ရှားမှုအရှိဆုံးမီးတောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ အဓိကပေါက်ကွဲမှုများသည် ၁၉၁၄ ခုနှစ်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ပေါက်ကွဲချိန်တွင် ကျဆင်းလာသည့်အရများကြောင့် ပင်မကုန်းမြေအကြား လုံးဝတဆက်တည်း ဖြစ်သွားခဲ့သည်။ ၁၉၆၀ ခုနှစ်တွင်လည်း ပေါက်ကွဲမှုအနည်းငယ် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ မီးတောင်ပေါက်ကွဲမှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည့် မြေများသည် မုန်လာဥဖြူများ စိုက်ပျိုးရန်အတွက် ကောင်းမွန်သည့် မြေအရင်းအမြစ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထိုမြေတွင် စိုက်ပျိုးသည့် မုန်လာဥဖြူသည် ဘတ်စကတ်ဘောလုံးအရွယ်ခန့်ပင် ရှိသည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် ခဂိုရှိမခရိုင်၏ ကုန်းမြေ ၁၃ ရာခိုင်နှုန်းကို သဘာဝဥယျာဉ်များ ဖြစ်သည်ဟု သတ်မှတ်ထားသည်။ ၎င်းတို့မှာ အမမိဂွန်းတိုး၊ ခိရိရှိမ - ခင်းခိုဝမ်၊ အွန်းဇန်း - အမခုဆ၊ ယခုရှိမအမျိုးသားဥယျာဉ်၊ ခိုရှိခိရှိမနှင့် နိချိနန်းခိုင်းဂန်းအမျိုးသားဥယျာဉ်၊ အခုနဲ၊ ဘိုးနိုမ၊ ဖုခုအဂဲဟမ၊ အိမုတိုင်းခဲ၊ အိုးဆုမိနန်းဘု၊ ဆန်းဒိုင်းဂဝ၊ ရူးအိခိ၊ တခခုမယမ၊ တခုရရက်တိုးစီရင်စုအမျိုးသားဥယျာဉ်များတို့ ဖြစ်ကြသည်။<ref>{{cite web |url=https://www.env.go.jp/park/doc/data/natural/naturalpark_4.pdf |script-title=ja:自然公園都道府県別面積総括 |trans-title=General overview of area figures for Natural Parks by prefecture |language=ja |publisher=[[Ministry of the Environment (Japan)|Ministry of the Environment]] |access-date=12 August 2019}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.pref.kagoshima.jp/kurashi-kankyo/kankyo/sizenkouen/index.html |script-title=ja:自然公園 |trans-title=Natural Parks |language=ja |publisher=Kagoshima Prefecture |access-date=12 August 2019}}</ref> <gallery mode="packed"> File:Jomon Sugi 06.jpg|[[Jōmon Sugi]] in [[Yaku Island]] File:Ishiharayoshiharaueno site3.JPG|Mangrove native forest in [[Amami Island]] File:出水・鶴IMGP1033.JPG|A crane observation centre in Izumi crane migration grounds File:Ohara festival in Kagoshima.jpg|Ohara style folk dance in Kagoshima Ohara Festival in November File:Ibusuki-Sand-Bath.JPG|Sand bath style in Ibusuki Spa File:Satsunan-Islands-Kagoshima-Japan.png|Map of Kagoshima Prefecture </gallery> ==စီးပွားရေး== ခရိုင်၏ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများသည် ခဂိုရှိမမြို့နှင့် မြို့ပတ်ဝန်းကျင်တွင် တည်ရှိကြသည်။ ခရိုင်၏ အရှေ့ဘက်ပိုင်းသည် များသောအားဖြင့် ကျေးလက်ဒေသဖြစ်ပြီး လူဦးရေသည် ကျဆင်းလျက်ရှိသည်။ ခရိုင်တွင် ခိုင်မာသည့် စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းများ ရှိသည်။ ထို့ကြောင့် ထင်ရှားသည့် ရေနွေးကြမ်း၊ ကန်စွန်းဥ၊ မုန်လာဥ၊ ဆန်နှင့် ဂျပန်အမဲသားနက်တို့ ထွက်ရှိသည်။ ခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ငါးရှဉ့်ထွက်ရှိမှု အများဆုံး ဖြစ်သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ခဂိုရှိမခရိုင်သည် အမဲသားနှင့် ဝက်သားထုတ်လုပ်မှု အများဆုံး ဖြစ်သည်။ ဂျပန်လေကြောင်းစူးစမ်းလေ့လာရေးအေဂျင်စီ (JAXA) သည် ခရိုင်အတွင်းတွင် များစွာသော အဆောက်အဦများ တည်ဆောက်ထားသည်။ ခရိုင်အတွင်းရှိ တနဲဂရှိမတွင် နိုင်ငံ၏ ပင်မဒုံးပျံပစ်လွှတ်ရေးစခန်း ရှိသည်။ ထို့အပြင် ခဂိုရှိမခရိုင်တွင် အုချိနိုအုရအာကာသစင်တာလည်း ရှိသည်။ ခရိုင်၏ လုပ်သားအင်အားသည် ၇၉၁,၀၀၀ ဦး ရှိပြီး အသားတင်ထုတ်လုပ်မှုတန်ဖိုးသည် ခန့်မှန်းခြေ ၅၅၄၈.၇ ထရီလီယံယန်း ရှိသည်။<ref>{{cite web | url=https://www.jetro.go.jp/en/invest/region/data/kagoshima.html | title=Data &#124; Investment Opportunities in Japan's Regions - Investing in Japan - Japan External Trade Organization | date=2024 }}</ref> ==မြို့ပြနှင့် ဒေသများ== အောက်ပါတို့သည် ခဂိုရှိမခရိုင်ရှိ မြို့ပြနှင့် အုပ်ချုပ်ရေးဒေသများနှင့် ကျေးရွာများ ဖြစ်သည်။ ===မြို့ပြများ=== {{See also|ခဂိုရှိမခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက် မြို့များ}} [[File:ISS034-E-027139.jpg|thumb|ကောင်းကင်မှ မြင်ရသည့် ခဂိုရှိမခရိုင်]] [[File:Sakurajima n700.jpg|thumb|ဆခုရဂျိမနှင့် ခဂိုရှိမမြို့]] [[File:Aerial Makurazaki Kagoshima.jpg|thumb|မခုရဇခိမြို့]] [[File:Amami city1.JPG|thumb|အမမိမြို့]] [[File:Tarumizu City Kagoshima 2011.JPG|thumb|တရုမိဇုမြို့]] ==ပြင်ပလင့်များ== {{Commons and category|Kagoshima prefecture}} * {{OSM relation|1842186}} * {{wikivoyage-inline|Kagoshima (prefecture)}} * [http://www.pref.kagoshima.jp/foreign/english/index.html Official Kagoshima Prefecture website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150611002918/http://www.pref.kagoshima.jp/foreign/english/index.html |date=2015-06-11 }} {{in lang|en}} * [https://peopleofkagoshima.com Official Kagoshima Prefecture Promotional Website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210812065704/https://peopleofkagoshima.com/ |date=2021-08-12 }} {{in lang|en}} * National Archives of Japan [https://web.archive.org/web/20090404143746/http://jpimg.digital.archives.go.jp/jpg_prg/jgmWeb?%25TmpFileDisp%25Env=jpeg2k_images%2Fezu%2Ffukenchizu%2F033_kagoshima_e.env ... Kagoshima map (1891)] ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]] 6ow0msjscnunfv1s6fjc831khad1ess 1050069 1050067 2026-08-24T12:25:46Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* မြို့ပြများ */ 1050069 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = ခဂိုရှိမခရိုင် | native_name = {{nobold|{{lang|ja|鹿児島県}}}} | settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]] | translit_lang1 = Japanese | translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]] | translit_lang1_info = {{lang|ja|鹿児島県}} | translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]] | translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Kagoshima-ken}} | image_skyline = {{multiple image | border = infobox | total_width = 280 | image_style = border:1; | perrow = 1/2/2/1 | caption_align = center | image1 = 2025-09-08 Sakurajima Sunrise.jpg | caption1 = View of [[Sakurajima]] from [[Kagoshima Bay]] | image2 = Mangrove forest in Amami Oshima.jpg | caption2 = [[Mangrove|A mangrove forest]] in [[Amami Island]] | image3 = Jomonsugi (52931651088).jpg | caption3 = Jōmon Cedar in [[Yakushima]] | image4 = 2024.11.04 H3ロケット4号機きらめき３号打上げ.jpg | caption4 = [[Tanegashima Space Center]] | image5 = Kagoshima-Ibusuki Sweet-potatoes-field.jpg | caption5 = Kaimondake and [[Sweet potato|sweet potato field]] in [[Ibusuki]] | image6 = Kirishima-Jingu Front.jpg | caption6 = [[Kirishima Shrine]] }} | image_flag = Flag of Kagoshima Prefecture.svg | flag_size = 100px | image_seal = Emblem of Kagoshima Prefecture.svg | seal_size = 80px | seal_type = Emblem | image_blank_emblem = Symbol mark of Kagoshima Prefecture.svg | blank_emblem_size = 80px | blank_emblem_type = Symbol | image_map = Map of Japan with highlight on 46 Kagoshima prefecture.svg | coordinates = | subdivision_type = Country | subdivision_name = {{flag|Japan}} | subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]] | subdivision_name1 = [[Kyushu]] | subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]] | subdivision_name2 = [[Kyushu]] | seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]] | seat = [[Kagoshima]] | parts_type = Subdivisions | parts_style = para | p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 8 | p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 43 | leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]] | leader_name = [[Kōichi Shiota]] | area_total_km2 = 9187.01 | area_water_percent = 0.2 | area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|10th]] | population_footnotes = | population_total = 1564175 | population_as_of = September 1, 2022 | population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|24th]] | population_density_km2 = auto | demographics_type2 = GDP | demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}</ref> | demographics2_title1 = Total | demographics2_info1 = {{Plain list| * [[JP¥]]6,048 billion * [[US$]]44.7 billion (2022) }} | iso_code = JP-46 | website = {{URL|http://www.pref.kagoshima.jp/foreign/english/index.html}} | module = {{Infobox place symbols| embedded=yes | country = Japan | bird = [[Lidth's jay]] (''Garrulus&nbsp;lidthi'') | fish = | flower = Miyamakirishima (''[[Rhododendron kiusianum]]'') | tree = Camphor laurel<br/> (''[[Cinnamomum camphora]]'') }} | anthem = [[:ja:鹿児島県民の歌|Kagoshima kenmin no uta]] }} '''ခဂိုရှိမခရိုင်''' (鹿児島県, Kagoshima-ken<ref>{{cite book|script-title=ja:NHK日本語発音アクセント新辞典|publisher=NHK Publishing|editor=NHK Broadcasting Culture Research Institute|date=24 May 2016|lang=ja}}</ref>) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ [[ခယူးရှူးကျွန်း]]နှင့် [[ရူးခယူးကျွန်း]]တို့ပေါ်တွင် တည်ရှိသည့် ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Kagoshima prefecture" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|''Japan Encyclopedia'', p. 447|page=447}}.</ref> ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့အရ လူဦးရေ ၁,၅၂၇,၀၁၉ ဦး ရှိသည်။ ဧရိယာ ၉,၁၈၇ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၃,၅၄၇ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ ခဂိုရှိမခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[ခုမမိုတိုခရိုင်]]၊ အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် [[မိယဇခိခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ ခဂိုရှိမမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်နှင့် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကကျသည့်မြို့များမှာ ခိရိရှိမမြို့၊ ခနိုယမြို့နှင့် ဆဆွတ်မဆန်းဒိုင်းမြို့တို့ ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, "Kagoshima prefecture" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 447|page=447}}.</ref> ခဂိုရှိမမြို့သည် ခယူးရှူးကျွန်း၏ တောင်ဘက်ဆုံးနေရာနှင့် ရူးခယူးကျွန်းများ၏ ဆဆွတ်နန်းကျွန်းအုပ်စုတွင် တည်ရှိနေသည်။ ခဂိုရှိမ၏ ပင်မကုန်းမြေသည် အရိအခဲပင်လယ်မှ ရှိဘုရှိပင်လယ်အော်အထိ ဖြန့်ကျက်တည်ရှိနေသည်။ ==သမိုင်းကြောင်း== {{main|ခဂိုရှိမခရိုင်၏ သမိုင်းကြောင်း}} {{See also|ခဂိုရှိမခရိုင်ရှိ သမိုင်းဝင်နေရာများ}} ခဂိုရှိမခရိုင်သည် ရှေးခေတ် ဂျပန်ပြည်နယ်များဖြစ်သည့် အိုးဆုမိနှင့် ဆဆွတ်မပြည်နယ်တို့ တည်ရှိခဲ့ဖူးသည်။ တည်နေရာအားဖြင့် ရူးခယူးကျွန်း (ဆဆွတ်နန်းကျွန်းစု) ၏ မြောက်ဘက်ပိုင်း ဖြစ်သည်။ ထိုဒေသသည် မဲဂျိခေတ်ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးကာလတွင် အဓိကနေရာတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။ ခဂိုရှိမမြို့တွင် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ၂၀ ရာစုခေတ်စစ်ပွဲကာလအတွင်း အရေးပါသည့် ရေတပ်အခြေစိုက်ခဲ့သည်။ <ref>Nussbaum, "Provinces and prefectures" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 780|page=780}}.</ref> ==လူဦးရေဆိုင်ရာ== ခဂိုရှိမခရိုင်တွင် အဓိကလူမျိုးစု နှစ်ခု နေထိုင်ကြသည်။ ၎င်းတို့မှာ ဂျပန်လူမျိုးနှင့် ရူးခိုခုလူမျိုး (အမမိကျွန်း) တို့ ဖြစ်သည်။ ==ပထဝီသွင်ပြင်== ခဂိုရှိမခရိုင်သည် ခယူးရှူးကျွန်း၏ အနောက်တောင်ဘက်စွန်းတွင် တည်ရှိသည်။ ခရိုင်တွင် များစွာသောကျွန်းများ ပါဝင်တည်ရှိနေသည်။ အရေးပါဆုံး ကျွန်းစုမှာ အမမိကျွန်းစု ဖြစ်သည်။ ခရိုင်ကို အနောက်ဘက်တွင် အရှေ့တရုတ်ပင်လယ်၊ တောင်ဘက်တွင် အိုခိနဝခရိုင်၊ မြောက်ဘက်တွင် ခုမမိုတိုခရိုင်၊ အရှေ့ဘက်တွင် မိယဇခိခရိုင်တို့ကို ဝန်းရံထားသည်။ ခရိုင်၏ ကမ်းရိုးတန်းသည် ၂,၆၃၂ ကီလိုမီတာ (၁,၆၃၅ မိုင်) ရှည်လျားသည်။ ခဂိုရှိမပင်လယ်အော် (ခင်းခိုဝမ်) ဟုခေါ်သည့် ပင်လယ်အော်တစ်ခုလည်း ရှိသည်။ ဤပင်လယ်အော်သည် ဆဆွတ်မကျွန်းဆွယ်နှင့် အိုးဆုမိကျွန်းဆွယ်တို့အကြား တည်ရှိသည်။ ထိုသို့သော ပထဝီဝင်အနေအထားနှင့် တည်ရှိမှုတို့ကြောင့် ခဂိုရှိမပင်လယ်အော်ကို သမုင်းကြောင်းများစွာတွင် ဂျပန်နိုင်ငံသို့ "ဝင်ပေါက်" အဖြစ် အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ ခယူးရှူးကျွန်းတွင် လူဦးရေ ၁၃ သန်း ရှိသည်။ ခဂိုရှိမခရိုင်၏ လူဦးရေသည် ၂ သန်းအောက် လျော့နည်းသည်။ ခရိုင်တွင် လှုပ်ရှားနေသည့် မီးတောင်များနှင့် ငြိမ်သက်နေသည့် မီးတောင်များစွာ ရှိသည်။ ၎င်းမီးတောင်များထဲတွင် ဆခုရဂျိမလည်း ပါဝင်သည်။ ဆခုရဂျိမသည် ခဂိုရှိမမြို့၏ မျက်နှာချင်းဆိုင် ခဂိုရှိမပင်လယ်အော်၏ အပြင်ဘက်တွင် တည်ရှိသည်။ ဆခုရဂျိမသည် ဂျပန်နိုင်ငံရှိ လှုပ်ရှားမှုအရှိဆုံးမီးတောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ အဓိကပေါက်ကွဲမှုများသည် ၁၉၁၄ ခုနှစ်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ပေါက်ကွဲချိန်တွင် ကျဆင်းလာသည့်အရများကြောင့် ပင်မကုန်းမြေအကြား လုံးဝတဆက်တည်း ဖြစ်သွားခဲ့သည်။ ၁၉၆၀ ခုနှစ်တွင်လည်း ပေါက်ကွဲမှုအနည်းငယ် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ မီးတောင်ပေါက်ကွဲမှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည့် မြေများသည် မုန်လာဥဖြူများ စိုက်ပျိုးရန်အတွက် ကောင်းမွန်သည့် မြေအရင်းအမြစ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထိုမြေတွင် စိုက်ပျိုးသည့် မုန်လာဥဖြူသည် ဘတ်စကတ်ဘောလုံးအရွယ်ခန့်ပင် ရှိသည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် ခဂိုရှိမခရိုင်၏ ကုန်းမြေ ၁၃ ရာခိုင်နှုန်းကို သဘာဝဥယျာဉ်များ ဖြစ်သည်ဟု သတ်မှတ်ထားသည်။ ၎င်းတို့မှာ အမမိဂွန်းတိုး၊ ခိရိရှိမ - ခင်းခိုဝမ်၊ အွန်းဇန်း - အမခုဆ၊ ယခုရှိမအမျိုးသားဥယျာဉ်၊ ခိုရှိခိရှိမနှင့် နိချိနန်းခိုင်းဂန်းအမျိုးသားဥယျာဉ်၊ အခုနဲ၊ ဘိုးနိုမ၊ ဖုခုအဂဲဟမ၊ အိမုတိုင်းခဲ၊ အိုးဆုမိနန်းဘု၊ ဆန်းဒိုင်းဂဝ၊ ရူးအိခိ၊ တခခုမယမ၊ တခုရရက်တိုးစီရင်စုအမျိုးသားဥယျာဉ်များတို့ ဖြစ်ကြသည်။<ref>{{cite web |url=https://www.env.go.jp/park/doc/data/natural/naturalpark_4.pdf |script-title=ja:自然公園都道府県別面積総括 |trans-title=General overview of area figures for Natural Parks by prefecture |language=ja |publisher=[[Ministry of the Environment (Japan)|Ministry of the Environment]] |access-date=12 August 2019}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.pref.kagoshima.jp/kurashi-kankyo/kankyo/sizenkouen/index.html |script-title=ja:自然公園 |trans-title=Natural Parks |language=ja |publisher=Kagoshima Prefecture |access-date=12 August 2019}}</ref> <gallery mode="packed"> File:Jomon Sugi 06.jpg|[[Jōmon Sugi]] in [[Yaku Island]] File:Ishiharayoshiharaueno site3.JPG|Mangrove native forest in [[Amami Island]] File:出水・鶴IMGP1033.JPG|A crane observation centre in Izumi crane migration grounds File:Ohara festival in Kagoshima.jpg|Ohara style folk dance in Kagoshima Ohara Festival in November File:Ibusuki-Sand-Bath.JPG|Sand bath style in Ibusuki Spa File:Satsunan-Islands-Kagoshima-Japan.png|Map of Kagoshima Prefecture </gallery> ==စီးပွားရေး== ခရိုင်၏ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများသည် ခဂိုရှိမမြို့နှင့် မြို့ပတ်ဝန်းကျင်တွင် တည်ရှိကြသည်။ ခရိုင်၏ အရှေ့ဘက်ပိုင်းသည် များသောအားဖြင့် ကျေးလက်ဒေသဖြစ်ပြီး လူဦးရေသည် ကျဆင်းလျက်ရှိသည်။ ခရိုင်တွင် ခိုင်မာသည့် စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းများ ရှိသည်။ ထို့ကြောင့် ထင်ရှားသည့် ရေနွေးကြမ်း၊ ကန်စွန်းဥ၊ မုန်လာဥ၊ ဆန်နှင့် ဂျပန်အမဲသားနက်တို့ ထွက်ရှိသည်။ ခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ငါးရှဉ့်ထွက်ရှိမှု အများဆုံး ဖြစ်သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ခဂိုရှိမခရိုင်သည် အမဲသားနှင့် ဝက်သားထုတ်လုပ်မှု အများဆုံး ဖြစ်သည်။ ဂျပန်လေကြောင်းစူးစမ်းလေ့လာရေးအေဂျင်စီ (JAXA) သည် ခရိုင်အတွင်းတွင် များစွာသော အဆောက်အဦများ တည်ဆောက်ထားသည်။ ခရိုင်အတွင်းရှိ တနဲဂရှိမတွင် နိုင်ငံ၏ ပင်မဒုံးပျံပစ်လွှတ်ရေးစခန်း ရှိသည်။ ထို့အပြင် ခဂိုရှိမခရိုင်တွင် အုချိနိုအုရအာကာသစင်တာလည်း ရှိသည်။ ခရိုင်၏ လုပ်သားအင်အားသည် ၇၉၁,၀၀၀ ဦး ရှိပြီး အသားတင်ထုတ်လုပ်မှုတန်ဖိုးသည် ခန့်မှန်းခြေ ၅၅၄၈.၇ ထရီလီယံယန်း ရှိသည်။<ref>{{cite web | url=https://www.jetro.go.jp/en/invest/region/data/kagoshima.html | title=Data &#124; Investment Opportunities in Japan's Regions - Investing in Japan - Japan External Trade Organization | date=2024 }}</ref> ==မြို့ပြနှင့် ဒေသများ== အောက်ပါတို့သည် ခဂိုရှိမခရိုင်ရှိ မြို့ပြနှင့် အုပ်ချုပ်ရေးဒေသများနှင့် ကျေးရွာများ ဖြစ်သည်။ ===မြို့ပြများ=== {{See also|ခဂိုရှိမခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက် မြို့များ}} [[File:ISS034-E-027139.jpg|thumb|ကောင်းကင်မှ မြင်ရသည့် ခဂိုရှိမခရိုင်]] [[File:Sakurajima n700.jpg|thumb|ဆခုရဂျိမနှင့် ခဂိုရှိမမြို့]] [[File:Aerial Makurazaki Kagoshima.jpg|thumb|မခုရဇခိမြို့]] [[File:Amami city1.JPG|thumb|အမမိမြို့]] [[File:Tarumizu City Kagoshima 2011.JPG|thumb|တရုမိဇုမြို့]] ခဂိုရှိမခရိုင်တွင် မြို့ပေါင်း ၁၉ မြို့ ရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Aira, Kagoshima (no text).svg|frameless|25x25px]] [[Aira, Kagoshima|Aira]] |姶良市 |231.32 |75,665 |[[File:Aira City in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Akune, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Akune, Kagoshima|Akune]] |阿久根市 |134.3 |23,887 |[[File:Akune in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Amami, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Amami, Kagoshima|Amami]] |奄美市 |308.15 |42,718 |[[File:Amami in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Hioki, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Hioki, Kagoshima|Hioki]] |日置市 |253.06 |51,819 |[[File:Hioki in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Ibusuki, Kagoshima (no text).svg|frameless|25x25px]] [[Ibusuki, Kagoshima|Ibusuki]] |指宿市 |149.01 |43,931 |[[File:Ibusuki in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Ichikikushikino, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Ichikikushikino]] |いちき串木野市 |112.04 |30,551 |[[File:Ichikikushikino in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Isa, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Isa, Kagoshima|Isa]] |伊佐市 |392.36 |30,070 |[[File:Isa in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Izumi, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Izumi, Kagoshima|Izumi]] |出水市 |330.06 |56,205 |[[File:Izumi in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Kagoshima, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Kagoshima]] (capital) |鹿児島市 |547.58 |595,049 |[[File:Location of Kagoshima city Kagoshima prefecture Japan.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Kanoya, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Kanoya, Kagoshima|Kanoya]] |鹿屋市 |448.33 |104,148 |[[File:Kanoya in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Kirishima, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Kirishima, Kagoshima|Kirishima]] |霧島市 |603.18 |124,763 |[[File:Kirishima in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Makurazaki, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Makurazaki, Kagoshima|Makurazaki]] |枕崎市 |74.88 |21,960 |[[File:Makurazaki in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Minamikyushu, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Minamikyūshū]] |南九州市 |357.85 |39,738 |[[File:Location of Minami-Kyushu city Kagoshima prefecture Japan.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Minamisatsuma, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Minamisatsuma]] |南さつま市 |283.3 |39,012 |[[File:Minamisatsuma in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Nishinoomote, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Nishinoomote, Kagoshima|Nishinoomote]] |西之表市 |205.75 |16,418 |[[File:Nishinoomote in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Satsumasendai, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Satsumasendai, Kagoshima|Satsumasendai]] |薩摩川内市 |683.5 |96,411 |[[File:Satsumasendai in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Shibushi, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Shibushi, Kagoshima|Shibushi]] |志布志市 |209.01 |33,724 |[[File:Shibushi in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Soo, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Soo, Kagoshima|Soo]] |曽於市 |390.39 |37,038 |[[File:Soo in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Tarumizu, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Tarumizu, Kagoshima|Tarumizu]] |垂水市 |161.86 |14,847 |[[File:Tarumizu in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |} ==ပြင်ပလင့်များ== {{Commons and category|Kagoshima prefecture}} * {{OSM relation|1842186}} * {{wikivoyage-inline|Kagoshima (prefecture)}} * [http://www.pref.kagoshima.jp/foreign/english/index.html Official Kagoshima Prefecture website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150611002918/http://www.pref.kagoshima.jp/foreign/english/index.html |date=2015-06-11 }} {{in lang|en}} * [https://peopleofkagoshima.com Official Kagoshima Prefecture Promotional Website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210812065704/https://peopleofkagoshima.com/ |date=2021-08-12 }} {{in lang|en}} * National Archives of Japan [https://web.archive.org/web/20090404143746/http://jpimg.digital.archives.go.jp/jpg_prg/jgmWeb?%25TmpFileDisp%25Env=jpeg2k_images%2Fezu%2Ffukenchizu%2F033_kagoshima_e.env ... Kagoshima map (1891)] ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]] 7v5gytqu6wo38na9wnnck61gsf8iv9p 1050070 1050069 2026-08-24T12:27:37Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ပြင်ပလင့်များ */ 1050070 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = ခဂိုရှိမခရိုင် | native_name = {{nobold|{{lang|ja|鹿児島県}}}} | settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]] | translit_lang1 = Japanese | translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]] | translit_lang1_info = {{lang|ja|鹿児島県}} | translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]] | translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Kagoshima-ken}} | image_skyline = {{multiple image | border = infobox | total_width = 280 | image_style = border:1; | perrow = 1/2/2/1 | caption_align = center | image1 = 2025-09-08 Sakurajima Sunrise.jpg | caption1 = View of [[Sakurajima]] from [[Kagoshima Bay]] | image2 = Mangrove forest in Amami Oshima.jpg | caption2 = [[Mangrove|A mangrove forest]] in [[Amami Island]] | image3 = Jomonsugi (52931651088).jpg | caption3 = Jōmon Cedar in [[Yakushima]] | image4 = 2024.11.04 H3ロケット4号機きらめき３号打上げ.jpg | caption4 = [[Tanegashima Space Center]] | image5 = Kagoshima-Ibusuki Sweet-potatoes-field.jpg | caption5 = Kaimondake and [[Sweet potato|sweet potato field]] in [[Ibusuki]] | image6 = Kirishima-Jingu Front.jpg | caption6 = [[Kirishima Shrine]] }} | image_flag = Flag of Kagoshima Prefecture.svg | flag_size = 100px | image_seal = Emblem of Kagoshima Prefecture.svg | seal_size = 80px | seal_type = Emblem | image_blank_emblem = Symbol mark of Kagoshima Prefecture.svg | blank_emblem_size = 80px | blank_emblem_type = Symbol | image_map = Map of Japan with highlight on 46 Kagoshima prefecture.svg | coordinates = | subdivision_type = Country | subdivision_name = {{flag|Japan}} | subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]] | subdivision_name1 = [[Kyushu]] | subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]] | subdivision_name2 = [[Kyushu]] | seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]] | seat = [[Kagoshima]] | parts_type = Subdivisions | parts_style = para | p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 8 | p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 43 | leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]] | leader_name = [[Kōichi Shiota]] | area_total_km2 = 9187.01 | area_water_percent = 0.2 | area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|10th]] | population_footnotes = | population_total = 1564175 | population_as_of = September 1, 2022 | population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|24th]] | population_density_km2 = auto | demographics_type2 = GDP | demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}</ref> | demographics2_title1 = Total | demographics2_info1 = {{Plain list| * [[JP¥]]6,048 billion * [[US$]]44.7 billion (2022) }} | iso_code = JP-46 | website = {{URL|http://www.pref.kagoshima.jp/foreign/english/index.html}} | module = {{Infobox place symbols| embedded=yes | country = Japan | bird = [[Lidth's jay]] (''Garrulus&nbsp;lidthi'') | fish = | flower = Miyamakirishima (''[[Rhododendron kiusianum]]'') | tree = Camphor laurel<br/> (''[[Cinnamomum camphora]]'') }} | anthem = [[:ja:鹿児島県民の歌|Kagoshima kenmin no uta]] }} '''ခဂိုရှိမခရိုင်''' (鹿児島県, Kagoshima-ken<ref>{{cite book|script-title=ja:NHK日本語発音アクセント新辞典|publisher=NHK Publishing|editor=NHK Broadcasting Culture Research Institute|date=24 May 2016|lang=ja}}</ref>) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ [[ခယူးရှူးကျွန်း]]နှင့် [[ရူးခယူးကျွန်း]]တို့ပေါ်တွင် တည်ရှိသည့် ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Kagoshima prefecture" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|''Japan Encyclopedia'', p. 447|page=447}}.</ref> ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့အရ လူဦးရေ ၁,၅၂၇,၀၁၉ ဦး ရှိသည်။ ဧရိယာ ၉,၁၈၇ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၃,၅၄၇ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ ခဂိုရှိမခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[ခုမမိုတိုခရိုင်]]၊ အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် [[မိယဇခိခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ ခဂိုရှိမမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်နှင့် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကကျသည့်မြို့များမှာ ခိရိရှိမမြို့၊ ခနိုယမြို့နှင့် ဆဆွတ်မဆန်းဒိုင်းမြို့တို့ ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, "Kagoshima prefecture" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 447|page=447}}.</ref> ခဂိုရှိမမြို့သည် ခယူးရှူးကျွန်း၏ တောင်ဘက်ဆုံးနေရာနှင့် ရူးခယူးကျွန်းများ၏ ဆဆွတ်နန်းကျွန်းအုပ်စုတွင် တည်ရှိနေသည်။ ခဂိုရှိမ၏ ပင်မကုန်းမြေသည် အရိအခဲပင်လယ်မှ ရှိဘုရှိပင်လယ်အော်အထိ ဖြန့်ကျက်တည်ရှိနေသည်။ ==သမိုင်းကြောင်း== {{main|ခဂိုရှိမခရိုင်၏ သမိုင်းကြောင်း}} {{See also|ခဂိုရှိမခရိုင်ရှိ သမိုင်းဝင်နေရာများ}} ခဂိုရှိမခရိုင်သည် ရှေးခေတ် ဂျပန်ပြည်နယ်များဖြစ်သည့် အိုးဆုမိနှင့် ဆဆွတ်မပြည်နယ်တို့ တည်ရှိခဲ့ဖူးသည်။ တည်နေရာအားဖြင့် ရူးခယူးကျွန်း (ဆဆွတ်နန်းကျွန်းစု) ၏ မြောက်ဘက်ပိုင်း ဖြစ်သည်။ ထိုဒေသသည် မဲဂျိခေတ်ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးကာလတွင် အဓိကနေရာတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။ ခဂိုရှိမမြို့တွင် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ၂၀ ရာစုခေတ်စစ်ပွဲကာလအတွင်း အရေးပါသည့် ရေတပ်အခြေစိုက်ခဲ့သည်။ <ref>Nussbaum, "Provinces and prefectures" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 780|page=780}}.</ref> ==လူဦးရေဆိုင်ရာ== ခဂိုရှိမခရိုင်တွင် အဓိကလူမျိုးစု နှစ်ခု နေထိုင်ကြသည်။ ၎င်းတို့မှာ ဂျပန်လူမျိုးနှင့် ရူးခိုခုလူမျိုး (အမမိကျွန်း) တို့ ဖြစ်သည်။ ==ပထဝီသွင်ပြင်== ခဂိုရှိမခရိုင်သည် ခယူးရှူးကျွန်း၏ အနောက်တောင်ဘက်စွန်းတွင် တည်ရှိသည်။ ခရိုင်တွင် များစွာသောကျွန်းများ ပါဝင်တည်ရှိနေသည်။ အရေးပါဆုံး ကျွန်းစုမှာ အမမိကျွန်းစု ဖြစ်သည်။ ခရိုင်ကို အနောက်ဘက်တွင် အရှေ့တရုတ်ပင်လယ်၊ တောင်ဘက်တွင် အိုခိနဝခရိုင်၊ မြောက်ဘက်တွင် ခုမမိုတိုခရိုင်၊ အရှေ့ဘက်တွင် မိယဇခိခရိုင်တို့ကို ဝန်းရံထားသည်။ ခရိုင်၏ ကမ်းရိုးတန်းသည် ၂,၆၃၂ ကီလိုမီတာ (၁,၆၃၅ မိုင်) ရှည်လျားသည်။ ခဂိုရှိမပင်လယ်အော် (ခင်းခိုဝမ်) ဟုခေါ်သည့် ပင်လယ်အော်တစ်ခုလည်း ရှိသည်။ ဤပင်လယ်အော်သည် ဆဆွတ်မကျွန်းဆွယ်နှင့် အိုးဆုမိကျွန်းဆွယ်တို့အကြား တည်ရှိသည်။ ထိုသို့သော ပထဝီဝင်အနေအထားနှင့် တည်ရှိမှုတို့ကြောင့် ခဂိုရှိမပင်လယ်အော်ကို သမုင်းကြောင်းများစွာတွင် ဂျပန်နိုင်ငံသို့ "ဝင်ပေါက်" အဖြစ် အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ ခယူးရှူးကျွန်းတွင် လူဦးရေ ၁၃ သန်း ရှိသည်။ ခဂိုရှိမခရိုင်၏ လူဦးရေသည် ၂ သန်းအောက် လျော့နည်းသည်။ ခရိုင်တွင် လှုပ်ရှားနေသည့် မီးတောင်များနှင့် ငြိမ်သက်နေသည့် မီးတောင်များစွာ ရှိသည်။ ၎င်းမီးတောင်များထဲတွင် ဆခုရဂျိမလည်း ပါဝင်သည်။ ဆခုရဂျိမသည် ခဂိုရှိမမြို့၏ မျက်နှာချင်းဆိုင် ခဂိုရှိမပင်လယ်အော်၏ အပြင်ဘက်တွင် တည်ရှိသည်။ ဆခုရဂျိမသည် ဂျပန်နိုင်ငံရှိ လှုပ်ရှားမှုအရှိဆုံးမီးတောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ အဓိကပေါက်ကွဲမှုများသည် ၁၉၁၄ ခုနှစ်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ပေါက်ကွဲချိန်တွင် ကျဆင်းလာသည့်အရများကြောင့် ပင်မကုန်းမြေအကြား လုံးဝတဆက်တည်း ဖြစ်သွားခဲ့သည်။ ၁၉၆၀ ခုနှစ်တွင်လည်း ပေါက်ကွဲမှုအနည်းငယ် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ မီးတောင်ပေါက်ကွဲမှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည့် မြေများသည် မုန်လာဥဖြူများ စိုက်ပျိုးရန်အတွက် ကောင်းမွန်သည့် မြေအရင်းအမြစ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထိုမြေတွင် စိုက်ပျိုးသည့် မုန်လာဥဖြူသည် ဘတ်စကတ်ဘောလုံးအရွယ်ခန့်ပင် ရှိသည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် ခဂိုရှိမခရိုင်၏ ကုန်းမြေ ၁၃ ရာခိုင်နှုန်းကို သဘာဝဥယျာဉ်များ ဖြစ်သည်ဟု သတ်မှတ်ထားသည်။ ၎င်းတို့မှာ အမမိဂွန်းတိုး၊ ခိရိရှိမ - ခင်းခိုဝမ်၊ အွန်းဇန်း - အမခုဆ၊ ယခုရှိမအမျိုးသားဥယျာဉ်၊ ခိုရှိခိရှိမနှင့် နိချိနန်းခိုင်းဂန်းအမျိုးသားဥယျာဉ်၊ အခုနဲ၊ ဘိုးနိုမ၊ ဖုခုအဂဲဟမ၊ အိမုတိုင်းခဲ၊ အိုးဆုမိနန်းဘု၊ ဆန်းဒိုင်းဂဝ၊ ရူးအိခိ၊ တခခုမယမ၊ တခုရရက်တိုးစီရင်စုအမျိုးသားဥယျာဉ်များတို့ ဖြစ်ကြသည်။<ref>{{cite web |url=https://www.env.go.jp/park/doc/data/natural/naturalpark_4.pdf |script-title=ja:自然公園都道府県別面積総括 |trans-title=General overview of area figures for Natural Parks by prefecture |language=ja |publisher=[[Ministry of the Environment (Japan)|Ministry of the Environment]] |access-date=12 August 2019}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.pref.kagoshima.jp/kurashi-kankyo/kankyo/sizenkouen/index.html |script-title=ja:自然公園 |trans-title=Natural Parks |language=ja |publisher=Kagoshima Prefecture |access-date=12 August 2019}}</ref> <gallery mode="packed"> File:Jomon Sugi 06.jpg|[[Jōmon Sugi]] in [[Yaku Island]] File:Ishiharayoshiharaueno site3.JPG|Mangrove native forest in [[Amami Island]] File:出水・鶴IMGP1033.JPG|A crane observation centre in Izumi crane migration grounds File:Ohara festival in Kagoshima.jpg|Ohara style folk dance in Kagoshima Ohara Festival in November File:Ibusuki-Sand-Bath.JPG|Sand bath style in Ibusuki Spa File:Satsunan-Islands-Kagoshima-Japan.png|Map of Kagoshima Prefecture </gallery> ==စီးပွားရေး== ခရိုင်၏ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများသည် ခဂိုရှိမမြို့နှင့် မြို့ပတ်ဝန်းကျင်တွင် တည်ရှိကြသည်။ ခရိုင်၏ အရှေ့ဘက်ပိုင်းသည် များသောအားဖြင့် ကျေးလက်ဒေသဖြစ်ပြီး လူဦးရေသည် ကျဆင်းလျက်ရှိသည်။ ခရိုင်တွင် ခိုင်မာသည့် စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းများ ရှိသည်။ ထို့ကြောင့် ထင်ရှားသည့် ရေနွေးကြမ်း၊ ကန်စွန်းဥ၊ မုန်လာဥ၊ ဆန်နှင့် ဂျပန်အမဲသားနက်တို့ ထွက်ရှိသည်။ ခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ငါးရှဉ့်ထွက်ရှိမှု အများဆုံး ဖြစ်သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ခဂိုရှိမခရိုင်သည် အမဲသားနှင့် ဝက်သားထုတ်လုပ်မှု အများဆုံး ဖြစ်သည်။ ဂျပန်လေကြောင်းစူးစမ်းလေ့လာရေးအေဂျင်စီ (JAXA) သည် ခရိုင်အတွင်းတွင် များစွာသော အဆောက်အဦများ တည်ဆောက်ထားသည်။ ခရိုင်အတွင်းရှိ တနဲဂရှိမတွင် နိုင်ငံ၏ ပင်မဒုံးပျံပစ်လွှတ်ရေးစခန်း ရှိသည်။ ထို့အပြင် ခဂိုရှိမခရိုင်တွင် အုချိနိုအုရအာကာသစင်တာလည်း ရှိသည်။ ခရိုင်၏ လုပ်သားအင်အားသည် ၇၉၁,၀၀၀ ဦး ရှိပြီး အသားတင်ထုတ်လုပ်မှုတန်ဖိုးသည် ခန့်မှန်းခြေ ၅၅၄၈.၇ ထရီလီယံယန်း ရှိသည်။<ref>{{cite web | url=https://www.jetro.go.jp/en/invest/region/data/kagoshima.html | title=Data &#124; Investment Opportunities in Japan's Regions - Investing in Japan - Japan External Trade Organization | date=2024 }}</ref> ==မြို့ပြနှင့် ဒေသများ== အောက်ပါတို့သည် ခဂိုရှိမခရိုင်ရှိ မြို့ပြနှင့် အုပ်ချုပ်ရေးဒေသများနှင့် ကျေးရွာများ ဖြစ်သည်။ ===မြို့ပြများ=== {{See also|ခဂိုရှိမခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက် မြို့များ}} [[File:ISS034-E-027139.jpg|thumb|ကောင်းကင်မှ မြင်ရသည့် ခဂိုရှိမခရိုင်]] [[File:Sakurajima n700.jpg|thumb|ဆခုရဂျိမနှင့် ခဂိုရှိမမြို့]] [[File:Aerial Makurazaki Kagoshima.jpg|thumb|မခုရဇခိမြို့]] [[File:Amami city1.JPG|thumb|အမမိမြို့]] [[File:Tarumizu City Kagoshima 2011.JPG|thumb|တရုမိဇုမြို့]] ခဂိုရှိမခရိုင်တွင် မြို့ပေါင်း ၁၉ မြို့ ရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Aira, Kagoshima (no text).svg|frameless|25x25px]] [[Aira, Kagoshima|Aira]] |姶良市 |231.32 |75,665 |[[File:Aira City in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Akune, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Akune, Kagoshima|Akune]] |阿久根市 |134.3 |23,887 |[[File:Akune in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Amami, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Amami, Kagoshima|Amami]] |奄美市 |308.15 |42,718 |[[File:Amami in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Hioki, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Hioki, Kagoshima|Hioki]] |日置市 |253.06 |51,819 |[[File:Hioki in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Ibusuki, Kagoshima (no text).svg|frameless|25x25px]] [[Ibusuki, Kagoshima|Ibusuki]] |指宿市 |149.01 |43,931 |[[File:Ibusuki in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Ichikikushikino, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Ichikikushikino]] |いちき串木野市 |112.04 |30,551 |[[File:Ichikikushikino in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Isa, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Isa, Kagoshima|Isa]] |伊佐市 |392.36 |30,070 |[[File:Isa in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Izumi, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Izumi, Kagoshima|Izumi]] |出水市 |330.06 |56,205 |[[File:Izumi in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Kagoshima, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Kagoshima]] (capital) |鹿児島市 |547.58 |595,049 |[[File:Location of Kagoshima city Kagoshima prefecture Japan.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Kanoya, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Kanoya, Kagoshima|Kanoya]] |鹿屋市 |448.33 |104,148 |[[File:Kanoya in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Kirishima, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Kirishima, Kagoshima|Kirishima]] |霧島市 |603.18 |124,763 |[[File:Kirishima in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Makurazaki, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Makurazaki, Kagoshima|Makurazaki]] |枕崎市 |74.88 |21,960 |[[File:Makurazaki in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Minamikyushu, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Minamikyūshū]] |南九州市 |357.85 |39,738 |[[File:Location of Minami-Kyushu city Kagoshima prefecture Japan.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Minamisatsuma, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Minamisatsuma]] |南さつま市 |283.3 |39,012 |[[File:Minamisatsuma in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Nishinoomote, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Nishinoomote, Kagoshima|Nishinoomote]] |西之表市 |205.75 |16,418 |[[File:Nishinoomote in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Satsumasendai, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Satsumasendai, Kagoshima|Satsumasendai]] |薩摩川内市 |683.5 |96,411 |[[File:Satsumasendai in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Shibushi, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Shibushi, Kagoshima|Shibushi]] |志布志市 |209.01 |33,724 |[[File:Shibushi in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Soo, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Soo, Kagoshima|Soo]] |曽於市 |390.39 |37,038 |[[File:Soo in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Tarumizu, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Tarumizu, Kagoshima|Tarumizu]] |垂水市 |161.86 |14,847 |[[File:Tarumizu in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |} ===မြို့ငယ်နှင့် ရွာများ=== ခဂိုရှိမခရိုင်ရှိ ဒေသများတွင် အောက်ပါမြို့ငယ်များနှင့် ရွာများ တည်ရှိသည်။ {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |ဒေသ [subprefecture (if any)] ! rowspan="2" |အမျိုးအစား ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Amagi Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Amagi, Kagoshima|Amagi]] |天城町 |80.35 |6,350 |[[Ōshima District, Kagoshima|Ōshima District]] [<nowiki/>[[Ōshima Subprefecture (Kagoshima)|Ōshima Subprefecture]]] |Town |[[File:Amagi in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of China, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[China, Kagoshima|China]] |知名町 |53.29 |5,976 |[[Ōshima District, Kagoshima|Ōshima District]] [<nowiki/>[[Ōshima Subprefecture (Kagoshima)|Ōshima Subprefecture]]] |Town |[[File:China in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Higashikushira, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Higashikushira, Kagoshima|Higashikushira]] |東串良町 |27.69 |7,122 |[[Kimotsuki District, Kagoshima|Kimotsuki District]] |Town |[[File:Higashikushira in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Isen, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Isen, Kagoshima|Isen]] |伊仙町 |62.7 |6,594 |[[Ōshima District, Kagoshima|Ōshima District]] [<nowiki/>[[Ōshima Subprefecture (Kagoshima)|Ōshima Subprefecture]]] |Town |[[File:Isen in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Kikai, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Kikai, Kagoshima|Kikai]] |喜界町 |56.94 |7,657 |[[Ōshima District, Kagoshima|Ōshima District]] [<nowiki/>[[Ōshima Subprefecture (Kagoshima)|Ōshima Subprefecture]]] |Town |[[File:Kikai in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Kimotsuki, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Kimotsuki, Kagoshima|Kimotsuki]] |肝付町 |308.12 |15,169 |[[Kimotsuki District, Kagoshima|Kimotsuki District]] |Town |[[File:Kimotsuki in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Kinko, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Kinkō, Kagoshima|Kinkō]] |錦江町 |163.15 |9,328 |[[Kimotsuki District, Kagoshima|Kimotsuki District]] |Town |[[File:Kinko in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Minamiosumi, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Minamiōsumi, Kagoshima|Minamiōsumi]] |南大隅町 |213.59 |7,646 |[[Kimotsuki District, Kagoshima|Kimotsuki District]] |Town |[[File:Minamiosumi in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Minamitane, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Minamitane, Kagoshima|Minamitane]] |南種子町 |110.4 |5,925 |[[Kumage District, Kagoshima|Kumage District]] [<nowiki/>[[Kumage Subprefecture]]] |Town |[[File:Minamitane in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Mishima, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Mishima, Kagoshima|Mishima]] |三島村 |31.36 |383 |[[Kagoshima District, Kagoshima|Kagoshima District]] |Village |[[File:Mishima in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Nagashima, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Nagashima, Kagoshima|Nagashima]] |長島町 |116.13 |10,124 |[[Izumi District, Kagoshima|Izumi District]] |Town |[[File:Nagashima in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Nakatanega, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Nakatane, Kagoshima|Nakatane]] |中種子町 |137.78 |8,439 |[[Kumage District, Kagoshima|Kumage District]] [<nowiki/>[[Kumage Subprefecture]]] |Town |[[File:Nakatane in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Ōsaki, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Ōsaki, Kagoshima|Ōsaki]] |大崎町 |100.82 |13,488 |[[Soo District, Kagoshima|Soo District]] |Town |[[File:Osaki in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Satsuma, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Satsuma, Kagoshima|Satsuma]] |さつま町 |303.43 |23,842 |[[Satsuma District, Kagoshima|Satsuma District]] |Town |[[File:Satsuma in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Setouchi, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Setouchi, Kagoshima|Setouchi]] |瀬戸内町 |239.92 |9,379 |[[Ōshima District, Kagoshima|Ōshima District]] [<nowiki/>[[Ōshima Subprefecture (Kagoshima)|Ōshima Subprefecture]]] |Town |[[File:Setouchi in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Tatsugo, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Tatsugō, Kagoshima|Tatsugō]] |龍郷町 |82.08 |5,992 |[[Ōshima District, Kagoshima|Ōshima District]] [<nowiki/>[[Ōshima Subprefecture (Kagoshima)|Ōshima Subprefecture]]] |Town |[[File:Tatsugo in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Tokunoshima, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Tokunoshima, Kagoshima|Tokunoshima]] |徳之島町 |104.87 |11,673 |[[Ōshima District, Kagoshima|Ōshima District]] [<nowiki/>[[Ōshima Subprefecture (Kagoshima)|Ōshima Subprefecture]]] |Town |[[File:Tokunoshima in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Toshima, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Toshima, Kagoshima|Toshima]] |十島村 |101.35 |688 |[[Kagoshima District, Kagoshima|Kagoshima District]] |Village |[[File:Toshima in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Uken, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Uken]] |宇検村 |103.07 |1,843 |[[Ōshima District, Kagoshima|Ōshima District]] [<nowiki/>[[Ōshima Subprefecture (Kagoshima)|Ōshima Subprefecture]]] |Village |[[File:Uken in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Wadomari, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Wadomari, Kagoshima|Wadomari]] |和泊町 |40.37 |6,929 |[[Ōshima District, Kagoshima|Ōshima District]] [<nowiki/>[[Ōshima Subprefecture (Kagoshima)|Ōshima Subprefecture]]] |Town |[[File:Wadomari in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Yakushima, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Yakushima, Kagoshima|Yakushima]] |屋久島町 |540.98 |13,486 |[[Kumage District, Kagoshima|Kumage District]] [<nowiki/>[[Kumage Subprefecture]]] |Town |[[File:Yakushima in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Yamato, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Yamato, Kagoshima|Yamato]] |大和村 |88.15 |1,638 |[[Ōshima District, Kagoshima|Ōshima District]] [<nowiki/>[[Ōshima Subprefecture (Kagoshima)|Ōshima Subprefecture]]] |Village |[[File:Yamato in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Yoron, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Yoron, Kagoshima|Yoron]] |与論町 |20.49 |5,263 |[[Ōshima District, Kagoshima|Ōshima District]] [<nowiki/>[[Ōshima Subprefecture (Kagoshima)|Ōshima Subprefecture]]] |Town |[[File:Yoron in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Yusui, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Yūsui, Kagoshima|Yūsui]] |湧水町 |144.33 |12,220 |[[Aira District, Kagoshima|Aira District]] |Town |[[File:Yusui in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |} ==ပြင်ပလင့်များ== {{Commons and category|Kagoshima prefecture}} * {{OSM relation|1842186}} * {{wikivoyage-inline|Kagoshima (prefecture)}} * [http://www.pref.kagoshima.jp/foreign/english/index.html Official Kagoshima Prefecture website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150611002918/http://www.pref.kagoshima.jp/foreign/english/index.html |date=2015-06-11 }} {{in lang|en}} * [https://peopleofkagoshima.com Official Kagoshima Prefecture Promotional Website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210812065704/https://peopleofkagoshima.com/ |date=2021-08-12 }} {{in lang|en}} * National Archives of Japan [https://web.archive.org/web/20090404143746/http://jpimg.digital.archives.go.jp/jpg_prg/jgmWeb?%25TmpFileDisp%25Env=jpeg2k_images%2Fezu%2Ffukenchizu%2F033_kagoshima_e.env ... Kagoshima map (1891)] ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]] n54y3xsyvkplzanpu2tlr5aq41c0s7e 1050071 1050070 2026-08-24T12:28:46Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ပြင်ပလင့်များ */ 1050071 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = ခဂိုရှိမခရိုင် | native_name = {{nobold|{{lang|ja|鹿児島県}}}} | settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]] | translit_lang1 = Japanese | translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]] | translit_lang1_info = {{lang|ja|鹿児島県}} | translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]] | translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Kagoshima-ken}} | image_skyline = {{multiple image | border = infobox | total_width = 280 | image_style = border:1; | perrow = 1/2/2/1 | caption_align = center | image1 = 2025-09-08 Sakurajima Sunrise.jpg | caption1 = View of [[Sakurajima]] from [[Kagoshima Bay]] | image2 = Mangrove forest in Amami Oshima.jpg | caption2 = [[Mangrove|A mangrove forest]] in [[Amami Island]] | image3 = Jomonsugi (52931651088).jpg | caption3 = Jōmon Cedar in [[Yakushima]] | image4 = 2024.11.04 H3ロケット4号機きらめき３号打上げ.jpg | caption4 = [[Tanegashima Space Center]] | image5 = Kagoshima-Ibusuki Sweet-potatoes-field.jpg | caption5 = Kaimondake and [[Sweet potato|sweet potato field]] in [[Ibusuki]] | image6 = Kirishima-Jingu Front.jpg | caption6 = [[Kirishima Shrine]] }} | image_flag = Flag of Kagoshima Prefecture.svg | flag_size = 100px | image_seal = Emblem of Kagoshima Prefecture.svg | seal_size = 80px | seal_type = Emblem | image_blank_emblem = Symbol mark of Kagoshima Prefecture.svg | blank_emblem_size = 80px | blank_emblem_type = Symbol | image_map = Map of Japan with highlight on 46 Kagoshima prefecture.svg | coordinates = | subdivision_type = Country | subdivision_name = {{flag|Japan}} | subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]] | subdivision_name1 = [[Kyushu]] | subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]] | subdivision_name2 = [[Kyushu]] | seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]] | seat = [[Kagoshima]] | parts_type = Subdivisions | parts_style = para | p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 8 | p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 43 | leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]] | leader_name = [[Kōichi Shiota]] | area_total_km2 = 9187.01 | area_water_percent = 0.2 | area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|10th]] | population_footnotes = | population_total = 1564175 | population_as_of = September 1, 2022 | population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|24th]] | population_density_km2 = auto | demographics_type2 = GDP | demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}</ref> | demographics2_title1 = Total | demographics2_info1 = {{Plain list| * [[JP¥]]6,048 billion * [[US$]]44.7 billion (2022) }} | iso_code = JP-46 | website = {{URL|http://www.pref.kagoshima.jp/foreign/english/index.html}} | module = {{Infobox place symbols| embedded=yes | country = Japan | bird = [[Lidth's jay]] (''Garrulus&nbsp;lidthi'') | fish = | flower = Miyamakirishima (''[[Rhododendron kiusianum]]'') | tree = Camphor laurel<br/> (''[[Cinnamomum camphora]]'') }} | anthem = [[:ja:鹿児島県民の歌|Kagoshima kenmin no uta]] }} '''ခဂိုရှိမခရိုင်''' (鹿児島県, Kagoshima-ken<ref>{{cite book|script-title=ja:NHK日本語発音アクセント新辞典|publisher=NHK Publishing|editor=NHK Broadcasting Culture Research Institute|date=24 May 2016|lang=ja}}</ref>) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ [[ခယူးရှူးကျွန်း]]နှင့် [[ရူးခယူးကျွန်း]]တို့ပေါ်တွင် တည်ရှိသည့် ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Kagoshima prefecture" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|''Japan Encyclopedia'', p. 447|page=447}}.</ref> ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့အရ လူဦးရေ ၁,၅၂၇,၀၁၉ ဦး ရှိသည်။ ဧရိယာ ၉,၁၈၇ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၃,၅၄၇ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ ခဂိုရှိမခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[ခုမမိုတိုခရိုင်]]၊ အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် [[မိယဇခိခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ ခဂိုရှိမမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်နှင့် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကကျသည့်မြို့များမှာ ခိရိရှိမမြို့၊ ခနိုယမြို့နှင့် ဆဆွတ်မဆန်းဒိုင်းမြို့တို့ ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, "Kagoshima prefecture" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 447|page=447}}.</ref> ခဂိုရှိမမြို့သည် ခယူးရှူးကျွန်း၏ တောင်ဘက်ဆုံးနေရာနှင့် ရူးခယူးကျွန်းများ၏ ဆဆွတ်နန်းကျွန်းအုပ်စုတွင် တည်ရှိနေသည်။ ခဂိုရှိမ၏ ပင်မကုန်းမြေသည် အရိအခဲပင်လယ်မှ ရှိဘုရှိပင်လယ်အော်အထိ ဖြန့်ကျက်တည်ရှိနေသည်။ ==သမိုင်းကြောင်း== {{main|ခဂိုရှိမခရိုင်၏ သမိုင်းကြောင်း}} {{See also|ခဂိုရှိမခရိုင်ရှိ သမိုင်းဝင်နေရာများ}} ခဂိုရှိမခရိုင်သည် ရှေးခေတ် ဂျပန်ပြည်နယ်များဖြစ်သည့် အိုးဆုမိနှင့် ဆဆွတ်မပြည်နယ်တို့ တည်ရှိခဲ့ဖူးသည်။ တည်နေရာအားဖြင့် ရူးခယူးကျွန်း (ဆဆွတ်နန်းကျွန်းစု) ၏ မြောက်ဘက်ပိုင်း ဖြစ်သည်။ ထိုဒေသသည် မဲဂျိခေတ်ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးကာလတွင် အဓိကနေရာတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။ ခဂိုရှိမမြို့တွင် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ၂၀ ရာစုခေတ်စစ်ပွဲကာလအတွင်း အရေးပါသည့် ရေတပ်အခြေစိုက်ခဲ့သည်။ <ref>Nussbaum, "Provinces and prefectures" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 780|page=780}}.</ref> ==လူဦးရေဆိုင်ရာ== ခဂိုရှိမခရိုင်တွင် အဓိကလူမျိုးစု နှစ်ခု နေထိုင်ကြသည်။ ၎င်းတို့မှာ ဂျပန်လူမျိုးနှင့် ရူးခိုခုလူမျိုး (အမမိကျွန်း) တို့ ဖြစ်သည်။ ==ပထဝီသွင်ပြင်== ခဂိုရှိမခရိုင်သည် ခယူးရှူးကျွန်း၏ အနောက်တောင်ဘက်စွန်းတွင် တည်ရှိသည်။ ခရိုင်တွင် များစွာသောကျွန်းများ ပါဝင်တည်ရှိနေသည်။ အရေးပါဆုံး ကျွန်းစုမှာ အမမိကျွန်းစု ဖြစ်သည်။ ခရိုင်ကို အနောက်ဘက်တွင် အရှေ့တရုတ်ပင်လယ်၊ တောင်ဘက်တွင် အိုခိနဝခရိုင်၊ မြောက်ဘက်တွင် ခုမမိုတိုခရိုင်၊ အရှေ့ဘက်တွင် မိယဇခိခရိုင်တို့ကို ဝန်းရံထားသည်။ ခရိုင်၏ ကမ်းရိုးတန်းသည် ၂,၆၃၂ ကီလိုမီတာ (၁,၆၃၅ မိုင်) ရှည်လျားသည်။ ခဂိုရှိမပင်လယ်အော် (ခင်းခိုဝမ်) ဟုခေါ်သည့် ပင်လယ်အော်တစ်ခုလည်း ရှိသည်။ ဤပင်လယ်အော်သည် ဆဆွတ်မကျွန်းဆွယ်နှင့် အိုးဆုမိကျွန်းဆွယ်တို့အကြား တည်ရှိသည်။ ထိုသို့သော ပထဝီဝင်အနေအထားနှင့် တည်ရှိမှုတို့ကြောင့် ခဂိုရှိမပင်လယ်အော်ကို သမုင်းကြောင်းများစွာတွင် ဂျပန်နိုင်ငံသို့ "ဝင်ပေါက်" အဖြစ် အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ ခယူးရှူးကျွန်းတွင် လူဦးရေ ၁၃ သန်း ရှိသည်။ ခဂိုရှိမခရိုင်၏ လူဦးရေသည် ၂ သန်းအောက် လျော့နည်းသည်။ ခရိုင်တွင် လှုပ်ရှားနေသည့် မီးတောင်များနှင့် ငြိမ်သက်နေသည့် မီးတောင်များစွာ ရှိသည်။ ၎င်းမီးတောင်များထဲတွင် ဆခုရဂျိမလည်း ပါဝင်သည်။ ဆခုရဂျိမသည် ခဂိုရှိမမြို့၏ မျက်နှာချင်းဆိုင် ခဂိုရှိမပင်လယ်အော်၏ အပြင်ဘက်တွင် တည်ရှိသည်။ ဆခုရဂျိမသည် ဂျပန်နိုင်ငံရှိ လှုပ်ရှားမှုအရှိဆုံးမီးတောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ အဓိကပေါက်ကွဲမှုများသည် ၁၉၁၄ ခုနှစ်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ပေါက်ကွဲချိန်တွင် ကျဆင်းလာသည့်အရများကြောင့် ပင်မကုန်းမြေအကြား လုံးဝတဆက်တည်း ဖြစ်သွားခဲ့သည်။ ၁၉၆၀ ခုနှစ်တွင်လည်း ပေါက်ကွဲမှုအနည်းငယ် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ မီးတောင်ပေါက်ကွဲမှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည့် မြေများသည် မုန်လာဥဖြူများ စိုက်ပျိုးရန်အတွက် ကောင်းမွန်သည့် မြေအရင်းအမြစ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထိုမြေတွင် စိုက်ပျိုးသည့် မုန်လာဥဖြူသည် ဘတ်စကတ်ဘောလုံးအရွယ်ခန့်ပင် ရှိသည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် ခဂိုရှိမခရိုင်၏ ကုန်းမြေ ၁၃ ရာခိုင်နှုန်းကို သဘာဝဥယျာဉ်များ ဖြစ်သည်ဟု သတ်မှတ်ထားသည်။ ၎င်းတို့မှာ အမမိဂွန်းတိုး၊ ခိရိရှိမ - ခင်းခိုဝမ်၊ အွန်းဇန်း - အမခုဆ၊ ယခုရှိမအမျိုးသားဥယျာဉ်၊ ခိုရှိခိရှိမနှင့် နိချိနန်းခိုင်းဂန်းအမျိုးသားဥယျာဉ်၊ အခုနဲ၊ ဘိုးနိုမ၊ ဖုခုအဂဲဟမ၊ အိမုတိုင်းခဲ၊ အိုးဆုမိနန်းဘု၊ ဆန်းဒိုင်းဂဝ၊ ရူးအိခိ၊ တခခုမယမ၊ တခုရရက်တိုးစီရင်စုအမျိုးသားဥယျာဉ်များတို့ ဖြစ်ကြသည်။<ref>{{cite web |url=https://www.env.go.jp/park/doc/data/natural/naturalpark_4.pdf |script-title=ja:自然公園都道府県別面積総括 |trans-title=General overview of area figures for Natural Parks by prefecture |language=ja |publisher=[[Ministry of the Environment (Japan)|Ministry of the Environment]] |access-date=12 August 2019}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.pref.kagoshima.jp/kurashi-kankyo/kankyo/sizenkouen/index.html |script-title=ja:自然公園 |trans-title=Natural Parks |language=ja |publisher=Kagoshima Prefecture |access-date=12 August 2019}}</ref> <gallery mode="packed"> File:Jomon Sugi 06.jpg|[[Jōmon Sugi]] in [[Yaku Island]] File:Ishiharayoshiharaueno site3.JPG|Mangrove native forest in [[Amami Island]] File:出水・鶴IMGP1033.JPG|A crane observation centre in Izumi crane migration grounds File:Ohara festival in Kagoshima.jpg|Ohara style folk dance in Kagoshima Ohara Festival in November File:Ibusuki-Sand-Bath.JPG|Sand bath style in Ibusuki Spa File:Satsunan-Islands-Kagoshima-Japan.png|Map of Kagoshima Prefecture </gallery> ==စီးပွားရေး== ခရိုင်၏ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများသည် ခဂိုရှိမမြို့နှင့် မြို့ပတ်ဝန်းကျင်တွင် တည်ရှိကြသည်။ ခရိုင်၏ အရှေ့ဘက်ပိုင်းသည် များသောအားဖြင့် ကျေးလက်ဒေသဖြစ်ပြီး လူဦးရေသည် ကျဆင်းလျက်ရှိသည်။ ခရိုင်တွင် ခိုင်မာသည့် စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းများ ရှိသည်။ ထို့ကြောင့် ထင်ရှားသည့် ရေနွေးကြမ်း၊ ကန်စွန်းဥ၊ မုန်လာဥ၊ ဆန်နှင့် ဂျပန်အမဲသားနက်တို့ ထွက်ရှိသည်။ ခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ငါးရှဉ့်ထွက်ရှိမှု အများဆုံး ဖြစ်သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ခဂိုရှိမခရိုင်သည် အမဲသားနှင့် ဝက်သားထုတ်လုပ်မှု အများဆုံး ဖြစ်သည်။ ဂျပန်လေကြောင်းစူးစမ်းလေ့လာရေးအေဂျင်စီ (JAXA) သည် ခရိုင်အတွင်းတွင် များစွာသော အဆောက်အဦများ တည်ဆောက်ထားသည်။ ခရိုင်အတွင်းရှိ တနဲဂရှိမတွင် နိုင်ငံ၏ ပင်မဒုံးပျံပစ်လွှတ်ရေးစခန်း ရှိသည်။ ထို့အပြင် ခဂိုရှိမခရိုင်တွင် အုချိနိုအုရအာကာသစင်တာလည်း ရှိသည်။ ခရိုင်၏ လုပ်သားအင်အားသည် ၇၉၁,၀၀၀ ဦး ရှိပြီး အသားတင်ထုတ်လုပ်မှုတန်ဖိုးသည် ခန့်မှန်းခြေ ၅၅၄၈.၇ ထရီလီယံယန်း ရှိသည်။<ref>{{cite web | url=https://www.jetro.go.jp/en/invest/region/data/kagoshima.html | title=Data &#124; Investment Opportunities in Japan's Regions - Investing in Japan - Japan External Trade Organization | date=2024 }}</ref> ==မြို့ပြနှင့် ဒေသများ== အောက်ပါတို့သည် ခဂိုရှိမခရိုင်ရှိ မြို့ပြနှင့် အုပ်ချုပ်ရေးဒေသများနှင့် ကျေးရွာများ ဖြစ်သည်။ ===မြို့ပြများ=== {{See also|ခဂိုရှိမခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက် မြို့များ}} [[File:ISS034-E-027139.jpg|thumb|ကောင်းကင်မှ မြင်ရသည့် ခဂိုရှိမခရိုင်]] [[File:Sakurajima n700.jpg|thumb|ဆခုရဂျိမနှင့် ခဂိုရှိမမြို့]] [[File:Aerial Makurazaki Kagoshima.jpg|thumb|မခုရဇခိမြို့]] [[File:Amami city1.JPG|thumb|အမမိမြို့]] [[File:Tarumizu City Kagoshima 2011.JPG|thumb|တရုမိဇုမြို့]] ခဂိုရှိမခရိုင်တွင် မြို့ပေါင်း ၁၉ မြို့ ရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Aira, Kagoshima (no text).svg|frameless|25x25px]] [[Aira, Kagoshima|Aira]] |姶良市 |231.32 |75,665 |[[File:Aira City in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Akune, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Akune, Kagoshima|Akune]] |阿久根市 |134.3 |23,887 |[[File:Akune in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Amami, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Amami, Kagoshima|Amami]] |奄美市 |308.15 |42,718 |[[File:Amami in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Hioki, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Hioki, Kagoshima|Hioki]] |日置市 |253.06 |51,819 |[[File:Hioki in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Ibusuki, Kagoshima (no text).svg|frameless|25x25px]] [[Ibusuki, Kagoshima|Ibusuki]] |指宿市 |149.01 |43,931 |[[File:Ibusuki in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Ichikikushikino, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Ichikikushikino]] |いちき串木野市 |112.04 |30,551 |[[File:Ichikikushikino in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Isa, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Isa, Kagoshima|Isa]] |伊佐市 |392.36 |30,070 |[[File:Isa in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Izumi, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Izumi, Kagoshima|Izumi]] |出水市 |330.06 |56,205 |[[File:Izumi in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Kagoshima, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Kagoshima]] (capital) |鹿児島市 |547.58 |595,049 |[[File:Location of Kagoshima city Kagoshima prefecture Japan.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Kanoya, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Kanoya, Kagoshima|Kanoya]] |鹿屋市 |448.33 |104,148 |[[File:Kanoya in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Kirishima, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Kirishima, Kagoshima|Kirishima]] |霧島市 |603.18 |124,763 |[[File:Kirishima in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Makurazaki, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Makurazaki, Kagoshima|Makurazaki]] |枕崎市 |74.88 |21,960 |[[File:Makurazaki in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Minamikyushu, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Minamikyūshū]] |南九州市 |357.85 |39,738 |[[File:Location of Minami-Kyushu city Kagoshima prefecture Japan.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Minamisatsuma, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Minamisatsuma]] |南さつま市 |283.3 |39,012 |[[File:Minamisatsuma in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Nishinoomote, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Nishinoomote, Kagoshima|Nishinoomote]] |西之表市 |205.75 |16,418 |[[File:Nishinoomote in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Satsumasendai, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Satsumasendai, Kagoshima|Satsumasendai]] |薩摩川内市 |683.5 |96,411 |[[File:Satsumasendai in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Shibushi, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Shibushi, Kagoshima|Shibushi]] |志布志市 |209.01 |33,724 |[[File:Shibushi in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Soo, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Soo, Kagoshima|Soo]] |曽於市 |390.39 |37,038 |[[File:Soo in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Tarumizu, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Tarumizu, Kagoshima|Tarumizu]] |垂水市 |161.86 |14,847 |[[File:Tarumizu in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |} ===မြို့ငယ်နှင့် ရွာများ=== ခဂိုရှိမခရိုင်ရှိ ဒေသများတွင် အောက်ပါမြို့ငယ်များနှင့် ရွာများ တည်ရှိသည်။ {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |ဒေသ [subprefecture (if any)] ! rowspan="2" |အမျိုးအစား ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Amagi Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Amagi, Kagoshima|Amagi]] |天城町 |80.35 |6,350 |[[Ōshima District, Kagoshima|Ōshima District]] [<nowiki/>[[Ōshima Subprefecture (Kagoshima)|Ōshima Subprefecture]]] |Town |[[File:Amagi in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of China, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[China, Kagoshima|China]] |知名町 |53.29 |5,976 |[[Ōshima District, Kagoshima|Ōshima District]] [<nowiki/>[[Ōshima Subprefecture (Kagoshima)|Ōshima Subprefecture]]] |Town |[[File:China in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Higashikushira, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Higashikushira, Kagoshima|Higashikushira]] |東串良町 |27.69 |7,122 |[[Kimotsuki District, Kagoshima|Kimotsuki District]] |Town |[[File:Higashikushira in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Isen, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Isen, Kagoshima|Isen]] |伊仙町 |62.7 |6,594 |[[Ōshima District, Kagoshima|Ōshima District]] [<nowiki/>[[Ōshima Subprefecture (Kagoshima)|Ōshima Subprefecture]]] |Town |[[File:Isen in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Kikai, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Kikai, Kagoshima|Kikai]] |喜界町 |56.94 |7,657 |[[Ōshima District, Kagoshima|Ōshima District]] [<nowiki/>[[Ōshima Subprefecture (Kagoshima)|Ōshima Subprefecture]]] |Town |[[File:Kikai in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Kimotsuki, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Kimotsuki, Kagoshima|Kimotsuki]] |肝付町 |308.12 |15,169 |[[Kimotsuki District, Kagoshima|Kimotsuki District]] |Town |[[File:Kimotsuki in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Kinko, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Kinkō, Kagoshima|Kinkō]] |錦江町 |163.15 |9,328 |[[Kimotsuki District, Kagoshima|Kimotsuki District]] |Town |[[File:Kinko in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Minamiosumi, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Minamiōsumi, Kagoshima|Minamiōsumi]] |南大隅町 |213.59 |7,646 |[[Kimotsuki District, Kagoshima|Kimotsuki District]] |Town |[[File:Minamiosumi in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Minamitane, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Minamitane, Kagoshima|Minamitane]] |南種子町 |110.4 |5,925 |[[Kumage District, Kagoshima|Kumage District]] [<nowiki/>[[Kumage Subprefecture]]] |Town |[[File:Minamitane in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Mishima, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Mishima, Kagoshima|Mishima]] |三島村 |31.36 |383 |[[Kagoshima District, Kagoshima|Kagoshima District]] |Village |[[File:Mishima in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Nagashima, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Nagashima, Kagoshima|Nagashima]] |長島町 |116.13 |10,124 |[[Izumi District, Kagoshima|Izumi District]] |Town |[[File:Nagashima in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Nakatanega, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Nakatane, Kagoshima|Nakatane]] |中種子町 |137.78 |8,439 |[[Kumage District, Kagoshima|Kumage District]] [<nowiki/>[[Kumage Subprefecture]]] |Town |[[File:Nakatane in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Ōsaki, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Ōsaki, Kagoshima|Ōsaki]] |大崎町 |100.82 |13,488 |[[Soo District, Kagoshima|Soo District]] |Town |[[File:Osaki in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Satsuma, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Satsuma, Kagoshima|Satsuma]] |さつま町 |303.43 |23,842 |[[Satsuma District, Kagoshima|Satsuma District]] |Town |[[File:Satsuma in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Setouchi, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Setouchi, Kagoshima|Setouchi]] |瀬戸内町 |239.92 |9,379 |[[Ōshima District, Kagoshima|Ōshima District]] [<nowiki/>[[Ōshima Subprefecture (Kagoshima)|Ōshima Subprefecture]]] |Town |[[File:Setouchi in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Tatsugo, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Tatsugō, Kagoshima|Tatsugō]] |龍郷町 |82.08 |5,992 |[[Ōshima District, Kagoshima|Ōshima District]] [<nowiki/>[[Ōshima Subprefecture (Kagoshima)|Ōshima Subprefecture]]] |Town |[[File:Tatsugo in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Tokunoshima, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Tokunoshima, Kagoshima|Tokunoshima]] |徳之島町 |104.87 |11,673 |[[Ōshima District, Kagoshima|Ōshima District]] [<nowiki/>[[Ōshima Subprefecture (Kagoshima)|Ōshima Subprefecture]]] |Town |[[File:Tokunoshima in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Toshima, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Toshima, Kagoshima|Toshima]] |十島村 |101.35 |688 |[[Kagoshima District, Kagoshima|Kagoshima District]] |Village |[[File:Toshima in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Uken, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Uken]] |宇検村 |103.07 |1,843 |[[Ōshima District, Kagoshima|Ōshima District]] [<nowiki/>[[Ōshima Subprefecture (Kagoshima)|Ōshima Subprefecture]]] |Village |[[File:Uken in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Wadomari, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Wadomari, Kagoshima|Wadomari]] |和泊町 |40.37 |6,929 |[[Ōshima District, Kagoshima|Ōshima District]] [<nowiki/>[[Ōshima Subprefecture (Kagoshima)|Ōshima Subprefecture]]] |Town |[[File:Wadomari in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Yakushima, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Yakushima, Kagoshima|Yakushima]] |屋久島町 |540.98 |13,486 |[[Kumage District, Kagoshima|Kumage District]] [<nowiki/>[[Kumage Subprefecture]]] |Town |[[File:Yakushima in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Yamato, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Yamato, Kagoshima|Yamato]] |大和村 |88.15 |1,638 |[[Ōshima District, Kagoshima|Ōshima District]] [<nowiki/>[[Ōshima Subprefecture (Kagoshima)|Ōshima Subprefecture]]] |Village |[[File:Yamato in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Yoron, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Yoron, Kagoshima|Yoron]] |与論町 |20.49 |5,263 |[[Ōshima District, Kagoshima|Ōshima District]] [<nowiki/>[[Ōshima Subprefecture (Kagoshima)|Ōshima Subprefecture]]] |Town |[[File:Yoron in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Yusui, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Yūsui, Kagoshima|Yūsui]] |湧水町 |144.33 |12,220 |[[Aira District, Kagoshima|Aira District]] |Town |[[File:Yusui in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |} ==ပြင်ပလင့်များ== {{Commons and category|Kagoshima prefecture}} * {{OSM relation|1842186}} * {{wikivoyage-inline|Kagoshima (prefecture)}} * [http://www.pref.kagoshima.jp/foreign/english/index.html Official Kagoshima Prefecture website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150611002918/http://www.pref.kagoshima.jp/foreign/english/index.html |date=2015-06-11 }} {{in lang|en}} * [https://peopleofkagoshima.com Official Kagoshima Prefecture Promotional Website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210812065704/https://peopleofkagoshima.com/ |date=2021-08-12 }} {{in lang|en}} * National Archives of Japan [https://web.archive.org/web/20090404143746/http://jpimg.digital.archives.go.jp/jpg_prg/jgmWeb?%25TmpFileDisp%25Env=jpeg2k_images%2Fezu%2Ffukenchizu%2F033_kagoshima_e.env ... Kagoshima map (1891)] ===ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ=== {{main|ခဂိုရှိမခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}} ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]] 7685yfdj95icbw7l9weaffddyh1zi3h 1050072 1050071 2026-08-24T12:28:59Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ */ 1050072 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = ခဂိုရှိမခရိုင် | native_name = {{nobold|{{lang|ja|鹿児島県}}}} | settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]] | translit_lang1 = Japanese | translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]] | translit_lang1_info = {{lang|ja|鹿児島県}} | translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]] | translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Kagoshima-ken}} | image_skyline = {{multiple image | border = infobox | total_width = 280 | image_style = border:1; | perrow = 1/2/2/1 | caption_align = center | image1 = 2025-09-08 Sakurajima Sunrise.jpg | caption1 = View of [[Sakurajima]] from [[Kagoshima Bay]] | image2 = Mangrove forest in Amami Oshima.jpg | caption2 = [[Mangrove|A mangrove forest]] in [[Amami Island]] | image3 = Jomonsugi (52931651088).jpg | caption3 = Jōmon Cedar in [[Yakushima]] | image4 = 2024.11.04 H3ロケット4号機きらめき３号打上げ.jpg | caption4 = [[Tanegashima Space Center]] | image5 = Kagoshima-Ibusuki Sweet-potatoes-field.jpg | caption5 = Kaimondake and [[Sweet potato|sweet potato field]] in [[Ibusuki]] | image6 = Kirishima-Jingu Front.jpg | caption6 = [[Kirishima Shrine]] }} | image_flag = Flag of Kagoshima Prefecture.svg | flag_size = 100px | image_seal = Emblem of Kagoshima Prefecture.svg | seal_size = 80px | seal_type = Emblem | image_blank_emblem = Symbol mark of Kagoshima Prefecture.svg | blank_emblem_size = 80px | blank_emblem_type = Symbol | image_map = Map of Japan with highlight on 46 Kagoshima prefecture.svg | coordinates = | subdivision_type = Country | subdivision_name = {{flag|Japan}} | subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]] | subdivision_name1 = [[Kyushu]] | subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]] | subdivision_name2 = [[Kyushu]] | seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]] | seat = [[Kagoshima]] | parts_type = Subdivisions | parts_style = para | p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 8 | p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 43 | leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]] | leader_name = [[Kōichi Shiota]] | area_total_km2 = 9187.01 | area_water_percent = 0.2 | area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|10th]] | population_footnotes = | population_total = 1564175 | population_as_of = September 1, 2022 | population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|24th]] | population_density_km2 = auto | demographics_type2 = GDP | demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}</ref> | demographics2_title1 = Total | demographics2_info1 = {{Plain list| * [[JP¥]]6,048 billion * [[US$]]44.7 billion (2022) }} | iso_code = JP-46 | website = {{URL|http://www.pref.kagoshima.jp/foreign/english/index.html}} | module = {{Infobox place symbols| embedded=yes | country = Japan | bird = [[Lidth's jay]] (''Garrulus&nbsp;lidthi'') | fish = | flower = Miyamakirishima (''[[Rhododendron kiusianum]]'') | tree = Camphor laurel<br/> (''[[Cinnamomum camphora]]'') }} | anthem = [[:ja:鹿児島県民の歌|Kagoshima kenmin no uta]] }} '''ခဂိုရှိမခရိုင်''' (鹿児島県, Kagoshima-ken<ref>{{cite book|script-title=ja:NHK日本語発音アクセント新辞典|publisher=NHK Publishing|editor=NHK Broadcasting Culture Research Institute|date=24 May 2016|lang=ja}}</ref>) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ [[ခယူးရှူးကျွန်း]]နှင့် [[ရူးခယူးကျွန်း]]တို့ပေါ်တွင် တည်ရှိသည့် ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Kagoshima prefecture" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|''Japan Encyclopedia'', p. 447|page=447}}.</ref> ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့အရ လူဦးရေ ၁,၅၂၇,၀၁၉ ဦး ရှိသည်။ ဧရိယာ ၉,၁၈၇ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၃,၅၄၇ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ ခဂိုရှိမခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[ခုမမိုတိုခရိုင်]]၊ အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် [[မိယဇခိခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ ခဂိုရှိမမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်နှင့် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကကျသည့်မြို့များမှာ ခိရိရှိမမြို့၊ ခနိုယမြို့နှင့် ဆဆွတ်မဆန်းဒိုင်းမြို့တို့ ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, "Kagoshima prefecture" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 447|page=447}}.</ref> ခဂိုရှိမမြို့သည် ခယူးရှူးကျွန်း၏ တောင်ဘက်ဆုံးနေရာနှင့် ရူးခယူးကျွန်းများ၏ ဆဆွတ်နန်းကျွန်းအုပ်စုတွင် တည်ရှိနေသည်။ ခဂိုရှိမ၏ ပင်မကုန်းမြေသည် အရိအခဲပင်လယ်မှ ရှိဘုရှိပင်လယ်အော်အထိ ဖြန့်ကျက်တည်ရှိနေသည်။ ==သမိုင်းကြောင်း== {{main|ခဂိုရှိမခရိုင်၏ သမိုင်းကြောင်း}} {{See also|ခဂိုရှိမခရိုင်ရှိ သမိုင်းဝင်နေရာများ}} ခဂိုရှိမခရိုင်သည် ရှေးခေတ် ဂျပန်ပြည်နယ်များဖြစ်သည့် အိုးဆုမိနှင့် ဆဆွတ်မပြည်နယ်တို့ တည်ရှိခဲ့ဖူးသည်။ တည်နေရာအားဖြင့် ရူးခယူးကျွန်း (ဆဆွတ်နန်းကျွန်းစု) ၏ မြောက်ဘက်ပိုင်း ဖြစ်သည်။ ထိုဒေသသည် မဲဂျိခေတ်ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးကာလတွင် အဓိကနေရာတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။ ခဂိုရှိမမြို့တွင် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ၂၀ ရာစုခေတ်စစ်ပွဲကာလအတွင်း အရေးပါသည့် ရေတပ်အခြေစိုက်ခဲ့သည်။ <ref>Nussbaum, "Provinces and prefectures" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 780|page=780}}.</ref> ==လူဦးရေဆိုင်ရာ== ခဂိုရှိမခရိုင်တွင် အဓိကလူမျိုးစု နှစ်ခု နေထိုင်ကြသည်။ ၎င်းတို့မှာ ဂျပန်လူမျိုးနှင့် ရူးခိုခုလူမျိုး (အမမိကျွန်း) တို့ ဖြစ်သည်။ ==ပထဝီသွင်ပြင်== ခဂိုရှိမခရိုင်သည် ခယူးရှူးကျွန်း၏ အနောက်တောင်ဘက်စွန်းတွင် တည်ရှိသည်။ ခရိုင်တွင် များစွာသောကျွန်းများ ပါဝင်တည်ရှိနေသည်။ အရေးပါဆုံး ကျွန်းစုမှာ အမမိကျွန်းစု ဖြစ်သည်။ ခရိုင်ကို အနောက်ဘက်တွင် အရှေ့တရုတ်ပင်လယ်၊ တောင်ဘက်တွင် အိုခိနဝခရိုင်၊ မြောက်ဘက်တွင် ခုမမိုတိုခရိုင်၊ အရှေ့ဘက်တွင် မိယဇခိခရိုင်တို့ကို ဝန်းရံထားသည်။ ခရိုင်၏ ကမ်းရိုးတန်းသည် ၂,၆၃၂ ကီလိုမီတာ (၁,၆၃၅ မိုင်) ရှည်လျားသည်။ ခဂိုရှိမပင်လယ်အော် (ခင်းခိုဝမ်) ဟုခေါ်သည့် ပင်လယ်အော်တစ်ခုလည်း ရှိသည်။ ဤပင်လယ်အော်သည် ဆဆွတ်မကျွန်းဆွယ်နှင့် အိုးဆုမိကျွန်းဆွယ်တို့အကြား တည်ရှိသည်။ ထိုသို့သော ပထဝီဝင်အနေအထားနှင့် တည်ရှိမှုတို့ကြောင့် ခဂိုရှိမပင်လယ်အော်ကို သမုင်းကြောင်းများစွာတွင် ဂျပန်နိုင်ငံသို့ "ဝင်ပေါက်" အဖြစ် အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ ခယူးရှူးကျွန်းတွင် လူဦးရေ ၁၃ သန်း ရှိသည်။ ခဂိုရှိမခရိုင်၏ လူဦးရေသည် ၂ သန်းအောက် လျော့နည်းသည်။ ခရိုင်တွင် လှုပ်ရှားနေသည့် မီးတောင်များနှင့် ငြိမ်သက်နေသည့် မီးတောင်များစွာ ရှိသည်။ ၎င်းမီးတောင်များထဲတွင် ဆခုရဂျိမလည်း ပါဝင်သည်။ ဆခုရဂျိမသည် ခဂိုရှိမမြို့၏ မျက်နှာချင်းဆိုင် ခဂိုရှိမပင်လယ်အော်၏ အပြင်ဘက်တွင် တည်ရှိသည်။ ဆခုရဂျိမသည် ဂျပန်နိုင်ငံရှိ လှုပ်ရှားမှုအရှိဆုံးမီးတောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ အဓိကပေါက်ကွဲမှုများသည် ၁၉၁၄ ခုနှစ်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ပေါက်ကွဲချိန်တွင် ကျဆင်းလာသည့်အရများကြောင့် ပင်မကုန်းမြေအကြား လုံးဝတဆက်တည်း ဖြစ်သွားခဲ့သည်။ ၁၉၆၀ ခုနှစ်တွင်လည်း ပေါက်ကွဲမှုအနည်းငယ် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ မီးတောင်ပေါက်ကွဲမှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည့် မြေများသည် မုန်လာဥဖြူများ စိုက်ပျိုးရန်အတွက် ကောင်းမွန်သည့် မြေအရင်းအမြစ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထိုမြေတွင် စိုက်ပျိုးသည့် မုန်လာဥဖြူသည် ဘတ်စကတ်ဘောလုံးအရွယ်ခန့်ပင် ရှိသည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် ခဂိုရှိမခရိုင်၏ ကုန်းမြေ ၁၃ ရာခိုင်နှုန်းကို သဘာဝဥယျာဉ်များ ဖြစ်သည်ဟု သတ်မှတ်ထားသည်။ ၎င်းတို့မှာ အမမိဂွန်းတိုး၊ ခိရိရှိမ - ခင်းခိုဝမ်၊ အွန်းဇန်း - အမခုဆ၊ ယခုရှိမအမျိုးသားဥယျာဉ်၊ ခိုရှိခိရှိမနှင့် နိချိနန်းခိုင်းဂန်းအမျိုးသားဥယျာဉ်၊ အခုနဲ၊ ဘိုးနိုမ၊ ဖုခုအဂဲဟမ၊ အိမုတိုင်းခဲ၊ အိုးဆုမိနန်းဘု၊ ဆန်းဒိုင်းဂဝ၊ ရူးအိခိ၊ တခခုမယမ၊ တခုရရက်တိုးစီရင်စုအမျိုးသားဥယျာဉ်များတို့ ဖြစ်ကြသည်။<ref>{{cite web |url=https://www.env.go.jp/park/doc/data/natural/naturalpark_4.pdf |script-title=ja:自然公園都道府県別面積総括 |trans-title=General overview of area figures for Natural Parks by prefecture |language=ja |publisher=[[Ministry of the Environment (Japan)|Ministry of the Environment]] |access-date=12 August 2019}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.pref.kagoshima.jp/kurashi-kankyo/kankyo/sizenkouen/index.html |script-title=ja:自然公園 |trans-title=Natural Parks |language=ja |publisher=Kagoshima Prefecture |access-date=12 August 2019}}</ref> <gallery mode="packed"> File:Jomon Sugi 06.jpg|[[Jōmon Sugi]] in [[Yaku Island]] File:Ishiharayoshiharaueno site3.JPG|Mangrove native forest in [[Amami Island]] File:出水・鶴IMGP1033.JPG|A crane observation centre in Izumi crane migration grounds File:Ohara festival in Kagoshima.jpg|Ohara style folk dance in Kagoshima Ohara Festival in November File:Ibusuki-Sand-Bath.JPG|Sand bath style in Ibusuki Spa File:Satsunan-Islands-Kagoshima-Japan.png|Map of Kagoshima Prefecture </gallery> ==စီးပွားရေး== ခရိုင်၏ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများသည် ခဂိုရှိမမြို့နှင့် မြို့ပတ်ဝန်းကျင်တွင် တည်ရှိကြသည်။ ခရိုင်၏ အရှေ့ဘက်ပိုင်းသည် များသောအားဖြင့် ကျေးလက်ဒေသဖြစ်ပြီး လူဦးရေသည် ကျဆင်းလျက်ရှိသည်။ ခရိုင်တွင် ခိုင်မာသည့် စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းများ ရှိသည်။ ထို့ကြောင့် ထင်ရှားသည့် ရေနွေးကြမ်း၊ ကန်စွန်းဥ၊ မုန်လာဥ၊ ဆန်နှင့် ဂျပန်အမဲသားနက်တို့ ထွက်ရှိသည်။ ခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ငါးရှဉ့်ထွက်ရှိမှု အများဆုံး ဖြစ်သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ခဂိုရှိမခရိုင်သည် အမဲသားနှင့် ဝက်သားထုတ်လုပ်မှု အများဆုံး ဖြစ်သည်။ ဂျပန်လေကြောင်းစူးစမ်းလေ့လာရေးအေဂျင်စီ (JAXA) သည် ခရိုင်အတွင်းတွင် များစွာသော အဆောက်အဦများ တည်ဆောက်ထားသည်။ ခရိုင်အတွင်းရှိ တနဲဂရှိမတွင် နိုင်ငံ၏ ပင်မဒုံးပျံပစ်လွှတ်ရေးစခန်း ရှိသည်။ ထို့အပြင် ခဂိုရှိမခရိုင်တွင် အုချိနိုအုရအာကာသစင်တာလည်း ရှိသည်။ ခရိုင်၏ လုပ်သားအင်အားသည် ၇၉၁,၀၀၀ ဦး ရှိပြီး အသားတင်ထုတ်လုပ်မှုတန်ဖိုးသည် ခန့်မှန်းခြေ ၅၅၄၈.၇ ထရီလီယံယန်း ရှိသည်။<ref>{{cite web | url=https://www.jetro.go.jp/en/invest/region/data/kagoshima.html | title=Data &#124; Investment Opportunities in Japan's Regions - Investing in Japan - Japan External Trade Organization | date=2024 }}</ref> ==မြို့ပြနှင့် ဒေသများ== အောက်ပါတို့သည် ခဂိုရှိမခရိုင်ရှိ မြို့ပြနှင့် အုပ်ချုပ်ရေးဒေသများနှင့် ကျေးရွာများ ဖြစ်သည်။ ===မြို့ပြများ=== {{See also|ခဂိုရှိမခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက် မြို့များ}} [[File:ISS034-E-027139.jpg|thumb|ကောင်းကင်မှ မြင်ရသည့် ခဂိုရှိမခရိုင်]] [[File:Sakurajima n700.jpg|thumb|ဆခုရဂျိမနှင့် ခဂိုရှိမမြို့]] [[File:Aerial Makurazaki Kagoshima.jpg|thumb|မခုရဇခိမြို့]] [[File:Amami city1.JPG|thumb|အမမိမြို့]] [[File:Tarumizu City Kagoshima 2011.JPG|thumb|တရုမိဇုမြို့]] ခဂိုရှိမခရိုင်တွင် မြို့ပေါင်း ၁၉ မြို့ ရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Aira, Kagoshima (no text).svg|frameless|25x25px]] [[Aira, Kagoshima|Aira]] |姶良市 |231.32 |75,665 |[[File:Aira City in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Akune, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Akune, Kagoshima|Akune]] |阿久根市 |134.3 |23,887 |[[File:Akune in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Amami, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Amami, Kagoshima|Amami]] |奄美市 |308.15 |42,718 |[[File:Amami in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Hioki, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Hioki, Kagoshima|Hioki]] |日置市 |253.06 |51,819 |[[File:Hioki in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Ibusuki, Kagoshima (no text).svg|frameless|25x25px]] [[Ibusuki, Kagoshima|Ibusuki]] |指宿市 |149.01 |43,931 |[[File:Ibusuki in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Ichikikushikino, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Ichikikushikino]] |いちき串木野市 |112.04 |30,551 |[[File:Ichikikushikino in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Isa, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Isa, Kagoshima|Isa]] |伊佐市 |392.36 |30,070 |[[File:Isa in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Izumi, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Izumi, Kagoshima|Izumi]] |出水市 |330.06 |56,205 |[[File:Izumi in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Kagoshima, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Kagoshima]] (capital) |鹿児島市 |547.58 |595,049 |[[File:Location of Kagoshima city Kagoshima prefecture Japan.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Kanoya, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Kanoya, Kagoshima|Kanoya]] |鹿屋市 |448.33 |104,148 |[[File:Kanoya in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Kirishima, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Kirishima, Kagoshima|Kirishima]] |霧島市 |603.18 |124,763 |[[File:Kirishima in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Makurazaki, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Makurazaki, Kagoshima|Makurazaki]] |枕崎市 |74.88 |21,960 |[[File:Makurazaki in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Minamikyushu, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Minamikyūshū]] |南九州市 |357.85 |39,738 |[[File:Location of Minami-Kyushu city Kagoshima prefecture Japan.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Minamisatsuma, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Minamisatsuma]] |南さつま市 |283.3 |39,012 |[[File:Minamisatsuma in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Nishinoomote, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Nishinoomote, Kagoshima|Nishinoomote]] |西之表市 |205.75 |16,418 |[[File:Nishinoomote in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Satsumasendai, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Satsumasendai, Kagoshima|Satsumasendai]] |薩摩川内市 |683.5 |96,411 |[[File:Satsumasendai in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Shibushi, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Shibushi, Kagoshima|Shibushi]] |志布志市 |209.01 |33,724 |[[File:Shibushi in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Soo, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Soo, Kagoshima|Soo]] |曽於市 |390.39 |37,038 |[[File:Soo in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Tarumizu, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Tarumizu, Kagoshima|Tarumizu]] |垂水市 |161.86 |14,847 |[[File:Tarumizu in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |} ===မြို့ငယ်နှင့် ရွာများ=== ခဂိုရှိမခရိုင်ရှိ ဒေသများတွင် အောက်ပါမြို့ငယ်များနှင့် ရွာများ တည်ရှိသည်။ {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |ဒေသ [subprefecture (if any)] ! rowspan="2" |အမျိုးအစား ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Amagi Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Amagi, Kagoshima|Amagi]] |天城町 |80.35 |6,350 |[[Ōshima District, Kagoshima|Ōshima District]] [<nowiki/>[[Ōshima Subprefecture (Kagoshima)|Ōshima Subprefecture]]] |Town |[[File:Amagi in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of China, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[China, Kagoshima|China]] |知名町 |53.29 |5,976 |[[Ōshima District, Kagoshima|Ōshima District]] [<nowiki/>[[Ōshima Subprefecture (Kagoshima)|Ōshima Subprefecture]]] |Town |[[File:China in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Higashikushira, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Higashikushira, Kagoshima|Higashikushira]] |東串良町 |27.69 |7,122 |[[Kimotsuki District, Kagoshima|Kimotsuki District]] |Town |[[File:Higashikushira in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Isen, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Isen, Kagoshima|Isen]] |伊仙町 |62.7 |6,594 |[[Ōshima District, Kagoshima|Ōshima District]] [<nowiki/>[[Ōshima Subprefecture (Kagoshima)|Ōshima Subprefecture]]] |Town |[[File:Isen in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Kikai, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Kikai, Kagoshima|Kikai]] |喜界町 |56.94 |7,657 |[[Ōshima District, Kagoshima|Ōshima District]] [<nowiki/>[[Ōshima Subprefecture (Kagoshima)|Ōshima Subprefecture]]] |Town |[[File:Kikai in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Kimotsuki, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Kimotsuki, Kagoshima|Kimotsuki]] |肝付町 |308.12 |15,169 |[[Kimotsuki District, Kagoshima|Kimotsuki District]] |Town |[[File:Kimotsuki in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Kinko, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Kinkō, Kagoshima|Kinkō]] |錦江町 |163.15 |9,328 |[[Kimotsuki District, Kagoshima|Kimotsuki District]] |Town |[[File:Kinko in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Minamiosumi, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Minamiōsumi, Kagoshima|Minamiōsumi]] |南大隅町 |213.59 |7,646 |[[Kimotsuki District, Kagoshima|Kimotsuki District]] |Town |[[File:Minamiosumi in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Minamitane, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Minamitane, Kagoshima|Minamitane]] |南種子町 |110.4 |5,925 |[[Kumage District, Kagoshima|Kumage District]] [<nowiki/>[[Kumage Subprefecture]]] |Town |[[File:Minamitane in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Mishima, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Mishima, Kagoshima|Mishima]] |三島村 |31.36 |383 |[[Kagoshima District, Kagoshima|Kagoshima District]] |Village |[[File:Mishima in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Nagashima, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Nagashima, Kagoshima|Nagashima]] |長島町 |116.13 |10,124 |[[Izumi District, Kagoshima|Izumi District]] |Town |[[File:Nagashima in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Nakatanega, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Nakatane, Kagoshima|Nakatane]] |中種子町 |137.78 |8,439 |[[Kumage District, Kagoshima|Kumage District]] [<nowiki/>[[Kumage Subprefecture]]] |Town |[[File:Nakatane in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Ōsaki, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Ōsaki, Kagoshima|Ōsaki]] |大崎町 |100.82 |13,488 |[[Soo District, Kagoshima|Soo District]] |Town |[[File:Osaki in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Satsuma, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Satsuma, Kagoshima|Satsuma]] |さつま町 |303.43 |23,842 |[[Satsuma District, Kagoshima|Satsuma District]] |Town |[[File:Satsuma in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Setouchi, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Setouchi, Kagoshima|Setouchi]] |瀬戸内町 |239.92 |9,379 |[[Ōshima District, Kagoshima|Ōshima District]] [<nowiki/>[[Ōshima Subprefecture (Kagoshima)|Ōshima Subprefecture]]] |Town |[[File:Setouchi in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Tatsugo, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Tatsugō, Kagoshima|Tatsugō]] |龍郷町 |82.08 |5,992 |[[Ōshima District, Kagoshima|Ōshima District]] [<nowiki/>[[Ōshima Subprefecture (Kagoshima)|Ōshima Subprefecture]]] |Town |[[File:Tatsugo in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Tokunoshima, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Tokunoshima, Kagoshima|Tokunoshima]] |徳之島町 |104.87 |11,673 |[[Ōshima District, Kagoshima|Ōshima District]] [<nowiki/>[[Ōshima Subprefecture (Kagoshima)|Ōshima Subprefecture]]] |Town |[[File:Tokunoshima in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Toshima, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Toshima, Kagoshima|Toshima]] |十島村 |101.35 |688 |[[Kagoshima District, Kagoshima|Kagoshima District]] |Village |[[File:Toshima in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Uken, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Uken]] |宇検村 |103.07 |1,843 |[[Ōshima District, Kagoshima|Ōshima District]] [<nowiki/>[[Ōshima Subprefecture (Kagoshima)|Ōshima Subprefecture]]] |Village |[[File:Uken in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Wadomari, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Wadomari, Kagoshima|Wadomari]] |和泊町 |40.37 |6,929 |[[Ōshima District, Kagoshima|Ōshima District]] [<nowiki/>[[Ōshima Subprefecture (Kagoshima)|Ōshima Subprefecture]]] |Town |[[File:Wadomari in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Yakushima, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Yakushima, Kagoshima|Yakushima]] |屋久島町 |540.98 |13,486 |[[Kumage District, Kagoshima|Kumage District]] [<nowiki/>[[Kumage Subprefecture]]] |Town |[[File:Yakushima in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Yamato, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Yamato, Kagoshima|Yamato]] |大和村 |88.15 |1,638 |[[Ōshima District, Kagoshima|Ōshima District]] [<nowiki/>[[Ōshima Subprefecture (Kagoshima)|Ōshima Subprefecture]]] |Village |[[File:Yamato in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Yoron, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Yoron, Kagoshima|Yoron]] |与論町 |20.49 |5,263 |[[Ōshima District, Kagoshima|Ōshima District]] [<nowiki/>[[Ōshima Subprefecture (Kagoshima)|Ōshima Subprefecture]]] |Town |[[File:Yoron in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Yusui, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Yūsui, Kagoshima|Yūsui]] |湧水町 |144.33 |12,220 |[[Aira District, Kagoshima|Aira District]] |Town |[[File:Yusui in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |} ==ပြင်ပလင့်များ== {{Commons and category|Kagoshima prefecture}} * {{OSM relation|1842186}} * {{wikivoyage-inline|Kagoshima (prefecture)}} * [http://www.pref.kagoshima.jp/foreign/english/index.html Official Kagoshima Prefecture website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150611002918/http://www.pref.kagoshima.jp/foreign/english/index.html |date=2015-06-11 }} {{in lang|en}} * [https://peopleofkagoshima.com Official Kagoshima Prefecture Promotional Website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210812065704/https://peopleofkagoshima.com/ |date=2021-08-12 }} {{in lang|en}} * National Archives of Japan [https://web.archive.org/web/20090404143746/http://jpimg.digital.archives.go.jp/jpg_prg/jgmWeb?%25TmpFileDisp%25Env=jpeg2k_images%2Fezu%2Ffukenchizu%2F033_kagoshima_e.env ... Kagoshima map (1891)] ===ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ=== {{main|ခဂိုရှိမခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}} ==ပညာရေး== ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]] 6gceecj1u084x2z3zv3ffrschee65kp 1050083 1050072 2026-08-24T12:52:27Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ပညာရေး */ 1050083 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = ခဂိုရှိမခရိုင် | native_name = {{nobold|{{lang|ja|鹿児島県}}}} | settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]] | translit_lang1 = Japanese | translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]] | translit_lang1_info = {{lang|ja|鹿児島県}} | translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]] | translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Kagoshima-ken}} | image_skyline = {{multiple image | border = infobox | total_width = 280 | image_style = border:1; | perrow = 1/2/2/1 | caption_align = center | image1 = 2025-09-08 Sakurajima Sunrise.jpg | caption1 = View of [[Sakurajima]] from [[Kagoshima Bay]] | image2 = Mangrove forest in Amami Oshima.jpg | caption2 = [[Mangrove|A mangrove forest]] in [[Amami Island]] | image3 = Jomonsugi (52931651088).jpg | caption3 = Jōmon Cedar in [[Yakushima]] | image4 = 2024.11.04 H3ロケット4号機きらめき３号打上げ.jpg | caption4 = [[Tanegashima Space Center]] | image5 = Kagoshima-Ibusuki Sweet-potatoes-field.jpg | caption5 = Kaimondake and [[Sweet potato|sweet potato field]] in [[Ibusuki]] | image6 = Kirishima-Jingu Front.jpg | caption6 = [[Kirishima Shrine]] }} | image_flag = Flag of Kagoshima Prefecture.svg | flag_size = 100px | image_seal = Emblem of Kagoshima Prefecture.svg | seal_size = 80px | seal_type = Emblem | image_blank_emblem = Symbol mark of Kagoshima Prefecture.svg | blank_emblem_size = 80px | blank_emblem_type = Symbol | image_map = Map of Japan with highlight on 46 Kagoshima prefecture.svg | coordinates = | subdivision_type = Country | subdivision_name = {{flag|Japan}} | subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]] | subdivision_name1 = [[Kyushu]] | subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]] | subdivision_name2 = [[Kyushu]] | seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]] | seat = [[Kagoshima]] | parts_type = Subdivisions | parts_style = para | p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 8 | p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 43 | leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]] | leader_name = [[Kōichi Shiota]] | area_total_km2 = 9187.01 | area_water_percent = 0.2 | area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|10th]] | population_footnotes = | population_total = 1564175 | population_as_of = September 1, 2022 | population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|24th]] | population_density_km2 = auto | demographics_type2 = GDP | demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}</ref> | demographics2_title1 = Total | demographics2_info1 = {{Plain list| * [[JP¥]]6,048 billion * [[US$]]44.7 billion (2022) }} | iso_code = JP-46 | website = {{URL|http://www.pref.kagoshima.jp/foreign/english/index.html}} | module = {{Infobox place symbols| embedded=yes | country = Japan | bird = [[Lidth's jay]] (''Garrulus&nbsp;lidthi'') | fish = | flower = Miyamakirishima (''[[Rhododendron kiusianum]]'') | tree = Camphor laurel<br/> (''[[Cinnamomum camphora]]'') }} | anthem = [[:ja:鹿児島県民の歌|Kagoshima kenmin no uta]] }} '''ခဂိုရှိမခရိုင်''' (鹿児島県, Kagoshima-ken<ref>{{cite book|script-title=ja:NHK日本語発音アクセント新辞典|publisher=NHK Publishing|editor=NHK Broadcasting Culture Research Institute|date=24 May 2016|lang=ja}}</ref>) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ [[ခယူးရှူးကျွန်း]]နှင့် [[ရူးခယူးကျွန်း]]တို့ပေါ်တွင် တည်ရှိသည့် ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Kagoshima prefecture" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|''Japan Encyclopedia'', p. 447|page=447}}.</ref> ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့အရ လူဦးရေ ၁,၅၂၇,၀၁၉ ဦး ရှိသည်။ ဧရိယာ ၉,၁၈၇ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၃,၅၄၇ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ ခဂိုရှိမခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[ခုမမိုတိုခရိုင်]]၊ အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် [[မိယဇခိခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ ခဂိုရှိမမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်နှင့် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကကျသည့်မြို့များမှာ ခိရိရှိမမြို့၊ ခနိုယမြို့နှင့် ဆဆွတ်မဆန်းဒိုင်းမြို့တို့ ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, "Kagoshima prefecture" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 447|page=447}}.</ref> ခဂိုရှိမမြို့သည် ခယူးရှူးကျွန်း၏ တောင်ဘက်ဆုံးနေရာနှင့် ရူးခယူးကျွန်းများ၏ ဆဆွတ်နန်းကျွန်းအုပ်စုတွင် တည်ရှိနေသည်။ ခဂိုရှိမ၏ ပင်မကုန်းမြေသည် အရိအခဲပင်လယ်မှ ရှိဘုရှိပင်လယ်အော်အထိ ဖြန့်ကျက်တည်ရှိနေသည်။ ==သမိုင်းကြောင်း== {{main|ခဂိုရှိမခရိုင်၏ သမိုင်းကြောင်း}} {{See also|ခဂိုရှိမခရိုင်ရှိ သမိုင်းဝင်နေရာများ}} ခဂိုရှိမခရိုင်သည် ရှေးခေတ် ဂျပန်ပြည်နယ်များဖြစ်သည့် အိုးဆုမိနှင့် ဆဆွတ်မပြည်နယ်တို့ တည်ရှိခဲ့ဖူးသည်။ တည်နေရာအားဖြင့် ရူးခယူးကျွန်း (ဆဆွတ်နန်းကျွန်းစု) ၏ မြောက်ဘက်ပိုင်း ဖြစ်သည်။ ထိုဒေသသည် မဲဂျိခေတ်ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးကာလတွင် အဓိကနေရာတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။ ခဂိုရှိမမြို့တွင် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ၂၀ ရာစုခေတ်စစ်ပွဲကာလအတွင်း အရေးပါသည့် ရေတပ်အခြေစိုက်ခဲ့သည်။ <ref>Nussbaum, "Provinces and prefectures" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 780|page=780}}.</ref> ==လူဦးရေဆိုင်ရာ== ခဂိုရှိမခရိုင်တွင် အဓိကလူမျိုးစု နှစ်ခု နေထိုင်ကြသည်။ ၎င်းတို့မှာ ဂျပန်လူမျိုးနှင့် ရူးခိုခုလူမျိုး (အမမိကျွန်း) တို့ ဖြစ်သည်။ ==ပထဝီသွင်ပြင်== ခဂိုရှိမခရိုင်သည် ခယူးရှူးကျွန်း၏ အနောက်တောင်ဘက်စွန်းတွင် တည်ရှိသည်။ ခရိုင်တွင် များစွာသောကျွန်းများ ပါဝင်တည်ရှိနေသည်။ အရေးပါဆုံး ကျွန်းစုမှာ အမမိကျွန်းစု ဖြစ်သည်။ ခရိုင်ကို အနောက်ဘက်တွင် အရှေ့တရုတ်ပင်လယ်၊ တောင်ဘက်တွင် အိုခိနဝခရိုင်၊ မြောက်ဘက်တွင် ခုမမိုတိုခရိုင်၊ အရှေ့ဘက်တွင် မိယဇခိခရိုင်တို့ကို ဝန်းရံထားသည်။ ခရိုင်၏ ကမ်းရိုးတန်းသည် ၂,၆၃၂ ကီလိုမီတာ (၁,၆၃၅ မိုင်) ရှည်လျားသည်။ ခဂိုရှိမပင်လယ်အော် (ခင်းခိုဝမ်) ဟုခေါ်သည့် ပင်လယ်အော်တစ်ခုလည်း ရှိသည်။ ဤပင်လယ်အော်သည် ဆဆွတ်မကျွန်းဆွယ်နှင့် အိုးဆုမိကျွန်းဆွယ်တို့အကြား တည်ရှိသည်။ ထိုသို့သော ပထဝီဝင်အနေအထားနှင့် တည်ရှိမှုတို့ကြောင့် ခဂိုရှိမပင်လယ်အော်ကို သမုင်းကြောင်းများစွာတွင် ဂျပန်နိုင်ငံသို့ "ဝင်ပေါက်" အဖြစ် အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ ခယူးရှူးကျွန်းတွင် လူဦးရေ ၁၃ သန်း ရှိသည်။ ခဂိုရှိမခရိုင်၏ လူဦးရေသည် ၂ သန်းအောက် လျော့နည်းသည်။ ခရိုင်တွင် လှုပ်ရှားနေသည့် မီးတောင်များနှင့် ငြိမ်သက်နေသည့် မီးတောင်များစွာ ရှိသည်။ ၎င်းမီးတောင်များထဲတွင် ဆခုရဂျိမလည်း ပါဝင်သည်။ ဆခုရဂျိမသည် ခဂိုရှိမမြို့၏ မျက်နှာချင်းဆိုင် ခဂိုရှိမပင်လယ်အော်၏ အပြင်ဘက်တွင် တည်ရှိသည်။ ဆခုရဂျိမသည် ဂျပန်နိုင်ငံရှိ လှုပ်ရှားမှုအရှိဆုံးမီးတောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ အဓိကပေါက်ကွဲမှုများသည် ၁၉၁၄ ခုနှစ်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ပေါက်ကွဲချိန်တွင် ကျဆင်းလာသည့်အရများကြောင့် ပင်မကုန်းမြေအကြား လုံးဝတဆက်တည်း ဖြစ်သွားခဲ့သည်။ ၁၉၆၀ ခုနှစ်တွင်လည်း ပေါက်ကွဲမှုအနည်းငယ် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ မီးတောင်ပေါက်ကွဲမှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည့် မြေများသည် မုန်လာဥဖြူများ စိုက်ပျိုးရန်အတွက် ကောင်းမွန်သည့် မြေအရင်းအမြစ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထိုမြေတွင် စိုက်ပျိုးသည့် မုန်လာဥဖြူသည် ဘတ်စကတ်ဘောလုံးအရွယ်ခန့်ပင် ရှိသည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် ခဂိုရှိမခရိုင်၏ ကုန်းမြေ ၁၃ ရာခိုင်နှုန်းကို သဘာဝဥယျာဉ်များ ဖြစ်သည်ဟု သတ်မှတ်ထားသည်။ ၎င်းတို့မှာ အမမိဂွန်းတိုး၊ ခိရိရှိမ - ခင်းခိုဝမ်၊ အွန်းဇန်း - အမခုဆ၊ ယခုရှိမအမျိုးသားဥယျာဉ်၊ ခိုရှိခိရှိမနှင့် နိချိနန်းခိုင်းဂန်းအမျိုးသားဥယျာဉ်၊ အခုနဲ၊ ဘိုးနိုမ၊ ဖုခုအဂဲဟမ၊ အိမုတိုင်းခဲ၊ အိုးဆုမိနန်းဘု၊ ဆန်းဒိုင်းဂဝ၊ ရူးအိခိ၊ တခခုမယမ၊ တခုရရက်တိုးစီရင်စုအမျိုးသားဥယျာဉ်များတို့ ဖြစ်ကြသည်။<ref>{{cite web |url=https://www.env.go.jp/park/doc/data/natural/naturalpark_4.pdf |script-title=ja:自然公園都道府県別面積総括 |trans-title=General overview of area figures for Natural Parks by prefecture |language=ja |publisher=[[Ministry of the Environment (Japan)|Ministry of the Environment]] |access-date=12 August 2019}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.pref.kagoshima.jp/kurashi-kankyo/kankyo/sizenkouen/index.html |script-title=ja:自然公園 |trans-title=Natural Parks |language=ja |publisher=Kagoshima Prefecture |access-date=12 August 2019}}</ref> <gallery mode="packed"> File:Jomon Sugi 06.jpg|[[Jōmon Sugi]] in [[Yaku Island]] File:Ishiharayoshiharaueno site3.JPG|Mangrove native forest in [[Amami Island]] File:出水・鶴IMGP1033.JPG|A crane observation centre in Izumi crane migration grounds File:Ohara festival in Kagoshima.jpg|Ohara style folk dance in Kagoshima Ohara Festival in November File:Ibusuki-Sand-Bath.JPG|Sand bath style in Ibusuki Spa File:Satsunan-Islands-Kagoshima-Japan.png|Map of Kagoshima Prefecture </gallery> ==စီးပွားရေး== ခရိုင်၏ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများသည် ခဂိုရှိမမြို့နှင့် မြို့ပတ်ဝန်းကျင်တွင် တည်ရှိကြသည်။ ခရိုင်၏ အရှေ့ဘက်ပိုင်းသည် များသောအားဖြင့် ကျေးလက်ဒေသဖြစ်ပြီး လူဦးရေသည် ကျဆင်းလျက်ရှိသည်။ ခရိုင်တွင် ခိုင်မာသည့် စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းများ ရှိသည်။ ထို့ကြောင့် ထင်ရှားသည့် ရေနွေးကြမ်း၊ ကန်စွန်းဥ၊ မုန်လာဥ၊ ဆန်နှင့် ဂျပန်အမဲသားနက်တို့ ထွက်ရှိသည်။ ခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ငါးရှဉ့်ထွက်ရှိမှု အများဆုံး ဖြစ်သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ခဂိုရှိမခရိုင်သည် အမဲသားနှင့် ဝက်သားထုတ်လုပ်မှု အများဆုံး ဖြစ်သည်။ ဂျပန်လေကြောင်းစူးစမ်းလေ့လာရေးအေဂျင်စီ (JAXA) သည် ခရိုင်အတွင်းတွင် များစွာသော အဆောက်အဦများ တည်ဆောက်ထားသည်။ ခရိုင်အတွင်းရှိ တနဲဂရှိမတွင် နိုင်ငံ၏ ပင်မဒုံးပျံပစ်လွှတ်ရေးစခန်း ရှိသည်။ ထို့အပြင် ခဂိုရှိမခရိုင်တွင် အုချိနိုအုရအာကာသစင်တာလည်း ရှိသည်။ ခရိုင်၏ လုပ်သားအင်အားသည် ၇၉၁,၀၀၀ ဦး ရှိပြီး အသားတင်ထုတ်လုပ်မှုတန်ဖိုးသည် ခန့်မှန်းခြေ ၅၅၄၈.၇ ထရီလီယံယန်း ရှိသည်။<ref>{{cite web | url=https://www.jetro.go.jp/en/invest/region/data/kagoshima.html | title=Data &#124; Investment Opportunities in Japan's Regions - Investing in Japan - Japan External Trade Organization | date=2024 }}</ref> ==မြို့ပြနှင့် ဒေသများ== အောက်ပါတို့သည် ခဂိုရှိမခရိုင်ရှိ မြို့ပြနှင့် အုပ်ချုပ်ရေးဒေသများနှင့် ကျေးရွာများ ဖြစ်သည်။ ===မြို့ပြများ=== {{See also|ခဂိုရှိမခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက် မြို့များ}} [[File:ISS034-E-027139.jpg|thumb|ကောင်းကင်မှ မြင်ရသည့် ခဂိုရှိမခရိုင်]] [[File:Sakurajima n700.jpg|thumb|ဆခုရဂျိမနှင့် ခဂိုရှိမမြို့]] [[File:Aerial Makurazaki Kagoshima.jpg|thumb|မခုရဇခိမြို့]] [[File:Amami city1.JPG|thumb|အမမိမြို့]] [[File:Tarumizu City Kagoshima 2011.JPG|thumb|တရုမိဇုမြို့]] ခဂိုရှိမခရိုင်တွင် မြို့ပေါင်း ၁၉ မြို့ ရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Aira, Kagoshima (no text).svg|frameless|25x25px]] [[Aira, Kagoshima|Aira]] |姶良市 |231.32 |75,665 |[[File:Aira City in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Akune, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Akune, Kagoshima|Akune]] |阿久根市 |134.3 |23,887 |[[File:Akune in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Amami, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Amami, Kagoshima|Amami]] |奄美市 |308.15 |42,718 |[[File:Amami in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Hioki, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Hioki, Kagoshima|Hioki]] |日置市 |253.06 |51,819 |[[File:Hioki in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Ibusuki, Kagoshima (no text).svg|frameless|25x25px]] [[Ibusuki, Kagoshima|Ibusuki]] |指宿市 |149.01 |43,931 |[[File:Ibusuki in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Ichikikushikino, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Ichikikushikino]] |いちき串木野市 |112.04 |30,551 |[[File:Ichikikushikino in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Isa, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Isa, Kagoshima|Isa]] |伊佐市 |392.36 |30,070 |[[File:Isa in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Izumi, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Izumi, Kagoshima|Izumi]] |出水市 |330.06 |56,205 |[[File:Izumi in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Kagoshima, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Kagoshima]] (capital) |鹿児島市 |547.58 |595,049 |[[File:Location of Kagoshima city Kagoshima prefecture Japan.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Kanoya, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Kanoya, Kagoshima|Kanoya]] |鹿屋市 |448.33 |104,148 |[[File:Kanoya in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Kirishima, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Kirishima, Kagoshima|Kirishima]] |霧島市 |603.18 |124,763 |[[File:Kirishima in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Makurazaki, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Makurazaki, Kagoshima|Makurazaki]] |枕崎市 |74.88 |21,960 |[[File:Makurazaki in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Minamikyushu, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Minamikyūshū]] |南九州市 |357.85 |39,738 |[[File:Location of Minami-Kyushu city Kagoshima prefecture Japan.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Minamisatsuma, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Minamisatsuma]] |南さつま市 |283.3 |39,012 |[[File:Minamisatsuma in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Nishinoomote, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Nishinoomote, Kagoshima|Nishinoomote]] |西之表市 |205.75 |16,418 |[[File:Nishinoomote in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Satsumasendai, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Satsumasendai, Kagoshima|Satsumasendai]] |薩摩川内市 |683.5 |96,411 |[[File:Satsumasendai in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Shibushi, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Shibushi, Kagoshima|Shibushi]] |志布志市 |209.01 |33,724 |[[File:Shibushi in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Soo, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Soo, Kagoshima|Soo]] |曽於市 |390.39 |37,038 |[[File:Soo in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Tarumizu, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Tarumizu, Kagoshima|Tarumizu]] |垂水市 |161.86 |14,847 |[[File:Tarumizu in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |} ===မြို့ငယ်နှင့် ရွာများ=== ခဂိုရှိမခရိုင်ရှိ ဒေသများတွင် အောက်ပါမြို့ငယ်များနှင့် ရွာများ တည်ရှိသည်။ {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |ဒေသ [subprefecture (if any)] ! rowspan="2" |အမျိုးအစား ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Amagi Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Amagi, Kagoshima|Amagi]] |天城町 |80.35 |6,350 |[[Ōshima District, Kagoshima|Ōshima District]] [<nowiki/>[[Ōshima Subprefecture (Kagoshima)|Ōshima Subprefecture]]] |Town |[[File:Amagi in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of China, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[China, Kagoshima|China]] |知名町 |53.29 |5,976 |[[Ōshima District, Kagoshima|Ōshima District]] [<nowiki/>[[Ōshima Subprefecture (Kagoshima)|Ōshima Subprefecture]]] |Town |[[File:China in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Higashikushira, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Higashikushira, Kagoshima|Higashikushira]] |東串良町 |27.69 |7,122 |[[Kimotsuki District, Kagoshima|Kimotsuki District]] |Town |[[File:Higashikushira in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Isen, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Isen, Kagoshima|Isen]] |伊仙町 |62.7 |6,594 |[[Ōshima District, Kagoshima|Ōshima District]] [<nowiki/>[[Ōshima Subprefecture (Kagoshima)|Ōshima Subprefecture]]] |Town |[[File:Isen in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Kikai, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Kikai, Kagoshima|Kikai]] |喜界町 |56.94 |7,657 |[[Ōshima District, Kagoshima|Ōshima District]] [<nowiki/>[[Ōshima Subprefecture (Kagoshima)|Ōshima Subprefecture]]] |Town |[[File:Kikai in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Kimotsuki, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Kimotsuki, Kagoshima|Kimotsuki]] |肝付町 |308.12 |15,169 |[[Kimotsuki District, Kagoshima|Kimotsuki District]] |Town |[[File:Kimotsuki in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Kinko, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Kinkō, Kagoshima|Kinkō]] |錦江町 |163.15 |9,328 |[[Kimotsuki District, Kagoshima|Kimotsuki District]] |Town |[[File:Kinko in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Minamiosumi, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Minamiōsumi, Kagoshima|Minamiōsumi]] |南大隅町 |213.59 |7,646 |[[Kimotsuki District, Kagoshima|Kimotsuki District]] |Town |[[File:Minamiosumi in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Minamitane, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Minamitane, Kagoshima|Minamitane]] |南種子町 |110.4 |5,925 |[[Kumage District, Kagoshima|Kumage District]] [<nowiki/>[[Kumage Subprefecture]]] |Town |[[File:Minamitane in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Mishima, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Mishima, Kagoshima|Mishima]] |三島村 |31.36 |383 |[[Kagoshima District, Kagoshima|Kagoshima District]] |Village |[[File:Mishima in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Nagashima, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Nagashima, Kagoshima|Nagashima]] |長島町 |116.13 |10,124 |[[Izumi District, Kagoshima|Izumi District]] |Town |[[File:Nagashima in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Nakatanega, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Nakatane, Kagoshima|Nakatane]] |中種子町 |137.78 |8,439 |[[Kumage District, Kagoshima|Kumage District]] [<nowiki/>[[Kumage Subprefecture]]] |Town |[[File:Nakatane in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Ōsaki, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Ōsaki, Kagoshima|Ōsaki]] |大崎町 |100.82 |13,488 |[[Soo District, Kagoshima|Soo District]] |Town |[[File:Osaki in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Satsuma, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Satsuma, Kagoshima|Satsuma]] |さつま町 |303.43 |23,842 |[[Satsuma District, Kagoshima|Satsuma District]] |Town |[[File:Satsuma in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Setouchi, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Setouchi, Kagoshima|Setouchi]] |瀬戸内町 |239.92 |9,379 |[[Ōshima District, Kagoshima|Ōshima District]] [<nowiki/>[[Ōshima Subprefecture (Kagoshima)|Ōshima Subprefecture]]] |Town |[[File:Setouchi in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Tatsugo, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Tatsugō, Kagoshima|Tatsugō]] |龍郷町 |82.08 |5,992 |[[Ōshima District, Kagoshima|Ōshima District]] [<nowiki/>[[Ōshima Subprefecture (Kagoshima)|Ōshima Subprefecture]]] |Town |[[File:Tatsugo in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Tokunoshima, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Tokunoshima, Kagoshima|Tokunoshima]] |徳之島町 |104.87 |11,673 |[[Ōshima District, Kagoshima|Ōshima District]] [<nowiki/>[[Ōshima Subprefecture (Kagoshima)|Ōshima Subprefecture]]] |Town |[[File:Tokunoshima in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Toshima, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Toshima, Kagoshima|Toshima]] |十島村 |101.35 |688 |[[Kagoshima District, Kagoshima|Kagoshima District]] |Village |[[File:Toshima in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Uken, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Uken]] |宇検村 |103.07 |1,843 |[[Ōshima District, Kagoshima|Ōshima District]] [<nowiki/>[[Ōshima Subprefecture (Kagoshima)|Ōshima Subprefecture]]] |Village |[[File:Uken in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Wadomari, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Wadomari, Kagoshima|Wadomari]] |和泊町 |40.37 |6,929 |[[Ōshima District, Kagoshima|Ōshima District]] [<nowiki/>[[Ōshima Subprefecture (Kagoshima)|Ōshima Subprefecture]]] |Town |[[File:Wadomari in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Yakushima, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Yakushima, Kagoshima|Yakushima]] |屋久島町 |540.98 |13,486 |[[Kumage District, Kagoshima|Kumage District]] [<nowiki/>[[Kumage Subprefecture]]] |Town |[[File:Yakushima in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Yamato, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Yamato, Kagoshima|Yamato]] |大和村 |88.15 |1,638 |[[Ōshima District, Kagoshima|Ōshima District]] [<nowiki/>[[Ōshima Subprefecture (Kagoshima)|Ōshima Subprefecture]]] |Village |[[File:Yamato in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Yoron, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Yoron, Kagoshima|Yoron]] |与論町 |20.49 |5,263 |[[Ōshima District, Kagoshima|Ōshima District]] [<nowiki/>[[Ōshima Subprefecture (Kagoshima)|Ōshima Subprefecture]]] |Town |[[File:Yoron in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Yusui, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Yūsui, Kagoshima|Yūsui]] |湧水町 |144.33 |12,220 |[[Aira District, Kagoshima|Aira District]] |Town |[[File:Yusui in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |} ==ပြင်ပလင့်များ== {{Commons and category|Kagoshima prefecture}} * {{OSM relation|1842186}} * {{wikivoyage-inline|Kagoshima (prefecture)}} * [http://www.pref.kagoshima.jp/foreign/english/index.html Official Kagoshima Prefecture website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150611002918/http://www.pref.kagoshima.jp/foreign/english/index.html |date=2015-06-11 }} {{in lang|en}} * [https://peopleofkagoshima.com Official Kagoshima Prefecture Promotional Website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210812065704/https://peopleofkagoshima.com/ |date=2021-08-12 }} {{in lang|en}} * National Archives of Japan [https://web.archive.org/web/20090404143746/http://jpimg.digital.archives.go.jp/jpg_prg/jgmWeb?%25TmpFileDisp%25Env=jpeg2k_images%2Fezu%2Ffukenchizu%2F033_kagoshima_e.env ... Kagoshima map (1891)] ===ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ=== {{main|ခဂိုရှိမခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}} ==ပညာရေး== ===တက္ကသိုလ်နှင့် ကောလိပ်များ=== *[[Daiichi Institute of Technology]] *[[Daiichi Junior College of Infant Education]] *[[The International University of Kagoshima]] *[[Kagoshima Immaculate Heart College]] *[[Kagoshima Immaculate Heart University]] *[[Kagoshima Prefectural College]] *[[Kagoshima University]] *[[Kagoshima Women's Junior College]] *[[National Institute of Fitness and Sports in Kanoya]] *[[Shigakukan University]] ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]] 29v1f9c0zq6fdh7k11myyczcsybqqkd 1050084 1050083 2026-08-24T12:55:07Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ကိုးကား */ 1050084 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = ခဂိုရှိမခရိုင် | native_name = {{nobold|{{lang|ja|鹿児島県}}}} | settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]] | translit_lang1 = Japanese | translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]] | translit_lang1_info = {{lang|ja|鹿児島県}} | translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]] | translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Kagoshima-ken}} | image_skyline = {{multiple image | border = infobox | total_width = 280 | image_style = border:1; | perrow = 1/2/2/1 | caption_align = center | image1 = 2025-09-08 Sakurajima Sunrise.jpg | caption1 = View of [[Sakurajima]] from [[Kagoshima Bay]] | image2 = Mangrove forest in Amami Oshima.jpg | caption2 = [[Mangrove|A mangrove forest]] in [[Amami Island]] | image3 = Jomonsugi (52931651088).jpg | caption3 = Jōmon Cedar in [[Yakushima]] | image4 = 2024.11.04 H3ロケット4号機きらめき３号打上げ.jpg | caption4 = [[Tanegashima Space Center]] | image5 = Kagoshima-Ibusuki Sweet-potatoes-field.jpg | caption5 = Kaimondake and [[Sweet potato|sweet potato field]] in [[Ibusuki]] | image6 = Kirishima-Jingu Front.jpg | caption6 = [[Kirishima Shrine]] }} | image_flag = Flag of Kagoshima Prefecture.svg | flag_size = 100px | image_seal = Emblem of Kagoshima Prefecture.svg | seal_size = 80px | seal_type = Emblem | image_blank_emblem = Symbol mark of Kagoshima Prefecture.svg | blank_emblem_size = 80px | blank_emblem_type = Symbol | image_map = Map of Japan with highlight on 46 Kagoshima prefecture.svg | coordinates = | subdivision_type = Country | subdivision_name = {{flag|Japan}} | subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]] | subdivision_name1 = [[Kyushu]] | subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]] | subdivision_name2 = [[Kyushu]] | seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]] | seat = [[Kagoshima]] | parts_type = Subdivisions | parts_style = para | p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 8 | p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 43 | leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]] | leader_name = [[Kōichi Shiota]] | area_total_km2 = 9187.01 | area_water_percent = 0.2 | area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|10th]] | population_footnotes = | population_total = 1564175 | population_as_of = September 1, 2022 | population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|24th]] | population_density_km2 = auto | demographics_type2 = GDP | demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}</ref> | demographics2_title1 = Total | demographics2_info1 = {{Plain list| * [[JP¥]]6,048 billion * [[US$]]44.7 billion (2022) }} | iso_code = JP-46 | website = {{URL|http://www.pref.kagoshima.jp/foreign/english/index.html}} | module = {{Infobox place symbols| embedded=yes | country = Japan | bird = [[Lidth's jay]] (''Garrulus&nbsp;lidthi'') | fish = | flower = Miyamakirishima (''[[Rhododendron kiusianum]]'') | tree = Camphor laurel<br/> (''[[Cinnamomum camphora]]'') }} | anthem = [[:ja:鹿児島県民の歌|Kagoshima kenmin no uta]] }} '''ခဂိုရှိမခရိုင်''' (鹿児島県, Kagoshima-ken<ref>{{cite book|script-title=ja:NHK日本語発音アクセント新辞典|publisher=NHK Publishing|editor=NHK Broadcasting Culture Research Institute|date=24 May 2016|lang=ja}}</ref>) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ [[ခယူးရှူးကျွန်း]]နှင့် [[ရူးခယူးကျွန်း]]တို့ပေါ်တွင် တည်ရှိသည့် ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Kagoshima prefecture" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|''Japan Encyclopedia'', p. 447|page=447}}.</ref> ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့အရ လူဦးရေ ၁,၅၂၇,၀၁၉ ဦး ရှိသည်။ ဧရိယာ ၉,၁၈၇ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၃,၅၄၇ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ ခဂိုရှိမခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[ခုမမိုတိုခရိုင်]]၊ အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် [[မိယဇခိခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ ခဂိုရှိမမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်နှင့် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကကျသည့်မြို့များမှာ ခိရိရှိမမြို့၊ ခနိုယမြို့နှင့် ဆဆွတ်မဆန်းဒိုင်းမြို့တို့ ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, "Kagoshima prefecture" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 447|page=447}}.</ref> ခဂိုရှိမမြို့သည် ခယူးရှူးကျွန်း၏ တောင်ဘက်ဆုံးနေရာနှင့် ရူးခယူးကျွန်းများ၏ ဆဆွတ်နန်းကျွန်းအုပ်စုတွင် တည်ရှိနေသည်။ ခဂိုရှိမ၏ ပင်မကုန်းမြေသည် အရိအခဲပင်လယ်မှ ရှိဘုရှိပင်လယ်အော်အထိ ဖြန့်ကျက်တည်ရှိနေသည်။ ==သမိုင်းကြောင်း== {{main|ခဂိုရှိမခရိုင်၏ သမိုင်းကြောင်း}} {{See also|ခဂိုရှိမခရိုင်ရှိ သမိုင်းဝင်နေရာများ}} ခဂိုရှိမခရိုင်သည် ရှေးခေတ် ဂျပန်ပြည်နယ်များဖြစ်သည့် အိုးဆုမိနှင့် ဆဆွတ်မပြည်နယ်တို့ တည်ရှိခဲ့ဖူးသည်။ တည်နေရာအားဖြင့် ရူးခယူးကျွန်း (ဆဆွတ်နန်းကျွန်းစု) ၏ မြောက်ဘက်ပိုင်း ဖြစ်သည်။ ထိုဒေသသည် မဲဂျိခေတ်ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးကာလတွင် အဓိကနေရာတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။ ခဂိုရှိမမြို့တွင် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ၂၀ ရာစုခေတ်စစ်ပွဲကာလအတွင်း အရေးပါသည့် ရေတပ်အခြေစိုက်ခဲ့သည်။ <ref>Nussbaum, "Provinces and prefectures" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 780|page=780}}.</ref> ==လူဦးရေဆိုင်ရာ== ခဂိုရှိမခရိုင်တွင် အဓိကလူမျိုးစု နှစ်ခု နေထိုင်ကြသည်။ ၎င်းတို့မှာ ဂျပန်လူမျိုးနှင့် ရူးခိုခုလူမျိုး (အမမိကျွန်း) တို့ ဖြစ်သည်။ ==ပထဝီသွင်ပြင်== ခဂိုရှိမခရိုင်သည် ခယူးရှူးကျွန်း၏ အနောက်တောင်ဘက်စွန်းတွင် တည်ရှိသည်။ ခရိုင်တွင် များစွာသောကျွန်းများ ပါဝင်တည်ရှိနေသည်။ အရေးပါဆုံး ကျွန်းစုမှာ အမမိကျွန်းစု ဖြစ်သည်။ ခရိုင်ကို အနောက်ဘက်တွင် အရှေ့တရုတ်ပင်လယ်၊ တောင်ဘက်တွင် အိုခိနဝခရိုင်၊ မြောက်ဘက်တွင် ခုမမိုတိုခရိုင်၊ အရှေ့ဘက်တွင် မိယဇခိခရိုင်တို့ကို ဝန်းရံထားသည်။ ခရိုင်၏ ကမ်းရိုးတန်းသည် ၂,၆၃၂ ကီလိုမီတာ (၁,၆၃၅ မိုင်) ရှည်လျားသည်။ ခဂိုရှိမပင်လယ်အော် (ခင်းခိုဝမ်) ဟုခေါ်သည့် ပင်လယ်အော်တစ်ခုလည်း ရှိသည်။ ဤပင်လယ်အော်သည် ဆဆွတ်မကျွန်းဆွယ်နှင့် အိုးဆုမိကျွန်းဆွယ်တို့အကြား တည်ရှိသည်။ ထိုသို့သော ပထဝီဝင်အနေအထားနှင့် တည်ရှိမှုတို့ကြောင့် ခဂိုရှိမပင်လယ်အော်ကို သမုင်းကြောင်းများစွာတွင် ဂျပန်နိုင်ငံသို့ "ဝင်ပေါက်" အဖြစ် အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ ခယူးရှူးကျွန်းတွင် လူဦးရေ ၁၃ သန်း ရှိသည်။ ခဂိုရှိမခရိုင်၏ လူဦးရေသည် ၂ သန်းအောက် လျော့နည်းသည်။ ခရိုင်တွင် လှုပ်ရှားနေသည့် မီးတောင်များနှင့် ငြိမ်သက်နေသည့် မီးတောင်များစွာ ရှိသည်။ ၎င်းမီးတောင်များထဲတွင် ဆခုရဂျိမလည်း ပါဝင်သည်။ ဆခုရဂျိမသည် ခဂိုရှိမမြို့၏ မျက်နှာချင်းဆိုင် ခဂိုရှိမပင်လယ်အော်၏ အပြင်ဘက်တွင် တည်ရှိသည်။ ဆခုရဂျိမသည် ဂျပန်နိုင်ငံရှိ လှုပ်ရှားမှုအရှိဆုံးမီးတောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ အဓိကပေါက်ကွဲမှုများသည် ၁၉၁၄ ခုနှစ်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ပေါက်ကွဲချိန်တွင် ကျဆင်းလာသည့်အရများကြောင့် ပင်မကုန်းမြေအကြား လုံးဝတဆက်တည်း ဖြစ်သွားခဲ့သည်။ ၁၉၆၀ ခုနှစ်တွင်လည်း ပေါက်ကွဲမှုအနည်းငယ် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ မီးတောင်ပေါက်ကွဲမှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည့် မြေများသည် မုန်လာဥဖြူများ စိုက်ပျိုးရန်အတွက် ကောင်းမွန်သည့် မြေအရင်းအမြစ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထိုမြေတွင် စိုက်ပျိုးသည့် မုန်လာဥဖြူသည် ဘတ်စကတ်ဘောလုံးအရွယ်ခန့်ပင် ရှိသည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် ခဂိုရှိမခရိုင်၏ ကုန်းမြေ ၁၃ ရာခိုင်နှုန်းကို သဘာဝဥယျာဉ်များ ဖြစ်သည်ဟု သတ်မှတ်ထားသည်။ ၎င်းတို့မှာ အမမိဂွန်းတိုး၊ ခိရိရှိမ - ခင်းခိုဝမ်၊ အွန်းဇန်း - အမခုဆ၊ ယခုရှိမအမျိုးသားဥယျာဉ်၊ ခိုရှိခိရှိမနှင့် နိချိနန်းခိုင်းဂန်းအမျိုးသားဥယျာဉ်၊ အခုနဲ၊ ဘိုးနိုမ၊ ဖုခုအဂဲဟမ၊ အိမုတိုင်းခဲ၊ အိုးဆုမိနန်းဘု၊ ဆန်းဒိုင်းဂဝ၊ ရူးအိခိ၊ တခခုမယမ၊ တခုရရက်တိုးစီရင်စုအမျိုးသားဥယျာဉ်များတို့ ဖြစ်ကြသည်။<ref>{{cite web |url=https://www.env.go.jp/park/doc/data/natural/naturalpark_4.pdf |script-title=ja:自然公園都道府県別面積総括 |trans-title=General overview of area figures for Natural Parks by prefecture |language=ja |publisher=[[Ministry of the Environment (Japan)|Ministry of the Environment]] |access-date=12 August 2019}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.pref.kagoshima.jp/kurashi-kankyo/kankyo/sizenkouen/index.html |script-title=ja:自然公園 |trans-title=Natural Parks |language=ja |publisher=Kagoshima Prefecture |access-date=12 August 2019}}</ref> <gallery mode="packed"> File:Jomon Sugi 06.jpg|[[Jōmon Sugi]] in [[Yaku Island]] File:Ishiharayoshiharaueno site3.JPG|Mangrove native forest in [[Amami Island]] File:出水・鶴IMGP1033.JPG|A crane observation centre in Izumi crane migration grounds File:Ohara festival in Kagoshima.jpg|Ohara style folk dance in Kagoshima Ohara Festival in November File:Ibusuki-Sand-Bath.JPG|Sand bath style in Ibusuki Spa File:Satsunan-Islands-Kagoshima-Japan.png|Map of Kagoshima Prefecture </gallery> ==စီးပွားရေး== ခရိုင်၏ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများသည် ခဂိုရှိမမြို့နှင့် မြို့ပတ်ဝန်းကျင်တွင် တည်ရှိကြသည်။ ခရိုင်၏ အရှေ့ဘက်ပိုင်းသည် များသောအားဖြင့် ကျေးလက်ဒေသဖြစ်ပြီး လူဦးရေသည် ကျဆင်းလျက်ရှိသည်။ ခရိုင်တွင် ခိုင်မာသည့် စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းများ ရှိသည်။ ထို့ကြောင့် ထင်ရှားသည့် ရေနွေးကြမ်း၊ ကန်စွန်းဥ၊ မုန်လာဥ၊ ဆန်နှင့် ဂျပန်အမဲသားနက်တို့ ထွက်ရှိသည်။ ခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ငါးရှဉ့်ထွက်ရှိမှု အများဆုံး ဖြစ်သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ခဂိုရှိမခရိုင်သည် အမဲသားနှင့် ဝက်သားထုတ်လုပ်မှု အများဆုံး ဖြစ်သည်။ ဂျပန်လေကြောင်းစူးစမ်းလေ့လာရေးအေဂျင်စီ (JAXA) သည် ခရိုင်အတွင်းတွင် များစွာသော အဆောက်အဦများ တည်ဆောက်ထားသည်။ ခရိုင်အတွင်းရှိ တနဲဂရှိမတွင် နိုင်ငံ၏ ပင်မဒုံးပျံပစ်လွှတ်ရေးစခန်း ရှိသည်။ ထို့အပြင် ခဂိုရှိမခရိုင်တွင် အုချိနိုအုရအာကာသစင်တာလည်း ရှိသည်။ ခရိုင်၏ လုပ်သားအင်အားသည် ၇၉၁,၀၀၀ ဦး ရှိပြီး အသားတင်ထုတ်လုပ်မှုတန်ဖိုးသည် ခန့်မှန်းခြေ ၅၅၄၈.၇ ထရီလီယံယန်း ရှိသည်။<ref>{{cite web | url=https://www.jetro.go.jp/en/invest/region/data/kagoshima.html | title=Data &#124; Investment Opportunities in Japan's Regions - Investing in Japan - Japan External Trade Organization | date=2024 }}</ref> ==မြို့ပြနှင့် ဒေသများ== အောက်ပါတို့သည် ခဂိုရှိမခရိုင်ရှိ မြို့ပြနှင့် အုပ်ချုပ်ရေးဒေသများနှင့် ကျေးရွာများ ဖြစ်သည်။ ===မြို့ပြများ=== {{See also|ခဂိုရှိမခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက် မြို့များ}} [[File:ISS034-E-027139.jpg|thumb|ကောင်းကင်မှ မြင်ရသည့် ခဂိုရှိမခရိုင်]] [[File:Sakurajima n700.jpg|thumb|ဆခုရဂျိမနှင့် ခဂိုရှိမမြို့]] [[File:Aerial Makurazaki Kagoshima.jpg|thumb|မခုရဇခိမြို့]] [[File:Amami city1.JPG|thumb|အမမိမြို့]] [[File:Tarumizu City Kagoshima 2011.JPG|thumb|တရုမိဇုမြို့]] ခဂိုရှိမခရိုင်တွင် မြို့ပေါင်း ၁၉ မြို့ ရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Aira, Kagoshima (no text).svg|frameless|25x25px]] [[Aira, Kagoshima|Aira]] |姶良市 |231.32 |75,665 |[[File:Aira City in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Akune, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Akune, Kagoshima|Akune]] |阿久根市 |134.3 |23,887 |[[File:Akune in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Amami, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Amami, Kagoshima|Amami]] |奄美市 |308.15 |42,718 |[[File:Amami in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Hioki, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Hioki, Kagoshima|Hioki]] |日置市 |253.06 |51,819 |[[File:Hioki in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Ibusuki, Kagoshima (no text).svg|frameless|25x25px]] [[Ibusuki, Kagoshima|Ibusuki]] |指宿市 |149.01 |43,931 |[[File:Ibusuki in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Ichikikushikino, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Ichikikushikino]] |いちき串木野市 |112.04 |30,551 |[[File:Ichikikushikino in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Isa, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Isa, Kagoshima|Isa]] |伊佐市 |392.36 |30,070 |[[File:Isa in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Izumi, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Izumi, Kagoshima|Izumi]] |出水市 |330.06 |56,205 |[[File:Izumi in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Kagoshima, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Kagoshima]] (capital) |鹿児島市 |547.58 |595,049 |[[File:Location of Kagoshima city Kagoshima prefecture Japan.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Kanoya, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Kanoya, Kagoshima|Kanoya]] |鹿屋市 |448.33 |104,148 |[[File:Kanoya in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Kirishima, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Kirishima, Kagoshima|Kirishima]] |霧島市 |603.18 |124,763 |[[File:Kirishima in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Makurazaki, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Makurazaki, Kagoshima|Makurazaki]] |枕崎市 |74.88 |21,960 |[[File:Makurazaki in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Minamikyushu, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Minamikyūshū]] |南九州市 |357.85 |39,738 |[[File:Location of Minami-Kyushu city Kagoshima prefecture Japan.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Minamisatsuma, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Minamisatsuma]] |南さつま市 |283.3 |39,012 |[[File:Minamisatsuma in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Nishinoomote, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Nishinoomote, Kagoshima|Nishinoomote]] |西之表市 |205.75 |16,418 |[[File:Nishinoomote in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Satsumasendai, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Satsumasendai, Kagoshima|Satsumasendai]] |薩摩川内市 |683.5 |96,411 |[[File:Satsumasendai in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Shibushi, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Shibushi, Kagoshima|Shibushi]] |志布志市 |209.01 |33,724 |[[File:Shibushi in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Soo, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Soo, Kagoshima|Soo]] |曽於市 |390.39 |37,038 |[[File:Soo in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Tarumizu, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Tarumizu, Kagoshima|Tarumizu]] |垂水市 |161.86 |14,847 |[[File:Tarumizu in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |} ===မြို့ငယ်နှင့် ရွာများ=== ခဂိုရှိမခရိုင်ရှိ ဒေသများတွင် အောက်ပါမြို့ငယ်များနှင့် ရွာများ တည်ရှိသည်။ {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |ဒေသ [subprefecture (if any)] ! rowspan="2" |အမျိုးအစား ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Amagi Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Amagi, Kagoshima|Amagi]] |天城町 |80.35 |6,350 |[[Ōshima District, Kagoshima|Ōshima District]] [<nowiki/>[[Ōshima Subprefecture (Kagoshima)|Ōshima Subprefecture]]] |Town |[[File:Amagi in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of China, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[China, Kagoshima|China]] |知名町 |53.29 |5,976 |[[Ōshima District, Kagoshima|Ōshima District]] [<nowiki/>[[Ōshima Subprefecture (Kagoshima)|Ōshima Subprefecture]]] |Town |[[File:China in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Higashikushira, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Higashikushira, Kagoshima|Higashikushira]] |東串良町 |27.69 |7,122 |[[Kimotsuki District, Kagoshima|Kimotsuki District]] |Town |[[File:Higashikushira in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Isen, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Isen, Kagoshima|Isen]] |伊仙町 |62.7 |6,594 |[[Ōshima District, Kagoshima|Ōshima District]] [<nowiki/>[[Ōshima Subprefecture (Kagoshima)|Ōshima Subprefecture]]] |Town |[[File:Isen in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Kikai, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Kikai, Kagoshima|Kikai]] |喜界町 |56.94 |7,657 |[[Ōshima District, Kagoshima|Ōshima District]] [<nowiki/>[[Ōshima Subprefecture (Kagoshima)|Ōshima Subprefecture]]] |Town |[[File:Kikai in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Kimotsuki, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Kimotsuki, Kagoshima|Kimotsuki]] |肝付町 |308.12 |15,169 |[[Kimotsuki District, Kagoshima|Kimotsuki District]] |Town |[[File:Kimotsuki in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Kinko, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Kinkō, Kagoshima|Kinkō]] |錦江町 |163.15 |9,328 |[[Kimotsuki District, Kagoshima|Kimotsuki District]] |Town |[[File:Kinko in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Minamiosumi, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Minamiōsumi, Kagoshima|Minamiōsumi]] |南大隅町 |213.59 |7,646 |[[Kimotsuki District, Kagoshima|Kimotsuki District]] |Town |[[File:Minamiosumi in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Minamitane, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Minamitane, Kagoshima|Minamitane]] |南種子町 |110.4 |5,925 |[[Kumage District, Kagoshima|Kumage District]] [<nowiki/>[[Kumage Subprefecture]]] |Town |[[File:Minamitane in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Mishima, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Mishima, Kagoshima|Mishima]] |三島村 |31.36 |383 |[[Kagoshima District, Kagoshima|Kagoshima District]] |Village |[[File:Mishima in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Nagashima, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Nagashima, Kagoshima|Nagashima]] |長島町 |116.13 |10,124 |[[Izumi District, Kagoshima|Izumi District]] |Town |[[File:Nagashima in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Nakatanega, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Nakatane, Kagoshima|Nakatane]] |中種子町 |137.78 |8,439 |[[Kumage District, Kagoshima|Kumage District]] [<nowiki/>[[Kumage Subprefecture]]] |Town |[[File:Nakatane in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Ōsaki, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Ōsaki, Kagoshima|Ōsaki]] |大崎町 |100.82 |13,488 |[[Soo District, Kagoshima|Soo District]] |Town |[[File:Osaki in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Satsuma, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Satsuma, Kagoshima|Satsuma]] |さつま町 |303.43 |23,842 |[[Satsuma District, Kagoshima|Satsuma District]] |Town |[[File:Satsuma in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Setouchi, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Setouchi, Kagoshima|Setouchi]] |瀬戸内町 |239.92 |9,379 |[[Ōshima District, Kagoshima|Ōshima District]] [<nowiki/>[[Ōshima Subprefecture (Kagoshima)|Ōshima Subprefecture]]] |Town |[[File:Setouchi in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Tatsugo, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Tatsugō, Kagoshima|Tatsugō]] |龍郷町 |82.08 |5,992 |[[Ōshima District, Kagoshima|Ōshima District]] [<nowiki/>[[Ōshima Subprefecture (Kagoshima)|Ōshima Subprefecture]]] |Town |[[File:Tatsugo in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Tokunoshima, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Tokunoshima, Kagoshima|Tokunoshima]] |徳之島町 |104.87 |11,673 |[[Ōshima District, Kagoshima|Ōshima District]] [<nowiki/>[[Ōshima Subprefecture (Kagoshima)|Ōshima Subprefecture]]] |Town |[[File:Tokunoshima in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Toshima, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Toshima, Kagoshima|Toshima]] |十島村 |101.35 |688 |[[Kagoshima District, Kagoshima|Kagoshima District]] |Village |[[File:Toshima in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Uken, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Uken]] |宇検村 |103.07 |1,843 |[[Ōshima District, Kagoshima|Ōshima District]] [<nowiki/>[[Ōshima Subprefecture (Kagoshima)|Ōshima Subprefecture]]] |Village |[[File:Uken in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Wadomari, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Wadomari, Kagoshima|Wadomari]] |和泊町 |40.37 |6,929 |[[Ōshima District, Kagoshima|Ōshima District]] [<nowiki/>[[Ōshima Subprefecture (Kagoshima)|Ōshima Subprefecture]]] |Town |[[File:Wadomari in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Yakushima, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Yakushima, Kagoshima|Yakushima]] |屋久島町 |540.98 |13,486 |[[Kumage District, Kagoshima|Kumage District]] [<nowiki/>[[Kumage Subprefecture]]] |Town |[[File:Yakushima in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Yamato, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Yamato, Kagoshima|Yamato]] |大和村 |88.15 |1,638 |[[Ōshima District, Kagoshima|Ōshima District]] [<nowiki/>[[Ōshima Subprefecture (Kagoshima)|Ōshima Subprefecture]]] |Village |[[File:Yamato in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Yoron, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Yoron, Kagoshima|Yoron]] |与論町 |20.49 |5,263 |[[Ōshima District, Kagoshima|Ōshima District]] [<nowiki/>[[Ōshima Subprefecture (Kagoshima)|Ōshima Subprefecture]]] |Town |[[File:Yoron in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Yusui, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Yūsui, Kagoshima|Yūsui]] |湧水町 |144.33 |12,220 |[[Aira District, Kagoshima|Aira District]] |Town |[[File:Yusui in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |} ==ပြင်ပလင့်များ== {{Commons and category|Kagoshima prefecture}} * {{OSM relation|1842186}} * {{wikivoyage-inline|Kagoshima (prefecture)}} * [http://www.pref.kagoshima.jp/foreign/english/index.html Official Kagoshima Prefecture website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150611002918/http://www.pref.kagoshima.jp/foreign/english/index.html |date=2015-06-11 }} {{in lang|en}} * [https://peopleofkagoshima.com Official Kagoshima Prefecture Promotional Website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210812065704/https://peopleofkagoshima.com/ |date=2021-08-12 }} {{in lang|en}} * National Archives of Japan [https://web.archive.org/web/20090404143746/http://jpimg.digital.archives.go.jp/jpg_prg/jgmWeb?%25TmpFileDisp%25Env=jpeg2k_images%2Fezu%2Ffukenchizu%2F033_kagoshima_e.env ... Kagoshima map (1891)] ===ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ=== {{main|ခဂိုရှိမခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}} ==ပညာရေး== ===တက္ကသိုလ်နှင့် ကောလိပ်များ=== *[[Daiichi Institute of Technology]] *[[Daiichi Junior College of Infant Education]] *[[The International University of Kagoshima]] *[[Kagoshima Immaculate Heart College]] *[[Kagoshima Immaculate Heart University]] *[[Kagoshima Prefectural College]] *[[Kagoshima University]] *[[Kagoshima Women's Junior College]] *[[National Institute of Fitness and Sports in Kanoya]] *[[Shigakukan University]] ==သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာဆိုင်ရာနေရာများ== * [[Tanegashima Space Center]] * [[Uchinoura Space Center]] ==ပြတိုက်များ== * [[Bansei Tokkō Peace Museum]] * [[Chiran Peace Museum for Kamikaze Pilots]] * [[Museum of the Meiji Restoration]] * [[Reimeikan, Kagoshima Prefectural Center for Historical Material]] * [[Uenohara site]] ==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး== [[File:Kagoshima Chuo Station 02.jpg|thumb|Kagoshima-Chuo Station]] [[File:KagoshimaLRT7003.jpg|thumb|Kagoshima City Tram]] ===မီးရထား=== *[[Hisatsu Orange Railway]] *[[JR Kyushu]] **[[Ibusuki Makurazaki Line]] **[[Hisatsu Line]] **[[Kagoshima Line]] **[[Kitto Line]] **[[Kyushu Shinkansen]] **[[Nippō Main Line]] ===လျှပ်စစ်ရထား=== *[[Kagoshima City Tram]] ===ကားလမ်းများ=== ====အဝေးပြေးလမ်းနှင့် တိုးဂိတ်လမ်းများ==== *[[Higashikyushu Expressway]] (Hayato Road) *Ibusuki Toll Road *[[Kyushu Expressway]] *[[Minamikyushu Expressway]] *[[Miyazaki Expressway]] ====နိုင်ငံအဆင့် အဝေးပြေးလမ်းများ==== *[[Japan National Route 3|National Route 3]] ([[Kitakyushu]]&ndash;[[Fukuoka]]&ndash;[[Kurume]]&ndash;[[Kumamoto]]&ndash;[[Minamata]]-Izumi-Satsuma Sendai-Kagoshima) *[[Japan National Route 10|National Route 10]] (Kitakyushu-[[Nakatsu]]&ndash;[[Beppu]]&ndash;[[Saiki]]&ndash;[[Nobeoka]]&ndash;[[Miyazaki, Miyazaki|Miyazaki]]&ndash;[[Miyakonojo]]-Kagoshima) *[[Japan National Route 58|National Route 58]] (disconnected segments in downtown Kagoshima and on the islands of [[Tanegashima]] and [[Amami Ōshima]]) *Route 220 (Miyazaki-[[Nichinan, Miyazaki|Nichinan]]-Shibushi-Kanoya-Tarumizu-Kirishima) *Route 223 *Route 224 *Route 225 *Route 226 *Route 267 ([[Hitoyoshi]]-Isa-Satsuma Sendai) *Route 268 (Minamata-Isa-[[Ebino]]&ndash;[[Kobayashi]]-Miyazaki) *Route 269 *Route 270 *Route 328 (Kagoshima-Isa-Izumi) *Route 389 ([[Ōmuta, Fukuoka|Ōmuta]]&ndash;[[Tamana, Kumamoto|Tamana]]&ndash;[[Unzen]]&ndash;[[Minamishimabara]]&ndash;[[Amakusa]]-Akune) *Route 447 (Ebino-Isa-Izumi) *Route 448 *Route 499 *Route 504 (Kanoya-Kirishima-Satsuma-Izumi) ===ဆိပ်ကမ်းများ=== *Kagoshima Port **Domestic ferry route to [[Sakurajima]], [[Kikai Island]], [[Tokunoshima]], [[Amami Island]], [[Tanegashima]], [[Yakushima]], [[Yoron Island]], [[Okinoerabu]] and [[Naha]]. **High-speed craft route to [[Ibusuki]], Tanegashima and Yakushima. **International container hub port *Naze Port **Ferry Route to Osaka, Kobe, Kagoshima, Yakushima, Tanegashima, Tokunoshima and Naha. *Shibushi Port **Ferry route to [[Osaka]], Tokyo, [[Naha]] and [[Amami Island]] **International and domestic container hub port *Tanegashima Port *Tokunoshima Port *Yakushima Port ===လေဆိပ်များ=== *[[Amami Airport]] *[[Kagoshima Airport]] *[[Okinoerabu Airport]] *[[Tanegashima Airport]] *[[Tokunoshima Airport]] *[[Yakushima Airport]] *[[Yoron Airport]] ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]] 2zs7cj33mta97pa81y61m5ugknkxexk 1050085 1050084 2026-08-24T12:55:31Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ပြင်ပလင့်များ */ 1050085 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = ခဂိုရှိမခရိုင် | native_name = {{nobold|{{lang|ja|鹿児島県}}}} | settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]] | translit_lang1 = Japanese | translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]] | translit_lang1_info = {{lang|ja|鹿児島県}} | translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]] | translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Kagoshima-ken}} | image_skyline = {{multiple image | border = infobox | total_width = 280 | image_style = border:1; | perrow = 1/2/2/1 | caption_align = center | image1 = 2025-09-08 Sakurajima Sunrise.jpg | caption1 = View of [[Sakurajima]] from [[Kagoshima Bay]] | image2 = Mangrove forest in Amami Oshima.jpg | caption2 = [[Mangrove|A mangrove forest]] in [[Amami Island]] | image3 = Jomonsugi (52931651088).jpg | caption3 = Jōmon Cedar in [[Yakushima]] | image4 = 2024.11.04 H3ロケット4号機きらめき３号打上げ.jpg | caption4 = [[Tanegashima Space Center]] | image5 = Kagoshima-Ibusuki Sweet-potatoes-field.jpg | caption5 = Kaimondake and [[Sweet potato|sweet potato field]] in [[Ibusuki]] | image6 = Kirishima-Jingu Front.jpg | caption6 = [[Kirishima Shrine]] }} | image_flag = Flag of Kagoshima Prefecture.svg | flag_size = 100px | image_seal = Emblem of Kagoshima Prefecture.svg | seal_size = 80px | seal_type = Emblem | image_blank_emblem = Symbol mark of Kagoshima Prefecture.svg | blank_emblem_size = 80px | blank_emblem_type = Symbol | image_map = Map of Japan with highlight on 46 Kagoshima prefecture.svg | coordinates = | subdivision_type = Country | subdivision_name = {{flag|Japan}} | subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]] | subdivision_name1 = [[Kyushu]] | subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]] | subdivision_name2 = [[Kyushu]] | seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]] | seat = [[Kagoshima]] | parts_type = Subdivisions | parts_style = para | p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 8 | p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 43 | leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]] | leader_name = [[Kōichi Shiota]] | area_total_km2 = 9187.01 | area_water_percent = 0.2 | area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|10th]] | population_footnotes = | population_total = 1564175 | population_as_of = September 1, 2022 | population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|24th]] | population_density_km2 = auto | demographics_type2 = GDP | demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}</ref> | demographics2_title1 = Total | demographics2_info1 = {{Plain list| * [[JP¥]]6,048 billion * [[US$]]44.7 billion (2022) }} | iso_code = JP-46 | website = {{URL|http://www.pref.kagoshima.jp/foreign/english/index.html}} | module = {{Infobox place symbols| embedded=yes | country = Japan | bird = [[Lidth's jay]] (''Garrulus&nbsp;lidthi'') | fish = | flower = Miyamakirishima (''[[Rhododendron kiusianum]]'') | tree = Camphor laurel<br/> (''[[Cinnamomum camphora]]'') }} | anthem = [[:ja:鹿児島県民の歌|Kagoshima kenmin no uta]] }} '''ခဂိုရှိမခရိုင်''' (鹿児島県, Kagoshima-ken<ref>{{cite book|script-title=ja:NHK日本語発音アクセント新辞典|publisher=NHK Publishing|editor=NHK Broadcasting Culture Research Institute|date=24 May 2016|lang=ja}}</ref>) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ [[ခယူးရှူးကျွန်း]]နှင့် [[ရူးခယူးကျွန်း]]တို့ပေါ်တွင် တည်ရှိသည့် ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Kagoshima prefecture" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|''Japan Encyclopedia'', p. 447|page=447}}.</ref> ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့အရ လူဦးရေ ၁,၅၂၇,၀၁၉ ဦး ရှိသည်။ ဧရိယာ ၉,၁၈၇ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၃,၅၄၇ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ ခဂိုရှိမခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[ခုမမိုတိုခရိုင်]]၊ အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် [[မိယဇခိခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ ခဂိုရှိမမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်နှင့် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကကျသည့်မြို့များမှာ ခိရိရှိမမြို့၊ ခနိုယမြို့နှင့် ဆဆွတ်မဆန်းဒိုင်းမြို့တို့ ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, "Kagoshima prefecture" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 447|page=447}}.</ref> ခဂိုရှိမမြို့သည် ခယူးရှူးကျွန်း၏ တောင်ဘက်ဆုံးနေရာနှင့် ရူးခယူးကျွန်းများ၏ ဆဆွတ်နန်းကျွန်းအုပ်စုတွင် တည်ရှိနေသည်။ ခဂိုရှိမ၏ ပင်မကုန်းမြေသည် အရိအခဲပင်လယ်မှ ရှိဘုရှိပင်လယ်အော်အထိ ဖြန့်ကျက်တည်ရှိနေသည်။ ==သမိုင်းကြောင်း== {{main|ခဂိုရှိမခရိုင်၏ သမိုင်းကြောင်း}} {{See also|ခဂိုရှိမခရိုင်ရှိ သမိုင်းဝင်နေရာများ}} ခဂိုရှိမခရိုင်သည် ရှေးခေတ် ဂျပန်ပြည်နယ်များဖြစ်သည့် အိုးဆုမိနှင့် ဆဆွတ်မပြည်နယ်တို့ တည်ရှိခဲ့ဖူးသည်။ တည်နေရာအားဖြင့် ရူးခယူးကျွန်း (ဆဆွတ်နန်းကျွန်းစု) ၏ မြောက်ဘက်ပိုင်း ဖြစ်သည်။ ထိုဒေသသည် မဲဂျိခေတ်ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးကာလတွင် အဓိကနေရာတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။ ခဂိုရှိမမြို့တွင် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ၂၀ ရာစုခေတ်စစ်ပွဲကာလအတွင်း အရေးပါသည့် ရေတပ်အခြေစိုက်ခဲ့သည်။ <ref>Nussbaum, "Provinces and prefectures" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 780|page=780}}.</ref> ==လူဦးရေဆိုင်ရာ== ခဂိုရှိမခရိုင်တွင် အဓိကလူမျိုးစု နှစ်ခု နေထိုင်ကြသည်။ ၎င်းတို့မှာ ဂျပန်လူမျိုးနှင့် ရူးခိုခုလူမျိုး (အမမိကျွန်း) တို့ ဖြစ်သည်။ ==ပထဝီသွင်ပြင်== ခဂိုရှိမခရိုင်သည် ခယူးရှူးကျွန်း၏ အနောက်တောင်ဘက်စွန်းတွင် တည်ရှိသည်။ ခရိုင်တွင် များစွာသောကျွန်းများ ပါဝင်တည်ရှိနေသည်။ အရေးပါဆုံး ကျွန်းစုမှာ အမမိကျွန်းစု ဖြစ်သည်။ ခရိုင်ကို အနောက်ဘက်တွင် အရှေ့တရုတ်ပင်လယ်၊ တောင်ဘက်တွင် အိုခိနဝခရိုင်၊ မြောက်ဘက်တွင် ခုမမိုတိုခရိုင်၊ အရှေ့ဘက်တွင် မိယဇခိခရိုင်တို့ကို ဝန်းရံထားသည်။ ခရိုင်၏ ကမ်းရိုးတန်းသည် ၂,၆၃၂ ကီလိုမီတာ (၁,၆၃၅ မိုင်) ရှည်လျားသည်။ ခဂိုရှိမပင်လယ်အော် (ခင်းခိုဝမ်) ဟုခေါ်သည့် ပင်လယ်အော်တစ်ခုလည်း ရှိသည်။ ဤပင်လယ်အော်သည် ဆဆွတ်မကျွန်းဆွယ်နှင့် အိုးဆုမိကျွန်းဆွယ်တို့အကြား တည်ရှိသည်။ ထိုသို့သော ပထဝီဝင်အနေအထားနှင့် တည်ရှိမှုတို့ကြောင့် ခဂိုရှိမပင်လယ်အော်ကို သမုင်းကြောင်းများစွာတွင် ဂျပန်နိုင်ငံသို့ "ဝင်ပေါက်" အဖြစ် အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ ခယူးရှူးကျွန်းတွင် လူဦးရေ ၁၃ သန်း ရှိသည်။ ခဂိုရှိမခရိုင်၏ လူဦးရေသည် ၂ သန်းအောက် လျော့နည်းသည်။ ခရိုင်တွင် လှုပ်ရှားနေသည့် မီးတောင်များနှင့် ငြိမ်သက်နေသည့် မီးတောင်များစွာ ရှိသည်။ ၎င်းမီးတောင်များထဲတွင် ဆခုရဂျိမလည်း ပါဝင်သည်။ ဆခုရဂျိမသည် ခဂိုရှိမမြို့၏ မျက်နှာချင်းဆိုင် ခဂိုရှိမပင်လယ်အော်၏ အပြင်ဘက်တွင် တည်ရှိသည်။ ဆခုရဂျိမသည် ဂျပန်နိုင်ငံရှိ လှုပ်ရှားမှုအရှိဆုံးမီးတောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ အဓိကပေါက်ကွဲမှုများသည် ၁၉၁၄ ခုနှစ်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ပေါက်ကွဲချိန်တွင် ကျဆင်းလာသည့်အရများကြောင့် ပင်မကုန်းမြေအကြား လုံးဝတဆက်တည်း ဖြစ်သွားခဲ့သည်။ ၁၉၆၀ ခုနှစ်တွင်လည်း ပေါက်ကွဲမှုအနည်းငယ် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ မီးတောင်ပေါက်ကွဲမှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည့် မြေများသည် မုန်လာဥဖြူများ စိုက်ပျိုးရန်အတွက် ကောင်းမွန်သည့် မြေအရင်းအမြစ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထိုမြေတွင် စိုက်ပျိုးသည့် မုန်လာဥဖြူသည် ဘတ်စကတ်ဘောလုံးအရွယ်ခန့်ပင် ရှိသည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် ခဂိုရှိမခရိုင်၏ ကုန်းမြေ ၁၃ ရာခိုင်နှုန်းကို သဘာဝဥယျာဉ်များ ဖြစ်သည်ဟု သတ်မှတ်ထားသည်။ ၎င်းတို့မှာ အမမိဂွန်းတိုး၊ ခိရိရှိမ - ခင်းခိုဝမ်၊ အွန်းဇန်း - အမခုဆ၊ ယခုရှိမအမျိုးသားဥယျာဉ်၊ ခိုရှိခိရှိမနှင့် နိချိနန်းခိုင်းဂန်းအမျိုးသားဥယျာဉ်၊ အခုနဲ၊ ဘိုးနိုမ၊ ဖုခုအဂဲဟမ၊ အိမုတိုင်းခဲ၊ အိုးဆုမိနန်းဘု၊ ဆန်းဒိုင်းဂဝ၊ ရူးအိခိ၊ တခခုမယမ၊ တခုရရက်တိုးစီရင်စုအမျိုးသားဥယျာဉ်များတို့ ဖြစ်ကြသည်။<ref>{{cite web |url=https://www.env.go.jp/park/doc/data/natural/naturalpark_4.pdf |script-title=ja:自然公園都道府県別面積総括 |trans-title=General overview of area figures for Natural Parks by prefecture |language=ja |publisher=[[Ministry of the Environment (Japan)|Ministry of the Environment]] |access-date=12 August 2019}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.pref.kagoshima.jp/kurashi-kankyo/kankyo/sizenkouen/index.html |script-title=ja:自然公園 |trans-title=Natural Parks |language=ja |publisher=Kagoshima Prefecture |access-date=12 August 2019}}</ref> <gallery mode="packed"> File:Jomon Sugi 06.jpg|[[Jōmon Sugi]] in [[Yaku Island]] File:Ishiharayoshiharaueno site3.JPG|Mangrove native forest in [[Amami Island]] File:出水・鶴IMGP1033.JPG|A crane observation centre in Izumi crane migration grounds File:Ohara festival in Kagoshima.jpg|Ohara style folk dance in Kagoshima Ohara Festival in November File:Ibusuki-Sand-Bath.JPG|Sand bath style in Ibusuki Spa File:Satsunan-Islands-Kagoshima-Japan.png|Map of Kagoshima Prefecture </gallery> ==စီးပွားရေး== ခရိုင်၏ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများသည် ခဂိုရှိမမြို့နှင့် မြို့ပတ်ဝန်းကျင်တွင် တည်ရှိကြသည်။ ခရိုင်၏ အရှေ့ဘက်ပိုင်းသည် များသောအားဖြင့် ကျေးလက်ဒေသဖြစ်ပြီး လူဦးရေသည် ကျဆင်းလျက်ရှိသည်။ ခရိုင်တွင် ခိုင်မာသည့် စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းများ ရှိသည်။ ထို့ကြောင့် ထင်ရှားသည့် ရေနွေးကြမ်း၊ ကန်စွန်းဥ၊ မုန်လာဥ၊ ဆန်နှင့် ဂျပန်အမဲသားနက်တို့ ထွက်ရှိသည်။ ခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ငါးရှဉ့်ထွက်ရှိမှု အများဆုံး ဖြစ်သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ခဂိုရှိမခရိုင်သည် အမဲသားနှင့် ဝက်သားထုတ်လုပ်မှု အများဆုံး ဖြစ်သည်။ ဂျပန်လေကြောင်းစူးစမ်းလေ့လာရေးအေဂျင်စီ (JAXA) သည် ခရိုင်အတွင်းတွင် များစွာသော အဆောက်အဦများ တည်ဆောက်ထားသည်။ ခရိုင်အတွင်းရှိ တနဲဂရှိမတွင် နိုင်ငံ၏ ပင်မဒုံးပျံပစ်လွှတ်ရေးစခန်း ရှိသည်။ ထို့အပြင် ခဂိုရှိမခရိုင်တွင် အုချိနိုအုရအာကာသစင်တာလည်း ရှိသည်။ ခရိုင်၏ လုပ်သားအင်အားသည် ၇၉၁,၀၀၀ ဦး ရှိပြီး အသားတင်ထုတ်လုပ်မှုတန်ဖိုးသည် ခန့်မှန်းခြေ ၅၅၄၈.၇ ထရီလီယံယန်း ရှိသည်။<ref>{{cite web | url=https://www.jetro.go.jp/en/invest/region/data/kagoshima.html | title=Data &#124; Investment Opportunities in Japan's Regions - Investing in Japan - Japan External Trade Organization | date=2024 }}</ref> ==မြို့ပြနှင့် ဒေသများ== အောက်ပါတို့သည် ခဂိုရှိမခရိုင်ရှိ မြို့ပြနှင့် အုပ်ချုပ်ရေးဒေသများနှင့် ကျေးရွာများ ဖြစ်သည်။ ===မြို့ပြများ=== {{See also|ခဂိုရှိမခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက် မြို့များ}} [[File:ISS034-E-027139.jpg|thumb|ကောင်းကင်မှ မြင်ရသည့် ခဂိုရှိမခရိုင်]] [[File:Sakurajima n700.jpg|thumb|ဆခုရဂျိမနှင့် ခဂိုရှိမမြို့]] [[File:Aerial Makurazaki Kagoshima.jpg|thumb|မခုရဇခိမြို့]] [[File:Amami city1.JPG|thumb|အမမိမြို့]] [[File:Tarumizu City Kagoshima 2011.JPG|thumb|တရုမိဇုမြို့]] ခဂိုရှိမခရိုင်တွင် မြို့ပေါင်း ၁၉ မြို့ ရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Aira, Kagoshima (no text).svg|frameless|25x25px]] [[Aira, Kagoshima|Aira]] |姶良市 |231.32 |75,665 |[[File:Aira City in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Akune, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Akune, Kagoshima|Akune]] |阿久根市 |134.3 |23,887 |[[File:Akune in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Amami, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Amami, Kagoshima|Amami]] |奄美市 |308.15 |42,718 |[[File:Amami in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Hioki, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Hioki, Kagoshima|Hioki]] |日置市 |253.06 |51,819 |[[File:Hioki in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Ibusuki, Kagoshima (no text).svg|frameless|25x25px]] [[Ibusuki, Kagoshima|Ibusuki]] |指宿市 |149.01 |43,931 |[[File:Ibusuki in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Ichikikushikino, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Ichikikushikino]] |いちき串木野市 |112.04 |30,551 |[[File:Ichikikushikino in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Isa, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Isa, Kagoshima|Isa]] |伊佐市 |392.36 |30,070 |[[File:Isa in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Izumi, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Izumi, Kagoshima|Izumi]] |出水市 |330.06 |56,205 |[[File:Izumi in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Kagoshima, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Kagoshima]] (capital) |鹿児島市 |547.58 |595,049 |[[File:Location of Kagoshima city Kagoshima prefecture Japan.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Kanoya, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Kanoya, Kagoshima|Kanoya]] |鹿屋市 |448.33 |104,148 |[[File:Kanoya in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Kirishima, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Kirishima, Kagoshima|Kirishima]] |霧島市 |603.18 |124,763 |[[File:Kirishima in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Makurazaki, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Makurazaki, Kagoshima|Makurazaki]] |枕崎市 |74.88 |21,960 |[[File:Makurazaki in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Minamikyushu, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Minamikyūshū]] |南九州市 |357.85 |39,738 |[[File:Location of Minami-Kyushu city Kagoshima prefecture Japan.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Minamisatsuma, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Minamisatsuma]] |南さつま市 |283.3 |39,012 |[[File:Minamisatsuma in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Nishinoomote, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Nishinoomote, Kagoshima|Nishinoomote]] |西之表市 |205.75 |16,418 |[[File:Nishinoomote in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Satsumasendai, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Satsumasendai, Kagoshima|Satsumasendai]] |薩摩川内市 |683.5 |96,411 |[[File:Satsumasendai in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Shibushi, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Shibushi, Kagoshima|Shibushi]] |志布志市 |209.01 |33,724 |[[File:Shibushi in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Soo, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Soo, Kagoshima|Soo]] |曽於市 |390.39 |37,038 |[[File:Soo in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Tarumizu, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Tarumizu, Kagoshima|Tarumizu]] |垂水市 |161.86 |14,847 |[[File:Tarumizu in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |} ===မြို့ငယ်နှင့် ရွာများ=== ခဂိုရှိမခရိုင်ရှိ ဒေသများတွင် အောက်ပါမြို့ငယ်များနှင့် ရွာများ တည်ရှိသည်။ {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |ဒေသ [subprefecture (if any)] ! rowspan="2" |အမျိုးအစား ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Amagi Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Amagi, Kagoshima|Amagi]] |天城町 |80.35 |6,350 |[[Ōshima District, Kagoshima|Ōshima District]] [<nowiki/>[[Ōshima Subprefecture (Kagoshima)|Ōshima Subprefecture]]] |Town |[[File:Amagi in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of China, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[China, Kagoshima|China]] |知名町 |53.29 |5,976 |[[Ōshima District, Kagoshima|Ōshima District]] [<nowiki/>[[Ōshima Subprefecture (Kagoshima)|Ōshima Subprefecture]]] |Town |[[File:China in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Higashikushira, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Higashikushira, Kagoshima|Higashikushira]] |東串良町 |27.69 |7,122 |[[Kimotsuki District, Kagoshima|Kimotsuki District]] |Town |[[File:Higashikushira in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Isen, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Isen, Kagoshima|Isen]] |伊仙町 |62.7 |6,594 |[[Ōshima District, Kagoshima|Ōshima District]] [<nowiki/>[[Ōshima Subprefecture (Kagoshima)|Ōshima Subprefecture]]] |Town |[[File:Isen in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Kikai, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Kikai, Kagoshima|Kikai]] |喜界町 |56.94 |7,657 |[[Ōshima District, Kagoshima|Ōshima District]] [<nowiki/>[[Ōshima Subprefecture (Kagoshima)|Ōshima Subprefecture]]] |Town |[[File:Kikai in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Kimotsuki, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Kimotsuki, Kagoshima|Kimotsuki]] |肝付町 |308.12 |15,169 |[[Kimotsuki District, Kagoshima|Kimotsuki District]] |Town |[[File:Kimotsuki in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Kinko, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Kinkō, Kagoshima|Kinkō]] |錦江町 |163.15 |9,328 |[[Kimotsuki District, Kagoshima|Kimotsuki District]] |Town |[[File:Kinko in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Minamiosumi, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Minamiōsumi, Kagoshima|Minamiōsumi]] |南大隅町 |213.59 |7,646 |[[Kimotsuki District, Kagoshima|Kimotsuki District]] |Town |[[File:Minamiosumi in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Minamitane, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Minamitane, Kagoshima|Minamitane]] |南種子町 |110.4 |5,925 |[[Kumage District, Kagoshima|Kumage District]] [<nowiki/>[[Kumage Subprefecture]]] |Town |[[File:Minamitane in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Mishima, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Mishima, Kagoshima|Mishima]] |三島村 |31.36 |383 |[[Kagoshima District, Kagoshima|Kagoshima District]] |Village |[[File:Mishima in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Nagashima, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Nagashima, Kagoshima|Nagashima]] |長島町 |116.13 |10,124 |[[Izumi District, Kagoshima|Izumi District]] |Town |[[File:Nagashima in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Nakatanega, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Nakatane, Kagoshima|Nakatane]] |中種子町 |137.78 |8,439 |[[Kumage District, Kagoshima|Kumage District]] [<nowiki/>[[Kumage Subprefecture]]] |Town |[[File:Nakatane in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Ōsaki, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Ōsaki, Kagoshima|Ōsaki]] |大崎町 |100.82 |13,488 |[[Soo District, Kagoshima|Soo District]] |Town |[[File:Osaki in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Satsuma, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Satsuma, Kagoshima|Satsuma]] |さつま町 |303.43 |23,842 |[[Satsuma District, Kagoshima|Satsuma District]] |Town |[[File:Satsuma in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Setouchi, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Setouchi, Kagoshima|Setouchi]] |瀬戸内町 |239.92 |9,379 |[[Ōshima District, Kagoshima|Ōshima District]] [<nowiki/>[[Ōshima Subprefecture (Kagoshima)|Ōshima Subprefecture]]] |Town |[[File:Setouchi in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Tatsugo, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Tatsugō, Kagoshima|Tatsugō]] |龍郷町 |82.08 |5,992 |[[Ōshima District, Kagoshima|Ōshima District]] [<nowiki/>[[Ōshima Subprefecture (Kagoshima)|Ōshima Subprefecture]]] |Town |[[File:Tatsugo in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Tokunoshima, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Tokunoshima, Kagoshima|Tokunoshima]] |徳之島町 |104.87 |11,673 |[[Ōshima District, Kagoshima|Ōshima District]] [<nowiki/>[[Ōshima Subprefecture (Kagoshima)|Ōshima Subprefecture]]] |Town |[[File:Tokunoshima in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Toshima, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Toshima, Kagoshima|Toshima]] |十島村 |101.35 |688 |[[Kagoshima District, Kagoshima|Kagoshima District]] |Village |[[File:Toshima in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Uken, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Uken]] |宇検村 |103.07 |1,843 |[[Ōshima District, Kagoshima|Ōshima District]] [<nowiki/>[[Ōshima Subprefecture (Kagoshima)|Ōshima Subprefecture]]] |Village |[[File:Uken in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Wadomari, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Wadomari, Kagoshima|Wadomari]] |和泊町 |40.37 |6,929 |[[Ōshima District, Kagoshima|Ōshima District]] [<nowiki/>[[Ōshima Subprefecture (Kagoshima)|Ōshima Subprefecture]]] |Town |[[File:Wadomari in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Yakushima, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Yakushima, Kagoshima|Yakushima]] |屋久島町 |540.98 |13,486 |[[Kumage District, Kagoshima|Kumage District]] [<nowiki/>[[Kumage Subprefecture]]] |Town |[[File:Yakushima in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Yamato, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Yamato, Kagoshima|Yamato]] |大和村 |88.15 |1,638 |[[Ōshima District, Kagoshima|Ōshima District]] [<nowiki/>[[Ōshima Subprefecture (Kagoshima)|Ōshima Subprefecture]]] |Village |[[File:Yamato in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Yoron, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Yoron, Kagoshima|Yoron]] |与論町 |20.49 |5,263 |[[Ōshima District, Kagoshima|Ōshima District]] [<nowiki/>[[Ōshima Subprefecture (Kagoshima)|Ōshima Subprefecture]]] |Town |[[File:Yoron in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Yusui, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Yūsui, Kagoshima|Yūsui]] |湧水町 |144.33 |12,220 |[[Aira District, Kagoshima|Aira District]] |Town |[[File:Yusui in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |} ===ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ=== {{main|ခဂိုရှိမခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}} ==ပညာရေး== ===တက္ကသိုလ်နှင့် ကောလိပ်များ=== *[[Daiichi Institute of Technology]] *[[Daiichi Junior College of Infant Education]] *[[The International University of Kagoshima]] *[[Kagoshima Immaculate Heart College]] *[[Kagoshima Immaculate Heart University]] *[[Kagoshima Prefectural College]] *[[Kagoshima University]] *[[Kagoshima Women's Junior College]] *[[National Institute of Fitness and Sports in Kanoya]] *[[Shigakukan University]] ==သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာဆိုင်ရာနေရာများ== * [[Tanegashima Space Center]] * [[Uchinoura Space Center]] ==ပြတိုက်များ== * [[Bansei Tokkō Peace Museum]] * [[Chiran Peace Museum for Kamikaze Pilots]] * [[Museum of the Meiji Restoration]] * [[Reimeikan, Kagoshima Prefectural Center for Historical Material]] * [[Uenohara site]] ==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး== [[File:Kagoshima Chuo Station 02.jpg|thumb|Kagoshima-Chuo Station]] [[File:KagoshimaLRT7003.jpg|thumb|Kagoshima City Tram]] ===မီးရထား=== *[[Hisatsu Orange Railway]] *[[JR Kyushu]] **[[Ibusuki Makurazaki Line]] **[[Hisatsu Line]] **[[Kagoshima Line]] **[[Kitto Line]] **[[Kyushu Shinkansen]] **[[Nippō Main Line]] ===လျှပ်စစ်ရထား=== *[[Kagoshima City Tram]] ===ကားလမ်းများ=== ====အဝေးပြေးလမ်းနှင့် တိုးဂိတ်လမ်းများ==== *[[Higashikyushu Expressway]] (Hayato Road) *Ibusuki Toll Road *[[Kyushu Expressway]] *[[Minamikyushu Expressway]] *[[Miyazaki Expressway]] ====နိုင်ငံအဆင့် အဝေးပြေးလမ်းများ==== *[[Japan National Route 3|National Route 3]] ([[Kitakyushu]]&ndash;[[Fukuoka]]&ndash;[[Kurume]]&ndash;[[Kumamoto]]&ndash;[[Minamata]]-Izumi-Satsuma Sendai-Kagoshima) *[[Japan National Route 10|National Route 10]] (Kitakyushu-[[Nakatsu]]&ndash;[[Beppu]]&ndash;[[Saiki]]&ndash;[[Nobeoka]]&ndash;[[Miyazaki, Miyazaki|Miyazaki]]&ndash;[[Miyakonojo]]-Kagoshima) *[[Japan National Route 58|National Route 58]] (disconnected segments in downtown Kagoshima and on the islands of [[Tanegashima]] and [[Amami Ōshima]]) *Route 220 (Miyazaki-[[Nichinan, Miyazaki|Nichinan]]-Shibushi-Kanoya-Tarumizu-Kirishima) *Route 223 *Route 224 *Route 225 *Route 226 *Route 267 ([[Hitoyoshi]]-Isa-Satsuma Sendai) *Route 268 (Minamata-Isa-[[Ebino]]&ndash;[[Kobayashi]]-Miyazaki) *Route 269 *Route 270 *Route 328 (Kagoshima-Isa-Izumi) *Route 389 ([[Ōmuta, Fukuoka|Ōmuta]]&ndash;[[Tamana, Kumamoto|Tamana]]&ndash;[[Unzen]]&ndash;[[Minamishimabara]]&ndash;[[Amakusa]]-Akune) *Route 447 (Ebino-Isa-Izumi) *Route 448 *Route 499 *Route 504 (Kanoya-Kirishima-Satsuma-Izumi) ===ဆိပ်ကမ်းများ=== *Kagoshima Port **Domestic ferry route to [[Sakurajima]], [[Kikai Island]], [[Tokunoshima]], [[Amami Island]], [[Tanegashima]], [[Yakushima]], [[Yoron Island]], [[Okinoerabu]] and [[Naha]]. **High-speed craft route to [[Ibusuki]], Tanegashima and Yakushima. **International container hub port *Naze Port **Ferry Route to Osaka, Kobe, Kagoshima, Yakushima, Tanegashima, Tokunoshima and Naha. *Shibushi Port **Ferry route to [[Osaka]], Tokyo, [[Naha]] and [[Amami Island]] **International and domestic container hub port *Tanegashima Port *Tokunoshima Port *Yakushima Port ===လေဆိပ်များ=== *[[Amami Airport]] *[[Kagoshima Airport]] *[[Okinoerabu Airport]] *[[Tanegashima Airport]] *[[Tokunoshima Airport]] *[[Yakushima Airport]] *[[Yoron Airport]] ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]] l3xpinp1vcba3hs585wcte17vrlxsyo 1050086 1050085 2026-08-24T12:55:46Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ကိုးကား */ 1050086 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = ခဂိုရှိမခရိုင် | native_name = {{nobold|{{lang|ja|鹿児島県}}}} | settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]] | translit_lang1 = Japanese | translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]] | translit_lang1_info = {{lang|ja|鹿児島県}} | translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]] | translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Kagoshima-ken}} | image_skyline = {{multiple image | border = infobox | total_width = 280 | image_style = border:1; | perrow = 1/2/2/1 | caption_align = center | image1 = 2025-09-08 Sakurajima Sunrise.jpg | caption1 = View of [[Sakurajima]] from [[Kagoshima Bay]] | image2 = Mangrove forest in Amami Oshima.jpg | caption2 = [[Mangrove|A mangrove forest]] in [[Amami Island]] | image3 = Jomonsugi (52931651088).jpg | caption3 = Jōmon Cedar in [[Yakushima]] | image4 = 2024.11.04 H3ロケット4号機きらめき３号打上げ.jpg | caption4 = [[Tanegashima Space Center]] | image5 = Kagoshima-Ibusuki Sweet-potatoes-field.jpg | caption5 = Kaimondake and [[Sweet potato|sweet potato field]] in [[Ibusuki]] | image6 = Kirishima-Jingu Front.jpg | caption6 = [[Kirishima Shrine]] }} | image_flag = Flag of Kagoshima Prefecture.svg | flag_size = 100px | image_seal = Emblem of Kagoshima Prefecture.svg | seal_size = 80px | seal_type = Emblem | image_blank_emblem = Symbol mark of Kagoshima Prefecture.svg | blank_emblem_size = 80px | blank_emblem_type = Symbol | image_map = Map of Japan with highlight on 46 Kagoshima prefecture.svg | coordinates = | subdivision_type = Country | subdivision_name = {{flag|Japan}} | subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]] | subdivision_name1 = [[Kyushu]] | subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]] | subdivision_name2 = [[Kyushu]] | seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]] | seat = [[Kagoshima]] | parts_type = Subdivisions | parts_style = para | p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 8 | p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 43 | leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]] | leader_name = [[Kōichi Shiota]] | area_total_km2 = 9187.01 | area_water_percent = 0.2 | area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|10th]] | population_footnotes = | population_total = 1564175 | population_as_of = September 1, 2022 | population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|24th]] | population_density_km2 = auto | demographics_type2 = GDP | demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}</ref> | demographics2_title1 = Total | demographics2_info1 = {{Plain list| * [[JP¥]]6,048 billion * [[US$]]44.7 billion (2022) }} | iso_code = JP-46 | website = {{URL|http://www.pref.kagoshima.jp/foreign/english/index.html}} | module = {{Infobox place symbols| embedded=yes | country = Japan | bird = [[Lidth's jay]] (''Garrulus&nbsp;lidthi'') | fish = | flower = Miyamakirishima (''[[Rhododendron kiusianum]]'') | tree = Camphor laurel<br/> (''[[Cinnamomum camphora]]'') }} | anthem = [[:ja:鹿児島県民の歌|Kagoshima kenmin no uta]] }} '''ခဂိုရှိမခရိုင်''' (鹿児島県, Kagoshima-ken<ref>{{cite book|script-title=ja:NHK日本語発音アクセント新辞典|publisher=NHK Publishing|editor=NHK Broadcasting Culture Research Institute|date=24 May 2016|lang=ja}}</ref>) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ [[ခယူးရှူးကျွန်း]]နှင့် [[ရူးခယူးကျွန်း]]တို့ပေါ်တွင် တည်ရှိသည့် ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Kagoshima prefecture" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|''Japan Encyclopedia'', p. 447|page=447}}.</ref> ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့အရ လူဦးရေ ၁,၅၂၇,၀၁၉ ဦး ရှိသည်။ ဧရိယာ ၉,၁၈၇ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၃,၅၄၇ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ ခဂိုရှိမခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[ခုမမိုတိုခရိုင်]]၊ အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် [[မိယဇခိခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ ခဂိုရှိမမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်နှင့် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကကျသည့်မြို့များမှာ ခိရိရှိမမြို့၊ ခနိုယမြို့နှင့် ဆဆွတ်မဆန်းဒိုင်းမြို့တို့ ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, "Kagoshima prefecture" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 447|page=447}}.</ref> ခဂိုရှိမမြို့သည် ခယူးရှူးကျွန်း၏ တောင်ဘက်ဆုံးနေရာနှင့် ရူးခယူးကျွန်းများ၏ ဆဆွတ်နန်းကျွန်းအုပ်စုတွင် တည်ရှိနေသည်။ ခဂိုရှိမ၏ ပင်မကုန်းမြေသည် အရိအခဲပင်လယ်မှ ရှိဘုရှိပင်လယ်အော်အထိ ဖြန့်ကျက်တည်ရှိနေသည်။ ==သမိုင်းကြောင်း== {{main|ခဂိုရှိမခရိုင်၏ သမိုင်းကြောင်း}} {{See also|ခဂိုရှိမခရိုင်ရှိ သမိုင်းဝင်နေရာများ}} ခဂိုရှိမခရိုင်သည် ရှေးခေတ် ဂျပန်ပြည်နယ်များဖြစ်သည့် အိုးဆုမိနှင့် ဆဆွတ်မပြည်နယ်တို့ တည်ရှိခဲ့ဖူးသည်။ တည်နေရာအားဖြင့် ရူးခယူးကျွန်း (ဆဆွတ်နန်းကျွန်းစု) ၏ မြောက်ဘက်ပိုင်း ဖြစ်သည်။ ထိုဒေသသည် မဲဂျိခေတ်ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးကာလတွင် အဓိကနေရာတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။ ခဂိုရှိမမြို့တွင် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ၂၀ ရာစုခေတ်စစ်ပွဲကာလအတွင်း အရေးပါသည့် ရေတပ်အခြေစိုက်ခဲ့သည်။ <ref>Nussbaum, "Provinces and prefectures" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 780|page=780}}.</ref> ==လူဦးရေဆိုင်ရာ== ခဂိုရှိမခရိုင်တွင် အဓိကလူမျိုးစု နှစ်ခု နေထိုင်ကြသည်။ ၎င်းတို့မှာ ဂျပန်လူမျိုးနှင့် ရူးခိုခုလူမျိုး (အမမိကျွန်း) တို့ ဖြစ်သည်။ ==ပထဝီသွင်ပြင်== ခဂိုရှိမခရိုင်သည် ခယူးရှူးကျွန်း၏ အနောက်တောင်ဘက်စွန်းတွင် တည်ရှိသည်။ ခရိုင်တွင် များစွာသောကျွန်းများ ပါဝင်တည်ရှိနေသည်။ အရေးပါဆုံး ကျွန်းစုမှာ အမမိကျွန်းစု ဖြစ်သည်။ ခရိုင်ကို အနောက်ဘက်တွင် အရှေ့တရုတ်ပင်လယ်၊ တောင်ဘက်တွင် အိုခိနဝခရိုင်၊ မြောက်ဘက်တွင် ခုမမိုတိုခရိုင်၊ အရှေ့ဘက်တွင် မိယဇခိခရိုင်တို့ကို ဝန်းရံထားသည်။ ခရိုင်၏ ကမ်းရိုးတန်းသည် ၂,၆၃၂ ကီလိုမီတာ (၁,၆၃၅ မိုင်) ရှည်လျားသည်။ ခဂိုရှိမပင်လယ်အော် (ခင်းခိုဝမ်) ဟုခေါ်သည့် ပင်လယ်အော်တစ်ခုလည်း ရှိသည်။ ဤပင်လယ်အော်သည် ဆဆွတ်မကျွန်းဆွယ်နှင့် အိုးဆုမိကျွန်းဆွယ်တို့အကြား တည်ရှိသည်။ ထိုသို့သော ပထဝီဝင်အနေအထားနှင့် တည်ရှိမှုတို့ကြောင့် ခဂိုရှိမပင်လယ်အော်ကို သမုင်းကြောင်းများစွာတွင် ဂျပန်နိုင်ငံသို့ "ဝင်ပေါက်" အဖြစ် အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ ခယူးရှူးကျွန်းတွင် လူဦးရေ ၁၃ သန်း ရှိသည်။ ခဂိုရှိမခရိုင်၏ လူဦးရေသည် ၂ သန်းအောက် လျော့နည်းသည်။ ခရိုင်တွင် လှုပ်ရှားနေသည့် မီးတောင်များနှင့် ငြိမ်သက်နေသည့် မီးတောင်များစွာ ရှိသည်။ ၎င်းမီးတောင်များထဲတွင် ဆခုရဂျိမလည်း ပါဝင်သည်။ ဆခုရဂျိမသည် ခဂိုရှိမမြို့၏ မျက်နှာချင်းဆိုင် ခဂိုရှိမပင်လယ်အော်၏ အပြင်ဘက်တွင် တည်ရှိသည်။ ဆခုရဂျိမသည် ဂျပန်နိုင်ငံရှိ လှုပ်ရှားမှုအရှိဆုံးမီးတောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ အဓိကပေါက်ကွဲမှုများသည် ၁၉၁၄ ခုနှစ်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ပေါက်ကွဲချိန်တွင် ကျဆင်းလာသည့်အရများကြောင့် ပင်မကုန်းမြေအကြား လုံးဝတဆက်တည်း ဖြစ်သွားခဲ့သည်။ ၁၉၆၀ ခုနှစ်တွင်လည်း ပေါက်ကွဲမှုအနည်းငယ် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ မီးတောင်ပေါက်ကွဲမှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည့် မြေများသည် မုန်လာဥဖြူများ စိုက်ပျိုးရန်အတွက် ကောင်းမွန်သည့် မြေအရင်းအမြစ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထိုမြေတွင် စိုက်ပျိုးသည့် မုန်လာဥဖြူသည် ဘတ်စကတ်ဘောလုံးအရွယ်ခန့်ပင် ရှိသည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် ခဂိုရှိမခရိုင်၏ ကုန်းမြေ ၁၃ ရာခိုင်နှုန်းကို သဘာဝဥယျာဉ်များ ဖြစ်သည်ဟု သတ်မှတ်ထားသည်။ ၎င်းတို့မှာ အမမိဂွန်းတိုး၊ ခိရိရှိမ - ခင်းခိုဝမ်၊ အွန်းဇန်း - အမခုဆ၊ ယခုရှိမအမျိုးသားဥယျာဉ်၊ ခိုရှိခိရှိမနှင့် နိချိနန်းခိုင်းဂန်းအမျိုးသားဥယျာဉ်၊ အခုနဲ၊ ဘိုးနိုမ၊ ဖုခုအဂဲဟမ၊ အိမုတိုင်းခဲ၊ အိုးဆုမိနန်းဘု၊ ဆန်းဒိုင်းဂဝ၊ ရူးအိခိ၊ တခခုမယမ၊ တခုရရက်တိုးစီရင်စုအမျိုးသားဥယျာဉ်များတို့ ဖြစ်ကြသည်။<ref>{{cite web |url=https://www.env.go.jp/park/doc/data/natural/naturalpark_4.pdf |script-title=ja:自然公園都道府県別面積総括 |trans-title=General overview of area figures for Natural Parks by prefecture |language=ja |publisher=[[Ministry of the Environment (Japan)|Ministry of the Environment]] |access-date=12 August 2019}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.pref.kagoshima.jp/kurashi-kankyo/kankyo/sizenkouen/index.html |script-title=ja:自然公園 |trans-title=Natural Parks |language=ja |publisher=Kagoshima Prefecture |access-date=12 August 2019}}</ref> <gallery mode="packed"> File:Jomon Sugi 06.jpg|[[Jōmon Sugi]] in [[Yaku Island]] File:Ishiharayoshiharaueno site3.JPG|Mangrove native forest in [[Amami Island]] File:出水・鶴IMGP1033.JPG|A crane observation centre in Izumi crane migration grounds File:Ohara festival in Kagoshima.jpg|Ohara style folk dance in Kagoshima Ohara Festival in November File:Ibusuki-Sand-Bath.JPG|Sand bath style in Ibusuki Spa File:Satsunan-Islands-Kagoshima-Japan.png|Map of Kagoshima Prefecture </gallery> ==စီးပွားရေး== ခရိုင်၏ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများသည် ခဂိုရှိမမြို့နှင့် မြို့ပတ်ဝန်းကျင်တွင် တည်ရှိကြသည်။ ခရိုင်၏ အရှေ့ဘက်ပိုင်းသည် များသောအားဖြင့် ကျေးလက်ဒေသဖြစ်ပြီး လူဦးရေသည် ကျဆင်းလျက်ရှိသည်။ ခရိုင်တွင် ခိုင်မာသည့် စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းများ ရှိသည်။ ထို့ကြောင့် ထင်ရှားသည့် ရေနွေးကြမ်း၊ ကန်စွန်းဥ၊ မုန်လာဥ၊ ဆန်နှင့် ဂျပန်အမဲသားနက်တို့ ထွက်ရှိသည်။ ခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ငါးရှဉ့်ထွက်ရှိမှု အများဆုံး ဖြစ်သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ခဂိုရှိမခရိုင်သည် အမဲသားနှင့် ဝက်သားထုတ်လုပ်မှု အများဆုံး ဖြစ်သည်။ ဂျပန်လေကြောင်းစူးစမ်းလေ့လာရေးအေဂျင်စီ (JAXA) သည် ခရိုင်အတွင်းတွင် များစွာသော အဆောက်အဦများ တည်ဆောက်ထားသည်။ ခရိုင်အတွင်းရှိ တနဲဂရှိမတွင် နိုင်ငံ၏ ပင်မဒုံးပျံပစ်လွှတ်ရေးစခန်း ရှိသည်။ ထို့အပြင် ခဂိုရှိမခရိုင်တွင် အုချိနိုအုရအာကာသစင်တာလည်း ရှိသည်။ ခရိုင်၏ လုပ်သားအင်အားသည် ၇၉၁,၀၀၀ ဦး ရှိပြီး အသားတင်ထုတ်လုပ်မှုတန်ဖိုးသည် ခန့်မှန်းခြေ ၅၅၄၈.၇ ထရီလီယံယန်း ရှိသည်။<ref>{{cite web | url=https://www.jetro.go.jp/en/invest/region/data/kagoshima.html | title=Data &#124; Investment Opportunities in Japan's Regions - Investing in Japan - Japan External Trade Organization | date=2024 }}</ref> ==မြို့ပြနှင့် ဒေသများ== အောက်ပါတို့သည် ခဂိုရှိမခရိုင်ရှိ မြို့ပြနှင့် အုပ်ချုပ်ရေးဒေသများနှင့် ကျေးရွာများ ဖြစ်သည်။ ===မြို့ပြများ=== {{See also|ခဂိုရှိမခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက် မြို့များ}} [[File:ISS034-E-027139.jpg|thumb|ကောင်းကင်မှ မြင်ရသည့် ခဂိုရှိမခရိုင်]] [[File:Sakurajima n700.jpg|thumb|ဆခုရဂျိမနှင့် ခဂိုရှိမမြို့]] [[File:Aerial Makurazaki Kagoshima.jpg|thumb|မခုရဇခိမြို့]] [[File:Amami city1.JPG|thumb|အမမိမြို့]] [[File:Tarumizu City Kagoshima 2011.JPG|thumb|တရုမိဇုမြို့]] ခဂိုရှိမခရိုင်တွင် မြို့ပေါင်း ၁၉ မြို့ ရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Aira, Kagoshima (no text).svg|frameless|25x25px]] [[Aira, Kagoshima|Aira]] |姶良市 |231.32 |75,665 |[[File:Aira City in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Akune, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Akune, Kagoshima|Akune]] |阿久根市 |134.3 |23,887 |[[File:Akune in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Amami, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Amami, Kagoshima|Amami]] |奄美市 |308.15 |42,718 |[[File:Amami in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Hioki, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Hioki, Kagoshima|Hioki]] |日置市 |253.06 |51,819 |[[File:Hioki in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Ibusuki, Kagoshima (no text).svg|frameless|25x25px]] [[Ibusuki, Kagoshima|Ibusuki]] |指宿市 |149.01 |43,931 |[[File:Ibusuki in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Ichikikushikino, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Ichikikushikino]] |いちき串木野市 |112.04 |30,551 |[[File:Ichikikushikino in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Isa, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Isa, Kagoshima|Isa]] |伊佐市 |392.36 |30,070 |[[File:Isa in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Izumi, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Izumi, Kagoshima|Izumi]] |出水市 |330.06 |56,205 |[[File:Izumi in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Kagoshima, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Kagoshima]] (capital) |鹿児島市 |547.58 |595,049 |[[File:Location of Kagoshima city Kagoshima prefecture Japan.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Kanoya, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Kanoya, Kagoshima|Kanoya]] |鹿屋市 |448.33 |104,148 |[[File:Kanoya in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Kirishima, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Kirishima, Kagoshima|Kirishima]] |霧島市 |603.18 |124,763 |[[File:Kirishima in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Makurazaki, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Makurazaki, Kagoshima|Makurazaki]] |枕崎市 |74.88 |21,960 |[[File:Makurazaki in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Minamikyushu, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Minamikyūshū]] |南九州市 |357.85 |39,738 |[[File:Location of Minami-Kyushu city Kagoshima prefecture Japan.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Minamisatsuma, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Minamisatsuma]] |南さつま市 |283.3 |39,012 |[[File:Minamisatsuma in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Nishinoomote, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Nishinoomote, Kagoshima|Nishinoomote]] |西之表市 |205.75 |16,418 |[[File:Nishinoomote in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Satsumasendai, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Satsumasendai, Kagoshima|Satsumasendai]] |薩摩川内市 |683.5 |96,411 |[[File:Satsumasendai in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Shibushi, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Shibushi, Kagoshima|Shibushi]] |志布志市 |209.01 |33,724 |[[File:Shibushi in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Soo, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Soo, Kagoshima|Soo]] |曽於市 |390.39 |37,038 |[[File:Soo in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Tarumizu, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Tarumizu, Kagoshima|Tarumizu]] |垂水市 |161.86 |14,847 |[[File:Tarumizu in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |} ===မြို့ငယ်နှင့် ရွာများ=== ခဂိုရှိမခရိုင်ရှိ ဒေသများတွင် အောက်ပါမြို့ငယ်များနှင့် ရွာများ တည်ရှိသည်။ {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |ဒေသ [subprefecture (if any)] ! rowspan="2" |အမျိုးအစား ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Amagi Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Amagi, Kagoshima|Amagi]] |天城町 |80.35 |6,350 |[[Ōshima District, Kagoshima|Ōshima District]] [<nowiki/>[[Ōshima Subprefecture (Kagoshima)|Ōshima Subprefecture]]] |Town |[[File:Amagi in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of China, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[China, Kagoshima|China]] |知名町 |53.29 |5,976 |[[Ōshima District, Kagoshima|Ōshima District]] [<nowiki/>[[Ōshima Subprefecture (Kagoshima)|Ōshima Subprefecture]]] |Town |[[File:China in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Higashikushira, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Higashikushira, Kagoshima|Higashikushira]] |東串良町 |27.69 |7,122 |[[Kimotsuki District, Kagoshima|Kimotsuki District]] |Town |[[File:Higashikushira in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Isen, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Isen, Kagoshima|Isen]] |伊仙町 |62.7 |6,594 |[[Ōshima District, Kagoshima|Ōshima District]] [<nowiki/>[[Ōshima Subprefecture (Kagoshima)|Ōshima Subprefecture]]] |Town |[[File:Isen in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Kikai, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Kikai, Kagoshima|Kikai]] |喜界町 |56.94 |7,657 |[[Ōshima District, Kagoshima|Ōshima District]] [<nowiki/>[[Ōshima Subprefecture (Kagoshima)|Ōshima Subprefecture]]] |Town |[[File:Kikai in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Kimotsuki, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Kimotsuki, Kagoshima|Kimotsuki]] |肝付町 |308.12 |15,169 |[[Kimotsuki District, Kagoshima|Kimotsuki District]] |Town |[[File:Kimotsuki in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Kinko, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Kinkō, Kagoshima|Kinkō]] |錦江町 |163.15 |9,328 |[[Kimotsuki District, Kagoshima|Kimotsuki District]] |Town |[[File:Kinko in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Minamiosumi, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Minamiōsumi, Kagoshima|Minamiōsumi]] |南大隅町 |213.59 |7,646 |[[Kimotsuki District, Kagoshima|Kimotsuki District]] |Town |[[File:Minamiosumi in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Minamitane, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Minamitane, Kagoshima|Minamitane]] |南種子町 |110.4 |5,925 |[[Kumage District, Kagoshima|Kumage District]] [<nowiki/>[[Kumage Subprefecture]]] |Town |[[File:Minamitane in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Mishima, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Mishima, Kagoshima|Mishima]] |三島村 |31.36 |383 |[[Kagoshima District, Kagoshima|Kagoshima District]] |Village |[[File:Mishima in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Nagashima, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Nagashima, Kagoshima|Nagashima]] |長島町 |116.13 |10,124 |[[Izumi District, Kagoshima|Izumi District]] |Town |[[File:Nagashima in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Nakatanega, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Nakatane, Kagoshima|Nakatane]] |中種子町 |137.78 |8,439 |[[Kumage District, Kagoshima|Kumage District]] [<nowiki/>[[Kumage Subprefecture]]] |Town |[[File:Nakatane in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Ōsaki, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Ōsaki, Kagoshima|Ōsaki]] |大崎町 |100.82 |13,488 |[[Soo District, Kagoshima|Soo District]] |Town |[[File:Osaki in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Satsuma, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Satsuma, Kagoshima|Satsuma]] |さつま町 |303.43 |23,842 |[[Satsuma District, Kagoshima|Satsuma District]] |Town |[[File:Satsuma in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Setouchi, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Setouchi, Kagoshima|Setouchi]] |瀬戸内町 |239.92 |9,379 |[[Ōshima District, Kagoshima|Ōshima District]] [<nowiki/>[[Ōshima Subprefecture (Kagoshima)|Ōshima Subprefecture]]] |Town |[[File:Setouchi in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Tatsugo, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Tatsugō, Kagoshima|Tatsugō]] |龍郷町 |82.08 |5,992 |[[Ōshima District, Kagoshima|Ōshima District]] [<nowiki/>[[Ōshima Subprefecture (Kagoshima)|Ōshima Subprefecture]]] |Town |[[File:Tatsugo in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Tokunoshima, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Tokunoshima, Kagoshima|Tokunoshima]] |徳之島町 |104.87 |11,673 |[[Ōshima District, Kagoshima|Ōshima District]] [<nowiki/>[[Ōshima Subprefecture (Kagoshima)|Ōshima Subprefecture]]] |Town |[[File:Tokunoshima in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Toshima, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Toshima, Kagoshima|Toshima]] |十島村 |101.35 |688 |[[Kagoshima District, Kagoshima|Kagoshima District]] |Village |[[File:Toshima in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Uken, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Uken]] |宇検村 |103.07 |1,843 |[[Ōshima District, Kagoshima|Ōshima District]] [<nowiki/>[[Ōshima Subprefecture (Kagoshima)|Ōshima Subprefecture]]] |Village |[[File:Uken in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Wadomari, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Wadomari, Kagoshima|Wadomari]] |和泊町 |40.37 |6,929 |[[Ōshima District, Kagoshima|Ōshima District]] [<nowiki/>[[Ōshima Subprefecture (Kagoshima)|Ōshima Subprefecture]]] |Town |[[File:Wadomari in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Yakushima, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Yakushima, Kagoshima|Yakushima]] |屋久島町 |540.98 |13,486 |[[Kumage District, Kagoshima|Kumage District]] [<nowiki/>[[Kumage Subprefecture]]] |Town |[[File:Yakushima in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Yamato, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Yamato, Kagoshima|Yamato]] |大和村 |88.15 |1,638 |[[Ōshima District, Kagoshima|Ōshima District]] [<nowiki/>[[Ōshima Subprefecture (Kagoshima)|Ōshima Subprefecture]]] |Village |[[File:Yamato in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Yoron, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Yoron, Kagoshima|Yoron]] |与論町 |20.49 |5,263 |[[Ōshima District, Kagoshima|Ōshima District]] [<nowiki/>[[Ōshima Subprefecture (Kagoshima)|Ōshima Subprefecture]]] |Town |[[File:Yoron in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |- |[[File:Flag of Yusui, Kagoshima.svg|frameless|25x25px]] [[Yūsui, Kagoshima|Yūsui]] |湧水町 |144.33 |12,220 |[[Aira District, Kagoshima|Aira District]] |Town |[[File:Yusui in Kagoshima Prefecture Ja.svg|frameless|98x98px]] |} ===ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ=== {{main|ခဂိုရှိမခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}} ==ပညာရေး== ===တက္ကသိုလ်နှင့် ကောလိပ်များ=== *[[Daiichi Institute of Technology]] *[[Daiichi Junior College of Infant Education]] *[[The International University of Kagoshima]] *[[Kagoshima Immaculate Heart College]] *[[Kagoshima Immaculate Heart University]] *[[Kagoshima Prefectural College]] *[[Kagoshima University]] *[[Kagoshima Women's Junior College]] *[[National Institute of Fitness and Sports in Kanoya]] *[[Shigakukan University]] ==သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာဆိုင်ရာနေရာများ== * [[Tanegashima Space Center]] * [[Uchinoura Space Center]] ==ပြတိုက်များ== * [[Bansei Tokkō Peace Museum]] * [[Chiran Peace Museum for Kamikaze Pilots]] * [[Museum of the Meiji Restoration]] * [[Reimeikan, Kagoshima Prefectural Center for Historical Material]] * [[Uenohara site]] ==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး== [[File:Kagoshima Chuo Station 02.jpg|thumb|Kagoshima-Chuo Station]] [[File:KagoshimaLRT7003.jpg|thumb|Kagoshima City Tram]] ===မီးရထား=== *[[Hisatsu Orange Railway]] *[[JR Kyushu]] **[[Ibusuki Makurazaki Line]] **[[Hisatsu Line]] **[[Kagoshima Line]] **[[Kitto Line]] **[[Kyushu Shinkansen]] **[[Nippō Main Line]] ===လျှပ်စစ်ရထား=== *[[Kagoshima City Tram]] ===ကားလမ်းများ=== ====အဝေးပြေးလမ်းနှင့် တိုးဂိတ်လမ်းများ==== *[[Higashikyushu Expressway]] (Hayato Road) *Ibusuki Toll Road *[[Kyushu Expressway]] *[[Minamikyushu Expressway]] *[[Miyazaki Expressway]] ====နိုင်ငံအဆင့် အဝေးပြေးလမ်းများ==== *[[Japan National Route 3|National Route 3]] ([[Kitakyushu]]&ndash;[[Fukuoka]]&ndash;[[Kurume]]&ndash;[[Kumamoto]]&ndash;[[Minamata]]-Izumi-Satsuma Sendai-Kagoshima) *[[Japan National Route 10|National Route 10]] (Kitakyushu-[[Nakatsu]]&ndash;[[Beppu]]&ndash;[[Saiki]]&ndash;[[Nobeoka]]&ndash;[[Miyazaki, Miyazaki|Miyazaki]]&ndash;[[Miyakonojo]]-Kagoshima) *[[Japan National Route 58|National Route 58]] (disconnected segments in downtown Kagoshima and on the islands of [[Tanegashima]] and [[Amami Ōshima]]) *Route 220 (Miyazaki-[[Nichinan, Miyazaki|Nichinan]]-Shibushi-Kanoya-Tarumizu-Kirishima) *Route 223 *Route 224 *Route 225 *Route 226 *Route 267 ([[Hitoyoshi]]-Isa-Satsuma Sendai) *Route 268 (Minamata-Isa-[[Ebino]]&ndash;[[Kobayashi]]-Miyazaki) *Route 269 *Route 270 *Route 328 (Kagoshima-Isa-Izumi) *Route 389 ([[Ōmuta, Fukuoka|Ōmuta]]&ndash;[[Tamana, Kumamoto|Tamana]]&ndash;[[Unzen]]&ndash;[[Minamishimabara]]&ndash;[[Amakusa]]-Akune) *Route 447 (Ebino-Isa-Izumi) *Route 448 *Route 499 *Route 504 (Kanoya-Kirishima-Satsuma-Izumi) ===ဆိပ်ကမ်းများ=== *Kagoshima Port **Domestic ferry route to [[Sakurajima]], [[Kikai Island]], [[Tokunoshima]], [[Amami Island]], [[Tanegashima]], [[Yakushima]], [[Yoron Island]], [[Okinoerabu]] and [[Naha]]. **High-speed craft route to [[Ibusuki]], Tanegashima and Yakushima. **International container hub port *Naze Port **Ferry Route to Osaka, Kobe, Kagoshima, Yakushima, Tanegashima, Tokunoshima and Naha. *Shibushi Port **Ferry route to [[Osaka]], Tokyo, [[Naha]] and [[Amami Island]] **International and domestic container hub port *Tanegashima Port *Tokunoshima Port *Yakushima Port ===လေဆိပ်များ=== *[[Amami Airport]] *[[Kagoshima Airport]] *[[Okinoerabu Airport]] *[[Tanegashima Airport]] *[[Tokunoshima Airport]] *[[Yakushima Airport]] *[[Yoron Airport]] ==ပြင်ပလင့်များ== {{Commons and category|Kagoshima prefecture}} * {{OSM relation|1842186}} * {{wikivoyage-inline|Kagoshima (prefecture)}} * [http://www.pref.kagoshima.jp/foreign/english/index.html Official Kagoshima Prefecture website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150611002918/http://www.pref.kagoshima.jp/foreign/english/index.html |date=2015-06-11 }} {{in lang|en}} * [https://peopleofkagoshima.com Official Kagoshima Prefecture Promotional Website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210812065704/https://peopleofkagoshima.com/ |date=2021-08-12 }} {{in lang|en}} * National Archives of Japan [https://web.archive.org/web/20090404143746/http://jpimg.digital.archives.go.jp/jpg_prg/jgmWeb?%25TmpFileDisp%25Env=jpeg2k_images%2Fezu%2Ffukenchizu%2F033_kagoshima_e.env ... Kagoshima map (1891)] ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]] h7b7z93n12wbc6g2350ttu03mhy0k6t 100 290876 1050201 1050033 2026-08-25T07:15:13Z Salai Rungtoi 22844 1050201 wikitext text/x-wiki {{Current events|year=2026|month=08|day=23|content= <!-- All news items below this line --> '''ဥပဒေနှင့် ရာဇဝတ်မှု''' *[[ကလေးမြို့]]တွင် ငွေကျပ် ၁၅ ဘီလီယံကျော်တန်ဖိုးရှိ စိတ်ကြွဆေးပြားခြောက်သန်းကျော် ဖမ်းဆီးရမိသည်။ [https://www.moi.gov.mm/news/87220 (MOI)] <!-- All news items above this line -->}} 5ro4ddpvzd9dyy6b27b608zakkq1klo 100 290877 1050196 1050034 2026-08-25T07:08:51Z Salai Rungtoi 22844 1050196 wikitext text/x-wiki {{Current events|year=2026|month=08|day=24|content= <!-- All news items below this line --> '''နိုင်ငံရေးနှင့် ရွေးကောက်ပွဲများ''' *[[ဟိုတယ်၊ ခရီးသွားလာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန|ဟိုတယ်၊ ခရီးသွားလာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှု ဝန်ကြီးဌာန]] အား ယဉ်ကျေးမှု၊ ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလာရေဝန်ကြီးဌာန အဖြစ် အမည်ပြောင်းလဲ သတ်မှတ်လိုက်သည်။ [https://www.moi.gov.mm/news/87236 (MOI)] <!-- All news items above this line -->}} 0fcoglrnj5fm2d2il3eermi1g7nasrk 2 290884 1050064 2026-08-24T12:18:27Z Mim htoo 147341 Created by translating the section "__LEAD_SECTION__" from the page "[[:hi:Special:Redirect/revision/6602675|तोसे नैना मिलाई के]]" 1050064 wikitext text/x-wiki == __LEAD_SECTION__ == မြန်မာ 5xvhq5tpdrhcmol10i9bmvj7th3xf3r 0 290885 1050065 2026-08-24T12:20:52Z Kalixlouiis 145250 "[[:en:Special:Redirect/revision/1367684498|PyTorch]]" စာမျက်နှာကို ဘာသာပြန်ရင်း ဖန်တီးခဲ့သည် 1050065 wikitext text/x-wiki {{Infobox software|name=PyTorch|logo=PyTorch logo black.svg|screenshot=|caption=|collapsible=|author={{Unbulleted list|Gregory Chanan|Soumith Chintala|Sam Gross|Adam Paszke|}}|developer=[[Meta AI]]|released={{Start date and age|2016|9|df=yes}}<ref>{{cite web|url=https://github.com/pytorch/pytorch/releases/tag/v0.1.1|title=PyTorch Alpha-1 release|last=Chintala|first=Soumith|website=[[GitHub]]|date=1 September 2016|access-date=19 August 2020|archive-date=29 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210829055231/https://github.com/pytorch/pytorch/releases/tag/v0.1.1|url-status=live}}</ref>|latest release version={{wikidata|property|edit|reference|P348}}|latest release date={{start date and age|{{wikidata|qualifier|P348|P577}}}}|repo={{URL|github.com/pytorch/pytorch}}|programming language={{Unbulleted list|[[Python (programming language)|Python]]|[[C++]]|[[CUDA]]}}|operating system={{Unbulleted list|[[Linux]]|[[macOS]]|[[Windows]]}}|platform=[[IA-32]], [[x86-64]], [[ARM64]]|language=English|genre=[[Library (computing)|Library]] for [[deep learning]]|license=[[BSD-3]]<ref>{{cite web |last=Claburn |first=Thomas |date=12 September 2022 |title=PyTorch gets lit under The Linux Foundation |url=https://www.theregister.com/2022/09/12/pytorch_meta_linux_foundation/ |work=[[The Register]] |access-date=18 October 2022 |archive-date=18 October 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221018040848/https://www.theregister.com/2022/09/12/pytorch_meta_linux_foundation/ |url-status=live }}</ref>|website={{URL|https://pytorch.org/}}}}PyTorch ဆိုသည်မှာ Meta Platforms မှ စတင်ဖန်တီးခဲ့ပြီး လက်ရှိတွင် Linux Foundation ၏ ပံ့ပိုးမှုဖြင့် ဆက်လက်မြှင့်တင်နေသော [[အလွှာစုံသင်ယူမှုစနစ်]] (Deep learning) ဆိုင်ရာ Open-source ကုဒ်အိမ် (Library) တစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။ ၎င်းသည် Torch ၏ နောက်ဆက်တွဲ ဗားရှင်းဖြစ်ပြီး Transformer သို့မဟုတ် SGD ကဲ့သို့သော အဆင့်မြင့် [[အလွှာစုံသင်ယူမှုစနစ်]]ဆိုင်ရာ အယ်လ်ဂိုရီသမ်များနှင့် တည်ဆောက်ပုံများကို အခြေခံထားပါသည်။ ထို့အပြင် အဆင့်မြင့် API စနစ်ကို အသုံးပြုထားသဖြင့် မော်ဒယ်များကို လေ့ကျင့်ပေးခြင်း (Model training) နှင့် ရလဒ်ထုတ်ယူခြင်း (Inference) လုပ်ငန်းစဉ်များကို ကုဒ်အနည်းငယ်ရိုက်ရုံမျှဖြင့် လွယ်ကူစွာ လုပ်ဆောင်နိုင်ပါသည်။ PyTorch သည် မော်ဒယ်လေ့ကျင့်ခြင်းလုပ်ငန်းစဉ်ကို အလိုအလျောက် အပြိုင်လုပ်ဆောင်ပေးနိုင်သည့်အပြင် အတွင်းပိုင်းတွင် CUDA bindings စနစ်ကို ထည့်သွင်းထားသဖြင့် GPU စွမ်းရည်များကို အပြည့်အဝအသုံးချကာ လုပ်ဆောင်ချက်များကို ပိုမိုမြန်ဆန်စေပါသည်။ PyTorch သည် NumPy ကဲ့သို့ပင် 'Tensor' ကို အခြေခံဒေတာအမျိုးအစားအဖြစ် အသုံးပြုပါသည်။ မော်ဒယ်၏ ရှေ့သို့တွက်ချက်မှုလမ်းကြောင်း (Forward pass) တွင် လုပ်ဆောင်ခဲ့သော လုပ်ငန်းစဉ်များနှင့် ကိန်းရှင်များကို Directed acyclic graph အဖြစ် ပုံဖော်ပေးသည့် Autograd အလိုအလျောက် ဆင်းသက်တွက်ချက်မှုစနစ် (Automatic differentiation) ကို အသုံးပြု၍ မော်ဒယ်လေ့ကျင့်ခြင်းကို ကူညီပံ့ပိုးပေးပါသည်။ ထို့နောက် ကွဲလွဲချက်တန်ဖိုး (Loss) ကို အခြေခံ၍ နောက်ပြန်တွက်ချက်မှုစနစ် (Backpropagation) ကို ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ပါသည်။<ref>{{cite web |title=Autograd Mechanics |url=https://docs.pytorch.org/docs/stable/notes/autograd.html |access-date=13 November 2025 |website=PyTorch Documentation}}</ref> ၂၀၂၅ ခုနှစ်အထိ PyTorch သည် [[TensorFlow]] နှင့် [[Keras]] တို့ကဲ့သို့ပင် လူကြိုက်အများဆုံး အလွှာစုံသင်ယူမှုစနစ်ဆိုင်ရာ ကုဒ်အိမ်များ (Libraries) ထဲမှ တစ်ခုအဖြစ် ရပ်တည်နေပါသည်။<ref>{{cite web |title=Top 30 Open Source Projects |url=https://github.com/cncf/velocity |access-date=13 November 2025 |website=github.com}}</ref> ၎င်းကို Anaconda package manager အသုံးပြု၍ ထည့်သွင်း (Install) နိုင်ပါသည်။<ref>{{Cite book |last=Mukherjee |first=Amartya |date=2019-05-30 |title=Smart Computing with Open Source Platforms |url=https://books.google.ca/books?id=pu-aDwAAQBAJ&newbks=0&printsec=frontcover&pg=PT229 |last2=Dey |first2=Nilanjan |publisher=CRC Press |isbn=978-1-351-12032-6 |pages=229 |language=en}}</ref> လက်ရှိတွင် [[ChatGPT]]၊ Tesla Autopilot၊ Uber ၏ Pyro နှင့် [[ဟပ်ဂင်းဖေ့စ်|Hugging Face]] ၏ Transformers အစရှိသည့် စီးပွားဖြစ် အလွှာစုံသင်ယူမှုစနစ်များစွာကို PyTorch ပေါ်တွင် အခြေခံ၍ တည်ဆောက်ထားပါသည်။<ref>{{Cite web |date=2020-01-30 |title=OpenAI standardizes on PyTorch |url=https://openai.com/index/openai-pytorch/ |access-date=2026-01-08}}</ref><ref>{{Cite web |last=Karpathy |first=Andrej |date=6 November 2019 |title=PyTorch at Tesla - Andrej Karpathy, Tesla |url=https://www.youtube.com/watch?v=oBklltKXtDE |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230324144838/https://www.youtube.com/watch?v=oBklltKXtDE |archive-date=24 March 2023 |access-date=2 June 2020 |website=[[YouTube]]}}</ref><ref>{{Cite news |date=3 November 2017 |title=Uber AI Labs Open Sources Pyro, a Deep Probabilistic Programming Language |url=https://eng.uber.com/pyro/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171225034106/https://eng.uber.com/pyro/ |archive-date=25 December 2017 |access-date=18 December 2017 |work=Uber Engineering Blog |language=en-US}}</ref><ref>{{Citation|title=PYTORCH-TRANSFORMERS: PyTorch implementations of popular NLP Transformers|date=1 December 2019|url=https://pytorch.org/hub/huggingface_pytorch-transformers/|publisher=PyTorch Hub|access-date=1 December 2019|archive-date=11 June 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230611061047/https://pytorch.org/hub/huggingface_pytorch-transformers/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |title=Ecosystem Tools |url=https://pytorch.org/ecosystem/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230718105354/https://pytorch.org/ecosystem/ |archive-date=18 July 2023 |access-date=18 June 2020 |website=pytorch.org |language=en}}</ref> == သမိုင်းကြောင်း == ၂၀၀၁ ခုနှစ်တွင် Idiap သုတေသနအဖွဲ့ (Idiap Research Institute) က Torch ကို စတင်ရေးသားပြီး GPL လိုင်စင်ဖြင့် ဖြန့်ချိခဲ့ပါသည်။<ref>{{cite web |title=PyTorch License – Copyright notice |url=https://github.com/pytorch/pytorch/blob/main/LICENSE#L10-L11 |access-date=2026-06-12 |publisher=[[GitHub]]}}</ref> ၎င်းသည် C++ နှင့် CUDA ကုဒ်များဖြင့် ရေးသားထားသော [[ဒေတာအခြေပြုသင်ယူမှုစနစ်]] (Machine learning) ဆိုင်ရာ ကုဒ်အိမ် (Library) တစ်ခုဖြစ်ပြီး နျူရွန်ကွန်ရက်များ (Neural networks)၊ [[Support vector machines]] (SVM) နှင့် [[Hidden Markov models]] အစရှိသည့် နည်းလမ်းများကို ပံ့ပိုးပေးနိုင်ပါသည်။<ref>[http://torch.ch/torch3/matos/tutorial.pdf "Torch Tutorial", Ronan Collobert, IDIAP, 2002-10-02]</ref><ref>{{cite web |title=PyTorch License – Copyright notice |url=https://github.com/pytorch/pytorch/blob/main/LICENSE#L10-L11 |access-date=2026-06-12 |publisher=[[GitHub]]}}</ref><ref>{{cite web |title=Torch Library |url=http://www.torch.ch/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20011031104036/http://www.torch.ch/ |archive-date=31 October 2001}}</ref> ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်ဝန်းကျင်တွင် Ronan Collobert၊ Clement Farabet နှင့် Koray Kavuckuoglu တို့က ၎င်းကို ပြန်လည်ပြင်ဆင်ရေးသားခဲ့ပြီး Torch7 သို့မဟုတ် LuaTorch ဟု လူသိများခဲ့ပါသည်။ ထိုဗားရှင်းတွင် နောက်ကွယ်လုပ်ဆောင်ချက်စနစ် (Backend) ကို C ဘာသာစကားဖြင့်လည်းကောင်း၊ အရှေ့ကုဒ်မျက်နှာပြင် (Frontend) ကို [[Lua]] ဘာသာစကားဖြင့်လည်းကောင်း ရေးသားထားခြင်း ဖြစ်ပါသည်။<ref>{{Citation|last1=Collobert|first1=Ronan|chapter=Implementing Neural Networks Efficiently|date=2012|title=Neural Networks: Tricks of the Trade: Second Edition|pages=537–557|editor-last=Montavon|editor-first=Grégoire|chapter-url=https://doi.org/10.1007/978-3-642-35289-8_28|access-date=2025-06-10|place=Berlin, Heidelberg|publisher=Springer|language=en|doi=10.1007/978-3-642-35289-8_28|isbn=978-3-642-35289-8|last2=Kavukcuoglu|first2=Koray|last3=Farabet|first3=Clément|editor2-last=Orr|editor2-first=Geneviève B.|editor3-last=Müller|editor3-first=Klaus-Robert|chapter-url-access=subscription}}</ref> ၂၀၁၆ ခုနှစ်လယ်တွင် ဆော့ဖ်ဝဲရေးဆွဲသူအချို့သည် torch-autograd နှင့် Chainer တို့၏ လွှမ်းမိုးမှုဖြင့် အရှေ့ကုဒ်မျက်နှာပြင်နှင့် နောက်ကွယ်လုပ်ဆောင်ချက်စနစ်တို့ကို အပြန်အလှန် သီးခြားစီခွဲထုတ်နိုင်ရန် ကုဒ်တည်ဆောက်ပုံကို ပြန်လည်ပြင်ဆင်ခဲ့ကြပါသည်။ တစ်ဖန် torch-autograd သည်လည်း HIPS/autograd ၏ လွှမ်းမိုးမှုကို ရရှိခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပါသည်။<ref>{{Citation|title=HIPS/autograd|date=2026-04-06|url=https://github.com/HIPS/autograd|access-date=2026-04-06|publisher=Formerly: Harvard Intelligent Probabilistic Systems Group -- Now at Princeton}}</ref> ၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် Torch7 ဆက်လက်မြှင့်တင်မှုကို ရပ်ဆိုင်းခဲ့ပြီး PyTorch စီမံကိန်းအောက်သို့ သွတ်သွင်းခဲ့ပါသည်။<ref>[[github:torch/torch7/commit/fd0ee3bbf7bfdd21ab10c5ee70b74afaef9409e1|torch/torch7, Commit fd0ee3b, 2018-07-02]]</ref><ref>{{cite web |last=Chintala |first=Soumith |date=2023-12-17 |title=PyTorch's design origins |url=https://soumith.ch/blog/2023-12-17-pytorch-design-origins.md.html |access-date=2026-02-07 |website=soumith.ch}}</ref> Meta (ယခင် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]]) ကုမ္ပဏီသည် PyTorch နှင့် Caffe2 (Convolutional Architecture for Fast Feature Embedding) စနစ်နှစ်ခုလုံးကို ကိုင်တွယ်အသုံးပြုခဲ့သော်လည်း ထိုစနစ်နှစ်ခုဖြင့် တည်ဆောက်ထားသော မော်ဒယ်များသည် အချင်းချင်း သဟဇာတမဖြစ်ဘဲ ကိုက်ညီမှုမရှိခဲ့ပါ။ ထို့ကြောင့် [[အလွှာစုံသင်ယူမှုစနစ်]] (Deep learning) များကို သီးခြား Hardware မောင်းနှင်မှုစနစ်များပေါ်တွင် မမှီခိုစေရန်နှင့် မော်ဒယ်များကို စနစ်တစ်ခုမှတစ်ခုသို့ ပြောင်းလဲအသုံးပြုနိုင်ရန်အပြင် NVIDIA ၏ TensorRT ကဲ့သို့သော စွမ်းဆောင်ရည်မြင့်စနစ်များတွင် အကောင်းဆုံးလည်ပတ်နိုင်ရန်အတွက် Meta နှင့် [[မိုက်ခရိုဆော့ဖ်|Microsoft]] တို့က ၂၀၁၇ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် ONNX (Open Neural Network Exchange) စီမံကိန်းကို ဖန်တီးခဲ့ကြပါသည်။<ref name="RegisterONNX2017">{{cite news |last=Quach |first=K. |date=7 Sep 2017 |title=Microsoft, Facebook tie the knot on AI to take on Google |url=https://www.theregister.com/2017/09/07/microsoft_facebook_onnx_ai_frameworks/ |work=[[The Register]] |quote=The goal is to create a 'universal translator' for AI... [allowing] developers to move their models between different frameworks and hardware runtimes.}}</ref> ထို့နောက် ၂၀၁၈ ခုနှစ် မတ်လကုန်တွင် Caffe2 ကို PyTorch ထဲသို့ ပေါင်းစည်းခဲ့ပါသည်။<ref>{{cite web |date=2 April 2018 |title=Caffe2 Merges With PyTorch |url=https://medium.com/@Synced/caffe2-merges-with-pytorch-a89c70ad9eb7 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190330143500/https://medium.com/@Synced/caffe2-merges-with-pytorch-a89c70ad9eb7 |archive-date=30 March 2019 |access-date=2 January 2019}}</ref> ၂၀၂၂ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင်မူ PyTorch ကို [[Linux Foundation]] ၏ လက်အောက်ခံအဖွဲ့အစည်းအဖြစ် အသစ်ဖွဲ့စည်းလိုက်သော လွတ်လပ်သည့် PyTorch ဖောင်ဒေးရှင်း (PyTorch Foundation) က စီမံခန့်ခွဲသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း Meta က ကြေညာခဲ့ပါသည်။<ref>{{cite web |last=Edwards |first=Benj |date=12 September 2022 |title=Meta spins off PyTorch Foundation to make AI framework vendor neutral |url=https://arstechnica.com/information-technology/2022/09/meta-spins-off-pytorch-foundation-to-make-ai-framework-vendor-neutral/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220913034850/https://arstechnica.com/information-technology/2022/09/meta-spins-off-pytorch-foundation-to-make-ai-framework-vendor-neutral/ |archive-date=13 September 2022 |access-date=13 September 2022 |website=[[Ars Technica]]}}</ref> ၂၀၂၃ ခုနှစ် မတ်လ ၁၅ ရက်နေ့တွင် PyTorch 2.0 ဗားရှင်းကို ဖြန့်ချိခဲ့ပါသည်။ ထိုဗားရှင်းတွင် ကုဒ်များကို နှစ်ဆအထိ ပိုမိုမြန်ဆန်စွာ လည်ပတ်စေနိုင်သည့် Python-level compiler အမျိုးအစား ဖြစ်သော TorchDynamo ကို စတင်မိတ်ဆက်ခဲ့သည့်အပြင် အဓိက Cloud Platform များအားလုံးတွင် မော်ဒယ်လေ့ကျင့်ခြင်းနှင့် ရလဒ်ထုတ်ယူခြင်းဆိုင်ရာ စွမ်းဆောင်ရည်များကို သိသာထင်ရှားစွာ မြှင့်တင်ပေးနိုင်ခဲ့ပါသည်။<ref>{{cite web |title=Dynamo Overview |url=https://pytorch.org/docs/stable/torch.compiler_dynamo_overview.html}}</ref><ref>{{cite news |date=15 March 2023 |title=PyTorch 2.0 brings new fire to open-source machine learning |url=https://venturebeat.com/ai/pytorch-2-0-brings-new-fire-to-open-source-machine-learning/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230316004808/https://venturebeat.com/ai/pytorch-2-0-brings-new-fire-to-open-source-machine-learning/ |archive-date=16 March 2023 |access-date=16 March 2023 |work=VentureBeat}}</ref> == PyTorch tensors == PyTorch သည် အမျိုးအစားတူ ကိန်းဂဏန်းများဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော အတိုင်းအတာမျိုးစုံသုံး စတုဂံပုံစံ အခင်းအကျင်း (Homogeneous multidimensional rectangular arrays) များကို သိမ်းဆည်းရန်နှင့် တွက်ချက်ရန်အတွက် 'Tensor' (<code>torch.Tensor</code>) ဟု ခေါ်ဆိုသော Class တစ်ခုကို သတ်မှတ်ပေးထားပါသည်။ PyTorch သည် multi-dimensional arrays သို့မဟုတ် Tensor အမျိုးအစားကွဲပေါင်းများစွာကို ပံ့ပိုးပေးထားပါသည်။<ref>{{Cite web |date=2024-03-01 |title=PyTorch Tensor vs NumPy Array |url=https://www.geeksforgeeks.org/deep-learning/pytorch-tensor-vs-numpy-array/ |access-date=2026-04-07 |website=GeeksforGeeks |language=en}}</ref><ref>{{cite web |date=22 February 2018 |title=An Introduction to PyTorch – A Simple yet Powerful Deep Learning Library |url=https://www.analyticsvidhya.com/blog/2018/02/pytorch-tutorial/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191022200858/https://www.analyticsvidhya.com/blog/2018/02/pytorch-tutorial/ |archive-date=22 October 2019 |access-date=11 June 2018 |website=analyticsvidhya.com}}</ref> PyTorch Tensor များသည် [[NumPy]] Array များနှင့် ဆင်တူသော်လည်း ၎င်းတို့ကို [[CUDA]] စနစ်သုံးနိုင်သည့် NVIDIA GPU များပေါ်တွင်ပါ တင်၍ တွက်ချက်နိုင်စွမ်း ရှိပါသည်။ ထို့အပြင် PyTorch သည် AMD ၏ ROCm နှင့် [[အက်ပဲ|Apple]] ၏ Metal Framework ကဲ့သို့သော အခြား GPU Platform များအတွက်ပါ အသုံးပြုနိုင်ရန် ဆက်လက်မြှင့်တင်ပေးနေပါသည်။<ref>{{cite web |date=9 February 2024 |title=Installing PyTorch for ROCm |url=https://rocm.docs.amd.com/projects/install-on-linux/en/latest/how-to/3rd-party/pytorch-install.html |website=rocm.docs.amd.com}}</ref><ref>{{Cite web |title=Introducing Accelerated PyTorch Training on Mac |url=https://pytorch.org/blog/introducing-accelerated-pytorch-training-on-mac/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240129141050/https://pytorch.org/blog/introducing-accelerated-pytorch-training-on-mac/ |archive-date=29 January 2024 |access-date=4 June 2022 |website=pytorch.org |language=en}}</ref> == PyTorch neural networks == PyTorch သည် နျူရွန်ကွန်ရက် (Neural networks) များကို ပုံဖော်တည်ဆောက်ရန်နှင့် မော်ဒယ်လေ့ကျင့်ခြင်းလုပ်ငန်းစဉ်များကို ပံ့ပိုးပေးနိုင်ရန် 'nn' (<code>torch.nn</code>) ဟု ခေါ်ဆိုသော Module တစ်ခုကို သတ်မှတ်ပေးထားပါသည်။ ဤ Module သည် ရှုပ်ထွေးသော မော်ဒယ်များကို တည်ဆောက်နိုင်ရန်အတွက် နျူရွန်ကွန်ရက်ဆိုင်ရာ အခြေခံအစိတ်အပိုင်းများဖြစ်သော Layer အမျိုးမျိုးနှင့် Activation function များကို စုံလင်စွာ ပံ့ပိုးပေးထားပါသည်။ နျူရွန်ကွန်ရက်များကို တည်ဆောက်ရာတွင် <code>torch.nn</code> module ကို အခြေခံအဖြစ် ရယူအသုံးပြုရပြီး (Inheriting) ရှေ့သို့တွက်ချက်မှုလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းစဉ်အဆင့်ဆင့်ကို <code>forward()</code> function ထဲတွင် သတ်မှတ်ပေးရပါသည်။ == PyTorch Serialized ဖိုင်အမျိုးအစား == PyTorch သည် မော်ဒယ်များကို သိမ်းဆည်းရန်နှင့် ပြန်လည်ခေါ်ယူအသုံးပြုရန်အတွက် ကိုယ်ပိုင် ဖိုင်အမျိုးအစား (File format) ကို အသုံးပြုပါသည်။ ၎င်းသည် ZIP64 Archive ဖိုင်အမျိုးအစားဖြစ်ပြီး အတွင်းပိုင်းတွင် မော်ဒယ်၏ အလေးသာချက်ကိန်းဂဏန်း (Weights) များကို Python pickle ဖိုင်အဖြစ်လည်းကောင်း၊ အခြားဒေတာအစီအစဉ်ဆိုင်ရာ အချက်အလက် (Byte order) များကိုလည်းကောင်း ပေါင်းစည်းသိမ်းဆည်းထားခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ ထိုသို့ သိမ်းဆည်းရာတွင် .pt နှင့် .pth ဖိုင်နောက်ဆက်တွဲအမည် (Extensions) များကို အများဆုံး အသုံးပြုကြပါသည်။<ref>{{cite web |title=PyTorch Serialized File Format |url=https://www.loc.gov/preservation/digital/formats/fdd/fdd000644.shtml |publisher=Library of Congress}}</ref> == ဥပမာ == အောက်တွင် ဖော်ပြထားသော ပရိုဂရမ်သည် ဤ Library ၏ အခြေခံလုပ်ဆောင်ချက်များကို ရိုးရှင်းသော ဥပမာတစ်ခုဖြင့် ပြသထားခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ import torch dtype = torch.float device = torch.device("cpu") ''# တွက်ချက်မှုအားလုံးကို CPU ပေါ်တွင် လုပ်ဆောင်မည်။'' ''#device = torch.device("cuda:0") # တွက်ချက်မှုအားလုံးကို GPU ပေါ်တွင် လုပ်ဆောင်မည်။'' ''#Tensor တစ်ခု တည်ဆောက်ပြီး ကျပန်းကိန်းဂဏန်းများ ထည့်သွင်းမည်။'' a = torch.randn(2, 3, device=device, dtype=dtype) print(a) ''#ရလဒ်ထွက်ပေါ်မှု- tensor([[-1.1884, 0.8498, -1.7129],[-0.8816, 0.1944, 0.5847]])'' b = torch.randn(2, 3, device=device, dtype=dtype) print(b) ''#ရလဒ်ထွက်ပေါ်မှု- tensor([[ 0.7178, -0.8453, -1.3403],[ 1.3262, 1.1512, -1.7070]])'' print(a * b) ''# ရလဒ်ထွက်ပေါ်မှု- tensor([[-0.8530, -0.7183, 2.58],[-1.1692, 0.2238, -0.9981]])'' print(a.sum()) ''#ရလဒ်ထွက်ပေါ်မှု- tensor(-2.1540)'' print(a[1, 2]) ''# ဒုတိယမြောက်အတန်း၏ တတိယမြောက်ကော်လံရှိ ကိန်းဂဏန်းကို ထုတ်ပြမည် (အညွှန်းကိန်းကို သုညမှ စတင်ရေတွက်ပါသည်)'' ''#ရလဒ်ထွက်ပေါ်မှု- tensor(0.5847)'' print(a.max()) ''# ရလဒ်ထွက်ပေါ်မှု- tensor(0.8498)'' အောက်တွင် ဖော်ပြထားသော ကုဒ်အပိုင်းအစသည် nn module ကို အသုံးပြု၍ လီနီယာအလွှာ (Linear layers) များဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည့် နျူရွန်ကွန်ရက်တစ်ခုကို ပုံဖော်တည်ဆောက်ပြထားခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ from torch import nn ''# PyTorch မှ nn sub-module ကို ယူသုံးမည်။'' class NeuralNetwork(nn.Module):  ''# နျူရွန်ကွန်ရက်များကို Class အနေဖြင့် သတ်မှတ်ပါသည်။''     def __init__(self):  ''# အလွှာများနှင့် ကိန်းရှင်များကို __init__ method ထဲတွင် သတ်မှတ်ပါသည်။''         super().__init__()  ''# ဤလုပ်ဆောင်ချက်သည် ကွန်ရက်တိုင်းတွင် မဖြစ်မနေ ပါဝင်ရပါမည်။''         self.flatten = nn.Flatten()   ''# မက်ထရစ်ကို တစ်ဖက်မြင်အဖြစ် ပြောင်းလဲပေးမည့် အလွှာ (Flattening layer) ကို တည်ဆောက်မည်။''         self.linear_relu_stack = nn.Sequential(  ''# အလွှာများကို ဆင့်ကဲစီထားသော Stack တစ်ခု တည်ဆောက်မည်။''             nn.Linear(28 * 28, 512),  ''# Linear Layer များတွင် အဝင်နှင့် အထွက် Shape များ ရှိပါသည်။''             nn.ReLU(),  ''# ReLU သည် nn module မှ ပံ့ပိုးပေးထားသော အသက်သွင်းလုပ်ဆောင်ချက် (Activation function) များထဲမှ တစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။''             nn.Linear(512, 512),             nn.ReLU(),             nn.Linear(512, 10),         )     def forward(self, x):  ''# ဤ Function သည် ရှေ့သို့တွက်ချက်မှုလမ်းကြောင်း (Forward pass) ကို သတ်မှတ်ပေးပါသည်။''         x = self.flatten(x)         logits = self.linear_relu_stack(x)         return logits == ကိုးကားချက်များ == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:အခမဲ့ နှင့် ရင်းမြစ် လွတ်လပ်စွာ ရယူအသုံးပြုနိုင်သော ဆော့ဝဲလ်များ]] [[ကဏ္ဍ:ဒေတာအခြေပြုသင်ယူမှုစနစ်]] [[ကဏ္ဍ:အလွှာစုံသင်ယူမှုစနစ်]] [[ကဏ္ဍ:ဆော့ဖ်ဝဲလ်]] t9v43wwmlw1zmn07we7kghftvn5lqx4 1050066 1050065 2026-08-24T12:21:34Z Quinlan83 93319 Fix 1050066 wikitext text/x-wiki {{Infobox software|name=PyTorch|logo=PyTorch logo black.svg|screenshot=|caption=|collapsible=|author={{Unbulleted list|Gregory Chanan|Soumith Chintala|Sam Gross|Adam Paszke|}}|developer=[[Meta AI]]|released={{Start date and age|2016|9|df=yes}}<ref>{{cite web|url=https://github.com/pytorch/pytorch/releases/tag/v0.1.1|title=PyTorch Alpha-1 release|last=Chintala|first=Soumith|website=[[GitHub]]|date=1 September 2016|access-date=19 August 2020|archive-date=29 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210829055231/https://github.com/pytorch/pytorch/releases/tag/v0.1.1|url-status=live}}</ref>|latest release version={{wikidata|property|edit|reference|P348}}|latest release date={{start date and age|{{wikidata|qualifier|P348|P577}}}}|repo={{URL|github.com/pytorch/pytorch}}|programming language={{Unbulleted list|[[Python (programming language)|Python]]|[[C++]]|[[CUDA]]}}|operating system={{Unbulleted list|[[Linux]]|[[macOS]]|[[Windows]]}}|platform=[[IA-32]], [[x86-64]], [[ARM64]]|language=English|genre=[[Library (computing)|Library]] for [[deep learning]]|license=[[BSD-3]]<ref>{{cite web |last=Claburn |first=Thomas |date=12 September 2022 |title=PyTorch gets lit under The Linux Foundation |url=https://www.theregister.com/2022/09/12/pytorch_meta_linux_foundation/ |work=[[The Register]] |access-date=18 October 2022 |archive-date=18 October 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221018040848/https://www.theregister.com/2022/09/12/pytorch_meta_linux_foundation/ |url-status=live }}</ref>|website={{URL|https://pytorch.org/}}}}PyTorch ဆိုသည်မှာ Meta Platforms မှ စတင်ဖန်တီးခဲ့ပြီး လက်ရှိတွင် Linux Foundation ၏ ပံ့ပိုးမှုဖြင့် ဆက်လက်မြှင့်တင်နေသော [[အလွှာစုံသင်ယူမှုစနစ်]] (Deep learning) ဆိုင်ရာ Open-source ကုဒ်အိမ် (Library) တစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။ ၎င်းသည် Torch ၏ နောက်ဆက်တွဲ ဗားရှင်းဖြစ်ပြီး Transformer သို့မဟုတ် SGD ကဲ့သို့သော အဆင့်မြင့် [[အလွှာစုံသင်ယူမှုစနစ်]]ဆိုင်ရာ အယ်လ်ဂိုရီသမ်များနှင့် တည်ဆောက်ပုံများကို အခြေခံထားပါသည်။ ထို့အပြင် အဆင့်မြင့် API စနစ်ကို အသုံးပြုထားသဖြင့် မော်ဒယ်များကို လေ့ကျင့်ပေးခြင်း (Model training) နှင့် ရလဒ်ထုတ်ယူခြင်း (Inference) လုပ်ငန်းစဉ်များကို ကုဒ်အနည်းငယ်ရိုက်ရုံမျှဖြင့် လွယ်ကူစွာ လုပ်ဆောင်နိုင်ပါသည်။ PyTorch သည် မော်ဒယ်လေ့ကျင့်ခြင်းလုပ်ငန်းစဉ်ကို အလိုအလျောက် အပြိုင်လုပ်ဆောင်ပေးနိုင်သည့်အပြင် အတွင်းပိုင်းတွင် CUDA bindings စနစ်ကို ထည့်သွင်းထားသဖြင့် GPU စွမ်းရည်များကို အပြည့်အဝအသုံးချကာ လုပ်ဆောင်ချက်များကို ပိုမိုမြန်ဆန်စေပါသည်။ PyTorch သည် NumPy ကဲ့သို့ပင် 'Tensor' ကို အခြေခံဒေတာအမျိုးအစားအဖြစ် အသုံးပြုပါသည်။ မော်ဒယ်၏ ရှေ့သို့တွက်ချက်မှုလမ်းကြောင်း (Forward pass) တွင် လုပ်ဆောင်ခဲ့သော လုပ်ငန်းစဉ်များနှင့် ကိန်းရှင်များကို Directed acyclic graph အဖြစ် ပုံဖော်ပေးသည့် Autograd အလိုအလျောက် ဆင်းသက်တွက်ချက်မှုစနစ် (Automatic differentiation) ကို အသုံးပြု၍ မော်ဒယ်လေ့ကျင့်ခြင်းကို ကူညီပံ့ပိုးပေးပါသည်။ ထို့နောက် ကွဲလွဲချက်တန်ဖိုး (Loss) ကို အခြေခံ၍ နောက်ပြန်တွက်ချက်မှုစနစ် (Backpropagation) ကို ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ပါသည်။<ref>{{cite web |title=Autograd Mechanics |url=https://docs.pytorch.org/docs/stable/notes/autograd.html |access-date=13 November 2025 |website=PyTorch Documentation}}</ref> ၂၀၂၅ ခုနှစ်အထိ PyTorch သည် [[TensorFlow]] နှင့် [[Keras]] တို့ကဲ့သို့ပင် လူကြိုက်အများဆုံး အလွှာစုံသင်ယူမှုစနစ်ဆိုင်ရာ ကုဒ်အိမ်များ (Libraries) ထဲမှ တစ်ခုအဖြစ် ရပ်တည်နေပါသည်။<ref>{{cite web |title=Top 30 Open Source Projects |url=https://github.com/cncf/velocity |access-date=13 November 2025 |website=github.com}}</ref> ၎င်းကို Anaconda package manager အသုံးပြု၍ ထည့်သွင်း (Install) နိုင်ပါသည်။<ref>{{Cite book |last=Mukherjee |first=Amartya |date=2019-05-30 |title=Smart Computing with Open Source Platforms |url=https://books.google.ca/books?id=pu-aDwAAQBAJ&newbks=0&printsec=frontcover&pg=PT229 |last2=Dey |first2=Nilanjan |publisher=CRC Press |isbn=978-1-351-12032-6 |pages=229 |language=en}}</ref> လက်ရှိတွင် [[ChatGPT]]၊ Tesla Autopilot၊ Uber ၏ Pyro နှင့် [[ဟပ်ဂင်းဖေ့စ်|Hugging Face]] ၏ Transformers အစရှိသည့် စီးပွားဖြစ် အလွှာစုံသင်ယူမှုစနစ်များစွာကို PyTorch ပေါ်တွင် အခြေခံ၍ တည်ဆောက်ထားပါသည်။<ref>{{Cite web |date=2020-01-30 |title=OpenAI standardizes on PyTorch |url=https://openai.com/index/openai-pytorch/ |access-date=2026-01-08}}</ref><ref>{{Cite web |last=Karpathy |first=Andrej |date=6 November 2019 |title=PyTorch at Tesla - Andrej Karpathy, Tesla |url=https://www.youtube.com/watch?v=oBklltKXtDE |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230324144838/https://www.youtube.com/watch?v=oBklltKXtDE |archive-date=24 March 2023 |access-date=2 June 2020 |website=[[YouTube]]}}</ref><ref>{{Cite news |date=3 November 2017 |title=Uber AI Labs Open Sources Pyro, a Deep Probabilistic Programming Language |url=https://eng.uber.com/pyro/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171225034106/https://eng.uber.com/pyro/ |archive-date=25 December 2017 |access-date=18 December 2017 |work=Uber Engineering Blog |language=en-US}}</ref><ref>{{Citation|title=PYTORCH-TRANSFORMERS: PyTorch implementations of popular NLP Transformers|date=1 December 2019|url=https://pytorch.org/hub/huggingface_pytorch-transformers/|publisher=PyTorch Hub|access-date=1 December 2019|archive-date=11 June 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230611061047/https://pytorch.org/hub/huggingface_pytorch-transformers/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |title=Ecosystem Tools |url=https://pytorch.org/ecosystem/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230718105354/https://pytorch.org/ecosystem/ |archive-date=18 July 2023 |access-date=18 June 2020 |website=pytorch.org |language=en}}</ref> == သမိုင်းကြောင်း == ၂၀၀၁ ခုနှစ်တွင် Idiap သုတေသနအဖွဲ့ (Idiap Research Institute) က Torch ကို စတင်ရေးသားပြီး GPL လိုင်စင်ဖြင့် ဖြန့်ချိခဲ့ပါသည်။<ref>{{cite web |title=PyTorch License – Copyright notice |url=https://github.com/pytorch/pytorch/blob/main/LICENSE#L10-L11 |access-date=2026-06-12 |publisher=[[GitHub]]}}</ref> ၎င်းသည် C++ နှင့် CUDA ကုဒ်များဖြင့် ရေးသားထားသော [[ဒေတာအခြေပြုသင်ယူမှုစနစ်]] (Machine learning) ဆိုင်ရာ ကုဒ်အိမ် (Library) တစ်ခုဖြစ်ပြီး နျူရွန်ကွန်ရက်များ (Neural networks)၊ [[Support vector machines]] (SVM) နှင့် [[Hidden Markov models]] အစရှိသည့် နည်းလမ်းများကို ပံ့ပိုးပေးနိုင်ပါသည်။<ref>[http://torch.ch/torch3/matos/tutorial.pdf "Torch Tutorial", Ronan Collobert, IDIAP, 2002-10-02]</ref><ref>{{cite web |title=PyTorch License – Copyright notice |url=https://github.com/pytorch/pytorch/blob/main/LICENSE#L10-L11 |access-date=2026-06-12 |publisher=[[GitHub]]}}</ref><ref>{{cite web |title=Torch Library |url=http://www.torch.ch/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20011031104036/http://www.torch.ch/ |archive-date=31 October 2001}}</ref> ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်ဝန်းကျင်တွင် Ronan Collobert၊ Clement Farabet နှင့် Koray Kavuckuoglu တို့က ၎င်းကို ပြန်လည်ပြင်ဆင်ရေးသားခဲ့ပြီး Torch7 သို့မဟုတ် LuaTorch ဟု လူသိများခဲ့ပါသည်။ ထိုဗားရှင်းတွင် နောက်ကွယ်လုပ်ဆောင်ချက်စနစ် (Backend) ကို C ဘာသာစကားဖြင့်လည်းကောင်း၊ အရှေ့ကုဒ်မျက်နှာပြင် (Frontend) ကို [[Lua]] ဘာသာစကားဖြင့်လည်းကောင်း ရေးသားထားခြင်း ဖြစ်ပါသည်။<ref>{{Citation|last1=Collobert|first1=Ronan|chapter=Implementing Neural Networks Efficiently|date=2012|title=Neural Networks: Tricks of the Trade: Second Edition|pages=537–557|editor-last=Montavon|editor-first=Grégoire|chapter-url=https://doi.org/10.1007/978-3-642-35289-8_28|access-date=2025-06-10|place=Berlin, Heidelberg|publisher=Springer|language=en|doi=10.1007/978-3-642-35289-8_28|isbn=978-3-642-35289-8|last2=Kavukcuoglu|first2=Koray|last3=Farabet|first3=Clément|editor2-last=Orr|editor2-first=Geneviève B.|editor3-last=Müller|editor3-first=Klaus-Robert|chapter-url-access=subscription}}</ref> ၂၀၁၆ ခုနှစ်လယ်တွင် ဆော့ဖ်ဝဲရေးဆွဲသူအချို့သည် torch-autograd နှင့် Chainer တို့၏ လွှမ်းမိုးမှုဖြင့် အရှေ့ကုဒ်မျက်နှာပြင်နှင့် နောက်ကွယ်လုပ်ဆောင်ချက်စနစ်တို့ကို အပြန်အလှန် သီးခြားစီခွဲထုတ်နိုင်ရန် ကုဒ်တည်ဆောက်ပုံကို ပြန်လည်ပြင်ဆင်ခဲ့ကြပါသည်။ တစ်ဖန် torch-autograd သည်လည်း HIPS/autograd ၏ လွှမ်းမိုးမှုကို ရရှိခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပါသည်။<ref>{{Citation|title=HIPS/autograd|date=2026-04-06|url=https://github.com/HIPS/autograd|access-date=2026-04-06|publisher=Formerly: Harvard Intelligent Probabilistic Systems Group -- Now at Princeton}}</ref> ၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် Torch7 ဆက်လက်မြှင့်တင်မှုကို ရပ်ဆိုင်းခဲ့ပြီး PyTorch စီမံကိန်းအောက်သို့ သွတ်သွင်းခဲ့ပါသည်။<ref>[[github:torch/torch7/commit/fd0ee3bbf7bfdd21ab10c5ee70b74afaef9409e1|torch/torch7, Commit fd0ee3b, 2018-07-02]]</ref><ref>{{cite web |last=Chintala |first=Soumith |date=2023-12-17 |title=PyTorch's design origins |url=https://soumith.ch/blog/2023-12-17-pytorch-design-origins.md.html |access-date=2026-02-07 |website=soumith.ch}}</ref> Meta (ယခင် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]]) ကုမ္ပဏီသည် PyTorch နှင့် Caffe2 (Convolutional Architecture for Fast Feature Embedding) စနစ်နှစ်ခုလုံးကို ကိုင်တွယ်အသုံးပြုခဲ့သော်လည်း ထိုစနစ်နှစ်ခုဖြင့် တည်ဆောက်ထားသော မော်ဒယ်များသည် အချင်းချင်း သဟဇာတမဖြစ်ဘဲ ကိုက်ညီမှုမရှိခဲ့ပါ။ ထို့ကြောင့် [[အလွှာစုံသင်ယူမှုစနစ်]] (Deep learning) များကို သီးခြား Hardware မောင်းနှင်မှုစနစ်များပေါ်တွင် မမှီခိုစေရန်နှင့် မော်ဒယ်များကို စနစ်တစ်ခုမှတစ်ခုသို့ ပြောင်းလဲအသုံးပြုနိုင်ရန်အပြင် NVIDIA ၏ TensorRT ကဲ့သို့သော စွမ်းဆောင်ရည်မြင့်စနစ်များတွင် အကောင်းဆုံးလည်ပတ်နိုင်ရန်အတွက် Meta နှင့် [[မိုက်ခရိုဆော့ဖ်|Microsoft]] တို့က ၂၀၁၇ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် ONNX (Open Neural Network Exchange) စီမံကိန်းကို ဖန်တီးခဲ့ကြပါသည်။<ref name="RegisterONNX2017">{{cite news |last=Quach |first=K. |date=7 Sep 2017 |title=Microsoft, Facebook tie the knot on AI to take on Google |url=https://www.theregister.com/2017/09/07/microsoft_facebook_onnx_ai_frameworks/ |work=[[The Register]] |quote=The goal is to create a 'universal translator' for AI... [allowing] developers to move their models between different frameworks and hardware runtimes.}}</ref> ထို့နောက် ၂၀၁၈ ခုနှစ် မတ်လကုန်တွင် Caffe2 ကို PyTorch ထဲသို့ ပေါင်းစည်းခဲ့ပါသည်။<ref>{{cite web |date=2 April 2018 |title=Caffe2 Merges With PyTorch |url=https://medium.com/@Synced/caffe2-merges-with-pytorch-a89c70ad9eb7 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190330143500/https://medium.com/@Synced/caffe2-merges-with-pytorch-a89c70ad9eb7 |archive-date=30 March 2019 |access-date=2 January 2019}}</ref> ၂၀၂၂ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင်မူ PyTorch ကို [[Linux Foundation]] ၏ လက်အောက်ခံအဖွဲ့အစည်းအဖြစ် အသစ်ဖွဲ့စည်းလိုက်သော လွတ်လပ်သည့် PyTorch ဖောင်ဒေးရှင်း (PyTorch Foundation) က စီမံခန့်ခွဲသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း Meta က ကြေညာခဲ့ပါသည်။<ref>{{cite web |last=Edwards |first=Benj |date=12 September 2022 |title=Meta spins off PyTorch Foundation to make AI framework vendor neutral |url=https://arstechnica.com/information-technology/2022/09/meta-spins-off-pytorch-foundation-to-make-ai-framework-vendor-neutral/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220913034850/https://arstechnica.com/information-technology/2022/09/meta-spins-off-pytorch-foundation-to-make-ai-framework-vendor-neutral/ |archive-date=13 September 2022 |access-date=13 September 2022 |website=[[Ars Technica]]}}</ref> ၂၀၂၃ ခုနှစ် မတ်လ ၁၅ ရက်နေ့တွင် PyTorch 2.0 ဗားရှင်းကို ဖြန့်ချိခဲ့ပါသည်။ ထိုဗားရှင်းတွင် ကုဒ်များကို နှစ်ဆအထိ ပိုမိုမြန်ဆန်စွာ လည်ပတ်စေနိုင်သည့် Python-level compiler အမျိုးအစား ဖြစ်သော TorchDynamo ကို စတင်မိတ်ဆက်ခဲ့သည့်အပြင် အဓိက Cloud Platform များအားလုံးတွင် မော်ဒယ်လေ့ကျင့်ခြင်းနှင့် ရလဒ်ထုတ်ယူခြင်းဆိုင်ရာ စွမ်းဆောင်ရည်များကို သိသာထင်ရှားစွာ မြှင့်တင်ပေးနိုင်ခဲ့ပါသည်။<ref>{{cite web |title=Dynamo Overview |url=https://pytorch.org/docs/stable/torch.compiler_dynamo_overview.html}}</ref><ref>{{cite news |date=15 March 2023 |title=PyTorch 2.0 brings new fire to open-source machine learning |url=https://venturebeat.com/ai/pytorch-2-0-brings-new-fire-to-open-source-machine-learning/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230316004808/https://venturebeat.com/ai/pytorch-2-0-brings-new-fire-to-open-source-machine-learning/ |archive-date=16 March 2023 |access-date=16 March 2023 |work=VentureBeat}}</ref> == PyTorch tensors == PyTorch သည် အမျိုးအစားတူ ကိန်းဂဏန်းများဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော အတိုင်းအတာမျိုးစုံသုံး စတုဂံပုံစံ အခင်းအကျင်း (Homogeneous multidimensional rectangular arrays) များကို သိမ်းဆည်းရန်နှင့် တွက်ချက်ရန်အတွက် 'Tensor' (<code>torch.Tensor</code>) ဟု ခေါ်ဆိုသော Class တစ်ခုကို သတ်မှတ်ပေးထားပါသည်။ PyTorch သည် multi-dimensional arrays သို့မဟုတ် Tensor အမျိုးအစားကွဲပေါင်းများစွာကို ပံ့ပိုးပေးထားပါသည်။<ref>{{Cite web |date=2024-03-01 |title=PyTorch Tensor vs NumPy Array |url=https://www.geeksforgeeks.org/deep-learning/pytorch-tensor-vs-numpy-array/ |access-date=2026-04-07 |website=GeeksforGeeks |language=en}}</ref><ref>{{cite web |date=22 February 2018 |title=An Introduction to PyTorch – A Simple yet Powerful Deep Learning Library |url=https://www.analyticsvidhya.com/blog/2018/02/pytorch-tutorial/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191022200858/https://www.analyticsvidhya.com/blog/2018/02/pytorch-tutorial/ |archive-date=22 October 2019 |access-date=11 June 2018 |website=analyticsvidhya.com}}</ref> PyTorch Tensor များသည် [[NumPy]] Array များနှင့် ဆင်တူသော်လည်း ၎င်းတို့ကို [[CUDA]] စနစ်သုံးနိုင်သည့် NVIDIA GPU များပေါ်တွင်ပါ တင်၍ တွက်ချက်နိုင်စွမ်း ရှိပါသည်။ ထို့အပြင် PyTorch သည် AMD ၏ ROCm နှင့် [[အက်ပဲ|Apple]] ၏ Metal Framework ကဲ့သို့သော အခြား GPU Platform များအတွက်ပါ အသုံးပြုနိုင်ရန် ဆက်လက်မြှင့်တင်ပေးနေပါသည်။<ref>{{cite web |date=9 February 2024 |title=Installing PyTorch for ROCm |url=https://rocm.docs.amd.com/projects/install-on-linux/en/latest/how-to/3rd-party/pytorch-install.html |website=rocm.docs.amd.com}}</ref><ref>{{Cite web |title=Introducing Accelerated PyTorch Training on Mac |url=https://pytorch.org/blog/introducing-accelerated-pytorch-training-on-mac/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240129141050/https://pytorch.org/blog/introducing-accelerated-pytorch-training-on-mac/ |archive-date=29 January 2024 |access-date=4 June 2022 |website=pytorch.org |language=en}}</ref> == PyTorch neural networks == PyTorch သည် နျူရွန်ကွန်ရက် (Neural networks) များကို ပုံဖော်တည်ဆောက်ရန်နှင့် မော်ဒယ်လေ့ကျင့်ခြင်းလုပ်ငန်းစဉ်များကို ပံ့ပိုးပေးနိုင်ရန် 'nn' (<code>torch.nn</code>) ဟု ခေါ်ဆိုသော Module တစ်ခုကို သတ်မှတ်ပေးထားပါသည်။ ဤ Module သည် ရှုပ်ထွေးသော မော်ဒယ်များကို တည်ဆောက်နိုင်ရန်အတွက် နျူရွန်ကွန်ရက်ဆိုင်ရာ အခြေခံအစိတ်အပိုင်းများဖြစ်သော Layer အမျိုးမျိုးနှင့် Activation function များကို စုံလင်စွာ ပံ့ပိုးပေးထားပါသည်။ နျူရွန်ကွန်ရက်များကို တည်ဆောက်ရာတွင် <code>torch.nn</code> module ကို အခြေခံအဖြစ် ရယူအသုံးပြုရပြီး (Inheriting) ရှေ့သို့တွက်ချက်မှုလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းစဉ်အဆင့်ဆင့်ကို <code>forward()</code> function ထဲတွင် သတ်မှတ်ပေးရပါသည်။ == PyTorch Serialized ဖိုင်အမျိုးအစား == PyTorch သည် မော်ဒယ်များကို သိမ်းဆည်းရန်နှင့် ပြန်လည်ခေါ်ယူအသုံးပြုရန်အတွက် ကိုယ်ပိုင် ဖိုင်အမျိုးအစား (File format) ကို အသုံးပြုပါသည်။ ၎င်းသည် ZIP64 Archive ဖိုင်အမျိုးအစားဖြစ်ပြီး အတွင်းပိုင်းတွင် မော်ဒယ်၏ အလေးသာချက်ကိန်းဂဏန်း (Weights) များကို Python pickle ဖိုင်အဖြစ်လည်းကောင်း၊ အခြားဒေတာအစီအစဉ်ဆိုင်ရာ အချက်အလက် (Byte order) များကိုလည်းကောင်း ပေါင်းစည်းသိမ်းဆည်းထားခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ ထိုသို့ သိမ်းဆည်းရာတွင် .pt နှင့် .pth ဖိုင်နောက်ဆက်တွဲအမည် (Extensions) များကို အများဆုံး အသုံးပြုကြပါသည်။<ref>{{cite web |title=PyTorch Serialized File Format |url=https://www.loc.gov/preservation/digital/formats/fdd/fdd000644.shtml |publisher=Library of Congress}}</ref> == ဥပမာ == အောက်တွင် ဖော်ပြထားသော ပရိုဂရမ်သည် ဤ Library ၏ အခြေခံလုပ်ဆောင်ချက်များကို ရိုးရှင်းသော ဥပမာတစ်ခုဖြင့် ပြသထားခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ import torch dtype = torch.float device = torch.device("cpu") ''# တွက်ချက်မှုအားလုံးကို CPU ပေါ်တွင် လုပ်ဆောင်မည်။'' ''#device = torch.device("cuda:0") # တွက်ချက်မှုအားလုံးကို GPU ပေါ်တွင် လုပ်ဆောင်မည်။'' ''#Tensor တစ်ခု တည်ဆောက်ပြီး ကျပန်းကိန်းဂဏန်းများ ထည့်သွင်းမည်။'' a = torch.randn(2, 3, device=device, dtype=dtype) print(a) ''#ရလဒ်ထွက်ပေါ်မှု- tensor([[-1.1884, 0.8498, -1.7129],[-0.8816, 0.1944, 0.5847]])'' b = torch.randn(2, 3, device=device, dtype=dtype) print(b) ''#ရလဒ်ထွက်ပေါ်မှု- tensor([[ 0.7178, -0.8453, -1.3403],[ 1.3262, 1.1512, -1.7070]])'' print(a * b) ''# ရလဒ်ထွက်ပေါ်မှု- tensor([[-0.8530, -0.7183, 2.58],[-1.1692, 0.2238, -0.9981]])'' print(a.sum()) ''#ရလဒ်ထွက်ပေါ်မှု- tensor(-2.1540)'' print(a[1, 2]) ''# ဒုတိယမြောက်အတန်း၏ တတိယမြောက်ကော်လံရှိ ကိန်းဂဏန်းကို ထုတ်ပြမည် (အညွှန်းကိန်းကို သုညမှ စတင်ရေတွက်ပါသည်)'' ''#ရလဒ်ထွက်ပေါ်မှု- tensor(0.5847)'' print(a.max()) ''# ရလဒ်ထွက်ပေါ်မှု- tensor(0.8498)'' အောက်တွင် ဖော်ပြထားသော ကုဒ်အပိုင်းအစသည် nn module ကို အသုံးပြု၍ လီနီယာအလွှာ (Linear layers) များဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည့် နျူရွန်ကွန်ရက်တစ်ခုကို ပုံဖော်တည်ဆောက်ပြထားခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ from torch import nn ''# PyTorch မှ nn sub-module ကို ယူသုံးမည်။'' class NeuralNetwork(nn.Module):  ''# နျူရွန်ကွန်ရက်များကို Class အနေဖြင့် သတ်မှတ်ပါသည်။''     def __init__(self):  ''# အလွှာများနှင့် ကိန်းရှင်များကို __init__ method ထဲတွင် သတ်မှတ်ပါသည်။''         super().__init__()  ''# ဤလုပ်ဆောင်ချက်သည် ကွန်ရက်တိုင်းတွင် မဖြစ်မနေ ပါဝင်ရပါမည်။''         self.flatten = nn.Flatten()   ''# မက်ထရစ်ကို တစ်ဖက်မြင်အဖြစ် ပြောင်းလဲပေးမည့် အလွှာ (Flattening layer) ကို တည်ဆောက်မည်။''         self.linear_relu_stack = nn.Sequential(  ''# အလွှာများကို ဆင့်ကဲစီထားသော Stack တစ်ခု တည်ဆောက်မည်။''             nn.Linear(28 * 28, 512),  ''# Linear Layer များတွင် အဝင်နှင့် အထွက် Shape များ ရှိပါသည်။''             nn.ReLU(),  ''# ReLU သည် nn module မှ ပံ့ပိုးပေးထားသော အသက်သွင်းလုပ်ဆောင်ချက် (Activation function) များထဲမှ တစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။''             nn.Linear(512, 512),             nn.ReLU(),             nn.Linear(512, 10),         )     def forward(self, x):  ''# ဤ Function သည် ရှေ့သို့တွက်ချက်မှုလမ်းကြောင်း (Forward pass) ကို သတ်မှတ်ပေးပါသည်။''         x = self.flatten(x)         logits = self.linear_relu_stack(x)         return logits == ကိုးကားချက်များ == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:အခမဲ့ နှင့် ရင်းမြစ် လွတ်လပ်စွာ ရယူအသုံးပြုနိုင်သော ဆော့ဝဲလ်များ]] [[ကဏ္ဍ:ဒေတာအခြေပြုသင်ယူမှုစနစ်]] [[ကဏ္ဍ:အလွှာစုံသင်ယူမှုစနစ်]] [[ကဏ္ဍ:ဆော့ဖ်ဝဲလ်]] dnio0vlgkqqxtwhdtjwp6rv69j7nnc7 0 290886 1050068 2026-08-24T12:24:38Z Mkant00 135890 "ဖက်စပ်ရ အက္ခရာသင်္ချာ (associative algebra) သည် သရုပ်မဲ့ အက္ခရာသင်္ချာ (abstract algebra) မှ သဘောတရားတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ဗက်တာပေါင်းခြင်း (vector addition) အ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1050068 wikitext text/x-wiki ဖက်စပ်ရ အက္ခရာသင်္ချာ (associative algebra) သည် သရုပ်မဲ့ အက္ခရာသင်္ချာ (abstract algebra) မှ သဘောတရားတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ဗက်တာပေါင်းခြင်း (vector addition) အပြင် [[ဖက်စပ်ရဂုဏ်သတ္တိ|ဖက်စပ်ရဂုဏ်သတ္တိရှိသော]] [[မြှောက်ခြင်း]] (associative multiplication) ကို [[နှစ်လုံးသွင်းတွက်ချက်မှု]] (binary operation) တစ်ခုအဖြစ် အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ပေးပြီး [[ဗက်တာရပ်ဝန်း]] (vector space) သို့မဟုတ် [[မော်ဂျူး]] (module) ၏ သဘောတရားကို ချဲ့ထွင်ထားသော အက္ခရာသင်္ချာ တည်ဆောက်ပုံ (algebraic structure) တစ်ခု ဖြစ်သည်။ အခြားတစ်နည်းအားဖြင့်ဆိုရသော် ဖက်စပ်ရ အက္ခရာသင်္ချာဆိုသည်မှာ ၎င်း၏မြှောက်ခြင်းသည် ဖက်စပ်ရဂုဏ်သတ္တိပါ ထပ်မံပြည့်စုံနေသော [[ဖီးလ်ဒ်တစ်ခုအပေါ်ရှိ အက္ခရာသင်္ချာ|K-အက္ခရာသင်္ချာ]] (K-algebra) သို့မဟုတ် [[ဖီးလ်ဒ်တစ်ခုအပေါ်ရှိ အက္ခရာသင်္ချာ|R-အက္ခရာသင်္ချာ]] (R-algebra) အသီးသီးပင် ဖြစ်သည်။ == အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက် (Definition) == [[ဖီးလ်ဒ်]] (field) <math>K</math> အပေါ်ရှိ [[ဗက်တာရပ်ဝန်း]] <math>A</math> သို့မဟုတ် [[ဖလှယ်ရ ကွင်း]] (commutative ring) <math>R</math> အပေါ်ရှိ [[မော်ဂျူး]] <math>A</math> သည် အောက်ပါ [[မြှောက်ခြင်း]]ဟုခေါ်သော မျဉ်းဖြောင့်နှစ်ထပ် ပုံဖော်မှု (bilinear map) ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားသည်။ <math>\cdot\colon A\times A\longrightarrow A,\quad(a,b)\longmapsto a\cdot b</math> အကယ်၍ <math>a,b,c \in A</math> အားလုံးအတွက် အောက်ပါ [[ဖက်စပ်ရဂုဏ်သတ္တိ|ဖက်စပ်ရ နိယာမ]] (associative law) မှန်ကန်ပါက ၎င်းကို ဖက်စပ်ရ အက္ခရာသင်္ချာဟု ခေါ်သည်။ <math>a\cdot(b\cdot c)=(a \cdot b)\cdot c</math> ထို့ကြောင့် ၎င်းသည် [[ဖီးလ်ဒ်တစ်ခုအပေါ်ရှိ အက္ခရာသင်္ချာ|ဖီးလ်ဒ်တစ်ခုအပေါ်ရှိ အထူး အက္ခရာသင်္ချာ]] သို့မဟုတ် [[ဖလှယ်ရ ကွင်း|ဖလှယ်ရ ကွင်းတစ်ခု]]အပေါ်ရှိ အထူး အက္ခရာသင်္ချာ ဖြစ်သည်။ အကယ်၍ မြှောက်ခြင်းသည် [[ဖလှယ်ရဂုဏ်သတ္တိ|ဖလှယ်ရ (commutative) သော ဂုဏ်သတ္တိ]]ပါ ထပ်မံပြည့်စုံနေပါက ၎င်းကို ဖလှယ်ရ ဖက်စပ်ရ အက္ခရာသင်္ချာ (commutative associative algebra) ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ ဖက်စပ်ရ အက္ခရာသင်္ချာဖြစ်သော [[ဗက်တာရပ်ဝန်း]] သို့မဟုတ် [[မော်ဂျူး]] <math>A</math> အသီးသီးတွင် <math>a,b\in A</math> အတွက် <math>a+b\in A</math> ဖြစ်ခြင်း၊ <math>a\in A</math> နှင့် <math>s\in K</math> အတွက် သို့မဟုတ် မော်ဂျူးဖြစ်ပါက <math>s\in R</math> အတွက် [[စကေလာ]]မြှောက်ခြင်း <math>s\cdot a \in A</math> ဖြစ်ခြင်း နှင့် [[ဖက်စပ်ရဂုဏ်သတ္တိ|ဖက်စပ်ရ နိယာမ]]ကို လိုက်နာသော <math>a,b\in A</math> အတွက် <math>a\cdot b\in A</math> ဖြစ်ခြင်း တို့လည်း ပါဝင်သည်။ ရပ်ဝန်း <math>A</math> သည် ပေါင်းခြင်းနှင့် စကေလာမြှောက်ခြင်းတို့ ပူးပေါင်း၍ ဗက်တာရပ်ဝန်း တည်ဆောက်ပုံ (vector space structure) <math>(A,+,\cdot_s)</math> ကို ဖွဲ့စည်းသည်။ ထိုနေရာတွင် <math>\cdot_s</math> သည် စကေလာမြှောက်ခြင်းကို ရည်ညွှန်းရန် ရည်ရွယ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ တစ်ပြိုင်နက်တည်းမှာပင် <math>A</math> သည် ပေါင်းခြင်းနှင့် မြှောက်ခြင်းတို့ ပူးပေါင်း၍ [[ကွင်း (အက္ခရာသင်္ချာ)|ကွင်း]] တည်ဆောက်ပုံ (ring structure) <math>(A,+,\cdot)</math> ကို ဖွဲ့စည်းသည်။ မှတ်သားရန်အချက်မှာ အကယ်၍ အက္ခရာသင်္ချာတွင် မြှောက်ခြင်းဆိုင်ရာ [[ထပ်တူရအစုဝင်]] (multiplicative identity element) မပါဝင်ပါက ခေတ်သစ် သတ်မှတ်ချက်များအရ ဤတည်ဆောက်ပုံကို ယူနစ်ရှိဂုဏ်သတ္တိမရှိသော ကွင်း (non-unital ring) သို့မဟုတ် rng အဖြစ် တိကျစွာ ခွဲခြားသတ်မှတ်သည်။ == ဥပမာများ (Examples) == *[[ဖီးလ်ဒ်]] <math>K</math> မှ မြှောက်ဖော်ကိန်းများ (coefficients) ပါဝင်သော ပိုလီနိုမီရယ်များ (polynomials) အားလုံး၏ [[အစု]]သည် ပုံမှန်[[မြှောက်ခြင်း]]ကို အသုံးပြု၍ ဤဖီးလ်ဒ်အပေါ်ရှိ ဖက်စပ်ရ အက္ခရာသင်္ချာတစ်ခုကို ဖွဲ့စည်းသည်။ *[[ဗက်တာရပ်ဝန်း]] <math>V</math> တစ်ခု၏ [[အန်ဒိုမော်ဖစ်ဇင်|အန်ဒိုမော်ဖစ်ဇင်များ]] (endomorphisms) သည် ပေါင်းစပ်ခြင်း (composition) ဖြင့် ဖက်စပ်ရ အက္ခရာသင်္ချာတစ်ခုကို ဖွဲ့စည်းသည်။ <math>V</math> ၏ [[အတိုင်းအတာ (သင်္ချာ)|အတိုင်းအတာ]] (dimension) သည် ၁ ထက် ကြီးမားနေသရွေ့ ဤနေရာရှိ တွက်ချက်မှု <math>*</math> သည် ဖလှယ်၍မရပေ။ *အကယ်၍ <math>V</math> သည် အနန္တအတိုင်းအတာရှိသော ဗက်တာရပ်ဝန်း (infinite-dimensional vector space) တစ်ခုဖြစ်ပြီး အတိုင်းအတာအဆုံးရှိသော [[ပုံရိပ်_နှင့်_မူလပုံရိပ်#ပုံရိပ်_(Image)|ပုံရိပ်]] (finite-dimensional image) ပါသည့် အန်ဒိုမော်ဖစ်ဇင်များကိုသာ ထည့်သွင်းစဉ်းစားမည်ဆိုပါက <math>*</math> တွင် [[ထပ်တူရအစုဝင်]] (identity element) မရှိသည့် ဥပမာတစ်ခုကို ရရှိမည်ဖြစ်သည်။ *အလိုရှိသလို ရွေးချယ်ထားသော [[တိုပေါ်လော်ဂျီ|တိုပေါ်လော်ဂျီ ရပ်ဝန်း]] (topological space) တစ်ခုအပေါ်ရှိ [[ကိန်းစစ်]]တန်ဖိုးရှိ [[ဖန်ရှင်|ဖန်ရှင်များ]] (real-valued functions) သို့မဟုတ် [[ကိန်းထွေး]]တန်ဖိုးရှိ ဖန်ရှင်များ (complex-valued functions) အားလုံး၏ ဗက်တာရပ်ဝန်းသည် ဖက်စပ်ရ အက္ခရာသင်္ချာတစ်ခုကို ဖွဲ့စည်းသည်။ ဤနေရာတွင် ဖန်ရှင်များကို သက်ဆိုင်ရာအမှတ်များအလိုက် (pointwise) [[ပေါင်းခြင်း]]နှင့် မြှောက်ခြင်း ပြုလုပ်သည်။ *တိုပေါ်လော်ဂျီ ရပ်ဝန်းတစ်ခုအပေါ်ရှိ အကန့်အသတ်ရှိသော အဆက်မပြတ် (bounded continuous) ကိန်းစစ်တန်ဖိုးရှိ ဖန်ရှင်များ သို့မဟုတ် ကိန်းထွေးတန်ဖိုးရှိ ဖန်ရှင်များအားလုံး၏ ဗက်တာရပ်ဝန်းသည် ဖက်စပ်ရ အက္ခရာသင်္ချာတစ်ခုကို ဖွဲ့စည်းသည်။ ၎င်းကို စူပရီမမ် [[စံနှုန်း (သင်္ချာ)|စံနှုန်း]] (supremum norm) နှင့် တွဲဖက်ထားသောအခါ ၎င်းသည် ဘာနက် အက္ခရာသင်္ချာ (Banach algebra) တစ်ခုကို ဖွဲ့စည်းသည်။ *<math>(n \times n)</math> [[ကိန်းအုံ|ကိန်းအုံများ]] (matrices) အားလုံး၏ ကိန်းအုံ ရပ်ဝန်း (matrix space) သည် ကိန်းအုံမြှောက်ခြင်း (matrix multiplication) နှင့် ပူးပေါင်း၍ ဖက်စပ်ရ အက္ခရာသင်္ချာတစ်ခုကို ဖွဲ့စည်းသည်။ *ကိန်းထွေးများ (complex numbers) သည် ကိန်းစစ်များ (real numbers) ဖီးလ်ဒ်အပေါ်တွင် ဖက်စပ်ရ အက္ခရာသင်္ချာတစ်ခုကို ဖွဲ့စည်းသည်။ == ကိုးကား == * {{Citation |last=Lang |first=Serge |author-link=Serge Lang |title=Algebra |edition=3rd revised |series=Graduate Texts in Mathematics |volume=211 |publication-place=New York |publisher=Springer-Verlag |date=2002 |isbn=978-0-387-95385-4 |mr=1878556 |zbl=0984.00001 |doi=10.1007/978-1-4613-0041-0}} [[ကဏ္ဍ:သရုပ်မဲ့_အက္ခရာသင်္ချာ]] 54cvousddmn6ish6gxoqcviuzbs4z78 0 290887 1050081 2026-08-24T12:51:26Z Kalixlouiis 145250 "[[:en:Special:Redirect/revision/1369209409|Muse Spark]]" စာမျက်နှာကို ဘာသာပြန်ရင်း ဖန်တီးခဲ့သည် 1050081 wikitext text/x-wiki {{Infobox software|name=Muse Spark|logo=|logo_size=|screenshot=|caption=|developer=[[Meta Platforms|Meta]]|released={{Start date|2026|7|9}}|latest release version=Muse Spark 1.2|latest release date={{Start date|2026|8|5}}|genre=[[Large language model]]|license=[[Proprietary software|Proprietary]] - Spark <br> [[Apache License|Apache 2.0]] - Glimmer|website={{URL|https://ai.meta.com/}}}}Muse Spark ဆိုသည်မှာ Meta ကုမ္ပဏီ၏ Meta Superintelligence Labs (MSL) မှ ဖန်တီးတီထွင်ထားသော [[ဘာသာစကားမော်ဒယ်ကြီး|အဆင့်မြင့် ဘာသာစကားအခြေပြု မော်ဒယ်ကြီး]] (Large Language Model - LLM) တစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။ ၎င်းကို ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဧပြီလတွင် စတင်မိတ်ဆက်ခဲ့ပြီး ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၉ ရက်နေ့တွင် Muse Spark 1.1 ဗားရှင်းအဖြစ် စတင်ဖြန့်ချိခဲ့ပါသည်။ ဤမော်ဒယ်သည် Meta ၏ Muse မော်ဒယ်အစုအဖွဲ့ (Muse family) ထဲတွင် ပထမဦးဆုံးသော မော်ဒယ်ဖြစ်ပြီး အချက်အလက်စုံ သုံးသပ်တွက်ချက်ခြင်း (Multimodal reasoning)၊ ကုဒ်ရေးသားခြင်းနှင့် AI စနစ်သုံး ဆော့ဖ်ဝဲလ်တည်ဆောက်ခြင်း လုပ်ငန်းစဉ်များအတွက် အထူးရည်ရွယ်၍ ပုံစံထုတ်ထားခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ ထို့အပြင် ၎င်းသည် Meta ၏ ထုတ်ကုန်များနှင့် ဝန်ဆောင်မှုများအားလုံးတွင် ပါဝင်သော Meta AI စနစ်ကို မောင်းနှင်ပေးထားသည့်အပြင် Context အချက်အလက် တိုကင်ပေါင်း တစ်သန်း (A million tokens of context) အထိ တပြိုင်နက် ကိုင်တွယ်လုပ်ဆောင်နိုင်စွမ်း ရှိပါသည်။<ref>{{cite web |date=July 9, 2026 |title=Meta's Muse Spark 1.1 outperforms GLM-5.2 in coding and costs slightly less |url=https://the-decoder.com/metas-muse-spark-1-1-outperforms-glm-5-2-in-coding-and-costs-slightly-less/ |access-date=July 11, 2026 |website=The Decoder}}</ref><ref>{{cite web |date=July 9, 2026 |title=Meta enters the crowded AI coding battle with Muse Spark 1.1 |url=https://techcrunch.com/2026/07/09/meta-enters-the-crowded-ai-coding-battle-with-muse-spark-1-1/ |access-date=July 11, 2026 |website=TechCrunch}}</ref><ref>{{cite web |date=July 9, 2026 |title=Meta enters the crowded AI coding battle with Muse Spark 1.1 |url=https://techcrunch.com/2026/07/09/meta-enters-the-crowded-ai-coding-battle-with-muse-spark-1-1/ |access-date=July 11, 2026 |website=TechCrunch}}</ref> Meta ကုမ္ပဏီအနေဖြင့် Muse Spark 1.2 ဗားရှင်းကို အများပြည်သူ အခမဲ့ ရယူအသုံးပြုနိုင်မည့် Open-weight မော်ဒယ်အဖြစ် ဖြန့်ချိသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း Mark Zuckerberg က ပြောကြားထားပါသည်။<ref>{{Cite web |last=Kharpal |first=Arjun |date=2026-08-10 |title=Meta to open source its most powerful AI model as it takes swipe at OpenAI, Anthropic |url=https://www.cnbc.com/2026/08/10/meta-muse-glimmer-open-weight-ai.html |access-date=2026-08-10 |website=CNBC |language=en}}</ref> ထို့အပြင် Meta သည် အရွယ်အစား ပိုမိုသေးငယ်သော Open-weight ဘာသာစကားအခြေပြု မော်ဒယ်ငယ်တစ်ခု ဖြစ်သည့် Muse Glimmer ကိုလည်း ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ဖြန့်ချိခဲ့ပါသည်။ == Muse Code == Meta ကုမ္ပဏီသည် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၅ ရက်နေ့တွင် Muse Spark 1.2 နှင့်အတူ Terminal အခြေပြု ကုဒ်ရေးသားရေးအေးဂျင့် (Terminal-based coding agent) ဖြစ်သော Muse Code ကို ဖြန့်ချိခဲ့ပါသည်။ ဤစနစ်သည် ပင်မမော်ဒယ်၏ စွမ်းဆောင်ရည်ကို အသုံးပြုထားသဖြင့် ကုဒ်များကို ရေးသားခြင်းနှင့် အမှားရှာပြင်ဆင်ခြင်း (Debugging) တို့ကို လုပ်ဆောင်နိုင်သည့်အပြင် ရေရှည်ဆော့ဖ်ဝဲလ်တည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်းစဉ်များကို ပြီးမြောက်အောင် ဆောင်ရွက်နိုင်ခြင်းနှင့် Sub-agent ပေါင်းများစွာကို တပြိုင်နက်တည်း မောင်းနှင်နိုင်ခြင်း စသည့် စွမ်းဆောင်ရည်များ ရှိပါသည်။<ref>{{cite news |date=August 5, 2026 |title=Meta launches new AI coding tool powered by Muse Spark 1.2 |url=https://www.reuters.com/technology/meta-launches-new-ai-coding-tool-powered-by-muse-spark-12-2026-08-05/ |access-date=August 5, 2026 |work=Reuters}}</ref> ထို့အပြင် မော်ဒယ်ကို အသုံးပြုသူများအနေဖြင့် Muse Spark 1.2 ကို Meta Model API နှင့် OpenRouter တို့မှတစ်ဆင့်လည်း ရယူအသုံးပြုနိုင်ပြီ ဖြစ်ပါသည်။<ref>{{cite news |date=August 5, 2026 |title=Meta launches new AI coding tool powered by Muse Spark 1.2 |url=https://www.reuters.com/technology/meta-launches-new-ai-coding-tool-powered-by-muse-spark-12-2026-08-05/ |access-date=August 5, 2026 |work=Reuters}}</ref><ref>{{cite web |title=Meta API and Models |url=https://openrouter.ai/meta |access-date=August 5, 2026 |website=[[OpenRouter]]}}</ref> ဈေးနှုန်းသက်သာသော အသုံးပြုသူအဆင့် (Lower-priced contributor tier) တွင် Meta ကုမ္ပဏီက ၎င်းတို့၏ ထုတ်ကုန်များကို ပိုမိုကောင်းမွန်အောင် မြှင့်တင်ရန်အတွက် ပေးပို့လာသော အချက်အလက်များကို သိမ်းဆည်းထားမည်ဖြစ်ပြီး၊ ဈေးနှုန်းပိုမိုမြင့်မားသော စံအသုံးပြုသူအဆင့် (Higher-priced standard tier) တွင်မူ ပေးပို့သော အချက်အလက်များကို အဆိုပါရည်ရွယ်ချက်အတွက် သိမ်းဆည်းခြင်း ပြုလုပ်မည်မဟုတ်ပါ။<ref>{{cite web |date=August 5, 2026 |title=Meta to take on Anthropic's Claude and OpenAI's Codex with new coding agent |url=https://www.businessinsider.com/meta-muse-coding-agent-race-openai-codex-anthropic-claude-2026-8 |access-date=August 5, 2026 |website=Business Insider}}</ref> == Muse Glimmer == Muse Glimmer ဆိုသည်မှာ Meta ကုမ္ပဏီက ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ဖြန့်ချိခဲ့သော အများပြည်သူ အခမဲ့ရယူအသုံးပြုနိုင်သည့် အချက်အလက်စုံသုံး ဘာသာစကားအခြေပြု မော်ဒယ်ကြီး (Open-weight multimodal large language model) တစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။ ကန့်သတ်ချက်ကိန်းဂဏန်း ဘီလီယံ ၃၀ ပါဝင်သော ဤ Causal language model သည် ဘာသာစကားအခြေပြု မော်ဒယ်ကြီးကို သီးသန့် အာရုံခံကုဒ်ပြောင်းစနစ် (Perception encoder) တစ်ခုနှင့် ပေါင်းစပ်တည်ဆောက်ထားပြီး သဘာဝဘာသာစကားအပြင် ရုပ်ပုံအဝင်ဒေတာ (Visual inputs) များကိုပါ ပံ့ပိုးပေးနိုင်ပါသည်။ ၎င်းကို စက်တွင်းသုံး အေးဂျင့်လုပ်ငန်းစဉ်များနှင့် ကုဒ်ရေးသားခြင်းလုပ်ငန်းများ (Local agentic and coding workloads) အတွက် အထူးရည်ရွယ်၍ ပုံစံထုတ်ထားခြင်းဖြစ်ပြီး ၂၄ ဂီဂါဘိုက် (GB) ရှိသော လူသုံးကုန် GPU တစ်ခုတည်းဖြင့် လိုင်းပြင်ပ (Offline) တွင် လုံးဝအသုံးပြုနိုင်ပါသည်။<ref>{{cite web |last=Crabtree |first=Matt |date=August 11, 2026 |title=Muse Glimmer: Meta's Open Agentic Model That Runs on Your Device |url=https://www.datacamp.com/blog/muse-glimmer |access-date=August 13, 2026 |website=DataCamp}}</ref> အဆိုပါ မော်ဒယ်၏ Weights များကို Apache License 2.0 အောက်တွင် ဖြန့်ဝေပေးထားပါသည်။<ref>{{cite web |title=meta-models/Muse-Glimmer-30B |url=https://huggingface.co/meta-models/Muse-Glimmer-30B |access-date=August 10, 2026 |website=[[Hugging Face]] |publisher=[[Meta Platforms|Meta]]}}</ref><ref>{{cite web |title=meta-models/Muse-Glimmer-30B |url=https://huggingface.co/meta-models/Muse-Glimmer-30B |access-date=August 10, 2026 |website=[[Hugging Face]] |publisher=[[Meta Platforms|Meta]]}}</ref><ref>{{cite web |last=Dent |first=Steve |date=August 10, 2026 |title=Meta's 'open source' Muse Glimmer model can run on a single computer |url=https://www.engadget.com/2233312/metas-open-source-muse-glimmer-model-can-run-on-a-single-computer/ |access-date=August 10, 2026 |website=[[Engadget]]}}</ref> == ကိုးကားချက်များ == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဉာဏ်ရည်တု]] [[ကဏ္ဍ:ဘာသာစကားမော်ဒယ်ကြီး]] [[ကဏ္ဍ:ဘာသာစကားမော်ဒယ်များ]] 44dl56nn7ij90av4mvvmptaadms7gic 3 290888 1050082 2026-08-24T12:51:54Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1050082 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Mim htoo ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၅၁၊ ၂၄ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ (UTC) 3hy8psgh6neodymaly4brtls8mjglf7 0 290889 1050087 2026-08-24T13:04:40Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "{{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = ဖုခုအိုခခရိုင် | native_name = {{nobold|{{lang|ja|福岡県}}}} | settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]] | translit_lang1 = Japanese | translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]] |..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1050087 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = ဖုခုအိုခခရိုင် | native_name = {{nobold|{{lang|ja|福岡県}}}} | settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]] | translit_lang1 = Japanese | translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]] | translit_lang1_info = {{lang|ja|福岡県}} | translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]] | translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Fukuoka-ken}} | image_skyline = Fukuoka Skyline of Seaside Momochi.jpg | image_caption = Aerial view of {{ill|Momochi-hama|ja|3=シーサイドももち|lt=Seaside Momochi}} with the [[Fukuoka Tower]] and Momochi Seaside Park in the center and [[Mizuho PayPay Dome Fukuoka]] to the left side | image_flag = Flag of Fukuoka Prefecture.svg | flag_size = 100px | image_blank_emblem = Emblem of Fukuoka Prefecture.svg | blank_emblem_size = 80px | blank_emblem_type = Symbol | image_map = Map of Japan with highlight on 40 Fukuoka prefecture.svg | coordinates = {{coord|33|36|N|130|35|E|region:JP-40_type:adm1st|display=inline,title}} | subdivision_type = Country | subdivision_name = [[Japan]] | subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]] | subdivision_name1 = [[Kyushu]] | subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]] | subdivision_name2 = [[Kyushu]] | seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]] | seat = [[Fukuoka]] | parts_type = Subdivisions | parts_style = para | p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 12 | p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 60 | leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]] | leader_name = [[Seitaro Hattori]]<ref name="Seitaro Hattori, former vice governor of Fukuoka Prefecture, was elected governor of the southwestern Japan prefecture of Fukuoka.">{{cite news |title=Hattori Elected Fukuoka Governor for 1st Time |url=https://www.nippon.com/en/news/yjj2021041100378/ |access-date=11 May 2022 |agency=NHK |publisher=Jiji Press |date=April 12, 2021 |archive-date=May 11, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220511140057/https://www.nippon.com/en/news/yjj2021041100378/ |url-status=dead }}</ref> (since April 2021) | area_total_km2 = 4986.52 | area_water_percent = 2.3 | area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|29th]] | population_total = 5081879 | population_as_of = October 1, 2025 | population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|8th]] | population_density_km2 = 1021 | demographics_type2 = GDP | demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja |archive-date=September 24, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230924062316/https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |url-status=live }}</ref> | demographics2_title1 = Total | demographics2_info1 = [[JP¥]]20,187 billion<br />[[US$]]149.1 billion (2022) | iso_code = JP-40 | website = [http://www.pref.fukuoka.lg.jp/somu/multilingual/english/top.html www.pref.fukuoka.lg.jp/somu/<br>multilingual/english/top.html] | module = {{Infobox place symbols| embedded=yes | country = Japan | bird = [[Japanese bush warbler]] (''Cettia&nbsp;diphone'') | flower = ''[[Ume]]'' [[blossom]] (''Prunus mume'') | tree = [[Azalea]] (''Rhododendron&nbsp;tsutsusi'') }} | anthem = 希望の光<br>''[[:ja:希望の光 (県民歌)|Kibō no Hikari]]''<br>"Light of Hope" | population_blank1_title = Dialects | population_blank1 = [[Chikuzen dialect|Chikuzen]]・Buzen・Chikuho }} '''ဖုခုအိုခခရိုင်''' (福岡県, Fukuoka-ken<ref>{{cite book|script-title=ja:NHK日本語発音アクセント新辞典|publisher=NHK Publishing|editor=NHK Broadcasting Culture Research Institute|date=24 May 2016|lang=ja}}</ref>}} is a [[Prefectures of Japan|prefecture]] of [[Japan]] located on the island of [[Kyūshū]].<ref>Nussbaum, Louis-Frédéric (2005). "Fukuoka-ken" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|Japan Encyclopedia|page=218}}.</ref>) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ခယူးရှူးကျွန်း]]ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ လူဦးရေ ၅,၀၈၁,၈၇၉ ဦး (၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၁ ရက်နေ့အရ) ရှိသည်။ ဧရိယာ ၄,၉၈၆ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁,၉၂၅ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ ဖုခုအိုခခရိုင်သည် အနောက်တောင်ဘက်တွင် [[ဆဂခရိုင်]]၊ တောင်ဘက်တွင် [[ခုမမိုတိုခရိုင်]]၊ အရှေ့တောင်ဘက်တွင် [[အိုးအိတခရိုင်]]တို့ တည်ရှိသည်။<ref>{{Cite web |title=Population Census 2025 Population Census Preliminary Tabulation Preliminary Counts of the Population and Households1-1 Population by Sex - Japan, Prefectures, Municipalities {{!}} View Statistical Table/Graph |url=https://www.e-stat.go.jp/en/dbview?sid=0004050397 |access-date=2026-06-18 |website=Portal Site of Official Statistics of Japan |language=en}}</ref> ဖုခုအိုခမြိုု့သည် ခရိုင်မြို့တော်နှင့် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် ခယူးရှူးကျွန်းတစ်ခုလုံးတွင်လည်း အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ ခရိုင်၏ အဓိကကျသည့် အခြားမြို့များမှာ ခိတခယူးရှူးမြို့၊ ခုရုမဲမြို့နှင့် အိုးမုတမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ ခရိုင်သည် ခယူးရှူးကျွန်း၏ မြောက်ဘက်ဆုံးအပိုင်းတွင် တည်ရှိသည်။<ref>Nussbaum, Louis-Frédéric (2005). "Fukuoka" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|Japan Encyclopedia|page=218}}.</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} 75q93nlob19qsb9bwqyzlk6ogkqh7o0 1050088 1050087 2026-08-24T13:06:08Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ကိုးကား */ 1050088 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = ဖုခုအိုခခရိုင် | native_name = {{nobold|{{lang|ja|福岡県}}}} | settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]] | translit_lang1 = Japanese | translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]] | translit_lang1_info = {{lang|ja|福岡県}} | translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]] | translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Fukuoka-ken}} | image_skyline = Fukuoka Skyline of Seaside Momochi.jpg | image_caption = Aerial view of {{ill|Momochi-hama|ja|3=シーサイドももち|lt=Seaside Momochi}} with the [[Fukuoka Tower]] and Momochi Seaside Park in the center and [[Mizuho PayPay Dome Fukuoka]] to the left side | image_flag = Flag of Fukuoka Prefecture.svg | flag_size = 100px | image_blank_emblem = Emblem of Fukuoka Prefecture.svg | blank_emblem_size = 80px | blank_emblem_type = Symbol | image_map = Map of Japan with highlight on 40 Fukuoka prefecture.svg | coordinates = {{coord|33|36|N|130|35|E|region:JP-40_type:adm1st|display=inline,title}} | subdivision_type = Country | subdivision_name = [[Japan]] | subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]] | subdivision_name1 = [[Kyushu]] | subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]] | subdivision_name2 = [[Kyushu]] | seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]] | seat = [[Fukuoka]] | parts_type = Subdivisions | parts_style = para | p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 12 | p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 60 | leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]] | leader_name = [[Seitaro Hattori]]<ref name="Seitaro Hattori, former vice governor of Fukuoka Prefecture, was elected governor of the southwestern Japan prefecture of Fukuoka.">{{cite news |title=Hattori Elected Fukuoka Governor for 1st Time |url=https://www.nippon.com/en/news/yjj2021041100378/ |access-date=11 May 2022 |agency=NHK |publisher=Jiji Press |date=April 12, 2021 |archive-date=May 11, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220511140057/https://www.nippon.com/en/news/yjj2021041100378/ |url-status=dead }}</ref> (since April 2021) | area_total_km2 = 4986.52 | area_water_percent = 2.3 | area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|29th]] | population_total = 5081879 | population_as_of = October 1, 2025 | population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|8th]] | population_density_km2 = 1021 | demographics_type2 = GDP | demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja |archive-date=September 24, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230924062316/https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |url-status=live }}</ref> | demographics2_title1 = Total | demographics2_info1 = [[JP¥]]20,187 billion<br />[[US$]]149.1 billion (2022) | iso_code = JP-40 | website = [http://www.pref.fukuoka.lg.jp/somu/multilingual/english/top.html www.pref.fukuoka.lg.jp/somu/<br>multilingual/english/top.html] | module = {{Infobox place symbols| embedded=yes | country = Japan | bird = [[Japanese bush warbler]] (''Cettia&nbsp;diphone'') | flower = ''[[Ume]]'' [[blossom]] (''Prunus mume'') | tree = [[Azalea]] (''Rhododendron&nbsp;tsutsusi'') }} | anthem = 希望の光<br>''[[:ja:希望の光 (県民歌)|Kibō no Hikari]]''<br>"Light of Hope" | population_blank1_title = Dialects | population_blank1 = [[Chikuzen dialect|Chikuzen]]・Buzen・Chikuho }} '''ဖုခုအိုခခရိုင်''' (福岡県, Fukuoka-ken<ref>{{cite book|script-title=ja:NHK日本語発音アクセント新辞典|publisher=NHK Publishing|editor=NHK Broadcasting Culture Research Institute|date=24 May 2016|lang=ja}}</ref>}} is a [[Prefectures of Japan|prefecture]] of [[Japan]] located on the island of [[Kyūshū]].<ref>Nussbaum, Louis-Frédéric (2005). "Fukuoka-ken" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|Japan Encyclopedia|page=218}}.</ref>) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ခယူးရှူးကျွန်း]]ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ လူဦးရေ ၅,၀၈၁,၈၇၉ ဦး (၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၁ ရက်နေ့အရ) ရှိသည်။ ဧရိယာ ၄,၉၈၆ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁,၉၂၅ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ ဖုခုအိုခခရိုင်သည် အနောက်တောင်ဘက်တွင် [[ဆဂခရိုင်]]၊ တောင်ဘက်တွင် [[ခုမမိုတိုခရိုင်]]၊ အရှေ့တောင်ဘက်တွင် [[အိုးအိတခရိုင်]]တို့ တည်ရှိသည်။<ref>{{Cite web |title=Population Census 2025 Population Census Preliminary Tabulation Preliminary Counts of the Population and Households1-1 Population by Sex - Japan, Prefectures, Municipalities {{!}} View Statistical Table/Graph |url=https://www.e-stat.go.jp/en/dbview?sid=0004050397 |access-date=2026-06-18 |website=Portal Site of Official Statistics of Japan |language=en}}</ref> ဖုခုအိုခမြိုု့သည် ခရိုင်မြို့တော်နှင့် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် ခယူးရှူးကျွန်းတစ်ခုလုံးတွင်လည်း အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ ခရိုင်၏ အဓိကကျသည့် အခြားမြို့များမှာ ခိတခယူးရှူးမြို့၊ ခုရုမဲမြို့နှင့် အိုးမုတမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ ခရိုင်သည် ခယူးရှူးကျွန်း၏ မြောက်ဘက်ဆုံးအပိုင်းတွင် တည်ရှိသည်။<ref>Nussbaum, Louis-Frédéric (2005). "Fukuoka" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|Japan Encyclopedia|page=218}}.</ref> ==ပထဝီသွင်ပြင်== ==ပြင်ပလင့်များ== ==ကိုးကား== {{reflist}} 2g1c4ofxi7i5euhfoyqdr2xoghqfgpx 1050089 1050088 2026-08-24T13:06:43Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည် 1050089 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = ဖုခုအိုခခရိုင် | native_name = {{nobold|{{lang|ja|福岡県}}}} | settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]] | translit_lang1 = Japanese | translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]] | translit_lang1_info = {{lang|ja|福岡県}} | translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]] | translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Fukuoka-ken}} | image_skyline = Fukuoka Skyline of Seaside Momochi.jpg | image_caption = Aerial view of {{ill|Momochi-hama|ja|3=シーサイドももち|lt=Seaside Momochi}} with the [[Fukuoka Tower]] and Momochi Seaside Park in the center and [[Mizuho PayPay Dome Fukuoka]] to the left side | image_flag = Flag of Fukuoka Prefecture.svg | flag_size = 100px | image_blank_emblem = Emblem of Fukuoka Prefecture.svg | blank_emblem_size = 80px | blank_emblem_type = Symbol | image_map = Map of Japan with highlight on 40 Fukuoka prefecture.svg | coordinates = {{coord|33|36|N|130|35|E|region:JP-40_type:adm1st|display=inline,title}} | subdivision_type = Country | subdivision_name = [[Japan]] | subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]] | subdivision_name1 = [[Kyushu]] | subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]] | subdivision_name2 = [[Kyushu]] | seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]] | seat = [[Fukuoka]] | parts_type = Subdivisions | parts_style = para | p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 12 | p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 60 | leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]] | leader_name = [[Seitaro Hattori]]<ref name="Seitaro Hattori, former vice governor of Fukuoka Prefecture, was elected governor of the southwestern Japan prefecture of Fukuoka.">{{cite news |title=Hattori Elected Fukuoka Governor for 1st Time |url=https://www.nippon.com/en/news/yjj2021041100378/ |access-date=11 May 2022 |agency=NHK |publisher=Jiji Press |date=April 12, 2021 |archive-date=May 11, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220511140057/https://www.nippon.com/en/news/yjj2021041100378/ |url-status=dead }}</ref> (since April 2021) | area_total_km2 = 4986.52 | area_water_percent = 2.3 | area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|29th]] | population_total = 5081879 | population_as_of = October 1, 2025 | population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|8th]] | population_density_km2 = 1021 | demographics_type2 = GDP | demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja |archive-date=September 24, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230924062316/https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |url-status=live }}</ref> | demographics2_title1 = Total | demographics2_info1 = [[JP¥]]20,187 billion<br />[[US$]]149.1 billion (2022) | iso_code = JP-40 | website = [http://www.pref.fukuoka.lg.jp/somu/multilingual/english/top.html www.pref.fukuoka.lg.jp/somu/<br>multilingual/english/top.html] | module = {{Infobox place symbols| embedded=yes | country = Japan | bird = [[Japanese bush warbler]] (''Cettia&nbsp;diphone'') | flower = ''[[Ume]]'' [[blossom]] (''Prunus mume'') | tree = [[Azalea]] (''Rhododendron&nbsp;tsutsusi'') }} | anthem = 希望の光<br>''[[:ja:希望の光 (県民歌)|Kibō no Hikari]]''<br>"Light of Hope" | population_blank1_title = Dialects | population_blank1 = [[Chikuzen dialect|Chikuzen]]・Buzen・Chikuho }} '''ဖုခုအိုခခရိုင်''' (福岡県, Fukuoka-ken<ref>{{cite book|script-title=ja:NHK日本語発音アクセント新辞典|publisher=NHK Publishing|editor=NHK Broadcasting Culture Research Institute|date=24 May 2016|lang=ja}}</ref>}} is a [[Prefectures of Japan|prefecture]] of [[Japan]] located on the island of [[Kyūshū]].<ref>Nussbaum, Louis-Frédéric (2005). "Fukuoka-ken" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|Japan Encyclopedia|page=218}}.</ref>) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ခယူးရှူးကျွန်း]]ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ လူဦးရေ ၅,၀၈၁,၈၇၉ ဦး (၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၁ ရက်နေ့အရ) ရှိသည်။ ဧရိယာ ၄,၉၈၆ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁,၉၂၅ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ ဖုခုအိုခခရိုင်သည် အနောက်တောင်ဘက်တွင် [[ဆဂခရိုင်]]၊ တောင်ဘက်တွင် [[ခုမမိုတိုခရိုင်]]၊ အရှေ့တောင်ဘက်တွင် [[အိုးအိတခရိုင်]]တို့ တည်ရှိသည်။<ref>{{Cite web |title=Population Census 2025 Population Census Preliminary Tabulation Preliminary Counts of the Population and Households1-1 Population by Sex - Japan, Prefectures, Municipalities {{!}} View Statistical Table/Graph |url=https://www.e-stat.go.jp/en/dbview?sid=0004050397 |access-date=2026-06-18 |website=Portal Site of Official Statistics of Japan |language=en}}</ref> ဖုခုအိုခမြိုု့သည် ခရိုင်မြို့တော်နှင့် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် ခယူးရှူးကျွန်းတစ်ခုလုံးတွင်လည်း အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ ခရိုင်၏ အဓိကကျသည့် အခြားမြို့များမှာ ခိတခယူးရှူးမြို့၊ ခုရုမဲမြို့နှင့် အိုးမုတမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ ခရိုင်သည် ခယူးရှူးကျွန်း၏ မြောက်ဘက်ဆုံးအပိုင်းတွင် တည်ရှိသည်။<ref>Nussbaum, Louis-Frédéric (2005). "Fukuoka" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|Japan Encyclopedia|page=218}}.</ref> ==ပထဝီသွင်ပြင်== ==ပြင်ပလင့်များ== ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]] 24bnxtvbsdik1ngwv2n9jftyprrgr9p 1050117 1050089 2026-08-24T13:34:39Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ပြင်ပလင့်များ */ 1050117 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = ဖုခုအိုခခရိုင် | native_name = {{nobold|{{lang|ja|福岡県}}}} | settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]] | translit_lang1 = Japanese | translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]] | translit_lang1_info = {{lang|ja|福岡県}} | translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]] | translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Fukuoka-ken}} | image_skyline = Fukuoka Skyline of Seaside Momochi.jpg | image_caption = Aerial view of {{ill|Momochi-hama|ja|3=シーサイドももち|lt=Seaside Momochi}} with the [[Fukuoka Tower]] and Momochi Seaside Park in the center and [[Mizuho PayPay Dome Fukuoka]] to the left side | image_flag = Flag of Fukuoka Prefecture.svg | flag_size = 100px | image_blank_emblem = Emblem of Fukuoka Prefecture.svg | blank_emblem_size = 80px | blank_emblem_type = Symbol | image_map = Map of Japan with highlight on 40 Fukuoka prefecture.svg | coordinates = {{coord|33|36|N|130|35|E|region:JP-40_type:adm1st|display=inline,title}} | subdivision_type = Country | subdivision_name = [[Japan]] | subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]] | subdivision_name1 = [[Kyushu]] | subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]] | subdivision_name2 = [[Kyushu]] | seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]] | seat = [[Fukuoka]] | parts_type = Subdivisions | parts_style = para | p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 12 | p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 60 | leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]] | leader_name = [[Seitaro Hattori]]<ref name="Seitaro Hattori, former vice governor of Fukuoka Prefecture, was elected governor of the southwestern Japan prefecture of Fukuoka.">{{cite news |title=Hattori Elected Fukuoka Governor for 1st Time |url=https://www.nippon.com/en/news/yjj2021041100378/ |access-date=11 May 2022 |agency=NHK |publisher=Jiji Press |date=April 12, 2021 |archive-date=May 11, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220511140057/https://www.nippon.com/en/news/yjj2021041100378/ |url-status=dead }}</ref> (since April 2021) | area_total_km2 = 4986.52 | area_water_percent = 2.3 | area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|29th]] | population_total = 5081879 | population_as_of = October 1, 2025 | population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|8th]] | population_density_km2 = 1021 | demographics_type2 = GDP | demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja |archive-date=September 24, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230924062316/https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |url-status=live }}</ref> | demographics2_title1 = Total | demographics2_info1 = [[JP¥]]20,187 billion<br />[[US$]]149.1 billion (2022) | iso_code = JP-40 | website = [http://www.pref.fukuoka.lg.jp/somu/multilingual/english/top.html www.pref.fukuoka.lg.jp/somu/<br>multilingual/english/top.html] | module = {{Infobox place symbols| embedded=yes | country = Japan | bird = [[Japanese bush warbler]] (''Cettia&nbsp;diphone'') | flower = ''[[Ume]]'' [[blossom]] (''Prunus mume'') | tree = [[Azalea]] (''Rhododendron&nbsp;tsutsusi'') }} | anthem = 希望の光<br>''[[:ja:希望の光 (県民歌)|Kibō no Hikari]]''<br>"Light of Hope" | population_blank1_title = Dialects | population_blank1 = [[Chikuzen dialect|Chikuzen]]・Buzen・Chikuho }} '''ဖုခုအိုခခရိုင်''' (福岡県, Fukuoka-ken<ref>{{cite book|script-title=ja:NHK日本語発音アクセント新辞典|publisher=NHK Publishing|editor=NHK Broadcasting Culture Research Institute|date=24 May 2016|lang=ja}}</ref>}} is a [[Prefectures of Japan|prefecture]] of [[Japan]] located on the island of [[Kyūshū]].<ref>Nussbaum, Louis-Frédéric (2005). "Fukuoka-ken" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|Japan Encyclopedia|page=218}}.</ref>) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ခယူးရှူးကျွန်း]]ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ လူဦးရေ ၅,၀၈၁,၈၇၉ ဦး (၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၁ ရက်နေ့အရ) ရှိသည်။ ဧရိယာ ၄,၉၈၆ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁,၉၂၅ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ ဖုခုအိုခခရိုင်သည် အနောက်တောင်ဘက်တွင် [[ဆဂခရိုင်]]၊ တောင်ဘက်တွင် [[ခုမမိုတိုခရိုင်]]၊ အရှေ့တောင်ဘက်တွင် [[အိုးအိတခရိုင်]]တို့ တည်ရှိသည်။<ref>{{Cite web |title=Population Census 2025 Population Census Preliminary Tabulation Preliminary Counts of the Population and Households1-1 Population by Sex - Japan, Prefectures, Municipalities {{!}} View Statistical Table/Graph |url=https://www.e-stat.go.jp/en/dbview?sid=0004050397 |access-date=2026-06-18 |website=Portal Site of Official Statistics of Japan |language=en}}</ref> ဖုခုအိုခမြိုု့သည် ခရိုင်မြို့တော်နှင့် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် ခယူးရှူးကျွန်းတစ်ခုလုံးတွင်လည်း အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ ခရိုင်၏ အဓိကကျသည့် အခြားမြို့များမှာ ခိတခယူးရှူးမြို့၊ ခုရုမဲမြို့နှင့် အိုးမုတမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ ခရိုင်သည် ခယူးရှူးကျွန်း၏ မြောက်ဘက်ဆုံးအပိုင်းတွင် တည်ရှိသည်။<ref>Nussbaum, Louis-Frédéric (2005). "Fukuoka" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|Japan Encyclopedia|page=218}}.</ref> ==ပထဝီသွင်ပြင်== ==ပြင်ပလင့်များ== {{Commons}} {{Wikivoyage}} * {{Official website|http://www.pref.fukuoka.lg.jp/somu/multilingual/english/top.html}} * {{Official website|http://www.fukuoka-tourism.net/e/index.html|Official Fukuoka Tourism Association website}} * {{Official website|http://www.kyushu.com/fukuoka/|Fukuoka information homepage}} * [https://www.digital.archives.go.jp/img.L/1635619 Fukuoka map (1891)] – [[National Archives of Japan]] ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]] iaovu0lf14ypc3o5cwtvght2xpeyw3c 1050191 1050117 2026-08-25T06:46:24Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ပထဝီသွင်ပြင် */ 1050191 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = ဖုခုအိုခခရိုင် | native_name = {{nobold|{{lang|ja|福岡県}}}} | settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]] | translit_lang1 = Japanese | translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]] | translit_lang1_info = {{lang|ja|福岡県}} | translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]] | translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Fukuoka-ken}} | image_skyline = Fukuoka Skyline of Seaside Momochi.jpg | image_caption = Aerial view of {{ill|Momochi-hama|ja|3=シーサイドももち|lt=Seaside Momochi}} with the [[Fukuoka Tower]] and Momochi Seaside Park in the center and [[Mizuho PayPay Dome Fukuoka]] to the left side | image_flag = Flag of Fukuoka Prefecture.svg | flag_size = 100px | image_blank_emblem = Emblem of Fukuoka Prefecture.svg | blank_emblem_size = 80px | blank_emblem_type = Symbol | image_map = Map of Japan with highlight on 40 Fukuoka prefecture.svg | coordinates = {{coord|33|36|N|130|35|E|region:JP-40_type:adm1st|display=inline,title}} | subdivision_type = Country | subdivision_name = [[Japan]] | subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]] | subdivision_name1 = [[Kyushu]] | subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]] | subdivision_name2 = [[Kyushu]] | seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]] | seat = [[Fukuoka]] | parts_type = Subdivisions | parts_style = para | p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 12 | p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 60 | leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]] | leader_name = [[Seitaro Hattori]]<ref name="Seitaro Hattori, former vice governor of Fukuoka Prefecture, was elected governor of the southwestern Japan prefecture of Fukuoka.">{{cite news |title=Hattori Elected Fukuoka Governor for 1st Time |url=https://www.nippon.com/en/news/yjj2021041100378/ |access-date=11 May 2022 |agency=NHK |publisher=Jiji Press |date=April 12, 2021 |archive-date=May 11, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220511140057/https://www.nippon.com/en/news/yjj2021041100378/ |url-status=dead }}</ref> (since April 2021) | area_total_km2 = 4986.52 | area_water_percent = 2.3 | area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|29th]] | population_total = 5081879 | population_as_of = October 1, 2025 | population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|8th]] | population_density_km2 = 1021 | demographics_type2 = GDP | demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja |archive-date=September 24, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230924062316/https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |url-status=live }}</ref> | demographics2_title1 = Total | demographics2_info1 = [[JP¥]]20,187 billion<br />[[US$]]149.1 billion (2022) | iso_code = JP-40 | website = [http://www.pref.fukuoka.lg.jp/somu/multilingual/english/top.html www.pref.fukuoka.lg.jp/somu/<br>multilingual/english/top.html] | module = {{Infobox place symbols| embedded=yes | country = Japan | bird = [[Japanese bush warbler]] (''Cettia&nbsp;diphone'') | flower = ''[[Ume]]'' [[blossom]] (''Prunus mume'') | tree = [[Azalea]] (''Rhododendron&nbsp;tsutsusi'') }} | anthem = 希望の光<br>''[[:ja:希望の光 (県民歌)|Kibō no Hikari]]''<br>"Light of Hope" | population_blank1_title = Dialects | population_blank1 = [[Chikuzen dialect|Chikuzen]]・Buzen・Chikuho }} '''ဖုခုအိုခခရိုင်''' (福岡県, Fukuoka-ken<ref>{{cite book|script-title=ja:NHK日本語発音アクセント新辞典|publisher=NHK Publishing|editor=NHK Broadcasting Culture Research Institute|date=24 May 2016|lang=ja}}</ref>}} is a [[Prefectures of Japan|prefecture]] of [[Japan]] located on the island of [[Kyūshū]].<ref>Nussbaum, Louis-Frédéric (2005). "Fukuoka-ken" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|Japan Encyclopedia|page=218}}.</ref>) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ခယူးရှူးကျွန်း]]ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ လူဦးရေ ၅,၀၈၁,၈၇၉ ဦး (၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၁ ရက်နေ့အရ) ရှိသည်။ ဧရိယာ ၄,၉၈၆ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁,၉၂၅ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ ဖုခုအိုခခရိုင်သည် အနောက်တောင်ဘက်တွင် [[ဆဂခရိုင်]]၊ တောင်ဘက်တွင် [[ခုမမိုတိုခရိုင်]]၊ အရှေ့တောင်ဘက်တွင် [[အိုးအိတခရိုင်]]တို့ တည်ရှိသည်။<ref>{{Cite web |title=Population Census 2025 Population Census Preliminary Tabulation Preliminary Counts of the Population and Households1-1 Population by Sex - Japan, Prefectures, Municipalities {{!}} View Statistical Table/Graph |url=https://www.e-stat.go.jp/en/dbview?sid=0004050397 |access-date=2026-06-18 |website=Portal Site of Official Statistics of Japan |language=en}}</ref> ဖုခုအိုခမြိုု့သည် ခရိုင်မြို့တော်နှင့် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် ခယူးရှူးကျွန်းတစ်ခုလုံးတွင်လည်း အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ ခရိုင်၏ အဓိကကျသည့် အခြားမြို့များမှာ ခိတခယူးရှူးမြို့၊ ခုရုမဲမြို့နှင့် အိုးမုတမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ ခရိုင်သည် ခယူးရှူးကျွန်း၏ မြောက်ဘက်ဆုံးအပိုင်းတွင် တည်ရှိသည်။<ref>Nussbaum, Louis-Frédéric (2005). "Fukuoka" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|Japan Encyclopedia|page=218}}.</ref> ==ပထဝီသွင်ပြင်== [[File:Map of Fukuoka Prefecture Ja.svg|thumb|right|Map of Fukuoka Prefecture {{legend0|#D8E|Government Ordinance Designated City}} {{legend0|#EAB|City}} {{legend0|#ED9|Town}} {{legend0|#BFE|Village}}]] ဖုခုအိုခခရိုင်သည် မျက်နှာစာသုံးဘက်တွင် ပင်လယ်များနှင့် မျက်နှာချင်းဆိုင်တည်ရှိပြီး ဆဂခရိုင်၊ အိုးအိတခရိုင်နှင့် ခုမမိုတိုခရိုင်များနှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ ထို့အပြင် ခန်းမွန်းရေလက်ကြားခြားပြီး ယမဂုချိခရိုင်နှင့် မျက်နှာချင်းဆိုင် တည်ရှိနေသည်။ {{historical populations|13=1890|14=1,236,015|15=1903|16=1,571,158|17=1913|18=1,926,417|19=1920|20=2,188,249|21=1925|22=2,301,668|23=1930|24=2,527,119|25=1935|26=2,755,804|27=1940|28=3,094,132|29=1945|30=2,746,855|31=1950|32=3,530,169|33=1955|34=3,859,764|35=1960|36=4,006,679|37=1965|38=3,964,611|39=1970|40=4,027,416|41=1975|42=4,292,963|43=1980|44=4,553,461|45=1985|46=4,719,259|47=1990|48=4,811,050|49=1995|50=4,933,393|51=2000|52=5,015,699|53=2005|54=5,049,908|55=2010|56=5,071,968|57=2015|58=5,102,871|59=2020|60=5,135,214|61=2025|62=5,081,879|percentages=pagr|footnote=source:<ref>{{Cite web |url=http://www.stat.go.jp/english/index.html |title=Statistics Bureau of Japan |access-date=July 21, 2019 |archive-date=November 8, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201108132422/http://www.stat.go.jp/english/index.html |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |title=Population Census 2025 Population Census Preliminary Tabulation Preliminary Counts of the Population and Households1-1 Population by Sex - Japan, Prefectures, Municipalities {{!}} View Statistical Table/Graph |url=https://www.e-stat.go.jp/en/dbview?sid=0004050397 |access-date=2026-06-18 |website=Portal Site of Official Statistics of Japan |language=en}}</ref>}} ၂၀၁၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့တွင် ခရိုင်၏ ကုန်းမြေဧရိယာ ၁၈ ရာခိုင်နှုန်းသည် အမျိုးသားဥယျာဉ်များအဖြစ် ရှိနေသည်။ ၎င်းတို့မှာ ဆဲတိုနိုင်းခိုင်းအမျိုးသားဥယျာဉ်၊ ဂန်းခိုင်း၊ ခိတခယူးရှူးနှင့် ယဘ -- ဟိတ - ဟိုခိုဆန်အမျိုးသားဥယျာဉ်၊ ချူးဂိုခုဂဝ၊ ချိခုဟိုး၊ ဒဇိုင်းဖု၊ ဆဲဖုရိရိုင်းဇန်နှင့် ယဘဲဂဝစီရင်စုအမျိုးသားဥယျာဉ်များတို့ ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web |url=http://www.env.go.jp/en/nature/nps/park/doc/files/np_6.pdf |title=General overview of area figures for Natural Parks by prefecture |publisher=[[Ministry of the Environment (Japan)|Ministry of the Environment]] |date=1 April 2012 |access-date=8 December 2013 |archive-date=April 21, 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120421180819/http://www.env.go.jp/en/nature/nps/park/doc/files/np_6.pdf |url-status=live }}</ref> ဖုခုအိုခခရိုင်တွင် ခယူးရှူးကျွန်း၏ အကြီးဆုံးမြို့နှစ်ခု တည်ရှိသည်။ ဖုခုအိုခခမြို့နှင့် ခိတခယူးရှူးမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် ခယူးရှူးကျွန်း၏ လုပ်ငန်းအများစုသည်လည်း ဖုခုအိုခခရိုင်တွင် တည်ရှိသည်။ ခယူးယူးကမ်းခြေမြောက်ပိုင်းအနီးရှိ ကျွန်းငယ်များသည်လည်း ခရိုင်အတွင်း တည်ရှိနေသည်။ ==ပြင်ပလင့်များ== {{Commons}} {{Wikivoyage}} * {{Official website|http://www.pref.fukuoka.lg.jp/somu/multilingual/english/top.html}} * {{Official website|http://www.fukuoka-tourism.net/e/index.html|Official Fukuoka Tourism Association website}} * {{Official website|http://www.kyushu.com/fukuoka/|Fukuoka information homepage}} * [https://www.digital.archives.go.jp/img.L/1635619 Fukuoka map (1891)] – [[National Archives of Japan]] ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]] cpmswrw8yvglo47og1uwyamt6nc4ffd 0 290890 1050091 2026-08-24T13:07:32Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[အစ်ရှေားချိဘူတာ]] စာမျက်နှာကို [[အစ်ရှောချိဘူတာ]] သို့ ခင်မောင်မောင်လွင်က ရွှေ့ခဲ့သည် 1050091 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[အစ်ရှောချိဘူတာ]] ehhhnxeox6e6mxuw9424rdcv8bgxruj 1050092 1050091 2026-08-24T13:07:49Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[အစ်ရှောချိဘူတာ]] သို့ ပြန်ညွှန်းကို ဖယ်ရှားခဲ့သည် 1050092 wikitext text/x-wiki {{delete}} 35r2j9t4ectnt1cmb7mlgcqvwz6h5k6 0 290891 1050095 2026-08-24T13:13:10Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "'''အ.လ.က - အောက်ဂွေ့ကြီး''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဝေါမြို့နယ်]]၊ [[အောက်ဂွေ့ကြီးရွာ၊ ဝေါမြို့နယ်|အောက်ဂွေ့ကြီးရွာ]]ရှိ အခြေခံပ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1050095 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က - အောက်ဂွေ့ကြီး''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဝေါမြို့နယ်]]၊ [[အောက်ဂွေ့ကြီးရွာ၊ ဝေါမြို့နယ်|အောက်ဂွေ့ကြီးရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၂၈၅ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/waw-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|yyyyyyy|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[Category:ဝေါမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} 2gy18ms0yf30r0m3wsrvmx4apu43ros 1050096 1050095 2026-08-24T13:13:49Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ကိုးကား */ 1050096 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က - အောက်ဂွေ့ကြီး''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဝေါမြို့နယ်]]၊ [[အောက်ဂွေ့ကြီးရွာ၊ ဝေါမြို့နယ်|အောက်ဂွေ့ကြီးရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၂၈၅ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/waw-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|17.57772453259828| 96.82397345034552|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[Category:ဝေါမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} 34ini5v3afsmb7nh0k9nzpkkgoygzrv 0 290892 1050097 2026-08-24T13:14:36Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "'''အ.လ.က - ကပင်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဝေါမြို့နယ်]]၊ [[ကပင်ရွာ၊ ဝေါမြို့နယ်|ကပင်ရွာ]] ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1050097 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က - ကပင်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဝေါမြို့နယ်]]၊ [[ကပင်ရွာ၊ ဝေါမြို့နယ်|ကပင်ရွာ]] ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၂၇၄ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/waw-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|yyyyyyy|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[Category:ဝေါမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} f0unwc95g8h7p5oxq6czf1lm22ev9cd 1050098 1050097 2026-08-24T13:15:18Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ကိုးကား */ 1050098 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က - ကပင်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဝေါမြို့နယ်]]၊ [[ကပင်ရွာ၊ ဝေါမြို့နယ်|ကပင်ရွာ]] ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၂၇၄ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/waw-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|17.561307192746835| 96.67476123368108|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[Category:ဝေါမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} o85gkx4rctm0dcd101ojaesb60th0cy 0 290893 1050099 2026-08-24T13:16:55Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "'''အ.လ.က - သူဌေးကုန်း''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဝေါမြို့နယ်]]၊ သူဌေးကုန်းရွာရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1050099 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က - သူဌေးကုန်း''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဝေါမြို့နယ်]]၊ သူဌေးကုန်းရွာရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၁၈၀ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/waw-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|yyyyyyy|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[Category:ဝေါမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} h8rb35fiaerezgd5ycf9a4qestoxptc 1050100 1050099 2026-08-24T13:17:04Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ကိုးကား */ 1050100 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က - သူဌေးကုန်း''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဝေါမြို့နယ်]]၊ သူဌေးကုန်းရွာရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၁၈၀ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/waw-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} [[Category:ဝေါမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} czl5672tmqpmqlknnn5e3qinr8rypdg 0 290894 1050101 2026-08-24T13:18:04Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "'''အ.လ.က (ခွဲ) အောင်သုခ''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဝေါမြို့နယ်]]၊ [[ဝေါမြို့]]၊ ဝေါအရှေ့ရပ်ကွက်ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1050101 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က (ခွဲ) အောင်သုခ''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဝေါမြို့နယ်]]၊ [[ဝေါမြို့]]၊ ဝေါအရှေ့ရပ်ကွက်ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၅၅၅ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/waw-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|yyyyyyy|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[Category:ဝေါမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} q16qu1s5dge23qtetvriuu5pj9c3k1q 1050102 1050101 2026-08-24T13:19:19Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ကိုးကား */ 1050102 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က (ခွဲ) အောင်သုခ''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဝေါမြို့နယ်]]၊ [[ဝေါမြို့]]၊ ဝေါအရှေ့ရပ်ကွက်ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၅၅၅ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/waw-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} [[Category:ဝေါမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} 8l6ivaxijdaigenagsh4jucaz9sgqa1 0 290895 1050103 2026-08-24T13:20:02Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "'''အ.လ.က (ခွဲ) ညောင်ခါးရှည်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဝေါမြို့နယ်]]၊ [[ညောင်ခါးရှည်ရွာ၊ ဝေါမြို့နယ်|ညောင်ခါးရှည်ရွာ]]ရှိ အခြေခံ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1050103 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က (ခွဲ) ညောင်ခါးရှည်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဝေါမြို့နယ်]]၊ [[ညောင်ခါးရှည်ရွာ၊ ဝေါမြို့နယ်|ညောင်ခါးရှည်ရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၅၁၁ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/waw-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|yyyyyyy|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[Category:ဝေါမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} 4sxenzn8jk1d140ifzss97xrkwgy3nt 1050104 1050103 2026-08-24T13:20:35Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ကိုးကား */ 1050104 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က (ခွဲ) ညောင်ခါးရှည်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဝေါမြို့နယ်]]၊ [[ညောင်ခါးရှည်ရွာ၊ ဝေါမြို့နယ်|ညောင်ခါးရှည်ရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၅၁၁ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/waw-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|17.456388382074742| 96.83608017410607|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[Category:ဝေါမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} q7hu6w3u6wrvg2hr5v04lthz2blh80m 0 290896 1050105 2026-08-24T13:21:43Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "'''အ.လ.က (ခွဲ) သူရဲသမိန်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဝေါမြို့နယ်]]၊ [[သူရဲသူမိန်ရွာ၊ ဝေါမြို့နယ်|သူရဲသမိန်ရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1050105 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က (ခွဲ) သူရဲသမိန်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဝေါမြို့နယ်]]၊ [[သူရဲသူမိန်ရွာ၊ ဝေါမြို့နယ်|သူရဲသမိန်ရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၃၉၉ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/waw-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|yyyyyyy|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[Category:ဝေါမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} axfnf3s38nlt7mcigl5a7s2tp597qyx 1050106 1050105 2026-08-24T13:22:34Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ကိုးကား */ 1050106 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က (ခွဲ) သူရဲသမိန်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဝေါမြို့နယ်]]၊ [[သူရဲသူမိန်ရွာ၊ ဝေါမြို့နယ်|သူရဲသမိန်ရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၃၉၉ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/waw-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|17.677693438112787| 96.90215406796861|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[Category:ဝေါမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} pntzzfouozrqs6r5q9wnpijdwld10jf 0 290897 1050107 2026-08-24T13:23:38Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "'''အ.လ.က (ခွဲ) မုက္ခမူ''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဝေါမြို့နယ်]]၊ [[ဝင်းကဒတ်ရွာ၊ ဝေါမြို့နယ်|ဝင်းကဒတ်ရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1050107 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က (ခွဲ) မုက္ခမူ''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဝေါမြို့နယ်]]၊ [[ဝင်းကဒတ်ရွာ၊ ဝေါမြို့နယ်|ဝင်းကဒတ်ရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၆၇ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/waw-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|yyyyyyy|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[Category:ဝေါမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} aizagwpge0ntm7wuuozlqew8yxwoeb7 1050108 1050107 2026-08-24T13:26:05Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ကိုးကား */ 1050108 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က (ခွဲ) မုက္ခမူ''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဝေါမြို့နယ်]]၊ [[ဝင်းကဒတ်ရွာ၊ ဝေါမြို့နယ်|ဝင်းကဒတ်ရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၆၇ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/waw-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} [[Category:ဝေါမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} 7bv536aajm1cl8648biyrfo6f9ru3hn 0 290898 1050109 2026-08-24T13:27:03Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "'''အ.လ.က (ခွဲ) အင်းတိုင်စု''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဝေါမြို့နယ်]]၊ [[အင်းတိုင်စုရွာ၊ ဝေါမြို့နယ်|အင်းတိုင်စုရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1050109 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က (ခွဲ) အင်းတိုင်စု''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဝေါမြို့နယ်]]၊ [[အင်းတိုင်စုရွာ၊ ဝေါမြို့နယ်|အင်းတိုင်စုရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၃၄၄ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/waw-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|yyyyyyy|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[Category:ဝေါမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} iwtl4j7x3sslzh01odhzqpy9uyqhp9k 1050111 1050109 2026-08-24T13:27:47Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ကိုးကား */ 1050111 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က (ခွဲ) အင်းတိုင်စု''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဝေါမြို့နယ်]]၊ [[အင်းတိုင်စုရွာ၊ ဝေါမြို့နယ်|အင်းတိုင်စုရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၃၄၄ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/waw-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|17.504023146013957| 96.65807460791494|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[Category:ဝေါမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} 3v69cbeyh3jtx57vnmulf3j2wxp9ioo 0 290899 1050112 2026-08-24T13:29:04Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "'''အ.လ.က (ခွဲ) ကန်တော်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဝေါမြို့နယ်]]၊ [[ကန်တော်ရွာ၊ ဝေါမြို့နယ်|ကန်တော်ရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျော..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1050112 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က (ခွဲ) ကန်တော်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဝေါမြို့နယ်]]၊ [[ကန်တော်ရွာ၊ ဝေါမြို့နယ်|ကန်တော်ရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၃၈၅ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/waw-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} [[Category:ဝေါမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} fcgr7euia34dpdhwh4z6py5i54vhir8 0 290900 1050113 2026-08-24T13:29:53Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "'''အ.လ.က (ခွဲ) စိုင်တီစု''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဝေါမြို့နယ်]]၊ [[စိုင်တီစုရွာ၊ ဝေါမြို့နယ်|စိုင်တီစုရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1050113 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က (ခွဲ) စိုင်တီစု''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဝေါမြို့နယ်]]၊ [[စိုင်တီစုရွာ၊ ဝေါမြို့နယ်|စိုင်တီစုရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၂၅၃ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/waw-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|yyyyyyy|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[Category:ဝေါမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} 1bi7p0v0slhllti4cdzcdmc5tu8ylh8 1050114 1050113 2026-08-24T13:31:39Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ကိုးကား */ 1050114 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က (ခွဲ) စိုင်တီစု''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဝေါမြို့နယ်]]၊ [[စိုင်တီစုရွာ၊ ဝေါမြို့နယ်|စိုင်တီစုရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၂၅၃ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/waw-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|17.505102268565874| 96.67180455515985|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[Category:ဝေါမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} qtqvs9dyd7ncjgt7zwqix3uekveb3fh 0 290901 1050115 2026-08-24T13:32:28Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "'''အ.လ.က (ခွဲ) ကမာကဘန်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဝေါမြို့နယ်]]၊ [[ကမာကဘန်ရွာ၊ ဝေါမြို့နယ်|ကမာကဘန်ရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျော..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1050115 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က (ခွဲ) ကမာကဘန်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဝေါမြို့နယ်]]၊ [[ကမာကဘန်ရွာ၊ ဝေါမြို့နယ်|ကမာကဘန်ရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၃၂၇ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/waw-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|yyyyyyy|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[Category:ဝေါမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} lsrprebnn3dclggld6clhuzxxmoeazv 1050116 1050115 2026-08-24T13:33:28Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ကိုးကား */ 1050116 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က (ခွဲ) ကမာကဘန်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဝေါမြို့နယ်]]၊ [[ကမာကဘန်ရွာ၊ ဝေါမြို့နယ်|ကမာကဘန်ရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၃၂၇ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/waw-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} [[Category:ဝေါမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} ta6g30qp1zhzya0r70z6uyixwips80e 0 290902 1050118 2026-08-24T13:46:12Z Dr Lotus Black 31011 စာမျက်နှာကို [[ပိုလီယိုရောဂါကာကွယ်ဆေး]] သို့ ပြန်ညွှန်းလိုက်သည် 1050118 wikitext text/x-wiki #Redirect[[ပိုလီယိုရောဂါကာကွယ်ဆေး]] jlpjoza1rt92jnsql447z5zkcdygftw 0 290903 1050120 2026-08-24T13:50:41Z Kalixlouiis 145250 "[[:en:Special:Redirect/revision/1365577381|Braintrust]]" စာမျက်နှာကို ဘာသာပြန်ရင်း ဖန်တီးခဲ့သည် 1050120 wikitext text/x-wiki {{Infobox company|name=Braintrust|logo=|type=[[Privately held company|Private]]|industry=[[Artificial intelligence]]|founder=Ankur Goyal|hq_location_city=[[San Francisco]], [[California]]|hq_location_country=U.S.|area_served=Worldwide|key_people=Ankur Goyal ([[Chief executive officer|CEO]])|products=AI evaluation and observability software}}Braintrust ဆိုသည်မှာ [[ဘာသာစကားမော်ဒယ်ကြီး]] (Large language model - LLM) ဆိုင်ရာ အသုံးချဆော့ဖ်ဝဲလ်များနှင့် AI စနစ်များအတွက် ဆန်းစစ်ချက်ကိရိယာများနှင့် စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးကိရိယာ (Evaluation and observability tools) များကို တီထွင်ထုတ်လုပ်နေသော [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု|အမေရိကန်]] [[ဉာဏ်ရည်တု]] (AI) ဆော့ဖ်ဝဲလ်ကုမ္ပဏီတစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။<ref name=":0">{{Cite web |last=Loizos |first=Connie |date=2023-09-28 |title=The hot new thing: AI platforms that stop AI's mistakes before production |url=https://techcrunch.com/2023/09/28/the-newest-new-thing-continuous-feedback-platforms-that-keep-bad-results-from-ai-created-code-from-making-it-into-production/ |access-date=2026-08-24 |website=TechCrunch |language=en-US}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |title=Braintrust Data wants to make enterprise AI better with faster evaluations |url=https://venturebeat.com/ai/braintrust-data-wants-to-make-enterprise-ai-better-with-faster-evaluations}}</ref> ဤကုမ္ပဏီကို ၂၀၂၃ ခုနှစ်တွင် Ankur Goyal က စတင်တည်ထောင်ခဲ့ပြီး အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ ကာလီဖိုးနီးယားပြည်နယ်၊ ဆန်ဖရန်စစ္စကိုမြို့တွင် ပင်မရုံးချုပ် စိုက်ထူထားပါသည်။<ref name=":2">{{Cite web |last=Konrad |first=Alex |title=AI Evaluations Startup Braintrust Valued At $150 Million In A16Z Raise |url=https://www.forbes.com/sites/alexkonrad/2024/10/08/braintrust-ai-evals-raises-36-million-a16z/ |access-date=2026-08-24 |website=Forbes |language=en}}</ref> == သမိုင်းကြောင်း == Braintrust ကို Impira ကုမ္ပဏီကို ပူးတွဲတည်ထောင်ခဲ့သူနှင့် Figma ကုမ္ပဏီ၏ ဒေတာအခြေပြုသင်ယူမှုစနစ် ပလက်ဖောင်း (Machine learning platform) ဆိုင်ရာ အကြီးအကဲဟောင်း ဖြစ်သူ Ankur Goyal က ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် စတင်တည်ထောင်ခဲ့ပါသည်။<ref name=":0" /><ref name=":2" /> အစပိုင်းတွင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူ Elad Gil က ဤကုမ္ပဏီကို ပျိုးထောင်ကူညီပေးခဲ့ပါသည်။<ref name=":2" /> ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် Braintrust သည် Greylock Partners က ဦးဆောင်သော ပထမအဆင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု (Seed funding) မှ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၅.၁ သန်း ရရှိခဲ့ပါသည်။<ref name=":1" /><ref>{{Cite web |last=Renbarger |first=Madeline |title=AI startup Braintrust helps developers evaluate and enhance their AI products. The team just raised a $5.1 million seed round from Greylock. |url=https://www.businessinsider.com/braintrust-ai-tools-raises-vc-seed-funding-greylock-2023-12 |access-date=2026-08-24 |website=Business Insider |language=en-US}}</ref> ထို့နောက် ၂၀၂၄ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် Andreessen Horowitz က ဦးဆောင်သော Series A ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုအဆင့်မှ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၃၆ သန်း ထပ်မံရရှိခဲ့ပြီး ကုမ္ပဏီ၏ တန်ဖိုးကို အမေရိကန်ဒေါ်လာ သန်း ၁၅၀ ခန့်အထိ မြှင့်တင်နိုင်ခဲ့ပါသည်။<ref name=":2" /><ref>{{Cite web |last=FinSMEs |date=2024-10-10 |title=Braintrust Raises $36M in Series A Funding |url=https://www.finsmes.com/2024/10/braintrust-raises-36m-in-series-a-funding.html |access-date=2026-08-24 |website=FinSMEs |language=en-US}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင်မူ Braintrust သည် ICONIQ Capital က ဦးဆောင်ပြီး လက်ရှိရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများ ဖြစ်ကြသည့် Andreessen Horowitz နှင့် Greylock တို့ပါဝင်သော Series B ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုအဆင့်မှ အမေရိကန်ဒေါ်လာ သန်း ၈၀ အထိ ထပ်မံရရှိခဲ့ပါသည်။ ထိုလအတွင်းမှာပင် ကုမ္ပဏီသည် ၎င်းတို့၏ ပထမဦးဆုံးသော အသုံးပြုသူများဆိုင်ရာ ညီလာခံဖြစ်သည့် 'Trace' ကို ဆန်ဖရန်စစ္စကိုမြို့ရှိ ကာလီဖိုးနီးယား သိပ္ပံအကယ်ဒမီ (California Academy of Sciences) တွင် ကျင်းပပြုလုပ်ခဲ့ပါသည်။ == နည်းပညာ == Braintrust သည် AI မော်ဒယ်များ၏ ရလဒ်များနှင့် အသုံးချဆော့ဖ်ဝဲလ်များ၏ စွမ်းဆောင်ရည်ကို ဆန်းစစ်ခြင်း၊ စောင့်ကြည့်လေ့လာခြင်းနှင့် ပိုမိုကောင်းမွန်အောင် မြှင့်တင်ခြင်းတို့အတွက် ဆော့ဖ်ဝဲလ်များကို တီထွင်ထုတ်လုပ်ပါသည်။ ဤကုမ္ပဏီသည် AI စောင့်ကြည့်လေ့လာမှုဆိုင်ရာ ဒေတာများကို သိမ်းဆည်းရန်နှင့် ပြန်လည်ရှာဖွေထုတ်ယူရန် (Query) အတွက် 'Brainstore' ဟု ခေါ်ဆိုသော ဒေတာဘေ့စ် တည်ဆောက်ပုံစနစ် (Database architecture) တစ်ခုကို ဖန်တီးခဲ့ပါသည်။ ထို့အပြင် Braintrust သည် ပရွန် (Prompt) များနှင့် ဆန်းစစ်ချက်ဒေတာစု (Evaluation datasets) များကို ထုတ်လုပ်ပေးသည့် AI စနစ်သုံး လုပ်ငန်းစဉ်စနစ် ဖြစ်သော 'Loop' နှင့် AI မော်ဒယ်ခေါ်ယူမှုများကို လမ်းကြောင်းပေးခြင်းနှင့် စောင့်ကြည့်ခြင်းတို့အတွက် အသုံးပြုသည့် Proxy layer တစ်ခုဖြစ်သော 'Braintrust Gateway' အစရှိသည့် ကိရိယာများကိုလည်း တီထွင်ခဲ့ပါသည်။ လက်ရှိတွင် Notion၊ Stripe နှင့် Airtable အစရှိသည့် ကုမ္ပဏီကြီးများသည် ၎င်းတို့၏ ပလက်ဖောင်းကို အသုံးပြုနေကြောင်း လူသိရှင်ကြား ထုတ်ဖော်ပြသထားပါသည်။ == ကိုးကားချက်များ == {{Reflist|refs=<ref name="TC2023">{{cite news |last=Loizos |first=Connie |date=September 28, 2023 |title=The hot new thing: AI platforms that stop AI's mistakes before production |url=https://techcrunch.com/2023/09/28/the-newest-new-thing-continuous-feedback-platforms-that-keep-bad-results-from-ai-created-code-from-making-it-into-production/ |work=[[TechCrunch]] |access-date=July 23, 2026}}</ref> <ref name="VB2023">{{cite news |date=December 13, 2023 |title=Braintrust Data wants to make enterprise AI better with faster evaluations |url=https://venturebeat.com/ai/braintrust-data-wants-to-make-enterprise-ai-better-with-faster-evaluations |work=[[VentureBeat]] |access-date=July 23, 2026}}</ref> <ref name="Forbes2024">{{cite news |last=Konrad |first=Alex |date=October 8, 2024 |title=Notion And Stripe Trust This Year-Old Startup To Make Sure Their AI Tools Work |url=https://www.forbes.com/sites/alexkonrad/2024/10/08/braintrust-ai-evals-raises-36-million-a16z/ |work=[[Forbes]] |access-date=July 23, 2026}}</ref> <ref name="BI2023">{{cite news |date=December 13, 2023 |title=AI evaluation startup Braintrust raises $5.1 million from Greylock |url=https://www.businessinsider.com/braintrust-ai-tools-raises-vc-seed-funding-greylock-2023-12 |work=[[Business Insider]] |access-date=July 23, 2026}}</ref> <ref name="FinSMES2024">{{cite web |date=October 8, 2024 |title=Braintrust Raises $36M in Series A Funding |url=https://www.finsmes.com/2024/10/braintrust-raises-36m-in-series-a-funding.html |website=FinSMEs |access-date=July 23, 2026}}</ref> <ref name="AIM2024">{{cite web |title=How Braintrust Secured $36M to Solve AI's Biggest Problem That No One Talks About |url=https://aimmediahouse.com/generative-ai/how-braintrust-secured-36m-to-solve-ais-biggest-problem-that-no-one-talks-about |website=AIM Media House |access-date=July 23, 2026}}</ref> <ref name="Axios2026">{{cite news |last=Metinko |first=Chris |date=February 17, 2026 |title=Exclusive: AI observability startup raises $80M at an $800M valuation |url=https://www.axios.com/pro/enterprise-software-deals/2026/02/17/ai-observability-braintrust-80-million-800-million |work=[[Axios (website)|Axios]] |access-date=July 23, 2026}}</ref> <ref name="SA2026">{{cite news |last=Wheatley |first=Mike |date=February 17, 2026 |title=Braintrust lands $80M funding round to become the observability layer for AI |url=https://siliconangle.com/2026/02/17/braintrust-lands-80m-series-b-funding-round-become-observability-layer-ai/ |work=[[SiliconANGLE]] |access-date=July 23, 2026}}</ref> <ref name="Pulse2026">{{cite web |date=February 2026 |title=Braintrust: $80 Million Series B Raised To Power Production AI Infrastructure |url=https://pulse2.com/braintrust-80-million-series-b-raised-to-power-production-ai-infrastructure/ |website=Pulse 2.0 |access-date=July 23, 2026}}</ref> <ref name="TFN2026">{{cite web |date=February 2026 |title=Braintrust raises $80M Series B led by ICONIQ for AI observability |url=https://techfundingnews.com/braintrust-80m-series-b-iconiq-ai-observability/ |website=Tech Funding News |access-date=July 23, 2026}}</ref> <ref name="TC2026">{{cite news |last=Franceschi-Bicchierai |first=Lorenzo |date=May 6, 2026 |title=AI evaluation startup Braintrust confirms breach, tells every customer to rotate sensitive keys |url=https://techcrunch.com/2026/05/06/ai-evaluation-startup-braintrust-confirms-breach-tells-every-customer-to-rotate-sensitive-keys/ |work=[[TechCrunch]] |access-date=July 23, 2026}}</ref> <ref name="AIMW2026">{{cite web |title=Braintrust lands $80M funding round to become the observability layer for AI |url=https://www.ai-market-watch.com/news/braintrust-lands-80m-funding-round-to-become-the-o |website=AI Market Watch |access-date=July 23, 2026}}</ref> <ref name="SHLoop2025">{{cite web |date=2025 |title=Braintrust Unveils Loop: Automating AI Model Evaluation |url=https://www.startuphub.ai/ai-news/ai-video/2025/braintrust-unveils-loop-automating-ai-model-evaluation/ |website=StartupHub.ai |access-date=July 23, 2026}}</ref> <ref name="SHEvals2025">{{cite web |date=2025 |title=Evals Reimagined: Braintrust's Engineering Approach to AI Development |url=https://www.startuphub.ai/ai-news/ai-video/2025/evals-reimagined-braintrusts-engineering-approach-to-ai-development |website=StartupHub.ai |access-date=July 23, 2026}}</ref> <ref name="OpticFlux">{{cite web |title=LLM API Gateway Routing Guide |url=https://www.opticflux.com/llm-api-gateway-routing-guide/78826/ |website=OpticFlux |access-date=July 23, 2026}}</ref> <ref name="TC2024">{{cite news |date=November 5, 2024 |title=AI startups will need 'quality of revenue' to raise in 2025, seed VCs warn |url=https://techcrunch.com/2024/11/05/ai-startups-will-need-quality-of-revenue-to-raise-in-2025-seed-vcs-warn/ |work=[[TechCrunch]] |access-date=July 23, 2026}}</ref>}} [[ကဏ္ဍ:ဉာဏ်ရည်တု နည်းပညာ ကုမ္ပဏီများ]] 8p2yhh4v54oc67j38ye5d7yi783bkpn 0 290904 1050123 2026-08-24T13:54:51Z Dr Lotus Black 31011 စာမျက်နှာကို [[ပိုလီယိုရောဂါ]] သို့ ပြန်ညွှန်းလိုက်သည် 1050123 wikitext text/x-wiki #Redirect[[ပိုလီယိုရောဂါ]] 7jlbdlvw4netsnd5dcwzyv583wk4az9 0 290905 1050125 2026-08-24T14:03:27Z Kalixlouiis 145250 "[[:en:Special:Redirect/revision/1328266717|White-toothed woodrat]]" စာမျက်နှာကို ဘာသာပြန်ရင်း ဖန်တီးခဲ့သည် 1050125 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox|image=White-toothed woodrat.jpg|image_caption=A white-toothed woodrat in profile.|image_alt=A small, brownish-grey rat photographed from its side. Its ears are nearly as large as its head.|status=LC|status_system=IUCN3.1|status_ref=<ref name=iucn>{{cite iucn |author=Timm, R. |author2=Álvarez-Castañeda, S.T. |author3=Lacher, T. |year=2016 |errata=2017 |title=''Neotoma leucodon'' |volume=2016 |article-number=e.T136793A115212444 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T136793A22370686.en |access-date=18 December 2025}}</ref>|genus=Neotoma|species=leucodon|authority=[[Clinton Hart Merriam|Merriam]], 1894}} သွားဖြူ တောရိုင်းကြွက် ({{lang-en|White-toothed woodrat}}) (သိပ္ပံအမည် - ''Neotoma leucodon'') သည် ခရစ်စီတီဒေး (Cricetidae) မျိုးရင်းဝင် ကိုက်ဖြတ်သတ္တဝါ မျိုးစိတ်တစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။ ဤကြွက်ကို မက္ကဆီကိုနိုင်ငံ၊ ဆန်လူးဝစ်ပိုတိုစီ (San Luis Potosí) ဒေသမှ စတင်တွေ့ရှိခဲ့ပြီး သတ္တဗေဒပညာရှင် ကလင်တန် ဟတ် မာရီယမ် (Clinton Hart Merriam) က သီးခြားမျိုးစိတ်အဖြစ် အမည်ပေးသတ်မှတ်ခဲ့သည်။ သို့သော် ကာလအတန်ကြာ ၎င်းကို လည်ပင်းဖြူ တောရိုင်းကြွက် (''Neotoma albigula'') နှင့် မျိုးစိတ်တစ်ခုတည်းအဖြစ်သာ မှတ်ယူခဲ့ကြသည်။ နောက်ပိုင်း မော်လီကျူးဆိုင်ရာ မျိုးရိုးဗီဇ လေ့လာချက်များအရ နယူးမက္ကဆီကိုပြည်နယ်ရှိ ရီယိုဂရန်ဒီ (Rio Grande) မြစ်အရှေ့ဘက်နှင့် တက္ကဆက်ပြည်နယ် ထရန်စပီကို့စ် (Trans-Pecos) ဒေသများတွင် တွေ့ရသော အကောင်များသည် မြစ်အနောက်ဘက်ရှိ အလားတူကြွက်များနှင့် ရုပ်သွင်ချင်းတူသော်လည်း အမှန်တကယ်တွင် သီးခြားမျိုးစိတ်သစ် ဖြစ်ကြောင်း သက်သေပြနိုင်ခဲ့သည်။ ဤမျိုးစိတ်နှစ်ခုစလုံးသည် သစ်တောငယ်များမှသည် သဲကန္တာရအထိ ဆင်တူသော ပတ်ဝန်းကျင်မျိုးတွင် ကျက်စားကြသည်။ ၎င်းတို့ ကျက်စားရာဒေသများတွင် ရှားစောင်းလက်ပတ်နှင့် ချိုလာ (cholla)၊ ပရစ်ကလီပီယာ (prickly pear/Opuntia) စသည့် ရှားစောင်းပင်မျိုးစုံ ပေါက်ရောက်လေ့ရှိပြီး ယင်းအပင်များသည် ၎င်းတို့၏ အဓိက အစားအစာလည်း ဖြစ်သည်။ ယခင်က ဤကြွက်နှစ်မျိုးလုံးကို မျိုးစိတ်တစ်ခုတည်းဟု ယူဆကာ ၁၉၈၈ ခုနှစ်တွင် မာစီဒိုနှင့် မာရက်စ် (Macedo and Mares) တို့ ပြုစုတင်ပြခဲ့သော သုတေသနအချက်အလက်များသည် မျိုးစိတ်နှစ်ခုစလုံးနှင့် အကျုံးဝင်ပါသည်။ အခြားသော တောရိုင်းကြွက်များနည်းတူ သွားဖြူ တောရိုင်းကြွက်သည်လည်း ၎င်းတို့၏ ပတ်ဝန်းကျင်မှ သစ်ကိုင်းခြောက်များနှင့် အပင်အစိတ်အပိုင်းများကို စုဆောင်းကာ အလွန်စနစ်ကျပြီး သပ်ရပ်ခိုင်ခံ့သော အသိုက်များကို ဆောက်လုပ်ကြသည်။ ဤအသိုက်များသည် ၎င်းတို့အား သားရဲတိရစ္ဆာန်များ၏ ဘေးအန္တရာယ်မှ ကာကွယ်ပေးသည့်အပြင် သဲကန္တာရ၏ ပြင်းထန်သော အပူဒဏ်မှလည်း အကာအကွယ်ပေးပါသည်။<ref>{{Cite book |last=Mares |first=M.A. |year=1999 |title=The Complete Book of North American Mammals |publisher=[[American Society of Mammalogists]] |isbn=1-56098-845-2 |pages=596–598 |language=English}}</ref> == ကိုးကားချက်များ == {{Reflist}} * {{Cite journal |last=Edwards, C. W. |year=2001 |title=Molecular phylogenetics of the ''Neotoma albigula'' species group: further evidence of a paraphyletic assemblage |journal=Journal of Mammalogy |volume=82 |issue=2 |pages=267–279 |doi=10.1644/1545-1542(2001)082<0267:MPOTNA>2.0.CO;2}} * {{Cite journal |last=Frey, J. K. |year=2004 |title=Taxonomy and distribution of the mammals of New Mexico: An annotated checklist |journal=Occasional Papers, Museum of Texas Tech University |volume=240 |pages=1–32}} * {{Cite journal |last=Macedo, R. H. |year=1988 |title=''Neotoma albigula'' |journal=Mammalian Species |issue=310 |pages=1–7 |doi=10.2307/3504165 |jstor=3504165}} * {{Cite journal |last=Planz, J. V. |year=1996 |title=Molecular phylogeny of the ''Neotoma floridana'' species group |journal=Journal of Mammalogy |volume=77 |pages=519-535}} [[ကဏ္ဍ:IUCN အနီရောင်စာရင်းရှိ မျိုးသုဉ်းရန်အန္တရာယ်နည်းပါးသော မျိုးစိတ်]] 5g557l9892jpu29bf0ihvoonnnl4lu0 1050129 1050125 2026-08-24T14:19:10Z Dr Lotus Black 31011 1050129 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | image = White-toothed woodrat.jpg | image_caption = A white-toothed woodrat in profile. | image_alt = A small, brownish-grey rat photographed from its side. Its ears are nearly as large as its head. | status = LC | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name=iucn>{{cite iucn |author=Timm, R. |author2=Álvarez-Castañeda, S.T. |author3=Lacher, T. |year=2016 |errata=2017 |title=''Neotoma leucodon'' |volume=2016 |article-number=e.T136793A115212444 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T136793A22370686.en |access-date=18 December 2025}}</ref> | genus = Neotoma | species = leucodon | authority = [[:en:Clinton Hart Merriam|Merriam]], 1894 }} '''သွားဖြူ တောရိုင်းကြွက်''' ({{lang-en|White-toothed woodrat}}) (သိပ္ပံအမည် - ''Neotoma leucodon'') သည် ခရစ်စီတီဒေး (Cricetidae) မျိုးရင်းဝင် ကိုက်ဖြတ်သတ္တဝါ မျိုးစိတ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤကြွက်ကို မက္ကဆီကိုနိုင်ငံ၊ ဆန်လူးဝစ်ပိုတိုစီ (San Luis Potosí) ဒေသမှ စတင်တွေ့ရှိခဲ့ပြီး သတ္တဗေဒပညာရှင် ကလင်တန် ဟတ် မာရီယမ် (Clinton Hart Merriam) က သီးခြားမျိုးစိတ်အဖြစ် အမည်ပေးသတ်မှတ်ခဲ့သည်။ သို့သော် ကာလအတန်ကြာ ၎င်းကို လည်ပင်းဖြူ တောရိုင်းကြွက် (''Neotoma albigula'') နှင့် မျိုးစိတ်တစ်ခုတည်းအဖြစ်သာ မှတ်ယူခဲ့ကြသည်။ နောက်ပိုင်း မော်လီကျူးဆိုင်ရာ မျိုးရိုးဗီဇ လေ့လာချက်များအရ နယူးမက္ကဆီကိုပြည်နယ်ရှိ ရီယိုဂရန်ဒီ (Rio Grande) မြစ်အရှေ့ဘက်နှင့် တက္ကဆက်ပြည်နယ် ထရန်စပီကို့စ် (Trans-Pecos) ဒေသများတွင် တွေ့ရသော အကောင်များသည် မြစ်အနောက်ဘက်ရှိ အလားတူကြွက်များနှင့် ရုပ်သွင်ချင်းတူသော်လည်း အမှန်တကယ်တွင် သီးခြားမျိုးစိတ်သစ် ဖြစ်ကြောင်း သက်သေပြနိုင်ခဲ့သည်။ ဤမျိုးစိတ်နှစ်ခုစလုံးသည် သစ်တောငယ်များမှသည် သဲကန္တာရအထိ ဆင်တူသော ပတ်ဝန်းကျင်မျိုးတွင် ကျက်စားကြသည်။ ၎င်းတို့ ကျက်စားရာဒေသများတွင် ရှားစောင်းလက်ပတ်နှင့် ချိုလာ (cholla)၊ ပရစ်ကလီပီယာ (prickly pear/Opuntia) စသည့် ရှားစောင်းပင်မျိုးစုံ ပေါက်ရောက်လေ့ရှိပြီး ယင်းအပင်များသည် ၎င်းတို့၏ အဓိက အစားအစာလည်း ဖြစ်သည်။ ယခင်က ဤကြွက်နှစ်မျိုးလုံးကို မျိုးစိတ်တစ်ခုတည်းဟု ယူဆကာ ၁၉၈၈ ခုနှစ်တွင် မာစီဒိုနှင့် မာရက်စ် (Macedo and Mares) တို့ ပြုစုတင်ပြခဲ့သော သုတေသနအချက်အလက်များသည် မျိုးစိတ်နှစ်ခုစလုံးနှင့် အကျုံးဝင်သည်။ အခြားသော တောရိုင်းကြွက်များနည်းတူ သွားဖြူ တောရိုင်းကြွက်သည်လည်း ၎င်းတို့၏ ပတ်ဝန်းကျင်မှ သစ်ကိုင်းခြောက်များနှင့် အပင်အစိတ်အပိုင်းများကို စုဆောင်းကာ အလွန်စနစ်ကျပြီး သပ်ရပ်ခိုင်ခံ့သော အသိုက်များကို ဆောက်လုပ်ကြသည်။ ဤအသိုက်များသည် ၎င်းတို့အား သားရဲတိရစ္ဆာန်များ၏ ဘေးအန္တရာယ်မှ ကာကွယ်ပေးသည့်အပြင် သဲကန္တာရ၏ ပြင်းထန်သော အပူဒဏ်မှလည်း အကာအကွယ်ပေးသည်။<ref>{{Cite book |last=Mares |first=M.A. |year=1999 |title=The Complete Book of North American Mammals |publisher=[[American Society of Mammalogists]] |isbn=1-56098-845-2 |pages=596–598 |language=English}}</ref> == ကိုးကားချက်များ == {{Reflist}} * {{Cite journal |last=Edwards, C. W. |year=2001 |title=Molecular phylogenetics of the ''Neotoma albigula'' species group: further evidence of a paraphyletic assemblage |journal=Journal of Mammalogy |volume=82 |issue=2 |pages=267–279 |doi=10.1644/1545-1542(2001)082<0267:MPOTNA>2.0.CO;2}} * {{Cite journal |last=Frey, J. K. |year=2004 |title=Taxonomy and distribution of the mammals of New Mexico: An annotated checklist |journal=Occasional Papers, Museum of Texas Tech University |volume=240 |pages=1–32}} * {{Cite journal |last=Macedo, R. H. |year=1988 |title=''Neotoma albigula'' |journal=Mammalian Species |issue=310 |pages=1–7 |doi=10.2307/3504165 |jstor=3504165}} * {{Cite journal |last=Planz, J. V. |year=1996 |title=Molecular phylogeny of the ''Neotoma floridana'' species group |journal=Journal of Mammalogy |volume=77 |pages=519-535}} [[ကဏ္ဍ:IUCN အနီရောင်စာရင်းရှိ မျိုးသုဉ်းရန်အန္တရာယ်နည်းပါးသော မျိုးစိတ်]] ez5pgbwnj340mphiafha47all5fbjdo 10 290906 1050126 2026-08-24T14:10:54Z Dr Lotus Black 31011 "{{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=genus |link=Pack rat|Neotoma |parent=Neotomini |extinct= |refs=<!--Shown on this page only; don't include <ref> tags --> }}" အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1050126 wikitext text/x-wiki {{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=genus |link=Pack rat|Neotoma |parent=Neotomini |extinct= |refs=<!--Shown on this page only; don't include <ref> tags --> }} tfdfxz55powk25ustmdqza9rkvxvlr3 10 290907 1050127 2026-08-24T14:11:57Z Dr Lotus Black 31011 "{{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=tribus |link=Neotomini |parent=Neotominae |extinct= |refs=<!--Shown on this page only; don't include <ref> tags --> }}" အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1050127 wikitext text/x-wiki {{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=tribus |link=Neotomini |parent=Neotominae |extinct= |refs=<!--Shown on this page only; don't include <ref> tags --> }} digqtfoo6ysaiuj0yoo382v8sqovvpb 10 290908 1050128 2026-08-24T14:13:02Z Dr Lotus Black 31011 "{{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=subfamilia |link=Neotominae |parent=Cricetidae |always_display=true |extinct=<!--leave blank or delete this line for "not extinct"; put "yes" for "extinct" --> |refs=<!--Shown on this page only; don't include <ref> tags --> }}" အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1050128 wikitext text/x-wiki {{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=subfamilia |link=Neotominae |parent=Cricetidae |always_display=true |extinct=<!--leave blank or delete this line for "not extinct"; put "yes" for "extinct" --> |refs=<!--Shown on this page only; don't include <ref> tags --> }} 0senetay91nereiiyndyz94kgieqkvz 0 290909 1050131 2026-08-24T14:45:09Z Choco Miles 142646 "[[:en:Special:Redirect/revision/1367377226|Text corpus]]" စာမျက်နှာကို ဘာသာပြန်ရင်း ဖန်တီးခဲ့သည် 1050131 wikitext text/x-wiki ဘာသာဗေဒနှင့် သဘာဝဘာသာစကား စီမံဆောင်ရွက်ခြင်း (Natural Language Processing) နယ်ပယ်တို့တွင် ကော်ပတ်စ် (Corpus၊ အများကိန်း - Corpora) သို့မဟုတ် စာသားဒေတာအစု ဆိုသည်မှာ မူလကတည်းက ဒစ်ဂျစ်တယ်စနစ်ဖြင့် ပြုစုထားသော သို့မဟုတ် ဒစ်ဂျစ်တယ်ပုံစံသို့ ပြောင်းလဲထားသော ဘာသာစကားဆိုင်ရာ အရင်းအမြစ်ဒေတာအစုအဝေး ဖြစ်သည်။ ယင်းဒေတာများတွင် အချက်အလက်မှတ်စု ဖြည့်စွက်ထားသည်များ (annotated) နှင့် သာမန်စာသားသက်သက်များ (unannotated) ဟူ၍ ပါဝင်နိုင်သည်။ စာသားအချက်အလက် မှတ်စုထည့်သွင်းထားသော ကော်ပတ်စ်များကို ဘာသာဗေဒသုတေသန၌ ကိန်းဂဏန်းဆိုင်ရာ ယူဆချက်များကို စမ်းသပ်ရန်၊ စကားလုံးသုံးစွဲမှု အကြိမ်ရေကို စစ်ဆေးရန်နှင့် သတ်မှတ်ထားသော ဘာသာစကားနယ်ပယ်တစ်ခုအတွင်း သဒ္ဒါစည်းမျဉ်းများကို အတည်ပြုစိစစ်ရန်အတွက် အသုံးပြုကြသည်။ == ခြုံငုံသုံးသပ်ချက် == စာသားဒေတာအစုတစ်ခုတွင် ဘာသာစကားတစ်မျိုးတည်းပါဝင်သော ဒေတာ (monolingual corpus) သို့မဟုတ် ဘာသာစကားအများအပြား ပါဝင်သော ဒေတာ (multilingual corpus) တို့ ပါရှိနိုင်သည်။ ဘာသာဗေဒ သုတေသနလုပ်ငန်းများတွင် ပိုမိုထိရောက်စွာ အသုံးချနိုင်ရန်အတွက် ဤဒေတာအစုများကို အချက်အလက်မှတ်စု ဖြည့်စွက်ခြင်း (Annotation) ပြုလုပ်လေ့ရှိသည်။ ဥပမာအားဖြင့် စကားလုံးတစ်ခုချင်းစီ၏ ဝါစင်္ဂအမျိုးအစား (ကြိယာ၊ နာမ်၊ နာမဝိသေသန စသည်) ကို တဂ် (Tag) အဖြစ် ထည့်သွင်းသတ်မှတ်ပေးသည့် POS-tagging စနစ် ဖြစ်သည်။ အခြားဥပမာတစ်ခုမှာ စကားလုံးများ၏ အခြေခံမူလပုံစံ (lemma) ကို ဖော်ပြပေးခြင်း ဖြစ်သည်။ အကယ်၍ ဒေတာအစုတွင် ပါဝင်သော ဘာသာစကားသည် သုတေသီများ ကျွမ်းကျင်သော ဘာသာစကားမဟုတ်ပါက ဘာသာစကားနှစ်မျိုးယှဉ်တွဲ၍ လေ့လာနိုင်ရန် စာကြောင်းတစ်ကြောင်းချင်းအောက်၌ အဓိပ္ပာယ်ရှင်းလင်းချက် ထည့်သွင်းပေးသည့် Interlinear glossing နည်းလမ်းကို အသုံးပြုကြသည်။ အချို့သော စာသားဒေတာအစုများကို ပိုမိုနက်ရှိုင်းသည့် အဆင့်ဆင့်ဖွဲ့စည်းပုံဆိုင်ရာ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှုများ ပြုလုပ်ထားသည်။ အထူးသဖြင့် အတိုင်းအတာသေးငယ်သော ဒေတာအစုများတွင် ဝါကျဖွဲ့စည်းပုံတစ်ခုလုံးကို အသေးစိတ် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာ သတ်မှတ်လေ့ရှိပြီး ယင်းတို့ကို သစ်ပင်ပုံသဏ္ဌာန် သဒ္ဒါဖွဲ့စည်းမှုဒေတာ (Treebanks) သို့မဟုတ် အသေးစိတ်ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာထားသော ဒေတာအစုများ (Parsed Corpora) ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ ဒေတာတစ်ခုလုံးကို တိကျညီညွတ်စွာဖြင့် ပြီးပြည့်စုံအောင် အချက်အလက်မှတ်စုထည့်သွင်းရန် ခက်ခဲသောကြောင့် ဤသို့သော ဒေတာအစုများသည် အရွယ်အစားအားဖြင့် သေးငယ်လေ့ရှိပြီး ပုံမှန်အားဖြင့် စကားလုံးရေ တစ်သန်းမှ သုံးသန်းခန့်သာ ပါဝင်သည်။ ထို့အပြင် စကားလုံးဖွဲ့စည်းပုံ (morphology)၊ အနက်အဓိပ္ပာယ် (semantics) နှင့် အခြေအနေပြ အဓိပ္ပာယ်သုံးစွဲမှု (pragmatics) ဆိုင်ရာ အချက်အလက်များ ထည့်သွင်းခြင်းကဲ့သို့သော အခြားဘာသာဗေဒဆိုင်ရာ အဆင့်မြင့်ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှုများကိုလည်း ပြုလုပ်နိုင်သည်။ == အသုံးချနယ်ပယ်များ == စာသားဒေတာအစု (Corpora) များသည် ကော်ပတ်စ် ဘာသာဗေဒ (Corpus linguistics) ၏ အဓိက အသိပညာအခြေခံ ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် အောက်ပါ အခြားထင်ရှားသော နယ်ပယ်များတွင်လည်း ကျယ်ပြန့်စွာ အသုံးချကြသည်။ * '''ဘာသာစကားနည်းပညာ၊ သဘာဝဘာသာစကား စီမံဆောင်ရွက်ခြင်းနှင့် ကွန်ပျူတာသုံး ဘာသာဗေဒ''' ** ကွန်ပျူတာသုံး ဘာသာဗေဒ (Computational linguistics)၊ အသံမှတ်သားမှုစနစ် (Speech recognition) နှင့် စက်ဘာသာပြန်စနစ် (Machine translation) နယ်ပယ်တို့တွင် အမျိုးမျိုးသော စာသားဒေတာအစုများကို ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်းနှင့် စီမံဆောင်ရွက်ခြင်းဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းများကို အဓိကထား လုပ်ဆောင်ကြသည်။ ထိုနယ်ပယ်များ၌ ဝါစင်္ဂအမျိုးအစား ခွဲခြားသတ်မှတ်ခြင်း (POS tagging) နှင့် အခြားလုပ်ငန်းစဉ်များအတွက် ဟစ်ဒင် မာကော့ဗ် မော်ဒယ်များ (Hidden Markov Models) တည်ဆောက်ရာတွင် ဤဒေတာအစုများကို အသုံးပြုလေ့ရှိသည်။ ထို့ပြင် စာသားဒေတာအစုများနှင့် ၎င်းတို့မှ ထုတ်ယူရရှိသော စကားလုံးအကြိမ်ရေစာရင်းများသည် ဘာသာစကား သင်ကြားရေးအတွက် များစွာ အသုံးဝင်ပါသည်။ နိုင်ငံခြားဘာသာစကား လေ့လာသူများသည် စာသားဒေတာအစုများမှတစ်ဆင့် အမှန်တကယ် သုံးစွဲနေသော မူရင်းစာသားများကို လေ့လာခွင့်ရသဖြင့် သဘာဝကျသော သဒ္ဒါအသုံးအနှုန်းနှင့် ဝါကျဖွဲ့စည်းပုံများကို နားလည်သဘောပေါက်စေပြီး ထိရောက်စွာ ရေးသားနိုင်စေရန် ကူညီပေးသောကြောင့် ယင်းဒေတာအစုများကို နိုင်ငံခြားဘာသာစကား အရေးအသား အထောက်အကူပြု ကိရိယာတစ်ခုအဖြစ်လည်း သတ်မှတ်နိုင်သည်။<ref name="Yoon">Yoon, H., & Hirvela, A. (2004). [https://citeseerx.ist.psu.edu/viewdoc/download?doi=10.1.1.1073.2322&rep=rep1&type=pdf ESL Student Attitudes toward Corpus Use in L2 Writing]. ''Journal of Second Language Writing, 13''(4), 257–283. Retrieved 21 March 2012.</ref> * '''စက်ဘာသာပြန်စနစ်''' ** တစ်ကြောင်းချင်း ယှဉ်တွဲလေ့လာနိုင်ရန် အထူးပုံစံချထားသော ဘာသာစကားစုံ စာသားဒေတာအစုများကို တွဲဖက်ယှဉ်တွဲထားသော ဒေတာအစုများ (Aligned parallel corpora) ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ ဘာသာစကား နှစ်မျိုးပါဝင်သော ယှဉ်တွဲဒေတာအစုများတွင် အဓိက အမျိုးအစား နှစ်မျိုး ရှိသည်။ ပထမအမျိုးအစားမှာ ဘာသာပြန်ဒေတာအစု (Translation corpus) ဖြစ်ပြီး ဘာသာစကားတစ်ခုဖြင့် ရေးသားထားသော စာသားများကို အခြားဘာသာစကားတစ်ခုသို့ တိုက်ရိုက်ဘာသာပြန်ဆိုထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ဒုတိယအမျိုးအစားမှာ နှိုင်းယှဉ်လေ့လာနိုင်သော ဒေတာအစု (Comparable corpus) ဖြစ်ပြီး စာသားအမျိုးအစားနှင့် အကြောင်းအရာချင်း တူညီသော်လည်း တစ်ခုနှင့်တစ်ခု တိုက်ရိုက်ဘာသာပြန်ဆိုထားခြင်း မဟုတ်ပေ။ ထိုသို့သော ယှဉ်တွဲစာသားများကို အသုံးချရန်အတွက် အဓိပ္ပာယ်တူညီသော စကားစုများ သို့မဟုတ် ဝါကျများကို အရင်ဆုံး တွဲဖက်သတ်မှတ်ပေးသည့် စာသားယှဉ်တွဲခြင်း (Text alignment) လုပ်ငန်းစဉ်ကို မဖြစ်မနေ ပြုလုပ်ရသည်။ ဘာသာစကားတစ်ခုမှ အခြားတစ်ခုသို့ ဘာသာပြန်ပေးသည့် စက်ဘာသာပြန် အယ်လဂိုရီသမ်များကို လေ့ကျင့်သင်ကြားရာတွင် မူရင်းဘာသာစကားဒေတာနှင့် ၎င်းကို တစ်လုံးချင်း တိကျစွာ ဘာသာပြန်ထားသည့် ပစ်မှတ်ဘာသာစကားဒေတာတို့ကို တွဲဖက်ထားသော အစိတ်အပိုင်းများဖြင့် လေ့ကျင့်ပေးလေ့ရှိသည်။<ref>{{cite book |last1=Wołk |first1=K. |date=7 April 2014 |title=New Perspectives in Information Systems and Technologies, Volume 1 |last2=Marasek |first2=K. |publisher=Springer |isbn=978-3-319-05950-1 |series=Advances in Intelligent Systems and Computing |volume=275 |pages=107–114 |chapter=Real-Time Statistical Speech Translation |doi=10.1007/978-3-319-05951-8_11 |issn=2194-5357 |arxiv=1509.09090 |s2cid=15361632}}</ref><ref>{{cite conference|last1=Wolk|first1=Krzysztof|last2=Marasek|first2=Krzysztof|editor1-last=Král|editor1-first=Pavel|editor2-last=Matoušek|editor2-first=Václav|arxiv=1509.08639|contribution=Tuned and GPU-accelerated parallel data mining from comparable corpora|doi=10.1007/978-3-319-24033-6_4|pages=32–40|publisher=Springer|series=Lecture Notes in Computer Science|title=Text, Speech, and Dialogue – 18th International Conference, TSD 2015, Plzeň, Czech Republic, September 14–17, 2015, Proceedings|volume=9302|year=2015|isbn=978-3-319-24032-9}}</ref> လက်တွေ့အားဖြင့် မြန်မာဘာသာစကား နယ်ပယ်တွင်လည်း [https://datarrx.org/ DatarrX (ဒေတာအက်စ်)] ကဲ့သို့သော ပွင့်လင်းရင်းမြစ်အဖွဲ့အစည်းများက အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ၊ ပါဠိ-မြန်မာ စသည့် Parallel Corpora များနှင့် မြန်မာစာပေသုံးစကားမှ နေ့စဉ်ပြောစကားသို့ ပုံစံပြောင်းလဲနိုင်သော (Written-Spoken Style Transfer) ယှဉ်တွဲဒေတာအစုများကို AI စနစ်များ လေ့ကျင့်နိုင်ရန် ပြုစုထုတ်ဝေလျက်ရှိသည်။<ref>{{Cite web |date=2026-04-26 |title=DatarrX/Myanmar-Written-Spoken-Parallel-Corpus · Datasets at Hugging Face |url=https://huggingface.co/datasets/DatarrX/Myanmar-Written-Spoken-Parallel-Corpus |access-date=2026-08-24 |website=huggingface.co}}</ref><ref name=":0">{{Cite web |last=DatarrX Foundation |first= |title=About DatarrX |url=https://datarrx.org/about |url-status=live |access-date=2026-08-24 |website=datarrx.org |language=en}}</ref> * '''ရှေးဟောင်းစာပေနှင့် ဘာသာဗေဒဆိုင်ရာ သုတေသနများ''' ** စာသားဒေတာအစုများကို ရှေးဟောင်းစာပေနှင့် သမိုင်းဝင် စာရွက်စာတမ်းများ လေ့လာရာတွင်လည်း အသုံးပြုကြပြီး အထူးသဖြင့် ရှေးဟောင်းစာပေ အရေးအသားများကို အဓိပ္ပာယ်ဖော်ထုတ်ရာ၌ လည်းကောင်း၊ သမ္မာကျမ်းစာဆိုင်ရာ သုတေသနများ၌ လည်းကောင်း အသုံးချကြသည်။ အချို့သော ရှေးဟောင်းသုတေသနဆိုင်ရာ စာသားဒေတာအစုများသည် အလွန်တိုတောင်းသော သမိုင်းကာလအပိုင်းအခြားကိုသာ ကိုယ်စားပြုလေ့ရှိသဖြင့် သက်ဆိုင်ရာခေတ်ကာလ၏ အခြေအနေကို အချိန်တိုအတွင်း ကွက်တိမြင်သာစေသည်။ ဥပမာအားဖြင့် ဘီစီ ၁၃၅၀ ခန့်က ရေးသားခဲ့သော ၁၅ နှစ်မှ နှစ် ၃၀ ကာလခန့်သာရှိသည့် အမာနာပေးစာများ (Amarna letters) သည် သမိုင်းကာလအပိုင်းအခြား အတိုဆုံး စာသားဒေတာအစုများထဲတွင် ပါဝင်သည်။ ထို့အပြင် တူရကီနိုင်ငံရှိ "ကူလ်တီပီ ရှေးဟောင်းစာသားများ" (Kültepe Texts) ကဲ့သို့သော ရှေးဟောင်းမြို့ပြတစ်ခု၏ စာသားဒေတာအစုများသည် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည့် နေရာဒေသနှင့် ခေတ်ကာလအလိုက် စာသားဒေတာ အဆင့်ဆင့်အဖြစ် အစုလိုက် တည်ရှိနေနိုင်ပါသည်။ ထို့အတူ မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရှေးဟောင်းစာပေ အမွေအနှစ်များကို ဒစ်ဂျစ်တယ်စနစ်သို့ ကူးပြောင်းရာ၌လည်း ယူနက်စကို အသိအမှတ်ပြု ပျူစာပေ၏ ဗျည်း ၃၃ လုံးကို စနစ်တကျ ကွန်ပျူတာဖတ်နိုင်စေရန် ပြုစုထားသော Pyu Character Dataset များနှင့် တိပိဋက ပါဠိစာပေ ကော်ပတ်စ်များကို Computational Paleography (ကွန်ပျူတာသုံး ရှေးဟောင်းစာပေ သုတေသန) နှင့် AI မော်ဒယ်များအတွက် စတင်အသုံးချလာကြသည်။<ref name=":1">{{Cite journal |last=Khant Sint Heinn |first= |date=2026-07-22 |title=Preserving Myanmar’s Ancient Heritage: A Novel Dataset and ResNet Architecture for Pyu Character Recognition |url=https://www.researchsquare.com/article/rs-10427861/v1 |journal=[[Research Square]] |doi=10.21203/rs.3.rs-10427861/v1}}</ref> == မြန်မာဘာသာစကားဆိုင်ရာ ကော်ပတ်စ် တည်ဆောက်မှုများ == မြန်မာဘာသာစကားသည် ကွန်ပျူတာသုံး ဘာသာဗေဒနှင့် သဘာဝဘာသာစကား စီမံဆောင်ရွက်ခြင်းနယ်ပယ်တို့တွင် ဒစ်ဂျစ်တယ်ရင်းမြစ် ရှားပါးသော ဘာသာစကားအဖြစ် ရပ်တည်နေသဖြင့် စံသတ်မှတ်ချက်မီ စာသားဒေတာအစုများ ပြုစုတည်ဆောက်ရေးသည် အဓိက လိုအပ်ချက်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ မြန်မာစာ၏ ဝိသေသလက္ခဏာများဖြစ်သော စကားလုံးခြား သင်္ကေတ မပါရှိခြင်းနှင့် စာပေသုံးနှင့် အပြောသုံး ဟူ၍ အရေးအသားပုံစံ နှစ်မျိုး ကွဲပြားတည်ရှိနေခြင်းတို့ကြောင့် သဒ္ဒါပိုင်းခြားစိစစ်ထားသော စာသားဒေတာအစုများ၊ ပုံစံပြောင်းလဲလေ့လာနိုင်သည့် ယှဉ်တွဲဒေတာအစုများနှင့် အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ ဘာသာပြန် ဒေတာအစုများကို အထူးပြု တည်ဆောက်လာကြသည်။ ထို့အပြင် နိုင်ငံတကာ သုတေသီများနှင့် နည်းပညာပညာရှင်များ အလွယ်တကူ ရယူအသုံးပြုနိုင်စေရန်အတွက် DatarrX အပါအဝင် ပြည်တွင်းရှိ သုတေသနအဖွဲ့အစည်းများက ဝီကီပီးဒီးယား၊ သတင်းဆောင်းပါးများနှင့် ရှေးဟောင်း ပျူစာပေဆိုင်ရာ အချက်အလက်များကို သန့်စင်စိစစ်ထားသော စာသားဒေတာအစုများအဖြစ် စနစ်တကျ ပြုစု၍ ပွင့်လင်းရင်းမြစ် လိုင်စင်များဖြင့် ထုတ်ဝေလျက်ရှိသည်။<ref name=":0" /><ref name=":1" /> == ကိုးကားချက်များ == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} == ပြင်ပလင့်ခ်များ == * [http://www.clres.com/corp.html ACL SIGLEX Resource Links: Text Corpora] * Developing Linguistic Corpora: a Guide to Good Practice * [http://corpus.byu.edu/ Free samples (not free), web-based corpora (45-425 million words each): American (COCA, COHA, TIME), British (BNC), Spanish, Portuguese] * [http://ucnk.korpus.cz/intercorp/?lang=en Intercorp] Building synchronous parallel corpora of the languages taught at the Faculty of Arts of Charles University. * [https://the.sketchengine.co.uk/open/ Sketch Engine: Open corpora with free access] * [http://www.tscorpus.com/ TS Corpus – A Turkish Corpus freely available for academic research.] * [http://www.tnc.org.tr/ Turkish National Corpus – A general-purpose corpus for contemporary Turkish] * [https://digital.lib.hkbu.edu.hk/corpus/index.php Corpus of Political Speeches], Free access to political speeches by American and Chinese politicians, developed by Hong Kong Baptist University Library * [https://ruscorpora.ru/en/ Russian National Corpus] [[ကဏ္ဍ:ကွန်ပျူတာသုံး ဘာသာဗေဒ]] [[ကဏ္ဍ:ဘာသာစကားဗေဒ]] i00ki4qrijzm8r967qlyuv23nyse8vh 3 290910 1050132 2026-08-24T14:52:09Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1050132 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &#126;2026-46331-21 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၄:၅၂၊ ၂၄ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ (UTC) frooiimlmv4jy2whwzmp0ij02b1umwj 3 290911 1050137 2026-08-24T16:52:22Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1050137 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Ngwe Myat ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၆:၅၂၊ ၂၄ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ (UTC) qzt3l5m4py823e1vkukim9c5c4sqh76 0 290912 1050141 2026-08-24T19:24:03Z Mkant00 135890 "ညီမျှခြင်း (equation) တစ်ခုသည် ပေးထားသော [[ဖန်ရှင်|ဖန်ရှင်များ]] (functions) အတွက် မည်သည့် ကိန်းရှင်များ (variables) ၏ တန်ဖိုးများက တူညီသော ရလဒ်မျာ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1050141 wikitext text/x-wiki ညီမျှခြင်း (equation) တစ်ခုသည် ပေးထားသော [[ဖန်ရှင်|ဖန်ရှင်များ]] (functions) အတွက် မည်သည့် ကိန်းရှင်များ (variables) ၏ တန်ဖိုးများက တူညီသော ရလဒ်များကို ရရှိစေသနည်းဟူသည်ကို စူးစမ်းလေ့လာသည့် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှုဆိုင်ရာ ပြဿနာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤကိန်းရှင်များကို မသိကိန်းများ (unknowns) ဟု ခေါ်သည်။ ၎င်းသည် <math>T_1 = T_2</math> ဟု သတ်မှတ်ထားသော ဖော်ပြချက်များ (expressions) နှစ်ခု၏ ညီမျှခြင်း (equality) ကို ပုံစံတကျ ဖော်ပြသည်။ ဖန်ရှင်များ မှီခိုနေသော အဝင်ကိန်းများ (arguments) သည် မသိကိန်းများ ဖြစ်ကြသည်။ ဖန်ရှင်၏ တန်ဖိုးများကို တူညီစေသော မသိကိန်းများ၏ တန်ဖိုးများကို ညီမျှခြင်း၏ အဖြေများ (solutions) သို့မဟုတ် ကိန်းရင်းများ (roots) ဟု ခေါ်သည်။ ဤအဖြေများ၏ တည်ရှိမှု၊ အရေအတွက်နှင့် မှန်ကန်မှုတို့သည် သတ်မှတ်ထားသော အခြေခံ [[သင်္ချာ|သင်္ချာဆိုင်ရာ]] (mathematical) အရင်းအမြစ်စု (domain) <math>D</math> အပေါ်တွင် တိကျစွာ မူတည်သည်။ ညီမျှခြင်းတစ်ခုသည် <math>D</math> တွင် အဖြေတစ်ခု ရှိရန် မလိုအပ်ပေ။ ထိုသို့သော အခြေအနေမျိုးတွင် ၎င်းကို <math>D</math> ၌ ဖြေရှင်း၍မရနိုင်သော ညီမျှခြင်းဟု ဆိုသည်။ ဥပမာအားဖြင့် <math>x^4 - 4 = 0</math> ညီမျှခြင်းကို [[အတိပြကိန်း|ရာရှင်နယ်ကိန်းများ]] (rational numbers) ၏ အရင်းအမြစ်စုတွင် ဖြေရှင်း၍ မရနိုင်ပေ။ ၎င်းသည် [[ကိန်းစစ်|ကိန်းစစ်များ]] (real numbers) ၏ အရင်းအမြစ်စုတွင် အဖြေနှစ်ခုဖြစ်သော <math>x_1 = \sqrt{2}, x_2 = -\sqrt{2}</math> တို့ကို ပိုင်ဆိုင်သည်။ ၎င်းသည် [[ကိန်းထွေး|ကိန်းထွေးများ]] (complex numbers) ၏ အရင်းအမြစ်စုတွင် အဖြေလေးခုဖြစ်သော <math>x_1 = \sqrt{2}, x_2 = -\sqrt{2}, x_3 = i\sqrt{2}, x_4 = -i\sqrt{2}</math> တို့ကို ပိုင်ဆိုင်သည်။ ခေတ်သစ် သရုပ်မဲ့ သင်္ချာ (abstract mathematics) တွင် ညီမျှခြင်းတစ်ခုကို <math>F(a) = \Phi(a)</math> ဖြစ်စေမည့် တိကျသော [[အစု]] (set) <math>A</math> မှ [[အစုဝင်|အစုဝင်များ]] (elements) <math>a</math> ကို ရှာဖွေရသည့် ပြဿနာအဖြစ် ယေဘုယျပြု (generalized) ထားသည်။ ဤနေရာတွင် <math>F</math> နှင့် <math>\Phi</math> တို့သည် အစု <math>A</math> မှ အခြား အစု <math>B</math> သို့ သတ်မှတ်ထားသော ပုံဖော်မှုများ (mappings) ဖြစ်ကြသည်။ ဤအစုများ၏ သဘာဝသည် သင်္ချာဘာသာရပ်ဆိုင်ရာ ကဏ္ဍ (mathematical discipline) ကို အဆုံးအဖြတ်ပေးသည်။ * အကယ်၍ <math>A</math> နှင့် <math>B</math> တို့သည် [[ကိန်း|ကိန်းများ]] (numbers) ၏ အစုများ ဖြစ်ပါက စံဖြစ်သော အက္ခရာသင်္ချာ ညီမျှခြင်းများ (algebraic equations) သို့မဟုတ် [[ကိန်းလွန်]] ညီမျှခြင်းများ (transcendental equations) ပေါ်ထွက်လာသည်။ * အကယ်၍ <math>A</math> နှင့် <math>B</math> တို့သည် ပိုမိုမြင့်မားသော [[အတိုင်းအတာ (သင်္ချာ)|အတိုင်းအတာ]] (dimension) များရှိသည့် ရပ်ဝန်းများ (spaces) ရှိ အမှတ်အစုများ (point sets) ဖြစ်ပါက ပုံဖော်မှုသည် ညီမျှခြင်းများ စနစ် (system of equations) တစ်ခုကို သတ်မှတ်ပေးသည်။ * အကယ်၍ <math>A</math> နှင့် <math>B</math> တို့သည် ဖန်ရှင်များ၏ အစုများ (sets of functions) ဖြစ်ပါက ပုံဖော်မှုသည် ရိုးရိုး ဒစ်ဖရန်ရှယ် ညီမျှခြင်းများ (ordinary differential equations)၊ ကိန်းရှင်ခွဲ ဒစ်ဖရန်ရှယ် ညီမျှခြင်းများ (partial differential equations) သို့မဟုတ် [[အင်တီဂရေးရှင်း|အင်တီဂရယ်]] ညီမျှခြင်းများ (integral equations) ကို သတ်မှတ်ပေးသည်။ == သမိုင်းကြောင်းအရ တိုးတက်ဖြစ်ပေါ်လာမှု (Historical Development) == သင်္ချာသမိုင်းကြောင်း တစ်လျှောက်လုံးတွင် ညီမျှခြင်းများကို လေ့လာခြင်း၊ ပုံစံချခြင်းနှင့် ဖြေရှင်းခြင်းတို့သည် အက္ခရာသင်္ချာ (algebra)၊ ဂျီဩမေတြီ (geometry) နှင့် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသင်္ချာ (analysis) တို့၏ တိုးတက်ဖြစ်ပေါ်လာမှုအတွက် ဗဟိုမောင်းနှင်အားတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။ ရှေးခေတ်ကာလ၏ အစောဆုံးသော စကားပြောဟန် ပြဿနာများ (rhetorical problems) မှသည် အလွန် သရုပ်မဲ့သော [[အုပ်စုသီအိုရီ|အုပ်စုသီအိုရီဆိုင်ရာ]] (group-theoretic) သက်သေပြချက်များ (proofs) အထိ၊ ညီမျှခြင်းများသည် တစ်ပိုင်းတစ်စ (discrete) တန်ဖိုးများကို တွက်ချက်ရန် လက်တွေ့အသုံးချ ကိရိယာများအဖြစ်မှ အဆက်မပြတ် မျဉ်းကွေးများ (continuous curves)၊ မျက်နှာပြင်များ (surfaces) နှင့် ရူပဗေဒဆိုင်ရာ ဖြစ်စဉ်များ (physical phenomena) ကို ဖော်ပြသည့် ယေဘုယျပြုထားသော တည်ဆောက်ပုံများအဖြစ်သို့ ဆင့်ကဲပြောင်းလဲလာခဲ့သည်။ === ရှေးခေတ်ကာလ (Antiquity) === ==== အီဂျစ် (Egypt) ==== လူသိအများဆုံး အစောဆုံးသော အက္ခရာသင်္ချာ ညီမျှခြင်းများကို ရှေးခေတ် အီဂျစ် သင်္ချာတွင် တွေ့ရှိရပြီး ရိုင်းဒ် ပပိုင်းရပ်စ် (Rhind Papyrus) (ဘီစီ ၁၆၅၀ ခန့်) တွင် အထူးခြားဆုံး တွေ့ရသည်။ အာမက်စ် ပပိုင်းရပ်စ် (Ahmes Papyrus) ဟုလည်း ခေါ်သည်။<ref>{{Citation |last1=Boyer |first1=Carl B. |last2=Merzbach |first2=Uta C. |title=A History of Mathematics |edition=3rd |publication-place=Hoboken, NJ |publisher=John Wiley & Sons |date=2011 |isbn=978-0-470-52548-7 |chapter=2}}</ref> ဤအစောပိုင်း ပြဿနာများသည် စကားပြောဟန် (rhetorical) ဖြစ်ပြီး အထူးပြု သင်္ကေတများ မပါဝင်ဘဲ စကားလုံးများဖြင့်သာ အပြည့်အဝ ရေးသားထားသည်။ ယေဘုယျအားဖြင့် မသိကိန်းတစ်ခုတည်းပါဝင်သော မျဉ်းဖြောင့် ညီမျှခြင်းများ (linear equations) ၏ ပုံသဏ္ဌာန်ကို ဆောင်သည်။ မသိကိန်း ပမာဏကို "အာဟာ (aha)" သို့မဟုတ် "အပုံ (heap)" ဟု ရည်ညွှန်းခဲ့ကြသည်။ ဤညီမျှခြင်းများသည် ပုံမှန်အားဖြင့် <math>x + ax = b</math> သို့မဟုတ် <math>x + ax + bx = c</math> ပုံသဏ္ဌာန်ကို ဆောင်သည်။ အီဂျစ်လူမျိုးများသည် ဤညီမျှခြင်းများကို ဖြေရှင်းရာတွင် မှားယွင်းယူဆချက်ဖြင့် တွက်ချက်နည်း (method of false position) ကို အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ ယင်းကို အမှားနည်းစနစ် (rule of false) ဟုလည်း ခေါ်ဆိုသည်။ ဤနည်းလမ်းတွင် "အပုံ" အတွက် ပုံမှန်အားဖြင့် မှားယွင်းနေသော တိကျသည့် တန်ဖိုးတစ်ခုကို ယူဆခြင်း၊ ပြသထားသော တွက်ချက်မှုများကို လုပ်ဆောင်ခြင်း၊ ပြီးနောက် မှန်ကန်သောအဖြေကို ရှာဖွေရန် မှားယွင်းသောရလဒ်အား ဂဏန်းသင်္ချာ အချိုးအစားများ (arithmetic proportions) အသုံးပြု၍ အချိုးချပြောင်းလဲခြင်း (scaling) တို့ ပါဝင်သည်။ ==== မက်ဆိုပိုတေးမီးယား (Mesopotamia) ==== ကျူနီဖောင်း ရွှံ့ပြားများပေါ်တွင် ထိန်းသိမ်းထားသော ဘေဘီလုံ သင်္ချာ (ဘီစီ ၁၈၀၀ မှ ၁၆၀၀ ခန့်) သည် အခြေ-၆၀ စနစ် (sexagesimal) ကို အသုံးပြု၍ သိသိသာသာ ပိုမိုအဆင့်မြင့်သော အယ်လ်ဂိုရီသမ်ဆိုင်ရာ စွမ်းဆောင်ရည် (algorithmic capability) ကို ပြသသည်။<ref>{{Citation |last1=Boyer |last2=Merzbach |title=A History of Mathematics |edition=3rd |date=2011 |chapter=3}}</ref> ဘေဘီလုံလူမျိုးများသည် မသိကိန်းနှစ်ခုပါဝင်သော တစ်ပြိုင်နက် မျဉ်းဖြောင့် ညီမျှခြင်းများ (simultaneous linear equations) ကို မကြာခဏ ဖြေရှင်းခဲ့ကြသည်။ ပို၍ထူးခြားသည်မှာ ၎င်းတို့သည် ကိန်းသုံးလုံးပါဝင်သော ပြီးပြည့်စုံသည့် နှစ်ထပ်ကိန်း ညီမျှခြင်းများ (quadratic equations) ကို ဖြေရှင်းရန်အတွက် အယ်လ်ဂိုရီသမ်များ ကို ပိုင်ဆိုင်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့တွင် အနုတ်ကိန်းများ (negative numbers) ဆိုင်ရာ သဘောတရား မရှိသောကြောင့် နှစ်ထပ်ကိန်း ညီမျှခြင်းများကို မတူညီသော အမျိုးအစားသုံးမျိုးအဖြစ် ခွဲခြားထားသည်။ ဤနေရာတွင် <math>p</math> နှင့် <math>q</math> တို့သည် အပေါင်း (positive) [[ကိန်း|ကိန်းများ]] ဖြစ်ကြသည်။ :<math>x^2 + px = q</math> :<math>x^2 = px + q</math> : <math>x^2 + q = px</math> ဤပြဿနာများကို ဖြေရှင်းရန်အတွက် ဘေဘီလုံ အယ်လ်ဂိုရီသမ်များသည် ခေတ်သစ် နှစ်ထပ်ကိန်း ပုံသေနည်း (modern quadratic formula) နှင့် သင်္ချာနည်းကျ ထပ်တူညီသည်။ ၎င်းတို့သည် ဤပြဿနာများကို မကြာခဏဆိုသလို ကိန်းနှစ်ခု၏ မြှောက်လဒ်နှင့် ၎င်းတို့၏ ပေါင်းလဒ် သို့မဟုတ် ခြားနားခြင်းရလဒ် ပေးထားချိန်တွင် ယင်းကိန်းနှစ်ခုကို ရှာဖွေခြင်းဖြင့် ပုံစံချခဲ့ကြသည်။ ထို့နောက် ၎င်းတို့သည် တစ်ပြိုင်နက်ညီမျှခြင်းများကို ပုံမှန်ပုံစံ (normal form) နှစ်ထပ်ကိန်း ညီမျှခြင်းအဖြစ် အသွင်ပြောင်းခြင်း ဖြင့် ဖြေရှင်းခဲ့ကြသည်။ ဘေဘီလုံလူမျိုးများသည် <math>x^3 = a</math> ကဲ့သို့သော သီးသန့် တတိယထပ် ညီမျှခြင်းများ (pure cubic equations) နှင့် စံပုံစံ <math>x^3 + x^2 = a</math> ရှိသော ရောနှော တတိယထပ် ညီမျှခြင်းများ (mixed cubic equations) ကိုလည်း ကုဗတုံးများ (cubes) နှင့် <math>n^3 + n^2</math> ပေါင်းစပ်မှုတို့ကို ကိုးကား၍ ဖြေရှင်းခဲ့ကြသည်။ ==== တရုတ် (China) ==== ရှေးဟောင်း တရုတ်သင်္ချာသည် ညီမျှခြင်းများကို ဖြေရှင်းရာတွင် စောစီး၍ နက်ရှိုင်းသော ပံ့ပိုးမှုများကို ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ဂန္ထဝင်မြောက်ဖြစ်သော သင်္ချာအနုပညာဆိုင်ရာ အခန်းကိုးခန်း (The Nine Chapters on the Mathematical Art) တွင် တစ်ပြိုင်နက် မျဉ်းဖြောင့် ညီမျှခြင်း ပြဿနာများကို ဖြေရှင်းနည်းများ ပါဝင်သည်။ မသိကိန်းများစွာပါဝင်သော စနစ်များကို ဖြေရှင်းရန်အတွက် တရုတ်လူမျိုးများသည် စနစ်ကို လျှော့ချရန် တွက်ချက်ရေးဘုတ်ပြားပေါ်ရှိ [[ကိန်းအုံ]] (matrix) အပြင်အဆင်ပေါ်တွင် တိုင် တွက်ချက်မှုများ (column operations) ကို အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ ဤနည်းလမ်းသည် ခေတ်သစ် ကိန်းအုံ ပယ်ဖျက်ခြင်း ဖြစ်သော ဂေါက်ရှန်း ပယ်ဖျက်ခြင်း (Gaussian elimination) ကို တိုက်ရိုက် မျှော်မှန်းလုပ်ဆောင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Citation |last1=Boyer |last2=Merzbach |title=A History of Mathematics |edition=3rd |date=2011 |chapter=12}}</ref> ဆောင်းခေတ်ကာလအတွင်း ချင်ဂျိုရှောင်း (Qin Jiushao) နှင့် ကျူရှီကျဲ (Zhu Shijie) ကဲ့သို့သော တရုတ်သင်္ချာပညာရှင်များသည် ပိုမိုမြင့်မားသော ဒီဂရီများရှိသည့် (၁၄-ဒီဂရီအထိ) ပိုလီနိုမီရယ် ညီမျှခြင်းများ (polynomial equations) ကို ဖြေရှင်းခဲ့ကြသည်။ သူ၏ ၁၃၀၃ ခုနှစ်ထုတ် မသိကိန်းလေးခု၏ ကျောက်စိမ်းကြေးမုံ (Jade Mirror of the Four Unknowns) စာအုပ်တွင် ကျူရှီကျဲ (Zhu Shijie) သည် ကောင်းကင်ယံ မသိကိန်း နည်းလမ်း (method of the celestial element) ဟုလူသိများသော အသွင်ပြောင်းခြင်းနည်းလမ်းကို အသုံးပြုခဲ့သည်။<ref>{{Citation |last=Martzloff |first=Jean-Claude |title=A History of Chinese Mathematics |publication-place=Berlin |publisher=Springer |date=1997 |isbn=978-3-540-33782-9}}</ref> ဤနည်းလမ်းတွင် ကနဦး ခန့်မှန်းချက် (initial approximation) တစ်ခုကို ရှာဖွေခြင်းနှင့် အစဉ်လိုက်ဖြစ်သော ဒသမကိန်း ခန့်မှန်းတွက်ချက်မှုများ (decimal approximations) ရရှိစေရန်အတွက် ကိန်းရင်းများကို စနစ်တကျ လျှော့ချခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။ ဤသို့ဖြင့် အနောက်နိုင်ငံများတွင် ဟော်နာ၏ နည်းလမ်း (Horner's method) ဟု မသိရှိမီ နှစ်ပေါင်း ၅၀၀ နီးပါးခန့်ကပင် အယ်လ်ဂိုရီသမ်တစ်ခုကို အောင်မြင်စွာ တီထွင်နိုင်ခဲ့သည်။ === ကလက်ဆီကယ် နှင့် အလယ်ခေတ် ကာလများ (Classical and Medieval Periods) === ==== ဂရိ (Greece) ==== သမိုင်းကြောင်းအရ ညီမျှခြင်းများအပေါ် ဂရိလူမျိုးများ၏ ချဉ်းကပ်မှုကို ဂျီဩမေတြီ အက္ခရာသင်္ချာ (geometric algebra) ဟူသော ရှုထောင့်မှတစ်ဆင့် ဖော်ပြခဲ့ကြသည်။ ဤအမြင်အရ စတုရန်းတစ်ခု၏ အနားနှင့် ထောင့်ဖြတ်မျဉ်းကဲ့သို့သော ဘုံအတိုင်းအတာမရှိသော ပမာဏများ (incommensurable magnitudes) ကို ရှာဖွေတွေ့ရှိမှုသည် တစ်ပိုင်းတစ်စ ကိန်းများ (discrete numbers) နှင့် အဆက်မပြတ်ဖြစ်သော ပမာဏများ (continuous magnitudes) ကြားတွင် တင်းကျပ်သော ကွဲလွဲမှုကို ဖန်တီးခဲ့သောကြောင့် ဂရိလူမျိုးများသည် အက္ခရာသင်္ချာ ညီမျှခြင်းများကို ဂျီဩမေတြီပုံသဏ္ဌာန်များ အဖြစ်သို့ ဘာသာပြန်ဆိုခဲ့ကြသည်။<ref>{{Citation |last1=Boyer |last2=Merzbach |title=A History of Mathematics |edition=3rd |date=2011 |chapter=5}}</ref> ဥပမာအားဖြင့် <math>ax - x^2 = b^2</math> ကဲ့သို့သော နှစ်ထပ်ကိန်း ညီမျှခြင်းတစ်ခုကို ဖြေရှင်းရာတွင် မျဉ်းပိုင်း (line segment) <math>a</math> အပေါ်၌ စတုရန်း <math>x^2</math> တစ်ခုစာ လျော့နည်းနေသော ထောင့်မှန်စတုဂံ (rectangle) ကို အသုံးပြုခြင်း ဟု ဆိုလိုသည်။ သို့မှသာ ရရှိလာသော ဧရိယာသည် ပေးထားသည့် စတုရန်း <math>b^2</math> နှင့် တူညီမည် ဖြစ်သည်။ သို့ရာတွင် စဘက်တိုင် အွန်ဂူရူ (Sabetai Unguru) ကဲ့သို့သော ပညာရှင်များက ဂရိသင်္ချာကို အသွင်ပြောင်း အက္ခရာသင်္ချာ (disguised algebra) အဖြစ် ပုံဖော်ခြင်းသည် ခေတ်ကာလနှင့် မလျော်ညီကြောင်းနှင့် ဂရိသင်္ချာပညာရှင်များသည် အခြေခံ အက္ခရာသင်္ချာ မူဘောင်မပါဘဲ သန့်စင်သော ဂျီဩမေတြီ သဘောတရားများဖြင့်သာ တွေးခေါ်ခဲ့ကြကြောင်း ငြင်းခုံခဲ့ကြသည်။<ref>{{Citation |last=Unguru |first=Sabetai |title=On the Need to Rewrite the History of Greek Mathematics |journal=Archive for History of Exact Sciences |volume=15 |issue=1 |pages=67–114 |date=1975 |doi=10.1007/BF00327233}}</ref> အခြေခံ သဘောတရားရေးရာ မူဘောင်မည်သို့ပင်ရှိစေကာမူ ဂရိသင်္ချာပညာရှင်များသည် ခေတ်သစ်သင်္ချာတွင် တတိယထပ် ညီမျှခြင်းများအဖြစ် ခွဲခြားသတ်မှတ်ထားသည့် ပြဿနာများကို ဖြေရှင်းရန်အတွက် ဂျီဩမေတြီဆိုင်ရာ ဖြတ်မှတ်များ (geometric intersections) ကို တိကျစွာ အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ မီနက်ခ်မက်စ် (Menaechmus) သည် ကုဗတုံး နှစ်ဆပွားခြင်း (duplication of the cube) (<math>x^3 = 2a^3</math>) ကို ကတော့ချွန် ဖြတ်ပိုင်းများ (conic sections) ၏ ဖြတ်မှတ်များကို ရှာဖွေခြင်းအားဖြင့် ဖြေရှင်းခဲ့သည်။ အာခီမီးဒီးစ် (Archimedes) သည်လည်း <math>x^2(c - x) = db^2</math> ကဲ့သို့သော တတိယထပ် ညီမျှခြင်းများကို ပါရာဘိုလာ (parabola) နှင့် ဟိုက်ပါဘိုလာ (hyperbola) တို့ကို ဖြတ်တောက်ခြင်းဖြင့် အလားတူ ဖြေရှင်းခဲ့ပြီး အပေါင်း ကိန်းရင်းများ (positive roots) အတွက် လိုအပ်သော ဂျီဩမေတြီ အခြေအနေများကို အပြည့်အဝ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာပြသခဲ့သည်။ အလက်ဇန္ဒရီးယား မြို့မှ ဒိုင်အိုဖန်းတပ်စ် (Diophantus) (အေဒီ ၂၅၀ ခန့်) နှင့်အတူ နက်ရှိုင်းသော အပြောင်းအလဲတစ်ခု ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ ဂျီဩမေတြီဆိုင်ရာ နည်းလမ်းများနှင့် ကင်းကွာကာ ဒိုင်အိုဖန်းတပ်စ် (Diophantus) သည် သူ၏ ဂဏန်းသင်္ချာ (Arithmetica) စာအုပ်တွင် ညီမျှခြင်းများအတွက် တိကျသော [[အတိပြကိန်း|ရာရှင်နယ်]] အဖြေများအပေါ်၌သာ အပြည့်အဝ အာရုံစိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Citation |last1=Boyer |last2=Merzbach |title=A History of Mathematics |edition=3rd |date=2011 |chapter=11}}</ref> သူသည် အတိုကောက်ဟန် သင်္ကေတများ (syncopated notation) ကို အသုံးပြုခဲ့သည်။ ယင်းမှာ မသိကိန်း၏ ထပ်ကိန်းများအတွက် အတိုကောက်များကို အသုံးပြုခြင်း ဖြစ်သည်။ သူသည် နှစ်ထပ်ကိန်း ညီမျှခြင်းများအတွက် တစ်ခုတည်းသော အပေါင်း ရာရှင်နယ် ကိန်းရင်း (positive rational root) ကိုသာ လက်ခံခဲ့ပြီး သုညနှင့် အနုတ် ကိန်းရင်းများကို အဓိပ္ပာယ်မဲ့သည် ဟု ကျော်ကြားစွာ ငြင်းပယ်ခဲ့သည်။ ==== အိန္ဒိယ (India) ==== အလယ်ခေတ် အိန္ဒိယ သင်္ချာပညာရှင်များသည် ဒိုင်အိုဖန်တိုင်း ညီမျှခြင်းများအပေါ် သိသိသာသာ ချဲ့ထွင်ခဲ့ကြသည်။ မရေမရာ ညီမျှခြင်းများ (indeterminate equations) ဟုလည်း ခေါ်သည်။ ဗြဟ္မဂုတ္တ (Brahmagupta) (အေဒီ ၆၂၈ တွင် ထင်ရှား) သည် မျဉ်းဖြောင့် ဒိုင်အိုဖန်တိုင်း ညီမျှခြင်း (linear Diophantine equation) <math>ax + by = c</math> အတွက် ယေဘုယျအဖြေတစ်ခုကို ပထမဆုံး ပေးစွမ်းနိုင်သူအဖြစ် ထင်ရှားသည်။ သူသည် ဒိုင်အိုဖန်တိုင်း နှစ်ထပ်ကိန်း ညီမျှခြင်း <math>x^2 = 1 + py^2</math> အတွက်လည်း အဖြေများကို ပေးစွမ်းခဲ့သည်။ ယင်းကို နောင်တွင် အွိုင်လာ (Euler) မှ ပဲ့လ်၏ ညီမျှခြင်း (Pell's equation) ဟု မှားယွင်းစွာ အမည်ပေးခဲ့သည်။<ref>{{Citation |last1=Boyer |last2=Merzbach |title=A History of Mathematics |edition=3rd |date=2011 |chapter=12}}</ref> ဂရိလူမျိုးများနှင့်မတူဘဲ ဟိန္ဒူ သင်္ချာပညာရှင်များသည် [[အီရာရှင်နယ်ကိန်း|အီရာရှင်နယ်]] (irrational) ကိန်းရင်းများကို ကိန်းများအဖြစ် လက်ခံခဲ့ကြသည်။ ဗြဟ္မဂုတ္တ (Brahmagupta) သည် အနုတ်ကိန်းများနှင့် သုညအတွက် အခြေခံ ဂဏန်းသင်္ချာ (arithmetic) ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ဘာစကာရာ-၂ (Bhaskara II) ကဲ့သို့သော နောက်ပိုင်း သင်္ချာပညာရှင်များသည် [[စားခြင်း (သင်္ချာ)|သုညဖြင့် စားခြင်းကို]] (division by zero) ပုံစံတကျဖြစ်စေရန် ကြိုးပမ်းခဲ့ကြသည်။ သူ၏ လီလာဗတီ (Lilavati) ကျမ်းတွင် ဘာစကာရာ (Bhaskara) သည် <math>a/0</math> ကို အနန္တ ပမာဏ (infinite quantity) တစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ပြီး <math>(a/0) \times 0 = a</math> ဟု အဆိုပြုခဲ့သည်။ ယင်းပမာဏကို khahara ဟုခေါ်ဆိုသည်။ ဤသည်မှာ ခေတ်သစ်သင်္ချာတွင် မှားယွင်းသော ဖော်ပြချက်ဖြစ်သော်လည်း သုညပါဝင်သော ညီမျှခြင်းများကို ဂဏန်းသင်္ချာဆိုင်ရာ မူဘောင်အတွင်းသို့ ယူဆောင်လာရန် စိတ်ဝင်စားဖွယ်ကောင်းသော အစောပိုင်း ကြိုးပမ်းမှုတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ==== အစ္စလာမ့် လွှမ်းမိုးမှု (The Islamic Hegemony) ==== အာရပ်သင်္ချာသည် ဂရိ ဂျီဩမေတြီဆိုင်ရာ ယုတ္တိဗေဒကို ဟိန္ဒူ-ဘေဘီလုံ ဂဏန်းသင်္ချာနှင့် ပေါင်းစပ်ပေးခဲ့သည်။ မိုဟာမက် အစ်ဗင် မူဆာ အယ်လ်-ခိုဝါရစ်ဇ်မီ (Muhammad ibn Musa al-Khwarizmi) (အေဒီ ၇၈၀-၈၅၀ ခန့်) သည် အလွန် ဩဇာလွှမ်းမိုးမှုရှိသော Hisab al-jabr wa'l muqabalah ကျမ်းကို ရေးသားခဲ့သည်။ ယင်းမှတစ်ဆင့် အယ်လ်ဂျီဘရာ ဟူသော စကားလုံး ဆင်းသက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Citation |last1=Boyer |last2=Merzbach |title=A History of Mathematics |edition=3rd |date=2011 |chapter=13}}</ref> အစ္စလာမ် သင်္ချာပညာရှင်များသည် ပကတိ အနုတ်ပမာဏများ (absolute negative magnitudes) ကို ယေဘုယျအားဖြင့် ငြင်းပယ်ခဲ့ကြသောကြောင့် အယ်လ်-ခိုဝါရစ်ဇ်မီ (al-Khwarizmi) သည် ကိန်းအားလုံးကို အပေါင်းကိန်းအဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိစေရန် မျဉ်းဖြောင့်နှင့် နှစ်ထပ်ကိန်း ညီမျှခြင်းများကို ကွဲပြားသော အမျိုးအစား ခြောက်ခုအဖြစ် ခွဲခြားခဲ့သည်။ သူသည် နှစ်ထပ်ကိန်းပြည့်ဖွဲ့ခြင်း (completing the square) တွက် အယ်လ်ဂိုရီသမ် ကိန်းဂဏန်း အဖြေများကို ပေးစွမ်းခဲ့သော်လည်း ဤကိန်းဂဏန်း စည်းမျဉ်းများကို ဂျီဩမေတြီ သက်သေပြချက်များ (geometric proofs) ဖြင့် ဖြောင့်ချက်ပေး ရှင်းလင်းခဲ့သည်။ ၁၁ ရာစုတွင် အိုမာ ခေယမ် (Omar Khayyam) သည် တတိယထပ် ညီမျှခြင်းများ၏ ဂျီဩမေတြီဆိုင်ရာ အဖြေကို စနစ်တကျ ယေဘုယျပြုခဲ့သည်။ ယေဘုယျ တတိယထပ် ညီမျှခြင်းများကို သန့်စင်သော အက္ခရာသင်္ချာနည်းဖြင့် ဖြေရှင်း၍မရနိုင်ဟု မှားယွင်းစွာ ယုံကြည်ခဲ့သောကြောင့် သူသည် ပါရာဘိုလာနှင့် ဟိုက်ပါဘိုလာကဲ့သို့သော ကတော့ချွန် ဖြတ်ပိုင်းများ၏ ဖြတ်မှတ်များကို ရှာဖွေခြင်းဖြင့် ၎င်းတို့ကို ဖြေရှင်းခဲ့သည်။ === ဉာဏ်တဖန်မွေးခေတ် နှင့် တတိယထပ်နှင့် စတုတ္ထထပ် ညီမျှခြင်းများ၏ အဖြေ (The Renaissance and the Solution of the Cubic and Quartic) === ဥရောပ၏ ဉာဏ်တဖန်မွေးခေတ် သည် စကားပြောဟန် (rhetorical) အက္ခရာသင်္ချာမှ အတိုကောက်ဟန် (syncopated) သို့ တဖြည်းဖြည်း ကူးပြောင်းလာမှုနှင့် နောက်ဆုံးတွင် အပြည့်အဝ သင်္ကေတဟန် (symbolic) ညီမျှခြင်းများအဖြစ်သို့ ကူးပြောင်းလာမှုကို မျက်မြင်တွေ့ရှိခဲ့ရသည်။ နီကိုလတ်စ် ချူကေး (Nicolas Chuquet) ၏ Triparty (၁၄၈၄) သည် မသိကိန်းအတွက် ထပ်ကိန်း သင်္ကေတအသုံးအနှုန်းကို မိတ်ဆက်ပေးခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ဥရောပတွင် အက္ခရာသင်္ချာ ညီမျှခြင်းတစ်ခုအတွင်း သီးခြားတည်ရှိနေသော အနုတ်ကိန်းတစ်ခုကို ဖော်ပြသည့် ပထမဆုံး စာသားဖြစ်သော်လည်း သူက ၎င်းတို့ကို အဓိပ္ပာယ်မဲ့ ကိန်းများ (absurd numbers) အဖြစ်သာ ယူဆခဲ့သေးသည်။<ref>{{Citation |last1=Boyer |last2=Merzbach |title=A History of Mathematics |edition=3rd |date=2011 |chapter=14}}</ref> ၁၅၅၇ ခုနှစ်တွင် အင်္ဂလိပ် သင်္ချာပညာရှင် ရောဘတ် ရီကော့ဒ် (Robert Recorde) သည် သူ၏ Whetstone of Witte စာအုပ်တွင် ခေတ်သစ် ညီမျှခြင်း သင်္ကေတ (modern equality sign) (<math>=</math>) ကို တီထွင်ခဲ့သည်။ ဤသို့တီထွင်ရာတွင် မျဉ်းပြိုင်နှစ်ကြောင်းထက် မည်သည့်အရာနှစ်ခုမျှ ပို၍ တူညီနိုင်မည်မဟုတ် ဟူ၍ ကျိုးကြောင်းဆင်ခြင်ခဲ့သည်။ ၁၆ ရာစု၏ အကြီးမားဆုံးသော အက္ခရာသင်္ချာဆိုင်ရာ အောင်မြင်မှုမှာ တတိယထပ်နှင့် စတုတ္ထထပ် ညီမျှခြင်းများ (cubic and quartic equations) ၏ ပြီးပြည့်စုံသော အက္ခရာသင်္ချာဆိုင်ရာ အဖြေဖြစ်သည်။ ယင်းကို ဂျီရိုလာမို ကာဒါနို (Gerolamo Cardano) က သူ၏ Ars Magna (၁၅၄၅) တွင် ထင်ရှားစွာ ထုတ်ဝေခဲ့သည်။<ref>{{Citation |last1=Boyer |last2=Merzbach |title=A History of Mathematics |edition=3rd |date=2011 |chapter=15}}</ref> တတိယထပ် ညီမျှခြင်းအတွက် အဖြေကို စစ်ပီယွန် ဒယ် ဖဲရို (Scipione del Ferro) နှင့် နီကိုလို တာတက်ဂလီယာ (Niccolo Tartaglia) တို့က သီးခြားစီ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ကြသည်။ စတုတ္ထထပ် ညီမျှခြင်းအတွက် အဖြေကို နောင်တွင် ကာဒါနို (Cardano) ၏ တပည့်ဖြစ်သူ လူဒိုဗီကို ဖာရာရီ (Ludovico Ferrari) က ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ ဤအဖြေများသည် အက္ခရာသင်္ချာပညာရှင်များကို [[ကိန်းယောင်|ကိန်းယောင်များ]] (imaginary numbers) နှင့် ရင်ဆိုင်ရန် တွန်းအားပေးခြင်းဖြင့် သင်္ချာပညာရပ်ကို အခြေခံကျကျ ပြောင်းလဲပစ်ခဲ့သည်။ တတိယထပ် ညီမျှခြင်းတစ်ခုတွင် ကိန်းစစ် ကိန်းရင်း သုံးခု (three real roots) ရှိသောအခါ ကာဒါနို-တာတက်ဂလီယာ ပုံသေနည်းသည် အနုတ်ကိန်းများ၏ နှစ်ထပ်ကိန်းရင်းများကို မလွဲမသွေ တွက်ချက်ရန် လိုအပ်လာသည်။ ဤအခြေအနေကို ဆမခွဲနိုင်သော အခြေအနေ (irreducible case) ဟု ခေါ်သည်။ ရာဖေးလ် ဘွန်ဘယ်လီ (Rafael Bombelli) (၁၅၂၆-၁၅၇၂) သည် [[ကိန်းထွေး|ကိန်းထွေးများ၏]] (complex numbers) ဂဏန်းသင်္ချာကို ပုံစံတကျပြုလုပ်ခြင်းအားဖြင့် ဤသင်္ချာဆိုင်ရာ အကျပ်အတည်းကို ဖြေရှင်းခဲ့သည်။ ဤအရင်းများသည် (radicals) ကိန်းစစ်အဖြေများကို ထွက်ပေါ်လာစေရန် ပေါင်းစပ်ပေးသည့် ကွန်ဂျူဂိတ် ကိန်းယောင်များ (conjugate imaginaries) အဖြစ် လုပ်ဆောင်ကြောင်း သူက ပြသခဲ့သည်။ === ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်း အနုပညာ နှင့် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာ ဂျီဩမေတြီ (The Analytic Art and Analytic Geometry) === ၁၆ ရာစု နှောင်းပိုင်းတွင် ဖရန်စွာ ဗီယက် (François Viète) သည် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်း အနုပညာ (the analytic art) ကို မိတ်ဆက်ခြင်းဖြင့် ညီမျှခြင်းများ သီအိုရီကို တော်လှန်ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ ဗီယက် (Viète) သည် ကိန်းရှင်ကြားခံများ (parameters) နှင့် မသိကိန်းများကြားတွင် အရေးပါသော သင်္ကေတပိုင်းဆိုင်ရာ ခွဲခြားမှုကို ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး သိထားသော ပမာဏများအတွက် ဗျည်းအက္ခရာများ (consonants) ကို အသုံးပြုကာ မသိကိန်းများအတွက် သရအက္ခရာများ (vowels) ကို အသုံးပြုခဲ့သည်။<ref>{{Citation |last1=Boyer |last2=Merzbach |title=A History of Mathematics |edition=3rd |date=2011 |chapter=16}}</ref> ဤအချက်က သင်္ချာပညာရှင်များအား တိကျသော ကိန်းဂဏန်း ဥပမာများထက်ကျော်လွန်၍ ညီမျှခြင်းများ၏ အတန်းအစား (class) တစ်ခုလုံးကို ကိုယ်စားပြုသည့် သရုပ်မဲ့ ညီမျှခြင်းတစ်ခုတည်းကို ရေးသားနိုင်စေခဲ့သည်။ ၁၇ ရာစုတွင် ရီနေ ဒေကားတ် (René Descartes) နှင့် ပီယား ဒေ ဖဲမ (Pierre de Fermat) တို့သည် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာ ဂျီဩမေတြီ (analytic geometry) ကို သီးခြားစီ တီထွင်ခဲ့ကြသည်။ ၎င်း၏ *La Géométrie* (၁၆၃၇) တွင် ဒေကားတ် (Descartes) သည် ဗီယက် (Viète) ၏ သင်္ကေတအသုံးအနှုန်းကို ခေတ်သစ် စံသတ်မှတ်ချက်သို့ ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ ယင်းမှာ သိထားသော ကိန်းရှင်ကြားခံများအတွက် <math>a, b, c</math> ကို အသုံးပြုပြီး မသိသော ကိန်းရှင်များအတွက် <math>x, y, z</math> ကို အသုံးပြုခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Citation |last1=Boyer |last2=Merzbach |title=A History of Mathematics |edition=3rd |date=2011 |chapter=17}}</ref> ပို၍အရေးကြီးသည်မှာ ဒေကားတ် (Descartes) သည် ရှေးဟောင်းဂရိတို့၏ ဂျီဩမေတြီ တစ်ပြေးညီဖြစ်မှု (geometric homogeneity) လိုအပ်ချက်ကို ဖယ်ရှားခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် <math>x^2</math> သည် အတိုင်းအတာနှစ်ခုရှိသော ဧရိယာတစ်ခုကိုသာ တင်းကျပ်စွာ ကိုယ်စားပြုရန် မလိုအပ်တော့ဘဲ အတိုင်းအတာတစ်ခုရှိသော မျဉ်းပိုင်းတစ်ခုကိုလည်း ကိုယ်စားပြုနိုင်လာသည်။ ဖဲမ (Fermat) သည် မသိကိန်းနှစ်ခုပါဝင်သော မရေမရာ ညီမျှခြင်းများ (indeterminate equations) အပေါ် အာရုံစိုက်ခဲ့ပြီး ကိန်းရှင်နှစ်ခုပါ အက္ခရာသင်္ချာ ညီမျှခြင်းတစ်ခုသည် ဂျီဩမေတြီဆိုင်ရာ နေရာ (geometric locus) သို့မဟုတ် မျဉ်းကွေး (curve) တစ်ခုကို သတ်မှတ်ပေးသည်ဟူသော မူဝါဒကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ အိုင်းဆက် နယူတန် (Isaac Newton) သည် အပိုင်းကိန်းနှင့် အနုတ်ထပ်ကိန်းများအတွက် ဘိုင်နိုမီရယ် သီအိုရမ် (binomial theorem) ကို ရှာဖွေတွေ့ရှိခြင်းနှင့် ပိုလီနိုမီရယ်တစ်ခု၏ ကိန်းရင်းများ၏ ထပ်ကိန်းများ ပေါင်းလဒ်ကို ရှာဖွေရန်အတွက် နယူတန်၏ ထပ်တူညီမှုများ (Newton's identities) ကို တီထွင်ခြင်းဖြင့် ညီမျှခြင်းများ သီအိုရီကို ပိုမိုတိုးတက်စေခဲ့သည်။ === သရုပ်မဲ့ အက္ခရာသင်္ချာ နှင့် ပဉ္စမထပ် ညီမျှခြင်း (Abstract Algebra and the Quintic Equation) === ၁၆ ရာစု၏ အောင်မြင်မှုများနောက်တွင် သင်္ချာပညာရှင်များသည် ယေဘုယျ ပဉ္စမထပ် ညီမျှခြင်း (quintic equation) ကို အက္ခရာသင်္ချာနည်းဖြင့် ဖြေရှင်းရန် ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ အချိန်ယူ ကြိုးပမ်းခဲ့ကြသည်။ ၎င်းသည် ဒီဂရီ ငါး ရှိသော ညီမျှခြင်းဖြစ်သည်။ အာရန်ဖရီးဒ် ဗိုလ်သာ ဖွန် ချန်ဟောက်စ် (Ehrenfried Walter von Tschirnhaus) သည် ယေဘုယျ <math>n</math> ကြိမ်မြောက် ဒီဂရီ ညီမျှခြင်းကို သီးသန့် ညီမျှခြင်း (pure equation) တစ်ခုအဖြစ် လျှော့ချရန် မျှော်လင့်ချက်ဖြင့် ချန်ဟောက်စ် အသွင်ပြောင်းခြင်းများ (Tschirnhaus transformations) ကို တီထွင်ခဲ့သော်လည်း ဤနည်းလမ်းသည် ဒီဂရီ ငါး နှင့်အထက်ရှိသော ပိုလီနိုမီရယ်များအတွက် အလုပ်မဖြစ်ခဲ့ပေ။ ၁၈၂၄ ခုနှစ်တွင် နော်ဝေ သင်္ချာပညာရှင် နီးလ်စ် ဟင်နရစ် အာဘဲလ် (Niels Henrik Abel) က သက်သေပြချက်တစ်ခုကို ထုတ်ဝေခဲ့ချိန်တွင် ဤရှာဖွေမှု အဆုံးသတ်သွားခဲ့သည်။ အဆိုပါ သက်သေပြချက်ကို အာဘဲလ်-ရူဖီနီ သီအိုရမ် (Abel-Ruffini theorem) ဟု သိကြပြီး လေးထက်ကြီးသော ဒီဂရီရှိသည့် ယေဘုယျ အက္ခရာသင်္ချာ ညီမျှခြင်း (general algebraic equation) ကို ၎င်း၏ မြှောက်ဖော်ကိန်းများအပေါ် အရင်းများ ကဲ့သို့သော ပြတ်သားသည့် အက္ခရာသင်္ချာ တွက်ချက်မှုများ (explicit algebraic operations) ဖြင့် ဖြေရှင်း၍မရနိုင်ကြောင်း ယင်းက သရုပ်ပြသခဲ့သည်။<ref>{{Citation |last1=Boyer |last2=Merzbach |title=A History of Mathematics |edition=3rd |date=2011 |chapter=26}}</ref> ယင်းနောက် များမကြာမီတွင် အေဗာရစ်စ် ဂယ်လ်ဝါ (Évariste Galois) သည် ဂယ်လ်ဝါ သီအိုရီ (Galois theory) ကို တီထွင်ခြင်းဖြင့် ပြဿနာ၏ အခြေခံ တည်ဆောက်ပုံကို ဖြေရှင်းနိုင်ခဲ့သည်။ ဆမခွဲနိုင်သော အက္ခရာသင်္ချာ ညီမျှခြင်း (irreducible algebraic equation) တစ်ခုကို အရင်းများဖြင့် (radicals) ဖြေရှင်းနိုင်ခြင်းသည် ၎င်း၏ ကိန်းရင်းများ ပါဝင်သော ပါမြူတေးရှင်းအပြည့် အုပ်စု (symmetric group) က ဖြေရှင်းရ [[အုပ်စု (သင်္ချာ)|အုပ်စု]] (solvable group) တစ်ခု ဖြစ်ရန် လိုအပ်လုံလောက်သောအခြေအနေ ဖြစ်ကြောင်း သူက ပြသခဲ့သည်။ ဤကြီးကျယ်သော အပြောင်းအလဲသည် အက္ခရာသင်္ချာ၏ အာရုံစိုက်မှုကို ညီမျှခြင်းများအား တိုက်ရိုက်တွက်ချက်ခြင်းမှ သင်္ချာ တည်ဆောက်ပုံများ (mathematical structures) အား သရုပ်မဲ့ လေ့လာခြင်းဆီသို့ လမ်းကြောင်းပြောင်းပေးခဲ့သည်။ === တစ်ပြိုင်နက် မျဉ်းဖြောင့် ညီမျှခြင်းများ နှင့် အဆုံးအဖြတ်တန်ဖိုးများ (Simultaneous Linear Equations and Determinants) === တစ်ပြိုင်နက် မျဉ်းဖြောင့် ညီမျှခြင်းများကို ပုံစံတကျ ဖွဲ့စည်းခြင်းသည် ၁၈ ရာစုတွင် သိသိသာသာ တိုးတက်လာခဲ့သည်။ ဂေဘရီရယ် ကရာမာ (Gabriel Cramer) သည် ၁၇၅၀ ပြည့်နှစ်တွင် အဆုံးအဖြတ်တန်ဖိုးများ (determinants) ကို အသုံးပြု၍ တစ်ပြိုင်နက်ညီမျှခြင်းများကို ဖြေရှင်းရန် ကရာမာ၏ စည်းမျဉ်း (Cramer's rule) ကို ထုတ်ဝေခြင်းကြောင့် ကျော်ကြားသော်လည်း စကော့လူမျိုး သင်္ချာပညာရှင် ကော်လင် မက်လောရင် (Colin Maclaurin) က ၎င်းကွယ်လွန်ပြီးနောက် ၁၇၄၈ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ဝေခဲ့သော A Treatise of Algebra, in Three Parts တွင် ဤစည်းမျဉ်းကို ပိုမိုစောစီးစွာ ရှာဖွေတွေ့ရှိ ထုတ်ဝေခဲ့သည်။<ref>{{Citation |last=Maclaurin |first=Colin |title=A Treatise of Algebra, in Three Parts |publication-place=London |publisher=A. Millar and J. Nourse |date=1748}}</ref> ထို့နောက် အက်တီယန် ဘေဇူး (Étienne Bézout) သည် အဆုံးအဖြတ်တန်ဖိုး သီအိုရီကို အက္ခရာသင်္ချာဆိုင်ရာ ပယ်ဖျက်ခြင်း (algebraic elimination) ဆီသို့ တိုးချဲ့ခဲ့သည်။ ၎င်းနောက် အော်ဂက်စတင် လူဝီ ကော်ချီ (Augustin-Louis Cauchy) သည် အဆုံးအဖြတ်တန်ဖိုးများ သီအိုရီကို စနစ်တကျ ပြုစုခဲ့ပြီး ခေတ်သစ် စတုရန်း အခင်းအကျင်း သင်္ကေတ (square array notation) ကို ဖန်တီးခဲ့သည်။ === ဒစ်ဖရန်ရှယ် ညီမျှခြင်းများ (Differential Equations) === နယူတန် (Newton) နှင့် လိုက်ဘ်နစ်ဇ် (Leibniz) တို့မှ ကဲကုလပ် (calculus) ကို တီထွင်လိုက်ခြင်းနှင့် ဒစ်ဖရန်ရှယ် ညီမျှခြင်းများသည် ရူပဗေဒနှင့် အင်ဂျင်နီယာပညာရပ်များအတွက် အဓိက သင်္ချာဆိုင်ရာ ကိရိယာ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ * '''ရိုးရိုး ဒစ်ဖရန်ရှယ် ညီမျှခြင်းများ (Ordinary Differential Equations) -''' လီယွန်ဟတ် အွိုင်လာ (Leonhard Euler) သည် အင်တီဂရယ်အထောက်အကူပြု ဆခွဲကိန်းများ (integrating factors) နှင့် ကိန်းသေ မြှောက်ဖော်ကိန်းများ (constant coefficients) ပါဝင်သော ပိုမိုမြင့်မားသည့် အစဉ်ရှိ မျဉ်းဖြောင့် ညီမျှခြင်းများကို ဖြေရှင်းရန် စနစ်ကျသော နည်းလမ်းများ အသုံးပြုခဲ့သည်။ ဂျိုးဆက် လူဝီ လာဂေါင့် (Joseph-Louis Lagrange) သည် တစ်ပြေးညီမဟုတ်သော မျဉ်းဖြောင့် ဒစ်ဖရန်ရှယ် ညီမျှခြင်းများ (nonhomogeneous linear differential equations) ကို ဖြေရှင်းရန်အတွက် ကိန်းရှင်ကြားခံများ ပြောင်းလဲခြင်း (variation of parameters) နည်းလမ်းကို တီထွင်ခဲ့သည်။ * '''ကိန်းရှင်ခွဲ ဒစ်ဖရန်ရှယ် ညီမျှခြင်းများ (Partial Differential Equations) -''' ဂျင်း လီ ရွန် ဒီအာလမ်ဘတ် (Jean Le Rond d'Alembert) သည် တုန်ခါနေသော ကြိုးများ၏ ပြဿနာကို ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခဲ့ပြီး အတိုင်းအတာတစ်ခုရှိသော လှိုင်းညီမျှခြင်း (wave equation) ကို ပုံစံချခဲ့သည်။ * '''တည်ရှိမှု နှင့် ယေဘုယျပြုထားခြင်း (Existence and Generalization) -''' ၁၉ ရာစုတွင် ကော်ချီ (Cauchy) သည် ရိုးရိုး ဒစ်ဖရန်ရှယ် ညီမျှခြင်းများအတွက် တင်းကျပ်သော တည်ရှိမှု သီအိုရမ်များ (existence theorems) ကို သက်သေပြခဲ့သည်။ ၎င်းနောက် ဂျော့ချ် ဘူးလ် (George Boole) သည် မျဉ်းဖြောင့် ဒစ်ဖရန်ရှယ် ညီမျှခြင်းများ၏ အဖြေရှာခြင်းကို လွယ်ကူချောမွေ့စေရန် ဒစ်ဖရန်ရှယ် အော်ပရေတာများ (differential operators) ၏ အယ်လ်ဂိုရီသမ်ကို မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။ ဤနည်းလမ်းသည် ဒစ်ဖရန်ရှယ်များကို အက္ခရာသင်္ချာနည်းကျ ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းခြင်း ဖြစ်သည်။ == အမျိုးအစားခွဲခြားခြင်း (Classification) == ညီမျှခြင်းများကို အမှီအခိုကင်းသော ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှုဆိုင်ရာ စံသတ်မှတ်ချက် (analytical criteria) အများအပြားဖြင့် အမျိုးအစား ခွဲခြားထားသည်။ * '''ထပ်တူညီ ညီမျှခြင်းများ (Identity Equations) -''' သတ်မှတ်ထားသော အစုတစ်ခုအတွင်းရှိ ကိန်းရှင်အားလုံးအတွက် စကြဝဠာတစ်ခုလုံးဆိုင်ရာ မှန်ကန်သည့် ဖော်ပြချက်များ (universally valid statements) ဖြစ်သည်။ ဥပမာများတွင် [[ဖက်စပ်ရဂုဏ်သတ္တိ]] (associative property) နှင့် အွိုင်လာ ပုံသေနည်း (Euler's formula) ဖြစ်သည့် <math>e^{i \varphi} = \cos(\varphi) + i \sin(\varphi)</math> တို့ ပါဝင်သည်။ ဤပုံသေနည်းကို တိကျသော တန်ဖိုး <math>\varphi = \pi</math> တွင် တန်ဖိုးရှာဖွေခြင်း ပြုလုပ်သောအခါ အွိုင်လာ၏ ထပ်တူညီမှု (Euler's identity) ဖြစ်သော <math>e^{i \pi} + 1 = 0</math> ကို ရရှိသည်။ * '''ကန့်သတ်ချက်ဖြင့် ညီမျှခြင်းများ (Conditional Equations) -''' တိကျသော ကိန်းရှင်တန်ဖိုးများအတွက်သာ မှန်ကန်သည်။ အကယ်၍ မှန်ကန်သော အစားထိုးခြင်းများ (substitutions) မရှိပါက ညီမျှခြင်းသည် ပြေလည်မှုမရှိသော (unsatisfiable) အခြေအနေ ဖြစ်သွားသည်။ * '''အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက် ညီမျှခြင်းများ (Definitional Equations) -''' သင်္ကေတ အသစ်တစ်ခုအတွက် သင်္ချာဆိုင်ရာ အဓိပ္ပာယ်ကို သတ်မှတ်ပေးရန် အသုံးပြုသည်။ ဥပမာအားဖြင့် <math>f'(x_0) := \dots</math> ဟု အသုံးပြုခြင်းမျိုး ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့ကို ဘူးလီးယန်း အဆိုများ (boolean propositions) အဖြစ်မဟုတ်ဘဲ တည်ဆောက်ပုံဆိုင်ရာ (structural) [[နဂိုမှန်အဆို|နဂိုမှန်အဆိုများ]] (axioms) အဖြစ် သတ်မှတ်သည်။ * '''တစ်ပြေးညီ (Homogeneous) -''' <math>T(x) = 0</math> ပုံစံဖြစ်သည်။ အဖြေများသည် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှုဆိုင်ရာ ဖန်ရှင်၏ ကိန်းရင်းများကို ကိုယ်စားပြုဖော်ပြသည်။ * '''အထိုင်မှတ် (Fixed-Point) -''' <math>T(x) = x</math> ပုံစံဖြစ်သည်။ * '''ကိုယ်ပိုင်တန်ဖိုး ပြဿနာများ (Eigenvalue Problems) -''' <math>T(x) = \lambda x</math> ပုံစံဖြစ်သည်။ ကိန်းသေ ကိုယ်ပိုင်တန်ဖိုး (eigenvalue) <math>\lambda</math> နှင့် ကိုယ်ပိုင်ဗက်တာ (eigenvector) <math>x \neq 0</math> တို့ကို တစ်ပြိုင်နက်တည်း ရှာဖွေဖော်ထုတ်သည်။ * '''မျဉ်းဖြောင့် ညီမျှခြင်းများ (Linear Equations) -''' <math>T(x) = a</math> ပုံစံကို ဆောင်သည်။ ဤနေရာတွင် <math>T(x)</math> သည် ထပ်ဆင့်ခြင်း မူဝါဒ (superposition principle) ကို လိုက်နာသော [[မျဉ်းဖြောင့် အော်ပရေတာ]] (linear operator) တစ်ခု ဖြစ်ပြီး <math>T(\lambda x + \mu y) = \lambda T(x) + \mu T(y)</math> အတိုင်းဖြစ်သည်။ * '''မျဉ်းဖြောင့်မဟုတ်သော ညီမျှခြင်းများ (Nonlinear Equations) -''' ** '''အက္ခရာသင်္ချာ (Algebraic) -''' ဒီဂရီ (degree) နှစ် သို့မဟုတ် ထို့ထက်ပိုသော ပိုလီနိုမီရယ် ဖော်ပြချက်များ (polynomial expressions) ဖြစ်သည်။ ** '''ရာရှင်နယ် (Rational) -''' မသိကိန်းသည် ပိုင်းခြေ (denominator) အတွင်း၌ ပါဝင်သည်။ ** '''အရင်း (Radical) -''' မသိကိန်းသည် ကိန်းရင်းသင်္ကေတ အောက်တွင် ပါဝင်သည်။ ** '''ကိန်းလွန် (Transcendental) -''' မသိကိန်းသည် ထပ်ကိန်း (exponent) သို့မဟုတ် တြီဂိုနိုမေတြီ (trigonometric) အဝင်ကိန်းအဖြစ် တည်ရှိသည်။ ၎င်းသည် လော့ဂရစ်သမ် (logarithmic) တွက်ချက်မှုများကို လိုအပ်စေခြင်း သို့မဟုတ် ကာလမှန် (periodic) အဖြေအစုများကို ထွက်ပေါ်စေခြင်းတို့ ဖြစ်စေသည်။ ဥပမာအားဖြင့် <math>\sin x = 0</math> မှ <math>x_k = k\pi</math> ကို ရရှိခြင်းမျိုး ဖြစ်သည်။ * '''ဒိုင်အိုဖန်တိုင်း (Diophantine) -''' [[ကိန်းပြည့်]] မြှောက်ဖော်ကိန်းများ (integer coefficients) ကို ပိုင်ဆိုင်သော စကေလာ ညီမျှခြင်းများ (scalar equations) အတွက် ကိန်းပြည့် (integer) အဖြေများကိုသာ တိကျစွာ ရှာဖွေသည်။ * '''ခြားနားခြင်း (Difference) -''' မသိကိန်းသည် တစ်ပိုင်းတစ်စ [[ကိန်းစဉ်]] (discrete sequence) တစ်ခု ဖြစ်သည်။ * '''ဖန်ရှင်နယ်၊ ဒစ်ဖရန်ရှယ် နှင့် အင်တီဂရယ် (Functional, Differential, and Integral) -''' ပစ်မှတ် မသိကိန်းသည် [[ဖန်ရှင်]]တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဒစ်ဖရန်ရှယ် ညီမျှခြင်းများတွင် မသိသော ဖန်ရှင်၏ [[ဆင်းသက်ချက် (ဒစ်ဖရန်ရှယ် ကဲကုလပ်)|ဆင်းသက်ချက်များ]] (derivatives) ပါဝင်သည်။ သို့သော် အင်တီဂရယ် ညီမျှခြင်းများ သည် မသိသော ဖန်ရှင်ကို အင်တီဂရယ် အော်ပရေတာ (integral operator) အတွင်း မြှုပ်နှံထားသည်။ == စနစ်များ နှင့် ဖြေရှင်းခြင်း နည်းစနစ်များ (Systems and Resolution Methodologies) == ညီမျှခြင်းများ စနစ်တစ်ခုတွင် တူညီသော ကိန်းရှင်အစုတစ်ခုတည်းက တစ်ပြိုင်နက် ပြေလည်စေရမည့် ညီမျှခြင်း အများအပြား ပါဝင်သည်။ တူညီသော အရင်းအမြစ်စုတစ်ခုအတွင်း စနစ်တစ်ခု၏ အဖြေတိုင်းသည် အခြားစနစ်တစ်ခု၏ အဖြေတစ်ခု ဖြစ်နေပါက ညီမျှခြင်းများ စနစ်နှစ်ခုသည် ထပ်တူညီသည် (equivalent) ဟု ဆိုနိုင်သည်။ သီးခြား ညီမျှခြင်းနှစ်ခုအတွက်လည်း ဤနည်းအတိုင်းပင် ဖြစ်သည်။ ညီမျှခြင်းတစ်ခုအား ဖြေရှင်းခြင်း၏ အခြေခံ လုပ်ငန်းစဉ်တွင် ၎င်းကို ထပ်တူညီသော ပုံစံ (equivalent form) တစ်ခုအဖြစ် ပြုပြင်ပြောင်းလဲခြင်း ပါဝင်သည်။ သို့သော် စုံကိန်း ထပ်ကိန်းတင်ခြင်း (exponentiation to an even power) ကဲ့သို့သော အချို့သော တွက်ချက်မှုများသည် တိကျစွာ ထပ်တူညီမှု မရှိဘဲ အဖြေအစုကို ပိုမိုကျယ်ပြန့်သွားစေသည်။ ထို့ကြောင့် ဤတွက်ချက်မှုကို ပြုလုပ်ပါက အပိုအဖြေများ (extra solutions) ပေါ်ထွက်လာနိုင်ပြီး ပြောင်းလဲထားသော ညီမျှခြင်းမှ ရရှိလာသော အဖြေအားလုံးကို စစ်ဆေးအတည်ပြုရန်အတွက် မူလညီမျှခြင်းထဲသို့ အစားထိုး ထည့်သွင်းရမည် ဖြစ်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် <math>\sqrt{x} = 1-x</math> ကို နှစ်ထပ်ကိန်းတင်ခြင်း ပြုလုပ်ပါက <math>x^2 - 3x + 1 = 0</math> ကို ရရှိသည်။ ပိုကြီးသော အပေါင်း ကိန်းရင်း (positive root) ဖြစ်သည့် <math>x_1 = \frac{3+\sqrt{5}}{2}</math> ကို ပယ်ဖျက်ရမည် ဖြစ်သည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ၎င်းကို မူလညီမျှခြင်းထဲသို့ အစားထိုးထည့်သွင်းသောအခါ ညာဘက်ခြမ်းတွင် အနုတ်တန်ဖိုးကို ရရှိစေပြီး ယင်းသည် [[ကိန်းစစ်]] ပင်မ နှစ်ထပ်ကိန်းရင်း ဖန်ရှင် (principal square root function) ၏ အနုတ်ကိန်းမဟုတ်ခြင်း ပစ်မှတ်စု (non-negative codomain) ကို ချိုးဖောက်နေသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ညီမျှခြင်းများနှင့် စနစ်များကို ဖြေရှင်းခြင်းသည် အဓိက လမ်းကြောင်းသုံးခုအပေါ်တွင် အခြေခံထားသည်။ *'''ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှုဆိုင်ရာ (Analytical) -''' ပစ်မှတ် ကိန်းရှင်များကို သီးသန့်ခွဲထုတ်ရန်အတွက် တိကျသော ထပ်တူညီမှု တွက်ချက်မှုများ (strict equivalence operations) ကို အသုံးပြု၍ဖြစ်စေ၊ မသိကိန်းများကို ပယ်ဖျက်ခြင်း (elimination) အားဖြင့်ဖြစ်စေ တိကျသော အဖြေရှာခြင်း ဖြစ်သည်။ *'''ကိန်းဂဏန်းဆိုင်ရာ (Numerical) -''' အပိတ်ပုံစံ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှုဆိုင်ရာ အဖြေများ (closed-form analytical solutions) မရှိသော ရှုပ်ထွေးသည့် သို့မဟုတ် မျဉ်းဖြောင့်မဟုတ်သော စနစ်များအတွက် လက်တွေ့ကျသော အဖြေရှာရန် အသုံးပြုသည့် တွက်ချက်မှုဆိုင်ရာ ခန့်မှန်းတွက်ချက်မှု နည်းလမ်းများ (approximation methods) ဖြစ်သည်။ *'''အရည်အသွေးပိုင်းဆိုင်ရာ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်း (Qualitative Analysis) -''' ကိန်းဂဏန်း တန်ဖိုးများကို ထုတ်ယူခြင်းမရှိဘဲ အဖြေတစ်ခု၏ တည်ရှိမှု၊ တစ်ခုတည်းသီးသန့်ဖြစ်မှု (uniqueness) နှင့် ကိန်းရှင်ကြားခံများ (parameters) အရ တည်ငြိမ်မှု (parametric stability) တို့ကို သက်သေပြရန် စနစ်တစ်ခုကို သင်္ချာနည်းကျ အကဲဖြတ်ခြင်း ဖြစ်သည်။ == ကိုးကား == fiugge87yf12axgzhlithp0yjm7bvtv 1050142 1050141 2026-08-24T19:25:28Z Mkant00 135890 category added 1050142 wikitext text/x-wiki ညီမျှခြင်း (equation) တစ်ခုသည် ပေးထားသော [[ဖန်ရှင်|ဖန်ရှင်များ]] (functions) အတွက် မည်သည့် ကိန်းရှင်များ (variables) ၏ တန်ဖိုးများက တူညီသော ရလဒ်များကို ရရှိစေသနည်းဟူသည်ကို စူးစမ်းလေ့လာသည့် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှုဆိုင်ရာ ပြဿနာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤကိန်းရှင်များကို မသိကိန်းများ (unknowns) ဟု ခေါ်သည်။ ၎င်းသည် <math>T_1 = T_2</math> ဟု သတ်မှတ်ထားသော ဖော်ပြချက်များ (expressions) နှစ်ခု၏ ညီမျှခြင်း (equality) ကို ပုံစံတကျ ဖော်ပြသည်။ ဖန်ရှင်များ မှီခိုနေသော အဝင်ကိန်းများ (arguments) သည် မသိကိန်းများ ဖြစ်ကြသည်။ ဖန်ရှင်၏ တန်ဖိုးများကို တူညီစေသော မသိကိန်းများ၏ တန်ဖိုးများကို ညီမျှခြင်း၏ အဖြေများ (solutions) သို့မဟုတ် ကိန်းရင်းများ (roots) ဟု ခေါ်သည်။ ဤအဖြေများ၏ တည်ရှိမှု၊ အရေအတွက်နှင့် မှန်ကန်မှုတို့သည် သတ်မှတ်ထားသော အခြေခံ [[သင်္ချာ|သင်္ချာဆိုင်ရာ]] (mathematical) အရင်းအမြစ်စု (domain) <math>D</math> အပေါ်တွင် တိကျစွာ မူတည်သည်။ ညီမျှခြင်းတစ်ခုသည် <math>D</math> တွင် အဖြေတစ်ခု ရှိရန် မလိုအပ်ပေ။ ထိုသို့သော အခြေအနေမျိုးတွင် ၎င်းကို <math>D</math> ၌ ဖြေရှင်း၍မရနိုင်သော ညီမျှခြင်းဟု ဆိုသည်။ ဥပမာအားဖြင့် <math>x^4 - 4 = 0</math> ညီမျှခြင်းကို [[အတိပြကိန်း|ရာရှင်နယ်ကိန်းများ]] (rational numbers) ၏ အရင်းအမြစ်စုတွင် ဖြေရှင်း၍ မရနိုင်ပေ။ ၎င်းသည် [[ကိန်းစစ်|ကိန်းစစ်များ]] (real numbers) ၏ အရင်းအမြစ်စုတွင် အဖြေနှစ်ခုဖြစ်သော <math>x_1 = \sqrt{2}, x_2 = -\sqrt{2}</math> တို့ကို ပိုင်ဆိုင်သည်။ ၎င်းသည် [[ကိန်းထွေး|ကိန်းထွေးများ]] (complex numbers) ၏ အရင်းအမြစ်စုတွင် အဖြေလေးခုဖြစ်သော <math>x_1 = \sqrt{2}, x_2 = -\sqrt{2}, x_3 = i\sqrt{2}, x_4 = -i\sqrt{2}</math> တို့ကို ပိုင်ဆိုင်သည်။ ခေတ်သစ် သရုပ်မဲ့ သင်္ချာ (abstract mathematics) တွင် ညီမျှခြင်းတစ်ခုကို <math>F(a) = \Phi(a)</math> ဖြစ်စေမည့် တိကျသော [[အစု]] (set) <math>A</math> မှ [[အစုဝင်|အစုဝင်များ]] (elements) <math>a</math> ကို ရှာဖွေရသည့် ပြဿနာအဖြစ် ယေဘုယျပြု (generalized) ထားသည်။ ဤနေရာတွင် <math>F</math> နှင့် <math>\Phi</math> တို့သည် အစု <math>A</math> မှ အခြား အစု <math>B</math> သို့ သတ်မှတ်ထားသော ပုံဖော်မှုများ (mappings) ဖြစ်ကြသည်။ ဤအစုများ၏ သဘာဝသည် သင်္ချာဘာသာရပ်ဆိုင်ရာ ကဏ္ဍ (mathematical discipline) ကို အဆုံးအဖြတ်ပေးသည်။ * အကယ်၍ <math>A</math> နှင့် <math>B</math> တို့သည် [[ကိန်း|ကိန်းများ]] (numbers) ၏ အစုများ ဖြစ်ပါက စံဖြစ်သော အက္ခရာသင်္ချာ ညီမျှခြင်းများ (algebraic equations) သို့မဟုတ် [[ကိန်းလွန်]] ညီမျှခြင်းများ (transcendental equations) ပေါ်ထွက်လာသည်။ * အကယ်၍ <math>A</math> နှင့် <math>B</math> တို့သည် ပိုမိုမြင့်မားသော [[အတိုင်းအတာ (သင်္ချာ)|အတိုင်းအတာ]] (dimension) များရှိသည့် ရပ်ဝန်းများ (spaces) ရှိ အမှတ်အစုများ (point sets) ဖြစ်ပါက ပုံဖော်မှုသည် ညီမျှခြင်းများ စနစ် (system of equations) တစ်ခုကို သတ်မှတ်ပေးသည်။ * အကယ်၍ <math>A</math> နှင့် <math>B</math> တို့သည် ဖန်ရှင်များ၏ အစုများ (sets of functions) ဖြစ်ပါက ပုံဖော်မှုသည် ရိုးရိုး ဒစ်ဖရန်ရှယ် ညီမျှခြင်းများ (ordinary differential equations)၊ ကိန်းရှင်ခွဲ ဒစ်ဖရန်ရှယ် ညီမျှခြင်းများ (partial differential equations) သို့မဟုတ် [[အင်တီဂရေးရှင်း|အင်တီဂရယ်]] ညီမျှခြင်းများ (integral equations) ကို သတ်မှတ်ပေးသည်။ == သမိုင်းကြောင်းအရ တိုးတက်ဖြစ်ပေါ်လာမှု (Historical Development) == သင်္ချာသမိုင်းကြောင်း တစ်လျှောက်လုံးတွင် ညီမျှခြင်းများကို လေ့လာခြင်း၊ ပုံစံချခြင်းနှင့် ဖြေရှင်းခြင်းတို့သည် အက္ခရာသင်္ချာ (algebra)၊ ဂျီဩမေတြီ (geometry) နှင့် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသင်္ချာ (analysis) တို့၏ တိုးတက်ဖြစ်ပေါ်လာမှုအတွက် ဗဟိုမောင်းနှင်အားတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။ ရှေးခေတ်ကာလ၏ အစောဆုံးသော စကားပြောဟန် ပြဿနာများ (rhetorical problems) မှသည် အလွန် သရုပ်မဲ့သော [[အုပ်စုသီအိုရီ|အုပ်စုသီအိုရီဆိုင်ရာ]] (group-theoretic) သက်သေပြချက်များ (proofs) အထိ၊ ညီမျှခြင်းများသည် တစ်ပိုင်းတစ်စ (discrete) တန်ဖိုးများကို တွက်ချက်ရန် လက်တွေ့အသုံးချ ကိရိယာများအဖြစ်မှ အဆက်မပြတ် မျဉ်းကွေးများ (continuous curves)၊ မျက်နှာပြင်များ (surfaces) နှင့် ရူပဗေဒဆိုင်ရာ ဖြစ်စဉ်များ (physical phenomena) ကို ဖော်ပြသည့် ယေဘုယျပြုထားသော တည်ဆောက်ပုံများအဖြစ်သို့ ဆင့်ကဲပြောင်းလဲလာခဲ့သည်။ === ရှေးခေတ်ကာလ (Antiquity) === ==== အီဂျစ် (Egypt) ==== လူသိအများဆုံး အစောဆုံးသော အက္ခရာသင်္ချာ ညီမျှခြင်းများကို ရှေးခေတ် အီဂျစ် သင်္ချာတွင် တွေ့ရှိရပြီး ရိုင်းဒ် ပပိုင်းရပ်စ် (Rhind Papyrus) (ဘီစီ ၁၆၅၀ ခန့်) တွင် အထူးခြားဆုံး တွေ့ရသည်။ အာမက်စ် ပပိုင်းရပ်စ် (Ahmes Papyrus) ဟုလည်း ခေါ်သည်။<ref>{{Citation |last1=Boyer |first1=Carl B. |last2=Merzbach |first2=Uta C. |title=A History of Mathematics |edition=3rd |publication-place=Hoboken, NJ |publisher=John Wiley & Sons |date=2011 |isbn=978-0-470-52548-7 |chapter=2}}</ref> ဤအစောပိုင်း ပြဿနာများသည် စကားပြောဟန် (rhetorical) ဖြစ်ပြီး အထူးပြု သင်္ကေတများ မပါဝင်ဘဲ စကားလုံးများဖြင့်သာ အပြည့်အဝ ရေးသားထားသည်။ ယေဘုယျအားဖြင့် မသိကိန်းတစ်ခုတည်းပါဝင်သော မျဉ်းဖြောင့် ညီမျှခြင်းများ (linear equations) ၏ ပုံသဏ္ဌာန်ကို ဆောင်သည်။ မသိကိန်း ပမာဏကို "အာဟာ (aha)" သို့မဟုတ် "အပုံ (heap)" ဟု ရည်ညွှန်းခဲ့ကြသည်။ ဤညီမျှခြင်းများသည် ပုံမှန်အားဖြင့် <math>x + ax = b</math> သို့မဟုတ် <math>x + ax + bx = c</math> ပုံသဏ္ဌာန်ကို ဆောင်သည်။ အီဂျစ်လူမျိုးများသည် ဤညီမျှခြင်းများကို ဖြေရှင်းရာတွင် မှားယွင်းယူဆချက်ဖြင့် တွက်ချက်နည်း (method of false position) ကို အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ ယင်းကို အမှားနည်းစနစ် (rule of false) ဟုလည်း ခေါ်ဆိုသည်။ ဤနည်းလမ်းတွင် "အပုံ" အတွက် ပုံမှန်အားဖြင့် မှားယွင်းနေသော တိကျသည့် တန်ဖိုးတစ်ခုကို ယူဆခြင်း၊ ပြသထားသော တွက်ချက်မှုများကို လုပ်ဆောင်ခြင်း၊ ပြီးနောက် မှန်ကန်သောအဖြေကို ရှာဖွေရန် မှားယွင်းသောရလဒ်အား ဂဏန်းသင်္ချာ အချိုးအစားများ (arithmetic proportions) အသုံးပြု၍ အချိုးချပြောင်းလဲခြင်း (scaling) တို့ ပါဝင်သည်။ ==== မက်ဆိုပိုတေးမီးယား (Mesopotamia) ==== ကျူနီဖောင်း ရွှံ့ပြားများပေါ်တွင် ထိန်းသိမ်းထားသော ဘေဘီလုံ သင်္ချာ (ဘီစီ ၁၈၀၀ မှ ၁၆၀၀ ခန့်) သည် အခြေ-၆၀ စနစ် (sexagesimal) ကို အသုံးပြု၍ သိသိသာသာ ပိုမိုအဆင့်မြင့်သော အယ်လ်ဂိုရီသမ်ဆိုင်ရာ စွမ်းဆောင်ရည် (algorithmic capability) ကို ပြသသည်။<ref>{{Citation |last1=Boyer |last2=Merzbach |title=A History of Mathematics |edition=3rd |date=2011 |chapter=3}}</ref> ဘေဘီလုံလူမျိုးများသည် မသိကိန်းနှစ်ခုပါဝင်သော တစ်ပြိုင်နက် မျဉ်းဖြောင့် ညီမျှခြင်းများ (simultaneous linear equations) ကို မကြာခဏ ဖြေရှင်းခဲ့ကြသည်။ ပို၍ထူးခြားသည်မှာ ၎င်းတို့သည် ကိန်းသုံးလုံးပါဝင်သော ပြီးပြည့်စုံသည့် နှစ်ထပ်ကိန်း ညီမျှခြင်းများ (quadratic equations) ကို ဖြေရှင်းရန်အတွက် အယ်လ်ဂိုရီသမ်များ ကို ပိုင်ဆိုင်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့တွင် အနုတ်ကိန်းများ (negative numbers) ဆိုင်ရာ သဘောတရား မရှိသောကြောင့် နှစ်ထပ်ကိန်း ညီမျှခြင်းများကို မတူညီသော အမျိုးအစားသုံးမျိုးအဖြစ် ခွဲခြားထားသည်။ ဤနေရာတွင် <math>p</math> နှင့် <math>q</math> တို့သည် အပေါင်း (positive) [[ကိန်း|ကိန်းများ]] ဖြစ်ကြသည်။ :<math>x^2 + px = q</math> :<math>x^2 = px + q</math> : <math>x^2 + q = px</math> ဤပြဿနာများကို ဖြေရှင်းရန်အတွက် ဘေဘီလုံ အယ်လ်ဂိုရီသမ်များသည် ခေတ်သစ် နှစ်ထပ်ကိန်း ပုံသေနည်း (modern quadratic formula) နှင့် သင်္ချာနည်းကျ ထပ်တူညီသည်။ ၎င်းတို့သည် ဤပြဿနာများကို မကြာခဏဆိုသလို ကိန်းနှစ်ခု၏ မြှောက်လဒ်နှင့် ၎င်းတို့၏ ပေါင်းလဒ် သို့မဟုတ် ခြားနားခြင်းရလဒ် ပေးထားချိန်တွင် ယင်းကိန်းနှစ်ခုကို ရှာဖွေခြင်းဖြင့် ပုံစံချခဲ့ကြသည်။ ထို့နောက် ၎င်းတို့သည် တစ်ပြိုင်နက်ညီမျှခြင်းများကို ပုံမှန်ပုံစံ (normal form) နှစ်ထပ်ကိန်း ညီမျှခြင်းအဖြစ် အသွင်ပြောင်းခြင်း ဖြင့် ဖြေရှင်းခဲ့ကြသည်။ ဘေဘီလုံလူမျိုးများသည် <math>x^3 = a</math> ကဲ့သို့သော သီးသန့် တတိယထပ် ညီမျှခြင်းများ (pure cubic equations) နှင့် စံပုံစံ <math>x^3 + x^2 = a</math> ရှိသော ရောနှော တတိယထပ် ညီမျှခြင်းများ (mixed cubic equations) ကိုလည်း ကုဗတုံးများ (cubes) နှင့် <math>n^3 + n^2</math> ပေါင်းစပ်မှုတို့ကို ကိုးကား၍ ဖြေရှင်းခဲ့ကြသည်။ ==== တရုတ် (China) ==== ရှေးဟောင်း တရုတ်သင်္ချာသည် ညီမျှခြင်းများကို ဖြေရှင်းရာတွင် စောစီး၍ နက်ရှိုင်းသော ပံ့ပိုးမှုများကို ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ဂန္ထဝင်မြောက်ဖြစ်သော သင်္ချာအနုပညာဆိုင်ရာ အခန်းကိုးခန်း (The Nine Chapters on the Mathematical Art) တွင် တစ်ပြိုင်နက် မျဉ်းဖြောင့် ညီမျှခြင်း ပြဿနာများကို ဖြေရှင်းနည်းများ ပါဝင်သည်။ မသိကိန်းများစွာပါဝင်သော စနစ်များကို ဖြေရှင်းရန်အတွက် တရုတ်လူမျိုးများသည် စနစ်ကို လျှော့ချရန် တွက်ချက်ရေးဘုတ်ပြားပေါ်ရှိ [[ကိန်းအုံ]] (matrix) အပြင်အဆင်ပေါ်တွင် တိုင် တွက်ချက်မှုများ (column operations) ကို အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ ဤနည်းလမ်းသည် ခေတ်သစ် ကိန်းအုံ ပယ်ဖျက်ခြင်း ဖြစ်သော ဂေါက်ရှန်း ပယ်ဖျက်ခြင်း (Gaussian elimination) ကို တိုက်ရိုက် မျှော်မှန်းလုပ်ဆောင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Citation |last1=Boyer |last2=Merzbach |title=A History of Mathematics |edition=3rd |date=2011 |chapter=12}}</ref> ဆောင်းခေတ်ကာလအတွင်း ချင်ဂျိုရှောင်း (Qin Jiushao) နှင့် ကျူရှီကျဲ (Zhu Shijie) ကဲ့သို့သော တရုတ်သင်္ချာပညာရှင်များသည် ပိုမိုမြင့်မားသော ဒီဂရီများရှိသည့် (၁၄-ဒီဂရီအထိ) ပိုလီနိုမီရယ် ညီမျှခြင်းများ (polynomial equations) ကို ဖြေရှင်းခဲ့ကြသည်။ သူ၏ ၁၃၀၃ ခုနှစ်ထုတ် မသိကိန်းလေးခု၏ ကျောက်စိမ်းကြေးမုံ (Jade Mirror of the Four Unknowns) စာအုပ်တွင် ကျူရှီကျဲ (Zhu Shijie) သည် ကောင်းကင်ယံ မသိကိန်း နည်းလမ်း (method of the celestial element) ဟုလူသိများသော အသွင်ပြောင်းခြင်းနည်းလမ်းကို အသုံးပြုခဲ့သည်။<ref>{{Citation |last=Martzloff |first=Jean-Claude |title=A History of Chinese Mathematics |publication-place=Berlin |publisher=Springer |date=1997 |isbn=978-3-540-33782-9}}</ref> ဤနည်းလမ်းတွင် ကနဦး ခန့်မှန်းချက် (initial approximation) တစ်ခုကို ရှာဖွေခြင်းနှင့် အစဉ်လိုက်ဖြစ်သော ဒသမကိန်း ခန့်မှန်းတွက်ချက်မှုများ (decimal approximations) ရရှိစေရန်အတွက် ကိန်းရင်းများကို စနစ်တကျ လျှော့ချခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။ ဤသို့ဖြင့် အနောက်နိုင်ငံများတွင် ဟော်နာ၏ နည်းလမ်း (Horner's method) ဟု မသိရှိမီ နှစ်ပေါင်း ၅၀၀ နီးပါးခန့်ကပင် အယ်လ်ဂိုရီသမ်တစ်ခုကို အောင်မြင်စွာ တီထွင်နိုင်ခဲ့သည်။ === ကလက်ဆီကယ် နှင့် အလယ်ခေတ် ကာလများ (Classical and Medieval Periods) === ==== ဂရိ (Greece) ==== သမိုင်းကြောင်းအရ ညီမျှခြင်းများအပေါ် ဂရိလူမျိုးများ၏ ချဉ်းကပ်မှုကို ဂျီဩမေတြီ အက္ခရာသင်္ချာ (geometric algebra) ဟူသော ရှုထောင့်မှတစ်ဆင့် ဖော်ပြခဲ့ကြသည်။ ဤအမြင်အရ စတုရန်းတစ်ခု၏ အနားနှင့် ထောင့်ဖြတ်မျဉ်းကဲ့သို့သော ဘုံအတိုင်းအတာမရှိသော ပမာဏများ (incommensurable magnitudes) ကို ရှာဖွေတွေ့ရှိမှုသည် တစ်ပိုင်းတစ်စ ကိန်းများ (discrete numbers) နှင့် အဆက်မပြတ်ဖြစ်သော ပမာဏများ (continuous magnitudes) ကြားတွင် တင်းကျပ်သော ကွဲလွဲမှုကို ဖန်တီးခဲ့သောကြောင့် ဂရိလူမျိုးများသည် အက္ခရာသင်္ချာ ညီမျှခြင်းများကို ဂျီဩမေတြီပုံသဏ္ဌာန်များ အဖြစ်သို့ ဘာသာပြန်ဆိုခဲ့ကြသည်။<ref>{{Citation |last1=Boyer |last2=Merzbach |title=A History of Mathematics |edition=3rd |date=2011 |chapter=5}}</ref> ဥပမာအားဖြင့် <math>ax - x^2 = b^2</math> ကဲ့သို့သော နှစ်ထပ်ကိန်း ညီမျှခြင်းတစ်ခုကို ဖြေရှင်းရာတွင် မျဉ်းပိုင်း (line segment) <math>a</math> အပေါ်၌ စတုရန်း <math>x^2</math> တစ်ခုစာ လျော့နည်းနေသော ထောင့်မှန်စတုဂံ (rectangle) ကို အသုံးပြုခြင်း ဟု ဆိုလိုသည်။ သို့မှသာ ရရှိလာသော ဧရိယာသည် ပေးထားသည့် စတုရန်း <math>b^2</math> နှင့် တူညီမည် ဖြစ်သည်။ သို့ရာတွင် စဘက်တိုင် အွန်ဂူရူ (Sabetai Unguru) ကဲ့သို့သော ပညာရှင်များက ဂရိသင်္ချာကို အသွင်ပြောင်း အက္ခရာသင်္ချာ (disguised algebra) အဖြစ် ပုံဖော်ခြင်းသည် ခေတ်ကာလနှင့် မလျော်ညီကြောင်းနှင့် ဂရိသင်္ချာပညာရှင်များသည် အခြေခံ အက္ခရာသင်္ချာ မူဘောင်မပါဘဲ သန့်စင်သော ဂျီဩမေတြီ သဘောတရားများဖြင့်သာ တွေးခေါ်ခဲ့ကြကြောင်း ငြင်းခုံခဲ့ကြသည်။<ref>{{Citation |last=Unguru |first=Sabetai |title=On the Need to Rewrite the History of Greek Mathematics |journal=Archive for History of Exact Sciences |volume=15 |issue=1 |pages=67–114 |date=1975 |doi=10.1007/BF00327233}}</ref> အခြေခံ သဘောတရားရေးရာ မူဘောင်မည်သို့ပင်ရှိစေကာမူ ဂရိသင်္ချာပညာရှင်များသည် ခေတ်သစ်သင်္ချာတွင် တတိယထပ် ညီမျှခြင်းများအဖြစ် ခွဲခြားသတ်မှတ်ထားသည့် ပြဿနာများကို ဖြေရှင်းရန်အတွက် ဂျီဩမေတြီဆိုင်ရာ ဖြတ်မှတ်များ (geometric intersections) ကို တိကျစွာ အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ မီနက်ခ်မက်စ် (Menaechmus) သည် ကုဗတုံး နှစ်ဆပွားခြင်း (duplication of the cube) (<math>x^3 = 2a^3</math>) ကို ကတော့ချွန် ဖြတ်ပိုင်းများ (conic sections) ၏ ဖြတ်မှတ်များကို ရှာဖွေခြင်းအားဖြင့် ဖြေရှင်းခဲ့သည်။ အာခီမီးဒီးစ် (Archimedes) သည်လည်း <math>x^2(c - x) = db^2</math> ကဲ့သို့သော တတိယထပ် ညီမျှခြင်းများကို ပါရာဘိုလာ (parabola) နှင့် ဟိုက်ပါဘိုလာ (hyperbola) တို့ကို ဖြတ်တောက်ခြင်းဖြင့် အလားတူ ဖြေရှင်းခဲ့ပြီး အပေါင်း ကိန်းရင်းများ (positive roots) အတွက် လိုအပ်သော ဂျီဩမေတြီ အခြေအနေများကို အပြည့်အဝ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာပြသခဲ့သည်။ အလက်ဇန္ဒရီးယား မြို့မှ ဒိုင်အိုဖန်းတပ်စ် (Diophantus) (အေဒီ ၂၅၀ ခန့်) နှင့်အတူ နက်ရှိုင်းသော အပြောင်းအလဲတစ်ခု ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ ဂျီဩမေတြီဆိုင်ရာ နည်းလမ်းများနှင့် ကင်းကွာကာ ဒိုင်အိုဖန်းတပ်စ် (Diophantus) သည် သူ၏ ဂဏန်းသင်္ချာ (Arithmetica) စာအုပ်တွင် ညီမျှခြင်းများအတွက် တိကျသော [[အတိပြကိန်း|ရာရှင်နယ်]] အဖြေများအပေါ်၌သာ အပြည့်အဝ အာရုံစိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Citation |last1=Boyer |last2=Merzbach |title=A History of Mathematics |edition=3rd |date=2011 |chapter=11}}</ref> သူသည် အတိုကောက်ဟန် သင်္ကေတများ (syncopated notation) ကို အသုံးပြုခဲ့သည်။ ယင်းမှာ မသိကိန်း၏ ထပ်ကိန်းများအတွက် အတိုကောက်များကို အသုံးပြုခြင်း ဖြစ်သည်။ သူသည် နှစ်ထပ်ကိန်း ညီမျှခြင်းများအတွက် တစ်ခုတည်းသော အပေါင်း ရာရှင်နယ် ကိန်းရင်း (positive rational root) ကိုသာ လက်ခံခဲ့ပြီး သုညနှင့် အနုတ် ကိန်းရင်းများကို အဓိပ္ပာယ်မဲ့သည် ဟု ကျော်ကြားစွာ ငြင်းပယ်ခဲ့သည်။ ==== အိန္ဒိယ (India) ==== အလယ်ခေတ် အိန္ဒိယ သင်္ချာပညာရှင်များသည် ဒိုင်အိုဖန်တိုင်း ညီမျှခြင်းများအပေါ် သိသိသာသာ ချဲ့ထွင်ခဲ့ကြသည်။ မရေမရာ ညီမျှခြင်းများ (indeterminate equations) ဟုလည်း ခေါ်သည်။ ဗြဟ္မဂုတ္တ (Brahmagupta) (အေဒီ ၆၂၈ တွင် ထင်ရှား) သည် မျဉ်းဖြောင့် ဒိုင်အိုဖန်တိုင်း ညီမျှခြင်း (linear Diophantine equation) <math>ax + by = c</math> အတွက် ယေဘုယျအဖြေတစ်ခုကို ပထမဆုံး ပေးစွမ်းနိုင်သူအဖြစ် ထင်ရှားသည်။ သူသည် ဒိုင်အိုဖန်တိုင်း နှစ်ထပ်ကိန်း ညီမျှခြင်း <math>x^2 = 1 + py^2</math> အတွက်လည်း အဖြေများကို ပေးစွမ်းခဲ့သည်။ ယင်းကို နောင်တွင် အွိုင်လာ (Euler) မှ ပဲ့လ်၏ ညီမျှခြင်း (Pell's equation) ဟု မှားယွင်းစွာ အမည်ပေးခဲ့သည်။<ref>{{Citation |last1=Boyer |last2=Merzbach |title=A History of Mathematics |edition=3rd |date=2011 |chapter=12}}</ref> ဂရိလူမျိုးများနှင့်မတူဘဲ ဟိန္ဒူ သင်္ချာပညာရှင်များသည် [[အီရာရှင်နယ်ကိန်း|အီရာရှင်နယ်]] (irrational) ကိန်းရင်းများကို ကိန်းများအဖြစ် လက်ခံခဲ့ကြသည်။ ဗြဟ္မဂုတ္တ (Brahmagupta) သည် အနုတ်ကိန်းများနှင့် သုညအတွက် အခြေခံ ဂဏန်းသင်္ချာ (arithmetic) ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ဘာစကာရာ-၂ (Bhaskara II) ကဲ့သို့သော နောက်ပိုင်း သင်္ချာပညာရှင်များသည် [[စားခြင်း (သင်္ချာ)|သုညဖြင့် စားခြင်းကို]] (division by zero) ပုံစံတကျဖြစ်စေရန် ကြိုးပမ်းခဲ့ကြသည်။ သူ၏ လီလာဗတီ (Lilavati) ကျမ်းတွင် ဘာစကာရာ (Bhaskara) သည် <math>a/0</math> ကို အနန္တ ပမာဏ (infinite quantity) တစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ပြီး <math>(a/0) \times 0 = a</math> ဟု အဆိုပြုခဲ့သည်။ ယင်းပမာဏကို khahara ဟုခေါ်ဆိုသည်။ ဤသည်မှာ ခေတ်သစ်သင်္ချာတွင် မှားယွင်းသော ဖော်ပြချက်ဖြစ်သော်လည်း သုညပါဝင်သော ညီမျှခြင်းများကို ဂဏန်းသင်္ချာဆိုင်ရာ မူဘောင်အတွင်းသို့ ယူဆောင်လာရန် စိတ်ဝင်စားဖွယ်ကောင်းသော အစောပိုင်း ကြိုးပမ်းမှုတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ==== အစ္စလာမ့် လွှမ်းမိုးမှု (The Islamic Hegemony) ==== အာရပ်သင်္ချာသည် ဂရိ ဂျီဩမေတြီဆိုင်ရာ ယုတ္တိဗေဒကို ဟိန္ဒူ-ဘေဘီလုံ ဂဏန်းသင်္ချာနှင့် ပေါင်းစပ်ပေးခဲ့သည်။ မိုဟာမက် အစ်ဗင် မူဆာ အယ်လ်-ခိုဝါရစ်ဇ်မီ (Muhammad ibn Musa al-Khwarizmi) (အေဒီ ၇၈၀-၈၅၀ ခန့်) သည် အလွန် ဩဇာလွှမ်းမိုးမှုရှိသော Hisab al-jabr wa'l muqabalah ကျမ်းကို ရေးသားခဲ့သည်။ ယင်းမှတစ်ဆင့် အယ်လ်ဂျီဘရာ ဟူသော စကားလုံး ဆင်းသက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Citation |last1=Boyer |last2=Merzbach |title=A History of Mathematics |edition=3rd |date=2011 |chapter=13}}</ref> အစ္စလာမ် သင်္ချာပညာရှင်များသည် ပကတိ အနုတ်ပမာဏများ (absolute negative magnitudes) ကို ယေဘုယျအားဖြင့် ငြင်းပယ်ခဲ့ကြသောကြောင့် အယ်လ်-ခိုဝါရစ်ဇ်မီ (al-Khwarizmi) သည် ကိန်းအားလုံးကို အပေါင်းကိန်းအဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိစေရန် မျဉ်းဖြောင့်နှင့် နှစ်ထပ်ကိန်း ညီမျှခြင်းများကို ကွဲပြားသော အမျိုးအစား ခြောက်ခုအဖြစ် ခွဲခြားခဲ့သည်။ သူသည် နှစ်ထပ်ကိန်းပြည့်ဖွဲ့ခြင်း (completing the square) တွက် အယ်လ်ဂိုရီသမ် ကိန်းဂဏန်း အဖြေများကို ပေးစွမ်းခဲ့သော်လည်း ဤကိန်းဂဏန်း စည်းမျဉ်းများကို ဂျီဩမေတြီ သက်သေပြချက်များ (geometric proofs) ဖြင့် ဖြောင့်ချက်ပေး ရှင်းလင်းခဲ့သည်။ ၁၁ ရာစုတွင် အိုမာ ခေယမ် (Omar Khayyam) သည် တတိယထပ် ညီမျှခြင်းများ၏ ဂျီဩမေတြီဆိုင်ရာ အဖြေကို စနစ်တကျ ယေဘုယျပြုခဲ့သည်။ ယေဘုယျ တတိယထပ် ညီမျှခြင်းများကို သန့်စင်သော အက္ခရာသင်္ချာနည်းဖြင့် ဖြေရှင်း၍မရနိုင်ဟု မှားယွင်းစွာ ယုံကြည်ခဲ့သောကြောင့် သူသည် ပါရာဘိုလာနှင့် ဟိုက်ပါဘိုလာကဲ့သို့သော ကတော့ချွန် ဖြတ်ပိုင်းများ၏ ဖြတ်မှတ်များကို ရှာဖွေခြင်းဖြင့် ၎င်းတို့ကို ဖြေရှင်းခဲ့သည်။ === ဉာဏ်တဖန်မွေးခေတ် နှင့် တတိယထပ်နှင့် စတုတ္ထထပ် ညီမျှခြင်းများ၏ အဖြေ (The Renaissance and the Solution of the Cubic and Quartic) === ဥရောပ၏ ဉာဏ်တဖန်မွေးခေတ် သည် စကားပြောဟန် (rhetorical) အက္ခရာသင်္ချာမှ အတိုကောက်ဟန် (syncopated) သို့ တဖြည်းဖြည်း ကူးပြောင်းလာမှုနှင့် နောက်ဆုံးတွင် အပြည့်အဝ သင်္ကေတဟန် (symbolic) ညီမျှခြင်းများအဖြစ်သို့ ကူးပြောင်းလာမှုကို မျက်မြင်တွေ့ရှိခဲ့ရသည်။ နီကိုလတ်စ် ချူကေး (Nicolas Chuquet) ၏ Triparty (၁၄၈၄) သည် မသိကိန်းအတွက် ထပ်ကိန်း သင်္ကေတအသုံးအနှုန်းကို မိတ်ဆက်ပေးခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ဥရောပတွင် အက္ခရာသင်္ချာ ညီမျှခြင်းတစ်ခုအတွင်း သီးခြားတည်ရှိနေသော အနုတ်ကိန်းတစ်ခုကို ဖော်ပြသည့် ပထမဆုံး စာသားဖြစ်သော်လည်း သူက ၎င်းတို့ကို အဓိပ္ပာယ်မဲ့ ကိန်းများ (absurd numbers) အဖြစ်သာ ယူဆခဲ့သေးသည်။<ref>{{Citation |last1=Boyer |last2=Merzbach |title=A History of Mathematics |edition=3rd |date=2011 |chapter=14}}</ref> ၁၅၅၇ ခုနှစ်တွင် အင်္ဂလိပ် သင်္ချာပညာရှင် ရောဘတ် ရီကော့ဒ် (Robert Recorde) သည် သူ၏ Whetstone of Witte စာအုပ်တွင် ခေတ်သစ် ညီမျှခြင်း သင်္ကေတ (modern equality sign) (<math>=</math>) ကို တီထွင်ခဲ့သည်။ ဤသို့တီထွင်ရာတွင် မျဉ်းပြိုင်နှစ်ကြောင်းထက် မည်သည့်အရာနှစ်ခုမျှ ပို၍ တူညီနိုင်မည်မဟုတ် ဟူ၍ ကျိုးကြောင်းဆင်ခြင်ခဲ့သည်။ ၁၆ ရာစု၏ အကြီးမားဆုံးသော အက္ခရာသင်္ချာဆိုင်ရာ အောင်မြင်မှုမှာ တတိယထပ်နှင့် စတုတ္ထထပ် ညီမျှခြင်းများ (cubic and quartic equations) ၏ ပြီးပြည့်စုံသော အက္ခရာသင်္ချာဆိုင်ရာ အဖြေဖြစ်သည်။ ယင်းကို ဂျီရိုလာမို ကာဒါနို (Gerolamo Cardano) က သူ၏ Ars Magna (၁၅၄၅) တွင် ထင်ရှားစွာ ထုတ်ဝေခဲ့သည်။<ref>{{Citation |last1=Boyer |last2=Merzbach |title=A History of Mathematics |edition=3rd |date=2011 |chapter=15}}</ref> တတိယထပ် ညီမျှခြင်းအတွက် အဖြေကို စစ်ပီယွန် ဒယ် ဖဲရို (Scipione del Ferro) နှင့် နီကိုလို တာတက်ဂလီယာ (Niccolo Tartaglia) တို့က သီးခြားစီ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ကြသည်။ စတုတ္ထထပ် ညီမျှခြင်းအတွက် အဖြေကို နောင်တွင် ကာဒါနို (Cardano) ၏ တပည့်ဖြစ်သူ လူဒိုဗီကို ဖာရာရီ (Ludovico Ferrari) က ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ ဤအဖြေများသည် အက္ခရာသင်္ချာပညာရှင်များကို [[ကိန်းယောင်|ကိန်းယောင်များ]] (imaginary numbers) နှင့် ရင်ဆိုင်ရန် တွန်းအားပေးခြင်းဖြင့် သင်္ချာပညာရပ်ကို အခြေခံကျကျ ပြောင်းလဲပစ်ခဲ့သည်။ တတိယထပ် ညီမျှခြင်းတစ်ခုတွင် ကိန်းစစ် ကိန်းရင်း သုံးခု (three real roots) ရှိသောအခါ ကာဒါနို-တာတက်ဂလီယာ ပုံသေနည်းသည် အနုတ်ကိန်းများ၏ နှစ်ထပ်ကိန်းရင်းများကို မလွဲမသွေ တွက်ချက်ရန် လိုအပ်လာသည်။ ဤအခြေအနေကို ဆမခွဲနိုင်သော အခြေအနေ (irreducible case) ဟု ခေါ်သည်။ ရာဖေးလ် ဘွန်ဘယ်လီ (Rafael Bombelli) (၁၅၂၆-၁၅၇၂) သည် [[ကိန်းထွေး|ကိန်းထွေးများ၏]] (complex numbers) ဂဏန်းသင်္ချာကို ပုံစံတကျပြုလုပ်ခြင်းအားဖြင့် ဤသင်္ချာဆိုင်ရာ အကျပ်အတည်းကို ဖြေရှင်းခဲ့သည်။ ဤအရင်းများသည် (radicals) ကိန်းစစ်အဖြေများကို ထွက်ပေါ်လာစေရန် ပေါင်းစပ်ပေးသည့် ကွန်ဂျူဂိတ် ကိန်းယောင်များ (conjugate imaginaries) အဖြစ် လုပ်ဆောင်ကြောင်း သူက ပြသခဲ့သည်။ === ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်း အနုပညာ နှင့် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာ ဂျီဩမေတြီ (The Analytic Art and Analytic Geometry) === ၁၆ ရာစု နှောင်းပိုင်းတွင် ဖရန်စွာ ဗီယက် (François Viète) သည် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်း အနုပညာ (the analytic art) ကို မိတ်ဆက်ခြင်းဖြင့် ညီမျှခြင်းများ သီအိုရီကို တော်လှန်ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ ဗီယက် (Viète) သည် ကိန်းရှင်ကြားခံများ (parameters) နှင့် မသိကိန်းများကြားတွင် အရေးပါသော သင်္ကေတပိုင်းဆိုင်ရာ ခွဲခြားမှုကို ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး သိထားသော ပမာဏများအတွက် ဗျည်းအက္ခရာများ (consonants) ကို အသုံးပြုကာ မသိကိန်းများအတွက် သရအက္ခရာများ (vowels) ကို အသုံးပြုခဲ့သည်။<ref>{{Citation |last1=Boyer |last2=Merzbach |title=A History of Mathematics |edition=3rd |date=2011 |chapter=16}}</ref> ဤအချက်က သင်္ချာပညာရှင်များအား တိကျသော ကိန်းဂဏန်း ဥပမာများထက်ကျော်လွန်၍ ညီမျှခြင်းများ၏ အတန်းအစား (class) တစ်ခုလုံးကို ကိုယ်စားပြုသည့် သရုပ်မဲ့ ညီမျှခြင်းတစ်ခုတည်းကို ရေးသားနိုင်စေခဲ့သည်။ ၁၇ ရာစုတွင် ရီနေ ဒေကားတ် (René Descartes) နှင့် ပီယား ဒေ ဖဲမ (Pierre de Fermat) တို့သည် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာ ဂျီဩမေတြီ (analytic geometry) ကို သီးခြားစီ တီထွင်ခဲ့ကြသည်။ ၎င်း၏ *La Géométrie* (၁၆၃၇) တွင် ဒေကားတ် (Descartes) သည် ဗီယက် (Viète) ၏ သင်္ကေတအသုံးအနှုန်းကို ခေတ်သစ် စံသတ်မှတ်ချက်သို့ ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ ယင်းမှာ သိထားသော ကိန်းရှင်ကြားခံများအတွက် <math>a, b, c</math> ကို အသုံးပြုပြီး မသိသော ကိန်းရှင်များအတွက် <math>x, y, z</math> ကို အသုံးပြုခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Citation |last1=Boyer |last2=Merzbach |title=A History of Mathematics |edition=3rd |date=2011 |chapter=17}}</ref> ပို၍အရေးကြီးသည်မှာ ဒေကားတ် (Descartes) သည် ရှေးဟောင်းဂရိတို့၏ ဂျီဩမေတြီ တစ်ပြေးညီဖြစ်မှု (geometric homogeneity) လိုအပ်ချက်ကို ဖယ်ရှားခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် <math>x^2</math> သည် အတိုင်းအတာနှစ်ခုရှိသော ဧရိယာတစ်ခုကိုသာ တင်းကျပ်စွာ ကိုယ်စားပြုရန် မလိုအပ်တော့ဘဲ အတိုင်းအတာတစ်ခုရှိသော မျဉ်းပိုင်းတစ်ခုကိုလည်း ကိုယ်စားပြုနိုင်လာသည်။ ဖဲမ (Fermat) သည် မသိကိန်းနှစ်ခုပါဝင်သော မရေမရာ ညီမျှခြင်းများ (indeterminate equations) အပေါ် အာရုံစိုက်ခဲ့ပြီး ကိန်းရှင်နှစ်ခုပါ အက္ခရာသင်္ချာ ညီမျှခြင်းတစ်ခုသည် ဂျီဩမေတြီဆိုင်ရာ နေရာ (geometric locus) သို့မဟုတ် မျဉ်းကွေး (curve) တစ်ခုကို သတ်မှတ်ပေးသည်ဟူသော မူဝါဒကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ အိုင်းဆက် နယူတန် (Isaac Newton) သည် အပိုင်းကိန်းနှင့် အနုတ်ထပ်ကိန်းများအတွက် ဘိုင်နိုမီရယ် သီအိုရမ် (binomial theorem) ကို ရှာဖွေတွေ့ရှိခြင်းနှင့် ပိုလီနိုမီရယ်တစ်ခု၏ ကိန်းရင်းများ၏ ထပ်ကိန်းများ ပေါင်းလဒ်ကို ရှာဖွေရန်အတွက် နယူတန်၏ ထပ်တူညီမှုများ (Newton's identities) ကို တီထွင်ခြင်းဖြင့် ညီမျှခြင်းများ သီအိုရီကို ပိုမိုတိုးတက်စေခဲ့သည်။ === သရုပ်မဲ့ အက္ခရာသင်္ချာ နှင့် ပဉ္စမထပ် ညီမျှခြင်း (Abstract Algebra and the Quintic Equation) === ၁၆ ရာစု၏ အောင်မြင်မှုများနောက်တွင် သင်္ချာပညာရှင်များသည် ယေဘုယျ ပဉ္စမထပ် ညီမျှခြင်း (quintic equation) ကို အက္ခရာသင်္ချာနည်းဖြင့် ဖြေရှင်းရန် ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ အချိန်ယူ ကြိုးပမ်းခဲ့ကြသည်။ ၎င်းသည် ဒီဂရီ ငါး ရှိသော ညီမျှခြင်းဖြစ်သည်။ အာရန်ဖရီးဒ် ဗိုလ်သာ ဖွန် ချန်ဟောက်စ် (Ehrenfried Walter von Tschirnhaus) သည် ယေဘုယျ <math>n</math> ကြိမ်မြောက် ဒီဂရီ ညီမျှခြင်းကို သီးသန့် ညီမျှခြင်း (pure equation) တစ်ခုအဖြစ် လျှော့ချရန် မျှော်လင့်ချက်ဖြင့် ချန်ဟောက်စ် အသွင်ပြောင်းခြင်းများ (Tschirnhaus transformations) ကို တီထွင်ခဲ့သော်လည်း ဤနည်းလမ်းသည် ဒီဂရီ ငါး နှင့်အထက်ရှိသော ပိုလီနိုမီရယ်များအတွက် အလုပ်မဖြစ်ခဲ့ပေ။ ၁၈၂၄ ခုနှစ်တွင် နော်ဝေ သင်္ချာပညာရှင် နီးလ်စ် ဟင်နရစ် အာဘဲလ် (Niels Henrik Abel) က သက်သေပြချက်တစ်ခုကို ထုတ်ဝေခဲ့ချိန်တွင် ဤရှာဖွေမှု အဆုံးသတ်သွားခဲ့သည်။ အဆိုပါ သက်သေပြချက်ကို အာဘဲလ်-ရူဖီနီ သီအိုရမ် (Abel-Ruffini theorem) ဟု သိကြပြီး လေးထက်ကြီးသော ဒီဂရီရှိသည့် ယေဘုယျ အက္ခရာသင်္ချာ ညီမျှခြင်း (general algebraic equation) ကို ၎င်း၏ မြှောက်ဖော်ကိန်းများအပေါ် အရင်းများ ကဲ့သို့သော ပြတ်သားသည့် အက္ခရာသင်္ချာ တွက်ချက်မှုများ (explicit algebraic operations) ဖြင့် ဖြေရှင်း၍မရနိုင်ကြောင်း ယင်းက သရုပ်ပြသခဲ့သည်။<ref>{{Citation |last1=Boyer |last2=Merzbach |title=A History of Mathematics |edition=3rd |date=2011 |chapter=26}}</ref> ယင်းနောက် များမကြာမီတွင် အေဗာရစ်စ် ဂယ်လ်ဝါ (Évariste Galois) သည် ဂယ်လ်ဝါ သီအိုရီ (Galois theory) ကို တီထွင်ခြင်းဖြင့် ပြဿနာ၏ အခြေခံ တည်ဆောက်ပုံကို ဖြေရှင်းနိုင်ခဲ့သည်။ ဆမခွဲနိုင်သော အက္ခရာသင်္ချာ ညီမျှခြင်း (irreducible algebraic equation) တစ်ခုကို အရင်းများဖြင့် (radicals) ဖြေရှင်းနိုင်ခြင်းသည် ၎င်း၏ ကိန်းရင်းများ ပါဝင်သော ပါမြူတေးရှင်းအပြည့် အုပ်စု (symmetric group) က ဖြေရှင်းရ [[အုပ်စု (သင်္ချာ)|အုပ်စု]] (solvable group) တစ်ခု ဖြစ်ရန် လိုအပ်လုံလောက်သောအခြေအနေ ဖြစ်ကြောင်း သူက ပြသခဲ့သည်။ ဤကြီးကျယ်သော အပြောင်းအလဲသည် အက္ခရာသင်္ချာ၏ အာရုံစိုက်မှုကို ညီမျှခြင်းများအား တိုက်ရိုက်တွက်ချက်ခြင်းမှ သင်္ချာ တည်ဆောက်ပုံများ (mathematical structures) အား သရုပ်မဲ့ လေ့လာခြင်းဆီသို့ လမ်းကြောင်းပြောင်းပေးခဲ့သည်။ === တစ်ပြိုင်နက် မျဉ်းဖြောင့် ညီမျှခြင်းများ နှင့် အဆုံးအဖြတ်တန်ဖိုးများ (Simultaneous Linear Equations and Determinants) === တစ်ပြိုင်နက် မျဉ်းဖြောင့် ညီမျှခြင်းများကို ပုံစံတကျ ဖွဲ့စည်းခြင်းသည် ၁၈ ရာစုတွင် သိသိသာသာ တိုးတက်လာခဲ့သည်။ ဂေဘရီရယ် ကရာမာ (Gabriel Cramer) သည် ၁၇၅၀ ပြည့်နှစ်တွင် အဆုံးအဖြတ်တန်ဖိုးများ (determinants) ကို အသုံးပြု၍ တစ်ပြိုင်နက်ညီမျှခြင်းများကို ဖြေရှင်းရန် ကရာမာ၏ စည်းမျဉ်း (Cramer's rule) ကို ထုတ်ဝေခြင်းကြောင့် ကျော်ကြားသော်လည်း စကော့လူမျိုး သင်္ချာပညာရှင် ကော်လင် မက်လောရင် (Colin Maclaurin) က ၎င်းကွယ်လွန်ပြီးနောက် ၁၇၄၈ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ဝေခဲ့သော A Treatise of Algebra, in Three Parts တွင် ဤစည်းမျဉ်းကို ပိုမိုစောစီးစွာ ရှာဖွေတွေ့ရှိ ထုတ်ဝေခဲ့သည်။<ref>{{Citation |last=Maclaurin |first=Colin |title=A Treatise of Algebra, in Three Parts |publication-place=London |publisher=A. Millar and J. Nourse |date=1748}}</ref> ထို့နောက် အက်တီယန် ဘေဇူး (Étienne Bézout) သည် အဆုံးအဖြတ်တန်ဖိုး သီအိုရီကို အက္ခရာသင်္ချာဆိုင်ရာ ပယ်ဖျက်ခြင်း (algebraic elimination) ဆီသို့ တိုးချဲ့ခဲ့သည်။ ၎င်းနောက် အော်ဂက်စတင် လူဝီ ကော်ချီ (Augustin-Louis Cauchy) သည် အဆုံးအဖြတ်တန်ဖိုးများ သီအိုရီကို စနစ်တကျ ပြုစုခဲ့ပြီး ခေတ်သစ် စတုရန်း အခင်းအကျင်း သင်္ကေတ (square array notation) ကို ဖန်တီးခဲ့သည်။ === ဒစ်ဖရန်ရှယ် ညီမျှခြင်းများ (Differential Equations) === နယူတန် (Newton) နှင့် လိုက်ဘ်နစ်ဇ် (Leibniz) တို့မှ ကဲကုလပ် (calculus) ကို တီထွင်လိုက်ခြင်းနှင့် ဒစ်ဖရန်ရှယ် ညီမျှခြင်းများသည် ရူပဗေဒနှင့် အင်ဂျင်နီယာပညာရပ်များအတွက် အဓိက သင်္ချာဆိုင်ရာ ကိရိယာ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ * '''ရိုးရိုး ဒစ်ဖရန်ရှယ် ညီမျှခြင်းများ (Ordinary Differential Equations) -''' လီယွန်ဟတ် အွိုင်လာ (Leonhard Euler) သည် အင်တီဂရယ်အထောက်အကူပြု ဆခွဲကိန်းများ (integrating factors) နှင့် ကိန်းသေ မြှောက်ဖော်ကိန်းများ (constant coefficients) ပါဝင်သော ပိုမိုမြင့်မားသည့် အစဉ်ရှိ မျဉ်းဖြောင့် ညီမျှခြင်းများကို ဖြေရှင်းရန် စနစ်ကျသော နည်းလမ်းများ အသုံးပြုခဲ့သည်။ ဂျိုးဆက် လူဝီ လာဂေါင့် (Joseph-Louis Lagrange) သည် တစ်ပြေးညီမဟုတ်သော မျဉ်းဖြောင့် ဒစ်ဖရန်ရှယ် ညီမျှခြင်းများ (nonhomogeneous linear differential equations) ကို ဖြေရှင်းရန်အတွက် ကိန်းရှင်ကြားခံများ ပြောင်းလဲခြင်း (variation of parameters) နည်းလမ်းကို တီထွင်ခဲ့သည်။ * '''ကိန်းရှင်ခွဲ ဒစ်ဖရန်ရှယ် ညီမျှခြင်းများ (Partial Differential Equations) -''' ဂျင်း လီ ရွန် ဒီအာလမ်ဘတ် (Jean Le Rond d'Alembert) သည် တုန်ခါနေသော ကြိုးများ၏ ပြဿနာကို ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခဲ့ပြီး အတိုင်းအတာတစ်ခုရှိသော လှိုင်းညီမျှခြင်း (wave equation) ကို ပုံစံချခဲ့သည်။ * '''တည်ရှိမှု နှင့် ယေဘုယျပြုထားခြင်း (Existence and Generalization) -''' ၁၉ ရာစုတွင် ကော်ချီ (Cauchy) သည် ရိုးရိုး ဒစ်ဖရန်ရှယ် ညီမျှခြင်းများအတွက် တင်းကျပ်သော တည်ရှိမှု သီအိုရမ်များ (existence theorems) ကို သက်သေပြခဲ့သည်။ ၎င်းနောက် ဂျော့ချ် ဘူးလ် (George Boole) သည် မျဉ်းဖြောင့် ဒစ်ဖရန်ရှယ် ညီမျှခြင်းများ၏ အဖြေရှာခြင်းကို လွယ်ကူချောမွေ့စေရန် ဒစ်ဖရန်ရှယ် အော်ပရေတာများ (differential operators) ၏ အယ်လ်ဂိုရီသမ်ကို မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။ ဤနည်းလမ်းသည် ဒစ်ဖရန်ရှယ်များကို အက္ခရာသင်္ချာနည်းကျ ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းခြင်း ဖြစ်သည်။ == အမျိုးအစားခွဲခြားခြင်း (Classification) == ညီမျှခြင်းများကို အမှီအခိုကင်းသော ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှုဆိုင်ရာ စံသတ်မှတ်ချက် (analytical criteria) အများအပြားဖြင့် အမျိုးအစား ခွဲခြားထားသည်။ * '''ထပ်တူညီ ညီမျှခြင်းများ (Identity Equations) -''' သတ်မှတ်ထားသော အစုတစ်ခုအတွင်းရှိ ကိန်းရှင်အားလုံးအတွက် စကြဝဠာတစ်ခုလုံးဆိုင်ရာ မှန်ကန်သည့် ဖော်ပြချက်များ (universally valid statements) ဖြစ်သည်။ ဥပမာများတွင် [[ဖက်စပ်ရဂုဏ်သတ္တိ]] (associative property) နှင့် အွိုင်လာ ပုံသေနည်း (Euler's formula) ဖြစ်သည့် <math>e^{i \varphi} = \cos(\varphi) + i \sin(\varphi)</math> တို့ ပါဝင်သည်။ ဤပုံသေနည်းကို တိကျသော တန်ဖိုး <math>\varphi = \pi</math> တွင် တန်ဖိုးရှာဖွေခြင်း ပြုလုပ်သောအခါ အွိုင်လာ၏ ထပ်တူညီမှု (Euler's identity) ဖြစ်သော <math>e^{i \pi} + 1 = 0</math> ကို ရရှိသည်။ * '''ကန့်သတ်ချက်ဖြင့် ညီမျှခြင်းများ (Conditional Equations) -''' တိကျသော ကိန်းရှင်တန်ဖိုးများအတွက်သာ မှန်ကန်သည်။ အကယ်၍ မှန်ကန်သော အစားထိုးခြင်းများ (substitutions) မရှိပါက ညီမျှခြင်းသည် ပြေလည်မှုမရှိသော (unsatisfiable) အခြေအနေ ဖြစ်သွားသည်။ * '''အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက် ညီမျှခြင်းများ (Definitional Equations) -''' သင်္ကေတ အသစ်တစ်ခုအတွက် သင်္ချာဆိုင်ရာ အဓိပ္ပာယ်ကို သတ်မှတ်ပေးရန် အသုံးပြုသည်။ ဥပမာအားဖြင့် <math>f'(x_0) := \dots</math> ဟု အသုံးပြုခြင်းမျိုး ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့ကို ဘူးလီးယန်း အဆိုများ (boolean propositions) အဖြစ်မဟုတ်ဘဲ တည်ဆောက်ပုံဆိုင်ရာ (structural) [[နဂိုမှန်အဆို|နဂိုမှန်အဆိုများ]] (axioms) အဖြစ် သတ်မှတ်သည်။ * '''တစ်ပြေးညီ (Homogeneous) -''' <math>T(x) = 0</math> ပုံစံဖြစ်သည်။ အဖြေများသည် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှုဆိုင်ရာ ဖန်ရှင်၏ ကိန်းရင်းများကို ကိုယ်စားပြုဖော်ပြသည်။ * '''အထိုင်မှတ် (Fixed-Point) -''' <math>T(x) = x</math> ပုံစံဖြစ်သည်။ * '''ကိုယ်ပိုင်တန်ဖိုး ပြဿနာများ (Eigenvalue Problems) -''' <math>T(x) = \lambda x</math> ပုံစံဖြစ်သည်။ ကိန်းသေ ကိုယ်ပိုင်တန်ဖိုး (eigenvalue) <math>\lambda</math> နှင့် ကိုယ်ပိုင်ဗက်တာ (eigenvector) <math>x \neq 0</math> တို့ကို တစ်ပြိုင်နက်တည်း ရှာဖွေဖော်ထုတ်သည်။ * '''မျဉ်းဖြောင့် ညီမျှခြင်းများ (Linear Equations) -''' <math>T(x) = a</math> ပုံစံကို ဆောင်သည်။ ဤနေရာတွင် <math>T(x)</math> သည် ထပ်ဆင့်ခြင်း မူဝါဒ (superposition principle) ကို လိုက်နာသော [[မျဉ်းဖြောင့် အော်ပရေတာ]] (linear operator) တစ်ခု ဖြစ်ပြီး <math>T(\lambda x + \mu y) = \lambda T(x) + \mu T(y)</math> အတိုင်းဖြစ်သည်။ * '''မျဉ်းဖြောင့်မဟုတ်သော ညီမျှခြင်းများ (Nonlinear Equations) -''' ** '''အက္ခရာသင်္ချာ (Algebraic) -''' ဒီဂရီ (degree) နှစ် သို့မဟုတ် ထို့ထက်ပိုသော ပိုလီနိုမီရယ် ဖော်ပြချက်များ (polynomial expressions) ဖြစ်သည်။ ** '''ရာရှင်နယ် (Rational) -''' မသိကိန်းသည် ပိုင်းခြေ (denominator) အတွင်း၌ ပါဝင်သည်။ ** '''အရင်း (Radical) -''' မသိကိန်းသည် ကိန်းရင်းသင်္ကေတ အောက်တွင် ပါဝင်သည်။ ** '''ကိန်းလွန် (Transcendental) -''' မသိကိန်းသည် ထပ်ကိန်း (exponent) သို့မဟုတ် တြီဂိုနိုမေတြီ (trigonometric) အဝင်ကိန်းအဖြစ် တည်ရှိသည်။ ၎င်းသည် လော့ဂရစ်သမ် (logarithmic) တွက်ချက်မှုများကို လိုအပ်စေခြင်း သို့မဟုတ် ကာလမှန် (periodic) အဖြေအစုများကို ထွက်ပေါ်စေခြင်းတို့ ဖြစ်စေသည်။ ဥပမာအားဖြင့် <math>\sin x = 0</math> မှ <math>x_k = k\pi</math> ကို ရရှိခြင်းမျိုး ဖြစ်သည်။ * '''ဒိုင်အိုဖန်တိုင်း (Diophantine) -''' [[ကိန်းပြည့်]] မြှောက်ဖော်ကိန်းများ (integer coefficients) ကို ပိုင်ဆိုင်သော စကေလာ ညီမျှခြင်းများ (scalar equations) အတွက် ကိန်းပြည့် (integer) အဖြေများကိုသာ တိကျစွာ ရှာဖွေသည်။ * '''ခြားနားခြင်း (Difference) -''' မသိကိန်းသည် တစ်ပိုင်းတစ်စ [[ကိန်းစဉ်]] (discrete sequence) တစ်ခု ဖြစ်သည်။ * '''ဖန်ရှင်နယ်၊ ဒစ်ဖရန်ရှယ် နှင့် အင်တီဂရယ် (Functional, Differential, and Integral) -''' ပစ်မှတ် မသိကိန်းသည် [[ဖန်ရှင်]]တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဒစ်ဖရန်ရှယ် ညီမျှခြင်းများတွင် မသိသော ဖန်ရှင်၏ [[ဆင်းသက်ချက် (ဒစ်ဖရန်ရှယ် ကဲကုလပ်)|ဆင်းသက်ချက်များ]] (derivatives) ပါဝင်သည်။ သို့သော် အင်တီဂရယ် ညီမျှခြင်းများ သည် မသိသော ဖန်ရှင်ကို အင်တီဂရယ် အော်ပရေတာ (integral operator) အတွင်း မြှုပ်နှံထားသည်။ == စနစ်များ နှင့် ဖြေရှင်းခြင်း နည်းစနစ်များ (Systems and Resolution Methodologies) == ညီမျှခြင်းများ စနစ်တစ်ခုတွင် တူညီသော ကိန်းရှင်အစုတစ်ခုတည်းက တစ်ပြိုင်နက် ပြေလည်စေရမည့် ညီမျှခြင်း အများအပြား ပါဝင်သည်။ တူညီသော အရင်းအမြစ်စုတစ်ခုအတွင်း စနစ်တစ်ခု၏ အဖြေတိုင်းသည် အခြားစနစ်တစ်ခု၏ အဖြေတစ်ခု ဖြစ်နေပါက ညီမျှခြင်းများ စနစ်နှစ်ခုသည် ထပ်တူညီသည် (equivalent) ဟု ဆိုနိုင်သည်။ သီးခြား ညီမျှခြင်းနှစ်ခုအတွက်လည်း ဤနည်းအတိုင်းပင် ဖြစ်သည်။ ညီမျှခြင်းတစ်ခုအား ဖြေရှင်းခြင်း၏ အခြေခံ လုပ်ငန်းစဉ်တွင် ၎င်းကို ထပ်တူညီသော ပုံစံ (equivalent form) တစ်ခုအဖြစ် ပြုပြင်ပြောင်းလဲခြင်း ပါဝင်သည်။ သို့သော် စုံကိန်း ထပ်ကိန်းတင်ခြင်း (exponentiation to an even power) ကဲ့သို့သော အချို့သော တွက်ချက်မှုများသည် တိကျစွာ ထပ်တူညီမှု မရှိဘဲ အဖြေအစုကို ပိုမိုကျယ်ပြန့်သွားစေသည်။ ထို့ကြောင့် ဤတွက်ချက်မှုကို ပြုလုပ်ပါက အပိုအဖြေများ (extra solutions) ပေါ်ထွက်လာနိုင်ပြီး ပြောင်းလဲထားသော ညီမျှခြင်းမှ ရရှိလာသော အဖြေအားလုံးကို စစ်ဆေးအတည်ပြုရန်အတွက် မူလညီမျှခြင်းထဲသို့ အစားထိုး ထည့်သွင်းရမည် ဖြစ်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် <math>\sqrt{x} = 1-x</math> ကို နှစ်ထပ်ကိန်းတင်ခြင်း ပြုလုပ်ပါက <math>x^2 - 3x + 1 = 0</math> ကို ရရှိသည်။ ပိုကြီးသော အပေါင်း ကိန်းရင်း (positive root) ဖြစ်သည့် <math>x_1 = \frac{3+\sqrt{5}}{2}</math> ကို ပယ်ဖျက်ရမည် ဖြစ်သည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ၎င်းကို မူလညီမျှခြင်းထဲသို့ အစားထိုးထည့်သွင်းသောအခါ ညာဘက်ခြမ်းတွင် အနုတ်တန်ဖိုးကို ရရှိစေပြီး ယင်းသည် [[ကိန်းစစ်]] ပင်မ နှစ်ထပ်ကိန်းရင်း ဖန်ရှင် (principal square root function) ၏ အနုတ်ကိန်းမဟုတ်ခြင်း ပစ်မှတ်စု (non-negative codomain) ကို ချိုးဖောက်နေသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ညီမျှခြင်းများနှင့် စနစ်များကို ဖြေရှင်းခြင်းသည် အဓိက လမ်းကြောင်းသုံးခုအပေါ်တွင် အခြေခံထားသည်။ *'''ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှုဆိုင်ရာ (Analytical) -''' ပစ်မှတ် ကိန်းရှင်များကို သီးသန့်ခွဲထုတ်ရန်အတွက် တိကျသော ထပ်တူညီမှု တွက်ချက်မှုများ (strict equivalence operations) ကို အသုံးပြု၍ဖြစ်စေ၊ မသိကိန်းများကို ပယ်ဖျက်ခြင်း (elimination) အားဖြင့်ဖြစ်စေ တိကျသော အဖြေရှာခြင်း ဖြစ်သည်။ *'''ကိန်းဂဏန်းဆိုင်ရာ (Numerical) -''' အပိတ်ပုံစံ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှုဆိုင်ရာ အဖြေများ (closed-form analytical solutions) မရှိသော ရှုပ်ထွေးသည့် သို့မဟုတ် မျဉ်းဖြောင့်မဟုတ်သော စနစ်များအတွက် လက်တွေ့ကျသော အဖြေရှာရန် အသုံးပြုသည့် တွက်ချက်မှုဆိုင်ရာ ခန့်မှန်းတွက်ချက်မှု နည်းလမ်းများ (approximation methods) ဖြစ်သည်။ *'''အရည်အသွေးပိုင်းဆိုင်ရာ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်း (Qualitative Analysis) -''' ကိန်းဂဏန်း တန်ဖိုးများကို ထုတ်ယူခြင်းမရှိဘဲ အဖြေတစ်ခု၏ တည်ရှိမှု၊ တစ်ခုတည်းသီးသန့်ဖြစ်မှု (uniqueness) နှင့် ကိန်းရှင်ကြားခံများ (parameters) အရ တည်ငြိမ်မှု (parametric stability) တို့ကို သက်သေပြရန် စနစ်တစ်ခုကို သင်္ချာနည်းကျ အကဲဖြတ်ခြင်း ဖြစ်သည်။ == ကိုးကား == [[ကဏ္ဍ:အခြေခံ အက္ခရာသင်္ချာ]] 0o68bcrzlbtuvprvxo1u23m6y2aotix 1050143 1050142 2026-08-24T19:42:02Z Mkant00 135890 added media 1050143 wikitext text/x-wiki ညီမျှခြင်း (equation) တစ်ခုသည် ပေးထားသော [[ဖန်ရှင်|ဖန်ရှင်များ]] (functions) အတွက် မည်သည့် ကိန်းရှင်များ (variables) ၏ တန်ဖိုးများက တူညီသော ရလဒ်များကို ရရှိစေသနည်းဟူသည်ကို စူးစမ်းလေ့လာသည့် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှုဆိုင်ရာ ပြဿနာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤကိန်းရှင်များကို မသိကိန်းများ (unknowns) ဟု ခေါ်သည်။ ၎င်းသည် <math>T_1 = T_2</math> ဟု သတ်မှတ်ထားသော ဖော်ပြချက်များ (expressions) နှစ်ခု၏ ညီမျှခြင်း (equality) ကို ပုံစံတကျ ဖော်ပြသည်။ ဖန်ရှင်များ မှီခိုနေသော အဝင်ကိန်းများ (arguments) သည် မသိကိန်းများ ဖြစ်ကြသည်။ ဖန်ရှင်၏ တန်ဖိုးများကို တူညီစေသော မသိကိန်းများ၏ တန်ဖိုးများကို ညီမျှခြင်း၏ အဖြေများ (solutions) သို့မဟုတ် ကိန်းရင်းများ (roots) ဟု ခေါ်သည်။ ဤအဖြေများ၏ တည်ရှိမှု၊ အရေအတွက်နှင့် မှန်ကန်မှုတို့သည် သတ်မှတ်ထားသော အခြေခံ [[သင်္ချာ|သင်္ချာဆိုင်ရာ]] (mathematical) အရင်းအမြစ်စု (domain) <math>D</math> အပေါ်တွင် တိကျစွာ မူတည်သည်။ ညီမျှခြင်းတစ်ခုသည် <math>D</math> တွင် အဖြေတစ်ခု ရှိရန် မလိုအပ်ပေ။ ထိုသို့သော အခြေအနေမျိုးတွင် ၎င်းကို <math>D</math> ၌ ဖြေရှင်း၍မရနိုင်သော ညီမျှခြင်းဟု ဆိုသည်။ ဥပမာအားဖြင့် <math>x^4 - 4 = 0</math> ညီမျှခြင်းကို [[အတိပြကိန်း|ရာရှင်နယ်ကိန်းများ]] (rational numbers) ၏ အရင်းအမြစ်စုတွင် ဖြေရှင်း၍ မရနိုင်ပေ။ ၎င်းသည် [[ကိန်းစစ်|ကိန်းစစ်များ]] (real numbers) ၏ အရင်းအမြစ်စုတွင် အဖြေနှစ်ခုဖြစ်သော <math>x_1 = \sqrt{2}, x_2 = -\sqrt{2}</math> တို့ကို ပိုင်ဆိုင်သည်။ ၎င်းသည် [[ကိန်းထွေး|ကိန်းထွေးများ]] (complex numbers) ၏ အရင်းအမြစ်စုတွင် အဖြေလေးခုဖြစ်သော <math>x_1 = \sqrt{2}, x_2 = -\sqrt{2}, x_3 = i\sqrt{2}, x_4 = -i\sqrt{2}</math> တို့ကို ပိုင်ဆိုင်သည်။ ခေတ်သစ် သရုပ်မဲ့ သင်္ချာ (abstract mathematics) တွင် ညီမျှခြင်းတစ်ခုကို <math>F(a) = \Phi(a)</math> ဖြစ်စေမည့် တိကျသော [[အစု]] (set) <math>A</math> မှ [[အစုဝင်|အစုဝင်များ]] (elements) <math>a</math> ကို ရှာဖွေရသည့် ပြဿနာအဖြစ် ယေဘုယျပြု (generalized) ထားသည်။ ဤနေရာတွင် <math>F</math> နှင့် <math>\Phi</math> တို့သည် အစု <math>A</math> မှ အခြား အစု <math>B</math> သို့ သတ်မှတ်ထားသော ပုံဖော်မှုများ (mappings) ဖြစ်ကြသည်။ ဤအစုများ၏ သဘာဝသည် သင်္ချာဘာသာရပ်ဆိုင်ရာ ကဏ္ဍ (mathematical discipline) ကို အဆုံးအဖြတ်ပေးသည်။ * အကယ်၍ <math>A</math> နှင့် <math>B</math> တို့သည် [[ကိန်း|ကိန်းများ]] (numbers) ၏ အစုများ ဖြစ်ပါက စံဖြစ်သော အက္ခရာသင်္ချာ ညီမျှခြင်းများ (algebraic equations) သို့မဟုတ် [[ကိန်းလွန်]] ညီမျှခြင်းများ (transcendental equations) ပေါ်ထွက်လာသည်။ * အကယ်၍ <math>A</math> နှင့် <math>B</math> တို့သည် ပိုမိုမြင့်မားသော [[အတိုင်းအတာ (သင်္ချာ)|အတိုင်းအတာ]] (dimension) များရှိသည့် ရပ်ဝန်းများ (spaces) ရှိ အမှတ်အစုများ (point sets) ဖြစ်ပါက ပုံဖော်မှုသည် ညီမျှခြင်းများ စနစ် (system of equations) တစ်ခုကို သတ်မှတ်ပေးသည်။ * အကယ်၍ <math>A</math> နှင့် <math>B</math> တို့သည် ဖန်ရှင်များ၏ အစုများ (sets of functions) ဖြစ်ပါက ပုံဖော်မှုသည် ရိုးရိုး ဒစ်ဖရန်ရှယ် ညီမျှခြင်းများ (ordinary differential equations)၊ ကိန်းရှင်ခွဲ ဒစ်ဖရန်ရှယ် ညီမျှခြင်းများ (partial differential equations) သို့မဟုတ် [[အင်တီဂရေးရှင်း|အင်တီဂရယ်]] ညီမျှခြင်းများ (integral equations) ကို သတ်မှတ်ပေးသည်။ == သမိုင်းကြောင်းအရ တိုးတက်ဖြစ်ပေါ်လာမှု (Historical Development) == သင်္ချာသမိုင်းကြောင်း တစ်လျှောက်လုံးတွင် ညီမျှခြင်းများကို လေ့လာခြင်း၊ ပုံစံချခြင်းနှင့် ဖြေရှင်းခြင်းတို့သည် အက္ခရာသင်္ချာ (algebra)၊ ဂျီဩမေတြီ (geometry) နှင့် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသင်္ချာ (analysis) တို့၏ တိုးတက်ဖြစ်ပေါ်လာမှုအတွက် ဗဟိုမောင်းနှင်အားတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။ ရှေးခေတ်ကာလ၏ အစောဆုံးသော စကားပြောဟန် ပြဿနာများ (rhetorical problems) မှသည် အလွန် သရုပ်မဲ့သော [[အုပ်စုသီအိုရီ|အုပ်စုသီအိုရီဆိုင်ရာ]] (group-theoretic) သက်သေပြချက်များ (proofs) အထိ၊ ညီမျှခြင်းများသည် တစ်ပိုင်းတစ်စ (discrete) တန်ဖိုးများကို တွက်ချက်ရန် လက်တွေ့အသုံးချ ကိရိယာများအဖြစ်မှ အဆက်မပြတ် မျဉ်းကွေးများ (continuous curves)၊ မျက်နှာပြင်များ (surfaces) နှင့် ရူပဗေဒဆိုင်ရာ ဖြစ်စဉ်များ (physical phenomena) ကို ဖော်ပြသည့် ယေဘုယျပြုထားသော တည်ဆောက်ပုံများအဖြစ်သို့ ဆင့်ကဲပြောင်းလဲလာခဲ့သည်။ === ရှေးခေတ်ကာလ (Antiquity) === ==== အီဂျစ် (Egypt) ==== [[File:Rhind_Mathematical_Papyrus.jpg|right|thumb|220px|ရိုင်းဒ် ပပိုင်းရပ်စ် (Rhind Papyrus) မှ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု]] လူသိအများဆုံး အစောဆုံးသော အက္ခရာသင်္ချာ ညီမျှခြင်းများကို ရှေးခေတ် အီဂျစ် သင်္ချာတွင် တွေ့ရှိရပြီး ရိုင်းဒ် ပပိုင်းရပ်စ် (Rhind Papyrus) (ဘီစီ ၁၆၅၀ ခန့်) တွင် အထူးခြားဆုံး တွေ့ရသည်။ အာမက်စ် ပပိုင်းရပ်စ် (Ahmes Papyrus) ဟုလည်း ခေါ်သည်။<ref>{{Citation |last1=Boyer |first1=Carl B. |last2=Merzbach |first2=Uta C. |title=A History of Mathematics |edition=3rd |publication-place=Hoboken, NJ |publisher=John Wiley & Sons |date=2011 |isbn=978-0-470-52548-7 |chapter=2}}</ref> ဤအစောပိုင်း ပြဿနာများသည် စကားပြောဟန် (rhetorical) ဖြစ်ပြီး အထူးပြု သင်္ကေတများ မပါဝင်ဘဲ စကားလုံးများဖြင့်သာ အပြည့်အဝ ရေးသားထားသည်။ ယေဘုယျအားဖြင့် မသိကိန်းတစ်ခုတည်းပါဝင်သော မျဉ်းဖြောင့် ညီမျှခြင်းများ (linear equations) ၏ ပုံသဏ္ဌာန်ကို ဆောင်သည်။ မသိကိန်း ပမာဏကို "အာဟာ (aha)" သို့မဟုတ် "အပုံ (heap)" ဟု ရည်ညွှန်းခဲ့ကြသည်။ ဤညီမျှခြင်းများသည် ပုံမှန်အားဖြင့် <math>x + ax = b</math> သို့မဟုတ် <math>x + ax + bx = c</math> ပုံသဏ္ဌာန်ကို ဆောင်သည်။ အီဂျစ်လူမျိုးများသည် ဤညီမျှခြင်းများကို ဖြေရှင်းရာတွင် မှားယွင်းယူဆချက်ဖြင့် တွက်ချက်နည်း (method of false position) ကို အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ ယင်းကို အမှားနည်းစနစ် (rule of false) ဟုလည်း ခေါ်ဆိုသည်။ ဤနည်းလမ်းတွင် "အပုံ" အတွက် ပုံမှန်အားဖြင့် မှားယွင်းနေသော တိကျသည့် တန်ဖိုးတစ်ခုကို ယူဆခြင်း၊ ပြသထားသော တွက်ချက်မှုများကို လုပ်ဆောင်ခြင်း၊ ပြီးနောက် မှန်ကန်သောအဖြေကို ရှာဖွေရန် မှားယွင်းသောရလဒ်အား ဂဏန်းသင်္ချာ အချိုးအစားများ (arithmetic proportions) အသုံးပြု၍ အချိုးချပြောင်းလဲခြင်း (scaling) တို့ ပါဝင်သည်။ ==== မက်ဆိုပိုတေးမီးယား (Mesopotamia) ==== [[File:Babylonian_numerals.svg|right|thumb|420px|အခြေ-၆၀ စနစ် (Sexagesimal system)]] ကျူနီဖောင်း ရွှံ့ပြားများပေါ်တွင် ထိန်းသိမ်းထားသော ဘေဘီလုံ သင်္ချာ (ဘီစီ ၁၈၀၀ မှ ၁၆၀၀ ခန့်) သည် အခြေ-၆၀ စနစ် (sexagesimal) ကို အသုံးပြု၍ သိသိသာသာ ပိုမိုအဆင့်မြင့်သော အယ်လ်ဂိုရီသမ်ဆိုင်ရာ စွမ်းဆောင်ရည် (algorithmic capability) ကို ပြသသည်။<ref>{{Citation |last1=Boyer |last2=Merzbach |title=A History of Mathematics |edition=3rd |date=2011 |chapter=3}}</ref> ဘေဘီလုံလူမျိုးများသည် မသိကိန်းနှစ်ခုပါဝင်သော တစ်ပြိုင်နက် မျဉ်းဖြောင့် ညီမျှခြင်းများ (simultaneous linear equations) ကို မကြာခဏ ဖြေရှင်းခဲ့ကြသည်။ ပို၍ထူးခြားသည်မှာ ၎င်းတို့သည် ကိန်းသုံးလုံးပါဝင်သော ပြီးပြည့်စုံသည့် နှစ်ထပ်ကိန်း ညီမျှခြင်းများ (quadratic equations) ကို ဖြေရှင်းရန်အတွက် အယ်လ်ဂိုရီသမ်များ ကို ပိုင်ဆိုင်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့တွင် အနုတ်ကိန်းများ (negative numbers) ဆိုင်ရာ သဘောတရား မရှိသောကြောင့် နှစ်ထပ်ကိန်း ညီမျှခြင်းများကို မတူညီသော အမျိုးအစားသုံးမျိုးအဖြစ် ခွဲခြားထားသည်။ ဤနေရာတွင် <math>p</math> နှင့် <math>q</math> တို့သည် အပေါင်း (positive) [[ကိန်း|ကိန်းများ]] ဖြစ်ကြသည်။ :<math>x^2 + px = q</math> :<math>x^2 = px + q</math> : <math>x^2 + q = px</math> ဤပြဿနာများကို ဖြေရှင်းရန်အတွက် ဘေဘီလုံ အယ်လ်ဂိုရီသမ်များသည် ခေတ်သစ် နှစ်ထပ်ကိန်း ပုံသေနည်း (modern quadratic formula) နှင့် သင်္ချာနည်းကျ ထပ်တူညီသည်။ ၎င်းတို့သည် ဤပြဿနာများကို မကြာခဏဆိုသလို ကိန်းနှစ်ခု၏ မြှောက်လဒ်နှင့် ၎င်းတို့၏ ပေါင်းလဒ် သို့မဟုတ် ခြားနားခြင်းရလဒ် ပေးထားချိန်တွင် ယင်းကိန်းနှစ်ခုကို ရှာဖွေခြင်းဖြင့် ပုံစံချခဲ့ကြသည်။ ထို့နောက် ၎င်းတို့သည် တစ်ပြိုင်နက်ညီမျှခြင်းများကို ပုံမှန်ပုံစံ (normal form) နှစ်ထပ်ကိန်း ညီမျှခြင်းအဖြစ် အသွင်ပြောင်းခြင်း ဖြင့် ဖြေရှင်းခဲ့ကြသည်။ ဘေဘီလုံလူမျိုးများသည် <math>x^3 = a</math> ကဲ့သို့သော သီးသန့် တတိယထပ် ညီမျှခြင်းများ (pure cubic equations) နှင့် စံပုံစံ <math>x^3 + x^2 = a</math> ရှိသော ရောနှော တတိယထပ် ညီမျှခြင်းများ (mixed cubic equations) ကိုလည်း ကုဗတုံးများ (cubes) နှင့် <math>n^3 + n^2</math> ပေါင်းစပ်မှုတို့ကို ကိုးကား၍ ဖြေရှင်းခဲ့ကြသည်။ ==== တရုတ် (China) ==== [[File:九章算術細草圖說.jpg|right|thumb|220px|သင်္ချာအနုပညာဆိုင်ရာ အခန်းကိုးခန်း (The Nine Chapters on the Mathematical Art) ကျမ်းမှ စာမျက်နှာတစ်ခု (၁၈၂၀ ခုနှစ် ထုတ်ဝေမှု)]] ရှေးဟောင်း တရုတ်သင်္ချာသည် ညီမျှခြင်းများကို ဖြေရှင်းရာတွင် စောစီး၍ နက်ရှိုင်းသော ပံ့ပိုးမှုများကို ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ဂန္ထဝင်မြောက်ဖြစ်သော သင်္ချာအနုပညာဆိုင်ရာ အခန်းကိုးခန်း (The Nine Chapters on the Mathematical Art) တွင် တစ်ပြိုင်နက် မျဉ်းဖြောင့် ညီမျှခြင်း ပြဿနာများကို ဖြေရှင်းနည်းများ ပါဝင်သည်။ မသိကိန်းများစွာပါဝင်သော စနစ်များကို ဖြေရှင်းရန်အတွက် တရုတ်လူမျိုးများသည် စနစ်ကို လျှော့ချရန် တွက်ချက်ရေးဘုတ်ပြားပေါ်ရှိ [[ကိန်းအုံ]] (matrix) အပြင်အဆင်ပေါ်တွင် တိုင် တွက်ချက်မှုများ (column operations) ကို အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ ဤနည်းလမ်းသည် ခေတ်သစ် ကိန်းအုံ ပယ်ဖျက်ခြင်း ဖြစ်သော ဂေါက်ရှန်း ပယ်ဖျက်ခြင်း (Gaussian elimination) ကို တိုက်ရိုက် မျှော်မှန်းလုပ်ဆောင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Citation |last1=Boyer |last2=Merzbach |title=A History of Mathematics |edition=3rd |date=2011 |chapter=12}}</ref> ဆောင်းခေတ်ကာလအတွင်း ချင်ဂျိုရှောင်း (Qin Jiushao) နှင့် ကျူရှီကျဲ (Zhu Shijie) ကဲ့သို့သော တရုတ်သင်္ချာပညာရှင်များသည် ပိုမိုမြင့်မားသော ဒီဂရီများရှိသည့် (၁၄-ဒီဂရီအထိ) ပိုလီနိုမီရယ် ညီမျှခြင်းများ (polynomial equations) ကို ဖြေရှင်းခဲ့ကြသည်။ သူ၏ ၁၃၀၃ ခုနှစ်ထုတ် မသိကိန်းလေးခု၏ ကျောက်စိမ်းကြေးမုံ (Jade Mirror of the Four Unknowns) စာအုပ်တွင် ကျူရှီကျဲ (Zhu Shijie) သည် ကောင်းကင်ယံ မသိကိန်း နည်းလမ်း (method of the celestial element) ဟုလူသိများသော အသွင်ပြောင်းခြင်းနည်းလမ်းကို အသုံးပြုခဲ့သည်။<ref>{{Citation |last=Martzloff |first=Jean-Claude |title=A History of Chinese Mathematics |publication-place=Berlin |publisher=Springer |date=1997 |isbn=978-3-540-33782-9}}</ref> ဤနည်းလမ်းတွင် ကနဦး ခန့်မှန်းချက် (initial approximation) တစ်ခုကို ရှာဖွေခြင်းနှင့် အစဉ်လိုက်ဖြစ်သော ဒသမကိန်း ခန့်မှန်းတွက်ချက်မှုများ (decimal approximations) ရရှိစေရန်အတွက် ကိန်းရင်းများကို စနစ်တကျ လျှော့ချခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။ ဤသို့ဖြင့် အနောက်နိုင်ငံများတွင် ဟော်နာ၏ နည်းလမ်း (Horner's method) ဟု မသိရှိမီ နှစ်ပေါင်း ၅၀၀ နီးပါးခန့်ကပင် အယ်လ်ဂိုရီသမ်တစ်ခုကို အောင်မြင်စွာ တီထွင်နိုင်ခဲ့သည်။ === ကလက်ဆီကယ် နှင့် အလယ်ခေတ် ကာလများ (Classical and Medieval Periods) === ==== ဂရိ (Greece) ==== သမိုင်းကြောင်းအရ ညီမျှခြင်းများအပေါ် ဂရိလူမျိုးများ၏ ချဉ်းကပ်မှုကို ဂျီဩမေတြီ အက္ခရာသင်္ချာ (geometric algebra) ဟူသော ရှုထောင့်မှတစ်ဆင့် ဖော်ပြခဲ့ကြသည်။ ဤအမြင်အရ စတုရန်းတစ်ခု၏ အနားနှင့် ထောင့်ဖြတ်မျဉ်းကဲ့သို့သော ဘုံအတိုင်းအတာမရှိသော ပမာဏများ (incommensurable magnitudes) ကို ရှာဖွေတွေ့ရှိမှုသည် တစ်ပိုင်းတစ်စ ကိန်းများ (discrete numbers) နှင့် အဆက်မပြတ်ဖြစ်သော ပမာဏများ (continuous magnitudes) ကြားတွင် တင်းကျပ်သော ကွဲလွဲမှုကို ဖန်တီးခဲ့သောကြောင့် ဂရိလူမျိုးများသည် အက္ခရာသင်္ချာ ညီမျှခြင်းများကို ဂျီဩမေတြီပုံသဏ္ဌာန်များ အဖြစ်သို့ ဘာသာပြန်ဆိုခဲ့ကြသည်။<ref>{{Citation |last1=Boyer |last2=Merzbach |title=A History of Mathematics |edition=3rd |date=2011 |chapter=5}}</ref> ဥပမာအားဖြင့် <math>ax - x^2 = b^2</math> ကဲ့သို့သော နှစ်ထပ်ကိန်း ညီမျှခြင်းတစ်ခုကို ဖြေရှင်းရာတွင် မျဉ်းပိုင်း (line segment) <math>a</math> အပေါ်၌ စတုရန်း <math>x^2</math> တစ်ခုစာ လျော့နည်းနေသော ထောင့်မှန်စတုဂံ (rectangle) ကို အသုံးပြုခြင်း ဟု ဆိုလိုသည်။ သို့မှသာ ရရှိလာသော ဧရိယာသည် ပေးထားသည့် စတုရန်း <math>b^2</math> နှင့် တူညီမည် ဖြစ်သည်။ သို့ရာတွင် စဘက်တိုင် အွန်ဂူရူ (Sabetai Unguru) ကဲ့သို့သော ပညာရှင်များက ဂရိသင်္ချာကို အသွင်ပြောင်း အက္ခရာသင်္ချာ (disguised algebra) အဖြစ် ပုံဖော်ခြင်းသည် ခေတ်ကာလနှင့် မလျော်ညီကြောင်းနှင့် ဂရိသင်္ချာပညာရှင်များသည် အခြေခံ အက္ခရာသင်္ချာ မူဘောင်မပါဘဲ သန့်စင်သော ဂျီဩမေတြီ သဘောတရားများဖြင့်သာ တွေးခေါ်ခဲ့ကြကြောင်း ငြင်းခုံခဲ့ကြသည်။<ref>{{Citation |last=Unguru |first=Sabetai |title=On the Need to Rewrite the History of Greek Mathematics |journal=Archive for History of Exact Sciences |volume=15 |issue=1 |pages=67–114 |date=1975 |doi=10.1007/BF00327233}}</ref> အခြေခံ သဘောတရားရေးရာ မူဘောင်မည်သို့ပင်ရှိစေကာမူ ဂရိသင်္ချာပညာရှင်များသည် ခေတ်သစ်သင်္ချာတွင် တတိယထပ် ညီမျှခြင်းများအဖြစ် ခွဲခြားသတ်မှတ်ထားသည့် ပြဿနာများကို ဖြေရှင်းရန်အတွက် ဂျီဩမေတြီဆိုင်ရာ ဖြတ်မှတ်များ (geometric intersections) ကို တိကျစွာ အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ မီနက်ခ်မက်စ် (Menaechmus) သည် ကုဗတုံး နှစ်ဆပွားခြင်း (duplication of the cube) (<math>x^3 = 2a^3</math>) ကို ကတော့ချွန် ဖြတ်ပိုင်းများ (conic sections) ၏ ဖြတ်မှတ်များကို ရှာဖွေခြင်းအားဖြင့် ဖြေရှင်းခဲ့သည်။ အာခီမီးဒီးစ် (Archimedes) သည်လည်း <math>x^2(c - x) = db^2</math> ကဲ့သို့သော တတိယထပ် ညီမျှခြင်းများကို ပါရာဘိုလာ (parabola) နှင့် ဟိုက်ပါဘိုလာ (hyperbola) တို့ကို ဖြတ်တောက်ခြင်းဖြင့် အလားတူ ဖြေရှင်းခဲ့ပြီး အပေါင်း ကိန်းရင်းများ (positive roots) အတွက် လိုအပ်သော ဂျီဩမေတြီ အခြေအနေများကို အပြည့်အဝ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာပြသခဲ့သည်။ အလက်ဇန္ဒရီးယား မြို့မှ ဒိုင်အိုဖန်းတပ်စ် (Diophantus) (အေဒီ ၂၅၀ ခန့်) နှင့်အတူ နက်ရှိုင်းသော အပြောင်းအလဲတစ်ခု ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ ဂျီဩမေတြီဆိုင်ရာ နည်းလမ်းများနှင့် ကင်းကွာကာ ဒိုင်အိုဖန်းတပ်စ် (Diophantus) သည် သူ၏ ဂဏန်းသင်္ချာ (Arithmetica) စာအုပ်တွင် ညီမျှခြင်းများအတွက် တိကျသော [[အတိပြကိန်း|ရာရှင်နယ်]] အဖြေများအပေါ်၌သာ အပြည့်အဝ အာရုံစိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Citation |last1=Boyer |last2=Merzbach |title=A History of Mathematics |edition=3rd |date=2011 |chapter=11}}</ref> သူသည် အတိုကောက်ဟန် သင်္ကေတများ (syncopated notation) ကို အသုံးပြုခဲ့သည်။ ယင်းမှာ မသိကိန်း၏ ထပ်ကိန်းများအတွက် အတိုကောက်များကို အသုံးပြုခြင်း ဖြစ်သည်။ သူသည် နှစ်ထပ်ကိန်း ညီမျှခြင်းများအတွက် တစ်ခုတည်းသော အပေါင်း ရာရှင်နယ် ကိန်းရင်း (positive rational root) ကိုသာ လက်ခံခဲ့ပြီး သုညနှင့် အနုတ် ကိန်းရင်းများကို အဓိပ္ပာယ်မဲ့သည် ဟု ကျော်ကြားစွာ ငြင်းပယ်ခဲ့သည်။ ==== အိန္ဒိယ (India) ==== အလယ်ခေတ် အိန္ဒိယ သင်္ချာပညာရှင်များသည် ဒိုင်အိုဖန်တိုင်း ညီမျှခြင်းများအပေါ် သိသိသာသာ ချဲ့ထွင်ခဲ့ကြသည်။ မရေမရာ ညီမျှခြင်းများ (indeterminate equations) ဟုလည်း ခေါ်သည်။ ဗြဟ္မဂုတ္တ (Brahmagupta) (အေဒီ ၆၂၈ တွင် ထင်ရှား) သည် မျဉ်းဖြောင့် ဒိုင်အိုဖန်တိုင်း ညီမျှခြင်း (linear Diophantine equation) <math>ax + by = c</math> အတွက် ယေဘုယျအဖြေတစ်ခုကို ပထမဆုံး ပေးစွမ်းနိုင်သူအဖြစ် ထင်ရှားသည်။ သူသည် ဒိုင်အိုဖန်တိုင်း နှစ်ထပ်ကိန်း ညီမျှခြင်း <math>x^2 = 1 + py^2</math> အတွက်လည်း အဖြေများကို ပေးစွမ်းခဲ့သည်။ ယင်းကို နောင်တွင် အွိုင်လာ (Euler) မှ ပဲ့လ်၏ ညီမျှခြင်း (Pell's equation) ဟု မှားယွင်းစွာ အမည်ပေးခဲ့သည်။<ref>{{Citation |last1=Boyer |last2=Merzbach |title=A History of Mathematics |edition=3rd |date=2011 |chapter=12}}</ref> ဂရိလူမျိုးများနှင့်မတူဘဲ ဟိန္ဒူ သင်္ချာပညာရှင်များသည် [[အီရာရှင်နယ်ကိန်း|အီရာရှင်နယ်]] (irrational) ကိန်းရင်းများကို ကိန်းများအဖြစ် လက်ခံခဲ့ကြသည်။ ဗြဟ္မဂုတ္တ (Brahmagupta) သည် အနုတ်ကိန်းများနှင့် သုညအတွက် အခြေခံ ဂဏန်းသင်္ချာ (arithmetic) ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ဘာစကာရာ-၂ (Bhaskara II) ကဲ့သို့သော နောက်ပိုင်း သင်္ချာပညာရှင်များသည် [[စားခြင်း (သင်္ချာ)|သုညဖြင့် စားခြင်းကို]] (division by zero) ပုံစံတကျဖြစ်စေရန် ကြိုးပမ်းခဲ့ကြသည်။ သူ၏ လီလာဗတီ (Lilavati) ကျမ်းတွင် ဘာစကာရာ (Bhaskara) သည် <math>a/0</math> ကို အနန္တ ပမာဏ (infinite quantity) တစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ပြီး <math>(a/0) \times 0 = a</math> ဟု အဆိုပြုခဲ့သည်။ ယင်းပမာဏကို khahara ဟုခေါ်ဆိုသည်။ ဤသည်မှာ ခေတ်သစ်သင်္ချာတွင် မှားယွင်းသော ဖော်ပြချက်ဖြစ်သော်လည်း သုညပါဝင်သော ညီမျှခြင်းများကို ဂဏန်းသင်္ချာဆိုင်ရာ မူဘောင်အတွင်းသို့ ယူဆောင်လာရန် စိတ်ဝင်စားဖွယ်ကောင်းသော အစောပိုင်း ကြိုးပမ်းမှုတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ==== အစ္စလာမ့် လွှမ်းမိုးမှု (The Islamic Hegemony) ==== [[File:Image-Al-Kitāb_al-muḫtaṣar_fī_ḥisāb_al-ğabr_wa-l-muqābala.jpg|right|thumb|220px|ဟီဆပ် အယ်လ်-ဂျာဘာ ဝါလ်-မူကာဘာလာ (Hisab al-jabr wa'l muqabalah) ကျမ်းမှ စာမျက်နှာတစ်ခု]] အာရပ်သင်္ချာသည် ဂရိ ဂျီဩမေတြီဆိုင်ရာ ယုတ္တိဗေဒကို ဟိန္ဒူ-ဘေဘီလုံ ဂဏန်းသင်္ချာနှင့် ပေါင်းစပ်ပေးခဲ့သည်။ မိုဟာမက် အစ်ဗင် မူဆာ အယ်လ်-ခိုဝါရစ်ဇ်မီ (Muhammad ibn Musa al-Khwarizmi) (အေဒီ ၇၈၀-၈၅၀ ခန့်) သည် အလွန် ဩဇာလွှမ်းမိုးမှုရှိသော Hisab al-jabr wa'l muqabalah ကျမ်းကို ရေးသားခဲ့သည်။ ယင်းမှတစ်ဆင့် အယ်လ်ဂျီဘရာ ဟူသော စကားလုံး ဆင်းသက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Citation |last1=Boyer |last2=Merzbach |title=A History of Mathematics |edition=3rd |date=2011 |chapter=13}}</ref> အစ္စလာမ် သင်္ချာပညာရှင်များသည် ပကတိ အနုတ်ပမာဏများ (absolute negative magnitudes) ကို ယေဘုယျအားဖြင့် ငြင်းပယ်ခဲ့ကြသောကြောင့် အယ်လ်-ခိုဝါရစ်ဇ်မီ (al-Khwarizmi) သည် ကိန်းအားလုံးကို အပေါင်းကိန်းအဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိစေရန် မျဉ်းဖြောင့်နှင့် နှစ်ထပ်ကိန်း ညီမျှခြင်းများကို ကွဲပြားသော အမျိုးအစား ခြောက်ခုအဖြစ် ခွဲခြားခဲ့သည်။ သူသည် နှစ်ထပ်ကိန်းပြည့်ဖွဲ့ခြင်း (completing the square) တွက် အယ်လ်ဂိုရီသမ် ကိန်းဂဏန်း အဖြေများကို ပေးစွမ်းခဲ့သော်လည်း ဤကိန်းဂဏန်း စည်းမျဉ်းများကို ဂျီဩမေတြီ သက်သေပြချက်များ (geometric proofs) ဖြင့် ဖြောင့်ချက်ပေး ရှင်းလင်းခဲ့သည်။ ၁၁ ရာစုတွင် အိုမာ ခေယမ် (Omar Khayyam) သည် တတိယထပ် ညီမျှခြင်းများ၏ ဂျီဩမေတြီဆိုင်ရာ အဖြေကို စနစ်တကျ ယေဘုယျပြုခဲ့သည်။ ယေဘုယျ တတိယထပ် ညီမျှခြင်းများကို သန့်စင်သော အက္ခရာသင်္ချာနည်းဖြင့် ဖြေရှင်း၍မရနိုင်ဟု မှားယွင်းစွာ ယုံကြည်ခဲ့သောကြောင့် သူသည် ပါရာဘိုလာနှင့် ဟိုက်ပါဘိုလာကဲ့သို့သော ကတော့ချွန် ဖြတ်ပိုင်းများ၏ ဖြတ်မှတ်များကို ရှာဖွေခြင်းဖြင့် ၎င်းတို့ကို ဖြေရှင်းခဲ့သည်။ === ဉာဏ်တဖန်မွေးခေတ် နှင့် တတိယထပ်နှင့် စတုတ္ထထပ် ညီမျှခြင်းများ၏ အဖြေ (The Renaissance and the Solution of the Cubic and Quartic) === [[File:ArsMagna.jpg|right|thumb|220px|အာစ် မက်ဂ်နာ (Ars Magna) ကျမ်း၏ ခေါင်းစဉ်စာမျက်နှာ]] ဥရောပ၏ ဉာဏ်တဖန်မွေးခေတ် သည် စကားပြောဟန် (rhetorical) အက္ခရာသင်္ချာမှ အတိုကောက်ဟန် (syncopated) သို့ တဖြည်းဖြည်း ကူးပြောင်းလာမှုနှင့် နောက်ဆုံးတွင် အပြည့်အဝ သင်္ကေတဟန် (symbolic) ညီမျှခြင်းများအဖြစ်သို့ ကူးပြောင်းလာမှုကို မျက်မြင်တွေ့ရှိခဲ့ရသည်။ နီကိုလတ်စ် ချူကေး (Nicolas Chuquet) ၏ Triparty (၁၄၈၄) သည် မသိကိန်းအတွက် ထပ်ကိန်း သင်္ကေတအသုံးအနှုန်းကို မိတ်ဆက်ပေးခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ဥရောပတွင် အက္ခရာသင်္ချာ ညီမျှခြင်းတစ်ခုအတွင်း သီးခြားတည်ရှိနေသော အနုတ်ကိန်းတစ်ခုကို ဖော်ပြသည့် ပထမဆုံး စာသားဖြစ်သော်လည်း သူက ၎င်းတို့ကို အဓိပ္ပာယ်မဲ့ ကိန်းများ (absurd numbers) အဖြစ်သာ ယူဆခဲ့သေးသည်။<ref>{{Citation |last1=Boyer |last2=Merzbach |title=A History of Mathematics |edition=3rd |date=2011 |chapter=14}}</ref> ၁၅၅၇ ခုနှစ်တွင် အင်္ဂလိပ် သင်္ချာပညာရှင် ရောဘတ် ရီကော့ဒ် (Robert Recorde) သည် သူ၏ Whetstone of Witte စာအုပ်တွင် ခေတ်သစ် ညီမျှခြင်း သင်္ကေတ (modern equality sign) (<math>=</math>) ကို တီထွင်ခဲ့သည်။ ဤသို့တီထွင်ရာတွင် မျဉ်းပြိုင်နှစ်ကြောင်းထက် မည်သည့်အရာနှစ်ခုမျှ ပို၍ တူညီနိုင်မည်မဟုတ် ဟူ၍ ကျိုးကြောင်းဆင်ခြင်ခဲ့သည်။ ၁၆ ရာစု၏ အကြီးမားဆုံးသော အက္ခရာသင်္ချာဆိုင်ရာ အောင်မြင်မှုမှာ တတိယထပ်နှင့် စတုတ္ထထပ် ညီမျှခြင်းများ (cubic and quartic equations) ၏ ပြီးပြည့်စုံသော အက္ခရာသင်္ချာဆိုင်ရာ အဖြေဖြစ်သည်။ ယင်းကို ဂျီရိုလာမို ကာဒါနို (Gerolamo Cardano) က သူ၏ Ars Magna (၁၅၄၅) တွင် ထင်ရှားစွာ ထုတ်ဝေခဲ့သည်။<ref>{{Citation |last1=Boyer |last2=Merzbach |title=A History of Mathematics |edition=3rd |date=2011 |chapter=15}}</ref> တတိယထပ် ညီမျှခြင်းအတွက် အဖြေကို စစ်ပီယွန် ဒယ် ဖဲရို (Scipione del Ferro) နှင့် နီကိုလို တာတက်ဂလီယာ (Niccolo Tartaglia) တို့က သီးခြားစီ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ကြသည်။ စတုတ္ထထပ် ညီမျှခြင်းအတွက် အဖြေကို နောင်တွင် ကာဒါနို (Cardano) ၏ တပည့်ဖြစ်သူ လူဒိုဗီကို ဖာရာရီ (Ludovico Ferrari) က ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ ဤအဖြေများသည် အက္ခရာသင်္ချာပညာရှင်များကို [[ကိန်းယောင်|ကိန်းယောင်များ]] (imaginary numbers) နှင့် ရင်ဆိုင်ရန် တွန်းအားပေးခြင်းဖြင့် သင်္ချာပညာရပ်ကို အခြေခံကျကျ ပြောင်းလဲပစ်ခဲ့သည်။ တတိယထပ် ညီမျှခြင်းတစ်ခုတွင် ကိန်းစစ် ကိန်းရင်း သုံးခု (three real roots) ရှိသောအခါ ကာဒါနို-တာတက်ဂလီယာ ပုံသေနည်းသည် အနုတ်ကိန်းများ၏ နှစ်ထပ်ကိန်းရင်းများကို မလွဲမသွေ တွက်ချက်ရန် လိုအပ်လာသည်။ ဤအခြေအနေကို ဆမခွဲနိုင်သော အခြေအနေ (irreducible case) ဟု ခေါ်သည်။ ရာဖေးလ် ဘွန်ဘယ်လီ (Rafael Bombelli) (၁၅၂၆-၁၅၇၂) သည် [[ကိန်းထွေး|ကိန်းထွေးများ၏]] (complex numbers) ဂဏန်းသင်္ချာကို ပုံစံတကျပြုလုပ်ခြင်းအားဖြင့် ဤသင်္ချာဆိုင်ရာ အကျပ်အတည်းကို ဖြေရှင်းခဲ့သည်။ ဤအရင်းများသည် (radicals) ကိန်းစစ်အဖြေများကို ထွက်ပေါ်လာစေရန် ပေါင်းစပ်ပေးသည့် ကွန်ဂျူဂိတ် ကိန်းယောင်များ (conjugate imaginaries) အဖြစ် လုပ်ဆောင်ကြောင်း သူက ပြသခဲ့သည်။ === ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်း အနုပညာ နှင့် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာ ဂျီဩမေတြီ (The Analytic Art and Analytic Geometry) === [[File:GeometryDescartes.JPG|right|thumb|220px|လာ ဂျီဩမေတြီ (La Géométrie) ကျမ်းမှ စာမျက်နှာတစ်ခု]] ၁၆ ရာစု နှောင်းပိုင်းတွင် ဖရန်စွာ ဗီယက် (François Viète) သည် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်း အနုပညာ (the analytic art) ကို မိတ်ဆက်ခြင်းဖြင့် ညီမျှခြင်းများ သီအိုရီကို တော်လှန်ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ ဗီယက် (Viète) သည် ကိန်းရှင်ကြားခံများ (parameters) နှင့် မသိကိန်းများကြားတွင် အရေးပါသော သင်္ကေတပိုင်းဆိုင်ရာ ခွဲခြားမှုကို ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး သိထားသော ပမာဏများအတွက် ဗျည်းအက္ခရာများ (consonants) ကို အသုံးပြုကာ မသိကိန်းများအတွက် သရအက္ခရာများ (vowels) ကို အသုံးပြုခဲ့သည်။<ref>{{Citation |last1=Boyer |last2=Merzbach |title=A History of Mathematics |edition=3rd |date=2011 |chapter=16}}</ref> ဤအချက်က သင်္ချာပညာရှင်များအား တိကျသော ကိန်းဂဏန်း ဥပမာများထက်ကျော်လွန်၍ ညီမျှခြင်းများ၏ အတန်းအစား (class) တစ်ခုလုံးကို ကိုယ်စားပြုသည့် သရုပ်မဲ့ ညီမျှခြင်းတစ်ခုတည်းကို ရေးသားနိုင်စေခဲ့သည်။ ၁၇ ရာစုတွင် ရီနေ ဒေကားတ် (René Descartes) နှင့် ပီယား ဒေ ဖဲမ (Pierre de Fermat) တို့သည် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာ ဂျီဩမေတြီ (analytic geometry) ကို သီးခြားစီ တီထွင်ခဲ့ကြသည်။ ၎င်း၏ La Géométrie (၁၆၃၇) တွင် ဒေကားတ် (Descartes) သည် ဗီယက် (Viète) ၏ သင်္ကေတအသုံးအနှုန်းကို ခေတ်သစ် စံသတ်မှတ်ချက်သို့ ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ ယင်းမှာ သိထားသော ကိန်းရှင်ကြားခံများအတွက် <math>a, b, c</math> ကို အသုံးပြုပြီး မသိသော ကိန်းရှင်များအတွက် <math>x, y, z</math> ကို အသုံးပြုခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Citation |last1=Boyer |last2=Merzbach |title=A History of Mathematics |edition=3rd |date=2011 |chapter=17}}</ref> ပို၍အရေးကြီးသည်မှာ ဒေကားတ် (Descartes) သည် ရှေးဟောင်းဂရိတို့၏ ဂျီဩမေတြီ တစ်ပြေးညီဖြစ်မှု (geometric homogeneity) လိုအပ်ချက်ကို ဖယ်ရှားခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် <math>x^2</math> သည် အတိုင်းအတာနှစ်ခုရှိသော ဧရိယာတစ်ခုကိုသာ တင်းကျပ်စွာ ကိုယ်စားပြုရန် မလိုအပ်တော့ဘဲ အတိုင်းအတာတစ်ခုရှိသော မျဉ်းပိုင်းတစ်ခုကိုလည်း ကိုယ်စားပြုနိုင်လာသည်။ ဖဲမ (Fermat) သည် မသိကိန်းနှစ်ခုပါဝင်သော မရေမရာ ညီမျှခြင်းများ (indeterminate equations) အပေါ် အာရုံစိုက်ခဲ့ပြီး ကိန်းရှင်နှစ်ခုပါ အက္ခရာသင်္ချာ ညီမျှခြင်းတစ်ခုသည် ဂျီဩမေတြီဆိုင်ရာ နေရာ (geometric locus) သို့မဟုတ် မျဉ်းကွေး (curve) တစ်ခုကို သတ်မှတ်ပေးသည်ဟူသော မူဝါဒကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ အိုင်းဆက် နယူတန် (Isaac Newton) သည် အပိုင်းကိန်းနှင့် အနုတ်ထပ်ကိန်းများအတွက် ဘိုင်နိုမီရယ် သီအိုရမ် (binomial theorem) ကို ရှာဖွေတွေ့ရှိခြင်းနှင့် ပိုလီနိုမီရယ်တစ်ခု၏ ကိန်းရင်းများ၏ ထပ်ကိန်းများ ပေါင်းလဒ်ကို ရှာဖွေရန်အတွက် နယူတန်၏ ထပ်တူညီမှုများ (Newton's identities) ကို တီထွင်ခြင်းဖြင့် ညီမျှခြင်းများ သီအိုရီကို ပိုမိုတိုးတက်စေခဲ့သည်။ === သရုပ်မဲ့ အက္ခရာသင်္ချာ နှင့် ပဉ္စမထပ် ညီမျှခြင်း (Abstract Algebra and the Quintic Equation) === ၁၆ ရာစု၏ အောင်မြင်မှုများနောက်တွင် သင်္ချာပညာရှင်များသည် ယေဘုယျ ပဉ္စမထပ် ညီမျှခြင်း (quintic equation) ကို အက္ခရာသင်္ချာနည်းဖြင့် ဖြေရှင်းရန် ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ အချိန်ယူ ကြိုးပမ်းခဲ့ကြသည်။ ၎င်းသည် ဒီဂရီ ငါး ရှိသော ညီမျှခြင်းဖြစ်သည်။ အာရန်ဖရီးဒ် ဗိုလ်သာ ဖွန် ချန်ဟောက်စ် (Ehrenfried Walter von Tschirnhaus) သည် ယေဘုယျ <math>n</math> ကြိမ်မြောက် ဒီဂရီ ညီမျှခြင်းကို သီးသန့် ညီမျှခြင်း (pure equation) တစ်ခုအဖြစ် လျှော့ချရန် မျှော်လင့်ချက်ဖြင့် ချန်ဟောက်စ် အသွင်ပြောင်းခြင်းများ (Tschirnhaus transformations) ကို တီထွင်ခဲ့သော်လည်း ဤနည်းလမ်းသည် ဒီဂရီ ငါး နှင့်အထက်ရှိသော ပိုလီနိုမီရယ်များအတွက် အလုပ်မဖြစ်ခဲ့ပေ။ ၁၈၂၄ ခုနှစ်တွင် နော်ဝေ သင်္ချာပညာရှင် နီးလ်စ် ဟင်နရစ် အာဘဲလ် (Niels Henrik Abel) က သက်သေပြချက်တစ်ခုကို ထုတ်ဝေခဲ့ချိန်တွင် ဤရှာဖွေမှု အဆုံးသတ်သွားခဲ့သည်။ အဆိုပါ သက်သေပြချက်ကို အာဘဲလ်-ရူဖီနီ သီအိုရမ် (Abel-Ruffini theorem) ဟု သိကြပြီး လေးထက်ကြီးသော ဒီဂရီရှိသည့် ယေဘုယျ အက္ခရာသင်္ချာ ညီမျှခြင်း (general algebraic equation) ကို ၎င်း၏ မြှောက်ဖော်ကိန်းများအပေါ် အရင်းများ ကဲ့သို့သော ပြတ်သားသည့် အက္ခရာသင်္ချာ တွက်ချက်မှုများ (explicit algebraic operations) ဖြင့် ဖြေရှင်း၍မရနိုင်ကြောင်း ယင်းက သရုပ်ပြသခဲ့သည်။<ref>{{Citation |last1=Boyer |last2=Merzbach |title=A History of Mathematics |edition=3rd |date=2011 |chapter=26}}</ref> ယင်းနောက် များမကြာမီတွင် အေဗာရစ်စ် ဂယ်လ်ဝါ (Évariste Galois) သည် ဂယ်လ်ဝါ သီအိုရီ (Galois theory) ကို တီထွင်ခြင်းဖြင့် ပြဿနာ၏ အခြေခံ တည်ဆောက်ပုံကို ဖြေရှင်းနိုင်ခဲ့သည်။ ဆမခွဲနိုင်သော အက္ခရာသင်္ချာ ညီမျှခြင်း (irreducible algebraic equation) တစ်ခုကို အရင်းများဖြင့် (radicals) ဖြေရှင်းနိုင်ခြင်းသည် ၎င်း၏ ကိန်းရင်းများ ပါဝင်သော ပါမြူတေးရှင်းအပြည့် အုပ်စု (symmetric group) က ဖြေရှင်းရ [[အုပ်စု (သင်္ချာ)|အုပ်စု]] (solvable group) တစ်ခု ဖြစ်ရန် လိုအပ်လုံလောက်သောအခြေအနေ ဖြစ်ကြောင်း သူက ပြသခဲ့သည်။ ဤကြီးကျယ်သော အပြောင်းအလဲသည် အက္ခရာသင်္ချာ၏ အာရုံစိုက်မှုကို ညီမျှခြင်းများအား တိုက်ရိုက်တွက်ချက်ခြင်းမှ သင်္ချာ တည်ဆောက်ပုံများ (mathematical structures) အား သရုပ်မဲ့ လေ့လာခြင်းဆီသို့ လမ်းကြောင်းပြောင်းပေးခဲ့သည်။ === တစ်ပြိုင်နက် မျဉ်းဖြောင့် ညီမျှခြင်းများ နှင့် အဆုံးအဖြတ်တန်ဖိုးများ (Simultaneous Linear Equations and Determinants) === [[File:MacLaurin_-_Treatise_of_algebra,_1753_-_1429142.jpg|right|thumb|220px|အက္ခရာသင်္ချာကျမ်း (Treatise of algebra) ၏ ပြင်သစ်ဘာသာဖြင့် ထုတ်ဝေမှု (၁၇၄၈)]] တစ်ပြိုင်နက် မျဉ်းဖြောင့် ညီမျှခြင်းများကို ပုံစံတကျ ဖွဲ့စည်းခြင်းသည် ၁၈ ရာစုတွင် သိသိသာသာ တိုးတက်လာခဲ့သည်။ ဂေဘရီရယ် ကရာမာ (Gabriel Cramer) သည် ၁၇၅၀ ပြည့်နှစ်တွင် အဆုံးအဖြတ်တန်ဖိုးများ (determinants) ကို အသုံးပြု၍ တစ်ပြိုင်နက်ညီမျှခြင်းများကို ဖြေရှင်းရန် ကရာမာ၏ စည်းမျဉ်း (Cramer's rule) ကို ထုတ်ဝေခြင်းကြောင့် ကျော်ကြားသော်လည်း စကော့လူမျိုး သင်္ချာပညာရှင် ကော်လင် မက်လောရင် (Colin Maclaurin) က ၎င်းကွယ်လွန်ပြီးနောက် ၁၇၄၈ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ဝေခဲ့သော A Treatise of Algebra, in Three Parts တွင် ဤစည်းမျဉ်းကို ပိုမိုစောစီးစွာ ရှာဖွေတွေ့ရှိ ထုတ်ဝေခဲ့သည်။<ref>{{Citation |last=Maclaurin |first=Colin |title=A Treatise of Algebra, in Three Parts |publication-place=London |publisher=A. Millar and J. Nourse |date=1748}}</ref> ထို့နောက် အက်တီယန် ဘေဇူး (Étienne Bézout) သည် အဆုံးအဖြတ်တန်ဖိုး သီအိုရီကို အက္ခရာသင်္ချာဆိုင်ရာ ပယ်ဖျက်ခြင်း (algebraic elimination) ဆီသို့ တိုးချဲ့ခဲ့သည်။ ၎င်းနောက် အော်ဂက်စတင် လူဝီ ကော်ချီ (Augustin-Louis Cauchy) သည် အဆုံးအဖြတ်တန်ဖိုးများ သီအိုရီကို စနစ်တကျ ပြုစုခဲ့ပြီး ခေတ်သစ် စတုရန်း အခင်းအကျင်း သင်္ကေတ (square array notation) ကို ဖန်တီးခဲ့သည်။ === ဒစ်ဖရန်ရှယ် ညီမျှခြင်းများ (Differential Equations) === နယူတန် (Newton) နှင့် လိုက်ဘ်နစ်ဇ် (Leibniz) တို့မှ ကဲကုလပ် (calculus) ကို တီထွင်လိုက်ခြင်းနှင့် ဒစ်ဖရန်ရှယ် ညီမျှခြင်းများသည် ရူပဗေဒနှင့် အင်ဂျင်နီယာပညာရပ်များအတွက် အဓိက သင်္ချာဆိုင်ရာ ကိရိယာ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ * '''ရိုးရိုး ဒစ်ဖရန်ရှယ် ညီမျှခြင်းများ (Ordinary Differential Equations) -''' လီယွန်ဟတ် အွိုင်လာ (Leonhard Euler) သည် အင်တီဂရယ်အထောက်အကူပြု ဆခွဲကိန်းများ (integrating factors) နှင့် ကိန်းသေ မြှောက်ဖော်ကိန်းများ (constant coefficients) ပါဝင်သော ပိုမိုမြင့်မားသည့် အစဉ်ရှိ မျဉ်းဖြောင့် ညီမျှခြင်းများကို ဖြေရှင်းရန် စနစ်ကျသော နည်းလမ်းများ အသုံးပြုခဲ့သည်။ ဂျိုးဆက် လူဝီ လာဂေါင့် (Joseph-Louis Lagrange) သည် တစ်ပြေးညီမဟုတ်သော မျဉ်းဖြောင့် ဒစ်ဖရန်ရှယ် ညီမျှခြင်းများ (nonhomogeneous linear differential equations) ကို ဖြေရှင်းရန်အတွက် ကိန်းရှင်ကြားခံများ ပြောင်းလဲခြင်း (variation of parameters) နည်းလမ်းကို တီထွင်ခဲ့သည်။ * '''ကိန်းရှင်ခွဲ ဒစ်ဖရန်ရှယ် ညီမျှခြင်းများ (Partial Differential Equations) -''' ဂျင်း လီ ရွန် ဒီအာလမ်ဘတ် (Jean Le Rond d'Alembert) သည် တုန်ခါနေသော ကြိုးများ၏ ပြဿနာကို ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခဲ့ပြီး အတိုင်းအတာတစ်ခုရှိသော လှိုင်းညီမျှခြင်း (wave equation) ကို ပုံစံချခဲ့သည်။ * '''တည်ရှိမှု နှင့် ယေဘုယျပြုထားခြင်း (Existence and Generalization) -''' ၁၉ ရာစုတွင် ကော်ချီ (Cauchy) သည် ရိုးရိုး ဒစ်ဖရန်ရှယ် ညီမျှခြင်းများအတွက် တင်းကျပ်သော တည်ရှိမှု သီအိုရမ်များ (existence theorems) ကို သက်သေပြခဲ့သည်။ ၎င်းနောက် ဂျော့ချ် ဘူးလ် (George Boole) သည် မျဉ်းဖြောင့် ဒစ်ဖရန်ရှယ် ညီမျှခြင်းများ၏ အဖြေရှာခြင်းကို လွယ်ကူချောမွေ့စေရန် ဒစ်ဖရန်ရှယ် အော်ပရေတာများ (differential operators) ၏ အယ်လ်ဂိုရီသမ်ကို မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။ ဤနည်းလမ်းသည် ဒစ်ဖရန်ရှယ်များကို အက္ခရာသင်္ချာနည်းကျ ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းခြင်း ဖြစ်သည်။ == အမျိုးအစားခွဲခြားခြင်း (Classification) == ညီမျှခြင်းများကို အမှီအခိုကင်းသော ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှုဆိုင်ရာ စံသတ်မှတ်ချက် (analytical criteria) အများအပြားဖြင့် အမျိုးအစား ခွဲခြားထားသည်။ * '''ထပ်တူညီ ညီမျှခြင်းများ (Identity Equations) -''' သတ်မှတ်ထားသော အစုတစ်ခုအတွင်းရှိ ကိန်းရှင်အားလုံးအတွက် စကြဝဠာတစ်ခုလုံးဆိုင်ရာ မှန်ကန်သည့် ဖော်ပြချက်များ (universally valid statements) ဖြစ်သည်။ ဥပမာများတွင် [[ဖက်စပ်ရဂုဏ်သတ္တိ]] (associative property) နှင့် အွိုင်လာ ပုံသေနည်း (Euler's formula) ဖြစ်သည့် <math>e^{i \varphi} = \cos(\varphi) + i \sin(\varphi)</math> တို့ ပါဝင်သည်။ ဤပုံသေနည်းကို တိကျသော တန်ဖိုး <math>\varphi = \pi</math> တွင် တန်ဖိုးရှာဖွေခြင်း ပြုလုပ်သောအခါ အွိုင်လာ၏ ထပ်တူညီမှု (Euler's identity) ဖြစ်သော <math>e^{i \pi} + 1 = 0</math> ကို ရရှိသည်။ * '''ကန့်သတ်ချက်ဖြင့် ညီမျှခြင်းများ (Conditional Equations) -''' တိကျသော ကိန်းရှင်တန်ဖိုးများအတွက်သာ မှန်ကန်သည်။ အကယ်၍ မှန်ကန်သော အစားထိုးခြင်းများ (substitutions) မရှိပါက ညီမျှခြင်းသည် ပြေလည်မှုမရှိသော (unsatisfiable) အခြေအနေ ဖြစ်သွားသည်။ * '''အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက် ညီမျှခြင်းများ (Definitional Equations) -''' သင်္ကေတ အသစ်တစ်ခုအတွက် သင်္ချာဆိုင်ရာ အဓိပ္ပာယ်ကို သတ်မှတ်ပေးရန် အသုံးပြုသည်။ ဥပမာအားဖြင့် <math>f'(x_0) := \dots</math> ဟု အသုံးပြုခြင်းမျိုး ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့ကို ဘူးလီးယန်း အဆိုများ (boolean propositions) အဖြစ်မဟုတ်ဘဲ တည်ဆောက်ပုံဆိုင်ရာ (structural) [[နဂိုမှန်အဆို|နဂိုမှန်အဆိုများ]] (axioms) အဖြစ် သတ်မှတ်သည်။ * '''တစ်ပြေးညီ (Homogeneous) -''' <math>T(x) = 0</math> ပုံစံဖြစ်သည်။ အဖြေများသည် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှုဆိုင်ရာ ဖန်ရှင်၏ ကိန်းရင်းများကို ကိုယ်စားပြုဖော်ပြသည်။ * '''အထိုင်မှတ် (Fixed-Point) -''' <math>T(x) = x</math> ပုံစံဖြစ်သည်။ * '''ကိုယ်ပိုင်တန်ဖိုး ပြဿနာများ (Eigenvalue Problems) -''' <math>T(x) = \lambda x</math> ပုံစံဖြစ်သည်။ ကိန်းသေ ကိုယ်ပိုင်တန်ဖိုး (eigenvalue) <math>\lambda</math> နှင့် ကိုယ်ပိုင်ဗက်တာ (eigenvector) <math>x \neq 0</math> တို့ကို တစ်ပြိုင်နက်တည်း ရှာဖွေဖော်ထုတ်သည်။ * '''မျဉ်းဖြောင့် ညီမျှခြင်းများ (Linear Equations) -''' <math>T(x) = a</math> ပုံစံကို ဆောင်သည်။ ဤနေရာတွင် <math>T(x)</math> သည် ထပ်ဆင့်ခြင်း မူဝါဒ (superposition principle) ကို လိုက်နာသော [[မျဉ်းဖြောင့် အော်ပရေတာ]] (linear operator) တစ်ခု ဖြစ်ပြီး <math>T(\lambda x + \mu y) = \lambda T(x) + \mu T(y)</math> အတိုင်းဖြစ်သည်။ * '''မျဉ်းဖြောင့်မဟုတ်သော ညီမျှခြင်းများ (Nonlinear Equations) -''' ** '''အက္ခရာသင်္ချာ (Algebraic) -''' ဒီဂရီ (degree) နှစ် သို့မဟုတ် ထို့ထက်ပိုသော ပိုလီနိုမီရယ် ဖော်ပြချက်များ (polynomial expressions) ဖြစ်သည်။ ** '''ရာရှင်နယ် (Rational) -''' မသိကိန်းသည် ပိုင်းခြေ (denominator) အတွင်း၌ ပါဝင်သည်။ ** '''အရင်း (Radical) -''' မသိကိန်းသည် ကိန်းရင်းသင်္ကေတ အောက်တွင် ပါဝင်သည်။ ** '''ကိန်းလွန် (Transcendental) -''' မသိကိန်းသည် ထပ်ကိန်း (exponent) သို့မဟုတ် တြီဂိုနိုမေတြီ (trigonometric) အဝင်ကိန်းအဖြစ် တည်ရှိသည်။ ၎င်းသည် လော့ဂရစ်သမ် (logarithmic) တွက်ချက်မှုများကို လိုအပ်စေခြင်း သို့မဟုတ် ကာလမှန် (periodic) အဖြေအစုများကို ထွက်ပေါ်စေခြင်းတို့ ဖြစ်စေသည်။ ဥပမာအားဖြင့် <math>\sin x = 0</math> မှ <math>x_k = k\pi</math> ကို ရရှိခြင်းမျိုး ဖြစ်သည်။ * '''ဒိုင်အိုဖန်တိုင်း (Diophantine) -''' [[ကိန်းပြည့်]] မြှောက်ဖော်ကိန်းများ (integer coefficients) ကို ပိုင်ဆိုင်သော စကေလာ ညီမျှခြင်းများ (scalar equations) အတွက် ကိန်းပြည့် (integer) အဖြေများကိုသာ တိကျစွာ ရှာဖွေသည်။ * '''ခြားနားခြင်း (Difference) -''' မသိကိန်းသည် တစ်ပိုင်းတစ်စ [[ကိန်းစဉ်]] (discrete sequence) တစ်ခု ဖြစ်သည်။ * '''ဖန်ရှင်နယ်၊ ဒစ်ဖရန်ရှယ် နှင့် အင်တီဂရယ် (Functional, Differential, and Integral) -''' ပစ်မှတ် မသိကိန်းသည် [[ဖန်ရှင်]]တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဒစ်ဖရန်ရှယ် ညီမျှခြင်းများတွင် မသိသော ဖန်ရှင်၏ [[ဆင်းသက်ချက် (ဒစ်ဖရန်ရှယ် ကဲကုလပ်)|ဆင်းသက်ချက်များ]] (derivatives) ပါဝင်သည်။ သို့သော် အင်တီဂရယ် ညီမျှခြင်းများ သည် မသိသော ဖန်ရှင်ကို အင်တီဂရယ် အော်ပရေတာ (integral operator) အတွင်း မြှုပ်နှံထားသည်။ == စနစ်များ နှင့် ဖြေရှင်းခြင်း နည်းစနစ်များ (Systems and Resolution Methodologies) == ညီမျှခြင်းများ စနစ်တစ်ခုတွင် တူညီသော ကိန်းရှင်အစုတစ်ခုတည်းက တစ်ပြိုင်နက် ပြေလည်စေရမည့် ညီမျှခြင်း အများအပြား ပါဝင်သည်။ တူညီသော အရင်းအမြစ်စုတစ်ခုအတွင်း စနစ်တစ်ခု၏ အဖြေတိုင်းသည် အခြားစနစ်တစ်ခု၏ အဖြေတစ်ခု ဖြစ်နေပါက ညီမျှခြင်းများ စနစ်နှစ်ခုသည် ထပ်တူညီသည် (equivalent) ဟု ဆိုနိုင်သည်။ သီးခြား ညီမျှခြင်းနှစ်ခုအတွက်လည်း ဤနည်းအတိုင်းပင် ဖြစ်သည်။ ညီမျှခြင်းတစ်ခုအား ဖြေရှင်းခြင်း၏ အခြေခံ လုပ်ငန်းစဉ်တွင် ၎င်းကို ထပ်တူညီသော ပုံစံ (equivalent form) တစ်ခုအဖြစ် ပြုပြင်ပြောင်းလဲခြင်း ပါဝင်သည်။ သို့သော် စုံကိန်း ထပ်ကိန်းတင်ခြင်း (exponentiation to an even power) ကဲ့သို့သော အချို့သော တွက်ချက်မှုများသည် တိကျစွာ ထပ်တူညီမှု မရှိဘဲ အဖြေအစုကို ပိုမိုကျယ်ပြန့်သွားစေသည်။ ထို့ကြောင့် ဤတွက်ချက်မှုကို ပြုလုပ်ပါက အပိုအဖြေများ (extra solutions) ပေါ်ထွက်လာနိုင်ပြီး ပြောင်းလဲထားသော ညီမျှခြင်းမှ ရရှိလာသော အဖြေအားလုံးကို စစ်ဆေးအတည်ပြုရန်အတွက် မူလညီမျှခြင်းထဲသို့ အစားထိုး ထည့်သွင်းရမည် ဖြစ်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် <math>\sqrt{x} = 1-x</math> ကို နှစ်ထပ်ကိန်းတင်ခြင်း ပြုလုပ်ပါက <math>x^2 - 3x + 1 = 0</math> ကို ရရှိသည်။ ပိုကြီးသော အပေါင်း ကိန်းရင်း (positive root) ဖြစ်သည့် <math>x_1 = \frac{3+\sqrt{5}}{2}</math> ကို ပယ်ဖျက်ရမည် ဖြစ်သည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ၎င်းကို မူလညီမျှခြင်းထဲသို့ အစားထိုးထည့်သွင်းသောအခါ ညာဘက်ခြမ်းတွင် အနုတ်တန်ဖိုးကို ရရှိစေပြီး ယင်းသည် [[ကိန်းစစ်]] ပင်မ နှစ်ထပ်ကိန်းရင်း ဖန်ရှင် (principal square root function) ၏ အနုတ်ကိန်းမဟုတ်ခြင်း ပစ်မှတ်စု (non-negative codomain) ကို ချိုးဖောက်နေသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ညီမျှခြင်းများနှင့် စနစ်များကို ဖြေရှင်းခြင်းသည် အဓိက လမ်းကြောင်းသုံးခုအပေါ်တွင် အခြေခံထားသည်။ *'''ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှုဆိုင်ရာ (Analytical) -''' ပစ်မှတ် ကိန်းရှင်များကို သီးသန့်ခွဲထုတ်ရန်အတွက် တိကျသော ထပ်တူညီမှု တွက်ချက်မှုများ (strict equivalence operations) ကို အသုံးပြု၍ဖြစ်စေ၊ မသိကိန်းများကို ပယ်ဖျက်ခြင်း (elimination) အားဖြင့်ဖြစ်စေ တိကျသော အဖြေရှာခြင်း ဖြစ်သည်။ *'''ကိန်းဂဏန်းဆိုင်ရာ (Numerical) -''' အပိတ်ပုံစံ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှုဆိုင်ရာ အဖြေများ (closed-form analytical solutions) မရှိသော ရှုပ်ထွေးသည့် သို့မဟုတ် မျဉ်းဖြောင့်မဟုတ်သော စနစ်များအတွက် လက်တွေ့ကျသော အဖြေရှာရန် အသုံးပြုသည့် တွက်ချက်မှုဆိုင်ရာ ခန့်မှန်းတွက်ချက်မှု နည်းလမ်းများ (approximation methods) ဖြစ်သည်။ *'''အရည်အသွေးပိုင်းဆိုင်ရာ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်း (Qualitative Analysis) -''' ကိန်းဂဏန်း တန်ဖိုးများကို ထုတ်ယူခြင်းမရှိဘဲ အဖြေတစ်ခု၏ တည်ရှိမှု၊ တစ်ခုတည်းသီးသန့်ဖြစ်မှု (uniqueness) နှင့် ကိန်းရှင်ကြားခံများ (parameters) အရ တည်ငြိမ်မှု (parametric stability) တို့ကို သက်သေပြရန် စနစ်တစ်ခုကို သင်္ချာနည်းကျ အကဲဖြတ်ခြင်း ဖြစ်သည်။ == ကိုးကား == [[ကဏ္ဍ:အခြေခံ အက္ခရာသင်္ချာ]] nubkd0tqga6sjn24nax0j4ki2rbo5i5 3 290913 1050148 2026-08-24T20:06:52Z Ontzak 48796 [[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:HannaTheKitty12]] စာမျက်နှာကို [[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Hanna K-M]] သို့ Ontzakက ရွှေ့ခဲ့သည်: အသုံးပြုသူ "[[Special:CentralAuth/HannaTheKitty12|HannaTheKitty12]]" ကို "[[Special:CentralAuth/Hanna K-M|Hanna K-M]]" သို့ အမည်ပြောင်းလဲစဉ် စာမျက်နှာအား အလိုအလျောက် ရွှေ့ပြောင်းခြင်း 1050148 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Hanna K-M]] rbotvjbwnv22815qmdtd3oa1tvuh0gc 3 290915 1050158 2026-08-25T00:53:18Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1050158 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &#126;2026-46081-05 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၀:၅၃၊ ၂၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ (UTC) rxfg36y43qf8ylsslrf13mqg4dprwx3 3 290916 1050166 2026-08-25T01:53:26Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1050166 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &#126;2026-46302-40 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၁:၅၃၊ ၂၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ (UTC) fll9zt2wsc57uf5fg3l3utx6n633539 3 290917 1050171 2026-08-25T02:53:33Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1050171 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &#126;2026-46142-58 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၂:၅၃၊ ၂၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ (UTC) 8jqjbb2wzpx42uqhyaw1mxvto360mwc 0 290918 1050172 2026-08-25T03:27:58Z Mkant00 135890 "[[သင်္ချာ|သင်္ချာဆိုင်ရာ]] သက်သေပြခြင်း (mathematical proof) သည် သင်္ချာဆိုင်ရာ ဖော်ပြချက် (mathematical statement) တစ်ခုအတွက် ကောက်ချက်ချ ဆွေးနွေးချက် (ded..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1050172 wikitext text/x-wiki [[သင်္ချာ|သင်္ချာဆိုင်ရာ]] သက်သေပြခြင်း (mathematical proof) သည် သင်္ချာဆိုင်ရာ ဖော်ပြချက် (mathematical statement) တစ်ခုအတွက် ကောက်ချက်ချ ဆွေးနွေးချက် (deductive argument) တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ဖော်ပြထားသော ယူဆချက်များ (assumptions) က ကောက်ချက်တစ်ခုကို ယုတ္တိဗေဒနည်းကျ (logically) သေချာစေကြောင်း ပြသသည်။ ယင်းသက်သေပြခြင်းသည် အမှန်တရားကို တည်ဆောက်ရန် ပုံစံတကျ (formal) ယန္တရားတစ်ခုအနေဖြင့် ဆောင်ရွက်ပြီး သင်္ချာသုတေသနစာတမ်းများ၏ အဓိကအသက်သွေးကြောအဖြစ် တည်ရှိသည်။<ref>{{cite book |editor-last=Gowers |editor-first=Timothy |title=The Princeton Companion to Mathematics |year=2008 |publisher=Princeton University Press |isbn=978-0-691-11880-2}}</ref> ကျိုးကြောင်းဆီလျော်သော မျှော်လင့်ချက် (reasonable expectation) ကိုသာ တည်ဆောက်ပေးသည့် လက်တွေ့စမ်းသပ်မှုဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးချက်များ (empirical arguments) သို့မဟုတ် ပြည့်စုံလွှမ်းခြုံမှုမရှိသော (non-exhaustive) ဆင့်ကဲနည်းဖြင့် စဉ်းစားဆင်ခြင်မှုများနှင့် (inductive reasoning) မတူဘဲ သင်္ချာဆိုင်ရာ သက်သေပြခြင်းများသည် ပြည့်စုံလွှမ်းခြုံမှုရှိသည် (exhaustive)။ ထို့အပြင် ၎င်းတို့သည် ပကတိ ယုတ္တိဗေဒဆိုင်ရာ သေချာမှုကို (logical certainty) ခိုင်မာစွာ တည်ဆောက်ပေးသည်။ ဤအချက်နှင့် ပတ်သက်၍ သင်္ချာပညာနှင့် ရူပဗေဒပညာတို့အကြား ကြီးမားသော ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ ကွာဟချက်တစ်ခု တည်ရှိသည်။ သင်္ချာပညာရှင်များသည် တိကျသော ယုတ္တိဗေဒဆိုင်ရာ သက်သေပြခြင်းများကို တောင်းဆိုကြသည်။ သို့သော် ရူပဗေဒပညာရှင်များသည် များသောအားဖြင့် အလွန်ယုံကြည်လက်ခံနိုင်ဖွယ်ရှိသော်လည်း တိကျသေချာမှုမရှိသော (nonrigorous) ဆွေးနွေးချက်များဖြင့်ပင် ကျေနပ်လေ့ရှိကြသည်။<ref>{{cite book |editor-last=Gowers |editor-first=Timothy |title=The Princeton Companion to Mathematics |year=2008 |publisher=Princeton University Press |isbn=978-0-691-11880-2}}</ref> သို့သော်လည်း တိကျသေချာမှုမရှိသော ရူပဗေဒဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးချက်များမှတစ်ဆင့် ကနဦး တွေ့ရှိခဲ့သော အရာများအတွက် တိကျသေချာသော (rigorous) သင်္ချာဆိုင်ရာ သက်သေပြခြင်းများကို ရှာဖွေခြင်းသည် သာမန် အသေးစိတ်လွန်းသော လုပ်ရပ်သက်သက် မဟုတ်ပေ။ ၎င်းသည် သန့်စင်သင်္ချာ (pure mathematics) နယ်ပယ်တွင် လုံးဝအသစ်ဖြစ်သော တွေ့ရှိချက်များကို မကြာခဏ အစပျိုးပေးလေ့ရှိသည့် ခက်ခဲသော လုပ်ငန်းစဉ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် ယုံကြည်လက်ခံနိုင်ဖွယ်မရှိသော ဆွေးနွေးချက်တစ်ခုကို ပုံစံတကျ အဆင့်များအဖြစ် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာလိုက်ခြင်းက များသောအားဖြင့် ဖုံးကွယ်နေသော အမှားတစ်ခုကို ဖော်ထုတ်ပေးခြင်း သို့မဟုတ် ယင်းဆွေးနွေးချက်သည် မည်သည့်အတွက်ကြောင့် မှန်ကန်နေရကြောင်းကို အတိအကျ ရှင်းလင်းပေးခြင်းတို့ကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။<ref>{{cite book |editor-last=Gowers |editor-first=Timothy |title=The Princeton Companion to Mathematics |year=2008 |publisher=Princeton University Press |isbn=978-0-691-11880-2}}</ref> သက်သေပြခြင်းတိုင်းကို [[နဂိုမှန်အဆို|နဂိုမှန်အဆိုများ]] (axioms) ဟုခေါ်သော အခြေခံကျပြီး အလိုအလျောက် ထင်ရှားနေသည့် ယူဆချက်များနှင့် လူအများလက်ခံထားသော ကောက်ချက်ချခြင်း စည်းမျဉ်းများကို (rules of inference) သာ အသုံးပြု၍ သဘောတရားရေးရာအရ တည်ဆောက်နိုင်သည်။<ref>{{cite book|title=The Nuts and Bolts of Proofs: An Introduction to Mathematical Proofs |last=Cupillari |first=Antonella |edition=Third |year=2005 |publisher=Academic Press |page=3}}; {{cite book |author1=Clapham, C. |author2=Nicholson, J.N. |title=The Concise Oxford Dictionary of Mathematics, Fourth edition}}; {{cite book|title=Discrete Mathematics with Proof |date=July 2009 |first=Eric |last=Gossett |page=86 |publisher=John Wiley & Sons}}</ref> ဤသို့ ဆောင်ရွက်ရန်အတွက် သင်္ချာပညာရှင်များသည် သင်္ချာ တည်ဆောက်ပုံများ၏ (mathematical structures) နယ်ပယ်နှင့် နယ်နိမိတ်များကို ဖော်ပြရန် [[အစု|အစုများကို]] (sets) အခြေခံ ဝေါဟာရများအဖြစ် မှီခိုကြသည်။ ယင်းအချိန်တွင် ယုတ္တိဗေဒ (logic) သည် အဓိပ္ပာယ်များကို ပိုင်းခြားစိတ်ဖြာရန်နှင့် အချက်အလက်သစ်များကို အဓိပ္ပာယ် ဝေခွဲမရဖြစ်မှုမရှိဘဲ ကောက်ချက်ချရန်အတွက် အခြေခံ သဒ္ဒါအဖြစ် ဆောင်ရွက်သည်။<ref>{{cite book |last=Hammack |first=Richard |title=Book of Proof |year=2018 |publisher=Richard Hammack |isbn=978-0-9894721-3-5}}</ref> အဆင့်မြင့် သင်္ချာနယ်ပယ်တွင် မှန်ကန်ကြောင်း အတည်ပြုထားသော ဖော်ပြချက်များကို တိကျသော အမှန်တရား အဆင့်ဆင့်ဖွဲ့စည်းပုံ (hierarchy) အတွင်းသို့ စနစ်တကျ စီစဉ်ထားသည်။ ထိုဖွဲ့စည်းပုံတွင် အဓိကကျ၍ အရေးပါသော သင်္ချာဆိုင်ရာ ဖော်ပြချက်ကို သီအိုရမ် (theorem) ဟု ခေါ်ဆိုပြီး အရေးပါသော်လည်း အနည်းငယ် အရေးပါမှု လျော့နည်းသော အမှန်တရားများကို အဆိုများ (propositions) ဟု ခေါ်ဆိုသည်။<ref>{{cite book |last=Hammack |first=Richard |title=Book of Proof |year=2018 |publisher=Richard Hammack |isbn=978-0-9894721-3-5}}</ref> ပိုမိုကြီးမားသော သီအိုရမ်တစ်ခုကို သက်သေပြရန် အဓိက အထောက်အကူပြုရန် ရည်ရွယ်၍ အမှန်တရား ဖော်ပြချက်တစ်ခုကို တည်ဆောက်သောအခါ ၎င်းကို အထောက်အကူပြု သီအိုရမ် (lemma) ဟု လူသိများသည်။ ထို့အပြင် သီအိုရမ်တစ်ခု၏ သိသာထင်ရှားလုနီးပါးဖြစ်သော အကျိုးဆက်ကို အကျိုးဆက်သီအိုရမ် (corollary) ဟု သတ်မှတ်သည်။<ref>{{cite book |last=Hammack |first=Richard |title=Book of Proof |year=2018 |publisher=Richard Hammack |isbn=978-0-9894721-3-5}}</ref> သင်္ချာဆိုင်ရာ အဆိုတစ်ခုသည် မှန်ကန်သည်ဟု အခိုင်အမာ ယုံကြည်ထားသော်လည်း တိကျသေချာစွာ သက်သေမပြရသေးပါက ၎င်းကို ယူဆချက် (conjecture) ဟု ရည်ညွှန်းသည်။ ၎င်းကို လက်တွေ့အသုံးပြုသော ယူဆချက်တစ်ခုအဖြစ် မကြာခဏ အသုံးပြုပါက အဆိုပြုယူဆချက် (hypothesis) ဟု ခေါ်ဆိုသည်။<ref>{{Cite web |title=Mathematical Proofs - Department of Mathematics at UTSA |url=https://mathresearch.utsa.edu/wiki/index.php?title=Mathematical_Proofs |website=mathresearch.utsa.edu}}</ref> စံပြု သင်္ချာဆိုင်ရာ လက်တွေ့လုပ်ငန်းစဉ်တွင် သက်သေပြခြင်းများကို သဘာဝဘာသာစကား (natural language) ကို အသုံးပြုလျက် တိကျသေချာသော သာမန် ယုတ္တိဗေဒ (informal logic) ဖြင့် ရေးသားကြသည်။ ၎င်းသည် အလှတရားရှုထောင့်မှ အကဲဖြတ်ခြင်းနှင့် လူမှုအသိုင်းအဝိုင်းဆိုင်ရာ တိကျသေချာမှု စံနှုန်းများအတွက် နေရာချန်ထားပေးသည်။ သို့သော်လည်း အလွန်အထူးပြုထားသော သက်သေပြခြင်း သီအိုရီ (proof theory) နယ်ပယ်တွင် ပုံစံတကျ သက်သေပြခြင်း (formal proof) တစ်ခုဆိုသည်မှာ ပုံစံတကျ သင်္ကေတပြ ဘာသာစကားဖြင့် (formal symbolic language) ရေးသားထားသော စနစ်တကျ ဖွဲ့စည်းထားသည့် ပုံသေနည်းများ၏ (well-formed formulas) [[ကိန်းစဉ်|ကိန်းစဉ်တစ်ခု]]ဖြစ်ကြောင်း တိကျစွာ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ထားသည်။ ထိုနေရာတွင် နောက်ဆက်တွဲ ပုံသေနည်းတစ်ခုစီသည် ယင်း၏ရှေ့မှ ပုံသေနည်းများ၏ တိုက်ရိုက် ယုတ္တိဗေဒဆိုင်ရာ အကျိုးဆက် (logical consequence) တစ်ခုဖြစ်သည်။<ref>{{citation|title=Handbook of Proof Theory|volume=137|series=Studies in Logic and the Foundations of Mathematics|editor-first=Samuel R.|editor-last=Buss|publisher=Elsevier|year=1998|contribution=An introduction to proof theory|pages=1–78|first=Samuel R.|last=Buss}}</ref> သင်္ချာဆိုင်ရာ သက်သေပြခြင်းများမှတစ်ဆင့် တည်ဆောက်ထားသော အဆိုများ၏ အခြေခံ သဘာဝတရားသည် ဒဿနိကဗေဒဆိုင်ရာ ငြင်းခုံမှုများကိုလည်း ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။ အီမန်နျူရယ် ကန့်တ် (Immanuel Kant) က သင်္ချာဆိုင်ရာ အမှန်တရားများ သို့မဟုတ် ဆုံးဖြတ်ချက်များသည် ဖွဲ့စည်းမှုဆိုင်ရာ အတွေ့အကြုံမတိုင်မီသိ အဆိုများ (synthetic a priori propositions) ဖြစ်သည်ဟု ယုံကြည်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့သည် သက်သေပြခြင်းများကိုယ်တိုင်၏ ယုတ္တိဗေဒဆိုင်ရာ ဆင်းသက်ခြင်းများ (logical derivations) သက်သက် မဟုတ်ပေ။ ယင်းနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်အနေဖြင့် ဝီလတ် ဗန် အော်မန် ကွိုင်း (Willard Van Orman Quine) သည် သူ၏ ၁၉၅၁ ခုနှစ် စာတမ်းဖြစ်သော "အတွေ့အကြုံဝါဒ၏ အစွဲအလမ်းနှစ်ခု" တွင် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှုဆိုင်ရာ (analytic) အဆိုများနှင့် ဖွဲ့စည်းမှုဆိုင်ရာ (synthetic) အဆိုများအကြား ခြားနားချက်ဆိုသည်မှာ အဆုံးစွန်အားဖြင့် လက်ခံနိုင်ဖွယ်မရှိကြောင်း ထင်ရှားစွာ စောဒကတက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.theologie.uzh.ch/dam/jcr:ffffffff-fbd6-1538-0000-000070cf64bc/Quine51.pdf|title=Two Dogmas of Empiricism|last=Quine|first=Willard Van Orman|date=1961|website=Universität Zürich – Theologische Fakultät|page=12}}</ref> ထို့အပြင် ကတ် ဂိုဒယ် (Kurt Gödel) ၏ မပြည့်စုံမှု သီအိုရမ်များ (incompleteness theorems) ထွက်ပေါ်လာပြီးနောက်ပိုင်းတွင် သင်္ချာဆိုင်ရာ အမှန်တရားနှင့် သက်သေပြနိုင်စွမ်း (provability) တို့သည် တစ်ထပ်တည်းမကျကြောင်းကို လူသိများသော ဒဿနိကဗေဒဆိုင်ရာ အချက်အလက်အဖြစ် လက်ခံလာကြသည်။ ရှေ့နောက်ညီညွတ်မှုရှိသော (consistent) နဂိုမှန်အဆို စနစ် (axiomatic system) တွင်မဆို သက်သေပြ၍မရသော သို့မဟုတ် ချေပ၍မရနိုင်သော အမှန်တရား ဖော်ပြချက်များ ပါဝင်နေသည်။<ref>{{cite book |editor-last=Gowers |editor-first=Timothy |title=The Princeton Companion to Mathematics |year=2008 |publisher=Princeton University Press |isbn=978-0-691-11880-2}}</ref> ဤသို့ ဆုံးဖြတ်၍မရနိုင်သော (undecidable) ဖော်ပြချက်များ လက်တွေ့ တည်ရှိနေသော်လည်း သင်္ချာပညာရှင်များ၏ နေ့စဉ်လုပ်ငန်းခွင်အပေါ် များစွာ သက်ရောက်မှု မရှိပေ။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ၎င်းတို့ တွေ့ကြုံရသော ဖော်ပြချက် အများစုသည် ဆုံးဖြတ်၍ရနိုင်သော (decidable) အရာများ ဖြစ်လေ့ရှိသောကြောင့် ဖြစ်သည်။<ref>{{cite book |editor-last=Gowers |editor-first=Timothy |title=The Princeton Companion to Mathematics |year=2008 |publisher=Princeton University Press |isbn=978-0-691-11880-2}}</ref> == သမိုင်းကြောင်းနှင့် ဝေါဟာရရင်းမြစ် (History and Etymology) == "သက်သေပြခြင်း" ဟူသော စကားလုံးသည် လက်တင်စကားလုံး "probare" မှ ဆင်းသက်လာပြီး "စစ်ဆေးရန်" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ယင်းစကားလုံးသည် အချက်အလက်များကို တည်ဆောက်ရန်အတွက် သက်သေထွက်ဆိုချက်၏ ယုံကြည်နိုင်စွမ်း သို့မဟုတ် အာဏာကို ရည်ညွှန်းသော တရားဥပဒေဆိုင်ရာ ဖြောင့်မတ်မှန်ကန်မှု အယူအဆနှင့် ဘာသာစကားအရ ဆက်စပ်နေသည်။<ref>{{cite book|title=The Emergence of Probability: A Philosophical Study of Early Ideas about Probability, Induction and Statistical Inference |first=Ian |last=Hacking |publisher=Cambridge University Press |year=1984}}; "proof" New Shorter Oxford English Dictionary, 1993, OUP, Oxford.</ref> သမိုင်းကြောင်းအရ အတွေ့အကြုံအရ မှန်းဆထားသော နည်းလမ်းများ (heuristics) နှင့် ဥပမာများကို အသုံးပြုသည့် ယုံကြည်နိုင်ဖွယ် ဆွေးနွေးချက်များသည် (plausibility arguments) တိကျသော [[သင်္ချာ|သင်္ချာဆိုင်ရာ]] သက်သေပြခြင်းများထက် စော၍ ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။ ကောက်ချက်တစ်ခုကို သရုပ်ပြသခြင်းဟူသော အယူအဆသည် မြေတိုင်းတာခြင်းနှင့် ကနဦး ဂျီဩမေတြီ (geometry) ရှိ လက်တွေ့ ပြဿနာများမှ အစပြုခဲ့ဖွယ်ရှိသည်။<ref>{{cite book|title=The development of logic |first1=William |last1=Kneale |first2=Martha |last2=Kneale |date=May 1985 |page=3 |publisher=Oxford University Press}}</ref> သင်္ချာဆိုင်ရာ သက်သေပြခြင်းကို ဘာသာရပ်တစ်ခုအနေဖြင့် တိကျသေချာစွာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာစေမှုသည် အဓိကအားဖြင့် ရှေးဟောင်း ဂရိသင်္ချာ၏ ရလဒ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ထိုဖွံ့ဖြိုးမှုတွင် သေးလ်စ် (Thales) နှင့် ခီအော့စ် ကျွန်းသား ဟစ်ပိုကရေးတီးစ် (Hippocrates of Chios) ကဲ့သို့သော ပုဂ္ဂိုလ်များ၏ ကနဦး လမ်းပြ ရှေ့ဆောင် ပါဝင်အားဖြည့်မှုများ ပါဝင်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://hal.archives-ouvertes.fr/hal-01281050/document|title=The genesis of proof in ancient Greece The pedagogical implications of a Husserlian reading|last1=Moutsios-Rentzos|first1=Andreas|last2=Spyrou|first2=Panagiotis|date=February 2015|website=Archive ouverte HAL}}</ref> ရှေးဟောင်း ပိုက်သာဂိုရပ်စ် ကျောင်းတော်သားများသည် နှစ်၏ နှစ်ထပ်ကိန်းရင်း (square root) သည် [[အီရာရှင်နယ်ကိန်း]] (irrational number) ဖြစ်ကြောင်း အတည်ပြုရန်အတွက် ရှေ့နောက်မညီညွတ်မှုဖြင့် သက်သေပြခြင်း (proof by contradiction) ဆိုင်ရာ ကနဦး နည်းလမ်းများကိုလည်း လမ်းသစ်ဖောက်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite book |last=Hammack |first=Richard |title=Book of Proof |year=2018 |publisher=Richard Hammack |isbn=978-0-9894721-3-5}}</ref> ဘီစီ ၃၀၀ ခန့်တွင် ယူကလစ်ဒ် (Euclid) သည် သင်္ချာဆိုင်ရာ သက်သေပြခြင်း လက်တွေ့လုပ်ငန်းစဉ်ကို ကြီးမားစွာ တော်လှန်ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ သူ၏ ဂျီဩမေတြီဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးချက်များသည် အလွန်ထူးခြားစွာ ရေရှည်တည်တံ့မှုရှိပြီး ၎င်းတို့ကို ယနေ့တိုင်အောင် လုံးဝယုံကြည်လက်ခံနိုင်ဖွယ် သရုပ်ပြသချက်များအဖြစ် လက်ခံထားကြဆဲဖြစ်သည်။<ref>{{cite book |editor-last=Gowers |editor-first=Timothy |title=The Princeton Companion to Mathematics |year=2008 |publisher=Princeton University Press |isbn=978-0-691-11880-2}}</ref> ယူကလစ်ဒ်သည် [[နဂိုမှန်အဆို|နဂိုမှန်အဆိုဆိုင်ရာ]] နည်းလမ်းကို (axiomatic method) စတင် မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။ ဤနည်းလမ်းသည် အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်မရှိသော ဝေါဟာရများနှင့် အလိုအလျောက် ထင်ရှားနေသည့် နဂိုမှန်အဆိုများမှ စတင်ကာ သီအိုရမ်များကို ယုတ္တိဗေဒဆိုင်ရာ လှည့်လည်နေမှုများ (circular reasoning) မပါဘဲ စနစ်တကျ ကောက်ချက်ချသည်။ ဤမိတ်ဆက်မှုကို သူ၏ လက်ရာမွန်ဖြစ်သော Euclid's Elements စာအုပ်တွင် မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။ အဆိုပါ စာအုပ်သည် ၂၀ ရာစုတိုင်အောင် အနောက်တိုင်း ပညာရေး၏ အခြေခံအုတ်မြစ်အဖြစ် တည်ရှိခဲ့သည်။<ref>{{cite book|title=An Introduction to the History of Mathematics (Saunders Series) |first=Howard W. |last=Eves |edition=6th |date=January 1990 |page=141 |publisher=Cengage}}; {{cite book |editor-last=Gowers |editor-first=Timothy |title=The Princeton Companion to Mathematics |year=2008 |publisher=Princeton University Press |isbn=978-0-691-11880-2}}</ref> သို့သော် သူ၏ ပြိုင်မျဉ်း ကြိုတင်အဆိုသည် (parallel postulate) သူ၏ အခြား နဂိုမှန်အဆိုများကဲ့သို့ ပင်ကိုသိစိတ်အရ သေချာမှုမျိုး မရှိခဲ့ပေ။ ယင်းကြောင့် ပရိုကလပ်စ် (Proclus)၊ ဂျီရိုလာမို ဆက်ချယ်ရီ (Gerolamo Saccheri) နှင့် အေဒရီယန်-မာရီ လီဂျန်ဒါ (Adrien-Marie Legendre) ကဲ့သို့သော သင်္ချာပညာရှင်များသည် ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာတိုင်အောင် ကျန်ရှိနေသော အခြေခံ နဂိုမှန်အဆိုများကိုသာ အသုံးပြု၍ ၎င်းကို သီအိုရမ်တစ်ခုအဖြစ် သက်သေပြရန် ကြိုးပမ်းခဲ့ကြသည်။ သို့သော် ထိုကြိုးပမ်းမှုများသည် အဆုံးစွန်အားဖြင့် အမှားအယွင်းများသာ ဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite book |editor-last=Gowers |editor-first=Timothy |title=The Princeton Companion to Mathematics |year=2008 |publisher=Princeton University Press |isbn=978-0-691-11880-2}}</ref> ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ ကြာပြီးနောက် အလယ်ခေတ် အစ္စလာမ့် သင်္ချာပညာတွင် ထင်ရှားသော တိုးတက်မှုများ ပြုလုပ်နိုင်ခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် ၁၀ ရာစု အီရတ် သင်္ချာပညာရှင် အယ်လ်-ဟာရှီမီ (Al-Hashimi) သည် အီရာရှင်နယ်ကိန်းများနှင့် ပတ်သက်သော အဆိုများကို အက္ခရာသင်္ချာနည်းကျ (algebraically) သက်သေပြခဲ့သည်။ ထို့အပြင် အယ်လ်-ကာရာဂျီ (Al-Karaji) သည် သက္ကရာဇ် ၁၀၀၀ ခန့်တွင် ဂဏန်းသင်္ချာ [[ကိန်းစဉ်တန်း|ကိန်းစဉ်တန်းများအတွက်]] (arithmetic progressions) ဆင့်ကဲနည်းဆိုင်ရာ သက်သေပြခြင်းများကို (inductive proofs) ပုံစံတကျ မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။<ref>{{citation|last=Matvievskaya|first=Galina|year=1987|title=The Theory of Quadratic Irrationals in Medieval Oriental Mathematics|journal=Annals of the New York Academy of Sciences|volume=500|issue=1|pages=253–277 [260]}}</ref> ၁၉ ရာစု နှောင်းပိုင်းနှင့် ၂၀ ရာစု အစောပိုင်း ကာလများအရောက်တွင် ဒေးဗစ် ဟီလ်ဘတ် (David Hilbert) နှင့် ဂေါ့တ်လော့ဗ် ဖရေးဂါး (Gottlob Frege) ကဲ့သို့သော သင်္ချာပညာရှင်များ ဦးဆောင်သည့် "ပုံစံတကျ ဖြစ်စေခြင်းဆိုင်ရာ အပြောင်းအလဲ" (formalist shift) တစ်ခု ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့သည် သက်သေပြခြင်းများကို လက်တွေ့စမ်းသပ် လေ့လာမှုများမှ အမှီအခိုကင်းစွာ အတည်ပြုနိုင်သော သီးသန့် ယုတ္တိဗေဒဆိုင်ရာ တည်ဆောက်မှုများအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲခဲ့ကြသည်။ သူတို့သည် ပုံကြမ်းများနှင့် အမြင်အာရုံဆိုင်ရာ ပင်ကိုသိစိတ် (visual intuition) အပေါ် မှီခိုအားထားမှုကို ဖယ်ရှားခဲ့ပြီး သင်္ကေတနည်းလမ်းများဖြင့် ဝါကျတည်ဆောက်ပုံများကို စစ်ဆေးခြင်းများ (syntactical checks) အား အစားထိုး အသုံးပြုလာကြသည်။<ref>{{cite book |editor-last=Gowers |editor-first=Timothy |title=The Princeton Companion to Mathematics |year=2008 |publisher=Princeton University Press |isbn=978-0-691-11880-2}}</ref> == ထင်ရှားသော သက်သေပြခြင်း နည်းလမ်းများ (Prominent Methods of Proof) == ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ တစ်လျှောက် [[သင်္ချာ|သင်္ချာပညာရှင်များသည်]] ဖော်ပြချက်များကို သက်သေပြရန်အတွက် ခိုင်မာအားကောင်းသော နည်းလမ်းပေါင်းမြောက်မြားစွာကို ဖန်တီးခဲ့ကြသည်။ တိုက်ရိုက် သက်သေပြခြင်း (direct proof) နည်းလမ်းသည် ယူဆချက်တစ်ခု မှန်ကန်သည်ဟု ယူဆထားပြီး ယင်းနောက် ယုတ္တိဗေဒ၊ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်များနှင့် ယခင် သီအိုရမ်များကို အသုံးချကာ ကောက်ချက်ကို မှန်ကန်စေရန် တိုက်ရိုက် သက်ရောက်စေသည်။<ref>{{cite book|title=The Nuts and Bolts of Proofs: An Introduction to Mathematical Proofs |last=Cupillari |first=Antonella |edition=Third |year=2005 |publisher=Academic Press |page=20}}</ref> ယုတ္တိဗေဒဆိုင်ရာ သက်ရောက်မှု (logical implication) တစ်ခုကို အောင်မြင်စွာ သက်သေပြရာတွင် သင်္ချာပညာရှင်တစ်ဦးသည် <math>P</math> နှင့် <math>Q</math> ကြားတွင် သိသာထင်ရှားသော အကြောင်းကျိုးဆက်စပ်မှု ရှိသည်ဖြစ်စေ၊ မရှိသည်ဖြစ်စေ <math>P</math> မှန်ကန်ပြီး တစ်ချိန်တည်းမှာပင် <math>Q</math> မှားယွင်းနေနိုင်သည့် ဖြစ်နိုင်ခြေကိုသာ ဖယ်ရှားပစ်ရန် လိုအပ်သည်။ ဤသက်ရောက်မှုမှာ ဥပမာအားဖြင့် အကယ်၍ <math>P</math> ဖြစ်လျှင် <math>Q</math> ဖြစ်သည်ဟူသော ပုံစံဖြစ်သည်။<ref>{{cite book |editor-last=Gowers |editor-first=Timothy |title=The Princeton Companion to Mathematics |year=2008 |publisher=Princeton University Press |isbn=978-0-691-11880-2}}</ref> အကယ်၍ ယူဆချက်သည် ယုတ္တိဗေဒအရ ထပ်တူညီသော ကွဲပြားသည့် နည်းလမ်းများစွာဖြင့် ထွက်ပေါ်လာနိုင်ပါက စာရေးသူများသည် များသောအားဖြင့် အခြေအနေတစ်ခုကိုသာ သက်သေပြလေ့ရှိသည်။ ထို့နောက် ကျန်ရှိသောအခြေအနေများကို ထိရောက်စွာ လွှမ်းခြုံနိုင်ရန် "ယေဘုယျကျမှုကို မဆုံးရှုံးစေဘဲ" (without loss of generality) ဟူသော စကားစုကို အသုံးပြုလေ့ရှိသည်။<ref>{{cite book |last=Hammack |first=Richard |title=Book of Proof |year=2018 |publisher=Richard Hammack |isbn=978-0-9894721-3-5}}</ref> ပြောင်းပြန်အားဖြင့် ယူဆချက်တစ်ခုကို ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းရာတွင် အက္ခရာသင်္ချာနည်းကျ ခက်ခဲနေပါက သင်္ချာပညာရှင်များသည် ဆန့်ကျင်ဘက်အဆိုဖြင့် သက်သေပြခြင်းကို (contrapositive proof) အသုံးပြုနိုင်သည်။ ဤနည်းလမ်းသည် အခြေအနေပေး ဖော်ပြချက်တစ်ခုနှင့် ၎င်း၏ ဆန့်ကျင်ဘက်အဆို (contrapositive) တို့အကြားရှိ ယုတ္တိဗေဒဆိုင်ရာ ထပ်တူညီမှုကို (logical equivalence) အသုံးချခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{cite book |last=Hammack |first=Richard |title=Book of Proof |year=2018 |publisher=Richard Hammack |isbn=978-0-9894721-3-5}}</ref> တည်ရှိမှုဆိုင်ရာ သက်သေပြခြင်းများကို ပွင့်လင်းစွာ ဖော်ပြခြင်းနှင့် သွယ်ဝိုက်၍ ပြသခြင်းဟူ၍ အမျိုးအစားခွဲခြားနိုင်သည်။ ပွင့်လင်းစွာ ဖော်ပြသော၊ တစ်နည်းအားဖြင့် တည်ဆောက်နိုင်သော သက်သေပြခြင်းများသည် (explicit or constructive proofs) တည်ရှိကြောင်း သက်သေပြမည့် အတိအကျ သင်္ချာဆိုင်ရာ အရာဝတ္ထုကို (mathematical object) တိုက်ရိုက် ဖော်ပြခြင်း သို့မဟုတ် တည်ဆောက်ခြင်းများ ပြုလုပ်ကြသည်။ သို့သော် သွယ်ဝိုက်သော၊ တစ်နည်းအားဖြင့် တည်ဆောက်၍မရသော သက်သေပြခြင်းများသည် (indirect or nonconstructive proofs) အရာဝတ္ထုတစ်ခု မတည်ရှိပါက ရှေ့နောက်မညီညွတ်မှု (contradiction) ဖြစ်ပေါ်လာမည်ဟု သက်သေပြခြင်းဖြင့်သာ အဆိုပါ အရာဝတ္ထု တည်ရှိကြောင်းကို အတည်ပြုကြသည်။<ref>{{cite book |editor-last=Gowers |editor-first=Timothy |title=The Princeton Companion to Mathematics |year=2008 |publisher=Princeton University Press |isbn=978-0-691-11880-2}}</ref> တည်ဆောက်၍မရသော သက်သေပြခြင်းများသည် များသောအားဖြင့် "ကြားကိန်းဖယ်ရှားခြင်း နိယာမ" (law of the excluded middle) ဟုခေါ်သော ပုံစံတကျ ယုတ္တိဗေဒဆိုင်ရာ စည်းမျဉ်း သို့မဟုတ် [[ရွေးချယ်ခြင်း နဂိုမှန်အဆို]] (axiom of choice) တို့အပေါ် ကြီးမားစွာ မှီခိုလေ့ရှိသည်။ ထိုရွေးချယ်ခြင်း နဂိုမှန်အဆိုသည် တိကျစွာ သတ်မှတ်မထားသော ရွေးချယ်မှုများကို အလိုရှိသလောက် အရေအတွက် ပြုလုပ်ခွင့်ပေးသည့် အစုတည်ဆောက်မှုဆိုင်ရာ စည်းမျဉ်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>{{cite book |editor-last=Gowers |editor-first=Timothy |title=The Princeton Companion to Mathematics |year=2008 |publisher=Princeton University Press |isbn=978-0-691-11880-2}}</ref> အကယ်၍ သင်္ချာဆိုင်ရာ သက်သေပြခြင်းတစ်ခုက ရွေးချယ်ခြင်း နဂိုမှန်အဆိုကို အသုံးပြုပါက သက်သေပြခြင်း၏ အဆိုပါ သီးခြားအပိုင်းသည် အလိုအလျောက် တည်ဆောက်၍မရသော ပုံစံအဖြစ်သို့ ရောက်ရှိသွားသည်။ ထို့ကြောင့် ပင်မ သင်္ချာပညာရှင်များသည် ဤနဂိုမှန်အဆိုကို အသုံးပြုသည့်အခါ ဘာနာ-တာစကီး (Banach-Tarski) ဝိရောဓိ၏ သက်သေပြခြင်းတွင် တွေ့ရသည့်အတိုင်း ပွင့်လင်းမြင်သာစွာ အချက်ပြခြင်းသည် ကောင်းမွန်သော အလေ့အကျင့်ဖြစ်ကြောင်း ယေဘုယျအားဖြင့် ယုံကြည်ကြသည်။<ref>{{cite book |editor-last=Gowers |editor-first=Timothy |title=The Princeton Companion to Mathematics |year=2008 |publisher=Princeton University Press |isbn=978-0-691-11880-2}}</ref> တည်ဆောက်၍မရသော သက်သေပြခြင်းများကို ပင်မ သင်္ချာနယ်ပယ်တွင် အပြည့်အဝ လက်ခံထားသော်လည်း သင်္ချာပညာရှင်များသည် တည်ဆောက်နိုင်သော သက်သေပြခြင်းများကို ဆက်လက် ရှာဖွေလေ့ရှိကြသည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် လက်တွေ့ တည်ဆောက်ပြခြင်းသည် ဖော်ပြချက်တစ်ခု မှန်ကန်ကြောင်း သက်သေပြရုံသာမက ၎င်းသည် မည်သည့်အတွက်ကြောင့် မှန်ကန်နေရသနည်းဆိုသည့်အပေါ် ပိုမိုနက်ရှိုင်းသော အတွင်းကျကျ ထိုးထွင်းသိမြင်မှုကို ပေးစွမ်းနိုင်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။<ref>{{cite book |editor-last=Gowers |editor-first=Timothy |title=The Princeton Companion to Mathematics |year=2008 |publisher=Princeton University Press |isbn=978-0-691-11880-2}}</ref> [[သဘာဝကိန်း|သဘာဝကိန်းများ]] (natural numbers) ကဲ့သို့သော အနန္တအစုများ (infinite sets) နှင့် ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းရာတွင် သင်္ချာဆိုင်ရာ ဆင့်ကဲသက်သေပြနည်းကို (mathematical induction) အသုံးပြုသည်။ ယင်းသည် အနန္တအစုတစ်ခုလုံးအတွက် ဂုဏ်သတ္တိတစ်ခုကို သက်သေပြရန် အနန္တအလျားရှိသော လဲကျနေသည့် ဒိုမီနိုတုံးများကဲ့သို့ လုပ်ဆောင်ပေးသည်။<ref>{{cite book|title=The Nuts and Bolts of Proofs: An Introduction to Mathematical Proofs |last=Cupillari |first=Antonella |edition=Third |year=2005 |publisher=Academic Press |page=46}}; {{cite book |last=Hammack |first=Richard |title=Book of Proof |year=2018 |publisher=Richard Hammack |isbn=978-0-9894721-3-5}}</ref> ထပ်တူညီမှုများနှင့် လုပ်ဆောင်ရာတွင် အပိတ်ချိတ်တန်း ကောက်ချက်ချခြင်း (closed chain inference) နည်းလမ်းကို အသုံးပြုသည်။ ယင်းသည် စဉ်ဆက်မပြတ်သော၊ ကွင်းပိတ်သဏ္ဌာန်ရှိသည့် ယုတ္တိဗေဒဆိုင်ရာ သက်ရောက်မှုများ၏ ချိတ်တန်းတစ်ခုကို သက်သေပြခြင်းဖြင့် ဖော်ပြချက်များ စုစည်းမှုတစ်ခု၏ အစုံလိုက် ထပ်တူညီမှုကို တည်ဆောက်ပေးသည်။<ref>{{Cite book |last1=Plaue |first1=Matthias |title=Mathematik für das Bachelorstudium I: Grundlagen und Grundzüge der linearen Algebra und Analysis |last2=Scherfner |first2=Mike |date=2019-02-11 |publisher=Springer-Verlag |pages=26}}; {{Cite book |last1=Struckmann |first1=Werner |title=Mathematik für Informatiker: Grundlagen und Anwendungen |last2=Wätjen |first2=Dietmar |date=2016-10-20 |publisher=Springer-Verlag |pages=28}}</ref> ပေါင်းစပ်ခြင်းဆိုင်ရာ သက်သေပြခြင်းများသည် (combinatorial proofs) ကွဲပြားသော ချဉ်းကပ်မှုတစ်ရပ်ကို အသုံးပြုသည်။ ၎င်းတို့သည် ရှုပ်ထွေးသော သင်္ချာဆိုင်ရာ ဖော်ပြချက်များသည် ရူပဆိုင်ရာ တကယ့်အရှိတရား တစ်ခုတည်းကိုပင် ကွဲပြားသော နည်းလမ်းများဖြင့် ရေတွက်ပြနေခြင်းဖြစ်ကြောင်း သရုပ်ပြသခြင်းဖြင့် ၎င်းဖော်ပြချက်များ ညီမျှကြောင်း သက်သေပြကြသည်။<ref>{{Cite web |last=Chewi |first=Sinho |last2=Wan |first2=Alvin |title=Combinatorial Proofs |url=https://math.berkeley.edu/~hhao/teaching/N55%20Summer%202024/CombProofs3.pdf}}; {{cite book |last=Hammack |first=Richard |title=Book of Proof |year=2018 |publisher=Richard Hammack |isbn=978-0-9894721-3-5}}</ref> သင်္ချာနယ်ပယ်ရှိ ကြိုးပမ်းအားထုတ်မှုတိုင်းသည် ဖော်ပြချက်တစ်ခု မှန်ကန်ကြောင်း သက်သေပြရန် ရည်ရွယ်သည်မဟုတ်ပေ။ စကြဝဠာ သင်္ချာဆိုင်ရာ ဖော်ပြချက်တစ်ခုကို ချေပရန်အတွက် စာရေးသူအနေဖြင့် တိကျသော ဆန့်ကျင်ဘက်ဥပမာ (counterexample) တစ်ခုတည်းကိုသာ ပေးစွမ်းရန် လိုအပ်သည်။ သို့သော် တည်ရှိမှုဆိုင်ရာ ဖော်ပြချက်တစ်ခုကို ချေပခြင်းမှာမူ အလွန် တိကျသေချာရန် လိုအပ်သည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် စာရေးသူသည် ဖြစ်နိုင်သမျှ အခြေအနေတိုင်းအတွက် အဆိုပါ အခြေအနေ ပျက်ကွက်ကြောင်းကို သက်သေပြရမည်ဖြစ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။<ref>{{cite book |last=Hammack |first=Richard |title=Book of Proof |year=2018 |publisher=Richard Hammack |isbn=978-0-9894721-3-5}}</ref> ထို့အပြင် [[ဖြစ်တန်စွမ်း|ဖြစ်တန်စွမ်းဆိုင်ရာ]] နည်းလမ်းများသည် (probabilistic methods) ခိုင်မာသော ဥပမာတစ်ခုကို မဖြစ်မနေ ညွှန်ပြရန်မလိုဘဲ တိကျသော ဂုဏ်သတ္တိတစ်ခုရှိသည့် အရာဝတ္ထုတစ်ခု၏ တိကျသေချာသော တည်ရှိမှုကို သက်သေပြရန်အတွက် ဖြစ်တန်စွမ်း သီအိုရီကို (probability theory) အသုံးပြုကြသည်။<ref>Davis, Philip J. (1972), "Fidelity in Mathematical Discourse: Is One and One Really Two?" *American Mathematical Monthly* 79:252–63; Fallis, Don (1997), "The Epistemic Status of Probabilistic Proof." *Journal of Philosophy* 94:165–86.</ref> နောက်ဆုံးအနေဖြင့် သက်သေပြခြင်းဆိုင်ရာ စံနှုန်းကို လက်ရှိတွင် ကွန်ပျူတာ-အကူအညီဖြင့် သင်္ချာဆိုင်ရာ သက်သေပြခြင်းများက (computer-assisted proofs) စိန်ခေါ်လျက်ရှိသည်။ ၎င်းတို့သည် လူတစ်ဦးတည်းက လက်တွေ့ကျကျ အတည်ပြုရန် အလွန် ကြီးမားကျယ်ပြန့်လွန်းသော တွက်ချက်မှုများကို လုပ်ဆောင်ရန်နှင့် အတည်ပြုရန်အတွက် အလိုအလျောက် သီအိုရမ် သက်သေပြစနစ်များကို (automated theorem provers) အသုံးပြုကြသည်။ ဤအခြေခံလုပ်ထုံးလုပ်နည်းဆိုင်ရာ အပြောင်းအလဲကို အရောင်လေးမျိုး သီအိုရမ်၏ (four-color theorem) ပထမဆုံး သက်သေပြခြင်းက ထင်ရှားစွာ သရုပ်ပြသခဲ့သည်။<ref>Steven G. Krantz. "The History and Concept of Mathematical Proof." February 5, 2007; {{cite book |editor-last=Gowers |editor-first=Timothy |title=The Princeton Companion to Mathematics |year=2008 |publisher=Princeton University Press |isbn=978-0-691-11880-2}}</ref> == သင်္ချာဆိုင်ရာ ရေးသားနည်းနှင့် ပညာရေးဆိုင်ရာ ပုံစံချခြင်း (Mathematical Writing and Educational Formatting) == ဤသက်သေပြခြင်းများ၏ ယန္တရားများကို သင်ကြားပေးရန်အတွက် သင်ကြားရေးပညာသည် (pedagogy) တိကျသော ပုံစံချခြင်းဆိုင်ရာ စံနှုန်းများကို တိုးတက်ပြောင်းလဲစေခဲ့သည်။ ရာစုနှစ် နှစ်ဆယ် အစောပိုင်း အမေရိကန် ဂျီဩမေတြီ စာသင်ခန်းများတွင် [[သင်္ချာ|သင်္ချာဆိုင်ရာ]] ကောက်ချက်ချခြင်းကို တိုင်နှစ်ခုပါ သက်သေပြခြင်းမှတစ်ဆင့် (two-column proof) အလွန် ပုံစံတကျဖြစ်အောင် ဖန်တီးခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite journal |first=Patricio G. |last=Herbst |title=Establishing a Custom of Proving in American School Geometry: Evolution of the Two-Column Proof in the Early Twentieth Century |journal=Educational Studies in Mathematics |volume=49 |issue=3 |year=2002 |pages=283–312}}; {{cite web|url=https://www.onemathematicalcat.org/Math/Geometry_obj/two_column_proof.htm |title=Introduction to the Two-Column Proof |author=Dr. Fisher Burns |website=onemathematicalcat.org |access-date=October 15, 2009}}</ref> သင်္ချာဆိုင်ရာ ဖော်ပြချက်များကို ဘယ်ဘက်တိုင်တွင် အစဉ်လိုက် စာရင်းပြုစုထားသည်။ တစ်ချိန်တည်းမှာပင် မျဉ်းပြိုင်ဖြစ်သော ညာဘက်တိုင်က သက်ဆိုင်ရာ ဖော်ပြချက်တစ်ခုစီသည် မည်သည့်အတွက်ကြောင့် မှန်ကန်ကြောင်းကို မျှတစွာ ရှင်းပြပေးသည့် အတိအကျ အကြောင်းပြချက်ကို ပေးစွမ်းသည်။ ထိုအကြောင်းပြချက်များတွင် [[နဂိုမှန်အဆို]]၊ အဆိုပြုယူဆချက် သို့မဟုတ် ယုတ္တိဗေဒဆိုင်ရာ ဆင်းသက်ခြင်း စသည်တို့ ပါဝင်သည်။ သို့သော် ပရော်ဖက်ရှင်နယ် သင်္ချာနယ်ပယ်တွင် သက်သေပြခြင်းတစ်ခုသည် ညီမျှခြင်းများ၏ စာသားတန်းတစ်ခု သက်သက်မဟုတ်ပေ။ ၎င်းကို လူသားဖတ်ရှုသူအား ယုံကြည်လက်ခံလာစေရန် ရည်ရွယ်ရေးသားထားသော အလွန်စနစ်တကျ တည်ဆောက်ထားသည့် စာစီစာကုံးတစ်ပုဒ်ကဲ့သို့ သဘောထားကြသည်။ ထို့ကြောင့် စာရေးသူများသည် တိကျသော ရေးဟန်ဆိုင်ရာ သဒ္ဒါစည်းမျဉ်းများကို လိုက်နာကြသည်။ သက်သေပြခြင်းများကို ဖတ်ရှုသူအား ယုတ္တိဗေဒတစ်လျှောက် လမ်းညွှန်ပေးသည့် အပြန်အလှန် စကားပြောဟန်တစ်ခု ဖန်တီးရန်အတွက် ပထမနာမ်စား အများကိန်းဖြစ်သော (first-person plural) "ကျွန်ုပ်တို့" ကို အသုံးပြု၍ ရေးသားကြသည်။ သဒ္ဒါပိုင်းဆိုင်ရာ အဓိပ္ပာယ် ဝေခွဲမရဖြစ်မှုများကို ရှောင်ရှားရန်အတွက် စာရေးသူများအား ဝါကျတစ်ကြောင်းကို သင်္ချာသင်္ကေတတစ်ခုဖြင့် မည်သည့်အခါမျှ မစတင်ရန် လေ့ကျင့်သင်ကြားပေးထားသည်။ ထို့အပြင် သင်္ကေတများကို ကြိယာများအဖြစ် အသုံးပြုမည့်အစား သင်္ချာသင်္ကေတများကို သဘာဝဘာသာစကား စကားလုံးများဖြင့် ပိုင်းခြားရန်နှင့် သင်္ချာညီမျှခြင်းများကို စံ အင်္ဂလိပ်ဝါကျများကဲ့သို့ပင် ပုဒ်မများဖြင့် အတိအကျ ပုဒ်ဖြတ်ပုဒ်ရပ် ပြုလုပ်ရန်လည်း သင်ကြားပေးထားသည်။<ref>{{cite book |last=Hammack |first=Richard |title=Book of Proof |year=2018 |publisher=Richard Hammack |isbn=978-0-9894721-3-5}}</ref> == ကိုးကား == 36og6bbtk7wunnc7t7yyjdvhzs199fy 1050178 1050172 2026-08-25T05:08:28Z Mkant00 135890 Category added 1050178 wikitext text/x-wiki [[သင်္ချာ|သင်္ချာဆိုင်ရာ]] သက်သေပြခြင်း (mathematical proof) သည် သင်္ချာဆိုင်ရာ ဖော်ပြချက် (mathematical statement) တစ်ခုအတွက် ကောက်ချက်ချ ဆွေးနွေးချက် (deductive argument) တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ဖော်ပြထားသော ယူဆချက်များ (assumptions) က ကောက်ချက်တစ်ခုကို ယုတ္တိဗေဒနည်းကျ (logically) သေချာစေကြောင်း ပြသသည်။ ယင်းသက်သေပြခြင်းသည် အမှန်တရားကို တည်ဆောက်ရန် ပုံစံတကျ (formal) ယန္တရားတစ်ခုအနေဖြင့် ဆောင်ရွက်ပြီး သင်္ချာသုတေသနစာတမ်းများ၏ အဓိကအသက်သွေးကြောအဖြစ် တည်ရှိသည်။<ref>{{cite book |editor-last=Gowers |editor-first=Timothy |title=The Princeton Companion to Mathematics |year=2008 |publisher=Princeton University Press |isbn=978-0-691-11880-2}}</ref> ကျိုးကြောင်းဆီလျော်သော မျှော်လင့်ချက် (reasonable expectation) ကိုသာ တည်ဆောက်ပေးသည့် လက်တွေ့စမ်းသပ်မှုဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးချက်များ (empirical arguments) သို့မဟုတ် ပြည့်စုံလွှမ်းခြုံမှုမရှိသော (non-exhaustive) ဆင့်ကဲနည်းဖြင့် စဉ်းစားဆင်ခြင်မှုများနှင့် (inductive reasoning) မတူဘဲ သင်္ချာဆိုင်ရာ သက်သေပြခြင်းများသည် ပြည့်စုံလွှမ်းခြုံမှုရှိသည် (exhaustive)။ ထို့အပြင် ၎င်းတို့သည် ပကတိ ယုတ္တိဗေဒဆိုင်ရာ သေချာမှုကို (logical certainty) ခိုင်မာစွာ တည်ဆောက်ပေးသည်။ ဤအချက်နှင့် ပတ်သက်၍ သင်္ချာပညာနှင့် ရူပဗေဒပညာတို့အကြား ကြီးမားသော ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ ကွာဟချက်တစ်ခု တည်ရှိသည်။ သင်္ချာပညာရှင်များသည် တိကျသော ယုတ္တိဗေဒဆိုင်ရာ သက်သေပြခြင်းများကို တောင်းဆိုကြသည်။ သို့သော် ရူပဗေဒပညာရှင်များသည် များသောအားဖြင့် အလွန်ယုံကြည်လက်ခံနိုင်ဖွယ်ရှိသော်လည်း တိကျသေချာမှုမရှိသော (nonrigorous) ဆွေးနွေးချက်များဖြင့်ပင် ကျေနပ်လေ့ရှိကြသည်။<ref>{{cite book |editor-last=Gowers |editor-first=Timothy |title=The Princeton Companion to Mathematics |year=2008 |publisher=Princeton University Press |isbn=978-0-691-11880-2}}</ref> သို့သော်လည်း တိကျသေချာမှုမရှိသော ရူပဗေဒဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးချက်များမှတစ်ဆင့် ကနဦး တွေ့ရှိခဲ့သော အရာများအတွက် တိကျသေချာသော (rigorous) သင်္ချာဆိုင်ရာ သက်သေပြခြင်းများကို ရှာဖွေခြင်းသည် သာမန် အသေးစိတ်လွန်းသော လုပ်ရပ်သက်သက် မဟုတ်ပေ။ ၎င်းသည် သန့်စင်သင်္ချာ (pure mathematics) နယ်ပယ်တွင် လုံးဝအသစ်ဖြစ်သော တွေ့ရှိချက်များကို မကြာခဏ အစပျိုးပေးလေ့ရှိသည့် ခက်ခဲသော လုပ်ငန်းစဉ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် ယုံကြည်လက်ခံနိုင်ဖွယ်မရှိသော ဆွေးနွေးချက်တစ်ခုကို ပုံစံတကျ အဆင့်များအဖြစ် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာလိုက်ခြင်းက များသောအားဖြင့် ဖုံးကွယ်နေသော အမှားတစ်ခုကို ဖော်ထုတ်ပေးခြင်း သို့မဟုတ် ယင်းဆွေးနွေးချက်သည် မည်သည့်အတွက်ကြောင့် မှန်ကန်နေရကြောင်းကို အတိအကျ ရှင်းလင်းပေးခြင်းတို့ကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။<ref>{{cite book |editor-last=Gowers |editor-first=Timothy |title=The Princeton Companion to Mathematics |year=2008 |publisher=Princeton University Press |isbn=978-0-691-11880-2}}</ref> သက်သေပြခြင်းတိုင်းကို [[နဂိုမှန်အဆို|နဂိုမှန်အဆိုများ]] (axioms) ဟုခေါ်သော အခြေခံကျပြီး အလိုအလျောက် ထင်ရှားနေသည့် ယူဆချက်များနှင့် လူအများလက်ခံထားသော ကောက်ချက်ချခြင်း စည်းမျဉ်းများကို (rules of inference) သာ အသုံးပြု၍ သဘောတရားရေးရာအရ တည်ဆောက်နိုင်သည်။<ref>{{cite book|title=The Nuts and Bolts of Proofs: An Introduction to Mathematical Proofs |last=Cupillari |first=Antonella |edition=Third |year=2005 |publisher=Academic Press |page=3}}; {{cite book |author1=Clapham, C. |author2=Nicholson, J.N. |title=The Concise Oxford Dictionary of Mathematics, Fourth edition}}; {{cite book|title=Discrete Mathematics with Proof |date=July 2009 |first=Eric |last=Gossett |page=86 |publisher=John Wiley & Sons}}</ref> ဤသို့ ဆောင်ရွက်ရန်အတွက် သင်္ချာပညာရှင်များသည် သင်္ချာ တည်ဆောက်ပုံများ၏ (mathematical structures) နယ်ပယ်နှင့် နယ်နိမိတ်များကို ဖော်ပြရန် [[အစု|အစုများကို]] (sets) အခြေခံ ဝေါဟာရများအဖြစ် မှီခိုကြသည်။ ယင်းအချိန်တွင် ယုတ္တိဗေဒ (logic) သည် အဓိပ္ပာယ်များကို ပိုင်းခြားစိတ်ဖြာရန်နှင့် အချက်အလက်သစ်များကို အဓိပ္ပာယ် ဝေခွဲမရဖြစ်မှုမရှိဘဲ ကောက်ချက်ချရန်အတွက် အခြေခံ သဒ္ဒါအဖြစ် ဆောင်ရွက်သည်။<ref>{{cite book |last=Hammack |first=Richard |title=Book of Proof |year=2018 |publisher=Richard Hammack |isbn=978-0-9894721-3-5}}</ref> အဆင့်မြင့် သင်္ချာနယ်ပယ်တွင် မှန်ကန်ကြောင်း အတည်ပြုထားသော ဖော်ပြချက်များကို တိကျသော အမှန်တရား အဆင့်ဆင့်ဖွဲ့စည်းပုံ (hierarchy) အတွင်းသို့ စနစ်တကျ စီစဉ်ထားသည်။ ထိုဖွဲ့စည်းပုံတွင် အဓိကကျ၍ အရေးပါသော သင်္ချာဆိုင်ရာ ဖော်ပြချက်ကို သီအိုရမ် (theorem) ဟု ခေါ်ဆိုပြီး အရေးပါသော်လည်း အနည်းငယ် အရေးပါမှု လျော့နည်းသော အမှန်တရားများကို အဆိုများ (propositions) ဟု ခေါ်ဆိုသည်။<ref>{{cite book |last=Hammack |first=Richard |title=Book of Proof |year=2018 |publisher=Richard Hammack |isbn=978-0-9894721-3-5}}</ref> ပိုမိုကြီးမားသော သီအိုရမ်တစ်ခုကို သက်သေပြရန် အဓိက အထောက်အကူပြုရန် ရည်ရွယ်၍ အမှန်တရား ဖော်ပြချက်တစ်ခုကို တည်ဆောက်သောအခါ ၎င်းကို အထောက်အကူပြု သီအိုရမ် (lemma) ဟု လူသိများသည်။ ထို့အပြင် သီအိုရမ်တစ်ခု၏ သိသာထင်ရှားလုနီးပါးဖြစ်သော အကျိုးဆက်ကို အကျိုးဆက်သီအိုရမ် (corollary) ဟု သတ်မှတ်သည်။<ref>{{cite book |last=Hammack |first=Richard |title=Book of Proof |year=2018 |publisher=Richard Hammack |isbn=978-0-9894721-3-5}}</ref> သင်္ချာဆိုင်ရာ အဆိုတစ်ခုသည် မှန်ကန်သည်ဟု အခိုင်အမာ ယုံကြည်ထားသော်လည်း တိကျသေချာစွာ သက်သေမပြရသေးပါက ၎င်းကို ယူဆချက် (conjecture) ဟု ရည်ညွှန်းသည်။ ၎င်းကို လက်တွေ့အသုံးပြုသော ယူဆချက်တစ်ခုအဖြစ် မကြာခဏ အသုံးပြုပါက အဆိုပြုယူဆချက် (hypothesis) ဟု ခေါ်ဆိုသည်။<ref>{{Cite web |title=Mathematical Proofs - Department of Mathematics at UTSA |url=https://mathresearch.utsa.edu/wiki/index.php?title=Mathematical_Proofs |website=mathresearch.utsa.edu}}</ref> စံပြု သင်္ချာဆိုင်ရာ လက်တွေ့လုပ်ငန်းစဉ်တွင် သက်သေပြခြင်းများကို သဘာဝဘာသာစကား (natural language) ကို အသုံးပြုလျက် တိကျသေချာသော သာမန် ယုတ္တိဗေဒ (informal logic) ဖြင့် ရေးသားကြသည်။ ၎င်းသည် အလှတရားရှုထောင့်မှ အကဲဖြတ်ခြင်းနှင့် လူမှုအသိုင်းအဝိုင်းဆိုင်ရာ တိကျသေချာမှု စံနှုန်းများအတွက် နေရာချန်ထားပေးသည်။ သို့သော်လည်း အလွန်အထူးပြုထားသော သက်သေပြခြင်း သီအိုရီ (proof theory) နယ်ပယ်တွင် ပုံစံတကျ သက်သေပြခြင်း (formal proof) တစ်ခုဆိုသည်မှာ ပုံစံတကျ သင်္ကေတပြ ဘာသာစကားဖြင့် (formal symbolic language) ရေးသားထားသော စနစ်တကျ ဖွဲ့စည်းထားသည့် ပုံသေနည်းများ၏ (well-formed formulas) [[ကိန်းစဉ်|ကိန်းစဉ်တစ်ခု]]ဖြစ်ကြောင်း တိကျစွာ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ထားသည်။ ထိုနေရာတွင် နောက်ဆက်တွဲ ပုံသေနည်းတစ်ခုစီသည် ယင်း၏ရှေ့မှ ပုံသေနည်းများ၏ တိုက်ရိုက် ယုတ္တိဗေဒဆိုင်ရာ အကျိုးဆက် (logical consequence) တစ်ခုဖြစ်သည်။<ref>{{citation|title=Handbook of Proof Theory|volume=137|series=Studies in Logic and the Foundations of Mathematics|editor-first=Samuel R.|editor-last=Buss|publisher=Elsevier|year=1998|contribution=An introduction to proof theory|pages=1–78|first=Samuel R.|last=Buss}}</ref> သင်္ချာဆိုင်ရာ သက်သေပြခြင်းများမှတစ်ဆင့် တည်ဆောက်ထားသော အဆိုများ၏ အခြေခံ သဘာဝတရားသည် ဒဿနိကဗေဒဆိုင်ရာ ငြင်းခုံမှုများကိုလည်း ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။ အီမန်နျူရယ် ကန့်တ် (Immanuel Kant) က သင်္ချာဆိုင်ရာ အမှန်တရားများ သို့မဟုတ် ဆုံးဖြတ်ချက်များသည် ဖွဲ့စည်းမှုဆိုင်ရာ အတွေ့အကြုံမတိုင်မီသိ အဆိုများ (synthetic a priori propositions) ဖြစ်သည်ဟု ယုံကြည်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့သည် သက်သေပြခြင်းများကိုယ်တိုင်၏ ယုတ္တိဗေဒဆိုင်ရာ ဆင်းသက်ခြင်းများ (logical derivations) သက်သက် မဟုတ်ပေ။ ယင်းနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်အနေဖြင့် ဝီလတ် ဗန် အော်မန် ကွိုင်း (Willard Van Orman Quine) သည် သူ၏ ၁၉၅၁ ခုနှစ် စာတမ်းဖြစ်သော "အတွေ့အကြုံဝါဒ၏ အစွဲအလမ်းနှစ်ခု" တွင် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှုဆိုင်ရာ (analytic) အဆိုများနှင့် ဖွဲ့စည်းမှုဆိုင်ရာ (synthetic) အဆိုများအကြား ခြားနားချက်ဆိုသည်မှာ အဆုံးစွန်အားဖြင့် လက်ခံနိုင်ဖွယ်မရှိကြောင်း ထင်ရှားစွာ စောဒကတက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.theologie.uzh.ch/dam/jcr:ffffffff-fbd6-1538-0000-000070cf64bc/Quine51.pdf|title=Two Dogmas of Empiricism|last=Quine|first=Willard Van Orman|date=1961|website=Universität Zürich – Theologische Fakultät|page=12}}</ref> ထို့အပြင် ကတ် ဂိုဒယ် (Kurt Gödel) ၏ မပြည့်စုံမှု သီအိုရမ်များ (incompleteness theorems) ထွက်ပေါ်လာပြီးနောက်ပိုင်းတွင် သင်္ချာဆိုင်ရာ အမှန်တရားနှင့် သက်သေပြနိုင်စွမ်း (provability) တို့သည် တစ်ထပ်တည်းမကျကြောင်းကို လူသိများသော ဒဿနိကဗေဒဆိုင်ရာ အချက်အလက်အဖြစ် လက်ခံလာကြသည်။ ရှေ့နောက်ညီညွတ်မှုရှိသော (consistent) နဂိုမှန်အဆို စနစ် (axiomatic system) တွင်မဆို သက်သေပြ၍မရသော သို့မဟုတ် ချေပ၍မရနိုင်သော အမှန်တရား ဖော်ပြချက်များ ပါဝင်နေသည်။<ref>{{cite book |editor-last=Gowers |editor-first=Timothy |title=The Princeton Companion to Mathematics |year=2008 |publisher=Princeton University Press |isbn=978-0-691-11880-2}}</ref> ဤသို့ ဆုံးဖြတ်၍မရနိုင်သော (undecidable) ဖော်ပြချက်များ လက်တွေ့ တည်ရှိနေသော်လည်း သင်္ချာပညာရှင်များ၏ နေ့စဉ်လုပ်ငန်းခွင်အပေါ် များစွာ သက်ရောက်မှု မရှိပေ။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ၎င်းတို့ တွေ့ကြုံရသော ဖော်ပြချက် အများစုသည် ဆုံးဖြတ်၍ရနိုင်သော (decidable) အရာများ ဖြစ်လေ့ရှိသောကြောင့် ဖြစ်သည်။<ref>{{cite book |editor-last=Gowers |editor-first=Timothy |title=The Princeton Companion to Mathematics |year=2008 |publisher=Princeton University Press |isbn=978-0-691-11880-2}}</ref> == သမိုင်းကြောင်းနှင့် ဝေါဟာရရင်းမြစ် (History and Etymology) == "သက်သေပြခြင်း" ဟူသော စကားလုံးသည် လက်တင်စကားလုံး "probare" မှ ဆင်းသက်လာပြီး "စစ်ဆေးရန်" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ယင်းစကားလုံးသည် အချက်အလက်များကို တည်ဆောက်ရန်အတွက် သက်သေထွက်ဆိုချက်၏ ယုံကြည်နိုင်စွမ်း သို့မဟုတ် အာဏာကို ရည်ညွှန်းသော တရားဥပဒေဆိုင်ရာ ဖြောင့်မတ်မှန်ကန်မှု အယူအဆနှင့် ဘာသာစကားအရ ဆက်စပ်နေသည်။<ref>{{cite book|title=The Emergence of Probability: A Philosophical Study of Early Ideas about Probability, Induction and Statistical Inference |first=Ian |last=Hacking |publisher=Cambridge University Press |year=1984}}; "proof" New Shorter Oxford English Dictionary, 1993, OUP, Oxford.</ref> သမိုင်းကြောင်းအရ အတွေ့အကြုံအရ မှန်းဆထားသော နည်းလမ်းများ (heuristics) နှင့် ဥပမာများကို အသုံးပြုသည့် ယုံကြည်နိုင်ဖွယ် ဆွေးနွေးချက်များသည် (plausibility arguments) တိကျသော [[သင်္ချာ|သင်္ချာဆိုင်ရာ]] သက်သေပြခြင်းများထက် စော၍ ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။ ကောက်ချက်တစ်ခုကို သရုပ်ပြသခြင်းဟူသော အယူအဆသည် မြေတိုင်းတာခြင်းနှင့် ကနဦး ဂျီဩမေတြီ (geometry) ရှိ လက်တွေ့ ပြဿနာများမှ အစပြုခဲ့ဖွယ်ရှိသည်။<ref>{{cite book|title=The development of logic |first1=William |last1=Kneale |first2=Martha |last2=Kneale |date=May 1985 |page=3 |publisher=Oxford University Press}}</ref> သင်္ချာဆိုင်ရာ သက်သေပြခြင်းကို ဘာသာရပ်တစ်ခုအနေဖြင့် တိကျသေချာစွာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာစေမှုသည် အဓိကအားဖြင့် ရှေးဟောင်း ဂရိသင်္ချာ၏ ရလဒ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ထိုဖွံ့ဖြိုးမှုတွင် သေးလ်စ် (Thales) နှင့် ခီအော့စ် ကျွန်းသား ဟစ်ပိုကရေးတီးစ် (Hippocrates of Chios) ကဲ့သို့သော ပုဂ္ဂိုလ်များ၏ ကနဦး လမ်းပြ ရှေ့ဆောင် ပါဝင်အားဖြည့်မှုများ ပါဝင်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://hal.archives-ouvertes.fr/hal-01281050/document|title=The genesis of proof in ancient Greece The pedagogical implications of a Husserlian reading|last1=Moutsios-Rentzos|first1=Andreas|last2=Spyrou|first2=Panagiotis|date=February 2015|website=Archive ouverte HAL}}</ref> ရှေးဟောင်း ပိုက်သာဂိုရပ်စ် ကျောင်းတော်သားများသည် နှစ်၏ နှစ်ထပ်ကိန်းရင်း (square root) သည် [[အီရာရှင်နယ်ကိန်း]] (irrational number) ဖြစ်ကြောင်း အတည်ပြုရန်အတွက် ရှေ့နောက်မညီညွတ်မှုဖြင့် သက်သေပြခြင်း (proof by contradiction) ဆိုင်ရာ ကနဦး နည်းလမ်းများကိုလည်း လမ်းသစ်ဖောက်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite book |last=Hammack |first=Richard |title=Book of Proof |year=2018 |publisher=Richard Hammack |isbn=978-0-9894721-3-5}}</ref> ဘီစီ ၃၀၀ ခန့်တွင် ယူကလစ်ဒ် (Euclid) သည် သင်္ချာဆိုင်ရာ သက်သေပြခြင်း လက်တွေ့လုပ်ငန်းစဉ်ကို ကြီးမားစွာ တော်လှန်ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ သူ၏ ဂျီဩမေတြီဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးချက်များသည် အလွန်ထူးခြားစွာ ရေရှည်တည်တံ့မှုရှိပြီး ၎င်းတို့ကို ယနေ့တိုင်အောင် လုံးဝယုံကြည်လက်ခံနိုင်ဖွယ် သရုပ်ပြသချက်များအဖြစ် လက်ခံထားကြဆဲဖြစ်သည်။<ref>{{cite book |editor-last=Gowers |editor-first=Timothy |title=The Princeton Companion to Mathematics |year=2008 |publisher=Princeton University Press |isbn=978-0-691-11880-2}}</ref> ယူကလစ်ဒ်သည် [[နဂိုမှန်အဆို|နဂိုမှန်အဆိုဆိုင်ရာ]] နည်းလမ်းကို (axiomatic method) စတင် မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။ ဤနည်းလမ်းသည် အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်မရှိသော ဝေါဟာရများနှင့် အလိုအလျောက် ထင်ရှားနေသည့် နဂိုမှန်အဆိုများမှ စတင်ကာ သီအိုရမ်များကို ယုတ္တိဗေဒဆိုင်ရာ လှည့်လည်နေမှုများ (circular reasoning) မပါဘဲ စနစ်တကျ ကောက်ချက်ချသည်။ ဤမိတ်ဆက်မှုကို သူ၏ လက်ရာမွန်ဖြစ်သော Euclid's Elements စာအုပ်တွင် မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။ အဆိုပါ စာအုပ်သည် ၂၀ ရာစုတိုင်အောင် အနောက်တိုင်း ပညာရေး၏ အခြေခံအုတ်မြစ်အဖြစ် တည်ရှိခဲ့သည်။<ref>{{cite book|title=An Introduction to the History of Mathematics (Saunders Series) |first=Howard W. |last=Eves |edition=6th |date=January 1990 |page=141 |publisher=Cengage}}; {{cite book |editor-last=Gowers |editor-first=Timothy |title=The Princeton Companion to Mathematics |year=2008 |publisher=Princeton University Press |isbn=978-0-691-11880-2}}</ref> သို့သော် သူ၏ ပြိုင်မျဉ်း ကြိုတင်အဆိုသည် (parallel postulate) သူ၏ အခြား နဂိုမှန်အဆိုများကဲ့သို့ ပင်ကိုသိစိတ်အရ သေချာမှုမျိုး မရှိခဲ့ပေ။ ယင်းကြောင့် ပရိုကလပ်စ် (Proclus)၊ ဂျီရိုလာမို ဆက်ချယ်ရီ (Gerolamo Saccheri) နှင့် အေဒရီယန်-မာရီ လီဂျန်ဒါ (Adrien-Marie Legendre) ကဲ့သို့သော သင်္ချာပညာရှင်များသည် ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာတိုင်အောင် ကျန်ရှိနေသော အခြေခံ နဂိုမှန်အဆိုများကိုသာ အသုံးပြု၍ ၎င်းကို သီအိုရမ်တစ်ခုအဖြစ် သက်သေပြရန် ကြိုးပမ်းခဲ့ကြသည်။ သို့သော် ထိုကြိုးပမ်းမှုများသည် အဆုံးစွန်အားဖြင့် အမှားအယွင်းများသာ ဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite book |editor-last=Gowers |editor-first=Timothy |title=The Princeton Companion to Mathematics |year=2008 |publisher=Princeton University Press |isbn=978-0-691-11880-2}}</ref> ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ ကြာပြီးနောက် အလယ်ခေတ် အစ္စလာမ့် သင်္ချာပညာတွင် ထင်ရှားသော တိုးတက်မှုများ ပြုလုပ်နိုင်ခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် ၁၀ ရာစု အီရတ် သင်္ချာပညာရှင် အယ်လ်-ဟာရှီမီ (Al-Hashimi) သည် အီရာရှင်နယ်ကိန်းများနှင့် ပတ်သက်သော အဆိုများကို အက္ခရာသင်္ချာနည်းကျ (algebraically) သက်သေပြခဲ့သည်။ ထို့အပြင် အယ်လ်-ကာရာဂျီ (Al-Karaji) သည် သက္ကရာဇ် ၁၀၀၀ ခန့်တွင် ဂဏန်းသင်္ချာ [[ကိန်းစဉ်တန်း|ကိန်းစဉ်တန်းများအတွက်]] (arithmetic progressions) ဆင့်ကဲနည်းဆိုင်ရာ သက်သေပြခြင်းများကို (inductive proofs) ပုံစံတကျ မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။<ref>{{citation|last=Matvievskaya|first=Galina|year=1987|title=The Theory of Quadratic Irrationals in Medieval Oriental Mathematics|journal=Annals of the New York Academy of Sciences|volume=500|issue=1|pages=253–277 [260]}}</ref> ၁၉ ရာစု နှောင်းပိုင်းနှင့် ၂၀ ရာစု အစောပိုင်း ကာလများအရောက်တွင် ဒေးဗစ် ဟီလ်ဘတ် (David Hilbert) နှင့် ဂေါ့တ်လော့ဗ် ဖရေးဂါး (Gottlob Frege) ကဲ့သို့သော သင်္ချာပညာရှင်များ ဦးဆောင်သည့် "ပုံစံတကျ ဖြစ်စေခြင်းဆိုင်ရာ အပြောင်းအလဲ" (formalist shift) တစ်ခု ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့သည် သက်သေပြခြင်းများကို လက်တွေ့စမ်းသပ် လေ့လာမှုများမှ အမှီအခိုကင်းစွာ အတည်ပြုနိုင်သော သီးသန့် ယုတ္တိဗေဒဆိုင်ရာ တည်ဆောက်မှုများအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲခဲ့ကြသည်။ သူတို့သည် ပုံကြမ်းများနှင့် အမြင်အာရုံဆိုင်ရာ ပင်ကိုသိစိတ် (visual intuition) အပေါ် မှီခိုအားထားမှုကို ဖယ်ရှားခဲ့ပြီး သင်္ကေတနည်းလမ်းများဖြင့် ဝါကျတည်ဆောက်ပုံများကို စစ်ဆေးခြင်းများ (syntactical checks) အား အစားထိုး အသုံးပြုလာကြသည်။<ref>{{cite book |editor-last=Gowers |editor-first=Timothy |title=The Princeton Companion to Mathematics |year=2008 |publisher=Princeton University Press |isbn=978-0-691-11880-2}}</ref> == ထင်ရှားသော သက်သေပြခြင်း နည်းလမ်းများ (Prominent Methods of Proof) == ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ တစ်လျှောက် [[သင်္ချာ|သင်္ချာပညာရှင်များသည်]] ဖော်ပြချက်များကို သက်သေပြရန်အတွက် ခိုင်မာအားကောင်းသော နည်းလမ်းပေါင်းမြောက်မြားစွာကို ဖန်တီးခဲ့ကြသည်။ တိုက်ရိုက် သက်သေပြခြင်း (direct proof) နည်းလမ်းသည် ယူဆချက်တစ်ခု မှန်ကန်သည်ဟု ယူဆထားပြီး ယင်းနောက် ယုတ္တိဗေဒ၊ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်များနှင့် ယခင် သီအိုရမ်များကို အသုံးချကာ ကောက်ချက်ကို မှန်ကန်စေရန် တိုက်ရိုက် သက်ရောက်စေသည်။<ref>{{cite book|title=The Nuts and Bolts of Proofs: An Introduction to Mathematical Proofs |last=Cupillari |first=Antonella |edition=Third |year=2005 |publisher=Academic Press |page=20}}</ref> ယုတ္တိဗေဒဆိုင်ရာ သက်ရောက်မှု (logical implication) တစ်ခုကို အောင်မြင်စွာ သက်သေပြရာတွင် သင်္ချာပညာရှင်တစ်ဦးသည် <math>P</math> နှင့် <math>Q</math> ကြားတွင် သိသာထင်ရှားသော အကြောင်းကျိုးဆက်စပ်မှု ရှိသည်ဖြစ်စေ၊ မရှိသည်ဖြစ်စေ <math>P</math> မှန်ကန်ပြီး တစ်ချိန်တည်းမှာပင် <math>Q</math> မှားယွင်းနေနိုင်သည့် ဖြစ်နိုင်ခြေကိုသာ ဖယ်ရှားပစ်ရန် လိုအပ်သည်။ ဤသက်ရောက်မှုမှာ ဥပမာအားဖြင့် အကယ်၍ <math>P</math> ဖြစ်လျှင် <math>Q</math> ဖြစ်သည်ဟူသော ပုံစံဖြစ်သည်။<ref>{{cite book |editor-last=Gowers |editor-first=Timothy |title=The Princeton Companion to Mathematics |year=2008 |publisher=Princeton University Press |isbn=978-0-691-11880-2}}</ref> အကယ်၍ ယူဆချက်သည် ယုတ္တိဗေဒအရ ထပ်တူညီသော ကွဲပြားသည့် နည်းလမ်းများစွာဖြင့် ထွက်ပေါ်လာနိုင်ပါက စာရေးသူများသည် များသောအားဖြင့် အခြေအနေတစ်ခုကိုသာ သက်သေပြလေ့ရှိသည်။ ထို့နောက် ကျန်ရှိသောအခြေအနေများကို ထိရောက်စွာ လွှမ်းခြုံနိုင်ရန် "ယေဘုယျကျမှုကို မဆုံးရှုံးစေဘဲ" (without loss of generality) ဟူသော စကားစုကို အသုံးပြုလေ့ရှိသည်။<ref>{{cite book |last=Hammack |first=Richard |title=Book of Proof |year=2018 |publisher=Richard Hammack |isbn=978-0-9894721-3-5}}</ref> ပြောင်းပြန်အားဖြင့် ယူဆချက်တစ်ခုကို ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းရာတွင် အက္ခရာသင်္ချာနည်းကျ ခက်ခဲနေပါက သင်္ချာပညာရှင်များသည် ဆန့်ကျင်ဘက်အဆိုဖြင့် သက်သေပြခြင်းကို (contrapositive proof) အသုံးပြုနိုင်သည်။ ဤနည်းလမ်းသည် အခြေအနေပေး ဖော်ပြချက်တစ်ခုနှင့် ၎င်း၏ ဆန့်ကျင်ဘက်အဆို (contrapositive) တို့အကြားရှိ ယုတ္တိဗေဒဆိုင်ရာ ထပ်တူညီမှုကို (logical equivalence) အသုံးချခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{cite book |last=Hammack |first=Richard |title=Book of Proof |year=2018 |publisher=Richard Hammack |isbn=978-0-9894721-3-5}}</ref> တည်ရှိမှုဆိုင်ရာ သက်သေပြခြင်းများကို ပွင့်လင်းစွာ ဖော်ပြခြင်းနှင့် သွယ်ဝိုက်၍ ပြသခြင်းဟူ၍ အမျိုးအစားခွဲခြားနိုင်သည်။ ပွင့်လင်းစွာ ဖော်ပြသော၊ တစ်နည်းအားဖြင့် တည်ဆောက်နိုင်သော သက်သေပြခြင်းများသည် (explicit or constructive proofs) တည်ရှိကြောင်း သက်သေပြမည့် အတိအကျ သင်္ချာဆိုင်ရာ အရာဝတ္ထုကို (mathematical object) တိုက်ရိုက် ဖော်ပြခြင်း သို့မဟုတ် တည်ဆောက်ခြင်းများ ပြုလုပ်ကြသည်။ သို့သော် သွယ်ဝိုက်သော၊ တစ်နည်းအားဖြင့် တည်ဆောက်၍မရသော သက်သေပြခြင်းများသည် (indirect or nonconstructive proofs) အရာဝတ္ထုတစ်ခု မတည်ရှိပါက ရှေ့နောက်မညီညွတ်မှု (contradiction) ဖြစ်ပေါ်လာမည်ဟု သက်သေပြခြင်းဖြင့်သာ အဆိုပါ အရာဝတ္ထု တည်ရှိကြောင်းကို အတည်ပြုကြသည်။<ref>{{cite book |editor-last=Gowers |editor-first=Timothy |title=The Princeton Companion to Mathematics |year=2008 |publisher=Princeton University Press |isbn=978-0-691-11880-2}}</ref> တည်ဆောက်၍မရသော သက်သေပြခြင်းများသည် များသောအားဖြင့် "ကြားကိန်းဖယ်ရှားခြင်း နိယာမ" (law of the excluded middle) ဟုခေါ်သော ပုံစံတကျ ယုတ္တိဗေဒဆိုင်ရာ စည်းမျဉ်း သို့မဟုတ် [[ရွေးချယ်ခြင်း နဂိုမှန်အဆို]] (axiom of choice) တို့အပေါ် ကြီးမားစွာ မှီခိုလေ့ရှိသည်။ ထိုရွေးချယ်ခြင်း နဂိုမှန်အဆိုသည် တိကျစွာ သတ်မှတ်မထားသော ရွေးချယ်မှုများကို အလိုရှိသလောက် အရေအတွက် ပြုလုပ်ခွင့်ပေးသည့် အစုတည်ဆောက်မှုဆိုင်ရာ စည်းမျဉ်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>{{cite book |editor-last=Gowers |editor-first=Timothy |title=The Princeton Companion to Mathematics |year=2008 |publisher=Princeton University Press |isbn=978-0-691-11880-2}}</ref> အကယ်၍ သင်္ချာဆိုင်ရာ သက်သေပြခြင်းတစ်ခုက ရွေးချယ်ခြင်း နဂိုမှန်အဆိုကို အသုံးပြုပါက သက်သေပြခြင်း၏ အဆိုပါ သီးခြားအပိုင်းသည် အလိုအလျောက် တည်ဆောက်၍မရသော ပုံစံအဖြစ်သို့ ရောက်ရှိသွားသည်။ ထို့ကြောင့် ပင်မ သင်္ချာပညာရှင်များသည် ဤနဂိုမှန်အဆိုကို အသုံးပြုသည့်အခါ ဘာနာ-တာစကီး (Banach-Tarski) ဝိရောဓိ၏ သက်သေပြခြင်းတွင် တွေ့ရသည့်အတိုင်း ပွင့်လင်းမြင်သာစွာ အချက်ပြခြင်းသည် ကောင်းမွန်သော အလေ့အကျင့်ဖြစ်ကြောင်း ယေဘုယျအားဖြင့် ယုံကြည်ကြသည်။<ref>{{cite book |editor-last=Gowers |editor-first=Timothy |title=The Princeton Companion to Mathematics |year=2008 |publisher=Princeton University Press |isbn=978-0-691-11880-2}}</ref> တည်ဆောက်၍မရသော သက်သေပြခြင်းများကို ပင်မ သင်္ချာနယ်ပယ်တွင် အပြည့်အဝ လက်ခံထားသော်လည်း သင်္ချာပညာရှင်များသည် တည်ဆောက်နိုင်သော သက်သေပြခြင်းများကို ဆက်လက် ရှာဖွေလေ့ရှိကြသည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် လက်တွေ့ တည်ဆောက်ပြခြင်းသည် ဖော်ပြချက်တစ်ခု မှန်ကန်ကြောင်း သက်သေပြရုံသာမက ၎င်းသည် မည်သည့်အတွက်ကြောင့် မှန်ကန်နေရသနည်းဆိုသည့်အပေါ် ပိုမိုနက်ရှိုင်းသော အတွင်းကျကျ ထိုးထွင်းသိမြင်မှုကို ပေးစွမ်းနိုင်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။<ref>{{cite book |editor-last=Gowers |editor-first=Timothy |title=The Princeton Companion to Mathematics |year=2008 |publisher=Princeton University Press |isbn=978-0-691-11880-2}}</ref> [[သဘာဝကိန်း|သဘာဝကိန်းများ]] (natural numbers) ကဲ့သို့သော အနန္တအစုများ (infinite sets) နှင့် ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းရာတွင် သင်္ချာဆိုင်ရာ ဆင့်ကဲသက်သေပြနည်းကို (mathematical induction) အသုံးပြုသည်။ ယင်းသည် အနန္တအစုတစ်ခုလုံးအတွက် ဂုဏ်သတ္တိတစ်ခုကို သက်သေပြရန် အနန္တအလျားရှိသော လဲကျနေသည့် ဒိုမီနိုတုံးများကဲ့သို့ လုပ်ဆောင်ပေးသည်။<ref>{{cite book|title=The Nuts and Bolts of Proofs: An Introduction to Mathematical Proofs |last=Cupillari |first=Antonella |edition=Third |year=2005 |publisher=Academic Press |page=46}}; {{cite book |last=Hammack |first=Richard |title=Book of Proof |year=2018 |publisher=Richard Hammack |isbn=978-0-9894721-3-5}}</ref> ထပ်တူညီမှုများနှင့် လုပ်ဆောင်ရာတွင် အပိတ်ချိတ်တန်း ကောက်ချက်ချခြင်း (closed chain inference) နည်းလမ်းကို အသုံးပြုသည်။ ယင်းသည် စဉ်ဆက်မပြတ်သော၊ ကွင်းပိတ်သဏ္ဌာန်ရှိသည့် ယုတ္တိဗေဒဆိုင်ရာ သက်ရောက်မှုများ၏ ချိတ်တန်းတစ်ခုကို သက်သေပြခြင်းဖြင့် ဖော်ပြချက်များ စုစည်းမှုတစ်ခု၏ အစုံလိုက် ထပ်တူညီမှုကို တည်ဆောက်ပေးသည်။<ref>{{Cite book |last1=Plaue |first1=Matthias |title=Mathematik für das Bachelorstudium I: Grundlagen und Grundzüge der linearen Algebra und Analysis |last2=Scherfner |first2=Mike |date=2019-02-11 |publisher=Springer-Verlag |pages=26}}; {{Cite book |last1=Struckmann |first1=Werner |title=Mathematik für Informatiker: Grundlagen und Anwendungen |last2=Wätjen |first2=Dietmar |date=2016-10-20 |publisher=Springer-Verlag |pages=28}}</ref> ပေါင်းစပ်ခြင်းဆိုင်ရာ သက်သေပြခြင်းများသည် (combinatorial proofs) ကွဲပြားသော ချဉ်းကပ်မှုတစ်ရပ်ကို အသုံးပြုသည်။ ၎င်းတို့သည် ရှုပ်ထွေးသော သင်္ချာဆိုင်ရာ ဖော်ပြချက်များသည် ရူပဆိုင်ရာ တကယ့်အရှိတရား တစ်ခုတည်းကိုပင် ကွဲပြားသော နည်းလမ်းများဖြင့် ရေတွက်ပြနေခြင်းဖြစ်ကြောင်း သရုပ်ပြသခြင်းဖြင့် ၎င်းဖော်ပြချက်များ ညီမျှကြောင်း သက်သေပြကြသည်။<ref>{{Cite web |last=Chewi |first=Sinho |last2=Wan |first2=Alvin |title=Combinatorial Proofs |url=https://math.berkeley.edu/~hhao/teaching/N55%20Summer%202024/CombProofs3.pdf}}; {{cite book |last=Hammack |first=Richard |title=Book of Proof |year=2018 |publisher=Richard Hammack |isbn=978-0-9894721-3-5}}</ref> သင်္ချာနယ်ပယ်ရှိ ကြိုးပမ်းအားထုတ်မှုတိုင်းသည် ဖော်ပြချက်တစ်ခု မှန်ကန်ကြောင်း သက်သေပြရန် ရည်ရွယ်သည်မဟုတ်ပေ။ စကြဝဠာ သင်္ချာဆိုင်ရာ ဖော်ပြချက်တစ်ခုကို ချေပရန်အတွက် စာရေးသူအနေဖြင့် တိကျသော ဆန့်ကျင်ဘက်ဥပမာ (counterexample) တစ်ခုတည်းကိုသာ ပေးစွမ်းရန် လိုအပ်သည်။ သို့သော် တည်ရှိမှုဆိုင်ရာ ဖော်ပြချက်တစ်ခုကို ချေပခြင်းမှာမူ အလွန် တိကျသေချာရန် လိုအပ်သည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် စာရေးသူသည် ဖြစ်နိုင်သမျှ အခြေအနေတိုင်းအတွက် အဆိုပါ အခြေအနေ ပျက်ကွက်ကြောင်းကို သက်သေပြရမည်ဖြစ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။<ref>{{cite book |last=Hammack |first=Richard |title=Book of Proof |year=2018 |publisher=Richard Hammack |isbn=978-0-9894721-3-5}}</ref> ထို့အပြင် [[ဖြစ်တန်စွမ်း|ဖြစ်တန်စွမ်းဆိုင်ရာ]] နည်းလမ်းများသည် (probabilistic methods) ခိုင်မာသော ဥပမာတစ်ခုကို မဖြစ်မနေ ညွှန်ပြရန်မလိုဘဲ တိကျသော ဂုဏ်သတ္တိတစ်ခုရှိသည့် အရာဝတ္ထုတစ်ခု၏ တိကျသေချာသော တည်ရှိမှုကို သက်သေပြရန်အတွက် ဖြစ်တန်စွမ်း သီအိုရီကို (probability theory) အသုံးပြုကြသည်။<ref>Davis, Philip J. (1972), "Fidelity in Mathematical Discourse: Is One and One Really Two?" *American Mathematical Monthly* 79:252–63; Fallis, Don (1997), "The Epistemic Status of Probabilistic Proof." *Journal of Philosophy* 94:165–86.</ref> နောက်ဆုံးအနေဖြင့် သက်သေပြခြင်းဆိုင်ရာ စံနှုန်းကို လက်ရှိတွင် ကွန်ပျူတာ-အကူအညီဖြင့် သင်္ချာဆိုင်ရာ သက်သေပြခြင်းများက (computer-assisted proofs) စိန်ခေါ်လျက်ရှိသည်။ ၎င်းတို့သည် လူတစ်ဦးတည်းက လက်တွေ့ကျကျ အတည်ပြုရန် အလွန် ကြီးမားကျယ်ပြန့်လွန်းသော တွက်ချက်မှုများကို လုပ်ဆောင်ရန်နှင့် အတည်ပြုရန်အတွက် အလိုအလျောက် သီအိုရမ် သက်သေပြစနစ်များကို (automated theorem provers) အသုံးပြုကြသည်။ ဤအခြေခံလုပ်ထုံးလုပ်နည်းဆိုင်ရာ အပြောင်းအလဲကို အရောင်လေးမျိုး သီအိုရမ်၏ (four-color theorem) ပထမဆုံး သက်သေပြခြင်းက ထင်ရှားစွာ သရုပ်ပြသခဲ့သည်။<ref>Steven G. Krantz. "The History and Concept of Mathematical Proof." February 5, 2007; {{cite book |editor-last=Gowers |editor-first=Timothy |title=The Princeton Companion to Mathematics |year=2008 |publisher=Princeton University Press |isbn=978-0-691-11880-2}}</ref> == သင်္ချာဆိုင်ရာ ရေးသားနည်းနှင့် ပညာရေးဆိုင်ရာ ပုံစံချခြင်း (Mathematical Writing and Educational Formatting) == ဤသက်သေပြခြင်းများ၏ ယန္တရားများကို သင်ကြားပေးရန်အတွက် သင်ကြားရေးပညာသည် (pedagogy) တိကျသော ပုံစံချခြင်းဆိုင်ရာ စံနှုန်းများကို တိုးတက်ပြောင်းလဲစေခဲ့သည်။ ရာစုနှစ် နှစ်ဆယ် အစောပိုင်း အမေရိကန် ဂျီဩမေတြီ စာသင်ခန်းများတွင် [[သင်္ချာ|သင်္ချာဆိုင်ရာ]] ကောက်ချက်ချခြင်းကို တိုင်နှစ်ခုပါ သက်သေပြခြင်းမှတစ်ဆင့် (two-column proof) အလွန် ပုံစံတကျဖြစ်အောင် ဖန်တီးခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite journal |first=Patricio G. |last=Herbst |title=Establishing a Custom of Proving in American School Geometry: Evolution of the Two-Column Proof in the Early Twentieth Century |journal=Educational Studies in Mathematics |volume=49 |issue=3 |year=2002 |pages=283–312}}; {{cite web|url=https://www.onemathematicalcat.org/Math/Geometry_obj/two_column_proof.htm |title=Introduction to the Two-Column Proof |author=Dr. Fisher Burns |website=onemathematicalcat.org |access-date=October 15, 2009}}</ref> သင်္ချာဆိုင်ရာ ဖော်ပြချက်များကို ဘယ်ဘက်တိုင်တွင် အစဉ်လိုက် စာရင်းပြုစုထားသည်။ တစ်ချိန်တည်းမှာပင် မျဉ်းပြိုင်ဖြစ်သော ညာဘက်တိုင်က သက်ဆိုင်ရာ ဖော်ပြချက်တစ်ခုစီသည် မည်သည့်အတွက်ကြောင့် မှန်ကန်ကြောင်းကို မျှတစွာ ရှင်းပြပေးသည့် အတိအကျ အကြောင်းပြချက်ကို ပေးစွမ်းသည်။ ထိုအကြောင်းပြချက်များတွင် [[နဂိုမှန်အဆို]]၊ အဆိုပြုယူဆချက် သို့မဟုတ် ယုတ္တိဗေဒဆိုင်ရာ ဆင်းသက်ခြင်း စသည်တို့ ပါဝင်သည်။ သို့သော် ပရော်ဖက်ရှင်နယ် သင်္ချာနယ်ပယ်တွင် သက်သေပြခြင်းတစ်ခုသည် ညီမျှခြင်းများ၏ စာသားတန်းတစ်ခု သက်သက်မဟုတ်ပေ။ ၎င်းကို လူသားဖတ်ရှုသူအား ယုံကြည်လက်ခံလာစေရန် ရည်ရွယ်ရေးသားထားသော အလွန်စနစ်တကျ တည်ဆောက်ထားသည့် စာစီစာကုံးတစ်ပုဒ်ကဲ့သို့ သဘောထားကြသည်။ ထို့ကြောင့် စာရေးသူများသည် တိကျသော ရေးဟန်ဆိုင်ရာ သဒ္ဒါစည်းမျဉ်းများကို လိုက်နာကြသည်။ သက်သေပြခြင်းများကို ဖတ်ရှုသူအား ယုတ္တိဗေဒတစ်လျှောက် လမ်းညွှန်ပေးသည့် အပြန်အလှန် စကားပြောဟန်တစ်ခု ဖန်တီးရန်အတွက် ပထမနာမ်စား အများကိန်းဖြစ်သော (first-person plural) "ကျွန်ုပ်တို့" ကို အသုံးပြု၍ ရေးသားကြသည်။ သဒ္ဒါပိုင်းဆိုင်ရာ အဓိပ္ပာယ် ဝေခွဲမရဖြစ်မှုများကို ရှောင်ရှားရန်အတွက် စာရေးသူများအား ဝါကျတစ်ကြောင်းကို သင်္ချာသင်္ကေတတစ်ခုဖြင့် မည်သည့်အခါမျှ မစတင်ရန် လေ့ကျင့်သင်ကြားပေးထားသည်။ ထို့အပြင် သင်္ကေတများကို ကြိယာများအဖြစ် အသုံးပြုမည့်အစား သင်္ချာသင်္ကေတများကို သဘာဝဘာသာစကား စကားလုံးများဖြင့် ပိုင်းခြားရန်နှင့် သင်္ချာညီမျှခြင်းများကို စံ အင်္ဂလိပ်ဝါကျများကဲ့သို့ပင် ပုဒ်မများဖြင့် အတိအကျ ပုဒ်ဖြတ်ပုဒ်ရပ် ပြုလုပ်ရန်လည်း သင်ကြားပေးထားသည်။<ref>{{cite book |last=Hammack |first=Richard |title=Book of Proof |year=2018 |publisher=Richard Hammack |isbn=978-0-9894721-3-5}}</ref> == ကိုးကား == [[ကဏ္ဍ:သင်္ချာယုတ္တိဗေဒ]] cdf17ghus1ztlo3ws02o6z86gwd8vg6 0 290919 1050186 2026-08-25T05:50:47Z Yangonian 116863 This is one useful reference for tracing back stone inscriptions in Myanmar 1050186 wikitext text/x-wiki === ကျောက်စာဌာနနှင့် ထုတ်ဝေမှု သမိုင်း === ၁၈၈၆ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၌ ကမ္ဗည်းကျောက်စာဌာန စတင်ပေါ်ပေါက်ခဲ့ပြီး ၁၈၉၁ ခုနှစ်မှစ၍ ကျောက်စာများကို ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။<ref>{{Cite book |last=Toot |first=Ni |year=2023 |title=မန္တလေး၊ မဟာမုနိကျောက်စာစု |edition=1st |location=Myanmar |language=Myanmar |trans-title=Collection of Mandalay, Maha Muni Stone Inscriptions}}</ref> မန္တလေး မဟာမုနိတံတိုင်းအတွင်းရှိ [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောက်စာများ စာရင်း|ကျောက်စာများ စာရင်း]]ကို တိုင်း၊ ခရိုင်၊ မြို့နယ်အလိုက် စနစ်တကျ စုစည်း၍ ၁၈၉၇ ခုနှစ်တွင် ဒုတိယအကြိမ်မြောက် စာအုပ်အဖြစ် ပုံနှိပ်ခဲ့သည်။ === မဟာမုနိကျောက်စာစု၏ နောက်ခံသမိုင်း === * ၁၇၈၅ မှ ၁၇၉၃ ခုနှစ်အတွင်း ဗဒုံမင်း (၁၇၈၂-၁၈၁၉) က ဘုရား၊ ကျောင်းအသီးသီးသို့ လှူဒါန်းထားသည့် ဝတ်မိုးဝတ်မြေများ တရားဝင်မှု ရှိမရှိ စိစစ်ခဲ့သည့် မှတ်တမ်းများ ဖြစ်သည်။ * ဗဒုံမင်းသည် မောင်းထောင်သာသနာပိုင် အရှင်ဉာဏ၏ ကျမ်းဂန်အထောက်အထား၊ အကြံပြုချက်များအပေါ် အခြေခံ၍ ဤကျောက်စာများကို ရေးထိုးခဲ့သည်။ === ဆောင်ရွက်ခဲ့ရသည့် လုပ်ငန်းစဉ်များ === # အချက်အလက် စုဆောင်းခြင်း: မူရင်းကျောက်စာ၊ သမိုင်းလက်စွဲစာနှင့် စစ်တမ်းများကို စုဆောင်း၍ ပေ၊ ပုရပိုက်များပေါ်တွင် ပထမဆင့် ရေးကူးခြင်း။ # ကျောက်စာထိုးခြင်း: ကျောက်တုံး၊ ကျောက်ပြားများ သယ်ယူပြင်ဆင်၍ ကျောက်စာအဖြစ် အချောသတ် ရေးထိုးခြင်း။ # ထိန်းသိမ်းခြင်း: ရေးထိုးပြီး ကျောက်စာများကို အသောကာရာမတိုက်မှတစ်ဆင့် မဟာမုနိဘုရားရှိ ကျောက်စာဂူများသို့ စနစ်တကျ ရွှေ့ပြောင်းစိုက်ထူခြင်း။ (ဤလုပ်ငန်းစဉ်များကို မောင်းထောင်သာသနာပိုင်၊ တွင်းသင်းတိုက်ဝန်၊ သက်ပန်းစားနှင့် ပိဋကတ်တိုက်စိုးတို့က ကြီးကြပ်ခဲ့ကြသည်။) === ခေတ်အဆက်ဆက် ထိန်းသိမ်းထုတ်ဝေမှု === * ၁၈၉၇: ပုရပိုက်မူနှင့် ကျောက်စာမူများကို ပထမဆုံးအကြိမ် စာအုပ် (၂) အုပ်ဖြင့် ပုံနှိပ်ခဲ့သည်။ * ၁၉၆၁: မြန်မာသမိုင်းကော်မရှင်က မင်လှိမ့်ကူးယူခဲ့သည်။ * ၁၉၈၉ - ၂ဝ၁၉: မင်လှိမ့်ကူးမူများကို ဖတ်ရှုစိစစ်၍ ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့ရာ ၂ဝ၁၉ ခုနှစ်တွင် အတွဲ (၁ဝ) အထိ ပုံနှိပ်နိုင်ခဲ့သည်။ သက်တမ်း နှစ် ၂၄ဝ နီးပါး ရှိပြီဖြစ်သည့် မန္တလေး မဟာမုနိကျောက်စာစုသည် မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်အဖြစ် မပျောက်ပျက်အောင် ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းရမည့် တန်ဖိုးရှိ စာပေအမွေအနှစ်များ ဖြစ်သည်။ rrwbyygke7aw5crg4h43hrtyhrz7k0t 3 290920 1050187 2026-08-25T05:53:53Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1050187 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &#126;2026-46332-02 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၅:၅၃၊ ၂၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ (UTC) bdr1ako00hh52a89xsc02m719hfpkk0 3 290921 1050188 2026-08-25T05:54:03Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1050188 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &#126;2026-46305-99 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၅:၅၄၊ ၂၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ (UTC) 0hb9uip67k4ymlah48dmpw8zo5lb2ig 100 290922 1050195 2026-08-25T07:05:02Z Salai Rungtoi 22844 "{{Current events|year=2026|month=08|day=25|content= <!-- All news items below this line --> <!-- All news items above this line -->}}" အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1050195 wikitext text/x-wiki {{Current events|year=2026|month=08|day=25|content= <!-- All news items below this line --> <!-- All news items above this line -->}} lr17scpod1e1abnbia0ltby8cx5r5ju 3 290924 1050207 2026-08-25T08:54:24Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1050207 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &#126;2026-46509-08 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၈:၅၄၊ ၂၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ (UTC) p3nzmjs4o8vfqt8uqbsrpwwuil6tfrc 0 290925 1050214 2026-08-25T10:04:23Z ~2026-39963-61 145736 "အဆိုတော် [[ကိုင်ဇာ]] ၏ ပွဲဦးထွက်" အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1050214 wikitext text/x-wiki အဆိုတော် [[ကိုင်ဇာ]] ၏ ပွဲဦးထွက် p20hmkdlwzoeapx0pggnyj7z7per0nh 1050216 1050214 2026-08-25T10:04:51Z ~2026-39963-61 145736 /* */ 1050216 wikitext text/x-wiki အဆိုတော် [[ကိုင်ဇာ]] ၏ ပွဲဦးထွက် သီချင်းအယ်လ်ဘမ် ဖြစ်သည်။ r29atgaijuimy2mr6mqqwwcz5idz1ns 1050217 1050216 2026-08-25T10:05:44Z ~2026-39963-61 145736 /* */ 1050217 wikitext text/x-wiki အဆိုတော် [[ကိုင်ဇာ]] ၏ ပွဲဦးထွက် သီချင်းအယ်လ်ဘမ် ဖြစ်သည်။ ၁၉၇၇ ခုနှစ် ဧပြီလ တွင် စတင် ဖြန့်ချီသည်။ brewckqrm06l3f9r5ajv0bc2d7s7zza 1050218 1050217 2026-08-25T10:06:16Z ~2026-39963-61 145736 /* */ 1050218 wikitext text/x-wiki အဆိုတော် [[ကိုင်ဇာ]] ၏ ပွဲဦးထွက် သီချင်းအယ်လ်ဘမ် ဖြစ်သည်။ ၁၉၇၇ ခုနှစ် ဧပြီလ တွင် စတင် ဖြန့်ချီသည်။ တေးသီချင်း ၁၆ ပုဒ် ပါဝင်သည်။ frp5ehbmbgiktrbdbjk0xswr2vr6tol 1050219 1050218 2026-08-25T10:06:46Z ~2026-39963-61 145736 /* */ 1050219 wikitext text/x-wiki အဆိုတော် [[ကိုင်ဇာ]] ၏ ပွဲဦးထွက် သီချင်းအယ်လ်ဘမ် ဖြစ်သည်။ ၁၉၇၇ ခုနှစ် ဧပြီလ တွင် ဂျူပီတာ တေးသံသွင်းမှ စတင် ဖြန့်ချီသည်။ တေးသီချင်း ၁၆ ပုဒ် ပါဝင်သည်။ 9n29gxl70l7mx8srhphk8kjboye8yte 1050220 1050219 2026-08-25T10:07:21Z ~2026-39963-61 145736 /* */ 1050220 wikitext text/x-wiki အဆိုတော် [[ကိုင်ဇာ]] ၏ ပွဲဦးထွက် သီချင်းအယ်လ်ဘမ် ဖြစ်သည်။ ၁၉၇၇ ခုနှစ် ဧပြီလ တွင် ရန်ကုန်မြို့ ဂျူပီတာ တေးသံသွင်းမှ စတင် ဖြန့်ချီသည်။ တေးသီချင်း ၁၆ ပုဒ် ပါဝင်သည်။ သီချင်းအားလုံး 5lddin9j0f5uueqsm3leoafm64j9x7x 1050221 1050220 2026-08-25T10:07:55Z ~2026-39963-61 145736 /* */ 1050221 wikitext text/x-wiki အဆိုတော် [[ကိုင်ဇာ]] ၏ ပွဲဦးထွက် သီချင်းအယ်လ်ဘမ် ဖြစ်သည်။ ၁၉၇၇ ခုနှစ် ဧပြီလ တွင် ရန်ကုန်မြို့ ဂျူပီတာ တေးသံသွင်းမှ စတင် ဖြန့်ချီသည်။ တေးသီချင်း ၁၆ ပုဒ် ပါဝင်သည်။ သီချင်းအားလုံး ကို ကိုင်ဇာ ကိုယ်တိုင် ရေးဖွဲ့သည်။ on3wz0uhthordwb25d2jk2tkmc0huwk 1050222 1050221 2026-08-25T10:08:32Z ~2026-39963-61 145736 /* */ 1050222 wikitext text/x-wiki အဆိုတော် [[ကိုင်ဇာ]] ၏ ပွဲဦးထွက် သီချင်းအယ်လ်ဘမ် ဖြစ်သည်။ ၁၉၇၇ ခုနှစ် ဧပြီလ တွင် ရန်ကုန်မြို့ ဂျူပီတာ တေးသံသွင်းမှ စတင် ဖြန့်ချီသည်။ တေးသီချင်း ၁၆ ပုဒ် ပါဝင်သည်။ သီချင်းအားလုံး ကို ကိုင်ဇာ ကိုယ်တိုင် ရေးဖွဲ့သည်။ ကိုယ်ပိုင်သံစဉ်များ ဖြစ်သည်။ egemh7osc4gqyw471z4ma32sjw8p6p7 1050223 1050222 2026-08-25T10:09:41Z ~2026-39963-61 145736 /* */ 1050223 wikitext text/x-wiki အဆိုတော် [[ကိုင်ဇာ]] ၏ ပွဲဦးထွက် သီချင်းအယ်လ်ဘမ် ဖြစ်သည်။ ၁၉၇၇ ခုနှစ် ဧပြီလ တွင် ရန်ကုန်မြို့ ဂျူပီတာ တေးသံသွင်းမှ စတင် ဖြန့်ချီသည်။ တေးသီချင်း ၁၆ ပုဒ် ပါဝင်သည်။ သီချင်းအားလုံး ကို ကိုင်ဇာ ကိုယ်တိုင် ရေးဖွဲ့သည်။ ကိုယ်ပိုင်သံစဉ်များ ဖြစ်သည်။ Success တေးဂီတအဖွဲ့က တီးခတ်သည်။ 3j8ubwffgyb2hepb8mc2qc0ngovww89 1050224 1050223 2026-08-25T10:10:17Z ~2026-39963-61 145736 /* */ 1050224 wikitext text/x-wiki အဆိုတော် [[ကိုင်ဇာ]] ၏ ပွဲဦးထွက် သီချင်းအယ်လ်ဘမ် ဖြစ်သည်။ ၁၉၇၇ ခုနှစ် ဧပြီလ တွင် ရန်ကုန်မြို့ ဂျူပီတာ တေးသံသွင်းမှ စတင် ဖြန့်ချီသည်။ တေးသီချင်း ၁၆ ပုဒ် ပါဝင်သည်။ သီချင်းအားလုံး ကို ကိုင်ဇာ ကိုယ်တိုင် ရေးဖွဲ့သည်။ ကိုယ်ပိုင်သံစဉ်များ ဖြစ်သည်။ Success တေးဂီတအဖွဲ့က တီးခတ်သည်။ မေ စတူဒီယိုတွင် အသံသွင်းသည်။ jaeugoy16jd6jv5kmmnqdt3b2vntmbu 1050225 1050224 2026-08-25T10:10:57Z ~2026-39963-61 145736 /* */ 1050225 wikitext text/x-wiki အဆိုတော် [[ကိုင်ဇာ]] ၏ ပွဲဦးထွက် သီချင်းအယ်လ်ဘမ် ဖြစ်သည်။ ၁၉၇၇ ခုနှစ် ဧပြီလ တွင် ရန်ကုန်မြို့ ဂျူပီတာ တေးသံသွင်းမှ စတင် ဖြန့်ချီသည်။ တေးသီချင်း ၁၆ ပုဒ် ပါဝင်သည်။ သီချင်းအားလုံး ကို ကိုင်ဇာ ကိုယ်တိုင် ရေးဖွဲ့သည်။ ကိုယ်ပိုင်သံစဉ်များ ဖြစ်သည်။ Success တေးဂီတအဖွဲ့က တီးခတ်သည်။ မေ စတူဒီယိုတွင် အသံသွင်းသည်။ အသံဖမ်းအင်ဂျင်နီယာ မှာ ကိုရဲခေါင် ဖြစ်သည်။ sllmu8dpcsvtluiz595co82ab7gpbop 1050226 1050225 2026-08-25T10:11:35Z ~2026-39963-61 145736 /* */ 1050226 wikitext text/x-wiki အဆိုတော် [[ကိုင်ဇာ]] ၏ ပွဲဦးထွက် သီချင်း ကက်ဆက်ခွေ အယ်လ်ဘမ် ဖြစ်သည်။ ၁၉၇၇ ခုနှစ် ဧပြီလ တွင် ရန်ကုန်မြို့ ဂျူပီတာ တေးသံသွင်းမှ စတင် ဖြန့်ချီသည်။ တေးသီချင်း ၁၆ ပုဒ် ပါဝင်သည်။ သီချင်းအားလုံး ကို ကိုင်ဇာ ကိုယ်တိုင် ရေးဖွဲ့သည်။ ကိုယ်ပိုင်သံစဉ်များ ဖြစ်သည်။ Success တေးဂီတအဖွဲ့က တီးခတ်သည်။ မေ စတူဒီယိုတွင် အသံသွင်းသည်။ အသံဖမ်းအင်ဂျင်နီယာ မှာ ကိုရဲခေါင် ဖြစ်သည်။ hpvd3cq8sjoh335j2i9f2cq11ma90g7 1050227 1050226 2026-08-25T10:12:27Z ~2026-39963-61 145736 /* */ 1050227 wikitext text/x-wiki အဆိုတော် [[ကိုင်ဇာ]] ၏ ပွဲဦးထွက် သီချင်း ကက်ဆက်ခွေ အယ်လ်ဘမ် ဖြစ်သည်။ ၁၉၇၇ ခုနှစ် ဧပြီလ တွင် ရန်ကုန်မြို့ ဂျူပီတာ တေးသံသွင်းမှ စတင် ဖြန့်ချီသည်။ တေးသီချင်း ၁၆ ပုဒ် ပါဝင်သည်။ သီချင်းအားလုံး ကို ကိုင်ဇာ ကိုယ်တိုင် ရေးဖွဲ့သည်။ ကိုယ်ပိုင်သံစဉ်များ ဖြစ်သည်။ Success တေးဂီတအဖွဲ့က တီးခတ်သည်။ မေ စတူဒီယိုတွင် အသံသွင်းသည်။ အသံဖမ်းအင်ဂျင်နီယာ မှာ ကိုရဲခေါင် ဖြစ်သည်။ သီချင်း ၁၆ ပုဒ် ပါဝင်သည်။ ljvx0ukr7gmmrdr1qomlcq9fjbm0g1p 1050229 1050227 2026-08-25T10:13:46Z ~2026-39963-61 145736 /* */ 1050229 wikitext text/x-wiki အဆိုတော် [[ကိုင်ဇာ]] ၏ ပွဲဦးထွက် သီချင်း ကက်ဆက်ခွေ အယ်လ်ဘမ် ဖြစ်သည်။ ၁၉၇၇ ခုနှစ် ဧပြီလ တွင် ရန်ကုန်မြို့ ဂျူပီတာ တေးသံသွင်းမှ စတင် ဖြန့်ချီသည်။ တေးသီချင်း ၁၆ ပုဒ် ပါဝင်သည်။ သီချင်းအားလုံး ကို ကိုင်ဇာ ကိုယ်တိုင် ရေးဖွဲ့သည်။ ကိုယ်ပိုင်သံစဉ်များ ဖြစ်သည်။ Success တေးဂီတအဖွဲ့က တီးခတ်သည်။ မေ စတူဒီယိုတွင် အသံသွင်းသည်။ အသံဖမ်းအင်ဂျင်နီယာ မှာ ကိုရဲခေါင် ဖြစ်သည်။ သီချင်း ၁၆ ပုဒ် ပါဝင်သည်။ ဿ်ဆက်ခွေ ကာဗာ ဒီဇိုင်းကို မောင်သိန်းဆွေ က ရေးဆွဲပေးသည်။ jxrsawx0f8negaq526qf0itj536372r 1050231 1050229 2026-08-25T10:21:22Z ~2026-39963-61 145736 /* */ 1050231 wikitext text/x-wiki အဆိုတော် [[ကိုင်ဇာ]] ၏ ပွဲဦးထွက် သီချင်း ကက်ဆက်ခွေ အယ်လ်ဘမ် ဖြစ်သည်။ ၁၉၇၇ ခုနှစ် ဧပြီလ တွင် ရန်ကုန်မြို့ ဂျူပီတာ တေးသံသွင်းမှ စတင် ဖြန့်ချီသည်။ တေးသီချင်း ၁၆ ပုဒ် ပါဝင်သည်။ သီချင်းအားလုံး ကို ကိုင်ဇာ ကိုယ်တိုင် ရေးဖွဲ့သည်။ ကိုယ်ပိုင်သံစဉ်များ ဖြစ်သည်။ Success တေးဂီတအဖွဲ့က တီးခတ်သည်။ မေ စတူဒီယိုတွင် အသံသွင်းသည်။ အသံဖမ်းအင်ဂျင်နီယာ မှာ ကိုရဲခေါင် ဖြစ်သည်။ သီချင်း ၁၆ ပုဒ် ပါဝင်သည်။ ဿ်ဆက်ခွေ ကာဗာ ဒီဇိုင်းကို မောင်သိန်းဆွေ က ရေးဆွဲပေးသည်။ == ပါဝင်သောတေးသီချင်းများ == === Side (A) === ဒီအချိန်မှာပြန်တွေ့တာဘာလုပ်ရမှာလဲ      သိပ်ချစ်ခဲ့ရသောအချစ် သစ္စာ၏တမလွန် ပကာသနမရှိလို့မုန်းလိုက်ပြီ နှစ်ဦးသဘောတူပြတ်စဲခြင်း ကျောက်ဆစ်ရုပ်အသည်း လုပ်လိုက်လေ လိမ္မာပါကွယ်ညီမရယ် အကျည်းတန်၏အထီးကျန်အတ္ထုပ္ပတ္တိ === Side (B) === တိုးတိုးတိတ်တိတ်အကြင်နာ သူငယ်ချင်းထက်ပိုချစ်ပါ ကျောင်းပိတ်ရက်လေးဝေးနေခိုက် သစ်ပင်ရဲ့ဝေဒနာ မအိပ်သေးသောစိတ်အတွေး သောက၏ဒေါသသံ ခွင့်လွှတ်သောချစ်တက်မှု နှုတ်ဆက်အိပ်မက် ebmjpc1m6cgi6vcmj70hl5u1prya8hh 1050232 1050231 2026-08-25T10:22:05Z ~2026-39963-61 145736 /* */ 1050232 wikitext text/x-wiki အဆိုတော် [[ကိုင်ဇာ]] ၏ ပွဲဦးထွက် သီချင်း ကက်ဆက်ခွေ အယ်လ်ဘမ် ဖြစ်သည်။ ၁၉၇၇ ခုနှစ် ဧပြီလ တွင် ရန်ကုန်မြို့ ဂျူပီတာ တေးသံသွင်းမှ စတင် ဖြန့်ချီသည်။ တေးသီချင်း ၁၆ ပုဒ် ပါဝင်သည်။ သီချင်းအားလုံး ကို ကိုင်ဇာ ကိုယ်တိုင် ရေးဖွဲ့သည်။ ကိုယ်ပိုင်သံစဉ်များ ဖြစ်သည်။ Success တေးဂီတအဖွဲ့က တီးခတ်သည်။ မေ စတူဒီယိုတွင် အသံသွင်းသည်။ အသံဖမ်းအင်ဂျင်နီယာ မှာ ကိုရဲခေါင် ဖြစ်သည်။ သီချင်း ၁၆ ပုဒ် ပါဝင်သည်။ ကက်ဆက်ခွေ ကာဗာ ဒီဇိုင်းကို မောင်သိန်းဆွေ က ရေးဆွဲပေးသည်။ == ပါဝင်သောတေးသီချင်းများ == === Side (A) === ဒီအချိန်မှာပြန်တွေ့တာဘာလုပ်ရမှာလဲ      သိပ်ချစ်ခဲ့ရသောအချစ် သစ္စာ၏တမလွန် ပကာသနမရှိလို့မုန်းလိုက်ပြီ နှစ်ဦးသဘောတူပြတ်စဲခြင်း ကျောက်ဆစ်ရုပ်အသည်း လုပ်လိုက်လေ လိမ္မာပါကွယ်ညီမရယ် အကျည်းတန်၏အထီးကျန်အတ္ထုပ္ပတ္တိ === Side (B) === တိုးတိုးတိတ်တိတ်အကြင်နာ သူငယ်ချင်းထက်ပိုချစ်ပါ ကျောင်းပိတ်ရက်လေးဝေးနေခိုက် သစ်ပင်ရဲ့ဝေဒနာ မအိပ်သေးသောစိတ်အတွေး သောက၏ဒေါသသံ ခွင့်လွှတ်သောချစ်တက်မှု နှုတ်ဆက်အိပ်မက် 0wmepe7ggg8t03v2ktqri0iho0n0cfm 1050233 1050232 2026-08-25T10:25:06Z ~2026-39963-61 145736 /* Side (A) */ 1050233 wikitext text/x-wiki အဆိုတော် [[ကိုင်ဇာ]] ၏ ပွဲဦးထွက် သီချင်း ကက်ဆက်ခွေ အယ်လ်ဘမ် ဖြစ်သည်။ ၁၉၇၇ ခုနှစ် ဧပြီလ တွင် ရန်ကုန်မြို့ ဂျူပီတာ တေးသံသွင်းမှ စတင် ဖြန့်ချီသည်။ တေးသီချင်း ၁၆ ပုဒ် ပါဝင်သည်။ သီချင်းအားလုံး ကို ကိုင်ဇာ ကိုယ်တိုင် ရေးဖွဲ့သည်။ ကိုယ်ပိုင်သံစဉ်များ ဖြစ်သည်။ Success တေးဂီတအဖွဲ့က တီးခတ်သည်။ မေ စတူဒီယိုတွင် အသံသွင်းသည်။ အသံဖမ်းအင်ဂျင်နီယာ မှာ ကိုရဲခေါင် ဖြစ်သည်။ သီချင်း ၁၆ ပုဒ် ပါဝင်သည်။ ကက်ဆက်ခွေ ကာဗာ ဒီဇိုင်းကို မောင်သိန်းဆွေ က ရေးဆွဲပေးသည်။ == ပါဝင်သောတေးသီချင်းများ == === Side (A) === [[ဒီအချိန်မှာပြန်တွေ့တာဘာလုပ်ရမှာလဲ]]      သိပ်ချစ်ခဲ့ရသောအချစ် သစ္စာ၏တမလွန် ပကာသနမရှိလို့မုန်းလိုက်ပြီ နှစ်ဦးသဘောတူပြတ်စဲခြင်း ကျောက်ဆစ်ရုပ်အသည်း လုပ်လိုက်လေ လိမ္မာပါကွယ်ညီမရယ် အကျည်းတန်၏အထီးကျန်အတ္ထုပ္ပတ္တိ === Side (B) === တိုးတိုးတိတ်တိတ်အကြင်နာ သူငယ်ချင်းထက်ပိုချစ်ပါ ကျောင်းပိတ်ရက်လေးဝေးနေခိုက် သစ်ပင်ရဲ့ဝေဒနာ မအိပ်သေးသောစိတ်အတွေး သောက၏ဒေါသသံ ခွင့်လွှတ်သောချစ်တက်မှု နှုတ်ဆက်အိပ်မက် 8a992m8mp6pbtgyi4oqjwp165gcooxn 1050270 1050233 2026-08-25T11:36:22Z Kyaw Myo Aung 103978 နိဒါန်းမွန်းမံခြင်း 1050270 wikitext text/x-wiki {{unreferenced}} ဤအယ်လ်ဘမ်သည် အဆိုတော် ကိုင်ဇာ၏ ပွဲဦးထွက် ကက်ဆက်ခွေအယ်လ်ဘမ် ဖြစ်သည်။ ၁၉၇၇ ခုနှစ် ဧပြီလတွင် ရန်ကုန်မြို့ရှိ ဂျူပီတာတေးသံသွင်းမှ စတင်ဖြန့်ချိခဲ့သည်။ အယ်လ်ဘမ်တွင် ကိုင်ဇာကိုယ်တိုင် ရေးဖွဲ့ထားသော ကိုယ်ပိုင်သံစဉ် တေးသီချင်း စုစုပေါင်း (၁၆) ပုဒ် ပါဝင်သည်။ တေးဂီတကို Success တေးဂီတအဖွဲ့က တီးခတ်ပေးထားပြီး၊ မေစတူဒီယိုတွင် အသံဖမ်းအင်ဂျင်နီယာ ကိုရဲခေါင်က အသံသွင်းယူပေးခဲ့သည်။ ကက်ဆက်ခွေ၏ ကာဗာဒီဇိုင်းကိုမူ မောင်သိန်းဆွေက ဖန်တီးရေးဆွဲပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။ == ပါဝင်သောတေးသီချင်းများ == === Side (A) === [[ဒီအချိန်မှာပြန်တွေ့တာဘာလုပ်ရမှာလဲ]]      သိပ်ချစ်ခဲ့ရသောအချစ် သစ္စာ၏တမလွန် ပကာသနမရှိလို့မုန်းလိုက်ပြီ နှစ်ဦးသဘောတူပြတ်စဲခြင်း ကျောက်ဆစ်ရုပ်အသည်း လုပ်လိုက်လေ လိမ္မာပါကွယ်ညီမရယ် အကျည်းတန်၏အထီးကျန်အတ္ထုပ္ပတ္တိ === Side (B) === တိုးတိုးတိတ်တိတ်အကြင်နာ သူငယ်ချင်းထက်ပိုချစ်ပါ ကျောင်းပိတ်ရက်လေးဝေးနေခိုက် သစ်ပင်ရဲ့ဝေဒနာ မအိပ်သေးသောစိတ်အတွေး သောက၏ဒေါသသံ ခွင့်လွှတ်သောချစ်တက်မှု နှုတ်ဆက်အိပ်မက် rlalq5d0wpejlv8vw9j02oxl3e32qyj