ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="my">
  <siteinfo>
    <sitename>ဝီကီပီးဒီးယား</sitename>
    <dbname>mywiki</dbname>
    <base>https://my.wikipedia.org/wiki/%E1%80%97%E1%80%9F%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%85%E1%80%AC%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%AC</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.17</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">မီဒီယာ</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">အထူး</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">ဆွေးနွေးချက်</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">အသုံးပြုသူ</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">ဝီကီပီးဒီးယား</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">ဝီကီပီးဒီးယား ဆွေးနွေးချက်</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">ဖိုင်</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">ဖိုင် ဆွေးနွေးချက်</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">မီဒီယာဝီကီ</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">မီဒီယာဝီကီ ဆွေးနွေးချက်</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">တမ်းပလိတ်</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">တမ်းပလိတ် ဆွေးနွေးချက်</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">အကူအညီ</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">အကူအညီ ဆွေးနွေးချက်</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">ကဏ္ဍ</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">ကဏ္ဍ ဆွေးနွေးချက်</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">မုခ်ဝ</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">မုခ်ဝ ဆွေးနွေးချက်</namespace>
      <namespace key="118" case="first-letter">စာမူကြမ်း</namespace>
      <namespace key="119" case="first-letter">စာမူကြမ်း ဆွေးနွေးချက်</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">မော်ဂျူး</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">မော်ဂျူး ဆွေးနွေးချက်</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>3064</id>
    <revision>
      <id>1050767</id>
      <parentid>821482</parentid>
      <timestamp>2026-08-29T14:57:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-46935-54</username>
        <id>147562</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1050767</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25523" sha1="ltj3lavz96264pju0q8ghdo6ldwi411" xml:space="preserve">မြန်မာနိုင်ငံ  
ကချင်ပြည်နယ်ရှိထင်ရှားလှပသော ရေတံခွန်များ စာရင်း 

တစ်ခု ရောက်ဖူးရင် တစ်မှတ် /
၁၀ ခု ရောက်ဖူးရင် ၁၀ မှတ် 

အခြားသော အမည်မပေးရသေး သော / လူသူ အရောက်အပေါက် နည်း သော / လှပ ပြီး အရိုင်း ဆန် သော အပျိုစင် ရေတံခွန် အများ ကြီး ကျန်ရှိ နေပါသည် 

( ၁ ) ဆဒုံးရေတံခွန်/ လန်နခရေတံခွန် 

ကချင်ပြည်နယ် /ဆဒုံးမြို့ / 
(ဝိုင်းမော်-ကန်ပိုက်တီး ကားလမ်းမကြီးဘေး) တွင် တည်ရှိပြီး မြစ်ကြီးနားမြို့မှ (၃၃) မိုင်ခန့် ကွာဝေးပါသည်။ 

( ၂ ) မလိခရေတံခွန် 

ကချင်ပြည်နယ် /မြစ်ကြီးနားမြို့နယ်၊ မလိခကျေးရွာအနီးတွင် တည်ရှိပါသည်။ 

( ၃ ) မလိယန် ရေတံခွန် (Mali Yang Waterfall) 

မြစ်ကြီးနားမြို့မှ မိနစ် ၃၀ ခန့် သွားရသည့် နေရာတွင်ရှိ 

( ၄ ) အောင်မင်းသာ ရေတံခွန် (Aung Myin Thar Waterfall) 

မြစ်ကြီးနားမြို့နယ်အတွင်း တည်ရှိ 

( ၅ ) ရှီဝမ် ၇ ထပ် ရေတံခွန် (She Wang Waterfall) 

ကချင်ပြည်နယ် /
ပူတာအိုခရိုင်၊ မချမ်းဘောမြို့နယ်၊ နမ်ခမ်းကျေးရွာ၏ မြောက်ဘက်တွင် တည်ရှိပါသည်။ 

( ၆ ) နမ်ခမ် ရေတံခွန် (Namkham Waterfall) 

မချမ်းဘောမြို့နယ်၊ နမ်ခမ်ကျေးရွာ။ 

( ၇ ) ရေခဲတောင်တက်လမ်းရှိ သဘာဝစမ်းရေတံခွန်ငယ်များ 

ဖုန်ကန်ရာဇီ၊ ဖုန်ရင်ရာဇီ နှင့် ခါကာဘိုရာဇီ ရေခဲတောင်တက်လမ်းတစ်လျှောက်။ 

( ၈ ) နတ်မျက်နှာ ရေတံခွန် 

ဗန်းမော်မြို့ အနီးရှိ  နတ်မျက်နှာတောင်တွင် တည်ရှိပါသည်။ 

( ၉ ) ကောင်းတုံ ရေတံခွန် 

ဗန်းမော်-မိုးမောက် လမ်းပိုင်းအနီး သမိုင်းဝင် ကောင်းတုံဒေသတွင် တည်ရှိပါသည် 

( ၁၀ ) မိုးမောက် ရေတံခွန် 

မိုးမောက်မြို့နယ်၊ တောင်ပေါ်ဒေသဖြစ်သော စိန်လုံ  ကမ္ဘာလမ်းပိုင်း ဝန်းကျင်တွင် တည်ရှိပါသည် 

( ၁၁ ) မံစီ လွယ်ဂျယ်လမ်းပိုင်းရှိ တောင်ကျရေတံခွန်များ 

မံစီမြို့နယ်မှ တရုတ်-မြန်မာနယ်စပ် လွယ်ဂျယ်မြို့သို့ သွားရာ တောင်တက်လမ်းတလျှောက်တွင် တည်ရှိပါသည်။ 

( ၁၂ ) ပင်တောက်ရေတံခွန် (Pintauk Waterfall) 

ချီဖွေမြို့အနီးတွင် တည်ရှိ 

( ၁၃ ) ချီဖွေငယ် ရေတံခွန် 

(ဒေသတွင်း ရေအားလျှပ်စစ်နေရာ): ချီဖွေငယ်မြစ်ပေါ်ရှိ သဘာဝရေစီးသန်သော အဆင့်ဆင့်ရေတံခွန်နေရာဖြစ်ပြီး လက်ရှိတွင် ချီဖွေငယ် ရေအားလျှပ်စစ်ဓာတ်အားပေးစက်ရုံ (Chipwi Nge HPP) အဖြစ် အသုံးချလျက်ရှိပါသည်။ 

( ၁၄ ) လန်ဂျော်/ပန်ဝါလမ်းပိုင်းရှိ သဘာဝရေတံခွန်ငယ်များ 

ချီဖွေမှ တရုတ်-မြန်မာနယ်စပ်မြို့ဖြစ်သော ပန်ဝါမြို့သို့ သွားရာတောင်တက်လမ်းတလျှောက်တွင် မိုးရာသီ၌ အလွန်လှပစွာ စီးဆင်းတတ်သည့် အမည်မတွင်သေးသော သဘာဝတောင်ကျရေတံခွန်ငယ် အများအပြား ရှိပါသည် 

( ၁၅ ) ဆော့လော် သဘာဝတောင်ကျရေတံခွန် 

ဆော့လော်မြို့နယ်အတွင်း သဘာဝအတိုင်း တည်ရှိ 

( ၁၆ ) အီမောဘွန်း အမျိုးသားဥယျာဉ်နယ်မြေအတွင်းရှိ ရေတံခွန်များ 

ချီဖွေနှင့် ဆော့လော်မြို့နယ်အစပ်ရှိ ဂေဟစနစ်ထိန်းသိမ်းရေးနယ်မြေဖြစ်သော အီမောဘွန်း (Imawbum) နယ်မြေအတွင်း လူသူအရောက်အပေါက်နည်းပါးသည့် ဇီဝမျိုးစုံမျိုးကွဲများ ဝန်းရံနေသော အပျိုစင် သဘာဝရေတံခွန်ကြီးများ တည်ရှိပါသည် 

( ၁၇ ) လွဲပုတ် ရေတံခွန် / ရွာဟောင်းရေတံခွန်
မိုးကောင်းမြို့၊ ဆားမှော်ကျေးရွာကို ဖြတ်၍ ထီးချိုင့်ကျေးရွာအနီး တောင်ခြေတွင် တည်ရှိ 

( ၁၈ ) ဂလိုင်ချောင်း ရေအားလျှပ်စစ်ရေတံခွန် 

ဟိုပင်မြို့အနီးတွင် တည်ရှိပြီး ရေတံခွန်အောက်ခြေ၌ သဘာဝရေအိုင်ကြီး ရှိပါသည်။ 

( ၁၉ ) အင်းတော်ကြီးဒေသနှင့် ဖားကန့်ဒေသတွင်းရှိ ရေတံခွန်များ 

• မိုးညှင်းခရိုင် အတွင်းရှိ အင်းတော်ကြီးဘေးမဲ့တော ပတ်ဝန်းကျင်နှင့် ဖားကန့်မြို့နယ် အတွင်းရှိ တောတောင်ထူထပ်သော နေရာများတွင်လည်း လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးကြောင့် လူသိနည်းသေးသည့် သဘာဝစမ်းစိမ့်ရေတံခွန်ငယ်များစွာ တည်ရှိနေပါသေးသည်။ 

ဟိုပင်ဒေသရှိ ရေတံခွန်များ (မိုးညှင်းမြို့နယ်) 

( ၂၀ ) ဟိုပင်ရေတံခွန် (ဗန်းမောက်ကုန်းရေတံခွန်): ဟိုပင်မြို့၊ ဗန်းမောက်ကုန်းကျေးရွာဘက်မှတစ်ဆင့် သွားရသည့် နမ့်ယင်းချောင်းဖျားရှိ သဘာဝရေတံခွန်ဖြစ် 

( ၂၁ ) နမ့်မွန်းရေတံခွန် 

ဟိုပင်ဒေသ နမ့်မွန်းကျေးရွာအနီးတွင် တည်ရှိသည့် သဘာဝအလှအပများဖြင့် စိမ်းစိုနေသော ရေတံခွန်တစ်ခု ဖြစ်သည် 

အင်းတော်ကြီးဒေသရှိ ရေတံခွန်များ (မိုးညှင်းမြို့နယ်) 

( ၂၂ ) ခမောင်းတုံရေတံခွန် 

အင်းတော်ကြီးကန် အနောက်ဘက်ကမ်းရှိ တောင်ပေါ်တွင် ရှိ 

( ၂၃ ) မော်တုံရေတံခွန် 

အင်းတော်ကြီး သဘာဝထိန်းသိမ်းရေးနယ်မြေအတွင်း တည်ရှိ 

ဖားကန့်ဒေသရှိ ရေတံခွန်များ (ဖားကန့်မြို့နယ်) 

( ၂၄ ) ခလောက်အင်းရေတံခွန် 

ဖားကန့်ကျောက်စိမ်းမြေတွင် တည်ရှိပြီး အမြင့်ပေအတန်ငယ်မြင့်ကာ ရေစီးသန်ပြီး လှပ 

( ၂၅ ) မက်လင်ချောင်ရေတံခွန် 

ဖားကန့်မြို့နယ်အတွင်းရှိ ဆိုင်း တောင် ဒေသ 

မိုးကောင်းဒေသရှိ ရေတံခွန်များ (မိုးကောင်းမြို့နယ်) 

( ၂၆ ) နမ့်သလဲခေရေတံခွန် 

မိုးကောင်းမြို့နယ်အတွင်းရှိ တောတောင်သဘာဝကြားတွင် တည်ရှိ 

ကချင်ပြည်နယ်၊ တနိုင်းခရိုင် အတွင်း၌ ခရီးသွားလုပ်ငန်းအတွက် ကျော်ကြားပြီး တရားဝင် အမည်ပေါက် မှတ်တမ်းတင်ထားသည့် ရေတံခွန်ကြီးများ အကန့်အသတ်ရှိသော်လည်း၊ တနိုင်းမြို့နယ် ပတ်ဝန်းကျင်နှင့် ဟူးကောင်းချိုင့်ဝှမ်း ဒေသရှိ တောင်တန်း တောတောင်များအတွင်း ဒေသခံများ သွားရောက်လေ့ရှိသော သဘာဝရေတံခွန်ငယ်များနှင့် စိမ့်စမ်းများ ရှိပါသည်။ 

( ၂၇ ) တနိုင်းခရိုင် အတွင်းရှိ ရေတံခွန် များ 

ကချင်ပြည်နယ်၊ တနိုင်းခရိုင် အတွင်း၌ ခရီးသွားလုပ်ငန်းအတွက် ကျော်ကြားပြီး တရားဝင် အမည်ပေါက် မှတ်တမ်းတင်ထားသည့် ရေတံခွန်ကြီးများ အကန့်အသတ်ရှိသော်လည်း၊ တနိုင်းမြို့နယ် ပတ်ဝန်းကျင်နှင့် ဟူးကောင်းချိုင့်ဝှမ်း ဒေသရှိ တောင်တန်း တောတောင်များအတွင်း ဒေသခံများ သွားရောက်လေ့ရှိသော သဘာဝရေတံခွန်ငယ်များနှင့် စိမ့်စမ်းများ ရှိပါသည်။ 

( ၂၈ ) တနိုင်းခ မြစ်ဖျားခံရာ ကျောက်ဆည်ဒေသ ရေစီးသန်ရာနေရာများ 

တနိုင်းခမြစ်သည် မြစ်ကျဉ်းများနှင့် ကျောက်ဆောင်ထူထပ်သော ဒေသများကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းသဖြင့် မြစ်ဖျားပိုင်း တောင်ကုန်းတောင်တန်းများတွင် သဘာဝအလျှောက် ဖြစ်ပေါ်နေသော ရေတံခွန်ငယ်များနှင့် ရေစီးသန်သည့် ကျောက်ဆောင်လျှိုမြောင်များ ရှိပါသည်။ 

( ၂၉ ) ဟူးကောင်းချိုင့်ဝှမ်း ဘေးမဲ့တောတွင်းရှိ စမ်းချောင်းများ 

တနိုင်းဒေသသည် သဘာဝတောတောင် ထူထပ်ပြီး ဘေးမဲ့တောဝန်းကျင်တွင် ရှိသဖြင့် လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးခက်ခဲသော တောနက်ပိုင်းထဲ၌ တရားဝင် အမည်မပေးရသေးသည့် သဘာဝအခြေခံ ရေတံခွန်များနှင့် စမ်းရေခိုင်များ တည်ရှိပါသည်။ 

( ၃၀ ) ဒေသတွင်း အပန်းဖြေစမ်းချောင်းငယ်များ 

တနိုင်းမြို့နယ်နှင့် အနီးတဝိုက်ရှိ ကျေးရွာများအနီးတွင် ဒေသခံများ နွေရာသီနှင့် ရုံးပိတ်ရက်များ၌ သွားရောက်ရေကစားလေ့ရှိသည့် စမ်းရေကျနေရာငယ်များ ရှိပါသည်။ 

( ၃၁ ) မချမ်းဘော ရေတံခွန် (Machanbaw Waterfall) 

ပူတာအိုခရိုင်၊ မချမ်းဘောမြို့နယ် နမ့်ခမ်းကျေးရွာအနီးတွင် တည်ရှိ 

( ၃၂ ) ခါကာဘိုရာဇီအမျိုးသားဥယျာဉ်တွင်းရှိ ရေတံခွန်များ 

ပူတာအိုဒေသ တောင်ပေါ်တောနက်များအတွင်း၌ ရေလှိုင်းအဟုန်ပြင်းပြီး လှပသည့် တောင်ကျရေတံခွန်ငယ်များနှင့် စမ်းရေတံခွန် အများအပြား ရှိသည် 

( ၃၃ ) အဒက်ရေတံခွန် (Adet Waterfall) 

မဂွေဇ-ခေါင်လန်ဖူး လမ်းပိုင်း၊ ခေါင်လန်ဖူးမြို့နယ်အတွင်း မိုင်တိုင် ၅၆ အနီးတွင် တည်ရှိပါသည် 

( ၃၄ ) ခေါင်လန်ဖူးလမ်းပိုင်းရှိ အမည်မဲ့သဘာဝရေတံခွန်များ 

ပူတာအိုမှ ခေါင်လန်ဖူးသို့ သွားရာတောင်တက်လမ်းတလျှောက်တွင် ကားလမ်း/ဆိုင်ကယ်လမ်းဘေးနှင့် တောတောင်များကြား၌ စီးဆင်းနေသော သဘာဝရေတံခွန်ငယ်လေးများစွာ ရှိပါသည်။ 

( ၃၅ ) ပန်ဝါလမ်းပိုင်းရှိ ရေတံခွန်များ 

ချီဖွေမြို့မှ တရုတ်-မြန်မာနယ်စပ်မြို့ဖြစ်သော ပန်ဝါမြို့သို့ သွားရာ တောင်တက်လမ်းတျောက်တွင် ရာသီအလိုက် ကျဆင်းတတ်သည့် အမည်မတွင်သေးသော သဘာဝစိမ့်စမ်း ရေတံခွန်များစွာ ရှိပါသည်။ 

( ၃၆ ) ဆဒုံးမြို့ အနီးနားရှိ အခြားတောင်ကျချောင်းများနှင့် ဆွဲဆောင်မှုများ 

ဆဒုံးဒေသသည် မြင့်မားသော တောင်တန်းကြီးများနှင့် သဘာဝတောတောင်များ ပေါများသောကြောင့် ရေတံခွန်တံတားနှင့် လမ်းတစ်လျှောက်တွင် အင်ဝမ်ကောင်၊ ဆနာ၊ ဒိန်ဂီ အစရှိသည့် တောင်ကျချောင်းငယ်များနှင့် ရေစီးဆင်းရာ နေရာအလှအပများကိုလည်း ခရီးစဉ်တစ်လျှောက် တွေ့မြင်နိုင်ပါသည်။ 

( ၃၇ ) ခေါင်လန်ဖူးနှင့် ဆော့လော်တောင်တန်းကြား ရေတံခွန်ငယ်များ 

ဆော့လော်မြို့နယ်သည် မိုင်ကူးချောင်း (Mayku River) နှင့် ဧရာဝတီမြစ်ဖျားခံရာ မေခမြစ်ဝှမ်း တောင်တန်းကြီးများပေါ်တွင် တည် 

ဆွမ်ပရာဘွမ်လမ်းကြောင်းနှင့် အနီးတဝိုက်ရှိ ရေတံခွန်များ 

( ၃၈ ) ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့ ရှိရေတံခွန်များ စာရင်း 

ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်အတွင်း တည်ရှိသော ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်သည် သဘာဝတောတောင် ထူထပ်ပြီး လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး ခက်ခဲသောကြောင့် ဖွံ့ဖြိုးပြီး ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသွား ရေတံခွန်ကြီးများအဖြစ် တရားဝင် စာရင်းထွက်ပေါ်နေခြင်း မရှိသေးပါ။ 

သို့သော်လည်း ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်နှင့် ၎င်း၏ ပတ်ဝန်းကျင်ဒေသ (မြစ်ကြီးနား-ဆွမ်ပရာဘွမ်-ပူတာအို လမ်းကြော) တလျှောက်တွင် သဘာဝအတိုင်း တည်ရှိနေသည့် ရေတံခွန်ငယ်များနှင့် စမ်းရေတံခွန်အချို့ ရှိပါသည်။ 

ဆွမ်ပရာဘွမ်လမ်းကြောင်းနှင့် အနီးတဝိုက်ရှိ ရေတံခွန်များ 

( ၃၉ ) မလိခမြစ်ဝှမ်း စမ်းရေတံခွန်များ 

ဆွမ်ပရာဘွမ်ဒေသသည် မလိခမြစ်ဝှမ်းဇုန်တွင် တည်ရှိသဖြင့် မြစ်လက်တက်များအတွင်း အမည်မတွင်သေးသော သဘာဝကျောက်ဆောင် ရေတံခွန်ငယ်များစွာ ရှိသည်။ 

( ၄၀ ) တီယန်ဇု ရေတံခွန် (Tiang Zup Waterfall) 

မြစ်ကြီးနားမှ ဆွမ်ပရာဘွမ်သို့ လာသည့် လမ်းပေါ်ရှိ (တီယန်ဇုရွာအနီး) ခရီးသွားများ နားနေလေ့ရှိသော သဘာဝစမ်းရေတံခွန် ဖြစ်သည်။ 

( ၄၁ ) နမ့်ခမ်းရေတံခွန် 

တနိုင်းမြို့ အနီး တွင်ရှိပါသည် 

( ၄၂ ) ဝါရှောင်ရေတံခွန် (Washawng Waterfall) 

ဝိုင်းမော်မြို့နယ်အတွင်း တည်ရှိပြီး အပန်းဖြေစခန်းတစ်ခုအဖြစ် ဒေသခံများ သွားရောက်ကြသည် 

( ၄၃ ) ဒေါ့ဖုန်းယန်တောင်ကျရေတံခွန်များ 

ဒေါ့ဖုန်းယန်မြို့ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ တောင်တန်းကြီးများမှ စီးဆင်းလာသော အမည်မတွင်သေးသည့် သဘာဝတောင်ကျရေတံခွန်ငယ်လေးများနှင့် စမ်းချောင်းများစွာ ရှိပါသည်။ 

( ၄၄ ) ပန်ဝါရေခဲချောင်း (Frozen Stream) 

ပန်၀ါ မြို့အနီး / ဆောင်းရာသီတွင် ချောင်းရေတစ်ခုလုံး ရေခဲတုံးကြီးများကဲ့သို့ ခဲသွားတတ် 

( ၄၅ ) ပူတာအိုချိုင့်ဝှမ်းနှင့် ဟိမဝန္တာတောင်ခြေတောနက်ထဲရှိ ရေတံခွန်များ 

( ၄၆ ) နန့်မှော် ရေတံခွန် 

ဖားကန့်ဒေသ 

( ၄၇ ) မော်မောင်းဘွန် ရေတံခွန် 

သဘာဝအတိုင်း ရှိနေဆဲဖြစ်ပြီး စွန့်စားသွားလာလိုသူများအကြိုက် နေရာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ 

( ၄၈ ) နန့်လှိုင်ရေတံခွန် 

မိုးကောင်းမြို့နယ် 

( ၄၉ ) နမ့်မွန်ကြီး ရေတံခွန် 

မံစီ မြို့နယ် /
မြစ်ဆုံ အထက်ဘက် မလိခမြစ်ရိုးအတိုင်း စက်လှေစီး၍ သွားရောက်ရသည့် အလွန်လှပသော ရေတံခွန်အဆင့်ဆင့် ဖြစ်သည်။ 

( ၅၀ ) ရွာသစ်ကြီး ရေပူစမ်းနှင့် ရေတံခွန် (Natural Hot Springs &amp; Waterfall) 

ရွာသစ် မြို့ 

( ၅၁ ) လွယ်ဆိုင်းရေတံခွန် 

ဝိုင်းမော်မြို့နယ်အတွင်းရှိ ထင်ရှားသော သဘာဝရေတံခွန်တစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။ 

( ၅၂ ) တဆိတ်ကျေးရွာ ရေတံခွန် (သို့မဟုတ်) ရေစမ်း 

ရှင်ဗွေယန်မြို့နယ်ခွဲအတွင်းရှိ [တဆိတ်ကျေးရွာ အနီးတွင် တည်ရှိ 

( ၅၃ ) လီဒိုလမ်းမကြီးဘေးရှိ ရေတံခွန်ငယ်များ 

သမိုင်းဝင် လီဒိုလမ်းမကြီး (Ledo Road) အတိုင်း သွားလာရာတွင် တနိုင်းနှင့် ရှင်ဗွေယန်ကြားရှိ တောင်ပတ်လမ်းတောတောင်များထဲမှ စီးဆင်းလာသော အမည်မတပ်ရသေးသည့် သဘာဝရေတံခွန်ငယ်များနှင့် စမ်းရေစီးကြောင်းများကို မြင်တွေ့နိုင်ပါသည်။ 

( ၅၄ ) လွယ်ဂျယ်တောင်တန်း သဘာဝစိမ့်စမ်းများ 

လွယ်ဂျယ်မြို့ပတ်ဝန်းကျင် တောတောင်များအတွင်း သဘာဝအတိုင်း စီးဆင်းနေသည့် စမ်းရေတံခွန်ငယ်များနှင့် စိမ့်စမ်းရေထွက်များ ရှိ 

( ၅၅ ) နမ့်မကျိုင်း ရေတံခွန် 

ဟိုပင်မြို့နယ် 

( ၅၆ ) မတ်လင်တောင်တန်းနှင့် စမ်းချောင်းများမှ ရေတံခွန်ငယ်များ (Indawgyi Lake Falls) 

အင်းတော်ကြီးကန်ကို ဝန်းရံထားသည့် မတ်လင်တောင်တန်း (Mangin Mountain Range) ပတ်ဝန်းကျင် 

Written By
Zaw Htet</text>
      <sha1>ltj3lavz96264pju0q8ghdo6ldwi411</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1050783</id>
      <parentid>1050767</parentid>
      <timestamp>2026-08-29T16:42:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ninjastrikers</username>
        <id>22896</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Special:Contributions/~2026-46935-54|~2026-46935-54]] ([[User talk:~2026-46935-54|ဆွေးနွေး]]) ၏ ပြင်ဆင်မှုကို [[User:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ၏ နောက်ဆုံးတည်းဖြတ်မူသို့ နောက်ပြန် ပြန်ပြင်ခဲ့သည်</comment>
      <origin>821482</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="389" sha1="84aps2ho7yqr71z5owngox05xq10jwj" xml:space="preserve">{{topic cat|မြန်မာ}}
{{Commonscat|Myanmar}}
[[Category:အရှေ့တောင်အာရှရှိ နိုင်ငံများ]]
[[Category:အာရှတိုက်ရှိ နိုင်ငံများ]]
[[Category:သမ္မတနိုင်ငံများ]]
[[Category:အာဆီယံအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများ]]</text>
      <sha1>84aps2ho7yqr71z5owngox05xq10jwj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကိန်း</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3581</id>
    <revision>
      <id>1050807</id>
      <parentid>1046946</parentid>
      <timestamp>2026-08-30T02:11:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mkant00</username>
        <id>135890</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1050807</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="69161" sha1="022b5blschue3rul990q8egj5utudkm" xml:space="preserve">{{တမ်းပလိတ်:ကိန်းစနစ်များ}}

'''ကိန်း'''ဆိုသည်မှာ ရေတွက်ရန်နှင့် တိုင်းတာရန် အတွက် အသုံးပြုသော [[သင်္ချာ]]ဆိုင်ရာ အရာဝတ္ထုတစ်ခု ဖြစ်သည်။ သင်္ချာပညာတွင် ကိန်းဂဏန်းများ၏ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်ကို တဖြည်းဖြည်း ချဲ့ကားလာခဲ့သဖြင့် နှစ်ပေါင်းများစွာ ကြာသောအခါတွင် [[#သုညကို စတင်အသုံးပြုလာခြင်း|သုည]]၊ [[#အနုတ်ကိန်းများ စတင်အသုံးပြုလာခြင်း|အနုတ်ကိန်းများ]] (negative numbers)၊ [[#ရာရှင်နယ်ကိန်းများ (Rational Numbers)|ရာရှင်နယ်ကိန်း (rational number)]] ခေါ် အပိုင်းကိန်းများ၊ [[#ရာရှင်နယ်ကိန်းစစ်နှင့် အီရာရှင်နယ်ကိန်းစစ် (Rational vs. Irrational)|အီရာရှင်နယ်ကိန်း (irrational number)]] ခေါ် အပိုင်းကိန်းမဟုတ်သောကိန်းများ နှင့် [[#ကိန်းထွေးများ (Complex Numbers)|ကိန်းထွေး (complex number)]] များ စသည်ဖြင့် ပါဝင်လာကြသည်။

သင်္ချာဆိုင်ရာ တွက်ချက်မှုများ (mathematical operations) တွင် ဂဏန်းတစ်ခု သို့မဟုတ် တစ်ခုထက်ပိုသော ဂဏန်းများကို အဝင်ကိန်းအဖြစ် လက်ခံကြပြီး ဂဏန်းတစ်ခုကို အထွက်ကိန်း အဖြစ် ပြန်ထုတ်ပေးသည်။ ယူနရီ တွက်ချက်မှု (unary operation) ခေါ် တစ်လုံးသွင်းတွက်ချက်မှုတွင် ဂဏန်းတစ်ခုကို အဝင်ကိန်း အဖြစ် လက်ခံပြီး ဂဏန်းတစ်ခုကို အထွက်ကိန်း အဖြစ် ထုတ်ပေးသည်။ ဆပ်ဆက်ဆာ တွက်ချက်မှု ( successor operation) ခေါ် နောက်ဆက်တွဲတွက်ချက်မှုမှာ တစ်လုံးသွင်းတွက်ချက်မှု တစ်ခုဖြစ်သည်။ ယင်းတွက်ချက်မှုတွင် အဝင်ကိန်းတိုင်းကို ၁ ပေါင်းပေးရာ သာဓကဆိုသော် ၄ ထည့်လိုက်ပါက ၅ ပြန်ထွက်လာသည်။ ဘိုင်နရီ တွက်ချက်မှု (binary operation) ခေါ်  နှစ်လုံးသွင်းတွက်ချက်မှုတွင် အဝင်ကိန်းနှစ်ခုကို လက်ခံပြီး အထွက်ကိန်းတစ်ခုကို ပြန်ထုတ်ပေးသည်။ ပေါင်းခြင်း၊ နှုတ်ခြင်း၊ မြှောက်ခြင်း၊ စားခြင်းနှင့် ပါဝါ (အထပ်ကိန်း) တင်ခြင်းတို့သည် ဘိုင်နရီ တွက်ချက်မှုများ ဖြစ်သည်။ ထိုသို့ အခြေခံဂဏန်းများ၏ တွက်ချက်မှုကို လေ့လာခြင်းအား အရစ်သ်မတစ် (arithmetic)၊ သို့မဟုတ် ဂဏန်းတွက်ခြင်း၊ သို့မဟုတ် [[ဂဏန်းသင်္ချာ]]ဟု ခေါ်သည်။

ကိန်းများတွင် အသုံးပြုသော သင်္ကေတများကို နျူမရယ် (numeral) သို့ နံပါတ်ဟု ခေါ်ကြသည်။ နံပါတ်များကို ရေတွက်ရန်နှင့် တိုင်းတာရန် အတွက်သာ မကဘဲ အမှတ်အသား ပြုလုပ်ရန် (ဖုန်းနံပါတ်)၊ စီစဉ်ရန် (နံပါတ်စဉ်) နှင့် ကုတ်ဒ်သင်္ကေတ (ISBN နံပါတ်) စသည် တို့အတွက်လည်း အသုံးပြုကြလေ့ ရှိသည်။

== ကိန်းများကို အမျိုးအစားခွဲခြင်း ==
ကိန်းများကို အမျိုးအစားအဖုံဖုံ ခွဲခြားနိုင်သည်။ အမျိုးတူကိန်းများအားလုံးကို စုဝေး၍ [[အစု]]များ (sets) အတွင်းသို့ ခွဲခြားထည့်သွင်းခြင်းဖြင့် ကိန်းစနစ်များ (number systems) ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ ကိန်းတစ်ခုတည်းကိုပင် ရေးသားပုံတစ်မျိုးမကသုံး၍ ရေးနိုင်သည်။ သာဓကအားဖြင့် ကိန်းဂဏန်းရှစ်ကို ဟိန္ဒူ-အာရေဗျနံပါတ် (Hindu-Arabic numeral) သုံး၍ ၈ ဟုရေးနိုင်သလို၊ ရောမနံပါတ် (Roman numeral) သုံး၍ VIII ဟုလည်း ရေးနိုင်သည်။ 

&lt;center&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; width: 400px; height: 200px;&quot;
|+ နံပါတ်စနစ်
|-
! &lt;math&gt; \mathbb{N}&lt;/math&gt;
! သဘာဝကိန်းများ
| ၀၊၁၊၂၊၃၊၄... သို့ ၁၊၂၊၃၊၄... 
|-
! &lt;math&gt; \mathbb{Z}&lt;/math&gt;
! ကိန်းပြည့်များ
|  ... -၅၊-၄၊-၃၊-၂၊-၁၊၀၊၁၊၂၊၃၊၄၊၅...
|-
! &lt;math&gt; \mathbb{Q}&lt;/math&gt;
! ရာရှင်နယ်ကိန်းများ (အတိပြကိန်းများ)
| &lt;math&gt;\frac{a}{b}&lt;/math&gt; သဏ္ဌာန်ရှိကိန်းများ၊  (&lt;math&gt;a&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;b&lt;/math&gt; သည် ကိန်းပြည့်များဖြစ်၍  &lt;math&gt;b&lt;/math&gt; သည် သုညနှင့် မညီသော အခြေအနေ)
|-
! &lt;math&gt; \mathbb{R}&lt;/math&gt;
! ကိန်းစစ်များ
| လားရာစုစည်းသော (convergent) ရာရှင်နယ်ကိန်းတန်း (sequence of rational numbers) တို့၏ လားရာဆုံမှတ်များ (limits)
|-
! &lt;math&gt; \mathbb{C}&lt;/math&gt;
! ကိန်းထွေးများ
| &lt;math&gt;a+bi&lt;/math&gt; သဏ္ဌာန်ရှိကိန်းများ၊ (&lt;math&gt;a&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;b&lt;/math&gt; တို့သည် ကိန်းစစ်များဖြစ်၍ &lt;math&gt;i&lt;/math&gt; ဟူသော [[ကိန်းတေး]]သည် &lt;math&gt;-1&lt;/math&gt; ၏ နှစ်ထပ်ကိန်းရင်း (square root) ဖြစ်သည့် အခြေအနေ)
|}
&lt;/center&gt;

=== သဘာဝကိန်းများ (Natural numbers) ===

{{main|သဘာဝကိန်း}}

လူတို့ နိစ္စဓူဝ ထိတွေ့ရင်းနှီးမှု အများဆုံး ကိန်းအမျိုးအစားမှာ သဘာဝကိန်းများ ဖြစ်သည်။ သဘာဝကိန်းများကို ရေတွက်ကိန်းများ (counting numbers) ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။ ဂဏန်း ၁၊ ၂၊ ၃၊ ၄၊ ... စသည်တို့မှာ သဘာဝကိန်းများ ဖြစ်ကြသည်။ အချို့သင်္ချာသမားနှင့် စာအုပ်စာတမ်းများ (သာဓက၊ ဘိုဘာကီ ၁၉၆၈&lt;ref&gt;Bourbaki, N. ''Elements of Mathematics: Theory of Sets''. Paris, France: Hermann, 1968. &lt;/ref&gt; နှင့် ဟဲမော့ ၁၉၇၄&lt;ref&gt;Halmos, P. R. ''Naive Set Theory''. New York: Springer-Verlag, 1974. &lt;/ref&gt;)&lt;ref name=&quot;wolfram_n&quot;&gt;Weisstein, Eric W. &quot;[http://mathworld.wolfram.com/NaturalNumber.html Natural Number].&quot; From ''MathWorld''--A Wolfram Web Resource.&lt;/ref&gt;တွင် သုညကို သဘာဝကိန်းဟု သတ်မှတ်ပြီး ကျန်အချို့က သုညကို သဘာဝကိန်းအဖြစ် မထည့်သွင်းပါ။ မည်သို့ဖြစ်စေ သဘာဝကိန်းစု၏ အသုံးများသောသင်္ကေတမှာ &lt;math&gt; \mathbb{N} &lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။ သုညကို သဘာဝကိန်းအဖြစ် သတ်မှတ်/မသတ်မှတ် ရှင်းလင်းစေချင်သောအခါတွင် သင်္ကေတ &lt;math&gt;\mathbb{N}_0&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;\mathbb{Z}_{\geqslant 0}&lt;/math&gt; တို့ကို သုညပါသော သဘာဝကိန်းစုအတွက်လည်းကောင်း၊ သင်္ကေတ &lt;math&gt;\mathbb{N}_1&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;\mathbb{Z}_{&gt;0}&lt;/math&gt; တို့ကို သုညမပါသော သဘာဝကိန်းစုအတွက်လည်းကောင်း သုံးကြသည်။

=== ကိန်းပြည့်များ (Integers) ===

{{main|ကိန်းပြည့်}}

တွက်ချက်၊ ရေတွက်၊ တိုင်းတာမှုများတွင် သဘာဝကိန်းများသက်သက်ဖြင့် မလုံလောက်သောအခါ ကိန်းပြည့်များကို သုံးရသည်။ သုညနှင့် အပေါင်းကိန်းများ ဖြစ်သည့် ၀၊ ၁၊ ၂၊ ၃၊ ၄၊ ... စသည်တို့အပြင် အနုတ်ကိန်းများ ဖြစ်သည့် -၁၊ -၂၊ -၃၊ -၄၊ ... စသည်တို့ကို စုပေါင်း၍ ကိန်းပြည့်များဟုခေါ်သည်။ အနုတ်ကိန်းများကို အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ရာတွင် ရှိရင်းစွဲဖြစ်သည့် သုညအပါအဝင် သဘာဝကိန်းများနှင့် နှစ်လုံးသွင်းတွက်ချက်မှုတစ်ခုဖြစ်သည့် ပေါင်းခြင်းကိုသုံး၍ သတ်မှတ်သည်။ သာဓကအနေဖြင့်၊ -၃ ဆိုသည်မှာ ၃နှင့်ပေါင်းပါက သုညရသည့် ဂဏန်းအဖြစ် သတ်မှတ်သည်၊ -၄ ဆိုသည်မှာ ၄နှင့်ပေါင်းပါက သုညရသည့် ဂဏန်းအဖြစ်သတ်မှတ်သည်၊ ယေဘုယျဆိုရသော် -n ဆိုသည်မှာ n နှင့်ပေါင်းပါက သုညရသည့် ဂဏန်းအဖြစ်သတ်မှတ်သည်။

ကိန်းပြည့်များ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်အရ ''သဘာဝကိန်းတိုင်းမှာ ကိန်းပြည့်ဖြစ်သော်လည်း၊ ကိန်းပြည့်တိုင်း သဘာဝကိန်းမဟုတ်ပေ''။ (သာဓက၊ အနုတ်ကိန်းပြည့်များမှာ သဘာဝကိန်းများ မဟုတ်။)

ကိန်းပြည့်အစုကို သင်္ကေတ &lt;math&gt;\mathbb{Z}&lt;/math&gt; သုံး၍ ရေးသည်။ ကိန်းဂဏန်းများဟု အနက်ရသည့် ဂျာမန်စာလုံး &quot;''Zahlen''“ ကိုအရင်းပြု၍ သုံးခြင်းဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;Dummit, D. and Foote, R., ''Abstract Algebra''. John Wiley &amp; Sons, Inc., p. 1, 2004.&lt;/ref&gt;

=== ရာရှင်နယ်ကိန်းများ (Rational Numbers) ===
{{main|ရာရှင်နယ်ကိန်း}}
'''''ရာရှင်နယ်ကိန်း'' (ခေါ်) ''အတိပြကိန်း''''' ဆိုသည်မှာ (ဥပမာအားဖြင့် &lt;math&gt;a&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;b&lt;/math&gt; ဟူသော) '''''စုံလိုက်သင့်လျော်ရာ [[ကိန်းပြည့်]] ၂ခုဖြင့်''''' (&lt;math&gt;\frac{a}{b}&lt;/math&gt;  ဟူသော) '''''အပိုင်းကိန်းဖွဲ့ကာ ၎င်း၏ တန်ဖိုးကို အတိအပပြနိုင်သည့် ကိန်းများ''''' ဖြစ်သည်။ သာဓကအားဖြင့် ၁/၃၊ ၇/၈၊ -၁/၂ စသည်တို့မှာ (ဤသို့ အပိုင်းကိန်းအဖြစ် ရေးသည်ဖြစ်စေ၊ ဒသမကိန်းအဖြစ် ချရေးသည်ဖြစ်စေ) '''ရာရှင်နယ်''' (ဝါ) '''အတိပြကိန်း'''များ ဖြစ်ကြသည်။ ပိုင်းခြေ သုညမဖြစ်ရခြင်းမှာ အရေးကြီးသည့် ကန့်သတ်ချက်ဖြစ်သည်၊ သို့မှသာ တန်ဖိုးပမာဏ သတ်မှတ်၍ ရသော သင်္ချာကိန်းအဖြစ် ရှိနေမည်။&lt;br&gt;

မြန်မာဘာသာဖြင့် ရေရွတ်သောအခါ ၁/၃၊ ၇/၈ နှင့် -၁/၂ တို့ကို &quot;သုံးပုံ၊ တစ်ပုံ၊&quot; &quot;ရှစ်ပုံ၊ ခုနစ်ပုံ၊&quot; &quot;အနုတ် နှစ်ပုံ၊ တစ်ပုံ၊&quot; စသည်ဖြင့် ပိုင်းခြေကိန်းကို ဦးစွာ ရေရွတ်ရသည်။ (&quot;ပုံ&quot; အစား &quot;ပိုင်း&quot; ဟုလည်း သုံးကြသည်။) တစ်စုံတစ်ခုကို သုံးပုံ၊ သုံးပိုင်း အညီအမျှပိုင်းပြီးနောက် တစ်ပုံနှင့် ညီမျှသော ပမာဏ၊ စသည့်ဖြင့် အနက်ကောက်ယူနိုင်သည်။&lt;br&gt;
ကိန်းတစ်ခုတည်းကို အပိုင်းကိန်းဖြင့်ရေးရာတွင် တစ်မျိုးထက်ပို၍ ရေးနိုင်သည်။ သာဓကအားဖြင့် ၂/၄ နှင့် ၁/၂ နှစ်မျိုးစလုံးမှာ ကိန်းတစ်ခုတည်းကို ကိုယ်စားပြုသည်။ ထို့အတူ -၁/၂ ကို &lt;math&gt;\frac{-1}{2}&lt;/math&gt; အနေဖြင့်လည်းကောင်း၊ &lt;math&gt;\frac{1}{-2}&lt;/math&gt; အနေဖြင့်လည်းကောင်း ရေးနိုင်သည်။ သို့ရာတွင် အနုတ်ကိန်းကို ပိုင်းဝေမှာထား၍ ရေးခြင်းက ပို၍တွင်ကျယ်သည်။&lt;br&gt;
သဘာဝကိန်းတိုင်းမှာ ရာရှင်နယ်ကိန်းများ ဖြစ်သည်ကို သတိပြုသင့်သည်။ သာဓကဆိုသော် သဘာဝကိန်း ၅ ကို ၅/၁ ဟုရေး၍ ရသောကြောင့် ၅ မှာ ရာရှင်နယ်ကိန်းလည်း ဖြစ်သည်။ သို့သော် သဘာဝကိန်းမဟုတ်သော ရာရှင်နယ်ကိန်းများစွာရှိ၏။ သာဓက၊ ၁/၂၊ ၄/၅၊ -၁၃/၁၄။&lt;br&gt;
ရာရှင်နယ်ကိန်းစုကို သင်္ကေတ &lt;math&gt;\mathbb{Q}&lt;/math&gt; သုံး၍ ရေးသည်။ အချိုး (ratio) ဟု အနက်ရသည့် &amp;ldquo;''Quotient''&amp;rdquo; ဆိုသည့် ဂျာမန်စာလုံးကို အရင်းပြုထားခြင်းဖြစ်သည်။ ဤသင်္ကေတကို ၁၉၆၀ ပြည့်လွန်နှစ်များဆီက ဘိုဘာကီရေး ''Algèbre'' တွင်စတင် အသုံးပြုသည်။&lt;ref name=&quot;wolfram_q&quot;&gt;Weisstein, Eric W. &quot;[http://mathworld.wolfram.com/RationalNumber.html Rational Number].&quot; From ''MathWorld''--A Wolfram Web Resource.&lt;/ref&gt;

=== ကိန်းစစ်များ (Real Numbers) ===
လက်တွေ့တိုင်းတာရာတွင် သုံးသည့်နံပါတ်များ၊ ကိန်းများအားလုံးမှာ ကိန်းစစ်များဖြစ်သည်။ တစ်နည်းဆိုသော် ကိန်စစ်မျဉ်း (real number line) ပေါ်တွင် နေရာချထား၍ ရသောကိန်းအားလုံးမှာ ကိန်းစစ်များဖြစ်သည်။ ကိန်းစစ်မျဉ်းဆိုသည်မှာ မျဉ်းဖြောင့်တစ်ခုပေါ်တွင် နံပါတ်များကို အညီအမျှတိုင်းတာ၍ မှတ်သားထားသော အလျားလိုက်မျဉ်းဖြစ်သည်။ လက်တွေ့ဥပမာအားဖြင့် ကျောင်းသုံးပေတံမှာ ကိန်းစစ်မျဉ်း၏ တစ်စိတ်တစ်ဒေသဖြစ်သည်။ ကိန်းပြည့်တစ်ခုနှင့် နောက်ကပ်လျက်ကိန်းတစ်ခု၏ အကွာအဝေးကို တစ်လက်မဟု သတ်မှတ်ပါလျှင်၊ တစ်ပေရှည်သော ပေတံသည် သုညနှင့် ၁၂အပါအဝင်နှင့် ယင်းကိန်းနှစ်ခုကြားရှိ ကိန်းစစ်များ အားလုံးကို ကိုယ်စားပြုနိုင်သည်။ သာဓကဆိုရသော် ၂.၅ ဆိုသည့်ကိန်းစစ်ကို ပေတံပေါ်ရှိ နှစ်လက်မ အမှတ်နှင့် သုံးလက်မ အမှတ်ကြားရှိ အလယ်တည့်တည့်အမှတ်ဖြင့် ကိုယ်စားပြုနိုင်သည်။ ထို့အတူ ၁/၃ ကို သုညနှင့် ၁လက်မ အမှတ်ကြား အကွာအဝေးကို သုံးပိုင်း အညီအမျှပိုင်းကာ သုညဘက်မှစ၍ ရေတွက်ပါက တစ်ပိုင်းမြောက် အမှတ်ဖြင့် ကိုယ်စားပြုနိုင်သည်။ ထို့အတူ [[ပိုင် (သင်္ချာ)|သင်္ချာကိန်းသေ &lt;math&gt;\pi&lt;/math&gt;]] သည်လည်း ၃လက်မနှင့် ၄လက်မကြားရှိ တစ်နေရာတွင် ရှိပေလိမ့်မည်။

ကိန်းစစ်များကို ဒသမကိန်းစနစ်သုံး၍လည်း ရေးနိုင်သည်။ သာဓက၊ ၃.၅၊ -၆.၉၉၂၀၊ ၀.၃၃၃...၊ ၃.၁၄၁၅၉၂၆၅၄... အစရှိသဖြင့်။ ဒသမကိန်းတစ်ခုတွင် ဒသမပွိုင့် (decimal point) နောက်ပါ ဂဏန်းတွဲမှာ အဆုံးသတ်သည်လည်း ရှိသည်၊ အဆုံးမသတ်သည်လည်း ရှိသည်။ သာဓကဆိုသော် ရာရှင်နယ်ကိန်း ၁/၂ ကို ဒသမပုံစံဖြင့်ရေးပါက ၀.၅ ဖြစ်၍ အဆုံးသတ်သည့် ဒသမကိန်း (terminating decimal number) ဟုခေါ်သည့် ကိန်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ရာရှင်နယ်ကိန်း ၁/၃ကို ဒသမပုံစံဖြင့်ရေးပါမူ ၀.၃၃၃... ဟူ၍ ဒသမနောက်တွဲ ၃ ဂဏန်းမှာ အဆုံးမရှိ ထပ်ကာထပ်ကာ ပေါ်နေရာ အဆုံးမသတ်သည့် ဒသမကိန်း (non-terminating decimal number) တစ်ခုဖြစ်သည်။ သို့သော် ၁/၃ ကို &lt;math&gt;0.\bar{3}&lt;/math&gt; ဟူ၍ ပြန်ထပ်သည့် ဂဏန်းများအပေါ် မျဉ်းတိုတစ်ခုတင်၍ ရေးနိုင်သည်။ ၎င်းဒသမကိန်းမျိုးကို ပြန်ထပ်ဒသမကိန်း (recursive/repeating decimal number) ဟုခေါ်သည်။ နောက်ဆုံးအနေဖြင့် &lt;math&gt;\pi&lt;/math&gt;၊ &lt;math&gt;\sqrt{2}&lt;/math&gt; အစရှိသည့် ကိန်းများကို ဒသမကိန်းပုံစံဖြင့်ရေးပါက ၃.၁၄၁၅၉၂၆၅၄...၊ ၁.၄၁၄၂၁၃၅၆... ဟူ၍ ဂဏန်းတွဲမှာ ဆုံးလည်း မဆုံး၊ ပြန်လည်းမထပ် ဖြစ်နေရာ ၎င်းကိန်းအမျိုးအစားကို ပြန်မထပ်ဒသမကိန်း (non-recursive/non-repeating decimal number) ဟု ခေါ်သည်။ အဆုံးသတ်ဒသမကိန်း၊ ပြန်ထပ်ဒသမကိန်း၊ ပြန်မထပ်ဒသမကိန်း အားလုံးကို စုပေါင်း၍ ကိန်းစစ်များဟု ခေါ်သည်။

ကိန်းစစ်များကို ပို၍စနစ်တကျ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်လိုပါက ကဲကုလသင်္ချာမှ လားရာစုစည်းသည့် ကိန်းစဉ်တန်း (convergent sequence)၊ ကိန်းစဉ်တန်းတို့၏ လားရာဆုံချက် (limit) အစရှိသည့် သဘောတရားတို့ကို သုံးလေ့ရှိသည်။ ထိုသို့အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ရသော် ကိန်းစစ်တစ်ခု ဟူသည်မှာ ကိုရှီရာရှင်နယ်ကိန်းစဉ်တန်း (Cauchy sequence of rational numbers) တစ်ခု၏ လားရာဆုံချက် (limit) ဖြစ်သည်။ ယခုဖော်ပြပြီးဖြစ်သည့် ကိန်းစုများအနက် ကိန်းစစ်အစု &lt;math&gt;\mathbb{R}&lt;/math&gt; သည် (ပြင်သစ်သင်္ချာပညာရှင် ကိုရှီကို ဂုဏ်ပြုမှည့်ဆိုထားသော) ကိုရှီကိန်းစဉ်တန်းတိုင်း၏ လားရာဆုံချက်အားလုံးပါဝင်သည့် အသေးဆုံးသော အစုဖြစ်သည်။

အပိုင်းကိန်းအားလုံးကို ဒသမပုံစံဖြင့်ရေး၍ ရသောကြောင့် ရာရှင်နယ်ကိန်းတိုင်းသည် ကိန်းစစ်များဖြစ်သည်။ သို့သော် အပိုင်းကိန်းပုံစံဖြင့် ရေး၍မရသော ကိန်းစစ်များစွာရှိသည်။ သာဓက၊ &lt;math&gt;\sqrt{2}&lt;/math&gt;၊ &lt;math&gt;\pi&lt;/math&gt; အစရှိသဖြင့်။

ကိန်းစစ်အစုကို သင်္ကေတ &lt;math&gt;\mathbb{R}&lt;/math&gt; သုံး၍ရေးသည်။

=== ကိန်းထွေးများ (Complex Numbers) ===
{{main|ကွန်ပလက်စ်ကိန်း|ကိန်းထွေး}}
သင်္ချာပညာ အဆင့်မြင့်လာသည်နှင့်အမျှ အချို့ကိစ္စများတွင် ကိန်းစစ်များဖြင့်သာ မလုံလောက်သည့် အခြေအနေကို ရောက်ရှိလာသည်။ သာဓကပြရသော် အချို့သော ပိုလီနိုမီရယ် ညီမျှခြင်းများ (polynomial equations) မှာ ကိန်းစစ်အဖြေမရှိပါ။ ပိုလီနိုမီရယ်ညီမျှခြင်း &lt;math&gt;x^2-1=0&lt;/math&gt; ကို &lt;math&gt;x&lt;/math&gt; အတွက်ဖြေရှင်းပါက ၁ နှင့် -၁ ဟူ၍ ကိန်းစစ်ကိန်းရင်းအဖြေ နှစ်ခုရှိသော်လည်း၊ &lt;math&gt;x^2+1=0&lt;/math&gt; ကို ဖြေရှင်းပါက ကိန်းစစ်ကိန်းရင်းအဖြေ (real root) တစ်ခုမျှမရှိသည်ကို တွေ့ရမည်။ (မည်သည့် ကိန်းစစ် &lt;math&gt;x&lt;/math&gt; ကိုမဆို နှစ်ထပ်ကိန်းတင်ပြီးပါက &lt;math&gt;x^2&lt;/math&gt; ၏တန်ဖိုးမှာ အနည်းဆုံး သုညဖြစ်ရာ တစ်သာထပ်ပေါင်းပါက ပေါင်းလဒ်မှာ သုညထက် အနည်းဆုံး တစ်ယူနစ်ပိုကြီးနေမည် ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် &lt;math&gt;x^2+1&lt;/math&gt; သည် သုညနှင့် မည်သို့မှ ညီမည်မဟုတ်ပါ။) ဤအခြေအနေမျိုးကို ကျော်လွှားနိုင်ရန် ကိန်းအသစ်များလိုအပ်လာသည်။ ထိုအခါ &lt;math&gt;x^2+1=0&lt;/math&gt; ၏ (ကိန်းစစ်မဖြစ်နိုင်သော) ကိန်းရင်းအဖြေတစ်ခုကို ''i'' ဟု သတ်မှတ်ကာ ၎င်းကို [[ကိန်းတေး]] (imaginary unit) ဟုခေါ်သည်။ (ဖော်ပြပါ ပိုလီနိုမီရယ်ညီမျှခြင်းကို ရှင်းပါက &lt;math&gt;x^2=-1&lt;/math&gt; ဟုထွက်ရာ ''i'' ကို -၁ ၏ နှစ်ထပ်ကိန်းရင်း (square root) ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။ ''i'' သည် -၁၏ နှစ်ထပ်ကိန်းရင်း ဖြစ်ပါက ''-i'' သည်လည်း -၁၏ နှစ်ထပ်ကိန်းရင်း တစ်ခုဖြစ်ကြောင်း သတိချပ်သင့်သည်။) အချုပ်ဆိုရသော် ''i'' ဆိုသည်မှာ နှစ်ထပ်ကိန်းတင်ပါက -၁ ရသည့် ကိန်းသစ်တစ်ခုဟု အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်နိုင်သည်။ မည်သည့်ကိန်းစစ်မဆို နှစ်ထပ်ကိန်းတင်ပါက -၁ မရနိုင်ရာ ''i'' မှာ ကိန်းစစ်မဟုတ်သည့် ကိန်းအသစ်တစ်ခု ဖြစ်ကြောင်း ထင်ရှားသည်။

အထက်ပါ [[ကိန်းတေး]]ကို အသုံးပြု၍ ကိန်းထွေးများကို အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်နိုင်သည်။ ကိန်းထွေးတစ်ခု ဆိုသည်မှာ ''a+bi'' သဏ္ဌာန်ရှိသည့် ကိန်းတစ်တွဲလုံးကို ဆိုသည်။ ဤတွင် ''a'' နှင့် ''b'' မှာ ကိန်းစစ်များဖြစ်သည်။ သာဓက၊ &lt;math&gt;2+3i, -2+(1/3)i, 4-\pi i&lt;/math&gt;။ ကိန်းထွေး ''-2+(1/3)i'' ၏ ကိန်းစစ်ပိုင်း (real part) မှာ ''-2'' ဖြစ်ပြီး ကိန်းတေးပိုင်း (imaginary part) မှာ ''1/3'' ဖြစ်သည်။ ယေဘုယျဆိုရသော် ကိန်းထွေး ''a+bi'' ၏ ကိန်းစစ်ပိုင်းမှာ ''a'' ဖြစ်၍၊ ကိန်းတေးပိုင်းမှာ ''b'' ဖြစ်သည်။

ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော အထွေထွေခြုံကြည့်မှု (generalization) အားဖြင့်မူ ကိန်းစစ်တိုင်းမှာ ကိန်းထွေးဖြစ်သည်။ အကြောင်းမှာ ကိန်းစစ် 4 ကို 4+0i ဟူ၍ ရေးနိုင်သောကြောင့် ကိန်းစစ် ၄မှာ ကိန်းစစ်ပိုင်း ၄ရှိပြီး ကိန်းတေးပိုင်း သုညရှိခြင်းဖြင့် ဖော်ဆောင်နေသည့် ကိန်းထွေးတစ်ခုဖြစ်သည်။ သို့သော် ကိန်းထွေးတိုင်း ကိန်းစစ်မဟုတ်ပါ။ ပို၍ တိတိကျကျ ဆိုရသော် ကိန်းတေးပိုင်း သုညမဟုတ်သည့် ကိန်းထွေးတိုင်းမှာ ကိန်းစစ်များအတွင်း မပါဝင်ကြတော့။

ကိန်းထွေးစုကို သင်္ကေတ &lt;math&gt;\mathbb{C}&lt;/math&gt; သုံး၍ ရေးနိုင်သည်။

ကိန်းထွေးအစုကို ပို၍စနစ်ကျစွာ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ် တည်ဆောက်လိုပါက [[သဘောနက် အက္ခရာသင်္ချာ]] (abstract algebra) ရှိ ကွင်း (ring) များ တိုးချဲ့တည်ဆောက်ခြင်းဟူသည့် သဘောတရားကို သုံးလေ့ရှိသည်။ ထိုသို့အဓိပ္ပာယ် ဖွင့်လိုပါက &lt;math&gt;\mathbb{C}&lt;/math&gt; ဆိုသည်မှာ &lt;math&gt;\mathbb{R}&lt;/math&gt; အပေါ်တွင် ကိန်းရင်းများဖြင့် ထပ်ဖြည့်တည်ဆောက်ထားသည့်အစု (algebraic closure of &lt;math&gt;\mathbb{R}&lt;/math&gt;) ဖြစ်သည်။

=== ကိန်းအမျိုးအစားအသီးသီးတို့ ဆက်နွယ်ချက် ===
သဘာဝကိန်းတိုင်း ကိန်းပြည့်ဖြစ်သည်၊ ဤအချက်ကြောင့် သဘာဝကိန်းအစု &lt;math&gt;\mathbb{N}&lt;/math&gt; သည် ကိန်းပြည့်အစု &lt;math&gt;\mathbb{Z}&lt;/math&gt; ၏ အစုငယ် (subset) တစ်ခုဖြစ်သည်ဟု ပြောလေ့ရှိသည်။ သင်္ကေတအားဖြင့် &lt;math&gt;\mathbb{N}\subseteq\mathbb{Z}&lt;/math&gt; ဟူ၍ ရေးနိုင်သည်။ သို့သော် ကိန်းပြည့်တိုင်း သဘာဝကိန်း ဖြစ်သည်ဟု မဆိုသာ၊ သဘာဝကိန်းမဟုတ်သော ကိန်းပြည့်များ ရှိ၍ဖြစ်သည်။  ထို့ကြောင့် သဘာဝကိန်းစုနှင့် ကိန်းပြည့်စုနှစ်ခုမှာ မတူညီ။ ဤသည်ကို &lt;math&gt;\mathbb{N}\neq \mathbb{Z}&lt;/math&gt; ဟု ရေးနိုင်သည်။ ဤ &lt;math&gt;\mathbb{N}\subseteq\mathbb{Z}&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;\mathbb{N}\neq \mathbb{Z}&lt;/math&gt; နှစ်ချက်ကို ပေါင်း၍ &lt;math&gt;\mathbb{N}\subsetneq \mathbb{Z}&lt;/math&gt; ဟူ၍ ရေးနိုင်သည်။ ထိုအခါ ကိန်းစုအမျိုးမျိုးကြား ဆက်နွယ်မှုကို 
&lt;center&gt;
&lt;math&gt; \mathbb{N} \subsetneq \mathbb{Z} \subsetneq \mathbb{Q} \subsetneq \mathbb{R} \subsetneq \mathbb{C} &lt;/math&gt;
&lt;/center&gt;
ဟု သင်္ချာသင်္ကေတများသုံး၍ ရေးနိုင်သည်။

== ကိန်းပြည့်အမျိုးအစားများ ==
=== စုံကိန်းနှင့် မကိန်း (Even vs. Odd) ===
ကိန်းပြည့်များထဲတွင် ...၊ -၄၊ -၂၊ ၀၊ ၂၊ ၄၊ ... အစရှိသည်တို့ကို စုံကိန်းများဟု ခေါ်သည်။ အတိအကျဆိုရသော် ကိန်းပြည့် ၂ ဖြင့် စား၍ပြတ်သော (ဝါ) အကြွင်းမကျန်သော ကိန်းပြည့်ဟူသမျှကို စုံကိန်းများဟု ခေါ်သည်။ သုညကို ၂ ဖြင့်စားလျှင် အကြွင်းသုညသာ ကျန်သောကြောင့် သုညသည်လည်း စုံကိန်းတစ်ခုဖြစ်သည်။

နှစ်ခုတွဲ အစုံလိုက် အစုံလိုက် တွဲ၍ရသော ပမာဏများ ဖြစ်သောကြောင့် ''စုံ'' ဆိုသည့် ဝေါဟာရကို သုံးခြင်းဖြစ်သည်။ မြန်မာပြည် ကျေးလက်ဒေသအချို့တွင် တစ်စုံကို &amp;ldquo;တစ်ပြူ&amp;rdquo;&lt;ref name=&quot;မြကေတု&quot;&gt;မြကေတု။ &amp;ldquo;ကလေးမှတ်ဉာဏ် တစ်ပြူ တစ်လံ။&amp;rdquo; ''စာပေတန်ဆောင်''။ ၁၉၆၇။&lt;/ref&gt; ဟုလည်း ခေါ်လေ့ရှိရာ ကိန်းပြည့် ၂ ကို မြန်မာလို တစ်ပြူဟု ခေါ်သည်လည်း ရှိသည်။ မြန်မာကျေးလက်ရှိ ကလေးများ ရေတွက်တတ်စေရန် ၂၊ ၄၊ ၆၊ ၈၊ ၁၀ စသည့် စုံကိန်းပြည့်များကို &amp;ldquo;တစ်ပြူ၊ တစ်လံ၊ ညောင်ကန်၊ ထမ်းပိုး၊ အကျိုး&amp;rdquo;&lt;ref name=&quot;မြကေတု&quot;&gt;&lt;/ref&gt; ဟု စကားပုံဆောင်၍ မှတ်သည်လည်း ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;ext_blog&quot;&gt;စုချစ်။ &amp;ldquo;[http://suuchitthu.blogspot.sg/2012/10/blog-post_13.html တစ်ပြူ၊ တစ်လံ၊ ညောင်ကန်၊ ထမ်းပိုး၊ အချိုး (အကျိုး/ချိုး)]။&amp;rdquo; ''စုချစ်သူ''။ ၂၀၁၂။&lt;/ref&gt;

စုံကိန်းမဟုတ်သော ကိန်းပြည့်များကို မ ကိန်းဟုခေါ်သည်။ ...၊ -၃၊ -၁၊ ၁၊ ၃၊ ... စသည့် ကိန်းပြည့်များမှာ မကိန်းများဖြစ်သည်။ အတိအကျဆိုရသော် ကိန်းပြည့် ၂ ဖြင့်စားသောအခါ အကြွင်း ၁ ကျန်သော ကိန်းပြည့်ဟူသမျှကို မကိန်းများဟု ခေါ်သည်။

စုံကိန်းစုနှင့် မကိန်းစုကို သင်္ကေတအဖုံဖုံ သုံး၍ကိုယ်စားပြုတတ်ကြသည်။ အုပ်စုသီအိုရီ (group theory) မှလာသည့် &lt;math&gt;2\mathbb{Z}&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;2\mathbb{Z}+1&lt;/math&gt; ကို စုံကိန်းစုနှင့် မကိန်းစု အသီးသီးတို့ကို ဖော်ပြရန် သင်္ချာပညာရှင်များကြားတွင် သုံးလေ့ရှိသည်။

=== သုဒ္ဓကိန်းပြည့်များ (Prime Integers) ===
{{main|သုဒ္ဓကိန်း}} တစ်ထက်ကြီးသော အပေါင်းကိန်းပြည့်တစ်ခုသည် ၎င်းကိန်းပြည့်ကိုယ်တိုင်နှင့် ကိန်းပြည့် ၁ မှအပါး အခြား[[ဆခွဲကိန်း]]မရှိပါက ၎င်းကိန်းပြည့်ကို သုဒ္ဓကိန်းပြည့်ဟု အများအားဖြင့် ခေါ်ကြသည်။ တစ်နည်းဆိုရသော် သုဒ္ဓကိန်းတစ်ခုကို ၎င်းကိန်းကိုယ်တိုင်နှင့် ကိန်းပြည့် ၁ မှအပါး အခြားမည်သည့် အပေါင်းကိန်းပြည့်နှင့်မှ စား၍မပြတ်ပါ။ သာဓကအားဖြင့် ဆိုရသော် ၂၊ ၃၊ ၅၊ ၇၊ ... အစရှိသည်တို့မှာ အပေါင်းသုဒ္ဓကိန်းပြည့်များ ဖြစ်ကြသည်။

သုဒ္ဓကိန်းများ၏ လူသိများသော အထက်ဖော်ပြပါ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်အပြင် ပို၍ယေဘုယျကျသော၊ ပို၍တိကျသော အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်ကို ကွင်းသီအိုရီ (ring theorey) တွင်တွေ့နိုင်သည်။ ၎င်းအဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်အရဆိုလျှင် ယူနစ် (unit) (ဆိုလိုသည်မှာ တစ်နှင့် အနှုတ်တစ်) မဟုတ်သည့် ကိန်းပြည့် &lt;math&gt;x&lt;/math&gt; သည် ကိန်းနှစ်ခု၏မြှောက်လဒ် &lt;math&gt;ab&lt;/math&gt; ကို စား၍ပြတ်ပါက ၎င်းကိန်းနှစ်လုံးထဲမှ အနည်းဆုံးတစ်လုံးကိုလည်း စား၍ပြတ်မှသာ (ဆိုလိုသည်မှာ &lt;math&gt;x&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;a&lt;/math&gt; ကိုသော်လည်းကောင်း၊ &lt;math&gt;b&lt;/math&gt; ကိုသော်လည်းကောင်း စား၍ပြတ်မှသာ) ထိုကိန်းပြည့် &lt;math&gt;x&lt;/math&gt; ကို သုဒ္ဓကိန်းဟုခေါ်သည်။ သာဓကအရ ကိန်းပြည့် ၂ ကိုကြည့်ပါ။ မည်သည့်ကိန်းနှစ်ခု၏ မြှောက်လဒ်ကိုမဆို ၂ ဖြင့်စား၍ပြတ်ပါက ထိုကိန်းနှစ်လုံးထဲမှ အနည်းဆုံးတစ်လုံးကိုလည်း ၂ ဖြင့်စား၍ ပြတ်သည်၊ ထို့ကြောင့် ၂ သည် သုဒ္ဓကိန်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ဤအဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်အရဆိုလျှင် ကိန်းပြည့်စုထဲရှိ -၂၊ -၃၊ -၅၊ -၇၊ ... စသည်တို့သည်လည်း သုဒ္ဓကိန်းများ ဖြစ်ကြသည်။

သုဒ္ဓကိန်းများကို သင်္ချာသန့်သန့်နယ်ပယ်တွင်သာမက အသုံးချသင်္ချာ၊ သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ စသည့် ဘာသာရပ် နယ်ပယ်အသီးအသီးတို့တွင် တွေ့နိုင်သည်။ သုဒ္ဓကိန်းတို့၏ ဂုဏ်သတ္တိ မြောက်မြားစွာအနက် အချို့မှာ လူသိများသည်။ ကိန်းပြည့် ၂ သည် တစ်ခုတည်းသော အပေါင်း စုံ သုဒ္ဓကိန်းဖြစ်ပြီး၊ ကျန် အပေါင်း သုဒ္ဓကိန်းများမှာ မကိန်းများဖြစ်သည်။ တစ်ထက်ကြီးသော အပေါင်းကိန်းပြည့်များကို သုဒ္ဓကိန်းများသက်သက်သာ သုံး၍ [[ဆခွဲကိန်း]] ခွဲနိုင်သည်။ (ဤအချက်ကို ဂဏန်းသင်္ချာ၏ အခြေခံသီအိုရမ် Fundamental Theorem of Arithmetic ဟုခေါ်သည်။) သုဒ္ဓကိန်းများနှင့် ပတ်သက်၍ သက်သေမပြရသေးသောအဆိုများ (conjectures) များလည်းရှိ၏။ ၎င်းတို့အနက် &amp;ldquo;နှစ်ထက်ကြီးသော စုံကိန်းများကို သုဒ္ဓကိန်းနှစ်ခု၏ ပေါင်းလဒ်အဖြစ် ဖော်ပြနိုင်သည်&amp;rdquo; ဆိုသည့် ဂိုးဘ၏ အဆို (Goldbach's conjecture) သည် ထင်ရှားသည်။

=== အခြားကိန်းပြည့်အမျိုးအစားများ ===
အထက်ဖော်ပြပါ ကိန်းပြည့်များအပြင် သင်္ချာနှင့် အခြားပညာရှင်များ လေ့လာစူးစမ်းသည့် အခြားကိန်းပြည့်အမျိုးအစားများလည်း ရှိသည်။ ထင်ရှားသော သာဓကများမှာ ဖီဘိုနာချီကိန်းစဉ်တန်း (Fibonacci sequence) (OEIS ရှိ [https://oeis.org/A000045 A000045]) နှင့် ဆခွဲပေါင်းကိန်းဟု ခေါ်ဆိုနိုင်မည့် perfect number (OEIS ရှိ [https://oeis.org/A000396 A000396]) တို့ဖြစ်သည်။ ကျန်ရှိသော ကိန်းစဉ်တန်းအမျိုးအစားများကို [https://oeis.org On-Line Encyclopedia of Integer Sequences (OEIS)] တွင် ကြည့်နိုင်သည်။

== ကိန်းထွးအမျိုးအစားများ ==
=== ကိန်းစစ်နှင့် ကိန်းတေး (Real vs. Imaginary) ===
အထက်ပါ [[#ကိန်းထွေးများ (Complex Numbers)|ကိန်းထွေး]] ခေါင်းစဉ်အောက်တွင် ဖော်ပြခဲ့သည့်အတိုင်း၊ ကိန်းစစ်များဖြင့် မလုံလောက်သောအခါ ကိန်းထွေးများကိုလည်း အသုံးပြုရန်လိုအပ်လာသည်။ ကိန်းစစ်စုနှင့် ကိန်းထွေးစုတို့အကြား [[#ကိန်းအမျိုးအစားအသီးသီးတို့ ဆက်နွယ်ချက်|ဆက်နွယ်ချက်]]မှာ &lt;math&gt;\mathbb{R} \subsetneq \mathbb{C}&lt;/math&gt;  ဖြစ်သည်။ တစ်နည်းဆိုရသော် ကိန်းစစ်တိုင်း ကိန်းထွေးဖြစ်သော်လည်း ကိန်းစစ်မဟုတ်သော ကိန်းထွေးများလည်း ရှိသည်။ ထိုသို့ ကိန်းစစ်မဟုတ်သော ကွန်ကိန်းထွေးများကို [[ကိန်းတေး]]သီးသန့်များ (pure imaginary numbers) ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ ထိုကိန်းတေးများသည် ''bi'' ပုံသဏ္ဌာန် (ဤတွင် ''b'' မှာ ကိန်းစစ်တစ်ခု) ရှိကြသည်။ သာဓက၊ &lt;math&gt;i,-i, 3i, (5/7)i, -\pi i&lt;/math&gt;။

ကိန်းစစ်များကို ကိန်းစစ်မျဉ်းတစ်ခုတည်းဖြင့် ဖော်ပြ၍ ရသော်လည်း ကိန်းထွေးများကိုမူ ကိန်းမျဉ်းနှစ်ခု (ကိန်းစစ်ပိုင်းအတွက် အလျားလိုက်ဝင်ရိုး၊ ကိန်းတေးပိုင်းအတွက် ထောင်လိုက်ဝင်ရိုး) သုံးမှ ဖော်ပြနိုင်သည်။ ထိုသို့ဖော်ပြသည့်စနစ်ကို ကိန်းထွေးပြင် (complex plane) ဟုခေါ်သည်။ ကိန်းစစ်များသည် ကိန်းထွေးပြင်တွင် အလျားလိုက်ဝင်ရိုးပေါ်ရှိ ကိန်းများဖြစ်ပြီး၊ ကိန်းတေးများသည် ထောင်လိုက်ဝင်ရိုးပေါ်ရှိ ကိန်းများဖြစ်သည်။

ကိန်းတေး(သီးသန့်) အစုကို &lt;math&gt;\mathbb{C} \setminus \mathbb{R}&lt;/math&gt; ဟု သင်္ကေတပြု၍ ဖော်ပြနိုင်သည်။

=== ရာရှင်နယ်ကိန်းစစ်နှင့် အီရာရှင်နယ်ကိန်းစစ် (Rational vs. Irrational) ===
[[#ရာရှင်နယ်ကိန်းများ (Rational Numbers)|ရာရှင်နယ်ကိန်းများ]]ခေါင်းစဉ်အောက်တွင် ဖော်ပြခဲ့သည့်တိုင်း ရာရှင်နယ်ကိန်းတိုင်းသည် ကိန်းစစ်ဖြစ်သော်လည်း ရာရှင်နယ်ကိန်းမဟုတ်သော ကိန်းစစ်များလည်းရှိသည်။ ထို ရာရှင်နယ်ကိန်းမဟုတ်သော ကိန်းစစ်များကို အီရာရှင်နယ်ကိန်း (irrational number) (ဝါ) အပိုင်းကိန်း အတိဖော်ပြမှု မရနိုင်သည့် ကိန်းစစ်များ ဟု ခေါ်သည်။ တစ်နည်းဆိုရသော် အဆုံးလည်းမသတ်၊ ပြန်လည်းမထပ်သည့် ဒသမကိန်းများမှာ အီရာရှင်နယ်ကိန်းများဖြစ်သည်။ သာဓကအားဖြင့် &lt;math&gt;\sqrt{2}&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;\pi&lt;/math&gt; တို့မှာ အီရာရှင်နယ် (အတိမပြ)ကိန်းစစ်များ ဖြစ်ကြသည်။

အစုသီအိုရီရှိ အစုအရွယ်အစား (cardinality of a set) သဘောအရဆိုလျှင် ကိန်းစစ်စုအတွင်းရှိ ကိန်း &amp;ldquo;''အားလုံးနီးပါး''&amp;rdquo; (almost all) မှာ အီရာရှင်နယ်ကိန်းများဖြစ်ကြသည်။ (ဤတွင် &amp;ldquo;''အားလုံးနီးပါး''&amp;rdquo; ဟူသောအသုံးမှာ သာမန်မြန်မာစာ အသုံးမဟုတ်ဘဲ အစုသီအိုရီနှင့် အတိုင်းအတာသီအိုရီ (measure theory) ဆိုင်ရာ တိကျသည့် အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက် ရှိသည်။)

အီရာရှင်နယ်ကိန်းစစ်အစုကို &lt;math&gt;\mathbb{R}\setminus\mathbb{Q}&lt;/math&gt; ဟုသင်္ကေတပြုနိုင်သည်။

=== ကိန်းရင်းနှင့် ကိန်းလွန် (Algebraic vs. Transcendental) ===
ကွန်ပလက်စ်ကိန်းတစ်ခုကို ကိန်းပြည့်အမြှောက်ကိန်း (integer coefficient) များသာပါဝင်သည့် ပိုလီနိုမီရယ် ညီမျှခြင်းတစ်ခု၏ ကိန်းရင်းအဖြေ (root) အဖြစ်ဖော်ပြနိုင်ပါက ၎င်းကွန်ပလက်ကိန်းကို ကိန်းရင်းဟု ခေါ်သည်။ သာဓကဆောင်ရသော် -၃ မှာ &lt;math&gt;x^2-9=0&lt;/math&gt; ၏ အဖြေတစ်ခုအဖြစ် ဖော်ပြနိုင်သောကြောင့် ကိန်းရင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ရာရှင်နယ်ကိန်းတိုင်းမှာ ''a/b'' (ဤတွင် ''b'' မှာ သုညမဟုတ်) သဏ္ဌာန်ရှိ၍ &lt;math&gt;bx-a=0&lt;/math&gt; ပိုလီနိုမီရယ်ညီမျှခြင်း၏ အဖြေဖြစ်ရာ ရာရှင်နယ်ကိန်းတိုင်းမှာ ကိန်းရင်းများဖြစ်သည်။ ထို့အတူ &lt;math&gt;\sqrt{2}&lt;/math&gt;နှင့် &lt;math&gt;\sqrt{3}i&lt;/math&gt; တို့မှာ အီရာရှင်နယ်ကိန်းနှင့် ကိန်းယောင်အသီးသီး ဖြစ်သော်လည်း &lt;math&gt;x^2-2=0&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;x^2+3=0&lt;/math&gt; တို့၏ မသိကိန်းအဖြေများ အသီးသီးဖြစ်သောကြောင့် ၎င်းတို့မှာလည်း ကိန်းရင်းများ ဖြစ်ကြသည်။

ကိန်းရင်းမဟုတ်သော ကိန်းထွေးများကို ကိန်းလွန်များ (transcendental numbers) ဟုခေါ်သည်။ တစ်နည်းဆိုရသော် ကိန်းပြည့်အမြှောက်ကိန်းသက်သက်ပါ ပိုလီနိုမီရယ် ညီမျှခြင်းတစ်ခု၏ အဖြေအဖြစ် ဖော်ပြ၍မရသော ကိန်းထွေးများကို ကိန်းလွန်များဟု ခေါ်သည်။ သာဓကဆိုရသော် &lt;math&gt;\pi&lt;/math&gt;၊ &lt;math&gt;e&lt;/math&gt; အစရှိသည်တို့ဖြစ်သည်။

== အခြားကိန်း အမျိုးအစားများ ==
အထက်ဖော်ပြပါ ကိန်းအမျိုးအစားများအပြင် တွက်ချက်နိုင်သောကိန်းများ (computable numbers)၊ &amp;ldquo;''p''-အခြေခံကိန်းများ&amp;rdquo; ဟုခေါ်ဆိုနိုင်မည့် ''p''-adic ကိန်းများ၊ ဟိုက်ပါကွန်ပလက်စ် (hypercomplex) ကိန်းများ၊ စံမဟုတ်သည့် ကိန်းများ (non-standard numbers) စသည်ဖြင့် ကိန်း၏သဘောတရားကို ချဲ့ထွင်ပြုပြင်ထားသော ကိန်းများစွာလည်းရှိသေးသည်။

== သမိုင်းကြောင်း ==

=== ကိန်းများစတင်အသုံးပြုလာခြင်း ===
သမိုင်းဦးမတင်မီခေတ်ကပင် ကိန်းများကိုစတင်အသုံးပြုလာသော အထောက်အထားများရှိသည်။ တိရစ္ဆာန်အရိုးစသည့် ပစ္စည်းများတွင် ကိုက်ရာများဖြင့် တာလီမှတ်ခဲ့သည်ဟု ခန့်မှန်းကြသည်။&lt;ref&gt;Marshak, A. ''The Roots of Civilisation; Cognitive Beginnings of Man’s First Art, Symbol and Notation.'' London: Weidenfeld &amp; Nicolson, 1972, pp. 81ff.&lt;/ref&gt; သို့သော် တာလီစနစ်တွင် နေရာလိုက်တန်ဖိုး (positional value) သဘောကို အသုံးမပြုသောကြောင့် အကန့်အသတ်များ ရှိသည်။ ရှေးအကျဆုံးသော ကိန်းစနစ်များဖြစ်သည့် အီဂျစ်၊ ရောမ၊ ဟီဘရူးနှင့် ဂရိကိန်းစနစ်များတွင် နေရာလိုက်တန်ဖိုးကို အသုံးမပြုသော်လည်း၊ အခြားကိန်းစနစ်များဖြစ်သည့် ဘေဘီလုံ ကိန်းစနစ်၊ အိန္ဒိယကိန်းစနစ်တစ်မျိုး၊ တရုတ်ကိန်းစနစ်တစ်မျိုးနှင့် မာယာကိန်းစနစ်တို့တွင် နေရာကို အခြေခံ၍ တန်ဖိုးတွက်သည့် သဘောကိုတွေ့နိုင်သည်။&lt;ref&gt;&amp;ldquo;Numeral system&amp;rdquo;. Encyclopædia Britannica. Encyclopædia Britannica Online. Encyclopædia Britannica Inc., 2014. Web. 25 Dec. 2014 &lt;[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/422375/numeral-system http://www.britannica.com/EBchecked/topic/422375/numeral-system]&gt;.&lt;/ref&gt;

=== သုညကို စတင်အသုံးပြုလာခြင်း ===
သုညကို စတင်၍ အမှတ်အသားပြုသူတို့မှာ ဆူမယ်ရီယန် (Sumerian) များဖြစ်သည်ဟု ခန့်မှန်းရသည်။&lt;ref name=&quot;yale_zero&quot;&gt;Wallin, N. &amp;ldquo;[http://yaleglobal.yale.edu/about/zero.jsp The History of Zero.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160825124525/http://yaleglobal.yale.edu/about/zero.jsp |date=25 August 2016 }}&amp;rdquo; From ''YaleGlobal Online''--Web. 25 Dec 2014.&lt;/ref&gt; သို့သော် သုည၏သဘောတရား၊ သုည၏နေရာလိုက်တန်ဖိုး စသည်တို့ကိုမူ ဆူမယ်ရီယန်တို့ အသေအချာ နားလည်ခဲ့ပုံမရချေ။ သင်္ချာအခြေခံများကို အီဂျစ်တို့ထံမှ သင်ယူခဲ့သည့် ဂရိပညာရှင်သည်လည်း ထိုသဘောကို နားလည်ကြောင်း အထောက်အထား အခိုင်အမာ မတွေ့ရပေ။&lt;ref name=&quot;yale_zero&quot;&gt;&lt;/ref&gt; 

သုညကို သင်္ကေတအဖြစ်သာမကဘဲ သဘောတရားတစ်ခုအဖြစ်ပါ အသေအချာ စတင်အသုံးပြုခဲ့သူများမှာ အိန္ဒိယလူမျိုးများဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;yale_zero&quot;&gt;&lt;/ref&gt; အိန္ဒိယမှ ဗြာဟ္မဂုတ္တ (Brahmagupta) သည် ၆၅၀စီအီးတွင် သုညကိုသုံး၍ ဂဏန်းသင်္ချာတွက်ချက်ခြင်းကို စနစ်တကျလုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;yale_zero&quot;&gt;&lt;/ref&gt; သင်္ကရိုက် (Sanskrit) ဘာသာဖြင့် သုညကို &amp;ldquo;sunya&amp;rdquo; ဟုခေါ်ရာမှ မြန်မာဘာသာရှိ ပါဠိမွေးစားစကားလုံး &amp;ldquo;သုည&amp;rdquo; ဖြစ်လာဟန်ရှိသည်။

အာရပ်ကုန်သည်များသည် အိန္ဒိယမှ ဟင်းခတ်အမွှေးအကြိုင်နှင့် အခြားကုန်ပစ္စည်းအသစ်အဆန်းများအပြင် ဗြာဟ္မဂုတ္တ၏ သင်္ချာကျမ်းကိုပါ ပြန်လည်သယ်ဆောင်လာကြရာ ၇၇၃စီအီးသို့ရောက်သော် (ယခုခေတ် အီရတ်နိုင်ငံရှိ) ဘဂ္ဂဒက်မြို့သို့ သုည၏သဘောတရား ရောက်ရှိပြီးဖြစ်သည်။ အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသတွင် သုည၏သဘောတရား ပြန့်ပွားစည်ပင်လာရာ ကိုးရာစုနှစ်သို့ ရောက်သောအခါ [[မိုဟာမက် အီဘင်မူဆာ အယ်ခိုဝါရစ်ဇမီ]] (Mohammed ibn-Musa al-Khowarizmi) သည် သုညပါ ညီမျှခြင်းများကို စတင်လေ့လာခဲ့ပြီး မြှောက်ခြင်းနှင့် စားခြင်းတို့ကို အမြန်တွက်နည်းတို့ကိုလည်း တီထွင်တွေ့ရှိခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;yale_zero&quot;&gt;&lt;/ref&gt; အယ်ခိုဝါရစ်ဇမီက သုညကို &amp;ldquo;sifr&amp;rdquo; ဟုခေါ်ခဲ့သည်။ ခုနှစ် ၈၇၉စီအီးသို့ရောက်သော် သုညကို မျက်မှောက်ခေတ်ရေးသားပုံအတိုင်း ဘဲဥပုံဖြင့် ရေးသားလာကြသည်။ 

စပိန်ပြည်တောင်ပိုင်းကို မောတို့ (Moors) သိမ်းပိုက်ရာမှစပြီး တစ်ဆယ့်နှစ်ရာစုအလယ်ပိုင်းသို့ ရောက်သောအခါ အယ်ခိုဝါရစ်ဇမီ၏ကျမ်းကို ဘာသာပြန်ထားသောကျမ်းများသည် အင်္ဂလန်သို့ တဖြည်းဖြည်း ရောက်ရှိလာသည်။ ကုန်သွယ်စီးပွားရေးရာများတွင် သုညသည် အလွန်အသုံးဝင်သော်လည်း သုညနှင့် နေရာလိုက်တန်ဖိုးကို အသုံးပြုရေးသားထားသော နံပါတ်များကို တုပပြင်ဆင်ရေးသားရန် လွယ်ကူလွန်းသည်ဟုဆိုကာ ဥရောပရှိ အစိုးရများက သုညနှင့် အာရေဗျ ကိန်းစနစ်ကို ပိတ်ပင်ခဲ့သည်များလည်းရှိသည်။&lt;ref name=&quot;yale_zero&quot;&gt;&lt;/ref&gt; သို့သော် ကုန်သည်များက လျှို့ဝှက်သုံးစွဲခဲ့ရာမှာ &amp;ldquo;sifr&amp;rdquo; ခေါ်သုည၏ အာရေဗျအမည်မှ ရွေ့လျောလာသည့် &amp;ldquo;cipher&amp;rdquo; ဆိုသည့် မျက်မှောက်ခေတ်စကားလုံးမှာ ဝှက်စာ ဟု အဓိပ္ပာယ်ရလာသည်။&lt;ref name=&quot;yale_zero&quot;&gt;&lt;/ref&gt; နောင်တွင် ရနေးဒေးကား (Rene Descartes) ၏ နာမည်ကျော် ကာတေးရှန်း ကိုဩဒိနိတ်စနစ်တွင် လည်းကောင်း၊ အခြားသင်္ချာပညာရှင်များဖြစ်သည့် [[နယူတန်]] (Newton) နှင့် [[ဂေါ့ဖရိဒ် ဝီလ်ဟမ် လိုက်ဘနစ်|လိုက်ဘနစ်]] (Leibniz) စသည်တို့၏ လေ့လာမှုများတွင် သုညကို အသုံးပြုခဲ့ပြီး ကဲကုလပ်နှင့် အခြားသင်္ချာဆိုင်ရာ တိုးတက်မှုများ ပေါ်ပေါက်ခဲ့ပေသည်။

=== အနုတ်ကိန်းများ စတင်အသုံးပြုလာခြင်း ===
အနုတ်ကိန်းဟူသည့် သဘောတရားကို အစောဆုံး ၁၀၀ ဘီစီအီး နှင့် ၅၀ ဘီစီအီးအကြားတွင် [[တရုတ်]]လူမျိုးတို့ သိမြင်နားလည်ခဲ့ပုံရသည်။&lt;ref name=&quot;utexas_m326k&quot;&gt;Smith, M. K. &amp;ldquo;[https://www.ma.utexas.edu/users/mks/326K/Negnos.html History of Negative Numbers].&amp;rdquo; From ''M326K: Foundations of Number Systems''--Web. 25 Dec 2014.&lt;/ref&gt; &amp;ldquo;သင်္ချာအနုပညာနှင့် ပတ်သက်သည့် အခန်းကိုးခန်း&amp;rdquo; အမည်ရ တရုတ်ကျမ်းတွင် ပုံသဏ္ဌာန်အမျိုးမျိုး၏ ဧရိယာရှာပုံရှာနည်းကို ဖော်ပြရာတွင် အပေါင်းအမြှောက်ကိန်း (positive coefficient) များကို အနီရောင်အစက်ပြောက်များနှင့်လည်းကောင်း၊ အနုတ်အမြှောက်ကိန်း (negative coefficient) များကို အနက်ရောင်အစက်ပြောက်များနှင့်လည်းကောင်း ကိုယ်စားပြုရေးသားထားသည်။&lt;ref&gt;Staszkow, R. and Bradshaw R. ''The Mathematical Palette'' (3rd ed.). Thomson Brooks/Cole, p. 41, 2004.&lt;/ref&gt;

သုံးရာစုနှစ်အတွင်းသို့ ရောက်သောအခါ [[ဂရိ]]ပညာရှင် ဒိုင်အိုဖန်တပ် (Diophantus) ၏ ''Arithmetica'' ခေါ် [[ဂဏန်းသင်္ချာ]]ကျမ်းတွင် &lt;math&gt;4x+20=0&lt;/math&gt; ဟူ၍ ယခုခေတ်ပုံစံဖြင့် ရေး၍ရမည့် ညီမျှခြင်းကို ဖြေရှင်းရာတွင် ရရှိသည့် အနုတ်ကိန်းအဖြေကို အဓိပ္ပာယ်မရှိဟု ကျမ်းပြုသူကိုယ်တိုင် မှတ်ချက်ချဖူးသည်။ ဒိုင်အိုဖန်တပ်သည် အနုတ်ဂဏန်းပါ တွက်ချက်မှုအချို့ကို ပြုလုပ်ခဲ့သော်လည်း အနုတ်၏ ယေဘုယျသဘောတရားအကြောင်းကို ရှင်းလင်းရေးသားခဲ့ခြင်းမရှိပေ။&lt;ref&gt;Smith, David E. [http://www.amazon.com/History-Mathematics-Vol-Dover-Books/dp/0486204308 ''History of Mathematics''], Vol. 2. Dover, p. 258, 1958.&lt;/ref&gt;

စီအီး ခုနစ်ရာစုသို့ ရောက်သောအခါမှသာ [[အိန္ဒိယ]]ပညာရှင် ဗြာဟ္မဂုတ္တ၏ကျမ်းတွင် နှစ်ထပ်ကိန်းညီမျှခြင်းရှင်းနည်းကို အနုတ်ကိန်းများသုံး၍ ဖော်ပြခဲ့သည်။&lt;ref&gt;Cajori, Florian. [https://books.google.com/books?id=mGJRjIC9fZgC&amp;source=gbs_navlinks_s ''History of Mathematics''], 5th ed. New York: Chelsea, p. 94, 1991.&lt;/ref&gt; အနုတ်ကိန်းသုံး၍ တွက်ချက်ရာတွင် လိုက်နာရမည့် စည်းမျဉ်းများကိုလည်း ရေးသားခဲ့သည်။&lt;ref&gt;Katz, Victor J. [https://books.google.com/books?id=vV8PAQAAMAAJ&amp;source=gbs_navlinks_s ''A History of Mathematics: An Introduction''], 2nd edition, Reading, MA: Addison-Wesley, p. 226, 1998.&lt;/ref&gt;

နောက်ပိုင်းရာစုများတွင် အနုတ်ကိန်းအကြောင်းကို ကမ္ဘာအရပ်ရပ်မှ ပညာရှင်တို့ မှတ်ချက်ပြုရေးသားခဲ့သော်လည်း ဤအနုတ်သဘောကို အလွယ်တကူ လက်ခံခဲ့ခြင်းမရှိပေ။ စီအီး ကိုးရာစု အရှေ့အလယ်ပိုင်းမှ အယ်ခိုဝါရစ်ဇမီက အနုတ်ကိန်းများကို အသုံးမပြုဘဲ နှစ်ထပ်ကိန်းညီမျှခြင်းရှင်းနည်းကို ခြောက်မျိုးခွဲ၍ရေးသားခဲ့ပြီး&lt;ref&gt;Katz, Victor J. [https://books.google.com/books?id=vV8PAQAAMAAJ&amp;source=gbs_navlinks_s ''A History of Mathematics: An Introduction''], 2nd edition, Reading, MA: Addison-Wesley, p. 245, 1998.&lt;/ref&gt;၊ တစ်ဆယ့်နှစ်ရာစု အိန္ဒိယမှ ဘက်ရှ်ကာရာ (Bhaskara) က အနုတ်ကိန်းရင်းအဖြေကို &amp;ldquo;မပြည့်စုံ၍၊ လူတို့သဘောမတူ၍ ယူစရာမလို&amp;rdquo;&lt;ref&gt;Cajori, Florian. [https://books.google.com/books?id=mGJRjIC9fZgC&amp;source=gbs_navlinks_s ''History of Mathematics''], 5th ed. New York: Chelsea, p. 93, 1991.&lt;/ref&gt; ဟုလည်းကောင်း၊ ဆယ့်ငါးရာစု ဥရောပမှ ရှူကေး (Chuquet) က &amp;ldquo;အဓိပ္ပာယ်မရှိသော နံပါတ်များ&amp;rdquo; ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ဆယ့်ခြောက်ရာစု ဥရောပမှ ရှတီဖယ်က သုညထက်နည်းသည့် အတုအယောင်ကိန်း အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ဆယ့်ခုနစ်ရာစု ဥရောပမှ ဒေးကားက အနှုတ်ကိန်းရင်းများသော အဖြေမှားများ အဖြစ်လည်းကောင်း အသီးသီး ရေးသားခဲ့ကြသည်။ သမိုင်းအဆက်ဆက်မှ ပညာရှင်အချို့က အနုတ်ကိန်းကို အလုံးစုံသော်လည်းကောင်း၊ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းမျှသာလည်းကောင်း လက်ခံခဲ့သည့် ဖြစ်ရပ်များ ရှိသော်လည်း ၁၉ရာစု နောက်ပိုင်းရောက်မှသာ အနုတ်ကိန်းများကို တဖြည်းဖြည်း တွင်ကျယ်စွာ အသုံးပြုလာဟန်ရှိသည်။

== ကိုးကား ==
{{Reflist|2}}{{DEFAULTSORT:ကိန်းhtml}}

[[ကဏ္ဍ:ကိန်းများ]]</text>
      <sha1>022b5blschue3rul990q8egj5utudkm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1050809</id>
      <parentid>1050807</parentid>
      <timestamp>2026-08-30T02:56:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mkant00</username>
        <id>135890</id>
      </contributor>
      <comment>expanded the intro</comment>
      <origin>1050809</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="85931" sha1="dfgxko5ei90bzpodzylkv2bg3x3nyqr" xml:space="preserve">{{တမ်းပလိတ်:ကိန်းစနစ်များ}}

'''ကိန်း''' (number) ဆိုသည်မှာ ပမာဏများကို ရေတွက်ရန်၊ တိုင်းတာရန်၊ အမှတ်အသားပြုရန်၊ [[အစုဝင်|အစုဝင်များ၏]] အဆင့်ကိုလိုက်၍ အစဉ်လိုက်စီရန်နှင့် နှိုင်းယှဉ်ရန်အတွက် အသုံးပြုသော သရုပ်မဲ့ [[သင်္ချာ|သင်္ချာဆိုင်ရာ]] အရာဝတ္ထု (abstract mathematical object) တစ်ခုဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web |website=CNRTL |title=Nombre: Nombre ordinal |url=https://www.cnrtl.fr/definition/nombre}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal |title=number, n. |url=http://www.oed.com/view/Entry/129082 |journal=OED Online |language=en-GB |publisher=Oxford University Press |access-date=2017-05-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181004081907/http://www.oed.com/view/Entry/129082 |archive-date=2018-10-04 |url-status=live}}&lt;/ref&gt; သမိုင်းကြောင်းအရ ကိန်းဟူသော သဘောတရားသည် အရာဝတ္ထုများကို ရေတွက်ခြင်းနှင့် အရွယ်အစားများကို ခန့်မှန်းခြင်းစသည့် အခြေခံအယူအဆများမှတစ်ဆင့် တဖြည်းဖြည်း ဆင့်ကဲပြောင်းလဲလာခဲ့သည်။ ဤကဲ့သို့ ပြောင်းလဲလာမှုကြောင့် ကိန်းများသည် သရုပ်မဲ့လေ့လာတွေ့ရှိချက်များကို တိကျသော တိုင်းတာမှုများနှင့် ချိတ်ဆက်ပေးနိုင်ခဲ့ပြီး လက်တွေ့အသုံးချ သိပ္ပံပညာရပ်များ၌ မပါမဖြစ်သော အဓိကအခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်လာခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Bigelow |first1=John |last2=Butchart |first2=Sam |editor-last=Borchert |editor-first=Donald M. |title=Encyclopedia of Philosophy |chapter=Number |year=2005 |isbn=978-0-02-866072-1 |publisher=Macmillan Reference USA}}&lt;/ref&gt; လူသားတို့၏ သိမြင်နားလည်နိုင်စွမ်းအတွက် အရေးပါသော အခြေခံအုတ်မြစ်တစ်ခု ဖြစ်သော်ငြားလည်း ကိန်းဟူသော သဘောတရားအပေါ် အားလုံးလက်ခံနိုင်မည့် ယေဘုယျ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက် (general definition) တစ်ခုတည်းဟူ၍ သီးသန့်မရှိပေ။ အဓိကကျသော ကိုးကားကျမ်းအများအပြား၌ ကိန်းဆိုသည်မှာ လူသားတို့၏ နားလည်သဘောပေါက်မှုတွင် အခြေခံအကျဆုံးဖြစ်သောကြောင့် တိကျစွာ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုရန် ခက်ခဲကြောင်း မှတ်ချက်ပြုထားကြသည်။&lt;ref&gt;{{cite book |title=Le Petit Robert de la langue française |publisher=Dictionnaires Le Robert}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Trésor de la Langue Française informatisé |url=http://atilf.atilf.fr/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |title=Le Petit Larousse illustré |publisher=Éditions Larousse}}&lt;/ref&gt;

သီးခြားကိန်းတစ်ခုစီကို အပြောနှင့် အရေး ဘာသာစကားများတွင် ကိန်းစကားလုံးများအပြင် နျူမရယ် (numeral) သို့မဟုတ် ဂဏန်း (digit) ဟုခေါ်သော တိကျသည့် သင်္ကေတများဖြင့်လည်း ကိုယ်စားပြုဖော်ပြကြသည်။ ဥပမာအားဖြင့် &quot;ဆယ့်တစ်&quot; သည် ကိန်းစကားလုံးဖြစ်ပြီး &lt;math&gt;11&lt;/math&gt; သည် ၎င်းနှင့်သက်ဆိုင်သော နျူမရယ်ဖြစ်သည်။ ဘာသာဗေဒတွင် နျူမရယ်ဆိုသည်မှာ &lt;math&gt;5&lt;/math&gt; ကဲ့သို့သော သင်္ကေတတစ်ခုကို ရည်ညွှန်းနိုင်သကဲ့သို့ &lt;math&gt;500&lt;/math&gt; ဟူသော တန်ဖိုးကို ကိုယ်စားပြုသည့် &quot;ငါးရာ&quot; ကဲ့သို့သော ကိန်းအမည်ပေး စကားလုံး သို့မဟုတ် စကားစုကိုလည်း ရည်ညွှန်းနိုင်သည်။ ထို့အပြင် ကိန်းများကို ကိုယ်စားပြုဖော်ပြသည့် &quot;ဒါဇင်&quot; ကဲ့သို့သော အခြားစကားလုံးများသည်လည်း နျူမရယ်များပင် ဖြစ်ကြသည်။ သင်္ကေတအသစ်များကို တစ်ခုချင်းစီ မှတ်သားနိုင်စွမ်းမှာ ကန့်သတ်ချက်ရှိသည့်အတွက် မည်သည့်ကိန်းကိုမဆို ထိရောက်စွာ စီစဉ်ပြသနိုင်ရန် ဒသမကိန်းစနစ် ဟိန္ဒူ-အာရပ် နျူမရယ်စနစ် (decimal Hindu–Arabic numeral system) ကဲ့သို့သော နျူမရယ်စနစ်များ (numeral systems) ကို ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် အသုံးပြုလာကြသည်။&lt;ref&gt;{{cite journal |title=numeral, adj. and n. |url=http://www.oed.com/view/Entry/129111 |journal=OED Online |publisher=Oxford University Press |access-date=2017-05-16 |archive-date=2022-07-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220730095156/https://www.oed.com/start;jsessionid=B9929F0647C8EE5D4FDB3A3C1B2CA3C3?authRejection=true&amp;url=%2Fview%2FEntry%2F129111 |url-status=live}}&lt;/ref&gt; နေ့စဉ်သုံးဝေါဟာရများတွင် ဤကွဲပြားချက်များမှာ ဝေဝါးနေတတ်သည်။ သို့ရာတွင် သရုပ်မဲ့ကိန်းများ၊ ၎င်းတို့ကို ကိုယ်စားပြုဖော်ပြသော ဂဏန်းသင်္ကေတများ၊ ကိန်းစကားလုံးများနှင့် ဂဏန်းစာသားများကိုသာ အသုံးပြုထားသည့် ဖုန်းနံပါတ် သို့မဟုတ် ISBN ကဲ့သို့သော ခွဲခြားသတ်မှတ်မှုများအကြား ခြားနားချက်ကိုမူ ဂရုပြု၍ ခွဲခြားသိမြင်ရမည်ဖြစ်သည်။

သင်္ချာတွင် ကိန်းများသည် တွက်ချက်မှုများ (mathematical operations) မှတစ်ဆင့် အချင်းချင်း သက်ရောက်မှုရှိကြသည်။ ယေဘုယျအားဖြင့် တွက်ချက်မှုများတွင် ကိန်းတစ်ခု သို့မဟုတ် တစ်ခုထက်ပိုသော ကိန်းများကို အဝင်ကိန်း (input) အဖြစ် လက်ခံပြီး အထွက်ကိန်း (output) အဖြစ် ကိန်းတစ်ခုကို ပြန်လည်ထုတ်ပေးသည်။ တစ်လုံးသွင်းတွက်ချက်မှု (unary operation) များသည် ကိန်းတစ်ခုတည်းကိုသာ အဝင်ကိန်းအဖြစ် လက်ခံတွက်ချက်ခြင်းဖြစ်သည်။ သာဓကအားဖြင့် နောက်ဆက်တွဲတွက်ချက်မှု (successor operation) တွင် အဝင်ကိန်းတိုင်းကို &lt;math&gt;1&lt;/math&gt; ပေါင်းပေးသဖြင့် &lt;math&gt;4&lt;/math&gt; ကိုထည့်သွင်းပါက &lt;math&gt;5&lt;/math&gt; ဟူ၍ ထွက်လာမည်ဖြစ်သည်။ [[နှစ်လုံးသွင်းတွက်ချက်မှု|နှစ်လုံးသွင်းတွက်ချက်မှု]] (binary operation) များသည် ကိန်းနှစ်ခုကို လက်ခံပြီး အထွက်ကိန်းတစ်ခုကို ပြန်ထုတ်ပေးသည်။ အကျွမ်းတဝင်အရှိဆုံးဖြစ်သော [[ပေါင်းခြင်း|ပေါင်းခြင်း]] (addition)၊ [[နုတ်ခြင်း|နုတ်ခြင်း]] (subtraction)၊ [[မြှောက်ခြင်း|မြှောက်ခြင်း]] (multiplication)၊ [[စားခြင်း (သင်္ချာ)|စားခြင်း]] (division) နှင့် [[ထပ်ကိန်းတင်ခြင်း]] (exponentiation) တို့သည် နှစ်လုံးသွင်းတွက်ချက်မှုများဖြစ်ကြပြီး ၎င်းတို့ကို [[ဂဏန်းသင်္ချာ|ဂဏန်းသင်္ချာ]] (arithmetic) ၏ စည်းမျဉ်းများဖြင့် ထိန်းချုပ်ထားသည်။ ဤဂုဏ်သတ္တိများကို ရိုးရာအားဖြင့် [[ကိန်းပြည့်|ကိန်းပြည့်]] ဂဏန်းသင်္ချာ (integer arithmetic) အတွင်း၌ လေ့လာကြပြီး [[ကိန်းသီအိုရီ|ကိန်းသီအိုရီ]] (number theory) ၏ ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော ဘာသာရပ်ခွဲများတစ်လျှောက်တွင်လည်း ဆက်လက်၍ ချဲ့ထွင်လေ့လာကြသည်။

သမိုင်းတစ်လျှောက်တွင် ကိန်းဟူသော သင်္ချာဆိုင်ရာ သဘောတရားသည် စဉ်ဆက်မပြတ် ကျယ်ပြန့်တိုးတက်လာခဲ့သည်။ အခြေခံအကျဆုံးဖြစ်သော [[သဘာဝကိန်း|သဘာဝကိန်းများ]] (natural numbers) ကို သမိုင်းမတင်မီခေတ်ကတည်းက အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ ပြင်သစ်နိုင်ငံ လေးပရာဒဲလ် (Les Pradelles) ဒေသ၌ တွေ့ရှိရသော အစောပိုင်း ရေတွက်မှတ်တမ်း (tally stick) ဟုယူဆရသည့် အစဉ်လိုက် အရာကိုးခုပါသော ခွေးအ (hyena) အရိုးကို ထောက်ရှု၍ နီယန်ဒါသဲလ် (Neanderthals) လူသားများသည် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း &lt;math&gt;60,000&lt;/math&gt; ခန့်ကတည်းက ကိန်းဂဏန်းဆိုင်ရာ အချက်အလက်များကို မှတ်တမ်းတင်ခဲ့ကြဖွယ်ရှိကြောင်း တွေ့ရသည်။&lt;ref&gt;{{cite journal |last=d'Errico |first=Francesco |title=From number sense to number symbols. An archaeological perspective |journal=Philosophical Transactions of the Royal Society B: Biological Sciences |date=2018-01-01 |url=https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC5784044/}}&lt;/ref&gt; ဘီစီ &lt;math&gt;2000&lt;/math&gt; ခန့်ရောက်သောအခါ အီဂျစ်နှင့် ဘေဘီလုံလူမျိုးများသည် ထက်ဝက်ကဲ့သို့သော အပိုင်းကိန်း (fraction) များနှင့် [[အတိပြကိန်း|ရာရှင်နယ်ကိန်းများ]] (rational numbers) ကို အသုံးပြု၍ တွက်ချက်မှုများ ပြုလုပ်နေကြပြီဖြစ်သည်။ &lt;math&gt;7&lt;/math&gt; ရာစု အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင်မူ သုည (&lt;math&gt;0&lt;/math&gt;) နှင့် အနုတ် &lt;math&gt;1&lt;/math&gt; (&lt;math&gt;-1&lt;/math&gt;) ကဲ့သို့သော အနုတ်ကိန်းများ (negative numbers) အပေါ် ပုံစံတကျ နားလည်သဘောပေါက်မှုများ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ ဤသည်မှာ ဗလာဖြစ်၍ ဘာမှမရှိခြင်းကိုပင် တွက်ချက်နိုင်သော တန်ဖိုးတစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ပေးလိုက်ခြင်းဖြစ်ရာ အခြေခံကျလှသော ဒဿနပိုင်းဆိုင်ရာ အပြောင်းအလဲတစ်ခုကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.scientificamerican.com/article/history-of-zero/ |title=The Origin of Zero |last=Matson |first=John |work=Scientific American |access-date=2017-05-16 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20170826235655/https://www.scientificamerican.com/article/history-of-zero/ |archive-date=2017-08-26 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Hodgkin2005&quot;&gt;{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=f6HlhlBuQUgC&amp;pg=PA88 |title=A History of Mathematics: From Mesopotamia to Modernity |last=Hodgkin |first=Luke |date=2005-06-02 |publisher=OUP Oxford |isbn=978-0-19-152383-0 |pages=85–88 |language=en |access-date=2017-05-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190204012433/https://books.google.com/books?id=f6HlhlBuQUgC&amp;pg=PA88 |archive-date=2019-02-04 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Merzbach |first1=Uta C. |last2=Boyer |first2=Carl B. |title=A History of Mathematics |page=198 |year=2011 |publisher=John Wiley &amp; Sons}}&lt;/ref&gt; &lt;math&gt;2&lt;/math&gt; ၏ နှစ်ထပ်ကိန်းရင်း (square root) သို့မဟုတ် ပိုင် (pi) ကဲ့သို့သော [[အီရာရှင်နယ်ကိန်း|အီရာရှင်နယ်ကိန်းများ]] (irrational numbers) ၏ အယူအဆကို ဘီစီ &lt;math&gt;4&lt;/math&gt; ရာစု ရှေးဟောင်းဂရိနိုင်ငံ၌ စတင်ဖန်တီးခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်း အစ္စလာမ္မစ် ရွှေခေတ် (Islamic Golden Age) အတွင်း ပိုမိုတွင်ကျယ်စွာ အသုံးပြုလာခဲ့ကြသည်။&lt;ref&gt;{{cite book |chapter=The Mathematical Accomplishments of Ancient Indian Mathematics |first=T. K. |last=Puttaswamy |title=Mathematics across cultures: the history of non-western mathematics |editor-first=Helaine |editor-last=Selin |date=2012 |publisher=Springer Science &amp; Business Media |location=Dordrecht |isbn=978-94-011-4301-1 |pages=409–422 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=DbsqBgAAQBAJ&amp;pg=PA408}}&lt;/ref&gt; ဥရောပ ဉာဏ်တဖန်မွေးခေတ် (European Renaissance)အတွင်း [[ကိန်းယောင်|ကိန်းယောင်များ]] (imaginary numbers) ၏ အယူအဆ တိုးတက်လာခဲ့ရာမှတဆင့် [[ကိန်းစစ်|ကိန်းစစ်များ]] (real numbers) ကို ကျယ်ပြန့်လှသော [[ကိန်းထွေး|ကိန်းထွေးများ]] (complex numbers) နယ်ပယ်အဖြစ်သို့ တိုးချဲ့နိုင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite book |last=Descartes |first=René |title=La Géométrie: The Geometry of René Descartes with a facsimile of the first edition |url=https://archive.org/details/geometryofrenede00rend |year=1954 |author-link=René Descartes |orig-year=1637 |publisher=Dover Publications |isbn=978-0-486-60068-0 |access-date=2011-04-20}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Hodgkin2005&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite encyclopedia |encyclopedia=Grand dictionnaire encyclopédique Larousse |title=Nombre |url=https://www.larousse.fr/encyclopedie/divers/nombre/54801 |access-date=2023-10-01}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite encyclopedia |encyclopedia=Encyclopædia Britannica |title=Number |url=https://www.britannica.com/science/number |access-date=2023-10-01}}&lt;/ref&gt;

&lt;math&gt;19&lt;/math&gt; ရာစုနှင့် &lt;math&gt;20&lt;/math&gt; ရာစုအစောပိုင်း ကာလများအတွင်း သင်္ချာပညာ၏ အခြေခံအုတ်မြစ်များကို နဂိုမှန်အဆိုနည်းကျ (axiomatically) ပုံစံတကျ ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်လာခဲ့ကြသည်။ ထိုအခါ ကိန်းများ၏ သဘောတရားသည် ထပ်မံကျယ်ပြန့်လာခဲ့ပြီး [[အနန္တ|အနန္တ]] (infinite) အရွယ်အစားများ၊ စံမဟုတ်သော ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသင်္ချာ (non-standard analysis) မှ အလွန်သေးငယ်လွန်းသော ပမာဏများ (infinitesimals) နှင့် [[အစုသီအိုရီ|အစုသီအိုရီ]] (set theory) မှ အနန္တလွန်ကိန်းများ (transfinite numbers) ကိုပါ ထည့်သွင်းစဉ်းစားလာကြသည်။ သင်္ချာပညာရှင်များသည် မူလကိန်းများ၏ ဂုဏ်သတ္တိများကို အမွေခံထားပြီး ပင်ကိုသိစိတ် (intuitive) ဖြင့် နားလည်ထားသော သဘောတရားများကို ယေဘုယျပြုထားခြင်း (generalizations) များအဖြစ် လုပ်ဆောင်ပေးသည့် &lt;math&gt;p&lt;/math&gt;-အခြေခံကိန်းများ (&lt;math&gt;p&lt;/math&gt;-adic numbers) နှင့် ဟိုက်ပါကွန်ပလက်စ်ကိန်းများ (hypercomplex numbers) ကဲ့သို့သော ကွဲပြားသည့် [[အက္ခရာသင်္ချာ|အက္ခရာသင်္ချာ]] တည်ဆောက်ပုံများ (algebraic structures) ကိုလည်း ဖန်တီးခဲ့ကြသည်။ သို့ရာတွင် ၎င်းတို့ကို &quot;ကိန်းများ&quot; အဖြစ် အမျိုးအစားခွဲခြားခြင်းမှာ တစ်ခါတစ်ရံ၌ တိကျသော သင်္ချာဆိုင်ရာ ခွဲခြားမှုထက် သမားရိုးကျ အမည်ပေးသတ်မှတ်ချက်တစ်ခုသာ ဖြစ်နေတတ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite book |last=Gouvêa |first=Fernando Q. |title=The Princeton Companion to Mathematics |chapter=II.1, The Origins of Modern Mathematics |page=82 |publisher=Princeton University Press |date=2008-09-28 |isbn=978-0-691-11880-2 |quote=Today, it is no longer that easy to decide what counts as a 'number.' The objects from the original sequence of 'integer, rational, real, and complex' are certainly numbers, but so are the p-adics. The quaternions are rarely referred to as 'numbers,' on the other hand, though they can be used to coordinatize certain mathematical notions.}}&lt;/ref&gt; စင်စစ်အားဖြင့် ကိန်းများကို သင်္ချာသီအိုရီသက်သက်အတွက်သာမက ရူပဗေဒဆိုင်ရာ အတိုင်းအတာများကို ဖော်ပြရန်၊ ညီမျှခြင်းများ (equations) ကို ဖြေရှင်းရန်နှင့် သတင်းအချက်အလက်များကို လျှို့ဝှက်သင်္ကေတပြောင်းရန် (encode) အတွက်ပါ အသုံးပြုကြသည်။ ရူပဗေဒနယ်ပယ်၌မူ ၎င်းတို့ကို ရေးနိုးကိန်း (Reynolds number) သို့မဟုတ် ကွမ်တမ်ကိန်းများ (quantum numbers) ကဲ့သို့သော အတိုင်းအတာမဲ့ ပမာဏများ (dimensionless quantities) အဖြစ် မကြာခဏ တွေ့ရလေ့ရှိသည်။

== ကိန်းများကို အမျိုးအစားခွဲခြင်း ==
ကိန်းများကို အမျိုးအစားအဖုံဖုံ ခွဲခြားနိုင်သည်။ အမျိုးတူကိန်းများအားလုံးကို စုဝေး၍ [[အစု]]များ (sets) အတွင်းသို့ ခွဲခြားထည့်သွင်းခြင်းဖြင့် ကိန်းစနစ်များ (number systems) ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ ကိန်းတစ်ခုတည်းကိုပင် ရေးသားပုံတစ်မျိုးမကသုံး၍ ရေးနိုင်သည်။ သာဓကအားဖြင့် ကိန်းဂဏန်းရှစ်ကို ဟိန္ဒူ-အာရေဗျနံပါတ် (Hindu-Arabic numeral) သုံး၍ ၈ ဟုရေးနိုင်သလို၊ ရောမနံပါတ် (Roman numeral) သုံး၍ VIII ဟုလည်း ရေးနိုင်သည်။ 

&lt;center&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; width: 400px; height: 200px;&quot;
|+ နံပါတ်စနစ်
|-
! &lt;math&gt; \mathbb{N}&lt;/math&gt;
! သဘာဝကိန်းများ
| ၀၊၁၊၂၊၃၊၄... သို့ ၁၊၂၊၃၊၄... 
|-
! &lt;math&gt; \mathbb{Z}&lt;/math&gt;
! ကိန်းပြည့်များ
|  ... -၅၊-၄၊-၃၊-၂၊-၁၊၀၊၁၊၂၊၃၊၄၊၅...
|-
! &lt;math&gt; \mathbb{Q}&lt;/math&gt;
! ရာရှင်နယ်ကိန်းများ (အတိပြကိန်းများ)
| &lt;math&gt;\frac{a}{b}&lt;/math&gt; သဏ္ဌာန်ရှိကိန်းများ၊  (&lt;math&gt;a&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;b&lt;/math&gt; သည် ကိန်းပြည့်များဖြစ်၍  &lt;math&gt;b&lt;/math&gt; သည် သုညနှင့် မညီသော အခြေအနေ)
|-
! &lt;math&gt; \mathbb{R}&lt;/math&gt;
! ကိန်းစစ်များ
| လားရာစုစည်းသော (convergent) ရာရှင်နယ်ကိန်းတန်း (sequence of rational numbers) တို့၏ လားရာဆုံမှတ်များ (limits)
|-
! &lt;math&gt; \mathbb{C}&lt;/math&gt;
! ကိန်းထွေးများ
| &lt;math&gt;a+bi&lt;/math&gt; သဏ္ဌာန်ရှိကိန်းများ၊ (&lt;math&gt;a&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;b&lt;/math&gt; တို့သည် ကိန်းစစ်များဖြစ်၍ &lt;math&gt;i&lt;/math&gt; ဟူသော [[ကိန်းတေး]]သည် &lt;math&gt;-1&lt;/math&gt; ၏ နှစ်ထပ်ကိန်းရင်း (square root) ဖြစ်သည့် အခြေအနေ)
|}
&lt;/center&gt;

=== သဘာဝကိန်းများ (Natural numbers) ===

{{main|သဘာဝကိန်း}}

လူတို့ နိစ္စဓူဝ ထိတွေ့ရင်းနှီးမှု အများဆုံး ကိန်းအမျိုးအစားမှာ သဘာဝကိန်းများ ဖြစ်သည်။ သဘာဝကိန်းများကို ရေတွက်ကိန်းများ (counting numbers) ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။ ဂဏန်း ၁၊ ၂၊ ၃၊ ၄၊ ... စသည်တို့မှာ သဘာဝကိန်းများ ဖြစ်ကြသည်။ အချို့သင်္ချာသမားနှင့် စာအုပ်စာတမ်းများ (သာဓက၊ ဘိုဘာကီ ၁၉၆၈&lt;ref&gt;Bourbaki, N. ''Elements of Mathematics: Theory of Sets''. Paris, France: Hermann, 1968. &lt;/ref&gt; နှင့် ဟဲမော့ ၁၉၇၄&lt;ref&gt;Halmos, P. R. ''Naive Set Theory''. New York: Springer-Verlag, 1974. &lt;/ref&gt;)&lt;ref name=&quot;wolfram_n&quot;&gt;Weisstein, Eric W. &quot;[http://mathworld.wolfram.com/NaturalNumber.html Natural Number].&quot; From ''MathWorld''--A Wolfram Web Resource.&lt;/ref&gt;တွင် သုညကို သဘာဝကိန်းဟု သတ်မှတ်ပြီး ကျန်အချို့က သုညကို သဘာဝကိန်းအဖြစ် မထည့်သွင်းပါ။ မည်သို့ဖြစ်စေ သဘာဝကိန်းစု၏ အသုံးများသောသင်္ကေတမှာ &lt;math&gt; \mathbb{N} &lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။ သုညကို သဘာဝကိန်းအဖြစ် သတ်မှတ်/မသတ်မှတ် ရှင်းလင်းစေချင်သောအခါတွင် သင်္ကေတ &lt;math&gt;\mathbb{N}_0&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;\mathbb{Z}_{\geqslant 0}&lt;/math&gt; တို့ကို သုညပါသော သဘာဝကိန်းစုအတွက်လည်းကောင်း၊ သင်္ကေတ &lt;math&gt;\mathbb{N}_1&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;\mathbb{Z}_{&gt;0}&lt;/math&gt; တို့ကို သုညမပါသော သဘာဝကိန်းစုအတွက်လည်းကောင်း သုံးကြသည်။

=== ကိန်းပြည့်များ (Integers) ===

{{main|ကိန်းပြည့်}}

တွက်ချက်၊ ရေတွက်၊ တိုင်းတာမှုများတွင် သဘာဝကိန်းများသက်သက်ဖြင့် မလုံလောက်သောအခါ ကိန်းပြည့်များကို သုံးရသည်။ သုညနှင့် အပေါင်းကိန်းများ ဖြစ်သည့် ၀၊ ၁၊ ၂၊ ၃၊ ၄၊ ... စသည်တို့အပြင် အနုတ်ကိန်းများ ဖြစ်သည့် -၁၊ -၂၊ -၃၊ -၄၊ ... စသည်တို့ကို စုပေါင်း၍ ကိန်းပြည့်များဟုခေါ်သည်။ အနုတ်ကိန်းများကို အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ရာတွင် ရှိရင်းစွဲဖြစ်သည့် သုညအပါအဝင် သဘာဝကိန်းများနှင့် နှစ်လုံးသွင်းတွက်ချက်မှုတစ်ခုဖြစ်သည့် ပေါင်းခြင်းကိုသုံး၍ သတ်မှတ်သည်။ သာဓကအနေဖြင့်၊ -၃ ဆိုသည်မှာ ၃နှင့်ပေါင်းပါက သုညရသည့် ဂဏန်းအဖြစ် သတ်မှတ်သည်၊ -၄ ဆိုသည်မှာ ၄နှင့်ပေါင်းပါက သုညရသည့် ဂဏန်းအဖြစ်သတ်မှတ်သည်၊ ယေဘုယျဆိုရသော် -n ဆိုသည်မှာ n နှင့်ပေါင်းပါက သုညရသည့် ဂဏန်းအဖြစ်သတ်မှတ်သည်။

ကိန်းပြည့်များ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်အရ ''သဘာဝကိန်းတိုင်းမှာ ကိန်းပြည့်ဖြစ်သော်လည်း၊ ကိန်းပြည့်တိုင်း သဘာဝကိန်းမဟုတ်ပေ''။ (သာဓက၊ အနုတ်ကိန်းပြည့်များမှာ သဘာဝကိန်းများ မဟုတ်။)

ကိန်းပြည့်အစုကို သင်္ကေတ &lt;math&gt;\mathbb{Z}&lt;/math&gt; သုံး၍ ရေးသည်။ ကိန်းဂဏန်းများဟု အနက်ရသည့် ဂျာမန်စာလုံး &quot;''Zahlen''“ ကိုအရင်းပြု၍ သုံးခြင်းဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;Dummit, D. and Foote, R., ''Abstract Algebra''. John Wiley &amp; Sons, Inc., p. 1, 2004.&lt;/ref&gt;

=== ရာရှင်နယ်ကိန်းများ (Rational Numbers) ===
{{main|ရာရှင်နယ်ကိန်း}}
'''''ရာရှင်နယ်ကိန်း'' (ခေါ်) ''အတိပြကိန်း''''' ဆိုသည်မှာ (ဥပမာအားဖြင့် &lt;math&gt;a&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;b&lt;/math&gt; ဟူသော) '''''စုံလိုက်သင့်လျော်ရာ [[ကိန်းပြည့်]] ၂ခုဖြင့်''''' (&lt;math&gt;\frac{a}{b}&lt;/math&gt;  ဟူသော) '''''အပိုင်းကိန်းဖွဲ့ကာ ၎င်း၏ တန်ဖိုးကို အတိအပပြနိုင်သည့် ကိန်းများ''''' ဖြစ်သည်။ သာဓကအားဖြင့် ၁/၃၊ ၇/၈၊ -၁/၂ စသည်တို့မှာ (ဤသို့ အပိုင်းကိန်းအဖြစ် ရေးသည်ဖြစ်စေ၊ ဒသမကိန်းအဖြစ် ချရေးသည်ဖြစ်စေ) '''ရာရှင်နယ်''' (ဝါ) '''အတိပြကိန်း'''များ ဖြစ်ကြသည်။ ပိုင်းခြေ သုညမဖြစ်ရခြင်းမှာ အရေးကြီးသည့် ကန့်သတ်ချက်ဖြစ်သည်၊ သို့မှသာ တန်ဖိုးပမာဏ သတ်မှတ်၍ ရသော သင်္ချာကိန်းအဖြစ် ရှိနေမည်။&lt;br&gt;

မြန်မာဘာသာဖြင့် ရေရွတ်သောအခါ ၁/၃၊ ၇/၈ နှင့် -၁/၂ တို့ကို &quot;သုံးပုံ၊ တစ်ပုံ၊&quot; &quot;ရှစ်ပုံ၊ ခုနစ်ပုံ၊&quot; &quot;အနုတ် နှစ်ပုံ၊ တစ်ပုံ၊&quot; စသည်ဖြင့် ပိုင်းခြေကိန်းကို ဦးစွာ ရေရွတ်ရသည်။ (&quot;ပုံ&quot; အစား &quot;ပိုင်း&quot; ဟုလည်း သုံးကြသည်။) တစ်စုံတစ်ခုကို သုံးပုံ၊ သုံးပိုင်း အညီအမျှပိုင်းပြီးနောက် တစ်ပုံနှင့် ညီမျှသော ပမာဏ၊ စသည့်ဖြင့် အနက်ကောက်ယူနိုင်သည်။&lt;br&gt;
ကိန်းတစ်ခုတည်းကို အပိုင်းကိန်းဖြင့်ရေးရာတွင် တစ်မျိုးထက်ပို၍ ရေးနိုင်သည်။ သာဓကအားဖြင့် ၂/၄ နှင့် ၁/၂ နှစ်မျိုးစလုံးမှာ ကိန်းတစ်ခုတည်းကို ကိုယ်စားပြုသည်။ ထို့အတူ -၁/၂ ကို &lt;math&gt;\frac{-1}{2}&lt;/math&gt; အနေဖြင့်လည်းကောင်း၊ &lt;math&gt;\frac{1}{-2}&lt;/math&gt; အနေဖြင့်လည်းကောင်း ရေးနိုင်သည်။ သို့ရာတွင် အနုတ်ကိန်းကို ပိုင်းဝေမှာထား၍ ရေးခြင်းက ပို၍တွင်ကျယ်သည်။&lt;br&gt;
သဘာဝကိန်းတိုင်းမှာ ရာရှင်နယ်ကိန်းများ ဖြစ်သည်ကို သတိပြုသင့်သည်။ သာဓကဆိုသော် သဘာဝကိန်း ၅ ကို ၅/၁ ဟုရေး၍ ရသောကြောင့် ၅ မှာ ရာရှင်နယ်ကိန်းလည်း ဖြစ်သည်။ သို့သော် သဘာဝကိန်းမဟုတ်သော ရာရှင်နယ်ကိန်းများစွာရှိ၏။ သာဓက၊ ၁/၂၊ ၄/၅၊ -၁၃/၁၄။&lt;br&gt;
ရာရှင်နယ်ကိန်းစုကို သင်္ကေတ &lt;math&gt;\mathbb{Q}&lt;/math&gt; သုံး၍ ရေးသည်။ အချိုး (ratio) ဟု အနက်ရသည့် &amp;ldquo;''Quotient''&amp;rdquo; ဆိုသည့် ဂျာမန်စာလုံးကို အရင်းပြုထားခြင်းဖြစ်သည်။ ဤသင်္ကေတကို ၁၉၆၀ ပြည့်လွန်နှစ်များဆီက ဘိုဘာကီရေး ''Algèbre'' တွင်စတင် အသုံးပြုသည်။&lt;ref name=&quot;wolfram_q&quot;&gt;Weisstein, Eric W. &quot;[http://mathworld.wolfram.com/RationalNumber.html Rational Number].&quot; From ''MathWorld''--A Wolfram Web Resource.&lt;/ref&gt;

=== ကိန်းစစ်များ (Real Numbers) ===
လက်တွေ့တိုင်းတာရာတွင် သုံးသည့်နံပါတ်များ၊ ကိန်းများအားလုံးမှာ ကိန်းစစ်များဖြစ်သည်။ တစ်နည်းဆိုသော် ကိန်စစ်မျဉ်း (real number line) ပေါ်တွင် နေရာချထား၍ ရသောကိန်းအားလုံးမှာ ကိန်းစစ်များဖြစ်သည်။ ကိန်းစစ်မျဉ်းဆိုသည်မှာ မျဉ်းဖြောင့်တစ်ခုပေါ်တွင် နံပါတ်များကို အညီအမျှတိုင်းတာ၍ မှတ်သားထားသော အလျားလိုက်မျဉ်းဖြစ်သည်။ လက်တွေ့ဥပမာအားဖြင့် ကျောင်းသုံးပေတံမှာ ကိန်းစစ်မျဉ်း၏ တစ်စိတ်တစ်ဒေသဖြစ်သည်။ ကိန်းပြည့်တစ်ခုနှင့် နောက်ကပ်လျက်ကိန်းတစ်ခု၏ အကွာအဝေးကို တစ်လက်မဟု သတ်မှတ်ပါလျှင်၊ တစ်ပေရှည်သော ပေတံသည် သုညနှင့် ၁၂အပါအဝင်နှင့် ယင်းကိန်းနှစ်ခုကြားရှိ ကိန်းစစ်များ အားလုံးကို ကိုယ်စားပြုနိုင်သည်။ သာဓကဆိုရသော် ၂.၅ ဆိုသည့်ကိန်းစစ်ကို ပေတံပေါ်ရှိ နှစ်လက်မ အမှတ်နှင့် သုံးလက်မ အမှတ်ကြားရှိ အလယ်တည့်တည့်အမှတ်ဖြင့် ကိုယ်စားပြုနိုင်သည်။ ထို့အတူ ၁/၃ ကို သုညနှင့် ၁လက်မ အမှတ်ကြား အကွာအဝေးကို သုံးပိုင်း အညီအမျှပိုင်းကာ သုညဘက်မှစ၍ ရေတွက်ပါက တစ်ပိုင်းမြောက် အမှတ်ဖြင့် ကိုယ်စားပြုနိုင်သည်။ ထို့အတူ [[ပိုင် (သင်္ချာ)|သင်္ချာကိန်းသေ &lt;math&gt;\pi&lt;/math&gt;]] သည်လည်း ၃လက်မနှင့် ၄လက်မကြားရှိ တစ်နေရာတွင် ရှိပေလိမ့်မည်။

ကိန်းစစ်များကို ဒသမကိန်းစနစ်သုံး၍လည်း ရေးနိုင်သည်။ သာဓက၊ ၃.၅၊ -၆.၉၉၂၀၊ ၀.၃၃၃...၊ ၃.၁၄၁၅၉၂၆၅၄... အစရှိသဖြင့်။ ဒသမကိန်းတစ်ခုတွင် ဒသမပွိုင့် (decimal point) နောက်ပါ ဂဏန်းတွဲမှာ အဆုံးသတ်သည်လည်း ရှိသည်၊ အဆုံးမသတ်သည်လည်း ရှိသည်။ သာဓကဆိုသော် ရာရှင်နယ်ကိန်း ၁/၂ ကို ဒသမပုံစံဖြင့်ရေးပါက ၀.၅ ဖြစ်၍ အဆုံးသတ်သည့် ဒသမကိန်း (terminating decimal number) ဟုခေါ်သည့် ကိန်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ရာရှင်နယ်ကိန်း ၁/၃ကို ဒသမပုံစံဖြင့်ရေးပါမူ ၀.၃၃၃... ဟူ၍ ဒသမနောက်တွဲ ၃ ဂဏန်းမှာ အဆုံးမရှိ ထပ်ကာထပ်ကာ ပေါ်နေရာ အဆုံးမသတ်သည့် ဒသမကိန်း (non-terminating decimal number) တစ်ခုဖြစ်သည်။ သို့သော် ၁/၃ ကို &lt;math&gt;0.\bar{3}&lt;/math&gt; ဟူ၍ ပြန်ထပ်သည့် ဂဏန်းများအပေါ် မျဉ်းတိုတစ်ခုတင်၍ ရေးနိုင်သည်။ ၎င်းဒသမကိန်းမျိုးကို ပြန်ထပ်ဒသမကိန်း (recursive/repeating decimal number) ဟုခေါ်သည်။ နောက်ဆုံးအနေဖြင့် &lt;math&gt;\pi&lt;/math&gt;၊ &lt;math&gt;\sqrt{2}&lt;/math&gt; အစရှိသည့် ကိန်းများကို ဒသမကိန်းပုံစံဖြင့်ရေးပါက ၃.၁၄၁၅၉၂၆၅၄...၊ ၁.၄၁၄၂၁၃၅၆... ဟူ၍ ဂဏန်းတွဲမှာ ဆုံးလည်း မဆုံး၊ ပြန်လည်းမထပ် ဖြစ်နေရာ ၎င်းကိန်းအမျိုးအစားကို ပြန်မထပ်ဒသမကိန်း (non-recursive/non-repeating decimal number) ဟု ခေါ်သည်။ အဆုံးသတ်ဒသမကိန်း၊ ပြန်ထပ်ဒသမကိန်း၊ ပြန်မထပ်ဒသမကိန်း အားလုံးကို စုပေါင်း၍ ကိန်းစစ်များဟု ခေါ်သည်။

ကိန်းစစ်များကို ပို၍စနစ်တကျ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်လိုပါက ကဲကုလသင်္ချာမှ လားရာစုစည်းသည့် ကိန်းစဉ်တန်း (convergent sequence)၊ ကိန်းစဉ်တန်းတို့၏ လားရာဆုံချက် (limit) အစရှိသည့် သဘောတရားတို့ကို သုံးလေ့ရှိသည်။ ထိုသို့အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ရသော် ကိန်းစစ်တစ်ခု ဟူသည်မှာ ကိုရှီရာရှင်နယ်ကိန်းစဉ်တန်း (Cauchy sequence of rational numbers) တစ်ခု၏ လားရာဆုံချက် (limit) ဖြစ်သည်။ ယခုဖော်ပြပြီးဖြစ်သည့် ကိန်းစုများအနက် ကိန်းစစ်အစု &lt;math&gt;\mathbb{R}&lt;/math&gt; သည် (ပြင်သစ်သင်္ချာပညာရှင် ကိုရှီကို ဂုဏ်ပြုမှည့်ဆိုထားသော) ကိုရှီကိန်းစဉ်တန်းတိုင်း၏ လားရာဆုံချက်အားလုံးပါဝင်သည့် အသေးဆုံးသော အစုဖြစ်သည်။

အပိုင်းကိန်းအားလုံးကို ဒသမပုံစံဖြင့်ရေး၍ ရသောကြောင့် ရာရှင်နယ်ကိန်းတိုင်းသည် ကိန်းစစ်များဖြစ်သည်။ သို့သော် အပိုင်းကိန်းပုံစံဖြင့် ရေး၍မရသော ကိန်းစစ်များစွာရှိသည်။ သာဓက၊ &lt;math&gt;\sqrt{2}&lt;/math&gt;၊ &lt;math&gt;\pi&lt;/math&gt; အစရှိသဖြင့်။

ကိန်းစစ်အစုကို သင်္ကေတ &lt;math&gt;\mathbb{R}&lt;/math&gt; သုံး၍ရေးသည်။

=== ကိန်းထွေးများ (Complex Numbers) ===
{{main|ကွန်ပလက်စ်ကိန်း|ကိန်းထွေး}}
သင်္ချာပညာ အဆင့်မြင့်လာသည်နှင့်အမျှ အချို့ကိစ္စများတွင် ကိန်းစစ်များဖြင့်သာ မလုံလောက်သည့် အခြေအနေကို ရောက်ရှိလာသည်။ သာဓကပြရသော် အချို့သော ပိုလီနိုမီရယ် ညီမျှခြင်းများ (polynomial equations) မှာ ကိန်းစစ်အဖြေမရှိပါ။ ပိုလီနိုမီရယ်ညီမျှခြင်း &lt;math&gt;x^2-1=0&lt;/math&gt; ကို &lt;math&gt;x&lt;/math&gt; အတွက်ဖြေရှင်းပါက ၁ နှင့် -၁ ဟူ၍ ကိန်းစစ်ကိန်းရင်းအဖြေ နှစ်ခုရှိသော်လည်း၊ &lt;math&gt;x^2+1=0&lt;/math&gt; ကို ဖြေရှင်းပါက ကိန်းစစ်ကိန်းရင်းအဖြေ (real root) တစ်ခုမျှမရှိသည်ကို တွေ့ရမည်။ (မည်သည့် ကိန်းစစ် &lt;math&gt;x&lt;/math&gt; ကိုမဆို နှစ်ထပ်ကိန်းတင်ပြီးပါက &lt;math&gt;x^2&lt;/math&gt; ၏တန်ဖိုးမှာ အနည်းဆုံး သုညဖြစ်ရာ တစ်သာထပ်ပေါင်းပါက ပေါင်းလဒ်မှာ သုညထက် အနည်းဆုံး တစ်ယူနစ်ပိုကြီးနေမည် ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် &lt;math&gt;x^2+1&lt;/math&gt; သည် သုညနှင့် မည်သို့မှ ညီမည်မဟုတ်ပါ။) ဤအခြေအနေမျိုးကို ကျော်လွှားနိုင်ရန် ကိန်းအသစ်များလိုအပ်လာသည်။ ထိုအခါ &lt;math&gt;x^2+1=0&lt;/math&gt; ၏ (ကိန်းစစ်မဖြစ်နိုင်သော) ကိန်းရင်းအဖြေတစ်ခုကို ''i'' ဟု သတ်မှတ်ကာ ၎င်းကို [[ကိန်းတေး]] (imaginary unit) ဟုခေါ်သည်။ (ဖော်ပြပါ ပိုလီနိုမီရယ်ညီမျှခြင်းကို ရှင်းပါက &lt;math&gt;x^2=-1&lt;/math&gt; ဟုထွက်ရာ ''i'' ကို -၁ ၏ နှစ်ထပ်ကိန်းရင်း (square root) ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။ ''i'' သည် -၁၏ နှစ်ထပ်ကိန်းရင်း ဖြစ်ပါက ''-i'' သည်လည်း -၁၏ နှစ်ထပ်ကိန်းရင်း တစ်ခုဖြစ်ကြောင်း သတိချပ်သင့်သည်။) အချုပ်ဆိုရသော် ''i'' ဆိုသည်မှာ နှစ်ထပ်ကိန်းတင်ပါက -၁ ရသည့် ကိန်းသစ်တစ်ခုဟု အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်နိုင်သည်။ မည်သည့်ကိန်းစစ်မဆို နှစ်ထပ်ကိန်းတင်ပါက -၁ မရနိုင်ရာ ''i'' မှာ ကိန်းစစ်မဟုတ်သည့် ကိန်းအသစ်တစ်ခု ဖြစ်ကြောင်း ထင်ရှားသည်။

အထက်ပါ [[ကိန်းတေး]]ကို အသုံးပြု၍ ကိန်းထွေးများကို အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်နိုင်သည်။ ကိန်းထွေးတစ်ခု ဆိုသည်မှာ ''a+bi'' သဏ္ဌာန်ရှိသည့် ကိန်းတစ်တွဲလုံးကို ဆိုသည်။ ဤတွင် ''a'' နှင့် ''b'' မှာ ကိန်းစစ်များဖြစ်သည်။ သာဓက၊ &lt;math&gt;2+3i, -2+(1/3)i, 4-\pi i&lt;/math&gt;။ ကိန်းထွေး ''-2+(1/3)i'' ၏ ကိန်းစစ်ပိုင်း (real part) မှာ ''-2'' ဖြစ်ပြီး ကိန်းတေးပိုင်း (imaginary part) မှာ ''1/3'' ဖြစ်သည်။ ယေဘုယျဆိုရသော် ကိန်းထွေး ''a+bi'' ၏ ကိန်းစစ်ပိုင်းမှာ ''a'' ဖြစ်၍၊ ကိန်းတေးပိုင်းမှာ ''b'' ဖြစ်သည်။

ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော အထွေထွေခြုံကြည့်မှု (generalization) အားဖြင့်မူ ကိန်းစစ်တိုင်းမှာ ကိန်းထွေးဖြစ်သည်။ အကြောင်းမှာ ကိန်းစစ် 4 ကို 4+0i ဟူ၍ ရေးနိုင်သောကြောင့် ကိန်းစစ် ၄မှာ ကိန်းစစ်ပိုင်း ၄ရှိပြီး ကိန်းတေးပိုင်း သုညရှိခြင်းဖြင့် ဖော်ဆောင်နေသည့် ကိန်းထွေးတစ်ခုဖြစ်သည်။ သို့သော် ကိန်းထွေးတိုင်း ကိန်းစစ်မဟုတ်ပါ။ ပို၍ တိတိကျကျ ဆိုရသော် ကိန်းတေးပိုင်း သုညမဟုတ်သည့် ကိန်းထွေးတိုင်းမှာ ကိန်းစစ်များအတွင်း မပါဝင်ကြတော့။

ကိန်းထွေးစုကို သင်္ကေတ &lt;math&gt;\mathbb{C}&lt;/math&gt; သုံး၍ ရေးနိုင်သည်။

ကိန်းထွေးအစုကို ပို၍စနစ်ကျစွာ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ် တည်ဆောက်လိုပါက [[သဘောနက် အက္ခရာသင်္ချာ]] (abstract algebra) ရှိ ကွင်း (ring) များ တိုးချဲ့တည်ဆောက်ခြင်းဟူသည့် သဘောတရားကို သုံးလေ့ရှိသည်။ ထိုသို့အဓိပ္ပာယ် ဖွင့်လိုပါက &lt;math&gt;\mathbb{C}&lt;/math&gt; ဆိုသည်မှာ &lt;math&gt;\mathbb{R}&lt;/math&gt; အပေါ်တွင် ကိန်းရင်းများဖြင့် ထပ်ဖြည့်တည်ဆောက်ထားသည့်အစု (algebraic closure of &lt;math&gt;\mathbb{R}&lt;/math&gt;) ဖြစ်သည်။

=== ကိန်းအမျိုးအစားအသီးသီးတို့ ဆက်နွယ်ချက် ===
သဘာဝကိန်းတိုင်း ကိန်းပြည့်ဖြစ်သည်၊ ဤအချက်ကြောင့် သဘာဝကိန်းအစု &lt;math&gt;\mathbb{N}&lt;/math&gt; သည် ကိန်းပြည့်အစု &lt;math&gt;\mathbb{Z}&lt;/math&gt; ၏ အစုငယ် (subset) တစ်ခုဖြစ်သည်ဟု ပြောလေ့ရှိသည်။ သင်္ကေတအားဖြင့် &lt;math&gt;\mathbb{N}\subseteq\mathbb{Z}&lt;/math&gt; ဟူ၍ ရေးနိုင်သည်။ သို့သော် ကိန်းပြည့်တိုင်း သဘာဝကိန်း ဖြစ်သည်ဟု မဆိုသာ၊ သဘာဝကိန်းမဟုတ်သော ကိန်းပြည့်များ ရှိ၍ဖြစ်သည်။  ထို့ကြောင့် သဘာဝကိန်းစုနှင့် ကိန်းပြည့်စုနှစ်ခုမှာ မတူညီ။ ဤသည်ကို &lt;math&gt;\mathbb{N}\neq \mathbb{Z}&lt;/math&gt; ဟု ရေးနိုင်သည်။ ဤ &lt;math&gt;\mathbb{N}\subseteq\mathbb{Z}&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;\mathbb{N}\neq \mathbb{Z}&lt;/math&gt; နှစ်ချက်ကို ပေါင်း၍ &lt;math&gt;\mathbb{N}\subsetneq \mathbb{Z}&lt;/math&gt; ဟူ၍ ရေးနိုင်သည်။ ထိုအခါ ကိန်းစုအမျိုးမျိုးကြား ဆက်နွယ်မှုကို 
&lt;center&gt;
&lt;math&gt; \mathbb{N} \subsetneq \mathbb{Z} \subsetneq \mathbb{Q} \subsetneq \mathbb{R} \subsetneq \mathbb{C} &lt;/math&gt;
&lt;/center&gt;
ဟု သင်္ချာသင်္ကေတများသုံး၍ ရေးနိုင်သည်။

== ကိန်းပြည့်အမျိုးအစားများ ==
=== စုံကိန်းနှင့် မကိန်း (Even vs. Odd) ===
ကိန်းပြည့်များထဲတွင် ...၊ -၄၊ -၂၊ ၀၊ ၂၊ ၄၊ ... အစရှိသည်တို့ကို စုံကိန်းများဟု ခေါ်သည်။ အတိအကျဆိုရသော် ကိန်းပြည့် ၂ ဖြင့် စား၍ပြတ်သော (ဝါ) အကြွင်းမကျန်သော ကိန်းပြည့်ဟူသမျှကို စုံကိန်းများဟု ခေါ်သည်။ သုညကို ၂ ဖြင့်စားလျှင် အကြွင်းသုညသာ ကျန်သောကြောင့် သုညသည်လည်း စုံကိန်းတစ်ခုဖြစ်သည်။

နှစ်ခုတွဲ အစုံလိုက် အစုံလိုက် တွဲ၍ရသော ပမာဏများ ဖြစ်သောကြောင့် ''စုံ'' ဆိုသည့် ဝေါဟာရကို သုံးခြင်းဖြစ်သည်။ မြန်မာပြည် ကျေးလက်ဒေသအချို့တွင် တစ်စုံကို &amp;ldquo;တစ်ပြူ&amp;rdquo;&lt;ref name=&quot;မြကေတု&quot;&gt;မြကေတု။ &amp;ldquo;ကလေးမှတ်ဉာဏ် တစ်ပြူ တစ်လံ။&amp;rdquo; ''စာပေတန်ဆောင်''။ ၁၉၆၇။&lt;/ref&gt; ဟုလည်း ခေါ်လေ့ရှိရာ ကိန်းပြည့် ၂ ကို မြန်မာလို တစ်ပြူဟု ခေါ်သည်လည်း ရှိသည်။ မြန်မာကျေးလက်ရှိ ကလေးများ ရေတွက်တတ်စေရန် ၂၊ ၄၊ ၆၊ ၈၊ ၁၀ စသည့် စုံကိန်းပြည့်များကို &amp;ldquo;တစ်ပြူ၊ တစ်လံ၊ ညောင်ကန်၊ ထမ်းပိုး၊ အကျိုး&amp;rdquo;&lt;ref name=&quot;မြကေတု&quot;&gt;&lt;/ref&gt; ဟု စကားပုံဆောင်၍ မှတ်သည်လည်း ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;ext_blog&quot;&gt;စုချစ်။ &amp;ldquo;[http://suuchitthu.blogspot.sg/2012/10/blog-post_13.html တစ်ပြူ၊ တစ်လံ၊ ညောင်ကန်၊ ထမ်းပိုး၊ အချိုး (အကျိုး/ချိုး)]။&amp;rdquo; ''စုချစ်သူ''။ ၂၀၁၂။&lt;/ref&gt;

စုံကိန်းမဟုတ်သော ကိန်းပြည့်များကို မ ကိန်းဟုခေါ်သည်။ ...၊ -၃၊ -၁၊ ၁၊ ၃၊ ... စသည့် ကိန်းပြည့်များမှာ မကိန်းများဖြစ်သည်။ အတိအကျဆိုရသော် ကိန်းပြည့် ၂ ဖြင့်စားသောအခါ အကြွင်း ၁ ကျန်သော ကိန်းပြည့်ဟူသမျှကို မကိန်းများဟု ခေါ်သည်။

စုံကိန်းစုနှင့် မကိန်းစုကို သင်္ကေတအဖုံဖုံ သုံး၍ကိုယ်စားပြုတတ်ကြသည်။ အုပ်စုသီအိုရီ (group theory) မှလာသည့် &lt;math&gt;2\mathbb{Z}&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;2\mathbb{Z}+1&lt;/math&gt; ကို စုံကိန်းစုနှင့် မကိန်းစု အသီးသီးတို့ကို ဖော်ပြရန် သင်္ချာပညာရှင်များကြားတွင် သုံးလေ့ရှိသည်။

=== သုဒ္ဓကိန်းပြည့်များ (Prime Integers) ===
{{main|သုဒ္ဓကိန်း}} တစ်ထက်ကြီးသော အပေါင်းကိန်းပြည့်တစ်ခုသည် ၎င်းကိန်းပြည့်ကိုယ်တိုင်နှင့် ကိန်းပြည့် ၁ မှအပါး အခြား[[ဆခွဲကိန်း]]မရှိပါက ၎င်းကိန်းပြည့်ကို သုဒ္ဓကိန်းပြည့်ဟု အများအားဖြင့် ခေါ်ကြသည်။ တစ်နည်းဆိုရသော် သုဒ္ဓကိန်းတစ်ခုကို ၎င်းကိန်းကိုယ်တိုင်နှင့် ကိန်းပြည့် ၁ မှအပါး အခြားမည်သည့် အပေါင်းကိန်းပြည့်နှင့်မှ စား၍မပြတ်ပါ။ သာဓကအားဖြင့် ဆိုရသော် ၂၊ ၃၊ ၅၊ ၇၊ ... အစရှိသည်တို့မှာ အပေါင်းသုဒ္ဓကိန်းပြည့်များ ဖြစ်ကြသည်။

သုဒ္ဓကိန်းများ၏ လူသိများသော အထက်ဖော်ပြပါ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်အပြင် ပို၍ယေဘုယျကျသော၊ ပို၍တိကျသော အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်ကို ကွင်းသီအိုရီ (ring theorey) တွင်တွေ့နိုင်သည်။ ၎င်းအဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်အရဆိုလျှင် ယူနစ် (unit) (ဆိုလိုသည်မှာ တစ်နှင့် အနှုတ်တစ်) မဟုတ်သည့် ကိန်းပြည့် &lt;math&gt;x&lt;/math&gt; သည် ကိန်းနှစ်ခု၏မြှောက်လဒ် &lt;math&gt;ab&lt;/math&gt; ကို စား၍ပြတ်ပါက ၎င်းကိန်းနှစ်လုံးထဲမှ အနည်းဆုံးတစ်လုံးကိုလည်း စား၍ပြတ်မှသာ (ဆိုလိုသည်မှာ &lt;math&gt;x&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;a&lt;/math&gt; ကိုသော်လည်းကောင်း၊ &lt;math&gt;b&lt;/math&gt; ကိုသော်လည်းကောင်း စား၍ပြတ်မှသာ) ထိုကိန်းပြည့် &lt;math&gt;x&lt;/math&gt; ကို သုဒ္ဓကိန်းဟုခေါ်သည်။ သာဓကအရ ကိန်းပြည့် ၂ ကိုကြည့်ပါ။ မည်သည့်ကိန်းနှစ်ခု၏ မြှောက်လဒ်ကိုမဆို ၂ ဖြင့်စား၍ပြတ်ပါက ထိုကိန်းနှစ်လုံးထဲမှ အနည်းဆုံးတစ်လုံးကိုလည်း ၂ ဖြင့်စား၍ ပြတ်သည်၊ ထို့ကြောင့် ၂ သည် သုဒ္ဓကိန်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ဤအဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်အရဆိုလျှင် ကိန်းပြည့်စုထဲရှိ -၂၊ -၃၊ -၅၊ -၇၊ ... စသည်တို့သည်လည်း သုဒ္ဓကိန်းများ ဖြစ်ကြသည်။

သုဒ္ဓကိန်းများကို သင်္ချာသန့်သန့်နယ်ပယ်တွင်သာမက အသုံးချသင်္ချာ၊ သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ စသည့် ဘာသာရပ် နယ်ပယ်အသီးအသီးတို့တွင် တွေ့နိုင်သည်။ သုဒ္ဓကိန်းတို့၏ ဂုဏ်သတ္တိ မြောက်မြားစွာအနက် အချို့မှာ လူသိများသည်။ ကိန်းပြည့် ၂ သည် တစ်ခုတည်းသော အပေါင်း စုံ သုဒ္ဓကိန်းဖြစ်ပြီး၊ ကျန် အပေါင်း သုဒ္ဓကိန်းများမှာ မကိန်းများဖြစ်သည်။ တစ်ထက်ကြီးသော အပေါင်းကိန်းပြည့်များကို သုဒ္ဓကိန်းများသက်သက်သာ သုံး၍ [[ဆခွဲကိန်း]] ခွဲနိုင်သည်။ (ဤအချက်ကို ဂဏန်းသင်္ချာ၏ အခြေခံသီအိုရမ် Fundamental Theorem of Arithmetic ဟုခေါ်သည်။) သုဒ္ဓကိန်းများနှင့် ပတ်သက်၍ သက်သေမပြရသေးသောအဆိုများ (conjectures) များလည်းရှိ၏။ ၎င်းတို့အနက် &amp;ldquo;နှစ်ထက်ကြီးသော စုံကိန်းများကို သုဒ္ဓကိန်းနှစ်ခု၏ ပေါင်းလဒ်အဖြစ် ဖော်ပြနိုင်သည်&amp;rdquo; ဆိုသည့် ဂိုးဘ၏ အဆို (Goldbach's conjecture) သည် ထင်ရှားသည်။

=== အခြားကိန်းပြည့်အမျိုးအစားများ ===
အထက်ဖော်ပြပါ ကိန်းပြည့်များအပြင် သင်္ချာနှင့် အခြားပညာရှင်များ လေ့လာစူးစမ်းသည့် အခြားကိန်းပြည့်အမျိုးအစားများလည်း ရှိသည်။ ထင်ရှားသော သာဓကများမှာ ဖီဘိုနာချီကိန်းစဉ်တန်း (Fibonacci sequence) (OEIS ရှိ [https://oeis.org/A000045 A000045]) နှင့် ဆခွဲပေါင်းကိန်းဟု ခေါ်ဆိုနိုင်မည့် perfect number (OEIS ရှိ [https://oeis.org/A000396 A000396]) တို့ဖြစ်သည်။ ကျန်ရှိသော ကိန်းစဉ်တန်းအမျိုးအစားများကို [https://oeis.org On-Line Encyclopedia of Integer Sequences (OEIS)] တွင် ကြည့်နိုင်သည်။

== ကိန်းထွးအမျိုးအစားများ ==
=== ကိန်းစစ်နှင့် ကိန်းတေး (Real vs. Imaginary) ===
အထက်ပါ [[#ကိန်းထွေးများ (Complex Numbers)|ကိန်းထွေး]] ခေါင်းစဉ်အောက်တွင် ဖော်ပြခဲ့သည့်အတိုင်း၊ ကိန်းစစ်များဖြင့် မလုံလောက်သောအခါ ကိန်းထွေးများကိုလည်း အသုံးပြုရန်လိုအပ်လာသည်။ ကိန်းစစ်စုနှင့် ကိန်းထွေးစုတို့အကြား [[#ကိန်းအမျိုးအစားအသီးသီးတို့ ဆက်နွယ်ချက်|ဆက်နွယ်ချက်]]မှာ &lt;math&gt;\mathbb{R} \subsetneq \mathbb{C}&lt;/math&gt;  ဖြစ်သည်။ တစ်နည်းဆိုရသော် ကိန်းစစ်တိုင်း ကိန်းထွေးဖြစ်သော်လည်း ကိန်းစစ်မဟုတ်သော ကိန်းထွေးများလည်း ရှိသည်။ ထိုသို့ ကိန်းစစ်မဟုတ်သော ကွန်ကိန်းထွေးများကို [[ကိန်းတေး]]သီးသန့်များ (pure imaginary numbers) ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ ထိုကိန်းတေးများသည် ''bi'' ပုံသဏ္ဌာန် (ဤတွင် ''b'' မှာ ကိန်းစစ်တစ်ခု) ရှိကြသည်။ သာဓက၊ &lt;math&gt;i,-i, 3i, (5/7)i, -\pi i&lt;/math&gt;။

ကိန်းစစ်များကို ကိန်းစစ်မျဉ်းတစ်ခုတည်းဖြင့် ဖော်ပြ၍ ရသော်လည်း ကိန်းထွေးများကိုမူ ကိန်းမျဉ်းနှစ်ခု (ကိန်းစစ်ပိုင်းအတွက် အလျားလိုက်ဝင်ရိုး၊ ကိန်းတေးပိုင်းအတွက် ထောင်လိုက်ဝင်ရိုး) သုံးမှ ဖော်ပြနိုင်သည်။ ထိုသို့ဖော်ပြသည့်စနစ်ကို ကိန်းထွေးပြင် (complex plane) ဟုခေါ်သည်။ ကိန်းစစ်များသည် ကိန်းထွေးပြင်တွင် အလျားလိုက်ဝင်ရိုးပေါ်ရှိ ကိန်းများဖြစ်ပြီး၊ ကိန်းတေးများသည် ထောင်လိုက်ဝင်ရိုးပေါ်ရှိ ကိန်းများဖြစ်သည်။

ကိန်းတေး(သီးသန့်) အစုကို &lt;math&gt;\mathbb{C} \setminus \mathbb{R}&lt;/math&gt; ဟု သင်္ကေတပြု၍ ဖော်ပြနိုင်သည်။

=== ရာရှင်နယ်ကိန်းစစ်နှင့် အီရာရှင်နယ်ကိန်းစစ် (Rational vs. Irrational) ===
[[#ရာရှင်နယ်ကိန်းများ (Rational Numbers)|ရာရှင်နယ်ကိန်းများ]]ခေါင်းစဉ်အောက်တွင် ဖော်ပြခဲ့သည့်တိုင်း ရာရှင်နယ်ကိန်းတိုင်းသည် ကိန်းစစ်ဖြစ်သော်လည်း ရာရှင်နယ်ကိန်းမဟုတ်သော ကိန်းစစ်များလည်းရှိသည်။ ထို ရာရှင်နယ်ကိန်းမဟုတ်သော ကိန်းစစ်များကို အီရာရှင်နယ်ကိန်း (irrational number) (ဝါ) အပိုင်းကိန်း အတိဖော်ပြမှု မရနိုင်သည့် ကိန်းစစ်များ ဟု ခေါ်သည်။ တစ်နည်းဆိုရသော် အဆုံးလည်းမသတ်၊ ပြန်လည်းမထပ်သည့် ဒသမကိန်းများမှာ အီရာရှင်နယ်ကိန်းများဖြစ်သည်။ သာဓကအားဖြင့် &lt;math&gt;\sqrt{2}&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;\pi&lt;/math&gt; တို့မှာ အီရာရှင်နယ် (အတိမပြ)ကိန်းစစ်များ ဖြစ်ကြသည်။

အစုသီအိုရီရှိ အစုအရွယ်အစား (cardinality of a set) သဘောအရဆိုလျှင် ကိန်းစစ်စုအတွင်းရှိ ကိန်း &amp;ldquo;''အားလုံးနီးပါး''&amp;rdquo; (almost all) မှာ အီရာရှင်နယ်ကိန်းများဖြစ်ကြသည်။ (ဤတွင် &amp;ldquo;''အားလုံးနီးပါး''&amp;rdquo; ဟူသောအသုံးမှာ သာမန်မြန်မာစာ အသုံးမဟုတ်ဘဲ အစုသီအိုရီနှင့် အတိုင်းအတာသီအိုရီ (measure theory) ဆိုင်ရာ တိကျသည့် အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက် ရှိသည်။)

အီရာရှင်နယ်ကိန်းစစ်အစုကို &lt;math&gt;\mathbb{R}\setminus\mathbb{Q}&lt;/math&gt; ဟုသင်္ကေတပြုနိုင်သည်။

=== ကိန်းရင်းနှင့် ကိန်းလွန် (Algebraic vs. Transcendental) ===
ကွန်ပလက်စ်ကိန်းတစ်ခုကို ကိန်းပြည့်အမြှောက်ကိန်း (integer coefficient) များသာပါဝင်သည့် ပိုလီနိုမီရယ် ညီမျှခြင်းတစ်ခု၏ ကိန်းရင်းအဖြေ (root) အဖြစ်ဖော်ပြနိုင်ပါက ၎င်းကွန်ပလက်ကိန်းကို ကိန်းရင်းဟု ခေါ်သည်။ သာဓကဆောင်ရသော် -၃ မှာ &lt;math&gt;x^2-9=0&lt;/math&gt; ၏ အဖြေတစ်ခုအဖြစ် ဖော်ပြနိုင်သောကြောင့် ကိန်းရင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ရာရှင်နယ်ကိန်းတိုင်းမှာ ''a/b'' (ဤတွင် ''b'' မှာ သုညမဟုတ်) သဏ္ဌာန်ရှိ၍ &lt;math&gt;bx-a=0&lt;/math&gt; ပိုလီနိုမီရယ်ညီမျှခြင်း၏ အဖြေဖြစ်ရာ ရာရှင်နယ်ကိန်းတိုင်းမှာ ကိန်းရင်းများဖြစ်သည်။ ထို့အတူ &lt;math&gt;\sqrt{2}&lt;/math&gt;နှင့် &lt;math&gt;\sqrt{3}i&lt;/math&gt; တို့မှာ အီရာရှင်နယ်ကိန်းနှင့် ကိန်းယောင်အသီးသီး ဖြစ်သော်လည်း &lt;math&gt;x^2-2=0&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;x^2+3=0&lt;/math&gt; တို့၏ မသိကိန်းအဖြေများ အသီးသီးဖြစ်သောကြောင့် ၎င်းတို့မှာလည်း ကိန်းရင်းများ ဖြစ်ကြသည်။

ကိန်းရင်းမဟုတ်သော ကိန်းထွေးများကို ကိန်းလွန်များ (transcendental numbers) ဟုခေါ်သည်။ တစ်နည်းဆိုရသော် ကိန်းပြည့်အမြှောက်ကိန်းသက်သက်ပါ ပိုလီနိုမီရယ် ညီမျှခြင်းတစ်ခု၏ အဖြေအဖြစ် ဖော်ပြ၍မရသော ကိန်းထွေးများကို ကိန်းလွန်များဟု ခေါ်သည်။ သာဓကဆိုရသော် &lt;math&gt;\pi&lt;/math&gt;၊ &lt;math&gt;e&lt;/math&gt; အစရှိသည်တို့ဖြစ်သည်။

== အခြားကိန်း အမျိုးအစားများ ==
အထက်ဖော်ပြပါ ကိန်းအမျိုးအစားများအပြင် တွက်ချက်နိုင်သောကိန်းများ (computable numbers)၊ &amp;ldquo;''p''-အခြေခံကိန်းများ&amp;rdquo; ဟုခေါ်ဆိုနိုင်မည့် ''p''-adic ကိန်းများ၊ ဟိုက်ပါကွန်ပလက်စ် (hypercomplex) ကိန်းများ၊ စံမဟုတ်သည့် ကိန်းများ (non-standard numbers) စသည်ဖြင့် ကိန်း၏သဘောတရားကို ချဲ့ထွင်ပြုပြင်ထားသော ကိန်းများစွာလည်းရှိသေးသည်။

== သမိုင်းကြောင်း ==

=== ကိန်းများစတင်အသုံးပြုလာခြင်း ===
သမိုင်းဦးမတင်မီခေတ်ကပင် ကိန်းများကိုစတင်အသုံးပြုလာသော အထောက်အထားများရှိသည်။ တိရစ္ဆာန်အရိုးစသည့် ပစ္စည်းများတွင် ကိုက်ရာများဖြင့် တာလီမှတ်ခဲ့သည်ဟု ခန့်မှန်းကြသည်။&lt;ref&gt;Marshak, A. ''The Roots of Civilisation; Cognitive Beginnings of Man’s First Art, Symbol and Notation.'' London: Weidenfeld &amp; Nicolson, 1972, pp. 81ff.&lt;/ref&gt; သို့သော် တာလီစနစ်တွင် နေရာလိုက်တန်ဖိုး (positional value) သဘောကို အသုံးမပြုသောကြောင့် အကန့်အသတ်များ ရှိသည်။ ရှေးအကျဆုံးသော ကိန်းစနစ်များဖြစ်သည့် အီဂျစ်၊ ရောမ၊ ဟီဘရူးနှင့် ဂရိကိန်းစနစ်များတွင် နေရာလိုက်တန်ဖိုးကို အသုံးမပြုသော်လည်း၊ အခြားကိန်းစနစ်များဖြစ်သည့် ဘေဘီလုံ ကိန်းစနစ်၊ အိန္ဒိယကိန်းစနစ်တစ်မျိုး၊ တရုတ်ကိန်းစနစ်တစ်မျိုးနှင့် မာယာကိန်းစနစ်တို့တွင် နေရာကို အခြေခံ၍ တန်ဖိုးတွက်သည့် သဘောကိုတွေ့နိုင်သည်။&lt;ref&gt;&amp;ldquo;Numeral system&amp;rdquo;. Encyclopædia Britannica. Encyclopædia Britannica Online. Encyclopædia Britannica Inc., 2014. Web. 25 Dec. 2014 &lt;[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/422375/numeral-system http://www.britannica.com/EBchecked/topic/422375/numeral-system]&gt;.&lt;/ref&gt;

=== သုညကို စတင်အသုံးပြုလာခြင်း ===
သုညကို စတင်၍ အမှတ်အသားပြုသူတို့မှာ ဆူမယ်ရီယန် (Sumerian) များဖြစ်သည်ဟု ခန့်မှန်းရသည်။&lt;ref name=&quot;yale_zero&quot;&gt;Wallin, N. &amp;ldquo;[http://yaleglobal.yale.edu/about/zero.jsp The History of Zero.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160825124525/http://yaleglobal.yale.edu/about/zero.jsp |date=25 August 2016 }}&amp;rdquo; From ''YaleGlobal Online''--Web. 25 Dec 2014.&lt;/ref&gt; သို့သော် သုည၏သဘောတရား၊ သုည၏နေရာလိုက်တန်ဖိုး စသည်တို့ကိုမူ ဆူမယ်ရီယန်တို့ အသေအချာ နားလည်ခဲ့ပုံမရချေ။ သင်္ချာအခြေခံများကို အီဂျစ်တို့ထံမှ သင်ယူခဲ့သည့် ဂရိပညာရှင်သည်လည်း ထိုသဘောကို နားလည်ကြောင်း အထောက်အထား အခိုင်အမာ မတွေ့ရပေ။&lt;ref name=&quot;yale_zero&quot;&gt;&lt;/ref&gt; 

သုညကို သင်္ကေတအဖြစ်သာမကဘဲ သဘောတရားတစ်ခုအဖြစ်ပါ အသေအချာ စတင်အသုံးပြုခဲ့သူများမှာ အိန္ဒိယလူမျိုးများဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;yale_zero&quot;&gt;&lt;/ref&gt; အိန္ဒိယမှ ဗြာဟ္မဂုတ္တ (Brahmagupta) သည် ၆၅၀စီအီးတွင် သုညကိုသုံး၍ ဂဏန်းသင်္ချာတွက်ချက်ခြင်းကို စနစ်တကျလုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;yale_zero&quot;&gt;&lt;/ref&gt; သင်္ကရိုက် (Sanskrit) ဘာသာဖြင့် သုညကို &amp;ldquo;sunya&amp;rdquo; ဟုခေါ်ရာမှ မြန်မာဘာသာရှိ ပါဠိမွေးစားစကားလုံး &amp;ldquo;သုည&amp;rdquo; ဖြစ်လာဟန်ရှိသည်။

အာရပ်ကုန်သည်များသည် အိန္ဒိယမှ ဟင်းခတ်အမွှေးအကြိုင်နှင့် အခြားကုန်ပစ္စည်းအသစ်အဆန်းများအပြင် ဗြာဟ္မဂုတ္တ၏ သင်္ချာကျမ်းကိုပါ ပြန်လည်သယ်ဆောင်လာကြရာ ၇၇၃စီအီးသို့ရောက်သော် (ယခုခေတ် အီရတ်နိုင်ငံရှိ) ဘဂ္ဂဒက်မြို့သို့ သုည၏သဘောတရား ရောက်ရှိပြီးဖြစ်သည်။ အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသတွင် သုည၏သဘောတရား ပြန့်ပွားစည်ပင်လာရာ ကိုးရာစုနှစ်သို့ ရောက်သောအခါ [[မိုဟာမက် အီဘင်မူဆာ အယ်ခိုဝါရစ်ဇမီ]] (Mohammed ibn-Musa al-Khowarizmi) သည် သုညပါ ညီမျှခြင်းများကို စတင်လေ့လာခဲ့ပြီး မြှောက်ခြင်းနှင့် စားခြင်းတို့ကို အမြန်တွက်နည်းတို့ကိုလည်း တီထွင်တွေ့ရှိခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;yale_zero&quot;&gt;&lt;/ref&gt; အယ်ခိုဝါရစ်ဇမီက သုညကို &amp;ldquo;sifr&amp;rdquo; ဟုခေါ်ခဲ့သည်။ ခုနှစ် ၈၇၉စီအီးသို့ရောက်သော် သုညကို မျက်မှောက်ခေတ်ရေးသားပုံအတိုင်း ဘဲဥပုံဖြင့် ရေးသားလာကြသည်။ 

စပိန်ပြည်တောင်ပိုင်းကို မောတို့ (Moors) သိမ်းပိုက်ရာမှစပြီး တစ်ဆယ့်နှစ်ရာစုအလယ်ပိုင်းသို့ ရောက်သောအခါ အယ်ခိုဝါရစ်ဇမီ၏ကျမ်းကို ဘာသာပြန်ထားသောကျမ်းများသည် အင်္ဂလန်သို့ တဖြည်းဖြည်း ရောက်ရှိလာသည်။ ကုန်သွယ်စီးပွားရေးရာများတွင် သုညသည် အလွန်အသုံးဝင်သော်လည်း သုညနှင့် နေရာလိုက်တန်ဖိုးကို အသုံးပြုရေးသားထားသော နံပါတ်များကို တုပပြင်ဆင်ရေးသားရန် လွယ်ကူလွန်းသည်ဟုဆိုကာ ဥရောပရှိ အစိုးရများက သုညနှင့် အာရေဗျ ကိန်းစနစ်ကို ပိတ်ပင်ခဲ့သည်များလည်းရှိသည်။&lt;ref name=&quot;yale_zero&quot;&gt;&lt;/ref&gt; သို့သော် ကုန်သည်များက လျှို့ဝှက်သုံးစွဲခဲ့ရာမှာ &amp;ldquo;sifr&amp;rdquo; ခေါ်သုည၏ အာရေဗျအမည်မှ ရွေ့လျောလာသည့် &amp;ldquo;cipher&amp;rdquo; ဆိုသည့် မျက်မှောက်ခေတ်စကားလုံးမှာ ဝှက်စာ ဟု အဓိပ္ပာယ်ရလာသည်။&lt;ref name=&quot;yale_zero&quot;&gt;&lt;/ref&gt; နောင်တွင် ရနေးဒေးကား (Rene Descartes) ၏ နာမည်ကျော် ကာတေးရှန်း ကိုဩဒိနိတ်စနစ်တွင် လည်းကောင်း၊ အခြားသင်္ချာပညာရှင်များဖြစ်သည့် [[နယူတန်]] (Newton) နှင့် [[ဂေါ့ဖရိဒ် ဝီလ်ဟမ် လိုက်ဘနစ်|လိုက်ဘနစ်]] (Leibniz) စသည်တို့၏ လေ့လာမှုများတွင် သုညကို အသုံးပြုခဲ့ပြီး ကဲကုလပ်နှင့် အခြားသင်္ချာဆိုင်ရာ တိုးတက်မှုများ ပေါ်ပေါက်ခဲ့ပေသည်။

=== အနုတ်ကိန်းများ စတင်အသုံးပြုလာခြင်း ===
အနုတ်ကိန်းဟူသည့် သဘောတရားကို အစောဆုံး ၁၀၀ ဘီစီအီး နှင့် ၅၀ ဘီစီအီးအကြားတွင် [[တရုတ်]]လူမျိုးတို့ သိမြင်နားလည်ခဲ့ပုံရသည်။&lt;ref name=&quot;utexas_m326k&quot;&gt;Smith, M. K. &amp;ldquo;[https://www.ma.utexas.edu/users/mks/326K/Negnos.html History of Negative Numbers].&amp;rdquo; From ''M326K: Foundations of Number Systems''--Web. 25 Dec 2014.&lt;/ref&gt; &amp;ldquo;သင်္ချာအနုပညာနှင့် ပတ်သက်သည့် အခန်းကိုးခန်း&amp;rdquo; အမည်ရ တရုတ်ကျမ်းတွင် ပုံသဏ္ဌာန်အမျိုးမျိုး၏ ဧရိယာရှာပုံရှာနည်းကို ဖော်ပြရာတွင် အပေါင်းအမြှောက်ကိန်း (positive coefficient) များကို အနီရောင်အစက်ပြောက်များနှင့်လည်းကောင်း၊ အနုတ်အမြှောက်ကိန်း (negative coefficient) များကို အနက်ရောင်အစက်ပြောက်များနှင့်လည်းကောင်း ကိုယ်စားပြုရေးသားထားသည်။&lt;ref&gt;Staszkow, R. and Bradshaw R. ''The Mathematical Palette'' (3rd ed.). Thomson Brooks/Cole, p. 41, 2004.&lt;/ref&gt;

သုံးရာစုနှစ်အတွင်းသို့ ရောက်သောအခါ [[ဂရိ]]ပညာရှင် ဒိုင်အိုဖန်တပ် (Diophantus) ၏ ''Arithmetica'' ခေါ် [[ဂဏန်းသင်္ချာ]]ကျမ်းတွင် &lt;math&gt;4x+20=0&lt;/math&gt; ဟူ၍ ယခုခေတ်ပုံစံဖြင့် ရေး၍ရမည့် ညီမျှခြင်းကို ဖြေရှင်းရာတွင် ရရှိသည့် အနုတ်ကိန်းအဖြေကို အဓိပ္ပာယ်မရှိဟု ကျမ်းပြုသူကိုယ်တိုင် မှတ်ချက်ချဖူးသည်။ ဒိုင်အိုဖန်တပ်သည် အနုတ်ဂဏန်းပါ တွက်ချက်မှုအချို့ကို ပြုလုပ်ခဲ့သော်လည်း အနုတ်၏ ယေဘုယျသဘောတရားအကြောင်းကို ရှင်းလင်းရေးသားခဲ့ခြင်းမရှိပေ။&lt;ref&gt;Smith, David E. [http://www.amazon.com/History-Mathematics-Vol-Dover-Books/dp/0486204308 ''History of Mathematics''], Vol. 2. Dover, p. 258, 1958.&lt;/ref&gt;

စီအီး ခုနစ်ရာစုသို့ ရောက်သောအခါမှသာ [[အိန္ဒိယ]]ပညာရှင် ဗြာဟ္မဂုတ္တ၏ကျမ်းတွင် နှစ်ထပ်ကိန်းညီမျှခြင်းရှင်းနည်းကို အနုတ်ကိန်းများသုံး၍ ဖော်ပြခဲ့သည်။&lt;ref&gt;Cajori, Florian. [https://books.google.com/books?id=mGJRjIC9fZgC&amp;source=gbs_navlinks_s ''History of Mathematics''], 5th ed. New York: Chelsea, p. 94, 1991.&lt;/ref&gt; အနုတ်ကိန်းသုံး၍ တွက်ချက်ရာတွင် လိုက်နာရမည့် စည်းမျဉ်းများကိုလည်း ရေးသားခဲ့သည်။&lt;ref&gt;Katz, Victor J. [https://books.google.com/books?id=vV8PAQAAMAAJ&amp;source=gbs_navlinks_s ''A History of Mathematics: An Introduction''], 2nd edition, Reading, MA: Addison-Wesley, p. 226, 1998.&lt;/ref&gt;

နောက်ပိုင်းရာစုများတွင် အနုတ်ကိန်းအကြောင်းကို ကမ္ဘာအရပ်ရပ်မှ ပညာရှင်တို့ မှတ်ချက်ပြုရေးသားခဲ့သော်လည်း ဤအနုတ်သဘောကို အလွယ်တကူ လက်ခံခဲ့ခြင်းမရှိပေ။ စီအီး ကိုးရာစု အရှေ့အလယ်ပိုင်းမှ အယ်ခိုဝါရစ်ဇမီက အနုတ်ကိန်းများကို အသုံးမပြုဘဲ နှစ်ထပ်ကိန်းညီမျှခြင်းရှင်းနည်းကို ခြောက်မျိုးခွဲ၍ရေးသားခဲ့ပြီး&lt;ref&gt;Katz, Victor J. [https://books.google.com/books?id=vV8PAQAAMAAJ&amp;source=gbs_navlinks_s ''A History of Mathematics: An Introduction''], 2nd edition, Reading, MA: Addison-Wesley, p. 245, 1998.&lt;/ref&gt;၊ တစ်ဆယ့်နှစ်ရာစု အိန္ဒိယမှ ဘက်ရှ်ကာရာ (Bhaskara) က အနုတ်ကိန်းရင်းအဖြေကို &amp;ldquo;မပြည့်စုံ၍၊ လူတို့သဘောမတူ၍ ယူစရာမလို&amp;rdquo;&lt;ref&gt;Cajori, Florian. [https://books.google.com/books?id=mGJRjIC9fZgC&amp;source=gbs_navlinks_s ''History of Mathematics''], 5th ed. New York: Chelsea, p. 93, 1991.&lt;/ref&gt; ဟုလည်းကောင်း၊ ဆယ့်ငါးရာစု ဥရောပမှ ရှူကေး (Chuquet) က &amp;ldquo;အဓိပ္ပာယ်မရှိသော နံပါတ်များ&amp;rdquo; ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ဆယ့်ခြောက်ရာစု ဥရောပမှ ရှတီဖယ်က သုညထက်နည်းသည့် အတုအယောင်ကိန်း အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ဆယ့်ခုနစ်ရာစု ဥရောပမှ ဒေးကားက အနှုတ်ကိန်းရင်းများသော အဖြေမှားများ အဖြစ်လည်းကောင်း အသီးသီး ရေးသားခဲ့ကြသည်။ သမိုင်းအဆက်ဆက်မှ ပညာရှင်အချို့က အနုတ်ကိန်းကို အလုံးစုံသော်လည်းကောင်း၊ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းမျှသာလည်းကောင်း လက်ခံခဲ့သည့် ဖြစ်ရပ်များ ရှိသော်လည်း ၁၉ရာစု နောက်ပိုင်းရောက်မှသာ အနုတ်ကိန်းများကို တဖြည်းဖြည်း တွင်ကျယ်စွာ အသုံးပြုလာဟန်ရှိသည်။

== ကိုးကား ==
{{Reflist|2}}{{DEFAULTSORT:ကိန်းhtml}}

[[ကဏ္ဍ:ကိန်းများ]]</text>
      <sha1>dfgxko5ei90bzpodzylkv2bg3x3nyqr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1050825</id>
      <parentid>1050809</parentid>
      <timestamp>2026-08-30T09:16:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mkant00</username>
        <id>135890</id>
      </contributor>
      <comment>/* ကိန်းများကို အမျိုးအစားခွဲခြင်း */ expanded a bit</comment>
      <origin>1050825</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="116709" sha1="gtrigqgv7b7s982zaeaddbafljgwj4r" xml:space="preserve">{{တမ်းပလိတ်:ကိန်းစနစ်များ}}

'''ကိန်း''' (number) ဆိုသည်မှာ ပမာဏများကို ရေတွက်ရန်၊ တိုင်းတာရန်၊ အမှတ်အသားပြုရန်၊ [[အစုဝင်|အစုဝင်များ၏]] အဆင့်ကိုလိုက်၍ အစဉ်လိုက်စီရန်နှင့် နှိုင်းယှဉ်ရန်အတွက် အသုံးပြုသော သရုပ်မဲ့ [[သင်္ချာ|သင်္ချာဆိုင်ရာ]] အရာဝတ္ထု (abstract mathematical object) တစ်ခုဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web |website=CNRTL |title=Nombre: Nombre ordinal |url=https://www.cnrtl.fr/definition/nombre}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal |title=number, n. |url=http://www.oed.com/view/Entry/129082 |journal=OED Online |language=en-GB |publisher=Oxford University Press |access-date=2017-05-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181004081907/http://www.oed.com/view/Entry/129082 |archive-date=2018-10-04 |url-status=live}}&lt;/ref&gt; သမိုင်းကြောင်းအရ ကိန်းဟူသော သဘောတရားသည် အရာဝတ္ထုများကို ရေတွက်ခြင်းနှင့် အရွယ်အစားများကို ခန့်မှန်းခြင်းစသည့် အခြေခံအယူအဆများမှတစ်ဆင့် တဖြည်းဖြည်း ဆင့်ကဲပြောင်းလဲလာခဲ့သည်။ ဤကဲ့သို့ ပြောင်းလဲလာမှုကြောင့် ကိန်းများသည် သရုပ်မဲ့လေ့လာတွေ့ရှိချက်များကို တိကျသော တိုင်းတာမှုများနှင့် ချိတ်ဆက်ပေးနိုင်ခဲ့ပြီး လက်တွေ့အသုံးချ သိပ္ပံပညာရပ်များ၌ မပါမဖြစ်သော အဓိကအခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်လာခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Bigelow |first1=John |last2=Butchart |first2=Sam |editor-last=Borchert |editor-first=Donald M. |title=Encyclopedia of Philosophy |chapter=Number |year=2005 |isbn=978-0-02-866072-1 |publisher=Macmillan Reference USA}}&lt;/ref&gt; လူသားတို့၏ သိမြင်နားလည်နိုင်စွမ်းအတွက် အရေးပါသော အခြေခံအုတ်မြစ်တစ်ခု ဖြစ်သော်ငြားလည်း ကိန်းဟူသော သဘောတရားအပေါ် အားလုံးလက်ခံနိုင်မည့် ယေဘုယျ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက် (general definition) တစ်ခုတည်းဟူ၍ သီးသန့်မရှိပေ။ အဓိကကျသော ကိုးကားကျမ်းအများအပြား၌ ကိန်းဆိုသည်မှာ လူသားတို့၏ နားလည်သဘောပေါက်မှုတွင် အခြေခံအကျဆုံးဖြစ်သောကြောင့် တိကျစွာ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုရန် ခက်ခဲကြောင်း မှတ်ချက်ပြုထားကြသည်။&lt;ref&gt;{{cite book |title=Le Petit Robert de la langue française |publisher=Dictionnaires Le Robert}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Trésor de la Langue Française informatisé |url=http://atilf.atilf.fr/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |title=Le Petit Larousse illustré |publisher=Éditions Larousse}}&lt;/ref&gt;

သီးခြားကိန်းတစ်ခုစီကို အပြောနှင့် အရေး ဘာသာစကားများတွင် ကိန်းစကားလုံးများအပြင် နျူမရယ် (numeral) သို့မဟုတ် ဂဏန်း (digit) ဟုခေါ်သော တိကျသည့် သင်္ကေတများဖြင့်လည်း ကိုယ်စားပြုဖော်ပြကြသည်။ ဥပမာအားဖြင့် &quot;ဆယ့်တစ်&quot; သည် ကိန်းစကားလုံးဖြစ်ပြီး &lt;math&gt;11&lt;/math&gt; သည် ၎င်းနှင့်သက်ဆိုင်သော နျူမရယ်ဖြစ်သည်။ ဘာသာဗေဒတွင် နျူမရယ်ဆိုသည်မှာ &lt;math&gt;5&lt;/math&gt; ကဲ့သို့သော သင်္ကေတတစ်ခုကို ရည်ညွှန်းနိုင်သကဲ့သို့ &lt;math&gt;500&lt;/math&gt; ဟူသော တန်ဖိုးကို ကိုယ်စားပြုသည့် &quot;ငါးရာ&quot; ကဲ့သို့သော ကိန်းအမည်ပေး စကားလုံး သို့မဟုတ် စကားစုကိုလည်း ရည်ညွှန်းနိုင်သည်။ ထို့အပြင် ကိန်းများကို ကိုယ်စားပြုဖော်ပြသည့် &quot;ဒါဇင်&quot; ကဲ့သို့သော အခြားစကားလုံးများသည်လည်း နျူမရယ်များပင် ဖြစ်ကြသည်။ သင်္ကေတအသစ်များကို တစ်ခုချင်းစီ မှတ်သားနိုင်စွမ်းမှာ ကန့်သတ်ချက်ရှိသည့်အတွက် မည်သည့်ကိန်းကိုမဆို ထိရောက်စွာ စီစဉ်ပြသနိုင်ရန် ဒသမကိန်းစနစ် ဟိန္ဒူ-အာရပ် နျူမရယ်စနစ် (decimal Hindu–Arabic numeral system) ကဲ့သို့သော နျူမရယ်စနစ်များ (numeral systems) ကို ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် အသုံးပြုလာကြသည်။&lt;ref&gt;{{cite journal |title=numeral, adj. and n. |url=http://www.oed.com/view/Entry/129111 |journal=OED Online |publisher=Oxford University Press |access-date=2017-05-16 |archive-date=2022-07-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220730095156/https://www.oed.com/start;jsessionid=B9929F0647C8EE5D4FDB3A3C1B2CA3C3?authRejection=true&amp;url=%2Fview%2FEntry%2F129111 |url-status=live}}&lt;/ref&gt; နေ့စဉ်သုံးဝေါဟာရများတွင် ဤကွဲပြားချက်များမှာ ဝေဝါးနေတတ်သည်။ သို့ရာတွင် သရုပ်မဲ့ကိန်းများ၊ ၎င်းတို့ကို ကိုယ်စားပြုဖော်ပြသော ဂဏန်းသင်္ကေတများ၊ ကိန်းစကားလုံးများနှင့် ဂဏန်းစာသားများကိုသာ အသုံးပြုထားသည့် ဖုန်းနံပါတ် သို့မဟုတ် ISBN ကဲ့သို့သော ခွဲခြားသတ်မှတ်မှုများအကြား ခြားနားချက်ကိုမူ ဂရုပြု၍ ခွဲခြားသိမြင်ရမည်ဖြစ်သည်။

သင်္ချာတွင် ကိန်းများသည် တွက်ချက်မှုများ (mathematical operations) မှတစ်ဆင့် အချင်းချင်း သက်ရောက်မှုရှိကြသည်။ ယေဘုယျအားဖြင့် တွက်ချက်မှုများတွင် ကိန်းတစ်ခု သို့မဟုတ် တစ်ခုထက်ပိုသော ကိန်းများကို အဝင်ကိန်း (input) အဖြစ် လက်ခံပြီး အထွက်ကိန်း (output) အဖြစ် ကိန်းတစ်ခုကို ပြန်လည်ထုတ်ပေးသည်။ တစ်လုံးသွင်းတွက်ချက်မှု (unary operation) များသည် ကိန်းတစ်ခုတည်းကိုသာ အဝင်ကိန်းအဖြစ် လက်ခံတွက်ချက်ခြင်းဖြစ်သည်။ သာဓကအားဖြင့် နောက်ဆက်တွဲတွက်ချက်မှု (successor operation) တွင် အဝင်ကိန်းတိုင်းကို &lt;math&gt;1&lt;/math&gt; ပေါင်းပေးသဖြင့် &lt;math&gt;4&lt;/math&gt; ကိုထည့်သွင်းပါက &lt;math&gt;5&lt;/math&gt; ဟူ၍ ထွက်လာမည်ဖြစ်သည်။ [[နှစ်လုံးသွင်းတွက်ချက်မှု|နှစ်လုံးသွင်းတွက်ချက်မှု]] (binary operation) များသည် ကိန်းနှစ်ခုကို လက်ခံပြီး အထွက်ကိန်းတစ်ခုကို ပြန်ထုတ်ပေးသည်။ အကျွမ်းတဝင်အရှိဆုံးဖြစ်သော [[ပေါင်းခြင်း|ပေါင်းခြင်း]] (addition)၊ [[နုတ်ခြင်း|နုတ်ခြင်း]] (subtraction)၊ [[မြှောက်ခြင်း|မြှောက်ခြင်း]] (multiplication)၊ [[စားခြင်း (သင်္ချာ)|စားခြင်း]] (division) နှင့် [[ထပ်ကိန်းတင်ခြင်း]] (exponentiation) တို့သည် နှစ်လုံးသွင်းတွက်ချက်မှုများဖြစ်ကြပြီး ၎င်းတို့ကို [[ဂဏန်းသင်္ချာ|ဂဏန်းသင်္ချာ]] (arithmetic) ၏ စည်းမျဉ်းများဖြင့် ထိန်းချုပ်ထားသည်။ ဤဂုဏ်သတ္တိများကို ရိုးရာအားဖြင့် [[ကိန်းပြည့်|ကိန်းပြည့်]] ဂဏန်းသင်္ချာ (integer arithmetic) အတွင်း၌ လေ့လာကြပြီး [[ကိန်းသီအိုရီ|ကိန်းသီအိုရီ]] (number theory) ၏ ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော ဘာသာရပ်ခွဲများတစ်လျှောက်တွင်လည်း ဆက်လက်၍ ချဲ့ထွင်လေ့လာကြသည်။

သမိုင်းတစ်လျှောက်တွင် ကိန်းဟူသော သင်္ချာဆိုင်ရာ သဘောတရားသည် စဉ်ဆက်မပြတ် ကျယ်ပြန့်တိုးတက်လာခဲ့သည်။ အခြေခံအကျဆုံးဖြစ်သော [[သဘာဝကိန်း|သဘာဝကိန်းများ]] (natural numbers) ကို သမိုင်းမတင်မီခေတ်ကတည်းက အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ ပြင်သစ်နိုင်ငံ လေးပရာဒဲလ် (Les Pradelles) ဒေသ၌ တွေ့ရှိရသော အစောပိုင်း ရေတွက်မှတ်တမ်း (tally stick) ဟုယူဆရသည့် အစဉ်လိုက် အရာကိုးခုပါသော ခွေးအ (hyena) အရိုးကို ထောက်ရှု၍ နီယန်ဒါသဲလ် (Neanderthals) လူသားများသည် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း &lt;math&gt;60,000&lt;/math&gt; ခန့်ကတည်းက ကိန်းဂဏန်းဆိုင်ရာ အချက်အလက်များကို မှတ်တမ်းတင်ခဲ့ကြဖွယ်ရှိကြောင်း တွေ့ရသည်။&lt;ref&gt;{{cite journal |last=d'Errico |first=Francesco |title=From number sense to number symbols. An archaeological perspective |journal=Philosophical Transactions of the Royal Society B: Biological Sciences |date=2018-01-01 |url=https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC5784044/}}&lt;/ref&gt; ဘီစီ &lt;math&gt;2000&lt;/math&gt; ခန့်ရောက်သောအခါ အီဂျစ်နှင့် ဘေဘီလုံလူမျိုးများသည် ထက်ဝက်ကဲ့သို့သော အပိုင်းကိန်း (fraction) များနှင့် [[အတိပြကိန်း|ရာရှင်နယ်ကိန်းများ]] (rational numbers) ကို အသုံးပြု၍ တွက်ချက်မှုများ ပြုလုပ်နေကြပြီဖြစ်သည်။ &lt;math&gt;7&lt;/math&gt; ရာစု အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင်မူ သုည (&lt;math&gt;0&lt;/math&gt;) နှင့် အနုတ် &lt;math&gt;1&lt;/math&gt; (&lt;math&gt;-1&lt;/math&gt;) ကဲ့သို့သော အနုတ်ကိန်းများ (negative numbers) အပေါ် ပုံစံတကျ နားလည်သဘောပေါက်မှုများ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ ဤသည်မှာ ဗလာဖြစ်၍ ဘာမှမရှိခြင်းကိုပင် တွက်ချက်နိုင်သော တန်ဖိုးတစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ပေးလိုက်ခြင်းဖြစ်ရာ အခြေခံကျလှသော ဒဿနပိုင်းဆိုင်ရာ အပြောင်းအလဲတစ်ခုကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.scientificamerican.com/article/history-of-zero/ |title=The Origin of Zero |last=Matson |first=John |work=Scientific American |access-date=2017-05-16 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20170826235655/https://www.scientificamerican.com/article/history-of-zero/ |archive-date=2017-08-26 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Hodgkin2005&quot;&gt;{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=f6HlhlBuQUgC&amp;pg=PA88 |title=A History of Mathematics: From Mesopotamia to Modernity |last=Hodgkin |first=Luke |date=2005-06-02 |publisher=OUP Oxford |isbn=978-0-19-152383-0 |pages=85–88 |language=en |access-date=2017-05-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190204012433/https://books.google.com/books?id=f6HlhlBuQUgC&amp;pg=PA88 |archive-date=2019-02-04 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Merzbach |first1=Uta C. |last2=Boyer |first2=Carl B. |title=A History of Mathematics |page=198 |year=2011 |publisher=John Wiley &amp; Sons}}&lt;/ref&gt; &lt;math&gt;2&lt;/math&gt; ၏ နှစ်ထပ်ကိန်းရင်း (square root) သို့မဟုတ် ပိုင် (pi) ကဲ့သို့သော [[အီရာရှင်နယ်ကိန်း|အီရာရှင်နယ်ကိန်းများ]] (irrational numbers) ၏ အယူအဆကို ဘီစီ &lt;math&gt;4&lt;/math&gt; ရာစု ရှေးဟောင်းဂရိနိုင်ငံ၌ စတင်ဖန်တီးခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်း အစ္စလာမ္မစ် ရွှေခေတ် (Islamic Golden Age) အတွင်း ပိုမိုတွင်ကျယ်စွာ အသုံးပြုလာခဲ့ကြသည်။&lt;ref&gt;{{cite book |chapter=The Mathematical Accomplishments of Ancient Indian Mathematics |first=T. K. |last=Puttaswamy |title=Mathematics across cultures: the history of non-western mathematics |editor-first=Helaine |editor-last=Selin |date=2012 |publisher=Springer Science &amp; Business Media |location=Dordrecht |isbn=978-94-011-4301-1 |pages=409–422 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=DbsqBgAAQBAJ&amp;pg=PA408}}&lt;/ref&gt; ဥရောပ ဉာဏ်တဖန်မွေးခေတ် (European Renaissance)အတွင်း [[ကိန်းယောင်|ကိန်းယောင်များ]] (imaginary numbers) ၏ အယူအဆ တိုးတက်လာခဲ့ရာမှတဆင့် [[ကိန်းစစ်|ကိန်းစစ်များ]] (real numbers) ကို ကျယ်ပြန့်လှသော [[ကိန်းထွေး|ကိန်းထွေးများ]] (complex numbers) နယ်ပယ်အဖြစ်သို့ တိုးချဲ့နိုင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite book |last=Descartes |first=René |title=La Géométrie: The Geometry of René Descartes with a facsimile of the first edition |url=https://archive.org/details/geometryofrenede00rend |year=1954 |author-link=René Descartes |orig-year=1637 |publisher=Dover Publications |isbn=978-0-486-60068-0 |access-date=2011-04-20}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Hodgkin2005&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite encyclopedia |encyclopedia=Grand dictionnaire encyclopédique Larousse |title=Nombre |url=https://www.larousse.fr/encyclopedie/divers/nombre/54801 |access-date=2023-10-01}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite encyclopedia |encyclopedia=Encyclopædia Britannica |title=Number |url=https://www.britannica.com/science/number |access-date=2023-10-01}}&lt;/ref&gt;

&lt;math&gt;19&lt;/math&gt; ရာစုနှင့် &lt;math&gt;20&lt;/math&gt; ရာစုအစောပိုင်း ကာလများအတွင်း သင်္ချာပညာ၏ အခြေခံအုတ်မြစ်များကို နဂိုမှန်အဆိုနည်းကျ (axiomatically) ပုံစံတကျ ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်လာခဲ့ကြသည်။ ထိုအခါ ကိန်းများ၏ သဘောတရားသည် ထပ်မံကျယ်ပြန့်လာခဲ့ပြီး [[အနန္တ|အနန္တ]] (infinite) အရွယ်အစားများ၊ စံမဟုတ်သော ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသင်္ချာ (non-standard analysis) မှ အလွန်သေးငယ်လွန်းသော ပမာဏများ (infinitesimals) နှင့် [[အစုသီအိုရီ|အစုသီအိုရီ]] (set theory) မှ အနန္တလွန်ကိန်းများ (transfinite numbers) ကိုပါ ထည့်သွင်းစဉ်းစားလာကြသည်။ သင်္ချာပညာရှင်များသည် မူလကိန်းများ၏ ဂုဏ်သတ္တိများကို အမွေခံထားပြီး ပင်ကိုသိစိတ် (intuitive) ဖြင့် နားလည်ထားသော သဘောတရားများကို ယေဘုယျပြုထားခြင်း (generalizations) များအဖြစ် လုပ်ဆောင်ပေးသည့် &lt;math&gt;p&lt;/math&gt;-အခြေခံကိန်းများ (&lt;math&gt;p&lt;/math&gt;-adic numbers) နှင့် ဟိုက်ပါကွန်ပလက်စ်ကိန်းများ (hypercomplex numbers) ကဲ့သို့သော ကွဲပြားသည့် [[အက္ခရာသင်္ချာ|အက္ခရာသင်္ချာ]] တည်ဆောက်ပုံများ (algebraic structures) ကိုလည်း ဖန်တီးခဲ့ကြသည်။ သို့ရာတွင် ၎င်းတို့ကို &quot;ကိန်းများ&quot; အဖြစ် အမျိုးအစားခွဲခြားခြင်းမှာ တစ်ခါတစ်ရံ၌ တိကျသော သင်္ချာဆိုင်ရာ ခွဲခြားမှုထက် သမားရိုးကျ အမည်ပေးသတ်မှတ်ချက်တစ်ခုသာ ဖြစ်နေတတ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite book |last=Gouvêa |first=Fernando Q. |title=The Princeton Companion to Mathematics |chapter=II.1, The Origins of Modern Mathematics |page=82 |publisher=Princeton University Press |date=2008-09-28 |isbn=978-0-691-11880-2 |quote=Today, it is no longer that easy to decide what counts as a 'number.' The objects from the original sequence of 'integer, rational, real, and complex' are certainly numbers, but so are the p-adics. The quaternions are rarely referred to as 'numbers,' on the other hand, though they can be used to coordinatize certain mathematical notions.}}&lt;/ref&gt; စင်စစ်အားဖြင့် ကိန်းများကို သင်္ချာသီအိုရီသက်သက်အတွက်သာမက ရူပဗေဒဆိုင်ရာ အတိုင်းအတာများကို ဖော်ပြရန်၊ ညီမျှခြင်းများ (equations) ကို ဖြေရှင်းရန်နှင့် သတင်းအချက်အလက်များကို လျှို့ဝှက်သင်္ကေတပြောင်းရန် (encode) အတွက်ပါ အသုံးပြုကြသည်။ ရူပဗေဒနယ်ပယ်၌မူ ၎င်းတို့ကို ရေးနိုးကိန်း (Reynolds number) သို့မဟုတ် ကွမ်တမ်ကိန်းများ (quantum numbers) ကဲ့သို့သော အတိုင်းအတာမဲ့ ပမာဏများ (dimensionless quantities) အဖြစ် မကြာခဏ တွေ့ရလေ့ရှိသည်။

== ကိန်းများကို အမျိုးအစားခွဲခြင်း (Classification of Numbers) ==

[[ကိန်း|ကိန်းများကို]] ၎င်းတို့၏ [[သင်္ချာ|သင်္ချာဆိုင်ရာ]] ဂုဏ်သတ္တိများနှင့် အသုံးပြုမှုများအပေါ် မူတည်၍ အမျိုးအစားအဖုံဖုံ ခွဲခြားနိုင်သည်။ ဤသို့ အမျိုးတူကိန်းများအားလုံးကို စုဝေး၍ [[အစု|အစုများ]] (sets) အတွင်းသို့ စနစ်တကျ ခွဲခြားထည့်သွင်းခြင်းဖြင့် ကိန်းစနစ်များ (number systems) ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ သမိုင်းကြောင်းနှင့် သင်္ချာပညာရပ်၏ တိုးတက်မှုအဆင့်ဆင့်အရ ကိန်းစနစ်များသည် ပိုမိုရှုပ်ထွေးသော ညီမျှခြင်းများကို ဖြေရှင်းနိုင်ရန် အချင်းချင်းငုံထားသော [[အစုပိုင်း|အစုပိုင်းများ]] (nested subsets) ဆက်သွယ်ချက်ဖြင့် တိုးချဲ့တည်ဆောက်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ဆိုလိုသည်မှာ [[သဘာဝကိန်း|သဘာဝကိန်းများ]]မှသည် [[ကိန်းထွေး|ကိန်းထွေးများ]]အထိ အစုများ၏ ဆက်သွယ်ချက်ကို &lt;math&gt;\mathbb{N} \subset \mathbb{Z} \subset \mathbb{Q} \subset \mathbb{R} \subset \mathbb{C}&lt;/math&gt; ဟူ၍ ယေဘုယျအားဖြင့် မှတ်ယူနိုင်သည်။

ကိန်း (number) ဟူသော သရုပ်မဲ့ သဘောတရား (abstract concept) နှင့် ၎င်းကို ကိုယ်စားပြုရေးသားသော နျူမရယ် (numeral) တို့မှာ မတူညီပေ။ ကိန်းတစ်ခုတည်းကိုပင် ရေးသားပုံစနစ် တစ်မျိုးမကသုံး၍ ဖော်ပြနိုင်သည်။ သာဓကအားဖြင့် တန်ဖိုးပမာဏ 8 ကို ဒသမကိန်းစနစ် ဟိန္ဒူ-အာရပ် နျူမရယ်စနစ် (decimal Hindu-Arabic numeral system) သုံး၍ 8 ဟု ရေးနိုင်သလို ရောမ နျူမရယ် (Roman numeral) သုံး၍ VIII ဟုလည်းကောင်း ကွန်ပျူတာများအသုံးပြုသည့် ဘိုင်နရီ (binary) စနစ်ဖြင့် 1000 ဟုလည်းကောင်း ရေးနိုင်သည်။ မည်သို့ပင် ရေးသားစေကာမူ အဆိုပါ သင်္ကေတအားလုံးသည် ကိန်းဟူသော တူညီသည့် သရုပ်မဲ့ပမာဏ (abstract quantity) တစ်ခုတည်းကိုသာ ကိုယ်စားပြုကြသည်။

အခြေခံအားဖြင့် တွင်ကျယ်စွာ အသုံးပြုသော ကိန်းစနစ်များကို အောက်ပါဇယားဖြင့် အကျဉ်းချုံး လေ့လာနိုင်ပါသည်။

&lt;center&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: left; width: 85%;&quot;
|+ ခေတ်သစ်သင်္ချာပါ အခြေခံ ကိန်းစနစ်များ (Fundamental Number Systems)
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | သင်္ကေတ
! style=&quot;text-align: center;&quot; | ကိန်းစနစ်
! style=&quot;text-align: center;&quot; | အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်နှင့် ပါဝင်သောကိန်းများ
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;math&gt; \mathbb{N}&lt;/math&gt;
! သဘာဝကိန်းများ&lt;br&gt;(Natural numbers)
| လူတို့ နိစ္စဓူဝရေတွက်ခြင်းအတွက်သုံးသော ကိန်းများဖြစ်သည်။ 0, 1, 2, 3, 4... သို့မဟုတ် 1, 2, 3, 4... စသည်တို့ ပါဝင်သည်။
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;math&gt; \mathbb{Z}&lt;/math&gt;
! [[ကိန်းပြည့်|ကိန်းပြည့်များ]]&lt;br&gt;(Integers)
| သဘာဝကိန်းများနှင့် ၎င်းတို့၏ အပေါင်းဆိုင်ရာ ပြောင်းပြန်များ (additive inverses) ပေါင်းစပ်ထားသော စနစ်ဖြစ်သည်။ ... -3, -2, -1, 0, 1, 2, 3 ... စသည်တို့ ပါဝင်သည်။
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;math&gt; \mathbb{Q}&lt;/math&gt;
! [[အတိပြကိန်း|ရာရှင်နယ်ကိန်းများ]]&lt;br&gt;(Rational numbers)
| &lt;math&gt;\frac{a}{b}&lt;/math&gt; သဏ္ဌာန်ရှိ အတိအပပြနိုင်သော အပိုင်းကိန်းများ (fractions) ဖြစ်ပြီး &lt;math&gt;a&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;b&lt;/math&gt; သည် ကိန်းပြည့်များဖြစ်ကာ ပိုင်းခြေ (denominator) &lt;math&gt;b&lt;/math&gt; သည် သုညနှင့် မညီသော &lt;math&gt;b \neq 0&lt;/math&gt; အခြေအနေဖြစ်သည်။
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;math&gt; \mathbb{R}&lt;/math&gt;
! [[ကိန်းစစ်|ကိန်းစစ်များ]]&lt;br&gt;(Real numbers)
| ကိန်းစစ်မျဉ်း (real number line) ပေါ်ရှိ ကိန်းများအားလုံး ပါဝင်သည်။ ၎င်းတို့တွင် ရာရှင်နယ်ကိန်းနှင့် [[အီရာရှင်နယ်ကိန်း|အီရာရှင်နယ်ကိန်းများ]] အားလုံး ပါဝင်သည်။ သင်္ချာနည်းအရ ရာရှင်နယ်ကိန်းများ၏ စုဆုံသော [[ကော်ချီ ကိန်းစဉ်|ကော်ချီ ကိန်းစဉ်များ]] (convergent Cauchy sequences of rational numbers) ၏ [[စုဆုံမှတ်|စုဆုံမှတ်များ]] (limits) အဖြစ် ဖွဲ့စည်းထားသည်။
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;math&gt; \mathbb{C}&lt;/math&gt;
! ကိန်းထွေးများ&lt;br&gt;(Complex numbers)
| &lt;math&gt;a+bi&lt;/math&gt; သဏ္ဌာန်ရှိကိန်းများဖြစ်ပြီး &lt;math&gt;a&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;b&lt;/math&gt; တို့သည် ကိန်းစစ်များဖြစ်သည်။ ဤတွင် &lt;math&gt;i&lt;/math&gt; ဟူသော [[ကိန်းယောင်|ကိန်းယောင်ယူနစ်]] (imaginary unit) သည် ညီမျှခြင်း &lt;math&gt;x^2+1=0&lt;/math&gt; ကို ပြေလည်စေသော -1 ၏ နှစ်ထပ်ကိန်းရင်း (square root) ဖြစ်သည်။
|}
&lt;/center&gt;

ဤအခြေခံ ကိန်းစနစ် 5 မျိုးအပြင် အဆင့်မြင့် သရုပ်မဲ့ [[အက္ခရာသင်္ချာ]] (abstract algebra) တွင် ကိန်းထွေးများစနစ်ကို ထပ်မံတိုးချဲ့ထားသော စနစ်များရှိသေးသည်။ ၎င်းတို့မှာ သင်္ကေတ &lt;math&gt;\mathbb{H}&lt;/math&gt; ဖြင့်ပြသည့် ကွာတာနီယွန်များ (quaternions) နှင့် သင်္ကေတ &lt;math&gt;\mathbb{O}&lt;/math&gt; ဖြင့်ပြသည့် အော့တိုနီယွန်များ (octonions) ကဲ့သို့သော ဟိုက်ပါကွန်ပလက်စ်ကိန်းများ (hypercomplex numbers) စနစ်များ ဖြစ်ကြသည်။ သို့သော် နေ့စဉ်လက်တွေ့ တွက်ချက်မှုများနှင့် ခေတ်သစ်သိပ္ပံနည်းကျ ညီမျှခြင်းအများစုအတွက်မူ အက္ခရာသင်္ချာဆိုင်ရာ အပိတ် (algebraic closure) ဖြစ်သည့် &lt;math&gt;\mathbb{C}&lt;/math&gt; ဖြင့် အဆုံးသတ်ထားသော အထက်ဖော်ပြပါ ကိန်းစနစ်များက လုံလောက်သော အခြေခံအုတ်မြစ်ကို အပြည့်အဝ ထောက်ပံ့ပေးထားသည်။ ယင်းညီမျှခြင်းများသည် ကလပ်စစ်ကယ် ရူပဗေဒ (classical physics) မှသည် ကွမ်တမ် မက္ကင်းနစ် (quantum mechanics) အထိ အကျုံးဝင်သည်။

=== သဘာဝကိန်းများ ===
{{main|သဘာဝကိန်း}}

လူတို့ နိစ္စဓူဝ ထိတွေ့ရင်းနှီးမှု အများဆုံးနှင့် သင်္ချာဘာသာရပ်တွင် တစ်ပိုင်းတစ်စဖြစ်သော ပမာဏများ (discrete quantities) ကို ရေတွက်ရန်နှင့် အစဉ်လိုက်စီစဉ်ရန်အတွက် အသုံးပြုသော အခြေခံကိန်းအမျိုးအစားမှာ [[သဘာဝကိန်း|သဘာဝကိန်းများ]] ဖြစ်သည်။ သဘာဝကိန်းများကို ရေတွက်ကိန်းများ (counting numbers) ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။ ဂဏန်း (digit) 1, 2, 3, 4, ... စသည်တို့မှာ သဘာဝကိန်းများ ဖြစ်ကြသည်။ သာဓကအားဖြင့် ဘော်ဘာကီ 1968&lt;ref&gt;Bourbaki, N. ''Elements of Mathematics: Theory of Sets''. Paris, France: Hermann, 1968. &lt;/ref&gt;၊ ဟာမော့စ် 1974&lt;ref&gt;Halmos, P. R. ''Naive Set Theory''. New York: Springer-Verlag, 1974. &lt;/ref&gt; နှင့် Wolfram MathWorld&lt;ref name=&quot;wolfram_n&quot;&gt;Weisstein, Eric W. &quot;[http://mathworld.wolfram.com/NaturalNumber.html Natural Number].&quot; From ''MathWorld''--A Wolfram Web Resource.&lt;/ref&gt; စသည့် အချို့သော သင်္ချာပညာရှင်များနှင့် စာအုပ်စာတမ်းများတွင် သုညကို သဘာဝကိန်းဟု သတ်မှတ်ပြီး ကျန်အချို့က သုညကို သဘာဝကိန်းအဖြစ် မထည့်သွင်းပါ။ မည်သို့ဖြစ်စေ သဘာဝကိန်းများ အစု၏ အသုံးများသောသင်္ကေတမှာ &lt;math&gt; \mathbb{N} &lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။ သုညကို သဘာဝကိန်းအဖြစ် သတ်မှတ်ခြင်း သို့မဟုတ် မသတ်မှတ်ခြင်းကို ရှင်းလင်းစေချင်သောအခါတွင် သင်္ကေတ &lt;math&gt;\mathbb{N}_0&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;\mathbb{Z}_{\geqslant 0}&lt;/math&gt; တို့ကို သုညပါသော အနုတ်မဟုတ်သော [[ကိန်းပြည့်|ကိန်းပြည့်များ]] (non-negative integers) အတွက် အသုံးပြုကြပြီး သင်္ကေတ &lt;math&gt;\mathbb{N}_1&lt;/math&gt;၊ &lt;math&gt;\mathbb{N}^*&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;\mathbb{Z}_{&gt;0}&lt;/math&gt; တို့ကို သုညမပါသော တိကျစွာ အပေါင်းကိန်းပြည့်များ (strictly positive integers) အတွက် အသုံးပြုကြသည်။

သမိုင်းကြောင်းအရ ကြည့်လျှင် အစောပိုင်းကာလများက ၎င်းတို့ကို ကိန်းများဟုသာ ရိုးရှင်းစွာ ခေါ်ဆိုခဲ့ကြသော်လည်း အနုတ်ကိန်း၊ [[အတိပြကိန်း|ရာရှင်နယ်ကိန်း]]နှင့် [[အီရာရှင်နယ်ကိန်း|အီရာရှင်နယ်ကိန်းများ]] ပေါ်ပေါက်လာပြီးနောက်ပိုင်းတွင် မူလရေတွက်ကိန်းများကို တိကျစွာခွဲခြားရန် သဘာဝကိန်းဟူသော ဝေါဟာရကို စတင်သုံးစွဲလာခဲ့ကြသည်။ 1484 ခုနှစ်တွင် ပြင်သစ်ပညာရှင် နီကိုလတ်စ် ရှူကေး က သဘာဝကိန်းစဉ်ဟူ၍ လည်းကောင်း 1763 ခုနှစ်တွင် ဝီလျံ အီမာဆန် က အင်္ဂလိပ်ဝေါဟာရ natural number ဟူ၍ လည်းကောင်း စတင်မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။ 19 ရာစုတွင် သဘာဝကိန်းများနှင့် ပတ်သက်၍ ဒဿနိကဗေဒဆိုင်ရာ ငြင်းခုံမှုများစွာရှိခဲ့ပြီး လီယိုပို ကရိုနက်ကာ က ဘုရားသခင်သည် ကိန်းပြည့်များကို ဖန်ဆင်းခဲ့ပြီး အခြားအရာအားလုံးမှာ လူသားတို့၏ ဖန်တီးမှုသာဖြစ်သည်ဟုပင် ဆိုခဲ့ဖူးသည်။ ကိန်း 0 ကို သဘာဝကိန်းအဖြစ် သတ်မှတ်ခြင်းသည် ကာလကြာရှည် ငြင်းခုံစရာဖြစ်ခဲ့သော်လည်း 1960 ပြည့်လွန်နှစ်များတွင် သရုပ်မဲ့ အက္ခရာသင်္ချာ နှင့် [[အစုသီအိုရီ]] (set theory) တို့၏ လိုအပ်ချက်များကြောင့် သုညကို ထည့်သွင်းအသုံးပြုခြင်းမှာ တွင်ကျယ်လာခဲ့ပြီး လက်ရှိတွင် ISO 80000-2 ကဲ့သို့သော နိုင်ငံတကာစံနှုန်းများကပါ ပုံစံတကျ စံသတ်မှတ်ပေးထားသည်။

ပိုမိုနက်ရှိုင်းသော ခေတ်သစ်သင်္ချာစနစ်များတွင် သဘာဝကိန်းများကို ပီအာနို [[နဂိုမှန်အဆို|နဂိုမှန်အဆိုများ]] (Peano axioms) နှင့် ဂျွန် ဖွန်နွိုင်းမန်း ၏ အစုသီအိုရီဆိုင်ရာ တည်ဆောက်ပုံတို့ဖြင့် တိကျစွာ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်သည်။ ပီအာနိုစနစ်တွင် &lt;math&gt;0&lt;/math&gt; ကို အခြေခံအစပြု အစုဝင်အဖြစ်ထားရှိကာ ကိန်းတစ်ခုစီတိုင်းအတွက် နောက်ဆက်တွဲ [[ဖန်ရှင်]] (successor function) ကို အသုံးပြု၍ အဆုံးမရှိသော သဘာဝကိန်းစဉ်ကို သင်္ချာဆိုင်ရာ ဆင့်ကဲသက်သေပြနည်း (mathematical induction) ဖြင့် ခိုင်မာစွာ ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ဖွန်နွိုင်းမန်း၏ နည်းလမ်းအရမူ &lt;math&gt;0&lt;/math&gt; ကို ဗလာစု (empty set) &lt;math&gt;\emptyset&lt;/math&gt; အဖြစ် သတ်မှတ်၍ သဘာဝကိန်းများကို [[အစု|အစုများ]]အဖြစ် အဆင့်ဆင့် တည်ဆောက်ထားသည်။ အက္ခရာသင်္ချာဂုဏ်သတ္တိများအရ သဘာဝကိန်းများ အစု &lt;math&gt;\mathbb{N}&lt;/math&gt; သည် [[ပေါင်းခြင်း]]နှင့် [[မြှောက်ခြင်း]]တို့အတွက် အပိတ်ဂုဏ်သတ္တိ (closure property)၊ [[ဖက်စပ်ရဂုဏ်သတ္တိ]] (associativity)၊ [[ဖလှယ်ရဂုဏ်သတ္တိ]] (commutativity) နှင့် [[ဖြန့်ဝေရဂုဏ်သတ္တိ]] (distributivity) တို့ ပြည့်စုံကြသည်။ သို့သော် ၎င်းတို့တွင် အပေါင်းဆိုင်ရာ ပြောင်းပြန်များ မရှိခြင်းနှင့် [[နုတ်ခြင်း]]အတွက် အပိတ်ဂုဏ်သတ္တိ မရှိခြင်းတို့ကြောင့် [[ကွင်း (အက္ခရာသင်္ချာ)|ကွင်း]] (ring) တစ်ခုအဖြစ် မဖွဲ့စည်းနိုင်ဘဲ ဖလှယ်ရ ဆီမီးကွင်း (commutative semiring) တစ်ခုအဖြစ်သာ ရပ်တည်ကာ အပြည့်အဝ အစဉ်ကျသောအစု (totally ordered set) အဖြစ် တည်ရှိနေသည်။

=== ကိန်းပြည့်များ ===
{{main|ကိန်းပြည့်}}

တွက်ချက်ခြင်း၊ ရေတွက်ခြင်းနှင့် တိုင်းတာမှုများတွင် [[သဘာဝကိန်း|သဘာဝကိန်းများ]]သက်သက်ဖြင့် မလုံလောက်သောအခါ၊ အထူးသဖြင့် အနုတ်လက္ခဏာပြ တန်ဖိုးများကို ဖော်ပြရန် လိုအပ်လာသောအခါ [[ကိန်းပြည့်|ကိန်းပြည့်များကို]] သုံးရသည်။ သုညအပါအဝင် သဘာဝကိန်းများဖြစ်သော 0, 1, 2, 3, 4, ... စသည်တို့နှင့် ၎င်းတို့၏ အနုတ်ကိန်းများဖြစ်သော -1, -2, -3, -4, ... စသည်တို့ကို စုပေါင်း၍ ကိန်းပြည့်များဟု ခေါ်သည်။ ခေတ်သစ် အက္ခရာသင်္ချာနည်းအရ အနုတ်ကိန်းများကို အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ရာတွင် ရှိရင်းစွဲ သဘာဝကိန်းများနှင့် [[ပေါင်းခြင်း]] ဟူသော [[နှစ်လုံးသွင်းတွက်ချက်မှု]] (binary operation) ကို အခြေခံထားသည်။ ယေဘုယျအားဖြင့် &lt;math&gt;-n&lt;/math&gt; ဆိုသည်မှာ အပေါင်းကိန်း &lt;math&gt;n&lt;/math&gt; နှင့် ပေါင်းပါက [[ထပ်တူရအစုဝင်]] (identity element) ဖြစ်သည့် သုညကို ရရှိစေမည့် အပေါင်းဆိုင်ရာ ပြောင်းပြန် အဖြစ် သတ်မှတ်သည်။ ထို့ကြောင့် ကိန်းပြည့်များ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်အရ သဘာဝကိန်းတိုင်းသည် ကိန်းပြည့်ဖြစ်သော်လည်း ကိန်းပြည့်တိုင်းသည် သဘာဝကိန်းမဟုတ်ပေ။ ကိန်းပြည့်များ အစုကို သင်္ကေတ &lt;math&gt;\mathbb{Z}&lt;/math&gt; ဖြင့် ရေးသားလေ့ရှိပြီး ဤသည်မှာ ကိန်းများဟု အနက်ရသည့် ဂျာမန်စာလုံး Zahlen ကို အရင်းပြု၍ သုံးစွဲထားခြင်းဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;Dummit, D. and Foote, R., ''Abstract Algebra''. John Wiley &amp; Sons, Inc., p. 1, 2004.&lt;/ref&gt;

ပိုမိုနက်ရှိုင်းသော သင်္ချာသီအိုရီများတွင် &lt;math&gt;\mathbb{Z}&lt;/math&gt; အစုသည် [[အနန္တ]] (infinite) ဖြစ်သော်လည်း ၎င်း၏ အစုဝင်များကို [[စုံမသဘာဝ (စုံကိန်း/မကိန်း)|စုံကိန်းနှင့် မကိန်းများ]]အဖြစ် စနစ်တကျ အလှည့်ကျခွဲခြားခြင်းဖြင့် သဘာဝကိန်းများနှင့် တစ်ခုချင်းစီ အပြန်အလှန် ပုံဖော်နိုင်သောကြောင့် ရေတွက်နိုင်သော အနန္တ (countably infinite) အစုဖြစ်ကြောင်း သက်သေပြနိုင်သည်။ အက္ခရာသင်္ချာဆိုင်ရာ ဂုဏ်သတ္တိများအရ ကိန်းပြည့်များသည် ပေါင်းခြင်းနှင့် [[မြှောက်ခြင်း]] တွက်ချက်မှုများအောက်တွင် [[ဖလှယ်ရ ကွင်း]] (commutative ring) တစ်ခုကို ဖွဲ့စည်းထားပြီး အကြွင်းကျန် စားခြင်း (division with remainder) ကို ခွင့်ပြုသော ပကတိတန်ဖိုး [[စံနှုန်း (သင်္ချာ)|စံနှုန်း]] (absolute value norm) ရှိသောကြောင့် ၎င်းကို ယူကလစ်ဒ် ဒိုမိန်း (Euclidean domain) တစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်သည်။ ထို့ပြင် ပေါင်းခြင်း တွက်ချက်မှုတစ်ခုတည်းအောက်တွင် ထုတ်လုပ်ကိန်းတစ်ခုတည်းပါဝင်သော လွတ်လပ်သော [[အဘီလီယန်အုပ်စု]] (free abelian group on one generator) လည်း ဖြစ်သည်။ [[ကတ်တဂိုရီသီအိုရီ|ကတ်တဂိုရီ သီအိုရီ]] (category theory) တွင်မူ &lt;math&gt;\mathbb{Z}&lt;/math&gt; သည် သဘာဝကိန်းများ၏ [[မိုနွိုက်]]မှ ဆင်းသက်လာသော ဂရိုသန်ဒိခ် အုပ်စု (Grothendieck group) ဖြစ်သည့်အပြင် သင်္ကေတ &lt;math&gt;\mathsf{Ring}&lt;/math&gt; ဖြင့်ပြသော [[ကွင်းများ ကတ်တဂိုရီ]] (category of rings) ၌ [[အစ အရာဝတ္ထုနှင့် အဆုံးသတ် အရာဝတ္ထု|အစ အရာဝတ္ထု]] (initial object) အဖြစ်ပါ အရေးပါသော နေရာမှ ပါဝင်သည်။ ထူးခြားချက်အနေဖြင့် [[တိုပေါ်လော်ဂျီ]] (topology) နယ်ပယ်တွင်လည်း [[ကိန်းစစ်|ကိန်းစစ်မျဉ်း]] &lt;math&gt;\mathbb{R}&lt;/math&gt; မှ စက်ဝိုင်းမျဉ်း &lt;math&gt;S^1&lt;/math&gt; သို့သွားသော စံ ဖုံးအုပ် ပုံဖော်မှု (standard covering map) ၏ ပူးလ်ဘက် (pullback) ရပ်ဝန်းတစ်ခုအနေဖြင့် ကိန်းပြည့်များကို ပုံစံတကျ တည်ဆောက်နိုင်ပြီး အက္ခရာသင်္ချာဆိုင်ရာ [[ကိန်းသီအိုရီ]] (algebraic number theory) တွင်မူ ဤအခြေခံသဘောတရားကို ကိန်းပြည့်ရင်းများ (algebraic integers) အဖြစ် ပိုမိုကျယ်ပြန့်စွာ ယေဘုယျပြု လေ့လာကြသည်။

=== ရာရှင်နယ်ကိန်းများ ===
{{main|ရာရှင်နယ်ကိန်း}}

[[အတိပြကိန်း|ရာရှင်နယ်ကိန်း]] ဆိုသည်မှာ &lt;math&gt;a&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;b&lt;/math&gt; ဟူသော သင့်လျော်ရာ [[ကိန်းပြည့်|ကိန်းပြည့်နှစ်ခု၏]] စားလဒ် (quotient) သို့မဟုတ် အပိုင်းကိန်း &lt;math&gt;\frac{a}{b}&lt;/math&gt; အနေဖြင့် ဖော်ပြကာ ၎င်း၏တန်ဖိုးကို အတိအပပြနိုင်သည့် ကိန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤနေရာတွင် &lt;math&gt;a&lt;/math&gt; သည် ပိုင်းဝေ (numerator) ဖြစ်ပြီး &lt;math&gt;b&lt;/math&gt; သည် သုညမဟုတ်သော ပိုင်းခြေ (nonzero denominator) ဖြစ်သည်။ သာဓကအားဖြင့် 1/3, 7/8 နှင့် -1/2 စသည်တို့မှာ အပိုင်းကိန်းအဖြစ် ရေးသည်ဖြစ်စေ ဒသမကိန်း (decimal number) အဖြစ် ချရေးသည်ဖြစ်စေ ရာရှင်နယ်ကိန်းများ ဖြစ်ကြသည်။ မြန်မာဘာသာဖြင့် ရေရွတ်သောအခါ ၎င်းတို့ကို သုံးပုံတစ်ပုံ၊ ရှစ်ပုံခုနစ်ပုံ၊ အနုတ် နှစ်ပုံတစ်ပုံ စသည်ဖြင့် ပိုင်းခြေကိန်းကို ဦးစွာ ရေရွတ်လေ့ရှိပြီး တစ်စုံတစ်ခုကို အညီအမျှပိုင်းပြီးနောက် လိုအပ်သောပမာဏကို ယူခြင်းဟု အနက်ကောက်ယူနိုင်သည်။ ပိုင်းခြေ သုညမဖြစ်ရခြင်းမှာ ကိန်းတစ်ခု၏ တန်ဖိုးပမာဏကို အတိအကျ သတ်မှတ်နိုင်ရန်အတွက် မရှိမဖြစ်လိုအပ်သော အရေးကြီးသည့် ကန့်သတ်ချက်ဖြစ်သည်။ ရာရှင်နယ်ကိန်းများ အစုကို သင်္ကေတ &lt;math&gt;\mathbb{Q}&lt;/math&gt; ဖြင့် ရေးသားဖော်ပြလေ့ရှိပြီး ၎င်းသည် အချိုးဟု အနက်ရသော ဂျာမန်စကားလုံး Quotient ကို အရင်းပြုထားခြင်းဖြစ်သည်။ ဤသင်္ကေတကို 1960 ပြည့်လွန်နှစ်များဆီက ပြင်သစ်သင်္ချာပညာရှင်အဖွဲ့ နီကိုလတ်စ် ဘော်ဘာကီ ရေးသားသော ''Algèbre'' ကျမ်းများတွင် စတင်မိတ်ဆက် အသုံးပြုခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;wolfram_q&quot;&gt;Weisstein, Eric W. &quot;[http://mathworld.wolfram.com/RationalNumber.html Rational Number].&quot; From ''MathWorld''--A Wolfram Web Resource.&lt;/ref&gt;

ကိန်းတစ်ခုတည်းကို အပိုင်းကိန်းဖြင့်ရေးရာတွင် ပုံစံတစ်မျိုးထက်ပို၍ ရေးနိုင်သည်။ သာဓကအားဖြင့် 2/4 နှင့် 1/2 နှစ်မျိုးစလုံးမှာ ထပ်တူညီသော ကိန်းတစ်ခုတည်းကိုပင် ကိုယ်စားပြုသည်။ ထို့အတူ အနုတ်ကိန်းဖြစ်သော -1/2 ကို &lt;math&gt;\frac{-1}{2}&lt;/math&gt; အနေဖြင့်လည်းကောင်း &lt;math&gt;\frac{1}{-2}&lt;/math&gt; အနေဖြင့်လည်းကောင်း ရေးနိုင်သော်လည်း ယေဘုယျအားဖြင့် အနုတ်လက္ခဏာကို ပိုင်းဝေတွင်ထား၍ ရေးခြင်းက ပို၍တွင်ကျယ်သည်။ ကိန်းပြည့်တိုင်းနှင့် [[သဘာဝကိန်း|သဘာဝကိန်းတိုင်းသည်]] ရာရှင်နယ်ကိန်းများ ဖြစ်ကြသည်ကို သတိပြုသင့်သည်။ သာဓကဆိုသော် သဘာဝကိန်း 5 ကို 5/1 ဟု ရေး၍ရသောကြောင့် ၎င်းသည် ရာရှင်နယ်ကိန်းဖြစ်သည်။ သို့သော် 1/2, 4/5 နှင့် -13/14 ကဲ့သို့သော ကိန်းများစွာမှာမူ ကိန်းပြည့်မဟုတ်သော သီးသန့် ရာရှင်နယ်ကိန်းများသာ ဖြစ်ကြသည်။

ပိုမိုနက်ရှိုင်းသော ခေတ်သစ် [[အစုသီအိုရီ]]အရ ရာရှင်နယ်ကိန်းများအစု &lt;math&gt;\mathbb{Q}&lt;/math&gt; ကို ကိန်းပြည့်များအစု &lt;math&gt;\mathbb{Z}&lt;/math&gt; မှတစ်ဆင့် [[အစီအစဉ်ကျအတွဲ|အစီအစဉ်ကျအတွဲများ၏]] ထပ်တူညီမှုအတန်းအစားများ (equivalence classes of ordered pairs) အဖြစ် ပုံစံတကျ တည်ဆောက်ထားသည်။ &lt;math&gt;b \neq 0&lt;/math&gt; ဖြစ်သော ကိန်းပြည့် အစီအစဉ်ကျအတွဲ &lt;math&gt;(a, b)&lt;/math&gt; များအပေါ်တွင် &lt;math&gt;(a, b) \sim (c, d)&lt;/math&gt; ဖြစ်ရန် လိုအပ်လုံလောက်သောအခြေအနေမှာ &lt;math&gt;ad = bc&lt;/math&gt; ဖြစ်ခြင်းဟူသော ဆက်သွယ်ချက်ဖြင့် သတ်မှတ်သည်။ အက္ခရာသင်္ချာဂုဏ်သတ္တိများအရ &lt;math&gt;\mathbb{Q}&lt;/math&gt; သည် အပေါင်းတွက်ချက်မှုအောက်တွင် စား၍ရသော [[အဘီလီယန်အုပ်စု]] (divisible abelian group) တစ်ခုဖြစ်ပြီး သုညကိုဖယ်ထုတ်ထားသော &lt;math&gt;\mathbb{Q}^\times&lt;/math&gt; သည်လည်း [[မြှောက်ခြင်း]]လုပ်ငန်းစဉ်အောက်တွင် [[ထပ်တူရအစုဝင်]] 1 ပါရှိသော အဘီလီယန်အုပ်စု ဖြစ်သည်။

ထို့ပြင် [[ဖီးလ်ဒ်]] သီအိုရီ (field theory) ဆိုင်ရာ ဂုဏ်သတ္တိများအရ &lt;math&gt;\mathbb{Q}&lt;/math&gt; သည် [[အင်တီဂရယ် ဒိုမိန်း]] (integral domain) ဖြစ်သော ကိန်းပြည့်များအစု &lt;math&gt;\mathbb{Z}&lt;/math&gt; ၏ အပိုင်းကိန်းများ၏ ဖီးလ်ဒ် (field of fractions) ဖြစ်ပြီး &lt;math&gt;\mathbb{Z}&lt;/math&gt; ကို ငုံထားသော တစ်ခုတည်းသီးသန့် အသေးငယ်ဆုံးသော ဖီးလ်ဒ်ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ဝိသေသတန်ဖိုး (characteristic) သုညရှိသော ပြည့်စုံသော ဖီးလ်ဒ် (perfect field) တစ်ခုဖြစ်သောကြောင့် ၎င်း၏ အတိုင်းအတာအဆုံးရှိ တိုးချဲ့ချက် (finite extension) တိုင်းသည် ခွဲထုတ်၍ရသော တိုးချဲ့ချက်များ (separable extensions) ဖြစ်ကြသည်။ &lt;math&gt;\mathbb{Q}&lt;/math&gt; အပေါ် အက္ခရာသင်္ချာနည်းကျဖြစ်သော ကိန်းများအားလုံးကို ကိန်းရင်းများ (algebraic numbers) ဟုခေါ်ပြီး ကိန်းစစ်မျဉ်းပေါ်ရှိ &lt;math&gt;\pi&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;e&lt;/math&gt; ကဲ့သို့သော ကိန်းများကိုမူ အက္ခရာသင်္ချာနည်းကျမဟုတ်သော ကိန်းလွန်များ (transcendental numbers) ဟု သတ်မှတ်သည်။ ဤ &lt;math&gt;\mathbb{Q}&lt;/math&gt; ဖီးလ်ဒ်သည် ၎င်း၏အပေါ်၌ ပြန်လည်အခြေခံသော အတိုင်းအတာ 1 ရှိသည့် [[ဗက်တာရပ်ဝန်း]] (vector space) အဖြစ် တည်ရှိရုံသာမက p-အခြေခံကိန်း ပြည့်စုံစေခြင်းများ (p-adic completions) ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော &lt;math&gt;\mathbb{Q}_p&lt;/math&gt;၊ ဂယ်လ်ဝါ သီအိုရီ (Galois theory) နှင့် ပိုက်သာဂိုရပ်စ် သုံးခုတွဲများ (Pythagorean triples) ရှာဖွေခြင်းကဲ့သို့သော အဆင့်မြင့် သင်္ချာနယ်ပယ်များတွင်လည်း မရှိမဖြစ်သော အဓိကအခြေခံအုတ်မြစ်အဖြစ် တွင်ကျယ်စွာ အသုံးပြုကြသည်။

=== ကိန်းစစ်များ ===
{{main|ကိန်းစစ်}}

လက်တွေ့တိုင်းတာရာတွင် သုံးသည့်နံပါတ်များနှင့် အဆက်မပြတ် ပမာဏတစ်ခုကို ကိုယ်စားပြုသော ကိန်းများအားလုံးမှာ [[ကိန်းစစ်|ကိန်းစစ်များ]] ဖြစ်ကြသည်။ တစ်နည်းဆိုသော် ကွက်လပ်များ သို့မဟုတ် ပျောက်ဆုံးနေသော အမှတ်များမပါဝင်ဘဲ ကိန်းစစ်မျဉ်းပေါ်တွင် နေရာချထား၍ရသော ကိန်းအားလုံးကို ခေါ်ဆိုခြင်းဖြစ်သည်။ ကိန်းစစ်မျဉ်းဆိုသည်မှာ မျဉ်းဖြောင့်တစ်ခုပေါ်တွင် နံပါတ်များကို အညီအမျှတိုင်းတာ၍ မှတ်သားထားသော အလျားလိုက်မျဉ်းဖြစ်သည်။ လက်တွေ့ဥပမာအားဖြင့် ကျောင်းသုံးပေတံမှာ ကိန်းစစ်မျဉ်း၏ တစ်စိတ်တစ်ဒေသဖြစ်သည်။ [[ကိန်းပြည့်|ကိန်းပြည့်တစ်ခုနှင့်]] နောက်ကပ်လျက်ကိန်းတစ်ခု၏ အကွာအဝေးကို 1 လက်မဟု သတ်မှတ်ပါလျှင် 1 ပေရှည်သော ပေတံသည် 0 နှင့် 12 အပါအဝင် ၎င်းကိန်းနှစ်ခုကြားရှိ ကိန်းစစ်များအားလုံးကို ကိုယ်စားပြုနိုင်သည်။ သာဓကဆိုရသော် 2.5 ဆိုသည့်ကိန်းကို 2 လက်မနှင့် 3 လက်မကြား အလယ်တည့်တည့်အမှတ်ဖြင့် လည်းကောင်း 1/3 ကို 0 နှင့် 1 ကြား သုံးပုံတစ်ပုံနေရာဖြင့် လည်းကောင်း ကိုယ်စားပြုနိုင်သည်။ ထို့အတူ [[အီရာရှင်နယ်ကိန်း|အီရာရှင်နယ်ကိန်း]]ဖြစ်သော သင်္ချာဆိုင်ရာ ကိန်းသေ (mathematical constant) &lt;math&gt;\pi&lt;/math&gt; သည်လည်း 3 နှင့် 4 ကြားရှိ တစ်နေရာတွင် တိကျစွာ တည်ရှိနေပေမည်။ ဤကိန်းစစ်များ အစုတစ်ခုလုံးကို သင်္ကေတ &lt;math&gt;\mathbb{R}&lt;/math&gt; ဖြင့် ဖော်ပြလေ့ရှိသည်။

ကိန်းစစ်များကို ဒသမကိန်းပုံစံသုံး၍လည်း ဖော်ပြနိုင်သည်။ [[အတိပြကိန်း|ရာရှင်နယ်ကိန်း]]ဖြစ်သော အပိုင်းကိန်း 1/2 ကို ဒသမပုံစံဖြင့်ရေးပါက 0.5 ဖြစ်၍ အဆုံးသတ်သည့် ဒသမကိန်း (terminating decimal number) ဖြစ်ပြီး 1/3 ကဲ့သို့သော ကိန်းများမှာမူ 0.333... သို့မဟုတ် &lt;math&gt;0.\bar{3}&lt;/math&gt; ဟူ၍ နောက်တွဲ 3 ဂဏန်းမှာ အဆုံးမရှိ ထပ်ကာထပ်ကာ ပေါ်နေရာ ပြန်ထပ်ဒသမကိန်း (repeating decimal) ဖြစ်သည်။ ၎င်းကဲ့သို့ အပိုင်းကိန်းပုံစံ၊ ဒသမပုံစံဖြင့်ရေး၍ ရသော ရာရှင်နယ်ကိန်းတိုင်းသည် ကိန်းစစ်များဖြစ်သည်။ သို့သော် အပိုင်းကိန်းပုံစံဖြင့် လုံးဝရေး၍မရသော ကိန်းစစ်များစွာလည်း ရှိသည်။ သာဓကအားဖြင့် &lt;math&gt;\sqrt{2}&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;\pi&lt;/math&gt; ကဲ့သို့သော ကိန်းများကို ဒသမကိန်းပုံစံဖြင့်ရေးပါက 1.41421356... နှင့် 3.141592654... ဟူ၍ ဂဏန်းတွဲမှာ ဆုံးလည်းမဆုံး ပြန်လည်းမထပ် ဖြစ်နေရာ ၎င်းတို့ကို ပြန်မထပ်ဒသမကိန်း (non-repeating decimal) သို့မဟုတ် အီရာရှင်နယ်ကိန်း (irrational number) များဟု ခေါ်သည်။ ဤသို့ အဆုံးသတ်သည့် ဒသမကိန်း၊ ပြန်ထပ်ဒသမကိန်းနှင့် ပြန်မထပ်ဒသမကိန်း အားလုံးကို စုပေါင်း၍ ကိန်းစစ်များအဖြစ် ဖွဲ့စည်းထားခြင်းဖြစ်သည်။

ပို၍စနစ်တကျနှင့် ခေတ်သစ် သင်္ချာနည်းကျ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်လိုပါက ကဲကုလပ် (calculus) နှင့် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသင်္ချာ (analysis) မှ သဘောတရားများကို အသုံးပြုကြသည်။ သင်္ချာနည်းအရ &lt;math&gt;\mathbb{R}&lt;/math&gt; သည် ပြည့်စုံသော အစဉ်ကျသည့် [[ဖီးလ်ဒ်]] (complete ordered field) တစ်ခုဖြစ်သည်။ ကိန်းစစ်တစ်ခု ဟူသည်မှာ ပြင်သစ်သင်္ချာပညာရှင် ကော်ချီကို အစွဲပြုခေါ်ဆိုသော ရာရှင်နယ်ကိန်းများ၏ [[ကော်ချီ ကိန်းစဉ်|ကော်ချီ ကိန်းစဉ်များ၏]] [[စုဆုံမှတ်]] သို့မဟုတ် ယင်းကိန်းစဉ်များ၏ ထပ်တူညီမှုအတန်းအစားများ အဖြစ် အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်သည်။ ထို့ပြင် ဂျာမန်သင်္ချာပညာရှင် ရစ်ချတ် ဒက်ဒီကင်း တီထွင်ခဲ့သော ဒက်ဒီကင်း ဖြတ်ပိုင်းများ (Dedekind cuts) ကို အသုံးပြု၍လည်း ရာရှင်နယ်ကိန်းများမှနေ၍ ကိန်းစစ်များကို ပုံစံတကျ တည်ဆောက်နိုင်သည်။ &lt;math&gt;\mathbb{R}&lt;/math&gt; သည် ကွက်လပ်မရှိ ပြည့်စုံနေသောကြောင့် ၎င်းသည် ကော်ချီကိန်းစဉ်တိုင်း၏ စုဆုံမှတ်များအားလုံး ပါဝင်သည့် အသေးဆုံးသော အစုဖြစ်သည်။

သမိုင်းကြောင်းအရ ရှေးခေတ် အီဂျစ်၊ အိန္ဒိယနှင့် ဂရိ သင်္ချာပညာရှင်များခေတ်ကတည်းက အပိုင်းကိန်းနှင့် အီရာရှင်နယ်ကိန်းများကို လေ့လာခဲ့ကြသော်လည်း 17 ရာစုရောက်မှသာ ပြင်သစ်ပညာရှင် ရီနေ ဒေကားတ် က [[ကိန်းယောင်|ကိန်းယောင်များ]] (imaginary numbers) နှင့် ခွဲခြားရန် ကိန်းစစ်ဟူသော နာမဝိသေသနကို စတင်တီထွင်သုံးစွဲခဲ့သည်။ 19 ရာစုနှောင်းပိုင်းတွင် ဂျော့ ကန်တာ သည် ကိန်းစစ်များသည် ရေတွက်၍မရသော [[အနန္တ]] (uncountable infinity) ဖြစ်ကြောင်း သက်သေပြခဲ့သည်။ ယေဘုယျအားဖြင့် [[သဘာဝကိန်း|သဘာဝကိန်းများအစု]] &lt;math&gt;\mathbb{N}&lt;/math&gt;၊ ကိန်းပြည့်များအစု &lt;math&gt;\mathbb{Z}&lt;/math&gt; နှင့် ရာရှင်နယ်ကိန်းများအစု &lt;math&gt;\mathbb{Q}&lt;/math&gt; တို့သည် ကိန်းစစ်များအစု &lt;math&gt;\mathbb{R}&lt;/math&gt; ၏ [[အစုပိုင်း|အစုပိုင်းများ]] (subsets) အဖြစ် အဆင့်ဆင့် တည်ရှိနေပြီး ယင်းကို &lt;math&gt;\mathbb{N} \subset \mathbb{Z} \subset \mathbb{Q} \subset \mathbb{R}&lt;/math&gt; အဖြစ် မှတ်သားနိုင်သည်။ ဤကိန်းစစ်စနစ်သည် [[ဂျီဩမေတြီ]]၊ ကလပ်စစ်ကယ် ရူပဗေဒနှင့် အဆက်မပြတ် ရပ်ဝန်းများ (continuous spaces) ဆိုင်ရာ တွက်ချက်မှုများအတွက် အရေးအပါဆုံးသော သင်္ချာအခြေခံအုတ်မြစ် ဖြစ်သည်။

=== ကိန်းထွေးများ ===
{{main|ကိန်းထွေး}}

[[သင်္ချာ|သင်္ချာပညာ]] အဆင့်မြင့်လာသည်နှင့်အမျှ အချို့ကိစ္စများတွင် [[ကိန်းစစ်|ကိန်းစစ်များဖြင့်သာ]] မလုံလောက်သည့် အခြေအနေကို ရောက်ရှိလာသည်။ သာဓကပြရသော် ပိုလီနိုမီရယ် ညီမျှခြင်း (polynomial equation) &lt;math&gt;x^2-1=0&lt;/math&gt; ကို ဖြေရှင်းပါက 1 နှင့် -1 ဟူ၍ ကိန်းစစ်ကိန်းရင်းအဖြေ (real root) နှစ်ခုရှိသော်လည်း &lt;math&gt;x^2+1=0&lt;/math&gt; ကို ဖြေရှင်းပါက ကိန်းစစ်အဖြေ တစ်ခုမျှမရှိသည်ကို တွေ့ရမည်ဖြစ်သည်။ မည်သည့် ကိန်းစစ် &lt;math&gt;x&lt;/math&gt; ကိုမဆို နှစ်ထပ်ကိန်းတင်ပါက အနည်းဆုံး သုညဖြစ်ရာ 1 သာထပ်ပေါင်းပါက သုညနှင့် မည်သို့မှ ညီမည်မဟုတ်ပါ။ ဤအခြေအနေကို ကျော်လွှားနိုင်ရန် နှစ်ထပ်ကိန်းတင်ပါက -1 ရရှိသည့် ကိန်းသစ်တစ်ခုဖြစ်သော &lt;math&gt;i&lt;/math&gt; ကို တီထွင်ခဲ့ရသည်။ ၎င်းကို [[ကိန်းယောင်|ကိန်းယောင်ယူနစ်]] (imaginary unit) ဟု ခေါ်သည်။ &lt;math&gt;i&lt;/math&gt; သည် -1 ၏ နှစ်ထပ်ကိန်းရင်း ဖြစ်သကဲ့သို့ &lt;math&gt;-i&lt;/math&gt; သည်လည်း -1 ၏ နှစ်ထပ်ကိန်းရင်း ဖြစ်သည်။ သမိုင်းကြောင်းအရ ၎င်းကို တတိယထပ် ညီမျှခြင်းများကို ကာဒါနို ၏ နည်းလမ်းဖြင့် အက္ခရာသင်္ချာနည်းကျ ဖြေရှင်းရာမှ စတင်လိုအပ်လာခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး&lt;ref name=&quot;Earl2024&quot;&gt;{{cite web |last=Earl |first=Richard |title=Introduction to Complex Numbers |url=https://www.maths.ox.ac.uk/system/files/attachments/complex.pdf |publisher=Mathematical Institute, University of Oxford |year=2024 |access-date=2024-01-15}}&lt;/ref&gt; ရီနေ ဒေကားတ်က ကိန်းယောင်ဟု ခေါ်ဆိုခဲ့သော်လည်း အလွန်သေးငယ်သော စကေးရှိ သဘာဝတရား၏ လုပ်ဆောင်ချက်များကို ရှင်းလင်းရာတွင် ကိန်းစစ်များနည်းတူ မရှိမဖြစ်လိုအပ်သော တကယ့်တည်ရှိမှုများ ဖြစ်ကြသည်။&lt;ref&gt;{{cite book |last=Penrose |first=Roger |author-link=Roger Penrose |title=The Emperor's New Mind: Concerning Computers, Minds, and the Laws of Physics |url=https://archive.org/details/emperorsnewmind00penr |publisher=Oxford University Press |year=1989 |page=[https://archive.org/details/emperorsnewmind00penr/page/87 87] |isbn=978-0-19-851973-7}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |last=Stewart |first=Ian |author-link=Ian Stewart (mathematician) |title=Professor Stewart's Incredible Numbers |publisher=Basic Books |year=2015 |isbn=978-0-465-04271-5}}&lt;/ref&gt;

အထက်ပါ ကိန်းယောင်ယူနစ် &lt;math&gt;i&lt;/math&gt; ကို အသုံးပြု၍ [[ကိန်းထွေး|ကိန်းထွေးများကို]] အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်နိုင်သည်။ ကိန်းထွေးတစ်ခု ဆိုသည်မှာ &lt;math&gt;a+bi&lt;/math&gt; သဏ္ဌာန်ရှိသည့် ကိန်းတစ်တွဲလုံးကို ဆိုသည်။ ဤတွင် &lt;math&gt;a&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;b&lt;/math&gt; မှာ ကိန်းစစ်များဖြစ်ကြပြီး &lt;math&gt;a&lt;/math&gt; ကို ကိန်းစစ်ပိုင်း (real part) နှင့် &lt;math&gt;b&lt;/math&gt; ကို ကိန်းယောင်ပိုင်း (imaginary part) ဟု ခေါ်သည်။ သာဓကအားဖြင့် &lt;math&gt;2+3i&lt;/math&gt;၊ &lt;math&gt;-2+(1/3)i&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;4-\pi i&lt;/math&gt; တို့ဖြစ်သည်။ ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော ယေဘုယျပြုထားခြင်း (generalization) အားဖြင့် ကိန်းစစ် 4 ကို &lt;math&gt;4+0i&lt;/math&gt; ဟူ၍ ရေးနိုင်သောကြောင့် ကိန်းစစ်တိုင်းမှာ ကိန်းထွေးများ ဖြစ်ကြပြီး ကိန်းစစ်စနစ်သည် ကိန်းထွေးစနစ်၏ [[ဖီးလ်ဒ်|ဖီးလ်ဒ်ပိုင်း]] (subfield) တစ်ခုဖြစ်သည်။ သို့သော် ကိန်းယောင်ပိုင်း သုညမဟုတ်သည့် ကိန်းထွေးတိုင်းမှာ ကိန်းစစ်များအတွင်း မပါဝင်ကြတော့ပါ။ ဤကိန်းထွေးများ အစုတစ်ခုလုံးကို သင်္ကေတ &lt;math&gt;\mathbb{C}&lt;/math&gt; သုံး၍ ရေးသားသည်။

ပို၍စနစ်ကျစွာ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ် တည်ဆောက်လိုပါက &lt;math&gt;\mathbb{C}&lt;/math&gt; ဆိုသည်မှာ သရုပ်မဲ့ [[အက္ခရာသင်္ချာ]] အရ ကိန်းစစ်များအစု &lt;math&gt;\mathbb{R}&lt;/math&gt; အပေါ်တွင် ကိန်းရင်းများဖြင့် ထပ်ဖြည့်တည်ဆောက်ထားသည့် အက္ခရာသင်္ချာဆိုင်ရာ အပိတ် (algebraic closure) တစ်ခုဖြစ်သည်။ ပုံစံတကျအားဖြင့် ကိန်းထွေးဆိုသည်မှာ ကိန်းစစ်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော [[အစီအစဉ်ကျအတွဲ]] &lt;math&gt;(a, b)&lt;/math&gt; အဖြစ် အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်နိုင်ပြီး &lt;math&gt;i=(0,1)&lt;/math&gt; ဟုထားကာ တိကျသော [[ပေါင်းခြင်း|အပေါင်းနှင့်]] [[မြှောက်ခြင်း|မြှောက်ခြင်းစည်းမျဉ်းများဖြင့်]] ဖီးလ်ဒ်တစ်ခုအဖြစ် ခိုင်မာစွာ ဖွဲ့စည်းထားသည်။&lt;ref name=&quot;Rudin1976&quot;&gt;{{cite book |last=Rudin |first=Walter |author-link=Walter Rudin |title=Principles of Mathematical Analysis |edition=3rd |publisher=McGraw-Hill |year=1976 |isbn=978-0070856134 |pages=12-14}}&lt;/ref&gt; ထို့အပြင် ၎င်းကို စားလဒ်ကွင်း (quotient ring) &lt;math&gt;\mathbb{R}[x]/(x^2 + 1)&lt;/math&gt; ၏ [[အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်]] (isomorphism) တစ်ခုအနေဖြင့်လည်း အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုနိုင်သည်။&lt;ref name=&quot;nLab&quot;&gt;{{cite web |author=nLab authors |title=Complex Numbers |url=https://ncatlab.org/nlab/show/complex+number |website=nLab |access-date=2024-01-15}}&lt;/ref&gt;

[[ဂျီဩမေတြီ]]ရှုထောင့်အရ &lt;math&gt;\{1,i\}&lt;/math&gt; ကို စံအခြေအစု (standard basis) အဖြစ် အသုံးပြုထားသော [[အတိုင်းအတာ (သင်္ချာ)|အတိုင်းအတာနှစ်ခုရှိသည့်]] [[ဗက်တာရပ်ဝန်း]] (ကိန်းထွေးပြင်ညီ သို့မဟုတ် အာဂန် ပုံကြမ်း) ပေါ်ရှိ အမှတ်များအဖြစ် ၎င်းတို့ကို ကိုယ်စားပြုနိုင်သည်။&lt;ref&gt;{{cite book |last=Pedoe |first=Dan |author-link=Daniel Pedoe |title=Geometry: A comprehensive course |url=https://archive.org/details/geometrycomprehe0000pedo |publisher=Dover |year=1988 |isbn=978-0-486-65812-4}}&lt;/ref&gt; ကိန်းထွေး &lt;math&gt;z = x+yi&lt;/math&gt; ၏ ကိန်းထွေး ကွန်ဂျူဂိတ် (complex conjugate) မှာ &lt;math&gt;\bar{z} = x-yi&lt;/math&gt; ဖြစ်ပြီး&lt;ref&gt;{{cite book |last=Apostol |first=Tom M. |author-link=Tom M. Apostol |title=Mathematical Analysis |url=https://archive.org/details/mathematicalanal02edtomm |edition=2nd |publisher=Addison-Wesley |year=1981 |pages=[https://archive.org/details/mathematicalanal02edtomm/page/15 15]–16 |isbn=978-0-201-00288-1}}&lt;/ref&gt; ၎င်းကို အသုံးပြု၍ ကိန်းထွေးများ၏ ပကတိတန်ဖိုး (absolute value) &lt;math&gt;|z| = \sqrt{x^2+y^2}&lt;/math&gt; နှင့် [[စားခြင်း (သင်္ချာ)|စားခြင်းတွက်ချက်မှုများကို]] လွယ်ကူစွာ ပြုလုပ်နိုင်သည်။ ထို့အပြင် အွိုင်လာ ပုံသေနည်း (Euler's formula) &lt;math&gt;e^{i\varphi} = \cos \varphi + i \sin \varphi&lt;/math&gt; ကို အသုံးပြု၍ ကိန်းထွေးများကို ဝင်ရိုးစွန်း ပုံစံ (polar form) &lt;math&gt;z = r e^{i\varphi}&lt;/math&gt; ဖြင့် ဖော်ပြနိုင်ခြင်းကြောင့် မြှောက်ခြင်း၊ ထပ်ကိန်းတင်ခြင်းနှင့် ကိန်းရင်းများ တွက်ချက်ရာတွင် များစွာရိုးရှင်းထိရောက်စေသည်။

အက္ခရာသင်္ချာ၏ အခြေခံသီအိုရမ် (Fundamental Theorem of Algebra) အရ ကိန်းသေမဟုတ်သော ပိုလီနိုမီရယ်ညီမျှခြင်းတိုင်းသည် &lt;math&gt;\mathbb{C}&lt;/math&gt; အတွင်း၌ ကိန်းထွေးအဖြေတစ်ခု အမြဲတမ်းရှိသောကြောင့် &lt;math&gt;\mathbb{C}&lt;/math&gt; သည် အပြည့်အဝ အပိတ်ဖြစ်နေသော စနစ်ဖြစ်သည်။ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသင်္ချာ နယ်ပယ်တွင် ကိန်းထွေးပြင်ညီသည် ကော်ချီကိန်းစဉ်တိုင်း စုဆုံမှတ်ရှိသော ပြည့်စုံသော [[အကွာအဝေး ရပ်ဝန်း]] (complete metric space) တစ်ခုဖြစ်ပြီး ၎င်းကို အနန္တအမှတ်ပေါင်းထည့်ကာ တိုးချဲ့ထားသော ရီးမန်း စက်လုံးမျက်နှာပြင် (Riemann sphere) နှင့် ဟိုလိုမော်ဖစ် ဖန်ရှင်များ (holomorphic functions) ကို လေ့လာသည့် ကိန်းထွေး ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသင်္ချာ (complex analysis) တို့သည် ခေတ်သစ်သင်္ချာနှင့် ရူပဗေဒတို့တွင် အလွန်အရေးပါသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်လျက်ရှိသည်။

=== ကိန်းအမျိုးအစားအသီးသီးတို့ ဆက်နွယ်ချက် ===

[[သဘာဝကိန်း|သဘာဝကိန်းတိုင်း]] [[ကိန်းပြည့်|ကိန်းပြည့်ဖြစ်သည်။]] ဤအချက်ကြောင့် သဘာဝကိန်းများ အစု &lt;math&gt;\mathbb{N}&lt;/math&gt; သည် ကိန်းပြည့်များ အစု &lt;math&gt;\mathbb{Z}&lt;/math&gt; ၏ [[အစုပိုင်း]] တစ်ခုဖြစ်သည်ဟု ပြောလေ့ရှိသည်။ သင်္ကေတအားဖြင့် &lt;math&gt;\mathbb{N}\subseteq\mathbb{Z}&lt;/math&gt; ဟူ၍ ရေးနိုင်သည်။ သို့သော် ကိန်းပြည့်တိုင်း သဘာဝကိန်း ဖြစ်သည်ဟု မဆိုသာပါ။ အကြောင်းမှာ သဘာဝကိန်းမဟုတ်သော ကိန်းပြည့်များ ရှိ၍ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် သဘာဝကိန်းများ အစုနှင့် ကိန်းပြည့်များ အစုနှစ်ခုမှာ မတူညီပါ။ ဤသည်ကို &lt;math&gt;\mathbb{N}\neq \mathbb{Z}&lt;/math&gt; ဟု ရေးနိုင်သည်။ ဤ &lt;math&gt;\mathbb{N}\subseteq\mathbb{Z}&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;\mathbb{N}\neq \mathbb{Z}&lt;/math&gt; နှစ်ချက်ကို ပေါင်း၍ &lt;math&gt;\mathbb{N}\subsetneq \mathbb{Z}&lt;/math&gt; ဟူ၍ ရေးနိုင်သည်။ ထိုအခါ ကိန်းများ အစုအမျိုးမျိုးကြား ဆက်နွယ်မှုကို အောက်ပါအတိုင်း [[သင်္ချာဆိုင်ရာ သင်္ကေတများစာရင်း|သင်္ချာသင်္ကေတများသုံး၍]] ရေးနိုင်သည်။
&lt;center&gt;
&lt;math&gt; \mathbb{N} \subsetneq \mathbb{Z} \subsetneq \mathbb{Q} \subsetneq \mathbb{R} \subsetneq \mathbb{C} &lt;/math&gt;
&lt;/center&gt;

== ကိန်းပြည့်အမျိုးအစားများ ==
=== စုံကိန်းနှင့် မကိန်း (Even vs. Odd) ===
ကိန်းပြည့်များထဲတွင် ...၊ -၄၊ -၂၊ ၀၊ ၂၊ ၄၊ ... အစရှိသည်တို့ကို စုံကိန်းများဟု ခေါ်သည်။ အတိအကျဆိုရသော် ကိန်းပြည့် ၂ ဖြင့် စား၍ပြတ်သော (ဝါ) အကြွင်းမကျန်သော ကိန်းပြည့်ဟူသမျှကို စုံကိန်းများဟု ခေါ်သည်။ သုညကို ၂ ဖြင့်စားလျှင် အကြွင်းသုညသာ ကျန်သောကြောင့် သုညသည်လည်း စုံကိန်းတစ်ခုဖြစ်သည်။

နှစ်ခုတွဲ အစုံလိုက် အစုံလိုက် တွဲ၍ရသော ပမာဏများ ဖြစ်သောကြောင့် ''စုံ'' ဆိုသည့် ဝေါဟာရကို သုံးခြင်းဖြစ်သည်။ မြန်မာပြည် ကျေးလက်ဒေသအချို့တွင် တစ်စုံကို &amp;ldquo;တစ်ပြူ&amp;rdquo;&lt;ref name=&quot;မြကေတု&quot;&gt;မြကေတု။ &amp;ldquo;ကလေးမှတ်ဉာဏ် တစ်ပြူ တစ်လံ။&amp;rdquo; ''စာပေတန်ဆောင်''။ ၁၉၆၇။&lt;/ref&gt; ဟုလည်း ခေါ်လေ့ရှိရာ ကိန်းပြည့် ၂ ကို မြန်မာလို တစ်ပြူဟု ခေါ်သည်လည်း ရှိသည်။ မြန်မာကျေးလက်ရှိ ကလေးများ ရေတွက်တတ်စေရန် ၂၊ ၄၊ ၆၊ ၈၊ ၁၀ စသည့် စုံကိန်းပြည့်များကို &amp;ldquo;တစ်ပြူ၊ တစ်လံ၊ ညောင်ကန်၊ ထမ်းပိုး၊ အကျိုး&amp;rdquo;&lt;ref name=&quot;မြကေတု&quot;&gt;&lt;/ref&gt; ဟု စကားပုံဆောင်၍ မှတ်သည်လည်း ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;ext_blog&quot;&gt;စုချစ်။ &amp;ldquo;[http://suuchitthu.blogspot.sg/2012/10/blog-post_13.html တစ်ပြူ၊ တစ်လံ၊ ညောင်ကန်၊ ထမ်းပိုး၊ အချိုး (အကျိုး/ချိုး)]။&amp;rdquo; ''စုချစ်သူ''။ ၂၀၁၂။&lt;/ref&gt;

စုံကိန်းမဟုတ်သော ကိန်းပြည့်များကို မ ကိန်းဟုခေါ်သည်။ ...၊ -၃၊ -၁၊ ၁၊ ၃၊ ... စသည့် ကိန်းပြည့်များမှာ မကိန်းများဖြစ်သည်။ အတိအကျဆိုရသော် ကိန်းပြည့် ၂ ဖြင့်စားသောအခါ အကြွင်း ၁ ကျန်သော ကိန်းပြည့်ဟူသမျှကို မကိန်းများဟု ခေါ်သည်။

စုံကိန်းစုနှင့် မကိန်းစုကို သင်္ကေတအဖုံဖုံ သုံး၍ကိုယ်စားပြုတတ်ကြသည်။ အုပ်စုသီအိုရီ (group theory) မှလာသည့် &lt;math&gt;2\mathbb{Z}&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;2\mathbb{Z}+1&lt;/math&gt; ကို စုံကိန်းစုနှင့် မကိန်းစု အသီးသီးတို့ကို ဖော်ပြရန် သင်္ချာပညာရှင်များကြားတွင် သုံးလေ့ရှိသည်။

=== သုဒ္ဓကိန်းပြည့်များ (Prime Integers) ===
{{main|သုဒ္ဓကိန်း}} တစ်ထက်ကြီးသော အပေါင်းကိန်းပြည့်တစ်ခုသည် ၎င်းကိန်းပြည့်ကိုယ်တိုင်နှင့် ကိန်းပြည့် ၁ မှအပါး အခြား[[ဆခွဲကိန်း]]မရှိပါက ၎င်းကိန်းပြည့်ကို သုဒ္ဓကိန်းပြည့်ဟု အများအားဖြင့် ခေါ်ကြသည်။ တစ်နည်းဆိုရသော် သုဒ္ဓကိန်းတစ်ခုကို ၎င်းကိန်းကိုယ်တိုင်နှင့် ကိန်းပြည့် ၁ မှအပါး အခြားမည်သည့် အပေါင်းကိန်းပြည့်နှင့်မှ စား၍မပြတ်ပါ။ သာဓကအားဖြင့် ဆိုရသော် ၂၊ ၃၊ ၅၊ ၇၊ ... အစရှိသည်တို့မှာ အပေါင်းသုဒ္ဓကိန်းပြည့်များ ဖြစ်ကြသည်။

သုဒ္ဓကိန်းများ၏ လူသိများသော အထက်ဖော်ပြပါ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်အပြင် ပို၍ယေဘုယျကျသော၊ ပို၍တိကျသော အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်ကို ကွင်းသီအိုရီ (ring theorey) တွင်တွေ့နိုင်သည်။ ၎င်းအဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်အရဆိုလျှင် ယူနစ် (unit) (ဆိုလိုသည်မှာ တစ်နှင့် အနှုတ်တစ်) မဟုတ်သည့် ကိန်းပြည့် &lt;math&gt;x&lt;/math&gt; သည် ကိန်းနှစ်ခု၏မြှောက်လဒ် &lt;math&gt;ab&lt;/math&gt; ကို စား၍ပြတ်ပါက ၎င်းကိန်းနှစ်လုံးထဲမှ အနည်းဆုံးတစ်လုံးကိုလည်း စား၍ပြတ်မှသာ (ဆိုလိုသည်မှာ &lt;math&gt;x&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;a&lt;/math&gt; ကိုသော်လည်းကောင်း၊ &lt;math&gt;b&lt;/math&gt; ကိုသော်လည်းကောင်း စား၍ပြတ်မှသာ) ထိုကိန်းပြည့် &lt;math&gt;x&lt;/math&gt; ကို သုဒ္ဓကိန်းဟုခေါ်သည်။ သာဓကအရ ကိန်းပြည့် ၂ ကိုကြည့်ပါ။ မည်သည့်ကိန်းနှစ်ခု၏ မြှောက်လဒ်ကိုမဆို ၂ ဖြင့်စား၍ပြတ်ပါက ထိုကိန်းနှစ်လုံးထဲမှ အနည်းဆုံးတစ်လုံးကိုလည်း ၂ ဖြင့်စား၍ ပြတ်သည်၊ ထို့ကြောင့် ၂ သည် သုဒ္ဓကိန်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ဤအဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်အရဆိုလျှင် ကိန်းပြည့်စုထဲရှိ -၂၊ -၃၊ -၅၊ -၇၊ ... စသည်တို့သည်လည်း သုဒ္ဓကိန်းများ ဖြစ်ကြသည်။

သုဒ္ဓကိန်းများကို သင်္ချာသန့်သန့်နယ်ပယ်တွင်သာမက အသုံးချသင်္ချာ၊ သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ စသည့် ဘာသာရပ် နယ်ပယ်အသီးအသီးတို့တွင် တွေ့နိုင်သည်။ သုဒ္ဓကိန်းတို့၏ ဂုဏ်သတ္တိ မြောက်မြားစွာအနက် အချို့မှာ လူသိများသည်။ ကိန်းပြည့် ၂ သည် တစ်ခုတည်းသော အပေါင်း စုံ သုဒ္ဓကိန်းဖြစ်ပြီး၊ ကျန် အပေါင်း သုဒ္ဓကိန်းများမှာ မကိန်းများဖြစ်သည်။ တစ်ထက်ကြီးသော အပေါင်းကိန်းပြည့်များကို သုဒ္ဓကိန်းများသက်သက်သာ သုံး၍ [[ဆခွဲကိန်း]] ခွဲနိုင်သည်။ (ဤအချက်ကို ဂဏန်းသင်္ချာ၏ အခြေခံသီအိုရမ် Fundamental Theorem of Arithmetic ဟုခေါ်သည်။) သုဒ္ဓကိန်းများနှင့် ပတ်သက်၍ သက်သေမပြရသေးသောအဆိုများ (conjectures) များလည်းရှိ၏။ ၎င်းတို့အနက် &amp;ldquo;နှစ်ထက်ကြီးသော စုံကိန်းများကို သုဒ္ဓကိန်းနှစ်ခု၏ ပေါင်းလဒ်အဖြစ် ဖော်ပြနိုင်သည်&amp;rdquo; ဆိုသည့် ဂိုးဘ၏ အဆို (Goldbach's conjecture) သည် ထင်ရှားသည်။

=== အခြားကိန်းပြည့်အမျိုးအစားများ ===
အထက်ဖော်ပြပါ ကိန်းပြည့်များအပြင် သင်္ချာနှင့် အခြားပညာရှင်များ လေ့လာစူးစမ်းသည့် အခြားကိန်းပြည့်အမျိုးအစားများလည်း ရှိသည်။ ထင်ရှားသော သာဓကများမှာ ဖီဘိုနာချီကိန်းစဉ်တန်း (Fibonacci sequence) (OEIS ရှိ [https://oeis.org/A000045 A000045]) နှင့် ဆခွဲပေါင်းကိန်းဟု ခေါ်ဆိုနိုင်မည့် perfect number (OEIS ရှိ [https://oeis.org/A000396 A000396]) တို့ဖြစ်သည်။ ကျန်ရှိသော ကိန်းစဉ်တန်းအမျိုးအစားများကို [https://oeis.org On-Line Encyclopedia of Integer Sequences (OEIS)] တွင် ကြည့်နိုင်သည်။

== ကိန်းထွးအမျိုးအစားများ ==
=== ကိန်းစစ်နှင့် ကိန်းတေး (Real vs. Imaginary) ===
အထက်ပါ [[#ကိန်းထွေးများ (Complex Numbers)|ကိန်းထွေး]] ခေါင်းစဉ်အောက်တွင် ဖော်ပြခဲ့သည့်အတိုင်း၊ ကိန်းစစ်များဖြင့် မလုံလောက်သောအခါ ကိန်းထွေးများကိုလည်း အသုံးပြုရန်လိုအပ်လာသည်။ ကိန်းစစ်စုနှင့် ကိန်းထွေးစုတို့အကြား [[#ကိန်းအမျိုးအစားအသီးသီးတို့ ဆက်နွယ်ချက်|ဆက်နွယ်ချက်]]မှာ &lt;math&gt;\mathbb{R} \subsetneq \mathbb{C}&lt;/math&gt;  ဖြစ်သည်။ တစ်နည်းဆိုရသော် ကိန်းစစ်တိုင်း ကိန်းထွေးဖြစ်သော်လည်း ကိန်းစစ်မဟုတ်သော ကိန်းထွေးများလည်း ရှိသည်။ ထိုသို့ ကိန်းစစ်မဟုတ်သော ကွန်ကိန်းထွေးများကို [[ကိန်းတေး]]သီးသန့်များ (pure imaginary numbers) ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ ထိုကိန်းတေးများသည် ''bi'' ပုံသဏ္ဌာန် (ဤတွင် ''b'' မှာ ကိန်းစစ်တစ်ခု) ရှိကြသည်။ သာဓက၊ &lt;math&gt;i,-i, 3i, (5/7)i, -\pi i&lt;/math&gt;။

ကိန်းစစ်များကို ကိန်းစစ်မျဉ်းတစ်ခုတည်းဖြင့် ဖော်ပြ၍ ရသော်လည်း ကိန်းထွေးများကိုမူ ကိန်းမျဉ်းနှစ်ခု (ကိန်းစစ်ပိုင်းအတွက် အလျားလိုက်ဝင်ရိုး၊ ကိန်းတေးပိုင်းအတွက် ထောင်လိုက်ဝင်ရိုး) သုံးမှ ဖော်ပြနိုင်သည်။ ထိုသို့ဖော်ပြသည့်စနစ်ကို ကိန်းထွေးပြင် (complex plane) ဟုခေါ်သည်။ ကိန်းစစ်များသည် ကိန်းထွေးပြင်တွင် အလျားလိုက်ဝင်ရိုးပေါ်ရှိ ကိန်းများဖြစ်ပြီး၊ ကိန်းတေးများသည် ထောင်လိုက်ဝင်ရိုးပေါ်ရှိ ကိန်းများဖြစ်သည်။

ကိန်းတေး(သီးသန့်) အစုကို &lt;math&gt;\mathbb{C} \setminus \mathbb{R}&lt;/math&gt; ဟု သင်္ကေတပြု၍ ဖော်ပြနိုင်သည်။

=== ရာရှင်နယ်ကိန်းစစ်နှင့် အီရာရှင်နယ်ကိန်းစစ် (Rational vs. Irrational) ===
[[#ရာရှင်နယ်ကိန်းများ (Rational Numbers)|ရာရှင်နယ်ကိန်းများ]]ခေါင်းစဉ်အောက်တွင် ဖော်ပြခဲ့သည့်တိုင်း ရာရှင်နယ်ကိန်းတိုင်းသည် ကိန်းစစ်ဖြစ်သော်လည်း ရာရှင်နယ်ကိန်းမဟုတ်သော ကိန်းစစ်များလည်းရှိသည်။ ထို ရာရှင်နယ်ကိန်းမဟုတ်သော ကိန်းစစ်များကို အီရာရှင်နယ်ကိန်း (irrational number) (ဝါ) အပိုင်းကိန်း အတိဖော်ပြမှု မရနိုင်သည့် ကိန်းစစ်များ ဟု ခေါ်သည်။ တစ်နည်းဆိုရသော် အဆုံးလည်းမသတ်၊ ပြန်လည်းမထပ်သည့် ဒသမကိန်းများမှာ အီရာရှင်နယ်ကိန်းများဖြစ်သည်။ သာဓကအားဖြင့် &lt;math&gt;\sqrt{2}&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;\pi&lt;/math&gt; တို့မှာ အီရာရှင်နယ် (အတိမပြ)ကိန်းစစ်များ ဖြစ်ကြသည်။

အစုသီအိုရီရှိ အစုအရွယ်အစား (cardinality of a set) သဘောအရဆိုလျှင် ကိန်းစစ်စုအတွင်းရှိ ကိန်း &amp;ldquo;''အားလုံးနီးပါး''&amp;rdquo; (almost all) မှာ အီရာရှင်နယ်ကိန်းများဖြစ်ကြသည်။ (ဤတွင် &amp;ldquo;''အားလုံးနီးပါး''&amp;rdquo; ဟူသောအသုံးမှာ သာမန်မြန်မာစာ အသုံးမဟုတ်ဘဲ အစုသီအိုရီနှင့် အတိုင်းအတာသီအိုရီ (measure theory) ဆိုင်ရာ တိကျသည့် အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက် ရှိသည်။)

အီရာရှင်နယ်ကိန်းစစ်အစုကို &lt;math&gt;\mathbb{R}\setminus\mathbb{Q}&lt;/math&gt; ဟုသင်္ကေတပြုနိုင်သည်။

=== ကိန်းရင်းနှင့် ကိန်းလွန် (Algebraic vs. Transcendental) ===
ကွန်ပလက်စ်ကိန်းတစ်ခုကို ကိန်းပြည့်အမြှောက်ကိန်း (integer coefficient) များသာပါဝင်သည့် ပိုလီနိုမီရယ် ညီမျှခြင်းတစ်ခု၏ ကိန်းရင်းအဖြေ (root) အဖြစ်ဖော်ပြနိုင်ပါက ၎င်းကွန်ပလက်ကိန်းကို ကိန်းရင်းဟု ခေါ်သည်။ သာဓကဆောင်ရသော် -၃ မှာ &lt;math&gt;x^2-9=0&lt;/math&gt; ၏ အဖြေတစ်ခုအဖြစ် ဖော်ပြနိုင်သောကြောင့် ကိန်းရင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ရာရှင်နယ်ကိန်းတိုင်းမှာ ''a/b'' (ဤတွင် ''b'' မှာ သုညမဟုတ်) သဏ္ဌာန်ရှိ၍ &lt;math&gt;bx-a=0&lt;/math&gt; ပိုလီနိုမီရယ်ညီမျှခြင်း၏ အဖြေဖြစ်ရာ ရာရှင်နယ်ကိန်းတိုင်းမှာ ကိန်းရင်းများဖြစ်သည်။ ထို့အတူ &lt;math&gt;\sqrt{2}&lt;/math&gt;နှင့် &lt;math&gt;\sqrt{3}i&lt;/math&gt; တို့မှာ အီရာရှင်နယ်ကိန်းနှင့် ကိန်းယောင်အသီးသီး ဖြစ်သော်လည်း &lt;math&gt;x^2-2=0&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;x^2+3=0&lt;/math&gt; တို့၏ မသိကိန်းအဖြေများ အသီးသီးဖြစ်သောကြောင့် ၎င်းတို့မှာလည်း ကိန်းရင်းများ ဖြစ်ကြသည်။

ကိန်းရင်းမဟုတ်သော ကိန်းထွေးများကို ကိန်းလွန်များ (transcendental numbers) ဟုခေါ်သည်။ တစ်နည်းဆိုရသော် ကိန်းပြည့်အမြှောက်ကိန်းသက်သက်ပါ ပိုလီနိုမီရယ် ညီမျှခြင်းတစ်ခု၏ အဖြေအဖြစ် ဖော်ပြ၍မရသော ကိန်းထွေးများကို ကိန်းလွန်များဟု ခေါ်သည်။ သာဓကဆိုရသော် &lt;math&gt;\pi&lt;/math&gt;၊ &lt;math&gt;e&lt;/math&gt; အစရှိသည်တို့ဖြစ်သည်။

== အခြားကိန်း အမျိုးအစားများ ==
အထက်ဖော်ပြပါ ကိန်းအမျိုးအစားများအပြင် တွက်ချက်နိုင်သောကိန်းများ (computable numbers)၊ &amp;ldquo;''p''-အခြေခံကိန်းများ&amp;rdquo; ဟုခေါ်ဆိုနိုင်မည့် ''p''-adic ကိန်းများ၊ ဟိုက်ပါကွန်ပလက်စ် (hypercomplex) ကိန်းများ၊ စံမဟုတ်သည့် ကိန်းများ (non-standard numbers) စသည်ဖြင့် ကိန်း၏သဘောတရားကို ချဲ့ထွင်ပြုပြင်ထားသော ကိန်းများစွာလည်းရှိသေးသည်။

== သမိုင်းကြောင်း ==

=== ကိန်းများစတင်အသုံးပြုလာခြင်း ===
သမိုင်းဦးမတင်မီခေတ်ကပင် ကိန်းများကိုစတင်အသုံးပြုလာသော အထောက်အထားများရှိသည်။ တိရစ္ဆာန်အရိုးစသည့် ပစ္စည်းများတွင် ကိုက်ရာများဖြင့် တာလီမှတ်ခဲ့သည်ဟု ခန့်မှန်းကြသည်။&lt;ref&gt;Marshak, A. ''The Roots of Civilisation; Cognitive Beginnings of Man’s First Art, Symbol and Notation.'' London: Weidenfeld &amp; Nicolson, 1972, pp. 81ff.&lt;/ref&gt; သို့သော် တာလီစနစ်တွင် နေရာလိုက်တန်ဖိုး (positional value) သဘောကို အသုံးမပြုသောကြောင့် အကန့်အသတ်များ ရှိသည်။ ရှေးအကျဆုံးသော ကိန်းစနစ်များဖြစ်သည့် အီဂျစ်၊ ရောမ၊ ဟီဘရူးနှင့် ဂရိကိန်းစနစ်များတွင် နေရာလိုက်တန်ဖိုးကို အသုံးမပြုသော်လည်း၊ အခြားကိန်းစနစ်များဖြစ်သည့် ဘေဘီလုံ ကိန်းစနစ်၊ အိန္ဒိယကိန်းစနစ်တစ်မျိုး၊ တရုတ်ကိန်းစနစ်တစ်မျိုးနှင့် မာယာကိန်းစနစ်တို့တွင် နေရာကို အခြေခံ၍ တန်ဖိုးတွက်သည့် သဘောကိုတွေ့နိုင်သည်။&lt;ref&gt;&amp;ldquo;Numeral system&amp;rdquo;. Encyclopædia Britannica. Encyclopædia Britannica Online. Encyclopædia Britannica Inc., 2014. Web. 25 Dec. 2014 &lt;[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/422375/numeral-system http://www.britannica.com/EBchecked/topic/422375/numeral-system]&gt;.&lt;/ref&gt;

=== သုညကို စတင်အသုံးပြုလာခြင်း ===
သုညကို စတင်၍ အမှတ်အသားပြုသူတို့မှာ ဆူမယ်ရီယန် (Sumerian) များဖြစ်သည်ဟု ခန့်မှန်းရသည်။&lt;ref name=&quot;yale_zero&quot;&gt;Wallin, N. &amp;ldquo;[http://yaleglobal.yale.edu/about/zero.jsp The History of Zero.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160825124525/http://yaleglobal.yale.edu/about/zero.jsp |date=25 August 2016 }}&amp;rdquo; From ''YaleGlobal Online''--Web. 25 Dec 2014.&lt;/ref&gt; သို့သော် သုည၏သဘောတရား၊ သုည၏နေရာလိုက်တန်ဖိုး စသည်တို့ကိုမူ ဆူမယ်ရီယန်တို့ အသေအချာ နားလည်ခဲ့ပုံမရချေ။ သင်္ချာအခြေခံများကို အီဂျစ်တို့ထံမှ သင်ယူခဲ့သည့် ဂရိပညာရှင်သည်လည်း ထိုသဘောကို နားလည်ကြောင်း အထောက်အထား အခိုင်အမာ မတွေ့ရပေ။&lt;ref name=&quot;yale_zero&quot;&gt;&lt;/ref&gt; 

သုညကို သင်္ကေတအဖြစ်သာမကဘဲ သဘောတရားတစ်ခုအဖြစ်ပါ အသေအချာ စတင်အသုံးပြုခဲ့သူများမှာ အိန္ဒိယလူမျိုးများဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;yale_zero&quot;&gt;&lt;/ref&gt; အိန္ဒိယမှ ဗြာဟ္မဂုတ္တ (Brahmagupta) သည် ၆၅၀စီအီးတွင် သုညကိုသုံး၍ ဂဏန်းသင်္ချာတွက်ချက်ခြင်းကို စနစ်တကျလုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;yale_zero&quot;&gt;&lt;/ref&gt; သင်္ကရိုက် (Sanskrit) ဘာသာဖြင့် သုညကို &amp;ldquo;sunya&amp;rdquo; ဟုခေါ်ရာမှ မြန်မာဘာသာရှိ ပါဠိမွေးစားစကားလုံး &amp;ldquo;သုည&amp;rdquo; ဖြစ်လာဟန်ရှိသည်။

အာရပ်ကုန်သည်များသည် အိန္ဒိယမှ ဟင်းခတ်အမွှေးအကြိုင်နှင့် အခြားကုန်ပစ္စည်းအသစ်အဆန်းများအပြင် ဗြာဟ္မဂုတ္တ၏ သင်္ချာကျမ်းကိုပါ ပြန်လည်သယ်ဆောင်လာကြရာ ၇၇၃စီအီးသို့ရောက်သော် (ယခုခေတ် အီရတ်နိုင်ငံရှိ) ဘဂ္ဂဒက်မြို့သို့ သုည၏သဘောတရား ရောက်ရှိပြီးဖြစ်သည်။ အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသတွင် သုည၏သဘောတရား ပြန့်ပွားစည်ပင်လာရာ ကိုးရာစုနှစ်သို့ ရောက်သောအခါ [[မိုဟာမက် အီဘင်မူဆာ အယ်ခိုဝါရစ်ဇမီ]] (Mohammed ibn-Musa al-Khowarizmi) သည် သုညပါ ညီမျှခြင်းများကို စတင်လေ့လာခဲ့ပြီး မြှောက်ခြင်းနှင့် စားခြင်းတို့ကို အမြန်တွက်နည်းတို့ကိုလည်း တီထွင်တွေ့ရှိခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;yale_zero&quot;&gt;&lt;/ref&gt; အယ်ခိုဝါရစ်ဇမီက သုညကို &amp;ldquo;sifr&amp;rdquo; ဟုခေါ်ခဲ့သည်။ ခုနှစ် ၈၇၉စီအီးသို့ရောက်သော် သုညကို မျက်မှောက်ခေတ်ရေးသားပုံအတိုင်း ဘဲဥပုံဖြင့် ရေးသားလာကြသည်။ 

စပိန်ပြည်တောင်ပိုင်းကို မောတို့ (Moors) သိမ်းပိုက်ရာမှစပြီး တစ်ဆယ့်နှစ်ရာစုအလယ်ပိုင်းသို့ ရောက်သောအခါ အယ်ခိုဝါရစ်ဇမီ၏ကျမ်းကို ဘာသာပြန်ထားသောကျမ်းများသည် အင်္ဂလန်သို့ တဖြည်းဖြည်း ရောက်ရှိလာသည်။ ကုန်သွယ်စီးပွားရေးရာများတွင် သုညသည် အလွန်အသုံးဝင်သော်လည်း သုညနှင့် နေရာလိုက်တန်ဖိုးကို အသုံးပြုရေးသားထားသော နံပါတ်များကို တုပပြင်ဆင်ရေးသားရန် လွယ်ကူလွန်းသည်ဟုဆိုကာ ဥရောပရှိ အစိုးရများက သုညနှင့် အာရေဗျ ကိန်းစနစ်ကို ပိတ်ပင်ခဲ့သည်များလည်းရှိသည်။&lt;ref name=&quot;yale_zero&quot;&gt;&lt;/ref&gt; သို့သော် ကုန်သည်များက လျှို့ဝှက်သုံးစွဲခဲ့ရာမှာ &amp;ldquo;sifr&amp;rdquo; ခေါ်သုည၏ အာရေဗျအမည်မှ ရွေ့လျောလာသည့် &amp;ldquo;cipher&amp;rdquo; ဆိုသည့် မျက်မှောက်ခေတ်စကားလုံးမှာ ဝှက်စာ ဟု အဓိပ္ပာယ်ရလာသည်။&lt;ref name=&quot;yale_zero&quot;&gt;&lt;/ref&gt; နောင်တွင် ရနေးဒေးကား (Rene Descartes) ၏ နာမည်ကျော် ကာတေးရှန်း ကိုဩဒိနိတ်စနစ်တွင် လည်းကောင်း၊ အခြားသင်္ချာပညာရှင်များဖြစ်သည့် [[နယူတန်]] (Newton) နှင့် [[ဂေါ့ဖရိဒ် ဝီလ်ဟမ် လိုက်ဘနစ်|လိုက်ဘနစ်]] (Leibniz) စသည်တို့၏ လေ့လာမှုများတွင် သုညကို အသုံးပြုခဲ့ပြီး ကဲကုလပ်နှင့် အခြားသင်္ချာဆိုင်ရာ တိုးတက်မှုများ ပေါ်ပေါက်ခဲ့ပေသည်။

=== အနုတ်ကိန်းများ စတင်အသုံးပြုလာခြင်း ===
အနုတ်ကိန်းဟူသည့် သဘောတရားကို အစောဆုံး ၁၀၀ ဘီစီအီး နှင့် ၅၀ ဘီစီအီးအကြားတွင် [[တရုတ်]]လူမျိုးတို့ သိမြင်နားလည်ခဲ့ပုံရသည်။&lt;ref name=&quot;utexas_m326k&quot;&gt;Smith, M. K. &amp;ldquo;[https://www.ma.utexas.edu/users/mks/326K/Negnos.html History of Negative Numbers].&amp;rdquo; From ''M326K: Foundations of Number Systems''--Web. 25 Dec 2014.&lt;/ref&gt; &amp;ldquo;သင်္ချာအနုပညာနှင့် ပတ်သက်သည့် အခန်းကိုးခန်း&amp;rdquo; အမည်ရ တရုတ်ကျမ်းတွင် ပုံသဏ္ဌာန်အမျိုးမျိုး၏ ဧရိယာရှာပုံရှာနည်းကို ဖော်ပြရာတွင် အပေါင်းအမြှောက်ကိန်း (positive coefficient) များကို အနီရောင်အစက်ပြောက်များနှင့်လည်းကောင်း၊ အနုတ်အမြှောက်ကိန်း (negative coefficient) များကို အနက်ရောင်အစက်ပြောက်များနှင့်လည်းကောင်း ကိုယ်စားပြုရေးသားထားသည်။&lt;ref&gt;Staszkow, R. and Bradshaw R. ''The Mathematical Palette'' (3rd ed.). Thomson Brooks/Cole, p. 41, 2004.&lt;/ref&gt;

သုံးရာစုနှစ်အတွင်းသို့ ရောက်သောအခါ [[ဂရိ]]ပညာရှင် ဒိုင်အိုဖန်တပ် (Diophantus) ၏ ''Arithmetica'' ခေါ် [[ဂဏန်းသင်္ချာ]]ကျမ်းတွင် &lt;math&gt;4x+20=0&lt;/math&gt; ဟူ၍ ယခုခေတ်ပုံစံဖြင့် ရေး၍ရမည့် ညီမျှခြင်းကို ဖြေရှင်းရာတွင် ရရှိသည့် အနုတ်ကိန်းအဖြေကို အဓိပ္ပာယ်မရှိဟု ကျမ်းပြုသူကိုယ်တိုင် မှတ်ချက်ချဖူးသည်။ ဒိုင်အိုဖန်တပ်သည် အနုတ်ဂဏန်းပါ တွက်ချက်မှုအချို့ကို ပြုလုပ်ခဲ့သော်လည်း အနုတ်၏ ယေဘုယျသဘောတရားအကြောင်းကို ရှင်းလင်းရေးသားခဲ့ခြင်းမရှိပေ။&lt;ref&gt;Smith, David E. [http://www.amazon.com/History-Mathematics-Vol-Dover-Books/dp/0486204308 ''History of Mathematics''], Vol. 2. Dover, p. 258, 1958.&lt;/ref&gt;

စီအီး ခုနစ်ရာစုသို့ ရောက်သောအခါမှသာ [[အိန္ဒိယ]]ပညာရှင် ဗြာဟ္မဂုတ္တ၏ကျမ်းတွင် နှစ်ထပ်ကိန်းညီမျှခြင်းရှင်းနည်းကို အနုတ်ကိန်းများသုံး၍ ဖော်ပြခဲ့သည်။&lt;ref&gt;Cajori, Florian. [https://books.google.com/books?id=mGJRjIC9fZgC&amp;source=gbs_navlinks_s ''History of Mathematics''], 5th ed. New York: Chelsea, p. 94, 1991.&lt;/ref&gt; အနုတ်ကိန်းသုံး၍ တွက်ချက်ရာတွင် လိုက်နာရမည့် စည်းမျဉ်းများကိုလည်း ရေးသားခဲ့သည်။&lt;ref&gt;Katz, Victor J. [https://books.google.com/books?id=vV8PAQAAMAAJ&amp;source=gbs_navlinks_s ''A History of Mathematics: An Introduction''], 2nd edition, Reading, MA: Addison-Wesley, p. 226, 1998.&lt;/ref&gt;

နောက်ပိုင်းရာစုများတွင် အနုတ်ကိန်းအကြောင်းကို ကမ္ဘာအရပ်ရပ်မှ ပညာရှင်တို့ မှတ်ချက်ပြုရေးသားခဲ့သော်လည်း ဤအနုတ်သဘောကို အလွယ်တကူ လက်ခံခဲ့ခြင်းမရှိပေ။ စီအီး ကိုးရာစု အရှေ့အလယ်ပိုင်းမှ အယ်ခိုဝါရစ်ဇမီက အနုတ်ကိန်းများကို အသုံးမပြုဘဲ နှစ်ထပ်ကိန်းညီမျှခြင်းရှင်းနည်းကို ခြောက်မျိုးခွဲ၍ရေးသားခဲ့ပြီး&lt;ref&gt;Katz, Victor J. [https://books.google.com/books?id=vV8PAQAAMAAJ&amp;source=gbs_navlinks_s ''A History of Mathematics: An Introduction''], 2nd edition, Reading, MA: Addison-Wesley, p. 245, 1998.&lt;/ref&gt;၊ တစ်ဆယ့်နှစ်ရာစု အိန္ဒိယမှ ဘက်ရှ်ကာရာ (Bhaskara) က အနုတ်ကိန်းရင်းအဖြေကို &amp;ldquo;မပြည့်စုံ၍၊ လူတို့သဘောမတူ၍ ယူစရာမလို&amp;rdquo;&lt;ref&gt;Cajori, Florian. [https://books.google.com/books?id=mGJRjIC9fZgC&amp;source=gbs_navlinks_s ''History of Mathematics''], 5th ed. New York: Chelsea, p. 93, 1991.&lt;/ref&gt; ဟုလည်းကောင်း၊ ဆယ့်ငါးရာစု ဥရောပမှ ရှူကေး (Chuquet) က &amp;ldquo;အဓိပ္ပာယ်မရှိသော နံပါတ်များ&amp;rdquo; ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ဆယ့်ခြောက်ရာစု ဥရောပမှ ရှတီဖယ်က သုညထက်နည်းသည့် အတုအယောင်ကိန်း အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ဆယ့်ခုနစ်ရာစု ဥရောပမှ ဒေးကားက အနှုတ်ကိန်းရင်းများသော အဖြေမှားများ အဖြစ်လည်းကောင်း အသီးသီး ရေးသားခဲ့ကြသည်။ သမိုင်းအဆက်ဆက်မှ ပညာရှင်အချို့က အနုတ်ကိန်းကို အလုံးစုံသော်လည်းကောင်း၊ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းမျှသာလည်းကောင်း လက်ခံခဲ့သည့် ဖြစ်ရပ်များ ရှိသော်လည်း ၁၉ရာစု နောက်ပိုင်းရောက်မှသာ အနုတ်ကိန်းများကို တဖြည်းဖြည်း တွင်ကျယ်စွာ အသုံးပြုလာဟန်ရှိသည်။

== ကိုးကား ==
{{Reflist|2}}{{DEFAULTSORT:ကိန်းhtml}}

[[ကဏ္ဍ:ကိန်းများ]]</text>
      <sha1>gtrigqgv7b7s982zaeaddbafljgwj4r</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1050828</id>
      <parentid>1050825</parentid>
      <timestamp>2026-08-30T09:47:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mkant00</username>
        <id>135890</id>
      </contributor>
      <comment>/* ကိန်းထွးအမျိုးအစားများ */ grammar + more context</comment>
      <origin>1050828</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="124620" sha1="dtfb74yl0o1ef8sd90evd5yu2dt07sg" xml:space="preserve">{{တမ်းပလိတ်:ကိန်းစနစ်များ}}

'''ကိန်း''' (number) ဆိုသည်မှာ ပမာဏများကို ရေတွက်ရန်၊ တိုင်းတာရန်၊ အမှတ်အသားပြုရန်၊ [[အစုဝင်|အစုဝင်များ၏]] အဆင့်ကိုလိုက်၍ အစဉ်လိုက်စီရန်နှင့် နှိုင်းယှဉ်ရန်အတွက် အသုံးပြုသော သရုပ်မဲ့ [[သင်္ချာ|သင်္ချာဆိုင်ရာ]] အရာဝတ္ထု (abstract mathematical object) တစ်ခုဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web |website=CNRTL |title=Nombre: Nombre ordinal |url=https://www.cnrtl.fr/definition/nombre}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal |title=number, n. |url=http://www.oed.com/view/Entry/129082 |journal=OED Online |language=en-GB |publisher=Oxford University Press |access-date=2017-05-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181004081907/http://www.oed.com/view/Entry/129082 |archive-date=2018-10-04 |url-status=live}}&lt;/ref&gt; သမိုင်းကြောင်းအရ ကိန်းဟူသော သဘောတရားသည် အရာဝတ္ထုများကို ရေတွက်ခြင်းနှင့် အရွယ်အစားများကို ခန့်မှန်းခြင်းစသည့် အခြေခံအယူအဆများမှတစ်ဆင့် တဖြည်းဖြည်း ဆင့်ကဲပြောင်းလဲလာခဲ့သည်။ ဤကဲ့သို့ ပြောင်းလဲလာမှုကြောင့် ကိန်းများသည် သရုပ်မဲ့လေ့လာတွေ့ရှိချက်များကို တိကျသော တိုင်းတာမှုများနှင့် ချိတ်ဆက်ပေးနိုင်ခဲ့ပြီး လက်တွေ့အသုံးချ သိပ္ပံပညာရပ်များ၌ မပါမဖြစ်သော အဓိကအခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်လာခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Bigelow |first1=John |last2=Butchart |first2=Sam |editor-last=Borchert |editor-first=Donald M. |title=Encyclopedia of Philosophy |chapter=Number |year=2005 |isbn=978-0-02-866072-1 |publisher=Macmillan Reference USA}}&lt;/ref&gt; လူသားတို့၏ သိမြင်နားလည်နိုင်စွမ်းအတွက် အရေးပါသော အခြေခံအုတ်မြစ်တစ်ခု ဖြစ်သော်ငြားလည်း ကိန်းဟူသော သဘောတရားအပေါ် အားလုံးလက်ခံနိုင်မည့် ယေဘုယျ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက် (general definition) တစ်ခုတည်းဟူ၍ သီးသန့်မရှိပေ။ အဓိကကျသော ကိုးကားကျမ်းအများအပြား၌ ကိန်းဆိုသည်မှာ လူသားတို့၏ နားလည်သဘောပေါက်မှုတွင် အခြေခံအကျဆုံးဖြစ်သောကြောင့် တိကျစွာ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုရန် ခက်ခဲကြောင်း မှတ်ချက်ပြုထားကြသည်။&lt;ref&gt;{{cite book |title=Le Petit Robert de la langue française |publisher=Dictionnaires Le Robert}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Trésor de la Langue Française informatisé |url=http://atilf.atilf.fr/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |title=Le Petit Larousse illustré |publisher=Éditions Larousse}}&lt;/ref&gt;

သီးခြားကိန်းတစ်ခုစီကို အပြောနှင့် အရေး ဘာသာစကားများတွင် ကိန်းစကားလုံးများအပြင် နျူမရယ် (numeral) သို့မဟုတ် ဂဏန်း (digit) ဟုခေါ်သော တိကျသည့် သင်္ကေတများဖြင့်လည်း ကိုယ်စားပြုဖော်ပြကြသည်။ ဥပမာအားဖြင့် &quot;ဆယ့်တစ်&quot; သည် ကိန်းစကားလုံးဖြစ်ပြီး &lt;math&gt;11&lt;/math&gt; သည် ၎င်းနှင့်သက်ဆိုင်သော နျူမရယ်ဖြစ်သည်။ ဘာသာဗေဒတွင် နျူမရယ်ဆိုသည်မှာ &lt;math&gt;5&lt;/math&gt; ကဲ့သို့သော သင်္ကေတတစ်ခုကို ရည်ညွှန်းနိုင်သကဲ့သို့ &lt;math&gt;500&lt;/math&gt; ဟူသော တန်ဖိုးကို ကိုယ်စားပြုသည့် &quot;ငါးရာ&quot; ကဲ့သို့သော ကိန်းအမည်ပေး စကားလုံး သို့မဟုတ် စကားစုကိုလည်း ရည်ညွှန်းနိုင်သည်။ ထို့အပြင် ကိန်းများကို ကိုယ်စားပြုဖော်ပြသည့် &quot;ဒါဇင်&quot; ကဲ့သို့သော အခြားစကားလုံးများသည်လည်း နျူမရယ်များပင် ဖြစ်ကြသည်။ သင်္ကေတအသစ်များကို တစ်ခုချင်းစီ မှတ်သားနိုင်စွမ်းမှာ ကန့်သတ်ချက်ရှိသည့်အတွက် မည်သည့်ကိန်းကိုမဆို ထိရောက်စွာ စီစဉ်ပြသနိုင်ရန် ဒသမကိန်းစနစ် ဟိန္ဒူ-အာရပ် နျူမရယ်စနစ် (decimal Hindu–Arabic numeral system) ကဲ့သို့သော နျူမရယ်စနစ်များ (numeral systems) ကို ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် အသုံးပြုလာကြသည်။&lt;ref&gt;{{cite journal |title=numeral, adj. and n. |url=http://www.oed.com/view/Entry/129111 |journal=OED Online |publisher=Oxford University Press |access-date=2017-05-16 |archive-date=2022-07-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220730095156/https://www.oed.com/start;jsessionid=B9929F0647C8EE5D4FDB3A3C1B2CA3C3?authRejection=true&amp;url=%2Fview%2FEntry%2F129111 |url-status=live}}&lt;/ref&gt; နေ့စဉ်သုံးဝေါဟာရများတွင် ဤကွဲပြားချက်များမှာ ဝေဝါးနေတတ်သည်။ သို့ရာတွင် သရုပ်မဲ့ကိန်းများ၊ ၎င်းတို့ကို ကိုယ်စားပြုဖော်ပြသော ဂဏန်းသင်္ကေတများ၊ ကိန်းစကားလုံးများနှင့် ဂဏန်းစာသားများကိုသာ အသုံးပြုထားသည့် ဖုန်းနံပါတ် သို့မဟုတ် ISBN ကဲ့သို့သော ခွဲခြားသတ်မှတ်မှုများအကြား ခြားနားချက်ကိုမူ ဂရုပြု၍ ခွဲခြားသိမြင်ရမည်ဖြစ်သည်။

သင်္ချာတွင် ကိန်းများသည် တွက်ချက်မှုများ (mathematical operations) မှတစ်ဆင့် အချင်းချင်း သက်ရောက်မှုရှိကြသည်။ ယေဘုယျအားဖြင့် တွက်ချက်မှုများတွင် ကိန်းတစ်ခု သို့မဟုတ် တစ်ခုထက်ပိုသော ကိန်းများကို အဝင်ကိန်း (input) အဖြစ် လက်ခံပြီး အထွက်ကိန်း (output) အဖြစ် ကိန်းတစ်ခုကို ပြန်လည်ထုတ်ပေးသည်။ တစ်လုံးသွင်းတွက်ချက်မှု (unary operation) များသည် ကိန်းတစ်ခုတည်းကိုသာ အဝင်ကိန်းအဖြစ် လက်ခံတွက်ချက်ခြင်းဖြစ်သည်။ သာဓကအားဖြင့် နောက်ဆက်တွဲတွက်ချက်မှု (successor operation) တွင် အဝင်ကိန်းတိုင်းကို &lt;math&gt;1&lt;/math&gt; ပေါင်းပေးသဖြင့် &lt;math&gt;4&lt;/math&gt; ကိုထည့်သွင်းပါက &lt;math&gt;5&lt;/math&gt; ဟူ၍ ထွက်လာမည်ဖြစ်သည်။ [[နှစ်လုံးသွင်းတွက်ချက်မှု|နှစ်လုံးသွင်းတွက်ချက်မှု]] (binary operation) များသည် ကိန်းနှစ်ခုကို လက်ခံပြီး အထွက်ကိန်းတစ်ခုကို ပြန်ထုတ်ပေးသည်။ အကျွမ်းတဝင်အရှိဆုံးဖြစ်သော [[ပေါင်းခြင်း|ပေါင်းခြင်း]] (addition)၊ [[နုတ်ခြင်း|နုတ်ခြင်း]] (subtraction)၊ [[မြှောက်ခြင်း|မြှောက်ခြင်း]] (multiplication)၊ [[စားခြင်း (သင်္ချာ)|စားခြင်း]] (division) နှင့် [[ထပ်ကိန်းတင်ခြင်း]] (exponentiation) တို့သည် နှစ်လုံးသွင်းတွက်ချက်မှုများဖြစ်ကြပြီး ၎င်းတို့ကို [[ဂဏန်းသင်္ချာ|ဂဏန်းသင်္ချာ]] (arithmetic) ၏ စည်းမျဉ်းများဖြင့် ထိန်းချုပ်ထားသည်။ ဤဂုဏ်သတ္တိများကို ရိုးရာအားဖြင့် [[ကိန်းပြည့်|ကိန်းပြည့်]] ဂဏန်းသင်္ချာ (integer arithmetic) အတွင်း၌ လေ့လာကြပြီး [[ကိန်းသီအိုရီ|ကိန်းသီအိုရီ]] (number theory) ၏ ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော ဘာသာရပ်ခွဲများတစ်လျှောက်တွင်လည်း ဆက်လက်၍ ချဲ့ထွင်လေ့လာကြသည်။

သမိုင်းတစ်လျှောက်တွင် ကိန်းဟူသော သင်္ချာဆိုင်ရာ သဘောတရားသည် စဉ်ဆက်မပြတ် ကျယ်ပြန့်တိုးတက်လာခဲ့သည်။ အခြေခံအကျဆုံးဖြစ်သော [[သဘာဝကိန်း|သဘာဝကိန်းများ]] (natural numbers) ကို သမိုင်းမတင်မီခေတ်ကတည်းက အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ ပြင်သစ်နိုင်ငံ လေးပရာဒဲလ် (Les Pradelles) ဒေသ၌ တွေ့ရှိရသော အစောပိုင်း ရေတွက်မှတ်တမ်း (tally stick) ဟုယူဆရသည့် အစဉ်လိုက် အရာကိုးခုပါသော ခွေးအ (hyena) အရိုးကို ထောက်ရှု၍ နီယန်ဒါသဲလ် (Neanderthals) လူသားများသည် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း &lt;math&gt;60,000&lt;/math&gt; ခန့်ကတည်းက ကိန်းဂဏန်းဆိုင်ရာ အချက်အလက်များကို မှတ်တမ်းတင်ခဲ့ကြဖွယ်ရှိကြောင်း တွေ့ရသည်။&lt;ref&gt;{{cite journal |last=d'Errico |first=Francesco |title=From number sense to number symbols. An archaeological perspective |journal=Philosophical Transactions of the Royal Society B: Biological Sciences |date=2018-01-01 |url=https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC5784044/}}&lt;/ref&gt; ဘီစီ &lt;math&gt;2000&lt;/math&gt; ခန့်ရောက်သောအခါ အီဂျစ်နှင့် ဘေဘီလုံလူမျိုးများသည် ထက်ဝက်ကဲ့သို့သော အပိုင်းကိန်း (fraction) များနှင့် [[အတိပြကိန်း|ရာရှင်နယ်ကိန်းများ]] (rational numbers) ကို အသုံးပြု၍ တွက်ချက်မှုများ ပြုလုပ်နေကြပြီဖြစ်သည်။ &lt;math&gt;7&lt;/math&gt; ရာစု အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင်မူ သုည (&lt;math&gt;0&lt;/math&gt;) နှင့် အနုတ် &lt;math&gt;1&lt;/math&gt; (&lt;math&gt;-1&lt;/math&gt;) ကဲ့သို့သော အနုတ်ကိန်းများ (negative numbers) အပေါ် ပုံစံတကျ နားလည်သဘောပေါက်မှုများ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ ဤသည်မှာ ဗလာဖြစ်၍ ဘာမှမရှိခြင်းကိုပင် တွက်ချက်နိုင်သော တန်ဖိုးတစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ပေးလိုက်ခြင်းဖြစ်ရာ အခြေခံကျလှသော ဒဿနပိုင်းဆိုင်ရာ အပြောင်းအလဲတစ်ခုကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.scientificamerican.com/article/history-of-zero/ |title=The Origin of Zero |last=Matson |first=John |work=Scientific American |access-date=2017-05-16 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20170826235655/https://www.scientificamerican.com/article/history-of-zero/ |archive-date=2017-08-26 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Hodgkin2005&quot;&gt;{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=f6HlhlBuQUgC&amp;pg=PA88 |title=A History of Mathematics: From Mesopotamia to Modernity |last=Hodgkin |first=Luke |date=2005-06-02 |publisher=OUP Oxford |isbn=978-0-19-152383-0 |pages=85–88 |language=en |access-date=2017-05-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190204012433/https://books.google.com/books?id=f6HlhlBuQUgC&amp;pg=PA88 |archive-date=2019-02-04 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Merzbach |first1=Uta C. |last2=Boyer |first2=Carl B. |title=A History of Mathematics |page=198 |year=2011 |publisher=John Wiley &amp; Sons}}&lt;/ref&gt; &lt;math&gt;2&lt;/math&gt; ၏ နှစ်ထပ်ကိန်းရင်း (square root) သို့မဟုတ် ပိုင် (pi) ကဲ့သို့သော [[အီရာရှင်နယ်ကိန်း|အီရာရှင်နယ်ကိန်းများ]] (irrational numbers) ၏ အယူအဆကို ဘီစီ &lt;math&gt;4&lt;/math&gt; ရာစု ရှေးဟောင်းဂရိနိုင်ငံ၌ စတင်ဖန်တီးခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်း အစ္စလာမ္မစ် ရွှေခေတ် (Islamic Golden Age) အတွင်း ပိုမိုတွင်ကျယ်စွာ အသုံးပြုလာခဲ့ကြသည်။&lt;ref&gt;{{cite book |chapter=The Mathematical Accomplishments of Ancient Indian Mathematics |first=T. K. |last=Puttaswamy |title=Mathematics across cultures: the history of non-western mathematics |editor-first=Helaine |editor-last=Selin |date=2012 |publisher=Springer Science &amp; Business Media |location=Dordrecht |isbn=978-94-011-4301-1 |pages=409–422 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=DbsqBgAAQBAJ&amp;pg=PA408}}&lt;/ref&gt; ဥရောပ ဉာဏ်တဖန်မွေးခေတ် (European Renaissance)အတွင်း [[ကိန်းယောင်|ကိန်းယောင်များ]] (imaginary numbers) ၏ အယူအဆ တိုးတက်လာခဲ့ရာမှတဆင့် [[ကိန်းစစ်|ကိန်းစစ်များ]] (real numbers) ကို ကျယ်ပြန့်လှသော [[ကိန်းထွေး|ကိန်းထွေးများ]] (complex numbers) နယ်ပယ်အဖြစ်သို့ တိုးချဲ့နိုင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite book |last=Descartes |first=René |title=La Géométrie: The Geometry of René Descartes with a facsimile of the first edition |url=https://archive.org/details/geometryofrenede00rend |year=1954 |author-link=René Descartes |orig-year=1637 |publisher=Dover Publications |isbn=978-0-486-60068-0 |access-date=2011-04-20}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Hodgkin2005&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite encyclopedia |encyclopedia=Grand dictionnaire encyclopédique Larousse |title=Nombre |url=https://www.larousse.fr/encyclopedie/divers/nombre/54801 |access-date=2023-10-01}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite encyclopedia |encyclopedia=Encyclopædia Britannica |title=Number |url=https://www.britannica.com/science/number |access-date=2023-10-01}}&lt;/ref&gt;

&lt;math&gt;19&lt;/math&gt; ရာစုနှင့် &lt;math&gt;20&lt;/math&gt; ရာစုအစောပိုင်း ကာလများအတွင်း သင်္ချာပညာ၏ အခြေခံအုတ်မြစ်များကို နဂိုမှန်အဆိုနည်းကျ (axiomatically) ပုံစံတကျ ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်လာခဲ့ကြသည်။ ထိုအခါ ကိန်းများ၏ သဘောတရားသည် ထပ်မံကျယ်ပြန့်လာခဲ့ပြီး [[အနန္တ|အနန္တ]] (infinite) အရွယ်အစားများ၊ စံမဟုတ်သော ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသင်္ချာ (non-standard analysis) မှ အလွန်သေးငယ်လွန်းသော ပမာဏများ (infinitesimals) နှင့် [[အစုသီအိုရီ|အစုသီအိုရီ]] (set theory) မှ အနန္တလွန်ကိန်းများ (transfinite numbers) ကိုပါ ထည့်သွင်းစဉ်းစားလာကြသည်။ သင်္ချာပညာရှင်များသည် မူလကိန်းများ၏ ဂုဏ်သတ္တိများကို အမွေခံထားပြီး ပင်ကိုသိစိတ် (intuitive) ဖြင့် နားလည်ထားသော သဘောတရားများကို ယေဘုယျပြုထားခြင်း (generalizations) များအဖြစ် လုပ်ဆောင်ပေးသည့် &lt;math&gt;p&lt;/math&gt;-အခြေခံကိန်းများ (&lt;math&gt;p&lt;/math&gt;-adic numbers) နှင့် ဟိုက်ပါကွန်ပလက်စ်ကိန်းများ (hypercomplex numbers) ကဲ့သို့သော ကွဲပြားသည့် [[အက္ခရာသင်္ချာ|အက္ခရာသင်္ချာ]] တည်ဆောက်ပုံများ (algebraic structures) ကိုလည်း ဖန်တီးခဲ့ကြသည်။ သို့ရာတွင် ၎င်းတို့ကို &quot;ကိန်းများ&quot; အဖြစ် အမျိုးအစားခွဲခြားခြင်းမှာ တစ်ခါတစ်ရံ၌ တိကျသော သင်္ချာဆိုင်ရာ ခွဲခြားမှုထက် သမားရိုးကျ အမည်ပေးသတ်မှတ်ချက်တစ်ခုသာ ဖြစ်နေတတ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite book |last=Gouvêa |first=Fernando Q. |title=The Princeton Companion to Mathematics |chapter=II.1, The Origins of Modern Mathematics |page=82 |publisher=Princeton University Press |date=2008-09-28 |isbn=978-0-691-11880-2 |quote=Today, it is no longer that easy to decide what counts as a 'number.' The objects from the original sequence of 'integer, rational, real, and complex' are certainly numbers, but so are the p-adics. The quaternions are rarely referred to as 'numbers,' on the other hand, though they can be used to coordinatize certain mathematical notions.}}&lt;/ref&gt; စင်စစ်အားဖြင့် ကိန်းများကို သင်္ချာသီအိုရီသက်သက်အတွက်သာမက ရူပဗေဒဆိုင်ရာ အတိုင်းအတာများကို ဖော်ပြရန်၊ ညီမျှခြင်းများ (equations) ကို ဖြေရှင်းရန်နှင့် သတင်းအချက်အလက်များကို လျှို့ဝှက်သင်္ကေတပြောင်းရန် (encode) အတွက်ပါ အသုံးပြုကြသည်။ ရူပဗေဒနယ်ပယ်၌မူ ၎င်းတို့ကို ရေးနိုးကိန်း (Reynolds number) သို့မဟုတ် ကွမ်တမ်ကိန်းများ (quantum numbers) ကဲ့သို့သော အတိုင်းအတာမဲ့ ပမာဏများ (dimensionless quantities) အဖြစ် မကြာခဏ တွေ့ရလေ့ရှိသည်။

== ကိန်းများကို အမျိုးအစားခွဲခြင်း (Classification of Numbers) ==

[[ကိန်း|ကိန်းများကို]] ၎င်းတို့၏ [[သင်္ချာ|သင်္ချာဆိုင်ရာ]] ဂုဏ်သတ္တိများနှင့် အသုံးပြုမှုများအပေါ် မူတည်၍ အမျိုးအစားအဖုံဖုံ ခွဲခြားနိုင်သည်။ ဤသို့ အမျိုးတူကိန်းများအားလုံးကို စုဝေး၍ [[အစု|အစုများ]] (sets) အတွင်းသို့ စနစ်တကျ ခွဲခြားထည့်သွင်းခြင်းဖြင့် ကိန်းစနစ်များ (number systems) ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ သမိုင်းကြောင်းနှင့် သင်္ချာပညာရပ်၏ တိုးတက်မှုအဆင့်ဆင့်အရ ကိန်းစနစ်များသည် ပိုမိုရှုပ်ထွေးသော ညီမျှခြင်းများကို ဖြေရှင်းနိုင်ရန် အချင်းချင်းငုံထားသော [[အစုပိုင်း|အစုပိုင်းများ]] (nested subsets) ဆက်သွယ်ချက်ဖြင့် တိုးချဲ့တည်ဆောက်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ဆိုလိုသည်မှာ [[သဘာဝကိန်း|သဘာဝကိန်းများ]]မှသည် [[ကိန်းထွေး|ကိန်းထွေးများ]]အထိ အစုများ၏ ဆက်သွယ်ချက်ကို &lt;math&gt;\mathbb{N} \subset \mathbb{Z} \subset \mathbb{Q} \subset \mathbb{R} \subset \mathbb{C}&lt;/math&gt; ဟူ၍ ယေဘုယျအားဖြင့် မှတ်ယူနိုင်သည်။

ကိန်း (number) ဟူသော သရုပ်မဲ့ သဘောတရား (abstract concept) နှင့် ၎င်းကို ကိုယ်စားပြုရေးသားသော နျူမရယ် (numeral) တို့မှာ မတူညီပေ။ ကိန်းတစ်ခုတည်းကိုပင် ရေးသားပုံစနစ် တစ်မျိုးမကသုံး၍ ဖော်ပြနိုင်သည်။ သာဓကအားဖြင့် တန်ဖိုးပမာဏ 8 ကို ဒသမကိန်းစနစ် ဟိန္ဒူ-အာရပ် နျူမရယ်စနစ် (decimal Hindu-Arabic numeral system) သုံး၍ 8 ဟု ရေးနိုင်သလို ရောမ နျူမရယ် (Roman numeral) သုံး၍ VIII ဟုလည်းကောင်း ကွန်ပျူတာများအသုံးပြုသည့် ဘိုင်နရီ (binary) စနစ်ဖြင့် 1000 ဟုလည်းကောင်း ရေးနိုင်သည်။ မည်သို့ပင် ရေးသားစေကာမူ အဆိုပါ သင်္ကေတအားလုံးသည် ကိန်းဟူသော တူညီသည့် သရုပ်မဲ့ပမာဏ (abstract quantity) တစ်ခုတည်းကိုသာ ကိုယ်စားပြုကြသည်။

အခြေခံအားဖြင့် တွင်ကျယ်စွာ အသုံးပြုသော ကိန်းစနစ်များကို အောက်ပါဇယားဖြင့် အကျဉ်းချုံး လေ့လာနိုင်ပါသည်။

&lt;center&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: left; width: 85%;&quot;
|+ ခေတ်သစ်သင်္ချာပါ အခြေခံ ကိန်းစနစ်များ (Fundamental Number Systems)
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | သင်္ကေတ
! style=&quot;text-align: center;&quot; | ကိန်းစနစ်
! style=&quot;text-align: center;&quot; | အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်နှင့် ပါဝင်သောကိန်းများ
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;math&gt; \mathbb{N}&lt;/math&gt;
! သဘာဝကိန်းများ&lt;br&gt;(Natural numbers)
| လူတို့ နိစ္စဓူဝရေတွက်ခြင်းအတွက်သုံးသော ကိန်းများဖြစ်သည်။ 0, 1, 2, 3, 4... သို့မဟုတ် 1, 2, 3, 4... စသည်တို့ ပါဝင်သည်။
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;math&gt; \mathbb{Z}&lt;/math&gt;
! [[ကိန်းပြည့်|ကိန်းပြည့်များ]]&lt;br&gt;(Integers)
| သဘာဝကိန်းများနှင့် ၎င်းတို့၏ အပေါင်းဆိုင်ရာ ပြောင်းပြန်များ (additive inverses) ပေါင်းစပ်ထားသော စနစ်ဖြစ်သည်။ ... -3, -2, -1, 0, 1, 2, 3 ... စသည်တို့ ပါဝင်သည်။
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;math&gt; \mathbb{Q}&lt;/math&gt;
! [[အတိပြကိန်း|ရာရှင်နယ်ကိန်းများ]]&lt;br&gt;(Rational numbers)
| &lt;math&gt;\frac{a}{b}&lt;/math&gt; သဏ္ဌာန်ရှိ အတိအပပြနိုင်သော အပိုင်းကိန်းများ (fractions) ဖြစ်ပြီး &lt;math&gt;a&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;b&lt;/math&gt; သည် ကိန်းပြည့်များဖြစ်ကာ ပိုင်းခြေ (denominator) &lt;math&gt;b&lt;/math&gt; သည် သုညနှင့် မညီသော &lt;math&gt;b \neq 0&lt;/math&gt; အခြေအနေဖြစ်သည်။
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;math&gt; \mathbb{R}&lt;/math&gt;
! [[ကိန်းစစ်|ကိန်းစစ်များ]]&lt;br&gt;(Real numbers)
| ကိန်းစစ်မျဉ်း (real number line) ပေါ်ရှိ ကိန်းများအားလုံး ပါဝင်သည်။ ၎င်းတို့တွင် ရာရှင်နယ်ကိန်းနှင့် [[အီရာရှင်နယ်ကိန်း|အီရာရှင်နယ်ကိန်းများ]] အားလုံး ပါဝင်သည်။ သင်္ချာနည်းအရ ရာရှင်နယ်ကိန်းများ၏ စုဆုံသော [[ကော်ချီ ကိန်းစဉ်|ကော်ချီ ကိန်းစဉ်များ]] (convergent Cauchy sequences of rational numbers) ၏ [[စုဆုံမှတ်|စုဆုံမှတ်များ]] (limits) အဖြစ် ဖွဲ့စည်းထားသည်။
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;math&gt; \mathbb{C}&lt;/math&gt;
! ကိန်းထွေးများ&lt;br&gt;(Complex numbers)
| &lt;math&gt;a+bi&lt;/math&gt; သဏ္ဌာန်ရှိကိန်းများဖြစ်ပြီး &lt;math&gt;a&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;b&lt;/math&gt; တို့သည် ကိန်းစစ်များဖြစ်သည်။ ဤတွင် &lt;math&gt;i&lt;/math&gt; ဟူသော [[ကိန်းယောင်|ကိန်းယောင်ယူနစ်]] (imaginary unit) သည် ညီမျှခြင်း &lt;math&gt;x^2+1=0&lt;/math&gt; ကို ပြေလည်စေသော -1 ၏ နှစ်ထပ်ကိန်းရင်း (square root) ဖြစ်သည်။
|}
&lt;/center&gt;

ဤအခြေခံ ကိန်းစနစ် 5 မျိုးအပြင် အဆင့်မြင့် သရုပ်မဲ့ [[အက္ခရာသင်္ချာ]] (abstract algebra) တွင် ကိန်းထွေးများစနစ်ကို ထပ်မံတိုးချဲ့ထားသော စနစ်များရှိသေးသည်။ ၎င်းတို့မှာ သင်္ကေတ &lt;math&gt;\mathbb{H}&lt;/math&gt; ဖြင့်ပြသည့် ကွာတာနီယွန်များ (quaternions) နှင့် သင်္ကေတ &lt;math&gt;\mathbb{O}&lt;/math&gt; ဖြင့်ပြသည့် အော့တိုနီယွန်များ (octonions) ကဲ့သို့သော ဟိုက်ပါကွန်ပလက်စ်ကိန်းများ (hypercomplex numbers) စနစ်များ ဖြစ်ကြသည်။ သို့သော် နေ့စဉ်လက်တွေ့ တွက်ချက်မှုများနှင့် ခေတ်သစ်သိပ္ပံနည်းကျ ညီမျှခြင်းအများစုအတွက်မူ အက္ခရာသင်္ချာဆိုင်ရာ အပိတ် (algebraic closure) ဖြစ်သည့် &lt;math&gt;\mathbb{C}&lt;/math&gt; ဖြင့် အဆုံးသတ်ထားသော အထက်ဖော်ပြပါ ကိန်းစနစ်များက လုံလောက်သော အခြေခံအုတ်မြစ်ကို အပြည့်အဝ ထောက်ပံ့ပေးထားသည်။ ယင်းညီမျှခြင်းများသည် ကလပ်စစ်ကယ် ရူပဗေဒ (classical physics) မှသည် ကွမ်တမ် မက္ကင်းနစ် (quantum mechanics) အထိ အကျုံးဝင်သည်။

=== သဘာဝကိန်းများ ===
{{main|သဘာဝကိန်း}}

လူတို့ နိစ္စဓူဝ ထိတွေ့ရင်းနှီးမှု အများဆုံးနှင့် သင်္ချာဘာသာရပ်တွင် တစ်ပိုင်းတစ်စဖြစ်သော ပမာဏများ (discrete quantities) ကို ရေတွက်ရန်နှင့် အစဉ်လိုက်စီစဉ်ရန်အတွက် အသုံးပြုသော အခြေခံကိန်းအမျိုးအစားမှာ [[သဘာဝကိန်း|သဘာဝကိန်းများ]] ဖြစ်သည်။ သဘာဝကိန်းများကို ရေတွက်ကိန်းများ (counting numbers) ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။ ဂဏန်း (digit) 1, 2, 3, 4, ... စသည်တို့မှာ သဘာဝကိန်းများ ဖြစ်ကြသည်။ သာဓကအားဖြင့် ဘော်ဘာကီ 1968&lt;ref&gt;Bourbaki, N. ''Elements of Mathematics: Theory of Sets''. Paris, France: Hermann, 1968. &lt;/ref&gt;၊ ဟာမော့စ် 1974&lt;ref&gt;Halmos, P. R. ''Naive Set Theory''. New York: Springer-Verlag, 1974. &lt;/ref&gt; နှင့် Wolfram MathWorld&lt;ref name=&quot;wolfram_n&quot;&gt;Weisstein, Eric W. &quot;[http://mathworld.wolfram.com/NaturalNumber.html Natural Number].&quot; From ''MathWorld''--A Wolfram Web Resource.&lt;/ref&gt; စသည့် အချို့သော သင်္ချာပညာရှင်များနှင့် စာအုပ်စာတမ်းများတွင် သုညကို သဘာဝကိန်းဟု သတ်မှတ်ပြီး ကျန်အချို့က သုညကို သဘာဝကိန်းအဖြစ် မထည့်သွင်းပါ။ မည်သို့ဖြစ်စေ သဘာဝကိန်းများ အစု၏ အသုံးများသောသင်္ကေတမှာ &lt;math&gt; \mathbb{N} &lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။ သုညကို သဘာဝကိန်းအဖြစ် သတ်မှတ်ခြင်း သို့မဟုတ် မသတ်မှတ်ခြင်းကို ရှင်းလင်းစေချင်သောအခါတွင် သင်္ကေတ &lt;math&gt;\mathbb{N}_0&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;\mathbb{Z}_{\geqslant 0}&lt;/math&gt; တို့ကို သုညပါသော အနုတ်မဟုတ်သော [[ကိန်းပြည့်|ကိန်းပြည့်များ]] (non-negative integers) အတွက် အသုံးပြုကြပြီး သင်္ကေတ &lt;math&gt;\mathbb{N}_1&lt;/math&gt;၊ &lt;math&gt;\mathbb{N}^*&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;\mathbb{Z}_{&gt;0}&lt;/math&gt; တို့ကို သုညမပါသော တိကျစွာ အပေါင်းကိန်းပြည့်များ (strictly positive integers) အတွက် အသုံးပြုကြသည်။

သမိုင်းကြောင်းအရ ကြည့်လျှင် အစောပိုင်းကာလများက ၎င်းတို့ကို ကိန်းများဟုသာ ရိုးရှင်းစွာ ခေါ်ဆိုခဲ့ကြသော်လည်း အနုတ်ကိန်း၊ [[အတိပြကိန်း|ရာရှင်နယ်ကိန်း]]နှင့် [[အီရာရှင်နယ်ကိန်း|အီရာရှင်နယ်ကိန်းများ]] ပေါ်ပေါက်လာပြီးနောက်ပိုင်းတွင် မူလရေတွက်ကိန်းများကို တိကျစွာခွဲခြားရန် သဘာဝကိန်းဟူသော ဝေါဟာရကို စတင်သုံးစွဲလာခဲ့ကြသည်။ 1484 ခုနှစ်တွင် ပြင်သစ်ပညာရှင် နီကိုလတ်စ် ရှူကေး က သဘာဝကိန်းစဉ်ဟူ၍ လည်းကောင်း 1763 ခုနှစ်တွင် ဝီလျံ အီမာဆန် က အင်္ဂလိပ်ဝေါဟာရ natural number ဟူ၍ လည်းကောင်း စတင်မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။ 19 ရာစုတွင် သဘာဝကိန်းများနှင့် ပတ်သက်၍ ဒဿနိကဗေဒဆိုင်ရာ ငြင်းခုံမှုများစွာရှိခဲ့ပြီး လီယိုပို ကရိုနက်ကာ က ဘုရားသခင်သည် ကိန်းပြည့်များကို ဖန်ဆင်းခဲ့ပြီး အခြားအရာအားလုံးမှာ လူသားတို့၏ ဖန်တီးမှုသာဖြစ်သည်ဟုပင် ဆိုခဲ့ဖူးသည်။ ကိန်း 0 ကို သဘာဝကိန်းအဖြစ် သတ်မှတ်ခြင်းသည် ကာလကြာရှည် ငြင်းခုံစရာဖြစ်ခဲ့သော်လည်း 1960 ပြည့်လွန်နှစ်များတွင် သရုပ်မဲ့ အက္ခရာသင်္ချာ နှင့် [[အစုသီအိုရီ]] (set theory) တို့၏ လိုအပ်ချက်များကြောင့် သုညကို ထည့်သွင်းအသုံးပြုခြင်းမှာ တွင်ကျယ်လာခဲ့ပြီး လက်ရှိတွင် ISO 80000-2 ကဲ့သို့သော နိုင်ငံတကာစံနှုန်းများကပါ ပုံစံတကျ စံသတ်မှတ်ပေးထားသည်။

ပိုမိုနက်ရှိုင်းသော ခေတ်သစ်သင်္ချာစနစ်များတွင် သဘာဝကိန်းများကို ပီအာနို [[နဂိုမှန်အဆို|နဂိုမှန်အဆိုများ]] (Peano axioms) နှင့် ဂျွန် ဖွန်နွိုင်းမန်း ၏ အစုသီအိုရီဆိုင်ရာ တည်ဆောက်ပုံတို့ဖြင့် တိကျစွာ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်သည်။ ပီအာနိုစနစ်တွင် &lt;math&gt;0&lt;/math&gt; ကို အခြေခံအစပြု အစုဝင်အဖြစ်ထားရှိကာ ကိန်းတစ်ခုစီတိုင်းအတွက် နောက်ဆက်တွဲ [[ဖန်ရှင်]] (successor function) ကို အသုံးပြု၍ အဆုံးမရှိသော သဘာဝကိန်းစဉ်ကို သင်္ချာဆိုင်ရာ ဆင့်ကဲသက်သေပြနည်း (mathematical induction) ဖြင့် ခိုင်မာစွာ ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ဖွန်နွိုင်းမန်း၏ နည်းလမ်းအရမူ &lt;math&gt;0&lt;/math&gt; ကို ဗလာစု (empty set) &lt;math&gt;\emptyset&lt;/math&gt; အဖြစ် သတ်မှတ်၍ သဘာဝကိန်းများကို [[အစု|အစုများ]]အဖြစ် အဆင့်ဆင့် တည်ဆောက်ထားသည်။ အက္ခရာသင်္ချာဂုဏ်သတ္တိများအရ သဘာဝကိန်းများ အစု &lt;math&gt;\mathbb{N}&lt;/math&gt; သည် [[ပေါင်းခြင်း]]နှင့် [[မြှောက်ခြင်း]]တို့အတွက် အပိတ်ဂုဏ်သတ္တိ (closure property)၊ [[ဖက်စပ်ရဂုဏ်သတ္တိ]] (associativity)၊ [[ဖလှယ်ရဂုဏ်သတ္တိ]] (commutativity) နှင့် [[ဖြန့်ဝေရဂုဏ်သတ္တိ]] (distributivity) တို့ ပြည့်စုံကြသည်။ သို့သော် ၎င်းတို့တွင် အပေါင်းဆိုင်ရာ ပြောင်းပြန်များ မရှိခြင်းနှင့် [[နုတ်ခြင်း]]အတွက် အပိတ်ဂုဏ်သတ္တိ မရှိခြင်းတို့ကြောင့် [[ကွင်း (အက္ခရာသင်္ချာ)|ကွင်း]] (ring) တစ်ခုအဖြစ် မဖွဲ့စည်းနိုင်ဘဲ ဖလှယ်ရ ဆီမီးကွင်း (commutative semiring) တစ်ခုအဖြစ်သာ ရပ်တည်ကာ အပြည့်အဝ အစဉ်ကျသောအစု (totally ordered set) အဖြစ် တည်ရှိနေသည်။

=== ကိန်းပြည့်များ ===
{{main|ကိန်းပြည့်}}

တွက်ချက်ခြင်း၊ ရေတွက်ခြင်းနှင့် တိုင်းတာမှုများတွင် [[သဘာဝကိန်း|သဘာဝကိန်းများ]]သက်သက်ဖြင့် မလုံလောက်သောအခါ၊ အထူးသဖြင့် အနုတ်လက္ခဏာပြ တန်ဖိုးများကို ဖော်ပြရန် လိုအပ်လာသောအခါ [[ကိန်းပြည့်|ကိန်းပြည့်များကို]] သုံးရသည်။ သုညအပါအဝင် သဘာဝကိန်းများဖြစ်သော 0, 1, 2, 3, 4, ... စသည်တို့နှင့် ၎င်းတို့၏ အနုတ်ကိန်းများဖြစ်သော -1, -2, -3, -4, ... စသည်တို့ကို စုပေါင်း၍ ကိန်းပြည့်များဟု ခေါ်သည်။ ခေတ်သစ် အက္ခရာသင်္ချာနည်းအရ အနုတ်ကိန်းများကို အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ရာတွင် ရှိရင်းစွဲ သဘာဝကိန်းများနှင့် [[ပေါင်းခြင်း]] ဟူသော [[နှစ်လုံးသွင်းတွက်ချက်မှု]] (binary operation) ကို အခြေခံထားသည်။ ယေဘုယျအားဖြင့် &lt;math&gt;-n&lt;/math&gt; ဆိုသည်မှာ အပေါင်းကိန်း &lt;math&gt;n&lt;/math&gt; နှင့် ပေါင်းပါက [[ထပ်တူရအစုဝင်]] (identity element) ဖြစ်သည့် သုညကို ရရှိစေမည့် အပေါင်းဆိုင်ရာ ပြောင်းပြန် အဖြစ် သတ်မှတ်သည်။ ထို့ကြောင့် ကိန်းပြည့်များ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်အရ သဘာဝကိန်းတိုင်းသည် ကိန်းပြည့်ဖြစ်သော်လည်း ကိန်းပြည့်တိုင်းသည် သဘာဝကိန်းမဟုတ်ပေ။ ကိန်းပြည့်များ အစုကို သင်္ကေတ &lt;math&gt;\mathbb{Z}&lt;/math&gt; ဖြင့် ရေးသားလေ့ရှိပြီး ဤသည်မှာ ကိန်းများဟု အနက်ရသည့် ဂျာမန်စာလုံး Zahlen ကို အရင်းပြု၍ သုံးစွဲထားခြင်းဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;Dummit, D. and Foote, R., ''Abstract Algebra''. John Wiley &amp; Sons, Inc., p. 1, 2004.&lt;/ref&gt;

ပိုမိုနက်ရှိုင်းသော သင်္ချာသီအိုရီများတွင် &lt;math&gt;\mathbb{Z}&lt;/math&gt; အစုသည် [[အနန္တ]] (infinite) ဖြစ်သော်လည်း ၎င်း၏ အစုဝင်များကို [[စုံမသဘာဝ (စုံကိန်း/မကိန်း)|စုံကိန်းနှင့် မကိန်းများ]]အဖြစ် စနစ်တကျ အလှည့်ကျခွဲခြားခြင်းဖြင့် သဘာဝကိန်းများနှင့် တစ်ခုချင်းစီ အပြန်အလှန် ပုံဖော်နိုင်သောကြောင့် ရေတွက်နိုင်သော အနန္တ (countably infinite) အစုဖြစ်ကြောင်း သက်သေပြနိုင်သည်။ အက္ခရာသင်္ချာဆိုင်ရာ ဂုဏ်သတ္တိများအရ ကိန်းပြည့်များသည် ပေါင်းခြင်းနှင့် [[မြှောက်ခြင်း]] တွက်ချက်မှုများအောက်တွင် [[ဖလှယ်ရ ကွင်း]] (commutative ring) တစ်ခုကို ဖွဲ့စည်းထားပြီး အကြွင်းကျန် စားခြင်း (division with remainder) ကို ခွင့်ပြုသော ပကတိတန်ဖိုး [[စံနှုန်း (သင်္ချာ)|စံနှုန်း]] (absolute value norm) ရှိသောကြောင့် ၎င်းကို ယူကလစ်ဒ် ဒိုမိန်း (Euclidean domain) တစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်သည်။ ထို့ပြင် ပေါင်းခြင်း တွက်ချက်မှုတစ်ခုတည်းအောက်တွင် ထုတ်လုပ်ကိန်းတစ်ခုတည်းပါဝင်သော လွတ်လပ်သော [[အဘီလီယန်အုပ်စု]] (free abelian group on one generator) လည်း ဖြစ်သည်။ [[ကတ်တဂိုရီသီအိုရီ|ကတ်တဂိုရီ သီအိုရီ]] (category theory) တွင်မူ &lt;math&gt;\mathbb{Z}&lt;/math&gt; သည် သဘာဝကိန်းများ၏ [[မိုနွိုက်]]မှ ဆင်းသက်လာသော ဂရိုသန်ဒိခ် အုပ်စု (Grothendieck group) ဖြစ်သည့်အပြင် သင်္ကေတ &lt;math&gt;\mathsf{Ring}&lt;/math&gt; ဖြင့်ပြသော [[ကွင်းများ ကတ်တဂိုရီ]] (category of rings) ၌ [[အစ အရာဝတ္ထုနှင့် အဆုံးသတ် အရာဝတ္ထု|အစ အရာဝတ္ထု]] (initial object) အဖြစ်ပါ အရေးပါသော နေရာမှ ပါဝင်သည်။ ထူးခြားချက်အနေဖြင့် [[တိုပေါ်လော်ဂျီ]] (topology) နယ်ပယ်တွင်လည်း [[ကိန်းစစ်|ကိန်းစစ်မျဉ်း]] &lt;math&gt;\mathbb{R}&lt;/math&gt; မှ စက်ဝိုင်းမျဉ်း &lt;math&gt;S^1&lt;/math&gt; သို့သွားသော စံ ဖုံးအုပ် ပုံဖော်မှု (standard covering map) ၏ ပူးလ်ဘက် (pullback) ရပ်ဝန်းတစ်ခုအနေဖြင့် ကိန်းပြည့်များကို ပုံစံတကျ တည်ဆောက်နိုင်ပြီး အက္ခရာသင်္ချာဆိုင်ရာ [[ကိန်းသီအိုရီ]] (algebraic number theory) တွင်မူ ဤအခြေခံသဘောတရားကို ကိန်းပြည့်ရင်းများ (algebraic integers) အဖြစ် ပိုမိုကျယ်ပြန့်စွာ ယေဘုယျပြု လေ့လာကြသည်။

=== ရာရှင်နယ်ကိန်းများ ===
{{main|ရာရှင်နယ်ကိန်း}}

[[အတိပြကိန်း|ရာရှင်နယ်ကိန်း]] ဆိုသည်မှာ &lt;math&gt;a&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;b&lt;/math&gt; ဟူသော သင့်လျော်ရာ [[ကိန်းပြည့်|ကိန်းပြည့်နှစ်ခု၏]] စားလဒ် (quotient) သို့မဟုတ် အပိုင်းကိန်း &lt;math&gt;\frac{a}{b}&lt;/math&gt; အနေဖြင့် ဖော်ပြကာ ၎င်း၏တန်ဖိုးကို အတိအပပြနိုင်သည့် ကိန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤနေရာတွင် &lt;math&gt;a&lt;/math&gt; သည် ပိုင်းဝေ (numerator) ဖြစ်ပြီး &lt;math&gt;b&lt;/math&gt; သည် သုညမဟုတ်သော ပိုင်းခြေ (nonzero denominator) ဖြစ်သည်။ သာဓကအားဖြင့် 1/3, 7/8 နှင့် -1/2 စသည်တို့မှာ အပိုင်းကိန်းအဖြစ် ရေးသည်ဖြစ်စေ ဒသမကိန်း (decimal number) အဖြစ် ချရေးသည်ဖြစ်စေ ရာရှင်နယ်ကိန်းများ ဖြစ်ကြသည်။ မြန်မာဘာသာဖြင့် ရေရွတ်သောအခါ ၎င်းတို့ကို သုံးပုံတစ်ပုံ၊ ရှစ်ပုံခုနစ်ပုံ၊ အနုတ် နှစ်ပုံတစ်ပုံ စသည်ဖြင့် ပိုင်းခြေကိန်းကို ဦးစွာ ရေရွတ်လေ့ရှိပြီး တစ်စုံတစ်ခုကို အညီအမျှပိုင်းပြီးနောက် လိုအပ်သောပမာဏကို ယူခြင်းဟု အနက်ကောက်ယူနိုင်သည်။ ပိုင်းခြေ သုညမဖြစ်ရခြင်းမှာ ကိန်းတစ်ခု၏ တန်ဖိုးပမာဏကို အတိအကျ သတ်မှတ်နိုင်ရန်အတွက် မရှိမဖြစ်လိုအပ်သော အရေးကြီးသည့် ကန့်သတ်ချက်ဖြစ်သည်။ ရာရှင်နယ်ကိန်းများ အစုကို သင်္ကေတ &lt;math&gt;\mathbb{Q}&lt;/math&gt; ဖြင့် ရေးသားဖော်ပြလေ့ရှိပြီး ၎င်းသည် အချိုးဟု အနက်ရသော ဂျာမန်စကားလုံး Quotient ကို အရင်းပြုထားခြင်းဖြစ်သည်။ ဤသင်္ကေတကို 1960 ပြည့်လွန်နှစ်များဆီက ပြင်သစ်သင်္ချာပညာရှင်အဖွဲ့ နီကိုလတ်စ် ဘော်ဘာကီ ရေးသားသော ''Algèbre'' ကျမ်းများတွင် စတင်မိတ်ဆက် အသုံးပြုခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;wolfram_q&quot;&gt;Weisstein, Eric W. &quot;[http://mathworld.wolfram.com/RationalNumber.html Rational Number].&quot; From ''MathWorld''--A Wolfram Web Resource.&lt;/ref&gt;

ကိန်းတစ်ခုတည်းကို အပိုင်းကိန်းဖြင့်ရေးရာတွင် ပုံစံတစ်မျိုးထက်ပို၍ ရေးနိုင်သည်။ သာဓကအားဖြင့် 2/4 နှင့် 1/2 နှစ်မျိုးစလုံးမှာ ထပ်တူညီသော ကိန်းတစ်ခုတည်းကိုပင် ကိုယ်စားပြုသည်။ ထို့အတူ အနုတ်ကိန်းဖြစ်သော -1/2 ကို &lt;math&gt;\frac{-1}{2}&lt;/math&gt; အနေဖြင့်လည်းကောင်း &lt;math&gt;\frac{1}{-2}&lt;/math&gt; အနေဖြင့်လည်းကောင်း ရေးနိုင်သော်လည်း ယေဘုယျအားဖြင့် အနုတ်လက္ခဏာကို ပိုင်းဝေတွင်ထား၍ ရေးခြင်းက ပို၍တွင်ကျယ်သည်။ ကိန်းပြည့်တိုင်းနှင့် [[သဘာဝကိန်း|သဘာဝကိန်းတိုင်းသည်]] ရာရှင်နယ်ကိန်းများ ဖြစ်ကြသည်ကို သတိပြုသင့်သည်။ သာဓကဆိုသော် သဘာဝကိန်း 5 ကို 5/1 ဟု ရေး၍ရသောကြောင့် ၎င်းသည် ရာရှင်နယ်ကိန်းဖြစ်သည်။ သို့သော် 1/2, 4/5 နှင့် -13/14 ကဲ့သို့သော ကိန်းများစွာမှာမူ ကိန်းပြည့်မဟုတ်သော သီးသန့် ရာရှင်နယ်ကိန်းများသာ ဖြစ်ကြသည်။

ပိုမိုနက်ရှိုင်းသော ခေတ်သစ် [[အစုသီအိုရီ]]အရ ရာရှင်နယ်ကိန်းများအစု &lt;math&gt;\mathbb{Q}&lt;/math&gt; ကို ကိန်းပြည့်များအစု &lt;math&gt;\mathbb{Z}&lt;/math&gt; မှတစ်ဆင့် [[အစီအစဉ်ကျအတွဲ|အစီအစဉ်ကျအတွဲများ၏]] ထပ်တူညီမှုအတန်းအစားများ (equivalence classes of ordered pairs) အဖြစ် ပုံစံတကျ တည်ဆောက်ထားသည်။ &lt;math&gt;b \neq 0&lt;/math&gt; ဖြစ်သော ကိန်းပြည့် အစီအစဉ်ကျအတွဲ &lt;math&gt;(a, b)&lt;/math&gt; များအပေါ်တွင် &lt;math&gt;(a, b) \sim (c, d)&lt;/math&gt; ဖြစ်ရန် လိုအပ်လုံလောက်သောအခြေအနေမှာ &lt;math&gt;ad = bc&lt;/math&gt; ဖြစ်ခြင်းဟူသော ဆက်သွယ်ချက်ဖြင့် သတ်မှတ်သည်။ အက္ခရာသင်္ချာဂုဏ်သတ္တိများအရ &lt;math&gt;\mathbb{Q}&lt;/math&gt; သည် အပေါင်းတွက်ချက်မှုအောက်တွင် စား၍ရသော [[အဘီလီယန်အုပ်စု]] (divisible abelian group) တစ်ခုဖြစ်ပြီး သုညကိုဖယ်ထုတ်ထားသော &lt;math&gt;\mathbb{Q}^\times&lt;/math&gt; သည်လည်း [[မြှောက်ခြင်း]]လုပ်ငန်းစဉ်အောက်တွင် [[ထပ်တူရအစုဝင်]] 1 ပါရှိသော အဘီလီယန်အုပ်စု ဖြစ်သည်။

ထို့ပြင် [[ဖီးလ်ဒ်]] သီအိုရီ (field theory) ဆိုင်ရာ ဂုဏ်သတ္တိများအရ &lt;math&gt;\mathbb{Q}&lt;/math&gt; သည် [[အင်တီဂရယ် ဒိုမိန်း]] (integral domain) ဖြစ်သော ကိန်းပြည့်များအစု &lt;math&gt;\mathbb{Z}&lt;/math&gt; ၏ အပိုင်းကိန်းများ၏ ဖီးလ်ဒ် (field of fractions) ဖြစ်ပြီး &lt;math&gt;\mathbb{Z}&lt;/math&gt; ကို ငုံထားသော တစ်ခုတည်းသီးသန့် အသေးငယ်ဆုံးသော ဖီးလ်ဒ်ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ဝိသေသတန်ဖိုး (characteristic) သုညရှိသော ပြည့်စုံသော ဖီးလ်ဒ် (perfect field) တစ်ခုဖြစ်သောကြောင့် ၎င်း၏ အတိုင်းအတာအဆုံးရှိ တိုးချဲ့ချက် (finite extension) တိုင်းသည် ခွဲထုတ်၍ရသော တိုးချဲ့ချက်များ (separable extensions) ဖြစ်ကြသည်။ &lt;math&gt;\mathbb{Q}&lt;/math&gt; အပေါ် အက္ခရာသင်္ချာနည်းကျဖြစ်သော ကိန်းများအားလုံးကို ကိန်းရင်းများ (algebraic numbers) ဟုခေါ်ပြီး ကိန်းစစ်မျဉ်းပေါ်ရှိ &lt;math&gt;\pi&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;e&lt;/math&gt; ကဲ့သို့သော ကိန်းများကိုမူ အက္ခရာသင်္ချာနည်းကျမဟုတ်သော ကိန်းလွန်များ (transcendental numbers) ဟု သတ်မှတ်သည်။ ဤ &lt;math&gt;\mathbb{Q}&lt;/math&gt; ဖီးလ်ဒ်သည် ၎င်း၏အပေါ်၌ ပြန်လည်အခြေခံသော အတိုင်းအတာ 1 ရှိသည့် [[ဗက်တာရပ်ဝန်း]] (vector space) အဖြစ် တည်ရှိရုံသာမက p-အခြေခံကိန်း ပြည့်စုံစေခြင်းများ (p-adic completions) ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော &lt;math&gt;\mathbb{Q}_p&lt;/math&gt;၊ ဂယ်လ်ဝါ သီအိုရီ (Galois theory) နှင့် ပိုက်သာဂိုရပ်စ် သုံးခုတွဲများ (Pythagorean triples) ရှာဖွေခြင်းကဲ့သို့သော အဆင့်မြင့် သင်္ချာနယ်ပယ်များတွင်လည်း မရှိမဖြစ်သော အဓိကအခြေခံအုတ်မြစ်အဖြစ် တွင်ကျယ်စွာ အသုံးပြုကြသည်။

=== ကိန်းစစ်များ ===
{{main|ကိန်းစစ်}}

လက်တွေ့တိုင်းတာရာတွင် သုံးသည့်နံပါတ်များနှင့် အဆက်မပြတ် ပမာဏတစ်ခုကို ကိုယ်စားပြုသော ကိန်းများအားလုံးမှာ [[ကိန်းစစ်|ကိန်းစစ်များ]] ဖြစ်ကြသည်။ တစ်နည်းဆိုသော် ကွက်လပ်များ သို့မဟုတ် ပျောက်ဆုံးနေသော အမှတ်များမပါဝင်ဘဲ ကိန်းစစ်မျဉ်းပေါ်တွင် နေရာချထား၍ရသော ကိန်းအားလုံးကို ခေါ်ဆိုခြင်းဖြစ်သည်။ ကိန်းစစ်မျဉ်းဆိုသည်မှာ မျဉ်းဖြောင့်တစ်ခုပေါ်တွင် နံပါတ်များကို အညီအမျှတိုင်းတာ၍ မှတ်သားထားသော အလျားလိုက်မျဉ်းဖြစ်သည်။ လက်တွေ့ဥပမာအားဖြင့် ကျောင်းသုံးပေတံမှာ ကိန်းစစ်မျဉ်း၏ တစ်စိတ်တစ်ဒေသဖြစ်သည်။ [[ကိန်းပြည့်|ကိန်းပြည့်တစ်ခုနှင့်]] နောက်ကပ်လျက်ကိန်းတစ်ခု၏ အကွာအဝေးကို 1 လက်မဟု သတ်မှတ်ပါလျှင် 1 ပေရှည်သော ပေတံသည် 0 နှင့် 12 အပါအဝင် ၎င်းကိန်းနှစ်ခုကြားရှိ ကိန်းစစ်များအားလုံးကို ကိုယ်စားပြုနိုင်သည်။ သာဓကဆိုရသော် 2.5 ဆိုသည့်ကိန်းကို 2 လက်မနှင့် 3 လက်မကြား အလယ်တည့်တည့်အမှတ်ဖြင့် လည်းကောင်း 1/3 ကို 0 နှင့် 1 ကြား သုံးပုံတစ်ပုံနေရာဖြင့် လည်းကောင်း ကိုယ်စားပြုနိုင်သည်။ ထို့အတူ [[အီရာရှင်နယ်ကိန်း|အီရာရှင်နယ်ကိန်း]]ဖြစ်သော သင်္ချာဆိုင်ရာ ကိန်းသေ (mathematical constant) &lt;math&gt;\pi&lt;/math&gt; သည်လည်း 3 နှင့် 4 ကြားရှိ တစ်နေရာတွင် တိကျစွာ တည်ရှိနေပေမည်။ ဤကိန်းစစ်များ အစုတစ်ခုလုံးကို သင်္ကေတ &lt;math&gt;\mathbb{R}&lt;/math&gt; ဖြင့် ဖော်ပြလေ့ရှိသည်။

ကိန်းစစ်များကို ဒသမကိန်းပုံစံသုံး၍လည်း ဖော်ပြနိုင်သည်။ [[အတိပြကိန်း|ရာရှင်နယ်ကိန်း]]ဖြစ်သော အပိုင်းကိန်း 1/2 ကို ဒသမပုံစံဖြင့်ရေးပါက 0.5 ဖြစ်၍ အဆုံးသတ်သည့် ဒသမကိန်း (terminating decimal number) ဖြစ်ပြီး 1/3 ကဲ့သို့သော ကိန်းများမှာမူ 0.333... သို့မဟုတ် &lt;math&gt;0.\bar{3}&lt;/math&gt; ဟူ၍ နောက်တွဲ 3 ဂဏန်းမှာ အဆုံးမရှိ ထပ်ကာထပ်ကာ ပေါ်နေရာ ပြန်ထပ်ဒသမကိန်း (repeating decimal) ဖြစ်သည်။ ၎င်းကဲ့သို့ အပိုင်းကိန်းပုံစံ၊ ဒသမပုံစံဖြင့်ရေး၍ ရသော ရာရှင်နယ်ကိန်းတိုင်းသည် ကိန်းစစ်များဖြစ်သည်။ သို့သော် အပိုင်းကိန်းပုံစံဖြင့် လုံးဝရေး၍မရသော ကိန်းစစ်များစွာလည်း ရှိသည်။ သာဓကအားဖြင့် &lt;math&gt;\sqrt{2}&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;\pi&lt;/math&gt; ကဲ့သို့သော ကိန်းများကို ဒသမကိန်းပုံစံဖြင့်ရေးပါက 1.41421356... နှင့် 3.141592654... ဟူ၍ ဂဏန်းတွဲမှာ ဆုံးလည်းမဆုံး ပြန်လည်းမထပ် ဖြစ်နေရာ ၎င်းတို့ကို ပြန်မထပ်ဒသမကိန်း (non-repeating decimal) သို့မဟုတ် အီရာရှင်နယ်ကိန်း (irrational number) များဟု ခေါ်သည်။ ဤသို့ အဆုံးသတ်သည့် ဒသမကိန်း၊ ပြန်ထပ်ဒသမကိန်းနှင့် ပြန်မထပ်ဒသမကိန်း အားလုံးကို စုပေါင်း၍ ကိန်းစစ်များအဖြစ် ဖွဲ့စည်းထားခြင်းဖြစ်သည်။

ပို၍စနစ်တကျနှင့် ခေတ်သစ် သင်္ချာနည်းကျ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်လိုပါက ကဲကုလပ် (calculus) နှင့် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသင်္ချာ (analysis) မှ သဘောတရားများကို အသုံးပြုကြသည်။ သင်္ချာနည်းအရ &lt;math&gt;\mathbb{R}&lt;/math&gt; သည် ပြည့်စုံသော အစဉ်ကျသည့် [[ဖီးလ်ဒ်]] (complete ordered field) တစ်ခုဖြစ်သည်။ ကိန်းစစ်တစ်ခု ဟူသည်မှာ ပြင်သစ်သင်္ချာပညာရှင် ကော်ချီကို အစွဲပြုခေါ်ဆိုသော ရာရှင်နယ်ကိန်းများ၏ [[ကော်ချီ ကိန်းစဉ်|ကော်ချီ ကိန်းစဉ်များ၏]] [[စုဆုံမှတ်]] သို့မဟုတ် ယင်းကိန်းစဉ်များ၏ ထပ်တူညီမှုအတန်းအစားများ အဖြစ် အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်သည်။ ထို့ပြင် ဂျာမန်သင်္ချာပညာရှင် ရစ်ချတ် ဒက်ဒီကင်း တီထွင်ခဲ့သော ဒက်ဒီကင်း ဖြတ်ပိုင်းများ (Dedekind cuts) ကို အသုံးပြု၍လည်း ရာရှင်နယ်ကိန်းများမှနေ၍ ကိန်းစစ်များကို ပုံစံတကျ တည်ဆောက်နိုင်သည်။ &lt;math&gt;\mathbb{R}&lt;/math&gt; သည် ကွက်လပ်မရှိ ပြည့်စုံနေသောကြောင့် ၎င်းသည် ကော်ချီကိန်းစဉ်တိုင်း၏ စုဆုံမှတ်များအားလုံး ပါဝင်သည့် အသေးဆုံးသော အစုဖြစ်သည်။

သမိုင်းကြောင်းအရ ရှေးခေတ် အီဂျစ်၊ အိန္ဒိယနှင့် ဂရိ သင်္ချာပညာရှင်များခေတ်ကတည်းက အပိုင်းကိန်းနှင့် အီရာရှင်နယ်ကိန်းများကို လေ့လာခဲ့ကြသော်လည်း 17 ရာစုရောက်မှသာ ပြင်သစ်ပညာရှင် ရီနေ ဒေကားတ် က [[ကိန်းယောင်|ကိန်းယောင်များ]] (imaginary numbers) နှင့် ခွဲခြားရန် ကိန်းစစ်ဟူသော နာမဝိသေသနကို စတင်တီထွင်သုံးစွဲခဲ့သည်။ 19 ရာစုနှောင်းပိုင်းတွင် ဂျော့ ကန်တာ သည် ကိန်းစစ်များသည် ရေတွက်၍မရသော [[အနန္တ]] (uncountable infinity) ဖြစ်ကြောင်း သက်သေပြခဲ့သည်။ ယေဘုယျအားဖြင့် [[သဘာဝကိန်း|သဘာဝကိန်းများအစု]] &lt;math&gt;\mathbb{N}&lt;/math&gt;၊ ကိန်းပြည့်များအစု &lt;math&gt;\mathbb{Z}&lt;/math&gt; နှင့် ရာရှင်နယ်ကိန်းများအစု &lt;math&gt;\mathbb{Q}&lt;/math&gt; တို့သည် ကိန်းစစ်များအစု &lt;math&gt;\mathbb{R}&lt;/math&gt; ၏ [[အစုပိုင်း|အစုပိုင်းများ]] (subsets) အဖြစ် အဆင့်ဆင့် တည်ရှိနေပြီး ယင်းကို &lt;math&gt;\mathbb{N} \subset \mathbb{Z} \subset \mathbb{Q} \subset \mathbb{R}&lt;/math&gt; အဖြစ် မှတ်သားနိုင်သည်။ ဤကိန်းစစ်စနစ်သည် [[ဂျီဩမေတြီ]]၊ ကလပ်စစ်ကယ် ရူပဗေဒနှင့် အဆက်မပြတ် ရပ်ဝန်းများ (continuous spaces) ဆိုင်ရာ တွက်ချက်မှုများအတွက် အရေးအပါဆုံးသော သင်္ချာအခြေခံအုတ်မြစ် ဖြစ်သည်။

=== ကိန်းထွေးများ ===
{{main|ကိန်းထွေး}}

[[သင်္ချာ|သင်္ချာပညာ]] အဆင့်မြင့်လာသည်နှင့်အမျှ အချို့ကိစ္စများတွင် [[ကိန်းစစ်|ကိန်းစစ်များဖြင့်သာ]] မလုံလောက်သည့် အခြေအနေကို ရောက်ရှိလာသည်။ သာဓကပြရသော် ပိုလီနိုမီရယ် ညီမျှခြင်း (polynomial equation) &lt;math&gt;x^2-1=0&lt;/math&gt; ကို ဖြေရှင်းပါက 1 နှင့် -1 ဟူ၍ ကိန်းစစ်ကိန်းရင်းအဖြေ (real root) နှစ်ခုရှိသော်လည်း &lt;math&gt;x^2+1=0&lt;/math&gt; ကို ဖြေရှင်းပါက ကိန်းစစ်အဖြေ တစ်ခုမျှမရှိသည်ကို တွေ့ရမည်ဖြစ်သည်။ မည်သည့် ကိန်းစစ် &lt;math&gt;x&lt;/math&gt; ကိုမဆို နှစ်ထပ်ကိန်းတင်ပါက အနည်းဆုံး သုညဖြစ်ရာ 1 သာထပ်ပေါင်းပါက သုညနှင့် မည်သို့မှ ညီမည်မဟုတ်ပါ။ ဤအခြေအနေကို ကျော်လွှားနိုင်ရန် နှစ်ထပ်ကိန်းတင်ပါက -1 ရရှိသည့် ကိန်းသစ်တစ်ခုဖြစ်သော &lt;math&gt;i&lt;/math&gt; ကို တီထွင်ခဲ့ရသည်။ ၎င်းကို [[ကိန်းယောင်|ကိန်းယောင်ယူနစ်]] (imaginary unit) ဟု ခေါ်သည်။ &lt;math&gt;i&lt;/math&gt; သည် -1 ၏ နှစ်ထပ်ကိန်းရင်း ဖြစ်သကဲ့သို့ &lt;math&gt;-i&lt;/math&gt; သည်လည်း -1 ၏ နှစ်ထပ်ကိန်းရင်း ဖြစ်သည်။ သမိုင်းကြောင်းအရ ၎င်းကို တတိယထပ် ညီမျှခြင်းများကို ကာဒါနို ၏ နည်းလမ်းဖြင့် အက္ခရာသင်္ချာနည်းကျ ဖြေရှင်းရာမှ စတင်လိုအပ်လာခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး&lt;ref name=&quot;Earl2024&quot;&gt;{{cite web |last=Earl |first=Richard |title=Introduction to Complex Numbers |url=https://www.maths.ox.ac.uk/system/files/attachments/complex.pdf |publisher=Mathematical Institute, University of Oxford |year=2024 |access-date=2024-01-15}}&lt;/ref&gt; ရီနေ ဒေကားတ်က ကိန်းယောင်ဟု ခေါ်ဆိုခဲ့သော်လည်း အလွန်သေးငယ်သော စကေးရှိ သဘာဝတရား၏ လုပ်ဆောင်ချက်များကို ရှင်းလင်းရာတွင် ကိန်းစစ်များနည်းတူ မရှိမဖြစ်လိုအပ်သော တကယ့်တည်ရှိမှုများ ဖြစ်ကြသည်။&lt;ref&gt;{{cite book |last=Penrose |first=Roger |author-link=Roger Penrose |title=The Emperor's New Mind: Concerning Computers, Minds, and the Laws of Physics |url=https://archive.org/details/emperorsnewmind00penr |publisher=Oxford University Press |year=1989 |page=[https://archive.org/details/emperorsnewmind00penr/page/87 87] |isbn=978-0-19-851973-7}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |last=Stewart |first=Ian |author-link=Ian Stewart (mathematician) |title=Professor Stewart's Incredible Numbers |publisher=Basic Books |year=2015 |isbn=978-0-465-04271-5}}&lt;/ref&gt;

အထက်ပါ ကိန်းယောင်ယူနစ် &lt;math&gt;i&lt;/math&gt; ကို အသုံးပြု၍ [[ကိန်းထွေး|ကိန်းထွေးများကို]] အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်နိုင်သည်။ ကိန်းထွေးတစ်ခု ဆိုသည်မှာ &lt;math&gt;a+bi&lt;/math&gt; သဏ္ဌာန်ရှိသည့် ကိန်းတစ်တွဲလုံးကို ဆိုသည်။ ဤတွင် &lt;math&gt;a&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;b&lt;/math&gt; မှာ ကိန်းစစ်များဖြစ်ကြပြီး &lt;math&gt;a&lt;/math&gt; ကို ကိန်းစစ်ပိုင်း (real part) နှင့် &lt;math&gt;b&lt;/math&gt; ကို ကိန်းယောင်ပိုင်း (imaginary part) ဟု ခေါ်သည်။ သာဓကအားဖြင့် &lt;math&gt;2+3i&lt;/math&gt;၊ &lt;math&gt;-2+(1/3)i&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;4-\pi i&lt;/math&gt; တို့ဖြစ်သည်။ ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော ယေဘုယျပြုထားခြင်း (generalization) အားဖြင့် ကိန်းစစ် 4 ကို &lt;math&gt;4+0i&lt;/math&gt; ဟူ၍ ရေးနိုင်သောကြောင့် ကိန်းစစ်တိုင်းမှာ ကိန်းထွေးများ ဖြစ်ကြပြီး ကိန်းစစ်စနစ်သည် ကိန်းထွေးစနစ်၏ [[ဖီးလ်ဒ်|ဖီးလ်ဒ်ပိုင်း]] (subfield) တစ်ခုဖြစ်သည်။ သို့သော် ကိန်းယောင်ပိုင်း သုညမဟုတ်သည့် ကိန်းထွေးတိုင်းမှာ ကိန်းစစ်များအတွင်း မပါဝင်ကြတော့ပါ။ ဤကိန်းထွေးများ အစုတစ်ခုလုံးကို သင်္ကေတ &lt;math&gt;\mathbb{C}&lt;/math&gt; သုံး၍ ရေးသားသည်။

ပို၍စနစ်ကျစွာ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ် တည်ဆောက်လိုပါက &lt;math&gt;\mathbb{C}&lt;/math&gt; ဆိုသည်မှာ သရုပ်မဲ့ [[အက္ခရာသင်္ချာ]] အရ ကိန်းစစ်များအစု &lt;math&gt;\mathbb{R}&lt;/math&gt; အပေါ်တွင် ကိန်းရင်းများဖြင့် ထပ်ဖြည့်တည်ဆောက်ထားသည့် အက္ခရာသင်္ချာဆိုင်ရာ အပိတ် (algebraic closure) တစ်ခုဖြစ်သည်။ ပုံစံတကျအားဖြင့် ကိန်းထွေးဆိုသည်မှာ ကိန်းစစ်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော [[အစီအစဉ်ကျအတွဲ]] &lt;math&gt;(a, b)&lt;/math&gt; အဖြစ် အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်နိုင်ပြီး &lt;math&gt;i=(0,1)&lt;/math&gt; ဟုထားကာ တိကျသော [[ပေါင်းခြင်း|အပေါင်းနှင့်]] [[မြှောက်ခြင်း|မြှောက်ခြင်းစည်းမျဉ်းများဖြင့်]] ဖီးလ်ဒ်တစ်ခုအဖြစ် ခိုင်မာစွာ ဖွဲ့စည်းထားသည်။&lt;ref name=&quot;Rudin1976&quot;&gt;{{cite book |last=Rudin |first=Walter |author-link=Walter Rudin |title=Principles of Mathematical Analysis |edition=3rd |publisher=McGraw-Hill |year=1976 |isbn=978-0070856134 |pages=12-14}}&lt;/ref&gt; ထို့အပြင် ၎င်းကို စားလဒ်ကွင်း (quotient ring) &lt;math&gt;\mathbb{R}[x]/(x^2 + 1)&lt;/math&gt; ၏ [[အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်]] (isomorphism) တစ်ခုအနေဖြင့်လည်း အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုနိုင်သည်။&lt;ref name=&quot;nLab&quot;&gt;{{cite web |author=nLab authors |title=Complex Numbers |url=https://ncatlab.org/nlab/show/complex+number |website=nLab |access-date=2024-01-15}}&lt;/ref&gt;

[[ဂျီဩမေတြီ]]ရှုထောင့်အရ &lt;math&gt;\{1,i\}&lt;/math&gt; ကို စံအခြေအစု (standard basis) အဖြစ် အသုံးပြုထားသော [[အတိုင်းအတာ (သင်္ချာ)|အတိုင်းအတာနှစ်ခုရှိသည့်]] [[ဗက်တာရပ်ဝန်း]] (ကိန်းထွေးပြင်ညီ သို့မဟုတ် အာဂန် ပုံကြမ်း) ပေါ်ရှိ အမှတ်များအဖြစ် ၎င်းတို့ကို ကိုယ်စားပြုနိုင်သည်။&lt;ref&gt;{{cite book |last=Pedoe |first=Dan |author-link=Daniel Pedoe |title=Geometry: A comprehensive course |url=https://archive.org/details/geometrycomprehe0000pedo |publisher=Dover |year=1988 |isbn=978-0-486-65812-4}}&lt;/ref&gt; ကိန်းထွေး &lt;math&gt;z = x+yi&lt;/math&gt; ၏ ကိန်းထွေး ကွန်ဂျူဂိတ် (complex conjugate) မှာ &lt;math&gt;\bar{z} = x-yi&lt;/math&gt; ဖြစ်ပြီး&lt;ref&gt;{{cite book |last=Apostol |first=Tom M. |author-link=Tom M. Apostol |title=Mathematical Analysis |url=https://archive.org/details/mathematicalanal02edtomm |edition=2nd |publisher=Addison-Wesley |year=1981 |pages=[https://archive.org/details/mathematicalanal02edtomm/page/15 15]–16 |isbn=978-0-201-00288-1}}&lt;/ref&gt; ၎င်းကို အသုံးပြု၍ ကိန်းထွေးများ၏ ပကတိတန်ဖိုး (absolute value) &lt;math&gt;|z| = \sqrt{x^2+y^2}&lt;/math&gt; နှင့် [[စားခြင်း (သင်္ချာ)|စားခြင်းတွက်ချက်မှုများကို]] လွယ်ကူစွာ ပြုလုပ်နိုင်သည်။ ထို့အပြင် အွိုင်လာ ပုံသေနည်း (Euler's formula) &lt;math&gt;e^{i\varphi} = \cos \varphi + i \sin \varphi&lt;/math&gt; ကို အသုံးပြု၍ ကိန်းထွေးများကို ဝင်ရိုးစွန်း ပုံစံ (polar form) &lt;math&gt;z = r e^{i\varphi}&lt;/math&gt; ဖြင့် ဖော်ပြနိုင်ခြင်းကြောင့် မြှောက်ခြင်း၊ ထပ်ကိန်းတင်ခြင်းနှင့် ကိန်းရင်းများ တွက်ချက်ရာတွင် များစွာရိုးရှင်းထိရောက်စေသည်။

အက္ခရာသင်္ချာ၏ အခြေခံသီအိုရမ် (Fundamental Theorem of Algebra) အရ ကိန်းသေမဟုတ်သော ပိုလီနိုမီရယ်ညီမျှခြင်းတိုင်းသည် &lt;math&gt;\mathbb{C}&lt;/math&gt; အတွင်း၌ ကိန်းထွေးအဖြေတစ်ခု အမြဲတမ်းရှိသောကြောင့် &lt;math&gt;\mathbb{C}&lt;/math&gt; သည် အပြည့်အဝ အပိတ်ဖြစ်နေသော စနစ်ဖြစ်သည်။ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသင်္ချာ နယ်ပယ်တွင် ကိန်းထွေးပြင်ညီသည် ကော်ချီကိန်းစဉ်တိုင်း စုဆုံမှတ်ရှိသော ပြည့်စုံသော [[အကွာအဝေး ရပ်ဝန်း]] (complete metric space) တစ်ခုဖြစ်ပြီး ၎င်းကို အနန္တအမှတ်ပေါင်းထည့်ကာ တိုးချဲ့ထားသော ရီးမန်း စက်လုံးမျက်နှာပြင် (Riemann sphere) နှင့် ဟိုလိုမော်ဖစ် ဖန်ရှင်များ (holomorphic functions) ကို လေ့လာသည့် ကိန်းထွေး ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသင်္ချာ (complex analysis) တို့သည် ခေတ်သစ်သင်္ချာနှင့် ရူပဗေဒတို့တွင် အလွန်အရေးပါသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်လျက်ရှိသည်။

=== ကိန်းအမျိုးအစားအသီးသီးတို့ ဆက်နွယ်ချက် ===

[[သဘာဝကိန်း|သဘာဝကိန်းတိုင်း]] [[ကိန်းပြည့်|ကိန်းပြည့်ဖြစ်သည်။]] ဤအချက်ကြောင့် သဘာဝကိန်းများ အစု &lt;math&gt;\mathbb{N}&lt;/math&gt; သည် ကိန်းပြည့်များ အစု &lt;math&gt;\mathbb{Z}&lt;/math&gt; ၏ [[အစုပိုင်း]] တစ်ခုဖြစ်သည်ဟု ပြောလေ့ရှိသည်။ သင်္ကေတအားဖြင့် &lt;math&gt;\mathbb{N}\subseteq\mathbb{Z}&lt;/math&gt; ဟူ၍ ရေးနိုင်သည်။ သို့သော် ကိန်းပြည့်တိုင်း သဘာဝကိန်း ဖြစ်သည်ဟု မဆိုသာပါ။ အကြောင်းမှာ သဘာဝကိန်းမဟုတ်သော ကိန်းပြည့်များ ရှိ၍ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် သဘာဝကိန်းများ အစုနှင့် ကိန်းပြည့်များ အစုနှစ်ခုမှာ မတူညီပါ။ ဤသည်ကို &lt;math&gt;\mathbb{N}\neq \mathbb{Z}&lt;/math&gt; ဟု ရေးနိုင်သည်။ ဤ &lt;math&gt;\mathbb{N}\subseteq\mathbb{Z}&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;\mathbb{N}\neq \mathbb{Z}&lt;/math&gt; နှစ်ချက်ကို ပေါင်း၍ &lt;math&gt;\mathbb{N}\subsetneq \mathbb{Z}&lt;/math&gt; ဟူ၍ ရေးနိုင်သည်။ ထိုအခါ ကိန်းများ အစုအမျိုးမျိုးကြား ဆက်နွယ်မှုကို အောက်ပါအတိုင်း [[သင်္ချာဆိုင်ရာ သင်္ကေတများစာရင်း|သင်္ချာသင်္ကေတများသုံး၍]] ရေးနိုင်သည်။
&lt;center&gt;
&lt;math&gt; \mathbb{N} \subsetneq \mathbb{Z} \subsetneq \mathbb{Q} \subsetneq \mathbb{R} \subsetneq \mathbb{C} &lt;/math&gt;
&lt;/center&gt;

== ကိန်းပြည့်အမျိုးအစားများ ==
=== စုံကိန်းနှင့် မကိန်း (Even vs. Odd) ===
ကိန်းပြည့်များထဲတွင် ...၊ -၄၊ -၂၊ ၀၊ ၂၊ ၄၊ ... အစရှိသည်တို့ကို စုံကိန်းများဟု ခေါ်သည်။ အတိအကျဆိုရသော် ကိန်းပြည့် ၂ ဖြင့် စား၍ပြတ်သော (ဝါ) အကြွင်းမကျန်သော ကိန်းပြည့်ဟူသမျှကို စုံကိန်းများဟု ခေါ်သည်။ သုညကို ၂ ဖြင့်စားလျှင် အကြွင်းသုညသာ ကျန်သောကြောင့် သုညသည်လည်း စုံကိန်းတစ်ခုဖြစ်သည်။

နှစ်ခုတွဲ အစုံလိုက် အစုံလိုက် တွဲ၍ရသော ပမာဏများ ဖြစ်သောကြောင့် ''စုံ'' ဆိုသည့် ဝေါဟာရကို သုံးခြင်းဖြစ်သည်။ မြန်မာပြည် ကျေးလက်ဒေသအချို့တွင် တစ်စုံကို &amp;ldquo;တစ်ပြူ&amp;rdquo;&lt;ref name=&quot;မြကေတု&quot;&gt;မြကေတု။ &amp;ldquo;ကလေးမှတ်ဉာဏ် တစ်ပြူ တစ်လံ။&amp;rdquo; ''စာပေတန်ဆောင်''။ ၁၉၆၇။&lt;/ref&gt; ဟုလည်း ခေါ်လေ့ရှိရာ ကိန်းပြည့် ၂ ကို မြန်မာလို တစ်ပြူဟု ခေါ်သည်လည်း ရှိသည်။ မြန်မာကျေးလက်ရှိ ကလေးများ ရေတွက်တတ်စေရန် ၂၊ ၄၊ ၆၊ ၈၊ ၁၀ စသည့် စုံကိန်းပြည့်များကို &amp;ldquo;တစ်ပြူ၊ တစ်လံ၊ ညောင်ကန်၊ ထမ်းပိုး၊ အကျိုး&amp;rdquo;&lt;ref name=&quot;မြကေတု&quot;&gt;&lt;/ref&gt; ဟု စကားပုံဆောင်၍ မှတ်သည်လည်း ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;ext_blog&quot;&gt;စုချစ်။ &amp;ldquo;[http://suuchitthu.blogspot.sg/2012/10/blog-post_13.html တစ်ပြူ၊ တစ်လံ၊ ညောင်ကန်၊ ထမ်းပိုး၊ အချိုး (အကျိုး/ချိုး)]။&amp;rdquo; ''စုချစ်သူ''။ ၂၀၁၂။&lt;/ref&gt;

စုံကိန်းမဟုတ်သော ကိန်းပြည့်များကို မ ကိန်းဟုခေါ်သည်။ ...၊ -၃၊ -၁၊ ၁၊ ၃၊ ... စသည့် ကိန်းပြည့်များမှာ မကိန်းများဖြစ်သည်။ အတိအကျဆိုရသော် ကိန်းပြည့် ၂ ဖြင့်စားသောအခါ အကြွင်း ၁ ကျန်သော ကိန်းပြည့်ဟူသမျှကို မကိန်းများဟု ခေါ်သည်။

စုံကိန်းစုနှင့် မကိန်းစုကို သင်္ကေတအဖုံဖုံ သုံး၍ကိုယ်စားပြုတတ်ကြသည်။ အုပ်စုသီအိုရီ (group theory) မှလာသည့် &lt;math&gt;2\mathbb{Z}&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;2\mathbb{Z}+1&lt;/math&gt; ကို စုံကိန်းစုနှင့် မကိန်းစု အသီးသီးတို့ကို ဖော်ပြရန် သင်္ချာပညာရှင်များကြားတွင် သုံးလေ့ရှိသည်။

=== သုဒ္ဓကိန်းပြည့်များ (Prime Integers) ===
{{main|သုဒ္ဓကိန်း}} တစ်ထက်ကြီးသော အပေါင်းကိန်းပြည့်တစ်ခုသည် ၎င်းကိန်းပြည့်ကိုယ်တိုင်နှင့် ကိန်းပြည့် ၁ မှအပါး အခြား[[ဆခွဲကိန်း]]မရှိပါက ၎င်းကိန်းပြည့်ကို သုဒ္ဓကိန်းပြည့်ဟု အများအားဖြင့် ခေါ်ကြသည်။ တစ်နည်းဆိုရသော် သုဒ္ဓကိန်းတစ်ခုကို ၎င်းကိန်းကိုယ်တိုင်နှင့် ကိန်းပြည့် ၁ မှအပါး အခြားမည်သည့် အပေါင်းကိန်းပြည့်နှင့်မှ စား၍မပြတ်ပါ။ သာဓကအားဖြင့် ဆိုရသော် ၂၊ ၃၊ ၅၊ ၇၊ ... အစရှိသည်တို့မှာ အပေါင်းသုဒ္ဓကိန်းပြည့်များ ဖြစ်ကြသည်။

သုဒ္ဓကိန်းများ၏ လူသိများသော အထက်ဖော်ပြပါ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်အပြင် ပို၍ယေဘုယျကျသော၊ ပို၍တိကျသော အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်ကို ကွင်းသီအိုရီ (ring theorey) တွင်တွေ့နိုင်သည်။ ၎င်းအဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်အရဆိုလျှင် ယူနစ် (unit) (ဆိုလိုသည်မှာ တစ်နှင့် အနှုတ်တစ်) မဟုတ်သည့် ကိန်းပြည့် &lt;math&gt;x&lt;/math&gt; သည် ကိန်းနှစ်ခု၏မြှောက်လဒ် &lt;math&gt;ab&lt;/math&gt; ကို စား၍ပြတ်ပါက ၎င်းကိန်းနှစ်လုံးထဲမှ အနည်းဆုံးတစ်လုံးကိုလည်း စား၍ပြတ်မှသာ (ဆိုလိုသည်မှာ &lt;math&gt;x&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;a&lt;/math&gt; ကိုသော်လည်းကောင်း၊ &lt;math&gt;b&lt;/math&gt; ကိုသော်လည်းကောင်း စား၍ပြတ်မှသာ) ထိုကိန်းပြည့် &lt;math&gt;x&lt;/math&gt; ကို သုဒ္ဓကိန်းဟုခေါ်သည်။ သာဓကအရ ကိန်းပြည့် ၂ ကိုကြည့်ပါ။ မည်သည့်ကိန်းနှစ်ခု၏ မြှောက်လဒ်ကိုမဆို ၂ ဖြင့်စား၍ပြတ်ပါက ထိုကိန်းနှစ်လုံးထဲမှ အနည်းဆုံးတစ်လုံးကိုလည်း ၂ ဖြင့်စား၍ ပြတ်သည်၊ ထို့ကြောင့် ၂ သည် သုဒ္ဓကိန်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ဤအဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်အရဆိုလျှင် ကိန်းပြည့်စုထဲရှိ -၂၊ -၃၊ -၅၊ -၇၊ ... စသည်တို့သည်လည်း သုဒ္ဓကိန်းများ ဖြစ်ကြသည်။

သုဒ္ဓကိန်းများကို သင်္ချာသန့်သန့်နယ်ပယ်တွင်သာမက အသုံးချသင်္ချာ၊ သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ စသည့် ဘာသာရပ် နယ်ပယ်အသီးအသီးတို့တွင် တွေ့နိုင်သည်။ သုဒ္ဓကိန်းတို့၏ ဂုဏ်သတ္တိ မြောက်မြားစွာအနက် အချို့မှာ လူသိများသည်။ ကိန်းပြည့် ၂ သည် တစ်ခုတည်းသော အပေါင်း စုံ သုဒ္ဓကိန်းဖြစ်ပြီး၊ ကျန် အပေါင်း သုဒ္ဓကိန်းများမှာ မကိန်းများဖြစ်သည်။ တစ်ထက်ကြီးသော အပေါင်းကိန်းပြည့်များကို သုဒ္ဓကိန်းများသက်သက်သာ သုံး၍ [[ဆခွဲကိန်း]] ခွဲနိုင်သည်။ (ဤအချက်ကို ဂဏန်းသင်္ချာ၏ အခြေခံသီအိုရမ် Fundamental Theorem of Arithmetic ဟုခေါ်သည်။) သုဒ္ဓကိန်းများနှင့် ပတ်သက်၍ သက်သေမပြရသေးသောအဆိုများ (conjectures) များလည်းရှိ၏။ ၎င်းတို့အနက် &amp;ldquo;နှစ်ထက်ကြီးသော စုံကိန်းများကို သုဒ္ဓကိန်းနှစ်ခု၏ ပေါင်းလဒ်အဖြစ် ဖော်ပြနိုင်သည်&amp;rdquo; ဆိုသည့် ဂိုးဘ၏ အဆို (Goldbach's conjecture) သည် ထင်ရှားသည်။

=== အခြားကိန်းပြည့်အမျိုးအစားများ ===
အထက်ဖော်ပြပါ ကိန်းပြည့်များအပြင် သင်္ချာနှင့် အခြားပညာရှင်များ လေ့လာစူးစမ်းသည့် အခြားကိန်းပြည့်အမျိုးအစားများလည်း ရှိသည်။ ထင်ရှားသော သာဓကများမှာ ဖီဘိုနာချီကိန်းစဉ်တန်း (Fibonacci sequence) (OEIS ရှိ [https://oeis.org/A000045 A000045]) နှင့် ဆခွဲပေါင်းကိန်းဟု ခေါ်ဆိုနိုင်မည့် perfect number (OEIS ရှိ [https://oeis.org/A000396 A000396]) တို့ဖြစ်သည်။ ကျန်ရှိသော ကိန်းစဉ်တန်းအမျိုးအစားများကို [https://oeis.org On-Line Encyclopedia of Integer Sequences (OEIS)] တွင် ကြည့်နိုင်သည်။

== ကိန်းထွေး အမျိုးအစားများ (Types of Complex Numbers) ==

=== ကိန်းစစ်နှင့် ကိန်းယောင် (Real and Imaginary) ===
အထက်ပါ [[#ကိန်းထွေးများ (Complex Numbers)|ကိန်းထွေးများ]] ခေါင်းစဉ်အောက်တွင် ဖော်ပြခဲ့သည့်အတိုင်း [[ကိန်းစစ်|ကိန်းစစ်များ]] (real numbers) ဖြင့် မလုံလောက်သောအခါ၊ အထူးသဖြင့် ကိန်းစစ်ကိန်းရင်းအဖြေ (real root) မရှိသော ပိုလီနိုမီရယ် ညီမျှခြင်းများ (polynomial equations) ကို ဖြေရှင်းရာတွင် [[ကိန်းထွေး|ကိန်းထွေးများကို]] အသုံးပြုရန် လိုအပ်လာသည်။ ကိန်းစစ်များအစုနှင့် ကိန်းထွေးများအစုတို့အကြား ဆက်နွယ်ချက်မှာ &lt;math&gt;\mathbb{R} \subsetneq \mathbb{C}&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။ တစ်နည်းဆိုရသော် ကိန်းစစ်တိုင်းသည် ကိန်းထွေးဖြစ်သော်လည်း ကိန်းစစ်မဟုတ်သော ကိန်းထွေးများစွာလည်း ရှိသည်။ ထိုသို့ ကိန်းစစ်မဟုတ်သော ကိန်းထွေးများကို ယေဘုယျအားဖြင့် [[ကိန်းယောင်|ကိန်းယောင်များ]] (imaginary numbers) ဟု ခေါ်သည်။ ကိန်းစစ်ပိုင်း (real part) သုညဖြစ်နေသော &lt;math&gt;bi&lt;/math&gt; ပုံသဏ္ဌာန်ရှိ ကိန်းများကိုမူ ကိန်းယောင်သီးသန့်များ (pure imaginary numbers) ဟု တိကျစွာ ခေါ်ဆိုသည်။ ဤနေရာတွင် &lt;math&gt;b&lt;/math&gt; မှာ ကိန်းစစ်ဖြစ်သည်။  သာဓကအားဖြင့် &lt;math&gt;i&lt;/math&gt;, &lt;math&gt;-i&lt;/math&gt;, &lt;math&gt;3i&lt;/math&gt;, &lt;math&gt;(5/7)i&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;-\pi i&lt;/math&gt; တို့ ဖြစ်ကြသည်။

ကိန်းယောင်သီးသန့်တစ်ခုဖြစ်သော &lt;math&gt;bi&lt;/math&gt; ၏ နှစ်ထပ်ကိန်းသည် သုည သို့မဟုတ် အနုတ်ကိန်းဖြစ်သော &lt;math&gt;-b^2&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။ သာဓကအားဖြင့် &lt;math&gt;5i&lt;/math&gt; ၏ နှစ်ထပ်ကိန်းမှာ &lt;math&gt;-25&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။ ကိန်းယောင်ယူနစ် (imaginary unit) &lt;math&gt;i&lt;/math&gt; ၏ ထပ်ကိန်းများ (exponents) သည် စက်ဝိုင်းပုံသဘာဝ လှည့်လည်နေသည်။ ၎င်းလှည့်လည်ပုံမှာ &lt;math&gt;i^1=i, i^2=-1, i^3=-i, i^4=1&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် 4 ကြိမ်မြောက် ယူနစ်ရင်း (4th root of unity) တစ်ခုဖြစ်သည်။ သမိုင်းကြောင်းအရ ဟီးရွန်း၊ ကာဒါနိုနှင့် ဘွန်ဘယ်လီတို့က ဤသဘောတရားကို စတင်ဖော်ထုတ်ခဲ့ကြပြီး 1637 ခုနှစ်တွင် ရီနေ ဒေကားတ် က ညီမျှခြင်းများ၏ ကိန်းစစ်မဟုတ်သော အဖြေများကို ရည်ညွှန်းရန် ကိန်းယောင်ဟူသော ဝေါဟာရကို နှိမ့်ချသည့် သဘောဖြင့် စတင်သုံးစွဲခဲ့သည်။&lt;ref&gt;René Descartes, ''Discours de la méthode'' (Leiden, (Netherlands): Jan Maire, 1637), appended book: ''La Géométrie'', book three, p. 380.&lt;/ref&gt; ဝေါဟာရအသုံးအနှုန်းနှင့် ပတ်သက်၍ ခေတ်သစ်[[သင်္ချာ]] (modern mathematics) တွင် ကိန်းသုညကိုမူ ကိန်းစစ်အဖြစ်ရော ကိန်းယောင်သီးသန့်အဖြစ်ပါ သတ်မှတ်ထားသည်။&lt;ref&gt;{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=mqdzqbPYiAUC&amp;pg=SA11-PA2|title=A Text Book of Mathematics Class XI|last=Sinha|first=K.C.|publisher=Rastogi Publications|year=2008|isbn=978-81-7133-912-9|edition=Second|page=11.2}}&lt;/ref&gt;

ကိန်းစစ်များကို ကိန်းစစ်မျဉ်း (real number line) တစ်ခုတည်းဖြင့် ဖော်ပြ၍ရသော်လည်း ကိန်းထွေးများကိုမူ ကိန်းထွေးပြင်ညီ (complex plane) ဟုခေါ်သော အတိုင်းအတာနှစ်ခုရှိသော (two-dimensional) ကိန်းမျဉ်းနှစ်ခုဖြင့်သာ ဖော်ပြနိုင်သည်။ ကိန်းစစ်များသည် ကိန်းစစ်ဝင်ရိုး (real axis) ပေါ်တွင်ရှိပြီး ကိန်းယောင်များသည် ကိန်းယောင်ဝင်ရိုး (imaginary axis) ပေါ်တွင် ရှိသည်။ [[ဂျီဩမေတြီ|ဂျီဩမေတြီဆိုင်ရာ]] အဓိပ္ပာယ် (geometric meaning) အရ &lt;math&gt;i&lt;/math&gt; ဖြင့် [[မြှောက်ခြင်း|မြှောက်ခြင်းသည်]] ကိန်းထွေးပြင်ညီပေါ်ရှိ အမှတ်တစ်ခုကို မူလနေရာ (origin) ဗဟိုပြု၍ 90 ဒီဂရီ လက်ယာရစ်ဆန့်ကျင်ဘက် (counterclockwise) လှည့်ခြင်းကို ကိုယ်စားပြုသည်။ ဤကိန်းယောင်သီးသန့်များ အစုကို &lt;math&gt;i\mathbb{R}&lt;/math&gt; ဟု သင်္ကေတပြု၍ ဖော်ပြနိုင်သည်။ အဆင့်မြင့်သင်္ချာတွင် ကိန်းယောင်သီးသန့်များသည် လီအက္ခရာသင်္ချာ (Lie algebra) &lt;math&gt;\mathfrak{u}(1)&lt;/math&gt; ကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ ထို့အပြင် အွိုင်လာ ပုံသေနည်း (Euler's formula) &lt;math&gt;e^{ix} = \cos x + i \sin x&lt;/math&gt; ကို အသုံးပြု၍ &lt;math&gt;i&lt;/math&gt; နှင့် အခြား သင်္ချာဆိုင်ရာ ကိန်းသေများ (mathematical constants) ကို ဆက်စပ်ပေးသော အွိုင်လာ၏ ထပ်တူညီမှု &lt;math&gt;e^{i\pi} + 1 = 0&lt;/math&gt; ကိုလည်း ခိုင်မာစွာ တည်ဆောက်ထားသည်။

=== ရာရှင်နယ်ကိန်းနှင့် အီရာရှင်နယ်ကိန်း (Rational and Irrational Numbers) ===
[[#ရာရှင်နယ်ကိန်းများ (Rational Numbers)|ရာရှင်နယ်ကိန်းများ]] ခေါင်းစဉ်အောက်တွင် ဖော်ပြခဲ့သည့်အတိုင်း [[အတိပြကိန်း|ရာရှင်နယ်ကိန်း]] (rational number) တိုင်းသည် [[ကိန်းစစ်]]ဖြစ်သော်လည်း ရာရှင်နယ်ကိန်းမဟုတ်သော ကိန်းစစ်များစွာလည်း ရှိသည်။ ထိုသို့ အပိုင်းကိန်း (fraction) &lt;math&gt;a/b&lt;/math&gt; အနေဖြင့် အတိအကျ ဖော်ပြ၍ မရနိုင်သော ကိန်းစစ်များကို [[အီရာရှင်နယ်ကိန်း]] (irrational number) ဟု ခေါ်သည်။ တစ်နည်းဆိုရသော် ဒသမကိန်းပုံစံ (decimal format) ဖြင့် ဖော်ပြသောအခါ အဆုံးမသတ်သည့် ဒသမကိန်း (non-terminating decimal number) နှင့် ပြန်မထပ်ဒသမကိန်း (non-repeating decimal) များမှာ အီရာရှင်နယ်ကိန်းများ ဖြစ်ကြသည်။ သာဓကအားဖြင့် &lt;math&gt;\sqrt{2}&lt;/math&gt; နှင့် သင်္ချာဆိုင်ရာ ကိန်းသေ &lt;math&gt;\pi&lt;/math&gt; တို့မှာ အီရာရှင်နယ် ကိန်းစစ်များ ဖြစ်ကြသည်။

ခေတ်သစ် [[အစုသီအိုရီ]] (set theory) ရှိ [[အစုအရွယ်အစား]] (cardinality) သဘောတရားအရ ရာရှင်နယ်ကိန်းများ[[အစု]] &lt;math&gt;\mathbb{Q}&lt;/math&gt; သည် ရေတွက်နိုင်သော [[အနန္တ]] (countably infinite) သာဖြစ်သော်လည်း ကိန်းစစ်များအစု &lt;math&gt;\mathbb{R}&lt;/math&gt; သည် ရေတွက်၍မရသော (uncountable) ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် အီရာရှင်နယ် ကိန်းစစ်များ အစု &lt;math&gt;\mathbb{R}\setminus\mathbb{Q}&lt;/math&gt; သည်လည်း ရေတွက်၍မရသောအစု (uncountable set) ပင်ဖြစ်သည်။ အတိုင်းအတာ သီအိုရီ (measure theory) ဆိုင်ရာ တိကျသည့် အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက် (definition) အရဆိုလျှင် ကိန်းစစ်မျဉ်းပေါ်ရှိ ကိန်း အားလုံးနီးပါး (almost all) မှာ အီရာရှင်နယ်ကိန်းများသာ ဖြစ်ကြပြီး ရာရှင်နယ်ကိန်းများ၏ လီဘက်ဂ် အတိုင်းအတာ (Lebesgue measure) မှာ သုညသာ ဖြစ်သည်။

=== ကိန်းရင်းနှင့် ကိန်းလွန် (Algebraic and Transcendental Numbers) ===
[[ကိန်းထွေး|ကိန်းထွေးတစ်ခုကို]] [[ကိန်းပြည့်]] မြှောက်ဖော်ကိန်း (integer coefficient) များသာ ပါဝင်သည့် သုညမဟုတ်သော ပိုလီနိုမီရယ် ညီမျှခြင်း (polynomial equation) &lt;math&gt;P(x) \in \mathbb{Z}[x]&lt;/math&gt; တစ်ခု၏ ကိန်းရင်း (root) အဖြေအဖြစ် ဖော်ပြနိုင်ပါက ၎င်းကိန်းထွေးကို ကိန်းရင်း (algebraic number) ဟု ခေါ်သည်။ သာဓကအားဖြင့် ကိန်းပြည့် -3 မှာ &lt;math&gt;x^2-9=0&lt;/math&gt; ၏ အဖြေတစ်ခုအဖြစ် ဖော်ပြနိုင်သောကြောင့် ကိန်းရင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ထို့အတူ [[အတိပြကိန်း|ရာရှင်နယ်ကိန်းတိုင်းသည်]] &lt;math&gt;bx-a=0&lt;/math&gt; ညီမျှခြင်း၏ အဖြေဖြစ်ရာ ၎င်းတို့အားလုံးမှာ ကိန်းရင်းများ ဖြစ်ကြသည်။ &lt;math&gt;\sqrt{2}&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;\sqrt{3}i&lt;/math&gt; တို့မှာ [[အီရာရှင်နယ်ကိန်း]]နှင့် [[ကိန်းယောင်|ကိန်းယောင်သီးသန့်]] အသီးသီး ဖြစ်ကြသော်လည်း &lt;math&gt;x^2-2=0&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;x^2+3=0&lt;/math&gt; တို့၏ အဖြေများ အသီးသီးဖြစ်သောကြောင့် ၎င်းတို့မှာလည်း ကိန်းရင်းများပင် ဖြစ်ကြသည်။

ယင်းသို့ ကိန်းပြည့် မြှောက်ဖော်ကိန်းများ ပါဝင်သော မည်သည့် ပိုလီနိုမီရယ် ညီမျှခြင်း၏ အဖြေအဖြစ်မျှ ဖော်ပြ၍မရသော ကိန်းများရှိသည်။ ဆိုလိုသည်မှာ ၎င်းတို့သည် ကိန်းရင်းမဟုတ်သော ကိန်းထွေးများဖြစ်ကြသည်။ ၎င်းကိန်းထွေးများကိုမူ [[ကိန်းလွန်|ကိန်းလွန်များ]] (transcendental numbers) ဟု ခေါ်သည်။ သာဓကအားဖြင့် &lt;math&gt;\pi&lt;/math&gt;, &lt;math&gt;e&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;2^{\sqrt{2}}&lt;/math&gt; အစရှိသည်တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ကိန်းရင်းများ[[အစု]]သည် ရေတွက်နိုင်သောအစု (countable set) ဖြစ်သော်လည်း ကိန်းလွန်များအစု &lt;math&gt;\mathbb{T}&lt;/math&gt; ၏ [[အစုအရွယ်အစား]]မှာ &lt;math&gt;2^{\aleph_0}&lt;/math&gt; ဖြစ်၍ ရေတွက်၍မရနိုင်ပေ။ ထို့ကြောင့် ကိန်းစစ်နှင့် ကိန်းထွေး အားလုံးနီးပါးသည် ကိန်းလွန်များသာ ဖြစ်ကြသည်။

1844 ခုနှစ်တွင် ဂျိုးဇက် လီယူဗေးလ် က ဒိုင်အိုဖန်တိုင်း ခန့်မှန်းတွက်ချက်မှုများ (Diophantine approximations) ကို အသုံးပြု၍ လီယူဗေးလ် ကိန်းများ (Liouville numbers) ဟုခေါ်သော ကိန်းလွန်များ တည်ရှိမှုကို ပထမဆုံး သက်သေပြနိုင်ခဲ့သည်။ ကိန်းလွန် သီအိုရီ (transcendence theory) ၏ အဓိက သီအိုရမ်များ (theorems) ဖြစ်သော လင်ဒီမန်း-ဗိုင်ယာရှထရပ်စ် သီအိုရမ် (Lindemann-Weierstrass Theorem) က &lt;math&gt;\pi&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;e&lt;/math&gt; တို့၏ ကိန်းလွန်ဖြစ်မှုကို ခိုင်မာစွာ သက်သေပြပေးခဲ့သည်။ ဂဲလ်ဖွန်-ရွှနိုင်ဒါ သီအိုရမ် (Gelfond-Schneider Theorem) က ဟီလ်ဘတ် ၏ သတ္တမမြောက် ပြဿနာ (Hilbert's seventh problem) ကို ဖြေရှင်းပေးနိုင်ခဲ့သည်။ ဤကိန်းလွန်ဖြစ်ခြင်း သဘောတရားကို အဲလစ်ပတစ် [[ဖန်ရှင်|ဖန်ရှင်များ]] (elliptic functions)၊ မော်ဂျူလာ ပုံစံများ (modular forms) နှင့် &lt;math&gt;L/K&lt;/math&gt; ကဲ့သို့သော အလိုရှိရာ [[ဖီးလ်ဒ်]] တိုးချဲ့ခြင်းများ (arbitrary field extensions) အပေါ်တွင်ပါ ပိုမိုကျယ်ပြန့်စွာ ယေဘုယျပြု (generalize) လေ့လာကြသည်။

== အခြားကိန်း အမျိုးအစားများ ==
အထက်ဖော်ပြပါ ကိန်းအမျိုးအစားများအပြင် တွက်ချက်နိုင်သောကိန်းများ (computable numbers)၊ &amp;ldquo;''p''-အခြေခံကိန်းများ&amp;rdquo; ဟုခေါ်ဆိုနိုင်မည့် ''p''-adic ကိန်းများ၊ ဟိုက်ပါကွန်ပလက်စ် (hypercomplex) ကိန်းများ၊ စံမဟုတ်သည့် ကိန်းများ (non-standard numbers) စသည်ဖြင့် ကိန်း၏သဘောတရားကို ချဲ့ထွင်ပြုပြင်ထားသော ကိန်းများစွာလည်းရှိသေးသည်။

== သမိုင်းကြောင်း ==

=== ကိန်းများစတင်အသုံးပြုလာခြင်း ===
သမိုင်းဦးမတင်မီခေတ်ကပင် ကိန်းများကိုစတင်အသုံးပြုလာသော အထောက်အထားများရှိသည်။ တိရစ္ဆာန်အရိုးစသည့် ပစ္စည်းများတွင် ကိုက်ရာများဖြင့် တာလီမှတ်ခဲ့သည်ဟု ခန့်မှန်းကြသည်။&lt;ref&gt;Marshak, A. ''The Roots of Civilisation; Cognitive Beginnings of Man’s First Art, Symbol and Notation.'' London: Weidenfeld &amp; Nicolson, 1972, pp. 81ff.&lt;/ref&gt; သို့သော် တာလီစနစ်တွင် နေရာလိုက်တန်ဖိုး (positional value) သဘောကို အသုံးမပြုသောကြောင့် အကန့်အသတ်များ ရှိသည်။ ရှေးအကျဆုံးသော ကိန်းစနစ်များဖြစ်သည့် အီဂျစ်၊ ရောမ၊ ဟီဘရူးနှင့် ဂရိကိန်းစနစ်များတွင် နေရာလိုက်တန်ဖိုးကို အသုံးမပြုသော်လည်း၊ အခြားကိန်းစနစ်များဖြစ်သည့် ဘေဘီလုံ ကိန်းစနစ်၊ အိန္ဒိယကိန်းစနစ်တစ်မျိုး၊ တရုတ်ကိန်းစနစ်တစ်မျိုးနှင့် မာယာကိန်းစနစ်တို့တွင် နေရာကို အခြေခံ၍ တန်ဖိုးတွက်သည့် သဘောကိုတွေ့နိုင်သည်။&lt;ref&gt;&amp;ldquo;Numeral system&amp;rdquo;. Encyclopædia Britannica. Encyclopædia Britannica Online. Encyclopædia Britannica Inc., 2014. Web. 25 Dec. 2014 &lt;[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/422375/numeral-system http://www.britannica.com/EBchecked/topic/422375/numeral-system]&gt;.&lt;/ref&gt;

=== သုညကို စတင်အသုံးပြုလာခြင်း ===
သုညကို စတင်၍ အမှတ်အသားပြုသူတို့မှာ ဆူမယ်ရီယန် (Sumerian) များဖြစ်သည်ဟု ခန့်မှန်းရသည်။&lt;ref name=&quot;yale_zero&quot;&gt;Wallin, N. &amp;ldquo;[http://yaleglobal.yale.edu/about/zero.jsp The History of Zero.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160825124525/http://yaleglobal.yale.edu/about/zero.jsp |date=25 August 2016 }}&amp;rdquo; From ''YaleGlobal Online''--Web. 25 Dec 2014.&lt;/ref&gt; သို့သော် သုည၏သဘောတရား၊ သုည၏နေရာလိုက်တန်ဖိုး စသည်တို့ကိုမူ ဆူမယ်ရီယန်တို့ အသေအချာ နားလည်ခဲ့ပုံမရချေ။ သင်္ချာအခြေခံများကို အီဂျစ်တို့ထံမှ သင်ယူခဲ့သည့် ဂရိပညာရှင်သည်လည်း ထိုသဘောကို နားလည်ကြောင်း အထောက်အထား အခိုင်အမာ မတွေ့ရပေ။&lt;ref name=&quot;yale_zero&quot;&gt;&lt;/ref&gt; 

သုညကို သင်္ကေတအဖြစ်သာမကဘဲ သဘောတရားတစ်ခုအဖြစ်ပါ အသေအချာ စတင်အသုံးပြုခဲ့သူများမှာ အိန္ဒိယလူမျိုးများဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;yale_zero&quot;&gt;&lt;/ref&gt; အိန္ဒိယမှ ဗြာဟ္မဂုတ္တ (Brahmagupta) သည် ၆၅၀စီအီးတွင် သုညကိုသုံး၍ ဂဏန်းသင်္ချာတွက်ချက်ခြင်းကို စနစ်တကျလုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;yale_zero&quot;&gt;&lt;/ref&gt; သင်္ကရိုက် (Sanskrit) ဘာသာဖြင့် သုညကို &amp;ldquo;sunya&amp;rdquo; ဟုခေါ်ရာမှ မြန်မာဘာသာရှိ ပါဠိမွေးစားစကားလုံး &amp;ldquo;သုည&amp;rdquo; ဖြစ်လာဟန်ရှိသည်။

အာရပ်ကုန်သည်များသည် အိန္ဒိယမှ ဟင်းခတ်အမွှေးအကြိုင်နှင့် အခြားကုန်ပစ္စည်းအသစ်အဆန်းများအပြင် ဗြာဟ္မဂုတ္တ၏ သင်္ချာကျမ်းကိုပါ ပြန်လည်သယ်ဆောင်လာကြရာ ၇၇၃စီအီးသို့ရောက်သော် (ယခုခေတ် အီရတ်နိုင်ငံရှိ) ဘဂ္ဂဒက်မြို့သို့ သုည၏သဘောတရား ရောက်ရှိပြီးဖြစ်သည်။ အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသတွင် သုည၏သဘောတရား ပြန့်ပွားစည်ပင်လာရာ ကိုးရာစုနှစ်သို့ ရောက်သောအခါ [[မိုဟာမက် အီဘင်မူဆာ အယ်ခိုဝါရစ်ဇမီ]] (Mohammed ibn-Musa al-Khowarizmi) သည် သုညပါ ညီမျှခြင်းများကို စတင်လေ့လာခဲ့ပြီး မြှောက်ခြင်းနှင့် စားခြင်းတို့ကို အမြန်တွက်နည်းတို့ကိုလည်း တီထွင်တွေ့ရှိခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;yale_zero&quot;&gt;&lt;/ref&gt; အယ်ခိုဝါရစ်ဇမီက သုညကို &amp;ldquo;sifr&amp;rdquo; ဟုခေါ်ခဲ့သည်။ ခုနှစ် ၈၇၉စီအီးသို့ရောက်သော် သုညကို မျက်မှောက်ခေတ်ရေးသားပုံအတိုင်း ဘဲဥပုံဖြင့် ရေးသားလာကြသည်။ 

စပိန်ပြည်တောင်ပိုင်းကို မောတို့ (Moors) သိမ်းပိုက်ရာမှစပြီး တစ်ဆယ့်နှစ်ရာစုအလယ်ပိုင်းသို့ ရောက်သောအခါ အယ်ခိုဝါရစ်ဇမီ၏ကျမ်းကို ဘာသာပြန်ထားသောကျမ်းများသည် အင်္ဂလန်သို့ တဖြည်းဖြည်း ရောက်ရှိလာသည်။ ကုန်သွယ်စီးပွားရေးရာများတွင် သုညသည် အလွန်အသုံးဝင်သော်လည်း သုညနှင့် နေရာလိုက်တန်ဖိုးကို အသုံးပြုရေးသားထားသော နံပါတ်များကို တုပပြင်ဆင်ရေးသားရန် လွယ်ကူလွန်းသည်ဟုဆိုကာ ဥရောပရှိ အစိုးရများက သုညနှင့် အာရေဗျ ကိန်းစနစ်ကို ပိတ်ပင်ခဲ့သည်များလည်းရှိသည်။&lt;ref name=&quot;yale_zero&quot;&gt;&lt;/ref&gt; သို့သော် ကုန်သည်များက လျှို့ဝှက်သုံးစွဲခဲ့ရာမှာ &amp;ldquo;sifr&amp;rdquo; ခေါ်သုည၏ အာရေဗျအမည်မှ ရွေ့လျောလာသည့် &amp;ldquo;cipher&amp;rdquo; ဆိုသည့် မျက်မှောက်ခေတ်စကားလုံးမှာ ဝှက်စာ ဟု အဓိပ္ပာယ်ရလာသည်။&lt;ref name=&quot;yale_zero&quot;&gt;&lt;/ref&gt; နောင်တွင် ရနေးဒေးကား (Rene Descartes) ၏ နာမည်ကျော် ကာတေးရှန်း ကိုဩဒိနိတ်စနစ်တွင် လည်းကောင်း၊ အခြားသင်္ချာပညာရှင်များဖြစ်သည့် [[နယူတန်]] (Newton) နှင့် [[ဂေါ့ဖရိဒ် ဝီလ်ဟမ် လိုက်ဘနစ်|လိုက်ဘနစ်]] (Leibniz) စသည်တို့၏ လေ့လာမှုများတွင် သုညကို အသုံးပြုခဲ့ပြီး ကဲကုလပ်နှင့် အခြားသင်္ချာဆိုင်ရာ တိုးတက်မှုများ ပေါ်ပေါက်ခဲ့ပေသည်။

=== အနုတ်ကိန်းများ စတင်အသုံးပြုလာခြင်း ===
အနုတ်ကိန်းဟူသည့် သဘောတရားကို အစောဆုံး ၁၀၀ ဘီစီအီး နှင့် ၅၀ ဘီစီအီးအကြားတွင် [[တရုတ်]]လူမျိုးတို့ သိမြင်နားလည်ခဲ့ပုံရသည်။&lt;ref name=&quot;utexas_m326k&quot;&gt;Smith, M. K. &amp;ldquo;[https://www.ma.utexas.edu/users/mks/326K/Negnos.html History of Negative Numbers].&amp;rdquo; From ''M326K: Foundations of Number Systems''--Web. 25 Dec 2014.&lt;/ref&gt; &amp;ldquo;သင်္ချာအနုပညာနှင့် ပတ်သက်သည့် အခန်းကိုးခန်း&amp;rdquo; အမည်ရ တရုတ်ကျမ်းတွင် ပုံသဏ္ဌာန်အမျိုးမျိုး၏ ဧရိယာရှာပုံရှာနည်းကို ဖော်ပြရာတွင် အပေါင်းအမြှောက်ကိန်း (positive coefficient) များကို အနီရောင်အစက်ပြောက်များနှင့်လည်းကောင်း၊ အနုတ်အမြှောက်ကိန်း (negative coefficient) များကို အနက်ရောင်အစက်ပြောက်များနှင့်လည်းကောင်း ကိုယ်စားပြုရေးသားထားသည်။&lt;ref&gt;Staszkow, R. and Bradshaw R. ''The Mathematical Palette'' (3rd ed.). Thomson Brooks/Cole, p. 41, 2004.&lt;/ref&gt;

သုံးရာစုနှစ်အတွင်းသို့ ရောက်သောအခါ [[ဂရိ]]ပညာရှင် ဒိုင်အိုဖန်တပ် (Diophantus) ၏ ''Arithmetica'' ခေါ် [[ဂဏန်းသင်္ချာ]]ကျမ်းတွင် &lt;math&gt;4x+20=0&lt;/math&gt; ဟူ၍ ယခုခေတ်ပုံစံဖြင့် ရေး၍ရမည့် ညီမျှခြင်းကို ဖြေရှင်းရာတွင် ရရှိသည့် အနုတ်ကိန်းအဖြေကို အဓိပ္ပာယ်မရှိဟု ကျမ်းပြုသူကိုယ်တိုင် မှတ်ချက်ချဖူးသည်။ ဒိုင်အိုဖန်တပ်သည် အနုတ်ဂဏန်းပါ တွက်ချက်မှုအချို့ကို ပြုလုပ်ခဲ့သော်လည်း အနုတ်၏ ယေဘုယျသဘောတရားအကြောင်းကို ရှင်းလင်းရေးသားခဲ့ခြင်းမရှိပေ။&lt;ref&gt;Smith, David E. [http://www.amazon.com/History-Mathematics-Vol-Dover-Books/dp/0486204308 ''History of Mathematics''], Vol. 2. Dover, p. 258, 1958.&lt;/ref&gt;

စီအီး ခုနစ်ရာစုသို့ ရောက်သောအခါမှသာ [[အိန္ဒိယ]]ပညာရှင် ဗြာဟ္မဂုတ္တ၏ကျမ်းတွင် နှစ်ထပ်ကိန်းညီမျှခြင်းရှင်းနည်းကို အနုတ်ကိန်းများသုံး၍ ဖော်ပြခဲ့သည်။&lt;ref&gt;Cajori, Florian. [https://books.google.com/books?id=mGJRjIC9fZgC&amp;source=gbs_navlinks_s ''History of Mathematics''], 5th ed. New York: Chelsea, p. 94, 1991.&lt;/ref&gt; အနုတ်ကိန်းသုံး၍ တွက်ချက်ရာတွင် လိုက်နာရမည့် စည်းမျဉ်းများကိုလည်း ရေးသားခဲ့သည်။&lt;ref&gt;Katz, Victor J. [https://books.google.com/books?id=vV8PAQAAMAAJ&amp;source=gbs_navlinks_s ''A History of Mathematics: An Introduction''], 2nd edition, Reading, MA: Addison-Wesley, p. 226, 1998.&lt;/ref&gt;

နောက်ပိုင်းရာစုများတွင် အနုတ်ကိန်းအကြောင်းကို ကမ္ဘာအရပ်ရပ်မှ ပညာရှင်တို့ မှတ်ချက်ပြုရေးသားခဲ့သော်လည်း ဤအနုတ်သဘောကို အလွယ်တကူ လက်ခံခဲ့ခြင်းမရှိပေ။ စီအီး ကိုးရာစု အရှေ့အလယ်ပိုင်းမှ အယ်ခိုဝါရစ်ဇမီက အနုတ်ကိန်းများကို အသုံးမပြုဘဲ နှစ်ထပ်ကိန်းညီမျှခြင်းရှင်းနည်းကို ခြောက်မျိုးခွဲ၍ရေးသားခဲ့ပြီး&lt;ref&gt;Katz, Victor J. [https://books.google.com/books?id=vV8PAQAAMAAJ&amp;source=gbs_navlinks_s ''A History of Mathematics: An Introduction''], 2nd edition, Reading, MA: Addison-Wesley, p. 245, 1998.&lt;/ref&gt;၊ တစ်ဆယ့်နှစ်ရာစု အိန္ဒိယမှ ဘက်ရှ်ကာရာ (Bhaskara) က အနုတ်ကိန်းရင်းအဖြေကို &amp;ldquo;မပြည့်စုံ၍၊ လူတို့သဘောမတူ၍ ယူစရာမလို&amp;rdquo;&lt;ref&gt;Cajori, Florian. [https://books.google.com/books?id=mGJRjIC9fZgC&amp;source=gbs_navlinks_s ''History of Mathematics''], 5th ed. New York: Chelsea, p. 93, 1991.&lt;/ref&gt; ဟုလည်းကောင်း၊ ဆယ့်ငါးရာစု ဥရောပမှ ရှူကေး (Chuquet) က &amp;ldquo;အဓိပ္ပာယ်မရှိသော နံပါတ်များ&amp;rdquo; ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ဆယ့်ခြောက်ရာစု ဥရောပမှ ရှတီဖယ်က သုညထက်နည်းသည့် အတုအယောင်ကိန်း အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ဆယ့်ခုနစ်ရာစု ဥရောပမှ ဒေးကားက အနှုတ်ကိန်းရင်းများသော အဖြေမှားများ အဖြစ်လည်းကောင်း အသီးသီး ရေးသားခဲ့ကြသည်။ သမိုင်းအဆက်ဆက်မှ ပညာရှင်အချို့က အနုတ်ကိန်းကို အလုံးစုံသော်လည်းကောင်း၊ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းမျှသာလည်းကောင်း လက်ခံခဲ့သည့် ဖြစ်ရပ်များ ရှိသော်လည်း ၁၉ရာစု နောက်ပိုင်းရောက်မှသာ အနုတ်ကိန်းများကို တဖြည်းဖြည်း တွင်ကျယ်စွာ အသုံးပြုလာဟန်ရှိသည်။

== ကိုးကား ==
{{Reflist|2}}{{DEFAULTSORT:ကိန်းhtml}}

[[ကဏ္ဍ:ကိန်းများ]]</text>
      <sha1>dtfb74yl0o1ef8sd90evd5yu2dt07sg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1050831</id>
      <parentid>1050828</parentid>
      <timestamp>2026-08-30T10:05:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mkant00</username>
        <id>135890</id>
      </contributor>
      <comment>/* ကိန်းပြည့်အမျိုးအစားများ */ expanded a bit</comment>
      <origin>1050831</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="132412" sha1="0wouspum2ry4knvzmv7u4ql0pnrmkyf" xml:space="preserve">{{တမ်းပလိတ်:ကိန်းစနစ်များ}}

'''ကိန်း''' (number) ဆိုသည်မှာ ပမာဏများကို ရေတွက်ရန်၊ တိုင်းတာရန်၊ အမှတ်အသားပြုရန်၊ [[အစုဝင်|အစုဝင်များ၏]] အဆင့်ကိုလိုက်၍ အစဉ်လိုက်စီရန်နှင့် နှိုင်းယှဉ်ရန်အတွက် အသုံးပြုသော သရုပ်မဲ့ [[သင်္ချာ|သင်္ချာဆိုင်ရာ]] အရာဝတ္ထု (abstract mathematical object) တစ်ခုဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web |website=CNRTL |title=Nombre: Nombre ordinal |url=https://www.cnrtl.fr/definition/nombre}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal |title=number, n. |url=http://www.oed.com/view/Entry/129082 |journal=OED Online |language=en-GB |publisher=Oxford University Press |access-date=2017-05-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181004081907/http://www.oed.com/view/Entry/129082 |archive-date=2018-10-04 |url-status=live}}&lt;/ref&gt; သမိုင်းကြောင်းအရ ကိန်းဟူသော သဘောတရားသည် အရာဝတ္ထုများကို ရေတွက်ခြင်းနှင့် အရွယ်အစားများကို ခန့်မှန်းခြင်းစသည့် အခြေခံအယူအဆများမှတစ်ဆင့် တဖြည်းဖြည်း ဆင့်ကဲပြောင်းလဲလာခဲ့သည်။ ဤကဲ့သို့ ပြောင်းလဲလာမှုကြောင့် ကိန်းများသည် သရုပ်မဲ့လေ့လာတွေ့ရှိချက်များကို တိကျသော တိုင်းတာမှုများနှင့် ချိတ်ဆက်ပေးနိုင်ခဲ့ပြီး လက်တွေ့အသုံးချ သိပ္ပံပညာရပ်များ၌ မပါမဖြစ်သော အဓိကအခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်လာခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Bigelow |first1=John |last2=Butchart |first2=Sam |editor-last=Borchert |editor-first=Donald M. |title=Encyclopedia of Philosophy |chapter=Number |year=2005 |isbn=978-0-02-866072-1 |publisher=Macmillan Reference USA}}&lt;/ref&gt; လူသားတို့၏ သိမြင်နားလည်နိုင်စွမ်းအတွက် အရေးပါသော အခြေခံအုတ်မြစ်တစ်ခု ဖြစ်သော်ငြားလည်း ကိန်းဟူသော သဘောတရားအပေါ် အားလုံးလက်ခံနိုင်မည့် ယေဘုယျ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက် (general definition) တစ်ခုတည်းဟူ၍ သီးသန့်မရှိပေ။ အဓိကကျသော ကိုးကားကျမ်းအများအပြား၌ ကိန်းဆိုသည်မှာ လူသားတို့၏ နားလည်သဘောပေါက်မှုတွင် အခြေခံအကျဆုံးဖြစ်သောကြောင့် တိကျစွာ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုရန် ခက်ခဲကြောင်း မှတ်ချက်ပြုထားကြသည်။&lt;ref&gt;{{cite book |title=Le Petit Robert de la langue française |publisher=Dictionnaires Le Robert}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Trésor de la Langue Française informatisé |url=http://atilf.atilf.fr/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |title=Le Petit Larousse illustré |publisher=Éditions Larousse}}&lt;/ref&gt;

သီးခြားကိန်းတစ်ခုစီကို အပြောနှင့် အရေး ဘာသာစကားများတွင် ကိန်းစကားလုံးများအပြင် နျူမရယ် (numeral) သို့မဟုတ် ဂဏန်း (digit) ဟုခေါ်သော တိကျသည့် သင်္ကေတများဖြင့်လည်း ကိုယ်စားပြုဖော်ပြကြသည်။ ဥပမာအားဖြင့် &quot;ဆယ့်တစ်&quot; သည် ကိန်းစကားလုံးဖြစ်ပြီး &lt;math&gt;11&lt;/math&gt; သည် ၎င်းနှင့်သက်ဆိုင်သော နျူမရယ်ဖြစ်သည်။ ဘာသာဗေဒတွင် နျူမရယ်ဆိုသည်မှာ &lt;math&gt;5&lt;/math&gt; ကဲ့သို့သော သင်္ကေတတစ်ခုကို ရည်ညွှန်းနိုင်သကဲ့သို့ &lt;math&gt;500&lt;/math&gt; ဟူသော တန်ဖိုးကို ကိုယ်စားပြုသည့် &quot;ငါးရာ&quot; ကဲ့သို့သော ကိန်းအမည်ပေး စကားလုံး သို့မဟုတ် စကားစုကိုလည်း ရည်ညွှန်းနိုင်သည်။ ထို့အပြင် ကိန်းများကို ကိုယ်စားပြုဖော်ပြသည့် &quot;ဒါဇင်&quot; ကဲ့သို့သော အခြားစကားလုံးများသည်လည်း နျူမရယ်များပင် ဖြစ်ကြသည်။ သင်္ကေတအသစ်များကို တစ်ခုချင်းစီ မှတ်သားနိုင်စွမ်းမှာ ကန့်သတ်ချက်ရှိသည့်အတွက် မည်သည့်ကိန်းကိုမဆို ထိရောက်စွာ စီစဉ်ပြသနိုင်ရန် ဒသမကိန်းစနစ် ဟိန္ဒူ-အာရပ် နျူမရယ်စနစ် (decimal Hindu–Arabic numeral system) ကဲ့သို့သော နျူမရယ်စနစ်များ (numeral systems) ကို ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် အသုံးပြုလာကြသည်။&lt;ref&gt;{{cite journal |title=numeral, adj. and n. |url=http://www.oed.com/view/Entry/129111 |journal=OED Online |publisher=Oxford University Press |access-date=2017-05-16 |archive-date=2022-07-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220730095156/https://www.oed.com/start;jsessionid=B9929F0647C8EE5D4FDB3A3C1B2CA3C3?authRejection=true&amp;url=%2Fview%2FEntry%2F129111 |url-status=live}}&lt;/ref&gt; နေ့စဉ်သုံးဝေါဟာရများတွင် ဤကွဲပြားချက်များမှာ ဝေဝါးနေတတ်သည်။ သို့ရာတွင် သရုပ်မဲ့ကိန်းများ၊ ၎င်းတို့ကို ကိုယ်စားပြုဖော်ပြသော ဂဏန်းသင်္ကေတများ၊ ကိန်းစကားလုံးများနှင့် ဂဏန်းစာသားများကိုသာ အသုံးပြုထားသည့် ဖုန်းနံပါတ် သို့မဟုတ် ISBN ကဲ့သို့သော ခွဲခြားသတ်မှတ်မှုများအကြား ခြားနားချက်ကိုမူ ဂရုပြု၍ ခွဲခြားသိမြင်ရမည်ဖြစ်သည်။

သင်္ချာတွင် ကိန်းများသည် တွက်ချက်မှုများ (mathematical operations) မှတစ်ဆင့် အချင်းချင်း သက်ရောက်မှုရှိကြသည်။ ယေဘုယျအားဖြင့် တွက်ချက်မှုများတွင် ကိန်းတစ်ခု သို့မဟုတ် တစ်ခုထက်ပိုသော ကိန်းများကို အဝင်ကိန်း (input) အဖြစ် လက်ခံပြီး အထွက်ကိန်း (output) အဖြစ် ကိန်းတစ်ခုကို ပြန်လည်ထုတ်ပေးသည်။ တစ်လုံးသွင်းတွက်ချက်မှု (unary operation) များသည် ကိန်းတစ်ခုတည်းကိုသာ အဝင်ကိန်းအဖြစ် လက်ခံတွက်ချက်ခြင်းဖြစ်သည်။ သာဓကအားဖြင့် နောက်ဆက်တွဲတွက်ချက်မှု (successor operation) တွင် အဝင်ကိန်းတိုင်းကို &lt;math&gt;1&lt;/math&gt; ပေါင်းပေးသဖြင့် &lt;math&gt;4&lt;/math&gt; ကိုထည့်သွင်းပါက &lt;math&gt;5&lt;/math&gt; ဟူ၍ ထွက်လာမည်ဖြစ်သည်။ [[နှစ်လုံးသွင်းတွက်ချက်မှု|နှစ်လုံးသွင်းတွက်ချက်မှု]] (binary operation) များသည် ကိန်းနှစ်ခုကို လက်ခံပြီး အထွက်ကိန်းတစ်ခုကို ပြန်ထုတ်ပေးသည်။ အကျွမ်းတဝင်အရှိဆုံးဖြစ်သော [[ပေါင်းခြင်း|ပေါင်းခြင်း]] (addition)၊ [[နုတ်ခြင်း|နုတ်ခြင်း]] (subtraction)၊ [[မြှောက်ခြင်း|မြှောက်ခြင်း]] (multiplication)၊ [[စားခြင်း (သင်္ချာ)|စားခြင်း]] (division) နှင့် [[ထပ်ကိန်းတင်ခြင်း]] (exponentiation) တို့သည် နှစ်လုံးသွင်းတွက်ချက်မှုများဖြစ်ကြပြီး ၎င်းတို့ကို [[ဂဏန်းသင်္ချာ|ဂဏန်းသင်္ချာ]] (arithmetic) ၏ စည်းမျဉ်းများဖြင့် ထိန်းချုပ်ထားသည်။ ဤဂုဏ်သတ္တိများကို ရိုးရာအားဖြင့် [[ကိန်းပြည့်|ကိန်းပြည့်]] ဂဏန်းသင်္ချာ (integer arithmetic) အတွင်း၌ လေ့လာကြပြီး [[ကိန်းသီအိုရီ|ကိန်းသီအိုရီ]] (number theory) ၏ ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော ဘာသာရပ်ခွဲများတစ်လျှောက်တွင်လည်း ဆက်လက်၍ ချဲ့ထွင်လေ့လာကြသည်။

သမိုင်းတစ်လျှောက်တွင် ကိန်းဟူသော သင်္ချာဆိုင်ရာ သဘောတရားသည် စဉ်ဆက်မပြတ် ကျယ်ပြန့်တိုးတက်လာခဲ့သည်။ အခြေခံအကျဆုံးဖြစ်သော [[သဘာဝကိန်း|သဘာဝကိန်းများ]] (natural numbers) ကို သမိုင်းမတင်မီခေတ်ကတည်းက အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ ပြင်သစ်နိုင်ငံ လေးပရာဒဲလ် (Les Pradelles) ဒေသ၌ တွေ့ရှိရသော အစောပိုင်း ရေတွက်မှတ်တမ်း (tally stick) ဟုယူဆရသည့် အစဉ်လိုက် အရာကိုးခုပါသော ခွေးအ (hyena) အရိုးကို ထောက်ရှု၍ နီယန်ဒါသဲလ် (Neanderthals) လူသားများသည် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း &lt;math&gt;60,000&lt;/math&gt; ခန့်ကတည်းက ကိန်းဂဏန်းဆိုင်ရာ အချက်အလက်များကို မှတ်တမ်းတင်ခဲ့ကြဖွယ်ရှိကြောင်း တွေ့ရသည်။&lt;ref&gt;{{cite journal |last=d'Errico |first=Francesco |title=From number sense to number symbols. An archaeological perspective |journal=Philosophical Transactions of the Royal Society B: Biological Sciences |date=2018-01-01 |url=https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC5784044/}}&lt;/ref&gt; ဘီစီ &lt;math&gt;2000&lt;/math&gt; ခန့်ရောက်သောအခါ အီဂျစ်နှင့် ဘေဘီလုံလူမျိုးများသည် ထက်ဝက်ကဲ့သို့သော အပိုင်းကိန်း (fraction) များနှင့် [[အတိပြကိန်း|ရာရှင်နယ်ကိန်းများ]] (rational numbers) ကို အသုံးပြု၍ တွက်ချက်မှုများ ပြုလုပ်နေကြပြီဖြစ်သည်။ &lt;math&gt;7&lt;/math&gt; ရာစု အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင်မူ သုည (&lt;math&gt;0&lt;/math&gt;) နှင့် အနုတ် &lt;math&gt;1&lt;/math&gt; (&lt;math&gt;-1&lt;/math&gt;) ကဲ့သို့သော အနုတ်ကိန်းများ (negative numbers) အပေါ် ပုံစံတကျ နားလည်သဘောပေါက်မှုများ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ ဤသည်မှာ ဗလာဖြစ်၍ ဘာမှမရှိခြင်းကိုပင် တွက်ချက်နိုင်သော တန်ဖိုးတစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ပေးလိုက်ခြင်းဖြစ်ရာ အခြေခံကျလှသော ဒဿနပိုင်းဆိုင်ရာ အပြောင်းအလဲတစ်ခုကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.scientificamerican.com/article/history-of-zero/ |title=The Origin of Zero |last=Matson |first=John |work=Scientific American |access-date=2017-05-16 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20170826235655/https://www.scientificamerican.com/article/history-of-zero/ |archive-date=2017-08-26 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Hodgkin2005&quot;&gt;{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=f6HlhlBuQUgC&amp;pg=PA88 |title=A History of Mathematics: From Mesopotamia to Modernity |last=Hodgkin |first=Luke |date=2005-06-02 |publisher=OUP Oxford |isbn=978-0-19-152383-0 |pages=85–88 |language=en |access-date=2017-05-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190204012433/https://books.google.com/books?id=f6HlhlBuQUgC&amp;pg=PA88 |archive-date=2019-02-04 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Merzbach |first1=Uta C. |last2=Boyer |first2=Carl B. |title=A History of Mathematics |page=198 |year=2011 |publisher=John Wiley &amp; Sons}}&lt;/ref&gt; &lt;math&gt;2&lt;/math&gt; ၏ နှစ်ထပ်ကိန်းရင်း (square root) သို့မဟုတ် ပိုင် (pi) ကဲ့သို့သော [[အီရာရှင်နယ်ကိန်း|အီရာရှင်နယ်ကိန်းများ]] (irrational numbers) ၏ အယူအဆကို ဘီစီ &lt;math&gt;4&lt;/math&gt; ရာစု ရှေးဟောင်းဂရိနိုင်ငံ၌ စတင်ဖန်တီးခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်း အစ္စလာမ္မစ် ရွှေခေတ် (Islamic Golden Age) အတွင်း ပိုမိုတွင်ကျယ်စွာ အသုံးပြုလာခဲ့ကြသည်။&lt;ref&gt;{{cite book |chapter=The Mathematical Accomplishments of Ancient Indian Mathematics |first=T. K. |last=Puttaswamy |title=Mathematics across cultures: the history of non-western mathematics |editor-first=Helaine |editor-last=Selin |date=2012 |publisher=Springer Science &amp; Business Media |location=Dordrecht |isbn=978-94-011-4301-1 |pages=409–422 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=DbsqBgAAQBAJ&amp;pg=PA408}}&lt;/ref&gt; ဥရောပ ဉာဏ်တဖန်မွေးခေတ် (European Renaissance)အတွင်း [[ကိန်းယောင်|ကိန်းယောင်များ]] (imaginary numbers) ၏ အယူအဆ တိုးတက်လာခဲ့ရာမှတဆင့် [[ကိန်းစစ်|ကိန်းစစ်များ]] (real numbers) ကို ကျယ်ပြန့်လှသော [[ကိန်းထွေး|ကိန်းထွေးများ]] (complex numbers) နယ်ပယ်အဖြစ်သို့ တိုးချဲ့နိုင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite book |last=Descartes |first=René |title=La Géométrie: The Geometry of René Descartes with a facsimile of the first edition |url=https://archive.org/details/geometryofrenede00rend |year=1954 |author-link=René Descartes |orig-year=1637 |publisher=Dover Publications |isbn=978-0-486-60068-0 |access-date=2011-04-20}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Hodgkin2005&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite encyclopedia |encyclopedia=Grand dictionnaire encyclopédique Larousse |title=Nombre |url=https://www.larousse.fr/encyclopedie/divers/nombre/54801 |access-date=2023-10-01}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite encyclopedia |encyclopedia=Encyclopædia Britannica |title=Number |url=https://www.britannica.com/science/number |access-date=2023-10-01}}&lt;/ref&gt;

&lt;math&gt;19&lt;/math&gt; ရာစုနှင့် &lt;math&gt;20&lt;/math&gt; ရာစုအစောပိုင်း ကာလများအတွင်း သင်္ချာပညာ၏ အခြေခံအုတ်မြစ်များကို နဂိုမှန်အဆိုနည်းကျ (axiomatically) ပုံစံတကျ ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်လာခဲ့ကြသည်။ ထိုအခါ ကိန်းများ၏ သဘောတရားသည် ထပ်မံကျယ်ပြန့်လာခဲ့ပြီး [[အနန္တ|အနန္တ]] (infinite) အရွယ်အစားများ၊ စံမဟုတ်သော ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသင်္ချာ (non-standard analysis) မှ အလွန်သေးငယ်လွန်းသော ပမာဏများ (infinitesimals) နှင့် [[အစုသီအိုရီ|အစုသီအိုရီ]] (set theory) မှ အနန္တလွန်ကိန်းများ (transfinite numbers) ကိုပါ ထည့်သွင်းစဉ်းစားလာကြသည်။ သင်္ချာပညာရှင်များသည် မူလကိန်းများ၏ ဂုဏ်သတ္တိများကို အမွေခံထားပြီး ပင်ကိုသိစိတ် (intuitive) ဖြင့် နားလည်ထားသော သဘောတရားများကို ယေဘုယျပြုထားခြင်း (generalizations) များအဖြစ် လုပ်ဆောင်ပေးသည့် &lt;math&gt;p&lt;/math&gt;-အခြေခံကိန်းများ (&lt;math&gt;p&lt;/math&gt;-adic numbers) နှင့် ဟိုက်ပါကွန်ပလက်စ်ကိန်းများ (hypercomplex numbers) ကဲ့သို့သော ကွဲပြားသည့် [[အက္ခရာသင်္ချာ|အက္ခရာသင်္ချာ]] တည်ဆောက်ပုံများ (algebraic structures) ကိုလည်း ဖန်တီးခဲ့ကြသည်။ သို့ရာတွင် ၎င်းတို့ကို &quot;ကိန်းများ&quot; အဖြစ် အမျိုးအစားခွဲခြားခြင်းမှာ တစ်ခါတစ်ရံ၌ တိကျသော သင်္ချာဆိုင်ရာ ခွဲခြားမှုထက် သမားရိုးကျ အမည်ပေးသတ်မှတ်ချက်တစ်ခုသာ ဖြစ်နေတတ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite book |last=Gouvêa |first=Fernando Q. |title=The Princeton Companion to Mathematics |chapter=II.1, The Origins of Modern Mathematics |page=82 |publisher=Princeton University Press |date=2008-09-28 |isbn=978-0-691-11880-2 |quote=Today, it is no longer that easy to decide what counts as a 'number.' The objects from the original sequence of 'integer, rational, real, and complex' are certainly numbers, but so are the p-adics. The quaternions are rarely referred to as 'numbers,' on the other hand, though they can be used to coordinatize certain mathematical notions.}}&lt;/ref&gt; စင်စစ်အားဖြင့် ကိန်းများကို သင်္ချာသီအိုရီသက်သက်အတွက်သာမက ရူပဗေဒဆိုင်ရာ အတိုင်းအတာများကို ဖော်ပြရန်၊ ညီမျှခြင်းများ (equations) ကို ဖြေရှင်းရန်နှင့် သတင်းအချက်အလက်များကို လျှို့ဝှက်သင်္ကေတပြောင်းရန် (encode) အတွက်ပါ အသုံးပြုကြသည်။ ရူပဗေဒနယ်ပယ်၌မူ ၎င်းတို့ကို ရေးနိုးကိန်း (Reynolds number) သို့မဟုတ် ကွမ်တမ်ကိန်းများ (quantum numbers) ကဲ့သို့သော အတိုင်းအတာမဲ့ ပမာဏများ (dimensionless quantities) အဖြစ် မကြာခဏ တွေ့ရလေ့ရှိသည်။

== ကိန်းများကို အမျိုးအစားခွဲခြင်း (Classification of Numbers) ==

[[ကိန်း|ကိန်းများကို]] ၎င်းတို့၏ [[သင်္ချာ|သင်္ချာဆိုင်ရာ]] ဂုဏ်သတ္တိများနှင့် အသုံးပြုမှုများအပေါ် မူတည်၍ အမျိုးအစားအဖုံဖုံ ခွဲခြားနိုင်သည်။ ဤသို့ အမျိုးတူကိန်းများအားလုံးကို စုဝေး၍ [[အစု|အစုများ]] (sets) အတွင်းသို့ စနစ်တကျ ခွဲခြားထည့်သွင်းခြင်းဖြင့် ကိန်းစနစ်များ (number systems) ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ သမိုင်းကြောင်းနှင့် သင်္ချာပညာရပ်၏ တိုးတက်မှုအဆင့်ဆင့်အရ ကိန်းစနစ်များသည် ပိုမိုရှုပ်ထွေးသော ညီမျှခြင်းများကို ဖြေရှင်းနိုင်ရန် အချင်းချင်းငုံထားသော [[အစုပိုင်း|အစုပိုင်းများ]] (nested subsets) ဆက်သွယ်ချက်ဖြင့် တိုးချဲ့တည်ဆောက်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ဆိုလိုသည်မှာ [[သဘာဝကိန်း|သဘာဝကိန်းများ]]မှသည် [[ကိန်းထွေး|ကိန်းထွေးများ]]အထိ အစုများ၏ ဆက်သွယ်ချက်ကို &lt;math&gt;\mathbb{N} \subset \mathbb{Z} \subset \mathbb{Q} \subset \mathbb{R} \subset \mathbb{C}&lt;/math&gt; ဟူ၍ ယေဘုယျအားဖြင့် မှတ်ယူနိုင်သည်။

ကိန်း (number) ဟူသော သရုပ်မဲ့ သဘောတရား (abstract concept) နှင့် ၎င်းကို ကိုယ်စားပြုရေးသားသော နျူမရယ် (numeral) တို့မှာ မတူညီပေ။ ကိန်းတစ်ခုတည်းကိုပင် ရေးသားပုံစနစ် တစ်မျိုးမကသုံး၍ ဖော်ပြနိုင်သည်။ သာဓကအားဖြင့် တန်ဖိုးပမာဏ 8 ကို ဒသမကိန်းစနစ် ဟိန္ဒူ-အာရပ် နျူမရယ်စနစ် (decimal Hindu-Arabic numeral system) သုံး၍ 8 ဟု ရေးနိုင်သလို ရောမ နျူမရယ် (Roman numeral) သုံး၍ VIII ဟုလည်းကောင်း ကွန်ပျူတာများအသုံးပြုသည့် ဘိုင်နရီ (binary) စနစ်ဖြင့် 1000 ဟုလည်းကောင်း ရေးနိုင်သည်။ မည်သို့ပင် ရေးသားစေကာမူ အဆိုပါ သင်္ကေတအားလုံးသည် ကိန်းဟူသော တူညီသည့် သရုပ်မဲ့ပမာဏ (abstract quantity) တစ်ခုတည်းကိုသာ ကိုယ်စားပြုကြသည်။

အခြေခံအားဖြင့် တွင်ကျယ်စွာ အသုံးပြုသော ကိန်းစနစ်များကို အောက်ပါဇယားဖြင့် အကျဉ်းချုံး လေ့လာနိုင်ပါသည်။

&lt;center&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: left; width: 85%;&quot;
|+ ခေတ်သစ်သင်္ချာပါ အခြေခံ ကိန်းစနစ်များ (Fundamental Number Systems)
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | သင်္ကေတ
! style=&quot;text-align: center;&quot; | ကိန်းစနစ်
! style=&quot;text-align: center;&quot; | အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်နှင့် ပါဝင်သောကိန်းများ
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;math&gt; \mathbb{N}&lt;/math&gt;
! သဘာဝကိန်းများ&lt;br&gt;(Natural numbers)
| လူတို့ နိစ္စဓူဝရေတွက်ခြင်းအတွက်သုံးသော ကိန်းများဖြစ်သည်။ 0, 1, 2, 3, 4... သို့မဟုတ် 1, 2, 3, 4... စသည်တို့ ပါဝင်သည်။
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;math&gt; \mathbb{Z}&lt;/math&gt;
! [[ကိန်းပြည့်|ကိန်းပြည့်များ]]&lt;br&gt;(Integers)
| သဘာဝကိန်းများနှင့် ၎င်းတို့၏ အပေါင်းဆိုင်ရာ ပြောင်းပြန်များ (additive inverses) ပေါင်းစပ်ထားသော စနစ်ဖြစ်သည်။ ... -3, -2, -1, 0, 1, 2, 3 ... စသည်တို့ ပါဝင်သည်။
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;math&gt; \mathbb{Q}&lt;/math&gt;
! [[အတိပြကိန်း|ရာရှင်နယ်ကိန်းများ]]&lt;br&gt;(Rational numbers)
| &lt;math&gt;\frac{a}{b}&lt;/math&gt; သဏ္ဌာန်ရှိ အတိအပပြနိုင်သော အပိုင်းကိန်းများ (fractions) ဖြစ်ပြီး &lt;math&gt;a&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;b&lt;/math&gt; သည် ကိန်းပြည့်များဖြစ်ကာ ပိုင်းခြေ (denominator) &lt;math&gt;b&lt;/math&gt; သည် သုညနှင့် မညီသော &lt;math&gt;b \neq 0&lt;/math&gt; အခြေအနေဖြစ်သည်။
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;math&gt; \mathbb{R}&lt;/math&gt;
! [[ကိန်းစစ်|ကိန်းစစ်များ]]&lt;br&gt;(Real numbers)
| ကိန်းစစ်မျဉ်း (real number line) ပေါ်ရှိ ကိန်းများအားလုံး ပါဝင်သည်။ ၎င်းတို့တွင် ရာရှင်နယ်ကိန်းနှင့် [[အီရာရှင်နယ်ကိန်း|အီရာရှင်နယ်ကိန်းများ]] အားလုံး ပါဝင်သည်။ သင်္ချာနည်းအရ ရာရှင်နယ်ကိန်းများ၏ စုဆုံသော [[ကော်ချီ ကိန်းစဉ်|ကော်ချီ ကိန်းစဉ်များ]] (convergent Cauchy sequences of rational numbers) ၏ [[စုဆုံမှတ်|စုဆုံမှတ်များ]] (limits) အဖြစ် ဖွဲ့စည်းထားသည်။
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;math&gt; \mathbb{C}&lt;/math&gt;
! ကိန်းထွေးများ&lt;br&gt;(Complex numbers)
| &lt;math&gt;a+bi&lt;/math&gt; သဏ္ဌာန်ရှိကိန်းများဖြစ်ပြီး &lt;math&gt;a&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;b&lt;/math&gt; တို့သည် ကိန်းစစ်များဖြစ်သည်။ ဤတွင် &lt;math&gt;i&lt;/math&gt; ဟူသော [[ကိန်းယောင်|ကိန်းယောင်ယူနစ်]] (imaginary unit) သည် ညီမျှခြင်း &lt;math&gt;x^2+1=0&lt;/math&gt; ကို ပြေလည်စေသော -1 ၏ နှစ်ထပ်ကိန်းရင်း (square root) ဖြစ်သည်။
|}
&lt;/center&gt;

ဤအခြေခံ ကိန်းစနစ် 5 မျိုးအပြင် အဆင့်မြင့် သရုပ်မဲ့ [[အက္ခရာသင်္ချာ]] (abstract algebra) တွင် ကိန်းထွေးများစနစ်ကို ထပ်မံတိုးချဲ့ထားသော စနစ်များရှိသေးသည်။ ၎င်းတို့မှာ သင်္ကေတ &lt;math&gt;\mathbb{H}&lt;/math&gt; ဖြင့်ပြသည့် ကွာတာနီယွန်များ (quaternions) နှင့် သင်္ကေတ &lt;math&gt;\mathbb{O}&lt;/math&gt; ဖြင့်ပြသည့် အော့တိုနီယွန်များ (octonions) ကဲ့သို့သော ဟိုက်ပါကွန်ပလက်စ်ကိန်းများ (hypercomplex numbers) စနစ်များ ဖြစ်ကြသည်။ သို့သော် နေ့စဉ်လက်တွေ့ တွက်ချက်မှုများနှင့် ခေတ်သစ်သိပ္ပံနည်းကျ ညီမျှခြင်းအများစုအတွက်မူ အက္ခရာသင်္ချာဆိုင်ရာ အပိတ် (algebraic closure) ဖြစ်သည့် &lt;math&gt;\mathbb{C}&lt;/math&gt; ဖြင့် အဆုံးသတ်ထားသော အထက်ဖော်ပြပါ ကိန်းစနစ်များက လုံလောက်သော အခြေခံအုတ်မြစ်ကို အပြည့်အဝ ထောက်ပံ့ပေးထားသည်။ ယင်းညီမျှခြင်းများသည် ကလပ်စစ်ကယ် ရူပဗေဒ (classical physics) မှသည် ကွမ်တမ် မက္ကင်းနစ် (quantum mechanics) အထိ အကျုံးဝင်သည်။

=== သဘာဝကိန်းများ ===
{{main|သဘာဝကိန်း}}

လူတို့ နိစ္စဓူဝ ထိတွေ့ရင်းနှီးမှု အများဆုံးနှင့် သင်္ချာဘာသာရပ်တွင် တစ်ပိုင်းတစ်စဖြစ်သော ပမာဏများ (discrete quantities) ကို ရေတွက်ရန်နှင့် အစဉ်လိုက်စီစဉ်ရန်အတွက် အသုံးပြုသော အခြေခံကိန်းအမျိုးအစားမှာ [[သဘာဝကိန်း|သဘာဝကိန်းများ]] ဖြစ်သည်။ သဘာဝကိန်းများကို ရေတွက်ကိန်းများ (counting numbers) ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။ ဂဏန်း (digit) 1, 2, 3, 4, ... စသည်တို့မှာ သဘာဝကိန်းများ ဖြစ်ကြသည်။ သာဓကအားဖြင့် ဘော်ဘာကီ 1968&lt;ref&gt;Bourbaki, N. ''Elements of Mathematics: Theory of Sets''. Paris, France: Hermann, 1968. &lt;/ref&gt;၊ ဟာမော့စ် 1974&lt;ref&gt;Halmos, P. R. ''Naive Set Theory''. New York: Springer-Verlag, 1974. &lt;/ref&gt; နှင့် Wolfram MathWorld&lt;ref name=&quot;wolfram_n&quot;&gt;Weisstein, Eric W. &quot;[http://mathworld.wolfram.com/NaturalNumber.html Natural Number].&quot; From ''MathWorld''--A Wolfram Web Resource.&lt;/ref&gt; စသည့် အချို့သော သင်္ချာပညာရှင်များနှင့် စာအုပ်စာတမ်းများတွင် သုညကို သဘာဝကိန်းဟု သတ်မှတ်ပြီး ကျန်အချို့က သုညကို သဘာဝကိန်းအဖြစ် မထည့်သွင်းပါ။ မည်သို့ဖြစ်စေ သဘာဝကိန်းများ အစု၏ အသုံးများသောသင်္ကေတမှာ &lt;math&gt; \mathbb{N} &lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။ သုညကို သဘာဝကိန်းအဖြစ် သတ်မှတ်ခြင်း သို့မဟုတ် မသတ်မှတ်ခြင်းကို ရှင်းလင်းစေချင်သောအခါတွင် သင်္ကေတ &lt;math&gt;\mathbb{N}_0&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;\mathbb{Z}_{\geqslant 0}&lt;/math&gt; တို့ကို သုညပါသော အနုတ်မဟုတ်သော [[ကိန်းပြည့်|ကိန်းပြည့်များ]] (non-negative integers) အတွက် အသုံးပြုကြပြီး သင်္ကေတ &lt;math&gt;\mathbb{N}_1&lt;/math&gt;၊ &lt;math&gt;\mathbb{N}^*&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;\mathbb{Z}_{&gt;0}&lt;/math&gt; တို့ကို သုညမပါသော တိကျစွာ အပေါင်းကိန်းပြည့်များ (strictly positive integers) အတွက် အသုံးပြုကြသည်။

သမိုင်းကြောင်းအရ ကြည့်လျှင် အစောပိုင်းကာလများက ၎င်းတို့ကို ကိန်းများဟုသာ ရိုးရှင်းစွာ ခေါ်ဆိုခဲ့ကြသော်လည်း အနုတ်ကိန်း၊ [[အတိပြကိန်း|ရာရှင်နယ်ကိန်း]]နှင့် [[အီရာရှင်နယ်ကိန်း|အီရာရှင်နယ်ကိန်းများ]] ပေါ်ပေါက်လာပြီးနောက်ပိုင်းတွင် မူလရေတွက်ကိန်းများကို တိကျစွာခွဲခြားရန် သဘာဝကိန်းဟူသော ဝေါဟာရကို စတင်သုံးစွဲလာခဲ့ကြသည်။ 1484 ခုနှစ်တွင် ပြင်သစ်ပညာရှင် နီကိုလတ်စ် ရှူကေး က သဘာဝကိန်းစဉ်ဟူ၍ လည်းကောင်း 1763 ခုနှစ်တွင် ဝီလျံ အီမာဆန် က အင်္ဂလိပ်ဝေါဟာရ natural number ဟူ၍ လည်းကောင်း စတင်မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။ 19 ရာစုတွင် သဘာဝကိန်းများနှင့် ပတ်သက်၍ ဒဿနိကဗေဒဆိုင်ရာ ငြင်းခုံမှုများစွာရှိခဲ့ပြီး လီယိုပို ကရိုနက်ကာ က ဘုရားသခင်သည် ကိန်းပြည့်များကို ဖန်ဆင်းခဲ့ပြီး အခြားအရာအားလုံးမှာ လူသားတို့၏ ဖန်တီးမှုသာဖြစ်သည်ဟုပင် ဆိုခဲ့ဖူးသည်။ ကိန်း 0 ကို သဘာဝကိန်းအဖြစ် သတ်မှတ်ခြင်းသည် ကာလကြာရှည် ငြင်းခုံစရာဖြစ်ခဲ့သော်လည်း 1960 ပြည့်လွန်နှစ်များတွင် သရုပ်မဲ့ အက္ခရာသင်္ချာ နှင့် [[အစုသီအိုရီ]] (set theory) တို့၏ လိုအပ်ချက်များကြောင့် သုညကို ထည့်သွင်းအသုံးပြုခြင်းမှာ တွင်ကျယ်လာခဲ့ပြီး လက်ရှိတွင် ISO 80000-2 ကဲ့သို့သော နိုင်ငံတကာစံနှုန်းများကပါ ပုံစံတကျ စံသတ်မှတ်ပေးထားသည်။

ပိုမိုနက်ရှိုင်းသော ခေတ်သစ်သင်္ချာစနစ်များတွင် သဘာဝကိန်းများကို ပီအာနို [[နဂိုမှန်အဆို|နဂိုမှန်အဆိုများ]] (Peano axioms) နှင့် ဂျွန် ဖွန်နွိုင်းမန်း ၏ အစုသီအိုရီဆိုင်ရာ တည်ဆောက်ပုံတို့ဖြင့် တိကျစွာ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်သည်။ ပီအာနိုစနစ်တွင် &lt;math&gt;0&lt;/math&gt; ကို အခြေခံအစပြု အစုဝင်အဖြစ်ထားရှိကာ ကိန်းတစ်ခုစီတိုင်းအတွက် နောက်ဆက်တွဲ [[ဖန်ရှင်]] (successor function) ကို အသုံးပြု၍ အဆုံးမရှိသော သဘာဝကိန်းစဉ်ကို သင်္ချာဆိုင်ရာ ဆင့်ကဲသက်သေပြနည်း (mathematical induction) ဖြင့် ခိုင်မာစွာ ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ဖွန်နွိုင်းမန်း၏ နည်းလမ်းအရမူ &lt;math&gt;0&lt;/math&gt; ကို ဗလာစု (empty set) &lt;math&gt;\emptyset&lt;/math&gt; အဖြစ် သတ်မှတ်၍ သဘာဝကိန်းများကို [[အစု|အစုများ]]အဖြစ် အဆင့်ဆင့် တည်ဆောက်ထားသည်။ အက္ခရာသင်္ချာဂုဏ်သတ္တိများအရ သဘာဝကိန်းများ အစု &lt;math&gt;\mathbb{N}&lt;/math&gt; သည် [[ပေါင်းခြင်း]]နှင့် [[မြှောက်ခြင်း]]တို့အတွက် အပိတ်ဂုဏ်သတ္တိ (closure property)၊ [[ဖက်စပ်ရဂုဏ်သတ္တိ]] (associativity)၊ [[ဖလှယ်ရဂုဏ်သတ္တိ]] (commutativity) နှင့် [[ဖြန့်ဝေရဂုဏ်သတ္တိ]] (distributivity) တို့ ပြည့်စုံကြသည်။ သို့သော် ၎င်းတို့တွင် အပေါင်းဆိုင်ရာ ပြောင်းပြန်များ မရှိခြင်းနှင့် [[နုတ်ခြင်း]]အတွက် အပိတ်ဂုဏ်သတ္တိ မရှိခြင်းတို့ကြောင့် [[ကွင်း (အက္ခရာသင်္ချာ)|ကွင်း]] (ring) တစ်ခုအဖြစ် မဖွဲ့စည်းနိုင်ဘဲ ဖလှယ်ရ ဆီမီးကွင်း (commutative semiring) တစ်ခုအဖြစ်သာ ရပ်တည်ကာ အပြည့်အဝ အစဉ်ကျသောအစု (totally ordered set) အဖြစ် တည်ရှိနေသည်။

=== ကိန်းပြည့်များ ===
{{main|ကိန်းပြည့်}}

တွက်ချက်ခြင်း၊ ရေတွက်ခြင်းနှင့် တိုင်းတာမှုများတွင် [[သဘာဝကိန်း|သဘာဝကိန်းများ]]သက်သက်ဖြင့် မလုံလောက်သောအခါ၊ အထူးသဖြင့် အနုတ်လက္ခဏာပြ တန်ဖိုးများကို ဖော်ပြရန် လိုအပ်လာသောအခါ [[ကိန်းပြည့်|ကိန်းပြည့်များကို]] သုံးရသည်။ သုညအပါအဝင် သဘာဝကိန်းများဖြစ်သော 0, 1, 2, 3, 4, ... စသည်တို့နှင့် ၎င်းတို့၏ အနုတ်ကိန်းများဖြစ်သော -1, -2, -3, -4, ... စသည်တို့ကို စုပေါင်း၍ ကိန်းပြည့်များဟု ခေါ်သည်။ ခေတ်သစ် အက္ခရာသင်္ချာနည်းအရ အနုတ်ကိန်းများကို အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ရာတွင် ရှိရင်းစွဲ သဘာဝကိန်းများနှင့် [[ပေါင်းခြင်း]] ဟူသော [[နှစ်လုံးသွင်းတွက်ချက်မှု]] (binary operation) ကို အခြေခံထားသည်။ ယေဘုယျအားဖြင့် &lt;math&gt;-n&lt;/math&gt; ဆိုသည်မှာ အပေါင်းကိန်း &lt;math&gt;n&lt;/math&gt; နှင့် ပေါင်းပါက [[ထပ်တူရအစုဝင်]] (identity element) ဖြစ်သည့် သုညကို ရရှိစေမည့် အပေါင်းဆိုင်ရာ ပြောင်းပြန် အဖြစ် သတ်မှတ်သည်။ ထို့ကြောင့် ကိန်းပြည့်များ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်အရ သဘာဝကိန်းတိုင်းသည် ကိန်းပြည့်ဖြစ်သော်လည်း ကိန်းပြည့်တိုင်းသည် သဘာဝကိန်းမဟုတ်ပေ။ ကိန်းပြည့်များ အစုကို သင်္ကေတ &lt;math&gt;\mathbb{Z}&lt;/math&gt; ဖြင့် ရေးသားလေ့ရှိပြီး ဤသည်မှာ ကိန်းများဟု အနက်ရသည့် ဂျာမန်စာလုံး Zahlen ကို အရင်းပြု၍ သုံးစွဲထားခြင်းဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;Dummit, D. and Foote, R., ''Abstract Algebra''. John Wiley &amp; Sons, Inc., p. 1, 2004.&lt;/ref&gt;

ပိုမိုနက်ရှိုင်းသော သင်္ချာသီအိုရီများတွင် &lt;math&gt;\mathbb{Z}&lt;/math&gt; အစုသည် [[အနန္တ]] (infinite) ဖြစ်သော်လည်း ၎င်း၏ အစုဝင်များကို [[စုံမသဘာဝ (စုံကိန်း/မကိန်း)|စုံကိန်းနှင့် မကိန်းများ]]အဖြစ် စနစ်တကျ အလှည့်ကျခွဲခြားခြင်းဖြင့် သဘာဝကိန်းများနှင့် တစ်ခုချင်းစီ အပြန်အလှန် ပုံဖော်နိုင်သောကြောင့် ရေတွက်နိုင်သော အနန္တ (countably infinite) အစုဖြစ်ကြောင်း သက်သေပြနိုင်သည်။ အက္ခရာသင်္ချာဆိုင်ရာ ဂုဏ်သတ္တိများအရ ကိန်းပြည့်များသည် ပေါင်းခြင်းနှင့် [[မြှောက်ခြင်း]] တွက်ချက်မှုများအောက်တွင် [[ဖလှယ်ရ ကွင်း]] (commutative ring) တစ်ခုကို ဖွဲ့စည်းထားပြီး အကြွင်းကျန် စားခြင်း (division with remainder) ကို ခွင့်ပြုသော ပကတိတန်ဖိုး [[စံနှုန်း (သင်္ချာ)|စံနှုန်း]] (absolute value norm) ရှိသောကြောင့် ၎င်းကို ယူကလစ်ဒ် ဒိုမိန်း (Euclidean domain) တစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်သည်။ ထို့ပြင် ပေါင်းခြင်း တွက်ချက်မှုတစ်ခုတည်းအောက်တွင် ထုတ်လုပ်ကိန်းတစ်ခုတည်းပါဝင်သော လွတ်လပ်သော [[အဘီလီယန်အုပ်စု]] (free abelian group on one generator) လည်း ဖြစ်သည်။ [[ကတ်တဂိုရီသီအိုရီ|ကတ်တဂိုရီ သီအိုရီ]] (category theory) တွင်မူ &lt;math&gt;\mathbb{Z}&lt;/math&gt; သည် သဘာဝကိန်းများ၏ [[မိုနွိုက်]]မှ ဆင်းသက်လာသော ဂရိုသန်ဒိခ် အုပ်စု (Grothendieck group) ဖြစ်သည့်အပြင် သင်္ကေတ &lt;math&gt;\mathsf{Ring}&lt;/math&gt; ဖြင့်ပြသော [[ကွင်းများ ကတ်တဂိုရီ]] (category of rings) ၌ [[အစ အရာဝတ္ထုနှင့် အဆုံးသတ် အရာဝတ္ထု|အစ အရာဝတ္ထု]] (initial object) အဖြစ်ပါ အရေးပါသော နေရာမှ ပါဝင်သည်။ ထူးခြားချက်အနေဖြင့် [[တိုပေါ်လော်ဂျီ]] (topology) နယ်ပယ်တွင်လည်း [[ကိန်းစစ်|ကိန်းစစ်မျဉ်း]] &lt;math&gt;\mathbb{R}&lt;/math&gt; မှ စက်ဝိုင်းမျဉ်း &lt;math&gt;S^1&lt;/math&gt; သို့သွားသော စံ ဖုံးအုပ် ပုံဖော်မှု (standard covering map) ၏ ပူးလ်ဘက် (pullback) ရပ်ဝန်းတစ်ခုအနေဖြင့် ကိန်းပြည့်များကို ပုံစံတကျ တည်ဆောက်နိုင်ပြီး အက္ခရာသင်္ချာဆိုင်ရာ [[ကိန်းသီအိုရီ]] (algebraic number theory) တွင်မူ ဤအခြေခံသဘောတရားကို ကိန်းပြည့်ရင်းများ (algebraic integers) အဖြစ် ပိုမိုကျယ်ပြန့်စွာ ယေဘုယျပြု လေ့လာကြသည်။

=== ရာရှင်နယ်ကိန်းများ ===
{{main|ရာရှင်နယ်ကိန်း}}

[[အတိပြကိန်း|ရာရှင်နယ်ကိန်း]] ဆိုသည်မှာ &lt;math&gt;a&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;b&lt;/math&gt; ဟူသော သင့်လျော်ရာ [[ကိန်းပြည့်|ကိန်းပြည့်နှစ်ခု၏]] စားလဒ် (quotient) သို့မဟုတ် အပိုင်းကိန်း &lt;math&gt;\frac{a}{b}&lt;/math&gt; အနေဖြင့် ဖော်ပြကာ ၎င်း၏တန်ဖိုးကို အတိအပပြနိုင်သည့် ကိန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤနေရာတွင် &lt;math&gt;a&lt;/math&gt; သည် ပိုင်းဝေ (numerator) ဖြစ်ပြီး &lt;math&gt;b&lt;/math&gt; သည် သုညမဟုတ်သော ပိုင်းခြေ (nonzero denominator) ဖြစ်သည်။ သာဓကအားဖြင့် 1/3, 7/8 နှင့် -1/2 စသည်တို့မှာ အပိုင်းကိန်းအဖြစ် ရေးသည်ဖြစ်စေ ဒသမကိန်း (decimal number) အဖြစ် ချရေးသည်ဖြစ်စေ ရာရှင်နယ်ကိန်းများ ဖြစ်ကြသည်။ မြန်မာဘာသာဖြင့် ရေရွတ်သောအခါ ၎င်းတို့ကို သုံးပုံတစ်ပုံ၊ ရှစ်ပုံခုနစ်ပုံ၊ အနုတ် နှစ်ပုံတစ်ပုံ စသည်ဖြင့် ပိုင်းခြေကိန်းကို ဦးစွာ ရေရွတ်လေ့ရှိပြီး တစ်စုံတစ်ခုကို အညီအမျှပိုင်းပြီးနောက် လိုအပ်သောပမာဏကို ယူခြင်းဟု အနက်ကောက်ယူနိုင်သည်။ ပိုင်းခြေ သုညမဖြစ်ရခြင်းမှာ ကိန်းတစ်ခု၏ တန်ဖိုးပမာဏကို အတိအကျ သတ်မှတ်နိုင်ရန်အတွက် မရှိမဖြစ်လိုအပ်သော အရေးကြီးသည့် ကန့်သတ်ချက်ဖြစ်သည်။ ရာရှင်နယ်ကိန်းများ အစုကို သင်္ကေတ &lt;math&gt;\mathbb{Q}&lt;/math&gt; ဖြင့် ရေးသားဖော်ပြလေ့ရှိပြီး ၎င်းသည် အချိုးဟု အနက်ရသော ဂျာမန်စကားလုံး Quotient ကို အရင်းပြုထားခြင်းဖြစ်သည်။ ဤသင်္ကေတကို 1960 ပြည့်လွန်နှစ်များဆီက ပြင်သစ်သင်္ချာပညာရှင်အဖွဲ့ နီကိုလတ်စ် ဘော်ဘာကီ ရေးသားသော ''Algèbre'' ကျမ်းများတွင် စတင်မိတ်ဆက် အသုံးပြုခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;wolfram_q&quot;&gt;Weisstein, Eric W. &quot;[http://mathworld.wolfram.com/RationalNumber.html Rational Number].&quot; From ''MathWorld''--A Wolfram Web Resource.&lt;/ref&gt;

ကိန်းတစ်ခုတည်းကို အပိုင်းကိန်းဖြင့်ရေးရာတွင် ပုံစံတစ်မျိုးထက်ပို၍ ရေးနိုင်သည်။ သာဓကအားဖြင့် 2/4 နှင့် 1/2 နှစ်မျိုးစလုံးမှာ ထပ်တူညီသော ကိန်းတစ်ခုတည်းကိုပင် ကိုယ်စားပြုသည်။ ထို့အတူ အနုတ်ကိန်းဖြစ်သော -1/2 ကို &lt;math&gt;\frac{-1}{2}&lt;/math&gt; အနေဖြင့်လည်းကောင်း &lt;math&gt;\frac{1}{-2}&lt;/math&gt; အနေဖြင့်လည်းကောင်း ရေးနိုင်သော်လည်း ယေဘုယျအားဖြင့် အနုတ်လက္ခဏာကို ပိုင်းဝေတွင်ထား၍ ရေးခြင်းက ပို၍တွင်ကျယ်သည်။ ကိန်းပြည့်တိုင်းနှင့် [[သဘာဝကိန်း|သဘာဝကိန်းတိုင်းသည်]] ရာရှင်နယ်ကိန်းများ ဖြစ်ကြသည်ကို သတိပြုသင့်သည်။ သာဓကဆိုသော် သဘာဝကိန်း 5 ကို 5/1 ဟု ရေး၍ရသောကြောင့် ၎င်းသည် ရာရှင်နယ်ကိန်းဖြစ်သည်။ သို့သော် 1/2, 4/5 နှင့် -13/14 ကဲ့သို့သော ကိန်းများစွာမှာမူ ကိန်းပြည့်မဟုတ်သော သီးသန့် ရာရှင်နယ်ကိန်းများသာ ဖြစ်ကြသည်။

ပိုမိုနက်ရှိုင်းသော ခေတ်သစ် [[အစုသီအိုရီ]]အရ ရာရှင်နယ်ကိန်းများအစု &lt;math&gt;\mathbb{Q}&lt;/math&gt; ကို ကိန်းပြည့်များအစု &lt;math&gt;\mathbb{Z}&lt;/math&gt; မှတစ်ဆင့် [[အစီအစဉ်ကျအတွဲ|အစီအစဉ်ကျအတွဲများ၏]] ထပ်တူညီမှုအတန်းအစားများ (equivalence classes of ordered pairs) အဖြစ် ပုံစံတကျ တည်ဆောက်ထားသည်။ &lt;math&gt;b \neq 0&lt;/math&gt; ဖြစ်သော ကိန်းပြည့် အစီအစဉ်ကျအတွဲ &lt;math&gt;(a, b)&lt;/math&gt; များအပေါ်တွင် &lt;math&gt;(a, b) \sim (c, d)&lt;/math&gt; ဖြစ်ရန် လိုအပ်လုံလောက်သောအခြေအနေမှာ &lt;math&gt;ad = bc&lt;/math&gt; ဖြစ်ခြင်းဟူသော ဆက်သွယ်ချက်ဖြင့် သတ်မှတ်သည်။ အက္ခရာသင်္ချာဂုဏ်သတ္တိများအရ &lt;math&gt;\mathbb{Q}&lt;/math&gt; သည် အပေါင်းတွက်ချက်မှုအောက်တွင် စား၍ရသော [[အဘီလီယန်အုပ်စု]] (divisible abelian group) တစ်ခုဖြစ်ပြီး သုညကိုဖယ်ထုတ်ထားသော &lt;math&gt;\mathbb{Q}^\times&lt;/math&gt; သည်လည်း [[မြှောက်ခြင်း]]လုပ်ငန်းစဉ်အောက်တွင် [[ထပ်တူရအစုဝင်]] 1 ပါရှိသော အဘီလီယန်အုပ်စု ဖြစ်သည်။

ထို့ပြင် [[ဖီးလ်ဒ်]] သီအိုရီ (field theory) ဆိုင်ရာ ဂုဏ်သတ္တိများအရ &lt;math&gt;\mathbb{Q}&lt;/math&gt; သည် [[အင်တီဂရယ် ဒိုမိန်း]] (integral domain) ဖြစ်သော ကိန်းပြည့်များအစု &lt;math&gt;\mathbb{Z}&lt;/math&gt; ၏ အပိုင်းကိန်းများ၏ ဖီးလ်ဒ် (field of fractions) ဖြစ်ပြီး &lt;math&gt;\mathbb{Z}&lt;/math&gt; ကို ငုံထားသော တစ်ခုတည်းသီးသန့် အသေးငယ်ဆုံးသော ဖီးလ်ဒ်ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ဝိသေသတန်ဖိုး (characteristic) သုညရှိသော ပြည့်စုံသော ဖီးလ်ဒ် (perfect field) တစ်ခုဖြစ်သောကြောင့် ၎င်း၏ အတိုင်းအတာအဆုံးရှိ တိုးချဲ့ချက် (finite extension) တိုင်းသည် ခွဲထုတ်၍ရသော တိုးချဲ့ချက်များ (separable extensions) ဖြစ်ကြသည်။ &lt;math&gt;\mathbb{Q}&lt;/math&gt; အပေါ် အက္ခရာသင်္ချာနည်းကျဖြစ်သော ကိန်းများအားလုံးကို ကိန်းရင်းများ (algebraic numbers) ဟုခေါ်ပြီး ကိန်းစစ်မျဉ်းပေါ်ရှိ &lt;math&gt;\pi&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;e&lt;/math&gt; ကဲ့သို့သော ကိန်းများကိုမူ အက္ခရာသင်္ချာနည်းကျမဟုတ်သော ကိန်းလွန်များ (transcendental numbers) ဟု သတ်မှတ်သည်။ ဤ &lt;math&gt;\mathbb{Q}&lt;/math&gt; ဖီးလ်ဒ်သည် ၎င်း၏အပေါ်၌ ပြန်လည်အခြေခံသော အတိုင်းအတာ 1 ရှိသည့် [[ဗက်တာရပ်ဝန်း]] (vector space) အဖြစ် တည်ရှိရုံသာမက p-အခြေခံကိန်း ပြည့်စုံစေခြင်းများ (p-adic completions) ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော &lt;math&gt;\mathbb{Q}_p&lt;/math&gt;၊ ဂယ်လ်ဝါ သီအိုရီ (Galois theory) နှင့် ပိုက်သာဂိုရပ်စ် သုံးခုတွဲများ (Pythagorean triples) ရှာဖွေခြင်းကဲ့သို့သော အဆင့်မြင့် သင်္ချာနယ်ပယ်များတွင်လည်း မရှိမဖြစ်သော အဓိကအခြေခံအုတ်မြစ်အဖြစ် တွင်ကျယ်စွာ အသုံးပြုကြသည်။

=== ကိန်းစစ်များ ===
{{main|ကိန်းစစ်}}

လက်တွေ့တိုင်းတာရာတွင် သုံးသည့်နံပါတ်များနှင့် အဆက်မပြတ် ပမာဏတစ်ခုကို ကိုယ်စားပြုသော ကိန်းများအားလုံးမှာ [[ကိန်းစစ်|ကိန်းစစ်များ]] ဖြစ်ကြသည်။ တစ်နည်းဆိုသော် ကွက်လပ်များ သို့မဟုတ် ပျောက်ဆုံးနေသော အမှတ်များမပါဝင်ဘဲ ကိန်းစစ်မျဉ်းပေါ်တွင် နေရာချထား၍ရသော ကိန်းအားလုံးကို ခေါ်ဆိုခြင်းဖြစ်သည်။ ကိန်းစစ်မျဉ်းဆိုသည်မှာ မျဉ်းဖြောင့်တစ်ခုပေါ်တွင် နံပါတ်များကို အညီအမျှတိုင်းတာ၍ မှတ်သားထားသော အလျားလိုက်မျဉ်းဖြစ်သည်။ လက်တွေ့ဥပမာအားဖြင့် ကျောင်းသုံးပေတံမှာ ကိန်းစစ်မျဉ်း၏ တစ်စိတ်တစ်ဒေသဖြစ်သည်။ [[ကိန်းပြည့်|ကိန်းပြည့်တစ်ခုနှင့်]] နောက်ကပ်လျက်ကိန်းတစ်ခု၏ အကွာအဝေးကို 1 လက်မဟု သတ်မှတ်ပါလျှင် 1 ပေရှည်သော ပေတံသည် 0 နှင့် 12 အပါအဝင် ၎င်းကိန်းနှစ်ခုကြားရှိ ကိန်းစစ်များအားလုံးကို ကိုယ်စားပြုနိုင်သည်။ သာဓကဆိုရသော် 2.5 ဆိုသည့်ကိန်းကို 2 လက်မနှင့် 3 လက်မကြား အလယ်တည့်တည့်အမှတ်ဖြင့် လည်းကောင်း 1/3 ကို 0 နှင့် 1 ကြား သုံးပုံတစ်ပုံနေရာဖြင့် လည်းကောင်း ကိုယ်စားပြုနိုင်သည်။ ထို့အတူ [[အီရာရှင်နယ်ကိန်း|အီရာရှင်နယ်ကိန်း]]ဖြစ်သော သင်္ချာဆိုင်ရာ ကိန်းသေ (mathematical constant) &lt;math&gt;\pi&lt;/math&gt; သည်လည်း 3 နှင့် 4 ကြားရှိ တစ်နေရာတွင် တိကျစွာ တည်ရှိနေပေမည်။ ဤကိန်းစစ်များ အစုတစ်ခုလုံးကို သင်္ကေတ &lt;math&gt;\mathbb{R}&lt;/math&gt; ဖြင့် ဖော်ပြလေ့ရှိသည်။

ကိန်းစစ်များကို ဒသမကိန်းပုံစံသုံး၍လည်း ဖော်ပြနိုင်သည်။ [[အတိပြကိန်း|ရာရှင်နယ်ကိန်း]]ဖြစ်သော အပိုင်းကိန်း 1/2 ကို ဒသမပုံစံဖြင့်ရေးပါက 0.5 ဖြစ်၍ အဆုံးသတ်သည့် ဒသမကိန်း (terminating decimal number) ဖြစ်ပြီး 1/3 ကဲ့သို့သော ကိန်းများမှာမူ 0.333... သို့မဟုတ် &lt;math&gt;0.\bar{3}&lt;/math&gt; ဟူ၍ နောက်တွဲ 3 ဂဏန်းမှာ အဆုံးမရှိ ထပ်ကာထပ်ကာ ပေါ်နေရာ ပြန်ထပ်ဒသမကိန်း (repeating decimal) ဖြစ်သည်။ ၎င်းကဲ့သို့ အပိုင်းကိန်းပုံစံ၊ ဒသမပုံစံဖြင့်ရေး၍ ရသော ရာရှင်နယ်ကိန်းတိုင်းသည် ကိန်းစစ်များဖြစ်သည်။ သို့သော် အပိုင်းကိန်းပုံစံဖြင့် လုံးဝရေး၍မရသော ကိန်းစစ်များစွာလည်း ရှိသည်။ သာဓကအားဖြင့် &lt;math&gt;\sqrt{2}&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;\pi&lt;/math&gt; ကဲ့သို့သော ကိန်းများကို ဒသမကိန်းပုံစံဖြင့်ရေးပါက 1.41421356... နှင့် 3.141592654... ဟူ၍ ဂဏန်းတွဲမှာ ဆုံးလည်းမဆုံး ပြန်လည်းမထပ် ဖြစ်နေရာ ၎င်းတို့ကို ပြန်မထပ်ဒသမကိန်း (non-repeating decimal) သို့မဟုတ် အီရာရှင်နယ်ကိန်း (irrational number) များဟု ခေါ်သည်။ ဤသို့ အဆုံးသတ်သည့် ဒသမကိန်း၊ ပြန်ထပ်ဒသမကိန်းနှင့် ပြန်မထပ်ဒသမကိန်း အားလုံးကို စုပေါင်း၍ ကိန်းစစ်များအဖြစ် ဖွဲ့စည်းထားခြင်းဖြစ်သည်။

ပို၍စနစ်တကျနှင့် ခေတ်သစ် သင်္ချာနည်းကျ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်လိုပါက ကဲကုလပ် (calculus) နှင့် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသင်္ချာ (analysis) မှ သဘောတရားများကို အသုံးပြုကြသည်။ သင်္ချာနည်းအရ &lt;math&gt;\mathbb{R}&lt;/math&gt; သည် ပြည့်စုံသော အစဉ်ကျသည့် [[ဖီးလ်ဒ်]] (complete ordered field) တစ်ခုဖြစ်သည်။ ကိန်းစစ်တစ်ခု ဟူသည်မှာ ပြင်သစ်သင်္ချာပညာရှင် ကော်ချီကို အစွဲပြုခေါ်ဆိုသော ရာရှင်နယ်ကိန်းများ၏ [[ကော်ချီ ကိန်းစဉ်|ကော်ချီ ကိန်းစဉ်များ၏]] [[စုဆုံမှတ်]] သို့မဟုတ် ယင်းကိန်းစဉ်များ၏ ထပ်တူညီမှုအတန်းအစားများ အဖြစ် အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်သည်။ ထို့ပြင် ဂျာမန်သင်္ချာပညာရှင် ရစ်ချတ် ဒက်ဒီကင်း တီထွင်ခဲ့သော ဒက်ဒီကင်း ဖြတ်ပိုင်းများ (Dedekind cuts) ကို အသုံးပြု၍လည်း ရာရှင်နယ်ကိန်းများမှနေ၍ ကိန်းစစ်များကို ပုံစံတကျ တည်ဆောက်နိုင်သည်။ &lt;math&gt;\mathbb{R}&lt;/math&gt; သည် ကွက်လပ်မရှိ ပြည့်စုံနေသောကြောင့် ၎င်းသည် ကော်ချီကိန်းစဉ်တိုင်း၏ စုဆုံမှတ်များအားလုံး ပါဝင်သည့် အသေးဆုံးသော အစုဖြစ်သည်။

သမိုင်းကြောင်းအရ ရှေးခေတ် အီဂျစ်၊ အိန္ဒိယနှင့် ဂရိ သင်္ချာပညာရှင်များခေတ်ကတည်းက အပိုင်းကိန်းနှင့် အီရာရှင်နယ်ကိန်းများကို လေ့လာခဲ့ကြသော်လည်း 17 ရာစုရောက်မှသာ ပြင်သစ်ပညာရှင် ရီနေ ဒေကားတ် က [[ကိန်းယောင်|ကိန်းယောင်များ]] (imaginary numbers) နှင့် ခွဲခြားရန် ကိန်းစစ်ဟူသော နာမဝိသေသနကို စတင်တီထွင်သုံးစွဲခဲ့သည်။ 19 ရာစုနှောင်းပိုင်းတွင် ဂျော့ ကန်တာ သည် ကိန်းစစ်များသည် ရေတွက်၍မရသော [[အနန္တ]] (uncountable infinity) ဖြစ်ကြောင်း သက်သေပြခဲ့သည်။ ယေဘုယျအားဖြင့် [[သဘာဝကိန်း|သဘာဝကိန်းများအစု]] &lt;math&gt;\mathbb{N}&lt;/math&gt;၊ ကိန်းပြည့်များအစု &lt;math&gt;\mathbb{Z}&lt;/math&gt; နှင့် ရာရှင်နယ်ကိန်းများအစု &lt;math&gt;\mathbb{Q}&lt;/math&gt; တို့သည် ကိန်းစစ်များအစု &lt;math&gt;\mathbb{R}&lt;/math&gt; ၏ [[အစုပိုင်း|အစုပိုင်းများ]] (subsets) အဖြစ် အဆင့်ဆင့် တည်ရှိနေပြီး ယင်းကို &lt;math&gt;\mathbb{N} \subset \mathbb{Z} \subset \mathbb{Q} \subset \mathbb{R}&lt;/math&gt; အဖြစ် မှတ်သားနိုင်သည်။ ဤကိန်းစစ်စနစ်သည် [[ဂျီဩမေတြီ]]၊ ကလပ်စစ်ကယ် ရူပဗေဒနှင့် အဆက်မပြတ် ရပ်ဝန်းများ (continuous spaces) ဆိုင်ရာ တွက်ချက်မှုများအတွက် အရေးအပါဆုံးသော သင်္ချာအခြေခံအုတ်မြစ် ဖြစ်သည်။

=== ကိန်းထွေးများ ===
{{main|ကိန်းထွေး}}

[[သင်္ချာ|သင်္ချာပညာ]] အဆင့်မြင့်လာသည်နှင့်အမျှ အချို့ကိစ္စများတွင် [[ကိန်းစစ်|ကိန်းစစ်များဖြင့်သာ]] မလုံလောက်သည့် အခြေအနေကို ရောက်ရှိလာသည်။ သာဓကပြရသော် ပိုလီနိုမီရယ် ညီမျှခြင်း (polynomial equation) &lt;math&gt;x^2-1=0&lt;/math&gt; ကို ဖြေရှင်းပါက 1 နှင့် -1 ဟူ၍ ကိန်းစစ်ကိန်းရင်းအဖြေ (real root) နှစ်ခုရှိသော်လည်း &lt;math&gt;x^2+1=0&lt;/math&gt; ကို ဖြေရှင်းပါက ကိန်းစစ်အဖြေ တစ်ခုမျှမရှိသည်ကို တွေ့ရမည်ဖြစ်သည်။ မည်သည့် ကိန်းစစ် &lt;math&gt;x&lt;/math&gt; ကိုမဆို နှစ်ထပ်ကိန်းတင်ပါက အနည်းဆုံး သုညဖြစ်ရာ 1 သာထပ်ပေါင်းပါက သုညနှင့် မည်သို့မှ ညီမည်မဟုတ်ပါ။ ဤအခြေအနေကို ကျော်လွှားနိုင်ရန် နှစ်ထပ်ကိန်းတင်ပါက -1 ရရှိသည့် ကိန်းသစ်တစ်ခုဖြစ်သော &lt;math&gt;i&lt;/math&gt; ကို တီထွင်ခဲ့ရသည်။ ၎င်းကို [[ကိန်းယောင်|ကိန်းယောင်ယူနစ်]] (imaginary unit) ဟု ခေါ်သည်။ &lt;math&gt;i&lt;/math&gt; သည် -1 ၏ နှစ်ထပ်ကိန်းရင်း ဖြစ်သကဲ့သို့ &lt;math&gt;-i&lt;/math&gt; သည်လည်း -1 ၏ နှစ်ထပ်ကိန်းရင်း ဖြစ်သည်။ သမိုင်းကြောင်းအရ ၎င်းကို တတိယထပ် ညီမျှခြင်းများကို ကာဒါနို ၏ နည်းလမ်းဖြင့် အက္ခရာသင်္ချာနည်းကျ ဖြေရှင်းရာမှ စတင်လိုအပ်လာခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး&lt;ref name=&quot;Earl2024&quot;&gt;{{cite web |last=Earl |first=Richard |title=Introduction to Complex Numbers |url=https://www.maths.ox.ac.uk/system/files/attachments/complex.pdf |publisher=Mathematical Institute, University of Oxford |year=2024 |access-date=2024-01-15}}&lt;/ref&gt; ရီနေ ဒေကားတ်က ကိန်းယောင်ဟု ခေါ်ဆိုခဲ့သော်လည်း အလွန်သေးငယ်သော စကေးရှိ သဘာဝတရား၏ လုပ်ဆောင်ချက်များကို ရှင်းလင်းရာတွင် ကိန်းစစ်များနည်းတူ မရှိမဖြစ်လိုအပ်သော တကယ့်တည်ရှိမှုများ ဖြစ်ကြသည်။&lt;ref&gt;{{cite book |last=Penrose |first=Roger |author-link=Roger Penrose |title=The Emperor's New Mind: Concerning Computers, Minds, and the Laws of Physics |url=https://archive.org/details/emperorsnewmind00penr |publisher=Oxford University Press |year=1989 |page=[https://archive.org/details/emperorsnewmind00penr/page/87 87] |isbn=978-0-19-851973-7}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |last=Stewart |first=Ian |author-link=Ian Stewart (mathematician) |title=Professor Stewart's Incredible Numbers |publisher=Basic Books |year=2015 |isbn=978-0-465-04271-5}}&lt;/ref&gt;

အထက်ပါ ကိန်းယောင်ယူနစ် &lt;math&gt;i&lt;/math&gt; ကို အသုံးပြု၍ [[ကိန်းထွေး|ကိန်းထွေးများကို]] အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်နိုင်သည်။ ကိန်းထွေးတစ်ခု ဆိုသည်မှာ &lt;math&gt;a+bi&lt;/math&gt; သဏ္ဌာန်ရှိသည့် ကိန်းတစ်တွဲလုံးကို ဆိုသည်။ ဤတွင် &lt;math&gt;a&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;b&lt;/math&gt; မှာ ကိန်းစစ်များဖြစ်ကြပြီး &lt;math&gt;a&lt;/math&gt; ကို ကိန်းစစ်ပိုင်း (real part) နှင့် &lt;math&gt;b&lt;/math&gt; ကို ကိန်းယောင်ပိုင်း (imaginary part) ဟု ခေါ်သည်။ သာဓကအားဖြင့် &lt;math&gt;2+3i&lt;/math&gt;၊ &lt;math&gt;-2+(1/3)i&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;4-\pi i&lt;/math&gt; တို့ဖြစ်သည်။ ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော ယေဘုယျပြုထားခြင်း (generalization) အားဖြင့် ကိန်းစစ် 4 ကို &lt;math&gt;4+0i&lt;/math&gt; ဟူ၍ ရေးနိုင်သောကြောင့် ကိန်းစစ်တိုင်းမှာ ကိန်းထွေးများ ဖြစ်ကြပြီး ကိန်းစစ်စနစ်သည် ကိန်းထွေးစနစ်၏ [[ဖီးလ်ဒ်|ဖီးလ်ဒ်ပိုင်း]] (subfield) တစ်ခုဖြစ်သည်။ သို့သော် ကိန်းယောင်ပိုင်း သုညမဟုတ်သည့် ကိန်းထွေးတိုင်းမှာ ကိန်းစစ်များအတွင်း မပါဝင်ကြတော့ပါ။ ဤကိန်းထွေးများ အစုတစ်ခုလုံးကို သင်္ကေတ &lt;math&gt;\mathbb{C}&lt;/math&gt; သုံး၍ ရေးသားသည်။

ပို၍စနစ်ကျစွာ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ် တည်ဆောက်လိုပါက &lt;math&gt;\mathbb{C}&lt;/math&gt; ဆိုသည်မှာ သရုပ်မဲ့ [[အက္ခရာသင်္ချာ]] အရ ကိန်းစစ်များအစု &lt;math&gt;\mathbb{R}&lt;/math&gt; အပေါ်တွင် ကိန်းရင်းများဖြင့် ထပ်ဖြည့်တည်ဆောက်ထားသည့် အက္ခရာသင်္ချာဆိုင်ရာ အပိတ် (algebraic closure) တစ်ခုဖြစ်သည်။ ပုံစံတကျအားဖြင့် ကိန်းထွေးဆိုသည်မှာ ကိန်းစစ်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော [[အစီအစဉ်ကျအတွဲ]] &lt;math&gt;(a, b)&lt;/math&gt; အဖြစ် အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်နိုင်ပြီး &lt;math&gt;i=(0,1)&lt;/math&gt; ဟုထားကာ တိကျသော [[ပေါင်းခြင်း|အပေါင်းနှင့်]] [[မြှောက်ခြင်း|မြှောက်ခြင်းစည်းမျဉ်းများဖြင့်]] ဖီးလ်ဒ်တစ်ခုအဖြစ် ခိုင်မာစွာ ဖွဲ့စည်းထားသည်။&lt;ref name=&quot;Rudin1976&quot;&gt;{{cite book |last=Rudin |first=Walter |author-link=Walter Rudin |title=Principles of Mathematical Analysis |edition=3rd |publisher=McGraw-Hill |year=1976 |isbn=978-0070856134 |pages=12-14}}&lt;/ref&gt; ထို့အပြင် ၎င်းကို စားလဒ်ကွင်း (quotient ring) &lt;math&gt;\mathbb{R}[x]/(x^2 + 1)&lt;/math&gt; ၏ [[အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်]] (isomorphism) တစ်ခုအနေဖြင့်လည်း အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုနိုင်သည်။&lt;ref name=&quot;nLab&quot;&gt;{{cite web |author=nLab authors |title=Complex Numbers |url=https://ncatlab.org/nlab/show/complex+number |website=nLab |access-date=2024-01-15}}&lt;/ref&gt;

[[ဂျီဩမေတြီ]]ရှုထောင့်အရ &lt;math&gt;\{1,i\}&lt;/math&gt; ကို စံအခြေအစု (standard basis) အဖြစ် အသုံးပြုထားသော [[အတိုင်းအတာ (သင်္ချာ)|အတိုင်းအတာနှစ်ခုရှိသည့်]] [[ဗက်တာရပ်ဝန်း]] (ကိန်းထွေးပြင်ညီ သို့မဟုတ် အာဂန် ပုံကြမ်း) ပေါ်ရှိ အမှတ်များအဖြစ် ၎င်းတို့ကို ကိုယ်စားပြုနိုင်သည်။&lt;ref&gt;{{cite book |last=Pedoe |first=Dan |author-link=Daniel Pedoe |title=Geometry: A comprehensive course |url=https://archive.org/details/geometrycomprehe0000pedo |publisher=Dover |year=1988 |isbn=978-0-486-65812-4}}&lt;/ref&gt; ကိန်းထွေး &lt;math&gt;z = x+yi&lt;/math&gt; ၏ ကိန်းထွေး ကွန်ဂျူဂိတ် (complex conjugate) မှာ &lt;math&gt;\bar{z} = x-yi&lt;/math&gt; ဖြစ်ပြီး&lt;ref&gt;{{cite book |last=Apostol |first=Tom M. |author-link=Tom M. Apostol |title=Mathematical Analysis |url=https://archive.org/details/mathematicalanal02edtomm |edition=2nd |publisher=Addison-Wesley |year=1981 |pages=[https://archive.org/details/mathematicalanal02edtomm/page/15 15]–16 |isbn=978-0-201-00288-1}}&lt;/ref&gt; ၎င်းကို အသုံးပြု၍ ကိန်းထွေးများ၏ ပကတိတန်ဖိုး (absolute value) &lt;math&gt;|z| = \sqrt{x^2+y^2}&lt;/math&gt; နှင့် [[စားခြင်း (သင်္ချာ)|စားခြင်းတွက်ချက်မှုများကို]] လွယ်ကူစွာ ပြုလုပ်နိုင်သည်။ ထို့အပြင် အွိုင်လာ ပုံသေနည်း (Euler's formula) &lt;math&gt;e^{i\varphi} = \cos \varphi + i \sin \varphi&lt;/math&gt; ကို အသုံးပြု၍ ကိန်းထွေးများကို ဝင်ရိုးစွန်း ပုံစံ (polar form) &lt;math&gt;z = r e^{i\varphi}&lt;/math&gt; ဖြင့် ဖော်ပြနိုင်ခြင်းကြောင့် မြှောက်ခြင်း၊ ထပ်ကိန်းတင်ခြင်းနှင့် ကိန်းရင်းများ တွက်ချက်ရာတွင် များစွာရိုးရှင်းထိရောက်စေသည်။

အက္ခရာသင်္ချာ၏ အခြေခံသီအိုရမ် (Fundamental Theorem of Algebra) အရ ကိန်းသေမဟုတ်သော ပိုလီနိုမီရယ်ညီမျှခြင်းတိုင်းသည် &lt;math&gt;\mathbb{C}&lt;/math&gt; အတွင်း၌ ကိန်းထွေးအဖြေတစ်ခု အမြဲတမ်းရှိသောကြောင့် &lt;math&gt;\mathbb{C}&lt;/math&gt; သည် အပြည့်အဝ အပိတ်ဖြစ်နေသော စနစ်ဖြစ်သည်။ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသင်္ချာ နယ်ပယ်တွင် ကိန်းထွေးပြင်ညီသည် ကော်ချီကိန်းစဉ်တိုင်း စုဆုံမှတ်ရှိသော ပြည့်စုံသော [[အကွာအဝေး ရပ်ဝန်း]] (complete metric space) တစ်ခုဖြစ်ပြီး ၎င်းကို အနန္တအမှတ်ပေါင်းထည့်ကာ တိုးချဲ့ထားသော ရီးမန်း စက်လုံးမျက်နှာပြင် (Riemann sphere) နှင့် ဟိုလိုမော်ဖစ် ဖန်ရှင်များ (holomorphic functions) ကို လေ့လာသည့် ကိန်းထွေး ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသင်္ချာ (complex analysis) တို့သည် ခေတ်သစ်သင်္ချာနှင့် ရူပဗေဒတို့တွင် အလွန်အရေးပါသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်လျက်ရှိသည်။

=== ကိန်းအမျိုးအစားအသီးသီးတို့ ဆက်နွယ်ချက် ===

[[သဘာဝကိန်း|သဘာဝကိန်းတိုင်း]] [[ကိန်းပြည့်|ကိန်းပြည့်ဖြစ်သည်။]] ဤအချက်ကြောင့် သဘာဝကိန်းများ အစု &lt;math&gt;\mathbb{N}&lt;/math&gt; သည် ကိန်းပြည့်များ အစု &lt;math&gt;\mathbb{Z}&lt;/math&gt; ၏ [[အစုပိုင်း]] တစ်ခုဖြစ်သည်ဟု ပြောလေ့ရှိသည်။ သင်္ကေတအားဖြင့် &lt;math&gt;\mathbb{N}\subseteq\mathbb{Z}&lt;/math&gt; ဟူ၍ ရေးနိုင်သည်။ သို့သော် ကိန်းပြည့်တိုင်း သဘာဝကိန်း ဖြစ်သည်ဟု မဆိုသာပါ။ အကြောင်းမှာ သဘာဝကိန်းမဟုတ်သော ကိန်းပြည့်များ ရှိ၍ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် သဘာဝကိန်းများ အစုနှင့် ကိန်းပြည့်များ အစုနှစ်ခုမှာ မတူညီပါ။ ဤသည်ကို &lt;math&gt;\mathbb{N}\neq \mathbb{Z}&lt;/math&gt; ဟု ရေးနိုင်သည်။ ဤ &lt;math&gt;\mathbb{N}\subseteq\mathbb{Z}&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;\mathbb{N}\neq \mathbb{Z}&lt;/math&gt; နှစ်ချက်ကို ပေါင်း၍ &lt;math&gt;\mathbb{N}\subsetneq \mathbb{Z}&lt;/math&gt; ဟူ၍ ရေးနိုင်သည်။ ထိုအခါ ကိန်းများ အစုအမျိုးမျိုးကြား ဆက်နွယ်မှုကို အောက်ပါအတိုင်း [[သင်္ချာဆိုင်ရာ သင်္ကေတများစာရင်း|သင်္ချာသင်္ကေတများသုံး၍]] ရေးနိုင်သည်။
&lt;center&gt;
&lt;math&gt; \mathbb{N} \subsetneq \mathbb{Z} \subsetneq \mathbb{Q} \subsetneq \mathbb{R} \subsetneq \mathbb{C} &lt;/math&gt;
&lt;/center&gt;

== ကိန်းပြည့်အမျိုးအစားများ (Types of Integers) ==

=== စုံကိန်းနှင့် မကိန်း (Even and Odd Numbers) ===
{{main|စုံမသဘာဝ (စုံကိန်း/မကိန်း)}} 
[[ကိန်းပြည့်|ကိန်းပြည့်များ]]ထဲတွင် ..., -4, -2, 0, 2, 4, ... အစရှိသည်တို့ကို [[စုံမသဘာဝ (စုံကိန်း/မကိန်း)|စုံကိန်းများ]] (even numbers) ဟု ခေါ်သည်။ အတိအကျဆိုရသော် ကိန်းပြည့် 2 ဖြင့် စား၍ပြတ်သော သို့မဟုတ် အကြွင်းမကျန်သော ကိန်းပြည့်ဟူသမျှကို စုံကိန်းများဟု ခေါ်သည်။ ယူကလစ်ဒ် (Euclid) ၏ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်အရ မည်သည့်ကိန်းပြည့် &lt;math&gt;k&lt;/math&gt; အတွက်မဆို &lt;math&gt;n = 2k&lt;/math&gt; ပုံစံဖြင့် တိကျစွာရေးသားနိုင်သော ကိန်းများဖြစ်သည်။ သုညကို 2 ဖြင့်စားလျှင် အကြွင်းသုညသာ ကျန်သည်။ ထို့ကြောင့် &lt;math&gt;0 = 2(0)&lt;/math&gt; ဖြစ်သောကြောင့် သုညသည်လည်း စုံကိန်းတစ်ခုဖြစ်သည်။

နှစ်ခုတွဲ အစုံလိုက် အစုံလိုက် တွဲ၍ရသော ပမာဏများ ဖြစ်သောကြောင့် ''စုံ'' ဆိုသည့် ဝေါဟာရကို သုံးခြင်းဖြစ်သည်။ မြန်မာပြည် ကျေးလက်ဒေသအချို့တွင် တစ်စုံကို “တစ်ပြူ”&lt;ref name=&quot;မြကေတု&quot;&gt;မြကေတု။ “ကလေးမှတ်ဉာဏ် တစ်ပြူ တစ်လံ။” ''စာပေတန်ဆောင်''။ 1967။&lt;/ref&gt; ဟုလည်း ခေါ်လေ့ရှိရာ ကိန်းပြည့် 2 ကို မြန်မာလို တစ်ပြူဟု ခေါ်သည်လည်း ရှိသည်။ မြန်မာကျေးလက်ရှိ ကလေးများ ရေတွက်တတ်စေရန် 2, 4, 6, 8, 10 စသည့် စုံကိန်းပြည့်များ (even integers) ကို “တစ်ပြူ၊ တစ်လံ၊ ညောင်ကန်၊ ထမ်းပိုး၊ အကျိုး”&lt;ref name=&quot;မြကေတု&quot;&gt;&lt;/ref&gt; ဟု စကားပုံဆောင်၍ မှတ်သည်လည်း ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;ext_blog&quot;&gt;စုချစ်။ “[http://suuchitthu.blogspot.sg/2012/10/blog-post_13.html တစ်ပြူ၊ တစ်လံ၊ ညောင်ကန်၊ ထမ်းပိုး၊ အချိုး (အကျိုး/ချိုး)]။” ''စုချစ်သူ''။ 2012။&lt;/ref&gt;

စုံကိန်းမဟုတ်သော ကိန်းပြည့်များကို [[စုံမသဘာဝ (စုံကိန်း/မကိန်း)|မကိန်း]] (odd number) ဟုခေါ်သည်။ ..., -3, -1, 1, 3, ... စသည့် ကိန်းပြည့်များမှာ မကိန်းများဖြစ်သည်။ အတိအကျဆိုရသော် ကိန်းပြည့် 2 ဖြင့်စားသောအခါ အကြွင်း 1 ကျန်သည်။ တစ်နည်းဆိုရသော် &lt;math&gt;n = 2k + 1&lt;/math&gt; ပုံစံရှိသော ကိန်းပြည့်ဟူသမျှကို မကိန်းများဟု ခေါ်သည်။

စုံကိန်း[[အစု]]နှင့် မကိန်းအစုကို သင်္ကေတအဖုံဖုံ သုံး၍ကိုယ်စားပြုတတ်ကြသည်။ [[အုပ်စုသီအိုရီ]] (group theory) နှင့် [[ကွင်း (အက္ခရာသင်္ချာ)|ကွင်း]]သီအိုရီ (ring theory) မှလာသည့် &lt;math&gt;2\mathbb{Z}&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;2\mathbb{Z}+1&lt;/math&gt; ကို စုံကိန်းအစုနှင့် မကိန်းအစု အသီးသီးတို့ကို ဖော်ပြရန် သင်္ချာပညာရှင်များကြားတွင် သုံးလေ့ရှိသည်။ [[အက္ခရာသင်္ချာ|အက္ခရာသင်္ချာဆိုင်ရာ]] ဂုဏ်သတ္တိများအရ စုံကိန်းပြည့်များအစု &lt;math&gt;2\mathbb{Z}&lt;/math&gt; သည် [[မြှောက်ခြင်း|မြှောက်ခြင်းဆိုင်ရာ]] [[ထပ်တူရအစုဝင်|ထပ်တူရ]] (multiplicative identity) မပါဝင်သော [[ဖလှယ်ရ ကွင်း]] (commutative ring) တစ်ခုကို ဖွဲ့စည်းပြီး၊ &lt;math&gt;\mathbb{Z}&lt;/math&gt; ၏ အကြီးဆုံး အိုင်ဒီးလ် (maximal ideal) တစ်ခုဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် စားလဒ်ကွင်း (quotient ring) &lt;math&gt;\mathbb{Z}/2\mathbb{Z}&lt;/math&gt; သည် [[အစုဝင်]]နှစ်ခုသာပါဝင်သော [[အဆုံးရှိ ဖီးလ်ဒ်]] (finite field) တစ်ခု ဖြစ်လာသည်။ ဆန့်ကျင်ဘက်အားဖြင့် မကိန်းပြည့် နှစ်လုံးကို ပေါင်းပါက စုံကိန်းသာ ရရှိသဖြင့် ၎င်းတို့သည် အပေါင်းတွက်ချက်မှုအောက်တွင် အပိတ်ဂုဏ်သတ္တိ (closure property) မရှိဘဲ ကွင်းတစ်ခုအဖြစ် လုံးဝ ဖွဲ့စည်းနိုင်ခြင်း မရှိပေ။

သမိုင်းကြောင်းနှင့် ဒဿနိကဗေဒဆိုင်ရာ ရှုထောင့်မှ ကြည့်လျှင် ပိုက်သာဂိုရီယန်များ (Pythagoreans) သည် မကိန်းများကို အဖိုဂုဏ်သတ္တိနှင့် မြင့်မြတ်ခြင်း (divinity) ရှိသည်ဟု ယူဆခဲ့ကြပြီး၊ စုံကိန်းများကိုမူ အမဂုဏ်သတ္တိများအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Boyer&quot;&gt;{{Citation |last1=Boyer |first1=Carl B. |author-link1=Carl Benjamin Boyer |last2=Merzbach |first2=Uta C. |title=A History of Mathematics |edition=3rd |publication-place=Hoboken, NJ |publisher=John Wiley &amp; Sons |date=2011 |isbn=978-0-470-52548-7 |chapter=4}}&lt;/ref&gt; [[ဂျီဩမေတြီ|ဂျီဩမေတြီနည်းအရ]] အစက်များ (dots) ဖြင့် ကိုယ်စားပြုရာတွင် မကိန်းများကို &quot;နိုမွန်များ&quot; (gnomons) အဖြစ် ပေါင်းထည့်ခြင်းဖြင့် စတုရန်းကိန်းများကို တည်ဆောက်နိုင်ပြီး၊ စုံကိန်းများကို ပေါင်းထည့်ခြင်းဖြင့် &quot;ထောင့်မှန်စတုဂံကိန်းများ&quot; (oblong numbers) ကို ဖြစ်ပေါ်စေကြောင်း ၎င်းတို့က လေ့လာတွေ့ရှိခဲ့ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Boyer&quot; /&gt;

=== သုဒ္ဓကိန်းပြည့်များ (Prime Integers) ===
{{main|သုဒ္ဓကိန်း}} 
1 ထက်ကြီးသော အပေါင်းကိန်းပြည့် (positive integer) တစ်ခုသည် ၎င်းကိန်းပြည့်ကိုယ်တိုင်နှင့် [[ကိန်းပြည့်]] 1 မှအပါး အခြား ဆခွဲကိန်း (factor) မရှိပါက ၎င်းကိန်းပြည့်ကို [[သုဒ္ဓကိန်း|သုဒ္ဓကိန်းပြည့်]] (prime integer) ဟု အများအားဖြင့် ခေါ်ကြသည်။ တစ်နည်းဆိုရသော် သုဒ္ဓကိန်း (prime number) တစ်ခုကို ၎င်းကိန်းကိုယ်တိုင်နှင့် ကိန်းပြည့် 1 မှအပါး အခြားမည်သည့် အပေါင်းကိန်းပြည့်နှင့်မှ စား၍မပြတ်ပါ။ သာဓကအားဖြင့် ဆိုရသော် 2, 3, 5, 7, ... အစရှိသည်တို့မှာ အပေါင်း သုဒ္ဓကိန်းပြည့်များ ဖြစ်ကြသည်။ ကိန်းပြည့် 2 သည် တစ်ခုတည်းသော အပေါင်းစုံကိန်းဖြစ်သည့် သုဒ္ဓကိန်းဖြစ်ပြီး၊ ကျန် အပေါင်း သုဒ္ဓကိန်းများမှာ မကိန်းများဖြစ်ကြသည်။

သုဒ္ဓကိန်းများ၏ လူသိများသော အထက်ဖော်ပြပါ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက် (definition) အပြင် ပို၍ ယေဘုယျကျသော၊ ပို၍ တိကျသော အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်ကို [[ကွင်း (အက္ခရာသင်္ချာ)|ကွင်း]]သီအိုရီတွင် တွေ့နိုင်သည်။ ၎င်းအဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်အရဆိုလျှင် ယူနစ် (unit) မဟုတ်သည့် ကိန်းပြည့် &lt;math&gt;x&lt;/math&gt; သည် ကိန်းနှစ်ခု၏ မြှောက်လဒ် (product) &lt;math&gt;ab&lt;/math&gt; ကို စား၍ပြတ်ပါက ၎င်းကိန်းနှစ်လုံးထဲမှ အနည်းဆုံးတစ်လုံးကိုလည်း စား၍ပြတ်မှသာ ထိုကိန်းပြည့် &lt;math&gt;x&lt;/math&gt; ကို သုဒ္ဓကိန်းဟု ခေါ်သည်။ ဤသည်မှာ ယူကလစ်ဒ် အထောက်အကူပြု သီအိုရမ် (Euclid's lemma) အရ ဖြစ်သည်။ ဤနေရာတွင် ယူနစ်ဆိုသည်မှာ 1 နှင့် -1 ကို ဆိုလိုပြီး စား၍ပြတ်ခြင်း ဆိုလိုရင်းမှာ &lt;math&gt;x&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;a&lt;/math&gt; ကိုသော်လည်းကောင်း &lt;math&gt;b&lt;/math&gt; ကိုသော်လည်းကောင်း စား၍ပြတ်ခြင်းကို ဆိုလိုသည်။ သာဓကအရ ကိန်းပြည့် 2 ကို ကြည့်ပါ။ မည်သည့်ကိန်းနှစ်ခု၏ မြှောက်လဒ်ကိုမဆို 2 ဖြင့်စား၍ပြတ်ပါက ထိုကိန်းနှစ်လုံးထဲမှ အနည်းဆုံးတစ်လုံးကိုလည်း 2 ဖြင့်စား၍ ပြတ်သည်။ ထို့ကြောင့် 2 သည် သုဒ္ဓကိန်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ဤအဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်အရဆိုလျှင် ကိန်းပြည့်များ[[အစု]]ထဲရှိ -2, -3, -5, -7, ... စသည်တို့သည်လည်း အနုတ်သုဒ္ဓကိန်းများ ဖြစ်ကြသည်။

သုဒ္ဓကိန်းများကို [[သင်္ချာ|သင်္ချာသန့်သန့်]]နယ်ပယ်တွင်သာမက အသုံးချ သင်္ချာ (applied mathematics)၊ ကွန်ပျူတာသိပ္ပံ (computer science) နှင့် ခေတ်သစ် ကုဒ်ဝှက်ရေးသားခြင်း (cryptography) စသည့် နယ်ပယ်အသီးအသီးတို့တွင် တွေ့နိုင်သည်။ 1 ထက်ကြီးသော အပေါင်းကိန်းပြည့်များကို သုဒ္ဓကိန်းများသက်သက်သာ သုံး၍ တစ်ခုတည်းသီးသန့် (unique) ဖြစ်သော သုဒ္ဓဆခွဲကိန်းခွဲခြင်း (prime factorization) ပြုလုပ်နိုင်သည်။ ဤအချက်ကို [[ဂဏန်းသင်္ချာ|ဂဏန်းသင်္ချာ၏]] အခြေခံသီအိုရမ် (Fundamental Theorem of Arithmetic) ဟုခေါ်ပြီး၊ ၎င်းကို အသုံးပြု၍ &lt;math&gt;\sqrt{2}&lt;/math&gt; သည် [[အီရာရှင်နယ်ကိန်း]]ဖြစ်ကြောင်းကိုပါ ခိုင်မာစွာ သက်သေပြနိုင်သည်။ သုဒ္ဓကိန်းများသည် [[အနန္တ]]တည်ရှိကြောင်းကို ယူကလစ်ဒ်က ရှေးခေတ်ကတည်းက သက်သေပြခဲ့ပြီး၊ ဖြန့်ကျက်တည်ရှိပုံကိုမူ ဘာထရန်၏ ယူဆချက် (Bertrand's conjecture) နှင့် အီရာတိုစ်သီးနီးစ်၏ ဆန်ခါ (Sieve of Eratosthenes) တို့ဖြင့် လေ့လာကြသည်။ 

သုဒ္ဓကိန်းများနှင့် ပတ်သက်၍ သက်သေမပြရသေးသော အဆိုများ (unproved conjectures) လည်း များစွာရှိ၏။ ၎င်းတို့အနက် 2 ထက်ကြီးသော စုံကိန်းတိုင်းကို သုဒ္ဓကိန်းနှစ်ခု၏ ပေါင်းလဒ်အဖြစ် ဖော်ပြနိုင်သည် ဆိုသည့် အဓိက ဂိုးဘတ်ခ် ၏ အဆို (main Goldbach's conjecture) နှင့် 7 ထက်ကြီးသော မကိန်းတိုင်းကို သုဒ္ဓကိန်း သုံးခုပေါင်းလဒ်အဖြစ် ဖော်ပြနိုင်သည်ဟူသော အားနည်း ဂိုးဘတ်ခ် အဆို (weak Goldbach's conjecture) တို့သည် အလွန်ထင်ရှားသည်။ ယင်းတို့အနက် အားနည်း ဂိုးဘတ်ခ် အဆိုကို လုံလောက်စွာ ကြီးမားသော မကိန်းများအတွက် အိုင် အမ် ဗီနိုဂရာဒေါ့ဗ် က 1937 တွင် သက်သေပြနိုင်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ဖဲမ သုဒ္ဓကိန်းများ (Fermat primes) အနန္တရှိမရှိ ဆိုသည်မှာလည်း ယနေ့တိုင် အဖြေမထွက်သေးသော ပဟေဠိတစ်ခုအဖြစ် ကျန်ရှိနေဆဲဖြစ်သည်။

=== အခြား ကိန်းပြည့်အမျိုးအစားများ (Other Types of Integers) ===
အထက်ဖော်ပြပါ [[ကိန်းပြည့်|ကိန်းပြည့်များ]]အပြင် [[သင်္ချာ]]နှင့် အခြားပညာရှင်များ လေ့လာစူးစမ်းသည့် ထူးခြားသော အခြား ကိန်းပြည့်[[ကိန်းစဉ်တန်း|ကိန်းစဉ်တန်းများ]] (integer sequences) လည်း များစွာရှိသေးသည်။ ထင်ရှားသော သာဓကများမှာ သဘာဝတရား၏ ကြီးထွားမှုပုံစံများနှင့် ဆက်စပ်နေသော ဖီဘိုနာချီကိန်းစဉ် (Fibonacci sequence) နှင့် ၎င်း၏ ကိုယ်ပိုင်အပေါင်းဆခွဲကိန်းများ၏ ပေါင်းလဒ်နှင့် တူညီနေသော ဆခွဲပေါင်းကိန်း (perfect number) တို့ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့ကို အွန်လိုင်း ကိန်းပြည့်ကိန်းစဉ်တန်းများ စွယ်စုံကျမ်း (On-Line Encyclopedia of Integer Sequences သို့မဟုတ် OEIS) တွင် [https://oeis.org/A000045 A000045] နှင့် [https://oeis.org/A000396 A000396] အဖြစ် အသီးသီး လေ့လာနိုင်သည်။ အခြားသော စိတ်ဝင်စားဖွယ် ကိန်းစဉ်တန်း အမျိုးအစားပေါင်း မြောက်မြားစွာကိုလည်း အဆိုပါ [https://oeis.org OEIS] ဝက်ဘ်ဆိုက်တွင် အလွယ်တကူ ဝင်ရောက်ရှာဖွေ လေ့လာနိုင်ပါသည်။

== ကိန်းထွေး အမျိုးအစားများ (Types of Complex Numbers) ==

=== ကိန်းစစ်နှင့် ကိန်းယောင် (Real and Imaginary) ===
အထက်ပါ [[#ကိန်းထွေးများ (Complex Numbers)|ကိန်းထွေးများ]] ခေါင်းစဉ်အောက်တွင် ဖော်ပြခဲ့သည့်အတိုင်း [[ကိန်းစစ်|ကိန်းစစ်များ]] (real numbers) ဖြင့် မလုံလောက်သောအခါ၊ အထူးသဖြင့် ကိန်းစစ်ကိန်းရင်းအဖြေ (real root) မရှိသော ပိုလီနိုမီရယ် ညီမျှခြင်းများ (polynomial equations) ကို ဖြေရှင်းရာတွင် [[ကိန်းထွေး|ကိန်းထွေးများကို]] အသုံးပြုရန် လိုအပ်လာသည်။ ကိန်းစစ်များအစုနှင့် ကိန်းထွေးများအစုတို့အကြား ဆက်နွယ်ချက်မှာ &lt;math&gt;\mathbb{R} \subsetneq \mathbb{C}&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။ တစ်နည်းဆိုရသော် ကိန်းစစ်တိုင်းသည် ကိန်းထွေးဖြစ်သော်လည်း ကိန်းစစ်မဟုတ်သော ကိန်းထွေးများစွာလည်း ရှိသည်။ ထိုသို့ ကိန်းစစ်မဟုတ်သော ကိန်းထွေးများကို ယေဘုယျအားဖြင့် [[ကိန်းယောင်|ကိန်းယောင်များ]] (imaginary numbers) ဟု ခေါ်သည်။ ကိန်းစစ်ပိုင်း (real part) သုညဖြစ်နေသော &lt;math&gt;bi&lt;/math&gt; ပုံသဏ္ဌာန်ရှိ ကိန်းများကိုမူ ကိန်းယောင်သီးသန့်များ (pure imaginary numbers) ဟု တိကျစွာ ခေါ်ဆိုသည်။ ဤနေရာတွင် &lt;math&gt;b&lt;/math&gt; မှာ ကိန်းစစ်ဖြစ်သည်။  သာဓကအားဖြင့် &lt;math&gt;i&lt;/math&gt;, &lt;math&gt;-i&lt;/math&gt;, &lt;math&gt;3i&lt;/math&gt;, &lt;math&gt;(5/7)i&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;-\pi i&lt;/math&gt; တို့ ဖြစ်ကြသည်။

ကိန်းယောင်သီးသန့်တစ်ခုဖြစ်သော &lt;math&gt;bi&lt;/math&gt; ၏ နှစ်ထပ်ကိန်းသည် သုည သို့မဟုတ် အနုတ်ကိန်းဖြစ်သော &lt;math&gt;-b^2&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။ သာဓကအားဖြင့် &lt;math&gt;5i&lt;/math&gt; ၏ နှစ်ထပ်ကိန်းမှာ &lt;math&gt;-25&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။ ကိန်းယောင်ယူနစ် (imaginary unit) &lt;math&gt;i&lt;/math&gt; ၏ ထပ်ကိန်းများ (exponents) သည် စက်ဝိုင်းပုံသဘာဝ လှည့်လည်နေသည်။ ၎င်းလှည့်လည်ပုံမှာ &lt;math&gt;i^1=i, i^2=-1, i^3=-i, i^4=1&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် 4 ကြိမ်မြောက် ယူနစ်ရင်း (4th root of unity) တစ်ခုဖြစ်သည်။ သမိုင်းကြောင်းအရ ဟီးရွန်း၊ ကာဒါနိုနှင့် ဘွန်ဘယ်လီတို့က ဤသဘောတရားကို စတင်ဖော်ထုတ်ခဲ့ကြပြီး 1637 ခုနှစ်တွင် ရီနေ ဒေကားတ် က ညီမျှခြင်းများ၏ ကိန်းစစ်မဟုတ်သော အဖြေများကို ရည်ညွှန်းရန် ကိန်းယောင်ဟူသော ဝေါဟာရကို နှိမ့်ချသည့် သဘောဖြင့် စတင်သုံးစွဲခဲ့သည်။&lt;ref&gt;René Descartes, ''Discours de la méthode'' (Leiden, (Netherlands): Jan Maire, 1637), appended book: ''La Géométrie'', book three, p. 380.&lt;/ref&gt; ဝေါဟာရအသုံးအနှုန်းနှင့် ပတ်သက်၍ ခေတ်သစ်[[သင်္ချာ]] (modern mathematics) တွင် ကိန်းသုညကိုမူ ကိန်းစစ်အဖြစ်ရော ကိန်းယောင်သီးသန့်အဖြစ်ပါ သတ်မှတ်ထားသည်။&lt;ref&gt;{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=mqdzqbPYiAUC&amp;pg=SA11-PA2|title=A Text Book of Mathematics Class XI|last=Sinha|first=K.C.|publisher=Rastogi Publications|year=2008|isbn=978-81-7133-912-9|edition=Second|page=11.2}}&lt;/ref&gt;

ကိန်းစစ်များကို ကိန်းစစ်မျဉ်း (real number line) တစ်ခုတည်းဖြင့် ဖော်ပြ၍ရသော်လည်း ကိန်းထွေးများကိုမူ ကိန်းထွေးပြင်ညီ (complex plane) ဟုခေါ်သော အတိုင်းအတာနှစ်ခုရှိသော (two-dimensional) ကိန်းမျဉ်းနှစ်ခုဖြင့်သာ ဖော်ပြနိုင်သည်။ ကိန်းစစ်များသည် ကိန်းစစ်ဝင်ရိုး (real axis) ပေါ်တွင်ရှိပြီး ကိန်းယောင်များသည် ကိန်းယောင်ဝင်ရိုး (imaginary axis) ပေါ်တွင် ရှိသည်။ [[ဂျီဩမေတြီ|ဂျီဩမေတြီဆိုင်ရာ]] အဓိပ္ပာယ် (geometric meaning) အရ &lt;math&gt;i&lt;/math&gt; ဖြင့် [[မြှောက်ခြင်း|မြှောက်ခြင်းသည်]] ကိန်းထွေးပြင်ညီပေါ်ရှိ အမှတ်တစ်ခုကို မူလနေရာ (origin) ဗဟိုပြု၍ 90 ဒီဂရီ လက်ယာရစ်ဆန့်ကျင်ဘက် (counterclockwise) လှည့်ခြင်းကို ကိုယ်စားပြုသည်။ ဤကိန်းယောင်သီးသန့်များ အစုကို &lt;math&gt;i\mathbb{R}&lt;/math&gt; ဟု သင်္ကေတပြု၍ ဖော်ပြနိုင်သည်။ အဆင့်မြင့်သင်္ချာတွင် ကိန်းယောင်သီးသန့်များသည် လီအက္ခရာသင်္ချာ (Lie algebra) &lt;math&gt;\mathfrak{u}(1)&lt;/math&gt; ကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ ထို့အပြင် အွိုင်လာ ပုံသေနည်း (Euler's formula) &lt;math&gt;e^{ix} = \cos x + i \sin x&lt;/math&gt; ကို အသုံးပြု၍ &lt;math&gt;i&lt;/math&gt; နှင့် အခြား သင်္ချာဆိုင်ရာ ကိန်းသေများ (mathematical constants) ကို ဆက်စပ်ပေးသော အွိုင်လာ၏ ထပ်တူညီမှု &lt;math&gt;e^{i\pi} + 1 = 0&lt;/math&gt; ကိုလည်း ခိုင်မာစွာ တည်ဆောက်ထားသည်။

=== ရာရှင်နယ်ကိန်းနှင့် အီရာရှင်နယ်ကိန်း (Rational and Irrational Numbers) ===
[[#ရာရှင်နယ်ကိန်းများ (Rational Numbers)|ရာရှင်နယ်ကိန်းများ]] ခေါင်းစဉ်အောက်တွင် ဖော်ပြခဲ့သည့်အတိုင်း [[အတိပြကိန်း|ရာရှင်နယ်ကိန်း]] (rational number) တိုင်းသည် [[ကိန်းစစ်]]ဖြစ်သော်လည်း ရာရှင်နယ်ကိန်းမဟုတ်သော ကိန်းစစ်များစွာလည်း ရှိသည်။ ထိုသို့ အပိုင်းကိန်း (fraction) &lt;math&gt;a/b&lt;/math&gt; အနေဖြင့် အတိအကျ ဖော်ပြ၍ မရနိုင်သော ကိန်းစစ်များကို [[အီရာရှင်နယ်ကိန်း]] (irrational number) ဟု ခေါ်သည်။ တစ်နည်းဆိုရသော် ဒသမကိန်းပုံစံ (decimal format) ဖြင့် ဖော်ပြသောအခါ အဆုံးမသတ်သည့် ဒသမကိန်း (non-terminating decimal number) နှင့် ပြန်မထပ်ဒသမကိန်း (non-repeating decimal) များမှာ အီရာရှင်နယ်ကိန်းများ ဖြစ်ကြသည်။ သာဓကအားဖြင့် &lt;math&gt;\sqrt{2}&lt;/math&gt; နှင့် သင်္ချာဆိုင်ရာ ကိန်းသေ &lt;math&gt;\pi&lt;/math&gt; တို့မှာ အီရာရှင်နယ် ကိန်းစစ်များ ဖြစ်ကြသည်။

ခေတ်သစ် [[အစုသီအိုရီ]] (set theory) ရှိ [[အစုအရွယ်အစား]] (cardinality) သဘောတရားအရ ရာရှင်နယ်ကိန်းများ[[အစု]] &lt;math&gt;\mathbb{Q}&lt;/math&gt; သည် ရေတွက်နိုင်သော [[အနန္တ]] (countably infinite) သာဖြစ်သော်လည်း ကိန်းစစ်များအစု &lt;math&gt;\mathbb{R}&lt;/math&gt; သည် ရေတွက်၍မရသော (uncountable) ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် အီရာရှင်နယ် ကိန်းစစ်များ အစု &lt;math&gt;\mathbb{R}\setminus\mathbb{Q}&lt;/math&gt; သည်လည်း ရေတွက်၍မရသောအစု (uncountable set) ပင်ဖြစ်သည်။ အတိုင်းအတာ သီအိုရီ (measure theory) ဆိုင်ရာ တိကျသည့် အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက် (definition) အရဆိုလျှင် ကိန်းစစ်မျဉ်းပေါ်ရှိ ကိန်း အားလုံးနီးပါး (almost all) မှာ အီရာရှင်နယ်ကိန်းများသာ ဖြစ်ကြပြီး ရာရှင်နယ်ကိန်းများ၏ လီဘက်ဂ် အတိုင်းအတာ (Lebesgue measure) မှာ သုညသာ ဖြစ်သည်။

=== ကိန်းရင်းနှင့် ကိန်းလွန် (Algebraic and Transcendental Numbers) ===
[[ကိန်းထွေး|ကိန်းထွေးတစ်ခုကို]] [[ကိန်းပြည့်]] မြှောက်ဖော်ကိန်း (integer coefficient) များသာ ပါဝင်သည့် သုညမဟုတ်သော ပိုလီနိုမီရယ် ညီမျှခြင်း (polynomial equation) &lt;math&gt;P(x) \in \mathbb{Z}[x]&lt;/math&gt; တစ်ခု၏ ကိန်းရင်း (root) အဖြေအဖြစ် ဖော်ပြနိုင်ပါက ၎င်းကိန်းထွေးကို ကိန်းရင်း (algebraic number) ဟု ခေါ်သည်။ သာဓကအားဖြင့် ကိန်းပြည့် -3 မှာ &lt;math&gt;x^2-9=0&lt;/math&gt; ၏ အဖြေတစ်ခုအဖြစ် ဖော်ပြနိုင်သောကြောင့် ကိန်းရင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ထို့အတူ [[အတိပြကိန်း|ရာရှင်နယ်ကိန်းတိုင်းသည်]] &lt;math&gt;bx-a=0&lt;/math&gt; ညီမျှခြင်း၏ အဖြေဖြစ်ရာ ၎င်းတို့အားလုံးမှာ ကိန်းရင်းများ ဖြစ်ကြသည်။ &lt;math&gt;\sqrt{2}&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;\sqrt{3}i&lt;/math&gt; တို့မှာ [[အီရာရှင်နယ်ကိန်း]]နှင့် [[ကိန်းယောင်|ကိန်းယောင်သီးသန့်]] အသီးသီး ဖြစ်ကြသော်လည်း &lt;math&gt;x^2-2=0&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;x^2+3=0&lt;/math&gt; တို့၏ အဖြေများ အသီးသီးဖြစ်သောကြောင့် ၎င်းတို့မှာလည်း ကိန်းရင်းများပင် ဖြစ်ကြသည်။

ယင်းသို့ ကိန်းပြည့် မြှောက်ဖော်ကိန်းများ ပါဝင်သော မည်သည့် ပိုလီနိုမီရယ် ညီမျှခြင်း၏ အဖြေအဖြစ်မျှ ဖော်ပြ၍မရသော ကိန်းများရှိသည်။ ဆိုလိုသည်မှာ ၎င်းတို့သည် ကိန်းရင်းမဟုတ်သော ကိန်းထွေးများဖြစ်ကြသည်။ ၎င်းကိန်းထွေးများကိုမူ [[ကိန်းလွန်|ကိန်းလွန်များ]] (transcendental numbers) ဟု ခေါ်သည်။ သာဓကအားဖြင့် &lt;math&gt;\pi&lt;/math&gt;, &lt;math&gt;e&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;2^{\sqrt{2}}&lt;/math&gt; အစရှိသည်တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ကိန်းရင်းများ[[အစု]]သည် ရေတွက်နိုင်သောအစု (countable set) ဖြစ်သော်လည်း ကိန်းလွန်များအစု &lt;math&gt;\mathbb{T}&lt;/math&gt; ၏ [[အစုအရွယ်အစား]]မှာ &lt;math&gt;2^{\aleph_0}&lt;/math&gt; ဖြစ်၍ ရေတွက်၍မရနိုင်ပေ။ ထို့ကြောင့် ကိန်းစစ်နှင့် ကိန်းထွေး အားလုံးနီးပါးသည် ကိန်းလွန်များသာ ဖြစ်ကြသည်။

1844 ခုနှစ်တွင် ဂျိုးဇက် လီယူဗေးလ် က ဒိုင်အိုဖန်တိုင်း ခန့်မှန်းတွက်ချက်မှုများ (Diophantine approximations) ကို အသုံးပြု၍ လီယူဗေးလ် ကိန်းများ (Liouville numbers) ဟုခေါ်သော ကိန်းလွန်များ တည်ရှိမှုကို ပထမဆုံး သက်သေပြနိုင်ခဲ့သည်။ ကိန်းလွန် သီအိုရီ (transcendence theory) ၏ အဓိက သီအိုရမ်များ (theorems) ဖြစ်သော လင်ဒီမန်း-ဗိုင်ယာရှထရပ်စ် သီအိုရမ် (Lindemann-Weierstrass Theorem) က &lt;math&gt;\pi&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;e&lt;/math&gt; တို့၏ ကိန်းလွန်ဖြစ်မှုကို ခိုင်မာစွာ သက်သေပြပေးခဲ့သည်။ ဂဲလ်ဖွန်-ရွှနိုင်ဒါ သီအိုရမ် (Gelfond-Schneider Theorem) က ဟီလ်ဘတ် ၏ သတ္တမမြောက် ပြဿနာ (Hilbert's seventh problem) ကို ဖြေရှင်းပေးနိုင်ခဲ့သည်။ ဤကိန်းလွန်ဖြစ်ခြင်း သဘောတရားကို အဲလစ်ပတစ် [[ဖန်ရှင်|ဖန်ရှင်များ]] (elliptic functions)၊ မော်ဂျူလာ ပုံစံများ (modular forms) နှင့် &lt;math&gt;L/K&lt;/math&gt; ကဲ့သို့သော အလိုရှိရာ [[ဖီးလ်ဒ်]] တိုးချဲ့ခြင်းများ (arbitrary field extensions) အပေါ်တွင်ပါ ပိုမိုကျယ်ပြန့်စွာ ယေဘုယျပြု (generalize) လေ့လာကြသည်။

== အခြားကိန်း အမျိုးအစားများ ==
အထက်ဖော်ပြပါ ကိန်းအမျိုးအစားများအပြင် တွက်ချက်နိုင်သောကိန်းများ (computable numbers)၊ &amp;ldquo;''p''-အခြေခံကိန်းများ&amp;rdquo; ဟုခေါ်ဆိုနိုင်မည့် ''p''-adic ကိန်းများ၊ ဟိုက်ပါကွန်ပလက်စ် (hypercomplex) ကိန်းများ၊ စံမဟုတ်သည့် ကိန်းများ (non-standard numbers) စသည်ဖြင့် ကိန်း၏သဘောတရားကို ချဲ့ထွင်ပြုပြင်ထားသော ကိန်းများစွာလည်းရှိသေးသည်။

== သမိုင်းကြောင်း ==

=== ကိန်းများစတင်အသုံးပြုလာခြင်း ===
သမိုင်းဦးမတင်မီခေတ်ကပင် ကိန်းများကိုစတင်အသုံးပြုလာသော အထောက်အထားများရှိသည်။ တိရစ္ဆာန်အရိုးစသည့် ပစ္စည်းများတွင် ကိုက်ရာများဖြင့် တာလီမှတ်ခဲ့သည်ဟု ခန့်မှန်းကြသည်။&lt;ref&gt;Marshak, A. ''The Roots of Civilisation; Cognitive Beginnings of Man’s First Art, Symbol and Notation.'' London: Weidenfeld &amp; Nicolson, 1972, pp. 81ff.&lt;/ref&gt; သို့သော် တာလီစနစ်တွင် နေရာလိုက်တန်ဖိုး (positional value) သဘောကို အသုံးမပြုသောကြောင့် အကန့်အသတ်များ ရှိသည်။ ရှေးအကျဆုံးသော ကိန်းစနစ်များဖြစ်သည့် အီဂျစ်၊ ရောမ၊ ဟီဘရူးနှင့် ဂရိကိန်းစနစ်များတွင် နေရာလိုက်တန်ဖိုးကို အသုံးမပြုသော်လည်း၊ အခြားကိန်းစနစ်များဖြစ်သည့် ဘေဘီလုံ ကိန်းစနစ်၊ အိန္ဒိယကိန်းစနစ်တစ်မျိုး၊ တရုတ်ကိန်းစနစ်တစ်မျိုးနှင့် မာယာကိန်းစနစ်တို့တွင် နေရာကို အခြေခံ၍ တန်ဖိုးတွက်သည့် သဘောကိုတွေ့နိုင်သည်။&lt;ref&gt;&amp;ldquo;Numeral system&amp;rdquo;. Encyclopædia Britannica. Encyclopædia Britannica Online. Encyclopædia Britannica Inc., 2014. Web. 25 Dec. 2014 &lt;[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/422375/numeral-system http://www.britannica.com/EBchecked/topic/422375/numeral-system]&gt;.&lt;/ref&gt;

=== သုညကို စတင်အသုံးပြုလာခြင်း ===
သုညကို စတင်၍ အမှတ်အသားပြုသူတို့မှာ ဆူမယ်ရီယန် (Sumerian) များဖြစ်သည်ဟု ခန့်မှန်းရသည်။&lt;ref name=&quot;yale_zero&quot;&gt;Wallin, N. &amp;ldquo;[http://yaleglobal.yale.edu/about/zero.jsp The History of Zero.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160825124525/http://yaleglobal.yale.edu/about/zero.jsp |date=25 August 2016 }}&amp;rdquo; From ''YaleGlobal Online''--Web. 25 Dec 2014.&lt;/ref&gt; သို့သော် သုည၏သဘောတရား၊ သုည၏နေရာလိုက်တန်ဖိုး စသည်တို့ကိုမူ ဆူမယ်ရီယန်တို့ အသေအချာ နားလည်ခဲ့ပုံမရချေ။ သင်္ချာအခြေခံများကို အီဂျစ်တို့ထံမှ သင်ယူခဲ့သည့် ဂရိပညာရှင်သည်လည်း ထိုသဘောကို နားလည်ကြောင်း အထောက်အထား အခိုင်အမာ မတွေ့ရပေ။&lt;ref name=&quot;yale_zero&quot;&gt;&lt;/ref&gt; 

သုညကို သင်္ကေတအဖြစ်သာမကဘဲ သဘောတရားတစ်ခုအဖြစ်ပါ အသေအချာ စတင်အသုံးပြုခဲ့သူများမှာ အိန္ဒိယလူမျိုးများဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;yale_zero&quot;&gt;&lt;/ref&gt; အိန္ဒိယမှ ဗြာဟ္မဂုတ္တ (Brahmagupta) သည် ၆၅၀စီအီးတွင် သုညကိုသုံး၍ ဂဏန်းသင်္ချာတွက်ချက်ခြင်းကို စနစ်တကျလုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;yale_zero&quot;&gt;&lt;/ref&gt; သင်္ကရိုက် (Sanskrit) ဘာသာဖြင့် သုညကို &amp;ldquo;sunya&amp;rdquo; ဟုခေါ်ရာမှ မြန်မာဘာသာရှိ ပါဠိမွေးစားစကားလုံး &amp;ldquo;သုည&amp;rdquo; ဖြစ်လာဟန်ရှိသည်။

အာရပ်ကုန်သည်များသည် အိန္ဒိယမှ ဟင်းခတ်အမွှေးအကြိုင်နှင့် အခြားကုန်ပစ္စည်းအသစ်အဆန်းများအပြင် ဗြာဟ္မဂုတ္တ၏ သင်္ချာကျမ်းကိုပါ ပြန်လည်သယ်ဆောင်လာကြရာ ၇၇၃စီအီးသို့ရောက်သော် (ယခုခေတ် အီရတ်နိုင်ငံရှိ) ဘဂ္ဂဒက်မြို့သို့ သုည၏သဘောတရား ရောက်ရှိပြီးဖြစ်သည်။ အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသတွင် သုည၏သဘောတရား ပြန့်ပွားစည်ပင်လာရာ ကိုးရာစုနှစ်သို့ ရောက်သောအခါ [[မိုဟာမက် အီဘင်မူဆာ အယ်ခိုဝါရစ်ဇမီ]] (Mohammed ibn-Musa al-Khowarizmi) သည် သုညပါ ညီမျှခြင်းများကို စတင်လေ့လာခဲ့ပြီး မြှောက်ခြင်းနှင့် စားခြင်းတို့ကို အမြန်တွက်နည်းတို့ကိုလည်း တီထွင်တွေ့ရှိခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;yale_zero&quot;&gt;&lt;/ref&gt; အယ်ခိုဝါရစ်ဇမီက သုညကို &amp;ldquo;sifr&amp;rdquo; ဟုခေါ်ခဲ့သည်။ ခုနှစ် ၈၇၉စီအီးသို့ရောက်သော် သုညကို မျက်မှောက်ခေတ်ရေးသားပုံအတိုင်း ဘဲဥပုံဖြင့် ရေးသားလာကြသည်။ 

စပိန်ပြည်တောင်ပိုင်းကို မောတို့ (Moors) သိမ်းပိုက်ရာမှစပြီး တစ်ဆယ့်နှစ်ရာစုအလယ်ပိုင်းသို့ ရောက်သောအခါ အယ်ခိုဝါရစ်ဇမီ၏ကျမ်းကို ဘာသာပြန်ထားသောကျမ်းများသည် အင်္ဂလန်သို့ တဖြည်းဖြည်း ရောက်ရှိလာသည်။ ကုန်သွယ်စီးပွားရေးရာများတွင် သုညသည် အလွန်အသုံးဝင်သော်လည်း သုညနှင့် နေရာလိုက်တန်ဖိုးကို အသုံးပြုရေးသားထားသော နံပါတ်များကို တုပပြင်ဆင်ရေးသားရန် လွယ်ကူလွန်းသည်ဟုဆိုကာ ဥရောပရှိ အစိုးရများက သုညနှင့် အာရေဗျ ကိန်းစနစ်ကို ပိတ်ပင်ခဲ့သည်များလည်းရှိသည်။&lt;ref name=&quot;yale_zero&quot;&gt;&lt;/ref&gt; သို့သော် ကုန်သည်များက လျှို့ဝှက်သုံးစွဲခဲ့ရာမှာ &amp;ldquo;sifr&amp;rdquo; ခေါ်သုည၏ အာရေဗျအမည်မှ ရွေ့လျောလာသည့် &amp;ldquo;cipher&amp;rdquo; ဆိုသည့် မျက်မှောက်ခေတ်စကားလုံးမှာ ဝှက်စာ ဟု အဓိပ္ပာယ်ရလာသည်။&lt;ref name=&quot;yale_zero&quot;&gt;&lt;/ref&gt; နောင်တွင် ရနေးဒေးကား (Rene Descartes) ၏ နာမည်ကျော် ကာတေးရှန်း ကိုဩဒိနိတ်စနစ်တွင် လည်းကောင်း၊ အခြားသင်္ချာပညာရှင်များဖြစ်သည့် [[နယူတန်]] (Newton) နှင့် [[ဂေါ့ဖရိဒ် ဝီလ်ဟမ် လိုက်ဘနစ်|လိုက်ဘနစ်]] (Leibniz) စသည်တို့၏ လေ့လာမှုများတွင် သုညကို အသုံးပြုခဲ့ပြီး ကဲကုလပ်နှင့် အခြားသင်္ချာဆိုင်ရာ တိုးတက်မှုများ ပေါ်ပေါက်ခဲ့ပေသည်။

=== အနုတ်ကိန်းများ စတင်အသုံးပြုလာခြင်း ===
အနုတ်ကိန်းဟူသည့် သဘောတရားကို အစောဆုံး ၁၀၀ ဘီစီအီး နှင့် ၅၀ ဘီစီအီးအကြားတွင် [[တရုတ်]]လူမျိုးတို့ သိမြင်နားလည်ခဲ့ပုံရသည်။&lt;ref name=&quot;utexas_m326k&quot;&gt;Smith, M. K. &amp;ldquo;[https://www.ma.utexas.edu/users/mks/326K/Negnos.html History of Negative Numbers].&amp;rdquo; From ''M326K: Foundations of Number Systems''--Web. 25 Dec 2014.&lt;/ref&gt; &amp;ldquo;သင်္ချာအနုပညာနှင့် ပတ်သက်သည့် အခန်းကိုးခန်း&amp;rdquo; အမည်ရ တရုတ်ကျမ်းတွင် ပုံသဏ္ဌာန်အမျိုးမျိုး၏ ဧရိယာရှာပုံရှာနည်းကို ဖော်ပြရာတွင် အပေါင်းအမြှောက်ကိန်း (positive coefficient) များကို အနီရောင်အစက်ပြောက်များနှင့်လည်းကောင်း၊ အနုတ်အမြှောက်ကိန်း (negative coefficient) များကို အနက်ရောင်အစက်ပြောက်များနှင့်လည်းကောင်း ကိုယ်စားပြုရေးသားထားသည်။&lt;ref&gt;Staszkow, R. and Bradshaw R. ''The Mathematical Palette'' (3rd ed.). Thomson Brooks/Cole, p. 41, 2004.&lt;/ref&gt;

သုံးရာစုနှစ်အတွင်းသို့ ရောက်သောအခါ [[ဂရိ]]ပညာရှင် ဒိုင်အိုဖန်တပ် (Diophantus) ၏ ''Arithmetica'' ခေါ် [[ဂဏန်းသင်္ချာ]]ကျမ်းတွင် &lt;math&gt;4x+20=0&lt;/math&gt; ဟူ၍ ယခုခေတ်ပုံစံဖြင့် ရေး၍ရမည့် ညီမျှခြင်းကို ဖြေရှင်းရာတွင် ရရှိသည့် အနုတ်ကိန်းအဖြေကို အဓိပ္ပာယ်မရှိဟု ကျမ်းပြုသူကိုယ်တိုင် မှတ်ချက်ချဖူးသည်။ ဒိုင်အိုဖန်တပ်သည် အနုတ်ဂဏန်းပါ တွက်ချက်မှုအချို့ကို ပြုလုပ်ခဲ့သော်လည်း အနုတ်၏ ယေဘုယျသဘောတရားအကြောင်းကို ရှင်းလင်းရေးသားခဲ့ခြင်းမရှိပေ။&lt;ref&gt;Smith, David E. [http://www.amazon.com/History-Mathematics-Vol-Dover-Books/dp/0486204308 ''History of Mathematics''], Vol. 2. Dover, p. 258, 1958.&lt;/ref&gt;

စီအီး ခုနစ်ရာစုသို့ ရောက်သောအခါမှသာ [[အိန္ဒိယ]]ပညာရှင် ဗြာဟ္မဂုတ္တ၏ကျမ်းတွင် နှစ်ထပ်ကိန်းညီမျှခြင်းရှင်းနည်းကို အနုတ်ကိန်းများသုံး၍ ဖော်ပြခဲ့သည်။&lt;ref&gt;Cajori, Florian. [https://books.google.com/books?id=mGJRjIC9fZgC&amp;source=gbs_navlinks_s ''History of Mathematics''], 5th ed. New York: Chelsea, p. 94, 1991.&lt;/ref&gt; အနုတ်ကိန်းသုံး၍ တွက်ချက်ရာတွင် လိုက်နာရမည့် စည်းမျဉ်းများကိုလည်း ရေးသားခဲ့သည်။&lt;ref&gt;Katz, Victor J. [https://books.google.com/books?id=vV8PAQAAMAAJ&amp;source=gbs_navlinks_s ''A History of Mathematics: An Introduction''], 2nd edition, Reading, MA: Addison-Wesley, p. 226, 1998.&lt;/ref&gt;

နောက်ပိုင်းရာစုများတွင် အနုတ်ကိန်းအကြောင်းကို ကမ္ဘာအရပ်ရပ်မှ ပညာရှင်တို့ မှတ်ချက်ပြုရေးသားခဲ့သော်လည်း ဤအနုတ်သဘောကို အလွယ်တကူ လက်ခံခဲ့ခြင်းမရှိပေ။ စီအီး ကိုးရာစု အရှေ့အလယ်ပိုင်းမှ အယ်ခိုဝါရစ်ဇမီက အနုတ်ကိန်းများကို အသုံးမပြုဘဲ နှစ်ထပ်ကိန်းညီမျှခြင်းရှင်းနည်းကို ခြောက်မျိုးခွဲ၍ရေးသားခဲ့ပြီး&lt;ref&gt;Katz, Victor J. [https://books.google.com/books?id=vV8PAQAAMAAJ&amp;source=gbs_navlinks_s ''A History of Mathematics: An Introduction''], 2nd edition, Reading, MA: Addison-Wesley, p. 245, 1998.&lt;/ref&gt;၊ တစ်ဆယ့်နှစ်ရာစု အိန္ဒိယမှ ဘက်ရှ်ကာရာ (Bhaskara) က အနုတ်ကိန်းရင်းအဖြေကို &amp;ldquo;မပြည့်စုံ၍၊ လူတို့သဘောမတူ၍ ယူစရာမလို&amp;rdquo;&lt;ref&gt;Cajori, Florian. [https://books.google.com/books?id=mGJRjIC9fZgC&amp;source=gbs_navlinks_s ''History of Mathematics''], 5th ed. New York: Chelsea, p. 93, 1991.&lt;/ref&gt; ဟုလည်းကောင်း၊ ဆယ့်ငါးရာစု ဥရောပမှ ရှူကေး (Chuquet) က &amp;ldquo;အဓိပ္ပာယ်မရှိသော နံပါတ်များ&amp;rdquo; ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ဆယ့်ခြောက်ရာစု ဥရောပမှ ရှတီဖယ်က သုညထက်နည်းသည့် အတုအယောင်ကိန်း အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ဆယ့်ခုနစ်ရာစု ဥရောပမှ ဒေးကားက အနှုတ်ကိန်းရင်းများသော အဖြေမှားများ အဖြစ်လည်းကောင်း အသီးသီး ရေးသားခဲ့ကြသည်။ သမိုင်းအဆက်ဆက်မှ ပညာရှင်အချို့က အနုတ်ကိန်းကို အလုံးစုံသော်လည်းကောင်း၊ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းမျှသာလည်းကောင်း လက်ခံခဲ့သည့် ဖြစ်ရပ်များ ရှိသော်လည်း ၁၉ရာစု နောက်ပိုင်းရောက်မှသာ အနုတ်ကိန်းများကို တဖြည်းဖြည်း တွင်ကျယ်စွာ အသုံးပြုလာဟန်ရှိသည်။

== ကိုးကား ==
{{Reflist|2}}{{DEFAULTSORT:ကိန်းhtml}}

[[ကဏ္ဍ:ကိန်းများ]]</text>
      <sha1>0wouspum2ry4knvzmv7u4ql0pnrmkyf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကုန်းဘောင်မင်းဆက်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4472</id>
    <redirect title="ကုန်းဘောင်ခေတ်" />
    <revision>
      <id>1050799</id>
      <parentid>1036318</parentid>
      <timestamp>2026-08-29T17:08:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ninjastrikers</username>
        <id>22896</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>စာမျက်နှာကို [[ကုန်းဘောင်ခေတ်]] သို့ ပြန်ညွှန်းလိုက်သည်</comment>
      <origin>1050799</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="56" sha1="ssedcejc7bjki6ut3tu3mwtqtpe14s1" xml:space="preserve">#REDIRECT [[ကုန်းဘောင်ခေတ်]]</text>
      <sha1>ssedcejc7bjki6ut3tu3mwtqtpe14s1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကရင်နီအမျိုးသားတိုးတက်ရေးပါတီ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>7994</id>
    <revision>
      <id>1050848</id>
      <parentid>963960</parentid>
      <timestamp>2026-08-30T11:48:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Salai Rungtoi</username>
        <id>22844</id>
      </contributor>
      <comment>/* ကိုးကား */</comment>
      <origin>1050848</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13584" sha1="bvzk9hwt4fcd6ktd2yijrc64lv0tw8v" xml:space="preserve">{{Infobox political party
|name = ကရင်နီအမျိုးသားတိုးတက်ရေးပါတီ
|lang1 = အင်္ဂလိပ်
|name_lang1 = Karenni National Progressive Party
|abbreviation = KNPP
|colorcode = #1A3B85
|chairman = Abel Tweed&lt;ref name=&quot;MMPeace&quot; /&gt;
|secretary_general =
|leader1_title = ဒုဥက္ကဋ္ဌ
|leader1_name = Khu Oo Reh
|leader2_title = အတွင်းရေးမှူး
|leader2_name = အောင်ဆန်းမြင့်&lt;br&gt;ရွှေမျိုးသန့်
|founded = {{Start date|df=yes|1957}}&lt;ref name=&quot;MMPeace&quot;&gt;{{cite web|title=KNPP|url=http://www.mmpeacemonitor.org/stakeholders/armed-ethnic-groups/160-knpp|website=www.mmpeacemonitor.org|accessdate=27 January 2017|language=en-gb|archive-date=23 December 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181223213641/http://www.mmpeacemonitor.org/stakeholders/armed-ethnic-groups/160-knpp}}&lt;/ref&gt;
|headquarters = ညမိုး၊ [[ရှားတောမြို့နယ်]]၊ [[ကယားပြည်နယ်]]
|ideology = [[ကယားလူမျိုး|ကရင်နီ အခွင့်အရေး]]
|position =
|international =
|membership =
|wing1_title = လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့
|wing1 = [[ကရင်နီ တပ်မတော်]]
|seats1_title = [[အမျိုးသားလွှတ်တော်]] အမတ်နေရာ
|seats1 = {{Composition bar|0|224|hex=#1A3B85}}
|seats2_title = [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] အမတ်နေရာ
|seats2 = {{Composition bar|0|440|hex=#1A3B85}}
|symbol =
|colours =
|website =
|country = မြန်မာနိုင်ငံ
|flag = [[File:Flag of the Karenni National Progressive Party.svg|200px]]
}}
'''ကရင်နီအမျိုးသားတိုးတက်ရေးပါတီ''' ({{lang-en| Karenni National Progressive Party}}) သည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကရင်နီပြည်နယ် အခြေစိုက် နိုင်ငံရေးပါတီနှင့် လက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးအဖွဲ့အစည်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ပါတီ၏ လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့မှာ [[ကရင်နီ တပ်မတော်]] ဖြစ်သည်။ [[ကရင်နီ တပ်မတော်]] တွင် [[ကရင်နီလူမျိုး]]များအပြင် အခြား [[မြန်မာတိုင်းရင်းသားမျိုးနွယ်များ]] လည်း စစ်မှုထမ်း လျက်ရှိသည်။နောက်ခံသမိုင်း

၁၉၄၈ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၉ ရက်နေ့တွင် ကရင်နီအမျိုးသား ခုခံတော်လှန်ရေးလှုပ်ရှားမှုကို စတင်ခဲ့ပြီး၊ ယင်းတော်လှန်ရေး ခေါင်းဆောင်များက ၁၉၅၇ ခုနှစ်၊ မေလ ၂ ရက်နေ့တွင် ကရင်နီပြည်၊ လိုပွာခိုခရိုင်၊ ပိုဝေါ်မြို့နယ်၊ ဟီလူ (ကသိုးခီး) ရွာ၌ ကရင်နီအမျိုးသား တိုးတက်ရေး ပါတီ (KNPP/KA) ကို ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်ခဲ့သည်။ ရုံးချုပ်မှာ ညာမူ၊ ရှားတောမြို့နယ်၊ ကရင်နီပြည်နယ်တွင် တည်ရှိသည်။

== ပါတီဖွဲ့စည်းပုံနှင့် ခေါင်းဆောင်မှု ==
KNPP ၏ ၁၄ ကြိမ်မြောက် ပါတီကွန်ဂရက်တွင် ပါတီဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင်ကော်မတီကို အောက်ပါအတိုင်း ဖွဲ့စည်းအတည်ပြုခဲ့သည်-

(၁) ခူဦးရယ် - ပါတီဥက္ကဋ္ဌ

(၂) အေဘယ်တွိဒ် - ပါတီ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ

(၃) ခူပလူးရယ် - အထွေထွေ အတွင်းရေးမှူး

(၄) ခူဒယ်နီယာ - အတွင်းရေးမှူး (၁)

(၅) အောင်ဆန်းမြင့် - အတွင်းရေးမှူး (၂)

(၆) စောခဲလေ - ပါတီဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင်ကော်မတီဝင်

(၇) ခူတော်ရယ် (အက်စ်) – ပါတီဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင်ကော်မတီဝင်

(၈) ခူညေးရယ် - ပါတီဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင်ကော်မတီဝင်

(၉) စောလုသာသန်း - ပါတီဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင်ကော်မတီဝင်

== လှုပ်ရှားနယ်မြေနှင့် ရည်ရွယ်ချက် ==
KNPP ၏ လှုပ်ရှားနယ်မြေများမှာ လွိုင်ကော်၊ ဒီးမော့ဆို၊ ဖရူဆို၊ ရှားတော၊ ဖားဆောင်း၊ မော်ချီးနှင့် ဘော်လခဲမြို့နယ်များဖြစ်သည်။ KNPP ၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စု တည်ဆောက်ရေးဖြစ်သည်။

=== လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့နှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဉ် ===
KNPP တွင် လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့အနေဖြင့် [[ကရင်နီ တပ်မတော်|ကရင်နီတပ်မတော်]] (Karenni Army - KA) ဟူ၍ ရှိသည်။ KNPP သည် ဦးသိန်းစိန်အစိုးရလက်ထက်မှစ၍ ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဉ်များတွင် ပါဝင်ခဲ့ပြီး ၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် ပြည်နယ်အဆင့်၊ ပြည်ထောင်စုအဆင့် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး လက်မှတ်ရေးထိုးနိုင်ခဲ့သော်လည်း တစ်နိုင်ငံလုံးပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှုရပ်စဲရေးသဘောတူစာချုပ် (NCA) တွင် လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ခြင်း မရှိသေးပေ။

=== စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း လှုပ်ရှားမှုများ ===
KNPP သည် ၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်းမှုကို အစဉ်တစိုက် ဆန့်ကျင်နေသော အဖွဲ့အစည်းဖြစ်သည်။ ဒေသတွင်း အသစ်ပေါ်ထွက်လာသည့် ကရင်နီတော်လှန်ရေးတပ်များကို စစ်သင်တန်းပေးခြင်း၊ ဦးဆောင်မှု ပြုလုပ်ပေးခြင်းနှင့် ပူးတွဲစစ်ဆင်ရေးများ လုပ်ဆောင်လျက်ရှိသည်။ KA အခြေခံစစ်သင်တန်းသည် ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၂၂ ရက်နေ့တွင် အပတ်စဉ် (၇၄) အထိ ရှိနေပြီဖြစ်သည်။ စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက် အသစ်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည့် ကရင်နီအမျိုးသားများ ကာကွယ်ရေးတပ် (KNDF) တွင် KA ၏ စစ်ဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ် ဘီထူးသည် စစ်ဦးစီးချုပ်အဖြစ် တာဝန်ယူထားသည်။

စစ်တပ်မှ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးရန် ကမ်းလှမ်းသည့်အခါတွင်လည်း ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအောက်တွင် မည်သည့်ဆွေးနွေးမှုကိုမှ လက်မခံကြောင်း ပြတ်ပြတ်သားသားပြောကြားခဲ့သည်။ စစ်အာဏာရှင်ဆန့်ကျင်သည့် အခြားသော အစုအဖွဲ့အစည်းများဖြစ်သည့် အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG)၊ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ကိုယ်စားပြုကော်မတီ (CRPH)၊ ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး (KNU)၊ ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး (CNF)၊ အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် (NLD)၊ မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ ကျောင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ်တပ်ဦး (ABSDF) တို့နှင့်လည်း လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များ၊ စစ်အာဏာရှင် ကျူးလွန်ခဲ့သည့် ရာဇဝတ်မှုလုပ်ရပ်များကို ဆန့်ကျင်သည့် ကိစ္စရပ်များနှင့် ပတ်သက်၍ ပူးတွဲထုတ်ပြန်ချက်များကို ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။

စစ်အာဏာသိမ်းမှုနောက်ပိုင်းတွင် ကရင်နီဒေသများ၌ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားမှု သိသိသာသာ များလာပြီး စစ်ကောင်စီဘက်မှ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများကို ပိုမိုလုပ်ဆောင်လာခဲ့သည်။ ထိုသို့သော တိုက်ပွဲများကြောင့် အရပ်သားထိခိုက်မှုနှုန်း မြင့်မားလာသလို စစ်ဘေးရှောင်ဦးရေလည်း များပြားလာခဲ့သည်။ KNPP ဘက်မှလည်း စခန်းသိမ်းတိုက်ပွဲများကို လုပ်ဆောင်လာခဲ့သည်။

KNPP သည် [[ကရင်နီပြည်အတိုင်ပင်ခံကောင်စီ]] (KSCC) တွင်လည်း အဖွဲ့ဝင်အဖွဲ့အစည်းအဖြစ် ပါဝင်နေသလို၊ [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အတိုင်ပင်ခံကောင်စီ|အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအတိုင်ပင်ခံကောင်စီ]] (NUCC) တွင်လည်း အဖွဲ့ဝင်အဖွဲ့အစည်းအဖြစ် ပါဝင်ပါသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.springsprouts.info/stakeholders/knpp|title=ကရင်နီအမျိုးသားတိုးတက်ရေးပါတီ|accessdate=2025-7-14|publisher=Spring Sprouts|archive-date=20 June 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250620130525/https://www.springsprouts.info/stakeholders/knpp|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ (၃၀) ရက်နေ့တွင် ကရင်နီပြည်အတိုင်ပင်ခံကောင်စီ (KSCC) ဥက္ကဋ္ဌနှင့် ကရင်နီအမျိုးသားတိုးတက်ရေးပါတီ (KNPP) ၏ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူး ဦးအောင်ဆန်းမြင့် ကွယ်လွန်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2026-08-30 |title=သြဂုတ် ၃၀ ရက်သတင်းများအနှစ်ချုပ် - ဂျပန်မှာ မြန်မာအမျိုးသမီးတစ်ဦး မွေးကင်းစကလေးအလောင်း စွန့်ပစ်မှု သံသယနဲ့အဖမ်းခံရ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c1e5l4d1gpxo |access-date=2026-08-30 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}&lt;/ref&gt;


== ကိုးကား ==
{{reflist}}{{မြန်မာ နိုင်ငံရေးပါတီ}}

[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ နိုင်ငံရေးပါတီဟောင်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများ]]


{{Myanmar-party-stub}}</text>
      <sha1>bvzk9hwt4fcd6ktd2yijrc64lv0tw8v</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကျောက်ဆည်မြို့</title>
    <ns>0</ns>
    <id>13075</id>
    <revision>
      <id>1050796</id>
      <parentid>1050477</parentid>
      <timestamp>2026-08-29T17:02:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ninjastrikers</username>
        <id>22896</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* စိတ်ဝင်စားဖွယ်နေရာများ */</comment>
      <origin>1050796</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11800" sha1="9bort0hywlmugsju8ugrwoxx2emwgzr" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
|official_name = ကျောက်ဆည်
|pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ
|settlement_type = မြို့
|image_map = 
|image_skyline =Kyaukse landscape.jpg
|image_caption = ကျောက်ဆည်မြို့
|map_caption = 
|subdivision_type = နိုင်ငံ
|subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}}
|subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံတိုင်းဒေသကြီးများ|တိုင်းဒေသကြီး]]
|subdivision_name1 = [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး|မန္တလေး]]
|subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]]
|subdivision_name2 = [[ကျောက်ဆည်ခရိုင်|ကျောက်ဆည်]]
|unit_pref = Imperial
&lt;!-- Population   -----------------------&gt;
|population_as_of               = ၂၀၁၄
|population_footnotes           =
|population_note                = 
|population_total = ၇၄၁,၀၇၁ &lt;ref&gt;{{Citation|date= 26 August 2014|title= Provisional Results Census 26 August 2014 FINAL|publisher= ပြည်သူ့အင်အားဦးစီးဌာန|page= ၂၈|url= http://www.dop.gov.mm/moip/index.php?route=product/product&amp;path=54_52&amp;product_id=120|accessdate= March 25, 2015|archive-date= 4 March 2016|archive-url= https://web.archive.org/web/20160304225815/http://www.dop.gov.mm/moip/index.php?route=product%2Fproduct&amp;path=54_52&amp;product_id=120|url-status= dead}}&lt;/ref&gt;
|population_density_km2 =
|population_density_sq_mi       = 
|population_metro               = 
|population_density_metro_km2   =
|population_density_metro_sq_mi =
|population_urban               = 
|population_density_urban_km2   =
|population_density_urban_sq_mi =
|population_blank1_title        = လူမျိုးများ
|population_blank1              = ဗမာ၊ တရုတ်၊ ကုလား၊ တိုင်းရင်းသားပေါင်းစုံ
|population_blank2_title        = ကိုးကွယ်&lt;br /&gt;ယုံကြည်မှု
|population_blank2              = ဗုဒ္ဓဘာသာ၊ ခရစ်ယာန်၊ အစ္စလာမ်၊ ဟိန္ဒူ
|population_density_blank1_km2 =   
|population_density_blank1_sq_mi =
|area_total_km2 =4.849 
|coordinates_region = MM
|latNS = N
|latd = 21
|latm = 36
|lats = 48.5
|longEW = E
|longd = 96
|longm = 07
|longs = 45.0
|elevation_ft = 
|elevation_m =
|timezone =  [[မြန်မာစံတော်ချိန်]]
|utc_offset = +6:30
|website =
}}


'''ကျောက်ဆည်မြို့'''သည် [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]]တွင် ပါဝင်သော မြို့တစ်မြို့ဖြစ်ပြီး [[ဇော်ဂျီမြစ်]]၏ လက်ျာဘက်ကမ်းနဖူးတွင် တည်ရှိ၍ ကျောက်ဆည် ခရိုင်ဝန် ရုံးစိုက်ရာမြို့ဖြစ်သည်။ ရန်ကုန်မန္တလေးမီရထားလမ်းတွင် ထင်ရှားသောမြို့ တစ်မြို့ဖြစ်၍ မီးရထား လမ်းအတိုင်း [[မန္တလေးမြို့]]မှ ၂၇ မိုင်၊ [[ရန်ကုန်]]မှ ၃၅၉ မိုင် ဝေးလေသည်။

မြို့၏အကျယ်အဝန်းမှာ စတုရန်းမိုင် ၁.ဝ၅ သာ ရှိသော်လည်း မြို့ကွက်အနေအထားမှာ စံနစ်တကျ ရှိပေသည်။ ကျောက်ဆည်မြို့မှာ အမြင့် ၉၇၅ ပေ မြင့်သော ရွှေသာလျောင်း တောင်ခြေတွင် တည်သည်။ ထို တောင်ထိပ်တွင် ပုဂံ [[အနော်ရထာ]]မင်း တည်ထားကိုးကွယ်ခဲ့သော စေတီတော် တည်ရှိ၍ တောင်ခြေရင်းတွင်မူ ရွှေမုဌောစေတီတော် တည်ရှိသည်။

== သမိုင်းကြောင်း ==
အနော်ရထာမင်းလက်ထက်တော်က ဆည်မြောင်း တည်ဆောက်ရာတွင် ကျောက်များဖြင့် ထုတ်ခတ် ဆောက်လုပ်ရသောကြောင့် ကျောက်ဆည်မြို့ဟု ခေါ်တွင်သည်။ ဆည်ကြီးတွင် ရေလွှဲပေါက်များ တပ်ဆင်ထားသဖြင့် မြို့ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ လယ်မြေများအတွက် လိုသမျှရေကို ထုတ်ဝေ ဖြန့်ဖြူးပေးနိုင်သည်။

== ပါဝင်သောရပ်ကွက်များ ==
# ဈေးတန်း
# စုကြီး
# ဖောင်ရွာ
# မင်းရပ်
# ပြည်လုံးနိုင်
# ဘောဂဝတီ
# ဆူးကုန်း
# ကြက်မင်းတွန်
# ရဲစု
# အေးမြကြည်လင်

== လူဦးရေ ==
ကျောက်ဆည်မြို့သည် ကျောက်ဆည်ခရိုင်တွင် လူဦးရေ အများဆုံးမြို့ ဖြစ်၍ ၁၉၅၃ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ ၈၆၆၈ ယောက် ရှိလေသည်။ မြို့၏ သန့်ရှင်းစည်ပင်ရေးကို ဆောင်ရွက်ရန်အတွက် ၁၈၈၈ ခုနှစ်မှ စ၍ မျူနီစီပယ်အဖွဲ့ကို တည်ထောင်ခဲ့၏။

== ကျောက်ဆည်ဆင်ပွဲ ==
{{main|ကျောက်ဆည်ဆင်ပွဲ}}
ကျောက်ဆည်မြို့ပေါ်တွင် နှစ်စဉ်နှစ်တိုင်း [[သီတင်းကျွတ်လ]]၌ '''ဆင်ပွဲ''' ဟုခေါ်သော ပွဲတော် ကျင်းပလေ့ ရှိသည်။

ဤပွဲတော် ဖြစ်ပေါ်လာပုံမှာ ပုဂံ [[အနော်ရထာ]]မင်းက [[လယ်တွင်းကိုးခရိုင်]] နယ်များအား နှစ်စဉ် နှစ်တိုင်း မိမိတည်ထားခဲ့သော ရွှေသာလျောင်းတောင်ပေါ်ရှိ စေတီတော်သို့ ဖူးမြော်ကန်တော့ရန် လာကြရမည် ဟု အမိန့်ပေးခဲ့သည်မှ စ၍ အစဉ်အလာ ဖြစ်ခဲ့လေသည်။

သီတင်းကျွတ်လဆန်း ၁၄ ရက်နေ့တွင် ကျောက်ဆည်မြို့ အနီးအပါး ကျေးရွာများမှ ဆင်ရုပ်ကြီးများ ပြုလုပ်လျက် ကခုန်တီးမှုတ်ကာ ထိုဆင်ရုပ်များဖြင့် မြို့တွင်းသို့ လှည့်လည်ကြသည်။ ရှေးအခါက တကယ့် ဆင်များနှင့် လှည့်လည်ကြ သည်။ ထို့နောက် ရွှေသာလျောင်းစေတီတော်ကို ဖူးမြော် ကန်တော့ကြပြီးမှ လူစုခွဲကြသည်။ လူငယ်လူရွယ်အများပင် ပါဝင်ဆင်နွဲ ပျော်ရွှင်ကြသော ပွဲတော်ကြီးတစ်ခု ဖြစ်လေသည်။

== စိတ်ဝင်စားဖွယ်နေရာများ ==
*[[ရွှေသိမ်တော်ဘုရား (ကျောက်ဆည်) |ရွှေသိမ်တော်ဘုရား]]
*[[ရွှေသာလျှောင်းဘုရား]]
*[[လေးမျက်နှာဘုရား]]
*[[ရွှေဂူကြီးဘုရား]]
*ရွှေသိမ်တော်တောင်
*[[ရွှေသာလျောင်းတောင်]]
*[[ဝေဘူတောင်]]
*[[ကျောက်သင်္ဘော]]
*[[ဓာတ်တော်တောင်]]

== ပထဝီဝင် အနေအထား ==
ကျောက်ဆည်မြို့သည် မြန်မာနိုင်ငံ အလယ်ပိုင်း အပူပိုင်းဒေသ (အညာဒေသ) တွင်ပါဝင်သည်။ မန္တလေးမြို့ တောင်ဘက် မိုင်(၃၀) ခန့်အကွာတွင်ရှိသည်။ ကျောက်ဆည်မြို့ အရှေ့ဘက်တွင် ရှမ်းတောင်ကုန်းများ အစဖြစ်ပြီး မြို့၏အရှေ့ပိုင်းတွင် ရွှေသာလျှောင်းတောင်ရှိသည်။ ဇော်ဂျီမြစ် သည် ကျောက်ဆည်မြို့ကို အရှေ့တောင် အရပ်မှ အနောက်မြောက် အရပ်သို့ ကန့်လန့်ဖြတ် စီးဆင်းသည်။ မြို့အတွင်းတွင်လည်း တမုတ်မြောင်း မင်းရဲမြောင်း စသော တူးမြောင်းများရှိသည်။

== တက္ကသိုလ် များနှင့် ကောလိပ်များ ==
===ကျောက်ဆည် နည်းပညာတက္ကသိုလ်===
{{main|ကျောက်ဆည် နည်းပညာတက္ကသိုလ်}}

မြို့၏ အနောက်တောင်ဘက် အေးမြကြည်လင်ရပ်ကွက် တမုတ်မြောင်းနှင့်ကပ်လျက်တွင် တည်ရှိသည်။

===ကျောက်ဆည်တက္ကသိုလ်===
{{main|ကျောက်ဆည်တက္ကသိုလ်}}

===အစိုးရစက်မှုလက်မှုသိပ္ပံ ကျောက်ဆည်=== 
ကျောက်ဆည် အစိုးရစက်မှုလက်မှုသိပ္ပံ (AGTI-Kyaukse) သည် မြို့၏တောက်ဘက် တံစိုးဂိတ်လမ်းပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။

==ဓာတ်ပုံများ==
&lt;gallery&gt; 
File:No.1 BEHS Kyaukse.jpg|အမှတ်၁ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း(ကျောက်ဆည်)
Image:Aye Mya Kyi Lin Market.jpg|အေးမြကြည်လင် ဈေး
Image:Kyaukse City Call.jpg|ကျောက်ဆည်မြို့၏ မြို့တော်ခန်းမ
&lt;/gallery&gt;

== ကိုးကား ==
{{reflist|
&lt;ref&gt;မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁)အပိုင်း(ခ)&lt;/ref&gt;
}}

{{မန္တလေးတိုင်း}}


[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့များ]]
[[Category:မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးရှိ မြို့များ]]</text>
      <sha1>9bort0hywlmugsju8ugrwoxx2emwgzr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>မဟာဗုဒ္ဓဃောသထေရ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17608</id>
    <revision>
      <id>1050760</id>
      <parentid>945368</parentid>
      <timestamp>2026-08-29T12:28:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-46716-48</username>
        <id>147499</id>
      </contributor>
      <comment>ထပ်ပြင်ဆင်လိုက ပြင်ဆင်ရလွယ်ကူစေရန် ခေါင်းစဉ်ငယ်များ ခွဲလိုက်သည်</comment>
      <origin>1050760</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17340" sha1="dhwsebuk16sesd0ctotxmeb5se4m3m1" xml:space="preserve">{{Infobox religious biography
|background = #FFD068 | color = black
| name          =  ဗုဒ္ဓဃောသမထေရ်
| image        =
| caption      = ကလျာဏီ ရာဇမဟာဝိဟာရကျောင်းတွင် [[ဝိသုဒ္ဓိမဂ်]]ကျမ်းသုံးခုဖြင့် ဗုဒ္ဓဃောသမထေရ်ကို ပုံဖော်ရေးဆွဲထားပုံ  
|alias = 
|temple= 
|founder = 
|dharma name = ဗုဒ္ဓဃောသ
|birth_date = အေဒီငါးရာစုဝန်းကျင်ခန့်
|birth_place =
|nationality = အိန္ဒိယ
|religion = [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
|school = [[ထေရဝါဒ]]
|lineage = 
|location= 
|title = 
|honors =
|education =
}}

'''မဟာဗုဒ္ဓဃောသ''' မထေရ်မြတ်သည် ဗုဒ္ဓဘုရားရှင်၏ [[ပိဋကတ်သုံးပုံ]]နှင့် တကွ [[အဋ္ဌကထာ]]တို့ကို သီဟိုဠ်ဘာသာမှ [[ပါဠိ|မဂဓဘာသာ]]သို့ပြန်ဆိုကာ အဓိပ္ပာယ်ရှင်းလင်း ဖွဲ့ဆိုသော အဋ္ဌကထာသစ်များကို ပြုစုခဲ့သဖြင့် ကျော်ကြားထင်ရှားခဲ့သော ပုဂ္ဂိုလ်ထူးတစ်ပါး ဖြစ်ပေသည်။ ထိုမထေရ်မြတ်၏ မွေးဖွားသက္ကရာဇ် စသည်တို့ကို အတိအကျ မသိရသော်လည်း၊ ရှင်မဟာ ဗုဒ္ဓဃောသသည် အေဒီ ၅ ရာစုနှစ်အတွင်း၌ ကျော်စောထင်ရှားသော ပုဂ္ဂိုလ်ကျော်တစ်ပါး ဖြစ်ကြောင်းကိုမူ အထောက်အထားများ တွေ့ရှိရလေသည်။

=== မျိုးနွယ်နှင့် အမည် ===
ရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသ လောင်းလျာသည် [[ပုဏ္ဏား]]မျိုးဖြစ်၍၊  [[ဗုဒ္ဓ|ဗုဒ္ဓဘုရားရှင်]] ပွင့်တော်မူရာ [[ဗောဓိညောင်ပင်|ဗောဓိပင်]]အနီး ပုဏ္ဏားရွာ တစ်ရွာ၍ ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ ဗုဒ္ဓဃောသုပ္ပတ္တိကျမ်းအရ၊ စားကြကုန်၊ သောက်ကြကုန် အစရှိသဖြင့် ပုဏ္ဏားတို့ကြွေးကြော်ဆဲတွင် မွေးဖွားသောကြောင့် ဃောသဟူ၍ အမည်မှည့်သည်ဟု ဆိုလေသည်။

=== ငယ်ဘဝနှင့် ပညာသင်စဉ်ကာလ ===
ဃောသလုလင်သည် ငယ်ရွယ်စဉ် အခါကပင် ဗေဒသုံးပုံကို တစ်ဘက်ကမ်းခတ် တတ်မြောက်သည်။ ထိုထိုအယူဝါဒကိုလည်း ကောင်းစွာ သိကျွမ်း၍ သူတစ်ပါးနှင့် အပြောအဟော အဖြေအတင်ဝါဒကိုလည်း အလိုကြူးသည်။ ဇမ္ဗူဒိပ်မြေပြင် အလုံးကို လှည့်ပတ်လတ်သော် တစ်ဆောင်သော ကျောင်းသို့ရောက်၍ ပတဉ္စလီ ရှင်ရသေ့၏ အယူကို ပုဒ်ဗျည်းမကျန် ပြည့်စုံစွာ ပြန်လှန်သရဇ္ဈာယ်သည်။ ထိုအခါ ထိုကျောင်းတိုက်၌ သီတင်းသုံး နေသော ရေဝတမထေရ်မြတ်သည် ပုဏ္ဏားလုလင်၏ ပညာကြီးကြောင်းကို သိသည်။ 

ထို့ကြောင့် ထိုလုလင်အား ဆုံးမခြင်းငှာ သင့်၏ဟု အကြံဖြစ်တော်မူပြီးလျှင် ရေဝတမထေရ်သည် ဃောသလုလင်နှင့် စကားအဖြေအတင် ပြုသည်။ ပုဏ္ဏားလုလင်သည် မိမိ၏ အတတ်ပညာ အယူဝါဒ အလုံးစုံကို မေးသည်။ မေးတိုင်း မေးတိုင်း ရေဝတမထေရ်က ဖြေကြားတော်မူသည်။ ဆန့်ကျင်ဘက်ကိုလည်း ပြတော်မူသည်။

=== ရဟန်းပြုခြင်း ===
လုလင်မေး၍ပြီးလျှင် ရေဝတမထေရ်က [[အဘိဓမ္မာပိဋကတ်|အဘိဓမ္မာပါဠိတော်]]၌လာသော ပြဿနာကို မေးတော်မူသည်။ လုလင်မဖြေကြားနိုင်၍ မည်သူ၏ အတတ်ပညာ မန္တန်းနည်းဟု မေးသည်။ မထေရ်မြတ်က ဗုဒ္ဓမန္တန်ဟုဆိုသည်။ ထိုမန္တန်ကို ပေးပါဟု တောင်းဆိုလျှင်၊ ရှင်ရေဝတက ရဟန်းပြုမှ သင်ကြားပေးမည်ဟု မိန့်ကြားသည်။ ထို့ကြောင့် ပုဏ္ဏားလုလင်သည် ရဟန်းပြု၍ ပိဋကတ်သုံးပုံကို အကုန်သင်ယူသည်။ 

ပုဏ္ဏားလုလင်ရဟန်းသည် ဘုရားရှင်ကဲ့သို့နက်သောအသံရှိသည်ဖြစ်၍ ဗုဒ္ဓဃောသဟု အမည်ဘွဲ့တော်မှည့်ခေါ်ကြ၍ ဇမ္ဗူဒိပ် မြေအပြင်၌ ကျော်စောလှလေသည်။

ရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသသည် ဖခင် ပုဏ္ဏားကြီးအားလည်း မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ အယူမှ ချေးချွတ်သည်။ ရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသသည် ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာဖြစ်သော ရှင်ရေဝတနှင့်အတူ နေထိုင်ပြီးလျှင် ဉာဏောဒယကျမ်း၊ အဋ္ဌသာလိနီကျမ်းတို့ကို ပြုစုသည်။ 

ထို့နောက် ပရိတ္တအဋ္ဌကထာကို ပြုရန်အားထုတ်ရာ၊ ရှင်ရေဝတက ဤဇမ္ဗူဒီပါ၌ ပါဠိတော်မျှ သာရှိသည်။ အဋ္ဌကထာလည်း မရှိ၊ အာစရိယဝါဒလည်း အကွဲကွဲ အပြားပြားရှိ၏။ ထို့ကြောင့် မဟိန္ဒမထေရ်မြတ် ဆောင်ယူခဲ့သော သီဟိုဠ်၌ရှိသော [[အဋ္ဌကထာ]] သင်္ဂါယနာ သုံးတန်တင်သော ပါဠိတော်၊ ရှင်သာရိပုတ္တရာအစရှိ သော ရဟန္တာတို့ဟောသော စကားအစဉ်များသည် သီဟိုဠ်ကျွန်းတွင် ရှိသည်ကို သင်သွား၍ [[မာဂဓဘာသာ|မာဂဓဘာသာ]] 
ရေးသားပြန်ယူချေ။ ထို့သို့ပြန်ယူသော် အလုံးစုံသောသတ္တလောက၏ အစီးအပွားကို ဆောင်နိုင်လတ္တံ့ဟု မိန့်တော်မူသည်။

=== သီဟိုဠ်ကျွန်းသို့ ကြွတော်မူခြင်း ===
ထို့ကြောင့် ရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသသည် [[သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ|သီဟိုဠ်ကျွန်း]]သို့ကူးခဲ့ရာ၊ ထိုအချိန်သည် သီဟိုဠ်ကျွန်း၌ မဟာနာမမင်းလက်ထက်ဖြစ်၍ သာသနာသက္ကရာဇ် ၉၃ဝ ပြည့်နှစ်ခန့်က ခန့်မှန်းရသည်။ သီဟိုဠ်ကျွန်းသို့ရောက်လျှင်၊ [[အနုရာဓပူရမြို့]]၊ [[အနုရာဓပူရမဟာဝိဟာရ]]ကျောင်းတိုက်၊ သံဃပါလမထေရ်အထံ၌ သီဟိုဠ်အဋ္ဌကထာနှင့်တကွ ထေရဝါဒ အလုံးစုံကို ကြားနာပြီးမှ အဋ္ဌကထာများကို ပြုအံ့သောငှာ ပန်ကြား၏။ ထိုအခါ သံဃာများက ရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသ၏ အစွမ်းသတ္တိကို စုံစမ်းခြင်းငှာ သီလေပတိဋ္ဌာယ အစချီသော ဂါထာနှစ်ပုဒ်ကိုပေး၍ ထိုဂါထာ၌ ပိဋကတ် သုံးပုံကို ယှဉ်လျက် အနက်အဓိပ္ပာယ်ပြန်ရန် တိုက်တွန်းသည်။

=== ကျမ်းပြုစုခြင်း ===
ရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသသည် ထိုနေ့ညချမ်းကစ၍ ထိုဂါထာ၏ အဖွင့်ဖြစ်သော [[ဝိသုဒ္ဓိမဂ်]]ကျမ်းကို စီရင်သည်။ တစ်စောင်ပြီး၍ အိပ်လျှင် ထိုအရှင်အစွမ်းကို စုံစမ်းလို၍ သိကြားမင်း ဝှက်ထားလေသဖြင့်၊ အသစ် တစ်စောင် ရေးပြန်ရသည်။ ထိုအတူပင် ဝှက်ထားပြန်၍ နောက်တစ်စောင်လည်း ရေးပြန်ရလေသည်။ ၃ စောင်စေ့မှ ယခင် ၂ စောင်ကိုလည်း ဖော်ပြသည်။ ၃ စောင်လုံးကို သံဃပါလမထေရ်အား ပြလေသည်။ 

၃ စောင် စလုံးသည် ကျမ်းအားဖြင့် လည်းကောင်း၊ အနက် အားဖြင့်လည်းကောင်း၊ ရှေ့နောက် အစွန်းအားဖြင့်လည်းကောင်း ထေရဝါဒတို့ဖြင့် လည်းကောင်း၊ ပါဠိတို့ဖြင့်လည်းကောင်း၊ ပုဒ်တို့ဖြင့် လည်းကောင်း၊ အက္ခရာဝါ ကျတို့ဖြင့်လည်းကောင်း ဖောက်ပြန်ချွတ်ယွင်းခြင်းမရှိ၊ ၃ စောင်စလုံးပင် အညီအညွတ် မကွဲမပြား တစ်သားတည်း ဖြစ်လေသည်။ သံဃာအပေါင်းတို့ ရှေ့၌ ထိုဝိသုဒ္ဓိမဂ်ကျမ်းကို ဖတ်ပြသောအခါ၊ သီဟိုဠ်ရဟန်း 
တော်တို့ အထူး နှစ်သက်ကြ၍၊ ရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသသသည် မချွတ်မယွင်း [[မေတ္တေယျဘုရား|မေတ္တေယျဘုရားလောင်းတော်]]ပေတကားဟု ရွှင်လန်းဝမ်းမြောက်စွာ မိန့်ဆိုကြသည်။ အထပ်ထပ် ကောင်းချီးပေးကြ သည်။ ထိုအခါမှ သံပါလမထေရ်သည် ပိဋကတ် သုံးပုံပေစာတို့ကို သီဟိုဠ်အဋ္ဌကထာနှင့်တကွ ပေးတော်မူသည်။ ရှင်မဟာ ဗုဒ္ဓဃောသသည် အဋ္ဌကထာကြီးတို့၌ အကျယ်ဆိုအပ်သော စကားကို အကျဉ်းချုံးခြင်း၊ ဘုရားဟောရင်း မူလဘာသာ ပါဠိတော် နည်းအားလျော်သော မဂဓဘာသာသို့ပြန်ဆိုခြင်းပြုကာ၊ အဋ္ဌကထာတို့ကို စီရင်သည်။ 

ရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသ ပြုစုစီရင်အပ်သော အဋ္ဌကထာသစ်များသည် အလုံးစုံသော သတ္တဝါတို့၏အစီးအပွားကို ဆောင်သည်။ ခပ်သိမ်းကုန်သော မထေရ် အဆက်ဆက် ဖြစ်ကုန်သော ဆရာကြီးတို့သည် ထိုအဋ္ဌကထာသစ်ကို ပါဠိတော်ကဲ့သို့ယူကြသည်။

ရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသသည် သီဟိုဠ်ကျွန်းရှိ ပြုဖွယ်ကိစ္စ ပြီးလျှင် ဇမ္ဗူဒီပါသို့ပြန်ကြွလေသည်။ အင်္ဂုတ္တရအဋ္ဌကထာတွင် သီဟိုဠ်နှင့် သထုံပြည် ([[သုဝဏ္ဏဘူမိ|သုဝဏ္ဏဘုမ္မိ]])သည် သင်္ဘောလမ်းသင့်သည်ဟု ဆိုထားသည်။ 
သာသန ဗဟုဿုတပ္ပကာသနီကျမ်းတွင် ရှင်ဗုဒ္ဓဃောသသသည် သထုံပြည်မှ သီဟိုဠ်ကျွန်းသို့ သာသနာနှစ် ၉၂၇ ခုတွင် ကူးတော်မူသည်။ သထုံပြည့်ရှင် ဘုမ္မိရာဇာမင်းက လက်ဆောင်ပေးသော ဆင်ဖြူကို သီဟိုဠ်မင်း မဟာနာမအား မင်းချင်းတို့ကို လက်ဆောင်ဆက်စေပြီးလျှင် သီဟိုဠ်၌ ၃ နှစ်နေ၌ ပိဋကတ်တော် တို့ကို မာဂဓဘာသာသို့ရေးကူးပြီးလျှင် သထုံပြည်သို့ ပြန်လာသည်ဟု ဆိုလေသည်။&lt;ref&gt;မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၈)&lt;/ref&gt;

===အရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသ ပြုတော်မူအပ်သော အဋ္ဌကထာကျမ်းများ===
* (၁) ဝိသုဒ္ဓိမဂ်အဋ္ဌကထာ
* (၂) သမန္တပါသာဒိကာမည်သော ဝိနည်းငါးကျမ်းအဋ္ဌကထာ
* (၃) သုမင်္ဂလဝိလာသိနီမည်သော ဒီဃနိကာယ်အဋ္ဌကထာ
* (၄) ပပဉ္စသူဒနီမည်သော မဇ္ဈိမနိကာယ်အဋ္ဌကထာ
* (၅) သာရတ္ထပ္ပကာသနီ မည်သောသံယုတ္တနိကာယ်အဋ္ဌကထာ
* (၆) မနောရထပူရဏီမည်သော အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်အဋ္ဌကထာ
* (၇) အဋ္ဌသာလိနီမည်သော ဓမ္မသင်္ဂဏီ အဋ္ဌကထာ
* (၈) သမ္မောဟဝိနောဒနီမည်သော ဝိဘင်းအဋ္ဌကထာ
* (၉) ပဉ္စပကရဏ အဋ္ဌကထာ
* (၁၀) ကင်္ခါဝိတရဏီမည်သော ဝိနည်းမာတိကာအဋ္ဌကထာ
* (၁၁) ပရမတ္ထဇောတိကာမည်သော သုတ္တနိပါတအဋ္ဌကထာ
* (၁၂) ဓမ္မပဒအဋ္ဌကထာ
* (၁၃) ပရမတ္ထဇောတိကာမည်သော ခုဒ္ဒကပါဌအဋ္ဌကထာ
* (၁၄) ဝိသုဒ္ဓဇနဝိလာသိနီမည်သော အပဒါနအဋ္ဌကထာ
* (၁၅) ဇာတကအဋ္ဌကထာ

==ဆက်လက်ဖတ်ရှုရန်==
[[ပါဠိစာပေ(သီဟိုဠ်)]]

[[ပါဠိစာပေ]]

[[အဋ္ဌကထာ]]

[[ဋီကာ]]

==ကိုးကား==
&lt;references/&gt;

[[Category:ဗုဒ္ဓဘာသာရဟန်းများ]]</text>
      <sha1>dhwsebuk16sesd0ctotxmeb5se4m3m1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>လှိုင်းဘွဲ့မြို့</title>
    <ns>0</ns>
    <id>19226</id>
    <revision>
      <id>1050798</id>
      <parentid>1050371</parentid>
      <timestamp>2026-08-29T17:07:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ninjastrikers</username>
        <id>22896</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Special:Contributions/~2026-46504-87|~2026-46504-87]] ([[User talk:~2026-46504-87|ဆွေးနွေး]]) ၏ ပြင်ဆင်မှုကို [[User:NjsBot|NjsBot]] ၏ နောက်ဆုံးတည်းဖြတ်မူသို့ နောက်ပြန် ပြန်ပြင်ခဲ့သည်</comment>
      <origin>891668</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11810" sha1="m30t9fngo7nsejkee0b217lw052772n" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
|name = လှိုင်းဘွဲ့မြို့
|native_name = {{small|{{nobold|{{ksw|လိုၚ်ဗၟဲ}}}}&lt;br/&gt; {{nobold|{{blk|ဝေင်ꩻယောင်ႏပွယ်ꩻ}}}}}}
|other_name =
|pushpin_label_position = bottom
|pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ
|pushpin_map_caption = မြို့တည်နေရာပြ မြန်မာနိုင်ငံမြေပုံ
|seat = 
|seat_type =
|settlement_type = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့များ]]
|image_skyline = 
|image_map = 
|map_caption = လှိုင်းဘွဲ့မြို့တည်နေရာပြမြေပုံ
|subdivision_type = [[ကမ္ဘာ့နိုင်ငံများစာရင်း|နိုင်ငံအမည်]]
|subdivision_name = {{အလံ|မြန်မာနိုင်ငံ}} 
|subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|ပြည်နယ်]]
|subdivision_name1 = {{flag|ကရင်ပြည်နယ်}}
|subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]]
|subdivision_name2 = [[ဘားအံခရိုင်]]
|subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]]
|subdivision_name3 = [[လှိုင်းဘွဲ့မြို့နယ်]]
|subdivision_type4 = [[လတ္တီကျု]]
|subdivision_name4 = (၁၇)ဒီဂရီ၊ (၇)မိနစ်
|subdivision_type5 = [[လောင်ဂျီကျု]]
|subdivision_name5 = (၉၇)ဒီဂရီ၊ (၄၉)မိနစ်
|area_total_km2 = 
|population = 
|population_as_of = 
|population_density_km2 = auto
|coordinates_display = 
|coordinates_region = MM

|latNS = N
|latd = 17
|latm = 7
|lats = 
|longEW = E
|longd = 97
|longm = 49
|longs = |timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]]
|utc_offset = + ၆ နာရီ ၃၀ မိနစ်
|website =
}}

'''လှိုင်းဘွဲ့မြို့'''သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[ကရင်ပြည်နယ်]]၊ [[ဘားအံခရိုင်]]၊ [[လှိုင်းဘွဲ့မြို့နယ်]]၏ မြို့နယ်ရုံးစိုက်ရာမြို့ ဖြစ်သည်။ [[ဘားအံမြို့]] အရှေ့မြောက်ဘက် ၂၄ မိုင်အကွာတွင်ရှိသော [[ဂျိုင်းမြစ်]]၏ မြစ်လက်တက်ဖြစ်သည့် လှိုင်းဘွဲ့ချောင်း၏ ကမ်းပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။ မြို့၏အကျယ်အဝန်းမှာ အရှေ့နှင့်အနောက် လေးဖာလုံနှင့် တောင်နှင့်မြောက် ခြောက်ဖာလုံ ရှိသည်။

== လူမှုပထဝီဝင် ==
၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ လှိုင်းဘွဲ့မြို့ပေါ်ရှိ လူဦးရေမှာ ၁၁,၅၁၁ ဦး&lt;ref name=&quot;census-2014&quot;&gt;{{cite book|title=သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ|publisher=လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန|location=နေပြည်တော်|date=မေ ၂၀၁၅|series=၂၀၁၄ ခုနှစ် လူဦးရေနှင့် အိမ်ထောင်စု သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ|volume=အတွဲ-၂|pages=၅၁|url=https://drive.google.com/file/d/0B067GBtstE5TeUlIVjRjSjVzWlk/view}}&lt;/ref&gt; ဖြစ်သည်။ လှိုင်းဘွဲ့မြို့နေ လူအများစုသည် ဗုဒ္ဓဘာသာများ ဖြစ်ကြသော်လည်း ခရစ်ယာန်၊ မွတ်စလင်နှင့် နတ်ကိုးကွယ်သူများလည်း အသီးသီး ရှိကြသည်။

== သမိုင်းကြောင်း ==
လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၁၅ဝ ခန့်က ယခုလှိုင်းဘွဲ့မြို့တည်ရာနှင့် တစ်မိုင်ကျော်ခန့် ဝေးကွာသောနေရာတွင် ပန်ကရန်တုန်မြို့ဟုခေါ်သော မြို့ဟောင်းတစ်ခုရှိခဲ့ဖူးသည်။ ထိုအခါက နယ်ခြားဒေသများတွင် အားကောင်းသူက အားနည်းသူအား အစဉ်တစိုက် နိုင်လေ့ရှိသည့်အတိုင်း ပန်ကရန်တုန်မြို့ကို ယိုးဒယားဘုရင် တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ပြီးလျှင် ယိုးဒယားနယ်မြေ အတွင်းသို့ ပန်ကရန်တုန်မြို့မှ လူအားလုံးကို ခေါ်ဆောင်သွားသည်။ ထို့နောက် ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်သွားသော သုံ့ပန်းများကို ယိုးဒယားလက်အောက်ခံအဖြစ် အသိအမှတ်ပြု၍ ပြန်လွှတ်လိုက်လေသည်။ ထိုအခါ လွတ်မြောက်လာသူများသည် ပန်ကရန်တုန်မြို့ဟောင်းနေရာတွင် ပြန်လည်၍ မတည်ထောင်ကြတော့ဘဲ ယခုလှိုင်းဘွဲ့မြို့တည်ရာအရပ်တွင် စုရုံးကာ မြို့ပြတည်ထောင်၍ နေထိုင်ကြလေသည်။ 

== အမည်ရင်းမြစ် ==
လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၁၅ဝ ခန့်က ယခုလှိုင်းဘွဲ့မြို့၌ နေထိုင်ကြသော လူမျိုးများမှာ [[ကရင်လူမျိုး|ကရင်]]နှင့် [[မွန်လူမျိုး]]များသာ ဖြစ်ကြသဖြင့် ပြန်လည်၍ မြို့တည်သော ယခု လှိုင်းဘွဲ့မြို့နေရာကို [[မွန်ဘာသာ]]ဖြင့် ''လိုင်းပလွဲ'' ဟူ၍ ခေါ်ဝေါ်လာခဲ့ကြရာ ကာလရွေ့လျောလာသောအခါ ''လိုပလွဲ'' ဟုလည်းကောင်း၊ ထိုမှတစ်ဆင့် ''လိုင်ပလွှဲ''၊ ''လိုင်ပွဲ''၊ ''လှိုင်းပွဲ''၊ ''လှိုင်းဘွဲ့'' ဟုလည်းကောင်း ပြောင်းလဲခေါ်လာကြသည်ဟု သက်ကြီးစကားများအရ သိရသည်။

== စီးပွားရေး ==
လှိုင်းဘွဲမြို့သူမြို့သားတို့၏ အဓိကလုပ်ငန်းများမှာ သစ်များကို လှိုင်းဘွဲ့ချောင်းမှမျှော၍ ကျုံဒိုးချောင်းမှတစ်ဆင့် [[မော်လမြိုင်]]သို့ သွားရောက် ရောင်းချခြင်း၊ လယ်ယာစိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်ခြင်း၊ ကိုင်းသီးနှံများကို စိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်ခြင်းများဖြစ်သည်။ လှိုင်းဘွဲ့မှထွက်သော ကုန်များမှာ စပါး၊ မြေပဲ၊ ဆေး၊ ငရုတ်၊ ကြံသကာ၊ အုန်း၊ ကွမ်းပေါင်း၊ တိမ်ညင်းနှင့် ပျားရည်များဖြစ်သည်။ မိုးတွင်းအခါ၌ လှိုင်းဘွဲ့ချောင်းမှ သစ်များနှင့် စပါး၊ ကြံသကာ၊ မြေပဲတို့ကို ယူဆောင်၍ မော်လမြိုင်မြို့တွင် ရောင်းချကြသည်။

== လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး ==
လှိုင်းဘွဲ့မြို့မှ မော်လမြိုင်မြို့အထိ ရေလမ်းခရီးဖြင့် မိုင် ၈ဝ ဝေးသည်။ သို့သော် တိုက်ရိုက်သွား၍ကားမရချေ။ လှိုင်းဘွဲ့ချောင်းမှ ကျုံဒိုးချောင်းသို့ ပထမသွား၍ ထိုမှတစ်ဆင့် မော်လမြိုင်မြို့သို့ သွားရသည်။ လှေနှင့် သမ္ဗာန်များကိုသာ အသုံးပြုနိုင်သည်။ သင်္ဘောများ မသွားနိုင်ချေ။ ကုန်းလမ်းခရီးဖြင့် လှိုင်းဘွဲ့မြို့မှ ဖားအံမြို့အထိ မော်တော်ကားလမ်း၂၄ မိုင် ရှိ၍ ရွှေဂွန်းမြို့သို့ ၁၄ မိုင်၊ ပိုင်ကျုံရွာသို့ ၁၂ မိုင်၊ ထီလုံရွာသို့ ၁၁ မိုင် အသီးအသီးရှိလေသည်။

== ထင်ရှားသည့်နေရာများ ==
လှိုင်းဘွဲမြို့နယ်အတွင်း၌ ဝူဖရမ်(အဖြိုက်နက်)၊ အန်တီမိုနီ (ခနောက်စိမ်း)၊ ခဲ၊ ဒန်၊ သွပ် စသည့် ပစ္စည်းများထွက်သည့် ဒေါနတောင်ရှိသည်။ လှိုင်းဘွဲ့မြို့နယ်တွင် ကျိုက်မုရောဘုရား၊ 
ကော့ဝန်းရွာအနီး၌ ကျိုက်မုထော်ဘုရားနှင့် ဝင်းစိန်ရွာအနီး၌ ကျိုက်မုဆွေ့ဘုရား ဟူ၍ သမိုင်းဝင်စေတီညီ‌နောင်သုံးဆူ ရှိကြ၍ နှစ်စဉ် တပေါင်းလပြည့်နေ့တွင် ကျိုက်မုရောဘုရားပွဲတော်ကို ကျင်းပကြလေသည်။

== ကိုးကား ==
{{reflist|
&lt;ref&gt;မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ (၁၂)&lt;/ref&gt;
}}


{{ကရင်ပြည်နယ်}}
{{မြန်မာတိုင်းနှင့် ပြည်နယ်များ}}

[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့များ]]
[[Category:ကရင်ပြည်နယ်ရှိ မြို့များ]]</text>
      <sha1>m30t9fngo7nsejkee0b217lw052772n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေး</title>
    <ns>14</ns>
    <id>21107</id>
    <revision>
      <id>1050772</id>
      <parentid>1033311</parentid>
      <timestamp>2026-08-29T15:12:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-46935-54</username>
        <id>147562</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1050772</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4968" sha1="kwvi4e7tk95h5cewitudfql9wju54tj" xml:space="preserve">Myanmar Hotel &amp; Tourism income is US$ 100 Billions/Year Potential . 

Myanmar/Burma is Between China , India &amp; ASEAN. 

Myanmar is Between East Asia ,South East Asia &amp; South Asia Countries. 

Second Largest Area Country in The South East Asia. 

10 th Largest Area Country in The Asia. 

38 th Largest Area Country in the World. 

World's Best , Famous &amp; Beautiful Places ,World's best Traditional Foods , 

Over 1000 years Traditional Sports , 

Over 135 National Races 

Over 1000 years Traditional Dances and Music , 

Over 2000 years Cultural &amp; Ancient Cities, 

World's Best , many hundreds  Beautiful &amp; Highest Hills and Moutains,
Forests , 

Many Hundreds Beautiful Beaches , 

Many Hundreds Beautiful  Caves , 

Many Hundreds Water Falls , 

Many Hundreds Islands, 

Many Millions Stupas, Pagodas  &amp; Temples. 

Many Millions Animals , 

Myanmar have many hundreds Yoga &amp; Meditation Centers, to increase your health. 

Myanmar have Over 1000 years Traditional  Events, 

World's Best Jade , Gemes &amp; Jewellery , World's Best Gold ,World 's Best Pearl , World Best Amber &amp; World's Best Ruby , 

Myanmar is Produce World's best Rices , Beans , Fruits , Vegetables , Livestock , Sea Foods,
Coffee. 

Myanmar is  10 th Largest 
Oil &amp; Gas Producer in Asia 

Myanmar have World's Best Teak &amp; Wood  Producer, 

Myanmar have Many hundreds World's Best &amp; Beautiful Islands . 

World's Best&amp; Beautiful Dive Sites 

Myanmar have over 2000 YearsWorld's best &amp;  Beautiful Fashion Designs 

Myanmar have World's best &amp; highest Arts &amp; Handcrafts Artists &amp; Designs. 

Myanmar is  World's Best &amp; Biggest Rice ,Beans ,Fruits ,
Vegetables ,Fishery &amp; Livestock Producer. 

1. Myanmar Gold 

Gold Tour &amp; Gold Shopping in Myanmar. 

Myanmar is Produce World's Best &amp; Biggest Gold Producer. 

Myanmar is the Best &amp; Largest , Gold producer in Asia &amp; the World. 

So Myanmar is called The Golden Land. 

( 1 ) Gold Mines &amp; Myanmar Gold Produce States &amp; Divisions are 

Kachin ,Kayin ,Mon , Shan States &amp;
Bago,Mandalay,Sagaing,Ayeyarwaddy,Tanyari
Divisions. 

( 2 ) Gold Market in Mandalay 

( 3 ) Gold Museum in Nay Pyi Taw &amp; Gold Market. 

( 4 ) Gold Markets &amp; Gold Shops  Yangon , Mandalay,
Nay Pyi Taw. 

( 5 ) Bogyoke Aung San Gold Market in Yangon. 

( 6  ) Gold Shops in The Whole Myanmar Area. 

2. Myanmar Jade 

Warmly Welcome From Jade Tour &amp; Jade Shopping in Myanmar 

Myanmar ,World's Best Jade Land,
Pha Kant ,Kachin State 

Pha Kant Region is Produce ,World's Best 
Jade. 

Myanmar get US$ 30 Billions in Come from Jade , 2018 Global Widthness Lists. 

( 1 ) World's Biggest Jade Pagoda in Mandalay Division,Middle Myanmar. 

( 2 ) World's Biggest Jade Mine in Phar Kant , Kachin State. Nothern Myanmar 

( 3 )Jade Mine in Khamti Region, Sagaing Division ,North West Myanmar 

( 4 )Jade Museum &amp; Market in Nay Pyi Taw Division,Middle Myanmar 

( 5 )Jade Market in Mandalay Division,Middle Myanmar 

( 6 ) Jade Market in Myitkyina City ,Kachin State,Nothern Myanmar 

( 7 )Jade Market in Phar Kant , Kachin State,Nothern Myanmar 

( 8 ) Jade Market in Khamti ,Sagaing Division,North West Myanmar 

( 9 )Jade Market in Yangon,Bogyoke Aung San Market 

( 10 )Jade Museum in Yangon ,Kabar Aye Pagoda Road. 

3. Myanmar Ruby 

Ruby Tour &amp; Ruby Shopping in Myanmar. 

Myanmar ,World's Best Ruby Land , Mogok 

Mogok Region is produce World's Best Ruby 

( 1 ) Travel to Ruby Land Mogok. 

( 2 ) Ruby Market in Mogok  is Famous in the World. 

( 3 ) Ruby Mine in Mogok , Mandalay Division. 

( 4 ) Ruby Mine in Mine Shue Township
,Southern Shan State. 

( 5  ) Gems Museum in Nay Pyi Taw &amp; Ruby Market. 

( 6 ) Ruby Markets &amp; Ruby Shops  Yangon , Mandalay,
Nay Pyi Taw. 

( 7 ) Bogyoke Aung San Ruby Market in Yangon. 

4. Myanmar  Pearl 

Pearl Tour &amp; Pearl Shopping in Myanmar. 

Myanmar ,World's Best Pearl Land,Myeik Islands. 

Myeik Islands is Produce  World's Best Pearl . 

( 1 ) Pearl Market in Myeik Islands. 

( 2 ) Pearl Market in Mandalay,
Middle Myanmar. 

( 3 )Pearl Museum in Naypitaw ,Middle Myanmar 

( 4 ) Pearl Market in Naypitaw . 

( 5 )Pearl Museum &amp; Market in Yangon Gems Museum,Kabar Aye Pagoda Road. 

( 6 )Pearl Market in Bogyaoke Aung San Market ,Yangon 

5. Myanmar Amber 

Amber Tour &amp; Ambers Shopping in Myanmar 

Myanmar ,World's Best Amber Land , 
Ta Naing Region ,Kachin State. 

Ta Naing Region is produce World's Best Amber. 

( 1 )Amber Mines in Ta Naing Region,Kachin State,Nothern Myanmar. 

( 2 )Amber Market in Ta Naing Region,Kachin State ,Nothern Myanmar. 

( 3 ) Amber Market in Mandalay,
Middle Myanmar. 

( 4 )Amber Market in Myitkyina ,Kachin State,Nothern Myanmar. 

( 5 )Amber Museum in Naypitaw ,Middle Myanmar 

( 6 ) Amber Market in Naypitaw . 

( 7 ) Amber Museum &amp; Market in Yangon Gems Museum,Kabar Aye Pagoda Road. 

( 8 )Amber Market in Bogyaoke Aung San Market ,Yangon 

Myanmar Gold ,Gems &amp; Jewellery is illegal Export to China , India,Bangladesh , Thailand &amp; Others ASEAN Countries. 


Written by 
Zaw Htet</text>
      <sha1>kwvi4e7tk95h5cewitudfql9wju54tj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1050775</id>
      <parentid>1050772</parentid>
      <timestamp>2026-08-29T16:40:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ninjastrikers</username>
        <id>22896</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Special:Contributions/~2026-46935-54|~2026-46935-54]] ([[User talk:~2026-46935-54|ဆွေးနွေး]]) ၏ ပြင်ဆင်မှုကို [[User:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ၏ နောက်ဆုံးတည်းဖြတ်မူသို့ နောက်ပြန် ပြန်ပြင်ခဲ့သည်</comment>
      <origin>1033311</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="413" sha1="8mbq5dfzju37mr3cydygkfa3s4waj9w" xml:space="preserve">{{Commons category|Politics of Myanmar}}
{{cat main|မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေး}}
{{Category diffuse}}
{{Category TOC}}

[[Category:မြန်မာနိုင်ငံ|နိုင်ငံရေး]]
[[Category:နိုင်ငံအလိုက် နိုင်ငံရေး]]
[[ကဏ္ဍ:အာရှတိုက်၏ နိုင်ငံရေး]]</text>
      <sha1>8mbq5dfzju37mr3cydygkfa3s4waj9w</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1050776</id>
      <parentid>1050775</parentid>
      <timestamp>2026-08-29T16:41:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ninjastrikers</username>
        <id>22896</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>&quot;[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေး]]&quot; ကို ကာကွယ်ခဲ့သည် ([ပြင်ဆင်ရန်=အလိုအလျောက် အတည်ပြုထားသော အသုံးပြုသူများကိုသာ ခွင့်ပြုသည်] (အနန္တ) [ရွှေ့ရန်=အလိုအလျောက် အတည်ပြုထားသော အသုံးပြုသူများကိုသာ ခွင့်ပြုသည်] (အနန္တ))</comment>
      <origin>1033311</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="413" sha1="8mbq5dfzju37mr3cydygkfa3s4waj9w" xml:space="preserve">{{Commons category|Politics of Myanmar}}
{{cat main|မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေး}}
{{Category diffuse}}
{{Category TOC}}

[[Category:မြန်မာနိုင်ငံ|နိုင်ငံရေး]]
[[Category:နိုင်ငံအလိုက် နိုင်ငံရေး]]
[[ကဏ္ဍ:အာရှတိုက်၏ နိုင်ငံရေး]]</text>
      <sha1>8mbq5dfzju37mr3cydygkfa3s4waj9w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရစီရင်စုများ (မြန်မာ)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>47782</id>
    <revision>
      <id>1050839</id>
      <parentid>668119</parentid>
      <timestamp>2026-08-30T11:19:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>နေနီဝန်း</username>
        <id>89694</id>
      </contributor>
      <origin>1050839</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5944" sha1="l905nhiitoosnw7sqtztr3yt7sualfn" xml:space="preserve">{{မြန်မာနိုင်ငံ၏ နယ်မြေအပိုင်းအခြားများ}}
'''ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရစီရင်စုများ''' သည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုင်းဒေသကြီးနှင့်ပြည်နယ်အချို့တွင် တည်ရှိသော အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသခွဲအမျိုးအစားတစ်ခု ဖြစ်ပြီး '''ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ''' နှင့် '''ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း''' ဟူ၍ နှစ်မျိုးရှိသည်။ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်းတွင် ခရိုင်များဖြင့်ဖွဲ့စည်းထားပြီး ခရိုင်များကိုမြို့နယ်များဖြင့်ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသများတွင်မူ ခရိုင်မရှိဘဲ မြို့နယ်များဖြင့်တိုက်ရိုက်ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ၂၀၀၈ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေပုဒ်မ၂၇၆(က) အရ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်းနှင့် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသများသည် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရစီရင်စုအဖြစ် တူညီသောအဆင့်အတန်းရှိကြသည်။ လက်ရှိအချိန်တွင် ''ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ'' ငါးခုနှင့် ''ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း'' တစ်ခု ရှိသည်။

==ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်းနှင့်ဒေသများ==
[[File:SAZs &amp; SAD of Burma.png|thumb|ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်းနှင့်ဒေသများ]]
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!align=&quot;left&quot;|အမည်!!align=&quot;left&quot;|[[အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကား|အင်္ဂလိပ် အမည်]]!!align=&quot;left&quot;|Capital!!align=&quot;left&quot;|ဒေသ
!align=&quot;right&quot;|လူဦးရေ
!align=&quot;right&quot;|ဧရိယာ &lt;small&gt;(km²)&lt;/small&gt;
!align=&quot;right&quot;|အမျိုးအစား
|-
| [[ဓနုကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]
| Danu Self-Administered Zone
| [[ပင်းတယမြို့နယ်]]
| [[ရှမ်းပြည်နယ်]]
| 
| 
| ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ
|-
| [[ကိုးကန့်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]
| Kokang Self-Administered Zone
| [[လောက်ကိုင်မြို့နယ်]]
| [[ရှမ်းပြည်နယ်]]
| 
| 
| ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ
|-
| [[နာဂကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]
| Naga Self-Administered Zone
| [[လဟယ်မြို့နယ်]]
| [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]
| 
| 
| ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ
|-
| [[ပအိုဝ်းကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]
| Pa'O Self-Administered Zone
| [[ဟိုပုန်းမြို့နယ်]]
| [[ရှမ်းပြည်နယ်]]
| 
| 
| ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ
|-
| [[ပလောင်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]
| Pa Laung Self-Administered Zone
| [[နမ့်ဆန်မြို့နယ်]]
| [[ရှမ်းပြည်နယ်]]
| 
| 
| ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ
|-
| [[ဝကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း]]
| Wa Self-Administered Division
| [[ဟိုပန်မြို့နယ်]]
| [[ရှမ်းပြည်နယ်]]
| 
| 
| ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း
|}

== ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ ဦးစီးအဖွဲ့ ==
ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၏ အုပ်ချုပ်ရေး၊ ဥပဒေပြုရေးအဖွဲ့ ဖြစ်သည်။ ဦးစီးအဖွဲ့ကို တာဝန်ခံကာ ဒေသအလုပ်အမှုဆောင်ကော်မတီကို ဖွဲ့စည်းထားရှိသည်။
[[File:Danu SAZ Leading Team Headquarters.jpg|thumb|ဓနုကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရ​ဒေသ ဦးစီးအဖွဲ့ရုံး]]

== အခြားကြည့်ရန်==
*[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ]]


[[Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ နယ်မြေအပိုင်းအခြားများ]]</text>
      <sha1>l905nhiitoosnw7sqtztr3yt7sualfn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1050841</id>
      <parentid>1050839</parentid>
      <timestamp>2026-08-30T11:24:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>နေနီဝန်း</username>
        <id>89694</id>
      </contributor>
      <comment>/* ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်းနှင့်ဒေသများ */ ဇယားထပ်ဖြည့်</comment>
      <origin>1050841</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7136" sha1="bzofcfiuzt70rbn100xa9fbu3mvywmc" xml:space="preserve">{{မြန်မာနိုင်ငံ၏ နယ်မြေအပိုင်းအခြားများ}}
'''ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရစီရင်စုများ''' သည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုင်းဒေသကြီးနှင့်ပြည်နယ်အချို့တွင် တည်ရှိသော အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသခွဲအမျိုးအစားတစ်ခု ဖြစ်ပြီး '''ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ''' နှင့် '''ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း''' ဟူ၍ နှစ်မျိုးရှိသည်။ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်းတွင် ခရိုင်များဖြင့်ဖွဲ့စည်းထားပြီး ခရိုင်များကိုမြို့နယ်များဖြင့်ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသများတွင်မူ ခရိုင်မရှိဘဲ မြို့နယ်များဖြင့်တိုက်ရိုက်ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ၂၀၀၈ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေပုဒ်မ၂၇၆(က) အရ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်းနှင့် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသများသည် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရစီရင်စုအဖြစ် တူညီသောအဆင့်အတန်းရှိကြသည်။ လက်ရှိအချိန်တွင် ''ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ'' ငါးခုနှင့် ''ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း'' တစ်ခု ရှိသည်။

==ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်းနှင့်ဒေသများ==
[[File:SAZs &amp; SAD of Burma.png|thumb|ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်းနှင့်ဒေသများ]]
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! align=&quot;left&quot; |မြန်မာအမည်
! align=&quot;left&quot; |အင်္ဂလိပ်အမည်!! align=&quot;left&quot; |မြို့တော်!!align=&quot;left&quot;|နေရာဒေသ
! colspan=&quot;2&quot; align=&quot;right&quot; |မြို့နယ်များ
!align=&quot;right&quot;|အမျိုးအစား
|-
| colspan=&quot;7&quot; |[[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]] တွင်
|-
| [[နာဂကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]
| Naga Self-Administered Zone
| [[လဟယ်မြို့]]
| မြောက်ပိုင်း
| colspan=&quot;2&quot; | လေရှီးမြို့နယ်၊ &lt;br /&gt;လဟယ်မြို့နယ်၊  

နန်းယွန်းမြို့နယ် 
| [[ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]
|-
| colspan=&quot;7&quot; |[[ရှမ်းပြည်နယ်]] တွင်
|-
| [[ဓနုကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]
| Danu Self-Administered Zone
| [[ပင်းတယမြို့]]
| အရှေ့ပိုင်း
| colspan=&quot;2&quot; | ရွာငံမြို့နယ်၊ &lt;br /&gt;ပင်းတယမြို့နယ်
| ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ
|-
| [[ပအိုဝ်းကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]
| Pa-O Self-Administered Zone
| [[ဟိုပုံးမြို့]]
| အရှေ့ပိုင်း
| colspan=&quot;2&quot; | ဟိုပုန်းမြို့နယ်၊ 
ဆီဆိုင်မြို့နယ်၊  

ပင်လောင်းမြို့နယ် 
| ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ
|-
| [[ပလောင်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]
| Pa Laung Self-Administered Zone
| [[နမ့်ဆန်မြို့]]
| အရှေ့ပိုင်း
| colspan=&quot;2&quot; | နမ့်ဆန်မြို့နယ်၊ &lt;br /&gt;မန်တုံမြို့နယ်
| ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ
|-
| [[ကိုးကန့်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]
| Kokang Self-Administered Zone
| [[လောက်ကိုင်မြို့]]
| အရှေ့ပိုင်း
| colspan=&quot;2&quot; | ကုန်းကြမ်းမြို့နယ်၊ &lt;br /&gt;လောက်ကိုင်မြို့နယ် 
| ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | [[ဝကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း]]
| rowspan=&quot;2&quot; | Wa Self-Administered Division
| rowspan=&quot;2&quot; | [[ဟိုပန်မြို့]]
| rowspan=&quot;2&quot; | အရှေ့ပိုင်း
|ဟိုပန်ခရိုင်
|ဟိုပန်မြို့နယ်၊ &lt;br /&gt;မိုင်းမောမြို့နယ်၊ &lt;br /&gt;ပန်ဝိုင်မြို့နယ်၊ 
| rowspan=&quot;2&quot; | ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း
|-
|မက်မန်းခရိုင်
|နားဖန်းမြို့နယ်၊ &lt;br /&gt;မက်မန်းမြို့နယ်၊ &lt;br /&gt;ပန်ဆန်း(ပန်းခမ်း)မြို့နယ်
|}

== ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ ဦးစီးအဖွဲ့ ==
ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၏ အုပ်ချုပ်ရေး၊ ဥပဒေပြုရေးအဖွဲ့ ဖြစ်သည်။ ဦးစီးအဖွဲ့ကို တာဝန်ခံကာ ဒေသအလုပ်အမှုဆောင်ကော်မတီကို ဖွဲ့စည်းထားရှိသည်။
[[File:Danu SAZ Leading Team Headquarters.jpg|thumb|ဓနုကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရ​ဒေသ ဦးစီးအဖွဲ့ရုံး]]

== အခြားကြည့်ရန်==
*[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ]]


[[Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ နယ်မြေအပိုင်းအခြားများ]]</text>
      <sha1>bzofcfiuzt70rbn100xa9fbu3mvywmc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1050842</id>
      <parentid>1050841</parentid>
      <timestamp>2026-08-30T11:26:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>နေနီဝန်း</username>
        <id>89694</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]] စာမျက်နှာကို [[ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရစီရင်စုများ]] သို့ နေနီဝန်းက ရွှေ့ခဲ့သည်: ဒေသတစ်ခုတည်းမဟုတ် တိုင်းအကြောင်းအရာပါပါဝင်သဖြင့် နှစ်ခုလုံးကိုရည်ညွှန်းသည့် အခြေခံဥပဒေပါ စီရင်စုဟူသော အသုံးအနှုန်းကိုသုံးသင့်ပါသည်။</comment>
      <origin>1050841</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7136" sha1="bzofcfiuzt70rbn100xa9fbu3mvywmc" xml:space="preserve">{{မြန်မာနိုင်ငံ၏ နယ်မြေအပိုင်းအခြားများ}}
'''ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရစီရင်စုများ''' သည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုင်းဒေသကြီးနှင့်ပြည်နယ်အချို့တွင် တည်ရှိသော အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသခွဲအမျိုးအစားတစ်ခု ဖြစ်ပြီး '''ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ''' နှင့် '''ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း''' ဟူ၍ နှစ်မျိုးရှိသည်။ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်းတွင် ခရိုင်များဖြင့်ဖွဲ့စည်းထားပြီး ခရိုင်များကိုမြို့နယ်များဖြင့်ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသများတွင်မူ ခရိုင်မရှိဘဲ မြို့နယ်များဖြင့်တိုက်ရိုက်ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ၂၀၀၈ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေပုဒ်မ၂၇၆(က) အရ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်းနှင့် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသများသည် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရစီရင်စုအဖြစ် တူညီသောအဆင့်အတန်းရှိကြသည်။ လက်ရှိအချိန်တွင် ''ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ'' ငါးခုနှင့် ''ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း'' တစ်ခု ရှိသည်။

==ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်းနှင့်ဒေသများ==
[[File:SAZs &amp; SAD of Burma.png|thumb|ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်းနှင့်ဒေသများ]]
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! align=&quot;left&quot; |မြန်မာအမည်
! align=&quot;left&quot; |အင်္ဂလိပ်အမည်!! align=&quot;left&quot; |မြို့တော်!!align=&quot;left&quot;|နေရာဒေသ
! colspan=&quot;2&quot; align=&quot;right&quot; |မြို့နယ်များ
!align=&quot;right&quot;|အမျိုးအစား
|-
| colspan=&quot;7&quot; |[[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]] တွင်
|-
| [[နာဂကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]
| Naga Self-Administered Zone
| [[လဟယ်မြို့]]
| မြောက်ပိုင်း
| colspan=&quot;2&quot; | လေရှီးမြို့နယ်၊ &lt;br /&gt;လဟယ်မြို့နယ်၊  

နန်းယွန်းမြို့နယ် 
| [[ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]
|-
| colspan=&quot;7&quot; |[[ရှမ်းပြည်နယ်]] တွင်
|-
| [[ဓနုကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]
| Danu Self-Administered Zone
| [[ပင်းတယမြို့]]
| အရှေ့ပိုင်း
| colspan=&quot;2&quot; | ရွာငံမြို့နယ်၊ &lt;br /&gt;ပင်းတယမြို့နယ်
| ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ
|-
| [[ပအိုဝ်းကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]
| Pa-O Self-Administered Zone
| [[ဟိုပုံးမြို့]]
| အရှေ့ပိုင်း
| colspan=&quot;2&quot; | ဟိုပုန်းမြို့နယ်၊ 
ဆီဆိုင်မြို့နယ်၊  

ပင်လောင်းမြို့နယ် 
| ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ
|-
| [[ပလောင်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]
| Pa Laung Self-Administered Zone
| [[နမ့်ဆန်မြို့]]
| အရှေ့ပိုင်း
| colspan=&quot;2&quot; | နမ့်ဆန်မြို့နယ်၊ &lt;br /&gt;မန်တုံမြို့နယ်
| ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ
|-
| [[ကိုးကန့်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]
| Kokang Self-Administered Zone
| [[လောက်ကိုင်မြို့]]
| အရှေ့ပိုင်း
| colspan=&quot;2&quot; | ကုန်းကြမ်းမြို့နယ်၊ &lt;br /&gt;လောက်ကိုင်မြို့နယ် 
| ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | [[ဝကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း]]
| rowspan=&quot;2&quot; | Wa Self-Administered Division
| rowspan=&quot;2&quot; | [[ဟိုပန်မြို့]]
| rowspan=&quot;2&quot; | အရှေ့ပိုင်း
|ဟိုပန်ခရိုင်
|ဟိုပန်မြို့နယ်၊ &lt;br /&gt;မိုင်းမောမြို့နယ်၊ &lt;br /&gt;ပန်ဝိုင်မြို့နယ်၊ 
| rowspan=&quot;2&quot; | ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း
|-
|မက်မန်းခရိုင်
|နားဖန်းမြို့နယ်၊ &lt;br /&gt;မက်မန်းမြို့နယ်၊ &lt;br /&gt;ပန်ဆန်း(ပန်းခမ်း)မြို့နယ်
|}

== ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ ဦးစီးအဖွဲ့ ==
ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၏ အုပ်ချုပ်ရေး၊ ဥပဒေပြုရေးအဖွဲ့ ဖြစ်သည်။ ဦးစီးအဖွဲ့ကို တာဝန်ခံကာ ဒေသအလုပ်အမှုဆောင်ကော်မတီကို ဖွဲ့စည်းထားရှိသည်။
[[File:Danu SAZ Leading Team Headquarters.jpg|thumb|ဓနုကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရ​ဒေသ ဦးစီးအဖွဲ့ရုံး]]

== အခြားကြည့်ရန်==
*[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ]]


[[Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ နယ်မြေအပိုင်းအခြားများ]]</text>
      <sha1>bzofcfiuzt70rbn100xa9fbu3mvywmc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>သဘာဝကိန်း</title>
    <ns>0</ns>
    <id>51564</id>
    <revision>
      <id>1050806</id>
      <parentid>1050424</parentid>
      <timestamp>2026-08-30T02:09:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mkant00</username>
        <id>135890</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1050806</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="32690" sha1="p9slsu2l80fyjnv7ku9cazxzc0u9xt6" xml:space="preserve">{{redirect|သဘာဝကိန်း|ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော ကိန်းများအကြောင်း|ကိန်း}} 
{{တမ်းပလိတ်:ကိန်းစနစ်များ}}

[[သင်္ချာ|သင်္ချာဘာသာရပ်]]တွင် သဘာဝကိန်းများ (natural numbers) သည် တစ်ပိုင်းတစ်စဖြစ်သော ပမာဏများ (discrete quantities) ကို ရေတွက်ရန်နှင့် အစဉ်လိုက်စီစဉ်ရန်အတွက် အသုံးပြုသော အခြေခံကိန်းများ ဖြစ်ကြသည်။ ၎င်းတို့ကို ရေတွက်[[ကိန်း|ကိန်းများ]] (counting numbers) ဟုလည်း ခေါ်ဆိုကြသည်။ တိကျသော သင်္ချာဆိုင်ရာ အကြောင်းအရာအပေါ် မူတည်၍ သဘာဝကိန်းများ၏ [[အစု|အစု]] (set) ကို သုညမှစတင်သော အနုတ်မဟုတ်သော [[ကိန်းပြည့်|ကိန်းပြည့်များ]] (non-negative integers) &lt;math&gt;\left\{0, 1, 2, \dots\right\}&lt;/math&gt; အဖြစ်သော်လည်းကောင်း သို့မဟုတ် တစ်မှစတင်သော တိကျစွာ အပေါင်းကိန်းပြည့်များ (strictly positive integers) &lt;math&gt;\left\{1, 2, 3, \dots\right\}&lt;/math&gt; အဖြစ်သော်လည်းကောင်း အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက် (definition) ဖွင့်ဆိုကြသည်။&lt;ref&gt; {{Citation |last=Enderton |first=Herbert B. |title=Elements of set theory |location=New York |publisher=Academic Press |date=1977 |isbn=0122384407 |page=66}} &lt;/ref&gt;&lt;ref&gt; {{Citation |last=Tao |first=Terence |author-link=Terence Tao |title=Analysis I |series=Texts and Readings in Mathematics |volume=37 |location=Singapore |publisher=Springer |date=2016 |page=68 |isbn=978-981-10-1789-6 |doi=10.1007/978-981-10-1789-6}} &lt;/ref&gt; 

သဘာဝကိန်းများအားလုံးပါဝင်သော အစုကို သင်္ကေတ &lt;math&gt;\mathbb{N}&lt;/math&gt; ဖြင့်  ရည်ညွှန်းရေးသားကြသည်။ သတ်မှတ်ချက်များ ကွဲပြားတတ်သောကြောင့် သုည၏ အခြေအနေကို ရှင်းလင်းစွာ ဖော်ပြနိုင်ရန် သင်္ကေတအသုံးအနှုန်းများ (notations) ကို မကြာခဏ ပြုပြင်ပြောင်းလဲတတ်ကြသည်။ သုညပါဝင်သော အစုအတွက် သင်္ချာပညာရှင်များသည် &lt;math&gt;\mathbb{N}_0&lt;/math&gt; သို့မဟုတ် &lt;math&gt;\mathbb{Z}_{\geqslant 0}&lt;/math&gt; ကို မကြာခဏ အသုံးပြုကြသည်။ ပြောင်းပြန်အားဖြင့် သုညမပါဝင်သော တိကျစွာ အပေါင်းဖြစ်သည့် အစုအတွက် &lt;math&gt;\mathbb{N}_1&lt;/math&gt;၊ &lt;math&gt;\mathbb{N}^*&lt;/math&gt;၊ သို့မဟုတ် &lt;math&gt;\mathbb{Z}_{&gt;0}&lt;/math&gt; ကဲ့သို့သော သင်္ကေတအသုံးအနှုန်းများကို အသုံးပြုကြသည်။&lt;ref&gt; {{Citation |last=Weisstein |first=Eric W. |title=Natural Number |publisher=MathWorld--A Wolfram Web Resource |url=http://mathworld.wolfram.com/NaturalNumber.html}} &lt;/ref&gt;

== သမိုင်းကြောင်း (History) ==

=== အစောပိုင်း ဝေါဟာရအသုံးအနှုန်းများနှင့် ငြင်းခုံမှုများ (Early Terminology and Debates) ===
[[သင်္ချာ|သင်္ချာ]]သမိုင်းကြောင်း၏ အချိန်အများစုတွင် ယခုအခါ သဘာဝကိန်းများဟု ခေါ်ဆိုသော ကိန်းများကို &quot;[[ကိန်း|ကိန်းများ]]&quot; ဟုသာ ရိုးရှင်းစွာ ခေါ်ဆိုခဲ့ကြသည်။ အလယ်ခေတ် နှောင်းပိုင်းနှင့် ၁၇ ရာစုကြားတွင် သင်္ချာဆိုင်ရာ ကိန်းစနစ်များ (number systems) သည် အနုတ်ကိန်း (negative number)၊ [[အတိပြကိန်း|ရာရှင်နယ်ကိန်း]] (rational number) နှင့် [[အီရာရှင်နယ်ကိန်း|အီရာရှင်နယ်ကိန်း]] (irrational number) တန်ဖိုးများ ပါဝင်လာသည်အထိ ကျယ်ပြန့်လာခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် မူလ ရေတွက်ကိန်းများကို ဤသဘောတရားအသစ်များမှ တိကျစွာ ခွဲခြားရန် လိုအပ်လာခဲ့သည်။ ၁၄၈၄ ခုနှစ်တွင် ပြင်သစ် သင်္ချာပညာရှင် နီကိုးလတ်စ် ရှူကေး (Nicolas Chuquet) သည် သဘာဝ[[ကိန်းစဉ်]] (natural progression) ဟူသော ဝေါဟာရကို မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။ အတိအကျဖြစ်သော အင်္ဂလိပ်စကားစု &quot;natural number&quot; ကို အစောဆုံး အသုံးပြုခဲ့သူမှာ ၁၇၆၃ ခုနှစ်တွင် ဝီလျံ အီမာဆန် (William Emerson) ဖြစ်သည်။ ထို့နောက် ၎င်းကို ၁၇၇၁ ခုနှစ်ထုတ် Encyclopaedia Britannica တွင် ပုံစံတကျ (formally) အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt; {{Citation |last=Chuquet |first=Nicolas |title=Le Triparty en la science des nombres |date=1881 |orig-date=1484}} &lt;/ref&gt;&lt;ref&gt; {{Citation |last=Emerson |first=William |title=The method of increments |date=1763 |page=113}} &lt;/ref&gt;

၁၉ ရာစုတွင် ဥရောပ သင်္ချာပညာရှင်များသည် သဘာဝကိန်းများ၏ အခြေခံသဘာဝနှင့် ဒဿနိကဗေဒဆိုင်ရာ မြစ်ဖျားခံမှုတို့အပေါ် ပြင်းထန်စွာ ငြင်းခုံခဲ့ကြသည်။ တည်ဆောက်မှုဝါဒီ (constructivist) လီယိုပို ကရိုနက်ကာ (Leopold Kronecker) က သူ၏ အမြင်ကို ၁၈၈၆ ခုနှစ်တွင် &quot;ဘုရားသခင်သည် ကိန်းပြည့်များကို ဖန်ဆင်းခဲ့ပြီး အခြားအရာအားလုံးမှာ လူသားတို့၏ ဖန်တီးမှုသာဖြစ်သည်&quot; ဟု နာမည်ကျော်ကြားစွာ ဖော်ပြခဲ့သည်။ ပြောင်းပြန်အားဖြင့် အွန်ရီ ပွန်ကာရေး (Henri Poincaré) က [[နဂိုမှန်အဆို|နဂိုမှန်အဆိုများ]] (axioms) ကို ၎င်းတို့၏ အဆုံးရှိ (finite) အသုံးချမှုတွင်သာ သက်သေပြနိုင်သည်ဟု မှတ်ယူခဲ့သည်။ လူသားများအား နောက်ဆက်တွဲ ပြုလုပ်ချက် (successor act) ၏ အဆုံးမရှိသော ထပ်ကျော့မှုများကို စိတ်ကူးပုံဖော်နိုင်စေခြင်းမှာ &quot;စိတ်၏ စွမ်းအား&quot; သာလျှင်ဖြစ်သည်ဟု သူက ငြင်းခုံခဲ့သည်။&lt;ref&gt; {{Citation |last=Poincaré |first=Henri |title=La Science et l'hypothèse |date=1905 |orig-date=1902}} &lt;/ref&gt;&lt;ref&gt; {{Citation |last=Weber |first=Heinrich L. |title=Jahresbericht der Deutschen Mathematiker-Vereinigung |date=1891–1892 |pages=5–23}} &lt;/ref&gt;

=== သုည ( Zero) ===
ကိန်း &lt;math&gt;0&lt;/math&gt; ကို သဘာဝကိန်းများ၏ အစုတွင် ထည့်သွင်းသင့် မသင့်ဆိုသည်မှာ ကာလကြာရှည်စွာ တည်ရှိနေသော သတ်မှတ်ချက်နှင့် ငြင်းခုံစရာ ကိစ္စရပ်တစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။ ၁၇၂၇ ခုနှစ်တွင် ဘာနတ် လီ ဘိုဗီယာ ဒေ ဖွန်တနယ်လ် (Bernard Le Bovier de Fontenelle) သည် အချက်နှစ်ချက်လုံးကို ငြင်းခုံခဲ့သည်။ &lt;math&gt;0&lt;/math&gt; သည် [[ကိန်းစဉ်|ကိန်းစဉ်]] (sequence) တစ်ခု၏ ပထမဆုံး ကိန်း (term) ဖြစ်နိုင်သည်ဟု ဆိုခဲ့သည်။ သို့သော် အခြားကိန်းများအားလုံးကို [[ပေါင်းခြင်း|ပေါင်းခြင်း]] (addition) မှတစ်ဆင့် ဖွဲ့စည်းရာတွင် &lt;math&gt;1&lt;/math&gt; သာလျှင် အခြေခံ [[အစုဝင်|အစုဝင်]] (basic element) ဖြစ်သည်ဟုလည်း ဆိုခဲ့သည်။&lt;ref&gt; {{Citation |last=Fontenelle |first=Bernard de |title=Eléments de la géométrie de l'infini |date=1727 |page=3}} &lt;/ref&gt; အစောပိုင်း သင်္ချာပညာရှင်အများစုသည် သုညကို ပြတ်သားစွာ ချန်လှပ်ထားခဲ့ကြသည်။ ဂျူဆက်ပေ ပီအာနို (Giuseppe Peano) သည် ၁၈၈၉ ခုနှစ်တွင် သူ၏ ပုံစံတကျ ကိန်းစဉ် (formal sequence) ကို &lt;math&gt;1&lt;/math&gt; မှ အစပြုခဲ့သည်။ သို့သော် နောင်တွင် သုညကို ရှင်းလင်းစွာ ထည့်သွင်းနိုင်ရန် &lt;math&gt;N_0&lt;/math&gt; ကို အသုံးပြု၍ သူ၏ သင်္ကေတအသုံးအနှုန်းကို မွမ်းမံခဲ့သည်။&lt;ref&gt; {{Citation |last=Peano |first=Giuseppe |title=Formulaire des mathematiques |location=Paris |publisher=Gauthier-Villars |date=1901 |page=39}} &lt;/ref&gt;

သုညကို ထည့်သွင်းအသုံးပြုခြင်းသည် ၁၉၆၀ ပြည့်လွန်နှစ်များတွင် သင်္ချာပညာရပ်ဆိုင်ရာ တွင်ကျယ်စွာ လက်ခံသုံးစွဲမှု ရရှိလာခဲ့သည်။ ၎င်းမှာ သုညသည် အခြေခံ [[ထပ်တူရအစုဝင်|ထပ်တူရအစုဝင်]] (identity element) အဖြစ် လုပ်ဆောင်ပေးသော သရုပ်မဲ့ အက္ခရာသင်္ချာ (abstract algebra) နှင့် အခြေခံ [[အစုသီအိုရီ|အစုသီအိုရီ]] (set theory) တို့၏ လိုအပ်ချက်များကြောင့် ဖြစ်သည်။ ထင်ရှားသော ၂၀ ရာစု သင်္ချာပညာရှင်များဖြစ်ကြသည့် ဘာထရန် ရပ်ဆဲလ် (Bertrand Russell)၊ နီကိုလတ်စ် ဘော်ဘာကီ (Nicolas Bourbaki)၊ ပေါလ် ဟာမော့စ် (Paul Halmos) နှင့် ဂျွန် ဟော်တန် ကွန်ဝေး (John Horton Conway) တို့က ၎င်းကို ထည့်သွင်းရန် အပြင်းအထန် ထောက်ခံခဲ့ကြသည်။&lt;ref&gt; {{Citation |last=Bourbaki |first=N. |title=Elements of Mathematics: Theory of Sets |location=Paris, France |publisher=Hermann |date=1968}} &lt;/ref&gt;&lt;ref&gt; {{Citation |last=Halmos |first=P. R. |title=Naive Set Theory |location=New York |publisher=Springer-Verlag |date=1974}} &lt;/ref&gt; ဤသို့ ထည့်သွင်းခြင်းကို အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ စံချိန်စံညွှန်းအဖွဲ့မှ ISO 31-11 (၁၉၇၈) တွင် ပုံစံတကျ စံသတ်မှတ်ပေးခဲ့သည်။ ယင်းသတ်မှတ်ချက်ကို လက်ရှိ ISO 80000-2 စံနှုန်းတွင်လည်း ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းထားသည်။&lt;ref&gt; {{Citation |title=ISO 80000-2:2019 Quantities and units Part 2: Mathematics |publisher=International Organization for Standardization |date=2019}} &lt;/ref&gt;

== ပုံစံတကျ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်များ (Formal Definitions) ==

ကိန်းဂဏန်းအရွယ်အစားဆိုင်ရာ ပင်ကိုသိစိတ် (intuitive) သဘောတရားကို ရေတွက်ခြင်းဆိုင်ရာ ကြိုတင်သိမြင်မှုမပါဘဲ တစ်-တစ် ကိုက်ညီမှု (one-to-one correspondence) ကို အသုံးပြု၍ တိကျခိုင်မာစွာ ပုံစံတကျ ဖွဲ့စည်းနိုင်သည်။ ၎င်းကို [[ဘိုင်ဂျက်တစ် ဖန်ရှင်|ဘိုင်ဂျက်ရှင်း]] (bijection) ဟုလည်း ခေါ်ဆိုသည်။ အဆုံးရှိ စုစည်းမှု (collection) နှစ်ခု၏ [[အစုဝင်|အစုဝင်များ]] (elements) ကို တွဲဖက်မပါသောအရာများ မကျန်ရှိစေဘဲ ပြီးပြည့်စုံစွာ အစုံလိုက်တွဲဖက်နိုင်ပါက ၎င်းတို့သည် တူညီသော ကာဒီနယ်ကိန်း (cardinal number) ကို ပိုင်ဆိုင်ကြသည်။ ထို့အပြင် အစဉ်ကျသော [[ကိန်းစဉ်|ကိန်းစဉ်များ]] (ordered sequences) အဖြစ် ယေဘုယျပြုလိုက်သောအခါ၊ သဘာဝကိန်းများသည် အညွှန်းတပ်ခြင်း (indexing) အတွက် ပုံမှန် (canonical) ကောင်းစွာအစဉ်ကျသောအစု (well-ordered set) အဖြစ် လုပ်ဆောင်ပေးသည်။ ၎င်းကို အော်ဒီနယ် (ordinal) အစီအစဉ် အမျိုးအစား &lt;math&gt;\omega&lt;/math&gt; ဖြင့် ဝိသေသလက္ခဏာ (characterized) သတ်မှတ်ထားသည်။&lt;ref&gt; {{Citation |last=Russell |first=Bertrand |title=Introduction to Mathematical Philosophy |edition=2nd |location=London |publisher=George Allen &amp; Unwin |date=1920 |orig-year=1919}} &lt;/ref&gt;&lt;ref&gt; {{Citation |last=Jech |first=Thomas J. |title=Set theory |edition=The 3rd millennium, rev. and expanded |location=Berlin ; New York |publisher=Springer |date=2003 |isbn=978-3540440857 |page=20}} &lt;/ref&gt; 

သဘာဝကိန်းများကို တိကျသော ကိုယ်စားပြုဖော်ပြမှုများ (representations) မှ ခွဲထုတ်၍ သရုပ်မဲ့ပြုလုပ်ရန်အတွက် ၁၉ ရာစု နှောင်းပိုင်းမှ သင်္ချာပညာရှင်များသည် တိကျသေချာသော [[နဂိုမှန်အဆို|နဂိုမှန်အဆို]] အခြေခံအုတ်မြစ် (axiomatic foundation) ကို တည်ဆောက်ရန် ကြိုးပမ်းခဲ့ကြသည်။ 

=== နဂိုမှန်အဆို ဖွဲ့စည်းခြင်း (ပီအာနို နဂိုမှန်အဆိုများ) (Axiomatization (Peano Axioms)) ===
ချားလ်စ် ဆန်းဒါးစ် ပီးယားစ် (Charles Sanders Peirce) သည် သဘာဝကိန်း ဂဏန်းသင်္ချာ (arithmetic) ၏ ပထမဆုံး စစ်မှန်သော [[နဂိုမှန်အဆို|နဂိုမှန်အဆို]] ဖွဲ့စည်းခြင်း (axiomatization) ကို ၁၈၈၁ ခုနှစ်တွင် ဖော်ထုတ်ခဲ့သည်။ ၎င်းနောက် ၁၈၈၈ ခုနှစ်တွင် ရစ်ချတ် ဒက်ဒီကင်း (Richard Dedekind) က ဆက်လက်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt; {{Citation |last=Peirce |first=C. S. |title=On the Logic of Number |journal=American Journal of Mathematics |volume=4 |issue=1 |date=1881 |pages=85–95}} &lt;/ref&gt; ၁၈၈၉ ခုနှစ်တွင် ဂျူဆက်ပေ ပီအာနိုသည် ဒက်ဒီကင်း၏ နဂိုမှန်အဆိုများကို ပိုမိုရိုးရှင်းစေထားသော ပုံစံဖြင့် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ယနေ့ခေတ်တွင် ယင်းအဆိုများသည် သဘာဝကိန်းစဉ်ကို [[အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်|အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်]] (isomorphism) တစ်ခုအထိ တစ်ခုတည်းသီးသန့် (uniquely) သတ်မှတ်ပေးလျက်ရှိသည်။&lt;ref&gt; {{Citation |title=Arithmetices principia: nova methodo |date=1889 |publisher=Fratres Bocca |page=12}} &lt;/ref&gt;&lt;ref&gt; {{Citation |last=Kennedy |first=H.C. |title=Selected works of Giuseppe Peano |publisher=Allen &amp; Unwin |date=1973}} &lt;/ref&gt; 

ပီအာနို နဂိုမှန်အဆိုများ (Peano axioms) သည် အခြေခံအစပြု [[အစုဝင်|အစုဝင်]]တစ်ခုနှင့် [[အင်ဂျက်တစ် ဖန်ရှင်|အင်ဂျက်တစ်ဖြစ်သော]] (injective) နောက်ဆက်တွဲ [[ဖန်ရှင်|ဖန်ရှင်]] (successor function) &lt;math&gt;S: \mathbb{N} \to \mathbb{N}&lt;/math&gt; တို့ကို အသုံးပြု၍ အစု &lt;math&gt;\mathbb{N}&lt;/math&gt; ကို အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်သည်။ ယင်းအစပြု အစုဝင်ကို ပုံမှန်အားဖြင့် &lt;math&gt;0&lt;/math&gt; အဖြစ် ဖော်ပြလေ့ရှိသည်။ အဓိက စည်းမျဉ်းများက အောက်ပါအချက်များကို ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။ 
*အခြေခံ အစုဝင် &lt;math&gt;0&lt;/math&gt; သည် မည်သည့် သဘာဝကိန်း၏ နောက်ဆက်တွဲမှ မဟုတ်ပေ။ ၎င်းကို &lt;math&gt;n&lt;/math&gt; အားလုံးအတွက် &lt;math&gt;S(n) \neq 0&lt;/math&gt; အဖြစ် ဖော်ပြသည်။
*ကွဲပြားသော ကိန်းများသည် တိကျစွာ ကွဲပြားသော နောက်ဆက်တွဲများ ရှိကြသည်။ အကယ်၍ &lt;math&gt;S(a) = S(b)&lt;/math&gt; ဖြစ်ပါက &lt;math&gt;a = b&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။
*'''ဆင့်ကဲသက်သေပြနည်းဆိုင်ရာ နဂိုမှန်အဆို (The Axiom of Induction) -''' အကယ်၍ &lt;math&gt;\mathbb{N}&lt;/math&gt; ၏ [[အစုပိုင်း|အစုပိုင်း]] (subset) တစ်ခုသည် &lt;math&gt;0&lt;/math&gt; ကို ပါဝင်ငုံထားပြီး နောက်ဆက်တွဲ ဖန်ရှင်အောက်တွင် အပိတ်ဂုဏ်သတ္တိ (closed) ရှိပါက ၎င်းတွင် သဘာဝကိန်းအားလုံး ပါဝင်သည်။&lt;ref&gt; {{Citation |last=Halmos |first=Paul |author-link=Paul Halmos |title=Naive Set Theory |location=Princeton |publisher=Van Nostrand |date=1966 |page=46}} &lt;/ref&gt;&lt;ref&gt; {{Citation |last=Hamilton |first=A. G. |title=Logic for Mathematicians |edition=Revised |publisher=Cambridge University Press |date=1988 |isbn=978-0-521-36865-0}} &lt;/ref&gt;

=== အစုသီအိုရီအခြေခံ တည်ဆောက်ပုံ (Set-Theoretic Construction) ===
နဂိုမှန်အဆို ဖွဲ့စည်းခြင်းနှင့်အပြိုင် [[အစုသီအိုရီ|အစုသီအိုရီ]]ဆိုင်ရာ အခြေခံလုပ်ငန်းစဉ်များသည် သဘာဝကိန်းဆိုသည်မှာ အမှန်တကယ် မည်သည့်အရာဖြစ်သည်ကို အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုရန် ကြိုးပမ်းခဲ့ကြသည်။ ဂေါ့တလော့ ဖရေးဂါ (Gottlob Frege) နှင့် ဘာထရန် ရပ်ဆဲလ်တို့သည် အစောပိုင်းတွင် သဘာဝကိန်းကို တစ်-တစ် ကိုက်ညီမှုကို မျှဝေပိုင်ဆိုင်ကြသော [[အစု|အစုများ]]အားလုံး၏ အတန်းအစား (class) အဖြစ် အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ခဲ့ကြသည်။&lt;ref&gt; {{Citation |last=Frege |first=Gottlob |title=The foundations of arithmetic: a logico-mathematical enquiry into the concept of number |date=1975 |orig-date=1953 |publisher=Northwestern University Press |location=Evanston, IL}} &lt;/ref&gt; ဤသို့ ကျယ်ပြန့်သော ဖော်ပြချက်သည် ကြီးမားလှသည့် ယုတ္တိဗေဒဆိုင်ရာ ဝိရောဓိများ (logical paradoxes) ဆီသို့ ဦးတည်သွားစေသောကြောင့် ဂျွန် ဖွန်နွိုင်းမန်း (John von Neumann) သည် ၁၉၂၃ ခုနှစ်တွင် များစွာပိုမိုကောင်းမွန်လှပသော ဖြေရှင်းချက်ကို ပေးစွမ်းနိုင်ခဲ့သည်။ ယင်းဖြေရှင်းချက်သည် ခေတ်သစ်သင်္ချာ (modern mathematics) တွင် စံတည်ဆောက်ပုံ (standard construction) အဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိနေသည်။&lt;ref&gt; {{Citation |last=von Neumann |first=John |title=Zur Einführung der transfiniten Zahlen |journal=Acta Litterarum AC Scientiarum Ragiae Universitatis Hungaricae Francisco-Josephinae, Sectio Scientiarum Mathematicarum |volume=1 |date=1923 |pages=199–208}} &lt;/ref&gt;&lt;ref&gt; {{Citation |last=Scriba |first=C.J. |title=The concept of number, a chapter in the history of mathematics, with applications of interest to teachers |publisher=B.I. Wissenschaftsverlag Mannheim |date=1968}} &lt;/ref&gt;

အော်ဒီနယ်များအတွက် ဖွန်နွိုင်းမန်း၏ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်အရ သဘာဝကိန်းများကို အစုများမှသာလျှင် တိကျပြတ်သားစွာ တည်ဆောက်ထားသည်။ အခြေခံကိန်း &lt;math&gt;0&lt;/math&gt; ကို ဗလာစု (empty set) အဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။ ၎င်းကို &lt;math&gt;0 = \emptyset&lt;/math&gt; အဖြစ် ဖော်ပြသည်။ ပေးထားသော မည်သည့် အစု &lt;math&gt;a&lt;/math&gt; ၏ နောက်ဆက်တွဲကိုမဆို ပေါင်းစပ်စု တွက်ချက်မှု (union operation) ဖြင့် သတ်မှတ်သည်။ ၎င်းမှာ &lt;math&gt;S(a) = a \cup \{a\}&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။ အကျိုးဆက်အားဖြင့် သဘာဝကိန်းတစ်ခုစီသည် ၎င်း၏ ရှေ့ပြေးကိန်းများအားလုံး ပါဝင်သော အစုနှင့် ညီမျှပေသည်။ ၎င်းတို့ကို အောက်ပါအတိုင်း တွေ့မြင်နိုင်သည်။ 
* &lt;math&gt;0 = \emptyset&lt;/math&gt;
* &lt;math&gt;1 = \{\emptyset\}&lt;/math&gt;
* &lt;math&gt;2 = \{\emptyset, \{\emptyset\}\}&lt;/math&gt;

ပြီးပြည့်စုံသော အနန္တ (infinite) သဘာဝကိန်းများ အစုကို ဆင့်ကဲအစုများ (inductive sets) အားလုံး၏ ထပ်တူပိုင်းအစု (intersection) ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ၎င်းတို့ တည်ရှိကြောင်းကို အနန္တဆိုင်ရာ နဂိုမှန်အဆို (axiom of infinity) ဖြင့် အာမခံထားသည်။ 

== အက္ခရာသင်္ချာ တည်ဆောက်ပုံ နှင့် ဂုဏ်သတ္တိများ (Algebraic Structure and Properties) ==

သဘာဝကိန်းများအပေါ်ရှိ အခြေခံ ဂဏန်းသင်္ချာ တွက်ချက်မှုများ (arithmetic operations) ကို နောက်ဆက်တွဲ [[ဖန်ရှင်|ဖန်ရှင်]] &lt;math&gt;S&lt;/math&gt; အပေါ် ထပ်ကျော့နည်း (recursion) အသုံးပြု၍ ပုံစံတကျ ဆင်းသက်ရယူသည်။ [[ပေါင်းခြင်း|ပေါင်းခြင်း]] (addition) လက္ခဏာရပ်ဖြစ်သော &lt;math&gt;+&lt;/math&gt; ကို အခြေခံအခြေအနေ &lt;math&gt;a + 0 = a&lt;/math&gt; နှင့် ထပ်ကျော့အဆင့် &lt;math&gt;a + S(b) = S(a+b)&lt;/math&gt; တို့ဖြင့် သတ်မှတ်သည်။ [[မြှောက်ခြင်း|မြှောက်ခြင်း]] (multiplication) လက္ခဏာရပ် &lt;math&gt;\times&lt;/math&gt; ကိုလည်း ထပ်ကျော့ပေါင်းခြင်း (repeated addition) အဖြစ် ထပ်ကျော့နည်းဖြင့် အလားတူ သတ်မှတ်သည်။ ယင်းမှာ &lt;math&gt;a \times 0 = 0&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;a \times S(b) = (a \times b) + a&lt;/math&gt; တို့ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt; {{Citation |last=Fletcher |first=Harold |last2=Howell |first2=Arnold A. |title=Mathematics with Understanding |publisher=Elsevier |date=2014 |isbn=978-1-4832-8079-0 |page=116}} &lt;/ref&gt; 

ဤတွက်ချက်မှုများအောက်တွင် အက္ခရာသင်္ချာဆိုင်ရာ စနစ် &lt;math&gt;(\mathbb{N}, +, \times, 0, 1)&lt;/math&gt; သည် အောက်ပါ အဓိက ဂုဏ်သတ္တိများကို ပိုင်ဆိုင်သည်။ 
* '''အပိတ်ဂုဏ်သတ္တိ (Closure) -''' ဤစနစ်သည် ပေါင်းခြင်းနှင့် မြှောက်ခြင်းတို့အောက်တွင် တိကျစွာ အပိတ်ဂုဏ်သတ္တိ ရှိသည်။
* '''ဖက်စပ်ရဂုဏ်သတ္တိ နှင့် ဖလှယ်ရဂုဏ်သတ္တိ (Associativity and Commutativity) -''' ပေါင်းခြင်းနှင့် မြှောက်ခြင်း နှစ်ခုစလုံးသည် [[ဖက်စပ်ရဂုဏ်သတ္တိ|ဖက်စပ်ရဂုဏ်သတ္တိ]] (associative) နှင့် [[ဖလှယ်ရဂုဏ်သတ္တိ|ဖလှယ်ရဂုဏ်သတ္တိ]] (commutative) တို့ ပြည့်စုံကြသည်။&lt;ref&gt; {{Citation |last=Davisson |first=Schuyler Colfax |title=College Algebra |publisher=Macmillian Company |date=1910 |page=2}} &lt;/ref&gt;
* '''ဖြန့်ဝေရဂုဏ်သတ္တိ (Distributivity) -''' မြှောက်ခြင်းသည် ပေါင်းခြင်းအပေါ်တွင် [[ဖြန့်ဝေရဂုဏ်သတ္တိ|ဖြန့်ဝေရဂုဏ်သတ္တိ]] (distributive) ရှိသည်။
* '''ထပ်တူရအစုဝင်များ (Identity Elements) -''' &lt;math&gt;0&lt;/math&gt; ကို ထည့်သွင်းထားသောအခါ ၎င်းသည် အပေါင်းဆိုင်ရာ ကြားနေ အစုဝင် (additive neutral element) အဖြစ် လုပ်ဆောင်သည်။ ၎င်းကို &lt;math&gt;a + 0 = a&lt;/math&gt; ဖြင့် ဖော်ပြသည်။ ကိန်း &lt;math&gt;1&lt;/math&gt; သည် မြှောက်ခြင်းဆိုင်ရာ ကြားနေ အစုဝင် (multiplicative neutral element) အဖြစ် လုပ်ဆောင်သည်။ ၎င်းကို &lt;math&gt;a \times 1 = a&lt;/math&gt; ဖြင့် ဖော်ပြသည်။

သဘာဝကိန်းများတွင် [[ထပ်တူရအစုဝင်|အပေါင်းဆိုင်ရာ ပြောင်းပြန်များ]] (additive inverses) မရှိသောကြောင့် &lt;math&gt;a + b = a&lt;/math&gt; ဟူသော ညီမျှခြင်း (equation) အတွက် &lt;math&gt;b = 0&lt;/math&gt; မှလွဲ၍ အဖြေမရှိပေ။ ထို့ပြင် ဤစနစ်သည် [[နုတ်ခြင်း|နုတ်ခြင်း]] (subtraction) အောက်တွင် အပိတ်ဂုဏ်သတ္တိ မရှိပေ။ အကျိုးဆက်အားဖြင့် &lt;math&gt;\mathbb{N}&lt;/math&gt; သည် [[ကွင်း (အက္ခရာသင်္ချာ)|ကွင်း]] (ring) တစ်ခုအဖြစ် မဖွဲ့စည်းနိုင်ပေ။ ၎င်းအစား ၎င်းကို ဖလှယ်ရ ဆီမီးကွင်း (commutative semiring) သို့မဟုတ် ရစ်ဂ် (rig) တစ်ခုအဖြစ် အက္ခရာသင်္ချာနည်းကျ အမျိုးအစားခွဲခြားထားသည်။ 

ထို့အပြင် သဘာဝကိန်းများသည် အပြည့်အဝ အစဉ်ကျသောအစု (totally ordered set) တစ်ခုကို ဖွဲ့စည်းသည်။ အပြည့်အဝ အစဉ်ကျခြင်း ဆက်သွယ်ချက် (total ordering relation) ဖြစ်သော &lt;math&gt;\le&lt;/math&gt; ကို &lt;math&gt;a + c = b&lt;/math&gt; ဖြစ်စေမည့် သဘာဝကိန်း &lt;math&gt;c&lt;/math&gt; တည်ရှိနေမှသာလျှင် &lt;math&gt;a \le b&lt;/math&gt; ဖြစ်ရန် သတ်မှတ်ထားသည်။ ဤအပြည့်အဝ အစဉ်ကျခြင်းက မည်သည့် [[အစုဝင်|အစုဝင်]]မျှ အစု၏ အစပြု အခြေခံအစုဝင်ထက် တိကျစွာ ပိုငယ်ခြင်းမရှိကြောင်းကို သက်ရောက်မှု ရှိစေသည်။
== ကိုးကား ==
&lt;references /&gt;

[[ကဏ္ဍ:ကိန်းပြည့်များ]]</text>
      <sha1>p9slsu2l80fyjnv7ku9cazxzc0u9xt6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ ယဉ်ကျေးမှု</title>
    <ns>14</ns>
    <id>52325</id>
    <revision>
      <id>1050765</id>
      <parentid>457352</parentid>
      <timestamp>2026-08-29T14:51:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-46935-54</username>
        <id>147562</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1050765</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8827" sha1="6n1t7r3fsr4ju8elk5wbzyah7uyzfy2" xml:space="preserve">ဧရာ၀တီတိုင်းကိုဘုရားဖူးသွားကြမယ်
ဧရာ၀တီတိုင်းအတွင်းရှိ ထင်ရှားသော ဘုရားစေတီများစာရင်း 

မွန်ဘုရင်များ က တည်ခဲ့ပြီး မွန်ရိုးရာ ယဥ်ကျေးမှုအနုပညာလက်ရာအများစုရှိကြပါသည် 

တစ်ဆူ ရောက်ဖူးရင် တစ်မှတ် /
၁၀ ဆူ ရောက်ဖူးရင် ၁၀ မှတ် 

( ၁ ) ရွှေမုဋ္ဌောဘုရား / ပုသိမ်မြို့ 

( ၂ ) ကျိုက်တိ စေတီတော် / ဟိုင်းကြီးကျွန်း 

( ၃ ) မော်တင်စွန်းဘုရား 

( ၄ ) ပြည်တော်ပြန်ဘုရား / ဇလွန်မြို့ 

( ၅ ) ပြည်လုံးချမ်းသာ သာစည်ဘုရား / ဖျာပုံမြို့ 

( ၆ ) ရွှေမောင်းတီးစေတီ / ကန်ကြီးထောင့်မြို့ / ဘီလူး ညီနောင်က တည်ခဲ့ /လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၂၆၀၀ ကျော်က တည်ခဲ့ / ရွှေတိဂုံ စေတီထက် ပိုမိုရှေးကျ 

( ၇ ) မျောက်တစ်ရာ ဘုရား / မိန်းမလှကျွန်း / ဘိုကလေးမြို့ 
မိကျောင်းတွေရှိတဲ့ နေရာကို စက်လှေတွေ နဲ့ စွန့်စွန့်စားစား သွားရမှာ / မျောက်ရုပ် တွေ က အမြဲ လှုပ်ရှား နေတတ်တယ် / ဘုရား က လဲ ပေါ်လိုက် ပျောက် လိုက် နဲ့ ထူးခြားတယ် 

( ၈ ) တာ၀တိသာဘုရား / 
ဘိုကလေးမြို့ 

( ၉ ) စက်ဆန်းကျေးရွာဘုရား / ဘိုကလေးမြို့ 

( ၁၀ ) ရှင်ပင်ချမ်းသာကြီးဘုရား / အိမ်မဲမြို့/ ဘုရင့်နောင် / နောင်ရိုးတိုက်ပွဲဖြစ်ပွားရာဒေသ 

( ၁၁ ) ရွှေမြင်တင်စေတီ / ပန်းတနော်မြို့ 

( ၁၂ ) လေးကျွန်းရန်အောင် ဖောင်တော်ဦးစေတီ / ပုသိမ်မြို့ 

( ၁၄ ) ရွှေမြင်တင်စေတီတော် /ပုသိမ်မြို့ 

( ၁၅ ) ကျိုက္ကလွန်ပွန်းစေတီတော် / ဓနုဖြူမြို့ 

( ၁၆  ) မဟာသီ၀ဘုရားကြီး/ထူးကြီးမြို့ 

( ၁၇ ) လာဘမုနိဘုရား/ဒေးဒရဲမြို့ 

( ၁၈ ) ကျိုက်ဒေးယုံစေတီ/ဒေးဒရဲမြို့ 

( ၁၉ ) တာ၀တိသာဘုရား /
ဇလွန်မြို့ 

( ၂၇ ) ပြည်တော်ပြန်ဘုရား
ဇလွန်မြို့ 

( ၂၀ ) မဟာလောက မုနိန်မာရဇိန် ကြေးဆင်းတု မြတ်စွာဘုရားကြီးနှင့် လေးထပ်ရုပ်စုံတံကဲကြီး / ကနောင်မြို့ 

( ၂၁ ) ရှေ့ဟောင်းသမိုင်းဝင် သောကပြည်လုံးချမ်းသာ စေတီတော်မြတ်ကြီး /
ဝါးခယ်မမြို့
( ၂၂ ) ဦးပါရဲစေတီတော် /
ဟင်္သာတမြို့ 

( ၂၃ )  မြို့သူကြီးစေတီတော် /ဟင်္သာတမြို့ 

( ၂၄ )  တိလောကဥသျှောင်ရှင်သာလျောင်းရုပ်ပွား
တော်မြတ်ကြီး / ဟင်္သာတမြို့ 

( ၂၅ )  ငါးမျက်နှာဘုရား /
ဟင်္သာတမြို့ 


( ၂၆ ) မယ်တော်ဘုရား /
/ ဟင်္သာတမြို့ 


( ၂၇ ) ကျောက်တော်ကြီးဘုရား / ဟင်္သာတမြို့ 

( ၂၈ ) ဆယ်ထပ်ကြီးဘုရား
/ ဟင်္သာတမြို့ 

( ၂၉ ) ရှေး‌ဟောင်းသမိုင်းဝင် ထူပါရုံစေတီတော်မြတ်ကြီး /လေးမျက်နှာမြို့ 

( ၃၀ )  ရှင်ပင်သာချမ်းသာကြီးဘုရား / အိမ်မဲမြို့ /
ဘုရင့်နောင် / နောင်ရိုးတိုက်ပွဲဖြစ်ပွားရာဒေသ 

( ၃၁ ) ရွှေဘုံသာဘုရား/ အိမ်မဲမြို့ 

( ၃၂ ) ချမ်းသာဘုရား/ အိမ်မဲမြို့ 

( ၃၃ )  ဘုရားလေးဆူ / အိမ်မဲမြို့ 

( ၃၄ ) ကျိုက်ဝိုင်းစေတီ / အိမ်မဲမြို. 

( ၃၅ ) အကောက်တောင် ဘုရား / ကြံခင်းမြို့


( ၃၆ ) ရွှေမြင်းတင်စေတီ / ကြံခင်းမြို့ 

( ၃၇ ) သကျမဟာသီရိ ရုပ်ပွားတော်ကြီး / ၀ါးခယ်မမြို့ 

( ၃၈ ) ပြည်လုံးချမ်းသာ
သော်ကစေတီတော် / ၀ါးခယ်မမြို့ 

( ၃၉ ) မြသိန်းတန် စေတီ / ၀ါးခယ်မ မြို့ 

( ၄၀ ) ဥမ္မာဒန္တီမိဖုရား စတင်တည်ထားခဲ့သော ရွှေဆံတော်စေတီ / အဂ်ပူမြို့ 

( ၄၁ ) စက်စက်ယိုစေတီ / အဂ်ပူမြို့ 

( ၄၂ ) ရွှေဘုန်းမြင့်စေတီ / မအူပင်မြို့ 


( ၄၃ ) စိမ်းမြကန်သာစေတီတော် / မအူပင်မြို့ 

( ၄၄ ) တာဝတိံသာဘုရား/ မြန်အောင်မြို့ / 

( ၄၅ ) ရွှေဘုံသာစေတီတော် / မြန်အောင်မြို့ 

( ၄၆ ) စကြာနန္ဒစေတီတော် /မြောင်းမြမြို့ 

( ၄၇ ) မြစိမ်းတောင်ဘုရား /မြောင်းမြမြို့ 

( ၄၈ ) တာဝတိံသာ ဘုရား / မြောင်းမြမြို့


( ၄၉ ) ရွှေသာလျောင်း ဘုရား / မြောင်းမြမြို့ 

( ၅၀ )  ပြည်လုံးချမ်းသာ ဘုရား / မြောင်းမြမြို့ 

( ၅၁ )ဗောဓိအောင်မြေဘုရား / မြောင်းမြမြို့


( ၅၂ ) တာဝတိံသာ စင်္ကြံနှင့် ဘုရား/ လပွတ္တာမြို့ 

( ၅၃ ) အထက်ပိုင်း အောင်တော်မူ ဘုရား / လပွတ္တာမြို့


( ၅၄ ) အောက်ပိုင်း သကျမာရဇိန် ဘုရား / လပွတ္တာမြို့ 

( ၅၅ ) လေးမျက်နှာဘုရား / လေးမျက်နှာမြို့ 

( ၅၆ ) ထူပါရုံစေတီ / လေးမျက်နှာမြို့ 

( ၅၇ ) သီတာဘုရား / လေးမျက်နှာမြို့ 

( ၅၈ ) မြတ်တောင်ညိုစေတီတော် /သာပေါင်းမြို့ 

( ၅၉ ) ဒီဘုရားကြီး / လပွတ္တာမြို့ 


( ၆၀ ) ဘုရင်မကြီး ရှင်စောပူတည်ထားခဲ့သော အရှင်စောမြတ်ဘုရားကြီး/ လပွတ္တာမြို့ 

( ၆၁ ) အောင်တော်မူဘုရားကြီး /လပွတ္တာမြို့ 

( ၆၂ ) ကမာ့အလင်းရောင် ဘုရားကြီး / လပွတ္တာမြို့ 

Written by
Zaw Htet</text>
      <sha1>6n1t7r3fsr4ju8elk5wbzyah7uyzfy2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1050781</id>
      <parentid>1050765</parentid>
      <timestamp>2026-08-29T16:42:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ninjastrikers</username>
        <id>22896</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Special:Contributions/~2026-46935-54|~2026-46935-54]] ([[User talk:~2026-46935-54|ဆွေးနွေး]]) ၏ ပြင်ဆင်မှုကို [[User:Dr Lotus Black|Dr Lotus Black]] ၏ နောက်ဆုံးတည်းဖြတ်မူသို့ နောက်ပြန် ပြန်ပြင်ခဲ့သည်</comment>
      <origin>457352</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="222" sha1="s9g68x54tcy7hlgcr7pkkni4or4sqxn" xml:space="preserve">{{cat main}}
{{Commons category|Culture of Myanmar}}


[[Category:နိုင်ငံအလိုက် ယဉ်ကျေးမှု]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံ|ယဉ်ကျေးမှု]]</text>
      <sha1>s9g68x54tcy7hlgcr7pkkni4or4sqxn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1050785</id>
      <parentid>1050781</parentid>
      <timestamp>2026-08-29T16:42:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ninjastrikers</username>
        <id>22896</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>&quot;[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ ယဉ်ကျေးမှု]]&quot; ကို ကာကွယ်ခဲ့သည် ([ပြင်ဆင်ရန်=အလိုအလျောက် အတည်ပြုထားသော အသုံးပြုသူများကိုသာ ခွင့်ပြုသည်] (အနန္တ) [ရွှေ့ရန်=အလိုအလျောက် အတည်ပြုထားသော အသုံးပြုသူများကိုသာ ခွင့်ပြုသည်] (အနန္တ))</comment>
      <origin>457352</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="222" sha1="s9g68x54tcy7hlgcr7pkkni4or4sqxn" xml:space="preserve">{{cat main}}
{{Commons category|Culture of Myanmar}}


[[Category:နိုင်ငံအလိုက် ယဉ်ကျေးမှု]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံ|ယဉ်ကျေးမှု]]</text>
      <sha1>s9g68x54tcy7hlgcr7pkkni4or4sqxn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထဝီဝင်</title>
    <ns>14</ns>
    <id>52508</id>
    <revision>
      <id>1050766</id>
      <parentid>1034559</parentid>
      <timestamp>2026-08-29T14:53:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-46935-54</username>
        <id>147562</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1050766</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2150" sha1="p5kzdrw6avzubnbxixukxwqadjq99yr" xml:space="preserve">ဧရာ၀တီတိုင်းအတွင်းရှိ ထင်ရှားလှပသော ကမ်းခြေများ နှင့် ကျွန်းများစာရင်း 

တစ်ခု ရောက်ဖူးရင် တစ်မှတ် /
၁၀ ခု ရောက်ဖူးရင် ၁၀ မှတ် 

( ၁ ) ငွေဆောင်ကမ်းခြေ  

( ၂ ) ချောင်းသာကမ်းခြေ  

( ၃ ) ဟိုင်းကြီးကျွန်း 

( ၄ ) ဂေါ်ရင်ဂျီကျွန်း 

( ၅ ) မိန်းမလှ ကျွန်း 

( ၆ ) ရွှေသောင်ယံကမ်းခြေ 

( ၇ ) တိုးကမ်းခြေ /ဒေးဒရဲမြို့ 

( ၈ ) ဘုရား သုံးဆူကျွန်း / ငွေဆောင် 

( ၉ ) မြွေကျွန်း / ငွေဆောင် 

( ၁၀ ) ငှက်ကျွန်း / ငွေဆောင် 

( ၁၁ ) သမီးလှကျွန်း/
လိပ်ကျွန်း / ငွေဆောင် 

( ၁၂ ) ကျွန်းလျားရှည်ကျွန်း / ငွေဆောင် 

( ၁၃ ) သဲဖြူကျွန်း / ချောင်းသာ 

( ၁၄ ) လိပ်ချိုင့်ကမ်းခြေ / ငပုတောမြို့ 

( ၁၅ ) သဇင်ကမ်းခြေ/ငရုတ်ကောင်းမြို့ 

( ၁၆ ) ဥမ္မာဒန္တီ ကမ်းခြေ/ဓနုဖြူမြို့ 

( ၁၇ ) ကျောက်ကလပ်ကမ်းခြေ / ငပုတောမြို့ 

( ၁၈ ) ကျောက်မောင်နှမ ကမ်းခြေ / ငွေဆောင် 

( ၁၉ ) မြစ်ဆုံကမ်းခြေ / 
ညောင်တုန်းမြို့ 

( ၂၀ ) လပွတ္တာကမ်းခြေ
/လပွတ္တာမြို့ 

( ၂၁ ) ဘိုကလေးမြို့ / ရွာသစ်ရွာ / ကွမ်းယာ ကမ်းခြေ 

Written by
Zaw Htet</text>
      <sha1>p5kzdrw6avzubnbxixukxwqadjq99yr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1050780</id>
      <parentid>1050766</parentid>
      <timestamp>2026-08-29T16:42:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ninjastrikers</username>
        <id>22896</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Special:Contributions/~2026-46935-54|~2026-46935-54]] ([[User talk:~2026-46935-54|ဆွေးနွေး]]) ၏ ပြင်ဆင်မှုကို [[User:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ၏ နောက်ဆုံးတည်းဖြတ်မူသို့ နောက်ပြန် ပြန်ပြင်ခဲ့သည်</comment>
      <origin>1034559</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="468" sha1="awm3hzvgqrawjt30z6oosjeh3woj59y" xml:space="preserve">{{cat main|မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထဝီဝင်}}


{{Commons category|Geography of Myanmar}}
[[Category:အရှေ့တောင်အာရှ၏ ပထဝီဝင်]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံ|ပထဝီဝင်]]
[[Category:နိုင်ငံအလိုက် ပထဝီဝင်]]
[[ကဏ္ဍ:အာရှတိုက်ရှိ နိုင်ငံအလိုက် ပထဝီဝင်]]</text>
      <sha1>awm3hzvgqrawjt30z6oosjeh3woj59y</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1050784</id>
      <parentid>1050780</parentid>
      <timestamp>2026-08-29T16:42:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ninjastrikers</username>
        <id>22896</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>&quot;[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထဝီဝင်]]&quot; ကို ကာကွယ်ခဲ့သည် ([ပြင်ဆင်ရန်=အလိုအလျောက် အတည်ပြုထားသော အသုံးပြုသူများကိုသာ ခွင့်ပြုသည်] (အနန္တ) [ရွှေ့ရန်=အလိုအလျောက် အတည်ပြုထားသော အသုံးပြုသူများကိုသာ ခွင့်ပြုသည်] (အနန္တ))</comment>
      <origin>1034559</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="468" sha1="awm3hzvgqrawjt30z6oosjeh3woj59y" xml:space="preserve">{{cat main|မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထဝီဝင်}}


{{Commons category|Geography of Myanmar}}
[[Category:အရှေ့တောင်အာရှ၏ ပထဝီဝင်]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံ|ပထဝီဝင်]]
[[Category:နိုင်ငံအလိုက် ပထဝီဝင်]]
[[ကဏ္ဍ:အာရှတိုက်ရှိ နိုင်ငံအလိုက် ပထဝီဝင်]]</text>
      <sha1>awm3hzvgqrawjt30z6oosjeh3woj59y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ စီးပွားရေး</title>
    <ns>14</ns>
    <id>52513</id>
    <revision>
      <id>1050769</id>
      <parentid>457350</parentid>
      <timestamp>2026-08-29T15:03:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-46935-54</username>
        <id>147562</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1050769</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28828" sha1="p47ku197syijcr3sqwxb0n5636gkunz" xml:space="preserve">စီးပွားရေး GDPကိုအမေရိကန်ဒေါ်လာ ( ၃.၅ ) ထရီလီယံ ( သို့ ) ၃၅၀၀ ဘီလီယံ  ကျော် အထိရောက်အောင်အလားအလာကောင်းများရှိနေသော မြန်မာပြည် 

မြန်မာ နိုင်ငံသည် ကမာ့လူဦးရေအများဆုံး ( ၃ ) နိုင်ငံဖြစ်သော 

တရုတ် သန်း ( ၁၅၀၀ ) 

အိနိယ သန်း ( ၁၅၅၀ ) 

ဘင်္ဂလာဒေ့ရှ် ( ၁၆၅ ) သန်း 

အာစီယံ သန်း ( ၅၀၀ ) 

ဂျပန် သန်း ( ၁၀၀ ) ကျော် 

တောင်မြောက် ကိုရီးယား သန်း( ၁၀၀ ) နီးပါး 

ထိုင်၀မ် သန်း (၅၀ ) နီးပါးရှိပြီး 

ကမာ့လူဦးရေ၏ ( ၅၀ )% ကျော် ရှိသောစျေးကွက်ကြီးအနီးတွင် တည်ရှိနေသောကြောင့်မဖြစ်နိုင်ဘူးဆိုတာ မရှိဘူး လူတစ်ဦးချင်း ကုန်ထုတ်လုပ် မှု နှင့် ၀န်ဆောင်မှုများ တိုးတက် နိုင်ဘဲလိုပါတယ် 

လက်ရှိက၀င်ငွေက တစ်နှစ်ကိုUS$ ၇၀ ဘီလီယံဘဲရှိသေးအရမ်းနဲနေသေး တယ် 

GDP သန်း ( ၅၀၀ ) ကျော်ရှိသော ထိုင်းထက် ( ၇ ) ဆသာအောင်လုပ်နိုင်ရန်အလားအလာကောင်းများရှိနေပါသည် 

မြန်မာ နိုင်ငံသည် ထိုင်းနိုင်ငံထက် နှစ်ဆ ပိုမိုကျယ်၀န်း ပြီး သံယံဇာတ ပိုမိုပေါများပါသည် 

မြန်မာ ပြည်သူ တွေ ဆီက စျေးပေါပေါဖြင့်အချောင်ရနေသော ကုန်ကြမ်းများနှင့် မြန်မာပြည်သူများ ၏ လုပ်အားကိုအသုံးပြု ပြီး ကြွယ်၀ ချမ်းသာနေကြသော အိမ်နီးချင်းကောင်းများဖြစ်သော ထိုင်း တရုတ် တို့ကို ကျော်တက်နိုင်စေရန် 

မြန်မာ တိုင်းရင်းသားပြည်သူအားလုံး ညီညီညွတ်ညွတ် စုစုစည်းစည်းဖြင့် အဆိုးထဲက နေ မခံချင်စိတ်ဖြင့် အကောင်းဆုံးဖြစ်အောင် လုပ်ပြပြီး ခေတ်မှီ ဖွံ့ဖြိုးပြီး ချမ်းသာကြွယ်၀ သော နိုင်ငံကိုတည်ဆောက် ကြပြီးအတူတူခံစားစံစားနိုင်ရန် 

( 1 ) ကျောက်မျက်
ရတနာပေါင်းစုံ 

ကျောက်စိမ်း Ruby ပယင်း ရွှေ နီလာ  ပုလဲ အချောထည်များ 

ကိုပြည်ပနိုင်ငံများကိုတင်ပို့ရောင်းချခြင်းက နေ ၀င်ငွေ တစ်နှစ်ကို အမေရိကန်ဒေါလာ ( ၂၀၀ ) ဘီလီယံအထိရရန်အလားအလာကောင်းများရှိနေသောမြန်မာပြည်


( 2 ) စက်သုံးဆီ Engine Oil , Lubricants, ရေနံသဘာ၀ ဓာတ်ငွေ့ကနေ ပြည်ပနိုင်ငံများကိုတင်ပို့ပြီး၀င်ငွေ နှစ်စဥ် ( ၁၀၀ ) ဘီလီယံအထိရရန်အလားအလာကောင်းများရှိနေသောမြန်မာပြည် 

( 3 ) ဆန်စပါး ပဲ 
မျိုးစုံ ဟင်းသီး
ဟင်းရွက်  သစ်သီး၀လံ မျိုးစုံကိုပြည်ပကိုတင်ပို့ရောင်းချခြင်းကနေ တစ်နှစ်၀င်ငွေ အမေရိကန်ဒေါ်လာ( ၁၀၀) ဘီလီယံ
အထိရရန်အလားအလာကောင်းများရှိနေသောမြန်မာပြည်


( 4 ) ငါး ပုဇွန် ရေထွက်ကုန်
ကြက် ၀က် ဘဲ နွား သိုး ဆိတ်
ဖား နွားနောက် စသော မွေးမြူရေးလုပ်ငန်းများ သားရေ ( Leather ) များကိုပြည်ပနိုင်ငံများကိုတင်ပို့ရောင်းချခြင်းကနေ တစ်နှစ်၀င်ငွေ  အမေရိကန်ဒေါ်လာ ( ၁၀၀ ) ဘီလီယံအထိရရန်အလားအလာကောင်းများရှိနေသောမြန်မာပြည်
( 5 ) ဟိုတယ်နှင့်ခရီးသွားလုပ်ငန်းများကနေတစ်နှစ်၀င်ငွေကိုအမေရိကန်ဒေါ်လာ (၁၀၀ )ဘီလီယံ
အထိရရန်အလားအလာကောင်းများရှိနေသောမြန်မာပြည် 

ခရီးသွားလုပ်ငန်းကနေတစ်နှစ်လျှင်အမေရိကန်ဒေါ်လာ (၁၀၀)ဘီလီယံ၀န်းကျင်ပုံမှန်ရနေသောနိုင်ငံများမှာ US,Spain,
France,Italy 

( 6 )  အထည်ချုပ်လုပ်ငန်းများ ထီးဖိနပ်အိတ်မြန်မာတိုင်းရင်းသားရိုးရာဖက်ရှင် ဒီဇိုင်း+နိုင်ငံတကာဒီဇိုင်းကနေပြည်ပနိုင်ငံများကိုတင်ပို့ပြီးတစ်နှစ်၀င်ငွေကိုအမေရိကန်ဒေါ်လာ( ၁၀၀ ) ဘီလီယံ
အထိရရန်အလားအလာကောင်းများရှိနေသောမြန်မာပြည် 

( 7 ) Machines ,
Mechanical,
Heavy Machines, Nano နည်းပညာ,ဓာတုဗေဒ, ဇီ၀နည်းပညာ စက်မှုလက်မှုလုပ်ငန်းများနေ ပြည်ပနိုင်ငံများကိုတင်ပို့ပြီးတစ်နှစ်၀င်ငွေ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ( ၅၀၀) ဘီလီယံ
အထိရရန်အလားအလာကောင်းများရှိနေသောမြန်မာပြည် 

( 8 ) ကာကွယ်ရေးစစ်လက်နက် များကိုထုတ်လုပ်ပြီးပြည်နိုင်ငံများကို တင်ပို့ ရောင်း ချခြင်းကနေ တစ်နှစ်၀င်ငွေ ကိုအမေရိကန်ဒေါ်လာ (၁၀၀ )ဘီလီယံ
အထိရရန်အလားအလာကောင်းများရှိနေသောမြန်မာပြည် 

ကမာ့အင်အားကြီးနိုင်ငံများသည် စစ်လက်နက်များထုတ်လုပ်ရောင်းချခြင်းကိုအဓိက စီးပွားရေးလုပ်ငန်းအဖြစ်လုပ်ကိုင်နေကြပါသည် 

( 9 )Furnitures , Living Furnitures,Office Furnitures, ကြိမ် ,သစ်အချောထည် , ပါကေး , Bamboo သစ် ကြိမ် 
အချောထည် ထုတ်လုပ်ပြီးပြည်ပနိုင်ငံများကို တင်ပို့ရောင်းချရေး ကနေတစ်နှစ် ၀င်ငွေ အမေရိကန်ဒေါ်လာ( ၁၀၀ ) ဘီလီယံ
အထိရရန်အလားအလာကောင်းများရှိနေသောမြန်မာပြည် 

မြန်မာ့နိုင်ငံသည် ကမာပေါ်တွင်တတိယမြောက် Bamboo တော အများဆုံးပိုင်ဆိုင်သော နိုင်ငံဖြစ် 

( 10 ) ဆောက်လုပ်ရေး နှင့် အိမ်အလှဆင် ထုတ်ကုန်များဘိလပ်မြေ  ကြွေပြား ကျောက်ပြား မြေအုတ်
စဥ့်အုတ်  သံမဏိ သွပ် မှန်
အလူမီနီယံ စတီး အိမ်အလှဆင်  ထုတ်ကုန်များ 

Construction Materials များထုတ်လုပ် ပြီး ပြည်ပနိုင်ငံများကိုတင်ပို့ရောင်းချခြင်းကနေတစ်နှစ်၀င်ငွေအမေရိကန်ဒေါ်လာ(၁၀၀)ဘီလီယံ
အထိရရန်အလားအလာကောင်းများရှိနေသောမြန်မာပြည် 

( 11 ) စားသောက်ကုန် ခေါင်ရည်
/ထန်းရည်/ ဓနိရည် /အရက် /ဘီယာ /အချိုရည် /Wine များထုတ်လုပ်ပြီးပြည်ပနိုင်များကိုတင်ပို့ရောင်းချခြင်းကနေတစ်နှစ်အမေရိကန်ဒေါ်လာ( ၁၀၀ ) ဘီလီယံ
အထိရရန်အလားအလာကောင်းများရှိနေသောမြန်မာပြည် 

( 12 ) မော်တော်ယာဥ်နှင့်အစိတ်အပိုင်းများထုတ်လုပ်ပြီးပြည်ပနိုင်ငံများကိုတင်ပို့ရောင်းချခြင်းကနေတစ်နှစ်၀င်ငွေအမေရိကန်ဒေါ်လာ(၁၀၀)ဘီလီယံ
အထိရရန်အလားအလာကောင်းများရှိနေသောမြန်မာပြည် 

နေရောင်ခြည် စွမ်းအင်သုံး ကားပျံများ ဆိုင်ကယ်ပျံ များကို ထုတ်လုပ်တင်ပို့ရောင်းချခြင်း 

( 13 ) Sport ,Cultural &amp; Entertainment Export ပန်းချီ ပန်းပုရုပ်ရှင် ဂီတ ဇာတ်သဘင် ရုပ်သေး စသော ​အနုပညာ လုပ်ငန်းများကိုပြည်ပနိုင်ငံများကိုတင်ပို့ရောင်းချခြင်းကနေတစ်နှစ်၀င်ငွေအမေရိကန်ဒေါ်လာ ( ၁၀၀ ) ဘီလီယံအထိ
အထိရရန်အလားအလာကောင်းများရှိနေသောမြန်မာပြည် 

ဥပမာ WLC , Myanmar Letwei , Chin Lone , Ban do , Ban Shay , others  traditional Sports 

( 14 ) Logistic &amp; Supply Chain တရုတ် အိနိယ အာစီယံ ဂျပန် ကိုရီးယား က မြန်မာပြည်ကို ဖြတ်ပြီးကုန်သွယ် တာက နေ အခွန် ၀င်ငွေ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ( ၁၀၀ ) ဘီလီယံအထိရရန်အလားအလာကောင်းများရှိနေသောမြန်မာပြည် 

ကမာ့ကုန်သွယ်ရေးမှာမရှိမဖြစ်အဓိကအသုံးပြုနေကြရတဲ့ ကုန်တင်သင်္ဘော ( Logistic &amp; Shipping Line ) တွေမှာမြန်မာ့စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်တွေ၀င်ရောက်ရင်းနှီးမြှုပ်နှံလုပ်ကိုင်သင့်တယ် 

( 15 )  E Sport &amp;  Mobile Game ထုတ်လုပ်ရေး
နှင့် ပြည်ပနိုင်ငံများကိုတင်ပို့ရောင်းချခြင်းကနေ တစ်နှစ်၀င်ငွေ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ( ၁၀၀) ဘီလီယံအထိရရန်အလားအလာကောင်းများရှိနေသောမြန်မာပြည် 

( 16 ) Robotics,AI ,3D ,5G ,Telecom Products Technology ,ICT , Computer Laptop , Micro Chip , Semi Conductor ,Battery , Hardware &amp;Software များထုတ်လုပ်ပြီးပြည်ပနိုင်ငံများတင်ပို့ရောင်းချခြင်းကနေ တစ်နှစ်၀င်ငွေ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ( ၁၀၀ ) ဘီလီယံအထိရရန်အလားအလာကောင်းများရှိနေသောမြန်မာပြည် 

(17 ) QR Code ,
Online Payment ,
E Commerence Platform စသောလုပ်ငန်းများကနေ တစ်နှစ်၀င်ငွေ  အမေရိကန်ဒေါ်လာ ( ၁၀၀ ) ဘီလီယံအထိရရန်အလားအလာကောင်းများရှိနေသောမြန်မာပြည် 

ဥပမာ Amazon / Alibba/E bay / Airbnb/ iMyanmarHouse/Fly Mya /CarsDB 

( 18 ) သကြား ပြောင်း ပီလောပီနံ ရာဘာ လျှော်ဖြူ စက်မှုကုန်ကြမ်း သီးနှံများ က နေကုန်ချောထုတ်ပြီးပြည်ပနိုင်ငံများကိုတင်ပို့ရာကနေတစ်နှစ်၀င်ငွေ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ( ၁၀၀ ) ဘီလီယံအထိရရန်အလားအလာကောင်းများရှိနေသောမြန်မာပြည် 

( 19 ) ကော်ဖီ လက်ဖက်
ခြောက် ထုတ်လုပ်ပြီးပြည်ပနိုင်ငံများကိုတင်ပို့ရောင်းချသော လုပ်ငန်းများက နေ တစ်နှစ်၀င်ငွေ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ( ၁၀၀ ) ဘီလီယံ
အထိရရန်အလားအလာကောင်းများရှိနေသောမြန်မာပြည် 

( 20 ) ဆက်သွယ်ရေး ဂြိုလ်တု အာကာသ နည်းပညာ များကိုပြည်ပနိုင်ငံများကိုတင်ပို့ခြင်းကနေ ၀င်ငွေ အမေရိကန်ဒေါ်လာ( ၁၀၀) ဘီလီယံအထိအထိရရန်အလားအလာကောင်းများရှိနေသောမြန်မာပြည် 

ကမာကြီးမှာလူတွေနဲ့ပြည့်ကျပ်နေပြီ အာကာသ ,လ,အင်္ဂါ ဂြိုလ်ပေါ်လူတွေပြောင်းရွှေ့နေထိုင်သင့်နေပြီ 

စွမ်းအင်တွေကိုအလွန်အကျွံထုတ်ယူသုံးစွဲနေကြလို့တစ်နှစ်ထက်တစ်နှစ်ပိုမိုပူပြင်းလာနေတယ် ရောဂါပိုးမွှားတွေလဲပြန့်နှံ့လာပြီးလူသားမျိုးမတုန်းဖို့နေ့စဥ်ကြောက်ရွံ့နေကြရတယ် 

( 21 ) အလှကုန်များဖြစ်သောသနပ်ခါး နံ့သာဖြူ ကရက်မက် သစ်မွှေး အပါအ၀င် ရေမွှေး မိတ်ကပ်အလှကုန်များကိုထုတ်လုပ်ပြီးပြည်ပနိုင်ငံများကိုတင်ပို့ရောင်းချခြင်းကနေတစ်နှစ်၀င်ငွေအမေရိကန်ဒေါ်လာ(၁၀၀)ဘီလီယံ
အထိရရန်အလားအလာကောင်းများရှိနေသောမြန်မာပြည် 

( 22 )မျိုးစေ့များ သစ်ပင်ပန်းမန်များသဘာ၀  ပတ်၀န်းကျင်နှင့်ကိုက်ညီသော မြေအိုး စဥ့်ထည် Recycle Productsများထုတ်လုပ် ပြီးပြည်ပနိုင်ငံများကို တင်ပို့ရောင်းချခြင်းကနေတစ်နှစ်၀င်ငွေအမေရိကန်ဒေါ်လာ(၁၀၀)ဘီလီယံ
အထိရရန်အလားအလာကောင်းများရှိနေသောမြန်မာပြည် 

( 22 )Pet အိမ်မွေးခွေးကြောင်များနှင့်အစာများကိုပြည်ပနိုင်ငံများကို ထုတ်လုပ်ပြီးတင်ပို့ရောင်းချခြင်းကနေတစ်နှစ်၀င်ငွေအမေရိကန်ဒေါ်လာ(၁၀၀)ဘီလီယံ
အထိရရန်အလားအလာကောင်းများရှိနေသောမြန်မာပြည် 

( 23 )ဆေး အိမ်သုံးဆေး နိုင်ငံခြားဆေးများ တိုင်းရင်းဆေးများ Medicine &amp; Medical Equipment များကိုထုတ်လုပ် ပြီးပြည်ပ နိုင်ငံများကို တင်ပို့ရောင်းချခြင်းကနေတစ်နှစ်၀င်ငွေအမေရိကန်ဒေါ်လာ(၁၀၀)ဘီလီယံ
အထိရရန်အလားအလာကောင်းများရှိနေသောမြန်မာပြည် 

( 24 )  Organic မြေသြဇာများ ပိုးသတ်ဆေးများ ကို ထုတ်လုပ်ပြီး ပြည်ပ နိုင်ငံများကိုတင်ပို့ရောင်းချခြင်းကနေရရှိနိုင်သော၀င်ငွေအမေရိကန်ဒေါ်လာ(၁၀၀)ဘီလီယံ
အထိရရန်အလားအလာကောင်းများရှိနေသောမြန်မာပြည် 

( 25 ) ငွေခဲသွပ်ကြေးနီဂြိုလ်တုမိုဘိုင်းဖုန်းထုတ်ရာတွင်သုံးသောRead Earth စသော Mine များကိုထုတ်လုပ်သန့်စင်ပြီးပြည်ပနိုင်ငံများကိုတင်ပို့ရောင်းချရာတွင်တစ်နှစ်၀င်ငွေအမေရိကန်ဒေါ်လာ(၁၀၀)ဘီလီယံ
အထိရရန်အလားအလာကောင်းများရှိနေသောမြန်မာပြည် 

( 26 ) ဆိပ်ကမ်းအပါအ၀င်ပြည်ပနိုင်ငံများအတွက် သင်္ဘောဖျက် သင်္ဘောတည်ဆောင်ခြင်းလုပ်ငန်းများကနေတစ်နှစ်၀င်ငွေအမေရိကန်ဒေါ်လာ(၁၀၀)ဘီလီယံ
အထိရရန်အလားအလာကောင်းများရှိနေသောမြန်မာပြည် 

( 27 ) စားသုံးဆီအတွက်ဆီအုန်းမြေပဲပဲပိစပ်နေကြာ​ဆီထွက်သီးနှံများစိုက်ပျိုးပြီးကုန်ချောများကိုပြည်ပနိုင်ငံများကိုတင်ပို့ချခြင်းကနေတစ်နှစ်၀င်ငွေအမေရိကန်ဒေါ်လာ(၁၀၀)ဘီလီယံ
အထိရရန်အလားအလာကောင်းများရှိနေသောမြန်မာပြည် 

( 28 ) Mobile Phone ,Electronic &amp; Electrical Products များကိုထုတ်လုပ်ပြည်ပနိုင်ငံများကိုတင်ပို့ရောင်းချခြင်းကနေအမေရိကန်ဒေါ်လာ(၁၀၀)ဘီလီယံ အထိရရန်အလားအလာကောင်းများရှိနေသောမြန်မာပြည် 

အမေရိကန်ဒေါ်လာ တစ်ဘီလီယံတွင် သန်း ( ၁၀၀၀ ) ရှိပါသည် 

လူဦးရေ ၇ သန်းကျော်သာရှိပြီး သန်လျင် ကျောက်တန်း ခရမ်း သုံးခွ မြို့နယ် ၄ ခုစာလောက်သာ ကျယ်သော Israel နိုင်ငံ 

အာရပ် မွတ်စလင် နိုင်ငံများကနေ့စဥ် အသေခံ ဗုံးခွဲမှုများ ဒုံးကျည်များဖြင့်အပစ်ခံနေရသော Israel နိုင်ငံ 

Israel နိုင်ငံ ၏ တစ်နှစ်၀င်ငွေ GDP သည် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ( ၃၅၀ ) ဘီလီယံ နီးပါး ရှိသော သောကြောင့် 

မြန်မာနိုင်ငံအနေဖြင့် တစ်နှစ်၀င်ငွေ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ( ၃၅၀၀ ) ဘီလီယံသည် မရ နိုင် စရာအကြောင်းမရှိပါ 

စီးပွားရေး လုပ်ငန်းများအနေဖြင့် 

မိမိတို့သက်ဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းနယ်ပယ် အလိုက်  Sales Target ပြည့်အောင်ကြိုးစားကြ ပြီး ကိုယ့်မြန်မာတိုင်းရင်းသားအချင်းချင်း မနာလိုစိတ် မဖြစ် ကြဘဲ 

ကိုယ့်မြန်မာ တိုင်းရင်းသားအချင်းချင်း Sales  Target ပြည့်အောင်ကူညီဖေး မ လက်တွဲ သင့်ပြီး နိုင်ငံ့ အကျိုး အများ ပြည်သူအကျိုးအတွက် လက်တွဲ ညီညီဖြင့်စုပေါင်း ဆောင်ရွက်သင့်ပါသည် 

မြန်မာ နဲ့ ဂျပန် နှိုင်းယှဥ်ချက် 

ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးလုပ်ခဲ့တဲ့မင်းတုန်းမင်း ခေတ် နဲ့ ဂျပန် မေဂျီခေတ် အတူတူ ဘဲ 

ဂျပန် တွေ အင်အားကြီး နိုင်ငံဖြစ်သွား ပြီး မြန်မာတွေ အင်္ဂလိပ် သိမ်းပိုက်တာကိုခံလိုက်ရတယ် 

သမိုင်းကိုပြန်ကြည့်ရင်မြန်မာတွေ ပင်လယ်ရပ်ခြားပြည်ပနိုင်တွေနဲ့ကုန်ကူးသန်းသွားလာတာနဲတယ် 

ဂျပန် တွေ ပင်လယ်ရပ်ခြားပြည်ပ နိုင်ငံတွေနဲ့ကုန်ကူးသန်းသွားလာတာများတယ် 

ဂျပန်တွေ နည်းပညာ ဖွံ့ဖြိုးမှု သုတေသန တွေ ကို အချိန် ငွေကြေးအားစိုက်ပြီးလုပ်တဲ့အကျင့်က ဒီနေ့အထိဘဲ 

မြန်မာ တွေ နည်းပညာ သုတေသန နဲ့ ဖွံ့ဖြိုး မှု ကိုအချိန် ငွေကြေးအကုန်အကျခံလုပ်တာ နဲတယ် ယနေ့အထိဘဲ 

မြန်မာ တွေ အချင်းချင်း ရန်ဖြစ်နေတာများပြီးပူးပေါင်းဆောင်ရွက် မှုအားနဲတယ် 

ဂျပန် တွေ အချင်းချင်းပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုအားကောင်းတယ် 

ဂျပန် နဲ့ မြန်မာ ဥာဏ်ရည် ဥာဏ်သွေး တီထွင်ကြံဆ မှု ကြိုးစား အားထုတ် မှု စစ်ပညာ
ဇာတိသွေး ဇာတိမာန် ဘာမှမကွာဘူး အတူတူဘဲ စဥ်းစားတွေးခေါ်မှု တချို့နေရာတွေမှာ မြန်မာ က တောင်သာသေးတယ် 

ဒီအချက်တွေ က ဘဲ ဂျပန်ကို
အင်အားကြီး နိုင်ငံ ဖြစ်လာစေပြီး မြန်မာ ကို နိုင်ငံငယ်ဘ၀ကို ရောက်သွားစေခဲ့တယ် 

မြန်မာပြည်ကစီးပွားလုပ်ငန်းနယ်ပယ်တော်တော်များများမှာ 

တစ်နှစ်ကို၀င်ငွေအမေရိကန်ဒေါ်လာ(၁၀၀) 
ဘီလီယံ 

သို့မဟုတ် 

အမေရိကန်ဒေါ်လာသန်းပေါင်းတစ်သိန်း 

ဆိုတာဘယ်သူမှစိတ်မကူးရဲအိမ်မက်တောင်မက်ဖူးတာမဟုတ်ဘူး 

အများစုကဖြစ်နိုင်ဘူး အရူးလို့ပြောကြလိမ့်မယ် 

သမိုင်းမတင်မှီခေတ် လေယာဥ်ပျံတွေပေါ်လာတာလဲ လူသားတွေရဲ့စိတ်ကူးတွေအိမ်မက်တွေကနေတဆင့်ဖြစ်ပေါ်လာတာ 

အခုလိုထုတ်ဖော်ရေးသားလိုက်တဲ့အတွက်စိတ်ကူးတွေအိမ်မက်တွေဖြစ်ပေါ်လာပြီး 

လက်တွေ့အကောင်အထည်ဖော်မယ့်နည်းလမ်းတွေစီမံကိန်းတွေစနတင်
စဥ်းစားလာပြီးမြန်မာ့စီးပွားရေးလဲပိုမိုတိုးတက်လာလိမ့်မည် 

မြန်မာတိုင်းရင်းသားအချင်းချင်း စည်းစည်းလုံးလုံးညီညီညွတ်ညွတ် ဖြင့် စုပေါင်း
ဆောင်ရွက်လျှင် 

မြန်မာနိုင်ငံအနေဖြင့် တစ်နှစ်၀င်ငွေ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ( ၃၅၀၀ ) ဘီလီယံသည် မရ နိုင် စရာအကြောင်းမရှိပါ မြန်မာ ပြည်သူများအနေဖြင့် ချမ်းသာကြွယ်၀သော ဘ၀ကိုရရှိပိုင်ဆိုင်ကြမည်ဖြစ်ပါသည် 

Written by
Zaw Htet</text>
      <sha1>p47ku197syijcr3sqwxb0n5636gkunz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1050770</id>
      <parentid>1050769</parentid>
      <timestamp>2026-08-29T15:04:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-46935-54</username>
        <id>147562</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1050770</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28829" sha1="hk21rpqkmxalobu5czf5hqm35oobnk1" xml:space="preserve">စီးပွားရေး GDPကိုအမေရိကန်ဒေါ်လာ (  ၃.၅ ) ထရီလီယံ ( သို့ ) ၃၅၀၀ ဘီလီယံ  ကျော် အထိရောက်အောင်အလားအလာကောင်းများရှိနေသော မြန်မာပြည် 

မြန်မာ နိုင်ငံသည် ကမာ့လူဦးရေအများဆုံး ( ၃ ) နိုင်ငံဖြစ်သော 

တရုတ် သန်း ( ၁၅၀၀ ) 

အိနိယ သန်း ( ၁၅၅၀ ) 

ဘင်္ဂလာဒေ့ရှ် ( ၁၆၅ ) သန်း 

အာစီယံ သန်း ( ၅၀၀ ) 

ဂျပန် သန်း ( ၁၀၀ ) ကျော် 

တောင်မြောက် ကိုရီးယား သန်း( ၁၀၀ ) နီးပါး 

ထိုင်၀မ် သန်း (၅၀ ) နီးပါးရှိပြီး 

ကမာ့လူဦးရေ၏ ( ၅၀ )% ကျော် ရှိသောစျေးကွက်ကြီးအနီးတွင် တည်ရှိနေသောကြောင့်မဖြစ်နိုင်ဘူးဆိုတာ မရှိဘူး လူတစ်ဦးချင်း ကုန်ထုတ်လုပ် မှု နှင့် ၀န်ဆောင်မှုများ တိုးတက် နိုင်ဘဲလိုပါတယ် 

လက်ရှိက၀င်ငွေက တစ်နှစ်ကိုUS$ ၇၀ ဘီလီယံဘဲရှိသေးအရမ်းနဲနေသေး တယ် 

GDP သန်း ( ၅၀၀ ) ကျော်ရှိသော ထိုင်းထက် ( ၇ ) ဆသာအောင်လုပ်နိုင်ရန်အလားအလာကောင်းများရှိနေပါသည် 

မြန်မာ နိုင်ငံသည် ထိုင်းနိုင်ငံထက် နှစ်ဆ ပိုမိုကျယ်၀န်း ပြီး သံယံဇာတ ပိုမိုပေါများပါသည် 

မြန်မာ ပြည်သူ တွေ ဆီက စျေးပေါပေါဖြင့်အချောင်ရနေသော ကုန်ကြမ်းများနှင့် မြန်မာပြည်သူများ ၏ လုပ်အားကိုအသုံးပြု ပြီး ကြွယ်၀ ချမ်းသာနေကြသော အိမ်နီးချင်းကောင်းများဖြစ်သော ထိုင်း တရုတ် တို့ကို ကျော်တက်နိုင်စေရန် 

မြန်မာ တိုင်းရင်းသားပြည်သူအားလုံး ညီညီညွတ်ညွတ် စုစုစည်းစည်းဖြင့် အဆိုးထဲက နေ မခံချင်စိတ်ဖြင့် အကောင်းဆုံးဖြစ်အောင် လုပ်ပြပြီး ခေတ်မှီ ဖွံ့ဖြိုးပြီး ချမ်းသာကြွယ်၀ သော နိုင်ငံကိုတည်ဆောက် ကြပြီးအတူတူခံစားစံစားနိုင်ရန် 

( 1 ) ကျောက်မျက်
ရတနာပေါင်းစုံ 

ကျောက်စိမ်း Ruby ပယင်း ရွှေ နီလာ  ပုလဲ အချောထည်များ 

ကိုပြည်ပနိုင်ငံများကိုတင်ပို့ရောင်းချခြင်းက နေ ၀င်ငွေ တစ်နှစ်ကို အမေရိကန်ဒေါလာ ( ၂၀၀ ) ဘီလီယံအထိရရန်အလားအလာကောင်းများရှိနေသောမြန်မာပြည်


( 2 ) စက်သုံးဆီ Engine Oil , Lubricants, ရေနံသဘာ၀ ဓာတ်ငွေ့ကနေ ပြည်ပနိုင်ငံများကိုတင်ပို့ပြီး၀င်ငွေ နှစ်စဥ် ( ၁၀၀ ) ဘီလီယံအထိရရန်အလားအလာကောင်းများရှိနေသောမြန်မာပြည် 

( 3 ) ဆန်စပါး ပဲ 
မျိုးစုံ ဟင်းသီး
ဟင်းရွက်  သစ်သီး၀လံ မျိုးစုံကိုပြည်ပကိုတင်ပို့ရောင်းချခြင်းကနေ တစ်နှစ်၀င်ငွေ အမေရိကန်ဒေါ်လာ( ၁၀၀) ဘီလီယံ
အထိရရန်အလားအလာကောင်းများရှိနေသောမြန်မာပြည်


( 4 ) ငါး ပုဇွန် ရေထွက်ကုန်
ကြက် ၀က် ဘဲ နွား သိုး ဆိတ်
ဖား နွားနောက် စသော မွေးမြူရေးလုပ်ငန်းများ သားရေ ( Leather ) များကိုပြည်ပနိုင်ငံများကိုတင်ပို့ရောင်းချခြင်းကနေ တစ်နှစ်၀င်ငွေ  အမေရိကန်ဒေါ်လာ ( ၁၀၀ ) ဘီလီယံအထိရရန်အလားအလာကောင်းများရှိနေသောမြန်မာပြည်
( 5 ) ဟိုတယ်နှင့်ခရီးသွားလုပ်ငန်းများကနေတစ်နှစ်၀င်ငွေကိုအမေရိကန်ဒေါ်လာ (၁၀၀ )ဘီလီယံ
အထိရရန်အလားအလာကောင်းများရှိနေသောမြန်မာပြည် 

ခရီးသွားလုပ်ငန်းကနေတစ်နှစ်လျှင်အမေရိကန်ဒေါ်လာ (၁၀၀)ဘီလီယံ၀န်းကျင်ပုံမှန်ရနေသောနိုင်ငံများမှာ US,Spain,
France,Italy 

( 6 )  အထည်ချုပ်လုပ်ငန်းများ ထီးဖိနပ်အိတ်မြန်မာတိုင်းရင်းသားရိုးရာဖက်ရှင် ဒီဇိုင်း+နိုင်ငံတကာဒီဇိုင်းကနေပြည်ပနိုင်ငံများကိုတင်ပို့ပြီးတစ်နှစ်၀င်ငွေကိုအမေရိကန်ဒေါ်လာ( ၁၀၀ ) ဘီလီယံ
အထိရရန်အလားအလာကောင်းများရှိနေသောမြန်မာပြည် 

( 7 ) Machines ,
Mechanical,
Heavy Machines, Nano နည်းပညာ,ဓာတုဗေဒ, ဇီ၀နည်းပညာ စက်မှုလက်မှုလုပ်ငန်းများနေ ပြည်ပနိုင်ငံများကိုတင်ပို့ပြီးတစ်နှစ်၀င်ငွေ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ( ၅၀၀) ဘီလီယံ
အထိရရန်အလားအလာကောင်းများရှိနေသောမြန်မာပြည် 

( 8 ) ကာကွယ်ရေးစစ်လက်နက် များကိုထုတ်လုပ်ပြီးပြည်နိုင်ငံများကို တင်ပို့ ရောင်း ချခြင်းကနေ တစ်နှစ်၀င်ငွေ ကိုအမေရိကန်ဒေါ်လာ (၁၀၀ )ဘီလီယံ
အထိရရန်အလားအလာကောင်းများရှိနေသောမြန်မာပြည် 

ကမာ့အင်အားကြီးနိုင်ငံများသည် စစ်လက်နက်များထုတ်လုပ်ရောင်းချခြင်းကိုအဓိက စီးပွားရေးလုပ်ငန်းအဖြစ်လုပ်ကိုင်နေကြပါသည် 

( 9 )Furnitures , Living Furnitures,Office Furnitures, ကြိမ် ,သစ်အချောထည် , ပါကေး , Bamboo သစ် ကြိမ် 
အချောထည် ထုတ်လုပ်ပြီးပြည်ပနိုင်ငံများကို တင်ပို့ရောင်းချရေး ကနေတစ်နှစ် ၀င်ငွေ အမေရိကန်ဒေါ်လာ( ၁၀၀ ) ဘီလီယံ
အထိရရန်အလားအလာကောင်းများရှိနေသောမြန်မာပြည် 

မြန်မာ့နိုင်ငံသည် ကမာပေါ်တွင်တတိယမြောက် Bamboo တော အများဆုံးပိုင်ဆိုင်သော နိုင်ငံဖြစ် 

( 10 ) ဆောက်လုပ်ရေး နှင့် အိမ်အလှဆင် ထုတ်ကုန်များဘိလပ်မြေ  ကြွေပြား ကျောက်ပြား မြေအုတ်
စဥ့်အုတ်  သံမဏိ သွပ် မှန်
အလူမီနီယံ စတီး အိမ်အလှဆင်  ထုတ်ကုန်များ 

Construction Materials များထုတ်လုပ် ပြီး ပြည်ပနိုင်ငံများကိုတင်ပို့ရောင်းချခြင်းကနေတစ်နှစ်၀င်ငွေအမေရိကန်ဒေါ်လာ(၁၀၀)ဘီလီယံ
အထိရရန်အလားအလာကောင်းများရှိနေသောမြန်မာပြည် 

( 11 ) စားသောက်ကုန် ခေါင်ရည်
/ထန်းရည်/ ဓနိရည် /အရက် /ဘီယာ /အချိုရည် /Wine များထုတ်လုပ်ပြီးပြည်ပနိုင်များကိုတင်ပို့ရောင်းချခြင်းကနေတစ်နှစ်အမေရိကန်ဒေါ်လာ( ၁၀၀ ) ဘီလီယံ
အထိရရန်အလားအလာကောင်းများရှိနေသောမြန်မာပြည် 

( 12 ) မော်တော်ယာဥ်နှင့်အစိတ်အပိုင်းများထုတ်လုပ်ပြီးပြည်ပနိုင်ငံများကိုတင်ပို့ရောင်းချခြင်းကနေတစ်နှစ်၀င်ငွေအမေရိကန်ဒေါ်လာ(၁၀၀)ဘီလီယံ
အထိရရန်အလားအလာကောင်းများရှိနေသောမြန်မာပြည် 

နေရောင်ခြည် စွမ်းအင်သုံး ကားပျံများ ဆိုင်ကယ်ပျံ များကို ထုတ်လုပ်တင်ပို့ရောင်းချခြင်း 

( 13 ) Sport ,Cultural &amp; Entertainment Export ပန်းချီ ပန်းပုရုပ်ရှင် ဂီတ ဇာတ်သဘင် ရုပ်သေး စသော ​အနုပညာ လုပ်ငန်းများကိုပြည်ပနိုင်ငံများကိုတင်ပို့ရောင်းချခြင်းကနေတစ်နှစ်၀င်ငွေအမေရိကန်ဒေါ်လာ ( ၁၀၀ ) ဘီလီယံအထိ
အထိရရန်အလားအလာကောင်းများရှိနေသောမြန်မာပြည် 

ဥပမာ WLC , Myanmar Letwei , Chin Lone , Ban do , Ban Shay , others  traditional Sports 

( 14 ) Logistic &amp; Supply Chain တရုတ် အိနိယ အာစီယံ ဂျပန် ကိုရီးယား က မြန်မာပြည်ကို ဖြတ်ပြီးကုန်သွယ် တာက နေ အခွန် ၀င်ငွေ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ( ၁၀၀ ) ဘီလီယံအထိရရန်အလားအလာကောင်းများရှိနေသောမြန်မာပြည် 

ကမာ့ကုန်သွယ်ရေးမှာမရှိမဖြစ်အဓိကအသုံးပြုနေကြရတဲ့ ကုန်တင်သင်္ဘော ( Logistic &amp; Shipping Line ) တွေမှာမြန်မာ့စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်တွေ၀င်ရောက်ရင်းနှီးမြှုပ်နှံလုပ်ကိုင်သင့်တယ် 

( 15 )  E Sport &amp;  Mobile Game ထုတ်လုပ်ရေး
နှင့် ပြည်ပနိုင်ငံများကိုတင်ပို့ရောင်းချခြင်းကနေ တစ်နှစ်၀င်ငွေ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ( ၁၀၀) ဘီလီယံအထိရရန်အလားအလာကောင်းများရှိနေသောမြန်မာပြည် 

( 16 ) Robotics,AI ,3D ,5G ,Telecom Products Technology ,ICT , Computer Laptop , Micro Chip , Semi Conductor ,Battery , Hardware &amp;Software များထုတ်လုပ်ပြီးပြည်ပနိုင်ငံများတင်ပို့ရောင်းချခြင်းကနေ တစ်နှစ်၀င်ငွေ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ( ၁၀၀ ) ဘီလီယံအထိရရန်အလားအလာကောင်းများရှိနေသောမြန်မာပြည် 

(17 ) QR Code ,
Online Payment ,
E Commerence Platform စသောလုပ်ငန်းများကနေ တစ်နှစ်၀င်ငွေ  အမေရိကန်ဒေါ်လာ ( ၁၀၀ ) ဘီလီယံအထိရရန်အလားအလာကောင်းများရှိနေသောမြန်မာပြည် 

ဥပမာ Amazon / Alibba/E bay / Airbnb/ iMyanmarHouse/Fly Mya /CarsDB 

( 18 ) သကြား ပြောင်း ပီလောပီနံ ရာဘာ လျှော်ဖြူ စက်မှုကုန်ကြမ်း သီးနှံများ က နေကုန်ချောထုတ်ပြီးပြည်ပနိုင်ငံများကိုတင်ပို့ရာကနေတစ်နှစ်၀င်ငွေ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ( ၁၀၀ ) ဘီလီယံအထိရရန်အလားအလာကောင်းများရှိနေသောမြန်မာပြည် 

( 19 ) ကော်ဖီ လက်ဖက်
ခြောက် ထုတ်လုပ်ပြီးပြည်ပနိုင်ငံများကိုတင်ပို့ရောင်းချသော လုပ်ငန်းများက နေ တစ်နှစ်၀င်ငွေ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ( ၁၀၀ ) ဘီလီယံ
အထိရရန်အလားအလာကောင်းများရှိနေသောမြန်မာပြည် 

( 20 ) ဆက်သွယ်ရေး ဂြိုလ်တု အာကာသ နည်းပညာ များကိုပြည်ပနိုင်ငံများကိုတင်ပို့ခြင်းကနေ ၀င်ငွေ အမေရိကန်ဒေါ်လာ( ၁၀၀) ဘီလီယံအထိအထိရရန်အလားအလာကောင်းများရှိနေသောမြန်မာပြည် 

ကမာကြီးမှာလူတွေနဲ့ပြည့်ကျပ်နေပြီ အာကာသ ,လ,အင်္ဂါ ဂြိုလ်ပေါ်လူတွေပြောင်းရွှေ့နေထိုင်သင့်နေပြီ 

စွမ်းအင်တွေကိုအလွန်အကျွံထုတ်ယူသုံးစွဲနေကြလို့တစ်နှစ်ထက်တစ်နှစ်ပိုမိုပူပြင်းလာနေတယ် ရောဂါပိုးမွှားတွေလဲပြန့်နှံ့လာပြီးလူသားမျိုးမတုန်းဖို့နေ့စဥ်ကြောက်ရွံ့နေကြရတယ် 

( 21 ) အလှကုန်များဖြစ်သောသနပ်ခါး နံ့သာဖြူ ကရက်မက် သစ်မွှေး အပါအ၀င် ရေမွှေး မိတ်ကပ်အလှကုန်များကိုထုတ်လုပ်ပြီးပြည်ပနိုင်ငံများကိုတင်ပို့ရောင်းချခြင်းကနေတစ်နှစ်၀င်ငွေအမေရိကန်ဒေါ်လာ(၁၀၀)ဘီလီယံ
အထိရရန်အလားအလာကောင်းများရှိနေသောမြန်မာပြည် 

( 22 )မျိုးစေ့များ သစ်ပင်ပန်းမန်များသဘာ၀  ပတ်၀န်းကျင်နှင့်ကိုက်ညီသော မြေအိုး စဥ့်ထည် Recycle Productsများထုတ်လုပ် ပြီးပြည်ပနိုင်ငံများကို တင်ပို့ရောင်းချခြင်းကနေတစ်နှစ်၀င်ငွေအမေရိကန်ဒေါ်လာ(၁၀၀)ဘီလီယံ
အထိရရန်အလားအလာကောင်းများရှိနေသောမြန်မာပြည် 

( 22 )Pet အိမ်မွေးခွေးကြောင်များနှင့်အစာများကိုပြည်ပနိုင်ငံများကို ထုတ်လုပ်ပြီးတင်ပို့ရောင်းချခြင်းကနေတစ်နှစ်၀င်ငွေအမေရိကန်ဒေါ်လာ(၁၀၀)ဘီလီယံ
အထိရရန်အလားအလာကောင်းများရှိနေသောမြန်မာပြည် 

( 23 )ဆေး အိမ်သုံးဆေး နိုင်ငံခြားဆေးများ တိုင်းရင်းဆေးများ Medicine &amp; Medical Equipment များကိုထုတ်လုပ် ပြီးပြည်ပ နိုင်ငံများကို တင်ပို့ရောင်းချခြင်းကနေတစ်နှစ်၀င်ငွေအမေရိကန်ဒေါ်လာ(၁၀၀)ဘီလီယံ
အထိရရန်အလားအလာကောင်းများရှိနေသောမြန်မာပြည် 

( 24 )  Organic မြေသြဇာများ ပိုးသတ်ဆေးများ ကို ထုတ်လုပ်ပြီး ပြည်ပ နိုင်ငံများကိုတင်ပို့ရောင်းချခြင်းကနေရရှိနိုင်သော၀င်ငွေအမေရိကန်ဒေါ်လာ(၁၀၀)ဘီလီယံ
အထိရရန်အလားအလာကောင်းများရှိနေသောမြန်မာပြည် 

( 25 ) ငွေခဲသွပ်ကြေးနီဂြိုလ်တုမိုဘိုင်းဖုန်းထုတ်ရာတွင်သုံးသောRead Earth စသော Mine များကိုထုတ်လုပ်သန့်စင်ပြီးပြည်ပနိုင်ငံများကိုတင်ပို့ရောင်းချရာတွင်တစ်နှစ်၀င်ငွေအမေရိကန်ဒေါ်လာ(၁၀၀)ဘီလီယံ
အထိရရန်အလားအလာကောင်းများရှိနေသောမြန်မာပြည် 

( 26 ) ဆိပ်ကမ်းအပါအ၀င်ပြည်ပနိုင်ငံများအတွက် သင်္ဘောဖျက် သင်္ဘောတည်ဆောင်ခြင်းလုပ်ငန်းများကနေတစ်နှစ်၀င်ငွေအမေရိကန်ဒေါ်လာ(၁၀၀)ဘီလီယံ
အထိရရန်အလားအလာကောင်းများရှိနေသောမြန်မာပြည် 

( 27 ) စားသုံးဆီအတွက်ဆီအုန်းမြေပဲပဲပိစပ်နေကြာ​ဆီထွက်သီးနှံများစိုက်ပျိုးပြီးကုန်ချောများကိုပြည်ပနိုင်ငံများကိုတင်ပို့ချခြင်းကနေတစ်နှစ်၀င်ငွေအမေရိကန်ဒေါ်လာ(၁၀၀)ဘီလီယံ
အထိရရန်အလားအလာကောင်းများရှိနေသောမြန်မာပြည် 

( 28 ) Mobile Phone ,Electronic &amp; Electrical Products များကိုထုတ်လုပ်ပြည်ပနိုင်ငံများကိုတင်ပို့ရောင်းချခြင်းကနေအမေရိကန်ဒေါ်လာ(၁၀၀)ဘီလီယံ အထိရရန်အလားအလာကောင်းများရှိနေသောမြန်မာပြည် 

အမေရိကန်ဒေါ်လာ တစ်ဘီလီယံတွင် သန်း ( ၁၀၀၀ ) ရှိပါသည် 

လူဦးရေ ၇ သန်းကျော်သာရှိပြီး သန်လျင် ကျောက်တန်း ခရမ်း သုံးခွ မြို့နယ် ၄ ခုစာလောက်သာ ကျယ်သော Israel နိုင်ငံ 

အာရပ် မွတ်စလင် နိုင်ငံများကနေ့စဥ် အသေခံ ဗုံးခွဲမှုများ ဒုံးကျည်များဖြင့်အပစ်ခံနေရသော Israel နိုင်ငံ 

Israel နိုင်ငံ ၏ တစ်နှစ်၀င်ငွေ GDP သည် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ( ၃၅၀ ) ဘီလီယံ နီးပါး ရှိသော သောကြောင့် 

မြန်မာနိုင်ငံအနေဖြင့် တစ်နှစ်၀င်ငွေ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ( ၃၅၀၀ ) ဘီလီယံသည် မရ နိုင် စရာအကြောင်းမရှိပါ 

စီးပွားရေး လုပ်ငန်းများအနေဖြင့် 

မိမိတို့သက်ဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းနယ်ပယ် အလိုက်  Sales Target ပြည့်အောင်ကြိုးစားကြ ပြီး ကိုယ့်မြန်မာတိုင်းရင်းသားအချင်းချင်း မနာလိုစိတ် မဖြစ် ကြဘဲ 

ကိုယ့်မြန်မာ တိုင်းရင်းသားအချင်းချင်း Sales  Target ပြည့်အောင်ကူညီဖေး မ လက်တွဲ သင့်ပြီး နိုင်ငံ့ အကျိုး အများ ပြည်သူအကျိုးအတွက် လက်တွဲ ညီညီဖြင့်စုပေါင်း ဆောင်ရွက်သင့်ပါသည် 

မြန်မာ နဲ့ ဂျပန် နှိုင်းယှဥ်ချက် 

ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးလုပ်ခဲ့တဲ့မင်းတုန်းမင်း ခေတ် နဲ့ ဂျပန် မေဂျီခေတ် အတူတူ ဘဲ 

ဂျပန် တွေ အင်အားကြီး နိုင်ငံဖြစ်သွား ပြီး မြန်မာတွေ အင်္ဂလိပ် သိမ်းပိုက်တာကိုခံလိုက်ရတယ် 

သမိုင်းကိုပြန်ကြည့်ရင်မြန်မာတွေ ပင်လယ်ရပ်ခြားပြည်ပနိုင်တွေနဲ့ကုန်ကူးသန်းသွားလာတာနဲတယ် 

ဂျပန် တွေ ပင်လယ်ရပ်ခြားပြည်ပ နိုင်ငံတွေနဲ့ကုန်ကူးသန်းသွားလာတာများတယ် 

ဂျပန်တွေ နည်းပညာ ဖွံ့ဖြိုးမှု သုတေသန တွေ ကို အချိန် ငွေကြေးအားစိုက်ပြီးလုပ်တဲ့အကျင့်က ဒီနေ့အထိဘဲ 

မြန်မာ တွေ နည်းပညာ သုတေသန နဲ့ ဖွံ့ဖြိုး မှု ကိုအချိန် ငွေကြေးအကုန်အကျခံလုပ်တာ နဲတယ် ယနေ့အထိဘဲ 

မြန်မာ တွေ အချင်းချင်း ရန်ဖြစ်နေတာများပြီးပူးပေါင်းဆောင်ရွက် မှုအားနဲတယ် 

ဂျပန် တွေ အချင်းချင်းပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုအားကောင်းတယ် 

ဂျပန် နဲ့ မြန်မာ ဥာဏ်ရည် ဥာဏ်သွေး တီထွင်ကြံဆ မှု ကြိုးစား အားထုတ် မှု စစ်ပညာ
ဇာတိသွေး ဇာတိမာန် ဘာမှမကွာဘူး အတူတူဘဲ စဥ်းစားတွေးခေါ်မှု တချို့နေရာတွေမှာ မြန်မာ က တောင်သာသေးတယ် 

ဒီအချက်တွေ က ဘဲ ဂျပန်ကို
အင်အားကြီး နိုင်ငံ ဖြစ်လာစေပြီး မြန်မာ ကို နိုင်ငံငယ်ဘ၀ကို ရောက်သွားစေခဲ့တယ် 

မြန်မာပြည်ကစီးပွားလုပ်ငန်းနယ်ပယ်တော်တော်များများမှာ 

တစ်နှစ်ကို၀င်ငွေအမေရိကန်ဒေါ်လာ(၁၀၀) 
ဘီလီယံ 

သို့မဟုတ် 

အမေရိကန်ဒေါ်လာသန်းပေါင်းတစ်သိန်း 

ဆိုတာဘယ်သူမှစိတ်မကူးရဲအိမ်မက်တောင်မက်ဖူးတာမဟုတ်ဘူး 

အများစုကဖြစ်နိုင်ဘူး အရူးလို့ပြောကြလိမ့်မယ် 

သမိုင်းမတင်မှီခေတ် လေယာဥ်ပျံတွေပေါ်လာတာလဲ လူသားတွေရဲ့စိတ်ကူးတွေအိမ်မက်တွေကနေတဆင့်ဖြစ်ပေါ်လာတာ 

အခုလိုထုတ်ဖော်ရေးသားလိုက်တဲ့အတွက်စိတ်ကူးတွေအိမ်မက်တွေဖြစ်ပေါ်လာပြီး 

လက်တွေ့အကောင်အထည်ဖော်မယ့်နည်းလမ်းတွေစီမံကိန်းတွေစနတင်
စဥ်းစားလာပြီးမြန်မာ့စီးပွားရေးလဲပိုမိုတိုးတက်လာလိမ့်မည် 

မြန်မာတိုင်းရင်းသားအချင်းချင်း စည်းစည်းလုံးလုံးညီညီညွတ်ညွတ် ဖြင့် စုပေါင်း
ဆောင်ရွက်လျှင် 

မြန်မာနိုင်ငံအနေဖြင့် တစ်နှစ်၀င်ငွေ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ( ၃၅၀၀ ) ဘီလီယံသည် မရ နိုင် စရာအကြောင်းမရှိပါ မြန်မာ ပြည်သူများအနေဖြင့် ချမ်းသာကြွယ်၀သော ဘ၀ကိုရရှိပိုင်ဆိုင်ကြမည်ဖြစ်ပါသည် 

Written by
Zaw Htet</text>
      <sha1>hk21rpqkmxalobu5czf5hqm35oobnk1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1050771</id>
      <parentid>1050770</parentid>
      <timestamp>2026-08-29T15:10:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-46935-54</username>
        <id>147562</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1050771</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28831" sha1="b9casi4sbj86znv9r08wg8g6koxyulo" xml:space="preserve">စီးပွားရေး GDPကိုအမေရိကန်ဒေါ်လာ(    
၃.၅ ) ထရီလီယံ ( သို့ ) ၃၅၀၀ ဘီလီယံ  ကျော် အထိရောက်အောင်အလားအလာကောင်းများရှိနေသော မြန်မာပြည် 

မြန်မာ နိုင်ငံသည် ကမာ့လူဦးရေအများဆုံး ( ၃ ) နိုင်ငံဖြစ်သော 

တရုတ် သန်း ( ၁၅၀၀ ) 

အိနိယ သန်း ( ၁၅၅၀ ) 

ဘင်္ဂလာဒေ့ရှ် ( ၁၆၅ ) သန်း 

အာစီယံ သန်း ( ၅၀၀ ) 

ဂျပန် သန်း ( ၁၀၀ ) ကျော် 

တောင်မြောက် ကိုရီးယား သန်း( ၁၀၀ ) နီးပါး 

ထိုင်၀မ် သန်း (၅၀ ) နီးပါးရှိပြီး 

ကမာ့လူဦးရေ၏ ( ၅၀ )% ကျော် ရှိသောစျေးကွက်ကြီးအနီးတွင် တည်ရှိနေသောကြောင့်မဖြစ်နိုင်ဘူးဆိုတာ မရှိဘူး လူတစ်ဦးချင်း ကုန်ထုတ်လုပ် မှု နှင့် ၀န်ဆောင်မှုများ တိုးတက် နိုင်ဘဲလိုပါတယ် 

လက်ရှိက၀င်ငွေက တစ်နှစ်ကိုUS$ ၇၀ ဘီလီယံဘဲရှိသေးအရမ်းနဲနေသေး တယ် 

GDP သန်း ( ၅၀၀ ) ကျော်ရှိသော ထိုင်းထက် ( ၇ ) ဆသာအောင်လုပ်နိုင်ရန်အလားအလာကောင်းများရှိနေပါသည် 

မြန်မာ နိုင်ငံသည် ထိုင်းနိုင်ငံထက် နှစ်ဆ ပိုမိုကျယ်၀န်း ပြီး သံယံဇာတ ပိုမိုပေါများပါသည် 

မြန်မာ ပြည်သူ တွေ ဆီက စျေးပေါပေါဖြင့်အချောင်ရနေသော ကုန်ကြမ်းများနှင့် မြန်မာပြည်သူများ ၏ လုပ်အားကိုအသုံးပြု ပြီး ကြွယ်၀ ချမ်းသာနေကြသော အိမ်နီးချင်းကောင်းများဖြစ်သော ထိုင်း တရုတ် တို့ကို ကျော်တက်နိုင်စေရန် 

မြန်မာ တိုင်းရင်းသားပြည်သူအားလုံး ညီညီညွတ်ညွတ် စုစုစည်းစည်းဖြင့် အဆိုးထဲက နေ မခံချင်စိတ်ဖြင့် အကောင်းဆုံးဖြစ်အောင် လုပ်ပြပြီး ခေတ်မှီ ဖွံ့ဖြိုးပြီး ချမ်းသာကြွယ်၀ သော နိုင်ငံကိုတည်ဆောက် ကြပြီးအတူတူခံစားစံစားနိုင်ရန် 

( 1 ) ကျောက်မျက်
ရတနာပေါင်းစုံ 

ကျောက်စိမ်း Ruby ပယင်း ရွှေ နီလာ  ပုလဲ အချောထည်များ 

ကိုပြည်ပနိုင်ငံများကိုတင်ပို့ရောင်းချခြင်းက နေ ၀င်ငွေ တစ်နှစ်ကို အမေရိကန်ဒေါလာ ( ၂၀၀ ) ဘီလီယံအထိရရန်အလားအလာကောင်းများရှိနေသောမြန်မာပြည်


( 2 ) စက်သုံးဆီ Engine Oil , Lubricants, ရေနံသဘာ၀ ဓာတ်ငွေ့ကနေ ပြည်ပနိုင်ငံများကိုတင်ပို့ပြီး၀င်ငွေ နှစ်စဥ် ( ၁၀၀ ) ဘီလီယံအထိရရန်အလားအလာကောင်းများရှိနေသောမြန်မာပြည် 

( 3 ) ဆန်စပါး ပဲ 
မျိုးစုံ ဟင်းသီး
ဟင်းရွက်  သစ်သီး၀လံ မျိုးစုံကိုပြည်ပကိုတင်ပို့ရောင်းချခြင်းကနေ တစ်နှစ်၀င်ငွေ အမေရိကန်ဒေါ်လာ( ၁၀၀) ဘီလီယံ
အထိရရန်အလားအလာကောင်းများရှိနေသောမြန်မာပြည်


( 4 ) ငါး ပုဇွန် ရေထွက်ကုန်
ကြက် ၀က် ဘဲ နွား သိုး ဆိတ်
ဖား နွားနောက် စသော မွေးမြူရေးလုပ်ငန်းများ သားရေ ( Leather ) များကိုပြည်ပနိုင်ငံများကိုတင်ပို့ရောင်းချခြင်းကနေ တစ်နှစ်၀င်ငွေ  အမေရိကန်ဒေါ်လာ ( ၁၀၀ ) ဘီလီယံအထိရရန်အလားအလာကောင်းများရှိနေသောမြန်မာပြည်
( 5 ) ဟိုတယ်နှင့်ခရီးသွားလုပ်ငန်းများကနေတစ်နှစ်၀င်ငွေကိုအမေရိကန်ဒေါ်လာ (၁၀၀ )ဘီလီယံ
အထိရရန်အလားအလာကောင်းများရှိနေသောမြန်မာပြည် 

ခရီးသွားလုပ်ငန်းကနေတစ်နှစ်လျှင်အမေရိကန်ဒေါ်လာ (၁၀၀)ဘီလီယံ၀န်းကျင်ပုံမှန်ရနေသောနိုင်ငံများမှာ US,Spain,
France,Italy 

( 6 )  အထည်ချုပ်လုပ်ငန်းများ ထီးဖိနပ်အိတ်မြန်မာတိုင်းရင်းသားရိုးရာဖက်ရှင် ဒီဇိုင်း+နိုင်ငံတကာဒီဇိုင်းကနေပြည်ပနိုင်ငံများကိုတင်ပို့ပြီးတစ်နှစ်၀င်ငွေကိုအမေရိကန်ဒေါ်လာ( ၁၀၀ ) ဘီလီယံ
အထိရရန်အလားအလာကောင်းများရှိနေသောမြန်မာပြည် 

( 7 ) Machines ,
Mechanical,
Heavy Machines, Nano နည်းပညာ,ဓာတုဗေဒ, ဇီ၀နည်းပညာ စက်မှုလက်မှုလုပ်ငန်းများနေ ပြည်ပနိုင်ငံများကိုတင်ပို့ပြီးတစ်နှစ်၀င်ငွေ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ( ၅၀၀) ဘီလီယံ
အထိရရန်အလားအလာကောင်းများရှိနေသောမြန်မာပြည် 

( 8 ) ကာကွယ်ရေးစစ်လက်နက် များကိုထုတ်လုပ်ပြီးပြည်နိုင်ငံများကို တင်ပို့ ရောင်း ချခြင်းကနေ တစ်နှစ်၀င်ငွေ ကိုအမေရိကန်ဒေါ်လာ (၁၀၀ )ဘီလီယံ
အထိရရန်အလားအလာကောင်းများရှိနေသောမြန်မာပြည် 

ကမာ့အင်အားကြီးနိုင်ငံများသည် စစ်လက်နက်များထုတ်လုပ်ရောင်းချခြင်းကိုအဓိက စီးပွားရေးလုပ်ငန်းအဖြစ်လုပ်ကိုင်နေကြပါသည် 

( 9 )Furnitures , Living Furnitures,Office Furnitures, ကြိမ် ,သစ်အချောထည် , ပါကေး , Bamboo သစ် ကြိမ် 
အချောထည် ထုတ်လုပ်ပြီးပြည်ပနိုင်ငံများကို တင်ပို့ရောင်းချရေး ကနေတစ်နှစ် ၀င်ငွေ အမေရိကန်ဒေါ်လာ( ၁၀၀ ) ဘီလီယံ
အထိရရန်အလားအလာကောင်းများရှိနေသောမြန်မာပြည် 

မြန်မာ့နိုင်ငံသည် ကမာပေါ်တွင်တတိယမြောက် Bamboo တော အများဆုံးပိုင်ဆိုင်သော နိုင်ငံဖြစ် 

( 10 ) ဆောက်လုပ်ရေး နှင့် အိမ်အလှဆင် ထုတ်ကုန်များဘိလပ်မြေ  ကြွေပြား ကျောက်ပြား မြေအုတ်
စဥ့်အုတ်  သံမဏိ သွပ် မှန်
အလူမီနီယံ စတီး အိမ်အလှဆင်  ထုတ်ကုန်များ 

Construction Materials များထုတ်လုပ် ပြီး ပြည်ပနိုင်ငံများကိုတင်ပို့ရောင်းချခြင်းကနေတစ်နှစ်၀င်ငွေအမေရိကန်ဒေါ်လာ(၁၀၀)ဘီလီယံ
အထိရရန်အလားအလာကောင်းများရှိနေသောမြန်မာပြည် 

( 11 ) စားသောက်ကုန် ခေါင်ရည်
/ထန်းရည်/ ဓနိရည် /အရက် /ဘီယာ /အချိုရည် /Wine များထုတ်လုပ်ပြီးပြည်ပနိုင်များကိုတင်ပို့ရောင်းချခြင်းကနေတစ်နှစ်အမေရိကန်ဒေါ်လာ( ၁၀၀ ) ဘီလီယံ
အထိရရန်အလားအလာကောင်းများရှိနေသောမြန်မာပြည် 

( 12 ) မော်တော်ယာဥ်နှင့်အစိတ်အပိုင်းများထုတ်လုပ်ပြီးပြည်ပနိုင်ငံများကိုတင်ပို့ရောင်းချခြင်းကနေတစ်နှစ်၀င်ငွေအမေရိကန်ဒေါ်လာ(၁၀၀)ဘီလီယံ
အထိရရန်အလားအလာကောင်းများရှိနေသောမြန်မာပြည် 

နေရောင်ခြည် စွမ်းအင်သုံး ကားပျံများ ဆိုင်ကယ်ပျံ များကို ထုတ်လုပ်တင်ပို့ရောင်းချခြင်း 

( 13 ) Sport ,Cultural &amp; Entertainment Export ပန်းချီ ပန်းပုရုပ်ရှင် ဂီတ ဇာတ်သဘင် ရုပ်သေး စသော ​အနုပညာ လုပ်ငန်းများကိုပြည်ပနိုင်ငံများကိုတင်ပို့ရောင်းချခြင်းကနေတစ်နှစ်၀င်ငွေအမေရိကန်ဒေါ်လာ ( ၁၀၀ ) ဘီလီယံအထိ
အထိရရန်အလားအလာကောင်းများရှိနေသောမြန်မာပြည် 

ဥပမာ WLC , Myanmar Letwei , Chin Lone , Ban do , Ban Shay , others  traditional Sports 

( 14 ) Logistic &amp; Supply Chain တရုတ် အိနိယ အာစီယံ ဂျပန် ကိုရီးယား က မြန်မာပြည်ကို ဖြတ်ပြီးကုန်သွယ် တာက နေ အခွန် ၀င်ငွေ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ( ၁၀၀ ) ဘီလီယံအထိရရန်အလားအလာကောင်းများရှိနေသောမြန်မာပြည် 

ကမာ့ကုန်သွယ်ရေးမှာမရှိမဖြစ်အဓိကအသုံးပြုနေကြရတဲ့ ကုန်တင်သင်္ဘော ( Logistic &amp; Shipping Line ) တွေမှာမြန်မာ့စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်တွေ၀င်ရောက်ရင်းနှီးမြှုပ်နှံလုပ်ကိုင်သင့်တယ် 

( 15 )  E Sport &amp;  Mobile Game ထုတ်လုပ်ရေး
နှင့် ပြည်ပနိုင်ငံများကိုတင်ပို့ရောင်းချခြင်းကနေ တစ်နှစ်၀င်ငွေ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ( ၁၀၀) ဘီလီယံအထိရရန်အလားအလာကောင်းများရှိနေသောမြန်မာပြည် 

( 16 ) Robotics,AI ,3D ,5G ,Telecom Products Technology ,ICT , Computer Laptop , Micro Chip , Semi Conductor ,Battery , Hardware &amp;Software များထုတ်လုပ်ပြီးပြည်ပနိုင်ငံများတင်ပို့ရောင်းချခြင်းကနေ တစ်နှစ်၀င်ငွေ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ( ၁၀၀ ) ဘီလီယံအထိရရန်အလားအလာကောင်းများရှိနေသောမြန်မာပြည် 

(17 ) QR Code ,
Online Payment ,
E Commerence Platform စသောလုပ်ငန်းများကနေ တစ်နှစ်၀င်ငွေ  အမေရိကန်ဒေါ်လာ ( ၁၀၀ ) ဘီလီယံအထိရရန်အလားအလာကောင်းများရှိနေသောမြန်မာပြည် 

ဥပမာ Amazon / Alibba/E bay / Airbnb/ iMyanmarHouse/Fly Mya /CarsDB 

( 18 ) သကြား ပြောင်း ပီလောပီနံ ရာဘာ လျှော်ဖြူ စက်မှုကုန်ကြမ်း သီးနှံများ က နေကုန်ချောထုတ်ပြီးပြည်ပနိုင်ငံများကိုတင်ပို့ရာကနေတစ်နှစ်၀င်ငွေ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ( ၁၀၀ ) ဘီလီယံအထိရရန်အလားအလာကောင်းများရှိနေသောမြန်မာပြည် 

( 19 ) ကော်ဖီ လက်ဖက်
ခြောက် ထုတ်လုပ်ပြီးပြည်ပနိုင်ငံများကိုတင်ပို့ရောင်းချသော လုပ်ငန်းများက နေ တစ်နှစ်၀င်ငွေ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ( ၁၀၀ ) ဘီလီယံ
အထိရရန်အလားအလာကောင်းများရှိနေသောမြန်မာပြည် 

( 20 ) ဆက်သွယ်ရေး ဂြိုလ်တု အာကာသ နည်းပညာ များကိုပြည်ပနိုင်ငံများကိုတင်ပို့ခြင်းကနေ ၀င်ငွေ အမေရိကန်ဒေါ်လာ( ၁၀၀) ဘီလီယံအထိအထိရရန်အလားအလာကောင်းများရှိနေသောမြန်မာပြည် 

ကမာကြီးမှာလူတွေနဲ့ပြည့်ကျပ်နေပြီ အာကာသ ,လ,အင်္ဂါ ဂြိုလ်ပေါ်လူတွေပြောင်းရွှေ့နေထိုင်သင့်နေပြီ 

စွမ်းအင်တွေကိုအလွန်အကျွံထုတ်ယူသုံးစွဲနေကြလို့တစ်နှစ်ထက်တစ်နှစ်ပိုမိုပူပြင်းလာနေတယ် ရောဂါပိုးမွှားတွေလဲပြန့်နှံ့လာပြီးလူသားမျိုးမတုန်းဖို့နေ့စဥ်ကြောက်ရွံ့နေကြရတယ် 

( 21 ) အလှကုန်များဖြစ်သောသနပ်ခါး နံ့သာဖြူ ကရက်မက် သစ်မွှေး အပါအ၀င် ရေမွှေး မိတ်ကပ်အလှကုန်များကိုထုတ်လုပ်ပြီးပြည်ပနိုင်ငံများကိုတင်ပို့ရောင်းချခြင်းကနေတစ်နှစ်၀င်ငွေအမေရိကန်ဒေါ်လာ(၁၀၀)ဘီလီယံ
အထိရရန်အလားအလာကောင်းများရှိနေသောမြန်မာပြည် 

( 22 )မျိုးစေ့များ သစ်ပင်ပန်းမန်များသဘာ၀  ပတ်၀န်းကျင်နှင့်ကိုက်ညီသော မြေအိုး စဥ့်ထည် Recycle Productsများထုတ်လုပ် ပြီးပြည်ပနိုင်ငံများကို တင်ပို့ရောင်းချခြင်းကနေတစ်နှစ်၀င်ငွေအမေရိကန်ဒေါ်လာ(၁၀၀)ဘီလီယံ
အထိရရန်အလားအလာကောင်းများရှိနေသောမြန်မာပြည် 

( 22 )Pet အိမ်မွေးခွေးကြောင်များနှင့်အစာများကိုပြည်ပနိုင်ငံများကို ထုတ်လုပ်ပြီးတင်ပို့ရောင်းချခြင်းကနေတစ်နှစ်၀င်ငွေအမေရိကန်ဒေါ်လာ(၁၀၀)ဘီလီယံ
အထိရရန်အလားအလာကောင်းများရှိနေသောမြန်မာပြည် 

( 23 )ဆေး အိမ်သုံးဆေး နိုင်ငံခြားဆေးများ တိုင်းရင်းဆေးများ Medicine &amp; Medical Equipment များကိုထုတ်လုပ် ပြီးပြည်ပ နိုင်ငံများကို တင်ပို့ရောင်းချခြင်းကနေတစ်နှစ်၀င်ငွေအမေရိကန်ဒေါ်လာ(၁၀၀)ဘီလီယံ
အထိရရန်အလားအလာကောင်းများရှိနေသောမြန်မာပြည် 

( 24 )  Organic မြေသြဇာများ ပိုးသတ်ဆေးများ ကို ထုတ်လုပ်ပြီး ပြည်ပ နိုင်ငံများကိုတင်ပို့ရောင်းချခြင်းကနေရရှိနိုင်သော၀င်ငွေအမေရိကန်ဒေါ်လာ(၁၀၀)ဘီလီယံ
အထိရရန်အလားအလာကောင်းများရှိနေသောမြန်မာပြည် 

( 25 ) ငွေခဲသွပ်ကြေးနီဂြိုလ်တုမိုဘိုင်းဖုန်းထုတ်ရာတွင်သုံးသောRead Earth စသော Mine များကိုထုတ်လုပ်သန့်စင်ပြီးပြည်ပနိုင်ငံများကိုတင်ပို့ရောင်းချရာတွင်တစ်နှစ်၀င်ငွေအမေရိကန်ဒေါ်လာ(၁၀၀)ဘီလီယံ
အထိရရန်အလားအလာကောင်းများရှိနေသောမြန်မာပြည် 

( 26 ) ဆိပ်ကမ်းအပါအ၀င်ပြည်ပနိုင်ငံများအတွက် သင်္ဘောဖျက် သင်္ဘောတည်ဆောင်ခြင်းလုပ်ငန်းများကနေတစ်နှစ်၀င်ငွေအမေရိကန်ဒေါ်လာ(၁၀၀)ဘီလီယံ
အထိရရန်အလားအလာကောင်းများရှိနေသောမြန်မာပြည် 

( 27 ) စားသုံးဆီအတွက်ဆီအုန်းမြေပဲပဲပိစပ်နေကြာ​ဆီထွက်သီးနှံများစိုက်ပျိုးပြီးကုန်ချောများကိုပြည်ပနိုင်ငံများကိုတင်ပို့ချခြင်းကနေတစ်နှစ်၀င်ငွေအမေရိကန်ဒေါ်လာ(၁၀၀)ဘီလီယံ
အထိရရန်အလားအလာကောင်းများရှိနေသောမြန်မာပြည် 

( 28 ) Mobile Phone ,Electronic &amp; Electrical Products များကိုထုတ်လုပ်ပြည်ပနိုင်ငံများကိုတင်ပို့ရောင်းချခြင်းကနေအမေရိကန်ဒေါ်လာ(၁၀၀)ဘီလီယံ အထိရရန်အလားအလာကောင်းများရှိနေသောမြန်မာပြည် 

အမေရိကန်ဒေါ်လာ တစ်ဘီလီယံတွင် သန်း ( ၁၀၀၀ ) ရှိပါသည် 

လူဦးရေ ၇ သန်းကျော်သာရှိပြီး သန်လျင် ကျောက်တန်း ခရမ်း သုံးခွ မြို့နယ် ၄ ခုစာလောက်သာ ကျယ်သော Israel နိုင်ငံ 

အာရပ် မွတ်စလင် နိုင်ငံများကနေ့စဥ် အသေခံ ဗုံးခွဲမှုများ ဒုံးကျည်များဖြင့်အပစ်ခံနေရသော Israel နိုင်ငံ 

Israel နိုင်ငံ ၏ တစ်နှစ်၀င်ငွေ GDP သည် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ( ၃၅၀ ) ဘီလီယံ နီးပါး ရှိသော သောကြောင့် 

မြန်မာနိုင်ငံအနေဖြင့် တစ်နှစ်၀င်ငွေ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ( ၃၅၀၀ ) ဘီလီယံသည် မရ နိုင် စရာအကြောင်းမရှိပါ 

စီးပွားရေး လုပ်ငန်းများအနေဖြင့် 

မိမိတို့သက်ဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းနယ်ပယ် အလိုက်  Sales Target ပြည့်အောင်ကြိုးစားကြ ပြီး ကိုယ့်မြန်မာတိုင်းရင်းသားအချင်းချင်း မနာလိုစိတ် မဖြစ် ကြဘဲ 

ကိုယ့်မြန်မာ တိုင်းရင်းသားအချင်းချင်း Sales  Target ပြည့်အောင်ကူညီဖေး မ လက်တွဲ သင့်ပြီး နိုင်ငံ့ အကျိုး အများ ပြည်သူအကျိုးအတွက် လက်တွဲ ညီညီဖြင့်စုပေါင်း ဆောင်ရွက်သင့်ပါသည် 

မြန်မာ နဲ့ ဂျပန် နှိုင်းယှဥ်ချက် 

ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးလုပ်ခဲ့တဲ့မင်းတုန်းမင်း ခေတ် နဲ့ ဂျပန် မေဂျီခေတ် အတူတူ ဘဲ 

ဂျပန် တွေ အင်အားကြီး နိုင်ငံဖြစ်သွား ပြီး မြန်မာတွေ အင်္ဂလိပ် သိမ်းပိုက်တာကိုခံလိုက်ရတယ် 

သမိုင်းကိုပြန်ကြည့်ရင်မြန်မာတွေ ပင်လယ်ရပ်ခြားပြည်ပနိုင်တွေနဲ့ကုန်ကူးသန်းသွားလာတာနဲတယ် 

ဂျပန် တွေ ပင်လယ်ရပ်ခြားပြည်ပ နိုင်ငံတွေနဲ့ကုန်ကူးသန်းသွားလာတာများတယ် 

ဂျပန်တွေ နည်းပညာ ဖွံ့ဖြိုးမှု သုတေသန တွေ ကို အချိန် ငွေကြေးအားစိုက်ပြီးလုပ်တဲ့အကျင့်က ဒီနေ့အထိဘဲ 

မြန်မာ တွေ နည်းပညာ သုတေသန နဲ့ ဖွံ့ဖြိုး မှု ကိုအချိန် ငွေကြေးအကုန်အကျခံလုပ်တာ နဲတယ် ယနေ့အထိဘဲ 

မြန်မာ တွေ အချင်းချင်း ရန်ဖြစ်နေတာများပြီးပူးပေါင်းဆောင်ရွက် မှုအားနဲတယ် 

ဂျပန် တွေ အချင်းချင်းပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုအားကောင်းတယ် 

ဂျပန် နဲ့ မြန်မာ ဥာဏ်ရည် ဥာဏ်သွေး တီထွင်ကြံဆ မှု ကြိုးစား အားထုတ် မှု စစ်ပညာ
ဇာတိသွေး ဇာတိမာန် ဘာမှမကွာဘူး အတူတူဘဲ စဥ်းစားတွေးခေါ်မှု တချို့နေရာတွေမှာ မြန်မာ က တောင်သာသေးတယ် 

ဒီအချက်တွေ က ဘဲ ဂျပန်ကို
အင်အားကြီး နိုင်ငံ ဖြစ်လာစေပြီး မြန်မာ ကို နိုင်ငံငယ်ဘ၀ကို ရောက်သွားစေခဲ့တယ် 

မြန်မာပြည်ကစီးပွားလုပ်ငန်းနယ်ပယ်တော်တော်များများမှာ 

တစ်နှစ်ကို၀င်ငွေအမေရိကန်ဒေါ်လာ(၁၀၀) 
ဘီလီယံ 

သို့မဟုတ် 

အမေရိကန်ဒေါ်လာသန်းပေါင်းတစ်သိန်း 

ဆိုတာဘယ်သူမှစိတ်မကူးရဲအိမ်မက်တောင်မက်ဖူးတာမဟုတ်ဘူး 

အများစုကဖြစ်နိုင်ဘူး အရူးလို့ပြောကြလိမ့်မယ် 

သမိုင်းမတင်မှီခေတ် လေယာဥ်ပျံတွေပေါ်လာတာလဲ လူသားတွေရဲ့စိတ်ကူးတွေအိမ်မက်တွေကနေတဆင့်ဖြစ်ပေါ်လာတာ 

အခုလိုထုတ်ဖော်ရေးသားလိုက်တဲ့အတွက်စိတ်ကူးတွေအိမ်မက်တွေဖြစ်ပေါ်လာပြီး 

လက်တွေ့အကောင်အထည်ဖော်မယ့်နည်းလမ်းတွေစီမံကိန်းတွေစနတင်
စဥ်းစားလာပြီးမြန်မာ့စီးပွားရေးလဲပိုမိုတိုးတက်လာလိမ့်မည် 

မြန်မာတိုင်းရင်းသားအချင်းချင်း စည်းစည်းလုံးလုံးညီညီညွတ်ညွတ် ဖြင့် စုပေါင်း
ဆောင်ရွက်လျှင် 

မြန်မာနိုင်ငံအနေဖြင့် တစ်နှစ်၀င်ငွေ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ( ၃၅၀၀ ) ဘီလီယံသည် မရ နိုင် စရာအကြောင်းမရှိပါ မြန်မာ ပြည်သူများအနေဖြင့် ချမ်းသာကြွယ်၀သော ဘ၀ကိုရရှိပိုင်ဆိုင်ကြမည်ဖြစ်ပါသည် 

Written by
Zaw Htet</text>
      <sha1>b9casi4sbj86znv9r08wg8g6koxyulo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1050777</id>
      <parentid>1050771</parentid>
      <timestamp>2026-08-29T16:41:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ninjastrikers</username>
        <id>22896</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Special:Contributions/~2026-46935-54|~2026-46935-54]] ([[User talk:~2026-46935-54|ဆွေးနွေး]]) ၏ ပြင်ဆင်မှုများကို [[User:Dr Lotus Black|Dr Lotus Black]] ၏ နောက်ဆုံးတည်းဖြတ်မူသို့ နောက်ပြန် ပြန်ပြင်ခဲ့သည်</comment>
      <origin>457350</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="385" sha1="to8phm8lvdlbgpwvg7ztmfznxelua1a" xml:space="preserve">{{Commons category|Economy of Myanmar}}
{{cat main|မြန်မာနိုင်ငံ၏ စီးပွားရေး}}

[[Category:အရှေ့တောင်အာရှ၏ စီးပွားရေး]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံ|စီးပွားရေး]]
[[Category:နိုင်ငံအလိုက် စီးပွားရေး]]</text>
      <sha1>to8phm8lvdlbgpwvg7ztmfznxelua1a</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1050778</id>
      <parentid>1050777</parentid>
      <timestamp>2026-08-29T16:41:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ninjastrikers</username>
        <id>22896</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>&quot;[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ စီးပွားရေး]]&quot; ကို ကာကွယ်ခဲ့သည် ([ပြင်ဆင်ရန်=အလိုအလျောက် အတည်ပြုထားသော အသုံးပြုသူများကိုသာ ခွင့်ပြုသည်] (အနန္တ))</comment>
      <origin>457350</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="385" sha1="to8phm8lvdlbgpwvg7ztmfznxelua1a" xml:space="preserve">{{Commons category|Economy of Myanmar}}
{{cat main|မြန်မာနိုင်ငံ၏ စီးပွားရေး}}

[[Category:အရှေ့တောင်အာရှ၏ စီးပွားရေး]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံ|စီးပွားရေး]]
[[Category:နိုင်ငံအလိုက် စီးပွားရေး]]</text>
      <sha1>to8phm8lvdlbgpwvg7ztmfznxelua1a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေး နယ်မြေဒေသများ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>57181</id>
    <revision>
      <id>1050837</id>
      <parentid>1050645</parentid>
      <timestamp>2026-08-30T11:07:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>နေနီဝန်း</username>
        <id>89694</id>
      </contributor>
      <comment>/* ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်းနှင့်ဒေသများ */ ပုဒ်မ ၂၇၆ (က)</comment>
      <origin>1050837</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="45529" sha1="rqefbpr7988t6ksxljcrc9f81iex8pl" xml:space="preserve">[[မြန်မာနိုင်ငံ]] ၏ အုပ်ချုပ်ရေးဒေသများမှာ ခေတ်အဆက်ဆက်ပြောင်းလဲမှုများရှိခဲ့သည်။

{{Infobox subdivision type
| name= မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ
| alt_name= Administrative divisions of Myanmar
| alt_name1=  
| alt_name2=  
| alt_name3=  
| alt_name4=  
| map= {{Myanmar Administrative Divisions Image Map}}
| category= [[ပြည်ထောင်စုစနစ်]]
| territory= [[ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်]]
| upper_unit= 
| start_date=  
| start_date1=  
| start_date2=  
| start_date3=  
| start_date4= 
| legislation_begin=
| legislation_begin1=
| legislation_begin2=
| legislation_begin3=
| legislation_begin4=
| legislation_end=
| legislation_end1=
| legislation_end2=
| legislation_end3=
| legislation_end4=
| end_date=
| end_date1=
| end_date2=
| end_date3=
| end_date4=
| current_number= စုစုပေါင်း ၁၅ ခု &lt;br /&gt;(တိုင်းဒေသကြီး ၇ ခု၊ &lt;br /&gt;ပြည်နယ် ၇ ခု၊ &lt;br /&gt;ပြည်ထောင်စုနယ်မြေ ၁ ခု)
| number_date= ၂၀၂၁ခုနှစ်စာရင်း&lt;ref name=&quot;DMEL&quot;&gt;{{Cite book |title=Deciphering Myanmar's Ethnic Landscape: A Brief Historical and Ethnic Description of Myanmar's Administrative Units |url=https://www.idea.int/publications/catalogue/deciphering-myanmars-ethnic-landscape-brief-historical-and-ethnic-description |access-date=2025-05-12 |publisher=International IDEA |date=2022 |language=en |doi=10.31752/idea.2022.57 |last1=Jap |first1=Jangai |last2=Courtin |first2=Constant |isbn=978-91-7671-577-2 }}&lt;/ref&gt;
| type=
| type1=
| type2=
| type3=
| type4=
| status=
| status1=
| status2=
| status3=
| status4=
| exofficio=
| exofficio1=
| exofficio2=
| exofficio3=
| exofficio4=
| population_range= ၂၈၆,၆၂၇ ([[ကယားပြည်နယ်]]) - ၇,၃၆၀,၇၀၃ ([[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]])
| area_range= {{convert|7054|km2}} ([[နေပြည်တော် ပြည်ထောင်စုနယ်မြေ]]) - {{convert|155,801|km2}} ([[ရှမ်းပြည်နယ်]])
| government= [[ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့|ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်အစိုးရ]]
| government1=
| government2=
| government3=
| government4=   
| subdivision={{plainlist|*[[ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း]]
*[[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] နှင့် [[ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]
*[[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]]
*[[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့များ|မြို့]] နှင့် [[ကျေးရွာအုပ်စု]]
*[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရပ်ကွက်များ|ရပ်ကွက်များ]] နှင့် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရွာများ|ကျေးရွာများ]]}}  
}} 
{{မြန်မာနိုင်ငံ၏ နယ်မြေအပိုင်းအခြားများ}}

[[မြန်မာနိုင်ငံ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈)|၂၀၀၈ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ]]အရ&lt;ref name=&quot;2008Con&quot;&gt;ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈ခုနှစ်) [https://natlex.ilo.org/dyn/natlex2/r/natlex/fe/details?p3_isn=79572]&lt;/ref&gt; ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်ကို အောက်ပါအတိုင်း အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသအမျိုးအစား ၁၁မျိုး အဖြစ် အဆင့်ဆင့်ခွဲခြားနိုင်သည်။
{|class=wikitable
!အမျိုးအစား!!အင်္ဂလိပ်အခေါ်အဝေါ်!!အရေအတွက်
|-
|colspan=&quot;3&quot;|တိုင်းဒေသကြီးများ ၊ ပြည်နယ်များနှင့် ပြည်ထောင်စုနယ်မြေများကို နိုင်ငံတော်အဖြစ်စုစည်းသည်။
|-
|ပြည်နယ်||State||၇
|-
|တိုင်းဒေသကြီး||Region|||၇
|-
|ပြည်ထောင်စုနယ်မြေ||Union Territory||၁
|-
|colspan=&quot;3&quot;|
*ခရိုင်များကို တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်အဖြစ်စုစည်းသည်။
*ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသတွင် ထိုဒေသအတွင်းရှိ မြို့နယ်များကို ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ အဖြစ် စုစည်းသည်။
*ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်းတွင် ထိုတိုင်းအတွင်းရှိမြို့နယ်များကို ခရိုင်အဖြစ်စုစည်းပြီး ယင်း ခရိုင်များကို ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်းအဖြစ် စုစည်းသည်။
*တိုင်းဒေသကြီးတစ်ခု သို့မဟုတ် ပြည်နယ်တစ်နယ်တွင် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း သို့မဟုတ် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသရှိပါက ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း၊ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသနှင့် ခရိုင်များကို တိုင်းဒေသကြီးသို့မဟုတ် ပြည်နယ်အဖြစ် စုစည်းသည်။
|-
|ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း||Self-Administered Division||၁
|-
|ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ||Self-Administered Zone||၅
|-
|ခရိုင်||District||၁၂၁
|-
|colspan=&quot;3&quot;|မြို့နယ်များကို ခရိုင်အဖြစ် စုစည်းသည်။
|-
|မြို့နယ်||Township||၃၃၀
|-
|colspan=&quot;3&quot;|
*ကျေးရွာအုပ်စုနှင့်ရပ်ကွက်များ သို့မဟုတ် မြို့များကို မြို့နယ်အဖြစ်စုစည်းသည်။
*ရပ်ကွက်များကို မြို့ သို့မဟုတ် မြို့နယ်အဖြစ်စုစည်းသည်။
*ကျေးရွာများကို ကျေးရွာအုပ်စုအဖြစ်စုစည်းသည်။
|-
|မြို့||Town||၅၂၃
|-
|ရပ်ကွက်||Ward||၃၄၇၀
|-
|ကျေးရွာအုပ်စု||Village Tract||၁၃၅၉၀
|-
|ကျေးရွာ||Village||၆၃၂၁၄
|}

တိုင်း(Division)များကို ၂၀၁၀ ဩဂုတ်လတွင် တိုင်းဒေသကြီး(Region)များအဖြစ် ပြောင်းလဲခေါ်ဝေါ်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;weekly&quot;&gt;{{cite news |title=တိုင်းခုနစ်တိုင်းကို တိုင်းဒေသကြီးများအဖြစ် လည်းကောင်း၊ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရ တိုင်းနှင့် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရ ဒေသများ ရုံးစိုက်ရာ မြို့များကို လည်းကောင်း ပြည်ထောင်စုနယ်မြေတွင် ခရိုင်နှင့်မြို့နယ်များကို လည်းကောင်း သတ်မှတ်ကြေညာ |publisher=Weekly Eleven News |date=2010-08-20 |url=http://www.news-eleven.com/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=4375:2010-08-20-12-39-51&amp;catid=42:2009-11-10-07-36-59&amp;Itemid=112 |accessdate=2010-08-23 |language=မြန်မာဘာသာ}}&lt;/ref&gt; [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး]]နှင့် [[ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး]]များမှလွဲ၍ ကျန်တိုင်းဒေသကြီးလေးခုမှာ မြို့တော်များ၏ အမည်များအတိုင်းဖြစ်သည်။

[[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]သည် လူဦးရေအများဆုံးနေထိုင်သည့် ဒေသဖြစ်ကာ [[ကယားပြည်နယ်]]မှာ လူဦးရေအနည်းဆုံးနေထိုင်ရာ ဒေသဖြစ်သည်။ ကုန်းမြေဧရိယာအရ ရှမ်းပြည်နယ်မှာ အကြီးဆုံးဖြစ်ပြီး ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးမှာ ဧရိယာအသေးဆုံးဖြစ်သည်။
ရှမ်းပြည်နယ်သည် (၆၁၀၉၀)စ/မိုင် ကျယ်ဝန်းပြီး ဒုတိယ အကျယ်ဆုံး တိုင်းဒေသကြီးမှာ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး (၃၆၅၃၅)စ/မိုင် ကျယ်ဝန်းသည်။

==အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ==
===ပြည်ထောင်စုနယ်မြေ၊ တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ်များ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!align=&quot;left&quot;|အင်္ဂလိပ်အမည်!!align=&quot;left&quot;|မြန်မာအမည်!!align=&quot;left&quot;|မြို့တော်
!align=&quot;left&quot;|[[အလံ]]
!align=&quot;right&quot;|[[ISO 3166-2:MM|ISO]]&lt;ref&gt;[[ISO 3166-2:MM]] (မြန်မာနိုင်ငံဒေသများအတွက် [[International Organization for Standardization|ISO]] [[ISO 3166-2|3166-2]] ကုဒ်များ)&lt;/ref&gt;
!align=&quot;left&quot;|နေရာဒေသ
!align=&quot;right&quot;|လူဦးရေ (၂၀၁၄)
!align=&quot;right&quot;|ဧရိယာ &lt;small&gt;(km²)&lt;/small&gt;
!align=&quot;right&quot;|အမျိုးအစား
|-
| Ayeyarwady
| [[ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး|ဧရာဝတီ]]
| [[ပုသိမ်မြို့]]
| [[File:Flag of Ayeyarwady Region.svg|75px]]
| MM-07
| အောက်ပိုင်း
| ၆,၁၈၄,၈၂၉&lt;ref name=&quot;mip&quot;&gt;{{cite book|title=ပြည်ထောင်စုအစီရင်ခံစာ : မြန်မာနိုင်ငံလူဦးရေနှင့် အိမ်အကြောင်းအရာသန်းခေါင်စာရင်း|publisher=လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန|location=နေပြည်တော်|date=2015|series=The 2014 Myanmar Population and Housing Census|pages=၁၂}}&lt;/ref&gt;
| ၃၅,၀၃၁.၈
| တိုင်းဒေသကြီး
|-
| Bago 
| [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး|ပဲခူး]]
| [[ပဲခူးမြို့]]{{sup|၁}}
| [[File:Flag of Bago Division.svg|75px]]
| MM-02
| အောက်ပိုင်း
| ၄,၈၆၇,၃၇၃&lt;ref name=&quot;mip&quot;/&gt;
| ၃၉,၄၀၂.၃
| တိုင်းဒေသကြီး
|-
| Chin
| [[ချင်းပြည်နယ်|ချင်း]]
| [[ဟားခါးမြို့]]
| [[File:Flag of Chin State.svg|75px]]
| MM-14
| အနောက်ပိုင်း
| ၄၇၈,၈၀၁&lt;ref name=&quot;mip&quot;/&gt;
| ၃၆,၀၁၈.၈
| ပြည်နယ်
|-
| Kachin
| [[ကချင်ပြည်နယ်|ကချင်]]
| [[မြစ်ကြီးနားမြို့]]
| [[File:Flag of Kachin State.svg|75px]]
| MM-11
| မြောက်ပိုင်း
| ၁,၆၈၉,၄၄၁&lt;ref name=&quot;mip&quot;/&gt;
| ၈၉,၀၄၁.၈
| ပြည်နယ်
|-
| Kayah
| [[ကယားပြည်နယ်|ကယား]]
| [[လွိုင်ကော်မြို့]]
| [[File:Flag of Kayah State.svg|75px]]
| MM-12
| အရှေ့ပိုင်း
| ၂၈၆,၆၂၇&lt;ref name=&quot;mip&quot;/&gt;
| ၁၁,၇၃၁.၅
| ပြည်နယ်
|-
| Kayin
| [[ကရင်ပြည်နယ်|ကရင်]]
| [[ဘားအံမြို့]]
| [[File:Flag of Kayin State.svg|75px]]
| MM-13
| တောင်ပိုင်း
| ၁,၅၇၄,၀၇၉&lt;ref name=&quot;mip&quot;/&gt;
| ၃၀,၃၈၃
| ပြည်နယ်
|-
| Magway 
| [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး|မကွေး]]
| [[မကွေးမြို့]]
| [[File:Flag of Magway Region.svg|75px]]
| MM-03
| အလယ်ပိုင်း
| ၃,၉၁၇,၀၅၅&lt;ref name=&quot;mip&quot;/&gt;
| ၄၄,၈၂၀.၆
| တိုင်းဒေသကြီး
|-
| Mandalay
| [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး|မန္တလေး]]
| [[မန္တလေးမြို့]]
| [[File:Flag of Mandalay Region (2010-2021).svg|75px]]
| MM-04
| အလယ်ပိုင်း
| ၆,၁၆၅,၇၂၃&lt;ref name=&quot;mip&quot;/&gt;
| ၃၇,၉၄၅.၆
| တိုင်းဒေသကြီး
|-
| Mon
| [[မွန်ပြည်နယ်|မွန်]]
| [[မော်လမြိုင်မြို့]]
| [[File:Flag of Mon State (2018).svg|75px]]
| MM-15
| တောင်ပိုင်း
| ၂,၀၅၄,၃၉၃&lt;ref name=&quot;mip&quot;/&gt;
| ၁၂,၂၉၆.၆
| ပြည်နယ်
|-
| Rakhine 
| [[ရခိုင်ပြည်နယ်|ရခိုင်]]
| [[စစ်တွေမြို့]]
| [[File:Flag of Rakhine.svg|75px]]
| MM-16
| အနောက်ပိုင်း
| ၃,၁၈၈,၈၀၇&lt;ref name=&quot;mip&quot;/&gt;
| ၃၆,၇၇၈.၀
| ပြည်နယ်
|-
| Shan
| [[ရှမ်းပြည်နယ်|ရှမ်း]]
| [[တောင်ကြီးမြို့]]{{sup|၂}}
| [[File:Flag of the Shan State.svg|75px]]
| MM-17
| အရှေ့ပိုင်း 
| ၅,၈၂၄,၄၃၂&lt;ref name=&quot;mip&quot;/&gt;
| ၁၅၅,၈၀၁.၃
| ပြည်နယ်
|-
| Sagaing
| [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး|စစ်ကိုင်း]]
| [[မုံရွာမြို့]]
| [[File:Flag of Sagaing Region (2019).svg|75px]]
| MM-01
| မြောက်ပိုင်း
| ၅,၃၂၅,၃၄၇&lt;ref name=&quot;mip&quot;/&gt;
| ၉၃,၇၀၄.၈
| တိုင်းဒေသကြီး
|-
| Tanintharyi
| [[တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး|တနင်္သာရီ]]
| [[ထားဝယ်မြို့]]
| [[File:Flag of Tanintharyi Region.svg|75px]]
| MM-05
| တောင်ပိုင်း
| ၁,၄၀၈,၄၀၁&lt;ref name=&quot;mip&quot;/&gt;
| ၄၄,၃၄၄.၉
| တိုင်းဒေသကြီး
|-
| Yangon
| [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး|ရန်ကုန်]]
| [[ရန်ကုန်မြို့]]
| [[File:Flag of Yangon Region.svg|75px]]
| MM-06
| အောက်ပိုင်း
| ၇,၃၆၀,၇၀၃&lt;ref name=&quot;mip&quot;/&gt;
| ၁၀,၂၆၇.၇
| တိုင်းဒေသကြီး
|-
| Naypyidaw
| [[နေပြည်တော် ပြည်ထောင်စုနယ်မြေ|နေပြည်တော်]]
| [[နေပြည်တော်]]
| [[File:Flag of Naypyidaw Union Territory.svg|75px]]
| MM-18
| အလယ်ပိုင်း
| ၁,၁၆၀,၂၄၂&lt;ref name=&quot;mip&quot;/&gt;
| ၇,၀၅၄
| ပြည်ထောင်စုနယ်မြေ
|}

: {{sup|၁}} [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၏ မြေမျက်နှာသွင်ပြင် အနေအထားအရ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး အရှေ့ပိုင်းနှင့် အနောက်ပိုင်းကို [[ပဲခူးရိုးမ]]တောင်တန်းကြီးဖြင့် ကာဆီးထားသည်။ ထို့ကြောင့် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၏ မြို့တော်နှင့် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံးမြို့များ စာရင်း|အကြီးဆုံးမြို့]]မှာ ပဲခူးမြို့ဖြစ်သော်လည်း ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့ပိုင်း) ၏ အုပ်ချုပ်ရေးရုံးများသည် ပိုမိုအချက်အချာကျသည့် [[တောင်ငူမြို့]]၌ လည်းကောင်း၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်ပိုင်း) ၏ အုပ်ချုပ်ရေးရုံးများသည် [[ပြည်မြို့]]၌ လည်းကောင်း အသီးသီး ရုံးစိုက်သည်။''

: {{sup|၂}} [[ရှမ်းပြည်နယ်]]သည် ဧရိယာကြီးမား ကျယ်ပြန့်လှသဖြင့် ရှမ်းပြည်နယ်၏ မြို့တော်မှာ [[တောင်ကြီးမြို့]] ဖြစ်သော်လည်း ရှမ်းပြည်နယ်၏ အုပ်ချုပ်ရေးရုံးများမှာ ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်ပိုင်း) အတွက် တောင်ကြီးမြို့တွင် လည်းကောင်း၊ ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်ပိုင်း)အတွက် [[လားရှိုးမြို့]]တွင် လည်းကောင်း၊ ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့ပိုင်း) အတွက် [[ကျိုင်းတုံမြို့]]တွင် လည်းကောင်း အသီးသီးရုံးစိုက်သည်။ ထို့ကြောင့် ရှမ်းပြည်နယ်တွင် အုပ်ချုပ်ရေးရုံးစိုက်ရာမြို့ (၃)မြို့ ရှိသည်။

===ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်းနှင့်ဒေသများ===
[[File:SAZs &amp; SAD of Burma.png|thumb|ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်းနှင့်ဒေသများ]]
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! align=&quot;left&quot; |မြန်မာအမည်
! align=&quot;left&quot; |အင်္ဂလိပ်အမည်!! align=&quot;left&quot; |မြို့တော်!!align=&quot;left&quot;|နေရာဒေသ
! colspan=&quot;2&quot; align=&quot;right&quot; |မြို့နယ်များ
!align=&quot;right&quot;|အမျိုးအစား
|-
| colspan=&quot;7&quot; |[[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]] တွင်
|-
| [[နာဂကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]
| Naga Self-Administered Zone
| [[လဟယ်မြို့]]
| မြောက်ပိုင်း
| colspan=&quot;2&quot; | လေရှီးမြို့နယ်၊ 
လဟယ်မြို့နယ်၊  

နန်းယွန်းမြို့နယ် 
| [[ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]
|-
| colspan=&quot;7&quot; |[[ရှမ်းပြည်နယ်]] တွင်
|-
| [[ဓနုကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]
| Danu Self-Administered Zone
| [[ပင်းတယမြို့]]
| အရှေ့ပိုင်း
| colspan=&quot;2&quot; | ရွာငံမြို့နယ်၊ 
ပင်းတယမြို့နယ်
| ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ
|-
| [[ပအိုဝ်းကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]
| Pa-O Self-Administered Zone
| [[ဟိုပုံးမြို့]]
| အရှေ့ပိုင်း
| colspan=&quot;2&quot; | ဟိုပုန်းမြို့နယ်၊ 
ဆီဆိုင်မြို့နယ်၊  

ပင်လောင်းမြို့နယ် 
| ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ
|-
| [[ပလောင်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]
| Pa Laung Self-Administered Zone
| [[နမ့်ဆန်မြို့]]
| အရှေ့ပိုင်း
| colspan=&quot;2&quot; | နမ့်ဆန်မြို့နယ်၊ 
မန်တုံမြို့နယ်
| ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ
|-
| [[ကိုးကန့်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]
| Kokang Self-Administered Zone
| [[လောက်ကိုင်မြို့]]
| အရှေ့ပိုင်း
| colspan=&quot;2&quot; | ကုန်းကြမ်းမြို့နယ်၊ 
လောက်ကိုင်မြို့နယ် 
| ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | [[ဝကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း]]
| rowspan=&quot;2&quot; | Wa Self-Administered Division
| rowspan=&quot;2&quot; | [[ဟိုပန်မြို့]]
| rowspan=&quot;2&quot; | အရှေ့ပိုင်း
|ဟိုပန်ခရိုင်
| ဟိုပန်မြို့နယ်၊ 
မိုင်းမောမြို့နယ်၊  

ပန်ဝိုင်မြို့နယ်၊ 
| rowspan=&quot;2&quot; | ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း
|-
|မက်မန်းခရိုင်
|နားဖန်းမြို့နယ်၊ 
မက်မန်းမြို့နယ်၊ 

ပန်ဆန်း(ပန်းခမ်း)မြို့နယ်
|}
ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်းသည် တိုင်းဒေသကြီး/ပြည်နယ်/ပြည်ထောင်စုနယ်မြေ အဆင့်နှင့် ခရိုင်အဆင့်တို့ကြား အဆင့်အတန်းရှိပြီး ကိုယိပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသများသည် ခရိုင်အဆင့်ဖြစ်သည်ဟု ယူဆနိုင်သော်လည်း ၂၀၀၈ အခြေခံဥပဒေအရ တူညီသောအဆင့်အတန်းရှိသည်ဟုသတ်မှတ်ထားပါသည်။

==အုပ်ချုပ်ရေးစနစ်==
[[File:Myanmar states location.svg|thumb|right|{{legend|red|ပြည်နယ်များ}}{{legend|#fefee4|တိုင်းဒေသကြီးများ}}]]
ပြည်နယ်များ၊ တိုင်းဒေသကြီးများနှင့် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသများ၏ အုပ်ချုပ်ရေးပုံစံကို ၂၀၀၈ ခုနှစ် [[မြန်မာနိုင်ငံအခြေခံဥပဒေ(၂၀၀၈)|ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ]]တွင် ဖော်ပြထားသည်။&lt;ref&gt;http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/a/a1/Constitution_of_Myanmar_of_2008.pdf&lt;/ref&gt;

===ပြည်နယ်နှင့်တိုင်းဒေသကြီးများ===
ပြည်နယ်နှင့်တိုင်းဒေသကြီးများကို ဝန်ကြီးချုပ်၊ ဝန်ကြီးများနှင့် ရှေ့နေချုပ်များပါဝင်သည့် ပြည်နယ်အစိုးရနှင့် တိုင်းဒေသကြီးအစိုးရများက အုပ်ချုပ်သည်။ ရွေးကောက်ခံကိုယ်စားလှယ်များနှင့် တပ်မတော်သား ကိုယ်စားလှယ်များ ပါဝင်သည့် [[ပြည်နယ်လွှတ်တော်]] သို့မဟုတ် [[တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်]]တို့သည် ဥပဒေပြုအာဏာပိုင်များဖြစ်သည်။

===နေပြည်တော်ပြည်ထောင်စုနယ်မြေ===
ပြည်ထောင်စု သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော် ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံ အခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈ ခုနှစ်) အရ ပုဒ်မ (၅၀) တွင် [[နေပြည်တော်]]ကို ပြည်ထောင်စုနယ်မြေအဖြစ် သတ်မှတ်ထားကြောင်း၊ သမ္မတ က တိုက်ရိုက်အုပ်ချုပ်ကြောင်း ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။

===ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသများနှင့် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်းများ===

စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းတွင်
*နာဂ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ
ရှမ်းပြည်နယ်အတွင်းတွင်
*ပလောင် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ
*ကိုးကန့် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ
*ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ
*ဓနု ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ
*ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း

==သမိုင်းကြောင်း==

===ဗြိတိသျှကိုလိုနီခေတ်===
၁၉၀၀ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံသည် [[ဗြိတိသျှရာဇ|ဗြိတိသျှအိန္ဒိယ]]၏ လက်အောက်ခံဒေသတစ်ခုဖြစ်ခဲ့ပြီး အောက်မြန်မာနိုင်ငံနှင့် အထက်မြန်မာနိုင်ငံဟူ၍ နှစ်ပိုင်းခွဲအုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။ အောက်မြန်မာနိုင်ငံတွင် ရခိုင်ပြည်နယ်၊ ဧရာဝတီ၊ ပဲခူးနှင့် တနင်္သာရီဒေသများပါဝင်ပြီး မြို့တော်မှာ ရန်ကုန်မြို့ဖြစ်သည်။ အထက်မြန်မာနိုင်ငံတွင် မိတ္ထီလာ၊ မင်းဘူး၊ စစ်ကိုင်း၊ ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်းနှင့် ရှမ်းပြည်တောင်ပိုင်းတို့ပါဝင်ကာ မြို့တော်မှာ မန္တလေးမြို့ဖြစ်သည်။ 

ယနေ့ခေတ် ကချင်ပြည်နယ်နှင့်ချင်းပြည်နယ်တို့သည် တောင်တန်းဒေသများ၊ ကယားပြည်နယ်သည် ကရင်နီနယ်များ၊ ရှမ်းပြည်နယ်ဖြစ်သောနယ်မြေဒေသသည် ပဒေသရာဇ်ရှမ်းပြည်နယ်စု၊ ယနေ့ခေတ်ရှမ်ူပြည်နယ်ရှိ&quot;ဝ&quot;ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်းသည် &quot;ဝ&quot;နယ်များ၊ ရခိုင်ပြည်နယ်သည် ရခိုင်တိုင်း စသည်ဖြင့်တည်ရှိခဲ့သည်။ လက်ရှိ မွန်ပြည်နယ်မှ မော်လမြိုင်ခရိုင်နှင့် သထုံခရိုင်တို့သည်လည်းကောင်း၊ လက်ရှိ ကရင်ပြည်နယ်တွင် ပါဝင်နေသော နယ်မြေဒေသအချို့သည် သံလွင်ခရိုင်အဖြစ်လည်းကောင်း၊ လက်ရှိ ထားဝယ်ခရိုင်နှင့် မြိတ်ခရိုင်တို့သည်လည်းကောင်း တနင်္သာရီတိုင်းတွင်ပါဝင်ခဲ့သည်။ လက်ရှိ ရန်ကုန်တိုင်းရှိ မြောက်ပိုင်းခရိုင်၊ တောင်ပိုင်းခရိုင် နယ်မြေများသည် ပဲခူးတိုင်းအတွင်းတွင်လည်းကောင်း၊ လက်ရှိ ကချင်ပြည်နယ်မှ ဗန်းမော်ခရိုင်နှင့် မြစ်ကြီးနားခရိုင်များမှ နယ်မြေအချို့သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းတွင်လည်းကောင်း ပါဝင်ခဲ့သည်။

၁၉၄၀ပြည့်နှစ်တွင် မင်းဘူးတိုင်းကို မကွေးတိုင်းအဖြစ် အမည်ပြောင်းခဲ့ပြီး မိတ္ထီလာတိုင်းကို မန္တလေးခရိုင်အောက်သို့ ရွေ့ပြောင်းခဲ့သည်။

===လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက်ပိုင်း===
၁၉၄၈ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၄ ရက်နေ့တွင် လွတ်လပ်ရေးရရှိပြီးနောက်ပိုင်း ချင်းတောင်တန်းဒေသကို ရခိုင်တိုင်းမှ ခွဲထုတ်ကာ ချင်းဝိသေသတိုင်းအဖြစ်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ စစ်ကိုင်းတိုင်းအတွင်းရှိ [[ဗန်းမော်ခရိုင်]]နှင့် မြစ်ကြီးနားဒေသများကို ပေါင်းကာ [[ကချင်ပြည်နယ်]]အဖြစ်သို့လည်းကောင်း၊ [[ကျိုက္ခမီမြို့|အမ်းဟတ်]]၊ [[သထုံခရိုင်|သထုံ]]နှင့် တနင်္သာရီတိုင်းမှ [[တောင်ငူခရိုင်]]များကို [[ကရင်ပြည်နယ်]]၏ရှေ့ပြေး ကော်သူလေးအထူးဒေသအဖြစ်လည်းကောင်း ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ကရင်နီနယ်များကို ကရင်နီပြည်နယ်အဖြစ်ဖွဲ့စည်းပြီး ပဒေသရာဇ်ရှမ်းပြည်နယ်စုနှင့် ဝပြည်နယ်များကိုပေါင်း၍လည်း [[ရှမ်းပြည်နယ်]]အဖြစ် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။

၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် ကရင်နီပြည်နယ်ကို [[ကယားပြည်နယ်]]အဖြစ် အမည်ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ အခြေခံဥပဒေပြင်ဆင်ချက်ဖြင့် ၁၉၅၄ခုနှစ်တွင် ကော်သူလေးအထူးဒေသနှင့်ထပ်တိုးနယ်မြေများကို ကရင်ပြည်နယ်အဖြစ်တရားဝင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။

[[တော်လှန်ရေးကောင်စီ]] အစိုးရလက်ထက်တွင် ၁၉၆၂ ခုနှစ် ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံ နယ်ခြားဒေသအုပ်ချုပ်ရေးဥပဒေအရ တည်ရှိခဲ့သော ရခိုင်တိုင်းရှိ [[မေယုနယ်ခြားခရိုင်]]ကို [[စစ်တွေခရိုင်]]အောက်တွင် မောင်းတောခရိုင်ခွဲအဖြစ်လည်းကောင်း၊ ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ ကျိုင်းတုံ၊ မိုင်းတုံ၊ တာချီလိတ်၊ ကွမ်းလုံနယ်ခြားခရိုင်များကို [[ကျိုင်းတုံခရိုင်]]၊ [[ကွမ်းလုံခရိုင်]]များအဖြစ်လည်းကောင်း၊ ကချင်ပြည်နယ်ရှိ အရှေ့ပူတာအိုနယ်ခြားခရိုင်ကို [[ပူတာအိုခရိုင်]]အဖြစ်လည်းကောင်း သတ်မှတ်၍ လောခေါင်နယ်ခြားခရိုင်ကို မြစ်ကြီးနားခရိုင်အောက် ထည့်သွင်းခဲ့သည်။

၁၉၆၄ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်တိုင်းကို ပဲခူးတိုင်းမှ ခွဲထုတ်ခဲ့သည်။ ကရင်ပြည်နယ်ကို ကော်သူးလေပြည်နယ်ဟု အမည်ပြောင်းလဲခဲ့သည်။

၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် ဟံသာဝတီနှင့် မှော်ဘီခရိုင်တို့ကို ရန်ကုန်တိုင်းလက်အောက်သို့ ရွှေ့ပြောင်းခဲ့သည်။ တနင်္သာရီတိုင်းမှ မော်လမြိုင်ခရိုင်နှင့် သထုံခရိုင်တို့ကို တနင်္သာရီတိုင်း(၁)၊ မြိတ်ခရိုင်နှင့် ထားဝယ်ခရိုင်တို့ကို တနင်္သာရီတိုင်း(၂) အဖြစ် ခွဲခြမ်းခဲ့ပြီး တနင်္သာရီတိုင်း(၁)၏မြို့တော်အဖြစ် [[မော်လမြိုင်မြို့]]နှင့် တနင်္သာရီတိုင်း(၂)၏ မြို့တော်အဖြစ် [[ထားဝယ်မြို့]]တို့ကိုသတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ထိုနှစ်တွင်ပင် ခရိုင်၊ ခရိုင်ခွဲနှင့် မြို့နယ်ခွဲများကို ဖျက်သိမ်းခဲ့သည်။

၁၉၇၄ ခုနှစ် အခြေခံဥပဒေသစ်အာဿာတည်သောအခါ ချင်းဝိသေသတိုင်းကို [[ချင်းပြည်နယ်]]အဖြစ် ပြောင်းလဲခေါ်ဝေါ်ခဲ့ကာ မြို့တော်ကိုလည်း [[ဖလမ်းမြို့]]မှ [[ဟားခါးမြို့]]သို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်။ တနင်္သာရီတိုင်း(၁)သည် [[မွန်ပြည်နယ်]]၊  တနင်္သာရီတိုင်း(၂)သည် တနင်္သာရီတိုင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ရခိုင်တိုင်းကိုလည်း ရခိုင်ပြည်နယ်အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ကော်သူးလေကိုမူ ကရင်ပြည်နယ်အဖြစ် ပြန်လည်ပြောင်းလဲခဲ့သည်။

၁၉၉၅ ခုနှစ်နောက်ပိုင်းတွင် [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]]နှင့် ငြိမ်းချမ်းရေး သဘောတူညီချက်အရ မြစ်ကြီးနားခရိုင်ထဲမှ [[မိုးညှင်းခရိုင်]]ကို အသစ်ခွဲထုတ်ဖွဲ့စည်းသည်။

တပ်မတော်အစိုးရအဖြစ် [[နိုင်ငံတော် ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှု တည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့]] တာဝန်ယူပြီးနောက် ၁၉၈၈ခုနှစ်တွင် မြို့နယ်များကိုစုစည်း၍ မြို့နယ်စုများဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၁၉၉၂ခုနှစ်တွင် မြို့နယ်စုများကို ခရိုင်များအဖြစ်ပြောင်းလဲခေါ်ဝေါ်ခဲ့ပါသည်။

[[နိုင်ငံတော် အေးချမ်းသာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ]]မှ ၁၉၉၇ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၁၅ ရက်နေ့မှ စတင်ပြီး တာဝန်ယူပြီးနောက် နိုင်ငံတော်၏ စီးပွားရေး၊ လူမှုရေး၊ အုပ်ချုပ်ရေး အခြေအနေများအရ မြို့၊ ရွာ၊ ရပ်ကွက်များ ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းမှုများကို ဆက်လက်ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ထိုသို့ပြုလုပ်ရာတွင် [[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန]]၏ ၂၇.၈.၉၉ ရက်စွဲပါ အမိန့်ကြော်ငြာစာအရ ပဲခူးတိုင်း အနောက်ပိုင်းရှိ ပြည်ခရိုင်နှင့် သာယာဝတီခရိုင်တို့ကို ပေါင်းစည်း၍ ပဲခူးတိုင်း (အနောက်ပိုင်း) တိုင်းခွဲအဖြစ် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။

===၂၀၀၈ ခုနှစ် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ===
၂၀၀၈ ခုနှစ် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ တိုင်းခုနစ်တိုင်းကို တိုင်းဒေသကြီးများအဖြစ် အမည်ပြောင်းလဲကြောင်း ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။ း နေပြည်တော်မြို့တော်ပါဝင်သည့် ပြည်ထောင်စုနယ်မြေနှင့် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသများနှင့် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်းများကို သတ်မှတ်ကြောင်း ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။&lt;ref name=&quot;2008Con&quot;/&gt;

ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်းနှင့် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသများမှာ- 
*(က) စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးရှိ [[လေရှီးမြို့နယ်]]၊ [[လဟယ်မြို့နယ်]]နှင့် [[နန်းယွန်းမြို့နယ်]]တို့ကို စုစည်းပြီး [[နာဂကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]၊
*(ခ) ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ [[ရွာငံမြို့နယ်]]နှင့် [[ပင်းတယမြို့နယ်]]တို့ကို စုစည်းပြီး [[ဓနုကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]၊
*(ဂ) ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ [[ဟိုပုန်းမြို့နယ်]]၊ [[ဆီဆိုင်မြို့နယ်]]နှင့် [[ပင်လောင်းမြို့]]နယ်တို့ကို စုစည်းပြီး [[ပအိုဝ်းကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]၊
*(ဃ) ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ [[နမ့်ဆန်မြို့နယ်]]နှင့် [[မန်တုံမြို့]]နယ်တို့ကို စုစည်းပြီး [[ပလောင်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]၊
*(င) ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ [[ကုန်းကြမ်းမြို့နယ်]]နှင့် [[လောက်ကိုင်မြို့နယ်]]တို့ကို စုစည်းပြီး [[ကိုးကန့်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]၊
*(စ) ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ [[ဟိုပန်မြို့နယ်]]၊ [[မိုင်းမောမြို့နယ်]]၊ [[ပန်ဝိုင်မြို့နယ်]]၊ [[နားဖန်းမြို့နယ်]]၊ [[မက်မန်းမြို့နယ်]]နှင့် [[ပန်ဆန်းမြို့နယ်|ပန်ဆန်း(ပန်းခမ်း)မြို့နယ်]] ခြောက်မြို့နယ် တို့ကို ခရိုင် နှစ်ခရိုင်ဖွဲ့ပြီး [[ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း]]။

၂၀၁၀ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၂၀ ရက်နေ့တွင် တိုင်းခုနစ်တိုင်းကို တိုင်းဒေသကြီးများအဖြစ် လည်းကောင်း၊ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်းနှင့် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသများ ရုံးစိုက်ရာ မြို့များကို လည်းကောင်း၊ ပြည်ထောင်စုနယ်မြေတွင် ခရိုင်နှင့်မြို့နယ်များကို လည်းကောင်း သတ်မှတ်ကြေညာခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;weekly&quot;/&gt;

==အခြားကြည့်ရန်==
*[[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]]
*[[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်များ]]
*[[မြန်မာနိုင်ငံ ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီးများ၏ အလံများ]]
*[[ISO 3166-2:MM]]

==ကိုးကား==
{{reflist}}

==ပြင်ပလင့်ခ်များ==
* [http://statoids.com/umm.html Statoids]

{{မြန်မာတိုင်းနှင့် ပြည်နယ်များ}}
{{မြန်မာနိုင်ငံ}}


[[Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ နယ်မြေအပိုင်းအခြားများ| ]]</text>
      <sha1>rqefbpr7988t6ksxljcrc9f81iex8pl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1050838</id>
      <parentid>1050837</parentid>
      <timestamp>2026-08-30T11:08:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>နေနီဝန်း</username>
        <id>89694</id>
      </contributor>
      <comment>/* ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရစီရင်စုများ */ နှစ်ခုလုံးကိုရည်ညွှန်းသောအမည်</comment>
      <origin>1050838</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="45487" sha1="ezazosvr8mqeq8rg6o9xtwejhgehy5v" xml:space="preserve">[[မြန်မာနိုင်ငံ]] ၏ အုပ်ချုပ်ရေးဒေသများမှာ ခေတ်အဆက်ဆက်ပြောင်းလဲမှုများရှိခဲ့သည်။

{{Infobox subdivision type
| name= မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ
| alt_name= Administrative divisions of Myanmar
| alt_name1=  
| alt_name2=  
| alt_name3=  
| alt_name4=  
| map= {{Myanmar Administrative Divisions Image Map}}
| category= [[ပြည်ထောင်စုစနစ်]]
| territory= [[ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်]]
| upper_unit= 
| start_date=  
| start_date1=  
| start_date2=  
| start_date3=  
| start_date4= 
| legislation_begin=
| legislation_begin1=
| legislation_begin2=
| legislation_begin3=
| legislation_begin4=
| legislation_end=
| legislation_end1=
| legislation_end2=
| legislation_end3=
| legislation_end4=
| end_date=
| end_date1=
| end_date2=
| end_date3=
| end_date4=
| current_number= စုစုပေါင်း ၁၅ ခု &lt;br /&gt;(တိုင်းဒေသကြီး ၇ ခု၊ &lt;br /&gt;ပြည်နယ် ၇ ခု၊ &lt;br /&gt;ပြည်ထောင်စုနယ်မြေ ၁ ခု)
| number_date= ၂၀၂၁ခုနှစ်စာရင်း&lt;ref name=&quot;DMEL&quot;&gt;{{Cite book |title=Deciphering Myanmar's Ethnic Landscape: A Brief Historical and Ethnic Description of Myanmar's Administrative Units |url=https://www.idea.int/publications/catalogue/deciphering-myanmars-ethnic-landscape-brief-historical-and-ethnic-description |access-date=2025-05-12 |publisher=International IDEA |date=2022 |language=en |doi=10.31752/idea.2022.57 |last1=Jap |first1=Jangai |last2=Courtin |first2=Constant |isbn=978-91-7671-577-2 }}&lt;/ref&gt;
| type=
| type1=
| type2=
| type3=
| type4=
| status=
| status1=
| status2=
| status3=
| status4=
| exofficio=
| exofficio1=
| exofficio2=
| exofficio3=
| exofficio4=
| population_range= ၂၈၆,၆၂၇ ([[ကယားပြည်နယ်]]) - ၇,၃၆၀,၇၀၃ ([[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]])
| area_range= {{convert|7054|km2}} ([[နေပြည်တော် ပြည်ထောင်စုနယ်မြေ]]) - {{convert|155,801|km2}} ([[ရှမ်းပြည်နယ်]])
| government= [[ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့|ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်အစိုးရ]]
| government1=
| government2=
| government3=
| government4=   
| subdivision={{plainlist|*[[ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း]]
*[[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] နှင့် [[ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]
*[[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]]
*[[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့များ|မြို့]] နှင့် [[ကျေးရွာအုပ်စု]]
*[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရပ်ကွက်များ|ရပ်ကွက်များ]] နှင့် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရွာများ|ကျေးရွာများ]]}}  
}} 
{{မြန်မာနိုင်ငံ၏ နယ်မြေအပိုင်းအခြားများ}}

[[မြန်မာနိုင်ငံ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈)|၂၀၀၈ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ]]အရ&lt;ref name=&quot;2008Con&quot;&gt;ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈ခုနှစ်) [https://natlex.ilo.org/dyn/natlex2/r/natlex/fe/details?p3_isn=79572]&lt;/ref&gt; ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်ကို အောက်ပါအတိုင်း အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသအမျိုးအစား ၁၁မျိုး အဖြစ် အဆင့်ဆင့်ခွဲခြားနိုင်သည်။
{|class=wikitable
!အမျိုးအစား!!အင်္ဂလိပ်အခေါ်အဝေါ်!!အရေအတွက်
|-
|colspan=&quot;3&quot;|တိုင်းဒေသကြီးများ ၊ ပြည်နယ်များနှင့် ပြည်ထောင်စုနယ်မြေများကို နိုင်ငံတော်အဖြစ်စုစည်းသည်။
|-
|ပြည်နယ်||State||၇
|-
|တိုင်းဒေသကြီး||Region|||၇
|-
|ပြည်ထောင်စုနယ်မြေ||Union Territory||၁
|-
|colspan=&quot;3&quot;|
*ခရိုင်များကို တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်အဖြစ်စုစည်းသည်။
*ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသတွင် ထိုဒေသအတွင်းရှိ မြို့နယ်များကို ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ အဖြစ် စုစည်းသည်။
*ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်းတွင် ထိုတိုင်းအတွင်းရှိမြို့နယ်များကို ခရိုင်အဖြစ်စုစည်းပြီး ယင်း ခရိုင်များကို ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်းအဖြစ် စုစည်းသည်။
*တိုင်းဒေသကြီးတစ်ခု သို့မဟုတ် ပြည်နယ်တစ်နယ်တွင် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း သို့မဟုတ် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသရှိပါက ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း၊ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသနှင့် ခရိုင်များကို တိုင်းဒေသကြီးသို့မဟုတ် ပြည်နယ်အဖြစ် စုစည်းသည်။
|-
|ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း||Self-Administered Division||၁
|-
|ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ||Self-Administered Zone||၅
|-
|ခရိုင်||District||၁၂၁
|-
|colspan=&quot;3&quot;|မြို့နယ်များကို ခရိုင်အဖြစ် စုစည်းသည်။
|-
|မြို့နယ်||Township||၃၃၀
|-
|colspan=&quot;3&quot;|
*ကျေးရွာအုပ်စုနှင့်ရပ်ကွက်များ သို့မဟုတ် မြို့များကို မြို့နယ်အဖြစ်စုစည်းသည်။
*ရပ်ကွက်များကို မြို့ သို့မဟုတ် မြို့နယ်အဖြစ်စုစည်းသည်။
*ကျေးရွာများကို ကျေးရွာအုပ်စုအဖြစ်စုစည်းသည်။
|-
|မြို့||Town||၅၂၃
|-
|ရပ်ကွက်||Ward||၃၄၇၀
|-
|ကျေးရွာအုပ်စု||Village Tract||၁၃၅၉၀
|-
|ကျေးရွာ||Village||၆၃၂၁၄
|}

တိုင်း(Division)များကို ၂၀၁၀ ဩဂုတ်လတွင် တိုင်းဒေသကြီး(Region)များအဖြစ် ပြောင်းလဲခေါ်ဝေါ်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;weekly&quot;&gt;{{cite news |title=တိုင်းခုနစ်တိုင်းကို တိုင်းဒေသကြီးများအဖြစ် လည်းကောင်း၊ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရ တိုင်းနှင့် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရ ဒေသများ ရုံးစိုက်ရာ မြို့များကို လည်းကောင်း ပြည်ထောင်စုနယ်မြေတွင် ခရိုင်နှင့်မြို့နယ်များကို လည်းကောင်း သတ်မှတ်ကြေညာ |publisher=Weekly Eleven News |date=2010-08-20 |url=http://www.news-eleven.com/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=4375:2010-08-20-12-39-51&amp;catid=42:2009-11-10-07-36-59&amp;Itemid=112 |accessdate=2010-08-23 |language=မြန်မာဘာသာ}}&lt;/ref&gt; [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး]]နှင့် [[ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး]]များမှလွဲ၍ ကျန်တိုင်းဒေသကြီးလေးခုမှာ မြို့တော်များ၏ အမည်များအတိုင်းဖြစ်သည်။

[[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]သည် လူဦးရေအများဆုံးနေထိုင်သည့် ဒေသဖြစ်ကာ [[ကယားပြည်နယ်]]မှာ လူဦးရေအနည်းဆုံးနေထိုင်ရာ ဒေသဖြစ်သည်။ ကုန်းမြေဧရိယာအရ ရှမ်းပြည်နယ်မှာ အကြီးဆုံးဖြစ်ပြီး ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးမှာ ဧရိယာအသေးဆုံးဖြစ်သည်။
ရှမ်းပြည်နယ်သည် (၆၁၀၉၀)စ/မိုင် ကျယ်ဝန်းပြီး ဒုတိယ အကျယ်ဆုံး တိုင်းဒေသကြီးမှာ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး (၃၆၅၃၅)စ/မိုင် ကျယ်ဝန်းသည်။

==အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ==
===ပြည်ထောင်စုနယ်မြေ၊ တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ်များ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!align=&quot;left&quot;|အင်္ဂလိပ်အမည်!!align=&quot;left&quot;|မြန်မာအမည်!!align=&quot;left&quot;|မြို့တော်
!align=&quot;left&quot;|[[အလံ]]
!align=&quot;right&quot;|[[ISO 3166-2:MM|ISO]]&lt;ref&gt;[[ISO 3166-2:MM]] (မြန်မာနိုင်ငံဒေသများအတွက် [[International Organization for Standardization|ISO]] [[ISO 3166-2|3166-2]] ကုဒ်များ)&lt;/ref&gt;
!align=&quot;left&quot;|နေရာဒေသ
!align=&quot;right&quot;|လူဦးရေ (၂၀၁၄)
!align=&quot;right&quot;|ဧရိယာ &lt;small&gt;(km²)&lt;/small&gt;
!align=&quot;right&quot;|အမျိုးအစား
|-
| Ayeyarwady
| [[ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး|ဧရာဝတီ]]
| [[ပုသိမ်မြို့]]
| [[File:Flag of Ayeyarwady Region.svg|75px]]
| MM-07
| အောက်ပိုင်း
| ၆,၁၈၄,၈၂၉&lt;ref name=&quot;mip&quot;&gt;{{cite book|title=ပြည်ထောင်စုအစီရင်ခံစာ : မြန်မာနိုင်ငံလူဦးရေနှင့် အိမ်အကြောင်းအရာသန်းခေါင်စာရင်း|publisher=လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန|location=နေပြည်တော်|date=2015|series=The 2014 Myanmar Population and Housing Census|pages=၁၂}}&lt;/ref&gt;
| ၃၅,၀၃၁.၈
| တိုင်းဒေသကြီး
|-
| Bago 
| [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး|ပဲခူး]]
| [[ပဲခူးမြို့]]{{sup|၁}}
| [[File:Flag of Bago Division.svg|75px]]
| MM-02
| အောက်ပိုင်း
| ၄,၈၆၇,၃၇၃&lt;ref name=&quot;mip&quot;/&gt;
| ၃၉,၄၀၂.၃
| တိုင်းဒေသကြီး
|-
| Chin
| [[ချင်းပြည်နယ်|ချင်း]]
| [[ဟားခါးမြို့]]
| [[File:Flag of Chin State.svg|75px]]
| MM-14
| အနောက်ပိုင်း
| ၄၇၈,၈၀၁&lt;ref name=&quot;mip&quot;/&gt;
| ၃၆,၀၁၈.၈
| ပြည်နယ်
|-
| Kachin
| [[ကချင်ပြည်နယ်|ကချင်]]
| [[မြစ်ကြီးနားမြို့]]
| [[File:Flag of Kachin State.svg|75px]]
| MM-11
| မြောက်ပိုင်း
| ၁,၆၈၉,၄၄၁&lt;ref name=&quot;mip&quot;/&gt;
| ၈၉,၀၄၁.၈
| ပြည်နယ်
|-
| Kayah
| [[ကယားပြည်နယ်|ကယား]]
| [[လွိုင်ကော်မြို့]]
| [[File:Flag of Kayah State.svg|75px]]
| MM-12
| အရှေ့ပိုင်း
| ၂၈၆,၆၂၇&lt;ref name=&quot;mip&quot;/&gt;
| ၁၁,၇၃၁.၅
| ပြည်နယ်
|-
| Kayin
| [[ကရင်ပြည်နယ်|ကရင်]]
| [[ဘားအံမြို့]]
| [[File:Flag of Kayin State.svg|75px]]
| MM-13
| တောင်ပိုင်း
| ၁,၅၇၄,၀၇၉&lt;ref name=&quot;mip&quot;/&gt;
| ၃၀,၃၈၃
| ပြည်နယ်
|-
| Magway 
| [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး|မကွေး]]
| [[မကွေးမြို့]]
| [[File:Flag of Magway Region.svg|75px]]
| MM-03
| အလယ်ပိုင်း
| ၃,၉၁၇,၀၅၅&lt;ref name=&quot;mip&quot;/&gt;
| ၄၄,၈၂၀.၆
| တိုင်းဒေသကြီး
|-
| Mandalay
| [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး|မန္တလေး]]
| [[မန္တလေးမြို့]]
| [[File:Flag of Mandalay Region (2010-2021).svg|75px]]
| MM-04
| အလယ်ပိုင်း
| ၆,၁၆၅,၇၂၃&lt;ref name=&quot;mip&quot;/&gt;
| ၃၇,၉၄၅.၆
| တိုင်းဒေသကြီး
|-
| Mon
| [[မွန်ပြည်နယ်|မွန်]]
| [[မော်လမြိုင်မြို့]]
| [[File:Flag of Mon State (2018).svg|75px]]
| MM-15
| တောင်ပိုင်း
| ၂,၀၅၄,၃၉၃&lt;ref name=&quot;mip&quot;/&gt;
| ၁၂,၂၉၆.၆
| ပြည်နယ်
|-
| Rakhine 
| [[ရခိုင်ပြည်နယ်|ရခိုင်]]
| [[စစ်တွေမြို့]]
| [[File:Flag of Rakhine.svg|75px]]
| MM-16
| အနောက်ပိုင်း
| ၃,၁၈၈,၈၀၇&lt;ref name=&quot;mip&quot;/&gt;
| ၃၆,၇၇၈.၀
| ပြည်နယ်
|-
| Shan
| [[ရှမ်းပြည်နယ်|ရှမ်း]]
| [[တောင်ကြီးမြို့]]{{sup|၂}}
| [[File:Flag of the Shan State.svg|75px]]
| MM-17
| အရှေ့ပိုင်း 
| ၅,၈၂၄,၄၃၂&lt;ref name=&quot;mip&quot;/&gt;
| ၁၅၅,၈၀၁.၃
| ပြည်နယ်
|-
| Sagaing
| [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး|စစ်ကိုင်း]]
| [[မုံရွာမြို့]]
| [[File:Flag of Sagaing Region (2019).svg|75px]]
| MM-01
| မြောက်ပိုင်း
| ၅,၃၂၅,၃၄၇&lt;ref name=&quot;mip&quot;/&gt;
| ၉၃,၇၀၄.၈
| တိုင်းဒေသကြီး
|-
| Tanintharyi
| [[တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး|တနင်္သာရီ]]
| [[ထားဝယ်မြို့]]
| [[File:Flag of Tanintharyi Region.svg|75px]]
| MM-05
| တောင်ပိုင်း
| ၁,၄၀၈,၄၀၁&lt;ref name=&quot;mip&quot;/&gt;
| ၄၄,၃၄၄.၉
| တိုင်းဒေသကြီး
|-
| Yangon
| [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး|ရန်ကုန်]]
| [[ရန်ကုန်မြို့]]
| [[File:Flag of Yangon Region.svg|75px]]
| MM-06
| အောက်ပိုင်း
| ၇,၃၆၀,၇၀၃&lt;ref name=&quot;mip&quot;/&gt;
| ၁၀,၂၆၇.၇
| တိုင်းဒေသကြီး
|-
| Naypyidaw
| [[နေပြည်တော် ပြည်ထောင်စုနယ်မြေ|နေပြည်တော်]]
| [[နေပြည်တော်]]
| [[File:Flag of Naypyidaw Union Territory.svg|75px]]
| MM-18
| အလယ်ပိုင်း
| ၁,၁၆၀,၂၄၂&lt;ref name=&quot;mip&quot;/&gt;
| ၇,၀၅၄
| ပြည်ထောင်စုနယ်မြေ
|}

: {{sup|၁}} [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၏ မြေမျက်နှာသွင်ပြင် အနေအထားအရ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး အရှေ့ပိုင်းနှင့် အနောက်ပိုင်းကို [[ပဲခူးရိုးမ]]တောင်တန်းကြီးဖြင့် ကာဆီးထားသည်။ ထို့ကြောင့် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၏ မြို့တော်နှင့် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံးမြို့များ စာရင်း|အကြီးဆုံးမြို့]]မှာ ပဲခူးမြို့ဖြစ်သော်လည်း ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့ပိုင်း) ၏ အုပ်ချုပ်ရေးရုံးများသည် ပိုမိုအချက်အချာကျသည့် [[တောင်ငူမြို့]]၌ လည်းကောင်း၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်ပိုင်း) ၏ အုပ်ချုပ်ရေးရုံးများသည် [[ပြည်မြို့]]၌ လည်းကောင်း အသီးသီး ရုံးစိုက်သည်။''

: {{sup|၂}} [[ရှမ်းပြည်နယ်]]သည် ဧရိယာကြီးမား ကျယ်ပြန့်လှသဖြင့် ရှမ်းပြည်နယ်၏ မြို့တော်မှာ [[တောင်ကြီးမြို့]] ဖြစ်သော်လည်း ရှမ်းပြည်နယ်၏ အုပ်ချုပ်ရေးရုံးများမှာ ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်ပိုင်း) အတွက် တောင်ကြီးမြို့တွင် လည်းကောင်း၊ ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်ပိုင်း)အတွက် [[လားရှိုးမြို့]]တွင် လည်းကောင်း၊ ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့ပိုင်း) အတွက် [[ကျိုင်းတုံမြို့]]တွင် လည်းကောင်း အသီးသီးရုံးစိုက်သည်။ ထို့ကြောင့် ရှမ်းပြည်နယ်တွင် အုပ်ချုပ်ရေးရုံးစိုက်ရာမြို့ (၃)မြို့ ရှိသည်။

===ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရစီရင်စုများ===
[[File:SAZs &amp; SAD of Burma.png|thumb|ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရစီရင်စုများ]]
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! align=&quot;left&quot; |မြန်မာအမည်
! align=&quot;left&quot; |အင်္ဂလိပ်အမည်!! align=&quot;left&quot; |မြို့တော်!!align=&quot;left&quot;|နေရာဒေသ
! colspan=&quot;2&quot; align=&quot;right&quot; |မြို့နယ်များ
!align=&quot;right&quot;|အမျိုးအစား
|-
| colspan=&quot;7&quot; |[[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]] တွင်
|-
| [[နာဂကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]
| Naga Self-Administered Zone
| [[လဟယ်မြို့]]
| မြောက်ပိုင်း
| colspan=&quot;2&quot; | လေရှီးမြို့နယ်၊ 
လဟယ်မြို့နယ်၊  

နန်းယွန်းမြို့နယ် 
| [[ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]
|-
| colspan=&quot;7&quot; |[[ရှမ်းပြည်နယ်]] တွင်
|-
| [[ဓနုကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]
| Danu Self-Administered Zone
| [[ပင်းတယမြို့]]
| အရှေ့ပိုင်း
| colspan=&quot;2&quot; | ရွာငံမြို့နယ်၊ 
ပင်းတယမြို့နယ်
| ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ
|-
| [[ပအိုဝ်းကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]
| Pa-O Self-Administered Zone
| [[ဟိုပုံးမြို့]]
| အရှေ့ပိုင်း
| colspan=&quot;2&quot; | ဟိုပုန်းမြို့နယ်၊ 
ဆီဆိုင်မြို့နယ်၊  

ပင်လောင်းမြို့နယ် 
| ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ
|-
| [[ပလောင်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]
| Pa Laung Self-Administered Zone
| [[နမ့်ဆန်မြို့]]
| အရှေ့ပိုင်း
| colspan=&quot;2&quot; | နမ့်ဆန်မြို့နယ်၊ 
မန်တုံမြို့နယ်
| ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ
|-
| [[ကိုးကန့်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]
| Kokang Self-Administered Zone
| [[လောက်ကိုင်မြို့]]
| အရှေ့ပိုင်း
| colspan=&quot;2&quot; | ကုန်းကြမ်းမြို့နယ်၊ 
လောက်ကိုင်မြို့နယ် 
| ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | [[ဝကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း]]
| rowspan=&quot;2&quot; | Wa Self-Administered Division
| rowspan=&quot;2&quot; | [[ဟိုပန်မြို့]]
| rowspan=&quot;2&quot; | အရှေ့ပိုင်း
|ဟိုပန်ခရိုင်
| ဟိုပန်မြို့နယ်၊ 
မိုင်းမောမြို့နယ်၊  

ပန်ဝိုင်မြို့နယ်၊ 
| rowspan=&quot;2&quot; | ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း
|-
|မက်မန်းခရိုင်
|နားဖန်းမြို့နယ်၊ 
မက်မန်းမြို့နယ်၊ 

ပန်ဆန်း(ပန်းခမ်း)မြို့နယ်
|}
ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်းသည် တိုင်းဒေသကြီး/ပြည်နယ်/ပြည်ထောင်စုနယ်မြေ အဆင့်နှင့် ခရိုင်အဆင့်တို့ကြား အဆင့်အတန်းရှိပြီး ကိုယိပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသများသည် ခရိုင်အဆင့်ဖြစ်သည်ဟု ယူဆနိုင်သော်လည်း ၂၀၀၈ အခြေခံဥပဒေအရ တူညီသောအဆင့်အတန်းရှိသည်ဟုသတ်မှတ်ထားပါသည်။

==အုပ်ချုပ်ရေးစနစ်==
[[File:Myanmar states location.svg|thumb|right|{{legend|red|ပြည်နယ်များ}}{{legend|#fefee4|တိုင်းဒေသကြီးများ}}]]
ပြည်နယ်များ၊ တိုင်းဒေသကြီးများနှင့် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသများ၏ အုပ်ချုပ်ရေးပုံစံကို ၂၀၀၈ ခုနှစ် [[မြန်မာနိုင်ငံအခြေခံဥပဒေ(၂၀၀၈)|ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ]]တွင် ဖော်ပြထားသည်။&lt;ref&gt;http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/a/a1/Constitution_of_Myanmar_of_2008.pdf&lt;/ref&gt;

===ပြည်နယ်နှင့်တိုင်းဒေသကြီးများ===
ပြည်နယ်နှင့်တိုင်းဒေသကြီးများကို ဝန်ကြီးချုပ်၊ ဝန်ကြီးများနှင့် ရှေ့နေချုပ်များပါဝင်သည့် ပြည်နယ်အစိုးရနှင့် တိုင်းဒေသကြီးအစိုးရများက အုပ်ချုပ်သည်။ ရွေးကောက်ခံကိုယ်စားလှယ်များနှင့် တပ်မတော်သား ကိုယ်စားလှယ်များ ပါဝင်သည့် [[ပြည်နယ်လွှတ်တော်]] သို့မဟုတ် [[တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်]]တို့သည် ဥပဒေပြုအာဏာပိုင်များဖြစ်သည်။

===နေပြည်တော်ပြည်ထောင်စုနယ်မြေ===
ပြည်ထောင်စု သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော် ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံ အခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈ ခုနှစ်) အရ ပုဒ်မ (၅၀) တွင် [[နေပြည်တော်]]ကို ပြည်ထောင်စုနယ်မြေအဖြစ် သတ်မှတ်ထားကြောင်း၊ သမ္မတ က တိုက်ရိုက်အုပ်ချုပ်ကြောင်း ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။

===ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသများနှင့် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်းများ===

စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းတွင်
*နာဂ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ
ရှမ်းပြည်နယ်အတွင်းတွင်
*ပလောင် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ
*ကိုးကန့် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ
*ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ
*ဓနု ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ
*ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း

==သမိုင်းကြောင်း==

===ဗြိတိသျှကိုလိုနီခေတ်===
၁၉၀၀ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံသည် [[ဗြိတိသျှရာဇ|ဗြိတိသျှအိန္ဒိယ]]၏ လက်အောက်ခံဒေသတစ်ခုဖြစ်ခဲ့ပြီး အောက်မြန်မာနိုင်ငံနှင့် အထက်မြန်မာနိုင်ငံဟူ၍ နှစ်ပိုင်းခွဲအုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။ အောက်မြန်မာနိုင်ငံတွင် ရခိုင်ပြည်နယ်၊ ဧရာဝတီ၊ ပဲခူးနှင့် တနင်္သာရီဒေသများပါဝင်ပြီး မြို့တော်မှာ ရန်ကုန်မြို့ဖြစ်သည်။ အထက်မြန်မာနိုင်ငံတွင် မိတ္ထီလာ၊ မင်းဘူး၊ စစ်ကိုင်း၊ ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်းနှင့် ရှမ်းပြည်တောင်ပိုင်းတို့ပါဝင်ကာ မြို့တော်မှာ မန္တလေးမြို့ဖြစ်သည်။ 

ယနေ့ခေတ် ကချင်ပြည်နယ်နှင့်ချင်းပြည်နယ်တို့သည် တောင်တန်းဒေသများ၊ ကယားပြည်နယ်သည် ကရင်နီနယ်များ၊ ရှမ်းပြည်နယ်ဖြစ်သောနယ်မြေဒေသသည် ပဒေသရာဇ်ရှမ်းပြည်နယ်စု၊ ယနေ့ခေတ်ရှမ်ူပြည်နယ်ရှိ&quot;ဝ&quot;ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်းသည် &quot;ဝ&quot;နယ်များ၊ ရခိုင်ပြည်နယ်သည် ရခိုင်တိုင်း စသည်ဖြင့်တည်ရှိခဲ့သည်။ လက်ရှိ မွန်ပြည်နယ်မှ မော်လမြိုင်ခရိုင်နှင့် သထုံခရိုင်တို့သည်လည်းကောင်း၊ လက်ရှိ ကရင်ပြည်နယ်တွင် ပါဝင်နေသော နယ်မြေဒေသအချို့သည် သံလွင်ခရိုင်အဖြစ်လည်းကောင်း၊ လက်ရှိ ထားဝယ်ခရိုင်နှင့် မြိတ်ခရိုင်တို့သည်လည်းကောင်း တနင်္သာရီတိုင်းတွင်ပါဝင်ခဲ့သည်။ လက်ရှိ ရန်ကုန်တိုင်းရှိ မြောက်ပိုင်းခရိုင်၊ တောင်ပိုင်းခရိုင် နယ်မြေများသည် ပဲခူးတိုင်းအတွင်းတွင်လည်းကောင်း၊ လက်ရှိ ကချင်ပြည်နယ်မှ ဗန်းမော်ခရိုင်နှင့် မြစ်ကြီးနားခရိုင်များမှ နယ်မြေအချို့သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းတွင်လည်းကောင်း ပါဝင်ခဲ့သည်။

၁၉၄၀ပြည့်နှစ်တွင် မင်းဘူးတိုင်းကို မကွေးတိုင်းအဖြစ် အမည်ပြောင်းခဲ့ပြီး မိတ္ထီလာတိုင်းကို မန္တလေးခရိုင်အောက်သို့ ရွေ့ပြောင်းခဲ့သည်။

===လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက်ပိုင်း===
၁၉၄၈ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၄ ရက်နေ့တွင် လွတ်လပ်ရေးရရှိပြီးနောက်ပိုင်း ချင်းတောင်တန်းဒေသကို ရခိုင်တိုင်းမှ ခွဲထုတ်ကာ ချင်းဝိသေသတိုင်းအဖြစ်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ စစ်ကိုင်းတိုင်းအတွင်းရှိ [[ဗန်းမော်ခရိုင်]]နှင့် မြစ်ကြီးနားဒေသများကို ပေါင်းကာ [[ကချင်ပြည်နယ်]]အဖြစ်သို့လည်းကောင်း၊ [[ကျိုက္ခမီမြို့|အမ်းဟတ်]]၊ [[သထုံခရိုင်|သထုံ]]နှင့် တနင်္သာရီတိုင်းမှ [[တောင်ငူခရိုင်]]များကို [[ကရင်ပြည်နယ်]]၏ရှေ့ပြေး ကော်သူလေးအထူးဒေသအဖြစ်လည်းကောင်း ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ကရင်နီနယ်များကို ကရင်နီပြည်နယ်အဖြစ်ဖွဲ့စည်းပြီး ပဒေသရာဇ်ရှမ်းပြည်နယ်စုနှင့် ဝပြည်နယ်များကိုပေါင်း၍လည်း [[ရှမ်းပြည်နယ်]]အဖြစ် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။

၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် ကရင်နီပြည်နယ်ကို [[ကယားပြည်နယ်]]အဖြစ် အမည်ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ အခြေခံဥပဒေပြင်ဆင်ချက်ဖြင့် ၁၉၅၄ခုနှစ်တွင် ကော်သူလေးအထူးဒေသနှင့်ထပ်တိုးနယ်မြေများကို ကရင်ပြည်နယ်အဖြစ်တရားဝင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။

[[တော်လှန်ရေးကောင်စီ]] အစိုးရလက်ထက်တွင် ၁၉၆၂ ခုနှစ် ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံ နယ်ခြားဒေသအုပ်ချုပ်ရေးဥပဒေအရ တည်ရှိခဲ့သော ရခိုင်တိုင်းရှိ [[မေယုနယ်ခြားခရိုင်]]ကို [[စစ်တွေခရိုင်]]အောက်တွင် မောင်းတောခရိုင်ခွဲအဖြစ်လည်းကောင်း၊ ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ ကျိုင်းတုံ၊ မိုင်းတုံ၊ တာချီလိတ်၊ ကွမ်းလုံနယ်ခြားခရိုင်များကို [[ကျိုင်းတုံခရိုင်]]၊ [[ကွမ်းလုံခရိုင်]]များအဖြစ်လည်းကောင်း၊ ကချင်ပြည်နယ်ရှိ အရှေ့ပူတာအိုနယ်ခြားခရိုင်ကို [[ပူတာအိုခရိုင်]]အဖြစ်လည်းကောင်း သတ်မှတ်၍ လောခေါင်နယ်ခြားခရိုင်ကို မြစ်ကြီးနားခရိုင်အောက် ထည့်သွင်းခဲ့သည်။

၁၉၆၄ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်တိုင်းကို ပဲခူးတိုင်းမှ ခွဲထုတ်ခဲ့သည်။ ကရင်ပြည်နယ်ကို ကော်သူးလေပြည်နယ်ဟု အမည်ပြောင်းလဲခဲ့သည်။

၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် ဟံသာဝတီနှင့် မှော်ဘီခရိုင်တို့ကို ရန်ကုန်တိုင်းလက်အောက်သို့ ရွှေ့ပြောင်းခဲ့သည်။ တနင်္သာရီတိုင်းမှ မော်လမြိုင်ခရိုင်နှင့် သထုံခရိုင်တို့ကို တနင်္သာရီတိုင်း(၁)၊ မြိတ်ခရိုင်နှင့် ထားဝယ်ခရိုင်တို့ကို တနင်္သာရီတိုင်း(၂) အဖြစ် ခွဲခြမ်းခဲ့ပြီး တနင်္သာရီတိုင်း(၁)၏မြို့တော်အဖြစ် [[မော်လမြိုင်မြို့]]နှင့် တနင်္သာရီတိုင်း(၂)၏ မြို့တော်အဖြစ် [[ထားဝယ်မြို့]]တို့ကိုသတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ထိုနှစ်တွင်ပင် ခရိုင်၊ ခရိုင်ခွဲနှင့် မြို့နယ်ခွဲများကို ဖျက်သိမ်းခဲ့သည်။

၁၉၇၄ ခုနှစ် အခြေခံဥပဒေသစ်အာဿာတည်သောအခါ ချင်းဝိသေသတိုင်းကို [[ချင်းပြည်နယ်]]အဖြစ် ပြောင်းလဲခေါ်ဝေါ်ခဲ့ကာ မြို့တော်ကိုလည်း [[ဖလမ်းမြို့]]မှ [[ဟားခါးမြို့]]သို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်။ တနင်္သာရီတိုင်း(၁)သည် [[မွန်ပြည်နယ်]]၊  တနင်္သာရီတိုင်း(၂)သည် တနင်္သာရီတိုင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ရခိုင်တိုင်းကိုလည်း ရခိုင်ပြည်နယ်အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ကော်သူးလေကိုမူ ကရင်ပြည်နယ်အဖြစ် ပြန်လည်ပြောင်းလဲခဲ့သည်။

၁၉၉၅ ခုနှစ်နောက်ပိုင်းတွင် [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]]နှင့် ငြိမ်းချမ်းရေး သဘောတူညီချက်အရ မြစ်ကြီးနားခရိုင်ထဲမှ [[မိုးညှင်းခရိုင်]]ကို အသစ်ခွဲထုတ်ဖွဲ့စည်းသည်။

တပ်မတော်အစိုးရအဖြစ် [[နိုင်ငံတော် ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှု တည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့]] တာဝန်ယူပြီးနောက် ၁၉၈၈ခုနှစ်တွင် မြို့နယ်များကိုစုစည်း၍ မြို့နယ်စုများဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၁၉၉၂ခုနှစ်တွင် မြို့နယ်စုများကို ခရိုင်များအဖြစ်ပြောင်းလဲခေါ်ဝေါ်ခဲ့ပါသည်။

[[နိုင်ငံတော် အေးချမ်းသာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ]]မှ ၁၉၉၇ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၁၅ ရက်နေ့မှ စတင်ပြီး တာဝန်ယူပြီးနောက် နိုင်ငံတော်၏ စီးပွားရေး၊ လူမှုရေး၊ အုပ်ချုပ်ရေး အခြေအနေများအရ မြို့၊ ရွာ၊ ရပ်ကွက်များ ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းမှုများကို ဆက်လက်ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ထိုသို့ပြုလုပ်ရာတွင် [[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန]]၏ ၂၇.၈.၉၉ ရက်စွဲပါ အမိန့်ကြော်ငြာစာအရ ပဲခူးတိုင်း အနောက်ပိုင်းရှိ ပြည်ခရိုင်နှင့် သာယာဝတီခရိုင်တို့ကို ပေါင်းစည်း၍ ပဲခူးတိုင်း (အနောက်ပိုင်း) တိုင်းခွဲအဖြစ် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။

===၂၀၀၈ ခုနှစ် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ===
၂၀၀၈ ခုနှစ် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ တိုင်းခုနစ်တိုင်းကို တိုင်းဒေသကြီးများအဖြစ် အမည်ပြောင်းလဲကြောင်း ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။ း နေပြည်တော်မြို့တော်ပါဝင်သည့် ပြည်ထောင်စုနယ်မြေနှင့် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသများနှင့် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်းများကို သတ်မှတ်ကြောင်း ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။&lt;ref name=&quot;2008Con&quot;/&gt;

ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်းနှင့် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသများမှာ- 
*(က) စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးရှိ [[လေရှီးမြို့နယ်]]၊ [[လဟယ်မြို့နယ်]]နှင့် [[နန်းယွန်းမြို့နယ်]]တို့ကို စုစည်းပြီး [[နာဂကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]၊
*(ခ) ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ [[ရွာငံမြို့နယ်]]နှင့် [[ပင်းတယမြို့နယ်]]တို့ကို စုစည်းပြီး [[ဓနုကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]၊
*(ဂ) ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ [[ဟိုပုန်းမြို့နယ်]]၊ [[ဆီဆိုင်မြို့နယ်]]နှင့် [[ပင်လောင်းမြို့]]နယ်တို့ကို စုစည်းပြီး [[ပအိုဝ်းကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]၊
*(ဃ) ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ [[နမ့်ဆန်မြို့နယ်]]နှင့် [[မန်တုံမြို့]]နယ်တို့ကို စုစည်းပြီး [[ပလောင်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]၊
*(င) ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ [[ကုန်းကြမ်းမြို့နယ်]]နှင့် [[လောက်ကိုင်မြို့နယ်]]တို့ကို စုစည်းပြီး [[ကိုးကန့်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]၊
*(စ) ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ [[ဟိုပန်မြို့နယ်]]၊ [[မိုင်းမောမြို့နယ်]]၊ [[ပန်ဝိုင်မြို့နယ်]]၊ [[နားဖန်းမြို့နယ်]]၊ [[မက်မန်းမြို့နယ်]]နှင့် [[ပန်ဆန်းမြို့နယ်|ပန်ဆန်း(ပန်းခမ်း)မြို့နယ်]] ခြောက်မြို့နယ် တို့ကို ခရိုင် နှစ်ခရိုင်ဖွဲ့ပြီး [[ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း]]။

၂၀၁၀ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၂၀ ရက်နေ့တွင် တိုင်းခုနစ်တိုင်းကို တိုင်းဒေသကြီးများအဖြစ် လည်းကောင်း၊ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်းနှင့် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသများ ရုံးစိုက်ရာ မြို့များကို လည်းကောင်း၊ ပြည်ထောင်စုနယ်မြေတွင် ခရိုင်နှင့်မြို့နယ်များကို လည်းကောင်း သတ်မှတ်ကြေညာခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;weekly&quot;/&gt;

==အခြားကြည့်ရန်==
*[[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]]
*[[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်များ]]
*[[မြန်မာနိုင်ငံ ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီးများ၏ အလံများ]]
*[[ISO 3166-2:MM]]

==ကိုးကား==
{{reflist}}

==ပြင်ပလင့်ခ်များ==
* [http://statoids.com/umm.html Statoids]

{{မြန်မာတိုင်းနှင့် ပြည်နယ်များ}}
{{မြန်မာနိုင်ငံ}}


[[Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ နယ်မြေအပိုင်းအခြားများ| ]]</text>
      <sha1>ezazosvr8mqeq8rg6o9xtwejhgehy5v</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကမ်းထောင့်ကြီးမြို့</title>
    <ns>0</ns>
    <id>73048</id>
    <revision>
      <id>1050761</id>
      <parentid>691374</parentid>
      <timestamp>2026-08-29T14:18:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-46905-18</username>
        <id>147559</id>
      </contributor>
      <comment>added history info of the town</comment>
      <origin>1050761</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5848" sha1="0eq6dsm72qwn5gcue0e7khqqup24t4z" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
|official_name = ကမ်းထောင့်ကြီးမြို့
|image_skyline =
|pushpin_label_position = bottom
|pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ
|pushpin_map_caption = ကမ်းထောင့်ကြီးမြို့ တည်နေရာ၊ မြန်မာ။
|pushpin_mapsize = 300
|subdivision_type = နိုင်ငံ
|subdivision_name = {{flag|Myanmar}}
|subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံပြည်နယ်များ|ပြည်နယ်]]
|subdivision_name1 = [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]
|subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]]
|subdivision_name2 = [[မြောက်ဦးခရိုင်]]
|subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]]
|subdivision_name3 = [[မြေပုံမြို့နယ်]]
|coordinates = {{coord|19.856954|93.759019|region:MM|display=inline,title}}
|population_footnotes    = 
|population_total        = 
|population_as_of        = 
|population_urban        = 
|population_density_km2  = auto
|postal_code_type        =
|postal_code             =
}}

'''ကမ်းထောင့်ကြီးမြို့'''သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]၊ [[မြောက်ဦးခရိုင်]]၊ [[မြေပုံမြို့နယ်]]တွင် ပါဝင်သည့် မြို့တစ်မြို့ဖြစ်သည်။

၂၀၁၆ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၂၄ ရက်နေ့တွင် လှုပ်ခတ်ခဲ့သော [[၂၀၁၆ ဩဂုတ် မြန်မာငလျင်|ငလျင်]]ကြောင့် ကမ်းထောင့်ကြီးမြို့ မဟာရတနာဒီပအုတ်ကျောင်းရှိ ရှေးဟောင်းစေတီ ၃၂ ဆူမှ တစ်ဆူထီးတော် မြေခကာ နှစ်ဆူမှာ အင်္ဂတေများ ကွာကျခဲ့သည်။

ကမ်းထောင်ကြီးကျေးရွာ၏ ပထမမူလအမည်မှာ ကမ်းပါးနီကျေးရွာ ဟု စတင်ခေါ်တွင်ခဲ့ကြောင်း သိရှိရပါသည်။ ကမ်းပါးနီကျေးရွာ ဟု ခေါ်တွင်ခြင်းမှာ ၎င်းအချိန်တွင် ကမ်းပါးနီကျေးရွာသည် မတ်စောက်ပြီး အဝေးမှပင် နီရဲနေသည်ကို မြင်တွေ့ရခြင်းအား အကြောင်းပြု၍ ခေါ်တွင်ခဲ့ကြောင်း လေ့လာသိရှိရပါသည်။ ကမ်းထောင်ကြီးကျေးရွာဟု အမည်ပြောင်းခြင်းမှာ ကမ်းပါးနီကျေးရွာတွင် ၎င်းအချိန်၌ ဝမ်းရောဂါကပ်ဆိုး ဝင်ရောက်မှုကြောင့် လူအသေအပျောက်များ၍ ယတြာဆရာများ၏ ယတြာပြုလုပ်၍ ခရစ်သက္ကရာဇ် ၁၈၇၂ ခုနှစ်၊ မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၃၄ ခုနှစ်တွင် ကမ်းပါးနီကျေးရွာအား ကမ်းထောင်ကြီးကျေးရွာဟု အမည်ပြောင်းလဲပေးခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ ကမ်းထောင်ကြီးမြို့အား မြို့နယ်အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေး ဦးစီးဌာန၏ (၂၇.၂.၂၀၁၅) ရက်စွဲပါ စာအမှတ်၊ ၄၅၆/ ၁ / ၃- ၄/ ရေး ၁ (အထစ) ဖြင့် ထုတ်ပြန်သည့်အမိန့် ကြော်ငြာစာများအရ ဒုတိယရပ်ကွက်၊ မြောက်ပိုင်းရပ်ကွက်၊ အလယ်ပိုင်းရပ်ကွက်၊ တောင်ပိုင်းရပ်ကွက် ဟူသော ရပ်ကွက် (၄) ရပ်ကွက်ဖြင့် ကမ်းထောင်ကြီးမြို့အဖြစ် ဖွဲ့စည်းခဲ့ပါသည်။

&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.7daydaily.com/story/76661|title=ငလျင်ဒဏ်သင့် မြောက်ဦးမြို့ ရတနာ့မာန်အောင်စေတီ ရှေးမူမပျက် ပြုပြင်|author=မောင်ကံ|date=၂၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၆|work=၇ ရက်နေ့စဉ်သတင်းစာ|accessdate=၁၅ မတ် ၂၀၁၇|archivedate=1 October 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161001072654/http://www.7daydaily.com/story/76661
https://myanmar.gov.mm/documents/20143/0/%E1%80%80%E1%80%99%E1%80%B9%E1%80%B8%E1%80%B1%E1%80%91%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%B9%E1%80%B7%E1%82%80%E1%80%80%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%81%BF%E1%80%99%E1%80%AD%E1%80%B3%E1%82%95%E1%80%B1%E1%80%92%E1%80%9E%E1%80%86%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%B9%E1%80%9B%E1%80%AC%E1%80%A1%E1%80%81%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%B9%E1%80%A1%E1%80%9C%E1%80%80%E1%80%B9.pdf/b026e650-7ac2-cd36-5bf3-4665b0ef47ef}}&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}


{{ရခိုင်ပြည်နယ်}}
[[Category:ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ မြို့များ]]


{{Rakhine-geo-stub}}</text>
      <sha1>0eq6dsm72qwn5gcue0e7khqqup24t4z</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1050763</id>
      <parentid>1050761</parentid>
      <timestamp>2026-08-29T14:45:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-47221-28</username>
        <id>147561</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ fixed some spellings</comment>
      <origin>1050763</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5855" sha1="2g5qtxw247oez3ggojbfuf76sa0q6kf" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
|official_name = ကမ်းထောင့်ကြီးမြို့
|image_skyline =
|pushpin_label_position = bottom
|pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ
|pushpin_map_caption = ကမ်းထောင့်ကြီးမြို့ တည်နေရာ၊ မြန်မာ။
|pushpin_mapsize = 300
|subdivision_type = နိုင်ငံ
|subdivision_name = {{flag|Myanmar}}
|subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံပြည်နယ်များ|ပြည်နယ်]]
|subdivision_name1 = [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]
|subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]]
|subdivision_name2 = [[မြောက်ဦးခရိုင်]]
|subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]]
|subdivision_name3 = [[မြေပုံမြို့နယ်]]
|coordinates = {{coord|19.856954|93.759019|region:MM|display=inline,title}}
|population_footnotes    = 
|population_total        = 
|population_as_of        = 
|population_urban        = 
|population_density_km2  = auto
|postal_code_type        =
|postal_code             =
}}

'''ကမ်းထောင့်ကြီးမြို့'''သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]၊ [[မြောက်ဦးခရိုင်]]၊ [[မြေပုံမြို့နယ်]]တွင် ပါဝင်သည့် မြို့တစ်မြို့ဖြစ်သည်။

၂၀၁၆ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၂၄ ရက်နေ့တွင် လှုပ်ခတ်ခဲ့သော [[၂၀၁၆ ဩဂုတ် မြန်မာငလျင်|ငလျင်]]ကြောင့် ကမ်းထောင့်ကြီးမြို့ မဟာရတနာဒီပအုတ်ကျောင်းရှိ ရှေးဟောင်းစေတီ ၃၂ ဆူမှ တစ်ဆူထီးတော် မြေခကာ နှစ်ဆူမှာ အင်္ဂတေများ ကွာကျခဲ့သည်။

ကမ်းထောင့်ကြီးကျေးရွာ၏ ပထမရွာအမည်မှာ ကမ်းပါးနီရွာဟု စတင်အမည်ခေါ်တွင်ခဲ့ကြောင်းသိရှိရပါသည်။ ကမ်းပါးနီရွာဟု ခေါ်တွင် ရခြင်းမှာ ၄င်းအချိန်တွင် ကမ်းပါးနီရွာသည် မတ်စောက်ပြီးအဝေးမှပင် နီရဲနေသည်ကို မြင်တွေ့ရခြင်းအား အဆိုပြု၍ခေါ်ဝေါ်ခဲ့ကြောင်း လေ့လာ သိရှိပါသည်။ ကမ်းထောင့်ကြီးကျေးရွာဟု အမည်ပြောင်းရခြင်းမှာ ကမ်းပါး နီရွာတွင် ၄င်းအချိန်၌ ဝမ်းရောဂါကပ်ဆိုးဝင်ရောက်မှုကြောင့် လူအသေ အပျောက်များ၍ ယတ္တယာဆရာများဖြင့် ယတ္တယာပြုလုပ်၍ ခရစ်သက္ကရာဇ် ၁၈၇၂ ခုနှစ်၊ မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၁၈၉ ခုနှစ်တွင် ကမ်းပါးနီရွာအား ကမ်းထောင့်ကြီးကျေးရွာဟုအမည်ပြောင်းလဲပေးခြင်းဖြစ်ပါသည်။ကမ်း ထောင့်ကြီးမြို့အား မြောက်ဦးခရိုင်အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေး ဦးစီးဌာန၏ (၂၇.၂.၂၀၁၅)ရက်စွဲပါ စာအမှတ်၊ ၄၅၆/ ၁ / ၃- ၄/ ရေး ၁ (အထဥ)ဖြင့် ထုတ်ပြန်သည့်အမိန့် ကြေငြာစာများအရ ရွာသစ်ရပ်ကွက်၊ မြောက်ပိုင်းရပ် ကွက်၊ အလယ်ပိုင်းရပ်ကွက်၊ တောင်ပိုင်းရပ်ကွက်၊ရွာသာယာ ရပ်ကွက် (၅)ရပ်ကွက်ဖြင့် ကမ်းထောင့်ကြီးမြို့အဖြစ်ဖွဲ့စည်းပြုခဲ့ပါသည်။

&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.7daydaily.com/story/76661|title=ငလျင်ဒဏ်သင့် မြောက်ဦးမြို့ ရတနာ့မာန်အောင်စေတီ ရှေးမူမပျက် ပြုပြင်|author=မောင်ကံ|date=၂၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၆|work=၇ ရက်နေ့စဉ်သတင်းစာ|accessdate=၁၅ မတ် ၂၀၁၇|archivedate=1 October 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161001072654/http://www.7daydaily.com/story/76661
https://myanmar.gov.mm/documents/20143/0/%E1%80%80%E1%80%99%E1%80%B9%E1%80%B8%E1%80%B1%E1%80%91%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%B9%E1%80%B7%E1%82%80%E1%80%80%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%81%BF%E1%80%99%E1%80%AD%E1%80%B3%E1%82%95%E1%80%B1%E1%80%92%E1%80%9E%E1%80%86%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%B9%E1%80%9B%E1%80%AC%E1%80%A1%E1%80%81%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%B9%E1%80%A1%E1%80%9C%E1%80%80%E1%80%B9.pdf/b026e650-7ac2-cd36-5bf3-4665b0ef47ef}}&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}


{{ရခိုင်ပြည်နယ်}}
[[Category:ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ မြို့များ]]


{{Rakhine-geo-stub}}</text>
      <sha1>2g5qtxw247oez3ggojbfuf76sa0q6kf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1050819</id>
      <parentid>1050763</parentid>
      <timestamp>2026-08-30T08:20:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1050819</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5446" sha1="rw31es5re7mjnmqklrk7xwpv65jzf9q" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
|official_name = ကမ်းထောင့်ကြီးမြို့
|image_skyline =
|pushpin_label_position = bottom
|pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ
|pushpin_map_caption = ကမ်းထောင့်ကြီးမြို့ တည်နေရာ၊ မြန်မာ။
|pushpin_mapsize = 300
|subdivision_type = နိုင်ငံ
|subdivision_name = {{flag|Myanmar}}
|subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံပြည်နယ်များ|ပြည်နယ်]]
|subdivision_name1 = [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]
|subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]]
|subdivision_name2 = [[မြောက်ဦးခရိုင်]]
|subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]]
|subdivision_name3 = [[မြေပုံမြို့နယ်]]
|coordinates = {{coord|19.856954|93.759019|region:MM|display=inline,title}}
|population_footnotes    = 
|population_total        = 
|population_as_of        = 
|population_urban        = 
|population_density_km2  = auto
|postal_code_type        =
|postal_code             =
}}

'''ကမ်းထောင့်ကြီးမြို့'''သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]၊ [[မြောက်ဦးခရိုင်]]၊ [[မြေပုံမြို့နယ်]]တွင် ပါဝင်သည့် မြို့တစ်မြို့ဖြစ်သည်။

၂၀၁၆ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၂၄ ရက်နေ့တွင် လှုပ်ခတ်ခဲ့သော [[၂၀၁၆ ဩဂုတ် မြန်မာငလျင်|ငလျင်]]ကြောင့် ကမ်းထောင့်ကြီးမြို့ မဟာရတနာဒီပအုတ်ကျောင်းရှိ ရှေးဟောင်းစေတီ ၃၂ ဆူမှ တစ်ဆူထီးတော် မြေခကာ နှစ်ဆူမှာ အင်္ဂတေများ ကွာကျခဲ့သည်။

ကမ်းထောင့်ကြီးကျေးရွာ၏ ပထမရွာအမည်မှာ ကမ်းပါးနီရွာဟု စတင်အမည်ခေါ်တွင်ခဲ့ကြောင်းသိရှိရပါသည်။ ကမ်းပါးနီရွာဟု ခေါ်တွင် ရခြင်းမှာ ၄င်းအချိန်တွင် ကမ်းပါးနီရွာသည် မတ်စောက်ပြီးအဝေးမှပင် နီရဲနေသည်ကို မြင်တွေ့ရခြင်းအား အဆိုပြု၍ခေါ်ဝေါ်ခဲ့ကြောင်း လေ့လာ သိရှိပါသည်။ ကမ်းထောင့်ကြီးကျေးရွာဟု အမည်ပြောင်းရခြင်းမှာ ကမ်းပါး နီရွာတွင် ၄င်းအချိန်၌ ဝမ်းရောဂါကပ်ဆိုးဝင်ရောက်မှုကြောင့် လူအသေ အပျောက်များ၍ ယတ္တယာဆရာများဖြင့် ယတ္တယာပြုလုပ်၍ ခရစ်သက္ကရာဇ် ၁၈၇၂ ခုနှစ်၊ မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၁၈၉ ခုနှစ်တွင် ကမ်းပါးနီရွာအား ကမ်းထောင့်ကြီးကျေးရွာဟုအမည်ပြောင်းလဲပေးခြင်းဖြစ်ပါသည်။ကမ်း ထောင့်ကြီးမြို့အား မြောက်ဦးခရိုင်အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေး ဦးစီးဌာန၏ (၂၇.၂.၂၀၁၅)ရက်စွဲပါ စာအမှတ်၊ ၄၅၆/ ၁ / ၃- ၄/ ရေး ၁ (အထဥ)ဖြင့် ထုတ်ပြန်သည့်အမိန့် ကြေငြာစာများအရ ရွာသစ်ရပ်ကွက်၊ မြောက်ပိုင်းရပ် ကွက်၊ အလယ်ပိုင်းရပ်ကွက်၊ တောင်ပိုင်းရပ်ကွက်၊ရွာသာယာ ရပ်ကွက် (၅)ရပ်ကွက်ဖြင့် ကမ်းထောင့်ကြီးမြို့အဖြစ်ဖွဲ့စည်းပြုခဲ့ပါသည်။

&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.7daydaily.com/story/76661|title=ငလျင်ဒဏ်သင့် မြောက်ဦးမြို့ ရတနာ့မာန်အောင်စေတီ ရှေးမူမပျက် ပြုပြင်|author=မောင်ကံ|date=၂၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၆|work=၇ ရက်နေ့စဉ်သတင်းစာ|accessdate=၁၅ မတ် ၂၀၁၇|archivedate=1 October 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161001072654/http://www.7daydaily.com/story/76661|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}


{{ရခိုင်ပြည်နယ်}}
[[Category:ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ မြို့များ]]


{{Rakhine-geo-stub}}</text>
      <sha1>rw31es5re7mjnmqklrk7xwpv65jzf9q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အလျား</title>
    <ns>0</ns>
    <id>76399</id>
    <revision>
      <id>1050789</id>
      <parentid>1047584</parentid>
      <timestamp>2026-08-29T16:50:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ninjastrikers</username>
        <id>22896</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1050789</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9922" sha1="fb32q2egcnficfe1g99pvl3i0lu65se" xml:space="preserve">'''အကွာအဝေး''' ({{lang-en|'''distance'''}}) သည်လည်းကောင်း၊ '''အလျား''' ({{lang-en|'''length'''}}) သည်လည်းကောင်း - [[အာကာသ|နေရာရပ်ဝန်း (အာကာသ)]] အတွင်း ၁ [[တိုင်းကြောင်း]]တည်းအဖြစ် ရှိနေသော [[သဏ္ဌာန်ရာ|တာဝန်းပမာဏ]] ဖြစ်လောရာ၊ [[ဂျီဩမေတြီ]]သဘောအားဖြင့် [[အမှတ်]] ၂ခုကို  (၎င်း ဆိုင်ရာရပ်ဝန်း၏ [[အတိုင်းဆတာအုံ|သဏ္ဌာန်ရင်းသရုပ်]]အတိုင်း) အတိုဆုံးအားဖြင့် ဆက်ဆွဲထားသော [[မျဉ်း]]ဖြောင့်သဘော ဖြစ်ပေမည်။ [[အရပ်သုံး ဘာသာစကား|အရပ်စကား]]ရှိ အရာဝတ္ထု တခုခု၏ '''အလျား[[ပမာဏရင်း|အတိုင်းအတာ]] (length of an object)''' ဟူသည်မှာကား အရာဝတ္တု၏ အရှည်လျားဆုံး ဖြစ်သော အတိုင်းအတာဖြစ်သည်၊ &lt;ref&gt;[http://wordnetweb.princeton.edu/perl/webwn?s=length Princeton.edu]&lt;/ref&gt; တနည်းအားဖြင့် ထိုအရာ၏ အစွန်ဆုံး [[ချအမှတ်|နေရာအမှတ်]] ၂ခုကြား [[အကွာအဝေး]] ဖြစ်သည်။&lt;br&gt;
[[ရူပဗေဒ]]အားဖြင့်၊ '''အလျား (သို့) အကွာအဝေး''' သည် [[တည်နေရာ]] [[ဗှတ္တာ တိုင်းဖွယ်|ဗှတ္တာ]] (positon vector) ၏ [[ပမာဏရင်း|ပမာဏသဘော]] ဖြစ်လေ၏။&lt;br&gt;
သို့ဖြင့် [[အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ယူနစ်စနစ်|ကမ္ဘာသုံး စံယူနစ်]]မှာ [[မီတာ]] ဖြစ်၏။&lt;br&gt;

အလျားကို အမြင့်(ထောင့်လိုက်ရှိသော အတိုင်းအတာပမာဏ)၊ အကျယ်၊ အနံ(အလျားနှင့် ထောင့်မှန်ကျစွာ အရာဝတ္တု၏ အစွန်းတဖက်မှ တဖက်သို့ တိုင်းတာသော အကွားအဝေး)တို့နှင့် ခွဲခြားသိမြင်ရန် လိုအပ်ပါသည်။ အလျားသည် dimension တစ်ခုကို တိုင်းတာပြီး [[ဧရိယာ]]သည် dimensions နှစ်ခု (အလျား နှစ်ထပ်) နှင့် [[:en:Volume|ထုထည်]]သည် [[:en:Dimensions|dimension]] သုံးခု (အလျား သုံးထပ်) ကိုတိုင်းတာသည်။ [[:en:Measurement system|အတိုင်းအတာစနစ်]]တွင် အလျား၏ ယူနစ်သည် [[:en:Base unit (measurement)|အခြေခံယူနစ်]]ဖြစ်ပြီး ထိုမှအခြားယူနစ်များအား သတ်မှတ်ထားသည်။
[[File:Scale_kilometres_miles.svg|thumb|The metric length of one [[ကီလိုမီတာ|kilometre]] is equivalent to the imperial measurement of 0.62137 [[မိုင်|miles]].]]

== သမိုင်းကြောင်း ==
တိုင်းတာခြင်းသည် လူတို့ ရွေ့ပြောင်းနေထိုင်သော လူမှုပုံစံမှသည် အခြေချနေထိုင်မှုများ စတင်ပြုလုပ်လာကြသည့်အခါမှစ၍ အရေးကြီးသော အကြောင်းအရာဖြစ်လာသည်။ တိုင်းတာမှုများကို ဆောက်လုပ်ရေးပစ္စည်းများတွင်လည်းကောင်း၊ နယ်မြေများသိမ်းပိုက်ရာတွင်လည်းကောင်း၊ အိမ်နီးချင်းတို့နှင့် ကုန်သွယ်မှုပြုလုပ်ရာတွင်လည်းကောင်း စတင်အသုံးပြုလာကြသည်။ လူမှုအဖွဲ့အစည်းတွင် နည်းပညာဆိုင်ရာတို့ ပိုမိုတိုးတက်လာသောအခါ မိုက်ခရိုအီလက်ထရောနစ်မှသည် ဂြိုဟ်တစ်ခုနှင့် တစ်ခုအကွာအဝေးတိုင်အောင် အတိုင်းအတာတို့၌ ပိုမိုတိကျမှုသည် တိုး၍တိုး၍လာသော မတူကွဲပြား နယ်ပယ်တို့ ၌ လိုအပ်၍လာသည်။&lt;ref&gt;History of Length Measurement, [http://www.npl.co.uk/educate-explore/factsheets/history-of-length-measurement/ National Physical Laboratory]&lt;/ref&gt;


[[အဲလ်ဘတ် အိုင်းစတိုင်း|အိုင်းစတိုင်း]]၏ [[အထူးနှိုင်းရသီအိုရီ]] ဖော်ထုတ်ပြီးနောက် အလျားကို  reference frame အားလုံး၌ တသမတ်တည်း စဉ်းစားဖို့ရန် မဖြစ်နိုင်တော့ချေ။ ပေတံတစ်ခုသည် reference frame တစ်ခု၌ တစ်မီတာရှည်သော်လည်း နောက် reference frame တွင် ထို ဒုတိယ reference frame သည် ပထမ reference frame နှင့်ဆက်နွယ်သော အလျင်အတိုင်းရွေ့လျားသွားမည်ဆိုပါက ထို ဒုတိယ reference frame တွင် ပေတံအရှည်သည် တစ်မီတာမဟုတ်နိုင်တော့ပေ။ ဆိုလိုသည်မှာ အရာဝတ္ထုတို့၏ အလျားသည် လေ့လာစောင်ကြည့်သူပေါ်မူတည်၍ ပြောင်းလဲနိုင်သည်။

== ယူနစ်များ ==
ရုပ်ဝတ္ထုသိပ္ပံ (physical sciences) နှင့် အင်ဂျင်နီယာပညာရပ်တို့တွင်  &quot;အလျား၏ ယူနစ်&quot;ကို ရည်ညွှန်းလိုသောအခါ &quot;အလျား&quot; သည် &quot;[[အကွာအဝေး]]&quot;နှင့် အနက်တူနေသည်။ အလျားအား [[အတိုင်းအတာ|တိုင်းတာရန်]]အတွက် များလှစွာသော အတိုင်းအတာ ယူနစ်များစွာ ရှိကြသည်။ သမိုင်းအရ [[:en:Unit of length|အလျား၏ ယူနစ်များ]]သည် လူခန္ဓာကိုယ်အစိတ်အပိုင်းတို့၏ အရှည်၊ သွားခဲ့သော အကွာအဝေးကို ခြေလှမ်းဖြင့်၊ ကမ္ဘာကြီး၏ တနေရာ တနေရာသို့ အကွားအဝေး (သို့) တိကျသော အချို့သော အရာဝတ္ထုတို့၏ အရှည်တို့မှ ဆင်းသက်လာနိုင်သည်။ 

[[အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ယူနစ် စနစ်|အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာယူနစ်စနစ်]] (SI) တွင် အလျား၏ [[:en:SI base unit|အခြေခံယူနစ်]]မှာ [[မီတာ]] ဖြစ်ပြီး ယခုအခါတွင် [[အလင်းအလျင်]]အရ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်လာကြသည်။ [[Centimetre|စင်တီမီတာ]]နှင့် [[ကီလိုမီတာ]]တို့သည် မီတာမှ ဆင်းသက်လာကြခြင်းဖြစ်ပြီး ယူနစ်များအဖြစ် များသောအားဖြင့် အသုံးပြုကြသည်။  [[U.S. customary units]]နှင့် Imperial system of units တို့တွင် အသုံးပြုကြသော အလျား၏ ယူနစ်များမှာ [[လက်မ]]၊ [[:en:Foot (length)|ပေ]]၊[[:en:Yard| ကိုက်]]နှင့် [[မိုင်]]တို့ ဖြစ်ကြသည်။

[[နက္ခတ္တဗေဒ|နက္ခတ္တဗေ]]ကဲ့သို့သော ကမ္ဘာမြေပေါ်တွင် အသုံးပြုသည်ထက် ပိုမိုရှည်လျားသည့် ကျယ်ပြောသော အာကသဟင်းလင်းပြင်၏ အကွားအဝေးများအား တိုင်းတာရန်အတွက်တွင်မူ ယူနစ်များကို သီးခြားအသုံးပြုသည်။ ထိုယူနစ်များထဲတွင် [[astronomical unit]]၊ [[အလင်းနှစ်]]နှင့် [[parsec]] တို့ပါဝင်သည်။

== ကိုးကား ==
{{Reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ဂျီဩမေတြီ အရင်းခံသဘောတရားများ]]
[[ကဏ္ဍ:ဂျီဩမေတြီ]]
[[ကဏ္ဍ:အတိုင်းအတာ]]</text>
      <sha1>fb32q2egcnficfe1g99pvl3i0lu65se</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1050792</id>
      <parentid>1050789</parentid>
      <timestamp>2026-08-29T16:52:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ninjastrikers</username>
        <id>22896</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1050792</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9931" sha1="ji0c28ktea2wrjk6634t5p8f59kxmha" xml:space="preserve">'''အကွာအဝေး''' ({{lang-en|'''distance'''}}) သည်လည်းကောင်း၊ '''အလျား''' ({{lang-en|'''length'''}}) သည်လည်းကောင်း - [[အာကာသ|နေရာရပ်ဝန်း (အာကာသ)]] အတွင်း ၁ [[တိုင်းကြောင်း]]တည်းအဖြစ် ရှိနေသော [[သဏ္ဌာန်ရာ|တာဝန်းပမာဏ]] ဖြစ်လောရာ၊ [[ဂျီဩမေတြီ]]သဘောအားဖြင့် [[အမှတ်]] ၂ခုကို  (၎င်း ဆိုင်ရာရပ်ဝန်း၏ [[အတိုင်းဆတာအုံ|သဏ္ဌာန်ရင်းသရုပ်]]အတိုင်း) အတိုဆုံးအားဖြင့် ဆက်ဆွဲထားသော [[မျဉ်း]]ဖြောင့်သဘော ဖြစ်ပေမည်။ [[အရပ်သုံး ဘာသာစကား|အရပ်စကား]]ရှိ အရာဝတ္ထု တခုခု၏ '''အလျား[[ပမာဏရင်း|အတိုင်းအတာ]] (length of an object)''' ဟူသည်မှာကား အရာဝတ္တု၏ အရှည်လျားဆုံး ဖြစ်သော အတိုင်းအတာဖြစ်သည်၊ &lt;ref&gt;[http://wordnetweb.princeton.edu/perl/webwn?s=length Princeton.edu]&lt;/ref&gt; တနည်းအားဖြင့် ထိုအရာ၏ အစွန်ဆုံး [[ကိုဩဒိနိတ်|နေရာအမှတ်]] ၂ခုကြား [[အကွာအဝေး]] ဖြစ်သည်။&lt;br&gt;
[[ရူပဗေဒ]]အားဖြင့်၊ '''အလျား (သို့) အကွာအဝေး''' သည် [[တည်နေရာ]] [[ဗှတ္တာ တိုင်းဖွယ်|ဗှတ္တာ]] (positon vector) ၏ [[ပမာဏရင်း|ပမာဏသဘော]] ဖြစ်လေ၏။&lt;br&gt;
သို့ဖြင့် [[အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ယူနစ်စနစ်|ကမ္ဘာသုံး စံယူနစ်]]မှာ [[မီတာ]] ဖြစ်၏။&lt;br&gt;

အလျားကို အမြင့်(ထောင့်လိုက်ရှိသော အတိုင်းအတာပမာဏ)၊ အကျယ်၊ အနံ(အလျားနှင့် ထောင့်မှန်ကျစွာ အရာဝတ္တု၏ အစွန်းတဖက်မှ တဖက်သို့ တိုင်းတာသော အကွားအဝေး)တို့နှင့် ခွဲခြားသိမြင်ရန် လိုအပ်ပါသည်။ အလျားသည် dimension တစ်ခုကို တိုင်းတာပြီး [[ဧရိယာ]]သည် dimensions နှစ်ခု (အလျား နှစ်ထပ်) နှင့် [[:en:Volume|ထုထည်]]သည် [[:en:Dimensions|dimension]] သုံးခု (အလျား သုံးထပ်) ကိုတိုင်းတာသည်။ [[:en:Measurement system|အတိုင်းအတာစနစ်]]တွင် အလျား၏ ယူနစ်သည် [[:en:Base unit (measurement)|အခြေခံယူနစ်]]ဖြစ်ပြီး ထိုမှအခြားယူနစ်များအား သတ်မှတ်ထားသည်။
[[File:Scale_kilometres_miles.svg|thumb|The metric length of one [[ကီလိုမီတာ|kilometre]] is equivalent to the imperial measurement of 0.62137 [[မိုင်|miles]].]]

== သမိုင်းကြောင်း ==
တိုင်းတာခြင်းသည် လူတို့ ရွေ့ပြောင်းနေထိုင်သော လူမှုပုံစံမှသည် အခြေချနေထိုင်မှုများ စတင်ပြုလုပ်လာကြသည့်အခါမှစ၍ အရေးကြီးသော အကြောင်းအရာဖြစ်လာသည်။ တိုင်းတာမှုများကို ဆောက်လုပ်ရေးပစ္စည်းများတွင်လည်းကောင်း၊ နယ်မြေများသိမ်းပိုက်ရာတွင်လည်းကောင်း၊ အိမ်နီးချင်းတို့နှင့် ကုန်သွယ်မှုပြုလုပ်ရာတွင်လည်းကောင်း စတင်အသုံးပြုလာကြသည်။ လူမှုအဖွဲ့အစည်းတွင် နည်းပညာဆိုင်ရာတို့ ပိုမိုတိုးတက်လာသောအခါ မိုက်ခရိုအီလက်ထရောနစ်မှသည် ဂြိုဟ်တစ်ခုနှင့် တစ်ခုအကွာအဝေးတိုင်အောင် အတိုင်းအတာတို့၌ ပိုမိုတိကျမှုသည် တိုး၍တိုး၍လာသော မတူကွဲပြား နယ်ပယ်တို့ ၌ လိုအပ်၍လာသည်။&lt;ref&gt;History of Length Measurement, [http://www.npl.co.uk/educate-explore/factsheets/history-of-length-measurement/ National Physical Laboratory]&lt;/ref&gt;


[[အဲလ်ဘတ် အိုင်းစတိုင်း|အိုင်းစတိုင်း]]၏ [[အထူးနှိုင်းရသီအိုရီ]] ဖော်ထုတ်ပြီးနောက် အလျားကို  reference frame အားလုံး၌ တသမတ်တည်း စဉ်းစားဖို့ရန် မဖြစ်နိုင်တော့ချေ။ ပေတံတစ်ခုသည် reference frame တစ်ခု၌ တစ်မီတာရှည်သော်လည်း နောက် reference frame တွင် ထို ဒုတိယ reference frame သည် ပထမ reference frame နှင့်ဆက်နွယ်သော အလျင်အတိုင်းရွေ့လျားသွားမည်ဆိုပါက ထို ဒုတိယ reference frame တွင် ပေတံအရှည်သည် တစ်မီတာမဟုတ်နိုင်တော့ပေ။ ဆိုလိုသည်မှာ အရာဝတ္ထုတို့၏ အလျားသည် လေ့လာစောင်ကြည့်သူပေါ်မူတည်၍ ပြောင်းလဲနိုင်သည်။

== ယူနစ်များ ==
ရုပ်ဝတ္ထုသိပ္ပံ (physical sciences) နှင့် အင်ဂျင်နီယာပညာရပ်တို့တွင်  &quot;အလျား၏ ယူနစ်&quot;ကို ရည်ညွှန်းလိုသောအခါ &quot;အလျား&quot; သည် &quot;[[အကွာအဝေး]]&quot;နှင့် အနက်တူနေသည်။ အလျားအား [[အတိုင်းအတာ|တိုင်းတာရန်]]အတွက် များလှစွာသော အတိုင်းအတာ ယူနစ်များစွာ ရှိကြသည်။ သမိုင်းအရ [[:en:Unit of length|အလျား၏ ယူနစ်များ]]သည် လူခန္ဓာကိုယ်အစိတ်အပိုင်းတို့၏ အရှည်၊ သွားခဲ့သော အကွာအဝေးကို ခြေလှမ်းဖြင့်၊ ကမ္ဘာကြီး၏ တနေရာ တနေရာသို့ အကွားအဝေး (သို့) တိကျသော အချို့သော အရာဝတ္ထုတို့၏ အရှည်တို့မှ ဆင်းသက်လာနိုင်သည်။ 

[[အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ယူနစ် စနစ်|အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာယူနစ်စနစ်]] (SI) တွင် အလျား၏ [[:en:SI base unit|အခြေခံယူနစ်]]မှာ [[မီတာ]] ဖြစ်ပြီး ယခုအခါတွင် [[အလင်းအလျင်]]အရ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်လာကြသည်။ [[Centimetre|စင်တီမီတာ]]နှင့် [[ကီလိုမီတာ]]တို့သည် မီတာမှ ဆင်းသက်လာကြခြင်းဖြစ်ပြီး ယူနစ်များအဖြစ် များသောအားဖြင့် အသုံးပြုကြသည်။  [[U.S. customary units]]နှင့် Imperial system of units တို့တွင် အသုံးပြုကြသော အလျား၏ ယူနစ်များမှာ [[လက်မ]]၊ [[:en:Foot (length)|ပေ]]၊[[:en:Yard| ကိုက်]]နှင့် [[မိုင်]]တို့ ဖြစ်ကြသည်။

[[နက္ခတ္တဗေဒ|နက္ခတ္တဗေ]]ကဲ့သို့သော ကမ္ဘာမြေပေါ်တွင် အသုံးပြုသည်ထက် ပိုမိုရှည်လျားသည့် ကျယ်ပြောသော အာကသဟင်းလင်းပြင်၏ အကွားအဝေးများအား တိုင်းတာရန်အတွက်တွင်မူ ယူနစ်များကို သီးခြားအသုံးပြုသည်။ ထိုယူနစ်များထဲတွင် [[astronomical unit]]၊ [[အလင်းနှစ်]]နှင့် [[parsec]] တို့ပါဝင်သည်။

== ကိုးကား ==
{{Reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ဂျီဩမေတြီ အရင်းခံသဘောတရားများ]]
[[ကဏ္ဍ:ဂျီဩမေတြီ]]
[[ကဏ္ဍ:အတိုင်းအတာ]]</text>
      <sha1>ji0c28ktea2wrjk6634t5p8f59kxmha</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အလယ်၌ ရေငန်အိုင်ရှိသော သန္တာကျောက်ကျွန်း</title>
    <ns>0</ns>
    <id>78799</id>
    <revision>
      <id>1050812</id>
      <parentid>719130</parentid>
      <timestamp>2026-08-30T03:51:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1050812</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6381" sha1="3b4qgs3ao553lple74lojvwlk2r9h52" xml:space="preserve">[[File:Atafutrim.jpg|thumb|right|275px|ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာ၊ [[တိုကလောင်]]တွင် တည်ရှိသော [[အာတာဖူ]]၏ ဂြိုဟ်တုဓာတ်ပုံ]]

'''အလယ်၌ ရေငန်အိုင်ရှိသော သန္တာကျောက်ကျွန်း''' ({{lang-en|atoll}}; {{IPAc-en|pron|ˈ|æ|t|ɒ|l}}, {{IPAc-en|ˈ|æ|t|ɔː|l}}, {{IPAc-en|ˈ|æ|t|oʊ|l}}, {{IPAc-en|ə|ˈ|t|ɒ|l}}, {{IPAc-en|ə|ˈ|t|ɔː|l}} သို့မဟုတ် {{IPAc-en|ə|ˈ|t|oʊ|l}}),&lt;ref&gt;pronunciation in old video on youtube , [https://www.youtube.com/watch?v=Z29H_AX-jTs Bikini Atoll video]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://dictionary.reference.com/browse/atoll|title=the definition of atoll|work=reference.com}}&lt;/ref&gt; သည် လက်စွပ်ပုံသဏ္ဌာန်ရှိပြီး အလယ်ရှိ ရေတိမ်အိုင် (lagoon) ကို တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း သို့မဟုတ် အပြည့်အဝ ဝန်းရံထားသော သန္တာကျောက်တန်းအနားဝန်းရှိသော [[သန္တာကျောက်တန်း]]တစ်မျိုး ဖြစ်သည်။ အနားဝန်းပေါ်တွင် [[သန္တာကျွန်း]]များ/သဲဖုံးလွှမ်းသော သန္တာကျွန်းများ ရှိနေနိုင်သည်။&lt;ref name=&quot;blakegh1&quot; /&gt;{{rp|page=60}}
&lt;ref name=&quot;Migon2010&quot;&gt;{{cite book|editor-first=Piotr|editor-last=Migoń|editor-link=Piotr Migoń|title=Geomorphological Landscapes of the World|url=https://books.google.com/books?id=-TI55urJYyEC|accessdate=12 February 2013|year=2010|publisher=Springer|isbn=978-90-481-3055-9 |page=349}}&lt;/ref&gt; သန္တာကျောက်တန်းများသည် ပင်လယ်တောင်တန်း၏ အနားဝန်း သို့မဟုတ် ရေပေါ်ပေါ်ထွက်နေသော သို့ တစ်ပိုင်းနစ်မြုပ်နေသော မီးတောင်၏ အနားဝန်းပေါ်တွင် ရံဖန်ရံခါ ရှိလေ့ရှိသည်။ အလယ်ရှိ ရေအိုင်သည် မီးတောင်ထိပ်ဝ သို့မဟုတ် မီးတောင်ရေကန် အဖြစ် ရှိနေလေ့ရှိပြီး အနားဝန်းအမြင့်ပိုင်းသည် ရေပေါ်တွင် ရှိနေပြီး ကျန်ရေတိမ်သည် သန္တာကောင်များ ကြီးထွားစေနိုင်ပြီး ကျောက်တန်းများ ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ နှေးကွေးစွာ တိုက်စားခြင်း သို့မဟုတ် ကျွံဝင်ခြင်းသည် သန္တာကျောက်တန်းများ ကြီးထွားစေကာ အပြင်ဘက်၊ အထက်ဖက်သို့ ဆက်လက် ကြီးထွားစေပြီး ရေငန်အိုင်ရှိသော သန္တာကျောက်ကျွန်းများ ဖြစ်ပေါ်လာစေသည်။&lt;ref&gt;{{citation |last1=Erickson |first1=Jon |title=Marine Geology |publisher=Facts On File |year=2003 |isbn=0-8160-4874-6 |pages=126–8 |ref=none }}&lt;/ref&gt;

[[File:Maldives.visibleearth.nasa.jpg|thumb|right|မော်ဒိုက်ကျွန်းစုရှိ အလယ်၌ ရေငန်အိုင်ရှိသော သန္တာကျောက်ကျွန်း၏ [[နာဆာ]] ဂြိုဟ်တုမြေပုံ]]
[[File:Nukuoro ISS013-E-28610.jpg|thumb|အာကာသမှ မြင်တွေ့ရသော [[နကူအိုရို]]။]]
[[File:Los Roques.png|thumb|ဗင်နီဇွဲလားနိုင်ငံတွင် ရှိသော လက်တင်အမေရိကရှိ အကြီးဆုံး အမျိုးသားအဏ္ဏဝါဥယျာဉ်&lt;ref name=&quot;inparques1&quot; /&gt; [[လော့ရိုဂဲကျွန်းစု]]အား အာကာသမှ မြင်တွေ့ရပုံ]]


== ကိုးကား ==
{{Reflist|30em|refs=
&lt;ref name=&quot;blakegh1&quot;&gt;{{cite book
| editor-first = Gerald Henry
| editor-last  = Blake
| volume       = 5 Maritime Boundaries
| title        = World Boundary Series
| url          = https://books.google.com/books?id=Vpdl5O3myGEC
| website      = Google books
| accessdate   = {{date|12 February 2013}}
| year         = 1994
| publisher    = Routledge
| isbn         = 978-0-415-08835-0
| ref          = blakegh-1
}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;inparques1&quot;&gt;{{cite web
 |url          = http://www.inparques.gob.ve/index.php?parques=view&amp;codigo=pn_0009&amp;sec=2
 |title        = Archipiélago de Los Roques
 |year         = 2007
 |publisher    = Instituto Nacional de Parques (INPARQUES)
 |location     = Caracas, Venezuela
 |at           = 
 |language     = Spanish
 |trans_title  = 
 |accessdate   = {{date|27 feb 2013}}
 |quote        = 
 |ref          = inparques-1
 |archive-date = 24 April 2008
 |archive-url  = https://web.archive.org/web/20080424204206/http://www.inparques.gob.ve/index.php?parques=view&amp;codigo=pn_0009&amp;sec=2
 |url-status   = dead
}}&lt;/ref&gt;

}}
* Dobbs, David. 2005. ''Reef Madness : Charles Darwin, Alexander Agassiz, and the Meaning of Coral''.  Pantheon. {{ISBN|0-375-42161-0}}
* Fairbridge, R. W. 1950. Recent and Pleistocene coral reefs of Australia. ''J. Geol.'', 58(4): 330–401.
* McNeil, F. S. 1954. Organic reefs and banks and associated detrital sediments. ''Amer. J. Sci.'', 252(7): 385–401.

== ပြင်ပလင့်ခ်များ ==
{{Commons|Atoll}}
* [http://coexploration.org/bbsr/coral/html/body_reef_formation.htm Formation of Bermuda reefs]
* [http://www.stanford.edu/group/microdocs/darwinvolcano.html Darwin's Volcano] – a short video discussing Darwin and Agassiz' coral reef formation debate


[[Category:အလယ်၌ ရေငန်အိုင်ရှိသော သန္တာကျောက်ကျွန်းများ| ]]
[[Category:ကျွန်းများ]]</text>
      <sha1>3b4qgs3ao553lple74lojvwlk2r9h52</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အောင်လအန်ဆန်း</title>
    <ns>0</ns>
    <id>91501</id>
    <revision>
      <id>1050808</id>
      <parentid>1020591</parentid>
      <timestamp>2026-08-30T02:31:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-47324-02</username>
        <id>147580</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1050808</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="32954" sha1="lgclhxlxk90nuqw71gdiudrjketsm3p" xml:space="preserve">
{{Infobox martial artist
| name            = Aung La Nsang
| nickname        = The Burmese Python&lt;ref&gt;{{cite web|title=Aung La N Sang Profile|url=http://www.sherdog.com/fighter/Aung-La-N-Sang-13029|website=Sherdog|accessdate=October 17, 2018}}&lt;/ref&gt;
| Religion        = Christianity (Baptist)
| image           = Aung La N Sang.jpg
| image_size      = 
| birth_name      = Aung La Nsang
| birth_date      = {{Birth date and age|1985|5|21}}
| birth_place     = [[မြစ်ကြီးနား]]၊ [[ကချင်ပြည်နယ်|ကချင်]]၊ မြန်မာ
| nationality     = {{flagicon|USA}} [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု|အမေရိကန်]]&lt;ref&gt;[https://www.onefc.com/world-champions/aung-la-n-sang/ Aung La Nsang profile at ONE Championship]&lt;/ref&gt;&lt;br&gt;{{flagicon|MMR}} [[မြန်မာနိုင်ငံ|မြန်မာ]] {{small|(expatriate)}}
| residence       =
| ethnicity       = [[ကချင်လူမျိုး|ကချင်]]
| height          = {{height|ft=6|in=1}}
| weight          = {{convert|204|lb|kg st|1|abbr=on}}
| weight_class    = [[:en:Middleweight (MMA)|Middleweight (205 lbs)]]&lt;br&gt;[[:en:Light heavyweight (MMA)|Light Heavyweight (225 lbs)]]&lt;br&gt;[[:en:Cruiserweight (MMA)|Cruiserweight (225 lbs)]]
| reach           =
| style           = ဘရာဇီး ဂျူဂျစ်ဆု၊ [[လက်ဝှေ့]]၊ {{nowrap|[[မွေထိုင်း]]}}
| stance          = Orthodox
| fighting_out_of = Fort Lauderdale, Florida, {{nowrap|United States}}
| team            = Sanford MMA &lt;br/&gt; Hard Knocks 365 {{small|(former)}} 
| rank            = 
| years_active    = ၂၀၀၅- ၂၀၂၅
| mma_kowin       = 12
| mma_subwin      = 12
| mma_decwin      = 2
| mma_koloss      = 4
| mma_subloss     = 3
| mma_decloss     = 4
| mma_draw        =
| mma_nc          = 1
| occupation      =
| university      = 
| spouse          = 
| relatives       =
| students        =
| club            =
| school          = 
| url             =
| sherdog         = 13029
| footnotes       =
| updated         = 
}}
'''အောင်လအန်ဆန်း''' ({{lang-en|Aung La Nsang}},[[၂၁ မေ]] [[၁၉၈၅]] မွေးဖွား)သည် မြန်မာ့စပါးအုံးမြွေ (Burmese Python) ဟု တင်စားခေါ်ဝေါ်ခြင်းခံရသည့် ကိုယ်ခံပညာသိုင်းပေါင်းစုံတိုက်ခိုက်ရေးသမားတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ အရပ် ၆ ပေ ၁ လက်မနှင့် ခန္ဓာကိုယ် အလေးချိန် ၁၈၅ ပေါင်ရှိပြီး ကျောပြင်ပခုံးနေရာတွင် &quot;Jinghpaw&quot; ဟု တက်တူးရေးထိုးထားသော MMA လိုက်ဟဲဗီးဝိတ်တန်းရှင် ၎င်းသည်  [[မြန်မာနိုင်ငံ|မြန်မာနိုင်ငံဖွား]]၊[[ကချင်လူမျိုး]]၊ [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု|အမေရိကန်နိုင်ငံသား]]ဖြစ်သည်။

သူသည် စင်္ကာပူအခြေစိုက် ဝမ်းချန်ပီယံရှစ် ([[ONE Championship]]) အဖွဲ့အစည်းက ကျင်းပသည့် ဝမ်းချန်ပီယံရှစ်ခါးပတ်လုပွဲများတွင် လိုက်ဟဲဗီးဝိတ်တန်းနှင့် မစ်ဒယ်ဝိတ်တန်းတို့တွင် ချန်ပီယံဖြစ်ခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;[https://burma.irrawaddy.com/article/2018/06/23/161831.html အောင်လအန်ဆန်း မစ်ဒယ်ဝိတ်ချန်ပီယံအဖြစ် ဆက်လက်အောင်ပွဲခံမှာလား&lt;!-- ဘော့က ထုတ်ပေးသော ခေါင်းစဉ် --&gt;]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;7day&quot;&gt;{{cite journal|url=http://www.7daydaily.com/story/100484|title=အောင်လအန်ဆန် မြန်မာနိုင်ငံအတွက် ပထမဆုံးကမ္ဘာ့ချန်ပီယံဆု ဆွတ်ခူးပေး|journal=၇ ရက်နေ့စဉ်သတင်းစာ|issue=၁၄၉၀|date=၁ ဇူလိုင် ၂၀၁၇|author=ချစ်ဝိုင်း၊ ရွှေဘုတ်|accessdate=၁ ဇူလိုင် ၂၀၁၇|archive-date=2 July 2018|access-date=2 July 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180702224822/http://www.7daydaily.com/story/100484|url-status=dead}} {{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=http://www.7daydaily.com/story/100484 |access-date=2 July 2018 |archive-date=2 July 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180702224822/http://www.7daydaily.com/story/100484 }}&lt;/ref&gt;၂၀၂၅ ခုနှစ်၊အောက်တိုဘာ ၄ ရက် တွင်  အနှစ် ၂၀ ကျော် သက်တမ်းရှိ MMA (mixed martial arts) ဖိုက်တာဘဝကို နိုင်ပွဲဖြင့် နှုတ်ဆက်ရင်း ကစားသမားဘဝမှ အနားယူခဲ့သည်။

==ငယ်ဘဝနှင့်ပညာရေး==
အောင်လသည် ရတနာလုပ်ငန်းရှင် ဦးအင်ဆန်တူးအောင်နှင့် ဒေါ်ရှဒန်နန်ဘူတို့၏ မွေးချင်း ၅ ဦးထဲမှ တတိယမြောက်သား ဖြစ်သည်။ [[ကချင်ပြည်နယ်]]၊ [[မြစ်ကြီးနားမြို့]] ဒူကထောင်ရပ်ကွက်မှ ကချင်တိုင်းရင်းသားတဦး ဖြစ်ကာ အတန်းပညာကို ရန်ကုန် International School တွင် တက်ရောက် သင်ကြားခဲ့ပြီး၊ ၂၀၀၁ ခုနှစ်အကုန် ၂၀၀၂ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင်  စတင် အခြေချနေထိုင်ခဲ့သည်။

[[အမေရိကန်နိုင်ငံ]] [[မစ်ရှီဂန်ပြည်နယ်]]၊ အင်ဒရူးတက္ကသိုလ်မှ စိုက်ပျိုးရေး ဘာသာရပ်နှင့် ဘွဲ့ရရှိထားသူ ဖြစ်သည်။ 

== ကစားသမားဘဝ ==
၂၀၀၅ ခုနှစ်၊ တက္ကသိုလ် တက်နေစဉ် ကာလမှာပင် အပျော်တမ်း ကလပ်ပွဲများ၌ ယှဉ်ပြိုင် ထိုးသတ်နေခဲ့ပြီး၊ ပညာရှင်လက်ဝှေ့ လောကထဲ ဝင်ရောက်လာသူဖြစ်သည်။

အောင်လသည် No-Gi ခေါ် အားကစား ကို ကောလိပ်ကျောင်းသားဘဝ ၂၀၀၅ ခုနှစ်မှာ စတင် ကစားရာမှ Martial Art သို့ ကူးပြောင်းလာခဲ့သည်။ သူသည် ဘီဂျေဂျေ (B.J.J) ခေါ် ဂျပန်သိုင်း ကစားနည်း တမျိုးမှ ဆင်းသက်လာသော ဘရာဇီးလီးယမ်း ဂျူးဂျစ်ဆု (Brazilian Jiu Jitsu) နှင့် ထိုင်းနိုင်ငံမှ မွေထိုင်းလက်ဝှေ့ (Muay Thai) ကို လိုက်စားခဲ့သူ ဖြစ်သည်။

၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် [[မေရီလန်းပြည်နယ်]] ဘော်လ်တီမိုးလ်မြို့သို့ ပြောင်းရွှေ့လာခဲ့ပြီး ဘရာဇီးလီယမ်း Crazy 88 အမည်ရှိ MMA ကလပ်အသင်းတွင် ဝင်ရောက် လေ့ကျင့်နေခဲ့သည်။ ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် ပွဲဦးထွက် Emerson Rushing ရှုံးနှိမ့်ခဲ့ပြီး ၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် ၃ပွဲ ဆက်တိုက် အနိုင်ရခဲ့သည်။ မေလ ၂၀၀၉ ခုနှစ် [[အင်ဒီယားနားပြည်နယ်]]တွင် ထိုးသတ်ခဲ့သည့် စစ်ပြန်ဟောင်း ပြိုင်ဖက် ခရစ္စပရိုက်စ် (Chris Price) ကို ပထမ အချီမှာပင် Guillotine Choke ဖြင့် အနိုင်ယူခဲ့ကာ နာမည်ရလာခဲ့သည်။ ထိုတိုက်ကွက်မှာ ပြိုင်ဖက်၏ဦးခေါင်းကို ဂျိုင်းအောက်ထဲ ညှပ်ထဲ့ထားကာ အသက်ရှု မရအောင် ညစ်ပြီး ချုပ်တိုက်သော တိုက်ကွက်တစ်ခု ဖြစ်သည်။

၂၀၁၀ ဒီဇင်ဘာ ၃ ရက်နေ့ [[နယူးဂျာစီပြည်နယ်]] အက်တလန်တစ်မြို့တွင် ကျင်းပသော Ring of Combat XXXIII ပြိုင်ပွဲတွင် Constantinos Philippou ကို ရှုံးနှိမ့်ခဲ့ကာ UFC (Ultimate Fighting Champion) အတန်းဆီ တက်ရောက်နိုင်ရန် နှောင့်နှေးခဲ့သည်။ ၂၀၁၁ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၉ ရက်နေ့တွင် နယူးဂျာစီ ပြည်နယ်၊ အတ္တလန်တစ်မြို့တွင် မယ်ဒယ်လ်ဝိတ်တန်း R.O.C -37 ( Ring of Combat - 37) ၌ Casey Manrique နှင့်ယှဉ်ပြိုင် ထိုးသတ်ရာ ဒုတိယ အချီတွင် အနိုင်ရခဲ့သည်။

== ONE Championship ချန်ပီယံ ရရှိခြင်း ==
၂၀၁၇ ခုနှစ် ဇွန်လ ၃၀ ရက်နေ့တွင် [[ရန်ကုန်မြို့]]၌ ကျင်းပသော ကိုယ်ခံပညာပေါင်းစုံ အသုံးပြုယှဉ်ပြိုင်သည့် MMA (One Championship) ပြိုင်ပွဲ မစ်ဒယ်ဝိတ်တန်း ကမ္ဘာ့ချန်ပီယံလုပွဲတွင် အောင်လအန်ဆန်က လက်ရှိ ချန်ပီယံ ဘစ်ဒက်ရှ်ကို လက်ရည်အသာဖြင့် ထိုးသတ်ပြီး အမှတ်ဖြင့် အနိုင်ရကာ ကမ္ဘာ့ချန်ပီယံဆု ဆွတ်ခူးနိုင်သော ပထမဆုံး မြန်မာတစ်ဦး ဖြစ်လာသည်။&lt;ref name=&quot;7day/&gt;

== ကစားသမားဘဝမှအနားယူခြင်း ==
၂၀၂၅ ခုနှစ်၊အောက်တိုဘာ ၄ ရက် တွင် ထိုင်းနိုင်ငံ၊ဘန်ကောက်မြို့ တွင်  အောင်လအန်ဆန်သည်  ဆွီဒင်ဖိုက်တာ ကိတ်စတမ်နှင့် ယှဉ်ပြိုင် ထိုးသတ်ခဲ့သည်။မြန်မာအလံကို ခြုံပတ်ပြီး အောင်လအန်ဆန်း ကြိုးဝိုင်းထဲ ဝင်လာချိန်  အမဲလိုက်အက သီချင်း၏ အဆိုပိုင်ရှင် [[လေးဖြူ|တေးသံရှင်လေးဖြူ]] ကိုယ်တိုင် ပွဲခင်းထဲအထိ သီဆိုပေးခဲ့သည်။

ထိုးသတ်ပွဲသည်  ပထမအချီ ၌ အနိုင်အရှုံမပေါ်ခဲ့ဘဲ၊ ဒုတိယအချီ ၂ မိနစ် ၂၀ စက္ကန့် တွင် အောင်လက ကာဒက်စတမ် ကို  တရစပ်လက်သီးထိုးလုံးဖြင့် အနိုင်ယူခဲ့သည်။

ဤသို့ဖြင့် အောင်လအန်ဆန်သည် ၂၀၁၄ ခုနှစ်ကစပြီး [[ONE Championship|ONE]] နှင့် လက်တွဲမှုကိုအဆုံးသတ်ပြီး၊ အောင်မြင်သည့်ကစားသမားဘဝမှ အနားယူခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cly152g0124o|title=အောင်လအန်ဆန် - တိုင်းပြည်ကို ပျော်စေချင်သူ|work=BBC|access-date=၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၅}}&lt;/ref&gt;

==MMA ပြိုင်ပွဲမှတ်တမ်း==
{{MMArecordbox
| draws= 
| nc= 1
| ko-wins= 16
| ko-losses= 6
| sub-wins= 13
| sub-losses= 3
| dec-wins= 2
| dec-losses= 6
| dq-wins= 
| dq-losses= 
| other-wins= 
| other-losses= 
}}
{{MMA record start}}
|-
|{{yes2}}Win
|align=center|31–15 (1)
|Zebaztian Kadestam
|TKO (punches)
|ONE Fight Night 36
|{{dts|2025|October|3}}
|align=center|2
|align=center|2:20
|[[ဘန်ကောက်မြို့]]၊[[ထိုင်းနိုင်ငံ]]
|{{small|ကစားသမားဘဝအား နိုင်ပွဲဖြင့် အနားယူ}}
|-
|{{no2}}Loss
|align=center|30–15 (1)
|Shamil Erdogan
|KO (head kick)
|ONE 171
|{{dts|2025|February|20}}
|align=center|1
|align=center|0:28
|Lusail၊ [[ကာတာနိုင်ငံ]]
|
|-
|{{no2}}Loss
|align=center|30–14 (1) 
|Shamil Erdogan
|TKO (punches)
|ONE 168
|{{dts|2024|September|6}}
|align=center|2
|align=center|2:48
|Denver, Colorado, [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]
|
|-
|{{yes2}}Win
|align=center|{{nowrap|30–13 (1)}}
|Fan Rong
|Submission (guillotine choke)
|ONE Fight Night 10
|{{dts|2023|May|5}}
|align=center|2
|align=center|0:48
|Broomfield, Colorado,[[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]
| 
|-
|{{yes2}}Win
|align=center|29–13 (1) 
|Gilberto Galvão
|TKO (punches)
|ONE Fight Night 6
|{{dts|2023|January|14}}
|align=center|1 
|align=center|1:29 
|[[ဘန်ကောက်မြို့]]၊[[ထိုင်းနိုင်ငံ]]
|
|-
|{{yes2}}Win
|align=center|28–13 (1)
|Yushin Okami
|TKO (punches)
|ONE 163
|{{dts|2022|November|19}}
|align=center|1
|align=center|1:42
|Kallang,[[စင်ကာပူနိုင်ငံ]]
|
|-
| {{no2}}Loss
|align=center|27–13 (1) 
| Vitaly Bigdash 
| Decision (unanimous) 
|ONE: Full Circle
|{{dts|2022|February|25}}
|align=center|3
|align=center|5:00 
|Kallang,[[စင်ကာပူနိုင်ငံ]]
| 
|-
| {{yes2}}Win
| align=center|27–12 (1)
| Leandro Ataides
| KO (punches)
| 2021 in ONE Championship#ONE Championship: Battleground|ONE: Battleground
| {{dts|2021|July|30}}
| align=center|1
| align=center|3:45
| Kallang,[[စင်ကာပူနိုင်ငံ]]
|
|-
|{{no2}}Loss
|align=center|26–12 (1)
|Reinier de Ridder 
|Decision (unanimous)
|2021 in ONE Championship#ONE on TNT 4|ONE on TNT 4
|{{dts|2021|April|28}}
|align=center|5
|align=center|5:00
|Kallang,[[စင်ကာပူနိုင်ငံ]]
|
|-
| {{no2}}Loss
| align=center|26–11 (1)
| Reinier de Ridder 
| Submission (rear-naked choke)
| 2020_in_ONE_Championship#ONE_Championship:_Inside_the_Matrix|ONE: Inside the Matrix
| {{dts|2020|October|30}}
| align=center|1
| align=center|3:26
| Kallang,[[စင်ကာပူနိုင်ငံ]]
| 
|-
| {{yes2}}Win
| align=center|26–10 (1)
| Brandon Vera
| TKO (punches)
| 2019 in ONE Championship#ONE Championship: Century|ONE: Century – Part 2
| {{dts|2019|October|13}}
| align=center|2
| align=center|3:23
| [[တိုကျိုမြို့]]၊[[ဂျပန်နိုင်ငံ]]
| 
|-
| {{yes2}}Win
| align=center | 25–10 (1)
| Ken Hasegawa
| TKO (punches)
| 2019 in ONE Championship#ONE Championship: A New Era|ONE: A New Era
| {{dts|2019|March|31}}
| align=center | 2
| align=center | 4:41
| [[တိုကျိုမြို့]]၊[[ဂျပန်နိုင်ငံ]]
| 
|-
| {{yes2}}Win
| align=center | 24–10 (1)
| Mohammad Karaki
| TKO (punches)
| 2018 in ONE Championship#ONE Championship: Pursuit of Greatness|ONE: Pursuit of Greatness
| {{dts|2018|October|26}}
| align=center | 1
| align=center | 2:21
| [[ရန်ကုန်မြို့|ရန်ကုန်]]၊[[မြန်မာနိုင်ငံ]]
| 
|-
| {{yes2}}Win
| align=center | 23–10 (1)
| Ken Hasegawa
| KO (punch)
| 2018 in ONE Championship#ONE Championship: Spirit of a Warrior|ONE: Spirit of a Warrior
| {{dts|2018|June|29}}
| align=center | 5
| align=center | 3:13
| [[ရန်ကုန်မြို့|ရန်ကုန်]]၊[[မြန်မာနိုင်ငံ]]
| 
|-
| {{yes2}}Win
| align=center | 22–10 (1)
| Alexandre Machado
| TKO (head kick and punches)
| 2018 in ONE Championship#ONE Championship: Quest for Gold|ONE: Quest for Gold
| {{dts|2018|February|23}}
| align=center | 1
| align=center | 0:56
| [[ရန်ကုန်မြို့|ရန်ကုန်]]၊[[မြန်မာနိုင်ငံ]]
| 
|-
| {{yes2}}Win
| align=center | 21–10 (1)
| Alain Ngalani
| Submission (guillotine choke)
| 2017 in ONE Championship#ONE Championship: Hero's Dream|ONE: Hero's Dream
| {{dts|2017|November|3}}
| align=center | 1
| align=center | 4:31
| [[ရန်ကုန်မြို့|ရန်ကုန်]]၊[[မြန်မာနိုင်ငံ]]
| 
|-
| {{yes2}}Win
| align=center | 20–10 (1)
| Vitaly Bigdash
| Decision (unanimous)
| 2017 in ONE Championship#ONE Championship: Light of a Nation|ONE: Light of a Nation
| {{dts|2017|June|30}}
| align=center | 5
| align=center | 5:00
| [[ရန်ကုန်မြို့|ရန်ကုန်]]၊[[မြန်မာနိုင်ငံ]]
| 
|-
| {{no2}}Loss
| align=center | 19–10 (1)
| Vitaly Bigdash
| Decision (unanimous)
| 2017 in ONE Championship#ONE Championship: Quest for Power|ONE: Quest for Power
| {{dts|2017|January|14}}
| align=center | 5
| align=center | 5:00
| [[ဂျကာတာမြို့|ဂျာကာတာမြို့]]၊[[အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ]]
| 
|-
| {{yes2}}Win
| align=center | 19–9 (1)
| Michal Pasternak
| Decision (unanimous)
| 2016 in ONE Championship#ONE Championship: State of Warriors|ONE: State of Warriors
| {{dts|2016|October|07}}
| align=center | 3
| align=center | 5:00
| [[ရန်ကုန်မြို့|ရန်ကုန်]]၊[[မြန်မာနိုင်ငံ]]
| 
|-
| {{yes2}}Win
| align=center | 18–9 (1)
| Aleksei Butorin
| Submission (arm-triangle choke) 
| 2016 in ONE Championship#ONE Championship: Dynasty of Champions (Anhui)|ONE: Dynasty of Champions (Anhui)
| {{dts|2016|July|2}}
| align=center | 2
| align=center | 1:57
| [[ဟဲဖေးမြို့]]၊[[အန်းဟွေးပြည်နယ်]]၊[[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|တရုတ်နိုင်ငံ]]
| 
|-
| {{yes2}}Win
| align=center | 17–9 (1)
| Mohamed Ali
| Submission (guillotine choke)
| 2016 in ONE Championship#ONE Championship: Union of Warriors|ONE: Union of Warriors
| {{dts|2016|March|18}}
| align=center | 1
| align=center | 2:38
| [[ရန်ကုန်မြို့|ရန်ကုန်]]၊[[မြန်မာနိုင်ငံ]]
| 
|-
| {{yes2}}Win
| align=center | 16–9 (1)
| Mahmoud Salama
| KO (punches)
| 2014 in ONE Championship#ONE Championship: Era of Champions|ONE FC: Era of Champions
| {{dts|2014|June|14}}
| align=center | 1
| align=center | 1:07
| [[ဂျကာတာမြို့|ဂျာကာတာမြို့]]၊[[အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ]]
| 
|-
| {{No2}}Loss
| align=center| 15–9 (1)
| Jonavin Webb
| TKO (knee)
| Cage Fury FC 28
| {{dts|2013|August|26}}
| align=center|1
| align=center|2:41
| Atlantic City၊ [[နယူးဂျာစီပြည်နယ်]]၊[[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]
|
|-
| {{yes2}}Win
| align=center| 15–8 (1)
| Shedrick Goodridge
| Submission (guillotine choke)
| Cage Fury FC 26
| {{dts|2013|August|17}}
| align=center|2
| align=center|1:44
| Atlantic City၊ [[နယူးဂျာစီပြည်နယ်]]၊[[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]
|
|-
| {{nocontest}}NC
| align=center| 14–8 (1)
| Kyle Baker
| No Contest
| Cage Fury FC 23
| {{dts|2013|April|13}}
| align=center|1
| align=center|0:24
| King of Prussia, [[ပန်ဆယ်ဗေးနီးယားပြည်နယ်]]၊[[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]] 
|
|-
| {{yes2}}Win
| align=center| 14–8
| Jason Louck
| KO (punch)
| Cage Fury FC 17
| {{dts|2012|October|13}}
| align=center|1
| align=center|2:30
| Dover, [[ဒယ်လာဝဲပြည်နယ်]]၊[[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]
|
|-
| {{yes2}}Win
| align=center| 13–8
| Jesus Martinez
| TKO (punches)
| Bellator 68
| {{dts|2012|May|11}}
| align=center|1
| align=center|0:36
| Atlantic City၊ [[နယူးဂျာစီပြည်နယ်]]၊[[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]
|
|-
| {{no2}}Loss
| align=center| 12–8
| Sam Oropeza
| Submission (guillotine choke)
| Matrix Fights 5
| {{dts|2012|March|26}}
| align=center|2
| align=center|0:56
| Philadelphia, [[ပန်ဆယ်ဗေးနီးယားပြည်နယ်]]၊[[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]] 
|
|-
| {{no2}}Loss
| align=center| 12–7
| Drew Puzon
| Decision (unanimous)
| Ring of Combat 38
| {{dts|2011|November|18}}
| align=center|3
| align=center|4:00
| Atlantic City၊ [[နယူးဂျာစီပြည်နယ်]]၊[[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]
|
|-
| {{yes2}}Win
| align=center| 12–6
| Casey Manrique
| TKO (punches)
| Ring of Combat 37
| {{dts|2011|September|09}}
| align=center|2
| align=center|1:03
| Atlantic City၊ [[နယူးဂျာစီပြည်နယ်]]၊[[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]
|
|-
| {{no2}}Loss
| align=center| 11–6
| Uriah Hall
| KO (punch)
| Ring of Combat 35
| {{dts|2011|August|08}}
| align=center|3
| align=center|1:37
| Atlantic City၊ [[နယူးဂျာစီပြည်နယ်]]၊[[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]
|
|-
| {{yes2}}Win
| align=center| 11–5
| Mitch Whitesel
| Submission (guillotine choke)
| Ring of Combat 34
| {{dts|2011|February|24}}
| align=center|1
| align=center|3:09
| Atlantic City၊ [[နယူးဂျာစီပြည်နယ်]]၊[[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]
|
|-
| {{no2}}Loss
| align=center| 10–5
| Costas Philippou
| TKO (punches)
| Ring of Combat 33
| {{dts|2010|December|03}}
| align=center|1
| align=center|0:11
| Atlantic City၊ [[နယူးဂျာစီပြည်နယ်]]၊[[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]
|
|-
| {{yes2}}Win
| align=center| 10–4
| Chris Price
| Submission (guillotine choke)
| C3: Furious
| {{dts|2009|May|09}}
| align=center|1
| align=center|1:37
| Hammond,[[အင်ဒီယားနားပြည်နယ်]]၊[[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]
|
|-
| {{yes2}}Win
| align=center| 9–4
| Steve Evan Dau
| Submission (armbar)
| C3: Domination
| {{dts|2008|November|22}}
| align=center|2
| align=center|1:47
| Hammond,[[အင်ဒီယားနားပြည်နယ်]]၊[[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]
| 
|-
| {{yes2}}Win
| align=center| 8–4
| Josh Mix
| Submission (armbar)
| Michiana Fight League
| {{dts|2008|August|08}}
| align=center|1
| align=center|1:03
| Plymouth,[[အင်ဒီယားနားပြည်နယ်]]၊[[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]
| 
|-
| {{no2}}Loss
| align=center| 7–4
| James Lee
| Submission (heel hook)
| 2007 in King of the Cage#KOTC: Explosion|KOTC: Explosion
| {{dts|2007|June|15}}
| align=center|1
| align=center|3:51
| Mount Pleasant, [[မီချီဂန်ပြည်နယ်]]၊[[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]
| 
|-
| {{yes2}}Win
| align=center| 7–3
| Shawn McCully
| Submission (armbar)
| rowspan=2|CFC 1
| rowspan=2|{{dts|2007|March|31}}
| align=center| 1
| align=center| 0:59
| rowspan=2|[[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]
|
|-
| {{no2}}Loss
| align=center| 6–3
| Julio Paulino
| Decision (unanimous)
| align=center| 3
| align=center| 5:00
| 
|-
| {{yes2}}Win
| align=center| 6–2
| Erik Brettin
| KO
| Heartland: Ground n Pound
| {{dts|2007|February|23}}
| align=center| 1
| align=center| 0:18
| South Bend,[[အင်ဒီယားနားပြည်နယ်]]၊[[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]] 
| 
|-
| {{no2}}Loss
| align=center| 5–2
| Jim Martens
| Decision (unanimous)
| 2007 in King of the Cage#KOTC: Mass Destruction|KOTC: Mass Destruction
| {{dts|2007|January|26}}
| align=center| 2
| align=center| 5:00
| Mount Pleasant,[[မီချီဂန်ပြည်နယ်]]၊[[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]
| 
|-
| {{yes2}} Win
| align=center| 5–1
| Brandon Griffin
| Submission (armbar)
| 2006 in King of the Cage#KOTC: Meltdown|KOTC: Meltdown
| {{dts|2006|October|7}}
| align=center| 1
| align=center| 0:52
| Indianapolis,[[အင်ဒီယားနားပြည်နယ်]]၊[[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]
| 
|-
| {{yes2}} Win
| align=center| 4–1
| Jason Law
| Submission 
| United Fight League 2
| {{dts|2006|August|25}}
| align=center| 1
| align=center| 
| Indianapolis,[[အင်ဒီယားနားပြည်နယ်]]၊[[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]
| 
|-
| {{yes2}}Win
| align=center| 3–1
| Steve Lapear
| KO (punches)
| Heartland: Ground n Pound
| {{dts|2006|June|7}}
| align=center| 1
| align=center| 0:40
| South Bend,[[အင်ဒီယားနားပြည်နယ်]]၊[[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]
| 
|-
| {{yes2}}Win
| align=center| 2–1
| Noel Gomez
| Submission (armbar)
| Ultimate Throwdown
| {{dts|2006|May|13}}
| align=center| 1
| align=center| 2:25
| Mishawaka,[[အင်ဒီယားနားပြည်နယ်]]၊[[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]
| 
|-
| {{yes2}}Win
| align=center| 1–1
| Halton Flowers
| KO
| Champions Factory
| {{dts|2006|March|11}}
| align=center| 1
| align=center| 0:00
| South Bend, [[အင်ဒီယားနားပြည်နယ်]]၊[[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]
| 
|-
| {{no2}}Loss
| align=center| 0–1
| Emerson Rushing
| TKO (doctor stoppage)
| Total Fight Challenge 3
| {{dts|2005|March|25}}
| align=center| 1
| align=center| 2:24
| Hammond,[[အင်ဒီယားနားပြည်နယ်]]၊[[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]
|{{small|Light Heavyweight debut.}}
{{end}}

==ရရှိခဲ့သောဆုများ==
*'''[[ONE Championship]]'''
*[[:en:List of ONE Championship champions#Middleweight Championship|ONE Middleweight World Championship]] (One time, former)
*Three successful title defenses
*[[:en:List of ONE Championship champions#Light Heavyweight Championship|ONE Light Heavyweight World Championship]] (One time, current)
*One successful title defense

*၂၀၁၈ နိုင်ငံတကာအကောင်းဆုံးဖိုက်တာဆု
၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၃ ရက်နေ့တွင် အမေရိကန်နိုင်ငံ၊ လာ့ဗီးဂတ်မြို့၌ ကျင်းပခဲ့သည့် World MMAAwards 2018 ဆုပေးပွဲတွင် ၂၀၁၈ နိုင်ငံတကာအကောင်းဆုံးဖိုက်တာဆု (2018 International Fighter of the Year) ဆုကို ရရှိခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ထိုဆုကို ဗြိတိန်တွင် အခြေစိုက်သည့် Fighter Only မဂ္ဂဇင်းက ရွေးချယ်ချီးမြင့်ခြင်း ဖြစ်သည်။ဆုပေးပွဲတွင် အောင်လအန်ဆန်းသည် တစ်နှစ်တာအကောင်းဆုံးကစားသမားဆု၏ ဆန်ကာတင်စာရင်းတွင်လည်း ထည့်သွင်းခံရသည်။&lt;ref name=&quot;7daydaily&quot;&gt;{{cite journal|url=http://7daydaily.com/story/160304|title=အောင်လအန်ဆန် နိုင်ငံတကာအကောင်းဆုံး ဖိုက်တာဆု ဆွတ်ခူး|journal=၇ ရက်နေ့စဉ်သတင်းစာauthor=ရွှေဘုတ်|archive-date=5 July 2019|access-date=5 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190705055239/http://7daydaily.com/story/160304|url-status=dead}} {{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=http://7daydaily.com/story/160304 |access-date=5 July 2019 |archive-date=5 July 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190705055239/http://7daydaily.com/story/160304 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ElevenBroadcasting&quot;&gt;{{cite|url=https://elevenbroadcasting.com/broadcast/8521|title=ခါဘစ်ကိုကျော်ဖြတ်ပြီး INTERNATIONAL FIGHTER OF THE YEAR ဆုကိုအောင်လအန်ဆန်ဆွတ်ခူး}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.mmafighting.com/2019/7/3/20681393/world-mma-awards-2019-results|title=World MMA Awards 2019 Results|date=July 4, 2019|publisher=mmafighting.com|author=Bryan Tucker}}&lt;/ref&gt;
*'''Hall of Fame''' 
၂၀၂၅ ခုနှစ်၊နိုဝင်ဘာ ၁၆ ရက် တွင်  ဘက်စုံကိုယ်ခံပညာသုံး MMA ပြိုင်ပွဲများကျင်းပနေသည့် [[ONE Championship]] အဖွဲ့အစည်းသည် ကစားသမားဘဝမှ အနားယူသွားသည့်    မြန်မာဖိုက်တာဟောင်း   အောင်လအန်ဆန်းအား Hall of Fame တွင် ထည့်သွင်းဂုဏ်ပြုခဲ့သည့်အတွက်၊ ONE Hall of Fame တွင် ထည့်သွင်းဂုဏ်ပြုခံရသည့် တတိယမြောက် ဖိုက်တာဖြစ်လာခဲ့သည်။၎င်းမတိုင်မီတွင် အမေရိကန်ဖိုက်တာ ဂျွန်ဆင် နှင့် ဘရာဇီးဖိုက်တာ ဘီဘီယာနိုဖာနန်ဒက်စ် နှစ်ဦးသာရှိခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.mdn.gov.mm/my/kcaasmaabhwm-anaayuukhaisnny-aeaanglanchnaaa-one-championship-aphaiacnnye-hall-fame-ttng|title=ကစားသမားဘဝမှ အနားယူခဲ့သည့် အောင်လအန်ဆန်အား ONE Championship အဖွဲ့အစည်း၏ Hall of Fame တွင် ထည့်သွင်းဂုဏ်ပြု|work=Myanmar Digital News|access-date=၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၁၆ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၅}}&lt;/ref&gt; 

==ကိုးကား==
{{reflist|
&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.irrawaddyblog.com/2012/02/blog-post_9422.html|title=ကချင်အမျိုးသား အောင်လနှင့် ရောသမမွှေတိုက်ပွဲ|date=၂၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၂|publisher=ဧရာဝတီဘလော့ဂ်}}{{Dead link|date=September 2021 }}&lt;/ref&gt;
}}

== ပြင်ပလင့်ခ်များ ==
*{{Facebook|AungLaNsangTheGreat}}
[[Category:မြန်မာ အားကစားသမားများ]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံဖွား အမေရိကန်အားကစားသမားများ]]</text>
      <sha1>lgclhxlxk90nuqw71gdiudrjketsm3p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ပြည်ထောင်စုအင်္ဂါစဉ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>107056</id>
    <revision>
      <id>1050824</id>
      <parentid>1049847</parentid>
      <timestamp>2026-08-30T09:15:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-40330-51</username>
        <id>145831</id>
      </contributor>
      <comment>/* ပြည်ထောင်စုအင်္ဂါစဉ် */</comment>
      <origin>1050824</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21736" sha1="1kgur0eyu9z2synydm0f73ky9k8uafe" xml:space="preserve">'''ပြည်ထောင်စုအင်္ဂါစဉ်'''ဆိုသည်မှာ ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်တွင် နိုင်ငံတော်အခမ်းအနားများနှင့် နိုင်ငံတော်သမ္မတဦးဆောင်သော အစည်းအဝေးများ ပြုလုပ်ရာတွင် လည်းကောင်း၊ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာနအချင်းချင်း ဆက်သွယ်ဆောင်ရွက်ရာတွင်လည်းကောင်း စနစ်တကျရှိစေရေးနှင့် မှန်ကန်မြန်ဆန်စွာ ဆောင်ရွက်ရေးအတွက် သတ်မှတ်ထားသော အင်္ဂါစဉ်ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.moi.gov.mm/ppd/?q=book/bid-4079|title=အတွဲ (၆၉)၊ အမှတ် (၃၀)၊ ၁၅-၇-၂၀၁၆ ရက်ထုတ်စာစောင်|last=|first=|author2=|date= |publisher=ပုံနှိပ်ရေးနှင့်ထုတ်ဝေရေးဦးစီးဌာန၊ ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန|accessdate=}}&lt;/ref&gt;

==ပြည်ထောင်စုအင်္ဂါစဉ်==

လက်ရှိပြည်ထောင်စုအင်္ဂါစဉ်ကို ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ သြဂုတ်လ ၁၃ ရက်နေ့ ရက်စွဲပါ လျှို့ဝှက်စာအရ သတ်မှတ်ထားပါသည်။&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.facebook.com/share/p/1CCcimydVD/|title=https://www.facebook.com/share/p/1CCcimydVD/|last=|first=|author2=|date= |publisher=|accessdate=}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot;
|'''စဉ်'''
|'''ရာထူး'''
|'''တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ ပုဂ္ဂိုလ်'''
|-
|၁
|[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]]
|[[မင်းအောင်လှိုင်|ဦးမင်းအောင်လှိုင်]]
|-
|၂
|[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယသမ္မတများ]]
|
*[[ညိုစော|ဦးညိုစော]]
*[[နန်းနီနီအေး|ဒေါ်နန်းနီနီအေး]]
|-
|၃
|[[ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ]]
|[[ခင်ရီ|ဦးခင်ရီ]]
|-
|၄
|[[အမျိုးသားလွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ]]
|[[အောင်လင်းဒွေး|ဦးအောင်လင်းဒွေး]]
|-
|၅
|[[ပြည်ထောင်စု တရားသူကြီးချုပ်]]
|[[သာဌေး|ဦးသာဌေး]]
|-
|၆
|[[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]
|[[ရဲဝင်းဦး|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရဲဝင်းဦး]]
|-
|၇
|[[နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံး ဥက္ကဋ္ဌများ|နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံးဥက္ကဋ္ဌ]]
|[[အောင်ဇော်သိန်း|ဦးအောင်ဇော်သိန်း]]
|-
|၈
|[[ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်|ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ]]
|[[သန်းစိုး (ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်)|ဦးသန်းစိုး]]
|-
|၉
|[[ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]
|[[ကျော်စွာလင်း|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ကျော်စွာလင်း]]
|-
|၁၀
|[[ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ|ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ]]
|[[မောင်မောင်အုန်း|ဦးမောင်မောင်အုန်း]]
|-
|၁၁
|[[အမျိုးသားလွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ|အမျိုးသားလွှတ်တော် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ]]
|[[Jeng Phang နော်တောင်|ဦးဂျဲန်ဖန်နော်တောင်(ခ)ဦးနော်တောင်]]
|-
|၁၂
|[[ဝန်ကြီးဌာန နှင့် အကြီးအကဲများ စာရင်း|ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ]]
| {{show
| {{sort|a6|ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး (၃၀) ဦး}}
|
*[[နိုင်ငံတော် သမ္မတရုံး|နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[ခင်မောင်ရီ|ဦးခင်မောင်ရီ]]
* [[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန|နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[တင်အောင်စန်း|ဦးတင်အောင်စန်း]]
* [[ပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] နှင့် [[ဒီဂျစ်တယ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး [[မြထွန်းဦး|ဦးမြထွန်းဦး]]
* [[ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[ထွန်းအောင်|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထွန်းအောင်]]
* [[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[ညွန့်ဝင်းဆွေ|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညွန့်ဝင်းဆွေ]]
* [[နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန|နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[တင်မောင်ဆွေ|ဦးတင်မောင်ဆွေ]]
* [[အမျိုးသားစီမံကိန်း၊ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှုနှင့် နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန|အမျိုးသားစီမံကိန်း၊ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနှင့်နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[အောင်ကျော်ဟိုး|ဦးအောင်ကျော်ဟိုး]]
* [[ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန် ဝန်ကြီးဌာန|ဘဏ္ဍာရေးနှင့်အခွန်ဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[ကံဇော် (ဒေါက်တာ)|ဒေါက်တာ ကံဇော်]]
* [[နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[ဖုန်းမြတ်|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဖုန်းမြတ်]]
* [[တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရေးရာဝန်ကြီးဌာန|တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရေးရာဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[သန်းမောင်|ဦးသန်းမောင်]]
* [[ဥပဒေရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|ဥပဒေရေးရာဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[သီတာဦး|ဒေါက်တာ သီတာဦး]]
* [[ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန|ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[ချောချောစိန်|ဒေါက်တာ ချောချောစိန်]]
* [[သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန|သိပ္ပံနှင့်နည်းပညာဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[မျိုးသိန်းကျော်|ဒေါက်တာ မျိုးသိန်းကျော်]]
* [[ကျန်းမာရေး ဝန်ကြီးဌာန|ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[သက်ခိုင်ဝင်း|ဒေါက်တာ သက်ခိုင်ဝင်း]]
* [[အမျိုးသမီးရေးရာဝန်ကြီးဌာန|အမျိုးသမီးရေးရာဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[သက်သက်ဇင်|ဒေါက်တာ သက်သက်ဇင်]]
* [[ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန|ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[ထိန်လင်း (ဗိုလ်မှူးကြီး)|ဦးထိန်လင်း]]
* [[သာသနာရေး ဝန်ကြီးဌာန|သာသနာရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[တင်ဦးလွင်|ဦးတင်ဦးလွင်]]
* [[စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန|စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့်ဆည်မြောင်းဝန်််ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[မင်းနောင် (ဝန်ကြီး)|ဦးမင်းနောင်]]
* [[သမဝါယမနှင့် ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေး ဝန်ကြီးဌာန|သမဝါယမနှင့်ကျေးလက်ဖွံဖြိုးရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[မျိုးဇော်သိမ်း|ဦးမျိုးဇော်သိမ်း]]
* [[သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန|သယံဇာတနှင့်သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[ဆန်းဦး|ဦးဆန်းဦး]]
* [[လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင် ဝန်ကြီးဌာန|လျှပ်စစ်နှင့်စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[ကိုကိုလွင်|ဦးကိုကိုလွင်]]
* [[စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန|စက်မှုနှင့်အသေးစား၊အငယ်စား၊အလတ်စားနှင့်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[ချာလီသန်း|ဒေါက်တာ ချာလီသန်း]]
* [[လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန|လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့်ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[မြင့်ကြိုင်|ဦးမြင့်ကြိုင်]]
* [[အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန|အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[ခင်​မောင်စိုး (ဝန်ကြီး)|ဦးခင်မောင်စိုး]]
* [[စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|စီးပွားရေးနှင့်ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[ထွန်းအုံ|ဦးထွန်းအုံ]]
* [[အားကစားရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|အားကစားရေးရာဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[ရဲမြင့်ထွန်း|ဦးရဲမြင့်ထွန်း]]
* [[လူငယ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|လူငယ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[မောင်သင်း|ဒေါက်တာ မောင်သင်း]]
* [[ဆောက်လုပ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ဆောက်လုပ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[မျိုးသန့်|ဦးမျိုးသန့်]]
* [[လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန|လူမှုဝန်ထမ်း၊ကယ်ဆယ်ရေးနှင့်ပြန်လည်နေရာချထားရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[စိုးဝင်း (ဒေါက်တာ)|ဒေါက်တာ စိုးဝင်း]]
* [[ယဉ်ကျေးမှု၊ ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလာရေးဝန်ကြီးဌာန|ယဉ်ကျေးမှု၊ဟိုတယ်နှင့်ခရီးသွားလာရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[မောင်မြင့်|ဦးမောင်မြင့်]]
}}
|-
|၁၃
|[[ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်]]
|-
|၁၄
|[[ပြည်ထောင်စုစာရင်းစစ်ချုပ်ရုံး|ပြည်ထောင်စုစာရင်းစစ်ချုပ်]]
|-
|၁၅
|[[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် (ကြည်း)]]
|-
|၁၆
|[[ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)]]
|-
|၁၇
|[[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ရေ)]]
|-
|၁၈
|[[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(လေ)]]
|-
|၁၉
|[[ပြည်ထောင်စု ရာထူးဝန်အဖွဲ့|ပြည်ထောင်စုရာထူးဝန်အဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌ]]
|-
|၂၀
|[[ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်များ|တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌများ]]
|-
|၂၁
|[[နေပြည်တော်ကောင်စီ|နေပြည်တော်ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ]]
|-
|၂၂
|[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်နှင့်တိုင်းဒေသကြီး ဝန်ကြီးချုပ်|တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့ ဝန်ကြီးချုပ်များ]]
|-
|၂၃
|[[မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်|မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်ဥက္ကဋ္ဌ]]
|-
|၂၄
|[[အဂတိလိုက်စားမှု တိုက်ဖျက်ရေး ကော်မရှင်|အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ]]
|-
|၂၅
|[[မြန်မာနိုင်ငံ အမျိုးသား လူ့အခွင့်အရေးကော်မရှင်|မြန်မာနိုင်ငံအမျိုးသားလူ့အခွင့်အရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ]]
|-
|၂၆
|[[တပ်မတော် စစ်ဘက်ဆိုင်ရာအကြီးအကဲများ|တပ်မတော်မှ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးများ]]
|-
|၂၇
|ပြည်ထောင်စုတရားလွှတ်တော်ချုပ် တရားသူကြီးများ
|-
|၂၈
|နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံး အဖွဲ့ဝင်များ
|-
|၂၉
|ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်အဖွဲ့ဝင်များ
|-
|၃၀
|ဥပဒေကြမ်းကော်မတီ
|-
|၃၁
|ပြည်သူ့ငွေစာရင်းကော်မတီ
|-
|၃၂
|လွှတ်တော်အခွင့်အရေးကော်မတီ
|-
|၃၃
|အစိုးရ၏ အာမခံချက်များ၊ ကတိများနှင့် တာဝန်ခံချက်များစိစစ်ရေးကော်မတီ
|-
|၃၄
|[[တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်|တိုင်းမှူးများ]]
|-
|၃၅
|ဒုတိယဝန်ကြီးများ
|-
|၃၆
|ဒုတိယရှေ့နေချုပ်
|-
|၃၇
|ဒုတိယစာရင်းစစ်ချုပ်
|-
|၃၈
|ပြည်ထောင်စုရာထူးဝန်အဖွဲ့ အဖွဲ့ဝင်များ
|-
|၃၉
|နေပြည်တော်ကောင်စီဝင်များ
|-
|၄၀
|တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်တရားလွှတ်တော် တရားသူကြီးချုပ်
|-
|၄၁
|တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော်ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ
|-
|၄၂
|[[ပြည်နယ်နှင့်တိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့များ|တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့ဝင် ဝန်ကြီးများ]]
|-
|၄၃
|တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ် ဥပဒေချုပ်
|-
|၄၄
|တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ် စာရင်းစစ်ချုပ်
|-
|၄၅
|မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌများ
|-
|၄၆
|အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးကော်မရှင်အဖွဲ့ဝင်များ
|-
|၄၇
|မြန်မာနိုင်ငံအမျိုးသားလူ့အခွင့်အရေးကော်မရှင်အဖွဲ့ဝင်များ
|-
|၄၈
|[[အခွန်အယူခံခုံအဖွဲ့|အခွန်အယူခံခုံအဖွဲ့ဥက္ကဋ္ဌ]]
|-
|၄၉
|တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်တရားလွှတ်တော် တရားသူကြီးများ
|-
|၅၀
|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနမှ ညွှန်ကြားရေးမှူးများ
|}
{{small|
*&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt;ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်နာယကရာထူးသည် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်အစည်းအဝေးကျင်းပသည့် ကာလအတွက်သာဖြစ်၍ ပြည်ထောင်စုအင်္ဂါစဉ်တွင် အကျုံးမဝင်ပေ။}}

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေး]]</text>
      <sha1>1kgur0eyu9z2synydm0f73ky9k8uafe</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1050826</id>
      <parentid>1050824</parentid>
      <timestamp>2026-08-30T09:24:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-40330-51</username>
        <id>145831</id>
      </contributor>
      <comment>/* ပြည်ထောင်စုအင်္ဂါစဉ် */</comment>
      <origin>1050826</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21812" sha1="guflru0fd8ufebdzqneo402hvapkn1j" xml:space="preserve">'''ပြည်ထောင်စုအင်္ဂါစဉ်'''ဆိုသည်မှာ ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်တွင် နိုင်ငံတော်အခမ်းအနားများနှင့် နိုင်ငံတော်သမ္မတဦးဆောင်သော အစည်းအဝေးများ ပြုလုပ်ရာတွင် လည်းကောင်း၊ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာနအချင်းချင်း ဆက်သွယ်ဆောင်ရွက်ရာတွင်လည်းကောင်း စနစ်တကျရှိစေရေးနှင့် မှန်ကန်မြန်ဆန်စွာ ဆောင်ရွက်ရေးအတွက် သတ်မှတ်ထားသော အင်္ဂါစဉ်ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.moi.gov.mm/ppd/?q=book/bid-4079|title=အတွဲ (၆၉)၊ အမှတ် (၃၀)၊ ၁၅-၇-၂၀၁၆ ရက်ထုတ်စာစောင်|last=|first=|author2=|date= |publisher=ပုံနှိပ်ရေးနှင့်ထုတ်ဝေရေးဦးစီးဌာန၊ ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန|accessdate=}}&lt;/ref&gt;

==ပြည်ထောင်စုအင်္ဂါစဉ်==

လက်ရှိပြည်ထောင်စုအင်္ဂါစဉ်ကို ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ သြဂုတ်လ ၁၃ ရက်နေ့ ရက်စွဲပါ လျှို့ဝှက်စာအရ သတ်မှတ်ထားပါသည်။&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.facebook.com/share/p/1CCcimydVD/|title=https://www.facebook.com/share/p/1CCcimydVD/|last=|first=|author2=|date= |publisher=|accessdate=}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot;
|'''စဉ်'''
|'''ရာထူး'''
|'''တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ ပုဂ္ဂိုလ်'''
|-
|၁
|[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]]
|[[မင်းအောင်လှိုင်|ဦးမင်းအောင်လှိုင်]]
|-
|၂
|[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယသမ္မတများ]]
|
*[[ညိုစော|ဦးညိုစော]]
*[[နန်းနီနီအေး|ဒေါ်နန်းနီနီအေး]]
|-
|၃
|[[ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ]]
|[[ခင်ရီ|ဦးခင်ရီ]]
|-
|၄
|[[အမျိုးသားလွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ]]
|[[အောင်လင်းဒွေး|ဦးအောင်လင်းဒွေး]]
|-
|၅
|[[ပြည်ထောင်စု တရားသူကြီးချုပ်]]
|[[သာဌေး|ဦးသာဌေး]]
|-
|၆
|[[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]
|[[ရဲဝင်းဦး|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရဲဝင်းဦး]]
|-
|၇
|[[နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံး ဥက္ကဋ္ဌများ|နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံးဥက္ကဋ္ဌ]]
|[[အောင်ဇော်သိန်း|ဦးအောင်ဇော်သိန်း]]
|-
|၈
|[[ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်|ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ]]
|[[သန်းစိုး (ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်)|ဦးသန်းစိုး]]
|-
|၉
|[[ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]
|[[ကျော်စွာလင်း|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ကျော်စွာလင်း]]
|-
|၁၀
|[[ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ|ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ]]
|[[မောင်မောင်အုန်း|ဦးမောင်မောင်အုန်း]]
|-
|၁၁
|[[အမျိုးသားလွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ|အမျိုးသားလွှတ်တော် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ]]
|[[Jeng Phang နော်တောင်|ဦးဂျဲန်ဖန်နော်တောင်(ခ)ဦးနော်တောင်]]
|-
|၁၂
|[[ဝန်ကြီးဌာန နှင့် အကြီးအကဲများ စာရင်း|ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ]]
| &lt;div class=&quot;mw-collapsible mw-collapsed&quot; style=&quot;width:100%;&quot;&gt;
'''ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး (၃၀) ဦး'''
&lt;div class=&quot;mw-collapsible-content&quot;&gt;
*[[နိုင်ငံတော် သမ္မတရုံး|နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[ခင်မောင်ရီ|ဦးခင်မောင်ရီ]]
* [[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန|နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[တင်အောင်စန်း|ဦးတင်အောင်စန်း]]
* [[ပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] နှင့် [[ဒီဂျစ်တယ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး [[မြထွန်းဦး|ဦးမြထွန်းဦး]]
* [[ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[ထွန်းအောင်|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထွန်းအောင်]]
* [[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[ညွန့်ဝင်းဆွေ|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညွန့်ဝင်းဆွေ]]
* [[နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန|နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[တင်မောင်ဆွေ|ဦးတင်မောင်ဆွေ]]
* [[အမျိုးသားစီမံကိန်း၊ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှုနှင့် နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန|အမျိုးသားစီမံကိန်း၊ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနှင့်နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[အောင်ကျော်ဟိုး|ဦးအောင်ကျော်ဟိုး]]
* [[ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန် ဝန်ကြီးဌာန|ဘဏ္ဍာရေးနှင့်အခွန်ဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[ကံဇော် (ဒေါက်တာ)|ဒေါက်တာ ကံဇော်]]
* [[နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[ဖုန်းမြတ်|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဖုန်းမြတ်]]
* [[တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရေးရာဝန်ကြီးဌာန|တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရေးရာဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[သန်းမောင်|ဦးသန်းမောင်]]
* [[ဥပဒေရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|ဥပဒေရေးရာဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[သီတာဦး|ဒေါက်တာ သီတာဦး]]
* [[ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန|ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[ချောချောစိန်|ဒေါက်တာ ချောချောစိန်]]
* [[သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန|သိပ္ပံနှင့်နည်းပညာဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[မျိုးသိန်းကျော်|ဒေါက်တာ မျိုးသိန်းကျော်]]
* [[ကျန်းမာရေး ဝန်ကြီးဌာန|ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[သက်ခိုင်ဝင်း|ဒေါက်တာ သက်ခိုင်ဝင်း]]
* [[အမျိုးသမီးရေးရာဝန်ကြီးဌာန|အမျိုးသမီးရေးရာဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[သက်သက်ဇင်|ဒေါက်တာ သက်သက်ဇင်]]
* [[ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန|ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[ထိန်လင်း (ဗိုလ်မှူးကြီး)|ဦးထိန်လင်း]]
* [[သာသနာရေး ဝန်ကြီးဌာန|သာသနာရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[တင်ဦးလွင်|ဦးတင်ဦးလွင်]]
* [[စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန|စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့်ဆည်မြောင်းဝန်််ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[မင်းနောင် (ဝန်ကြီး)|ဦးမင်းနောင်]]
* [[သမဝါယမနှင့် ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေး ဝန်ကြီးဌာန|သမဝါယမနှင့်ကျေးလက်ဖွံဖြိုးရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[မျိုးဇော်သိမ်း|ဦးမျိုးဇော်သိမ်း]]
* [[သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန|သယံဇာတနှင့်သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[ဆန်းဦး|ဦးဆန်းဦး]]
* [[လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင် ဝန်ကြီးဌာန|လျှပ်စစ်နှင့်စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[ကိုကိုလွင်|ဦးကိုကိုလွင်]]
* [[စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန|စက်မှုနှင့်အသေးစား၊အငယ်စား၊အလတ်စားနှင့်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[ချာလီသန်း|ဒေါက်တာ ချာလီသန်း]]
* [[လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန|လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့်ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[မြင့်ကြိုင်|ဦးမြင့်ကြိုင်]]
* [[အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန|အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[ခင်မောင်စိုး (ဝန်ကြီး)|ဦးခင်မောင်စိုး]]
* [[စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|စီးပွားရေးနှင့်ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[ထွန်းအုံ|ဦးထွန်းအုံ]]
* [[အားကစားရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|အားကစားရေးရာဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[ရဲမြင့်ထွန်း|ဦးရဲမြင့်ထွန်း]]
* [[လူငယ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|လူငယ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[မောင်သင်း|ဒေါက်တာ မောင်သင်း]]
* [[ဆောက်လုပ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ဆောက်လုပ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[မျိုးသန့်|ဦးမျိုးသန့်]]
* [[လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန|လူမှုဝန်ထမ်း၊ကယ်ဆယ်ရေးနှင့်ပြန်လည်နေရာချထားရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[စိုးဝင်း (ဒေါက်တာ)|ဒေါက်တာ စိုးဝင်း]]
* [[ယဉ်ကျေးမှု၊ ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလာရေးဝန်ကြီးဌာန|ယဉ်ကျေးမှု၊ဟိုတယ်နှင့်ခရီးသွားလာရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[မောင်မြင့်|ဦးမောင်မြင့်]]
|-
|၁၃
|[[ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်]]
|-
|၁၄
|[[ပြည်ထောင်စုစာရင်းစစ်ချုပ်ရုံး|ပြည်ထောင်စုစာရင်းစစ်ချုပ်]]
|-
|၁၅
|[[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် (ကြည်း)]]
|-
|၁၆
|[[ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)]]
|-
|၁၇
|[[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ရေ)]]
|-
|၁၈
|[[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(လေ)]]
|-
|၁၉
|[[ပြည်ထောင်စု ရာထူးဝန်အဖွဲ့|ပြည်ထောင်စုရာထူးဝန်အဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌ]]
|-
|၂၀
|[[ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်များ|တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌများ]]
|-
|၂၁
|[[နေပြည်တော်ကောင်စီ|နေပြည်တော်ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ]]
|-
|၂၂
|[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်နှင့်တိုင်းဒေသကြီး ဝန်ကြီးချုပ်|တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့ ဝန်ကြီးချုပ်များ]]
|-
|၂၃
|[[မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်|မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်ဥက္ကဋ္ဌ]]
|-
|၂၄
|[[အဂတိလိုက်စားမှု တိုက်ဖျက်ရေး ကော်မရှင်|အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ]]
|-
|၂၅
|[[မြန်မာနိုင်ငံ အမျိုးသား လူ့အခွင့်အရေးကော်မရှင်|မြန်မာနိုင်ငံအမျိုးသားလူ့အခွင့်အရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ]]
|-
|၂၆
|[[တပ်မတော် စစ်ဘက်ဆိုင်ရာအကြီးအကဲများ|တပ်မတော်မှ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးများ]]
|-
|၂၇
|ပြည်ထောင်စုတရားလွှတ်တော်ချုပ် တရားသူကြီးများ
|-
|၂၈
|နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံး အဖွဲ့ဝင်များ
|-
|၂၉
|ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်အဖွဲ့ဝင်များ
|-
|၃၀
|ဥပဒေကြမ်းကော်မတီ
|-
|၃၁
|ပြည်သူ့ငွေစာရင်းကော်မတီ
|-
|၃၂
|လွှတ်တော်အခွင့်အရေးကော်မတီ
|-
|၃၃
|အစိုးရ၏ အာမခံချက်များ၊ ကတိများနှင့် တာဝန်ခံချက်များစိစစ်ရေးကော်မတီ
|-
|၃၄
|[[တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်|တိုင်းမှူးများ]]
|-
|၃၅
|ဒုတိယဝန်ကြီးများ
|-
|၃၆
|ဒုတိယရှေ့နေချုပ်
|-
|၃၇
|ဒုတိယစာရင်းစစ်ချုပ်
|-
|၃၈
|ပြည်ထောင်စုရာထူးဝန်အဖွဲ့ အဖွဲ့ဝင်များ
|-
|၃၉
|နေပြည်တော်ကောင်စီဝင်များ
|-
|၄၀
|တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်တရားလွှတ်တော် တရားသူကြီးချုပ်
|-
|၄၁
|တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော်ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ
|-
|၄၂
|[[ပြည်နယ်နှင့်တိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့များ|တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့ဝင် ဝန်ကြီးများ]]
|-
|၄၃
|တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ် ဥပဒေချုပ်
|-
|၄၄
|တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ် စာရင်းစစ်ချုပ်
|-
|၄၅
|မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌများ
|-
|၄၆
|အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးကော်မရှင်အဖွဲ့ဝင်များ
|-
|၄၇
|မြန်မာနိုင်ငံအမျိုးသားလူ့အခွင့်အရေးကော်မရှင်အဖွဲ့ဝင်များ
|-
|၄၈
|[[အခွန်အယူခံခုံအဖွဲ့|အခွန်အယူခံခုံအဖွဲ့ဥက္ကဋ္ဌ]]
|-
|၄၉
|တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်တရားလွှတ်တော် တရားသူကြီးများ
|-
|၅၀
|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနမှ ညွှန်ကြားရေးမှူးများ
|}
{{small|
*&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt;ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်နာယကရာထူးသည် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်အစည်းအဝေးကျင်းပသည့် ကာလအတွက်သာဖြစ်၍ ပြည်ထောင်စုအင်္ဂါစဉ်တွင် အကျုံးမဝင်ပေ။}}

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေး]]</text>
      <sha1>guflru0fd8ufebdzqneo402hvapkn1j</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1050827</id>
      <parentid>1050826</parentid>
      <timestamp>2026-08-30T09:30:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-40330-51</username>
        <id>145831</id>
      </contributor>
      <comment>/* ပြည်ထောင်စုအင်္ဂါစဉ် */</comment>
      <origin>1050827</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21806" sha1="fhc7b4ctooxa32n6nfz77z9j0s3o7ms" xml:space="preserve">'''ပြည်ထောင်စုအင်္ဂါစဉ်'''ဆိုသည်မှာ ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်တွင် နိုင်ငံတော်အခမ်းအနားများနှင့် နိုင်ငံတော်သမ္မတဦးဆောင်သော အစည်းအဝေးများ ပြုလုပ်ရာတွင် လည်းကောင်း၊ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာနအချင်းချင်း ဆက်သွယ်ဆောင်ရွက်ရာတွင်လည်းကောင်း စနစ်တကျရှိစေရေးနှင့် မှန်ကန်မြန်ဆန်စွာ ဆောင်ရွက်ရေးအတွက် သတ်မှတ်ထားသော အင်္ဂါစဉ်ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.moi.gov.mm/ppd/?q=book/bid-4079|title=အတွဲ (၆၉)၊ အမှတ် (၃၀)၊ ၁၅-၇-၂၀၁၆ ရက်ထုတ်စာစောင်|last=|first=|author2=|date= |publisher=ပုံနှိပ်ရေးနှင့်ထုတ်ဝေရေးဦးစီးဌာန၊ ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန|accessdate=}}&lt;/ref&gt;

==ပြည်ထောင်စုအင်္ဂါစဉ်==

လက်ရှိပြည်ထောင်စုအင်္ဂါစဉ်ကို ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ သြဂုတ်လ ၁၃ ရက်နေ့ ရက်စွဲပါ လျှို့ဝှက်စာအရ သတ်မှတ်ထားပါသည်။&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.facebook.com/share/p/1CCcimydVD/|title=https://www.facebook.com/share/p/1CCcimydVD/|last=|first=|author2=|date= |publisher=|accessdate=}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot;
|'''စဉ်'''
|'''ရာထူး'''
|'''တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ ပုဂ္ဂိုလ်'''
|-
|၁
|[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]]
|[[မင်းအောင်လှိုင်|ဦးမင်းအောင်လှိုင်]]
|-
|၂
|[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယသမ္မတများ]]
|
*[[ညိုစော|ဦးညိုစော]]
*[[နန်းနီနီအေး|ဒေါ်နန်းနီနီအေး]]
|-
|၃
|[[ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ]]
|[[ခင်ရီ|ဦးခင်ရီ]]
|-
|၄
|[[အမျိုးသားလွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ]]
|[[အောင်လင်းဒွေး|ဦးအောင်လင်းဒွေး]]
|-
|၅
|[[ပြည်ထောင်စု တရားသူကြီးချုပ်]]
|[[သာဌေး|ဦးသာဌေး]]
|-
|၆
|[[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]
|[[ရဲဝင်းဦး|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရဲဝင်းဦး]]
|-
|၇
|[[နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံး ဥက္ကဋ္ဌများ|နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံးဥက္ကဋ္ဌ]]
|[[အောင်ဇော်သိန်း|ဦးအောင်ဇော်သိန်း]]
|-
|၈
|[[ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်|ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ]]
|[[သန်းစိုး (ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်)|ဦးသန်းစိုး]]
|-
|၉
|[[ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]
|[[ကျော်စွာလင်း|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ကျော်စွာလင်း]]
|-
|၁၀
|[[ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ|ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ]]
|[[မောင်မောင်အုန်း|ဦးမောင်မောင်အုန်း]]
|-
|၁၁
|[[အမျိုးသားလွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ|အမျိုးသားလွှတ်တော် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ]]
|[[Jeng Phang နော်တောင်|ဦးဂျဲန်ဖန်နော်တောင်(ခ)ဦးနော်တောင်]]
|-
|၁၂
|[[ဝန်ကြီးဌာန နှင့် အကြီးအကဲများ စာရင်း|ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ]]
| &lt;div class=&quot;mw-collapsible mw-collapsed&quot; style=&quot;width:100%;&quot;&gt; ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး (၃၀) ဦး
&lt;div class=&quot;mw-collapsible-content&quot;&gt;
*[[နိုင်ငံတော် သမ္မတရုံး|နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[ခင်မောင်ရီ|ဦးခင်မောင်ရီ]]
* [[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန|နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[တင်အောင်စန်း|ဦးတင်အောင်စန်း]]
* [[ပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] နှင့် [[ဒီဂျစ်တယ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး [[မြထွန်းဦး|ဦးမြထွန်းဦး]]
* [[ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[ထွန်းအောင်|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထွန်းအောင်]]
* [[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[ညွန့်ဝင်းဆွေ|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညွန့်ဝင်းဆွေ]]
* [[နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန|နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[တင်မောင်ဆွေ|ဦးတင်မောင်ဆွေ]]
* [[အမျိုးသားစီမံကိန်း၊ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှုနှင့် နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန|အမျိုးသားစီမံကိန်း၊ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနှင့်နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[အောင်ကျော်ဟိုး|ဦးအောင်ကျော်ဟိုး]]
* [[ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန် ဝန်ကြီးဌာန|ဘဏ္ဍာရေးနှင့်အခွန်ဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[ကံဇော် (ဒေါက်တာ)|ဒေါက်တာ ကံဇော်]]
* [[နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[ဖုန်းမြတ်|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဖုန်းမြတ်]]
* [[တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရေးရာဝန်ကြီးဌာန|တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရေးရာဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[သန်းမောင်|ဦးသန်းမောင်]]
* [[ဥပဒေရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|ဥပဒေရေးရာဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[သီတာဦး|ဒေါက်တာ သီတာဦး]]
* [[ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန|ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[ချောချောစိန်|ဒေါက်တာ ချောချောစိန်]]
* [[သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန|သိပ္ပံနှင့်နည်းပညာဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[မျိုးသိန်းကျော်|ဒေါက်တာ မျိုးသိန်းကျော်]]
* [[ကျန်းမာရေး ဝန်ကြီးဌာန|ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[သက်ခိုင်ဝင်း|ဒေါက်တာ သက်ခိုင်ဝင်း]]
* [[အမျိုးသမီးရေးရာဝန်ကြီးဌာန|အမျိုးသမီးရေးရာဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[သက်သက်ဇင်|ဒေါက်တာ သက်သက်ဇင်]]
* [[ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန|ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[ထိန်လင်း (ဗိုလ်မှူးကြီး)|ဦးထိန်လင်း]]
* [[သာသနာရေး ဝန်ကြီးဌာန|သာသနာရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[တင်ဦးလွင်|ဦးတင်ဦးလွင်]]
* [[စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန|စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့်ဆည်မြောင်းဝန်််ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[မင်းနောင် (ဝန်ကြီး)|ဦးမင်းနောင်]]
* [[သမဝါယမနှင့် ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေး ဝန်ကြီးဌာန|သမဝါယမနှင့်ကျေးလက်ဖွံဖြိုးရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[မျိုးဇော်သိမ်း|ဦးမျိုးဇော်သိမ်း]]
* [[သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန|သယံဇာတနှင့်သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[ဆန်းဦး|ဦးဆန်းဦး]]
* [[လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင် ဝန်ကြီးဌာန|လျှပ်စစ်နှင့်စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[ကိုကိုလွင်|ဦးကိုကိုလွင်]]
* [[စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန|စက်မှုနှင့်အသေးစား၊အငယ်စား၊အလတ်စားနှင့်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[ချာလီသန်း|ဒေါက်တာ ချာလီသန်း]]
* [[လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန|လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့်ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[မြင့်ကြိုင်|ဦးမြင့်ကြိုင်]]
* [[အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန|အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[ခင်မောင်စိုး (ဝန်ကြီး)|ဦးခင်မောင်စိုး]]
* [[စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|စီးပွားရေးနှင့်ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[ထွန်းအုံ|ဦးထွန်းအုံ]]
* [[အားကစားရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|အားကစားရေးရာဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[ရဲမြင့်ထွန်း|ဦးရဲမြင့်ထွန်း]]
* [[လူငယ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|လူငယ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[မောင်သင်း|ဒေါက်တာ မောင်သင်း]]
* [[ဆောက်လုပ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ဆောက်လုပ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[မျိုးသန့်|ဦးမျိုးသန့်]]
* [[လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန|လူမှုဝန်ထမ်း၊ကယ်ဆယ်ရေးနှင့်ပြန်လည်နေရာချထားရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[စိုးဝင်း (ဒေါက်တာ)|ဒေါက်တာ စိုးဝင်း]]
* [[ယဉ်ကျေးမှု၊ ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလာရေးဝန်ကြီးဌာန|ယဉ်ကျေးမှု၊ဟိုတယ်နှင့်ခရီးသွားလာရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[မောင်မြင့်|ဦးမောင်မြင့်]]
|-
|၁၃
|[[ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်]]
|-
|၁၄
|[[ပြည်ထောင်စုစာရင်းစစ်ချုပ်ရုံး|ပြည်ထောင်စုစာရင်းစစ်ချုပ်]]
|-
|၁၅
|[[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် (ကြည်း)]]
|-
|၁၆
|[[ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)]]
|-
|၁၇
|[[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ရေ)]]
|-
|၁၈
|[[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(လေ)]]
|-
|၁၉
|[[ပြည်ထောင်စု ရာထူးဝန်အဖွဲ့|ပြည်ထောင်စုရာထူးဝန်အဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌ]]
|-
|၂၀
|[[ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်များ|တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌများ]]
|-
|၂၁
|[[နေပြည်တော်ကောင်စီ|နေပြည်တော်ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ]]
|-
|၂၂
|[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်နှင့်တိုင်းဒေသကြီး ဝန်ကြီးချုပ်|တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့ ဝန်ကြီးချုပ်များ]]
|-
|၂၃
|[[မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်|မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်ဥက္ကဋ္ဌ]]
|-
|၂၄
|[[အဂတိလိုက်စားမှု တိုက်ဖျက်ရေး ကော်မရှင်|အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ]]
|-
|၂၅
|[[မြန်မာနိုင်ငံ အမျိုးသား လူ့အခွင့်အရေးကော်မရှင်|မြန်မာနိုင်ငံအမျိုးသားလူ့အခွင့်အရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ]]
|-
|၂၆
|[[တပ်မတော် စစ်ဘက်ဆိုင်ရာအကြီးအကဲများ|တပ်မတော်မှ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးများ]]
|-
|၂၇
|ပြည်ထောင်စုတရားလွှတ်တော်ချုပ် တရားသူကြီးများ
|-
|၂၈
|နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံး အဖွဲ့ဝင်များ
|-
|၂၉
|ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်အဖွဲ့ဝင်များ
|-
|၃၀
|ဥပဒေကြမ်းကော်မတီ
|-
|၃၁
|ပြည်သူ့ငွေစာရင်းကော်မတီ
|-
|၃၂
|လွှတ်တော်အခွင့်အရေးကော်မတီ
|-
|၃၃
|အစိုးရ၏ အာမခံချက်များ၊ ကတိများနှင့် တာဝန်ခံချက်များစိစစ်ရေးကော်မတီ
|-
|၃၄
|[[တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်|တိုင်းမှူးများ]]
|-
|၃၅
|ဒုတိယဝန်ကြီးများ
|-
|၃၆
|ဒုတိယရှေ့နေချုပ်
|-
|၃၇
|ဒုတိယစာရင်းစစ်ချုပ်
|-
|၃၈
|ပြည်ထောင်စုရာထူးဝန်အဖွဲ့ အဖွဲ့ဝင်များ
|-
|၃၉
|နေပြည်တော်ကောင်စီဝင်များ
|-
|၄၀
|တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်တရားလွှတ်တော် တရားသူကြီးချုပ်
|-
|၄၁
|တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော်ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ
|-
|၄၂
|[[ပြည်နယ်နှင့်တိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့များ|တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့ဝင် ဝန်ကြီးများ]]
|-
|၄၃
|တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ် ဥပဒေချုပ်
|-
|၄၄
|တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ် စာရင်းစစ်ချုပ်
|-
|၄၅
|မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌများ
|-
|၄၆
|အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးကော်မရှင်အဖွဲ့ဝင်များ
|-
|၄၇
|မြန်မာနိုင်ငံအမျိုးသားလူ့အခွင့်အရေးကော်မရှင်အဖွဲ့ဝင်များ
|-
|၄၈
|[[အခွန်အယူခံခုံအဖွဲ့|အခွန်အယူခံခုံအဖွဲ့ဥက္ကဋ္ဌ]]
|-
|၄၉
|တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်တရားလွှတ်တော် တရားသူကြီးများ
|-
|၅၀
|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနမှ ညွှန်ကြားရေးမှူးများ
|}
{{small|
*&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt;ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်နာယကရာထူးသည် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်အစည်းအဝေးကျင်းပသည့် ကာလအတွက်သာဖြစ်၍ ပြည်ထောင်စုအင်္ဂါစဉ်တွင် အကျုံးမဝင်ပေ။}}

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေး]]</text>
      <sha1>fhc7b4ctooxa32n6nfz77z9j0s3o7ms</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1050835</id>
      <parentid>1050827</parentid>
      <timestamp>2026-08-30T10:57:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-40330-51</username>
        <id>145831</id>
      </contributor>
      <comment>/* ပြည်ထောင်စုအင်္ဂါစဉ် */</comment>
      <origin>1050835</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="29997" sha1="auizepywmhl8dlmum03ttwocb33uyvu" xml:space="preserve">'''ပြည်ထောင်စုအင်္ဂါစဉ်'''ဆိုသည်မှာ ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်တွင် နိုင်ငံတော်အခမ်းအနားများနှင့် နိုင်ငံတော်သမ္မတဦးဆောင်သော အစည်းအဝေးများ ပြုလုပ်ရာတွင် လည်းကောင်း၊ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာနအချင်းချင်း ဆက်သွယ်ဆောင်ရွက်ရာတွင်လည်းကောင်း စနစ်တကျရှိစေရေးနှင့် မှန်ကန်မြန်ဆန်စွာ ဆောင်ရွက်ရေးအတွက် သတ်မှတ်ထားသော အင်္ဂါစဉ်ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.moi.gov.mm/ppd/?q=book/bid-4079|title=အတွဲ (၆၉)၊ အမှတ် (၃၀)၊ ၁၅-၇-၂၀၁၆ ရက်ထုတ်စာစောင်|last=|first=|author2=|date= |publisher=ပုံနှိပ်ရေးနှင့်ထုတ်ဝေရေးဦးစီးဌာန၊ ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန|accessdate=}}&lt;/ref&gt;

==ပြည်ထောင်စုအင်္ဂါစဉ်==

လက်ရှိပြည်ထောင်စုအင်္ဂါစဉ်ကို ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ သြဂုတ်လ ၁၃ ရက်နေ့ ရက်စွဲပါ လျှို့ဝှက်စာအရ သတ်မှတ်ထားပါသည်။&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.facebook.com/share/p/1CCcimydVD/|title=https://www.facebook.com/share/p/1CCcimydVD/|last=|first=|author2=|date= |publisher=|accessdate=}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot;
|'''စဉ်'''
|'''ရာထူး'''
|'''တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ ပုဂ္ဂိုလ်'''
|-
|၁
|[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]]
|[[မင်းအောင်လှိုင်|ဦးမင်းအောင်လှိုင်]]
|-
|၂
|[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယသမ္မတများ]]
|
*[[ညိုစော|ဦးညိုစော]]
*[[နန်းနီနီအေး|ဒေါ်နန်းနီနီအေး]]
|-
|၃
|[[ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ]]
|[[ခင်ရီ|ဦးခင်ရီ]]
|-
|၄
|[[အမျိုးသားလွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ]]
|[[အောင်လင်းဒွေး|ဦးအောင်လင်းဒွေး]]
|-
|၅
|[[ပြည်ထောင်စု တရားသူကြီးချုပ်]]
|[[သာဌေး|ဦးသာဌေး]]
|-
|၆
|[[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]
|[[ရဲဝင်းဦး|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရဲဝင်းဦး]]
|-
|၇
|[[နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံး ဥက္ကဋ္ဌများ|နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံးဥက္ကဋ္ဌ]]
|[[အောင်ဇော်သိန်း|ဦးအောင်ဇော်သိန်း]]
|-
|၈
|[[ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်|ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ]]
|[[သန်းစိုး (ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်)|ဦးသန်းစိုး]]
|-
|၉
|[[ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]
|[[ကျော်စွာလင်း|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ကျော်စွာလင်း]]
|-
|၁၀
|[[ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ|ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ]]
|[[မောင်မောင်အုန်း|ဦးမောင်မောင်အုန်း]]
|-
|၁၁
|[[အမျိုးသားလွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ|အမျိုးသားလွှတ်တော် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ]]
|[[Jeng Phang နော်တောင်|ဦးဂျဲန်ဖန်နော်တောင်(ခ)ဦးနော်တောင်]]
|-
|၁၂
|[[ဝန်ကြီးဌာန နှင့် အကြီးအကဲများ စာရင်း|ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ]]
| &lt;div class=&quot;mw-collapsible mw-collapsed&quot; style=&quot;width:100%;&quot;&gt; ပြည် ထောင်စုဝန်ကြီး (၃၀) ဦး
&lt;div class=&quot;mw-collapsible-content&quot;&gt;
*[[နိုင်ငံတော် သမ္မတရုံး|နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[ခင်မောင်ရီ|ဦးခင်မောင်ရီ]]
* [[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန|နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[တင်အောင်စန်း|ဦးတင်အောင်စန်း]]
* [[ပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] နှင့် [[ဒီဂျစ်တယ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး [[မြထွန်းဦး|ဦးမြထွန်းဦး]]
* [[ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[ထွန်းအောင်|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထွန်းအောင်]]
* [[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[ညွန့်ဝင်းဆွေ|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညွန့်ဝင်းဆွေ]]
* [[နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန|နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[တင်မောင်ဆွေ|ဦးတင်မောင်ဆွေ]]
* [[အမျိုးသားစီမံကိန်း၊ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှုနှင့် နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန|အမျိုးသားစီမံကိန်း၊ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနှင့်နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[အောင်ကျော်ဟိုး|ဦးအောင်ကျော်ဟိုး]]
* [[ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန် ဝန်ကြီးဌာန|ဘဏ္ဍာရေးနှင့်အခွန်ဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[ကံဇော် (ဒေါက်တာ)|ဒေါက်တာ ကံဇော်]]
* [[နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[ဖုန်းမြတ်|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဖုန်းမြတ်]]
* [[တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရေးရာဝန်ကြီးဌာန|တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရေးရာဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[သန်းမောင်|ဦးသန်းမောင်]]
* [[ဥပဒေရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|ဥပဒေရေးရာဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[သီတာဦး|ဒေါက်တာ သီတာဦး]]
* [[ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန|ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[ချောချောစိန်|ဒေါက်တာ ချောချောစိန်]]
* [[သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန|သိပ္ပံနှင့်နည်းပညာဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[မျိုးသိန်းကျော်|ဒေါက်တာ မျိုးသိန်းကျော်]]
* [[ကျန်းမာရေး ဝန်ကြီးဌာန|ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[သက်ခိုင်ဝင်း|ဒေါက်တာ သက်ခိုင်ဝင်း]]
* [[အမျိုးသမီးရေးရာဝန်ကြီးဌာန|အမျိုးသမီးရေးရာဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[သက်သက်ဇင်|ဒေါက်တာ သက်သက်ဇင်]]
* [[ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန|ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[ထိန်လင်း (ဗိုလ်မှူးကြီး)|ဦးထိန်လင်း]]
* [[သာသနာရေး ဝန်ကြီးဌာန|သာသနာရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[တင်ဦးလွင်|ဦးတင်ဦးလွင်]]
* [[စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန|စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့်ဆည်မြောင်းဝန်််ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[မင်းနောင် (ဝန်ကြီး)|ဦးမင်းနောင်]]
* [[သမဝါယမနှင့် ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေး ဝန်ကြီးဌာန|သမဝါယမနှင့်ကျေးလက်ဖွံဖြိုးရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[မျိုးဇော်သိမ်း|ဦးမျိုးဇော်သိမ်း]]
* [[သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန|သယံဇာတနှင့်သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[ဆန်းဦး|ဦးဆန်းဦး]]
* [[လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင် ဝန်ကြီးဌာန|လျှပ်စစ်နှင့်စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[ကိုကိုလွင်|ဦးကိုကိုလွင်]]
* [[စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန|စက်မှုနှင့်အသေးစား၊အငယ်စား၊အလတ်စားနှင့်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[ချာလီသန်း|ဒေါက်တာ ချာလီသန်း]]
* [[လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန|လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့်ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[မြင့်ကြိုင်|ဦးမြင့်ကြိုင်]]
* [[အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန|အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[ခင်မောင်စိုး (ဝန်ကြီး)|ဦးခင်မောင်စိုး]]
* [[စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|စီးပွားရေးနှင့်ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[ထွန်းအုံ|ဦးထွန်းအုံ]]
* [[အားကစားရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|အားကစားရေးရာဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[ရဲမြင့်ထွန်း|ဦးရဲမြင့်ထွန်း]]
* [[လူငယ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|လူငယ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[မောင်သင်း|ဒေါက်တာ မောင်သင်း]]
* [[ဆောက်လုပ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ဆောက်လုပ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[မျိုးသန့်|ဦးမျိုးသန့်]]
* [[လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန|လူမှုဝန်ထမ်း၊ကယ်ဆယ်ရေးနှင့်ပြန်လည်နေရာချထားရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[စိုးဝင်း (ဒေါက်တာ)|ဒေါက်တာ စိုးဝင်း]]
* [[ယဉ်ကျေးမှု၊ ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလာရေးဝန်ကြီးဌာန|ယဉ်ကျေးမှု၊ဟိုတယ်နှင့်ခရီးသွားလာရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[မောင်မြင့်|ဦးမောင်မြင့်]]
|-
|၁၃
|[[ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်]]
|[[သီတာဦး|ဒေါက်တာ သီတာဦး]]
|-
|၁၄
|[[ပြည်ထောင်စုစာရင်းစစ်ချုပ်ရုံး|ပြည်ထောင်စုစာရင်းစစ်ချုပ်]]
|[[နိုင်သက်ဦး|ဒေါ်နိုင်သက်ဦး]]
|-
|၁၅
|[[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် (ကြည်း)]]
|[[ကျော်စွာလင်း|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ကျော်စွာလင်း]]
|-
|၁၆
|[[ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)]]
|[[ကိုကိုဦး (ဗိုလ်ချုပ်)|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ကိုကိုဦး]]
|-
|၁၇
|[[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ရေ)]]
|[[ထိန်ဝင်း|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထိန်ဝင်း]]
|-
|၁၈
|[[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(လေ)]]
|[[ထွန်းဝင်း|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထွန်းဝင်း]]
|-
|၁၉
|[[ပြည်ထောင်စု ရာထူးဝန်အဖွဲ့|ပြည်ထောင်စုရာထူးဝန်အဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌ]]
|[[တင်မောင်ဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးတင်မောင်ဝင်း]]
|-
|၂၀
|[[ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်များ|တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ် လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌများ]]
| &lt;div class=&quot;mw-collapsible mw-collapsed&quot; style=&quot;width:100%;&quot;&gt; တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ (၁၄) ဦး
&lt;div class=&quot;mw-collapsible-content&quot;&gt;
*[[ကချင်ပြည်နယ် လွှတ်တော်|ကချင်ပြည်နယ်လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ]] ဦးရားဝမ်ဂျုံး
*[[ကယားပြည်နယ် လွှတ်တော်|ကယားပြည်နယ်လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ]] ဦးမော်ရယ်
*[[ကရင်ပြည်နယ် လွှတ်တော်|ကရင်ပြည်နယ်လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ]] ဦးစန်းကို
*[[ချင်းပြည်နယ် လွှတ်တော်|ချင်းပြည်နယ်လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ]] ဦးကောလ်လျန်ထန်း
*[[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်|စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ]] ဦးတင့်လှိုင်မြင့်
*[[တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်|တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ]] [[မြတ်ကို|ဦးမြတ်ကို]]
*[[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်|ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ]] ဦးအောင်ချိုဦး
*[[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်|မကွေးတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ]] ဒေါက်တာ မောင်မောင်ဌေး
*[[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်|မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ]] [[အောင်ကျော်မိုး|ဦးအောင်ကျော်မိုး]]
*[[မွန်ပြည်နယ် လွှတ်တော်|မွန်ပြည်နယ်လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ]] ဦးသက်ထွေး
*[[ရခိုင်ပြည်နယ် လွှတ်တော်|ရခိုင်ပြည်နယ်လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ]] ဒေါက်တာ စန်းရွှေ
*[[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်|ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ]] ဦးဌေးအောင်
*[[ရှမ်းပြည်နယ် လွှတ်တော်|ရှမ်းပြည်နယ်လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ]] [[စိုင်းလုံကျော်|ဦးစိုင်းလုံကျော်]]
*[[ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်|ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ]] ဦးသိန်းထွန်း
|-
|၂၁
|[[နေပြည်တော်ကောင်စီ|နေပြည်တော်ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ]]
|[[ကံမြင့်သန်း|ဦးကံမြင့်သန်း]]
|-
|၂၂
|[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်နှင့်တိုင်းဒေသကြီး ဝန်ကြီးချုပ်|တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့ ဝန်ကြီးချုပ်များ]]
| &lt;div class=&quot;mw-collapsible mw-collapsed&quot; style=&quot;width:100%;&quot;&gt; တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ် ဝန်ကြီးချုပ် (၁၄) ဦး
&lt;div class=&quot;mw-collapsible-content&quot;&gt;
*[[ကချင်ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့|ကချင်ပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ်]] [[ခက်ထိန်နန်|ဦးခက်ထိန်နန်]]
*[[ကယားပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့|ကယားပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ်]] ဦးအံ့မော်
*[[ကရင်ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့|ကရင်ပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ်]] [[စောမြင့်ဦး|ဦးစောမြင့်ဦး]]
*[[ချင်းပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့|ချင်းပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ်]] [[ဝုန်ဆွန်းထန်|ဒေါက်တာ ဝုန်ဆွန်းထန်]]
*[[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့|စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးဝန်ကြီးချုပ်]] [[ကိုလေး (ဗိုလ်ချုပ်)|ဦးကိုလေး]]
*[[တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့|တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးဝန်ကြီးချုပ်]] [[ဇော်နိုင်ဦး|ဦးဇော်နိုင်ဦး]]
*[[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့|ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီးဝန်ကြီးချုပ်]] [[မျိုးဆွေဝင်း|ဦးမျိုးဆွေဝင်း]]
*[[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့|မကွေးတိုင်းဒေသကြီးဝန်ကြီးချုပ်]] [[တင်ကိုကို|ဦးတင်ကိုကို]]
*[[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး ဝန်ကြီးချုပ်|မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးဝန်ကြီးချုပ်]] [[မျိုးအောင်|ဦးမျိုးအောင်]]
*[[မွန်ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့|မွန်ပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ်]] [[အောင်ဝင်းသန်း|ဦးအောင်ဝင်းသန်း]]
*[[ရခိုင်ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့|ရခိုင်ပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ်]] ဦးနိုင်ဦး
*[[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့|ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးဝန်ကြီးချုပ်]] [[အောင်နိုင်သူ|ဦးအောင်နိုင်သူ]]
*[[ရှမ်းပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့|ရှမ်းပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ်]] ဦးစိုင်းထိန်စိုး
*[[ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့|ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးဝန်ကြီးချုပ်]] ဦးအေးကျော်
|-
|၂၃
|[[မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်|မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်ဥက္ကဋ္ဌ]]
|[[ခင်နိုင်ဦး|ဒေါက်တာ ခင်နိုင်ဦး]]
|-
|၂၄
|[[အဂတိလိုက်စားမှု တိုက်ဖျက်ရေး ကော်မရှင်|အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ]]
|[[စိုးသိန်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးစိုးသိန်း]]
|-
|၂၅
|[[မြန်မာနိုင်ငံ အမျိုးသား လူ့အခွင့်အရေးကော်မရှင်|မြန်မာနိုင်ငံအမျိုးသားလူ့အခွင့်အရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ]]
|[[သစ်လင်းအုန်း|ဦးသစ်လင်းအုန်း]]
|-
|၂၆
|[[တပ်မတော် စစ်ဘက်ဆိုင်ရာအကြီးအကဲများ|တပ်မတော်မှ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးများ]]
|
|-
|၂၇
|ပြည်ထောင်စုတရားလွှတ်တော်ချုပ် တရားသူကြီးများ
|
|-
|၂၈
|နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံး အဖွဲ့ဝင်များ
|
|-
|၂၉
|ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်အဖွဲ့ဝင်များ
|
|-
|၃၀
|ဥပဒေကြမ်းကော်မတီ
|
|-
|၃၁
|ပြည်သူ့ငွေစာရင်းကော်မတီ
|
|-
|၃၂
|လွှတ်တော်အခွင့်အရေးကော်မတီ
|
|-
|၃၃
|အစိုးရ၏ အာမခံချက်များ၊ ကတိများနှင့် တာဝန်ခံချက်များစိစစ်ရေးကော်မတီ
|
|-
|၃၄
|[[တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်|တိုင်းမှူးများ]]
|
|-
|၃၅
|ဒုတိယဝန်ကြီးများ
|
|-
|၃၆
|ဒုတိယရှေ့နေချုပ်
|
|-
|၃၇
|ဒုတိယစာရင်းစစ်ချုပ်
|
|-
|၃၈
|ပြည်ထောင်စုရာထူးဝန်အဖွဲ့ အဖွဲ့ဝင်များ
|
|-
|၃၉
|နေပြည်တော်ကောင်စီဝင်များ
|
|-
|၄၀
|တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်တရားလွှတ်တော် တရားသူကြီးချုပ်
|
|-
|၄၁
|တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော်ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ
|
|-
|၄၂
|[[ပြည်နယ်နှင့်တိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့များ|တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့ဝင် ဝန်ကြီးများ]]
|
|-
|၄၃
|တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ် ဥပဒေချုပ်
|
|-
|၄၄
|တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ် စာရင်းစစ်ချုပ်
|
|-
|၄၅
|မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌများ
|
|-
|၄၆
|အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးကော်မရှင်အဖွဲ့ဝင်များ
|
|-
|၄၇
|မြန်မာနိုင်ငံအမျိုးသားလူ့အခွင့်အရေးကော်မရှင်အဖွဲ့ဝင်များ
|
|-
|၄၈
|[[အခွန်အယူခံခုံအဖွဲ့|အခွန်အယူခံခုံအဖွဲ့ဥက္ကဋ္ဌ]]
|
|-
|၄၉
|တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်တရားလွှတ်တော် တရားသူကြီးများ
|
|-
|၅၀
|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနမှ ညွှန်ကြားရေးမှူးများ
|
|}

{{small|
*&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt;ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်နာယကရာထူးသည် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်အစည်းအဝေးကျင်းပသည့် ကာလအတွက်သာဖြစ်၍ ပြည်ထောင်စုအင်္ဂါစဉ်တွင် အကျုံးမဝင်ပေ။}}

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေး]]</text>
      <sha1>auizepywmhl8dlmum03ttwocb33uyvu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1050850</id>
      <parentid>1050835</parentid>
      <timestamp>2026-08-30T11:58:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-47326-77</username>
        <id>147602</id>
      </contributor>
      <comment>/* ပြည်ထောင်စုအင်္ဂါစဉ် */</comment>
      <origin>1050850</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="30028" sha1="o9yjdcdem3bqbop1vcojgb64gqhxvu6" xml:space="preserve">'''ပြည်ထောင်စုအင်္ဂါစဉ်'''ဆိုသည်မှာ ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်တွင် နိုင်ငံတော်အခမ်းအနားများနှင့် နိုင်ငံတော်သမ္မတဦးဆောင်သော အစည်းအဝေးများ ပြုလုပ်ရာတွင် လည်းကောင်း၊ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာနအချင်းချင်း ဆက်သွယ်ဆောင်ရွက်ရာတွင်လည်းကောင်း စနစ်တကျရှိစေရေးနှင့် မှန်ကန်မြန်ဆန်စွာ ဆောင်ရွက်ရေးအတွက် သတ်မှတ်ထားသော အင်္ဂါစဉ်ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.moi.gov.mm/ppd/?q=book/bid-4079|title=အတွဲ (၆၉)၊ အမှတ် (၃၀)၊ ၁၅-၇-၂၀၁၆ ရက်ထုတ်စာစောင်|last=|first=|author2=|date= |publisher=ပုံနှိပ်ရေးနှင့်ထုတ်ဝေရေးဦးစီးဌာန၊ ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန|accessdate=}}&lt;/ref&gt;

==ပြည်ထောင်စုအင်္ဂါစဉ်==

လက်ရှိပြည်ထောင်စုအင်္ဂါစဉ်ကို ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ သြဂုတ်လ ၁၃ ရက်နေ့ ရက်စွဲပါ လျှို့ဝှက်စာအရ သတ်မှတ်ထားပါသည်။&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.facebook.com/share/p/1CCcimydVD/|title=https://www.facebook.com/share/p/1CCcimydVD/|last=|first=|author2=|date= |publisher=|accessdate=}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot;
|'''စဉ်'''
|'''ရာထူး'''
|'''တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ ပုဂ္ဂိုလ်'''
|-
|၁
|[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]]
|[[မင်းအောင်လှိုင်|ဦးမင်းအောင်လှိုင်]]
|-
|၂
|[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယသမ္မတများ]]
|
*[[ညိုစော|ဦးညိုစော]]
*[[နန်းနီနီအေး|ဒေါ်နန်းနီနီအေး]]
|-
|၃
|[[ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ]]
|[[ခင်ရီ|ဦးခင်ရီ]]
|-
|၄
|[[အမျိုးသားလွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ]]
|[[အောင်လင်းဒွေး|ဦးအောင်လင်းဒွေး]]
|-
|၅
|[[ပြည်ထောင်စု တရားသူကြီးချုပ်]]
|[[သာဌေး|ဦးသာဌေး]]
|-
|၆
|[[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]
|[[ရဲဝင်းဦး|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရဲဝင်းဦး]]
|-
|၇
|[[နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံး ဥက္ကဋ္ဌများ|နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံးဥက္ကဋ္ဌ]]
|[[အောင်ဇော်သိန်း|ဦးအောင်ဇော်သိန်း]]
|-
|၈
|[[ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်|ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ]]
|[[သန်းစိုး (ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်)|ဦးသန်းစိုး]]
|-
|၉
|[[ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]
|[[ကျော်စွာလင်း|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ကျော်စွာလင်း]]
|-
|၁၀
|[[ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ|ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ]]
|[[မောင်မောင်အုန်း|ဦးမောင်မောင်အုန်း]]
|-
|၁၁
|[[အမျိုးသားလွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ|အမျိုးသားလွှတ်တော် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ]]
|[[Jeng Phang နော်တောင်|ဦးဂျဲန်ဖန်နော်တောင်(ခ)ဦးနော်တောင်]]
|-
|၁၂
|[[ဝန်ကြီးဌာန နှင့် အကြီးအကဲများ စာရင်း|ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ]]
| &lt;div class=&quot;mw-collapsible mw-collapsed&quot; style=&quot;width:100%;&quot;&gt; ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး (၃၀) ဦး
&lt;div class=&quot;mw-collapsible-content&quot;&gt;
*[[နိုင်ငံတော် သမ္မတရုံး|နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[ခင်မောင်ရီ|ဦးခင်မောင်ရီ]]
* [[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန|နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[တင်အောင်စန်း|ဦးတင်အောင်စန်း]]
* [[ပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] နှင့် [[ဒီဂျစ်တယ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး [[မြထွန်းဦး|ဦးမြထွန်းဦး]]
* [[ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[ထွန်းအောင်|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထွန်းအောင်]]
* [[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[ညွန့်ဝင်းဆွေ|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညွန့်ဝင်းဆွေ]]
* [[နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန|နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[တင်မောင်ဆွေ|ဦးတင်မောင်ဆွေ]]
* [[အမျိုးသားစီမံကိန်း၊ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှုနှင့် နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန|အမျိုးသားစီမံကိန်း၊ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနှင့်နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[အောင်ကျော်ဟိုး|ဦးအောင်ကျော်ဟိုး]]
* [[ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန် ဝန်ကြီးဌာန|ဘဏ္ဍာရေးနှင့်အခွန်ဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[ကံဇော် (ဒေါက်တာ)|ဒေါက်တာ ကံဇော်]]
* [[နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[ဖုန်းမြတ်|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဖုန်းမြတ်]]
* [[တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရေးရာဝန်ကြီးဌာန|တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရေးရာဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[သန်းမောင်|ဦးသန်းမောင်]]
* [[ဥပဒေရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|ဥပဒေရေးရာဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[သီတာဦး|ဒေါက်တာ သီတာဦး]]
* [[ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန|ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[ချောချောစိန်|ဒေါက်တာ ချောချောစိန်]]
* [[သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန|သိပ္ပံနှင့်နည်းပညာဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[မျိုးသိန်းကျော်|ဒေါက်တာ မျိုးသိန်းကျော်]]
* [[ကျန်းမာရေး ဝန်ကြီးဌာန|ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[သက်ခိုင်ဝင်း|ဒေါက်တာ သက်ခိုင်ဝင်း]]
* [[အမျိုးသမီးရေးရာဝန်ကြီးဌာန|အမျိုးသမီးရေးရာဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[သက်သက်ဇင်|ဒေါက်တာ သက်သက်ဇင်]]
* [[ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန|ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[ထိန်လင်း (ဗိုလ်မှူးကြီး)|ဦးထိန်လင်း]]
* [[သာသနာရေး ဝန်ကြီးဌာန|သာသနာရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[တင်ဦးလွင်|ဦးတင်ဦးလွင်]]
* [[စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန|စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့်ဆည်မြောင်းဝန်််ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[မင်းနောင် (ဝန်ကြီး)|ဦးမင်းနောင်]]
* [[သမဝါယမနှင့် ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေး ဝန်ကြီးဌာန|သမဝါယမနှင့်ကျေးလက်ဖွံဖြိုးရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[မျိုးဇော်သိမ်း|ဦးမျိုးဇော်သိမ်း]]
* [[သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန|သယံဇာတနှင့်သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[ဆန်းဦး|ဦးဆန်းဦး]]
* [[လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင် ဝန်ကြီးဌာန|လျှပ်စစ်နှင့်စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[ကိုကိုလွင်|ဦးကိုကိုလွင်]]
* [[စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန|စက်မှုနှင့်အသေးစား၊အငယ်စား၊အလတ်စားနှင့်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[ချာလီသန်း|ဒေါက်တာ ချာလီသန်း]]
* [[လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန|လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့်ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[မြင့်ကြိုင်|ဦးမြင့်ကြိုင်]]
* [[အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန|အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[ခင်မောင်စိုး (ဝန်ကြီး)|ဦးခင်မောင်စိုး]]
* [[စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|စီးပွားရေးနှင့်ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[ထွန်းအုံ|ဦးထွန်းအုံ]]
* [[အားကစားရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|အားကစားရေးရာဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[ရဲမြင့်ထွန်း|ဦးရဲမြင့်ထွန်း]]
* [[လူငယ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|လူငယ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[မောင်သင်း|ဒေါက်တာ မောင်သင်း]]
* [[ဆောက်လုပ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ဆောက်လုပ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[မျိုးသန့်|ဦးမျိုးသန့်]]
* [[လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန|လူမှုဝန်ထမ်း၊ကယ်ဆယ်ရေးနှင့်ပြန်လည်နေရာချထားရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[စိုးဝင်း (ဒေါက်တာ)|ဒေါက်တာ စိုးဝင်း]]
* [[ယဉ်ကျေးမှု၊ ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလာရေးဝန်ကြီးဌာန|ယဉ်ကျေးမှု၊ဟိုတယ်နှင့်ခရီးသွားလာရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[မောင်မြင့်|ဦးမောင်မြင့်]]
|-
|၁၃
|[[ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်]]
|[[သီတာဦး|ဒေါက်တာ သီတာဦး]]
|-
|၁၄
|[[ပြည်ထောင်စုစာရင်းစစ်ချုပ်ရုံး|ပြည်ထောင်စုစာရင်းစစ်ချုပ်]]
|[[နိုင်သက်ဦး|ဒေါ်နိုင်သက်ဦး]]
|-
|၁၅
|[[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် (ကြည်း)]]
|[[ကျော်စွာလင်း|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ကျော်စွာလင်း]]
|-
|၁၆
|[[ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)]]
|[[ကိုကိုဦး (ဗိုလ်ချုပ်)|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ကိုကိုဦး]]
|-
|၁၇
|[[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ရေ)]]
|[[ထိန်ဝင်း|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထိန်ဝင်း]]
|-
|၁၈
|[[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(လေ)]]
|[[ထွန်းဝင်း|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထွန်းဝင်း]]
|-
|၁၉
|[[ပြည်ထောင်စု ရာထူးဝန်အဖွဲ့|ပြည်ထောင်စုရာထူးဝန်အဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌ]]
|[[တင်မောင်ဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးတင်မောင်ဝင်း]]
|-
|၂၀
|[[ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်များ|တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌများ]]
| &lt;div class=&quot;mw-collapsible mw-collapsed&quot; style=&quot;width:100%;&quot;&gt; တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ (၁၄) ဦး
&lt;div class=&quot;mw-collapsible-content&quot;&gt;
*[[ကချင်ပြည်နယ် လွှတ်တော်|ကချင်ပြည်နယ်လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ]] ဦးရားဝမ်ဂျုံး
*[[ကယားပြည်နယ် လွှတ်တော်|ကယားပြည်နယ်လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ]] ဦးမော်ရယ်
*[[ကရင်ပြည်နယ် လွှတ်တော်|ကရင်ပြည်နယ်လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ]] ဦးစန်းကို
*[[ချင်းပြည်နယ် လွှတ်တော်|ချင်းပြည်နယ်လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ]] ဦးကောလ်လျန်ထန်း
*[[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်|စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ]] ဦးတင့်လှိုင်မြင့်
*[[တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်|တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ]] [[မြတ်ကို|ဦးမြတ်ကို]]
*[[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်|ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ]] ဦးအောင်ချိုဦး
*[[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်|မကွေးတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ]] ဒေါက်တာ မောင်မောင်ဌေး
*[[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်|မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ]] [[အောင်ကျော်မိုး|ဦးအောင်ကျော်မိုး]]
*[[မွန်ပြည်နယ် လွှတ်တော်|မွန်ပြည်နယ်လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ]] ဦးသက်ထွေး
*[[ရခိုင်ပြည်နယ် လွှတ်တော်|ရခိုင်ပြည်နယ်လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ]] ဒေါက်တာ စန်းရွှေ
*[[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်|ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ]] ဦးဌေးအောင်
*[[ရှမ်းပြည်နယ် လွှတ်တော်|ရှမ်းပြည်နယ်လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ]] [[စိုင်းလုံကျော်|ဦးစိုင်းလုံကျော်]]
*[[ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်|ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ]] ဦးသိန်းထွန်း
|-
|၂၁
|[[နေပြည်တော်ကောင်စီ|နေပြည်တော်ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ]]
|[[ကံမြင့်သန်း|ဦးကံမြင့်သန်း]]
|-
|၂၂
|[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်နှင့်တိုင်းဒေသကြီး ဝန်ကြီးချုပ်|တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့ ဝန်ကြီးချုပ်များ]]
| &lt;div class=&quot;mw-collapsible mw-collapsed&quot; style=&quot;width:100%;&quot;&gt; တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့ ဝန်ကြီးချုပ် (၁၄) ဦး
&lt;div class=&quot;mw-collapsible-content&quot;&gt;
*[[ကချင်ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့|ကချင်ပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ်]] [[ခက်ထိန်နန်|ဦးခက်ထိန်နန်]]
*[[ကယားပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့|ကယားပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ်]] ဦးအံ့မော်
*[[ကရင်ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့|ကရင်ပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ်]] [[စောမြင့်ဦး|ဦးစောမြင့်ဦး]]
*[[ချင်းပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့|ချင်းပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ်]] [[ဝုန်ဆွန်းထန်|ဒေါက်တာ ဝုန်ဆွန်းထန်]]
*[[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့|စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးဝန်ကြီးချုပ်]] [[ကိုလေး (ဗိုလ်ချုပ်)|ဦးကိုလေး]]
*[[တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့|တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးဝန်ကြီးချုပ်]] [[ဇော်နိုင်ဦး|ဦးဇော်နိုင်ဦး]]
*[[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့|ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီးဝန်ကြီးချုပ်]] [[မျိုးဆွေဝင်း|ဦးမျိုးဆွေဝင်း]]
*[[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့|မကွေးတိုင်းဒေသကြီးဝန်ကြီးချုပ်]] [[တင်ကိုကို|ဦးတင်ကိုကို]]
*[[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး ဝန်ကြီးချုပ်|မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးဝန်ကြီးချုပ်]] [[မျိုးအောင်|ဦးမျိုးအောင်]]
*[[မွန်ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့|မွန်ပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ်]] [[အောင်ဝင်းသန်း|ဦးအောင်ဝင်းသန်း]]
*[[ရခိုင်ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့|ရခိုင်ပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ်]] ဦးနိုင်ဦး
*[[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့|ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးဝန်ကြီးချုပ်]] [[အောင်နိုင်သူ|ဦးအောင်နိုင်သူ]]
*[[ရှမ်းပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့|ရှမ်းပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ်]] ဦးစိုင်းထိန်စိုး
*[[ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့|ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးဝန်ကြီးချုပ်]] ဦးအေးကျော်
|-
|၂၃
|[[မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်|မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်ဥက္ကဋ္ဌ]]
|[[ခင်နိုင်ဦး|ဒေါက်တာ ခင်နိုင်ဦး]]
|-
|၂၄
|[[အဂတိလိုက်စားမှု တိုက်ဖျက်ရေး ကော်မရှင်|အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ]]
|[[စိုးသိန်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးစိုးသိန်း]]
|-
|၂၅
|[[မြန်မာနိုင်ငံ အမျိုးသား လူ့အခွင့်အရေးကော်မရှင်|မြန်မာနိုင်ငံအမျိုးသားလူ့အခွင့်အရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ]]
|[[သစ်လင်းအုန်း|ဦးသစ်လင်းအုန်း]]
|-
|၂၆
|[[တပ်မတော် စစ်ဘက်ဆိုင်ရာအကြီးအကဲများ|တပ်မတော်မှ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးများ]]
|
|-
|၂၇
|ပြည်ထောင်စုတရားလွှတ်တော်ချုပ် တရားသူကြီးများ
|
|-
|၂၈
|နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံး အဖွဲ့ဝင်များ
|
|-
|၂၉
|ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်အဖွဲ့ဝင်များ
|
|-
|၃၀
|ဥပဒေကြမ်းကော်မတီ
|
|-
|၃၁
|ပြည်သူ့ငွေစာရင်းကော်မတီ
|
|-
|၃၂
|လွှတ်တော်အခွင့်အရေးကော်မတီ
|
|-
|၃၃
|အစိုးရ၏ အာမခံချက်များ၊ ကတိများနှင့် တာဝန်ခံချက်များစိစစ်ရေးကော်မတီ
|
|-
|၃၄
|[[တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်|တိုင်းမှူးများ]]
|
|-
|၃၅
|ဒုတိယဝန်ကြီးများ
|
|-
|၃၆
|ဒုတိယရှေ့နေချုပ်
|
|-
|၃၇
|ဒုတိယစာရင်းစစ်ချုပ်
|
|-
|၃၈
|ပြည်ထောင်စုရာထူးဝန်အဖွဲ့ အဖွဲ့ဝင်များ
|
|-
|၃၉
|နေပြည်တော်ကောင်စီဝင်များ
|
|-
|၄၀
|တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်တရားလွှတ်တော် တရားသူကြီးချုပ်
|
|-
|၄၁
|တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော်ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ
|
|-
|၄၂
|[[ပြည်နယ်နှင့်တိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့များ|တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့ဝင် ဝန်ကြီးများ]]
|
|-
|၄၃
|တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ် ဥပဒေချုပ်
|
|-
|၄၄
|တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ် စာရင်းစစ်ချုပ်
|
|-
|၄၅
|မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌများ
|
|-
|၄၆
|အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးကော်မရှင်အဖွဲ့ဝင်များ
|
|-
|၄၇
|မြန်မာနိုင်ငံအမျိုးသားလူ့အခွင့်အရေးကော်မရှင်အဖွဲ့ဝင်များ
|
|-
|၄၈
|[[အခွန်အယူခံခုံအဖွဲ့|အခွန်အယူခံခုံအဖွဲ့ဥက္ကဋ္ဌ]]
|
|-
|၄၉
|တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်တရားလွှတ်တော် တရားသူကြီးများ
|
|-
|၅၀
|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနမှ ညွှန်ကြားရေးမှူးများ
|
|}

{{small|
*&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt;ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်နာယကရာထူးသည် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်အစည်းအဝေးကျင်းပသည့် ကာလအတွက်သာဖြစ်၍ ပြည်ထောင်စုအင်္ဂါစဉ်တွင် အကျုံးမဝင်ပေ။}}

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေး]]</text>
      <sha1>o9yjdcdem3bqbop1vcojgb64gqhxvu6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်ဥပဒေ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>111321</id>
    <revision>
      <id>1050800</id>
      <parentid>956135</parentid>
      <timestamp>2026-08-29T19:58:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>နေနီဝန်း</username>
        <id>89694</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ ၂၀၁၀ဥပဒေကိုရုပ်သိမ်းခြင်း(repeals)မဟုတ် ပြင်ဆင်ခြင်း(amends)သာဖြစ်သည်။</comment>
      <origin>1050800</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10567" sha1="gwnbxanxdznlsydvp2plxuetan2fh23" xml:space="preserve">{{Infobox legislation
| image = State Seal of the Republic of the Union of Myanmar.svg
| short_title    = နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်ဥပဒေကိုပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ
| legislature    = [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]]
| long_title     = အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီဥပဒေအမှတ် ၂ / ၂၀၂၅
| territorial_extent = မြန်မာ
| date_enacted   = ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၁၁ ရက်
| date_assented  = ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၁၁ ရက်
| date_commenced = ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၁၁ ရက်
| amends        = နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်ဥပဒေ (၂၀၁၀)
| repealed_by    = 
| summary        = 
| status         = 
}}

မြန်မာ '''နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်ဥပဒေ'''သည် သုံးကြိမ် ပြင်ဆင်တိုးတက်ခဲ့သည်။ ၁၉၇၄ ခုနှစ်တွင် ပထမဥပဒေအား   ဆိုရှယ်လစ်သမ္မတနိုင်ငံ အုပ်ချုပ်မှုရေးစနစ်ပေါ်ပေါက်လာပြီးနောက် ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။ ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် အသစ်ပြန်လည်ထုတ်ပြန်ပြီး ၁၉၇၄ ခုနှစ်ဥပဒေကို ရုပ်သိမ်းခဲ့သည်။ နောက်ဆုံးအဖြစ် ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် ပြင်ဆင်ခြင်းအနည်းငယ်ပြုလုပ်ခဲ့သည်။&lt;ref name=gad&gt;{{cite web|url=http://www.gad.gov.mm/my/content/%E1%81%82%E1%81%80%E1%81%81%E1%81%80-%E1%80%81%E1%80%AF%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%85%E1%80%BA%E1%81%8A-%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA%E1%80%A1%E1%80%91%E1%80%AD%E1%80%99%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%A1%E1%80%99%E1%80%BE%E1%80%90%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%B6%E1%80%86%E1%80%AD%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%A5%E1%80%95%E1%80%92%E1%80%B1-%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B7-%E1%80%94%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%A5%E1%80%95%E1%80%92%E1%80%B1%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%AC%E1%80%B8|title=နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်ဥပဒေနှင့် နည်းဥပဒေများ|publisher=[[အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေး ဦးစီးဌာန]]|accessdate=|archive-date=19 February 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230219082159/http://www.gad.gov.mm/my/content/%E1%81%82%E1%81%80%E1%81%81%E1%81%80-%E1%80%81%E1%80%AF%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%85%E1%80%BA%E1%81%8A-%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA%E1%80%A1%E1%80%91%E1%80%AD%E1%80%99%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%A1%E1%80%99%E1%80%BE%E1%80%90%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%B6%E1%80%86%E1%80%AD%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%A5%E1%80%95%E1%80%92%E1%80%B1-%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B7-%E1%80%94%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%A5%E1%80%95%E1%80%92%E1%80%B1%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%AC%E1%80%B8}}&lt;/ref&gt;

{{wikisource|နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်ဥပဒေ}}

==သမိုင်း==

{| class=&quot;wikitable&quot;
!
!ဥပဒေအမည်!!ဥပဒေအမှတ်!!ပြဋ္ဌာန်းသူ
|-
| ၁။ || နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်ဥပဒေ
| ၁၉၇၄ ခုနှစ်၊ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဥပဒေအမှတ် ၂။
| [[ပြည်သူ့လွှတ်တော် (၁၉၇၄)|ပြည်သူ့လွှတ်တော်]]၊ [[နိုင်ငံတော်ကောင်စီ]]
|-
| ၂။ || နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်ဥပဒေ
| နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီဥပဒေအမှတ် ၉/၂၀၁၀
| နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ
|-
| ၃။ ||နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့် ဥပဒေ
|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ ဥပဒေအမှတ် ၂/၂၀၂၅
|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ
|}

===၁၉၇၄ ဥပဒေ===
ပြည်သူ့လွှတ်တော်တွင်ဆွေးနွေးအတည်ပြုပြီးခဲ့သည့် '''နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်ဥပဒေ''' ({{langx|en|State Seal Law}}) ကို နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်နည်းဥပဒေများ ({{langx|en|State Seal Rules}}) နှင့်အတူ နိုင်ငံတော်ကောင်စီက ၁၉၇၄ ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ ရက်နေ့တွင် ထုတ်ပြန်ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။.&lt;ref&gt;{{cite act |institution=Council of State |date=30 March 1974 |legislature=Pyithu Hluttaw |title=နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်ဥပဒေ |trans-title=State Seal Law |url=https://www.mlis.gov.mm/mLsView.do?lawordSn=915 |language=my}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite act |institution=Council of State |date=30 March 1974 |legislature=Pyithu Hluttaw |title=နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်နည်းဥပဒေများ |trans-title=State Seal Rules |url=https://www.mlis.gov.mm/mLsView.do;jsessionid=CB95CD4DA7BE565FD0F99C26E2416280?lawordSn=6496 |language=my}}&lt;/ref&gt;

===၂၀၁၀ ဥပဒေ===
၂၀၁၀ ပြည့်နှစ် အောက်တိုဘာလ ၂၁ ရက်နေ့တွင်, နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ (နအဖ) သည် '''နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်ဥပဒေ'''&lt;ref&gt;{{cite act |date=21 October 2010 |legislature=State Peace and Development Council |title=နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်ဥပဒေ |trans-title=State Seal Law |url=https://www.mlis.gov.mm/mLsView.do;jsessionid=A0DF241F6AB5F212F25D8F2FED703C36?lawordSn=916 |language=my}}&lt;/ref&gt; ({{langx|en|State Seal Law}}၊&lt;ref name=2010GNL&gt;{{cite news |title=State Flag Law, State Seal Law, National Anthem Law, State Flag Rules, State Seal Rules and National Anthem Rules issued |url=https://www.burmalibrary.org/sites/burmalibrary.org/files/obl/docs09/NLM2010-10-22.pdf |publisher=News and Periodical Enterprise, Ministry of Information, Union of Myanmar |newspaper=The Global New Light of Myanmar |date=22 October 2010 |access-date=31 March 2022 |archive-date=27 January 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230127003823/https://www.burmalibrary.org/sites/burmalibrary.org/files/obl/docs09/NLM2010-10-22.pdf |url-status=live }}&lt;/ref&gt; {{lang|en|Union Seal Law}}&lt;ref&gt;{{cite act |date=21 October 2010 |legislature=State Peace and Development Council |title=The Union Seal Law |url=https://www.mlis.gov.mm/mLsView.do?lawordSn=7352 |language=en}}&lt;/ref&gt; ဟုလည်း ဘာသာပြန်သည်) ကို နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်နည်းဥပဒေများ&lt;ref&gt;{{cite act |date=21 October 2010 |legislature=State Peace and Development Council |title=နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်နည်းဥပဒေများ |trans-title=State Seal Rules |url=https://www.mlis.gov.mm/mLsView.do;jsessionid=CB95CD4DA7BE565FD0F99C26E2416280?lawordSn=511 |language=my}}&lt;/ref&gt; {{langx|en|State Seal Rules}}&lt;ref name=2010GNL/&gt; နှင့်အတူ ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။

===၂၀၂၅ ခုနှစ် ပြင်ဆင်ချက်===
{{Multiple image
| image1 = Law Amending The State Seal Law page 3 Appendix 01.jpg
| image2 = Law Amending The State Seal Law page 4 Appendix 02.jpg
| image3 = Law Amending The State Seal Law page 5 Appendix 03.jpg
| align = 
| header = နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်ဥပဒေကိုပြင်ဆင်သည့် ဥပဒေ (၂၀၂၅)၏ နောက်ဆက်တွဲများ
| width1 = 150
| width2 = 150
| width3 = 150
}}

၂၀၂၅ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁၁ ရက်နေ့တွင် [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]] မှ '''နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်ဥပဒေကိုပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ''' ကို ထုတ်ပြန်ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite news |title=နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေပြဋ္ဌာန်း |url=https://myawady.net.mm/node/73725 |access-date=7 November 2025 |work=Myawady Webportal |date=12 August 2025}}&lt;/ref&gt;

==အခြားဖတ်ရှုရန်==
* [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်]]

==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဥပဒေများ]]

{{မြန်မာ-ဥပဒေ-stub}}</text>
      <sha1>gwnbxanxdznlsydvp2plxuetan2fh23</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကျောက်ဆောက်ရွာ၊ မြစ်သားမြို့နယ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>167973</id>
    <revision>
      <id>1050814</id>
      <parentid>967610</parentid>
      <timestamp>2026-08-30T05:25:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-47161-27</username>
        <id>147585</id>
      </contributor>
      <comment>စျေးကျောက်ဆောက်ရွာ</comment>
      <origin>1050814</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3635" sha1="0960ajj9h6tgs9mhq21m4s02j45g358" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
|name = စျေးကျောက်ဆောက်
|official_name = စျေးကျောက်ဆောက်ရွာ
|native_name = 
|other_name =
|postal_code =
|postal_code_type = Postal codes
|pushpin_label_position = bottom
|pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ
|pushpin_map_caption = မြန်မာနိုင်ငံတွင်း တည်နေရာ
|image_skyline = 
|image_map = 
|map_caption = 
|settlement_type = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရွာများ|ရွာ]]
|subdivision_type = [[အချုပ်အခြာ အာဏာပိုင် နိုင်ငံများစာရင်း|နိုင်ငံ]]
|subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}}
|subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|တိုင်းဒေသကြီး]]
|subdivision_name1 =  {{flag|မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး}}
|subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]]
|subdivision_name2 = [[ကျောက်ဆည်ခရိုင်]]
|subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]]
|subdivision_name3 = [[မြစ်သားမြို့နယ်]]
|subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]]
|subdivision_name4 = ကျောက်ဆောက်
|unit_pref = imperial
|area_total_km2 =
|population = 
|population_as_of = 
|population_density_km2 = auto
|coordinates_display =
|coordinates_region = MM
|coordinates = {{Coord|21.5221290588379|96.0472869873047|region:MM|format=dms|display=inline,title}}	
|elevation_ft = 
|elevation_m = 
|timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]]
|utc_offset = +6.30
|website =
}}

'''ကျောက်ဆောက်ရွာ''' ({{Lang-en|Kyauksauk}})သည် [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကျောက်ဆည်ခရိုင်]]၊ [[မြစ်သားမြို့နယ်]]၊ [[ကျောက်ဆောက်ကျေးရွာအုပ်စု]]၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၈၃၅ ဖြစ်သည်။ [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ သန်းခေါင်စာရင်း#၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်း|၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်း]]အရ ကျောက်ဆောက်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၀၃ ဦး၊ မ ၈၅၀ ဦး၊ [[လူဦးရေ]] စုစုပေါင်း ၁၅၅၃ ဦးနေထိုင်သည်။  &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://themimu.info/place-codes|title=Place codes (Pcodes)|work=Myanmar Information Management Unit|date=June 2020|access-date=21 December 2020|archive-date=21 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201121081823/https://themimu.info/place-codes|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;


== ကိုးကား ==
{{Reflist}}


{{ပထဝီဝင်တည်နေရာ
|Centre = ကျောက်ဆောက်
|North = -
|Northeast = -
|East = -
|Southeast = -
|South = -
|Southwest = -
|West = -
|Northwest = -
}}

{{မြစ်သားမြို့နယ်}}


[[ကဏ္ဍ:မြစ်သားမြို့နယ်ရှိ ရွာများ]]

{{Mandalay-geo-stub}}</text>
      <sha1>0960ajj9h6tgs9mhq21m4s02j45g358</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1050815</id>
      <parentid>1050814</parentid>
      <timestamp>2026-08-30T05:28:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-47161-27</username>
        <id>147585</id>
      </contributor>
      <comment>စာလုံးပေါင်း ပြင်ခဲ့သည်</comment>
      <origin>1050815</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3678" sha1="s7uy0e0lsyiblq5d2f3b2hsa3hr7uuq" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
|name = စျေးကျောက်ဆောက်
|official_name = စျေးကျောက်ဆောက်ရွာ
|native_name = 
|other_name =
|postal_code =
|postal_code_type = Postal codes
|pushpin_label_position = bottom
|pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ
|pushpin_map_caption = မြန်မာနိုင်ငံတွင်း တည်နေရာ
|image_skyline = 
|image_map = 
|map_caption = 
|settlement_type = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရွာများ|ရွာ]]
|subdivision_type = [[အချုပ်အခြာ အာဏာပိုင် နိုင်ငံများစာရင်း|နိုင်ငံ]]
|subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}}
|subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|တိုင်းဒေသကြီး]]
|subdivision_name1 =  {{flag|မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး}}
|subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]]
|subdivision_name2 = [[ကျောက်ဆည်ခရိုင်]]
|subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]]
|subdivision_name3 = [[မြစ်သားမြို့နယ်]]
|subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]]
|subdivision_name4 = ကျောက်ဆောက်
|unit_pref = imperial
|area_total_km2 =
|population = 
|population_as_of = 
|population_density_km2 = auto
|coordinates_display =
|coordinates_region = MM
|coordinates = {{Coord|21.5221290588379|96.0472869873047|region:MM|format=dms|display=inline,title}}	
|elevation_ft = 
|elevation_m = 
|timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]]
|utc_offset = +6.30
|website =
}}

'''​စျေးကျောက်ဆောက်ရွာ''' ({{Lang-en|Kyauksauk}})သည် [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကျောက်ဆည်ခရိုင်]]၊ [[မြစ်သားမြို့နယ်]]၊ [[​ စျေးကျောက်ဆောက်
ကျေးရွာအုပ်စု]]၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၈၃၅ ဖြစ်သည်။ [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ သန်းခေါင်စာရင်း#၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်း|၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်း]]အရ စျေးကျောက်ဆောက်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၀၃ ဦး၊ မ ၈၅၀ ဦး၊ [[လူဦးရေ]] စုစုပေါင်း ၁၅၅၃ ဦးနေထိုင်သည်။  &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://themimu.info/place-codes|title=Place codes (Pcodes)|work=Myanmar Information Management Unit|date=June 2020|access-date=21 December 2020|archive-date=21 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201121081823/https://themimu.info/place-codes|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== ကိုးကား ==
{{Reflist}}


{{ပထဝီဝင်တည်နေရာ
|Centre = ကျောက်ဆောက်
|North = -
|Northeast = -
|East = -
|Southeast = -
|South = -
|Southwest = -
|West = -
|Northwest = -
}}

{{မြစ်သားမြို့နယ်}}


[[ကဏ္ဍ:မြစ်သားမြို့နယ်ရှိ ရွာများ]]

{{Mandalay-geo-stub}}</text>
      <sha1>s7uy0e0lsyiblq5d2f3b2hsa3hr7uuq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ ပထဝီဝင်</title>
    <ns>14</ns>
    <id>201220</id>
    <revision>
      <id>1050768</id>
      <parentid>634704</parentid>
      <timestamp>2026-08-29T15:00:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-46935-54</username>
        <id>147562</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1050768</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5186" sha1="ftefpl9l1erf7g54z89iin4f5qr5sp7" xml:space="preserve">မြန်မာနိုင်ငံ ကယား ပြည်နယ် ( ခေါ် ) ကရင်နီ ပြည်နယ်ရှိ ထင်ရှားလှပသော ရေတံခွန်များ စာရင်း 

တစ်ခု ရောက်ဖူးရင် တစ်မှတ် /
၁၀ ခု ရောက်ဖူးရင် ၁၀ မှတ် 
(  ၁  ) ထီးစဲခါး ရေတံခွန် / 
ကယားပြည်နယ် /လွိုင်ကော်မြို့ 

( ၂ ) ရွာသစ်ရေတံခွန် / 
ကယားပြည်နယ် /ဘော်လခဲခရိုင် / ရွာသစ်မြို့နယ် 

( ၃  ) လောပိတ ရေတံခွန်
ကယားပြည်နဟ် /လွိုင်ကော်မြို့နယ်တွင် တည်ရှိ 

( ၄ ) ဆင်တောင်ရေထွက်:
ကယားပြည်နယ် /ဒီးမော့ဆိုမြို့နယ်၊ နန်းမယ်ခုံရွာတွင် တည်ရှိ 

( ၅ ) မထောကူ ရေတံခွန် /
မိတ်ကန်းရေတံခွန် /
ကယား ပြည်နယ် /လောပိတရေတံခွန်နှင့် တဆက်တည်း ဘီလူးချောင်းပေါ်တွင်ပင် ရှိသော ရေတံခွန်ဖြစ်ပါသည်။ 

( ၆ ) ဝမ်ငေါ့ ရေတံခွန် (Wan Ngawt Waterfall)
လွိုင်ကော်မြို့နယ် 

( ၇ ) ထီးဘာပလို ရေတံခွန် (Htibaplo Waterfall)
လွိုင်ကော်မြို့ 

( ၈ ) ထူးချောင်းရေတံခွန်
(ဖရူဆိုမြို့နယ်)
ဘီလူးချောင်းနှင့် ထူးချောင်းတို့ဆုံရာ အနီးဝန်းကျင်တွင် တည်ရှိ 

( ၉ ) တနန်းကွဲရေတံခွန် 
ဒီမောဆိုးမြို့နယ် 

( ၁၀ ) ဘောလခဲ ရေတံခွန် (Bawlakhe Waterfall)
လွိုင်ကော်မြို့မှ ခရီးဝေးအနည်းငယ် သွားရ 

( ၁၁ ) ရှားတောရှိ ရေတံခွန်ငယ်များ
ရှားတောမြို့နယ်သည် သဘာဝတောတောင်ပေါ
များသဖြင့် ဒေသတွင်းစမ်းချောင်းငယ်များနှင့် ရေတံခွန်ငယ်အချို့ ရှိနိုင် 

( ၁၂ ) ကွိုင်ငံရေထွက် (သို့မဟုတ်) ကွိုင်ငံရေတံခွန်စမ်း
ဒီးမော့ဆိုမြို့၏ အနောက်ဘက် (၁၀) မိုင်ခန့်အကွာ ကွိုင်ငံကျေးရွာအနီးတွင် တည်ရှိသည်။ 

( ၁၃ ) ဝမ်ငုတ် ရေတံခွန် (Wan Ngot Waterfall)
ဖရူဆိုမြို့နယ် 

( ၁၄ ) ဖရူနူရေတံခွန် (Frunu Waterfall):
ဖရူဆိုမြို့နယ်အနောက်ဘက်၊ကယောဒေသ 

( ၁၅ ) ပွန်ချောင်းဝန်းကျင် အပန်းဖြေနေရာများ
ဘော်လခဲမြို့နယ်အတွင်း စီးဆင်းနေသော ပွန်ချောင်း ဝန်းကျင်တွင် ရေတံခွန်ငယ်များ 

( ၁၆ ) မယ်စဲ့မြို့ တောထဲရှိရေတံခွန်ငယ်များ
မယ်စဲ့ဒေသ 

( ၁၇ ) ဘောလခဲ ရေပြာချောင်းနှင့် သဘာဝရေတံခွန်ငယ်များ
ဘောလခဲမြို့ ဝန်းကျင်။ 

( ၁၈ ) ရှားတောမြို့နယ် တောထဲရှိရေတံခွန်ငယ်များ
သံလွင်မြစ်ကမ်းဘေး 

( ၁၉ ) မယ်စဲ့မြို့ အနီးရှိတောင်ကျရေစီးကြောင်းများ 

( ၂၀ ) တတိယ ရေတံခွန်
လောပိတ ရေတံခွန်ကြီးမှတစ်ဆင့် ဘီလူးချောင်းနှင့် နန်းပွန်ချောင်းဆုံရာ နားသို့ ဆက်လက်စီးဆင်းသွားသော တတိယမြောက် ရေတံခွန်အဆင့် ဖြစ် 

( ၂၁ ) နန်းမယ်ခုံ ရေထွက်ပေါက် 
နန်းမယ်ခုံမြို့အနီး 

( ၂၂ ) ဆင်တောင် ရေထွက် ရေပြာအိုင် 
နန်းမယ်ခုံမြို့အနီး ဆင်တောင်ကျေးရွာ တွင် တည်ရှိ 

Written by
Zaw Htet</text>
      <sha1>ftefpl9l1erf7g54z89iin4f5qr5sp7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1050779</id>
      <parentid>1050768</parentid>
      <timestamp>2026-08-29T16:41:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ninjastrikers</username>
        <id>22896</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Special:Contributions/~2026-46935-54|~2026-46935-54]] ([[User talk:~2026-46935-54|ဆွေးနွေး]]) ၏ ပြင်ဆင်မှုကို [[User:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ၏ နောက်ဆုံးတည်းဖြတ်မူသို့ နောက်ပြန် ပြန်ပြင်ခဲ့သည်</comment>
      <origin>634704</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="86" sha1="7ao7zj3gyjg6fj8s0y42v8tqc4ndv7u" xml:space="preserve">{{Category redirect|မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထဝီဝင်}}</text>
      <sha1>7ao7zj3gyjg6fj8s0y42v8tqc4ndv7u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ စာရင်းဆိုင်ရာ ဆောင်းပါးများ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>224749</id>
    <revision>
      <id>1050764</id>
      <parentid>735592</parentid>
      <timestamp>2026-08-29T14:45:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-46935-54</username>
        <id>147562</id>
      </contributor>
      <origin>1050764</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11725" sha1="489ln2jcn76e9wgn07vuif451222n56" xml:space="preserve">ဧရာ၀တီတိုင်းရှိ စိတ်ဝင်စားဖွယ်ခရီးသွားနေရာများစာရင်း 

တစ်ခု ရောက်ဖူးရင် တစ်မှတ် /
၁၀ ခု ရောက်ဖူးရင် ၁၀ မှတ် 

( ၁ ) ရွှေမုဋ္ဌောဘုရား / ပုသိမ်မြို့ 

( ၂ ) ငွေဆောင်ကမ်းခြေ အပန်းဖြေစခန်း 

( ၃ ) ချောင်းသာကမ်းခြေ အပန်းဖြေစခန်း 

( ၄ ) မော်တင်စွန်းဘုရား 

( ၅ ) ဇလွန် ပြည်တော်ပြန်ဘုရား 

( ၆ ) ပြည်လုံးချမ်းသာ သာစည်ဘုရား / ဖျာပုံမြို့ 

( ၇ ) ဟိုင်းကြီးကျွန်း 

( ၈ ) ဂေါ်ရင်ဂျီကျွန်း 

( ၉ ) မိန်းမလှ ကျွန်း 

( ၁၀ ) ရွှေသောင်ယံ ကမ်းခြေ


( ၁၁ ) ရွှေမောင်းတီးစေတီ / ကန်ကြီးထောင့်မြို့
ဘီလူး ညီနောင်က တည်ခဲ့ / လွန်ခဲ့ နှစ်ပေါင်း ၂၆၀၀ ကျော်က တည်ခဲ့ / ရွှေတိဂုံစေတီ ထက် ပိုမိုရှေးကြ 

( ၁၂ ) မျောက်တစ်ရာ ဘုရား / မိန်းမလှကျွန်း / ဘိုကလေးမြို့  / မိကျောင်းတွေရှိတဲ့ နေရာကို စက်လှေတွေ နဲ့ စွန့်စွန့်စားစား သွားရမှာ / မျောက်ရုပ် တွေ က အမြဲ လှုပ်ရှား နေတတ်တယ် / ဘုရား က လဲ ပေါ်လိုက် ပျောက် လိုက် နဲ့ ထူးခြားတယ် 

( ၁၃ ) ဘိုကလေးမြို့တာ၀တိသာဘုရား 

( ၁၄ ) စက်ဆန်းကျေးရွာဘုရား / ဘိုကလေးမြို့ 

( ၁၄ ) ရှင်ပင်ချမ်းသာကြီးဘုရား / အိမ်မဲမြို့ / ဘုရင့်နောင် နောင်ရိုး တိုက်ပွဲ ဖြစ်ပွား ခဲ့ရာဒေသ 

( ၁၅ ) ရွှေမြင်တင်စေတီ / ပန်းတနော်မြို့ 

( ၁၆ ) လေးကျွန်းရန်အောင် ဖောင်တော်ဦးစေတီ / ပုသိမ်မြို့ 

( ၁၇ ) ကန်သာယာပန်းဥယျာဉ် / ပုသိမ်မြို့
ရှုခင်းက အရမ်းလှတယ် 

( ၁၈ ) ပုသိမ်ယဉ်ကျေးမှုပြတိုက် 

( ၁၉ ) ရွှေမြင်တင်စေတီတော် /ပုသိမ်မြို့ 

( ၂၀ ) ဓနုဖြူခံတပ် / ဓနုဖြူမြို့ 

( ၂၁ ) ကျိုက္ကလွန်ပွန်းစေတီတော် / ဓနုဖြူမြို့ 

( ၂၂ ) မဟာသီ၀ဘုရားကြီး/ထူးကြီးမြို့ 

( ၂၃ ) တိုးကမ်းခြေ /ဒေးဒရဲမြို့ 

( ၂၄ ) လာဘမုနိဘုရား/ဒေးဒရဲမြို့ 
( ၂၅ ) ကျိုက်ဒေးယုံစေတီ/ဒေးဒရဲမြို့ 

( ၂၆ ) တာ၀တိသာဘုရား /
ဇလွန်မြို့ 

( ၂၇ ) ပြည်တော်ပြန်ဘုရား
ဇလွန်မြို့ 

( ၂၈ ) မဟာလောက မုနိန်မာရဇိန် ကြေးဆင်းတု မြတ်စွာဘုရားကြီးနှင့် လေးထပ်ရုပ်စုံတံကဲကြီး / ကနောင်မြို့
( ၂၉ ) ရှေ့ဟောင်းသမိုင်းဝင် သောကပြည်လုံးချမ်းသာ စေတီတော်မြတ်ကြီး /
ဝါးခယ်မမြို့ 

( ၃၀ ) ဦးပါရဲစေတီတော် /
ဟင်္သာတမြို့ 

( ၃၁ )  မြို့သူကြီးစေတီတော် /ဟင်္သာတမြို့ 

( ၃၂ )  တိလောကဥသျှောင်ရှင်သာလျောင်းရုပ်ပွား
တော်မြတ်ကြီး / ဟင်္သာတမြို့ 

( ၃၃ )  ငါးမျက်နှာဘုရား /
ဟင်္သာတမြို့ 

( ၃၄ ) မယ်တော်ဘုရား /
/ ဟင်္သာတမြို့ 

( ၃၅ ) ကျောက်တော်ကြီးဘုရား / ဟင်္သာတမြို့ 

( ၃၆ ) ဆယ်ထပ်ကြီးဘုရား
/ ဟင်္သာတမြို့ 

( ၃၇ ) ရှေး‌ဟောင်းသမိုင်းဝင် ထူပါရုံစေတီတော်မြတ်ကြီး /လေးမျက်နှာမြို့ 

( ၃၈ )  ရှင်ပင်သာချမ်းသာကြီးဘုရား / အိမ်မဲမြို့ /
ဘုရင့်နောင် / နောင်ရိုးတိုက်ပွဲဖြစ်ပွားရာဒေသ 

( ၃၉ ) ရွှေဘုံသာဘုရား/ အိမ်မဲမြို့ 

( ၄၀ ) ချမ်းသာဘုရား/ အိမ်မဲမြို့ 

( ၄၁ )  ဘုရားလေးဆူ / အိမ်မဲမြို့ 

( ၄၂ ) ဘုရား သုံးဆူကျွန်း / ငွေဆောင် 

( ၄၃ ) မြွေကျွန်း / ငွေဆောင် 

( ၄၄ ) ငှက်ကျွန်း / ငွေဆောင် 

( ၄၅ ) သမီးလှကျွန်း/
လိပ်ကျွန်း / ငွေဆောင် 

( ၄၆ ) ကျွန်းလျားရှည်ကျွန်း / ငွေဆောင် 

( ၄၇ ) သဲဖြူကျွန်း / ချောင်းသာ 

( ၄၈ ) လိပ်ချိုင့်ကမ်းခြေ / ငပုတောမြို့ 

( ၃၉ ) သဇင်ကမ်းခြေ/ငရုတ်ကောင်းမြို့ 

( ၅၀ ) ဂ၀ံမြို့ဟောင်း / အဂ်ပူမြို့ 

( ၅၁ ) ဥမ္မာဒန္တီ ကမ်းခြေ/ဓနုဖြူမြို့ 

( ၅၂ ) ကျောက်ကလပ်ကမ်းခြေ / ငပုတောမြို့ 

( ၅၃ ) ကျောက်မောင်နှမ ကမ်းခြေ / ငွေဆောင် 

( ၅၄ ) အကောက်တောင် ဘုရား / ကြံခင်းမြို့ 

( ၅၅ ) ရွှေမြင်တင်စေတီ / ကြံခင်းမြို့ 

( ၅၆ ) သကျမဟာသီရိ ရုပ်ပွားတော်ကြီး / ၀ါးခယ်မမြို့ 

( ၅၇) သော်ကစေတီ / ၀ါးခယ်မမြို့ 

( ၅၈ ) မြသိန်းတန် စေတီ / ၀ါးခယ်မ မြို့ 

( ၅၉ ) ဥမ္မာဒန္တီမိဖုရား စတင်တည်ထားခဲ့သော ရွှေဆံတော်စေတီ / အဂ်ပူမြို့ 

( ၆၀ ) စက်စက်ယိုစေတီ / အဂ်ပူမြို့ 

( ၆၁ ) ကျိုက်ဝိုင်းစေတီ / အိမ်မဲမြို့ 

( ၆၂ ) မြစ်ဆုံကမ်းခြေ / 
ညောင်တုန်းမြို့ 

( ၆၃ ) အကောက်တောင် ဘုရား / ကြံခင်းမြို့ 

( ၆၄ ) ရွှေမြင်တင်စေတီ / ကြံခင်းမြို့ 

( ၆၅ ) သကျမဟာသီရိ ရုပ်ပွားတော်ကြီး / ၀ါးခယ်မမြို့ 

( ၆၆ ) သော်ကစေတီ / ၀ါးခယ်မမြို့ 

( ၆၇ ) မြသိန်းတန် စေတီ / ၀ါးခယ်မ မြို့ 

( ၆၈ ) ဥမ္မာဒန္တီမိဖုရား စတင်တည်ထားခဲ့သော ရွှေဆံတော်စေတီ / အဂ်ပူမြို့ 

( ၆၉ ) စက်စက်ယိုစေတီ / အဂ်ပူမြို့ 

( ၇၀ ) ရွှေဘုန်းမြင့်စေတီ / မအူပင်မြို့ 

( ၇၁ ) စိမ်းမြကန်သာစေတီတော် / မအူပင်မြို့ / 

( ၇၂  ) တာဝတိံသာဘုရား
/ မြန်အောင်မြို့ /


( ၇၃ ) စကြာနန္ဒစေတီတော် /မြောင်းမြမြို့ 

( ၇၄) မြစိမ်းတောင်ဘုရား /မြောင်းမြမြို့ 

( ၇၅ ) ရွှေမြင်းတင်စေတီတော် / ​
ကြံခင်းမြို့ 

( ၇၆ ) တာဝတိံသာ ဘုရား / မြောင်းမြမြို့ 

( ၇၇ ) ရွှေသာလျောင်း ဘုရား / မြောင်းမြမြို့ 

( ၇၈ )  ပြည်လုံးချမ်းသာ ဘုရား / မြောင်းမြမြို့ 

( ၇၉ )ဗောဓိအောင်မြေဘုရား / မြောင်းမြမြို့ 

( ၈၀ ) တာဝတိံသာ စင်္ကြံနှင့် ဘုရား/ လပွတ္တာမြို့ 

( ၈၁ ) အထက်ပိုင်း အောင်တော်မူ ဘုရား / လပွတ္တာမြို့ 

( ၈၂ ) အောက်ပိုင်း သကျမာရဇိန် ဘုရား / လပွတ္တာမြို့ 

( ၈၃ ) လေးမျက်နှာဘုရား / လေးမျက်နှာမြို့ 

( ၈၄ ) ထူပါရုံစေတီ / လေးမျက်နှာမြို့ 

( ၈၅ ) သီတာဘုရား / လေးမျက်နှာမြို့ 

( ၈၆ ) တောင်ညိုဘုရား / 
သာပေါင်းမြို့ 

( ၈၇ ) ဘုရင်မကြီး ရှင်စောပူတည်ထားခဲ့သော အရှင်
စောမြတ်ဘုရားကြီး / လပွတ္တာမြို့ 

( ၈၈ ) ဒီဘုရားကြီး / လပွတ္တာမြို့ 

( ၈၉ ) ဘုရင်မကြီး ရှင်စောပူတည်ထားခဲ့သော အရှင်စောမြတ်ဘုရားကြီး/ လပွတ္တာမြို့ 

( ၉၀ ) အောင်တော်မူဘုရားကြီး /လပွတ္တာမြို့ 

( ၉၁ ) ကမာ့အလင်းရောင် ဘုရားကြီး / လပွတ္တာမြို့ 

( ၉၂ ) ဟိုင်းကြီး မီးပြတိုက် / အယ်လ်ဂွာဒါ သန္တာကျောက်တန်း (Alguada Reef) 
ဟိုင်းကြီးကျွန်း


( ၉၃ ) ဘိုကလေးမြို့ / ရွာသစ်ရွာ / ကွမ်းယာ ကမ်းခြေ 

Written by
Zaw Htet</text>
      <sha1>489ln2jcn76e9wgn07vuif451222n56</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1050782</id>
      <parentid>1050764</parentid>
      <timestamp>2026-08-29T16:42:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ninjastrikers</username>
        <id>22896</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Special:Contributions/~2026-46935-54|~2026-46935-54]] ([[User talk:~2026-46935-54|ဆွေးနွေး]]) ၏ ပြင်ဆင်မှုကို [[User:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ၏ နောက်ဆုံးတည်းဖြတ်မူသို့ နောက်ပြန် ပြန်ပြင်ခဲ့သည်</comment>
      <origin>735592</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="164" sha1="doq3ik5u95jjye910afu3q88a4fvv0n" xml:space="preserve">[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ|*စာရင်း]]
[[ကဏ္ဍ:နိုင်ငံအလိုက် စာရင်းများ]]</text>
      <sha1>doq3ik5u95jjye910afu3q88a4fvv0n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အမှတ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>247679</id>
    <revision>
      <id>1050786</id>
      <parentid>1047334</parentid>
      <timestamp>2026-08-29T16:48:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ninjastrikers</username>
        <id>22896</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1050786</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1195" sha1="do343gkxgjjgpoc1e86vcexb5rekky9" xml:space="preserve">[[Image:ACP 3.svg|thumb|ဤ [[အမှတ်ချအိမ်|ယူကလစ်ဒ် အမှတ်ချအိမ်]]အတွင်း၌ ဥပမာပြ နေရာချထားသည့် အနီစက်လေးများမှာ '''အမှတ်(point)'''များ ဖြစ်သည်။]]

'''အမှတ်''' ({{lang-en|point}}) ဆိုသည်မှာ [[အာကာသ|နေရာရပ်ဝန်း (အာကာသ)]] အတွင်း၌ [[အလျား]]၊ [[ဧရိယာ|အကျယ်အဝန်း]]၊ [[ထုထည်]]ဟူသော အရွယ်အစားတို့ ရှိမနေဘဲ တစ်နေရာတည်းဟူသော သဘောသာ ရှိနေသည့် အရာလေးများ ဖြစ်သည်။ [[အမှတ်ချအိမ်]]တခုခု အတွင်း၌ အမှတ်တစ်ခုစီသည် [[ကိုဩဒိနိတ်]]ဟူသော တည်နေရာ တစ်ခုစီကို ကိုယ်စားပြုသည်။

[[ကဏ္ဍ:အခြေခံ ဂျီဩမေတြီ]]
[[ကဏ္ဍ:ဂျီဩမေတြီ]]</text>
      <sha1>do343gkxgjjgpoc1e86vcexb5rekky9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကွမ်းသီး (လူရွှင်တော်)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>252299</id>
    <revision>
      <id>1050833</id>
      <parentid>816668</parentid>
      <timestamp>2026-08-30T10:44:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1050833</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1594" sha1="pty2jwjrllf3xp9aa31nwiw7doh7zgc" xml:space="preserve">{{ref improve}}
'''ကွမ်းသီး''' သည် မြန်မာ [[လူရွှင်တော်]]နှင့် ဟာသသရုပ်ဆောင်တစ်ဦးဖြစ်သည်။ အမည်ရင်းမှာ မြင့်စိုး ဖြစ်သည်။ မန္တလေးသိန်းဇော် ဇာတ်အဖွဲ့တွင် လူရွှင်တော် ကွမ်းသီးအဖြစ် ကပြဖျော်ဖြေခဲ့သည်။ လူရွှင်တော် [[မေတ္တာ (ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်)|မေတ္တာ]]နှင့် တွဲဖက်၍ ''မော်တာနဲ့ ပန်ကာ'' အမည်ရှိ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားတွင် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite news |title=အတွဲညီခဲ့တဲ့ ဟာသသရုပ်ဆောင် ကွမ်းသီးအကြောင်း ပြောပြတဲ့ ဦးမေတ္တာ |url=https://www.popularmyanmar.com/?p=35138 |access-date=၁၃ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃ |work=Popular |date=၁၃ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၇ |archive-date=13 December 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231213125405/https://www.popularmyanmar.com/?p=35138 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

== ကိုးကား ==
{{reflist}}


[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ]]


{{Myanmar-bio-stub}}</text>
      <sha1>pty2jwjrllf3xp9aa31nwiw7doh7zgc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကုမုတုရာဂူများ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>253591</id>
    <revision>
      <id>1050822</id>
      <parentid>821667</parentid>
      <timestamp>2026-08-30T09:03:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1050822</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6794" sha1="41br53n6f2ma3h4u062bp1d59112z8s" xml:space="preserve">{{Infobox ancient site
 |name = ကုမုတုရာဂူများ  &lt;br&gt;Kumtura Caves
 |native_name = 
 |alternate_name = 
 |image = Kuntula Grottoes 1, Kuqa.jpg
 |alt = 
 |caption = Kumtula Grottoes
 |map_type = China Xinjiang#China
 |map_alt = 
 |relief=yes
 |coordinates = {{coord|41.7117|N|82.6784|E|display=inline, title|region:CN_type:city_source:unesco}}
 |location = [[Xinjiang]], China
 |region = 
 |type = 
 |part_of = 
 |length = 
 |width = 
 |area = 
 |height = 
 |builder = 
 |material = 
 |built = 
 |abandoned = 
 |epochs = 
 |cultures = 
 |dependency_of = 
 |occupants = 
 |event = 
 |excavations = 
 |archaeologists = 
 |condition = 
 |ownership = 
 |management = 
 |public_access = 
 |website = &lt;!-- {{URL|example.com}} --&gt;
 |notes = 
}}

'''ကုမုတုရာဂူများဗုဒ္ဓဂူများ'''  ({{lang-zh|t=庫木吐喇千佛洞|s={{linktext|库|木|吐|喇|千|佛|洞}}|p=Kùmùtǔlǎ Qiānfódòng}}) သည် တရုတ်နိုင်ငံ၏ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသတစ်ခုဖြစ်သည့် ရှင်ကျန်းဒေတွင် တည်ရှိသည့် ဗုဒ္ဓဘာသာဂူကျောင်းတော်များ ဖြစ်သည်။ ရှေးဟောင်းပိုးလမ်းမပေါ်တွင်ရှိသည့် Kuqa စီရင်စု၊ Kucha ၏ အနောက်ဘက် ၂၅ ကီလိုမီတာခန့်အကွာတွင် တည်ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;Agnew&quot;&gt;{{cite book |url=http://www.getty.edu/conservation/publications_resources/pdf_publications/pdf/2nd_silkroad1.pdf |title=Conservation of Ancient Sites on the Silk Road: Proceedings of the Second International Conference |editor=Agnew, Neville |year=2010 |publisher=[[Getty Conservation Institute]] |isbn=9781606060131 |pages=37–9 |access-date=25 January 2024 |archive-date=16 April 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240416101436/https://www.getty.edu/conservation/publications_resources/pdf_publications/pdf/2nd_silkroad1.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |script-title=zh:库木吐喇石窟内容总录 |trans-title=A general record of the Kumtura caves |language=zh |editor=Wang Weidong |publisher=文物出版社 |year=2008 |isbn=9787501023844}}&lt;/ref&gt; ဤဂူများ၏ အနီးအနားတွင် တည်ရှိသည့် အခြားသောထင်ရှားသည့် နေရာများမှာ Kizilgaha ဂူများ၊ Kizil ဂူများ၊ Subashi ကျောင်းတော်နှင့် Simsim ဂူများတို့ ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;(Other than Kizil)... &quot;The nearby site of Kumtura contains over a hundred caves, forty of which contain painted murals or inscriptions. Other cave sites near Kucha include Subashi, Kizilgaha, and Simsim.&quot; in {{cite book |last1=Buswell |first1=Robert E. |last2=Lopez |first2=Donald S. |title=The Princeton Dictionary of Buddhism |date=24 November 2013 |publisher=Princeton University Press |isbn=978-1-4008-4805-8 |page=438 |url=https://books.google.com/books?id=DXN2AAAAQBAJ&amp;pg=PA438 |language=en}}&lt;/ref&gt;

ဂူကျောင်းတော်ပေါင်း ၁၂၂ ခုနှစ်ကျန်ရှိပြီး ထိုကျောင်းတော်များသည် ၅ ရာစုမှ ၁၁ ရာစုအထိ အသီးသီးသက်တမ်းရှိကြသည်။

==ရုပ်ပုံများ==
&lt;gallery widths=&quot;150px&quot; heights=&quot;150px&quot; perrow=&quot;5&quot;&gt;
File:Kumtura Caves overview.jpg|Kumtura Caves overview
File:Kuntula Grottoes 2, Kuqa.jpg|The Kumtura Grottoes are located along the [[Muzat River]].
File:Kumtura Caves plan.jpg|Kumtura Caves, sample plan
File:Museum für Indische Kunst Dahlem Berlin Mai 2006 072.jpg|Headless statue from Kumtura at the [[Museum für Asiatische Kunst]], Berlin
File:Donors from Kumtura Caves.jpg|Donors in [[Hephthalite]] style, Kumtura Caves. Similar donors can be seen in the [[Kizil Caves]].&lt;ref name=&quot;EK200&quot;&gt;{{cite journal |last1=Kageyama |first1=Etsuko |title=Change of suspension systems of daggers and swords in eastern Eurasia: Its relation to the Hephthalite occupation of Central Asia |journal=ZINBUN |date=2016 |volume=46 |page=200-202 |url=https://repository.kulib.kyoto-u.ac.jp/dspace/bitstream/2433/209942/1/zinbun_46_199.pdf}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;AK324&quot;&gt;{{cite journal |last1=Kurbanov |first1=Aydogdy |title=THE HEPHTHALITES: ICONOGRAPHICAL MATERIALS |journal=Tyragetia |date=2014 |volume=8 |page=324 |url=http://oaji.net/articles/2017/4586-1488311404.pdf}}&lt;/ref&gt; Circa 500 CE.&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=MUZIO |first1=CIRO LO |title=Remarks on the Paintings from the Buddhist Monastery of Fayaz Tepe (Southern Uzbekistan) |journal=Bulletin of the Asia Institute |date=2008 |volume=22 |page=202, note 45 |jstor=24049243 |url=https://www.jstor.org/stable/24049243 |issn=0890-4464}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=MIA Berlin: Turfan Collection: Kizil |url=https://depts.washington.edu/silkroad/museums/mia/kizil.html |website=depts.washington.edu}}&lt;/ref&gt;
Group of donors, Kumtura Caves.jpg|Group of donors in [[Tocharian clothing]], Kumtura Caves.
File:Dignitary seized by soldiers. Kumtura painting, 8th-9th century CE.jpg|Dignitary seized by soldiers. Kumtura painting, 8th-9th century CE
File:Kumtura Devatas.jpg|Statuettes of [[Devata]]s, Kumtura
File:Man in royal attire, Kumtura Caves.jpg|Man in royal attire, Kumtura Caves
File:Kumtura deity (1).jpg|Kumtura deity (dome)
File:Kumtura deity (2).jpg|Kumtura deity (dome)
File:Kumtura Cave Painting 1.jpg|Fresco on the dome
&lt;/gallery&gt;

==ပြင်ပလင့်များ==
*[https://web.archive.org/web/20130118204751/http://www.unescobej.org/culture/world-heritage/kumtura-thousand-buddha-caves-conservation-project/ Kumtura Thousand Buddha Caves Conservation Project (UNESCO)]
*[http://www.getty.edu/conservation/publications_resources/pdf_publications/silkroad.html Conservation of Ancient Sites on the Silk Road (1st Conference) (GCI)]
*[http://www.getty.edu/conservation/publications_resources/pdf_publications/2nd_silkroad.html Conservation of Ancient Sites on the Silk Road (2nd Conference) (GCI)]
*[http://www.xjww.com.cn/ Xinjiang Cultural Relics Bureau (search term: 库木吐喇千佛洞)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181211140923/http://www.xjww.com.cn/ |date=2018-12-11 }} {{in lang|zh}}
*[https://www.silkroadtravel.com/xinjiang/ Xinjiang Travel: Reliable &amp; Authentic Guide from Local Travel Experts]

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:တရုတ်နိုင်ငံရှိ လည်ပတ်စရာနေရာများ]]</text>
      <sha1>41br53n6f2ma3h4u062bp1d59112z8s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ခမရ(၃၇၁)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>257028</id>
    <revision>
      <id>1050836</id>
      <parentid>962435</parentid>
      <timestamp>2026-08-30T11:00:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1050836</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3085" sha1="ay5su4ktnfoo9fhyakidumqvo65wxyu" xml:space="preserve">'''အမှတ် (၃၇၁) ခြေမြန်တပ်ရင်း''' (အတိုကောက် '''ခမရ ၃၇၁''') သည် [[အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] ၏ လက်အောက်ခံ [[အမှတ်(၅)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်]] ၏တပ်ရင်း ဖြစ်သည်။ [[ရခိုင်ပြည်နယ်]] ၊ [[အမ်းမြို့]] တွင်တည်ရှိသည်။&lt;ref&gt;https://burma.irrawaddy.com/article/2024/04/02/381744.html&lt;/ref&gt; ၂၀၂၄ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလတွင် အာရက္ခတပ်တော်၏ ထိုးစစ်ဆင်သိမ်းပိုက်ခြင်းခံရသည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |last=AA |first=ULA / |date=2024-12-06 |title=အမ်း နှင့် ဂွသို့ စစ်ကူလာသော ဖက်ဆစ် အကြမ်းဖက် စစ်ကောင်စီ၏ စစ်ကြောင်းနှစ်ခုစလုံးအား အာရက္ခ တပ်တော်မှ အချိန်တိုအတွင်း အပြတ်အသတ် ချေမှုန်းတိုက်ခိုက်နိုင်ခဲ့သော တိုက်ပွဲသတင်းထုတ်ပြန်ချက် |url=https://www.arakanarmy.net/post/%E1%80%A1%E1%80%99-%E1%80%94-%E1%80%84-%E1%80%82-%E1%80%9E-%E1%80%85%E1%80%85-%E1%80%80-%E1%80%9C-%E1%80%9E-%E1%80%96%E1%80%80-%E1%80%86%E1%80%85-%E1%80%A1%E1%80%80-%E1%80%99-%E1%80%96%E1%80%80-%E1%80%85%E1%80%85-%E1%80%80-%E1%80%84-%E1%80%85-%E1%80%85%E1%80%85-%E1%80%80-%E1%80%84-%E1%80%94-%E1%80%85-%E1%80%81-%E1%80%85%E1%80%9C-%E1%80%A1-%E1%80%A1-%E1%80%9B%E1%80%80-%E1%80%81-%E1%80%90%E1%80%95-%E1%80%90-%E1%80%99 |access-date=2026-01-24 |website=ARAKAN ARMY |language=en |archive-date=19 January 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260119060029/https://www.arakanarmy.net/post/%E1%80%A1%E1%80%99-%E1%80%94-%E1%80%84-%E1%80%82-%E1%80%9E-%E1%80%85%E1%80%85-%E1%80%80-%E1%80%9C-%E1%80%9E-%E1%80%96%E1%80%80-%E1%80%86%E1%80%85-%E1%80%A1%E1%80%80-%E1%80%99-%E1%80%96%E1%80%80-%E1%80%85%E1%80%85-%E1%80%80-%E1%80%84-%E1%80%85-%E1%80%85%E1%80%85-%E1%80%80-%E1%80%84-%E1%80%94-%E1%80%85-%E1%80%81-%E1%80%85%E1%80%9C-%E1%80%A1-%E1%80%A1-%E1%80%9B%E1%80%80-%E1%80%81-%E1%80%90%E1%80%95-%E1%80%90-%E1%80%99 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=admin |date=2024-11-21 |title=လေကြောင်းမှ အပြင်းအထန်ခုခံခဲ့သော်လည်း အမ်းရှိ ခမရ ၃၇၁ကို စစ်ကောင်စီ လက်လွှတ်လိုက်ရ |url=https://ayartimes.com/?p=46109 |access-date=2026-01-24 |website=Ayeyarwaddy Times |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

== ကိုးကား ==
&lt;references /&gt;

{{တပ်မတော် (ကြည်း)}}

[[ကဏ္ဍ:ခြေမြန်တပ်ရင်းများ]]

{{တပ်မတော်-stub}}</text>
      <sha1>ay5su4ktnfoo9fhyakidumqvo65wxyu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>လည်ထောင့်နှုန်း</title>
    <ns>0</ns>
    <id>258260</id>
    <revision>
      <id>1050788</id>
      <parentid>1048094</parentid>
      <timestamp>2026-08-29T16:49:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ninjastrikers</username>
        <id>22896</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1050788</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9372" sha1="kuca6pdqnwnxv718fq229nnjnlqfqvd" xml:space="preserve">{{incomplete}}
{{Infobox physical quantity
| name = လည်နှုန်း (သို့) လည်ထောင့်နှုန်း
| otherunits =
| image = Vector-omega.svg
| symbols = '''{{math|ω}}'''
| unit = rad&lt;math&gt;\cdot&lt;/math&gt;s&lt;sup&gt;−1&lt;/sup&gt;; rad/s (၁စက္ကန့်လျှင် ဘယ်နှရေဒီယန်(နှုန်း))
| baseunits = s&lt;sup&gt;−1&lt;/sup&gt;
| dimension = wikidata
| extensive = အပိုင်းချင်း တန်ဖိုးထွက် ([[ဒြပ်ထု|ဒြပ်]]၊ [[သိပ်သည်းမှု|သိပ်သည်းမှုနှုန်း]] တို့ကဲ့သို့)
| intensive = yes (for a rigid body only)
| conserved = မတည်မြဲမဆက်လက်
| transformsas = [[ဘက်လှည့်ပြ ဗှတ္တာ]]
| derivations =  {{math|1='''''ω''''' = d'''θ''' / d''t''}}
}}

[[ရူပဗေဒ]]တွင် '''{{math|ω}}''' သို့မဟုတ် &lt;math&gt;\vec{\omega}&lt;/math&gt; ဟု သင်္ကေတပြုရိုး၊ အရာဝတ္ထုတခုခု၏ '''ထောင့်ပြောင်းနှုန်း''' (သို့) '''လည်နှုန်း''' (သို့) '''လည်ထောင့်နှုန်း''' ({{lang-en|'''angular velocity'''}}) ဟူသည်မှာ - [[စံတိုင်]]သဖွယ် စိတ်ကူးမျဉ်း တခုခုမှ တိုင်းတာလျှင် ထိုအရာ၏ [[ချအမှတ်|တည်နေရာပြ]] [[ထောင့်]]တိုင်းတာရရှိမှု &lt;math&gt;\theta&lt;/math&gt; ၏ [[အချိန်]]နှင့်အမျှ ပြောင်းလဲနေနှုန်း ဖြစ်၏၊ တနည်းအားဖြင့် [[အာကာသ|အာကာသ(နေရာရပ်ဝန်း)]] အတွင်း အရာဝတ္ထုတခုခု၏ ထိုစံတိုင်မျဉ်းရာတဝိုက် [[လှည့်လည်မှု]]ဖြစ်ပေါ်နေသည့် နှုန်းထားကို
:&lt;math&gt;\omega = \frac{d\theta}{dt}&lt;/math&gt;
ဟု [[သင်္ချာ]] [[ညွှန်းလုံး]] (mathematical formula) အားဖြင့် ဖွင့်ဆိုနိုင်၏၊ &lt;math&gt;\theta&lt;/math&gt; က [[ကိုဩဒိနိတ်]]၏ [[ထောင့်]]တိုင်းပြ [[တည်နေရာ]] [[တာစ|ဗှတ္တာအပိုင်းစ]] ကိန်းလုံး ဖြစ်၏။&lt;br&gt;

မျဉ်းဖြောင့်အတိုင်း ရွေ့လျားမှု (Linear Motion) တခုခု၏ [[အလျင်|အလျင် ဗှတ္တာ]] (linear velocity vector) နှင့်အပြိုင်၊ [[စက်ဝိုင်းပုံ ရွေ့လျားမှု|စက်ဝိုင်းပုံ ရွေ့လျားမှု (Circular Motion)]] ပုံစံမျိုး၏ လည်ပတ်နေခြင်း အမြန်နှုန်းပမာဏ (magnitude) နှင့် လည်ပတ်နေခြင်း ဘက်လှည့် (orientation) ကို ကိုယ်စားပြုသည့် ဤ '''လည်ထောင့်နှုန်း ဗှတ္တာ''' (rotational '''angular velocity vector''') မှာ ဖြောင့်အလျင်ဗှတ္တာ ကဲ့သို့မူ တကယ့်ရွေ့လျားမှု၏ ဦးတည်ချက်အတိုင်း မိမိ၏လားရာ(direction) တည်ရှိနေသည့် [[ဗှတ္တာ|ဗှတ္တာအရင်းအစစ်မျိုး]] မဟုတ်၊ [[ဘက်လှည့်ပြ ဗှတ္တာ|ဘက်လှည့်ပြ ဗှတ္တာ(pseudovector)]] တစ်မျိုးသာ ဖြစ်၏။&lt;br&gt;
[[Image:Angular velocity.svg|thumb|250px|အမည်းရောင် စက်ဝိုင်းရာသည် အရာဝတ္ထု၏ ရွေ့လျားမှု [[အလျင်]]လမ်းကြောင်း ဖြစ်၍ အချိန်အခိုက် တတံ့စီ၏ အလျင်(&lt;math&gt;\mathbf{v}&lt;/math&gt;) တို့က ဝန်းထိမျဉ်း ဦးတည်လားရာတို့  ကိုယ်စီ ရှိနေမည်။ အပြာရောင်မျာ လည်ပတ်နေပုံ စက်ဝိုင်းလမ်းကြောင်း၏ အချင်းဝက်သဖွယ် [[တည်နေရာ|အကွာအဝေး]] (&lt;math&gt;\mathbf{r}&lt;/math&gt; ဖြစ်၏။ အနီရောင်မှာ ထိုလည်ပုံတစ်ခုလုံး၏ အမြန်နှုန်း၊ အချင်းဝက်သဖွယ် ဗဟိုဆန့် အကွာအဝေး (တနည်းအားဖြင့် လမ်းကြောင်း၏ ကွေးမှု-ဖြောင့်မှု ပမာဏ)၊ လှည့်ပတ်လမ်းကြောင်း၏ ဘက်လှည့် စသည်တို့ကို ခြုံငုံဖော်ပြသည့် '''လည်နှုန်းဗှတ္တာ (angualr velocity vector)''' ဖြစ်ချေ၏။ လက်ဝဲရစ်လှည့်နေခြင်း ဖြစ်၍ အပေါ်လက်သို့ လည်နှုန်းဗှတ္တာ(အနီမြား) ဘက်လှည့်ဦးတည်ထားခြင်း။]]
* သို့နှင့် ၎င်း၏ လားရာက လည်ပတ်နေသော ပြင်နေရာပေါ် [[ထောင့်သန့်|ထောင့်မတ်ကျ]]နေလျက် လည်ပတ်ပုံ၏ ဘက်လှည့်ကို ညွှန်ပြလျက် ရှိနေမည်။
:* သာဓအားဖြင့် လှည့်ပတ်ပုံက [[ကာတက်စီးယန်း ကိုဩဒိနိတ်စနစ်]] အားဖြင့် &lt;math&gt;XY&lt;/math&gt;-ပြင်ပြားရာအတွင်း [[လက်ယာရစ်|နာရီလက်တံအတိုင်း (clockwise)]] အတိုင်း လှည့်လည်နေမှုမျိုး ဖြစ်လျှင် သမားရိုးကျအားဖြင့် &lt;math&gt;Z&lt;/math&gt;-[[စံတိုင်|စံတိုင်(ဝင်ရိုး)]]၏ အနုတ်တန်ဖိုးဘက်သို့ ရှိနေမည်၊ [[လက်ဝဲရစ်|နာရီလက်တံပြောင်းပြန် (anti-clockwise)]] လှည့်ပတ်နေမှုမျိုး ဖြစ်လျှင် ထိုဝင်ရိုးအတိုင်း အပေါင်းတန်ဖိုးဘက်သို့ ရှိအံ့။
* သို့နှင့် ၎င်း၏ [[ပမာဏရင်း|ပမာဏသဘော]]ကမူ မည်မျှသော စက်ဝိုင်ပုံဆန်ဆန် &lt;math&gt;\|\boldsymbol{r}\|&lt;/math&gt; ပမာဏ အဝန်းအတွင်း မည်မျှသော အဖြောင့်အတိုင်း [[အမြန်နှုန်း|ဝန်းထိအမြန်နှုန်း]] &lt;math&gt;\|\boldsymbol{v}_{tangential}\|&lt;/math&gt; ဖြင့် သွားနေကြောင်း အချိုးအစားကို ဖော်ပြလျက် ရှိနေမည်။
:&lt;math&gt; \|\boldsymbol{\omega}\| = \frac{\|\boldsymbol{v}\|}{\|\boldsymbol{r}\|} &lt;/math&gt;
ဟူသည်မျိုး ဖြစ်၏။
&lt;br&gt;


== လည်ထောင့်နှုန်း(လည်နှုန်း) နှစ်မျိုးနှစ်စား ==
* လည်ပတ်မှု၏ [[တာရင်းအမှတ်|ဗဟိုဆန်သည့်အမှတ်]] မှ သီးခြားကွာလှမ်းနေသည့် [[ဒြပ်]]စ [[ထုထည်]] တခုခု၏ ထိုအမှတ်ပတ်လည် လှည့်ပတ်(revolving) နေနှုန်းကို ဖော်ပြရာကျလျှင် '''''(ဝန်းရံ)လှည့်''လည်နှုန်း (''orbital'' angular velocity)''' ဟု ခွဲခေါ်နိုင်၏၊{{Citation needed|date=February 2023}}
* ဆိုလိုရာဒြပ်သား၏ ထုထည်ပြင်ပမှ အမှတ်နေရာတခုကို လှည့်ပတ်ခြင်း မဟုတ်ဘဲ မိမိကိုယ်တိုင်ထုထည် အတွင်း [[စံတိုင်|အလည်ဘက်လှည့် စံတိုင်]] တခု ရှိနေသည့်ပုံစံနှင့် ကိုယ်တိုင်လည်ပတ်(rotating) နေနှုန်းကို ဖော်ပြရာကျလျှင် '''''ကိုယ်လည်'' လည်ပတ်နှုန်း (''spin'' angular velocity)''' ဟု ခွဲခေါ်နိုင်၏။

== အကိုးအကား ==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:လှည့်လည်မှု]]
[[ကဏ္ဍ:ရွေ့လျားမှု]]
[[ကဏ္ဍ:ရူပဗေဒ]]</text>
      <sha1>kuca6pdqnwnxv718fq229nnjnlqfqvd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1050791</id>
      <parentid>1050788</parentid>
      <timestamp>2026-08-29T16:51:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ninjastrikers</username>
        <id>22896</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1050791</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9381" sha1="s80gnpzpiky2g65nlyxql8mp5lxj4x8" xml:space="preserve">{{incomplete}}
{{Infobox physical quantity
| name = လည်နှုန်း (သို့) လည်ထောင့်နှုန်း
| otherunits =
| image = Vector-omega.svg
| symbols = '''{{math|ω}}'''
| unit = rad&lt;math&gt;\cdot&lt;/math&gt;s&lt;sup&gt;−1&lt;/sup&gt;; rad/s (၁စက္ကန့်လျှင် ဘယ်နှရေဒီယန်(နှုန်း))
| baseunits = s&lt;sup&gt;−1&lt;/sup&gt;
| dimension = wikidata
| extensive = အပိုင်းချင်း တန်ဖိုးထွက် ([[ဒြပ်ထု|ဒြပ်]]၊ [[သိပ်သည်းမှု|သိပ်သည်းမှုနှုန်း]] တို့ကဲ့သို့)
| intensive = yes (for a rigid body only)
| conserved = မတည်မြဲမဆက်လက်
| transformsas = [[ဘက်လှည့်ပြ ဗှတ္တာ]]
| derivations =  {{math|1='''''ω''''' = d'''θ''' / d''t''}}
}}

[[ရူပဗေဒ]]တွင် '''{{math|ω}}''' သို့မဟုတ် &lt;math&gt;\vec{\omega}&lt;/math&gt; ဟု သင်္ကေတပြုရိုး၊ အရာဝတ္ထုတခုခု၏ '''ထောင့်ပြောင်းနှုန်း''' (သို့) '''လည်နှုန်း''' (သို့) '''လည်ထောင့်နှုန်း''' ({{lang-en|'''angular velocity'''}}) ဟူသည်မှာ - [[စံတိုင်]]သဖွယ် စိတ်ကူးမျဉ်း တခုခုမှ တိုင်းတာလျှင် ထိုအရာ၏ [[ကိုဩဒိနိတ်|တည်နေရာပြ]] [[ထောင့်]]တိုင်းတာရရှိမှု &lt;math&gt;\theta&lt;/math&gt; ၏ [[အချိန်]]နှင့်အမျှ ပြောင်းလဲနေနှုန်း ဖြစ်၏၊ တနည်းအားဖြင့် [[အာကာသ|အာကာသ(နေရာရပ်ဝန်း)]] အတွင်း အရာဝတ္ထုတခုခု၏ ထိုစံတိုင်မျဉ်းရာတဝိုက် [[လှည့်လည်မှု]]ဖြစ်ပေါ်နေသည့် နှုန်းထားကို
:&lt;math&gt;\omega = \frac{d\theta}{dt}&lt;/math&gt;
ဟု [[သင်္ချာ]] [[ညွှန်းလုံး]] (mathematical formula) အားဖြင့် ဖွင့်ဆိုနိုင်၏၊ &lt;math&gt;\theta&lt;/math&gt; က [[ကိုဩဒိနိတ်]]၏ [[ထောင့်]]တိုင်းပြ [[တည်နေရာ]] [[တာစ|ဗှတ္တာအပိုင်းစ]] ကိန်းလုံး ဖြစ်၏။&lt;br&gt;

မျဉ်းဖြောင့်အတိုင်း ရွေ့လျားမှု (Linear Motion) တခုခု၏ [[အလျင်|အလျင် ဗှတ္တာ]] (linear velocity vector) နှင့်အပြိုင်၊ [[စက်ဝိုင်းပုံ ရွေ့လျားမှု|စက်ဝိုင်းပုံ ရွေ့လျားမှု (Circular Motion)]] ပုံစံမျိုး၏ လည်ပတ်နေခြင်း အမြန်နှုန်းပမာဏ (magnitude) နှင့် လည်ပတ်နေခြင်း ဘက်လှည့် (orientation) ကို ကိုယ်စားပြုသည့် ဤ '''လည်ထောင့်နှုန်း ဗှတ္တာ''' (rotational '''angular velocity vector''') မှာ ဖြောင့်အလျင်ဗှတ္တာ ကဲ့သို့မူ တကယ့်ရွေ့လျားမှု၏ ဦးတည်ချက်အတိုင်း မိမိ၏လားရာ(direction) တည်ရှိနေသည့် [[ဗှတ္တာ|ဗှတ္တာအရင်းအစစ်မျိုး]] မဟုတ်၊ [[ဘက်လှည့်ပြ ဗှတ္တာ|ဘက်လှည့်ပြ ဗှတ္တာ(pseudovector)]] တစ်မျိုးသာ ဖြစ်၏။&lt;br&gt;
[[Image:Angular velocity.svg|thumb|250px|အမည်းရောင် စက်ဝိုင်းရာသည် အရာဝတ္ထု၏ ရွေ့လျားမှု [[အလျင်]]လမ်းကြောင်း ဖြစ်၍ အချိန်အခိုက် တတံ့စီ၏ အလျင်(&lt;math&gt;\mathbf{v}&lt;/math&gt;) တို့က ဝန်းထိမျဉ်း ဦးတည်လားရာတို့  ကိုယ်စီ ရှိနေမည်။ အပြာရောင်မျာ လည်ပတ်နေပုံ စက်ဝိုင်းလမ်းကြောင်း၏ အချင်းဝက်သဖွယ် [[တည်နေရာ|အကွာအဝေး]] (&lt;math&gt;\mathbf{r}&lt;/math&gt; ဖြစ်၏။ အနီရောင်မှာ ထိုလည်ပုံတစ်ခုလုံး၏ အမြန်နှုန်း၊ အချင်းဝက်သဖွယ် ဗဟိုဆန့် အကွာအဝေး (တနည်းအားဖြင့် လမ်းကြောင်း၏ ကွေးမှု-ဖြောင့်မှု ပမာဏ)၊ လှည့်ပတ်လမ်းကြောင်း၏ ဘက်လှည့် စသည်တို့ကို ခြုံငုံဖော်ပြသည့် '''လည်နှုန်းဗှတ္တာ (angualr velocity vector)''' ဖြစ်ချေ၏။ လက်ဝဲရစ်လှည့်နေခြင်း ဖြစ်၍ အပေါ်လက်သို့ လည်နှုန်းဗှတ္တာ(အနီမြား) ဘက်လှည့်ဦးတည်ထားခြင်း။]]
* သို့နှင့် ၎င်း၏ လားရာက လည်ပတ်နေသော ပြင်နေရာပေါ် [[ထောင့်သန့်|ထောင့်မတ်ကျ]]နေလျက် လည်ပတ်ပုံ၏ ဘက်လှည့်ကို ညွှန်ပြလျက် ရှိနေမည်။
:* သာဓအားဖြင့် လှည့်ပတ်ပုံက [[ကာတက်စီးယန်း ကိုဩဒိနိတ်စနစ်]] အားဖြင့် &lt;math&gt;XY&lt;/math&gt;-ပြင်ပြားရာအတွင်း [[လက်ယာရစ်|နာရီလက်တံအတိုင်း (clockwise)]] အတိုင်း လှည့်လည်နေမှုမျိုး ဖြစ်လျှင် သမားရိုးကျအားဖြင့် &lt;math&gt;Z&lt;/math&gt;-[[စံတိုင်|စံတိုင်(ဝင်ရိုး)]]၏ အနုတ်တန်ဖိုးဘက်သို့ ရှိနေမည်၊ [[လက်ဝဲရစ်|နာရီလက်တံပြောင်းပြန် (anti-clockwise)]] လှည့်ပတ်နေမှုမျိုး ဖြစ်လျှင် ထိုဝင်ရိုးအတိုင်း အပေါင်းတန်ဖိုးဘက်သို့ ရှိအံ့။
* သို့နှင့် ၎င်း၏ [[ပမာဏရင်း|ပမာဏသဘော]]ကမူ မည်မျှသော စက်ဝိုင်ပုံဆန်ဆန် &lt;math&gt;\|\boldsymbol{r}\|&lt;/math&gt; ပမာဏ အဝန်းအတွင်း မည်မျှသော အဖြောင့်အတိုင်း [[အမြန်နှုန်း|ဝန်းထိအမြန်နှုန်း]] &lt;math&gt;\|\boldsymbol{v}_{tangential}\|&lt;/math&gt; ဖြင့် သွားနေကြောင်း အချိုးအစားကို ဖော်ပြလျက် ရှိနေမည်။
:&lt;math&gt; \|\boldsymbol{\omega}\| = \frac{\|\boldsymbol{v}\|}{\|\boldsymbol{r}\|} &lt;/math&gt;
ဟူသည်မျိုး ဖြစ်၏။
&lt;br&gt;


== လည်ထောင့်နှုန်း(လည်နှုန်း) နှစ်မျိုးနှစ်စား ==
* လည်ပတ်မှု၏ [[တာရင်းအမှတ်|ဗဟိုဆန်သည့်အမှတ်]] မှ သီးခြားကွာလှမ်းနေသည့် [[ဒြပ်]]စ [[ထုထည်]] တခုခု၏ ထိုအမှတ်ပတ်လည် လှည့်ပတ်(revolving) နေနှုန်းကို ဖော်ပြရာကျလျှင် '''''(ဝန်းရံ)လှည့်''လည်နှုန်း (''orbital'' angular velocity)''' ဟု ခွဲခေါ်နိုင်၏၊{{Citation needed|date=February 2023}}
* ဆိုလိုရာဒြပ်သား၏ ထုထည်ပြင်ပမှ အမှတ်နေရာတခုကို လှည့်ပတ်ခြင်း မဟုတ်ဘဲ မိမိကိုယ်တိုင်ထုထည် အတွင်း [[စံတိုင်|အလည်ဘက်လှည့် စံတိုင်]] တခု ရှိနေသည့်ပုံစံနှင့် ကိုယ်တိုင်လည်ပတ်(rotating) နေနှုန်းကို ဖော်ပြရာကျလျှင် '''''ကိုယ်လည်'' လည်ပတ်နှုန်း (''spin'' angular velocity)''' ဟု ခွဲခေါ်နိုင်၏။

== အကိုးအကား ==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:လှည့်လည်မှု]]
[[ကဏ္ဍ:ရွေ့လျားမှု]]
[[ကဏ္ဍ:ရူပဗေဒ]]</text>
      <sha1>s80gnpzpiky2g65nlyxql8mp5lxj4x8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အလင်းဝန်းကတော့ချွန်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>258774</id>
    <revision>
      <id>1050787</id>
      <parentid>836878</parentid>
      <timestamp>2026-08-29T16:49:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ninjastrikers</username>
        <id>22896</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1050787</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6587" sha1="t0o6w3s4veltmek8ypy3obfpeidc0vr" xml:space="preserve">{{incomplete}}
[[Image:World line.svg|300px|right|thumb|ပုံတွင် အလျားလိုက်သော [[စံတိုင်]] (သို့) [[တိုင်းကြောင်း]] ၂ခုက [[အာကာသ|နေရာ(ရပ်ဝန်း)]] သဘောကို (2D space အဖြစ်) ကိုယ်စားပြု၍၊ ထောင်လိုက် စံတိုင် (သို့) တိုင်းကြောင်းက [[အချိန်|အချိန်ကုန်ဆုံးမှု]] &lt;math&gt;t&lt;/math&gt; ကို ပြထားပြီး၊ ကန်တော့ချွန်ပုံ (ဤတွင် အရောင်နှင့်) ပေါ်နေသည့် မျက်နှာပြင်မှာ '''သက်ရောက်ဝန်း (light cone)''' ဖြစ်၏။ အထက်သို့ (&lt;math&gt;t&lt;/math&gt; တန်ဖိုး အပေါင်းဘက်) ကျယ်တက်သည့် ကန်တော့ဝန်းပိုင်းမှာ '''''အနာဂတ်သို့'' သက်ရောက်ဝန်း'''၊ အောက်သို့ (&lt;math&gt;t&lt;/math&gt; တန်ဖိုး အနုတ်ဘက်) ကျယ်ဆင်းသည့် ကန်တော့ဝန်းပိုင်းမှာ '''''အတိတ်မှ'' သက်ရောက်ဝန်း''' ဖြစ်၏။]]

[[အထူးနှိုင်းရသီအိုရီ|ထူးရှား နှိုင်းရသီအိုရီ (Special Relativity Theory)]] မှ ပါရှိသော၊ [[အမှတ်]]တစ်မှတ်ချင်းစီအဖို့ '''အလင်း ကန်တော့ချွန်''' (ခေါ်) '''သက်ရောက်ဝန်း''' a ({{lang-en|'''light cone'''}}; '''null cone''') ဟူသည်မှာ -
* ထို[[ကိုဩဒိနိတ်|အမှတ်]] (ထို[[အချိန်|အထိုက်]] ထို[[တည်နေရာ|နေရာ]]) မှ ''[[အလင်းအလျင်|အလင်းများ သို့မဟုတ် အလင်းအလျင်နှင့် သွားမည့် အရာများ]] အဝေးတည့်တည့်သို့ ဖြာထွက်သော်၊ [[အချိန်-အာကာသ|ဖြစ်အင်ထု]]တလျှောက် ၎င်းတို့ ရွေ့လျားတည်ရှိသွားမည့် [[ဖြစ်စဉ်ပြမျဉ်း|ဖြစ်စဉ်ပြမျဉ်း (worldline)]]များ'' ကို အချိန်+နေရာ [[စံတိုင်]]တပ် ဆွဲပုံ၌ ကန်တော့ချွန်ပုံနှင့် ဖော်ပြနိုင်သည့် (အသုံးပြုတိုင်းကြောင်း အရေအတွက်အလျောက်) မျဉ်း (သို့) မျက်နှာပြင် (သို့) ထုထည် စသည်တို့ ဖြစ်ကာ၊
* [[နှိုင်းရသီအိုရီ]]အရ '''သက်ရောက်ဖြစ်ပျက်မှု (causality) ချိတ်ဆက်နိုင်သမျှသော တည်နေရာများနှင့် အချိန်အခိုက်များကို ဘောင်ခတ်ငုံမိထားသည့် အဝန်းခတ်ဘောင်'''&lt;ref&gt;Schutz, Bernard F. | ''&quot;A First Course in General Relativity&quot;''&lt;/ref&gt; ဖြစ်လေ၏။&lt;br&gt;

သို့ဖြင့် [[ထောင့်သန့် နှိုင်းပုံကျ]] [[မင်ခေါ့ဗ်ရှကီး စပေ့စ်|မင်ခေါ့ဗ်ရှကီး အချိန်+ရပ်ဝန်း (ဖြစ်အင်ထု)]] ကို ဆွဲသားသော ဒိုင်ယာဂရမ်ပုံများတွင် မတ်ခြင်းနှင့်လဲခြင်းကြား တည့်တည့်ကျသော ၄၅ ဒီဂရီ မျဉ်းတို့ဖြင့် '''သက်ရောက်ဝန်း (light cone)''' က ပေါ်ပေါက်ဘောင်ခတ်နေပေမည်။
* သာဓကအားဖြင့် (မိမိအဖို့)အနာဂတ်ပိုင်းရှိ အဖြစ်အပျက်တစ်ခုသော B က မိမိအဖြစ်အပျက်တစ်ခု A ၏ သက်ရောက်ဝန်း ပြင်ပ၌ ရှိအံ့၊ မိမိ၏ ၎င်း A ထံမှ [[အခြေခံ သက်ရောက်မှုကြီး|သက်ရောက်မှု]] အလုံးစုံမှာ (အလင်းအလျင်သာ အမြန်ဆုံး ရှိနိုင်သည့်အလျောက်) ၎င်း B ဟူသော အချိန်နှင့်နေရာ (အဖြစ်အပျက်) ကွက်တိသို့ မရောက်နိုင်ကြောင်း ဆွဲပုံတွင်လည်း ထင်ရှား၍ B အဖြစ်အပျက်၌ မိမိထံမှ အကျိုးသက်ရောက်မှု လုံးဝပါရှိမည်မဟုတ်ဟု ဆိုလို၏။ ၎င်း B ကြုံ ဇာတ်ကောင်၏ [[သက်ရောက်လောက|သက်ရောက်လောက (Observable Univerese)]] အတွင်း မိမိ ပါဝင်နေမည်ပင် မဟုတ်ချေ။
* သာဓကအားဖြင့် (မိမိအဖို့)အတိတ်ပိုင်းရှိ အဖြစ်အပျက်တစ်ခုသော B ၏ သက်ရောက်ဝန်း ပြင်ပ၍ မိမိ၏ အဖြစ်အပျက်တစ်ခု A က ရှိအံ့၊ ၎င်းထံမှ သက်ရောက်မှု အလုံးစုံ မိမိထံသို့ ရောက်ရှိမည် မဟုတ်ဟု သိနိုင်၏။ ဤအခါမျိုးတွင် မိမိ၏ သက်ရောက်လောက (Observable Universe) အတွင်း ၎င်း အဖြစ်အပျက် B ပါဝင်နေမည်ပင် မဟုတ်ချေ။

== အကိုးအကား ==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:နှိုင်းရသီအိုရီ]]
[[ကဏ္ဍ:နက္ခတ္တ ရူပဗေဒ]]
[[ကဏ္ဍ:အလင်း]]</text>
      <sha1>t0o6w3s4veltmek8ypy3obfpeidc0vr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>လှည့်လည်မှု</title>
    <ns>0</ns>
    <id>258835</id>
    <revision>
      <id>1050790</id>
      <parentid>837621</parentid>
      <timestamp>2026-08-29T16:51:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ninjastrikers</username>
        <id>22896</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1050790</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2224" sha1="9qoaja0q7uwyd8v7ndnlgh0hwr90xd1" xml:space="preserve">{{incomplete}}
[[File:Rotating Sphere.gif|right|thumb|အနီရောင်မျဉ်းသည် ဤစက်လုံး လည်ပတ်နေမှု၏ [[စံတိုင်|အလည်ဘက်လှည့် စံတိုင် (rotational axis)]] ဖြစ်၏။]]

'''လှည့်လည်မှု''' (သို့) '''လည်ပတ်မှု''' ({{lang-en|Rotation}})၊ [[ဂျီဩမေတြီ ပြောင်းလဲမှု]]တစ်မျိုးအနေနှင့်မူ '''တည်ပုံထောင့် ပြောင်းလဲမှု''' ({{lang-en| rotational motion }}) ဟူသည်မှာ - [[တာရင်းအမှတ်|တာရင်းဗဟိုမှတ်]] အဖြစ် ထားနိုင်ဖွယ် [[အမှတ်|အမှတ်နေရာ]]နှင့် ဒြပ်စတစ်စကြား တည်ရှိပုံတိုင်းတာပြမှုဖြစ်သော [[တည်နေရာ]] [[ဗှတ္တာ တိုင်းဖွယ်|ဗှတ္တာ]] ၏ [[ထောင့်]] [[ကိုဩဒိနိတ်|တည်ရှိပုံပြတန်ဖိုး]] ဆက်တိုက် ပြောင်းလဲအောင် ဒြပ်စက ရွေ့လျားနေခြင်း ဖြစ်လေ၏။ [[တိုင်းကြောင်း]]၂-ခု ရှိသည့် [[ပြင်ညီ]] တစ်ခုခုအတွင်း [[စက်ဝိုင်းပုံ ရွေ့လျားမှု]] ကဲ့သို့ လှည့်လည်မှု ဖြစ်ပေါ်နေလျှင် ၎င်းလှည့်ပတ်မှုသည် [[ဘက်လှည့်|ဘက်လှည့် (direction)]] အားဖြင့် [[လက်ယာရစ်]] ဖြစ်လျှင်ဖြစ်၊ [[လက်ဝဲရစ်]] ဖြစ်လျှင်ဖြစ်နိုင်၏။

== ကိုးကား ==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:လှည့်လည်မှု]]
[[ကဏ္ဍ:ယူကလစ်ဒ် ဂျီဩမေတြီ]]
[[ကဏ္ဍ:ဂန္ထဝင် မက္ကင်းနစ်]]</text>
      <sha1>9qoaja0q7uwyd8v7ndnlgh0hwr90xd1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ခင်ညွန့်ရည်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>266751</id>
    <revision>
      <id>1050834</id>
      <parentid>1020658</parentid>
      <timestamp>2026-08-30T10:52:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1050834</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11956" sha1="a5l5x6kmxojtuampjwe5m2li30o2slu" xml:space="preserve">{{Infobox musical artist
| name                = ခင်ညွန့်ရည်
| image               = 
| image_size          = 
| landscape           = &lt;!-- yes, if wide image, otherwise leave blank --&gt;
| alt                 = 
| caption             = 
| background          = solo_singer
| birth_name          = 
| native_name         = 
| native_name_lang    =
| alias               = 
| birth_date          = {{birth date|1951|01|7}}
| birth_place         = [[မြစ်သားမြို့]] ၊ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]]
| origin              = 
| death_date          = {{death date and age|2025|02|20|1951|01|7}} 
| death_place         = [[ရန်ကုန်မြို့]]
| genre               = 
| occupation          = အဆိုတော်
| instrument          = တေးသံရှင်
| years_active        = 
| label               = 
| associated_acts     = 
| website             = 
| notable_instruments = 
}}

'''ခင်ညွန့်ရည်''' (၇ ဇန်နဝါရီ ၁၉၅၁-၂၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၅) သည် မြန်မာသံ အမျိုးသမီးတေးသံရှင် တစ်ဦးဖြစ်သည်။ချစ်အရိပ် တေးသီချင်းဖြင့်    မြန်မာ့ဂီတလောကတွင် စတင်လူသိများ ထင်ရှားအောင်မြင်လာသူဖြစ်သည်။သူသည် ဆန်းသစ်လာသည့် မြန်မာသံများကို ကြိုဆိုတတ်သူ၊ ရှေးမူအတိုင်းလာသည့် မြန်မာသံများကိုလည်း မပစ်ပယ်တတ်သူအဖြစ် ထင်ရှားသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.popularmyanmar.com/%E1%80%BB%E1%80%99%E1%80%94%E1%80%B9%E1%80%99%E1%80%AC%E1%80%9E%E1%80%B6%E1%80%86%E1%80%AF%E1%80%AD%E1%80%90%E1%80%AC-%E1%80%9E%E1%80%B0%E1%82%94%E1%80%B1%E1%80%9B%E1%80%85%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%94/|title=မြန်မာသံဆိုတာ သူ့ရေစီးနဲ့သူ အမြဲတမ်းရှင်သန် နေမှာပါပဲ- မြန်မာသံ တေးသံရှင် ခင်ညွန့်ရည်|work=Popular Journal|access-date=၂၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၅|date=၂၄ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၇|archive-date=28 September 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250928122112/https://www.popularmyanmar.com/%E1%80%BB%E1%80%99%E1%80%94%E1%80%B9%E1%80%99%E1%80%AC%E1%80%9E%E1%80%B6%E1%80%86%E1%80%AF%E1%80%AD%E1%80%90%E1%80%AC-%E1%80%9E%E1%80%B0%E1%82%94%E1%80%B1%E1%80%9B%E1%80%85%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%94/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;ယင်းအပြင် အညာသူ တစ်ဦး အဖြစ် မိမိကိုယ်ကို ပြောဆို ဂုဏ်ယူတတ်သည့် တေးသံရှင်တစ်ဦးလည်းဖြစ်သည်။

== ဘဝအစ ==
မန္တလေးတိုင်း၊ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊[[မြစ်သားမြို့]] တွင် ဖခင်ဖြစ်သူ ဦးငြိမ်းရ+ မိခင်ဖြစ်သူ ဒေါ်တင်လှ တို့မှ မွေးဖွားခဲ့သည်။မွေးချင်း ၈ဦး အနက် သတ္တမမြောက် သမီးဖြစ်သည်။မြန်မာသံကို ချစ်မြတ်နိုးသူ အညာသူ ခင်ညွန့်ရည် သည် ၁၉၈၀ခုနှစ် ဝန်းကျင်ကာလကစပြီး မြန်မာ့ဂီတလောကထဲသို့ စတင်ဝင်ရောက်လာသည်။ [[ချစ်ဆွေ၊ စန္ဒရား|စန္ဒရားချစ်ဆွေ]] ၏ ချစ်အရိပ် သီချင်းဖြင့် ပထမဦးဆုံး ဓာတ်ပြားရသည်။စတူဒီယိုခေတ်ကာလ မြန်မာသံ ပထမဦးဆုံး မိုးမခတေးစီးရီး ဖြင့် လူပိုသိ စပေါက် ခဲ့သည်။ထိုတေးစီးရီးကို [[လွစ္စလမ်း]] နေ မဟာနန္ဒာမောင်မျိုးဝင်းက ငွေကြးစိုက်ထုတ်စီးရီးသွင်းကာ ကုမုဒြာတေးသံသွင်းက ဖြန့်ချိပေးခဲ့သည်။  ထိုကာလသည် ကက်ဆက်ခွေခေတ်ဦးကာလလည်းဖြစ်ရာ မြန်မာသံ သီးသန့်သီဆိုသူ တေးသံရှင် ခင်ညွန့်ရည်သည် ကက်ဆက်ခွေပေါင်း ၁၀၀ ကျော်အထိ ထွက်ရှိခဲ့သည်။တေးရေးဆရာ အလွမ်းသီချင်းရေးတဲ့မောင်ကျော်ဇော ရေးသည့် သီချင်းစာသား၊စန္ဒရား [[တင်ဝင်းလှိုင်]] ၏ သံစဉ်များနှင့် တွဲဖက်ခြင်းကြောင့်လည်း သီဆိုတေးသီချင်းများမှာ ပိုမိုအောင်မြင်ခဲ့သည်။ခင်ညွန့်ရည်သည် ပရိသတ်၏ အားပေးမှုကို အရှိန်တန့်ခြင်းမရှိ၊အနိမ့်အမြင့် အတက်အကျမရှိဘဲ ခံခဲ့ရသည်။ထိုထဲ ဗိုလ်ရှုသဘင်၊ ပါတော်မူ၊အာရှသူရဲကောင်း ဗိုလ်အောင်ဆန်း၊ ဇာတိမာန် နှင့် သုံးရောင်ခြယ် စသည့် အမျိုးသားရေးတေးသီချင်းများသည် လူပိုသိများသည်။ ချစ်အရိပ်၊ ဆောင်းအမီ၊ တိမ်ပလီ နွေနှောင်း၊ လက်ပံပွင့်ကောက် အရောက်လာမယ်၊ နှင်းဆီမလေး ချစ်ပုံပြင်၊ ပန်းနဲ့ပေါက်တာလည်းနာချင်တယ် အစရှိသည့်   တေးသီချင်းများ သီဆိုမှုကလည်း ပရိသတ်၏ နှစ်ခြိုက်အားပေးမှု ရရှိခဲ့သည်။သူသည်  အလွမ်းသီချင်း‌ရေးသည့် တေးရေး မောင်ကျော်ဇော ၏ တေးသီချင်းများကို အများစု သီဆိုတတ်သည်။

== ဘဝနိဂုံး ==
သူသည် ၂၀၂၄ ခုနှစ် နှစ်ဆန်းပိုင်းကစပြီး ကျန်းမာရေးချို့ယွင်းလာသည်။၂၀၂၄ ခုနှစ် မေလ ၂၉ရက်က ရန်ကုန်မြို့၌ ပြုလုပ်သည့် သူ နှင့် အလွမ်းသီချင်း‌ရေးသည့် တေးရေး မောင်ကျော်ဇော တို့၏ ဂီတဂုဏ်ပြုပွဲသို့ ကိုယ်တိုင် နောက်ဆုံးတက်ရောက်ခဲ့ပြီး  ထိုဂုဏ်ပြုပွဲတွင် ကျန်းမာရေးအခြေအနေကြောင့် သီချင်းတစ်ပုဒ်လုံးကိုပင် အပြည့်အဝမသီဆိုတော့ဘဲ ရပ်တန့်ခဲ့ရသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://zannewsmyanmarentertainmentnews.wordpress.com/2024/06/26/%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%B1%E1%80%B8-%E1%80%A1%E1%80%9C%E1%80%BD%E1%80%99%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%AE%E1%80%81%E1%80%BB%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%B1/|title=တေးရေး အလွမ်းသီချင်း‌ရေးတဲ့ မောင်ကျော် ဇောနှင့် တေးသံရှင် ခင်ညွန့်ရည်တို့အား ဂီတ ဂုဏ်ပြုပွဲကို ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး ဗဟန်း မြို့နယ်ရှိ M 3 FOOD CENTER တွင် ကျင်းပ|work=zannewsmyanmarentertainmentnews|access-date=၂၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၅|date=၂၉ မေ ၂၀၂၄ }}&lt;/ref&gt; နောက်ပိုင်းတွင် ကျန်းမာရေးအခြေအနေ ပိုမိုဆိုးရွားလာခဲ့သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀ရက် ည ၁၁ နာရီ ၅မိနစ် တွင် ရန်ကုန်ဆေးရုံကြီး၌ အဆုတ်ကင်ဆာဝေဒနာဖြင့် ကွယ်လွန်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://news-eleven.com/article/300469|title=ကင်ဆာရောဂါဖြင့် ကွယ်လွန်ခဲ့သည့် မြန်မာသံအဆိုတော် ခင်ညွန့်ရီ၏ နာရေးအား ရေဝေးသုသာန်တွင် ပြုလုပ်မည်|work=Eleven Media Group|access-date=၂၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၅|date=၂၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၅ }}&lt;/ref&gt;

== ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဘဝ ==
သူသည် အိမ်ထောင်သည် တစ်ဦးဖြစ်သည်။ခင်ပွန်းဖြစ်သူ ဦးထွန်းထွန်း နှင့် အိမ်ထောင်ကျပြီး သမီးတစ်ဦး ထွန်းကားသည်။  ပိုးအိဖြူ (ခ) တေးသံရှင် အိုပြည့်ရှင် မှာ ၎င်း၏ သမီးဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=-8tnX80HJZE|title= ဂန္ထဝင်တေးသံရှင်ကြီး ခင်ညွန့်ရည်ရဲ့ ကျန်းမာရေးအကြောင်းတစေ့တစောင်း|work=MT News|access-date=၂၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄|date=၃၀ မေ ၂၀၂၄ }}&lt;/ref&gt;

== သီဆိုခဲ့သောသီချင်းများ နှင့် တေးစုများ ==
{{columns-list|
#ချစ်အရိပ် သီချင်း
#စိန်စီထားသောအလွမ်းများ တေးစု
#ဆောင်းအမီ တေးစု
#ဇာတိမာန် တေးစု
#ဇာတိမာန် (၂) တေးစု
#နှင်းကိုပြန်လွှတ်လိုက်ပါ တေးစု
#ပန်းဆယ်ပွင့်နှလုံးသားအိမ် ‌ေးစု
#ပန်းပန်လျက်ပါ တေးစု
#မိုးမခအလွမ်း တေးစု
#ရေမြေဆုံးစေတော့ တေးစု
#ရှေးခေတ်ပုဂံပြည် နှင့် ကဗျာသီချင်းများ တေးစု
#သို့ ... မိုးရိပ်ဧည့်သည် တေးစု
#ဟိုး ... ဝေးဝေးက နှင်း တေးစု
}}

== ကိုးကား ==

{{lifetime|၁၉၅၁|၂၀၂၅ }}
[[Category:မြန်မာ အမျိုးသမီး အဆိုတော်များ]]</text>
      <sha1>a5l5x6kmxojtuampjwe5m2li30o2slu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ခီဆာခင်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>270306</id>
    <revision>
      <id>1050840</id>
      <parentid>1049604</parentid>
      <timestamp>2026-08-30T11:23:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1050840</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11002" sha1="a3gc9kbupoju6m8622dyhzcb4d0uvh1" xml:space="preserve">{{Infobox pageant titleholder
| name              = ခီဆာခင်
| image             = &lt;!-- Add image if available --&gt;
| caption           = 
| birth_name        = 
| birth_date        = {{Birth date and age|2008|3|3|df=yes}}
| birth_place       = [[တောကျွဲအင်းရွာ၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်]]၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး
| title             = Miss Tourism Myanmar 2023&lt;br&gt;Miss World Myanmar 2025
| nationalcompetition = 
| hair_color        = &lt;!-- Optional --&gt;
| eye_color         = &lt;!-- Optional --&gt;
| height            = 178 cm
| education         = 
|native_name=ခီဆာခင်|competitions=Miss Tourism Myanmar 2023&lt;br&gt;(Winner)&lt;br&gt;Miss Tourism International 2023&lt;br&gt; (Unplaced)&lt;br&gt;(Best of Speak Out Award)&lt;br&gt;Miss World Myanmar 2025&lt;br&gt; (Winner)&lt;br&gt;Miss World 2025&lt;br&gt;(Unplaced)|agency=Radiance Event Production}}

'''ခီဆာခင်''' ({{Lang-en|Khisa Khin}} ; ၃ မတ် ၂၀၀၈ မွေးဖွား) သည် မြန်မာ့မော်ဒယ်နှင့် အလှမယ်ဖြစ်သည်။ Miss Tourism Myanmar 2023 နှင့် [[မယ်မြန်မာ ကမ္ဘာ|Miss World Myanmar 2025]] သရဖူကို ရရှိခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံကိုယ်စားပြုအနေဖြင့် Miss World 2025 တွင် သွားရောက်ယှဉ်ပြိုင်‌ မည်ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |date=9 May 2025 |title=(၇၂) ကြိမ်မြောက် Miss World ပြိုင်ပွဲတွင် မြန်မာနိုင်ငံကိုယ်စားပြုအဖြစ် အလှမယ် ခီဆာခင် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်မည် |url=https://mrtv.gov.mm/en/news-301031 |access-date=25 May 2025 |website=[[Myanmar Radio and Television]] |archive-date=26 May 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250526005454/https://mrtv.gov.mm/en/news-301031 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=10 May 2025 |title=အလှမယ် ခီဆာခင်ဟာ၇၂ ကြိမ်မြောက် Miss World ပြိုင်ပွဲကြီးတွင် မြန်မာနိုင်ငံအတွက်အကောင်းဆုံး ကြိုးစားသွားမည်ဟုဆို |url=https://globalreporter.org/mm/news-details/cmahrpw4p01jla0e5fo87isbd?from_site=true&amp;country_id=1&amp;category_id=0&amp;news_type=daily |access-date=25 May 2025 |website=globalrepoter.org |language=my}}&lt;/ref&gt;

== အလှမယ် ==
=== Miss Tourism Myanmar 2023 ===
ခီဆာခင်သည် Miss Tourism Myanmar 2023 သရဖူကို ဆွတ်ခူးခဲ့သည်။ နိုင်ငံကိုယ်စားပြုအဖြစ် Miss Tourism International 2023 ပြိုင်ပွဲတွင် မြန်မာနိုင်ငံကိုယ်စားပြု ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခွင့်ရရှိခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |date=14 November 2023 |title=Miss Tourism International 2023 ပြိုင်ပွဲကြီးမှာ မြန်မာကိုယ်စားပြု အလှမယ် ခီဆာခင် National Costume ကို “မရှုံးသောဧကရီ” ဝတ်စုံနှင့် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်မည် |url=https://www.mtnewstoday.com/?p=42842 |access-date=25 May 2025 |website=Myanmar Transparency News |language=my |archive-date=14 November 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231114134554/https://www.mtnewstoday.com/?p=42842 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

=== Miss Tourism international 2023 ===
၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၂၅ ရက်နေ့က မလေးရှားနိုင်ငံ Kota Kinabalu ရှိ Sabah International Convention Center (SICC) တွင် ကျင်းပပြုလုပ်သည့် Miss Tourism International 2023 ပြိုင်ပွဲတွင် မြန်မာနိုင်ငံကိုယ်စားပြု အလှမယ်တစ်ဦးဖြစ်သည်။ အဆိုပါပြိုင်ပွဲတွင် ကမ္ဘာတစ်ဝန်းမှ ပြိုင်ပွဲဝင် ၄၄ ဦး ပါဝင်ခဲ့သည်။ သူမ၏ ထူးချွန်ထက်မြက်တဲ့ ဆက်သွယ်ရေးစွမ်းရည်အတွက် Best of Speak Out Award ကို ချီးမြှင့်ခံခဲ့ရသည်။&lt;ref&gt;{{cite web |title=Miss Tourism Myanmar competes in Miss Tourism International 2023 in Malaysia |url=https://www.gnlm.com.mm/miss-tourism-myanmar-competes-in-miss-tourism-international-2023-in-malaysia/ |website=Global New Light of Myanmar |access-date=25 May 2025}}&lt;/ref&gt;

အဆိုပါပြိုင်ပွဲတွင် ထိုင်းနိုင်ငံ၏ ဒုတိယအကြိမ်မြောက် အနိုင်ရရှိမှုအဖြစ် ထိုင်းနိုင်ငံမှ Tia Li Taveepanichpan အား အဓိကဆုအား ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web |title=Thailand wins Miss Tourism International for second time |url=https://www.theborneopost.com/2023/11/26/thailand-wins-miss-tourism-international-for-second-time/ |website=The Borneo Post |access-date=25 May 2025}}&lt;/ref&gt;

=== Miss World Myanmar 2025===
၂၀၂၅ ခုနှစ် မတ်လ ၁၀ ရက်နေ့တွင် Miss World Myanmar 2025 သရဖူကို ခီဆာခင်က ရရှိခဲ့ပြီး နိုင်ငံကိုယ်စားပြုအနေဖြင့် Miss World 2025 အလှမယ်ပြိုင်ပွဲတွင် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web |title=Khisa Khin wins Miss World Myanmar 2025 crown |url=https://www.gnlm.com.mm/khisa-khin-wins-miss-world-myanmar-2025-crown/ |website=Global New Light of Myanmar |access-date=25 May 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=6 May 2025 |title=အိန္ဒိယနိုင်ငံမှာ ကျင်းပမယ့် ၇၂ ကြိမ်မြောက် Miss World ပြိုင်ပွဲကြီးကို မြန်မာနိုင်ငံကိုယ်စားပြု အလှမယ် ခီဆာခင် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ဖို့ မြန်မာနိုင်ငံက စတင်ထွက်ခွာ |url=https://www.mtnewstoday.com/?p=99879 |access-date=25 May 2025 |website=Myanmar Transparency News |language=my |archive-date=2 September 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250902004622/https://www.mtnewstoday.com/?p=99879 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

=== Miss World 2025 ===
အိန္ဒိယနိုင်ငံ Telangana တွင် ကျင်းပမည့် Miss World 2025 ပြိုင်ပွဲတွင် နိုင်ငံပေါင်း ၁၀၀ ကျော်မှ ပြိုင်ပွဲဝင်များနှင့်အတူ ယှဉ်ပြိုင်ရသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |date=15 May 2025 |title=မြန်မာ့အလှမယ်လေး ခီဆာခင်ဟာငလျင်ပရောဂျက်ယှဉ်ပြိုင်မှုကြောင့် Miss World ပိုင်ရှင်ကိုယ်တိုင်ချီးကျူးပြီး မြန်မာကိုလာလည်မယ်လို့ပြောခဲ့ |url=https://www.globalreporter.org/mm/news-details/cmaotqgr403cna0e5lee9w6sw?from_site=true&amp;country_id=1&amp;category_id=16&amp;news_type=daily |access-date=25 May 2025 |website=globalrepoter.org |language=my}}&lt;/ref&gt; အလှမယ်သည် အလှတရားသာမက ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် မောင်းနှင်သော ပရောဂျက်များနှင့် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ လှုံ့ဆော်မှုများကိုလည်း အလေးပေးပါသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |date=9 May 2025 |title=Myanmar readies for 72nd Miss World stage in India |url=https://www.gnlm.com.mm/myanmar-readies-for-72nd-miss-world-stage-in-india/ |access-date=25 May 2025 |website=Global News Light Of Myanmar |language=en}}&lt;/ref&gt;

== ပရောဂျက် ==
ခီဆာခင် ၏ &quot;Beauty with a Purpose&quot; ခေါင်းစဉ်ဖြင့် Rebuilding Hope ပရောဂျက်သည် အကူအညီများနှင့် အသိပညာပေးခြင်းဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ငလျင်ဒဏ်ခံရပ်ရွာများကို ပံ့ပိုးပေးသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |date=22 May 2025 |title=ငလျင်နှင့် ပြည်တွင်းစစ်ကြောင့် သေဆုံးရတဲ့ မြန်မာကလေးငယ်များအတွက် Miss World အလှမယ် ထုတ်ဖော် |url=https://www.dvb.no/post/706371 |access-date=25 May 2025 |website=[[Democratic Voice of Burma]] |language=my}}&lt;/ref&gt; “ကလေးတိုင်း ကျောင်းတက်ခွင့် ထိုက်တန်ပါတယ်” ဟု ပညာရေးအတွက် ထောက်ခံအားပေးပြီး ကျေးလက်ဒေသနှင့် အားနည်းသော ဒေသများတွင် သင်ကြားခွင့်ရရှိရေး မြှင့်တင်ရန် လုပ်ဆောင်နေသူဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web |title=ကလေးသူငယ်တိုင်း ကျောင်းတက်ခွင့်ရသင့်တဲ့အကြောင်း မယ်ကမ္ဘာမြန်မာပြော |url=https://www.bbc.com/burmese/live/c0eqpwxpr13t?post=asset%3Ac0a3cc1d-dc41-4925-91f2-83c0a50a5f11#asset:c0a3cc1d-dc41-4925-91f2-83c0a50a5f11 |website=BBC Burmese |date=22 May 2025 |access-date=25 May 2025 |language=my}}&lt;/ref&gt;

== ကိုးကား ==
{{Reflist}}

== ပြင်ပလင့်ခ်များ ==

{{S-start}}
{{S-ach}}
{{S-bef
 | before = {{flagicon|Myanmar}} ယွန်းသိမ့်သိမ့်‌နွေး
}}
{{S-ttl
 | title = [[Miss World Myanmar]]
 | years = 2025
}}
{{S-aft
 | after = လက်ရှိ
}}
{{S-end}}

{{Myanmar-bio-stub}}

[[ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:၂၀၀၈ မွေးဖွားသူများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အလှမယ်များ]]</text>
      <sha1>a3gc9kbupoju6m8622dyhzcb4d0uvh1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>၂၀၂၅ ကမ္ဘောဒီးယား–ထိုင်း နယ်နိမိတ် ပဋိပက္ခ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>272448</id>
    <revision>
      <id>1050817</id>
      <parentid>1046421</parentid>
      <timestamp>2026-08-30T06:22:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1050817</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="62392" sha1="nrkrluhsgk1vyg4iaqrbguy3a5xl9lt" xml:space="preserve">{{Infobox military conflict
| conflict   = ၂၀၂၅ ကမ္ဘောဒီးယား-ထိုင်း နယ်နိမိတ် ပဋိပက္ခ
| partof     = ကမ္ဘောဒီးယား–ထိုင်း နယ်နိမိတ် အငြင်းပွားမှု
| image      = Cambodia–Thailand border.png
| image_size = 300px
| caption    = ထိုင်းနိုင်ငံနှင့်ထိစပ်နေသည့် နယ်နိမိတ်မျဉ်းအား အနီရောင်ဖြင့်ရေးဆွဲဖော်ပြထားသော ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ မြေပုံ
| date       = ၂၈ မေ ၂၀၂၅ – ၂၆ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၅ 
| place      = ကမ္ဘောဒီးယား-ထိုင်း နယ်စပ်
| status     = 
| combatant1 = {{KHM}}
| combatant2 = {{THA}}
| commander1 = {{plainlist|
* {{flagdeco|Cambodia}} [[ဟွန်မာနက်]]
* {{flagdeco|Cambodia}} [[ဟွန်ဆန်]]
* {{flagicon image|Flag of the Royal Cambodian Armed Forces.svg}} Tea Seiha
* {{flagicon image|Flag of the Royal Cambodian Armed Forces.svg}} Mao Sophan
}}
| commander2 = {{plainlist|
* {{flagicon image|Flag of the Prime Minister of Thailand.svg}} Phumtham Wechayachai
* {{flagicon image|Flag of the Minister of Defence of Thailand.svg}} Natthaphon Narkphanit
*  {{flagicon image|Flag for Commander-in-Chief of the Royal Thai Army.svg}} Phana Khlaeoplotthuk&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2025-07-24 |title=Thai Army Launches 'Yuttha Bodin' Offensive Across Border Amidst Escalating Cambodian Clashes |url=https://www.nationthailand.com/news/asean/40052995 |access-date=2025-07-24 |website=nationthailand |language=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2025-07-24 |title=กองทัพเปิดปฏิบัติการ &quot;ยุทธบดินทร์&quot; สั่งสอนกัมพูชา ลั่นบดขยี้ผู้รุกรานอย่างถึงที่สุด |url=https://www.thairath.co.th/news/politic/2872451 |access-date=2025-07-24 |website=www.thairath.co.th |language=th}}&lt;/ref&gt;
* {{flagicon image|Flag for Commander-in-Chief of the Royal Thai Air Force.svg}} Punpakdee Pattanakul
}}
| units1 = {{Flagicon image|Flag of the Royal Cambodian Armed Forces.svg}} ကမ္ဘောဒီးယားဘုရင့်တပ်မတော်
{{Tree list}}
** {{Flagicon|Cambodia}} ကမ္ဘောဒီးယားဘုရင့်ကြည်းတပ်
*** အမှတ်(၄)စစ်ဒေသ
**** အမှတ်(၈)တပ်မ
**** အမှတ်(၉)တပ်မ
{{Tree list/end}}
| units2={{flagicon image|Flag of the Royal Thai Armed Forces HQ.svg}} [[ထိုင်းဘုရင့်တပ်မတော်]]
{{Tree list}}
** {{flagicon image|Flag of the Royal Thai Army.svg}} ထိုင်းဘုရင့်ကြည်းတပ်
*** အမှတ်(၂)တပ်တော်
**** {{flagicon image|Suranaree Command Logo.png}} {{nobr|ဆူရာနရီစစ်ဌာနချုပ်}}
*** {{flagicon image|S 7323745.png}} အမှတ်(၁)တပ်တော်
**** {{flagicon image|Emblem of Burapa Command.svg}} ဘူရာပစစ်ဌာနချုပ်
** {{flagicon image|ตราทหารพรานนาวิกโยธิน.svg}} နယ်ခြားစောင့်တပ်ဖွဲ့
** {{flagicon image|Flag of the Royal Thai Air Force.svg}} ထိုင်းဘုရင့်လေတပ်
** {{flagicon image|Flag of the Royal Thai Navy.svg}} ထိုင်းဘုရင့်ရေတပ်
*** {{flagicon image|Flag_of_the_Royal_Thai_Marine_Corps.svg}} ထိုင်းဘုရင့်မရိန်းတပ်ဖွဲ့
* {{flagicon image|Thai National Police Flag.svg}} ထိုင်းဘုရင့်ရဲတပ်ဖွဲ့
** {{flagicon image|Patch color of Border Patrol Police.svg}} နယ်ခြားစောင့်ရဲတပ်ဖွဲ့&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2025-06-29 |title=ตชด.ลาดตระเวนเข้ม 24 ชม. ตั้งบังเกอร์ตลอดแนวชายแดนไทย-กัมพูชา ด้าน อ.โคกสูง|url=https://www.thairath.co.th/news/local/2867421 |access-date=2025-07-05 |website=www.thairath.co.th |language=th}}&lt;/ref&gt;
{{Tree list/end}}
| casualties1=1 soldier killed&lt;ref name=&quot;KO&quot;&gt;{{Cite web |date=2025-05-28 |title=Thai and Cambodian soldiers clash briefly in a disputed border area, killing 1 |url=https://apnews.com/article/thailand-cambodia-soldiers-border-clash-a4b8547559ff1fe493bdac60aad008eb |access-date=2025-06-03 |website=AP News |language=en |archive-date=3 June 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250603132809/https://apnews.com/article/thailand-cambodia-soldiers-border-clash-a4b8547559ff1fe493bdac60aad008eb |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
| casualties2=10 soldiers injured
| casualties3=5 Thai civilians killed,&lt;ref&gt;{{Cite news |date=July 24, 2025 |title=Thailand F-16 jet deployed against Cambodian forces as border clash escalates |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/thailand-f-16-jet-deployed-against-cambodian-forces-border-clash-escalates-2025-07-24 |access-date=July 24, 2025 |publisher=[[Reuters]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;PBS&quot;&gt;{{Cite news |date=July 24, 2025 |title=กองทัพกัมพูชา ยิงปืนใหญ่ตกใส่บริเวณปั๊ม ปตท.บ้านผือ อ.กันทรลักษ์ จ.ศรีะสะเกษ เหตุการร์นี้มีประชาชนเสียชีวิต 3 ราย โดยจุดเกิดเหตุอยู่ห่างจากชายแดน 20 กิโลเมตร |trans-title=The Cambodian army fired artillery that landed in the area of a PTT gas station in Ban Phue, Kantharalak District, Sisaket Province. This incident resulted in the deaths of 3 civilians. The incident site is located 20 kilometers from the border. |url=https://x.com/ThaiPBSNews/status/1948250193557938300 |access-date=July 24, 2025 |publisher=[[PBS News]]}}&lt;/ref&gt; 7 Thai civilians injured
}}

'''၂၀၂၅ ကမ္ဘောဒီးယား-ထိုင်း နယ်စပ်ဒေသ နယ်နိမိတ် ပဋိပက္ခ''' သည်  ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ မေ ၂၈ ရက်နေ့၌ အချိန်တိုအတွင်း စစ်ရေးပဋိပက္ခအထိ ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် နှစ်နိုင်ငံ နယ်စပ်အငြင်းပွားမှုပြဿနာ ဖြစ်သည်။

ဤဖြစ်စဉ်သည် [[ထိုင်းနိုင်ငံ|ထိုင်း၊]] [[ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ|ကမ္ဘောဒီးယား]]နှင့် [[လာအိုနိုင်ငံ|လာအို]] သုံးနိုင်ငံ နယ်နိမိတ် ထိစပ်နေသည့် မြ-တြိဂံ (ချွန်ဘုတ်) အနီးရှိ ကမ္ဘောဒီးယား-ထိုင်း နယ်စပ်ဒေသတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဤဧရိယာသည် ကမ္ဘောဒီးယားနှင့် ထိုင်းအကြား ကာလကြာရှည် အငြင်းပွားဖွယ်ရာ နယ်မြေတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့ပြီး ယခင်ကလည်း တင်းမာမှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့ဖူးကာ စစ်ရေးရင်ဆိုင်မှုများလည်း အကြိမ်ကြိမ် ဖြစ်ပွားခဲ့ဖူးသည့်နေရာလည်း ဖြစ်သည်။

၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာ ၂၆ ရက်တွင် [[မလေးရှားနိုင်ငံ]]၌ ကျင်းပသော ၄၇ ကြိမ်မြောက် [[အာဆီယံထိပ်သီးအစည်းအဝေး|အာဆီယံ ထိပ်သီးအစည်းအဝေး]]အတွင်း၊ [[ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ|ကမ္ဘောဒီးယား]]နှင့် [[ထိုင်းနိုင်ငံ]]တို့၏ နယ်စပ်ဒေသ ပဋိပက္ခကို သီးခြား ညှိနှိုင်းပြီး ပြေငြိမ်းရေးသဘောတူညီချက်အရ နှစ်နိုင်ငံဝန်ကြီးချုပ် ခေါင်းဆောင်များသည် အမေရိကန်သမ္မတ [[ဒေါ်နယ်လ် ထရမ့်|ဒေါန်နယ်လ် ထရမ့်]] ရှေ့မှောက်၌ လက်မှတ်ရေးထိုးကာ ပဋိပက္ခကို ပြေငြိမ်းခဲ့ကြသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c8x1gnl98edo|title=ထိုင်း- ကမ္ဘောဒီးယားပဋိပက္ခကိုရပ်နိုင်ခဲ့တဲ့ သူ့လုပ်ရပ်က ကုလသမဂ္ဂထက်သာတယ်လို့ မလေးရှားမှာ ထရမ့်ပြော|work=BBC|access-date=၂၆ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၅|date=၂၆ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၅}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.com/news/live/cvgkw8rvznet|title=Key moments from the signing of the Cambodia-Thailand 'peace deal'|work=BBC|access-date=26 Oct 2025|date=26 Oct 2025}}&lt;/ref&gt; 

== နောက်ခံအကြောင်းအရင်း ==
ကမ္ဘောဒီးယားနှင့် ထိုင်းတို့အကြား နယ်စပ်အငြင်းပွားမှုများသည် ယခင် ဆယမ်ပြည်ခေတ် (ယခု ထိုင်းနိုင်ငံ) နှင့် ပြင်သစ်ကိုလိုနီတို့အကြား ချုပ်ဆိုခဲ့သည့် စာချုပ်များမှ မရေရာမှုများကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာခြင်း ဖြစ်သည်။ ကမ္ဘောဒီးယား လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက် အငြင်းပွားနေသည့် ဖရာ ဗီဟား ဘုရားကျောင်းကို ၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် [[အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ တရားရုံး|နိုင်ငံတကာတရားရုံး]] (ICJ) က ကမ္ဘောဒီးယားသို့ ပေးအပ်ခဲ့သော်လည်း ဘုရားကျောင်းနှင့် အခြားအငြင်းပွားနေသည့် နယ်စပ်ဒေသများမှာ ဆက်လက် အငြင်းပွားနေဆဲ ဖြစ်သည်။ နှစ်နိုင်ငံလုံးရှိ အမျိုးသားရေးဝါဒီ စိတ်ဓာတ်များကလည်း တင်းမာမှုများကို ပိုမိုအားဖြည့်ပေးခဲ့သည်။ ၂၀၀၈ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၁ ခုနှစ်အတွင်း နှစ်နိုင်ငံအကြား ပဋိပက္ခများကြောင့် နှစ်ဖက်စလုံးတွင် ထိခိုက်ဒဏ်ရာရမှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီးနောက် ICJ က ၁၉၆၂ ခုနှစ် ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ပြန်လည်အတည်ပြုခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;SP&quot;&gt;{{Cite web|date=2025-06-02|title=U.S. Ally and China's Strategic Partner Exchange Fire in Southeast Asia: Cambodia-Thailand Border Skirmish Raises Fears of Renewed Regional Instability|url=https://theasialive.com/u-s-ally-and-chinas-strategic-partner-exchange-fire-in-southeast-asia-cambodia-thailand-border-skirmish-raises-fears-of-renewed-regional-instability/2025/06/02/|access-date=2025-06-03|website=The Asia Live|language=en|archive-date=4 June 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250604105145/https://theasialive.com/u-s-ally-and-chinas-strategic-partner-exchange-fire-in-southeast-asia-cambodia-thailand-border-skirmish-raises-fears-of-renewed-regional-instability/2025/06/02/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

၂၀၂၅ ခုနှစ် အစောပိုင်းတွင် နယ်စပ်ဒေသနှင့် ပတ်သက်၍ တင်းမာမှုများ မြင့်တက်လာခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၃ ရက်နေ့တွင် ထိုင်းစစ်သားများက ကမ္ဘောဒီးယား ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသည်များကို အငြင်းပွားနေသည့် ပရာဆက် တာမွန်သွန် ဘုရားကျောင်း၌ ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံတော်သီချင်း သီဆိုခြင်းကို တားမြစ်ခဲ့ရာ ထပ်မံတင်းမာမှုများ ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။ &lt;ref name=&quot;ppp-20250219&quot;&gt;{{Cite news|last=Hong|first=Raksmey|title=PM warns of 'nationalist rhetoric' fuelling Thai border tensions|url=https://www.phnompenhpost.com/national/pm-warns-of-nationalist-rhetoric-fuelling-thai-border-tensions|work=[[The Phnom Penh Post]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20250219132051/https://www.phnompenhpost.com/national/pm-warns-of-nationalist-rhetoric-fuelling-thai-border-tensions|date=19 February 2025|archive-date=19 February 2025|access-date=2025-02-22|language=en|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Bangprapa&quot;&gt;{{Cite news|last=Bangprapa|first=Mongkol|date=2025-02-18|title=Thai PM downplays Cambodian anthem fuss|url=https://www.bangkokpost.com/thailand/general/2963575/thai-pm-downplays-cambodian-anthem-fuss|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20250330151558/https://www.bangkokpost.com/thailand/general/2963575/thai-pm-downplays-cambodian-anthem-fuss|archive-date=30 March 2025|access-date=2025-02-22|work=Bangkok Post|language=en}}&lt;/ref&gt;မေလ ၂၈ ရက်နေ့တွင် ကမ္ဘောဒီးယားနှင့် ထိုင်းစစ်သားများ အချင်းချင်း ခေတ္တမျှ ပစ်ခတ်မှု ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး ကမ္ဘောဒီးယားစစ်သားတစ်ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။ နှစ်နိုင်ငံစလုံးက ပဋိပက္ခကို တစ်ဖက်နှင့်တစ်ဖက် စတင်ခဲ့သည်ဟု အပြန်အလှန် စွပ်စွဲခဲ့ကြသည်။&lt;ref name=&quot;SP2&quot;&gt;{{Cite web|date=2025-06-02|title=U.S. Ally and China's Strategic Partner Exchange Fire in Southeast Asia: Cambodia-Thailand Border Skirmish Raises Fears of Renewed Regional Instability|url=https://theasialive.com/u-s-ally-and-chinas-strategic-partner-exchange-fire-in-southeast-asia-cambodia-thailand-border-skirmish-raises-fears-of-renewed-regional-instability/2025/06/02/|access-date=2025-06-03|website=The Asia Live|language=en|archive-date=4 June 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250604105145/https://theasialive.com/u-s-ally-and-chinas-strategic-partner-exchange-fire-in-southeast-asia-cambodia-thailand-border-skirmish-raises-fears-of-renewed-regional-instability/2025/06/02/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

ကမ္ဘောဒီးယား ဝန်ကြီးချုပ် [[ဟွန်မာနက်]]က ယခုဖြစ်စဉ်နှင့် ပတ်သက်၍ ICJ မှ ဆုံးဖြတ်ချက်တစ်ရပ် ရယူရန် စီစဉ်နေကြောင်း တုံ့ပြန်ပြောကြားခဲ့ပြီး ထိုင်းနှင့် ပဋိပက္ခ ဖြစ်ပွားလိုခြင်း မရှိဟု ဆိုသည်။ &lt;ref name=&quot;aj-20250529&quot;&gt;{{Cite web|title=Cambodia PM urges calm after border clash with Thailand leaves soldier dead|url=https://www.aljazeera.com/news/2025/5/29/cambodia-pm-urges-calm-after-border-clash-with-thailand-leaves-soldier-dead|website=Al Jazeera|date=29 May 2025|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20250628160445/https://www.aljazeera.com/news/2025/5/29/cambodia-pm-urges-calm-after-border-clash-with-thailand-leaves-soldier-dead|archive-date=28 June 2025|access-date=2025-06-03|language=en}}&lt;/ref&gt; ထိုင်းနိုင်ငံ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး ဖုန်သန်မ် ဝေချာယချိုင် (Phumtham Wechayachai) က မည်သည့်ဖက်မှ ပဋိပက္ခကို တိုးမြှင့်လိုခြင်း မရှိဘဲ ပြေလည်သွားပြီဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ မေလ ၂၉ ရက်နေ့တွင် ကမ္ဘောဒီးယားနှင့် ထိုင်းစစ်တပ်များအကြား ဆွေးနွေးပွဲများ ကျင်းပခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;SP3&quot;&gt;{{Cite web|date=2025-06-02|title=U.S. Ally and China's Strategic Partner Exchange Fire in Southeast Asia: Cambodia-Thailand Border Skirmish Raises Fears of Renewed Regional Instability|url=https://theasialive.com/u-s-ally-and-chinas-strategic-partner-exchange-fire-in-southeast-asia-cambodia-thailand-border-skirmish-raises-fears-of-renewed-regional-instability/2025/06/02/|access-date=2025-06-03|website=The Asia Live|language=en|archive-date=4 June 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250604105145/https://theasialive.com/u-s-ally-and-chinas-strategic-partner-exchange-fire-in-southeast-asia-cambodia-thailand-border-skirmish-raises-fears-of-renewed-regional-instability/2025/06/02/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== အဓိကဖြစ်ရပ်များ ==

=== ၂၄ ဇူလိုင် တင်းမာမှု ===
၂၀၂၅ ဇူလိုင် ၂၄ ရက်နေ့တွင် နှစ်နိုင်ငံနယ်စပ်က ငြင်းပွားနယ်မြေမှာ ထိုင်းနဲ့ ကမ္ဘောဒီးယားစစ်တပ်တို့ အပြန်အလှန်ပစ်ခတ်ခဲ့ကြသည်။ ထိုင်းနိုင်ငံသည် ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံရှိ ၎င်း၏သံအမတ်အား ပြန်လည်ခေါ်ယူပြီး နာရီပိုင်းအကြာတွင် ယခုသတင်း ထွက်ပေါ်လာခြင်းဖြစ်သည်။ ယင်းဖြစ်စဉ်မတိုင်မီကလည်း နယ်စပ်၌ မြေမြှုပ်မိုင်းပေါက်ကွဲမှုကြောင့် ထိုင်းစစ်သားတစ်ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။ ထိုင်းနိုင်ငံဘက်မှ ဇူလိုင် ၂၃ ရက်နေ့က ထိုင်းနိုင်ငံဆိုင်ရာ ကမ္ဘောဒီးယားသံအမတ်အား နှင်ထုတ်မည်ဖြစ်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ ထိုင်း-ကမ္ဘောဒီးယား နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေး တင်းမာမှုမှာ ဆယ်စုနှစ်တစ်ခုကျော်အတွင်း အဆိုးရွားဆုံးအခြေအနေသို့ ရောက်ရှိနေသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.daweiwatch.com/24/07/2025/115966/|title=ထိုင်း-ကမ္ဘောဒီးယား နယ်စပ်တွင် ပစ်ခတ်မှုစဖြစ်၊ ထိုင်းအရပ်သားနှစ်ဦးသေဆုံး|date=July 24, 2025|accessdate=2025-7-23|publisher=Dawei Watch}}&lt;/ref&gt;

ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံရှိ ထိုင်းနိုင်ငံသားများသည် ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံမှ ထွက်ခွာရန် [[ဖနွမ်းပင်မြို့]]ရှိ ထိုင်းနိုင်ငံသံရုံးက ပြောကြားလိုက်သည်။ လက်ရှိအသိပေးချက်ကို ထိုင်းသံရုံးမှ ၎င်းတို့၏ လူမှုကွန်ရက် Facebook စာမျက်နှာမှတစ်ဆင့် ထုတ်ပြန်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://kicnews.org/2025/07/%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%E1%80%94%E1%80%9A%E1%80%BA%E1%80%85%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%BD%E1%80%84%E1%80%BA-%E1%80%91/|title=နှစ်နိုင်ငံနယ်စပ်တွင် ထိုင်းစစ်သားများ မြေမြှုပ်မိုင်းထိမှန်ပြီးနောက် ကမ္ဘောဒီးယားသံအမတ်ကို ဖယ်ရှားကာ ထိုင်းဘက်သံတမန်ရေး လျှော့ချထား|publisher=Karen Information Center|date=July 24, 2025|accessdate=2025-7-13}}{{Dead link|date=August 2025 }}&lt;/ref&gt;

ထိုင်းနိုင်ငံဘက်က ကမ္ဘောဒီးယား၏ စစ်ရေးပစ်မှတ်များကို တိုက်လေယာဉ်ဖြင့် ပစ်ခတ်ခဲ့ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ ထိုင်းစစ်တပ်က ၎င်းတို့၏ Facebook လူမှုကွန်ရက်စာမျက်နှာတွင် &quot;F-16 တိုက်လေယာဉ်ကနေ ပစ်လိုက်ပြီ&quot; ဟု ရေးသားဖော်ပြခဲ့သည်။ ထို့ပြင် ကမ္ဘောဒီးယား၏ အထူးစစ်ဒေသ ကွပ်ကဲမှု အမှတ် ၈ နှင့် ၉ ကို &quot;ဖျက်ဆီးလိုက်ပြီ&quot; ဟုလည်း ထိုင်းစစ်တပ်၏ အဆိုပါပို့စ်တွင် ထည့်သွင်းဖော်ပြထားသည်။ နယ်စပ်တွင် ကမ္ဘောဒီးယား၏ လက်နက်ကြီးကျည် နှစ်လုံး ကျရောက်ပေါက်ကွဲမှု ဖြစ်ပွားပြီးနောက် ယခုကဲ့သို့ တင်းမာပြင်းထန်သည့် အခြေအနေ ဖြစ်ပေါ်လာခြင်း ဖြစ်သည်။ အစောပိုင်းကလည်း ထိုင်းနိုင်ငံဘက်မှ ကမ္ဘောဒီးယား၏ စစ်ဘက်ဆိုင်ရာပစ်မှတ်များကို တိုက်ခိုက်ရန် F-16 တိုက်လေယာဉ် ၆ စင်းအထိ ဖြန့်ကြက်ထားသည်ဟု ပြောကြားထားသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://npnewsmm.com/news/6881c60a8a7d905cdb32fa84|title=ထိုင်း-ကမ္ဘောဒီးယားနယ်စပ်တင်းမာမှုမြင့်တက်လာပြီး ကမ္ဘောဒီးယားဘက်သို့ ထိုင်းက တိုက်လေယာဉ်များ စေလွှတ်တိုက်ခိုက်ခဲ့|accessdate=2025-7-23|publisher=NP News}}&lt;/ref&gt;

ထိုင်းစစ်တပ်က ကမ္ဘောဒီးယားနှင့်ဖြစ်ပွားနေသော တင်းမာမှုများအတွင်း သေဆုံးသူ အရပ်သား ၉ ဦးအထိ မြင့်တက်လာပြီဖြစ်ကြောင်း ထုတ်ပြန်ပြောကြားလိုက်သည်။ ထို့ပြင် ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိသူ အရေအတွက်မှာလည်း ၁၄ ဦးအထိ ရှိသည်ဟု ထိုင်းစစ်တပ်က ဆိုသည်။

ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံဝန်ကြီးချုပ် [[ဟွန်မာနက်]]က ထိုင်းနှင့် ယနေ့ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ထိပ်တိုက်တွေ့ဆုံမှုများ ရပ်တန့်ရန်အတွက် ကုလသမဂ္ဂ လုံခြုံရေးကောင်စီသို့ &quot;အရေးပေါ်အစည်းအဝေး&quot; ခေါ်ယူပေးဖို့ တောင်းဆိုခဲ့သည်။ သူက ဇူလိုင် ၂၄ ရက်စွဲဖြင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ အလှည့်ကျဥက္ကဋ္ဌ အာဆင် အီတီခါ အာမက်ထံ ပေးပို့သောစာတွင် အဆိုပါ တောင်းဆိုမှုကို ပြုလုပ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ludunwayoo.com/thailand-cambodia/2025/07/24/128391/|title=နယ်စပ်ပဋိပက္ခမှာ ထိုင်းက အလွန်အကျွံ အင်အားသုံးနေတယ်လို့ ကမ္ဘောဒီးယား စွပ်စွဲ|accessdate=2025-7-23|publisher=Ludu Nway Oo}}{{Dead link|date=August 2025 }}&lt;/ref&gt;

=== ဇူလိုင် ၂၅ ===
ထိုင်းနိုင်ငံသည် ကမ္ဘောဒီးယားနှင့် နယ်နိမိတ်ထိစပ်နေသည့် မြို့နယ် (၈) ခုတွင် ဇူလိုင်လ ၂၅ ရက်နေ့က စစ်အုပ်ချုပ်ရေး ကြေညာခဲ့သည်။ ယင်းနေ့သည် နှစ်နိုင်ငံအကြား တိုက်ခိုက်မှုများ အပြန်အလှန် ဖလှယ်ခဲ့ကြသော သေဆုံးမှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ဒုတိယမြောက်နေ့လယ်း ဖြစ်ပါသည်။ စစ်အုပ်ချုပ်ရေး ကြေညာထားသည့် နေရာများမှာ [[စန္ဒပုရီပြည်နယ်|စန္ဒပုရီခရိုင်]]ရှိ (၇) မြို့နယ်နှင့် တရာ့ခရိုင်ရှိ မြို့နယ်တစ်ခု ပါဝင်သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.straitstimes.com/asia/se-asia/thailand-declares-martial-law-in-eight-districts-bordering-cambodia|title=Thailand declares martial law in eight districts bordering Cambodia|publisher=Strait Times|accessdate=2025-7-25}}&lt;/ref&gt;

[[ထိုင်းနိုင်ငံ]]ရောက် မြန်မာနိုင်ငံသားများကို အပြန်အလှန်ပစ်ခတ်မှုဖြစ်ပွားနေသော ထိုင်းနှင့် ကမ္ဘောဒီယားနယ်စပ်ဒေသကို ခရီးသွားလာခြင်း မပြုလုပ်ရန် ထိုင်းနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံရုံးက ဇူလိုင် ၂၅ရက်တွင် အသိပေးထုတ်ပြန်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://npnewsmm.com/news/68836224b90e9006ac6c64d6|title=ထိုင်းနိုင်ငံရောက် မြန်မာနိုင်ငံသားများကို အပြန်အလှန်ပစ်ခတ်မှုဖြစ်ပွားနေသော နှစ်နိုင်ငံ နယ်စပ်ဒေသကို ခရီးသွားလာခြင်း မပြုလုပ်ရန် မြန်မာသံရုံးအသိပေး|accessdate=2025-7-24|publisher=NP News}}&lt;/ref&gt;

ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ဘန်ကောက်မြို့ ဈေးထဲတွင် အစားအစာဝယ်နေသော မြန်မာနိုင်ငံသားနှစ်ဦးကို ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံသားများဟု ထင်မှတ်ပြီး ထိုင်းနိုင်ငံသားအုပ်စုက ကိုယ်ထိလက်ရောက် ထိုးကြိတ်ခဲ့ကြောင်း ထိုင်းသတင်းဌာနတွင် ဖော်ပြသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.daweiwatch.com/25/07/2025/116055/|title=ဘန်ကောက်တွင် ကမ္ဘောဒီးယားဟုထင်ပြီး မြန်မာ ၂ ဦးကိုထိုးကြိတ်|accessdate=2025-724|publisher=Dawei Watch}}&lt;/ref&gt;

ထိုင်း-ကမ္ဘောဒီးယားနယ်စပ်ပဋိပက္ခသည် စစ်ပွဲဆီသို့ ဦးတည်နေကြောင်း သတင်းများက ဖော်ပြသည်။ [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု|အမေရိကန်]]၊ [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|တရုတ်]]၊ [[ဩစတြေးလျနိုင်ငံ|ဩစတြေးလျ]]နှင့် အာဆီယံအလှည့်ကျဥက္ကဋ္ဌ [[မလေးရှားနိုင်ငံ]]တို့က ဆွေးနွေးညှိနှိုင်းရန် ကမ်းလှမ်းခဲ့သော်လည်း ထိုင်းနိုင်ငံက ထိုကမ်းလှမ်းချက်ကို ပယ်ချခဲ့သည်။ ထိုင်းနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးက &quot;တတိယနိုင်ငံကနေ ကြားဝင်ညှိနှိုင်းပေးဖို့ မလိုဘူးလို့ ကျွန်တော်ထင်ပါတယ်&quot; ဟု ပြောဆိုခဲ့ကြောင်း ရိုက်တာသတင်းဌာနက ဖော်ပြခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.dvb.no/post/716316|title=နိုင်ငံတကာဖျန်ဖြေပေးမှုကို ထိုင်းပယ်ချ၊ စစ်ပွဲကို ဦးတည်နေ|accessdate=2025-7-25|publisher=DVB}}&lt;/ref&gt;

ထိုင်းနှင့် ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံတို့အကြား ဖြစ်ပွားနေသည့် နယ်စပ်ပဋိပက္ခများနှင့် ပတ်သက်၍ ကုလသမဂ္ဂလုံခြုံရေးကောင်စီတွင် တံခါးပိတ်အစည်းအဝေး ပြုလုပ်ကာ ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။ ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံက ချက်ချင်းအပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးကို တောင်းဆိုနေသော်လည်း ထိုင်းနိုင်ငံဘက်မှ နှစ်နိုင်ငံအပြန်အလှန် ဆွေးနွေးမှုဘောင်များ (bilateral frameworks) မှတစ်ဆင့် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှုများ ပြန်လည်စတင်ရန် တိုက်တွန်းလျက်ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www3.nhk.or.jp/nhkworld/my/news/20250726_07/|title=ထိုင်း-ကမ္ဘောဒီးယားနယ်စပ်မှာ ဖြစ်ပွားနေတဲ့ ပဋိပက္ခတွေနဲ့ပတ်သက်ပြီး ကုလသမဂ္ဂ လုံခြုံရေးကောင်စီ သီးသန့်အစည်းအဝေး ကျင်းပ|accessdate=2025-7-25|publisher=NHK}}&lt;/ref&gt;

=== ဇူလိုင် ၂၆ ===
ထိုင်း-ကမ္ဘောဒီးယား နှစ်နိုင်ငံနယ်စပ်တိုက်ပွဲတိုက်ပွဲအတွင်း သေဆုံးသူများကို ထိုင်းအစိုးရက လျော်ကြေး ဘတ် တစ်သန်းပေးမည်ဟု ဇူလိုင် ၂၆ ရက်စွဲဖြင့်ထုတ်ပြန်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://burmese.narinjara.com/international/detail/68847af280fd6d8ac99ead17|title=ထိုင်း-ကမ္ဘောဒီးယား နှစ်နိုင်ငံနယ်စပ်တိုက်ပွဲအတွင်း သေဆုံးသူများကို လျော်ကြေး ဘတ် တစ်သန်းပေးမည်ဟု ထိုင်းအစိုးရထုတ်ပြန်|accessdate=2025-7-36|publisher=Narinjara}}&lt;/ref&gt;

ဇူလိုင် ၂၆ ရက်နေ့ ထိုင်းစံတော်ချိန် နံနက် ၉ နာရီ ၂၀ မိနစ်အချိန် ထိုင်း-ကမ္ဘော ဒီးယားနယ်စပ်ရှိ ကမ္ဘောဒီးယားစစ်တပ်က တပ်စွဲထားသော Phu Makhuea တောင် ထိပ်စစ်စခန်းကို ထိုင်းတပ်က သိမ်းယူလိုက်သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://yktnews.com/2025/07/222682/|title=ထိုင်းနှင့် ကမ္ဘောဒီးယားစစ်ပွဲ တတိယနေ့အဖြစ် ဆက်လက်ဖြစ်ပွားပြီး အငြင်းပွားနေသည့် နယ်စပ်တွင် တပ်စွဲထားသော ကမ္ဘော ဒီးယား စစ်စခန်းကို ထိုင်းက သိမ်းယူ၊ ကမ္ဘောဒီးယားရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမား ထောင်ချီ ထိုင်းမှ ထွက်ခွာ|accessdate=2025-7-24|publisher=Khit Thit Media|archive-date=6 August 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250806072803/https://yktnews.com/2025/07/222682/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

=== ဇူလိုင် ၂၇ ===
အမေရိကန်သမ္မတ [[ဒေါ်နယ်လ် ထရမ့်|ထရမ့်]]က ထိုင်းနှင့် ကမ္ဘောဒီးယား နှစ်နိုင်ငံလုံးကို ဆက်သွယ်ပြီး နယ်စပ်တိုက်ပွဲများ ချက်ချင်းရပ်တန့်ရန်နှင့် ဆက်လက်တိုက်ခိုက်ပါက အမေရိကန်၏ အခွန်ညှိနှိုင်းမှုများ ရပ်ဆိုင်းမည်ဖြစ်ကြောင်း တောင်းဆိုခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ludunwayoo.com/thailand-cambodia/2025/07/27/128772/|title=ထိုင်းနဲ့ကမ္ဘောဒီးယား ချက်ချင်းအပစ်ရပ်ကြဖို့ ထရမ့် ကြားဝင်စေ့စပ်၊ အပစ်ရပ်ဖို့ အဆိုပြုချက်ကို ကမ္ဘောဒီးယားဝန်ကြီးချုပ် သဘောတူ|accessdate=2025-7-25|publisher=လူထုနွေဦး}}{{Dead link|date=August 2025 }}&lt;/ref&gt;

ကမ္ဘောဒီးယားက ထိုင်းဘက်မှာရှိတဲ့ လူနေအိမ်ရှိတဲ့နေရာတွေကို ဒီနေ့မနက်က ပစ်ခဲ့တယ်လို့ ထိုင်းစစ်တပ်ရဲ့ ဒုတိယ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဗိုလ်မှူးကြီး ရီချာ ဆူကူဝမ်နော့က ပြောသည်။ ပစ်ခတ်မှုတွေဟာ ဒီနေ့မနက် ၄ နာရီခွဲဝန်းကျင်မှာ တကွိုင် ဘုရားကျောင်းနားကနေ စတင်ခဲ့ပြီး မနက် ၅ နာရီခွဲမှာ ထိုင်းဘက်ကနေ ပြန်လည်တုံ့ပြန်ခဲ့တယ်လို့ ထိုင်းသတင်းစာတွေက ရေးသည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cx23n9nkz00o|title=နယ်စပ်က ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှုတွေအရေး ထိုင်းနဲ့ ကမ္ဘောဒီးယားတို့ မလေးရှားမှာတွေ့မယ်|accessdate=2025-7-27|publisher=BBC Burmese}}&lt;/ref&gt;

=== ဇူလိုင် ၂၈ ===
ပိဋပက္ခများဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး ၅ ရက်မြောက်နေ့တွင် အာဆီယံဥက္ကဋ္ဌ မလေးရှားဝန်ကြီးချုပ် အန်နဝါ၏ ကြားဝင်စေ့စပ်မှုဖြင့် ထိုင်းယာယီဝန်ကြီးချုပ်နှင့် ကမ္ဘောဒီးယားဝန်ကြီးချုပ်တို့ မလေးရှားနိုင်ငံတွင် ဇူလိုင် ၂၈ တွင် [[မလေးရှားနိုင်ငံ]]၌ တွေ့ဆုံခဲ့ကြပြီး၊ အမေရိကန်နှင့်တရုတ်နိုင်ငံတို့ကလည်း ဆွေးနွေးပွဲသို့ သက်သေများအဖြစ် တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ထိုင်းနှင့်ကမ္ဘောဒီးယားတို့ ဇူလိုင် ၂၈ ည သန်းခေါင်ယံအချိန်မှစတင်၍ ခြွင်းချက်မရှိ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရန် သဘောတူလိုက်သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.daweiwatch.com/28/07/2025/116218/|title=ထိုင်း-ကမ္ဘောဒီးယား ချက်ချင်းအပစ်ရပ်‌ရန် နှစ်နိုင်ငံသဘောတူ|publisher=Dawei Watch|accessdate=2025-7-28}}&lt;/ref&gt;

ဇူလိုင် ၂၈ ရက်စွဲဖြင့် အာဆီယံနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများက ကမ္ဘောဒီးယားနှင့် ထိုင်းနိုင်ငံ နယ်စပ်ဒေသများတွင် လက်ရှိဖြစ်ပွားနေသော တိုက်ပွဲများအပေါ် နက်ရှိုင်းစွာ စိုးရိမ်ပူပန်ကြောင်း၊ ကုလသမဂ္ဂ ပဋိညာဉ်စာတမ်း၊ အာဆီယံပဋိညာဉ်စာတမ်း၊ အရှေ့တောင်အာရှ ချစ်ကြည်ရေးနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး စာချုပ် (TAC) တို့၏ မူပိုင်အခြေခံများနှင့် အာဆီယံမိသားစု စိတ်ဓာတ်၊ စည်းလုံးညီညွတ်မှုနှင့် ကောင်းမွန်သော အိမ်နီးချင်းဆက်ဆံရေးတို့အပေါ် အခြေခံ၍ အငြင်းပွားမှုများနှင့် ကွဲပြားမှုများကို ငြိမ်းချမ်းသောနည်းလမ်းများဖြင့် ဖြေရှင်းရန်လည်း တိုက်တွန်းကြောင်း၊ အာဆီယံအလှည့်ကျဥက္ကဋ္ဌ၏ နှစ်ဖက်စလုံးကို ဆွေးနွေးမှုများ ပြန်လည်စတင်ရန်နှင့် တိုက်ပွဲများ ရပ်တန့်ရန် ကူညီပေးသည့် ကြိုးပမ်းမှုများကို ဆက်လက်ထောက်ခံသွားမည်ဖြစ်ကြောင်းလည်း ၎င်းတို့၏ ထုတ်ပြန်ချက်ခဲ့သည်။ 

== ထိခိုက်မှုများနှင့် သက်ရောက်မှုများ ==
သတင်းရင်းမြစ်များအရ ထိုင်းနိုင်ငံတွင် နေထိုင်သည့် အရပ်သား ၁၃၈,၀၀၀ ခန့်ကို ဘေးလွတ်ရာသို့ ရွှေ့ပြောင်းပေးခဲ့ပြီး ဖြစ်သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web|last1=LIBERATION|last2=AFP|title=Entre le Cambodge et la Thaïlande, les affrontements s'intensifient encore|url=https://www.liberation.fr/international/asie-pacifique/entre-le-cambodge-et-la-thailande-les-affrontements-sintensifient-encore-20250725_G2LKUO7CMFDSJP2FU5IQFLGS44/|access-date=2025-07-26|website=Libération|language=fr}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|date=2025-07-25|title=Affrontements Thaïlande-Cambodge : le bilan s'élève à 28 morts, Phnom Penh appelle à un « cessez-le-feu immédiat » et « inconditionnel »|url=https://www.lemonde.fr/international/article/2025/07/25/thailande-cambodge-bangkok-alerte-sur-le-risque-d-une-guerre-138-000-civils-thailandais-ont-fui-les-affrontements-meurtriers_6623629_3211.html|access-date=2025-07-26|language=fr}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Ratana|date=2025-07-26|title=Thai Incursions Spread to Pursat Province as Cambodia Condemns “Brutal Aggression” – Khmer Times|url=https://www.khmertimeskh.com/501725182/thai-incursions-spread-to-pursat-province-as-cambodia-condemns-brutal-aggression/|access-date=2025-07-26|language=en-US}}&lt;/ref&gt; ထိုင်းဆေးရုံများနှင့် ဓာတ်ဆီဆိုင်များကဲ့သို့သော အရပ်ဘက်အခြေခံအဆောက်အအုံများကို ပစ်မှတ်ထားတိုက်ခိုက်နေသောကြောင့် နယ်စပ်အနီးရှိ အခြားမြို့များမှလည်း ပြည်သူများ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေကြောင်း သတင်းများက ဖော်ပြသည်။ &lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|title=What Is The Thailand-Cambodia Border Dispute And Why Has It Escalated Again?|url=https://www.news18.com/explainers/what-is-the-thailand-cambodia-border-dispute-and-why-has-it-escalated-again-ws-l-9460095.html|access-date=2025-07-24|website=News18|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;AlJazeera24&quot;&gt;{{Cite web|title=Thailand, Cambodian troops trade heavy fire in latest border dispute clash|url=https://www.aljazeera.com/news/2025/7/24/thai-military-reports-clash-with-cambodian-troops-at-disputed-border-area|access-date=2025-07-24|website=Al Jazeera|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|author1=Kocha Olarn|author2=Helen Regan|date=2025-07-24|title=Thai air force bombs Cambodian military targets amid deadly clashes as border dispute escalates|url=https://www.cnn.com/2025/07/23/asia/thailand-cambodia-clashes-border-intl-hnk|access-date=2025-07-24|website=CNN|language=en}}&lt;/ref&gt; ကမ္ဘောဒီးယားတွင်မူ လူပေါင်း ၃၅,၀၀၀ ဦး ၎င်းတို့၏ နေအိမ်များကို စွန့်ခွာထွက်ပြေးခဲ့ကြရသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|date=2025-07-25|title=Thaïlande: la loi martiale déclarée dans huit districts, un risque de «guerre» avec le Cambodge|url=https://www.rfi.fr/fr/asie-pacifique/20250725-tha%C3%AFlande-la-loi-martiale-d%C3%A9clar%C3%A9e-dans-huit-districts-un-risque-de-guerre-avec-le-cambodge|access-date=2025-07-26|website=RFI|language=fr}}&lt;/ref&gt;

ထိုင်းနိုင်ငံတွင် စစ်သားတစ်ဦးနှင့် အရပ်သား ၁၄ ဦး သေဆုံးကြောင်း အတည်ပြုခဲ့ပြီး စစ်သား ၁၄ ဦးနှင့် အရပ်သား ၃၂ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။ ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံသားစုစုပေါင်း ၁၃ ဦး သေဆုံးပြီး ၇၁ ဦး ဒဏ်ရာရရှိကြောင်း ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ Maly Socheata က ဇူလိုင် ၂၆ ရက် သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတွင် ပြောကြားခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://xinhuamyanmar.com/mm-cn/nc-2572605/|title=ကမ္ဘောဒီးယား-ထိုင်း နယ်စပ်ပဋိပက္ခကြောင့် ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံသား ၁၃ ဦး သေဆုံး၊ နယ်စပ်ဒေသတွင် ထိုင်း-ကမ္ဘောဒီးယား စစ်တပ်တို့ စတင်၍ အပြန်အလှန်ပစ်ခတ်လျက်ရှိကြောင်း ထိုင်းမီဒီယာဖော်ပြ|publisher=Xinhua Myanmar|accessdate=2025-7-25|archive-date=30 July 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250730022031/https://xinhuamyanmar.com/mm-cn/nc-2572605/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

ထိုင်းနိုင်ငံ နှင့် ကမ္ဘောဒီးယား နှစ်နိုင်ငံနယ်စပ်တွင်  စစ်ရေးပဋိပက္ခပြင်းထန်လာသည့်အတွက် ထိုင်းနိုင်ငံဘက်မှ စာသင်ကျောင်း ၇၅၀ ကျော်ကို ယာယီပိတ်ထားရန် အခြေခံပညာရေးကော်မရှင်ရုံး (OBEC) က အမိန့်ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://burmese.dvb.no/post/716504|title=ထိုင်း-ကမ္ဘောဒီးယားစစ်ရေးပဋိပက္ခကြောင့် ထိုင်းစာသင်ကျောင်း ၇၅၀ ကျော် ပိတ်ထား|accessdate=2025-7-27|publisher=DVB Burmese}}&lt;/ref&gt;

== နိုင်ငံတကာ တုံ့ပြန်မှု ==

==== အာဆီယံနိုင်ငံများ ====

* {{အလံ|Myanmar}} [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ -]] နစက ပြောခွင့်ရသူ ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်းက &quot;ထိုင်းနဲ့ ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံတို့အနေနဲ့ ပဋိပက္ခကို ငြိမ်းချမ်းစွာ ဖြေရှင်းနိုင်မယ်လို့ ယုံကြည်ပါတယ်&lt;nowiki&gt;''&lt;/nowiki&gt; ဟု ပြောခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cvg12gygxdjt?post=asset%3A92b366f1-168d-4b12-b953-f8954ad23106#asset:92b366f1-168d-4b12-b953-f8954ad23106|title=''ထိုင်းနဲ့ ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံတို့အနေနဲ့ ပဋိပက္ခကို ငြိမ်းချမ်းစွာ ဖြေရှင်းနိုင်မယ်လို့ ယုံကြည်ပါတယ်'' - စစ်ကောင်စီ ပြောခွင့်ရ|accessdate=2025-7-24|publisher=BBC Burmese}}&lt;/ref&gt;
* {{အလံ|Myanmar}} [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]]: ထိုင်းနဲ့ ကမ္ဘောဒီးယားတို့ စစ်ရေးအခြေအနေတင်းမာမှုကြောင့် နှစ်နိုင်ငံ အရပ်သားပြည်သူ ထိခိုက်မှုရှိလာချိန် နှစ်နိုင်ငံပြည်သူတွေအတွက်ရော မြန်မာနိုင်ငံသားတွေအတွက်ပါ အထူးစိုးရိမ်ကြောင်း ထုတ်ပြန်သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cvg12gygxdjt?post=asset%3A0d55eb68-5c42-4acb-8c9f-d3ea2ba151cd#asset:0d55eb68-5c42-4acb-8c9f-d3ea2ba151cd|title=ထိုင်းနဲ့ ကမ္ဘောဒီးယားနယ်စပ်ရောက်မြန်မာတွေ လုံခြုံရေး သတိရှိဖို့ NUG တိုက်တွန်း|accessdate=2025-7-23|publisher=BBC Burmese}}&lt;/ref&gt;
* {{အလံ|Malaysia}} - မလေးရှားဝန်ကြီးချုပ်ဖြစ်ပြီး အာဆီယံဥက္ကဋ္ဌ လက်ရှိတာဝန်ယူထားသူ အန်ဝါ အီဘရာဟင်မ်က အခြေအနေကို &quot;စိုးရိမ်စရာ&quot; ဟု ပြောကြားခဲ့ပြီး &quot;ဝန်ကြီးချုပ်နှစ်ဦးစလုံးထံ သဝဏ်လွှာများ ပေးပို့ထားပြီး ယနေ့ ညနေ သို့မဟုတ် ညတွင် ၎င်းတို့နှင့် စကားပြောရန် မျှော်လင့်ပါသည်&quot; ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ ၎င်းကဆက်လက်၍ &quot;ကျွန်ုပ်တို့ မျှော်လင့်နိုင်သည့် အနည်းဆုံးအချက်မှာ ၎င်းတို့အနေဖြင့် နောက်ဆုတ်ပြီး ဆွေးနွေးမှုများ ပြုလုပ်ရန် ကြိုးပမ်းခြင်းပင်ဖြစ်သည်&quot; ဟု ဖြည့်စွက်ပြောကြားခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite news|last=Adler|first=Nils|date=24 July 2025|title=&quot;Thailand-Cambodia live news: Over 10 killed in clashes at disputed border&quot;|url=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2025/7/24/live-at-least-2-killed-as-thai-cambodian-troops-clash-at-disputed-border|url-status=live|work=Al Jazeera}}&lt;/ref&gt;
* {{အလံ|Philippines}}: [[ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ]]က နှစ်ဖက်စလုံးကို ၎င်းတို့၏ ပဋိပက္ခကို နိုင်ငံတကာဥပဒေနှင့်အညီ ငြိမ်းချမ်းစွာ ဖြေရှင်းကြရန် တိုက်တွန်းခဲ့ပြီး ပဋိပက္ခအပေါ် ကြားနေမှုကို ထိန်းသိမ်းထားရင်း အရပ်သားများကို ကာကွယ်ရန် အလေးပေး ပြောကြားခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite news|last=Adler|first=Nils|date=24 July 2025|title=&quot;Thailand-Cambodia live news: Over 10 killed in clashes at disputed border&quot;|url=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2025/7/24/live-at-least-2-killed-as-thai-cambodian-troops-clash-at-disputed-border|url-status=live|work=Al Jazeera}}&lt;/ref&gt;
* {{အလံ|Singapore}}: [[စင်ကာပူနိုင်ငံ]]အနေဖြင့် ပဋိပက္ခများအပေါ် အထူးစိုးရိမ်မိပါကြောင်းနှင့် နှစ်နိုင်ငံလုံးအား ထိန်းထိန်းသိမ်းသိမ်း ဆောင်ရွက်ရန်နှင့် ရန်လိုမှုများ ရပ်တန့်ရန် တောင်းဆိုသည်။ နှစ်ဖက်တင်းမာမှုများကို သံတမန်နည်းလမ်းဖြင့် လျှော့ချရန်နှင့် အရပ်သားပြည်သူအားလုံး၏ ဘေးကင်းလုံခြုံရေးကို အာမခံရန်လည်း တိုက်တွန်းသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mfa.gov.sg/Newsroom/Press-Statements-Transcripts-and-Photos/2025/07/MFA-Spokespersons-Comments-Cambodia-Thailand-Border-Clash-July-2025|title=MFA Spokesperson's Comments in response to media queries on the Cambodia-Thailand Border Clashes, 24 July 2025|accessdate=2025-7-24|publisher=MOFA Singapore}}&lt;/ref&gt;
* {{အလံ|Indonesia}} - အင်ဒိုနီးရှား နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက ထုတ်ပြန်ကြေညာချက်တစ်စောင် ထုတ်ပြန်ခဲ့ပြီး ထိုင်းနှင့် ကမ္ဘောဒီးယား နှစ်နိုင်ငံသည် ၎င်းတို့၏ သဘောထားကွဲလွဲမှုများကို &quot;ငြိမ်းချမ်းသော နည်းလမ်းများဖြင့် ပြန်လည်ဖြေရှင်းနိုင်လိမ့်မည်&quot; ဟု ယုံကြည်ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite news|title=RI yakin Thailand-Kamboja akan selesaikan konflik dengan cara damai|url=https://www.antaranews.com/berita/4991021/ri-yakin-thailand-kamboja-akan-selesaikan-konflik-dengan-cara-damai|access-date=25 July 2025|work=Antara News|date=25 July 2025|language=id}}&lt;/ref&gt;
* {{အလံ|Vietnam}} - ဗီယက်နမ်နိုင်ငံက ဖြစ်ပေါ်နေသည့် အခြေအနေများအပေါ် စိုးရိမ်ပူပန်ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့ပြီး နှစ်နိုင်ငံစလုံးအား အမြင့်ဆုံး ထိန်းထိန်းသိမ်းသိမ်း ဆောင်ရွက်ရန်၊ အင်အားအသုံးပြုမှုမှ ရှောင်ရှားရန်၊ နောက်ထပ်တင်းမာမှုများ မတိုးစေရန်နှင့် နိုင်ငံတကာဥပဒေများ၊ ဒေသတွင်းစည်းလုံးညီညွတ်မှုနှင့်အညီ ငြိမ်းချမ်းသောနည်းလမ်းများဖြင့် သဘောထားကွဲလွဲမှုများကို ဖြေရှင်းကြရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|author=Huong Giang|title=Viet Nam voices concern over Cambodia-Thailand border tensions|url=https://en.baochinhphu.vn/viet-nam-voices-concern-over-cambodia-thailand-border-tensions-111250724204122142.htm|website=[[Government Office (Vietnam)|Vietnam Government Portal]]|publisher=[[Government of Vietnam]]}}&lt;/ref&gt;
* {{အလံ|Laos}} - နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက ဖြစ်ပွားနေသည့် တိုက်ပွဲများအပေါ် စိုးရိမ်ပူပန်ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့ပြီး နှစ်ဖက်စလုံးအား ထိန်းထိန်းသိမ်းသိမ်း ဆောင်ရွက်ရန် နှင့် လက်ရှိအခြေအနေကို ငြိမ်းချမ်းသော နည်းလမ်းများဖြင့် ဖြေရှင်းရန် တိုက်တွန်းခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Statement of MOFA's spokesperson on the ongoing situation at the Cambodia-Thailand border area|url=http://www.mofa.gov.la/gweb/gweb/backend/web/index.php?r=site/detail&amp;id=1128|access-date=2025-07-24|website=Ministry of Foreign Affairs of LAO PDR|language=en|archive-date=25 July 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250725115952/https://www.mofa.gov.la/gweb/gweb/backend/web/index.php?r=site%2Fdetail&amp;id=1128|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

==== အခြားနိုင်ငံများ ====

* {{အလံ|China}} - တရုတ်နိုင်ငံက ဖြစ်ပွားနေသည့် အဖြစ်အပျက်များနှင့် ပတ်သက်၍ &quot;အထူးစိုးရိမ်မိကြောင်း&quot; ထုတ်ဖော်ပြောဆိုခဲ့ပြီး နှစ်ဖက်စလုံးအနေဖြင့် ၎င်းတို့၏ ပြဿနာများကို ဆွေးနွေးညှိနှိုင်းမှုများမှတစ်ဆင့် ဖြေရှင်းကြရန် တိုက်တွန်းခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{Cite web|title=Thailand seals border with Cambodia after military clashes kill at least 12 people|url=https://www.bbc.com/news/live/c98j77zde86t|url-status=live|archive-url=https://archive.today/20250724212310/https://www.bbc.com/news/live/c98j77zde86t|archive-date=24 Jul 2025|access-date=2025-07-24|website=BBC News|language=en-GB}}&lt;/ref&gt;
* {{အလံ|United States}} - အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုက ထိုင်း-ကမ္ဘောဒီးယားနယ်စပ်တစ်လျှောက် တိုက်ပွဲများ တိုးမြှင့်ဖြစ်ပွားနေသည်ဟူသော သတင်းများနှင့် ပတ်သက်၍ &quot;ပြင်းထန်စွာ စိုးရိမ်မိကြောင်း&quot; ထုတ်ဖော်ပြောဆိုခဲ့ပြီး အကြမ်းဖက်မှုများ ရပ်တန့်ရန် တိုက်တွန်းခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|title=On the Thailand-Cambodia Border Conflict Press Statement|url=https://www.state.gov/releases/office-of-the-spokesperson/2025/07/on-the-thailand-cambodia-border-conflict/|access-date=2025-07-25|website=United States Government|language=en}}&lt;/ref&gt;
* {{အလံ|EU}} - အဖွဲ့အစည်း က စိုးရိမ်ပူပန်ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့ပြီး နှစ်ဖက်စလုံးအား တင်းမာမှုများ လျှော့ချရန် နှင့် ၎င်းတို့၏ သဘောထားကွဲလွဲမှုများကို ငြိမ်းချမ်းစွာ ဖြေရှင်းရန် တိုက်တွန်းခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;AlJazeeraLive&quot;&gt;{{Cite news|last=Adler|first=Nils|date=24 July 2025|title=&quot;Thailand-Cambodia live news: Over 10 killed in clashes at disputed border&quot;|url=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2025/7/24/live-at-least-2-killed-as-thai-cambodian-troops-clash-at-disputed-border|work=Al Jazeera}}&lt;/ref&gt;
* {{အလံ|United Nations}} - [[ထိုင်းနိုင်ငံ|ထိုင်း]]နှင့် [[ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ]]တို့အကြား ဖြစ်ပွားနေသည့် အငြင်းပွားနယ်စပ်ဒေသမှ လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခအပေါ် [[ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်]]က အလွန်အမင်းစိုးရိမ်မိကြောင်း ထုတ်ဖော်ပြောကြားလိုက်သည်။ ထို့အပြင် ၎င်းအနေဖြင့် အဆိုပါအငြင်းပွားမှုကို ငြိမ်းချမ်းစွာဖြေရှင်းနိုင်ရေးအတွက် ကူညီရန် အသင့်ရှိကြောင်းလည်း ပြောဆိုခဲ့ကြောင်း သိရသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://news-eleven.com/article/304789|title=ထိုင်း-ကမ္ဘောဒီးယားအရေးကို စိုးရိမ်ကြောင်း ကုလအတွင်းရေးမှူးချုပ် ပြောကြား|accessdate=2025-7-26|publisher=Eleven Media}}&lt;/ref&gt;

== ကိုးကား ==
{{Reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ထိုင်းနိုင်ငံ၏ နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေး]]
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၅ ပဋိပက္ခများ]]
[[ကဏ္ဍ:ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံခြားဆက်ဆံရေး]]</text>
      <sha1>nrkrluhsgk1vyg4iaqrbguy3a5xl9lt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကြွယ်ကြွယ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>274094</id>
    <revision>
      <id>1050832</id>
      <parentid>1020743</parentid>
      <timestamp>2026-08-30T10:14:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1050832</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10200" sha1="3b34earwyfz4f9kma6lmty97bcbaeoo" xml:space="preserve">{{Infobox writer
| name        = ဒေါ်ကြွယ်ကြွယ်
| native_name = မကြွယ်ကြွယ်
| native_name_lang = my
| image       = 
| caption     = 
| birth_date  = {{birth date|1933|4|18|df=yes}}
| birth_place = [[ဝမ်းဘဲအင်းရွာ၊ ပဲခူးမြို့နယ်]]၊ [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]
| death_date  = {{death date and age|2023|11|21|1933|4|18|df=yes}}
| death_place = ရန်ကုန်၊ [[မြန်မာနိုင်ငံ]]
| occupation  = စာရေးဆရာမ၊ သတင်းစာဆရာမ
| language    = မြန်မာဘာသာ
| nationality = မြန်မာ
| notable_works = ''မောင်းသံ'' (၁၉၅၀)&lt;br&gt;''ပန်းတံခါးအဖွင့်နှင့် အခြား ဝတ္ထုတိုများ''
| awards      = [[ပခုက္ကူ ဦးအုံးဖေ စာပေဆု|ပခုက္ကူ ဦးအုန်းဖေ စာပေဆု]] (တစ်သက်တာဆု, ၂၀၁၉)
}}
'''ဒေါ်ကြွယ်ကြွယ်'''  (၁၈ ဧပြီ ၁၉၃၂ - ၁၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃) သည် [[ပခုက္ကူ ဦးအုံးဖေ စာပေဆု|ပခုက္ကူဦးအုံးဖေ တစ်သက်စာ စာပေဆု]]ရှင်၊ ကန်တော့ခံသက်ကြီးစာပေပညာရှင် ဖြစ်သည်။တစ်သက်တာလုံး စာပေကဏ္ဍနှင့် သတင်းစာအလုပ်များတွင် ပါဝင်ခဲ့သူလည်း ဖြစ်သည်။ကလောင် အမည် မှာ မကြွယ်ကြွယ် ဖြစ်သည်။ 

== မွေးဖွားမှုနှင့် ပညာရေး ==
၁၉၃၃ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၁၈ ရက် တွင် [[ပဲခူးမြို့နယ်]] ၊ [[ဝမ်းဘဲအင်းရွာ၊ ပဲခူးမြို့နယ်|ဝမ်းဘဲအင်းရွာ]]၌ ဖခင် ဦးဘိုးချစ် (ကျောင်းအုပ်) နှင့် မိခင် ဒေါ်စိန်မေ တို့မှ မွေးဖွားခဲ့သည်။မွေးချင်းခုနစ်ဦး ရှိသည့်အနက် ခြောက်ဦးမြောက် ဖြစ်သည်။

ပဲခူးမြို့၊ အစိုးရအထက်တန်းကျောင်းတွင် ၁၀ တန်းအထိ သင်ကြားခဲ့သည်။

== နိုင်ငံဝန်ထမ်းဘဝ ==
ဆယ်တန်းအောင်မြင်ပြီးသည့်နောက်တွင်  ပညာရေးဝန်ထမ်း ကျောင်းဆရာမ အဖြစ် ဘဝကို စတင်ခဲ့သည်။နောင်တွင် [[မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီ|မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီ ဌာနချုပ်]] တွင် သတင်းထောက်၊ အယ်ဒီတာအဖွဲ့ဝင် အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။

== စာပေဘဝ ==
၁၉၅၀ ခုနှစ်၊ မတ် ၁၄ ရက် တွင် လင်းယုန်ဂျာနယ် တွင် ဖော်ပြခံရသည့်  “မောင်းသံ” ဝတ္ထုတို ဖြင့် စာပေလောက သို့  စတင်ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။စာရေးသူအမည် ကို နာမည်ရင်း ကြွယ်ကြွယ် ဖြင့်သာ အသုံးပြုခဲ့သည်။

ထိုစဉ် ခေတ်ပြိုင် အနေဖြင့် စာပေလောက က မဟုတ်သည့် တေးဂီတလောက မှ မန္တလေး၊ဈေးချိုသူ ကြွယ်ကြွယ် ဆိုသည့် တေးသံရှင် တစ်ဦး ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.popularmyanmar.com/%E1%81%BF%E1%80%99%E1%80%B3%E1%80%AD%E1%82%95%E1%80%99%E1%80%A1%E1%80%9E%E1%80%84%E1%80%B9%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%B2%E1%82%94-%E1%80%9E%E1%80%AE%E1%80%81%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B9%E1%80%B8%E1%80%B1/|title=မြို့မအသင်းနဲ့ သီချင်းတွေ သီဆိုခဲ့တဲ့ဈေးချိုသူ အဆိုတော်ကြီး ဒေါ်ကြွယ်ကြွယ်|work=Popular Journal|access-date=၃၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၁၇ ဇူလိုင် ၂၀၁၈|archive-date=9 September 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250909110522/https://www.popularmyanmar.com/%E1%81%BF%E1%80%99%E1%80%B3%E1%80%AD%E1%82%95%E1%80%99%E1%80%A1%E1%80%9E%E1%80%84%E1%80%B9%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%B2%E1%82%94-%E1%80%9E%E1%80%AE%E1%80%81%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B9%E1%80%B8%E1%80%B1/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;အဆိုပါ တေးသံရှင် သည်&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=D9RoGJtxtKM|title=လေချိုသွေး (ကြွယ်ကြွယ်)|work=တေးရေးမြို့မငြိမ်း|access-date=၃၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၉ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၈}}&lt;/ref&gt; တေးဂီတလောက တွင် အထူးအောင်မြင်နေချိန်လည်းဖြစ်၍ စာရေးဆရာမ ကြွယ်ကြွယ် သည်  ၁၉၇၁ ခုနှစ်၊မတ်လအတွင်း ထုတ်ဝေသည့် [[ဗိုလ်တထောင် သတင်းစာ|ဗိုလ်တထောင်သတင်းစာ]] မှစကာ မူလ ကြွယ်ကြွယ် အစား ရှေ့တွင် မ တစ်လုံးအပို ထည့်၍ ကလောင်အမည် ကို မကြွယ်ကြွယ် ဟု ပြောင်းလဲခဲ့သည်။

သူသည် သတင်းစာနှင့် မဂ္ဂဇင်းများတွင် ဆောင်းပါး ၁၅၀၀ ခန့်၊ ဝတ္ထုတို ၆၀၀ ကျော်၊ ဝတ္ထုရှည် ၃၀ ကျော်နှင့် ကဗျာ ၂၀၀ ခန့် ရေးသား ဖော်ပြခဲ့သည့် မှတ်တမ်းရှိခဲ့သည်။

ထို့အပြင် လုံးချင်းဝတ္ထုရှည် ၆ အုပ်၊ ကဗျာစာအုပ်များ၊ ဘာသာရေး၊ ဘုရားသမိုင်းနှင့် ထေရုပ္ပတ္တိစာအုပ်များ တိုက်ရိုက်ရေးသားခဲ့သည်။

== ဆုရရှိမှု ==
၂၀၁၉ ခုနှစ် အတွက် ပခုက္ကူဦးအုန်းဖေ စာပေဆု (တစ်သက်တာဆု)ကို ၂၀၂၁ ခုနှစ် တွင် ချီးမြှင့်ခံရသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.mdn.gov.mm/my/pkhukkuucaapechumaa-thuttpnkennyaa-ttcskttaacaapechukiu-caarechraamkii-dekyky-mkyky-rri|title=
ပခုက္ကူစာပေဆုများ ထုတ်ပြန်ကြေညာ တစ်သက်တာစာပေဆုကို စာရေးဆရာမကြီး ဒေါ်ကြွယ်ကြွယ် (မကြွယ်ကြွယ်) ရရှိ
|work=Myanmar Digital News|access-date=၃၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၁၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၁}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.myawady.net.mm/content/%E1%81%82%E1%81%80%E1%81%81%E1%81%89-%E1%80%81%E1%80%AF%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%A1%E1%80%90%E1%80%BD%E1%80%80%E1%80%BA-%E1%80%95%E1%80%81%E1%80%AF%E1%80%80%E1%80%B9%E1%80%80%E1%80%B0%E1%80%85%E1%80%AC%E1%80%95%E1%80%B1%E1%80%86%E1%80%AF%E1%80%81%E1%80%BB%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%BE%E1%80%84%E1%80%B7%E1%80%BA%E1%80%95%E1%80%BD%E1%80%B2%E1%80%80%E1%80%BB%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%95|title=၂၀၁၉ ခုနှစ်အတွက် ပခုက္ကူစာပေဆုချီးမြှင့်ပွဲကျင်းပ|work=MWD Webportal|access-date=၃၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၃ ဧပြီ ၂၀၂၁}}&lt;/ref&gt;

== ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဘဝ ==
၁၉၅၈ ခုနှစ် တွင် စာရေးဆရာ သက်မောင် (ဦးမောင်မောင်လတ်) နှင့် အိမ်ထောင်ပြုသည်။သား ၂ ဦး၊သမီး ၁ ဦး ထွန်းကားခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/iprd/news/149509|title=ဒဂုံမြို့သစ်(အရှေ့ပိုင်း)မြို့နယ် လူထုအခြေပြုဗဟိုဌာန၌ စာအုပ်မိတ်ဆက်အခမ်းအနားကျင်းပ|work=MOI Myanmar|access-date=၃၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၁၉ မေ ၂၀၂၃}}&lt;/ref&gt;

== ဘဝနိဂုံး ==
အသက်(၉၁)နှစ်အရွယ် ၂၀၂၃-ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ (၁၉)ရက် ညနေ ၆ နာရီ ၁၅ မိနစ် တွင် ရန်ကုန်မြို့ ၌  ကွယ်လွန်သည်။ 

==ကိုးကား==
{{reflist|
&lt;ref&gt; မြန်မာစွယ်စုံကျမ်း နှစ်ချုပ်၊ (၂၀၂၄)၊စာ-၂၀၂&lt;/ref&gt;
}}

{{Lifetime|၁၉၃၂|၂၀၂၃}}
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသမီး စာရေးဆရာများ]]
[[ကဏ္ဍ:အမျိုးသားစာပေဆုရှင်များ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ]]</text>
      <sha1>3b34earwyfz4f9kma6lmty97bcbaeoo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကောင်းစံ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>275081</id>
    <revision>
      <id>1050823</id>
      <parentid>947535</parentid>
      <timestamp>2026-08-30T09:12:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 0 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 1 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1050823</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1527" sha1="iqyiv9hq7nhcldlamhhcqmib1pedyo3" xml:space="preserve">'''‌ ကောင်းစံ'''သည် လူရွှင်တော် ဟာသသရုပ်ဆောင် တစ်ဦးဖြစ်ပါသည်။ ကောင်းစံသည် [[မိုးဒီ |လူရွှင်တော်ကြီးဦးမိုးဒီ]]ရဲ့ သား ၄ယောက်အနက် တစ်ယောက်ဖြစ်သည်။ လူရွှင်‌တော် ကောင်းစံ၏လက်ဦးဆရာများသည်[[စိန်ရိုး |လူရွှင်တော်ကြီး ဦးစိန်ရိုး]]နဲ့ ဖခင်ဖြစ်သူ[[မိုးဒီ|လူရွှင်တော်ကြီး ဦးမိုးဒီ]]တို့ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;[https://www.popularmyanmar.com/%E1%80%9C%E1%80%9F%E1%80%AC%E1%80%BB%E1%80%95%E1%80%84%E1%80%B9%E1%80%99%E1%80%BD%E1%80%AC-%E1%80%B1%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%B1%E1%80%9B%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%B9%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%AC''လဟာပြင်မှာ ဈေးရောင်းရာကနေ လူရွှင်တော်ဖြစ်လာသူ လူရွှင်တော်ကောင်းစံ'']{{Dead link|date=August 2026 }}၊ Popular Journal- September 28, 2018&lt;/ref&gt;

== ကိုးကား ==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ လူရွှင်တော်များ]]
[[ကဏ္ဍ:မွေးဖွားခုနှစ် မသိရှိရသူများ]]

{{Myanmar-bio-stub}}</text>
      <sha1>iqyiv9hq7nhcldlamhhcqmib1pedyo3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကျောက်နီမော် အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု</title>
    <ns>0</ns>
    <id>285207</id>
    <revision>
      <id>1050830</id>
      <parentid>1038174</parentid>
      <timestamp>2026-08-30T09:48:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1050830</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27544" sha1="gurabi70azt2svsej3blkceh1a2zbrr" xml:space="preserve">{{Infobox civilian attack
| title        = ကျောက်နီမော် အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု
| location     = [[ကျောက်နီမော်ရွာ|ကျောက်နီမော်ကျေးရွာ]]၊ [[ရမ်းဗြဲမြို့နယ်]]
| date         = ၈ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅
| time         = နေ့လယ် ၁:၂၀
| partof       = [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း]] နှင့် [[ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်]]
| coordinates  = {{coord|18.9192|93.9355|display=inline,title}}
| map          = {{Location map | Myanmar
                  | lat      = 18.9192
                  | long     = 93.9355
                  | width    = 250
                  | label    = ကျောက်နီမော်
                  | position = right
                  | caption  = 
                  }}
| map_caption  = ရမ်းဗြဲမြို့နယ်အတွင်း ကျောက်နီမော် တည်နေရာ
| fatalities   = ၂၆ ဦး (သက်ကြီးရွယ်အိုနှင့် ကလေးငယ်များ ပါဝင်)နာမည်အတိအကျနှင့်ထုတ်ပြန်ချက်
| injuries     = ၂၇ ဦးထက်မနည်း
| perpetrators = [[ဖိုင်:Flag of the Armed Forces (Tatmadaw) of Myanmar.svg|23px]] [[တပ်မတော် (လေ)]]
| notes = {{Bulleted list |ဂျက်ဖိုက်တာဖြင့် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းကြောင့် ကျောက်နီမော်ကျေးရွာ၏ ရပ်ကွက် (၃) ခုလုံးရှိ နေအိမ် (၃၉၈) လုံး မီးလောင်ပျက်စီးခဲ့ပြီး သက်ကြီးရွယ်အိုနှင့် ကလေးငယ်အများအပြား မီးထဲပါကာ သေဆုံးခဲ့ရသည်။
|အလောင်းရှာမတွေ့ဘဲ ပျောက်ဆုံးနေသူများရှိသဖြင့် မီဒီယာများသည်သေဆုံးသူအရေအတွက်ကို  မြေပြင်အခြေအနေအရ ထိုပမာဏထက် ပိုမိုများပြားမည်ဟု ဖော်ပြခဲ့ကြသည်။
|တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခြင်းမရှိဘဲ လူနေရပ်ကွက်များကို ပစ်မှတ်ထားကာ ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ ကျူးလွန်ခဲ့သည့် စစ်ရာဇဝတ်မှုဖြစ်သည်။ }}
}}
{{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-present)}}
'''ကျောက်နီမော် အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု''' သည် ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၈ ရက်နေ့ နေ့လယ် ၁ နာရီ ၂၀ မိနစ်တွင် [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]၊ [[ရမ်းဗြဲမြို့နယ်]]၊ [[ကျောက်နီမော်ရွာ|ကျောက်နီမော်ကျေးရွာ]]၌ ဖြစ်ပွားခဲ့သော [[တပ်မတော် (လေ)|တပ်မတော်(လေ)]]၏ လေကြောင်းမှ တိုက်ခိုက်မှု နှင့် အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု ဖြစ်စဉ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခြင်းမရှိသည့် ကျောက်နီမော်ကျေးရွာရှိ လူနေရပ်ကွက်များကို [[တပ်မတော် (လေ)]] က ဂျက်ဖိုက်တာဖြင့် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းကြောင့် ကျေးရွာ၏ တောင်ပိုင်း၊ အလယ်ပိုင်းနှင့် မြောက်ပိုင်းရပ်ကွက်များရှိ နေအိမ် ၃၉၈ လုံးအထိ မီးလောင်ပြာကျခဲ့ရပြီး ဤဖြစ်စဉ်သည် ရခိုင်ပြည်နယ် အတွင်း တပ်မတော်(လေ)၏  လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုများအတွင်း အဆိုးရွားဆုံး ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။ အဆိုပါ တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် နေအိမ်များအတွင်းမှ မထွက်နိုင်ခဲ့ကြသည့် သက်ကြီးရွယ်အိုများနှင့် ကလေးငယ်များ အပါအဝင် အရပ်သား ၄၀ကျော် သေဆုံးခဲ့သည်။။&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2025-01-09 |title=ကျောက်နီမော်ကို စစ်ကောင်စီ ဗုံးကြဲ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cx272z07ynno |access-date=2026-05-03 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2025-01-09 |title=လေကြောင်းတိုက်ခိုက်ခံရတဲ့ ရမ်းဗြဲ၊ကျောက်နီမော်ရွာ ဘာဆက်ဖြစ်နေလဲ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c8rjr8e500po |access-date=2026-05-03 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ကျောက်နီမော် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်ခံရမှုကြောင့် ဒဏ်ရာရသူများ ဆေးဝါးအကူအညီလိုအပ်နေ |url=https://burmese.dvb.no/post/685704 |access-date=2026-05-03 |website=DVB Burmese |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2025-01-10 |title=ကျောက်နီမော်ကျေးရွာ ဗုံးကြဲခံရမှုကို စိုးရိမ်ထိတ်လန့်မိကြောင်း UNOCHA ထုတ်ပြန် |url=https://www.rfa.org/burmese/news/ramree-airstrike-worried-unocha-01102025142710.html |access-date=2026-05-03 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}&lt;/ref&gt;

== နောက်ခံအကြောင်းအရင်း ==
ကျောက်နီမော်ကျေးရွာ တည်ရှိရာ ရမ်းဗြဲကျွန်းသည် တရုတ်-မြန်မာ ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ပိုက်လိုင်းများ စတင်ရာ အချက်အချာကျသည့် နေရာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ကျောက်ဖြူခရိုင်အတွင်းရှိ အဆိုပါကျွန်း၏ မြောက်ဘက်တွင် ရေနက်ဆိပ်ကမ်း အပါအဝင် စီမံကိန်းကြီးများရှိသည့် ကျောက်ဖြူမြို့ တည်ရှိပြီး တောင်ဘက်တွင် ရမ်းဗြဲမြို့ တည်ရှိသည်။ အာရက္ခတပ်တော် (AA) သည် ရမ်းဗြဲမြို့နယ်ကို ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၁ ရက်နေ့ကတည်းက သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |last=ဗွီအိုအေ (မြန်မာဌာန) |date=2025-01-10 |title=ကျောက်နီမော်မှာ သေဆုံး ဒဏ်ရာရသူတိုးနေ |url=https://burmese.voanews.com/a/rakhine-kyauknimaw-village-airstrike-killed-40-more-/7932214.html |access-date=2026-05-03 |website=ဗွီအိုအေ |language=my}}&lt;/ref&gt;

== တုံ့ပြန်ချက်များ ==
ကျောက်နီမော်ကျေးရွာ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်ခံရမှုနှင့် ပတ်သက်၍ ကုလသမဂ္ဂ လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရာ ညှိနှိုင်းရေးရုံး (UNOCHA) က ဇန်နဝါရီလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ထုတ်ပြန်ချက်တစ်ရပ် ထုတ်ပြန်ခဲ့ပြီး ရခိုင်ပြည်နယ်အတွင်း အရပ်သားသေဆုံးမှု သတင်းများကြောင့် လူသားချင်းစာနာမှု အသိုင်းအဝိုင်းအတွက် အလွန်အမင်း စိုးရိမ်ထိတ်လန့်မိကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ပဋိပက္ခတွင် ပါဝင်သူများအနေဖြင့် နိုင်ငံတကာလူသားချင်းစာနာမှုဥပဒေကို လိုက်နာရန်၊ အရပ်သားများနှင့် ၎င်းတို့၏ ပိုင်ဆိုင်မှုများကို အကာအကွယ်ပေးရန်နှင့် အကူအညီများကို အတားအဆီးမဲ့ ထောက်ပံ့ပေးနိုင်ရေး အာမခံရန် ကုလသမဂ္ဂက တောင်းဆိုထားသည်။ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG) ကလည်း ဇန်နဝါရီလ ၉ ရက်နေ့တွင် ထုတ်ပြန်ချက် ထုတ်ပြန်ခဲ့ပြီး အဆိုပါတိုက်ခိုက်မှုအတွင်း ကလေးငယ်များနှင့် အမျိုးသမီးများအပါအဝင် လူ ၄၀ ကျော် သေဆုံးကာ ၅၀ ကျော် ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=ရောင်နီ |date=2025-01-09 |title=ရမ်းဗြဲကျွန်းကို လေတပ် ဗုံးကြဲ၊ သေဆုံးသူ ၄၀ ကျော်ရှိ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/60265/ |access-date=2026-05-03 |website=Myanmar Now |language=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Statement by the Resident and Humanitarian Coordinator a.i. for Myanmar {{!}} မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကုလသမဂ္ဂ |url=https://myanmar.un.org/en/287165-statement-resident-and-humanitarian-coordinator-ai-myanmar,%20https://myanmar.un.org/en/287165-statement-resident-and-humanitarian-coordinator-ai-myanmar |access-date=2026-05-03 |website=myanmar.un.org |language=my }}{{Dead link|date=May 2026 }}&lt;/ref&gt;

အာရက္ခတပ်တော်ကလည်း စစ်တပ်သည် စစ်ရာဇဝတ်မှုများကို ပြောင်ပြောင်တင်းတင်း ကျူးလွန်လျက်ရှိကြောင်း တုံ့ပြန်ပြောဆိုခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ကျောက်နီမော်ရွာ ဇာတိဖြစ်ပြီး ရန်ကုန်မြို့တွင် စစ်ဘေးရှောင်နေထိုင်နေသည့် အသက် ၂၂ နှစ်အရွယ် မစုသက်သက်အောင်သည် ၎င်း၏ ဇာတိရွာ ဗုံးကြဲခံရမှုအပေါ် လူမှုကွန်ရက်တွင် ဝမ်းနည်းကြောင်း ရေးသားခြင်းနှင့် သတင်းများ မျှဝေခြင်းတို့ကြောင့် ဇန်နဝါရီလအတွင်း၌ပင် စစ်တပ်၏ ဖမ်းဆီးခြင်းကို ခံခဲ့ရပြီး အင်းစိန်ထောင်သို့ ပို့ဆောင်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2025-02-13 |title=ကျောက်နီမော်ရွာ ဗုံးကြဲခံရမှုအပေါ် ဝမ်းနည်းကြောင်းရေးသားသူ ဖမ်းဆီးခံထားရ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/suthetthetaung-arrested-02132025051349.html |access-date=2026-05-03 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}&lt;/ref&gt;

== ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုစာရင်း ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|+ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၈ ရက်နေ့ ကျောက်နီမော်ကျေးရွာ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်ခံရမှုကြောင့် ဆုံးရှုံးသွားသော အပြစ်မဲ့ပြည်သူများ၏ နေအိမ်များစာရင်း
|-
! rowspan=&quot;2&quot; | စဉ် !! rowspan=&quot;2&quot; | နေရပ်လိပ်စာ !! rowspan=&quot;2&quot; | အိမ်ထောင်စု !! colspan=&quot;3&quot; | လူဦးရေ !! rowspan=&quot;2&quot; | နေအိမ် !! rowspan=&quot;2&quot; | မှတ်ချက်
|-
! ကျား !! မ !! စုစုပေါင်း
|-
| ၁ || ကျောက်နီမော်ကျေးရွာ၊ အလယ်ပိုင်းရပ်ကွက် || ၅၁၅ || ၄၁၇ || ၄၈၁ || ၈၉၈ || ၁၇၁ || 
|-
| ၂ || ကျောက်နီမော်ကျေးရွာ၊ တောင်ပိုင်းရပ်ကွက် || ၂၃၈ || ၄၆၇ || ၅၂၆ || ၉၉၃ || ၁၉၄ || 
|-
| ၃ || ကျောက်နီမော်ကျေးရွာ၊ မြောက်ပိုင်းရပ်ကွက် || ၅၁ || ၈၀ || ၉၁ || ၁၇၁ || ၃၃ || 
|-
! colspan=&quot;2&quot; | စုစုပေါင်း !! ၈၀၄ !! ၉၆၄ !! ၁,၀၉၈ !! ၂,၀၆၂ !! ၃၉၈ !! 
|}

== သေဆုံးသူများစာရင်း ==
ဖြစ်စဉ်ဖြစ်ပြီး ၁ရက်ကျော်အကြာ တွင် အာရက္ခတပ်တော် သည် ပြုစုကောက်ခံထားသည့် ကနဦး သေဆုံးသူစာရင်းကို အမည်နှင့်တကွ ထုတ်ပြန်ခဲ့ပြီး အလတ်စား၊ ပြင်းထန်ဒဏ်ရာရသူ (၁၂) ဦး နှင့် အသေးစား(အပေါ့စား)ဒဏ်ရာရရှိသူ (၁၅) ဦးအထက်ရှိခဲ့ကြောင်း ထည့်သွင်းပြောဆိုခဲ့သည်။ ထို့အပြင် အလောင်းရှာမတွေ့ဘဲ ပျောက်ဆုံးနေသော သူများရှိနေသေးသောကြောင့် သေဆုံး ဒဏ်ရာရသူများ အရေအတွက် ထပ်မံတိုးလာနိုင်သည်ဟုလည်း အသိပေးခဲ့သည်။လွတ်လပ်သော သတင်းမီဒီယာများသည်  အရပ်သားများသေဆုံးမှုအရေအတွက်ကို  ၄၁ ဦး ဟု ဖော်ပြခဲ့ကြပြီး၊ဒဏ်ရာရသူအရေအတွက်ကို ၅၂ ဦးဟု   ကူညီဆောင်ရွက်ပေးနေသော ရမ်းဗြဲဒေသခံများ၏ပြောကားချက်ကို ကိုးကားပြီး သတင်းရေးသားခဲ့ကြသည်။ထိခိုက်သေဆုံးသူ နှင့် ဒဏ်ရာရသူအများစုသည် အစ္စလာမ်ဘာသာဝင်များ ဖြစ်ကြသည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |last=AA |first=ULA / |date=2025-01-20 |title=ရမ်းဗြဲမြို့နယ်၊ ကျောက်နီမော်ကျေးရွာအား အကြမ်းဖက် ဖက်ဆစ် စစ်ကောင်စီမှ လေယာဉ်ဖြင့်ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုနှင့်ပတ်သက်၍ သတင်းထုတ်ပြန်ချက် |url=https://www.arakanarmy.net/post/%E1%80%9B%E1%80%99-%E1%80%97-%E1%80%99-%E1%80%94%E1%80%9A-%E1%80%80-%E1%80%80-%E1%80%94-%E1%80%99-%E1%80%80-%E1%80%9B-%E1%80%A1-%E1%80%A1%E1%80%80-%E1%80%99-%E1%80%96%E1%80%80-%E1%80%96%E1%80%80-%E1%80%86%E1%80%85-%E1%80%85%E1%80%85-%E1%80%80-%E1%80%84-%E1%80%85-%E1%80%99-%E1%80%9C-%E1%80%9A-%E1%80%89-%E1%80%96-%E1%80%84-%E1%80%97-%E1%80%80-%E1%80%90-%E1%80%80-%E1%80%81-%E1%80%80-%E1%80%99 |access-date=2026-05-03 |website=ARAKAN ARMY |language=en |archive-date=18 April 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260418225151/https://www.arakanarmy.net/post/%E1%80%9B%E1%80%99-%E1%80%97-%E1%80%99-%E1%80%94%E1%80%9A-%E1%80%80-%E1%80%80-%E1%80%94-%E1%80%99-%E1%80%80-%E1%80%9B-%E1%80%A1-%E1%80%A1%E1%80%80-%E1%80%99-%E1%80%96%E1%80%80-%E1%80%96%E1%80%80-%E1%80%86%E1%80%85-%E1%80%85%E1%80%85-%E1%80%80-%E1%80%84-%E1%80%85-%E1%80%99-%E1%80%9C-%E1%80%9A-%E1%80%89-%E1%80%96-%E1%80%84-%E1%80%97-%E1%80%80-%E1%80%90-%E1%80%80-%E1%80%81-%E1%80%80-%E1%80%99 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2025-01-09 |title=ရမ်းဗြဲမှာ ဗုံးကြဲခံရလို့ အရပ်သား လေးဆယ်ကျော် သေဆုံး၊ ငါးဆယ်ကျော် ဒဏ်ရာရ |url=https://www.rfa.org/burmese/program_2/ramree-air-strike-01082025230224.html |access-date=2026-05-03 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=လေဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခံခဲ့ရသော ကျောက်နီမော်ရွာသားများအား ULA/AA စားနပ်ရိက္ခာထောက်ပံ့ |url=https://burmese.narinjara.com/news/detail/6789327520030ed69dd307bc |access-date=2026-05-03 |website=burmese.narinjara.com |language=my}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2025-01-11 |title=ကျောက်နီမော်ကျေးရွာ ဗုံးကြဲခံရမှု လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုကူညီပေးနေတဲ့ အသိုင်းအဝိုင်းအတွက် စိုးရိမ်စရာဖြစ်တယ်လို့ UNOCHA ဆို - New Day Myanmar |url=https://newdaymyanmar.com/%E1%80%80%E1%80%BB%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%AE%E1%80%99%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BB%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%BD%E1%80%AC-%E1%80%97%E1%80%AF%E1%80%B6/ |access-date=2026-05-03 |work=New Day Myanmar |language=en-US}}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; text-align:center;&quot;
|+ style=&quot;font-weight:bold; font-size:105%;&quot; | ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၈ ရက်နေ့ ကျောက်နီမော်ကျေးရွာ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်ခံရမှုကြောင့် သေဆုံးသွားသော ပြည်သူများစာရင်း
|- style=&quot;background:#efefef;&quot;
! စဉ် !! အမည် !! အသက် !! အဘအမည် !! လူမျိုး/ဘာသာ !! အလုပ်အကိုင် !! နေရပ် !! မှတ်ချက်
|-
| ၁ || style=&quot;text-align:left;&quot; | ဦးင/ပဲကြီး || ၅၀ || ဦးဂျပန် || မူဆလင်/အစ္စလာမ် || ရေလုပ်သား || တောင်ပိုင်း || အလောင်းရ
|-
| ၂ || style=&quot;text-align:left;&quot; | ဒေါ်မလှ || ၄၈ || ဦးအာဒူမိုရာ || မူဆလင်/အစ္စလာမ် || ရေလုပ်သား || တောင်ပိုင်း || အလောင်းရ
|-
| ၃ || style=&quot;text-align:left;&quot; | မချာချာ || ၁၇ || ဦးင/ပဲကြီး || မူဆလင်/အစ္စလာမ် || - || တောင်ပိုင်း || အလောင်းမရ
|-
| ၄ || style=&quot;text-align:left;&quot; | မောင်မောင် || ၂ || ဦးကျော်လှ || မူဆလင်/အစ္စလာမ် || - || တောင်ပိုင်း || အလောင်းမရ
|-
| ၅ || style=&quot;text-align:left;&quot; | ဦးထွန်းထွန်းနိုင် || ၄၅ || ဦးင/နီ || မူဆလင်/အစ္စလာမ် || ကုန်သည် || တောင်ပိုင်း || အလောင်းမရ
|-
| ၆ || style=&quot;text-align:left;&quot; | မပုချေ || ၂၁ || ဦးထွန်းထွန်းနိုင် || မူဆလင်/အစ္စလာမ် || ကျောင်းသား || တောင်ပိုင်း || အလောင်းမရ
|-
| ၇ || style=&quot;text-align:left;&quot; | ဒေါ်လိန်လိန် || ၄၀ || ဦးသိန်းမောင် || မူဆလင်/အစ္စလာမ် || ရေလုပ်သား || တောင်ပိုင်း || အလောင်းမရ
|-
| ၈ || style=&quot;text-align:left;&quot; | မအေးလွင်(ခ)ရိုမာ || ၁၇ || ဦးအေးလွင် || မူဆလင်/အစ္စလာမ် || ကျောင်းသူ || တောင်ပိုင်း || အလောင်းရ
|-
| ၉ || style=&quot;text-align:left;&quot; | ဒေါ်ပုမ || ၅၀ || ဦးအာဒူရဟိန်း || မူဆလင်/အစ္စလာမ် || ရေလုပ်သား || တောင်ပိုင်း || အလောင်းရ
|-
| ၁၀ || style=&quot;text-align:left;&quot; | ဒေါ်ဖတေးမ || ၆၀ || ဦးဘိုဒူ || မူဆလင်/အစ္စလာမ် || ကျပန်း || တောင်ပိုင်း || အလောင်းမရ
|-
| ၁၁ || style=&quot;text-align:left;&quot; | မအာဆီယာ || ၁၇ || ဦးခလေ || မူဆလင်/အစ္စလာမ် || ကျောင်းသူ || တောင်ပိုင်း || အလောင်းမရ
|-
| ၁၂ || style=&quot;text-align:left;&quot; | ဦးညီလေး || ၃၈ || ဦးသာထွန်းအောင် || မူဆလင်/အစ္စလာမ် || ရေလုပ်သား || တောင်ပိုင်း || အလောင်းရ
|-
| ၁၃ || style=&quot;text-align:left;&quot; | ဒေါ်အာဆာမာ || ၃၂ || ဦးချောလှ || မူဆလင်/အစ္စလာမ် || ရေလုပ်သား || တောင်ပိုင်း || အလောင်းရ
|-
| ၁၄ || style=&quot;text-align:left;&quot; | ဒေါ်ခင်မာ || ၃၂ || ဦးသာထွန်းအောင် || မူဆလင်/အစ္စလာမ် || ကျပန်း || တောင်ပိုင်း || အလောင်းမရ
|-
| ၁၅ || style=&quot;text-align:left;&quot; | ဦးကာလာ || ၅၈ || ဦးယိုသုန်းမီယာ || မူဆလင်/အစ္စလာမ် || ရေလုပ်သား || တောင်ပိုင်း || အလောင်းမရ
|-
| ၁၆ || style=&quot;text-align:left;&quot; | ဒေါ်ဦးတီ || ၅၀ || ဦးအာလီမီယာ || မူဆလင်/အစ္စလာမ် || ရေလုပ်သား || တောင်ပိုင်း || အလောင်းမရ
|-
| ၁၇ || style=&quot;text-align:left;&quot; | ဒေါ်သာသာ || ၃၂ || ဦးဆဲယိုကိုရီ || မူဆလင်/အစ္စလာမ် || ရေလုပ်သား || တောင်ပိုင်း || အလောင်းရ
|-
| ၁၈ || style=&quot;text-align:left;&quot; | မောင်လှရွှေ || ၉ || ဦးအာမီ || မူဆလင်/အစ္စလာမ် || ကျောင်းသား || တောင်ပိုင်း || အလောင်းရ
|-
| ၁၉ || style=&quot;text-align:left;&quot; | ဦးဟမီ || ၄၀ || ဦးချစ်နီ || မူဆလင်/အစ္စလာမ် || ရေလုပ်သား || တောင်ပိုင်း || အလောင်းရ
|-
| ၂၀ || style=&quot;text-align:left;&quot; | ဒေါ်ရိုဟေးမာ || ၃၅ || ဦးလ/ဖြူ || မူဆလင်/အစ္စလာမ် || ရေလုပ်သား || တောင်ပိုင်း || အလောင်းရ
|-
| ၂၁ || style=&quot;text-align:left;&quot; | မောင်အဒူရမ || ၁၀ || ဦးဟမီ || မူဆလင်/အစ္စလာမ် || ကျောင်းသား || တောင်ပိုင်း || အလောင်းမရ
|-
| ၂၂ || style=&quot;text-align:left;&quot; | ဦးရွှေလှ || ၄၂ || ဦးယိုသို့အာလီ || မူဆလင်/အစ္စလာမ် || ရေလုပ်သား || တောင်ပိုင်း || အလောင်းရ
|-
| ၂၃ || style=&quot;text-align:left;&quot; | ဒေါ်တင်ရွှေ || ၄၈ || ဦးကျော်ခင် || မူဆလင်/အစ္စလာမ် || ရေလုပ်သား || တောင်ပိုင်း || အလောင်းရ
|-
| ၂၄ || style=&quot;text-align:left;&quot; | ဦးတင်မောင် || ၇၈ || ဦးနေဇာ || မူဆလင်/အစ္စလာမ် || ကုန်သည် || တောင်ပိုင်း || အလောင်းရ
|-
| ၂၅ || style=&quot;text-align:left;&quot; | မောင်ဖိုက်တူ || ၁၂ || ဦးဇော်ကိုရီယာ || မူဆလင်/အစ္စလာမ် || ကျောင်းသား || တောင်ပိုင်း || အလောင်းရ
|-
| ၂၆ || style=&quot;text-align:left;&quot; | ဒေါ်စိန်လှ || ၄၈ || ဦးမြတင် || မူဆလင်/အစ္စလာမ် || ကုန်သည် || တောင်ပိုင်း || အလောင်းရ
|}
== ကိုးကား ==
{{Reflist}}
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၅ ပဋိပက္ခများ]]
[[ကဏ္ဍ:ရခိုင်ပြည်နယ်၏ သမိုင်း]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူသတ်ပွဲများ စာရင်း]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]]
[[ကဏ္ဍ:ရမ်းဗြဲမြို့နယ်]]</text>
      <sha1>gurabi70azt2svsej3blkceh1a2zbrr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အုဂျိဂမိနတ်ကျောင်း</title>
    <ns>0</ns>
    <id>285753</id>
    <revision>
      <id>1050813</id>
      <parentid>1033154</parentid>
      <timestamp>2026-08-30T04:46:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1050813</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4475" sha1="63mgn84v5x5vev6lvvyyg0xqij529hc" xml:space="preserve">{{infobox religious building
| name = အုဂျိဂမိနတ်ကျောင်း&lt;br /&gt;宇治上神社
| image = Ujigami jinja08s3s4500.jpg
| caption = ''[[Honden]]'' main hall of the Ujigami Shrine, &lt;br&gt;a [[National Treasure of Japan]]
| map_type = Japan
| map_alt = 
| coordinates = {{Coord|34|53|31|N|135|48|41|E|region:JP_type:landmark|display=title,inline}}
| map_relief  = 
| map_size = 
| map_caption = 
| religious_affiliation = [[Shinto]]
| type = Minor ''shikinaisha''
| deity = [[Emperor Ōjin]]&lt;br /&gt;[[Uji no Wakiiratsuko]]&lt;br /&gt;[[Emperor Nintoku]]
| founded_by = 
| established = 11th century
| date_destroyed = 
| location = 59 Ujiyamada, [[Uji, Kyoto]], [[Kyoto Prefecture]], [[Japan]]
| website = 
| architecture_style = 
| festival = 
| leadership = 
}}

'''အုဂျိဂမိနတ်ကျောင်း''' (宇治上神社, Ujigami-jinja) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ကျိုတိုစီရင်စု၊ အုဂျိမြို့ရှိ ရှင်းတိုးနတ်ကျောင်းဖြစ်သည်။ ဤနတ်ကျောင်းကို အနီးအနားရှိ ဘယောဒိုးအင်းကို စောင့်ရှောက်သည့် နတ်ကျောင်းအဖြစ် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် အုဂျိနတ်ကျောင်းနှင့်လည်း နီးသည်။ ၁၉၉၄ ခုနှစ်တွင် အုဂျိဂမိနတ်ကျောင်းသည် ယူနက်စကိုကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်အဖြစ် သတ်မှတ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ ထို့အပြင် &quot;ရှေးဟောင်းကျိုတိုမြို့၏ သမိုင်းဝင်နေရာ&quot;လည်း ဖြစ်သည်။ ဤကျောင်းတော်ရှိ ဟွန်းဒန်းနှင့် ဟိုင်းဒန်းကျောင်းဆောင်များသည် နိုင်ငံတော်၏ ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာရတနာများအဖြစ် သတ်မှတ်ခြင်း ခံထားရသည်။&lt;ref name=&quot;bunkacho&quot;&gt;{{Cite web
| last = The Agency for Cultural Affairs
| script-title = ja:国指定文化財 データベース
| publisher = Database of National Cultural Properties
| access-date = 2009-12-15
| date = 2008-11-01
| url = http://www.bunka.go.jp/bsys/index.asp
| language = ja
| archive-date = 2005-12-28
| archive-url = https://web.archive.org/web/20051228033527/http://www.bunka.go.jp/bsys/index.asp
| url-status = dead
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;dijitaru&quot;&gt;{{cite encyclopedia | encyclopedia = Dijitaru daijisen | title = Ujigami-jinja | url = http://rekishi.jkn21.com/ | access-date = 2012-05-28 | year = 2012 | publisher = Shogakukan | location = Tokyo | language = ja | url-status = dead | archive-url = https://web.archive.org/web/20070825113418/http://rekishi.jkn21.com/ | archive-date = 2007-08-25 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;jcp&quot;&gt;{{cite web | url = http://www.culturalprofiles.net/japan/units/4552.html | title = Ujigami-jinja Shrine | year = 2006 | publisher = Japan Cultural Profile | location = Cambridge, United Kingdom | access-date = 2012-05-28 | archive-date = 21 February 2025 | archive-url = https://web.archive.org/web/20250221235517/http://www.culturalprofiles.net/japan/units/4552.html | url-status = dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;kiis&quot;&gt;{{cite web | url = http://www.kiis.or.jp/kansaida/uji/uji02-e.html | title = Ujigami Shrine | year = 1996 | publisher = Kansai Digital Archives | location = Kita-ku, Osaka, Japan | access-date = 2012-05-28 | archive-date = 2012-02-11 | archive-url = https://web.archive.org/web/20120211232140/http://www.kiis.or.jp/kansaida/uji/uji02-e.html | url-status = dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;nipponika&quot;&gt;{{cite encyclopedia | encyclopedia = Nihon Daihyakka Zensho (Nipponika) | title = Ujigami-jinja | url = http://rekishi.jkn21.com/ | access-date = 2012-05-28 | year = 2012 | publisher = Shogakukan | location = Tokyo | language = ja | url-status = dead | archive-url = https://web.archive.org/web/20070825113418/http://rekishi.jkn21.com/ | archive-date = 2007-08-25 }}&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ကျိုတိုစီရင်စုရှိ လည်ပတ်စရာနေရာများ]]</text>
      <sha1>63mgn84v5x5vev6lvvyyg0xqij529hc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကျောက်တော်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>287009</id>
    <revision>
      <id>1050829</id>
      <parentid>1049103</parentid>
      <timestamp>2026-08-30T09:47:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1050829</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23325" sha1="ncxwvhzuibyhvz3woyx6nr7akakh343" xml:space="preserve">{{Infobox military conflict
| conflict    = ကျောက်တော်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ
| width       = 
| partof      = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] နှင့် [[ရခိုင်ပြည်နယ် တိုက်ပွဲများ (၂၀၂၃–လက်ရှိ)]]
| image       = 
| image_size  = 
| alt         = 
| caption     = 
| date        = ဇန်နဝါရီလဆန်း – ၁၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄ (၁၄ ဖေဖော်ဝါရီ ထုတ်ပြန်)
| place       = [[ကျောက်တော်မြို့]]နှင့် ကျောက်တော်မြို့နယ်၊ [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]
| territory   = [[အာရက္ခတပ်တော်]] က ကျောက်တော်မြို့အခြေစိုက် စကခ (၉)၊ တပ်ရင်းစခန်းအားလုံးနှင့် ဌာနဆိုင်ရာရုံးများကို အပြီးသတ်သိမ်းပိုက်ကာ မြို့တစ်ခုလုံးကို အလုံးစုံ ထိန်းချုပ်ခဲ့သည်။
| status      = AA အောင်ပွဲ
| combatant1  = {{flagicon|Myanmar}} [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]
* အမှတ် (၉) စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် (စကခ-၉)
* ခမရ (၅၃၉) (ကန်စောက်အခြေစိုက်)
* ခမရ (၃၇၄)
* ခမရ (၃၇၆)
* ခမရ (၃၇၅)
* အမတ (၃၇၇) (အမြောက်တပ်)
* တောင်ရှည်တောင် ဗျူဟာစခန်း
* စစ်ကောင်စီ ရေတပ် (Navy)
| combatant2  = {{flagicon image|Flag of the Arakan Army, under the United League of Arakan.svg}} [[အာရက္ခတပ်တော်]] (AA)
| commander1  = 
| commander2  = 
| strength1   = မသိရ
| strength2   = မသိရ
| casualties1 = * စစ်သား ၅၀၀ ကျော် လက်နက်ချအလင်းဝင်
* ဇက်သင်္ဘော/စစ်သင်္ဘော ၃ စီး နစ်မြုပ်/ပျက်စီး
* စစ်သားအများအပြား သေဆုံး
| casualties2 = မသိရ
| notes       = '''လက်နက်ချမှုများ:''' တောင်ရှည်တောင်ဗျူဟာစခန်းမှ စစ်သား ၂၀၀ ကျော်နှင့် ကန်စောက်အခြေစိုက် ခမရ (၅၃၉) တပ်ရင်းမှ စစ်သား ၃၀၀ ခန့် လက်နက်အပြည့်အစုံဖြင့် အလင်းဝင်ခဲ့သည်။
| campaignbox = {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-present)}}
}}

'''ကျောက်တော်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ''' သည် [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ)]] နှင့် [[ရခိုင်ပြည်နယ် တိုက်ပွဲများ (၂၀၂၃–လက်ရှိ)]] စစ်မျက်နှာပြင် အတွင်း [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]၊ [[ကျောက်တော်မြို့]]ရှိ [[တပ်မတော်]] ၏  စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်၊ ခြေမြန်တပ်ရင်းများနှင့် ဗျူဟာကုန်းစခန်းအားလုံးကို [[အာရက္ခတပ်တော်]] (AA) က တစ်ခုပြီးတစ်ခု ပိတ်ဆို့ထိုးစစ်ဆင် ချေမှုန်းတိုက်ခိုက်ခဲ့သည့် တိုက်ပွဲတစ်ခု ဖြစ်သည်။ တိုက်ပွဲသည် ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလဆန်းပိုင်းမှ စတင်ခဲ့ပြီး ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၃ ရက်နေ့တွင် ကျောက်တော်မြို့နယ်တစ်ခုလုံးရှိ တပ်စခန်းအားလုံးကို AA က အပြီးသတ် သိမ်းပိုက်ကာ အလုံးစုံ ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည့် ဖြစ်ရပ်လည်း ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=ရောင်နီ |first=မိုးဦး |date=2024-01-31 |title=ကျောက်တော်မြို့ တပ်စခန်းနှစ်ခုကို AA ဆက်လက်ထိုးစစ်ဆင် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/48697/ |access-date=2026-06-01 |website=Myanmar Now |language=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=AA |first=ULA / |date=2024-11-13 |title=အာရက္ခ နှင့် ပလက်ဝဒေသစစ်ဆင်ရေး (၁) နှစ်ပြည့် သတင်းထုတ်ပြန်ချက် |url=https://www.arakanarmy.net/post/%E1%80%A1-%E1%80%9B%E1%80%80-%E1%80%81-%E1%80%94-%E1%80%84-%E1%80%95%E1%80%9C%E1%80%80-%E1%80%9D%E1%80%92-%E1%80%9E%E1%80%85%E1%80%85-%E1%80%86%E1%80%84-%E1%80%9B-%E1%81%81-%E1%80%94-%E1%80%85-%E1%80%95-%E1%80%8A-%E1%80%9E%E1%80%90%E1%80%84-%E1%80%91-%E1%80%90-%E1%80%95-%E1%80%94-%E1%80%81-%E1%80%80 |access-date=2026-06-01 |website=ARAKAN ARMY |language=en |archive-date=1 June 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260601235849/https://www.arakanarmy.net/post/%25E1%2580%25A1-%25E1%2580%259B%25E1%2580%2580-%25E1%2580%2581-%25E1%2580%2594-%25E1%2580%2584-%25E1%2580%2595%25E1%2580%259C%25E1%2580%2580-%25E1%2580%259D%25E1%2580%2592-%25E1%2580%259E%25E1%2580%2585%25E1%2580%2585-%25E1%2580%2586%25E1%2580%2584-%25E1%2580%259B-%25E1%2581%2581-%25E1%2580%2594-%25E1%2580%2585-%25E1%2580%2595-%25E1%2580%258A-%25E1%2580%259E%25E1%2580%2590%25E1%2580%2584-%25E1%2580%2591-%25E1%2580%2590-%25E1%2580%2595-%25E1%2580%2594-%25E1%2580%2581-%25E1%2580%2580 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://bur.mizzima.com/2024/02/14/15301|title=ကျောက်တော်မှ သိမ်းပိုက်ရရှိသည့် လက်နက်ခဲယမ်းများ AA ထုတ်ပြန်|work=Mizzima Burmese|access-date=၁ ဇွန် ၂၀၂၆|date=၁၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄}}&lt;/ref&gt;

== နောက်ခံဖြစ်စဉ် ==
{{main|မီးဝတိုက်ပွဲ}}
ကျောက်တော်မြို့နယ်သည် [[ချင်းပြည်နယ်]]၊ [[ပလက်ဝမြို့နယ်]]နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေပြီး စစ်ရေးအရ အလွန်အချက်အချာကျသဖြင့် တပ်မတော် က  [[အမှတ်(၉)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်|အမှတ် (၉) စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်]] (စကခ-၉) တပ်မဌာနချုပ် အပြင် ခြေမြန်တပ်ရင်းများစွာနှင့် အမြောက်တပ်ရင်းတို့ကို အခိုင်အမာ အခြေစိုက်ချထားခဲ့သည်။ အာရက္ခတပ်တော်သည် ၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလမှစတင်ကာ ရခိုင်စစ်မျက်နှာ ထိုးစစ်ဆင်မှုအတွင်း ကျောက်တော်မြို့နယ်ရှိ တပ်စခန်းများကို ဗျူဟာမြောက် ဝိုင်းရံပိတ်ဆို့ခဲ့သည်။ ဇန်နဝါရီလဆန်းပိုင်းတွင် ပလက်ဝ-ကျောက်တော်အစပ်ရှိ အရေးပါသော &quot;မီးဝဗျူဟာကုန်း&quot; ကို ၄ ရက်တာ တိုက်ပွဲဖြင့် AA က ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ (၁၃) ရက်နေ့၊ ညနေ (၆) နာရီခန့်အချိန်တွင် တိုက်ခိုက်သိမ်းယူခဲ့ပြီးနောက် ကျောက်တော်မြို့သိမ်းထိုးစစ်ကို အရှိန်မြှင့်တင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ပလက်၀&quot;ခန်ခတောင်ဗျူဟာစခန်း&quot; နှင့် “မီး၀ဗျူဟာကုန်း”ကို ရက္ခိုင့်တပ်တော် ဆက်လက်သိမ်းပိုက် |url=https://burmese.narinjara.com/news/detail/65a3115010fa4056ded17f35 |access-date=2026-06-01 |website=burmese.narinjara.com |language=my}}&lt;/ref&gt;

== တိုက်ပွဲဖြစ်စဉ်နှင့် စခန်းများအဆင့်ဆင့် ပြိုလဲခြင်း ==
၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၆ ရက်နေ့တွင် မြောက်ဦးမြို့နယ်ရှိ သင်းကျစ်တော်တောင်စခန်းကို သိမ်းပိုက်သည့်ကာလနှင့် တစ်ပြိုင်တည်းမှာပင် ကျောက်တော်မြို့နယ် တောင်ရှည်တောင် ဗျူဟာစခန်းကုန်းကို အပြင်းအထန် တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး သိမ်းယူခဲ့ပြီးနောက် စစ်ကောင်စီတပ်သား အင်အား ၂၀၀ ကျော် လက်နက်ချအညံ့ခံခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=ရောင်နီ |date=2024-01-01 |title=ကျောက်တော်မြို့နယ်ရှိ စစ်တပ်ဗျူဟာကုန်းကို AA သိမ်းယူ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/47625/ |access-date=2026-06-01 |website=Myanmar Now |language=en-US}}&lt;/ref&gt;ကျောက်တော်မြို့နယ်၊ တောင်ရှည်တောင် ဗျူဟာစခန်းအားတိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ရာတွင် ရက္ခိုင့်တပ်တော်(AA) နှင့်အတူ လက်တွဲ၍  ယောကာကွယ်ရေးတပ် - YDF လည်း ပါဝင်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ကျောက်တော် တောင်ရှည်တောင်ဗျူဟာကို သိမ်းပိုက်ရာတွင် AAနှင့်အတူ လက်တွဲ၍ ယောကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ ပူးပေါင်းပါဝင်တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြောင်း သတင်းထုတ်ပြန် |url=https://burmese.narinjara.com/news/detail/65a164a1b0ed913fb8e75c29 |access-date=2026-06-01 |website=burmese.narinjara.com |language=my}}&lt;/ref&gt; ထို့နောက် ဇန်နဝါရီလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ကျောက်တော်မြို့နယ်အခြေစိုက် အမြောက်တပ်စခန်းဖြစ်သော အမတ (၃၇၇) ကို တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ ဇန်နဝါရီလ ၁၆ ရက်နေ့ မနက်ပိုင်းတွင် ကန်စောက်အခြေစိုက် ခမရ (၅၃၉) တပ်ရင်းစခန်းကို AA က ထပ်မံတိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ခဲ့ရာ အဆိုပါတပ်ရင်းမှ စစ်ကောင်စီတပ်သားအင်အား ၃၀၀ ခန့်သည် လက်နက်အပြည့်အစုံဖြင့် ထပ်မံလက်နက်ချ အလင်းဝင်လာခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ကျောက်တော်ကန်စောက် ၅၃၉ တပ်ရင်းကို AA တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက် |url=https://burmese.narinjara.com/news/detail/65a692fbcd6cb1917ee05e2a |access-date=2026-06-01 |website=burmese.narinjara.com |language=my}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |last=MAWKUN |date=2024-01-15 |title=ရခိုင်ပြည်နယ် ကျောက်တော်မြို့မှာ တိုက်ပွဲတွေပြင်းထန်နေ - MAWKUN |url=https://mawkun.com/15jan2024-1st/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240207184347/https://mawkun.com/15jan2024-1st/ |archive-date=7 February 2024 |access-date=2026-06-01 |work=MAWKUN |language=en-US |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=ရောင်နီ |first=မိုးဦး |date=2024-01-31 |title=ကျောက်တော်မြို့ တပ်စခန်းနှစ်ခုကို AA ဆက်လက်ထိုးစစ်ဆင် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/48697/ |access-date=2026-06-01 |website=Myanmar Now |language=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Agency |first=Yangon Khit Thit News |date=2024-01-08 |title=ကျောက်တော်မြို့နယ်၊ တောင်ရှည်တောင် ဗျူဟာစခန်းမှ စစ်ကောင်စီ တပ်သား ၂၀၀ ကျော် လက်နက်ချအညံ့ခံ၊ မြောက်ဦးမြို့နယ်ရှိ သင်းကျစ်တော်တောင်စခန်းကို AA က အပြီးသတ် သိမ်းပိုက်၊ လက်နက် ခဲယမ်း အများအပြား သိမ်းဆည်းရရှိ |url=https://yktnews.com/2024/01/139066/ |access-date=2026-06-01 |website=Khit Thit Media |language=en-US |archive-date=20 February 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240220093715/https://yktnews.com/2024/01/139066/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

ထို့နောက် မြို့အနီးရှိ အဓိကတပ်စခန်းများဖြစ်သော ခမရ (၃၇၄) တပ်ရင်းကို လေကြောင်းပစ်ကူများရှိနေသည့်ကြားမှ ဇန်နဝါရီလ ၃၀ ရက်နေ့တွင်လည်းကောင်း&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ကျောက်တော် (၃၇၄) တပ်ရင်း ရက္ခိုင့်တပ်တော် အပြီးသိမ်းပိုက် |url=https://www.bnionline.net/mm/news-103142 |access-date=2026-06-01 |website=နိုင်ငံတကာမြန်မာ့သတင်း |language=my}}&lt;/ref&gt;၊ ခမရ (၃၇၆) တပ်ရင်းကို ဖေဖော်ဝါရီလ ၂ ရက်နေ့တွင်လည်းကောင်း အသီးသီး တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီလ ၆ ရက်နေ့တွင် ကျောက်တော်အခြေစိုက် စကခ (၉) ဌာနချုပ်ကို AA က အပြင်းအထန် ထိုးစစ်ဆင်ရာ စစ်ကောင်စီက ဇက်ရေယာဉ် နှစ်စီးဖြင့် စစ်ကူလာပို့ရန် ကြိုးစားခဲ့သော်လည်း AA ၏ လက်နက်ကြီး ထိမှန်မှုကြောင့် စစ်ကူမပို့နိုင်ဘဲ နောက်ကြောင်းပြန်လှည့်ပြေးခဲ့ရသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ဖေဖော်ဝါရီလ ၇ ရက် နေ့လယ်ပိုင်း၌ ကျောက်တော်အခြေစိုက် အမှတ် (၉) စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် (စကခ-၉) ဌာနချုပ်ကြီးနှင့် ခမရ (၃၇၅) တပ်ရင်းတို့ကို အပြီးသတ် တိုက်ခိုက်ချေမှုန်းနိုင်ခဲ့ပြီး ကျောက်တော်မြို့နယ်အတွင်းရှိ စစ်ကောင်စီတပ်စခန်းအားလုံးကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-01-30 |title=ကျောက်တော်မြို့က စစ်ကောင်စီ တပ်ရင်းတစ်ခုကို AA သိမ်းပိုက် |url=https://www.rfa.org/burmese/news/aa-kyauktaw-seized-military-rakhine-01302024144146.html |access-date=2026-06-01 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=မိုးဦး |first=ရောင်နီ |date=2024-02-08 |title=စကခ (၉) လက်အောက်ခံ ခြေမြန်တပ်ရင်း ၁၀ ရင်းလုံး AA သိမ်းယူ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/49077/ |access-date=2026-06-01 |website=Myanmar Now |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

== ရေကြောင်းကြားဖြတ်တိုက်ခိုက်မှု ==
တိုက်ပွဲအတွင်း စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်အချို့သည် တပ်ဆုတ်ပြီး စစ်ကောင်စီ ရေတပ်ပိုင် ဇက်ရေယာဉ် သုံးစီးဖြင့် ကုလားတန်မြစ်ကြောင်းအတိုင်း ထွက်ပြေးရန် ကြိုးပမ်းခဲ့ကြသည်။ ထိုသို့ ထွက်ပြေးသည့် စစ်ကောင်စီ ရေတပ်ယာဉ်များကို အာရက္ခတပ်တော်က ဝိုင်းဝန်းပိတ်ဆို့ကာ လိုက်လံတိုက်ခိုက်ခဲ့သဖြင့် ဖေဖော်ဝါရီ ၇ ရက်နှင့် ၈ ရက်နေ့များတွင် အပေါက်ဝရွာအနီး မြစ်ကြောင်းအတွင်း၌ စစ်သင်္ဘော/ဇက်ရေယာဉ် နှစ်စီး ထိမှန်ကာ ကုလားတန်မြစ်အတွင်း နစ်မြုပ်သွားခဲ့ပြီး ကျန်တစ်စီးမှာလည်း ပြင်းထန်စွာ ထိခိုက်ပျက်စီးသွားခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=admin |date=2024-02-07 |title=ကျောက်တော်မြို့ကို AA သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ပြီး မြို့ကိုစွန့်ခွာပြေးသည့် စစ်ကောင်စီ၏ Navy ၂ စီး ကိုပါ ပစ်ခတ်နှစ်မြှုပ် |url=https://ayartimes.com/?p=32318 |access-date=2026-06-01 |website=Ayeyarwaddy Times |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

== မြို့ပြအုပ်ချုပ်ရေးနှင့် အခြေအနေ ==
အာရက္ခတပ်တော်သည် ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၃ ရက်နေ့တွင် ကျောက်တော်မြို့ကို အလုံးစုံ ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ပြီး ဖေဖော်ဝါရီ ၁၄ ရက် ညပိုင်းတွင် မြို့ကို သိမ်းပိုက်ရရှိကြောင်း တရားဝင် ကြေညာခဲ့သည်။ ယင်းထုတ်ပြန်ချက်တွင် ကျောက်တော်မြို့နယ်အတွင်းရှိ စကခ (၉) ဌာနချုပ်ရှေ့၊ ရဲတပ်ဖွဲ့မှူးရုံး၊ မြန်မာ့ဆက်သွယ်ရေးရုံး၊ ကမ္ဘာ့ရတနာဘဏ်၊ သမဝါယမရုံး၊ စိုက်ပျိုးရေးဦးစီးဌာနရုံး၊ စိုက်ပျိုးရေးသိပ္ပံ (ကျောက်တော်)၊ မြို့နယ်တရားရုံး၊ အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာနရုံး၊ မြို့နယ်စည်ပင်သာယာရုံးနှင့် ကစ္ဆပနဒီတံတား စသည့် အစိုးရဌာနဆိုင်ရာရုံးများနှင့် အထောက်အထားအဆောက်အအုံများအားလုံးတွင် အာရက္ခတပ်တော် (AA) တပ်ဖွဲ့ဝင်များ စနစ်တကျ နေရာယူစိုးမိုးထားသည့် မှတ်တမ်းဓာတ်ပုံများကို ထုတ်ပြန်ကာ မြို့ပြအုပ်ချုပ်ရေးကို လွှဲပြောင်းရယူထားကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။စစ်‌ရေယာဉ်ပေါ်က ဆုတ်ခွာလာသည့်တပ်ဖွဲ့ဝင်များ မိသားစုဝင်များ ဌာနဆိုင်ရာအရပ်သားဝန်ထမ်း စုစုပေါင်း ၉၁၂ ဦးကို စနစ်တကျ အကွက်ချလုပ်ကြံသတ်ဖြတ်ခဲ့ သူမှာ အေ‌ေအ အကြမ်းဖက်အဖွဲဖြစ်ပါသည်။e web|url=https://bur.mizzima.com/2024/02/14/15071|title=ကျောက်တော်မြို့ကို သိမ်းပိုက်ထားသည့် မြင်ကွင်းများ AA ထုတ်ပြန်|work=Mizzima Burmese|access-date=၁ ဇွန် ၂၀၂၆|date=၁၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄}}&lt;/ref&gt;

== ကိုးကား ==
{{Reflist}}
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၄ ပဋိပက္ခများ]]
[[ကဏ္ဍ:ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ တိုက်ပွဲများ]]
[[ကဏ္ဍ:ကျောက်တော်မြို့နယ်]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ) အတွင်း မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ]]</text>
      <sha1>ncxwvhzuibyhvz3woyx6nr7akakh343</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>287010</id>
    <revision>
      <id>1050801</id>
      <parentid>1041012</parentid>
      <timestamp>2026-08-29T20:00:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mkant00</username>
        <id>135890</id>
      </contributor>
      <comment>some mathematical content + hyperlinks</comment>
      <origin>1050801</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="49668" sha1="jifog4mcwugmxeoy08o19rvzx4iapyv" xml:space="preserve">{{အက္ခရာသင်္ချာ တည်ဆောက်ပုံများ}}

[[သင်္ချာ|သင်္ချာ]] (Mathematics) တွင် '''အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် (Isomorphism)''' ဆိုသည်မှာ သင်္ချာ တည်ဆောက်ပုံများ (Mathematical structures) နှစ်ခုကြားရှိ ပုံဖော်မှုတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် တည်ဆောက်ပုံတစ်ခု၏ အစိတ်အပိုင်းများကို အခြားတည်ဆောက်ပုံတစ်ခု၏ အဓိပ္ပာယ်တူညီသော အစိတ်အပိုင်းများဆီသို့ [[ဘိုင်ဂျက်တစ် ဖန်ရှင်|ဘိုင်ဂျက်တစ်]] (Bijective) ဖြစ်စွာ ပုံဖော်ပေးသည်။ ဤဝေါဟာရသည် ရှေးဟောင်းဂရိစကားလုံးများဖြစ်သော တူညီသည်ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည့် isos နှင့် ပုံသဏ္ဌာန်ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည့် morphe တို့မှ ဆင်းသက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။

== အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက် ==

=== အုပ်စု အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်၏ အခြေခံ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်နှင့် သဘောတရား (Core Definition and Philosophy of Group Isomorphism) ===
&lt;math&gt;(G, \star)&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;(H, \diamond)&lt;/math&gt; တို့သည် [[အုပ်စု (သင်္ချာ)|အုပ်စုများ]] (groups) ဖြစ်ပါစေ။ ပုံဖော်မှု (map) &lt;math&gt;\varphi : G \rightarrow H&lt;/math&gt; သည် [[ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်|ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်]] (homomorphism) ဖြစ်ပြီး [[ဘိုင်ဂျက်တစ် ဖန်ရှင်|ဘိုင်ဂျက်တစ်]] (bijective) ဖြစ်ပါက ၎င်းကို အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် ဟုခေါ်သည်။ ဘိုင်ဂျက်တစ်ဖြစ်ခြင်း ဆိုသည်မှာ ၎င်းပုံဖော်မှုသည် [[အင်ဂျက်တစ် ဖန်ရှင်|အင်ဂျက်တစ်]] (injective) ဖြစ်ပြီး [[ဆာဂျက်တစ် ဖန်ရှင်|ဆာဂျက်တစ်]] (surjective) လည်း ဖြစ်ခြင်းကို ဆိုလိုသည်။ ဤအခြေအနေတွင် &lt;math&gt;G&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;H&lt;/math&gt; တို့သည် အိုင်ဆိုမောဖစ် (isomorphic) ဖြစ်သည် သို့မဟုတ် တူညီသော အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် အမျိုးအစား (isomorphism type) ရှိသည်ဟု ဆိုနိုင်ကာ ၎င်းကို &lt;math&gt;G \cong H&lt;/math&gt; ဟု ရေးသားဖော်ပြသည်။&lt;ref&gt;{{Citation |last1=Dummit |first1=David S. |last2=Foote |first2=Richard M. |title=Abstract Algebra |edition=3rd |publisher=John Wiley &amp; Sons |date=2004}}&lt;/ref&gt; ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင် ဖြစ်ခြင်းကြောင့် အုပ်စုဝင်အားလုံး &lt;math&gt;x,y \in G&lt;/math&gt; အတွက် &lt;math&gt;\varphi(x \star y) = \varphi(x) \diamond \varphi(y)&lt;/math&gt; ဆိုသော အခြေအနေကို ပြည့်စုံစေရမည်။&lt;ref&gt;{{Citation |last1=Dummit |first1=David S. |last2=Foote |first2=Richard M. |title=Abstract Algebra |edition=3rd |publisher=John Wiley &amp; Sons |date=2004}}&lt;/ref&gt;

ပင်ကိုသိစိတ် (intuition) အရ &lt;math&gt;G&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;H&lt;/math&gt; တို့ရှိ အစုဝင်များနှင့် တွက်ချက်မှုဆိုင်ရာ သင်္ကေတများ ရေးသားပုံ ကွဲလွဲနိုင်သော်လည်း ၎င်းတို့သည် အခြေခံအားဖြင့် တူညီသော အုပ်စုများ ဖြစ်ကြသည်။ ထို့ကြောင့် [[ဖလှယ်ရဂုဏ်သတ္တိ|ဖလှယ်ရဂုဏ်သတ္တိ]] (commutativity) ကဲ့သို့သော အုပ်စု တည်ဆောက်ပုံအပေါ်တွင်သာ မှီခိုသည့် မည်သည့်ဂုဏ်သတ္တိမဆို &lt;math&gt;G&lt;/math&gt; တွင် မှန်ကန်ပါက &lt;math&gt;H&lt;/math&gt; တွင်လည်း အလိုအလျောက် မှန်ကန်မည်ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Citation |last1=Dummit |first1=David S. |last2=Foote |first2=Richard M. |title=Abstract Algebra |edition=3rd |publisher=John Wiley &amp; Sons |date=2004}}&lt;/ref&gt; အုပ်စု တွက်ချက်မှု သင်္ကေတကို ပြောင်းလဲခြင်းသည် အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် အမျိုးအစားကို မပြောင်းလဲစေသောကြောင့် အုပ်စု တွက်ချက်မှုများအားလုံးကို [[မြှောက်ခြင်း|မြှောက်ခြင်း]] (&lt;math&gt;\cdot&lt;/math&gt;) အဖြစ်သာ ရေးသားဖော်ပြမှုကို ပုံစံတကျ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်က ခိုင်လုံစေသည်။&lt;ref&gt;{{Citation |last1=Dummit |first1=David S. |last2=Foote |first2=Richard M. |title=Abstract Algebra |edition=3rd |publisher=John Wiley &amp; Sons |date=2004}}&lt;/ref&gt;

=== စကြဝဠာ အက္ခရာသင်္ချာ ===
စကြဝဠာ အက္ခရာသင်္ချာ (Universal algebra) တွင် အက္ခရာသင်္ချာ တည်ဆောက်ပုံများ (Algebraic structures) နှစ်ခုကြားရှိ [[ဖန်ရှင်|ဖန်ရှင်]] (Function) &lt;math&gt;\varphi&lt;/math&gt; ကို အောက်ပါအခြေအနေများနှင့် ကိုက်ညီပါက အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်ဟု ခေါ်သည်။ ဤတည်ဆောက်ပုံများတွင် အုပ်စုများ၊ [[ကွင်း (အက္ခရာသင်္ချာ)|ကွင်းများ]] (Rings)၊ [[ဖီးလ်ဒ်|ဖီးလ်ဒ်များ]] (Fields) သို့မဟုတ် [[ဗက်တာရပ်ဝန်း|ဗက်တာရပ်ဝန်းများ]] (Vector spaces) အစရှိသည်တို့ ပါဝင်နိုင်သည်။

*&lt;math&gt;\varphi&lt;/math&gt; သည် ဘိုင်ဂျက်တစ် ဖြစ်ရမည်။
*&lt;math&gt;\varphi&lt;/math&gt; သည် ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင် ဖြစ်ရမည်။

အက္ခရာသင်္ချာ တည်ဆောက်ပုံနှစ်ခုကြားတွင် အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် ရှိနေပါက ၎င်းတည်ဆောက်ပုံနှစ်ခုကို အိုင်ဆိုမောဖစ် ဖြစ်သည်ဟု ခေါ်သည်။ 

&lt;math&gt;X&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;Y&lt;/math&gt; တို့ အိုင်ဆိုမောဖစ် ဖြစ်သည်ဆိုသော အဆိုကို &lt;math&gt;\simeq&lt;/math&gt; သို့မဟုတ် &lt;math&gt;X \cong Y&lt;/math&gt; ဖြင့် သင်္ကေတပြုလေ့ရှိသည်။
အက္ခရာသင်္ချာ တည်ဆောက်ပုံနှစ်ခုကြားရှိ &lt;math&gt;\varphi&lt;/math&gt; သည် ဘိုင်ဂျက်တစ်ဖြစ်သော ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်တစ်ခု ဖြစ်ပါက &lt;math&gt;\varphi^{-1}&lt;/math&gt; သည်လည်း ဘိုင်ဂျက်တစ်ဖြစ်သော ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင် အမြဲတမ်း ဖြစ်သည်။

=== ကတ်တဂိုရီသီအိုရီ ===
[[ကတ်တဂိုရီသီအိုရီ|ကတ်တဂိုရီသီအိုရီ]] (Category theory) တွင် အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်ကို မော်ဖစ်ဇင် (Morphism) &lt;math&gt;f\colon X \to Y&lt;/math&gt; တစ်ခုအဖြစ် ယေဘုယျ သတ်မှတ်သည်။ ၎င်းမော်ဖစ်ဇင်တွင် နှစ်ဖက်စလုံးအတွက် ပြောင်းပြန် (Inverse) ဖြစ်သော &lt;math&gt;f^{-1}\colon Y \to X&lt;/math&gt; ရှိရမည်။
*&lt;math&gt;f \circ f^{-1} = \operatorname{id}_Y&lt;/math&gt;
*&lt;math&gt;f^{-1} \circ f = \operatorname{id}_X&lt;/math&gt;

အထက်တွင် ဖော်ပြခဲ့သော အက္ခရာသင်္ချာ တည်ဆောက်ပုံများနှင့် ဆက်သွယ်ချက်ဆိုင်ရာ တည်ဆောက်ပုံများကြားရှိ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်များသည် ဤသတ်မှတ်ချက်၏ အထူးအခြေအနေများ ဖြစ်ကြသည်။ 

[[ကတ်တဂိုရီသီအိုရီ|ကတ်တဂိုရီ သီအိုရီ]]တွင် အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် ဂုဏ်သတ္တိသည် မည်သည့် [[ဖန်တာ]] (Functor) အောက်တွင်မဆို မပြောင်းလဲဘဲ တည်ရှိနေခြင်းမှာ အလွန် အရေးကြီးသည်။ ဆိုလိုသည်မှာ ကတ်တဂိုရီ &lt;math&gt;C&lt;/math&gt; အတွင်းရှိ &lt;math&gt;f\colon X \to Y&lt;/math&gt; သည် အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်တစ်ခု ဖြစ်ပြီး &lt;math&gt;F\colon C \to D&lt;/math&gt; သည် ဖန်တာတစ်ခု ဖြစ်ပါက &lt;math&gt;F(f)\colon F(X) \to F(Y)&lt;/math&gt; သည်လည်း ကတ်တဂိုရီ &lt;math&gt;D&lt;/math&gt; အတွင်းရှိ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်တစ်ခု ဖြစ်လာသည်။ အက္ခရာသင်္ချာဆိုင်ရာ [[တိုပေါ်လော်ဂျီ|တိုပေါ်လော်ဂျီ]] (Algebraic topology) တွင် ရပ်ဝန်းများကို ဆက်စပ်ရာ၌ ဤဂုဏ်သတ္တိကို မကြာခဏ အသုံးပြုလေ့ရှိသည်။ ဥပမာအားဖြင့် ရပ်ဝန်းနှစ်ခုသည် ဟိုမီယိုမောဖစ် ဖြစ်ပါက ၎င်းတို့၏ အခြေခံအုပ်စုများ (Fundamental groups) သည်လည်း အိုင်ဆိုမောဖစ် ဖြစ်ကြသည်။ ထို့ပြင် ပုံဖော်မှုများ၏ [[ဟိုမိုတိုပီ|ဟိုမိုတိုပီ]] အတန်းအစားများ (Homotopy classes) ကို မော်ဖစ်ဇင်များအဖြစ် အသုံးပြုသော တိုပေါ်လော်ဂျီ ရပ်ဝန်းများ ကတ်တဂိုရီတွင် ဟိုမိုတိုပီ ထပ်တူညီမှု (Homotopy equivalence) များကို အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်များအဖြစ် ယူဆသည်။

== အခြေခံအချက်များနှင့် ဂုဏ်သတ္တိများ ==
* ထပ်တူညီမှုဆက်သွယ်ချက် (Equivalence Relation): ဗလာမဟုတ်သော မည်သည့် [[အုပ်စု (သင်္ချာ)|အုပ်စုများ]] စုစည်းမှုအတွက်မဆို &lt;math&gt;\cong&lt;/math&gt; ဆက်သွယ်ချက်သည် ထပ်တူညီမှုဆက်သွယ်ချက် တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းထပ်တူညီမှုအတန်းအစားများ (equivalence classes) ကို အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် အတန်းအစားများ (isomorphism classes) ဟု ခေါ်သည်။&lt;ref&gt;{{Citation |last1=Dummit |first1=David S. |last2=Foote |first2=Richard M. |title=Abstract Algebra |edition=3rd |publisher=John Wiley &amp; Sons |date=2004}}&lt;/ref&gt;
* တည်ဆောက်ပုံကို ထိန်းသိမ်းခြင်း (Structural Preservation): အုပ်စုနှစ်ခုသည် အိုင်ဆိုမောဖစ် မဖြစ်ကြောင်း သက်သေပြရန် တစ်ခါတစ်ရံ လွယ်ကူသည်။ &lt;math&gt;\varphi : G \rightarrow H&lt;/math&gt; သည် အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်တစ်ခု ဖြစ်ပါက &lt;math&gt;|G| = |H|&lt;/math&gt; ဖြစ်မည်။ &lt;math&gt;G&lt;/math&gt; သည် [[အဘီလီယန်အုပ်စု|အဘီလီယန်အုပ်စု]] (abelian group) ဖြစ်ရန် လိုအပ်လုံလောက်သောအခြေအနေ (if and only if) မှာ &lt;math&gt;H&lt;/math&gt; သည် အဘီလီယန်အုပ်စု ဖြစ်ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် &lt;math&gt;x \in G&lt;/math&gt; အားလုံးအတွက် [[အစုဝင်|အစုဝင်]]၏ အစီအစဉ် (order) ကို ထိန်းသိမ်းထားနိုင်သောကြောင့် &lt;math&gt;|x| = |\varphi(x)|&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Citation |last1=Dummit |first1=David S. |last2=Foote |first2=Richard M. |title=Abstract Algebra |edition=3rd |publisher=John Wiley &amp; Sons |date=2004}}&lt;/ref&gt;
* အမျိုးအစားခွဲခြားခြင်း သီအိုရမ်များ (Classification Theorems): သရုပ်မဲ့ [[အက္ခရာသင်္ချာ|အက္ခရာသင်္ချာ]] (abstract algebra) ၏ အဓိက ပြဿနာတစ်ခုမှာ တည်ဆောက်ပုံတစ်ခု၏ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် အမျိုးအစားကို မည်သည့် ဂုဏ်သတ္တိများက သတ်မှတ်ပေးသည်ကို ရှာဖွေခြင်း ဖြစ်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် အစုဝင် ၆ ခု ပါဝင်သော မည်သည့် အဘီလီယန်မဟုတ်သောအုပ်စုမဆို &lt;math&gt;S_3&lt;/math&gt; နှင့် အိုင်ဆိုမောဖစ် ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Citation |last1=Dummit |first1=David S. |last2=Foote |first2=Richard M. |title=Abstract Algebra |edition=3rd |publisher=John Wiley &amp; Sons |date=2004}}&lt;/ref&gt;

== အုပ်စုများအတွက် အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ်များ ==
ဤ အခြေခံသီအိုရမ်များသည် [[ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်|ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်များ]]၊ [[စားလဒ်အုပ်စု|စားလဒ်အုပ်စုများ]] (quotient groups) နှင့် အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်များ ကြားရှိ ဆက်စပ်မှုများကို ဖော်ပြသည်။
* ပထမ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ် (The First Isomorphism Theorem): &lt;math&gt;\varphi : G \rightarrow H&lt;/math&gt; သည် အုပ်စုများ၏ ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်တစ်ခု ဖြစ်ပါက ကာနယ် (kernel) &lt;math&gt;\ker \varphi \trianglelefteq G&lt;/math&gt; ဖြစ်ပြီး &lt;math&gt;G/\ker\varphi \cong \varphi(G)&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။ ဤသီအိုရမ်ကို တစ်ခါတစ်ရံတွင် ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်များ၏ အခြေခံသီအိုရမ် (Fundamental Theorem of Homomorphisms) ဟုလည်း ခေါ်ဆိုကြသည်။ ၎င်းသည် ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်တစ်ခု၏ [[ပုံရိပ်_နှင့်_မူလပုံရိပ်#ပုံရိပ်_(Image)|ပုံရိပ်]] (image) သည် ကာနယ်ဖြင့် စားထားသော စားလဒ် (quotient) နှင့် အိုင်ဆိုမောဖစ် ဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြသည်။&lt;ref&gt;{{Citation |last1=Dummit |first1=David S. |last2=Foote |first2=Richard M. |title=Abstract Algebra |edition=3rd |publisher=John Wiley &amp; Sons |date=2004}}&lt;/ref&gt;
* ဒုတိယ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ် (The Second Isomorphism Theorem): ၎င်းကို စိန်ပုံသဏ္ဌာန် သီအိုရမ် (Diamond Theorem) ဟုလည်း ခေါ်သည်။ &lt;math&gt;G&lt;/math&gt; သည် [[အုပ်စု (သင်္ချာ)|အုပ်စု]]တစ်ခု ဖြစ်ပြီး &lt;math&gt;A&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;B&lt;/math&gt; တို့သည် &lt;math&gt;G&lt;/math&gt; ၏ [[အုပ်စုပိုင်း|အုပ်စုပိုင်းများ]] (subgroups) ဖြစ်ပါစေ။ &lt;math&gt;A \le N_G(B)&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်ဟု ယူဆပါမည်။ ထိုအခါ &lt;math&gt;AB&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;G&lt;/math&gt; ၏ အုပ်စုပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်ပြီး &lt;math&gt;B \trianglelefteq AB&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;A \cap B \trianglelefteq A&lt;/math&gt; တို့ မှန်ကန်ကာ &lt;math&gt;AB/B \cong A/(A \cap B)&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။ ဤနေရာတွင် &lt;math&gt;N_G(B)&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;B&lt;/math&gt; ၏ မူမှန်ပြုအုပ်စု (normalizer) ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Citation |last1=Dummit |first1=David S. |last2=Foote |first2=Richard M. |title=Abstract Algebra |edition=3rd |publisher=John Wiley &amp; Sons |date=2004}}&lt;/ref&gt;
* တတိယ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ် (The Third Isomorphism Theorem): &lt;math&gt;G&lt;/math&gt; သည် အုပ်စုတစ်ခု ဖြစ်ပြီး &lt;math&gt;H&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;K&lt;/math&gt; တို့သည် &lt;math&gt;H \le K&lt;/math&gt; ဖြစ်သော &lt;math&gt;G&lt;/math&gt; ၏ မူမှန်အုပ်စုပိုင်းများ (normal subgroups) ဖြစ်ပါစေ။ ထိုအခါ &lt;math&gt;K/H \trianglelefteq G/H&lt;/math&gt; ဖြစ်ပြီး &lt;math&gt;(G/H)/(K/H) \cong G/K&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။ ဤသီအိုရမ်ကို မှတ်သားရန် လွယ်ကူသော နည်းလမ်းမှာ အပိုင်းကိန်းများ (fractions) တွက်ချက်သကဲ့သို့ ပြောင်းပြန်လှန်၍ ချေဖျက်ခြင်း သဘောတရားကို အသုံးပြုခြင်း ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Citation |last1=Dummit |first1=David S. |last2=Foote |first2=Richard M. |title=Abstract Algebra |edition=3rd |publisher=John Wiley &amp; Sons |date=2004}}&lt;/ref&gt;

== အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်ဆိုင်ရာ ထင်ရှားသော ဥပမာများ ==
* ထပ်ကိန်းတင် ဖန်ရှင် (The Exponential Map): &lt;math&gt;\exp(x) = e^x&lt;/math&gt; အဖြစ် သတ်မှတ်ထားသော ပုံဖော်မှု &lt;math&gt;\exp: \mathbb{R} \rightarrow \mathbb{R}^+&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;(\mathbb{R}, +)&lt;/math&gt; မှ &lt;math&gt;(\mathbb{R}^+, \times)&lt;/math&gt; သို့ သွားသော အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ပြောင်းပြန် [[ဖန်ရှင်|ဖန်ရှင်]] &lt;math&gt;\ln(x)&lt;/math&gt; ပါရှိသော ဘိုင်ဂျက်ရှင်း (bijection) တစ်ခု ဖြစ်သည်။ &lt;math&gt;e^{x+y} = e^x e^y&lt;/math&gt; ဖြစ်သောကြောင့် တွက်ချက်မှုများကို ထိန်းသိမ်းထားနိုင်သည်။&lt;ref&gt;{{Citation |last1=Dummit |first1=David S. |last2=Foote |first2=Richard M. |title=Abstract Algebra |edition=3rd |publisher=John Wiley &amp; Sons |date=2004}}&lt;/ref&gt;
* ပါမြူတေးရှင်းအပြည့် အုပ်စုများ (Symmetric Groups): &lt;math&gt;\Delta&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;\Omega&lt;/math&gt; တို့သည် ဗလာမဟုတ်သော[[အစု|အစုများ]] ဖြစ်ပါစေ။ &lt;math&gt;|\Delta| = |\Omega|&lt;/math&gt; ဖြစ်ရန် လိုအပ်လုံလောက်သောအခြေအနေမှာ ပါမြူတေးရှင်းအပြည့် အုပ်စုများ ဖြစ်ကြသော &lt;math&gt;S_\Delta&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;S_\Omega&lt;/math&gt; တို့ အိုင်ဆိုမောဖစ် ဖြစ်ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။ &lt;math&gt;\Delta&lt;/math&gt; မှ &lt;math&gt;\Omega&lt;/math&gt; သို့ သွားသော ဘိုင်ဂျက်တစ် ကိုက်ညီမှု (bijective correspondence) သို့မဟုတ် ဘိုင်ဂျက်ရှင်း &lt;math&gt;\theta&lt;/math&gt; တစ်ခု ရှိပါက &lt;math&gt;\varphi(\sigma) = \theta \circ \sigma \circ \theta^{-1}&lt;/math&gt; ဖြင့် ဖော်ပြနိုင်သော အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် &lt;math&gt;\varphi: S_\Delta \rightarrow S_\Omega&lt;/math&gt; တစ်ခု ရရှိမည်ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Citation |last1=Dummit |first1=David S. |last2=Foote |first2=Richard M. |title=Abstract Algebra |edition=3rd |publisher=John Wiley &amp; Sons |date=2004}}&lt;/ref&gt;
* ဆိုက်ကလစ်အုပ်စုများ (Cyclic Groups): တူညီသော အစီအစဉ်ရှိသည့် မည်သည့် ဆိုက်ကလစ်အုပ်စုနှစ်ခုမဆိုသည် အိုင်ဆိုမောဖစ် ဖြစ်ကြသည်။&lt;ref&gt;{{Citation |last1=Dummit |first1=David S. |last2=Foote |first2=Richard M. |title=Abstract Algebra |edition=3rd |publisher=John Wiley &amp; Sons |date=2004}}&lt;/ref&gt;
** &lt;math&gt;n \in \mathbb{Z}^+&lt;/math&gt; ဖြစ်ပြီး &lt;math&gt;\langle x \rangle&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;\langle y \rangle&lt;/math&gt; နှစ်ခုစလုံးသည် အစီအစဉ် &lt;math&gt;n&lt;/math&gt; ရှိသော ဆိုက်ကလစ်အုပ်စုများ ဖြစ်ပါက &lt;math&gt;\varphi: x^k \mapsto y^k&lt;/math&gt; ဆိုသော ပုံဖော်မှုသည် မှန်ကန်စွာ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုထားခြင်း (well-defined) ဖြစ်သည့် အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Citation |last1=Dummit |first1=David S. |last2=Foote |first2=Richard M. |title=Abstract Algebra |edition=3rd |publisher=John Wiley &amp; Sons |date=2004}}&lt;/ref&gt;
** &lt;math&gt;\langle x \rangle&lt;/math&gt; သည် [[အနန္တ|အနန္တ]] (infinite) ဆိုက်ကလစ်အုပ်စုတစ်ခု ဖြစ်ပါက &lt;math&gt;k \mapsto x^k&lt;/math&gt; ဖြင့် သတ်မှတ်ထားသော &lt;math&gt;\varphi: \mathbb{Z} \rightarrow \langle x \rangle&lt;/math&gt; ပုံဖော်မှုသည် အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Citation |last1=Dummit |first1=David S. |last2=Foote |first2=Richard M. |title=Abstract Algebra |edition=3rd |publisher=John Wiley &amp; Sons |date=2004}}&lt;/ref&gt;

== ကွင်း အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်များ ==
တည်ဆောက်ပုံကို ထိန်းသိမ်းထားသော ပုံဖော်မှု သဘောတရားသည် [[ကွင်း (အက္ခရာသင်္ချာ)|ကွင်းများ]]ဆီသို့ သဘာဝကျစွာ တိုးချဲ့သက်ရောက်သည်။ ကွင်းများတွင် အပေါင်းနှင့် အမြှောက်ဟူသော [[နှစ်လုံးသွင်းတွက်ချက်မှု|နှစ်လုံးသွင်းတွက်ချက်မှု]] (binary operation) နှစ်ခုစလုံးကို ထိန်းသိမ်းထားရမည်ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Citation |last1=Dummit |first1=David S. |last2=Foote |first2=Richard M. |title=Abstract Algebra |edition=3rd |publisher=John Wiley &amp; Sons |date=2004}}&lt;/ref&gt;
* ကွင်းနှစ်ခုကြားရှိ ပုံဖော်မှု &lt;math&gt;\varphi : R \rightarrow S&lt;/math&gt; သည် အစုဝင်အားလုံး &lt;math&gt;a,b \in R&lt;/math&gt; အတွက် &lt;math&gt;\varphi(a+b) = \varphi(a)+\varphi(b)&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;\varphi(ab) = \varphi(a)\varphi(b)&lt;/math&gt; ကို ကိုက်ညီပါက [[ကွင်း ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်|ကွင်း ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်]] (ring homomorphism) တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဘိုင်ဂျက်တစ်ဖြစ်သော ကွင်း ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်ကို အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်ဟု ခေါ်သည်။&lt;ref&gt;{{Citation |last1=Dummit |first1=David S. |last2=Foote |first2=Richard M. |title=Abstract Algebra |edition=3rd |publisher=John Wiley &amp; Sons |date=2004}}&lt;/ref&gt;
* ကွင်းများအတွက် အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ်များ: ၎င်းတို့သည် အုပ်စု သီအိုရမ်များနှင့် တိုက်ရိုက်တူညီသည်။&lt;ref&gt;{{Citation |last1=Dummit |first1=David S. |last2=Foote |first2=Richard M. |title=Abstract Algebra |edition=3rd |publisher=John Wiley &amp; Sons |date=2004}}&lt;/ref&gt;
** ပထမ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ်: &lt;math&gt;\varphi : R \rightarrow S&lt;/math&gt; သည် ကွင်း ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်တစ်ခု ဖြစ်ပါက &lt;math&gt;\ker \varphi&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;R&lt;/math&gt; ၏ အိုင်ဒီးလ် (ideal) တစ်ခု ဖြစ်ပြီး &lt;math&gt;R/\ker \varphi \cong \varphi(R)&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Citation |last1=Dummit |first1=David S. |last2=Foote |first2=Richard M. |title=Abstract Algebra |edition=3rd |publisher=John Wiley &amp; Sons |date=2004}}&lt;/ref&gt;
** ဒုတိယ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ်: &lt;math&gt;A&lt;/math&gt; သည် ကွင်းပိုင်း (subring) တစ်ခု ဖြစ်ပြီး &lt;math&gt;B&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;R&lt;/math&gt; ၏ အိုင်ဒီးလ်တစ်ခု ဖြစ်ပါက &lt;math&gt;(A+B)/B \cong A/(A \cap B)&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Citation |last1=Dummit |first1=David S. |last2=Foote |first2=Richard M. |title=Abstract Algebra |edition=3rd |publisher=John Wiley &amp; Sons |date=2004}}&lt;/ref&gt;
** တတိယ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ်: &lt;math&gt;I&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;J&lt;/math&gt; တို့သည် &lt;math&gt;I \subseteq J&lt;/math&gt; ဖြစ်သော &lt;math&gt;R&lt;/math&gt; ၏ အိုင်ဒီးလ်များ ဖြစ်ပါစေ။ ထိုအခါ &lt;math&gt;J/I&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;R/I&lt;/math&gt; ၏ အိုင်ဒီးလ်တစ်ခု ဖြစ်လာပြီး &lt;math&gt;(R/I)/(J/I) \cong R/J&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Citation |last1=Dummit |first1=David S. |last2=Foote |first2=Richard M. |title=Abstract Algebra |edition=3rd |publisher=John Wiley &amp; Sons |date=2004}}&lt;/ref&gt;
* တရုတ် အကြွင်း သီအိုရမ် (The Chinese Remainder Theorem): ဤထင်ရှားသော သီအိုရမ်ကို ကွင်း အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်တစ်ခု အသွင်ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ &lt;math&gt;A_1, A_2, \dots, A_k&lt;/math&gt; တို့သည် ကွင်း &lt;math&gt;R&lt;/math&gt; တစ်ခုအတွင်းရှိ အချင်းချင်း အကြီးဆုံးဖြစ်သော အိုင်ဒီးလ်များ (pairwise comaximal ideals) ဖြစ်ပါစေ။ ထိုအခါ &lt;math&gt;R/(A_1 A_2 \dots A_k) \cong R/A_1 \times R/A_2 \times \dots \times R/A_k&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Citation |last1=Dummit |first1=David S. |last2=Foote |first2=Richard M. |title=Abstract Algebra |edition=3rd |publisher=John Wiley &amp; Sons |date=2004}}&lt;/ref&gt;
** ဥပမာအားဖြင့် မော်ဂျူလာ [[ဂဏန်းသင်္ချာ|ဂဏန်းသင်္ချာ]] (modular arithmetic) တွင် လက်တွေ့အကျိုးဆက်အနေဖြင့် [[ကိန်းပြည့်|ကိန်းပြည့်များ]]ဖြစ်သော &lt;math&gt;m&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;n&lt;/math&gt; တို့သည် နှိုင်းရသုဒ္ဓ (relatively prime) ဖြစ်ပါက &lt;math&gt;\mathbb{Z}/mn\mathbb{Z} \cong (\mathbb{Z}/m\mathbb{Z}) \times (\mathbb{Z}/n\mathbb{Z})&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Citation |last1=Dummit |first1=David S. |last2=Foote |first2=Richard M. |title=Abstract Algebra |edition=3rd |publisher=John Wiley &amp; Sons |date=2004}}&lt;/ref&gt;

== မော်ဂျူးနှင့် ဗက်တာရပ်ဝန်း အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်များ ==
[[ကွင်း (အက္ခရာသင်္ချာ)|ကွင်း]] &lt;math&gt;R&lt;/math&gt; တစ်ခုအပေါ်ရှိ [[မော်ဂျူး|မော်ဂျူးများ]] (modules) နှင့် [[ဖီးလ်ဒ်|ဖီးလ်ဒ်]] &lt;math&gt;F&lt;/math&gt; တစ်ခုအပေါ်ရှိ [[ဗက်တာရပ်ဝန်း|ဗက်တာရပ်ဝန်းများ]] (vector spaces) ကို လေ့လာသည့်အခါ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်တစ်ခုသည် [[အဘီလီယန်အုပ်စု|အဘီလီယန်အုပ်စု]] တည်ဆောက်ပုံနှင့် [[စကေလာ|စကေလာ]]မြှောက်ခြင်း (scalar multiplication) နှစ်ခုစလုံးကို ထိန်းသိမ်းထားရမည်ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Citation |last1=Dummit |first1=David S. |last2=Foote |first2=Richard M. |title=Abstract Algebra |edition=3rd |publisher=John Wiley &amp; Sons |date=2004}}&lt;/ref&gt;
* &lt;math&gt;R&lt;/math&gt;-မော်ဂျူး ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင် &lt;math&gt;\varphi: M \rightarrow N&lt;/math&gt; တစ်ခုသည် [[အင်ဂျက်တစ် ဖန်ရှင်|အင်ဂျက်တစ်]]ဖြစ်ပြီး [[ဆာဂျက်တစ် ဖန်ရှင်|ဆာဂျက်တစ်]]လည်း ဖြစ်ပါက ၎င်းကို အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်တစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်သည်။ ဤအခြေအနေတွင် မော်ဂျူးများဖြစ်သော &lt;math&gt;M&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;N&lt;/math&gt; တို့သည် အိုင်ဆိုမောဖစ် ဖြစ်ကြသည်ဟု ဆိုနိုင်ပြီး ၎င်းကို &lt;math&gt;M \cong N&lt;/math&gt; ဟု သင်္ကေတပြုသည်။&lt;ref&gt;{{Citation |last1=Dummit |first1=David S. |last2=Foote |first2=Richard M. |title=Abstract Algebra |edition=3rd |publisher=John Wiley &amp; Sons |date=2004}}&lt;/ref&gt;
* မော်ဂျူးများအတွက် အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ်များ: အုပ်စုများ၊ ကွင်းများနှင့် ဆင်တူစွာပင် မော်ဂျူးများတွင်လည်း အထက်တွင်ဖော်ပြခဲ့သော သီအိုရမ်များနှင့် ပုံစံတူညီသည့် ပထမ၊ ဒုတိယ နှင့် တတိယ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ်များ ရှိကြသည်။ သို့သော် ၎င်းတို့သည် မူမှန်အုပ်စုပိုင်းများ သို့မဟုတ် အိုင်ဒီးလ်များအစား မော်ဂျူးပိုင်းများ (submodules) ကို ကိုင်တွယ်အသုံးပြုခြင်းသာ ကွာခြားသည်။&lt;ref&gt;{{Citation |last1=Dummit |first1=David S. |last2=Foote |first2=Richard M. |title=Abstract Algebra |edition=3rd |publisher=John Wiley &amp; Sons |date=2004}}&lt;/ref&gt;
* ဗက်တာရပ်ဝန်းများနှင့် အတိုင်းအတာ (Vector Spaces and Dimension): ကွင်း &lt;math&gt;R&lt;/math&gt; သည် ဖီးလ်ဒ် &lt;math&gt;F&lt;/math&gt; တစ်ခု ဖြစ်ပါက မော်ဂျူးများသည် ဗက်တာရပ်ဝန်းများ ဖြစ်လာကြသည်။ &lt;math&gt;V&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;F&lt;/math&gt; အပေါ်ရှိ [[အတိုင်းအတာ (သင်္ချာ)|အတိုင်းအတာ]] &lt;math&gt;n&lt;/math&gt; ရှိသော ဗက်တာရပ်ဝန်း (n-dimensional vector space) တစ်ခု ဖြစ်ပါက &lt;math&gt;V \cong F^n&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။ ၎င်း၏ တိုက်ရိုက်အကျိုးဆက်မှာ &lt;math&gt;F&lt;/math&gt; အပေါ်ရှိ တူညီသော အတိုင်းအတာ (dimension) ရှိသည့် မည်သည့် အတိုင်းအတာအဆုံးရှိ ဗက်တာရပ်ဝန်း (finite-dimensional vector space) နှစ်ခုမဆိုသည် အိုင်ဆိုမောဖစ် ဖြစ်ကြခြင်းပင် ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Citation |last1=Dummit |first1=David S. |last2=Foote |first2=Richard M. |title=Abstract Algebra |edition=3rd |publisher=John Wiley &amp; Sons |date=2004}}&lt;/ref&gt;
* ကိန်းအုံများနှင့် မျဉ်းဖြောင့် အသွင်ပြောင်းခြင်းများ (Matrices and Linear Transformations): အတိုင်းအတာ &lt;math&gt;n&lt;/math&gt; ရှိသော ရပ်ဝန်း &lt;math&gt;V&lt;/math&gt; မှ အတိုင်းအတာ &lt;math&gt;m&lt;/math&gt; ရှိသော ရပ်ဝန်း &lt;math&gt;W&lt;/math&gt; သို့ သွားသော [[မျဉ်းဖြောင့် အော်ပရေတာ|မျဉ်းဖြောင့် အသွင်ပြောင်းခြင်းများ]]၏ (linear transformations) ရပ်ဝန်း &lt;math&gt;\text{Hom}_F(V, W)&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;F&lt;/math&gt; အပေါ်ရှိ &lt;math&gt;m \times n&lt;/math&gt; [[ကိန်းအုံ|ကိန်းအုံများ]] (matrices) ၏ ရပ်ဝန်း &lt;math&gt;M_{m \times n}(F)&lt;/math&gt; တို့ကြားတွင် ဗက်တာရပ်ဝန်း အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် တစ်ခု ရှိသည်။ ထို့ပြင် ဗက်တာရပ်ဝန်းတစ်ခု၏ ယေဘုယျ မျဉ်းဖြောင့်အုပ်စု (General Linear group) သည် ပြောင်းပြန်လှန်နိုင်သော ကိန်းအုံများ (invertible matrices) ၏ အုပ်စုနှင့် အိုင်ဆိုမောဖစ် ဖြစ်သည်။ ဆိုလိုသည်မှာ &lt;math&gt;\text{GL}(V) \cong \text{GL}_n(F)&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Citation |last1=Dummit |first1=David S. |last2=Foote |first2=Richard M. |title=Abstract Algebra |edition=3rd |publisher=John Wiley &amp; Sons |date=2004}}&lt;/ref&gt;
* ဒွန်တွဲနှစ်ထပ် (The Double Dual): မည်သည့် ဗက်တာရပ်ဝန်း &lt;math&gt;V&lt;/math&gt; အတွက်မဆို &lt;math&gt;V&lt;/math&gt; မှ ၎င်း၏ ဒုတိယ အက္ခရာသင်္ချာဆိုင်ရာ ဒွန်တွဲရပ်ဝန်း (second algebraic dual space) ဖြစ်သော &lt;math&gt;V^{**}&lt;/math&gt; သို့ သွားသည့် သဘာဝကျပြီး [[ကိုဩဒိနိတ်စနစ်|ကိုဩဒိနိတ်]] ကင်းစင်သော (coordinate-free) အင်ဂျက်တစ်ဖြစ်သည့် မျဉ်းဖြောင့် အသွင်ပြောင်းခြင်းတစ်ခု ရှိသည်။ ဤနေရာတွင် &lt;math&gt;V^*&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;V&lt;/math&gt; အပေါ်ရှိ မျဉ်းဖြောင့် ဖန်ရှင်နယ်များ (linear functionals) ၏ ရပ်ဝန်း ဖြစ်သည်။ &lt;math&gt;V&lt;/math&gt; သည် အတိုင်းအတာအဆုံးရှိ ရပ်ဝန်း ဖြစ်ပါက ဤပုံဖော်မှုသည် အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်တစ်ခု ဖြစ်လာသည်။&lt;ref&gt;{{Citation |last1=Dummit |first1=David S. |last2=Foote |first2=Richard M. |title=Abstract Algebra |edition=3rd |publisher=John Wiley &amp; Sons |date=2004}}&lt;/ref&gt;

== အဆင့်မြင့် အုပ်စု တည်ဆောက်ပုံများရှိ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်များ ==
* တိုက်ရိုက် မြှောက်လဒ်များ (Direct Products): ဆိုက်ကလစ်အုပ်စုများ၏ တိုက်ရိုက် မြှောက်လဒ် (direct product) အတွက် အကြီးဆုံး ဘုံဆခွဲကိန်း (greatest common divisor) &lt;math&gt;(m, n) = 1&lt;/math&gt; ဖြစ်ရန် လိုအပ်လုံလောက်သောအခြေအနေမှာ &lt;math&gt;\mathbb{Z}_m \times \mathbb{Z}_n \cong \mathbb{Z}_{mn}&lt;/math&gt; ဖြစ်ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Citation |last1=Dummit |first1=David S. |last2=Foote |first2=Richard M. |title=Abstract Algebra |edition=3rd |publisher=John Wiley &amp; Sons |date=2004}}&lt;/ref&gt;
* တစ်ပိုင်းတိုက်ရိုက် မြှောက်လဒ်များ (Semidirect Products): [[အုပ်စု (သင်္ချာ)|အုပ်စု]] &lt;math&gt;G&lt;/math&gt; တစ်ခုတွင် မူမှန်အုပ်စုပိုင်း &lt;math&gt;H&lt;/math&gt; နှင့် [[အုပ်စုပိုင်း|အုပ်စုပိုင်း]] &lt;math&gt;K&lt;/math&gt; တို့ ပါဝင်နေပြီး &lt;math&gt;G=HK&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;H \cap K = 1&lt;/math&gt; တို့ မှန်ကန်ပါက &lt;math&gt;G&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;H&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;K&lt;/math&gt; တို့၏ တစ်ပိုင်းတိုက်ရိုက် မြှောက်လဒ် (semidirect product) နှင့် အိုင်ဆိုမောဖစ် ဖြစ်သည်။ ၎င်းကို &lt;math&gt;G \cong H \rtimes K&lt;/math&gt; ဟု ရေးသားသည်။&lt;ref&gt;{{Citation |last1=Dummit |first1=David S. |last2=Foote |first2=Richard M. |title=Abstract Algebra |edition=3rd |publisher=John Wiley &amp; Sons |date=2004}}&lt;/ref&gt;
* တန်ဆာ မြှောက်လဒ်များ (Tensor Products): [[တန်ဆာ မြှောက်လဒ်|တန်ဆာ မြှောက်လဒ်]] (tensor product) သည် တိုက်ရိုက်ပေါင်းလဒ်များ (direct sum) နှင့် ဖလှယ်၍ရသည်။ ဆိုလိုသည်မှာ &lt;math&gt;(M \oplus M') \otimes_R N \cong (M \otimes_R N) \oplus (M' \otimes_R N)&lt;/math&gt; ဟူသော တစ်ခုတည်းသီးသန့်ဖြစ်သည့် အုပ်စု အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{Citation |last1=Dummit |first1=David S. |last2=Foote |first2=Richard M. |title=Abstract Algebra |edition=3rd |publisher=John Wiley &amp; Sons |date=2004}}&lt;/ref&gt;

== ဖီးလ်ဒ် အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်များနှင့် အက္ခရာသင်္ချာဆိုင်ရာ တိုးချဲ့ချက်များ ==
* ဖီးလ်ဒ် ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်များသည် အင်ဂျက်တစ် ဖြစ်သည် (Field Homomorphisms are Injective): [[ဖီးလ်ဒ်|ဖီးလ်ဒ်များ]]ကြားရှိ မည်သည့် [[ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်|ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်]] &lt;math&gt;\varphi : F \to F'&lt;/math&gt; မဆိုသည် အခြေအနေတိုင်းအတွက် သုည ဖြစ်မည်။  သို့မဟုတ် [[အင်ဂျက်တစ် ဖန်ရှင်|အင်ဂျက်တစ်]] ဖြစ်မည်ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် အသေးအဖွဲမဟုတ်သော ဖီးလ်ဒ် ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင် တစ်ခု၏ ပုံရိပ်သည် ၎င်း၏ အရင်းအမြစ်စု (domain) &lt;math&gt;F&lt;/math&gt; နှင့် အမြဲတမ်း တိကျစွာ အိုင်ဆိုမောဖစ် ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Citation |last1=Dummit |first1=David S. |last2=Foote |first2=Richard M. |title=Abstract Algebra |edition=3rd |publisher=John Wiley &amp; Sons |date=2004}}&lt;/ref&gt;
* ရိုးရှင်းသော တိုးချဲ့ချက်များ (Simple Extensions): &lt;math&gt;p(x)&lt;/math&gt; သည် ဖီးလ်ဒ် &lt;math&gt;F&lt;/math&gt; အပေါ်ရှိ ဆမခွဲနိုင်သော ပိုလီနိုမီရယ် (irreducible polynomial) တစ်ခု ဖြစ်ပြီး &lt;math&gt;\alpha&lt;/math&gt; သည် တိုးချဲ့ ဖီးလ်ဒ်တစ်ခုခုအတွင်းရှိ &lt;math&gt;p(x)&lt;/math&gt; ၏ ကိန်းရင်း (root) တစ်ခု ဖြစ်ပါက &lt;math&gt;F&lt;/math&gt; အပေါ်၌ &lt;math&gt;\alpha&lt;/math&gt; ဖြင့် ထုတ်လုပ်ပေးသော ဖီးလ်ဒ်ပိုင်း (subfield) သည် ပိုလီနိုမီရယ် စားလဒ်ကွင်း (polynomial quotient ring) နှင့် တည်ဆောက်ပုံအရ ထပ်တူညီသည်။ ပုံစံတကျအားဖြင့် &lt;math&gt;F(\alpha) \cong F[x]/(p(x))&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Citation |last1=Dummit |first1=David S. |last2=Foote |first2=Richard M. |title=Abstract Algebra |edition=3rd |publisher=John Wiley &amp; Sons |date=2004}}&lt;/ref&gt;
* အက္ခရာသင်္ချာနည်းကျ ခွဲခြားမရနိုင်မှု (Algebraic Indistinguishability): ဖီးလ်ဒ် တိုးချဲ့ခြင်းများ၏ အဓိက သဘောတရားတစ်ခုမှာ တူညီသော ဆမခွဲနိုင်သည့် ပိုလီနိုမီရယ်များ၏ ကိန်းရင်းများသည် [[အက္ခရာသင်္ချာ|အက္ခရာသင်္ချာ]]နည်းကျ ခွဲခြားမရနိုင် ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။ &lt;math&gt;\alpha&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;\beta&lt;/math&gt; နှစ်ခုစလုံးသည် &lt;math&gt;F&lt;/math&gt; အပေါ်ရှိ တူညီသော ဆမခွဲနိုင်သည့် ပိုလီနိုမီရယ်တစ်ခု၏ ကိန်းရင်းများ ဖြစ်ပါက &lt;math&gt;F&lt;/math&gt; ကို မပြောင်းလဲစေဘဲ &lt;math&gt;\alpha&lt;/math&gt; ကို &lt;math&gt;\beta&lt;/math&gt; ဆီသို့ ပုံဖော်ပေးမည့် &lt;math&gt;F(\alpha)&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;F(\beta)&lt;/math&gt; ကြားရှိ သေချာပေါက်ရှိနေသော အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် တစ်ခု ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{Citation |last1=Dummit |first1=David S. |last2=Foote |first2=Richard M. |title=Abstract Algebra |edition=3rd |publisher=John Wiley &amp; Sons |date=2004}}&lt;/ref&gt;

== အဆုံးရှိ ဖီးလ်ဒ်များနှင့် ဂယ်လ်ဝါ သီအိုရီ ==
* အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်များအဖြစ်တည်ရှိသော အော်တိုမော်ဖစ်ဇင်များ: ဂယ်လ်ဝါ သီအိုရီ (Galois theory) တွင် [[ဖီးလ်ဒ်|ဖီးလ်ဒ်]] &lt;math&gt;K&lt;/math&gt; တစ်ခု၏ [[အော်တိုမော်ဖစ်ဇင်|အော်တိုမော်ဖစ်ဇင်]]ကို &lt;math&gt;K&lt;/math&gt; မှ ၎င်းကိုယ်တိုင်သို့ သွားသော အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်တစ်ခုအဖြစ် ရိုးရှင်းစွာ ပုံစံတကျ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ထားသည်။&lt;ref&gt;{{Citation |last1=Dummit |first1=David S. |last2=Foote |first2=Richard M. |title=Abstract Algebra |edition=3rd |publisher=John Wiley &amp; Sons |date=2004}}&lt;/ref&gt;
* ဂယ်လ်ဝါ သီအိုရီ၏ အခြေခံသီအိုရမ် (Fundamental Theorem of Galois Theory): &lt;math&gt;K/F&lt;/math&gt; သည် ဂယ်လ်ဝါ အုပ်စု (Galois group) &lt;math&gt;G=\text{Gal}(K/F)&lt;/math&gt; ပါရှိသော ဂယ်လ်ဝါ တိုးချဲ့ချက် (Galois extension) တစ်ခု ဖြစ်ပါစေ။ &lt;math&gt;E&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;G&lt;/math&gt; ၏ မူမှန်[[အုပ်စုပိုင်း|အုပ်စုပိုင်း]] &lt;math&gt;H&lt;/math&gt; နှင့် သက်ဆိုင်သော ကြားခံ ဖီးလ်ဒ် (intermediate field) (&lt;math&gt;F\subseteq E\subseteq K&lt;/math&gt;) တစ်ခု ဖြစ်ပါက &lt;math&gt;E&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;F&lt;/math&gt; ၏ ဂယ်လ်ဝါ တိုးချဲ့ချက်တစ်ခု ဖြစ်လာပြီး &lt;math&gt;F&lt;/math&gt; အပေါ်ရှိ &lt;math&gt;E&lt;/math&gt; ၏ ဂယ်လ်ဝါ အုပ်စုသည် စားလဒ်အုပ်စုနှင့် အိုင်ဆိုမောဖစ် ဖြစ်သည်။ ဆိုလိုသည်မှာ &lt;math&gt;\text{Gal}(E/F)\cong G/H&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Citation |last1=Dummit |first1=David S. |last2=Foote |first2=Richard M. |title=Abstract Algebra |edition=3rd |publisher=John Wiley &amp; Sons |date=2004}}&lt;/ref&gt;
* အဆုံးရှိ ဖီးလ်ဒ်များ၏ တစ်ခုတည်းသီးသန့်ဖြစ်မှု (Uniqueness of Finite Fields): မည်သည့် [[အဆုံးရှိ ဖီးလ်ဒ်|အဆုံးရှိ ဖီးလ်ဒ်များ]] (finite field) မဆိုသည် [[သုဒ္ဓကိန်း|သုဒ္ဓကိန်း]] (prime number) &lt;math&gt;p&lt;/math&gt; တစ်ခုခုနှင့် [[ကိန်းပြည့်|ကိန်းပြည့်]] &lt;math&gt;n \ge 1&lt;/math&gt; တစ်ခုခုအတွက် &lt;math&gt;\mathbb{F}_{p^n}&lt;/math&gt; နှင့် အိုင်ဆိုမောဖစ် ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ပေးထားသော မည်သည့် အစီအစဉ်ရှိသည့် အဆုံးရှိ ဖီးလ်ဒ်များမဆို တည်ရှိကြပြီး အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သဘောတရားအထိ အပြည့်အဝ တစ်ခုတည်းသီးသန့် (unique up to isomorphism) ဖြစ်ကြသည်။&lt;ref&gt;{{Citation |last1=Dummit |first1=David S. |last2=Foote |first2=Richard M. |title=Abstract Algebra |edition=3rd |publisher=John Wiley &amp; Sons |date=2004}}&lt;/ref&gt;

== References ==

[[ကဏ္ဍ:မော်ဖစ်ဇင်]]</text>
      <sha1>jifog4mcwugmxeoy08o19rvzx4iapyv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အမ်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>287066</id>
    <revision>
      <id>1050810</id>
      <parentid>1035407</parentid>
      <timestamp>2026-08-30T03:20:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1050810</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19321" sha1="gsg2n98s4bn9ruha2ufn2yfsrxblo84" xml:space="preserve">{{Infobox military conflict
| conflict    = အမ်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ
| width       = 
| partof      = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] နှင့် [[ရခိုင်ပြည်နယ် တိုက်ပွဲများ (၂၀၂၃–လက်ရှိ)]]
| image       = 
| image_size  = 
| alt         = 
| caption     = 
| date        = ၂၀ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄ တွင် အပြီးသတ်သိမ်းပိုက်
| place       = [[အမ်းမြို့]]နှင့် အမ်းမြို့နယ်၊ [[ကျောက်ဖြူခရိုင်]]၊ [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]
| territory   = [[အာရက္ခတပ်တော်]] က အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် (နပခ) နှင့် အမ်းမြို့နယ်တစ်ခုလုံးကို အလုံးစုံ တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက် ထိန်းချုပ်ခဲ့သည်။
| status      = အာရက္ခတပ်တော် (AA) ၏ အဆုံးအဖြတ်ဗျူဟာမြောက် အောင်ပွဲ
| combatant1  = {{flagicon|Myanmar}} [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]
* [[အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
* စွေ့ချောင်း၊ တောဟိန်းတောင်နှင့် မဲတောင်ဗျူဟာများ
* လက်အောက်ခံ ခြေမြန်တပ်ရင်းနှင့် အထူးပြုလက်ရုံးတပ်ရင်းများ
| combatant2  = {{flagicon image|Flag of the Arakan Army, under the United League of Arakan.svg}} [[အာရက္ခတပ်တော်]] (AA)
| commander1  = * ဗိုလ်မှူးချုပ် သောင်းထွန်း (ဒုတိယတိုင်းမှူး) 
* ဗိုလ်မှူးချုပ် ကျော်ကျော်သန်း (တိုင်းဦးစီးချုပ်)
| commander2  = {{flagicon image|Flag of the Arakan Army, under the United League of Arakan.svg}}  [[ထွန်းမြတ်နိုင်]] &lt;br&gt;[[ညိုထွန်းအောင်]]
| strength1   = တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်အဆင့် အင်အားအလုံးအရင်း
| strength2   = အင်အားအလုံးအရင်း
| casualties1 = * ဒုတိုင်းမှူးနှင့် တိုင်းဦးစီးချုပ်တို့ အပါအဝင် စစ်သည်မြောက်မြားစွာ အရှင်လက်ရဖမ်းဆီးခံရ
* စစ်ဌာနချုပ်နှင့် လက်အောက်ခံတပ်ရင်းအားလုံး ချေမှုန်းခံရ
| casualties2 = အာရက္ခတပ်တော်ဘက်မှလည်း အကျအဆုံးများပြား
| notes       = ရခိုင်ပြည်နယ်အတွင်းရှိ  အမြင့်ဆုံးစစ်ဘက်ဗဟိုချက်ဖြစ်သော စစ်တိုင်းဌာနချုပ်ကြီး ပြိုလဲသွားသည့် သမိုင်းဝင်တိုက်ပွဲ ဖြစ်သည်။
| campaignbox = {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-present)}}
}}

'''အမ်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ'''  သည် [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ)]] နှင့်  [[ရခိုင်ပြည်နယ် တိုက်ပွဲများ (၂၀၂၃–လက်ရှိ)|ရခိုင်ပြည်နယ် တိုက်ပွဲများ (၂၀၂၃-လက်ရှိ)]] အတွင်း [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]၊ [[ကျောက်ဖြူခရိုင်]]၊ [[အမ်းမြို့]]အခြေစိုက်  တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် နှင့် လက်အောက်ခံဗျူဟာတပ်စခန်းအားလုံးကို [[အာရက္ခတပ်တော်]] က အပြီးသတ် ချေမှုန်းတိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး ဆင်နွဲခဲ့ရသည့် မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲကြီးတစ်ခု ဖြစ်သည်။ အာရက္ခတပ်တော်သည်  ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၂၀ ရက်နေ့ မွန်းတည့် ၁ နာရီ ၄၀ မိနစ်အချိန်တွင် အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် (နပခ) အား အပြီးသတ် တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ပြီးနောက် အမ်းမြို့တစ်ခုလုံးကို အလုံးစုံ ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=အာရက္ခတပ်တော်၏ ၂ နှစ်တာ စစ်ရေးခရီး |url=https://burmese.narinjara.com/article/detail/69157786cd4687286947615e |access-date=2026-06-01 |website=burmese.narinjara.com |language=my}}&lt;/ref&gt;

== နောက်ခံအကြောင်းအရင်း ==
အမ်းမြို့သည် ရခိုင်ကမ်းရိုးတန်းဒေသနှင့် မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်း မကွေးတိုင်းဒေသကြီးတို့ကို ဆက်သွယ်ထားသည့် ရခိုင်ရိုးမဖြတ်ကျော်ရာ &quot;မင်းဘူး-အမ်း ကားလမ်းမကြီး&quot; ပေါ်တွင် တည်ရှိသဖြင့် ပထဝီဝင်အနေအထားအရ အလွန်အချက်အချာကျသော ကုန်းလမ်းတံခါးပေါက်ကြီး ဖြစ်သည်။တပ်မတော် သည် ရခိုင်ပြည်နယ်တစ်ခုလုံး၏ စစ်ရေး၊ လုံခြုံရေးနှင့် နယ်မြေစိုးမိုးရေးလုပ်ငန်းများကို အထက်မှနေ၍ ဗဟိုချုပ်ကိုင်ကွပ်ကဲနိုင်ရန်အတွက် အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် (နပခ) ကို အမ်းမြို့တွင်  အခိုင်အမာ အခြေစိုက်စိုက်ထူ တည်ဆောက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=အမ်းက စစ်ကောင်စီ အမြောက်စခန်းတစ်ခုကို AA သိမ်းပိုက် |url=https://www.bnionline.net/mm/news-107061 |access-date=2026-06-01 |website=နိုင်ငံတကာမြန်မာ့သတင်း |language=my}}&lt;/ref&gt; 

စစ်ရေးဗျူဟာအရ အမ်းမြို့သည် ရခိုင်ပြည်နယ်တောင်ပိုင်းရှိ ကျောက်ဖြူရေနက်ဆိပ်ကမ်း၊ သံတွဲနှင့် ရမ်းဗြဲကျွန်းတို့အပြင် ချင်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း ပလက်ဝဒေသအထိ စစ်ကူ၊ ရိက္ခာနှင့် ခဲယမ်းမီးကျောက်များ အချိန်နှင့်တစ်ပြေးညီ ပို့ဆောင်ပေးရာ အဓိက &quot;စစ်ထောက်ပံ့ရေးအခြေစိုက်စခန်းကြီး&quot; ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် အမ်းမြို့ကို ထိန်းချုပ်နိုင်ခြင်းသည် ရခိုင်ပြည်နယ်တစ်ခုလုံးရှိ စစ်တပ်၏ ထောက်ပံ့ရေးလမ်းကြောင်းကို အလုံးစုံ ဖြတ်တောက်လိုက်နိုင်ခြင်းဖြစ်သဖြင့် အာရက္ခတပ်တော်အတွက် မဖြစ်မနေ သိမ်းပိုက်ရမည့် အဓိကပစ်မှတ်ကြီး ဖြစ်လာခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2024-10-31 |title=အမ်းမြို့ပေါ် နေရာအများစု၊တပ်ရင်းနဲ့ စခန်းပေါင်း ၃၀ ကျော်ကို အေအေသိမ်းပိုက်ထား |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c78dx7jprxlo |access-date=2026-06-01 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}&lt;/ref&gt;

== တိုက်ပွဲဖြစ်စဉ် ==
အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တည်ရှိရာ အမ်းမြို့ကို သိမ်းပိုက်နိုင်ရေးအတွက် အာရက္ခတပ်တော်သည် အမ်းမြို့ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ အခိုင်အမာခံစစ်စခန်းများနှင့် ဗျူဟာကုန်းကြီးများကို ရှေ့တန်းမှ စတင်ကာ  အပြင်းအထန် တိုက်ပွဲဝင်ခဲ့ရသည်။ တိုက်ပွဲများအတွင်း စစ်တပ်၏ အဓိကခံစစ်တပ်စခန်းများဖြစ်ကြသော စွေ့ချောင်းဗျူဟာ၊ တောဟိန်းတောင်ဗျူဟာ၊ မဲတောင်ဗျူဟာကုန်းကြီးများနှင့် ပတ်ပတ်လည်ရှိ ကာကင်းစခန်းအားလုံးကို အာရက္ခတပ်တော်က အဆင့်ဆင့် ချေမှုန်းသိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=အမ်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲကာလအတွင်း ပျက်စီးသွားသည့် အရပ်သားပြည်သူများ၏ နေအိမ်အဆောက်အအုံများ (ဓာတ်ပုံသတင်း) |url=https://burmese.narinjara.com/news/detail/68650da4bab948d833dca783 |access-date=2026-06-01 |website=burmese.narinjara.com |language=my}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-10-25 |title=အမ်းမှာ စစ်ကောင်စီတပ်ရင်းနှစ်ခုကို AA သိမ်းပိုက် |url=https://www.rfa.org/burmese/news/aa-seized-two-battalions-10252024025632.html |access-date=2026-06-01 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}&lt;/ref&gt;

== လက်ရုံးတပ်ရင်းများအား ထိုးစစ်ဆင်ခြင်းနှင့် နပခကျဆုံးခြင်း ==
{{main|အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် သိမ်းပိုက်ခံရခြင်း}}
ဗျူဟာကုန်းများ ပြိုလဲသွားပြီးနောက် အာရက္ခတပ်တော်သည် အမ်းမြို့ဝန်းကျင်ရှိ စစ်တပ်၏ အခြေစိုက်ခြေမြန်တပ်ရင်းများနှင့် လက်ရုံးဝန်ထမ်းတပ်ရင်းစခန်းများအားလုံးကို အရှိန်အဟုန်မြှင့် ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့သည်။ တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည့် စစ်တပ် လက်အောက်ခံတပ်ရင်းများမှာ အမှတ် (၃၇၃) ခြေမြန်တပ်ရင်း (ခမရ ၃၇၃)၊ အမှတ် (၃၇၄) အမြောက်တပ်ရင်း (အမတ ၃၇၄)၊ အမှတ် (၇၅၇) လျှပ်စစ်အလုပ်ရုံတပ်ခွဲ (လလစ ၇၅၇)၊ အမှတ် (၃၄၅) စစ်လက်နက်ပစ္စည်းတပ်ခွဲ (စနခ ၃၄၅)၊ အမှတ် (၈) တိုက်ပွဲဝင်စည်းရုံးရေးသင်တန်းကျောင်း (တစသ ၈)၊ အမှတ် (၂) ကုတင် ၃၀၀ တပ်မတော်စစ်ဆေးရုံ (တဆရ ၂/၃၀၀)၊ လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးတပ် (လကရ) နှင့် စစ်ဖက်ရေးရာလုံခြုံရေးတပ် (စရဖ) စခန်းတို့ ဖြစ်ကြသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2024-12-20 |title=AA က အမ်းကိုသိမ်းပြီးနောက် ဂွမြို့နှင့် ဧရာဝတီတိုင်းရှိ မော်တင်စွန်းထိ ဆက်တိုးနိုင် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/59895/ |access-date=2026-06-01 |website=Myanmar Now |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

ထို့ပြင် အာရက္ခတပ်တော်သည် မြို့နယ်အတွင်း ကျန်ရှိနေသေးသော စစ်တပ်၏ အမာခံစခန်းများနှင့် အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် (နပခ) ဗဟိုအုပ်ချုပ်ရေးယန္တရားများကို ဆက်လက်၍ ပိတ်ဆို့ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့သည်။ ယင်းသို့ ထိုးစစ်ဆင်ရာတွင် ဆလအခွဲ (၉၄၆) - အမှတ် (၉၄၆) ဆောက်လုပ်ရေးအင်ဂျင်နီယာတပ်ခွဲ၊ အမှတ် (၃၇၁) ခြေမြန်တပ်ရင်း (ခမရ ၃၇၁)၊ အမှတ် (၃၇၂) ခြေမြန်တပ်ရင်း (ခမရ ၃၇၂)၊ အမှတ် (၇၅၇/၂) လျှပ်စစ်အလုပ်ရုံတပ်ခွဲ၊ အမှတ် (၉၂၆) ထောက်ပံ့နှင့်ပို့ဆောင်ရေးတပ်ခွဲ (ထပခ ၉၂၆)၊ အမှတ် (၉) ဆက်သွယ်ရေးလုံခြုံမှုတပ်ရင်း (ဆသလ ၉)၊ အမှတ် (၈) အဆင့်မြင့်ဆက်သွယ်ရေးတပ်ရင်း (အဆရ ၈)၊ အမှတ် (၁၀) တပ်ထိန်းတပ်ခွဲ (တထခ ၁၀) နှင့် အမှတ် (၉၁၉) စစ်မြေပြင်အင်ဂျင်နီယာတပ်ရင်း (စအရ ၉၁၉) တို့ကို အလုံးစုံ ချေမှုန်းတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=AA |first=ULA / |date=2024-11-13 |title=အာရက္ခ နှင့် ပလက်ဝဒေသစစ်ဆင်ရေး (၁) နှစ်ပြည့် သတင်းထုတ်ပြန်ချက် |url=https://www.arakanarmy.net/post/%E1%80%A1-%E1%80%9B%E1%80%80-%E1%80%81-%E1%80%94-%E1%80%84-%E1%80%95%E1%80%9C%E1%80%80-%E1%80%9D%E1%80%92-%E1%80%9E%E1%80%85%E1%80%85-%E1%80%86%E1%80%84-%E1%80%9B-%E1%81%81-%E1%80%94-%E1%80%85-%E1%80%95-%E1%80%8A-%E1%80%9E%E1%80%90%E1%80%84-%E1%80%91-%E1%80%90-%E1%80%95-%E1%80%94-%E1%80%81-%E1%80%80 |access-date=2026-06-01 |website=ARAKAN ARMY |language=en |archive-date=1 June 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260601235849/https://www.arakanarmy.net/post/%25E1%2580%25A1-%25E1%2580%259B%25E1%2580%2580-%25E1%2580%2581-%25E1%2580%2594-%25E1%2580%2584-%25E1%2580%2595%25E1%2580%259C%25E1%2580%2580-%25E1%2580%259D%25E1%2580%2592-%25E1%2580%259E%25E1%2580%2585%25E1%2580%2585-%25E1%2580%2586%25E1%2580%2584-%25E1%2580%259B-%25E1%2581%2581-%25E1%2580%2594-%25E1%2580%2585-%25E1%2580%2595-%25E1%2580%258A-%25E1%2580%259E%25E1%2580%2590%25E1%2580%2584-%25E1%2580%2591-%25E1%2580%2590-%25E1%2580%2595-%25E1%2580%2594-%25E1%2580%2581-%25E1%2580%2580 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

၂၀၁၄ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၂၀ ရက်နေ့ မွန်းတည့် ၁ နာရီ ၄၀ မိနစ်အချိန်တွင် အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် (နပခ) ဌာနချုပ်ကြီးတစ်ခုလုံး ပြိုလဲသွားခဲ့ပြီးနောက် နပခ ဒုတိယတိုင်းမှူး ဗိုလ်မှူးချုပ် သောင်းထွန်းနှင့် တိုင်းဦးစီးချုပ် ဗိုလ်မှူးချုပ် ကျော်ကျော်သန်းတို့နှစ်ဦးအား အာရက္ခတပ်တော်က တိုက်ပွဲအတွင်း အရှင်လက်ရ ဖမ်းဆီးရမိခဲ့သည်။ စစ်ဘက်ခေါင်းဆောင်များ ဖမ်းဆီးခံရပြီးနောက် အမ်းမြို့နှင့်တကွ အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်ကြီးတစ်ခုလုံးသည် အာရက္ခတပ်တော်၏ လက်အောက်သို့ အပြီးသတ် ကျရောက်ကာ စိုးမိုးထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-12-20 |title=အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်ကို AA အပြီးသတ် သိမ်းပိုက် |url=https://www.rfa.org/burmese/news/aa-seize-ann-12202024043138.html |access-date=2026-06-01 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}&lt;/ref&gt;
== ကိုးကား ==
{{Reflist}}

[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၄ ပဋိပက္ခများ]]
[[ကဏ္ဍ:ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ တိုက်ပွဲများ]]
[[ကဏ္ဍ:အမ်းမြို့နယ်]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ) အတွင်း မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ]]</text>
      <sha1>gsg2n98s4bn9ruha2ufn2yfsrxblo84</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>သံတွဲမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>287094</id>
    <revision>
      <id>1050805</id>
      <parentid>1041422</parentid>
      <timestamp>2026-08-30T01:12:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1050805</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26916" sha1="7b3owaswqjo20v36u1zt9xarkeszurm" xml:space="preserve">{{Infobox military conflict
| conflict    = သံတွဲမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ
| partof      = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ)]] နှင့် [[ရခိုင်ပြည်နယ် တိုက်ပွဲများ (၂၀၂၃–လက်ရှိ)]]
| date        = ၁၃ ဧပြီ ၂၀၂၄ – ၅ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၄
| place       = [[သံတွဲမြို့]]၊ [[ငပလီမြို့|ငပလီ]]နှင့် [[သံတွဲမြို့နယ်]]၊ [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]
| territory   = အာရက္ခတပ်တော် (AA) က သံတွဲမြို့တစ်ခုလုံးနှင့် မဇင်လေဆိပ်၊ ငပလီဟိုတယ်ဇုန်၊ သံတွဲအကျဉ်းထောင်၊ ခမရ (၅၆၆)၊ ခလရ (၅၅) နှင့် ဗျူဟာမြောက် CNDSD ရေတပ်စခန်းတို့ကို အပြည့်အဝ သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ်ခဲ့သည်။
| status      = အာရက္ခတပ်တော် (AA) က အပြည့်အဝ သိမ်းပိုက်အောင်ပွဲခံခဲ့
| combatant1  = {{ubl|{{flagicon|MYA}} [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]}}
* {{armed forces|Myanmar}}
** {{army|Myanmar}}
*** ခမရ (၅၆၆) တပ်ရင်း
*** ခလရ (၅၅) တပ်ရင်း
** {{navy|Myanmar}}
*** ပင်မရေငုပ်နှင့်ဆယ်ယူရေးတပ်စခန်း (CNDSD)
** {{air force|Myanmar}}
* ဧရာဝတီတိုင်းမှ စစ်ကူထုတ်နှုတ်အင်အားများ
| combatant2  = {{flagicon image|Flag of the Arakan Army, under the United League of Arakan.svg}} [[အာရက္ခတပ်တော်]] (AA)
| commander1  = စစ်ကောင်စီဘက်မှ ကွပ်ကဲသူများနှင့် ရေတပ်စခန်းမှူးများ
| commander2  = [[ထွန်းမြတ်နိုင်]]&lt;br&gt; [[ညိုထွန်းအောင်]]
| strength1   = စုစုပေါင်းအင်အား ၁,၂၀၀ ကျော် (ကြည်း၊ ရေ၊ လေ ညှိနှိုင်းပစ်ကူများ)
| strength2   = မသိရ
| casualties1 = စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင် ၄၀၀ ကျော် သေဆုံး၊ လက်နက်ခဲယမ်းအများအပြား အသိမ်းခံရ
| casualties2 = မသိရ
| notes       = ရခိုင်တောင်ပိုင်း၏ စစ်ရေးနှင့် စီးပွားရေးအရ အချက်အချာကျသော ဒွါရာဝတီ သံတွဲမြို့နှင့် နာမည်ကျော် ငပလီကမ်းခြေ ဟိုတယ်ဇုန်၊ ပထမဆုံး လေယာဉ်ကွင်း (မဇင်လေဆိပ်) တို့ကို AA က အပြီးသတ် ချေမှုန်းသိမ်းပိုက်ခဲ့သည့် ဗျူဟာမြောက်တိုက်ပွဲဖြစ်သည်။
| campaignbox = 
{{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-present)}}
}}

'''သံတွဲမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ''' သည်  [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ)]] နှင့်  [[ရခိုင်ပြည်နယ် တိုက်ပွဲများ (၂၀၂၃–လက်ရှိ)|ရခိုင်ပြည်နယ် တိုက်ပွဲများ (၂၀၂၃-လက်ရှိ)]] အတွင်း [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]၊ [[သံတွဲမြို့နယ်]]အတွင်းရှိ တပ်မတော် ၏ အခြေစိုက် တပ်ရင်းဌာနချုပ်များ၊ ဗျူဟာမြောက် စခန်းများနှင့် ဒေသတွင်း အခြေခံအဆောက်အအုံများကို [[အာရက္ခတပ်တော်]] (AA) က ထိုးစစ်ဆင် တိုက်ခိုက်ခဲ့သည့် ပြင်းထန်သော မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲတစ်ခု ဖြစ်သည်။ အဆိုပါတိုက်ပွဲကို ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁၃ ရက်နေ့တွင် စတင်ခဲ့ပြီး မေလနှင့် ဇွန်လများ၌ နေ့စဉ်ရက်ဆက် ပြင်းထန်ခဲ့ကာ ဇွန်လနှင့် ဇူလိုင်လ ပထမပတ်တို့တွင် တိုက်ပွဲအရှိန် အမြင့်ဆုံးသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။တပ်မတော် ဘက်မှ ကြည်း၊ ရေ၊ လေ အင်အားအလုံးအရင်းဖြင့် ခုခံခဲ့သော်လည်း အာရက္ခတပ်တော် က ၂၀၂၄ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၅ ရက်နေ့တွင် သံတွဲမြို့နယ်တစ်ခုလုံးအား အပြီးသတ် သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=AA |first=ULA / |date=2024-11-13 |title=အာရက္ခ နှင့် ပလက်ဝဒေသစစ်ဆင်ရေး (၁) နှစ်ပြည့် သတင်းထုတ်ပြန်ချက် |url=https://www.arakanarmy.net/post/%E1%80%A1-%E1%80%9B%E1%80%80-%E1%80%81-%E1%80%94-%E1%80%84-%E1%80%95%E1%80%9C%E1%80%80-%E1%80%9D%E1%80%92-%E1%80%9E%E1%80%85%E1%80%85-%E1%80%86%E1%80%84-%E1%80%9B-%E1%81%81-%E1%80%94-%E1%80%85-%E1%80%95-%E1%80%8A-%E1%80%9E%E1%80%90%E1%80%84-%E1%80%91-%E1%80%90-%E1%80%95-%E1%80%94-%E1%80%81-%E1%80%80 |access-date=2026-06-02 |website=ARAKAN ARMY |language=en |archive-date=1 June 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260601235849/https://www.arakanarmy.net/post/%25E1%2580%25A1-%25E1%2580%259B%25E1%2580%2580-%25E1%2580%2581-%25E1%2580%2594-%25E1%2580%2584-%25E1%2580%2595%25E1%2580%259C%25E1%2580%2580-%25E1%2580%259D%25E1%2580%2592-%25E1%2580%259E%25E1%2580%2585%25E1%2580%2585-%25E1%2580%2586%25E1%2580%2584-%25E1%2580%259B-%25E1%2581%2581-%25E1%2580%2594-%25E1%2580%2585-%25E1%2580%2595-%25E1%2580%258A-%25E1%2580%259E%25E1%2580%2590%25E1%2580%2584-%25E1%2580%2591-%25E1%2580%2590-%25E1%2580%2595-%25E1%2580%2594-%25E1%2580%2581-%25E1%2580%2580 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2024-06-29 |title=ရခိုင်၊ သံတွဲတိုက်ပွဲ ဘယ်လောက်အထိပြင်းထန်လဲ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cj7dk2kg478o |access-date=2026-06-02 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-07-07 |title=သံတွဲမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ ခက်ခဲကြောင်း AA ထုတ်ပြန် |url=https://www.rfa.org/burmese/news/aa-rakhine-military-clashes-07072024130823.html |access-date=2026-06-02 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=ရောင်နီ |date=2024-07-11 |title=သံတွဲမြို့ကို အပြီးသတ်သိမ်းပိုက်ရန် AA ပြင်ဆင်နေ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/54483/ |access-date=2026-06-02 |website=Myanmar Now |language=en-US |archive-date=8 February 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260208024013/https://myanmar-now.org/mm/news/54483/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=အာရက္ခတပ်တော်၏ ၂ နှစ်တာ စစ်ရေးခရီး |url=https://burmese.narinjara.com/article/detail/69157786cd4687286947615e |access-date=2026-06-02 |website=burmese.narinjara.com |language=my}}&lt;/ref&gt;

== နောက်ခံသမိုင်းနှင့် စစ်ရေးအရ အရေးပါမှု ==
သံတွဲမြို့နယ်သည် ကမ္ဘာကျော် [[ငပလီကမ်းခြေ]] တည်ရှိရာနေရာဖြစ်ပြီး တန်ဖိုးမြင့် ဇိမ်ခံဟိုတယ်လုပ်ငန်းများနှင့် စီးပွားဖြစ် လေကြောင်းလိုင်းများ ပြေးဆွဲရာ လေဆိပ်ရှိခြင်းကြောင့် ရခိုင်ပြည်နယ် ရှိ အခြားမြို့များထက် စီးပွားရေးနှင့် ပြည်ပရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုအရ ထူးခြားထင်ရှားသည်။ စစ်ရေးအရ သံတွဲ (ငပလီ) မဇင်လေဆိပ် သည် ရခိုင်ပြည်နယ် တောင်ပိုင်းဒေသတစ်ခုလုံးရှိ စစ်ကောင်စီတပ်များထံ စစ်အင်အား၊ လူအင်အားနှင့် ရိက္ခာ ထောက်ပံ့ဖြည့်တင်းရာ အဓိကကျသော လေကြောင်းထောက်ပို့ရေး လမ်းကြောင်းတစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် ၂၀၂၁ ခုနှစ် နောက်ပိုင်းတွင်  စစ်တပ်ရှေ့တန်းစစ်မျက်နှာ၌ ထိခိုက်ဒဏ်ရာရသည့် စစ်သားများကို သံတွဲလေဆိပ်မှတစ်ဆင့် ပို့ဆောင်ကာ ငပလီကမ်းခြေ၌  အပန်းဖြေစေသည့် ဝါဒဖြန့် နေရာလည်းဖြစ်ခဲ့သည်။ အာရက္ခတပ်တော်အတွက် သံတွဲအား သိမ်းပိုက်နိုင်ခြင်းသည် ရခိုင်တောင်ပိုင်း၏ အဓိကဗျူဟာမြောက်ဒေသကို ထိန်းချုပ်နိုင်ခြင်းဖြစ်သည့်အပြင်၊ ၎င်းတို့၏ စစ်သမိုင်းတွင် ပထမဆုံး လေယာဉ်ကွင်း (မဇင်လေဆိပ်) နှင့် ဗျူဟာမြောက် ရေတပ်စခန်းကြီးတစ်ခုကို ထိန်းချုပ်နိုင်ခြင်းလည်း ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=သံတွဲလေဆိပ်ကို AA သိမ်းပိုက် |url=https://burmese.dvb.no/post/659360 |access-date=2026-06-02 |website=DVB Burmese |language=en}}&lt;/ref&gt;

== တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားမှု  နှင့် စခန်းများ ကျဆုံးခြင်း ==
၂၀၂၄ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁၃ ရက်နေ့တွင် သံတွဲ-တောင်ကုတ် ကားလမ်းပေါ်ရှိ ရွှေလှေတိုက်နယ်၊ ရေစင်ကျေးရွာနှင့် ဂွေ့ချောင်းကျေးရွာကြား၌ ခလရ (၅၅) နှင့် အာရက္ခတပ်တော်တို့ ထိတွေ့တိုက်ပွဲ စတင်ဖြစ်ပွားရာမှ သံတွဲမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ စတင်ခဲ့သည်။ အာရက္ခတပ်တော်သည် ဧပြီလကတည်းက မြို့ကိုရရှိရန် ကြိုးပမ်းခဲ့ပြီး ဇွန်လဆန်းတွင် သံတွဲမြို့နှင့် ၂ မိုင်အကွာအထိ ကပ်လာနိုင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2024-06-24 |title=စစ်ကောင်စီအတွက် ကြီးမားသည့်ဆုံးရှုံးမှုဖြစ်လာသည့် သံတွဲလေဆိပ်ကျဆုံးမှု |url=https://myanmar-now.org/mm/news/53659/ |access-date=2026-06-02 |website=Myanmar Now |language=en-US |archive-date=5 September 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250905125638/https://myanmar-now.org/mm/news/53659/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇွန်လ ၂ ရက်နေ့တွင် ငပလီမြို့တွင်းရှိ ဂေါ့တောင်ကျေးရွာ၌ စစ်ကောင်စီတပ်နှင့် အာရက္ခတပ်တော်တို့ တိုက်ပွဲစတင် ပြင်းထန်ခဲ့မှုကြောင့် သံတွဲ (ငပလီ) လေဆိပ်၏ လေကြောင်းခရီးစဉ်များကို စတင်ရပ်ဆိုင်းခဲ့ရသည်။ ဇွန်လ ၈ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်-ငပလီ လေကြောင်းလိုင်းများအားလုံးကို ဇွန်လ ၃၀ ရက်နေ့အထိ သက်တမ်းတိုး ပိတ်ထားကြောင်း လေယာဉ်လက်မှတ်အရောင်းဌာနများက ကြေညာခဲ့ရသည်။ အာရက္ခတပ်တော်သည် လေဆိပ်ကို ဝန်းရံထားသည့် စစ်ကောင်စီတပ်ရင်းများဖြစ်သော ခမရ (၅၆၆)  နှင့် ခလရ (၅၅) အနီးအထိ တိုးကပ်ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့သည်။ခမရ (၅၆၆) တပ်ရင်းသည် သံတွဲလေဆိပ် နှင့် ကပ်လျက်တွင်ရှိပြီး၊ခလရ (၅၅) တပ်ရင်း သည်  လေဆိပ် နှင့် နှစ်မိုင်အကွာ တွင်ရှိသည်။  &lt;ref&gt;{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-06-24 |title=သံတွဲလေဆိပ်ကို AA သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် တိုက်ပွဲပြင်းထန်နေ |url=https://www.rfa.org/burmese/program_2/aa-seize-thandwe-airport-06242024070331.html |access-date=2026-06-02 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}&lt;/ref&gt;

ဇွန်လနောက်ဆုံးပတ်တွင် သံတွဲမြို့နှင့် နန်းချောင်းရွာကြား ကုလားတောင်ကွေ့တစ်ကြော၌ တိုက်ပွဲများ အပြင်းအထန် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ အာရက္ခတပ်တော်သည် ဗျူဟာမြောက်စွာဖြင့် ကင်းမော်လမ်းဘက်သို့ အယောင်ပြပြီး ပန်းချင်းပေါက်နှင့် မှိုဟင်းပြင်ဘက်မှ ဝင်ရောက်ထိုးစစ်ဆင်ကာ ဇွန်လ ၂၃ ရက်နေ့တွင် ငပလီ (မဇင်) လေဆိပ်ကို စတင်ထိန်းချုပ်ခဲ့ပြီး ဇူလိုင်လ ၂၅ ရက်နေ့ နံနက် ၆ နာရီတွင် လေဆိပ်အဆောက်အအုံနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်တစ်ခုလုံးကို အပြီးသတ် ထိန်းချုပ်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဇွန်လ ၂၇ ရက်နေ့ ညနေ ၅ နာရီ ၃၀ မိနစ်တွင် လေဆိပ်နှင့် တစ်မိုင်ခန့်အကွာရှိ ခြေမြန်တပ်ရင်း ခမရ (၅၆၆) ကို တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=သံတွဲမြို့ ငပလီကမ်းခြေရှိ မဇင်လေဆိပ်ကို AA သိမ်းပိုက် |url=https://burmese.narinjara.com/news/detail/66782d7bf2f52085cc2d5664 |access-date=2026-06-02 |website=burmese.narinjara.com |language=my}}&lt;/ref&gt;

လေဆိပ်နှင့် ခမရ (၅၆၆) ကျဆုံးပြီးနောက် စစ်သားများသည် ခလရ (၅၅) ထဲသို့ စုစည်းကာ ငပလီမြို့ ဂျိတ္တောရပ်ကွက်ဘက်သို့ ဆုတ်ခွာခုခံခဲ့သည်။ အာရက္ခတပ်တော်က ဆက်လက်ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့ရာ ဇူလိုင်လ ၉ ရက်နေ့ နံနက် ၉ နာရီ ၄၅ မိနစ်တွင် သံတွဲအခြေစိုက် နောက်ဆုံးလက်ကျန်တပ်ရင်းဖြစ်သည့် ခလရ (၅၅) ကို အပြီးသတ် သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ ထိုအတောအတွင်း သံတွဲမြို့တွင်းရှိ အကျဉ်းထောင်နှင့် သာသနာ့ဗိမာန်တို့တွင် စစ်ကောင်စီတပ်သား ၁၀၀ ခန့်က တပ်စွဲကာ လက်နက်ကြီးများဖြင့် ရမ်းသန်းပစ်ခတ်လျက် ရှိခဲ့သော်လည်း အာရက္ခတပ်တော်က မြို့တွင်းစခန်းများနှင့် သံတွဲအကျဉ်းထောင်ကိုပါ အဆင့်ဆင့် တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2024-07-12 |title=သံတွဲ ခလရ ၅၅ ကို အေအေ သိမ်းပိုက်နိုင် |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cx8294y0ydeo |access-date=2026-06-02 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}&lt;/ref&gt;

== သံတွဲအကျဉ်းထောင် တိုက်ပွဲ ==
ဇူလိုင်လ ဒုတိယပတ်အတွင်း သံတွဲမြို့တွင်းနှင့် အကျဉ်းထောင်အနီး၌ (၃) ရက်ခန့် တိုက်ပွဲများ ပြင်းထန်စွာ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁၅ ရက်နေ့ ညနေပိုင်းတွင် အာရက္ခတပ်တော် (AA) သည် သံတွဲအကျဉ်းထောင်အား ထိုးစစ်ဆင် တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ပြီး ထောင်ဝင်ဝမှာ တိုက်ပွဲကြောင့် ပျက်စီးသွားခဲ့သည်။ ထိုတိုက်ပွဲအတွင်း စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင် အများအပြား သေဆုံးခဲ့ပြီး လက်ကျန်တပ်သားများသည် စစ်ကားများဖြင့် ဇလွန်ကျေးရွာဘက်သို့ ဆုတ်ခွာသွားခဲ့သဖြင့် ဇူလိုင်လ ၁၆ ရက်နေ့တွင် အာရက္ခတပ်တော်က သံတွဲမြို့တွင်းတစ်ခုလုံးကို အပြီးသတ် ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=သံတွဲအကျဉ်းထောင်ကိုသိမ်းပိုက်ပြီး မြို့တွင်းကိုပါ AA ထိန်းချုပ် |url=https://burmese.narinjara.com/news/detail/66967b5bb9627d108fab45e9?fbclid=IwZXh0bgNhZW0CMTAAAR3DFeD_nfDhPxV_AB6Irg9_pcEYzbVxIi076vr5_d1VMlNlmOnY6fSVcX8_aem_wr8JrhO5Hf27rGBdor24vg |access-date=2026-06-02 |website=burmese.narinjara.com |language=my}}&lt;/ref&gt;

== CNDSD တိုက်ပွဲနှင့် မြို့အပြီးသတ်သိမ်းပိုက်နိုင်မှု ==
စစ်ကောင်စီ၏ သံတွဲမြို့နယ်အတွင်း နောက်ဆုံးလက်ကျန် အခိုင်အမာစခန်းကြီးမှာ မောင်ရွှေလေးရွာနှင့် ကွင်းဝိုင်းရွာအကြား၌ တည်ရှိသော ရေတပ် ပင်မရေငုပ်နှင့်ဆယ်ယူရေးတပ်စခန်း (တပ်မတော်-ရေ) သို့မဟုတ် Central Naval Diving And Salvage Depot (CNDSD)ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=ဗွီအိုအေ (မြန်မာဌာန) |date=2024-09-07 |title=သံတွဲရေတပ်စခန်း AA သိမ်းပိုက် |url=https://burmese.voanews.com/a/7774531.html |access-date=2026-06-02 |website=ဗွီအိုအေ |language=my}}&lt;/ref&gt; 

အဆိုပါ ဗျူဟာမြောက် ပင်မရေတပ်စခန်းနှင့် ၎င်း၏ ပတ်ဝန်းကျင်ခံစစ်ကြောင်းများတွင် စစ်ကောင်စီဘက်မှ စုစုပေါင်း စစ်အင်အား ၁,၂၀၀ ကျော်ဖြင့် အပြင်းအထန် ခုခံခဲ့သည်။ အာရက္ခတပ်တော်သည် ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၇ ရက်နေ့တွင် ၎င်းရေတပ်စခန်းအား စတင်ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့ပြီး တစ်လနီးပါးကြာ ကြည်း၊ ရေ၊ လေ အပြင်းအထန် တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခဲ့ပြီးနောက် ၂၀၂၄ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၅ ရက်နေ့ ညနေ ၆ နာရီအချိန်တွင် ရေတပ်စခန်းကြီးတစ်ခုလုံးကို အပြီးသတ် တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ရယူနိုင်ခဲ့သည်။ ထိုထိုးစစ်အတွင်း တပ်ဖွဲ့ဝင် ၄၀၀ ကျော်ကို သုတ်သင်ရှင်းလင်းနိုင်ခဲ့ပြီး စစ်အသုံးအဆောင်ပစ္စည်းများနှင့် လက်နက်ခဲယမ်းအမြောက်အမြားကို သိမ်းဆည်းရမိခဲ့သည်ဟု အေအေဘက်က သတင်းထုတ်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=admin |date=2024-09-06 |title=မောင်ရွှေလေး ရေတပ်စခန်း (CNDSD) ကို AA သိမ်းပိုက်၊ မြို့နယ် ၁၁ ခုအထိ AA သိမ်းပိုက်ထား |url=https://arakanbaynews.com/%E1%80%81%E1%80%B1%E1%80%AB%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%85%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%95%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8/%E1%80%99%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%9B%E1%80%BD%E1%80%BE%E1%80%B1%E1%80%9C%E1%80%B1%E1%80%B8-%E1%80%9B%E1%80%B1%E1%80%90%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%85%E1%80%81%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%B8/ |access-date=2026-06-02 |website=Arakan Bay News |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

== အရပ်သား ထိခိုက်မှုများနှင့် ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုများ ==
တိုက်ပွဲကာလအတွင်း စစ်ကောင်စီသည် ကြည်း၊ ရေ၊ လေ တပ်များအပြင် ဒရုန်းနှင့် အမြောက်ကြီးများဖြင့် အရပ်သားကျေးရွာများကို ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ဇွန်လ ၄ ရက်နှင့် ၅ ရက်နေ့များတွင် အိမ်ခြေ ၁,၀၀၀ ခန့်ရှိသည့် ဆင်ခေါင်းတံငါရွာကြီးကို လေတပ်က နှစ်ရက်ဆက်တိုက် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ အရပ်သား ၆၄ ဦးထက်မနည်း သေဆုံးခဲ့သည်။ ထို့ပြင် ရွှေကျောင်းပြင်ကျေးရွာကိုလည်း လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲခဲ့သဖြင့် အရပ်သား ၂ ဦး သေဆုံးကာ နေအိမ်များနှင့် ကျွဲနွားများ ပျက်စီးသေဆုံးခဲ့ရသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=ရောင်နီ |date=2024-06-13 |title=စစ်တပ်က သံတွဲကို လက်မလွှတ်လို၊ ရွာကို ဗုံးကြဲမှုတွင် ၆၄ ဦး ထက်မနည်း သေဆုံး |url=https://myanmar-now.org/mm/news/53232/ |access-date=2026-06-02 |website=Myanmar Now |language=en-US |archive-date=12 September 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250912131334/https://myanmar-now.org/mm/news/53232/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

== ကိုးကား ==
{{Reflist}}

[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၄ ပဋိပက္ခများ]]
[[ကဏ္ဍ:ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ တိုက်ပွဲများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ) အတွင်း မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ]]</text>
      <sha1>7b3owaswqjo20v36u1zt9xarkeszurm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>BDSM</title>
    <ns>0</ns>
    <id>287474</id>
    <revision>
      <id>1050818</id>
      <parentid>1043854</parentid>
      <timestamp>2026-08-30T06:37:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 2 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1050818</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="129665" sha1="dr5c6sidk4d7l1mdcsquc9r7zooel1w" xml:space="preserve">{{Dead end}}
{{Retaining title}}
{{Infobox
| bodystyle        = width:23em;
| title            = BDSM
| titlestyle       = 
| image            = [[File:BDSM acronym.svg|200px]]
| imagestyle       = 
| caption          = BDSM အတိုကောက်စာလုံးစု
| captionstyle     = 
| headerstyle      = background:#ccf;
| labelstyle       = background:#ddf;width:40%;
| datastyle        = 
| header1          = အစိတ်အပိုင်းများ (Aspects)
| header2          = 
| label2           = B&amp;D၊ B/D သို့မဟုတ် BD
| data2            = [[Bondage (sexual)|အနှောင်အဖွဲ့ (Bondage)]] နှင့် [[Discipline (BDSM)|စည်းကမ်းသတ်မှတ်ခြင်း (Discipline)]]
| header3          = 
| label3           = D&amp;s၊ D/s သို့မဟုတ် Ds
| data3            = [[Dominance and submission|လွှမ်းမိုးခြင်းနှင့် နာခံခြင်း (Dominance and submission)]]
| header4          = 
| label4           = S&amp;M၊ S/M သို့မဟုတ် SM
| data4            = [[Sadomasochism|နာကျင်မှုပေးခြင်းနှင့် ခံယူခြင်း (Sadism and masochism)]]
| header5          = အခန်းကဏ္ဍများ (Roles)
| header6          = 
| label6           = အပေါ်လူ/လွှမ်းမိုးသူ (Top/dominant)
| data6            = လုပ်ဆောင်ချက်များကို ပြုလုပ်သူ သို့မဟုတ် ထိန်းချုပ်မောင်းနှင်သူ
| header7          = 
| label7           = အောက်လူ/နာခံသူ (Bottom/submissive)
| data7            = လုပ်ဆောင်ချက်များကို လက်ခံရရှိသူ သို့မဟုတ် အထိန်းချုပ်ခံရသူ
| header8          = 
| label8           = အပြောင်းအလဲလုပ်သူ (Switch)
| data8            = အခန်းကဏ္ဍများကို ဟိုဘက်ဒီဘက် ပြောင်းလဲလုပ်ဆောင်သူ
}}
'''BDSM''' ဆိုသည်မှာ အနှောင်အဖွဲ့ (Bondage)၊ စည်းကမ်းသတ်မှတ်ခြင်း (Discipline)၊ လွှမ်းမိုးခြင်းနှင့် နာခံခြင်း (Dominance and submission)၊ နာကျင်မှုပေးခြင်းနှင့် ခံယူခြင်း (Sadomasochism) တို့အပြင် အခြားသော လူပုဂ္ဂိုလ်အချင်းချင်း ဆက်ဆံရေးဆိုင်ရာ တက်ကြွလှုပ်ရှားမှုများ ပါဝင်သည့် ကာမရာဂစိတ်ကို နှိုးဆွပေးသော အလေ့အထများ (Erotic practices) သို့မဟုတ် လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ သရုပ်ဆောင်ကစားမှုများ (Sexual roleplaying) ကို ခြုံငုံခေါ်ဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Weiss |first1=Margot |chapter=BDSM (bondage, discipline, domination, submission, sadomasochism) |title=The International Encyclopedia of Human Sexuality |date=2015 |pages=113–196 |doi=10.1002/9781118896877.wbiehs043 |isbn=978-1-4051-9006-0 }}&lt;/ref&gt; ဤအလေ့အထများတွင် ကျယ်ပြန့်သော လုပ်ဆောင်ချက်များ ပါဝင်နေသဖြင့် မိမိကိုယ်ကိုယ် BDSM အလေ့အထရှိသူဟု မယူဆသူများပင် ဤအပြုအမူမျိုးကို ပြုလုပ်နိုင်ကြသည်။ ထို့ကြောင့် BDSM အသိုင်းအဝိုင်း သို့မဟုတ် ယဉ်ကျေးမှုခွဲ (Subculture) ထဲတွင် ပါဝင်ခြင်း ရှိမရှိကိုမူ မိမိကိုယ်ကိုယ် အသိအမှတ်ပြုမှု (Self-identification) နှင့် အတွေ့အကြုံ မျှဝေခံစားဖူးမှုများအပေါ် မူတည်၍ ဆုံးဖြတ်လေ့ရှိကြသည်။


BDSM ဟူသော အတိုကောက်စာလုံးစု (Initialism) ကို ၁၉၉၁ ခုနှစ် ယူစနက် (Usenet) အင်တာနက်စာမျက်နှာပေါ်ရှိ ပို့စ်တစ်ခုတွင် ပထမဆုံးအကြိမ် မှတ်တမ်းတင်တွေ့ရှိခဲ့ရသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url = http://www.oed.com/view/Entry/14168#eid289098363|title = BDSM ''n.'' (in entry B, ''n.'')|date = June 2013|access-date = 29 November 2015|website = Oxford English Dictionary Online|publisher = Oxford University Press|edition = draft|archive-url = https://web.archive.org/web/20151231210447/http://www.oed.com/view/Entry/14168#eid289098363|archive-date = 31 December 2015|url-status = live}}&lt;/ref&gt; ၎င်းသည် B/D (အနှောင်အဖွဲ့နှင့် စည်းကမ်း)၊ D/s (လွှမ်းမိုးခြင်းနှင့် နာခံခြင်း) နှင့် S/M (နာကျင်မှုပေးခြင်းနှင့် ခံယူခြင်း) ဟူသော အတိုကောက်စကားလုံးများအားလုံးကို ပေါင်းစပ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ BDSM ဟူသော စကားရပ်ကို ကျယ်ပြန့်လှသော လှုပ်ရှားမှုများ၊ လူပုဂ္ဂိုလ်အချင်းချင်း ဆက်ဆံရေး ပုံစံများ (Interpersonal relationships) နှင့် ထူးခြားဆန်းသစ်သော ယဉ်ကျေးမှုခွဲများအားလုံးကို လွှမ်းခြုံနိုင်ရန်အတွက် အထွေထွေသုံး စကားရပ်အဖြစ် အသုံးပြုကြသည်။ BDSM အသိုင်းအဝိုင်းများသည် မိမိတို့ကိုယ်ကိုယ် ဤအသိုင်းအဝိုင်းနှင့် သက်ဆိုင်သည်ဟု ခံယူပြီး သမားရိုးကျမဟုတ်သော ကွဲပြားသည့် အလေ့အထရှိသူ မည်သူ့ကိုမဆို ယေဘုယျအားဖြင့် နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုလေ့ရှိကြသည်။ ၎င်းတွင် ဆန့်ကျင်ဘက်လိင်ကဲ့သို့ ဝတ်ဆင်သူများ (Cross-dressers)၊ ခန္ဓာကိုယ်ပုံသဏ္ဌာန် ပြုပြင်ပြောင်းလဲခြင်း (Body modification) ဝါသနာပါသူများ၊ တိရစ္ဆာန်အဖြစ် သရုပ်ဆောင်ကစားသူများ (Animal roleplayers)၊ ရာဘာဖြင့် ပြုလုပ်ထားသောအရာများကို စွဲလမ်းမက်မောသူများ (Rubber fetishists) နှင့် အခြားသူများလည်း ပါဝင်ကြသည်။

BDSM တွင် ပါဝင်သော လှုပ်ရှားမှုများနှင့် ဆက်ဆံရေးများသည် ပါဝင်ပတ်သက်သူများအနေဖြင့် အချင်းချင်း အပြန်အလှန် ဖြည့်ဆည်းပေးရသည့် အခန်းကဏ္ဍများကို ခံယူလေ့ရှိကြပြီး ၎င်းတွင် အာဏာချင်း မညီမျှမှုများ (Inequality of power) ပါဝင်နေတတ်သည်။ ထို့ကြောင့် ပါဝင်သူနှစ်ဦးစလုံး၏ ကြိုတင်အသိပေး သဘောတူညီချက် (Informed consent) ရှိရန်မှာ အလွန်ပင် မရှိမဖြစ် လိုအပ်လှသည်။ ဤအခန်းကဏ္ဍများကို ခွဲခြားသတ်မှတ်ရန်အတွက် &quot;နာခံသူ (Submissive)&quot; နှင့် &quot;လွှမ်းမိုးသူ (Dominant)&quot; ဟူသော ဝေါဟာရများကို အများအားဖြင့် အသုံးပြုကြပြီး၊ လွှမ်းမိုးသူ သို့မဟုတ် ဒွမ် (Dom) က နာခံသူ သို့မဟုတ် ဆပ် (Sub) အပေါ် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ထိန်းချုပ်မှုကို ရယူသည်။ ၎င်းအပြင် အပေါ်လူ (Top) နှင့် အောက်လူ (Bottom) ဟူသော ဝေါဟာရများကိုလည်း အသုံးပြုကြပြီး အပေါ်လူ (Top) သည် လုပ်ဆောင်ချက်ကို စတင်လုပ်ဆောင်သူ ဖြစ်ပြီး အောက်လူ (Bottom) သည် ထိုလုပ်ဆောင်ချက်ကို လက်ခံရရှိသူ ဖြစ်သည်။ ဤဝေါဟာရ နှစ်စုသည် သိမ်မွေ့စွာ ကွဲပြားခြားနားမှု ရှိသည်။ ဥပမာအားဖြင့် - လူတစ်ဦးသည် အခြားတစ်ဦး၏ ကြာပွတ်ဖြင့် ရိုက်ခြင်းကို အပန်းဖြေသည့် သဘောသက်သက်ဖြင့် ခံယူပြီး &quot;အောက်လူ (Bottom)&quot; အဖြစ် ဆောင်ရွက်နိုင်သော်လည်း ၎င်းတွင် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အောက်ကျခံ နာခံခြင်းမျိုး လုံးဝမပါဝင်နိုင်ပေ။ ထို့အပြင် နာခံသူ (Submissive) များသည် မိမိတို့၏ လွှမ်းမိုးသူ (Dominant) များအား အနှိပ်ပေးရန် အမိန့်ပေးခြင်း ခံရနိုင်သည် (ထိုသို့ နှိပ်ပေးရာတွင် နာခံသူက လှုပ်ရှားမှုကို ပြုလုပ်ပြီး လွှမ်းမိုးသူက လက်ခံရရှိသော်လည်း ၎င်းတို့၏ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အခန်းကဏ္ဍမှာ ပြောင်းလဲသွားခြင်း မရှိပေ)။

'Submissive' နှင့် 'Dominant' ဟူသော စကားလုံးများအစား 'Sub' နှင့် 'Dom' ဟူသော အတိုကောက်များကို အမြဲလိုလို အသုံးပြုကြသည်။ တစ်ခါတစ်ရံတွင် လွှမ်းမိုးသည့် အမျိုးသမီးကို ဖော်ပြရန်အတွက် ဂျန်ဒါခွဲခြားမှုမရှိသော 'Dom' ဟူသော စကားလုံးအစား အမျိုးသမီးသီးသန့် သုံးနှုန်းချက်များ ဖြစ်သည့် မစ္စထရက် (Mistress)၊ ဒွမ်မေ (Domme) နှင့် ဒိုမီနေးထရစ် (Dominatrix) ဟူသော စကားလုံးများကို သုံးစွဲကြသည်။ ဆက်ဆံရေးတစ်ခုနှင့်တစ်ခုအကြား သို့မဟုတ် ဆက်ဆံရေးတစ်ခုတည်းအတွင်းမှာပင် အပေါ်လူ/လွှမ်းမိုးသူ အခန်းကဏ္ဍနှင့် အောက်လူ/နာခံသူ အခန်းကဏ္ဍများကို ဟိုဘက်ဒီဘက် အပြန်အလှန် ပြောင်းလဲလုပ်ဆောင်တတ်သူများကိုမူ ဆွစ်ချ် (Switches) ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။ BDSM တွင် ပါဝင်ပတ်သက်သူများအကြား ဤအခန်းကဏ္ဍများနှင့် မိမိကိုယ်ကိုယ် ခံယူသတ်မှတ်ချက်များ၏ တိကျသော အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်များနှင့် ပတ်သက်၍ အမြဲလိုလို အငြင်းပွား ဆွေးနွေးလေ့ ရှိကြသည်။&lt;ref name=&quot;Terms&quot;&gt;{{cite web|last=Grau|first=Johnson|url=http://www.leathernroses.com/generalbdsm/ssbbfaqdefines.htm|title=What do B&amp;D, S&amp;M, D&amp;S, &quot;top&quot;, &quot;bottom&quot; mean|publisher=Leather Roses|date=1995|access-date=27 January 2008| archive-url= https://web.archive.org/web/20080111223259/http://www.leathernroses.com/generalbdsm/ssbbfaqdefines.htm| archive-date= 11 January 2008 | url-status=live}}&lt;/ref&gt;
{{TOC limit|3}}

== သမိုင်းကြောင်း ==

=== စတင်မြစ်ဖျားခံလာပုံ ===
BDSM ဆိုင်ရာ အလေ့အထများသည် ကမ္ဘာ့ရှေးအကျဆုံး စာပေမှတ်တမ်းအချို့ကတည်းက တည်ရှိခဲ့ကြပြီး အီနန်နာ (Inanna) နတ်ဘုရားမ (အက္ကဒီယန်းဘာသာဖြင့် အစ်ရှ်တာ - Ishtar) ပူဇော်ပွဲ ဓလေ့ထုံးတမ်းများနှင့် ဆက်စပ်နေသည်။ အီနန်နာ နတ်ဘုရားမထံ ရည်စူး၍ ရေးထိုးထားသော သပ်ပုံစာလုံး (Cuneiform) ရွှံ့ပြားစာအုပ်များတွင် လွှမ်းမိုးချုပ်ကိုင်မှုဆိုင်ရာ ကျင့်ထုံးများ (Domination rituals) ပါဝင်နေသည်။ အထူးသဖြင့် &quot;အီနန်နာနှင့် အီဘီဟ် (Inanna and Ebih)&quot; ကဲ့သို့သော ရှေးဟောင်းအရေးအသားများ (၎င်းတွင် နတ်ဘုရားမက အီဘီဟ်တောင်ကို လွှမ်းမိုးချုပ်ကိုင်ထားသည်) နှင့် &quot;အီနန်နာသို့ ပူဇော်ဂီတ (Hymn to Inanna)&quot; တို့တွင် ဆန့်ကျင်ဘက်လိင်ကဲ့သို့ ဝတ်ဆင်မှု အသွင်ပြောင်းလဲခြင်းများနှင့် ထုံးတမ်းစဉ်လာများကို ဖော်ပြထားသည်။ ၎င်းတို့သည် &quot;နာကျင်မှုနှင့် ကြည်နူးမှုတို့ ရောယှက်နေပြီး၊ စိတ်အခြေအနေ ပြောင်းလဲသွားသည့် ခရီးစဉ်များကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ ပြစ်ဒဏ်ခတ်ခြင်း၊ ညည်းတွားခြင်း၊ ကြည်နူးပီတိဖြစ်ခြင်း၊ ငိုကြွေးမြည်တမ်းခြင်းနှင့် သီချင်းဆိုခြင်းများ ပါဝင်ကာ ပါဝင်သူများသည် ငိုကြွေးပူဆွေးရင်း မောပန်းနွမ်းနယ်သွားကြသည်&quot; ဟု ရေးသားထားသည်။&lt;ref&gt;Nomis, Anne O. (2013) ''The History &amp; Arts of the Dominatrix'' Mary Egan Publishing and Anna Nomis Ltd {{ISBN|978-0-9927010-0-0}} pp. 59-60&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;&quot;Lady of the Largest Heart&quot; or &quot;A Hymn to Inana C&quot; available at Electronic Text Corpus of Sumerian Literature, University of Oxford http://etcsl.orinst.ox.ac.uk/section4/tr4073.htm lines 80-90&lt;/ref&gt;

ဘီစီ ၉ ရာစုအတွင်းက ရှေးဟောင်း စပါတာ (Sparta) မြို့၏ အရေးကြီးဆုံး ဘာသာရေးနယ်မြေတစ်ခုဖြစ်သော အာတဲမိစ် အောသီးယား (Artemis Orthia) တွင် ဘာသာရေးနှင့်ဆက်စပ်သော ကြာပွတ်ရိုက်ပူဇော်မှုများ (Ritual flagellations) ကို ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ ထိုနေရာတွင် &quot;ဒီယာမာ့စ်တီဂိုးဆစ် (diamastigosis)&quot; ဟုခေါ်သော ထုံးတမ်းစဉ်လာ ကြာပွတ်ရိုက်ပွဲများ ကျင်းပခဲ့ပြီး အမျိုးသမီးပုရောဟိတ် (Priestess) ၏ ကြီးကြပ်မှုအောက်တွင် လူပျိုဖော်ဝင်စ အမျိုးသားငယ်များကို ကြာပွတ်ဖြင့် ရိုက်နှက်ကြခြင်း ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;Nomis, Anne O. (2013) &quot;The Ancient Dominatrix Goddess and her Priestess Initiates&quot; in ''The History &amp; Arts of the Dominatrix'' Mary Egan Publishing and Anna Nomis Ltd, pp. 61-62&lt;/ref&gt; ယင်းအကြောင်းကို ပထဝီဝင်ပညာရှင် ပါဆိုနီးယပ်စ် (Pausanias) အပါအဝင် ရှေးဟောင်းစာဆိုအများအပြားက ရေးသားခဲ့ကြသည်။&lt;ref&gt;Pausanias III, 16: 10-11 viewable at: http://www.theoi.com/Text/Pausanias3B.html#16 &lt;/ref&gt;

နာကျင်မှုပေးခြင်းနှင့် ခံယူခြင်းဆိုင်ရာ လှုပ်ရှားမှုများ (Sadomasochistic activities) ၏ ရှေးအကျဆုံး ရုပ်ပုံအထောက်အထားတစ်ခုကို ဘီစီ ၅ ရာစုခေတ်က အီထရစကန် (Etruscan) ယဉ်ကျေးမှုနယ်မြေဖြစ်သော တာကွီနီးယား (Tarquinia) အနီးရှိ ကြာပွတ်ရိုက်ဂူသင်္ချိုင်း (Tomb of the Whipping) တွင် တွေ့ရှိရသည်။ ထိုဂူသင်္ချိုင်းအတွင်းရှိ နံရံဆေးရေးပန်းချီ (Fresco) တွင် ကာမရာဂနှိုးဆွနေစဉ် အခြေအနေတစ်ခု၌ အမျိုးသားနှစ်ဦးက အမျိုးသမီးတစ်ဦးကို ကြိမ်လုံးနှင့် လက်ဝါးဖြင့် ကြာပွတ်ရိုက်နှက်နေပုံကို သရုပ်ဖော်ထားသည်။&lt;ref&gt;Mario Moretti/Leonard von Matt: ''Etruskische Malerei in Tarquinia''. Cologne 1974, Page 90, figs. 762-63, {{ISBN|978-3-7701-0541-0}}&lt;/ref&gt; ကြာပွတ်ရိုက်ခြင်းနှင့် ပတ်သက်သည့် အခြားကိုးကားချက်တစ်ခုကို ရှေးဟောင်းရိုမန်ကဗျာဆရာ ဂျူဗင်နယ် (Juvenal) (အေဒီ ၁-၂ ရာစု) ၏ သရော်စာများ (Satires) ဆဋ္ဌမမြောက်စာအုပ်တွင် တွေ့ရသည်။&lt;ref&gt;[[Juvenal]]: Satires 6, Lines 474–511&lt;/ref&gt; ထို့အပြင် ပက်ထရိုးနီးယပ်စ် (Petronius) ၏ &quot;ဆာတိုင်ရီကွန် (Satyricon)&quot; ဝတ္ထုတွင်လည်း လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ စိတ်နှိုးဆွမှု (Sexual arousal) ရရှိစေရန်အတွက် ပြစ်မှုကျူးလွန်သူတစ်ဦးကို ကြာပွတ်ဖြင့် ရိုက်နှက်သည့် အကြောင်းအရာများ ပါရှိသည်။ လိင်ဆက်ဆံခြင်း၏ အစားထိုးမှုအဖြစ် သို့မဟုတ် သမားရိုးကျမဟုတ်သော ရှေ့ပြေးလိင်မှုကစားခြင်း (Foreplay) ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအဖြစ် မိမိသဘောဆန္ဒအလျောက် အနှောင်အဖွဲ့ခံခြင်း၊ ကြာပွတ်ရိုက်ခံခြင်းများ ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည့် လူပုဂ္ဂိုလ်များအကြောင်း သမိုင်းမှတ်တမ်းငယ်များသည် ဘီစီ ၃ ရာစုနှင့် ၄ ရာစုကတည်းက တည်ရှိခဲ့သည်။{{Citation needed|date=September 2012}}

ပွန်ပေ (Pompeii) မြို့ရှိ ဆန်းကြယ်ထူးဆန်းသောဗီလာ (Villa of Mysteries) ၏ နံရံပေါ်တွင် အတောင်ပံပါသော ကြာပွတ်ကိုင်အမျိုးသမီးသခင် (Whip-mistress) ပုံကို သရုပ်ဖော်ထားပြီး၊ ၎င်းသည် အမျိုးသမီးငယ်တစ်ဦးကို နတ်ကိုးကွယ်မှုဆိုင်ရာ လျှို့ဝှက်ဆန်းကြယ်မှုများ (Mysteries) အတွင်းသို့ သွတ်သွင်းခြင်း အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ အဆိုပါ ကြာပွတ်ကိုင်အမျိုးသမီး၏ အခန်းကဏ္ဍသည် ဘာသာရေးဆိုင်ရာ သေဆုံးခြင်းနှင့် ပြန်လည်မွေးဖွားခြင်း အထိမ်းအမှတ် သန့်စင်ခြင်းလုပ်ငန်းကို မောင်းနှင်ပေးသည်။&lt;ref name=&quot;Nomis, Anne O. 2013 pp.62-64&quot;&gt;Nomis, Anne O. (2013) &quot;The Whipstress and the Mysteries&quot; in ''The History &amp; Arts of the Dominatrix'' Mary Egan Publishing &amp; Anna Nomis Ltd, U.K. {{ISBN|978-0-9927010-0-0}} pp.62-64&lt;/ref&gt; ရှေးဟောင်းဂရိခေတ်က အက်ဖရိုဒိုက် (Aphrodite) အလှနတ်ဘုရားမသည်လည်း လက်နက်တစ်ခုကို ကိုင်ဆောင်ထားဖူးပုံရပြီး၊ ဆီသီရာ၊ အခရိုကိုရင့် နှင့် စပါတာ အပါအဝင် နေရာအတော်များများတွင် လက်နက်ကိုင်ဆောင်ထားသော အက်ဖရိုဒိုက်ရုပ်တု အထောက်အထားများကို တွေ့ရပြီး ၎င်းလက်နက်မှာ ကြာပွတ်တစ်ခု ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသည်။&lt;ref name=&quot;Nomis, Anne O. 2013 pp.62-64&quot;/&gt;

အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ &quot;ကာမသူတြ (Kama Sutra)&quot; ကျမ်းတွင် ချစ်တင်းနှောစဉ်အတွင်း ရိုက်နှက်ခြင်း အမျိုးအစား ၄ မျိုး၊ လူ့ခန္ဓာကိုယ်၏ ပစ်မှတ်ထားရမည့် ခွင့်ပြုထားသော နေရာများနှင့် အောက်လူ (Bottom) များက ပြုလုပ်လေ့ရှိသော ပျော်ရွှင်မှုပါဝင်သည့် &quot;နာကျင်ခြင်းအော်သံ&quot; အမျိုးမျိုးတို့ကို ဖော်ပြထားသည်။ အာရုံခံစားမှုဆိုင်ရာ အတွေ့အကြုံများနှင့် ပတ်သက်သော ဤသမိုင်းဝင်ကျမ်းစာစုတွင် လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ လှုပ်ရှားမှုများအတွင်း ရိုက်နှက်ကစားခြင်း (Impact play)၊ ကိုက်ခြင်းနှင့် ဆိတ်ခြင်းများကို နှစ်ဦးသဘောတူ ဆန္ဒအလျောက်သာ ပြုလုပ်ရမည်ဖြစ်ကြောင်း အတိအလင်း အလေးပေးဖော်ပြထားသည်၊ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် အချို့သောအမျိုးသမီးများကသာ ထိုသို့သောအပြုအမူကို ပျော်ရွှင်စရာဟု ယူဆကြသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ ဤရှုထောင့်မှကြည့်လျှင် ကာမသူတြကျမ်းကို နာကျင်မှုပေးခြင်းနှင့် ခံယူခြင်းဆိုင်ရာ လှုပ်ရှားမှုများနှင့် ဘေးကင်းလုံခြုံရေးစည်းမျဉ်းများ (Safety rules) ကို ပထမဆုံး ကိုင်တွယ်ရေးသားခဲ့သည့် စာပေအရင်းအမြစ်တစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်နိုင်သည်။ နာကျင်မှုပေးခြင်းနှင့် ခံယူခြင်းဆိုင်ရာ သဘောတရားများ ပါဝင်သော အခြားစာသားများသည်လည်း နောက်ပိုင်းရာစုနှစ်များအတွင်း ကမ္ဘာတစ်ဝန်းတွင် ပုံမှန်ပေါ်ထွက်လာခဲ့သည်။&lt;ref&gt;''Kamasutra'' by Mallanaga Vatsyayana, translated by Wendy Doniger, Oxford University Press 2003, {{ISBN|978-0-19-283982-4}} Book II: Chapters 4, 5, 7, 8, pages 45–64.&lt;/ref&gt;

၁၄ ရာစုအတွင်း လိင်ဆက်ဆံခြင်း၏ ရှေ့ပြေးနိဒါန်းအဖြစ် သို့မဟုတ် အစားထိုးမှုအဖြစ် လူများက မိမိတို့ဆန္ဒအလျောက် အနှောင်အဖွဲ့ခံခြင်း သို့မဟုတ် ကြာပွတ်ရိုက်ခံခြင်းများ ပြုလုပ်ခဲ့ကြကြောင်း သမိုင်းမှတ်တမ်းငယ်အချို့ ရှိခဲ့သည်။ အလယ်ခေတ်က ပေါ်ပေါက်ခဲ့သော နာခံကိုးကွယ်မှုနှင့် စိတ်ဒွန်တွဲမှုများ ပြည့်နှက်နေသည့် &quot;နန်းတွင်းအချစ် (Courtly love)&quot; ကဲ့သို့သော ဖြစ်ရပ်များသည် BDSM ၏ ရှေ့ပြေးနိမိတ်တစ်ခု ဖြစ်နိုင်ကြောင်း စာရေးဆရာအချို့က သုံးသပ်ကြသည်။&lt;ref&gt;Denis de Rougemont (1956), ''Love in the Western World''&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Arne Hoffmann: ''In Leder gebunden. Der Sadomasochismus in der Weltliteratur'', page 11, Ubooks 2007, {{ISBN|978-3-86608-078-2}}&lt;/ref&gt; အချို့သော အရင်းအမြစ်များ၏ အဆိုအရ BDSM သည် ထူးခြားကွဲပြားသော လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ အပြုအမူပုံစံတစ်ခုအဖြစ် ၁၈ ရာစုအစပိုင်းတွင် စတင်မြစ်ဖျားခံခဲ့သည်ဟု ဆိုကြသည်၊ ထိုအချိန်သည် အနောက်တိုင်းယဉ်ကျေးမှုလောကက လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ အပြုအမူများကို ဆေးပညာအရနှင့် ဥပဒေကြောင်းအရ စတင်အမျိုးအစားခွဲခြားလာသည့် အချိန်ဖြစ်သည်။

ကာမရာဂနှိုးဆွသည့် အခြေအနေတစ်ခုအတွင်း ကြာပွတ်ရိုက်ခြင်း အလေ့အထကို အနည်းဆုံး ၁၅၉၀ ပြည့်နှစ်များကတည်းက မှတ်တမ်းတင်ထားခဲ့ပြီး၊ ယင်းကို ဂျွန်ဒေးဗီးစ် (John Davies) ၏ သရော်စာကဗျာတို (Epigram) တစ်ပုဒ်တွင် အထောက်အထားအဖြစ် တွေ့ရှိရသည်။&lt;ref&gt;Epigram 33: &quot;In Francum&quot;&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Bromley|first=James M.|date=1 May 2010|title=Social Relations and Masochistic Sexual Practice in The Nice Valour|journal=Modern Philology|volume=107|issue=#4|pages=556–587}}&lt;/ref&gt; ထို့အပြင် သောမတ်စ်ရှက်ဒ်ဝဲ (Thomas Shadwell) ၏ &quot;The Virtuoso&quot; (၁၆၇၆) ပြဇာတ်နှင့် တင်မ်တဲလ်ထရိုး (Tim Tell-Troth) ၏ &quot;Knavery of Astrology&quot; (၁၆၈၀) တို့တွင်လည်း &quot;ကြာပွတ်ရိုက်ကျောင်းများ (Flogging schools)&quot; အကြောင်း ကိုးကားချက်များကို တွေ့ရသည်။&lt;ref&gt;Jones, M (2007) &quot;Print of the Month: The Cully Flaug'd&quot; in ''British Printed Images (BPI) to 1700''&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Nomis, Anne O. (2013) &quot;Flogging Schools and Their Cullies&quot; in ''The History &amp; Arts of the Dominatrix'' Mary Egan Publishing and Anna Nomis Ltd, 2013. {{ISBN|978-0-9927010-0-0}} pp.80-81&lt;/ref&gt; ဗြိတိသျှပြတိုက် (British Museum) စုဆောင်းမှုတွင် ပါဝင်သည့် &quot;The Cully Flaug'd&quot; ကဲ့သို့သော ကြာပွတ်ရိုက်ခြင်း မြင်ကွင်းများကို ဖော်ပြထားသည့် မက်ဇိုတင့်ပုံနှိပ်နည်းပညာ (Mezzotints) နှင့် ပုံနှိပ်မီဒီယာများကဲ့သို့သော အမြင်အာရုံဆိုင်ရာ အထောက်အထားများကိုလည်း တွေ့ရှိရသည်။&lt;ref&gt;Jones, M. (2007) &quot;Print of the Month: The Cully Flaug'd&quot; in British Printed Images (BPI) to 1700&lt;/ref&gt;

၁၇၄၉ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ဝေခဲ့သော ဂျွန်ကလေလန်း (John Cleland) ၏ &quot;ဖန်နီဟေးလ် (Fanny Hill)&quot; ဝတ္ထုတွင် ဇာတ်ကောင်ဖြစ်သူ ဖန်နီဟေးလ်နှင့် မစ္စတာဘာဗီးလ်တို့အကြား ကြာပွတ်ရိုက်ခြင်း မြင်ကွင်းတစ်ခု ပါဝင်သည်။&lt;ref&gt;John Cleland: ''Fanny Hill: Memoirs of a Woman of Pleasure'', Penguin Classics, Page 180 ff&lt;/ref&gt; ထို့နောက်တွင် &quot;Birch Discipline ဖြင့် တင်ဆက်သော ခေတ်ဆန်သည့် ဟောပြောပွဲများ (Fashionable Lectures: Composed and Delivered with Birch Discipline)&quot; (၁၇၆၁ ခန့်) အပါအဝင် ကြာပွတ်ရိုက်ခြင်းဆိုင်ရာ စာပေထုတ်ဝေမှု အများအပြား ထွက်ပေါ်လာခဲ့ပြီး၊ ၎င်းသည် ဟောပြောပွဲခန်းမတစ်ခုအတွင်း၌ ကြိမ်လုံးများနှင့် ကိုးမြီးကရော်ကြာပွတ် (Cat o' nine tails) များ အသုံးပြုကာ ဝန်ဆောင်မှုပေးနေသည့် အမျိုးသမီးများ၏ အမည်များကို ကြော်ငြာမြှင့်တင်ပေးခဲ့သည်။&lt;ref&gt;''Fashionable Lectures Delivered With Birch Discipline'' (c. 1761) British Library Rare Books, cited in Nomis (2013) op cit.&lt;/ref&gt;

အခြားသော အရင်းအမြစ်များက ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်များကို ပေးထားပြီး၊ ရှေးခေတ်ကာလများနှင့် အခြားသော ယဉ်ကျေးမှုများတွင် ရှိခဲ့သည့် BDSM ကဲ့သို့သော အပြုအမူများကို ထောက်ပြကြသည်။ ဥပမာအားဖြင့် အလယ်ခေတ်က နာကျင်မှုခံယူသည့် ကိုးကွယ်သူများ (Medieval flagellates) နှင့် အမေရိကန် တိုင်းရင်းသား မျိုးနွယ်စု (Native American) အချို့၏ ပြင်းထန်သော ခန္ဓာကိုယ်ဆိုင်ရာ စမ်းသပ်မှု ထုံးတမ်းစဉ်လာများ (Ordeal rituals) တို့ ဖြစ်ကြသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.fordham.edu/halsall/source/ordeals1.html|title=European medieval ordeals}}&lt;/ref&gt;

BDSM ဆိုင်ရာ အယူအဆများနှင့် ပုံရိပ်များသည် ၂၀ ရာစုတစ်လျှောက်လုံးတွင် အနောက်တိုင်းယဉ်ကျေးမှု၏ အစွန်အဖျား (Fringes) တွင် တည်ရှိနေခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite journal|last1=Tomazos|first1=Kostas|last2=O'Gorman|first2=Kevin|last3=MacLaren|first3=Andrew C|date=June 2017|title=From leisure to tourism: How BDSM demonstrates the transition of deviant pursuits to mainstream products|journal=Tourism Management|volume=60|pages=30–41}}&lt;/ref&gt; ရောဘတ်ဘီယန်ဗီနူး (Robert Bienvenu) က ခေတ်သစ် BDSM ၏ မြစ်ဖျားခံမှုကို အရင်းအမြစ် ၃ ခုကြောင့်ဟု သတ်မှတ်ခဲ့ပြီး ၎င်းတို့မှာ &quot;ဥရောပ ဖက်တစ်ရှ် (European Fetish)&quot; (၁ yပြည်နှစ်ကတည်းက)၊ &quot;အမေရိကန် ဖက်တစ်ရှ် (American Fetish)&quot; (၁၉၃၄ ခုနှစ်ကတည်းက) နှင့် &quot;ဂေး လည်သာ (Gay Leather)&quot; (၁၉၅၀ ပြည့်နှစ်ကတည်းက) တို့ ဖြစ်ကြသည်။&lt;ref&gt;Robert Bienvenu: Doctoral Dissertation &quot;The Development of Sadomasochism as a Cultural Style in the Twentieth-Century United States&quot;&lt;/ref&gt; အခြားသော အရင်းအမြစ်တစ်ခုမှာ ၁၉ ရာစု သို့မဟုတ် ထို့ထက်စောသော ကာလများကတည်းက ပြည့်တန်ဆာအိမ် (Brothels) များတွင် ဆော့ကစားခဲ့ကြသည့် လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ ကစားနည်းများ (Sexual games) ဖြစ်သည်။ ချားလ်စ်ဂူရက်တီ (Charles Guyette) သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် ဖက်တစ်ရှ်နှင့် ပတ်သက်သည့် ပစ္စည်းများ (ဝတ်စုံများ၊ ဖိနပ်များ၊ ဓာတ်ပုံများ၊ ထောက်ကူပစ္စည်းများနှင့် အသုံးအဆောင်များ) ကို ပထမဆုံး ထုတ်လုပ်ဖြန့်ချိခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ သူ၏ ဆက်ခံသူ အာဗင်ကလော (Irving Klaw) သည် BDSM သဘောတရားပါဝင်သည့် စီးပွားဖြစ် လိင်လှုံ့ဆော်မှုဆိုင်ရာ ရုပ်ရှင်နှင့် ဓာတ်ပုံများကို ထုတ်လုပ်ခဲ့ပြီး (အထူးသဖြင့် ဘက်တီပေ့ခ်ျ - Bettie Page နှင့်အတူ ရိုက်ကူးခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်)၊ ယခုအခါ၌ နာမည်ကျော် အနုပညာရှင်များ ဖြစ်လာကြသည့် ဂျွန်ဝီလီ (John Willie)၊ ဂျိန်းဘီလ်ဘရူး (Gene Bilbrew) နှင့် အဲရစ်စတန်တန် (Eric Stanton) တို့ ရေးဆွဲသော ဖက်တစ်ရှ်ရုပ်ပြကတ်တွန်းများကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။

စတန်တန်၏ မော်ဒယ်ဖြစ်သူ ဘက်တီပေ့ခ်ျ (Bettie Page) သည် တစ်ချိန်တည်းမှာပင် ဖက်တစ်ရှ်ဓာတ်ပုံလောကတွင် ပထမဆုံး အောင်မြင်သော မော်ဒယ်တစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့သလို၊ အမေရိကန် အဓိကယဉ်ကျေးမှုလောကတွင်လည်း အလွန်ကျော်ကြားသော ပင်အပ်မော်ဒယ် (Pin-up girl) တစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့သည်။ အီတလီစာရေးဆရာနှင့် ဒီဇိုင်နာဖြစ်သူ ဂီဒိုကရီပတ်စ် (Guido Crepax) သည် သူ၏ လွှမ်းမိုးမှုကို နက်နက်ရှိုင်းရှိုင်း ခံခဲ့ရပြီး ၂၀ ရာစု၏ ဒုတိယနှစ်ဝက်တွင် ဥရောပ လူကြီးကြိုက်ရုပ်ပြများ၏ ပုံစံနှင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကို ပုံဖော်ပေးခဲ့သည်။ အနုပညာရှင်များဖြစ်ကြသည့် ဟဲလ်မုဒ်နယူတန် (Helmut Newton) နှင့် ရောဘတ်မက်ပယ်သွာ့ပ် (Robert Mapplethorpe) တို့သည် ခေတ်သစ်ဓာတ်ပုံပညာတွင် BDSM နှင့် ဆက်စပ်နေသော အကြောင်းအရာများကို ပိုမိုအသုံးပြုလာကြပြီး ယင်းကြောင့် ယနေ့တိုင် လူထုအတွင်း အငြင်းပွားဖွယ်ရာ ဆွေးနွေးမှုများကို ဖြစ်ပေါ်စေသည့် အထင်ရှားဆုံး ဥပမာများ ဖြစ်ကြသည်။&lt;ref&gt;University of Central England in Birmingham: Attempted Confiscation of Mapplethorn book by Officials in 1997 for being obscene.&lt;/ref&gt;

အာလ်ဖရက်ဘီနေး (Alfred Binet) သည် ၁၈၈၇ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ဝေသော သူ၏ &quot;Du fétichisme dans l'amour&quot; စာအုပ်တွင် ကာမရာဂဆိုင်ရာ စွဲလမ်းမက်မောမှု (Erotic fetishism) ဟူသော စကားလုံးကို ပထမဆုံး စတင်သုံးနှုန်းခဲ့သည်။&lt;ref&gt;Binet, A. (1887). &quot;Du fétichisme dans l'amour&quot; [=Fetishism in love] in: ''Revue Philosophique'', 24, pp. 143–167&lt;/ref&gt; ရစ်ချက်ဗွန်ကရက်ဖ်-အီဘင် (Richard von Krafft-Ebing) က BDSM အပေါ် စိတ်ဝင်စားမှုများကို လူသားတို့၏ လိင်မှုစရိုက် ဆက်တိုက်ဖြစ်စဉ် (Continuum) ၏ အဆုံးသတ်တစ်ခုအဖြစ် ရှုမြင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;von Krafft-Ebing, R. ''Psychopathia sexualis with especial reference to the antipathic sexual instinct: A medico-forensic study''. Trans Rebman FJ from 12th German ed. New York: Special Books; 1965:129– 218, 533–543&lt;/ref&gt;

=== လည်သာ လှုပ်ရှားမှု (Leather movement) ===
လည်သာ (Leather) ဟူသော စကားလုံးသည် လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ စွဲလမ်းမက်မောမှု တစ်ခု (Fetish) ကို ရည်ညွှန်းရန်အတွက် ဂေးအမျိုးသားများအကြား အဓိကသုံးနှုန်းသော ဝေါဟာရဖြစ်သော်လည်း ၎င်းသည် အခြားသော အဓိပ္ပာယ်များစွာကိုလည်း ကိုယ်စားပြုနိုင်သည်။ ဂေးလည်သာ အသိုင်းအဝိုင်းဝင်များသည် မော်တော်ဆိုင်ကယ်စီး လည်သာဝတ်စုံများကဲ့သို့သော လည်သာများကို ဝတ်ဆင်ကြသည် သို့မဟုတ် လည်သာဝတ်ဆင်ထားသော အမျိုးသားများကို စွဲမက်ကြသည်။ လည်သာယဉ်ကျေးမှုနှင့် BDSM ကို တစ်ခုတည်းသော အရာ၏ အစိတ်အပိုင်းနှစ်ခုအဖြစ် ရှုမြင်ကြသည်။ BDSM ယဉ်ကျေးမှု၏ အစိတ်အပိုင်း အတော်များများသည် ဂေးအမျိုးသားများ၏ လည်သာယဉ်ကျေးမှုခွဲ (Leather subculture) မှ ဆင်းသက်လာခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ယင်းသည် ဒုတိယကမ္ဘာစစ် (၁၉၃၉-၁၉၄၅) ပြီးနောက် အိမ်ပြန်လာကြသည့် စစ်သည်တော် အမျိုးသားအုပ်စုများဆီမှ စနစ်တကျ ပုံပေါ်လာခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;Robert Bienvenu, ''The Development of Sadomasochism as a Cultural Style in the Twentieth-Century United States'', 2003, Doctoral Dissertation&lt;/ref&gt; ဒုတိယကမ္ဘာစစ်သည် အမြောက်အမြားရှိသော လိင်တူချစ်သူ အမျိုးသား၊ အမျိုးသမီးများအတွက် လိင်တူချစ်သူ အသိုင်းအဝိုင်းအကြားတွင် ဘဝကို စတင်ထိတွေ့ခွင့်ရခဲ့သည့် အခြေအနေတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။ စစ်ပြီးခေတ်တွင် လိင်တူချစ်သူများသည် နယူးယောက်၊ ချီကာဂို၊ ဆန်ဖရန်စစ္စကိုနှင့် လော့စ်အိန်ဂျလိစ် ကဲ့သို့သော မြို့ကြီးများတွင် စုဝေးခဲ့ကြသည်။ ၎င်းတို့သည် လည်သာကလပ်များနှင့် ဆိုင်ကယ်ကလပ်များကို ဖွဲ့စည်းခဲ့ကြပြီး အချို့မှာ ညီအစ်ကိုရင်းချာကဲ့သို့ ဝန်ဆောင်မှုအသင်းများ ဖြစ်ကြသည်။ မစ္စတာလည်သာ ပြိုင်ပွဲ (Mr. Leather Contest) နှင့် မစ္စတာဒရမ်မာ ပြိုင်ပွဲ (Mr. Drummer Contest) တို့ကို ဤကာလဝန်းကျင်တွင် စတင်ကျင်းပခဲ့သည်။ ဤသည်မှာ ဂေးအမျိုးသား လည်သာအသိုင်းအဝိုင်း၏ စတင်ရာ (Genesis) ဖြစ်သည်။ အသိုင်းအဝိုင်းဝင် အများအပြားသည် ပြင်းထန်သော လိင်မှုစရိုက်ပုံစံများအပေါ် စွဲမက်ခဲ့ကြပြီး ယင်းအခြေအနေသည် အေအိုင်ဒီအက်စ် (AIDS) ရောဂါ မပျံ့နှံ့မီ ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်များတွင် အမြင့်ဆုံးအဆင့်သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;a4b&quot; &gt;{{cite journal | last1 = Lenius | first1 = S | year = 2001 | title = Bisexuals and BDSM | journal = Journal of Bisexuality | volume = 1 | issue = #4| pages = 69–78 }}&lt;/ref&gt; ဤယဉ်ကျေးမှုခွဲကို ၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ဝေခဲ့သော လာရီတောင်းန်းဆန်းဒ် (Larry Townsend) ၏ &quot;Leatherman's Handbook&quot; စာအုပ်တွင် အထူးထင်ဟပ်စေခဲ့ပြီး၊ ၎င်းစာအုပ်တွင် ၁Status၀ ပြည့်လွန်နှစ်များနှောင်းပိုင်းနှင့် ၁၉၇၀ ပြည့်လွန်နှစ်များအစောပိုင်းက ဂေးအမျိုးသား နာကျင်မှုပေးခြင်းနှင့် ခံယူခြင်းဆိုင်ရာ စရိုက်ရှိသူများ၏ အလေ့အထများနှင့် ယဉ်ကျေးမှုကို အသေးစိတ် ဖော်ပြထားသည်။&lt;ref&gt;Townsend, Larry, ''The Leatherman's Handbook'', 1972 Olympia Press, seventh edition 2004 available from L.T. Publications, P.O. Box 302, Beverly Hills, California 90213-0302&lt;/ref&gt;

၁၉၈၀ ပြည့်လွန်နှစ်များ အစောပိုင်းတွင် လက်စဘီယံ (Lesbians) အမျိုးသမီးများသည်လည်း ဂေးလည်သာ အသိုင်းအဝိုင်း၏ ထင်ရှားသော အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအဖြစ် လည်သာအမျိုးသားများနှင့်အတူ ပူးပေါင်းလာခဲ့ကြသည်။ ၎င်းတို့သည်လည်း လည်သာကလပ်များကို ဖွဲ့စည်းခဲ့ကြသော်လည်း လည်သာအမျိုးသမီးများအတွက် သီးသန့်ဘား (Bars) များ မရှိခြင်းကဲ့သို့သော ဂျန်ဒါဆိုင်ရာ ကွဲပြားမှုအချို့ ရှိခဲ့သည်။ ၁ bowling၁ ခုနှစ်တွင် လက်စဘီယံ-ဖီမင်နစ်အုပ်စု ဖြစ်သော ဆမွိုင်းစ် (Samois) က &quot;Coming to Power&quot; စာအုပ်ကို ထုတ်ဝေခဲ့ခြင်းကြောင့် လက်စဘီယံ အသိုင်းအဝိုင်းအတွင်း BDSM အပေါ် ပိုမိုသိရှိနားလည်လာပြီး လက်ခံလာကြသည်။&lt;ref&gt;Gayle Rubin: &quot;Samois&quot;, ''Leather Times'', 21:3–7., 2004, available from: leatherarchives.org&lt;/ref&gt; ၁၉၉၀ ပြည့်လွန်နှစ်များသို့ ရောက်သောအခါ ဂေးအမျိုးသားနှင့် အမျိုးသမီးများ၏ လည်သာအသိုင်းအဝိုင်းများသည် မြေအောက် (Underground) အခြေအနေတွင် မဟုတ်တော့ဘဲ ပုံမှန်မဟုတ်သော လိင်မှုစရိုက်ရှိသူများ အသိုင်းအဝိုင်း (Kink community) တွင် အရေးပါသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်လာခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;a4b&quot; /&gt;

ယနေ့ခေတ်တွင်မူ လည်သာလှုပ်ရှားမှုကို ယခင်ကကဲ့သို့ ဂေးယဉ်ကျေးမှုခွဲမှ ဆင်းသက်လာသော ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုတစ်ခုအဖြစ် ရှုမြင်မည့်အစား BDSM ယဉ်ကျေးမှု၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအဖြစ် ယေဘုယျအားဖြင့် ရှုမြင်ကြသည် (အတိတ်ကာလက BDSM ယဉ်ကျေးမှုခွဲ၏ အစိတ်အပိုင်းအများစုမှာ ဂေးများ ဖြစ်ခဲ့ကြသော်လည်း ဖြစ်သည်)။ ၁၉၉၀ ပြည့်လွန်နှစ်များတွင် &quot;နယူးဂတ်ဒ် လည်သာ ယဉ်ကျေးမှုခွဲ (New Guard leather subculture)&quot; ဟုခေါ်သော အယူအဆသစ်တစ်ရပ် တိုးတက်ပြောင်းလဲလာခဲ့သည်။ ဤဦးတည်ချက်အသစ်သည် ၎င်းတို့၏ ကစားမှုများ (Play) ထဲတွင် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ရှုထောင့်များ (Psychological aspects) ကို စတင်ထည့်သွင်း ပေါင်းစပ်လာခဲ့ကြသည်။{{Citation needed|date=August 2014}}

ချီကာဂိုမြို့ရှိ လည်သာမော်ကွန်းတိုက်နှင့် ပြတိုက် (Leather Archives and Museum - LA&amp;M) ကို ၁၉၉၁ ခုနှစ်တွင် ချက်ရန်းစလိုး (Chuck Renslow) နှင့် တိုနီဒီဘလေ့စ် (Tony DeBlase) တို့က “လည်သာ၊ ကင့်ခ် (Kink)၊ ဖက်တစ်ရှ် နှင့် BDSM တို့၏ သမိုင်းနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ လူထုမော်ကွန်းတိုက်၊ စာကြည့်တိုက်နှင့် ပြတိုက်” အဖြစ် တည်ထောင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=About the LA&amp;M |url=https://leatherarchives.org/about/about-the-la-m |website=leatherarchives.org |language=en-us |access-date=7 June 2026 |archive-date=3 July 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230703144039/https://leatherarchives.org/about/about-the-la-m |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; LA&amp;M ပြတိုက်တွင် BDSM နှင့် ဆက်စပ်နေသော ရှေးဟောင်းပစ္စည်းများစွာကို အကျယ်တဝန့် စုဆောင်းထားရှိပြီး၊ ၎င်းတွင် မူလ လည်သာဂုဏ်ဆောင်အလံ (Leather pride flag) သုံးခုအနက် တစ်ခုလည်း ပါဝင်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=The Leather Pride Flag |url=https://leatherarchives.org/the-leather-pride-flag |website=leatherarchives.org |language=en-us |access-date=7 June 2026 |archive-date=28 November 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231128224442/https://leatherarchives.org/the-leather-pride-flag |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

ဆန်ဖရန်စစ္စကိုမြို့ရှိ South of Market Leather History Alley ကို ရင်းဂိုးလ်ဒ်လမ်းကြား (Ringold Alley) တစ်လျှောက်တွင် လည်သာယဉ်ကျေးမှုကို ဂုဏ်ပြုသောအားဖြင့် အနုပညာလက်ရာ လေးခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ထားပြီး ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;artandarchitecture-sf.com&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.artandarchitecture-sf.com/ringold-alleys-leather-memoir.html|title=Ringold Alley's Leather Memoir – Public Art and Architecture from Around the World}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Jewish&quot;&gt;{{cite news |last=Paull |first=Laura |title=Honoring gay leather culture with art installation in Soma alleyway – J |newspaper=J |publisher=Jweekly.com |date=2018-06-21}}&lt;/ref&gt; အဆိုပါ အနုပညာလက်ရာများထဲမှ တစ်ခုမှာ လမ်းဘေးပလက်ဖောင်းတစ်လျှောက်တွင် သတ္တုဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော ဖိနပ်ခြေရာများ (Metal bootprints) ဖြစ်ပြီး၊ ယင်းသည် ဆန်ဖရန်စစ္စကို လည်သာအသိုင်းအဝိုင်း၏ အရေးပါသော အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်ခဲ့သည့် လူပုဂ္ဂိုလ် ၂၈ ဦးကို ဂုဏ်ပြုထားခြင်း ဖြစ်သည် (၎င်းတို့ထဲတွင် ဂေးနှင့် လက်စဘီယံ S/M ဖစ်စတင်းကလပ်တစ်ခုဖြစ်သော Catacombs ၏ ပိုင်ရှင် စတိဗ်မက်အီချာရင် - Steve McEachern နှင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ ဒုတိယမြောက် သက်တမ်းရင့် BDSM အဖွဲ့အစည်းဖြစ်သော ဂျန်နပ်စ်အသင်း - Society of Janus ကို ပူးတွဲတည်ထောင်သူ စင်သီယာဆလေတာ - Cynthia Slater တို့ ပါဝင်ကြသည်)။&lt;ref name=&quot;Jewish&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;artandarchitecture-sf.com&quot; /&gt;

=== အင်တာနက် (Internet) ===
၁၉၈၀ ပြည့်လွန်နှစ်များ နှောင်းပိုင်းတွင် အင်တာနက်ပေါ်ပေါက်လာခြင်းကြောင့် ကမ္ဘာတစ်ဝန်းရှိ ထူးခြားဆန်းသစ်သော ဝါသနာတူချင်းများအား ဒေသအဆင့်တွင်ကော နိုင်ငံတကာအဆင့်တွင်ပါ ရှာဖွေတွေ့ရှိနိုင်ရန်နှင့် ၎င်းတို့နှင့် အမည်မဖော်ဘဲ (Anonymously) ဆက်သွယ်ပြောဆိုနိုင်ရန် လမ်းစပွင့်သွားခဲ့သည်။&lt;ref name=sm101/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.buzzle.com/articles/alternate-lifestyles-what-they-had-to-do-with-msn-chat.html|title=Alternate Lifestyles: What They Had to Do With MSN Chat|date=10 January 2013}}&lt;/ref&gt; ယင်းကြောင့် BDSM အပေါ် စိတ်ဝင်စားမှုနှင့် ဗဟုသုတများ အရှိန်အဟုန်ဖြင့် ပေါက်ကွဲထွက်ပေါ်လာခဲ့ပြီး၊ အထူးသဖြင့် ယူစနက် (Usenet) အဖွဲ့တစ်ခုဖြစ်သော `alt.sex.bondage` တွင် ဖြစ်သည်။ ထိုအဖွဲ့အတွင်း ကြော်ငြာအမှိုက်များ (Spam) များပြားလာသောအခါ စိတ်ဝင်စားသူများသည် `soc.subculture.bondage-bdsm` သို့ ပြောင်းရွှေ့သွားခဲ့ကြသည်။ ဆိုရှယ်မီဒီယာ ပုံစံများအပေါ် ပိုမိုအာရုံစိုက်လာခြင်းနှင့်အတူ မိမိကိုယ်ကိုယ် &quot;BDSM နှင့် ဖက်တစ်ရှ် အသိုင်းအဝိုင်းအတွက် လူမှုကွန်ရက်&quot; ဟု ကြေညာထားသော ဖက်လိုင်ဖ် (FetLife) ဝဘ်ဆိုက်ကို ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်ခဲ့သည်။ ၎င်းသည် အခြားသော လူမှုကွန်ရက်စာမျက်နှာများကဲ့သို့ပင် အခြားအသုံးပြုသူများနှင့် သူငယ်ချင်းဖွဲ့နိုင်ခြင်း၊ ပွဲလမ်းသဘင်များ ပြုလုပ်နိုင်ခြင်းနှင့် ဝါသနာတူ စာမျက်နှာများကို ဖန်တီးနိုင်ခြင်း စသည့် လုပ်ဆောင်ချက်များဖြင့် လည်ပတ်သည်။

လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ အသုံးအဆောင်ပစ္စည်းများကို ရောင်းချသည့် သမားရိုးကျ လိင်အသုံးအဆောင်ပစ္စည်းဆိုင်များ (Sex shops) အပြင်၊ လည်သာ/လတ်တက်စ် (Latex) ဝတ်စုံများနှင့် BDSM ကစားစရာများကို သီးသန့်ရောင်းချသည့် အွန်လိုင်းလူကြီးကြိုက်ကစားစရာ ကုမ္ပဏီများလည်း အရှိန်အဟုန်ဖြင့် တိုးတက်လာခဲ့သည်။ တစ်ချိန်က အလွန်ကျဉ်းမြောင်းသော ဈေးကွက်ငယ် (Niche market) တစ်ခုသာ ဖြစ်ခဲ့သော်လည်း ယခုအခါတွင် ၎င်းတို့၏ ကုန်ပစ္စည်းစာရင်း (Catalog) ထဲ၌ BDSM သို့မဟုတ် ဖက်တစ်ရှ်ပစ္စည်းတစ်မျိုးမျိုးကို ထည့်သွင်းမရောင်းချသော လိင်ကစားစရာကုမ္ပဏီ ဟူ၍ မရှိသလောက် ရှားပါးသွားပြီဖြစ်သည်။ သမားရိုးကျ လိင်ဆက်ဆံမှုပုံစံရှိသည့် &quot;ဗနီလာ (Vanilla sex)&quot; ဈေးကွက်များထဲသို့ပင် ဆန်းပြားသော ကင့်ခ် (Kinky) ဒြပ်စင်များ ရောနှောဝင်ရောက်လာခဲ့သည်။ ယခင်က ဈေးကွက်ငယ်လေးသည် ယခုအခါတွင် လူကြီးကြိုက် အသုံးအဆောင်ပစ္စည်း စီးပွားရေးလုပ်ငန်း၏ အရေးပါသော မဏ္ဍိုင်တစ်ခုအဖြစ် တိုးချဲ့လာခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|last=Birch|first=Dr Robert W.|url=http://www.leathernroses.com/generalbdsm/drbirchsextoys.htm|title=Adult Sex Toys|publisher=Leather Roses|access-date=7 June 2026|archive-date=23 February 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080223075418/http://www.leathernroses.com/generalbdsm/drbirchsextoys.htm|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ယနေ့ခေတ်တွင် လိင်ကစားစရာ ပံ့ပိုးရောင်းချသူ အားလုံးနီးပါးသည် မူလက BDSM ယဉ်ကျေးမှုခွဲတွင်သာ အသုံးပြုခဲ့သော ပစ္စည်းများကို ထည့်သွင်းရောင်းချပေးနေပြီဖြစ်သည်။ အတွင်းခံအောက်ခံပါသော လက်ထိပ်များ (Padded handcuffs)၊ လတ်တက်စ်နှင့် လည်သာ အဝတ်အထည်များအပြင်၊ ပွတ်သပ်ကစားရန်အတွက် ပျော့ပျောင်းသော ကြာပွတ်တိုများနှင့် ကာမရာဂဆိုင်ရာ လျှပ်စစ်လှုံ့ဆွမှုပေးသည့် TENS စက်ကဲ့သို့သော ပိုမိုဆန်းပြားသည့် ပစ္စည်းများကို သမားရိုးကျ ဗနီလာပစ်မှတ်အုပ်စုများအတွက် ထုတ်လုပ်သော ကုန်ပစ္စည်းစာရင်းများတွင် တွေ့ရှိနိုင်ပြီး၊ ယင်းက ယခင်က ရှိခဲ့သော စည်းဘောင်များ တဖြည်းဖြည်း ချဲ့ထွင်ပြောင်းလဲလာနေကြောင်း ဖော်ပြနေသည်။

လွန်ခဲ့သည့် နှစ်အနည်းငယ်အတွင်း အင်တာနက်သည် ဤအကြောင်းအရာကို စိတ်ဝင်စားကြသည့် လူပုဂ္ဂိုလ်များအကြား ကွန်ရက်ချိတ်ဆက်ခြင်း (Networking) အတွက် ဗဟိုချက်မ ပလက်ဖောင်းတစ်ခုကိုလည်း ပံ့ပိုးပေးထားသည်။ ရေတွက်မကုန်နိုင်သော ပုဂ္ဂလိကနှင့် စီးပွားဖြစ် ရွေးချယ်စရာများအပြင်၊ ဒေသခံကွန်ရက်များနှင့် ကူညီပံ့ပိုးရေးအဖွဲ့များ (Support groups) လည်း တိုးပွားလာနေသည်။ ဤအဖွဲ့များသည် မိမိတို့၏ ဆန္ဒမပါဘဲ လိင်မှုစရိုက်ကို သူတစ်ပါးသိရှိသွားခြင်း ခံရသူများ (Unwillingly outed) အတွက် ပြည့်စုံသော နောက်ခံအကြောင်းအရာများနှင့် ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ အချက်အလက်များကို ပံ့ပိုးပေးလေ့ရှိကြသည့်အပြင်၊ BDSM နှင့်ပတ်သက်သော အကြောင်းအရာများကို နားလည်သဘောပေါက်သည့် စိတ်ပညာရှင်များ (Psychologists)၊ ဆရာဝန်များနှင့် ရှေ့နေများ၏ ဆက်သွယ်ရန် လိပ်စာစာရင်းများကိုလည်း ကူညီပံ့ပိုးပေးကြသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.leathernroses.com/generalbdsm/generalbdsm.htm#toys|title=Implements/Toys|publisher=Leather Roses|access-date=7 June 2026|archive-date=29 January 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080129080540/http://www.leathernroses.com/generalbdsm/generalbdsm.htm#toys|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;


== လိင်စိတ်တိမ်းညွတ်မှုနှင့် BDSM အခန်းကဏ္ဍ ကွဲပြားခြင်း ==
စိတ်ပညာနှင့် လိင်မှုဗေဒ (Sexology) ဆိုင်ရာ သုတေသနများအရ လူတစ်ဦး၏ လိင်စိတ်တိမ်းညွတ်မှု နှင့် BDSM အတွင်း နှစ်သက်သော အခန်းကဏ္ဍ (BDSM role) တို့သည် ထပ်တူမကျဘဲ သီးခြားစီ တည်ရှိကြသည်။&lt;ref&gt;Bienvenu, Robert (2003). ''The Development of Sadomasochism as a Cultural Style in the Twentieth-Century United States''. Doctoral Dissertation.&lt;/ref&gt; Straight အမျိုးသားတစ်ဦးသည် အမျိုးသမီးများကိုသာ လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာအရ စွဲမက်သော်လည်း (Heterosexual)၊ BDSM ဆော့ကစားခြင်း သို့မဟုတ် လွှမ်းမိုးချုပ်ကိုင်မှု ခံယူခြင်း (Submission) အပိုင်းတွင်မူ အမျိုးသားသခင် (Male Dominant/Top) တစ်ဦး၏ လက်အောက်ခံ သို့မဟုတ် Bottom အဖြစ် ပါဝင်ဆော့ကစားရန် စိတ်ဝင်စားခြင်း သို့မဟုတ် ပါဝင်ခြင်းများ ရှိနိုင်သည်။

ဤဖြစ်ရပ်ကို ကင့်ခ်အသိုင်းအဝိုင်း (Kink community) တွင် &quot;လိင်စိတ်မဟုတ်သော BDSM ဆော့ကစားခြင်း (Non-sexual/Aromantic Kink play)&quot; အဖြစ် သတ်မှတ်လေ့ရှိပြီး ပါဝင်သူများသည် နာကျင်မှုပေးခြင်း/ခံယူခြင်း (Impact play)၊ အနှောင်အဖွဲ့ခံခြင်း (Bondage) သို့မဟုတ် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အာဏာလွှဲပြောင်းခြင်း (Power exchange) တို့မှ ရရှိသော စိတ္တဇကြည်နူးမှု (Psychological အမျိုးအစား ကြည်နူးမှု) ကိုသာ ဦးတည်ခြင်း ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;Langdridge&quot;&gt;Langdridge, Darren; Barker, Meg, eds. (2007). ''Safe, Sane and Consensual: Contemporary Perspectives on Sadomasochism''. Palgrave Macmillan. {{ISBN|978-0230517745}}&lt;/ref&gt;

=== အာဏာလွှဲပြောင်းခြင်းနှင့် စိတ်ဖိစီးမှုလျှော့ချခြင်း (Power Exchange and Stress Relief) ===
စိတ်ပညာရှင်များ၏ လေ့လာချက်အရ နေ့စဉ်လူမှုဘဝတွင် တာဝန်ကြီးမားသော နေရာများ သို့မဟုတ် လွှမ်းမိုးချုပ်ကိုင်ရသော နေရာများတွင် ရှိနေသည့် Straight အမျိုးသားများသည် (ဥပမာ- ကုမ္ပဏီအရာရှိများ၊ ခေါင်းဆောင်များ) BDSM ကစားပွဲအတွင်း အောက်လူ (Submissive/Bottom) နေရာသို့ ဝင်ရောက်ခြင်းဖြင့် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ လွတ်မြောက်မှုနှင့် စိတ်ဖိစီးမှု လျှော့ချခြင်း (Escape from self) ကို ရရှိကြသည်။&lt;ref&gt;Baumeister, Roy F. (1989). ''Masochism and the Self''. Lawrence Erlbaum Associates. {{ISBN|978-0805804867}}&lt;/ref&gt; ဤနေရာတွင် သခင်ဖြစ်သူ (Top) သည် မည်သည့်လိင် (Gender) ဖြစ်စေကာမူ၊ အာဏာကို လုံးဝစွန့်လွှတ်လိုက်ရခြင်းမှ ရရှိသော စိတ်ခံစားမှုသည် အဓိကကျသဖြင့် တခြားအမျိုးသားတစ်ဦး၏ အမိန့်ပေး ထိန်းချုပ်မှုကို ခံယူခြင်းသည် ၎င်းတို့၏ လိင်စိတ် Straight ဖြစ်ခြင်းအပေါ် သက်ရောက်မှု မရှိပေ။

==== ကာမရာဂကင်းသော နာကျင်မှုနှင့် စမ်းသပ်မှု (Non-erotic Pain and Ordeals) ====
BDSM အတွင်းရှိ Bottom သို့မဟုတ် Submissive နေရာသည် လိင်ဆက်ဆံခြင်း (Sexual intercourse) တစ်ခုတည်းကိုသာ ဆိုလိုခြင်းမဟုတ်ဘဲ၊ ခန္ဓာကိုယ်ဆိုင်ရာ ပြင်းထန်သော စမ်းသပ်မှုများ (Physical ordeals) ဖြစ်သည့် ကြာပွတ်ရိုက်ခြင်း၊ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အညှို့ခံရခြင်း သို့မဟုတ် အဝတ်အစားမပါဘဲ အနှောင်အဖွဲ့ခံရခြင်းများလည်း ပါဝင်သည်။&lt;ref name=&quot;Langdridge&quot;/&gt; Straight အမျိုးသားများသည် လိင်တူချင်း စွဲမက်စိတ် (Homosexual arousal) မရှိဘဲ၊ အဆိုပါ နာကျင်မှုခံနိုင်ရည် စမ်းသပ်ချက်များနှင့် စိတ်လှုံ့ဆွမှုများအပေါ်တွင်သာ စွဲမက်သဖြင့် အမျိုးသား Top များထံတွင် Bottom အဖြစ် ခံယူဝံ့ကြခြင်း ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;Weinberg, Thomas S., ed. (1995). ''S&amp;M: Studies in Sadomasochism''. Prometheus Books. {{ISBN|978-1573920001}}&lt;/ref&gt;

=== ကင့်ခ်အသိုင်းအဝိုင်းအတွင်း လက်ခံမှု (Mainstream Kink Acceptance) ===
ခေတ်သစ် ကင့်ခ်အသိုင်းအဝိုင်း၏ ဆွေးနွေးပွဲများနှင့် FetLife ကဲ့သို့သော လူမှုကွန်ရက်စာမျက်နှာများတွင် &quot;Straight-identifying male submissives with male dominants&quot; (အမျိုးသားသခင်နှင့် ဆော့ကစားသော Straight အမျိုးသားအောက်လူများ) ဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးမှုအုပ်စု (Discussion groups) အများအပြား ရှိသည်။ ပါဝင်သူများသည် လိင်ဆက်ဆံမှု လုံးဝမပါဝင်သော (No-penetration/No-sex) ပြင်းထန်သော BDSM ကစားပွဲများကို သီးသန့်ပြုလုပ်ကြပြီး ၎င်းတို့ကိုယ်ကို 100% Heterosexual (Straight) အဖြစ် ဆက်လက်သတ်မှတ်ထားကြဆဲ ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;Kleinplatz, Peggy J.; Moser, Charles, eds. (2006). ''Sadomasochism: Powerful Pleasures''. Routledge. {{ISBN|978-1560236405}}&lt;/ref&gt;

== စိတ်ပညာ ==
လူသားများတွင် ပုံမှန်မဟုတ်သော လိင်စိတ်စွဲလမ်းမှုများ (Paraphilias) ဖြစ်ပွားရသည့် အကြောင်းရင်းကို ရှင်လင်းစွာ မသိရသေးသော်လည်း ၎င်းသည် အာရုံကြောဆိုင်ရာ (Neurological)၊ ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ (Cultural) နှင့် စိတ်လှုပ်ရှားမှုတွန်းအားဆိုင်ရာ (Psychodynamic) အကြောင်းရင်းများ ရောယှက်နေခြင်းကြောင့်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။ ပုံမှန်မဟုတ်သော လိင်စိတ်စွဲလမ်းမှုရှိသည့် လူနှစ်ဦး သို့မဟုတ် ထို့ထက်ပိုသောသူများသည် တူညီသောအကြောင်းရင်းများကြောင့် ထိုစရိုက် ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းမျိုး မရှိနိုင်သလို၊ သီးခြားစီဖြစ်သော လိင်မှုစိတ်ဝင်စားမှု၏ တူညီသော အရည်အသွေးများအပေါ်၌လည်း ထပ်တူကျစွာ စိတ်ဝင်စားကြမည် မဟုတ်ပေ။&lt;ref&gt;{{cite web|title=Overview of Paraphilias and Paraphilic Disorders - Psychiatric Disorders|url=https://www.merckmanuals.com/professional/psychiatric-disorders/paraphilias-and-paraphilic-disorders/overview-of-paraphilias-and-paraphilic-disorders|access-date=2025-09-07|website=Merck Manual Professional Edition|language=en-US|archive-date=3 February 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260203005748/https://www.merckmanuals.com/professional/psychiatric-disorders/paraphilias-and-paraphilic-disorders/overview-of-paraphilias-and-paraphilic-disorders|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Thibaut |first1=Florence |last2=Barra |first2=Flora De La |last3=Gordon |first3=Harvey |last4=Cosyns |first4=Paul |last5=Bradford |first5=John M. W. |last6=the WFSBP Task Force on Sexual Disorders |date=2010 |title=The World Federation of Societies of Biological Psychiatry (WFSBP) Guidelines for the biological treatment of paraphilias |url=http://www.tandfonline.com/doi/full/10.3109/15622971003671628 |journal=The World Journal of Biological Psychiatry |language=en |volume=11 |issue=4 |pages=604–655 |doi=10.3109/15622971003671628 |issn=1562-2975 |pmid=20459370 |archive-date=6 August 2025 |access-date=16 February 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250806133905/https://www.tandfonline.com/doi/full/10.3109/15622971003671628 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{cite web |title=Paraphilias: Clinical and Forensic Considerations |url=http://www.psychiatrictimes.com/display/article/10168/55266 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100122162131/http://www.psychiatrictimes.com/display/article/10168/55266 |archive-date=22 January 2010 |access-date=10 August 2008 |website=psychiatrictimes.com}}&lt;/ref&gt;

ဂျက်စတင် လီမေလာ (Justin Lehmiller) ၏ အဆိုအရ ပါဝင်ဖြေဆိုသူ တစ်ထောင်ခန့်ကို အခြေခံ၍ ကောက်ယူခဲ့သော စစ်တမ်းတစ်ခုတွင် အမေရိကန်လူထုအတွင်းရှိ BDSM လှုပ်ရှားမှုများ၏ ကြီးမားသော အစိတ်အပိုင်းသည် လိင်မှုစရိုက်နှင့် ပတ်သက်၍ &quot;အမေရိကန် အိဒ် (American id)&quot; (လူသားတို့၏ အခြေခံဗီဇစိတ်) ဖြစ်စဉ်ကြောင့် ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။ ယင်းသည် မွန်းကြပ်ဖွယ်ကောင်းသော လူမှုပတ်ဝန်းကျင်၏ မျှော်လင့်ချက်များမှ ရုန်းထွက်လိုသည့် ခံစားချက်များအပေါ် အဓိက အခြေခံသည်။ သူ၏ လေ့လာမှုတွင် ပုံမှန်မဟုတ်သော လိင်မှုစိတ်ကူးယဉ်မှုများ (Atypical sexual fantasies) တိုးတက်လာခြင်းအပေါ် လွှမ်းမိုးသည့် အထင်ရှားဆုံး အချက်များမှာ— ကင့်ခ် (Kink) ကို ပိုမိုစိတ်ဝင်စားကြောင်း အစီရင်ခံသည့် အမျိုးသားနှင့် အမျိုးသမီး ပါဝင်သူများသည် လိင်မှုကိစ္စအပေါ် ဖိနှိပ်ချုပ်ချယ်သော ယဉ်ကျေးမှုရှိသည့် လူ့အဖွဲ့အစည်းများတွင် မွေးဖွားကြီးပြင်းလာသူများ ဖြစ်နိုင်ခြေ ပိုများပြီး၊ လိင်ကိစ္စမှလွဲ၍ အခြားကိစ္စရပ်များတွင် လူမှုရေးအရ ကွန်ဆာဗေးတစ်ဝါဒ (Social conservatism)၊ ဘာသာရေး အယူသည်းမှု (Religious dogma) များအပေါ် ထောက်ခံစာနာစိတ် ရှိကြသူများ ဖြစ်ကြကာ၊ လိင်မှုနှင့် ကိုယ်ကျင့်တရားအပေါ် အလွန်အကျွံ စွဲလမ်းတတ်သော စိတ်အနှောင့်အယှက်ဖြစ်ဖွယ် အတွေးများ (Intrusive thought/obsessions) ရှိကြောင်း အစီရင်ခံရန် ပိုမိုနီးစပ်သူများ ဖြစ်ကြသည်။ ပုဂ္ဂလဓိဋ္ဌာန် ရှုထောင့်အရ ၎င်း၏ အမှုသည်အများစုက BDSM ကို လက်တွေ့ကျင့်သုံးခြင်းသည် ၎င်းတို့အား လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာအရ လွတ်လပ်ခွင့် ရရှိစေရုံသာမက ၎င်းတို့၏ လိင်မှုဖြစ်တည်မှုနှင့် ပတ်သက်၍ စိုးရိမ်ပူပန်မှုများမှပါ &quot;လွတ်မြောက်စေခဲ့သည်&quot; ဟု ခံစားရကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။ BDSM အခန်းကဏ္ဍ သရုပ်ဆောင်ခြင်း (BDSM roleplay) နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက မာစိုခစ်ဆင် (Masochistic - နာကျင်မှုကို ခံယူခြင်း) နှင့် ဆာဒစ်ဆင် (Sadistic - နာကျင်မှုပေးခြင်း) စိတ်ကူးယဉ်မှုများစွာတွင် ထိုစိတ်ကူးကို အစွန်းရောက်အဆင့်အထိ ယူဆောင်သွားတတ်သည့် &quot;အစွန်းရောက်သမားများ (Extremists)&quot; ရှိတတ်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် ဆွဲဆောင်ဖြားယောင်းခြင်းဆိုင်ရာ သာမန်အကြောင်းအရာများနှင့် အမျိုးသမီးများအပေါ် လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ တောင်းဆိုမှုများမှ လွတ်မြောက်ရန် မျှော်လင့်ချက်အဖြစ် ဖော်ပြလေ့ရှိပြီး Dark Romance (အမှောင်ရိုမန့်စ်) စာပေများတွင် အတွေ့ရများသော &quot;အဓမ္မပြုကျင့်ခံရခြင်း စိတ်ကူးယဉ်မှု&quot; အမျိုးအစားများနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက၊ အချို့အမျိုးသမီးများသည် ဥပဒေကြောင်းအရ အမှန်တကယ် အဓမ္မပြုကျင့်ခံရခြင်းနှင့် ပြင်းထန်သော မသန်စွမ်းမှု သို့မဟုတ် သေဆုံးသည်အထိ နှိပ်စက်ညှဉ်းပန်းခံရခြင်းတို့ကို စိတ်ကူးယဉ်ကြခြင်း ဖြစ်သည်။ လီမေလာက ဖြစ်ရပ်မှတ်တမ်းငယ်များအရ ထိုသို့သော အစွန်းရောက်စိတ်ကူးယဉ်မှု ပုံစံများသည် စိတ်ရောဂါဗေဒ (Psychopathology) နှင့် ပိုမိုကိုက်ညီနေပြီး၊ အစွန်းရောက် နာကျင်မှုပေးသူများနှင့် ခံယူသူအများစုသည် အမှန်တကယ် စိတ်ဒဏ်ရာ (Trauma) သို့မဟုတ် စိတ်ကျန်းမာရေး ဖောက်ပြန်မှုများနှင့် ကိုယ်ရည်ကိုယ်သွေး ချို့ယွင်းမှုများ (Personality disorders) ရှိနေနိုင်ခြေ ပိုများကြောင်း ဆိုသည်။ ၎င်းတို့သည် BDSM အပေါ် စိတ်ဝင်စားမှုရှိသည့် သာမန်လူအများစု၏ အခြေအနေကို ကိုယ်စားမပြုပေ။&lt;ref name=&quot;:16&quot;&gt;{{Cite book |last=Lehmiller |first=Justin J. |title=Tell me what you want: the science of sexual desire and how it can help you improve your sex life |url=https://archive.org/details/tellmewhatyouwan0000lehm |date=2018 |publisher=Da Capo Lifelong Books |isbn=978-0-7382-3495-3 |location=Boston}}&lt;/ref&gt;

လိင်တူချစ်သူ သို့မဟုတ် ဒွန်တွဲလိင်နှစ်သက်သူ (Homosexual သို့မဟုတ် Bisexual) အမျိုးသားများသည် Straight (Heterosexual) အမျိုးသားများနှင့် အမျိုးသမီးများထက် BDSM တွင် လွှမ်းမိုးချုပ်ကိုင်သူ သရုပ် (Dominant/Top role) အဖြစ် ပါဝင်ဆောင်ရွက်ရန် ဆန္ဒရှိနိုင်ခြေ ပိုများသည်။ BDSM ကို ကျင့်သုံးသော Straight လူပုဂ္ဂိုလ်များသည် ယေဘုယျအားဖြင့် ကာယလုပ်သား ကဏ္ဍများ (Blue-collar work) တွင် လုပ်ကိုင်ကြကြောင်း အစီရင်ခံထားပြီး၊ အခြားတစ်ဖက်တွင်မူ လိင်တူချစ်သူအမျိုးသားများသည် (အမျိုးသမီး ပါဝင်သူဦးရေ နည်းပါးသဖြင့် စာရေးသူများက အမျိုးသမီးများအတွက် တိကျသော စာရင်းအင်း မထုတ်ပြန်နိုင်ခဲ့ပါ) ဝင်ငွေမြင့်မားသော ရုံးလုပ်ငန်းခွင်များတွင် ရှိနေကြပြီး ၎င်းတို့သည် ထိန်းချုပ်မှုနှင့် အဆင့်ဆင့်ဖွဲ့စည်းပုံဆိုင်ရာ သဘောတရားများကို ပိုမိုတန်ဖိုးထားလေ့ ရှိကြသည်။ လိင်တူချစ်သူ ပါဝင်သူများသည် အစစ်အမှန် လိင်တံဖြင့်ဖြစ်စေ၊ လိင်တံတု (Dildo) ဖြင့်ဖြစ်စေ နာကျင်မှုပါဝင်သော စိမ့်ဝင်လိင်ဆက်ဆံခြင်း (Anal sex) နှင့် လည်သာကဲ့သို့သော ဝတ်စုံမျိုးစုံကို ပိုမိုနှစ်သက်ကြပြီး၊ Straight လူပုဂ္ဂိုလ်များသည် နှစ်ဦးနှစ်ဖက်စလုံးတွင် နှုတ်ဖြင့် သိက္ခာချခြင်း (Verbal humiliation)၊ အနှောင်အဖွဲ့ပြုခြင်း (Bondage) နှင့် ကြာပွတ်များဖြင့် ရိုက်နှက်ခြင်းကဲ့သို့သော ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ နာကျင်မှုပုံစံများကို အဓိက နှစ်သက်ကြသည်။ လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်ချက် ချို့ယွင်းမှု (Sexual dysfunction) သည် ၎င်းတို့ကိုယ်တိုင် အစီရင်ခံချက်များအရ သိသာထင်ရှားသော ပြဿနာတစ်ခု မဟုတ်သော်လည်း၊ BDSM အသိုင်းအဝိုင်းရှိ လူများသည် ပုံမှန်ရိုးရှင်းသော ရိုမန်တစ်နှင့် လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ လက်တွဲဖော်များကို ရှာဖွေရန် ခက်ခဲလေ့ရှိကြောင်း ဖော်ပြကြပြီး၊ ယေဘုယျအားဖြင့် ရံဖန်ရံခါ လိင်ဆက်ဆံခြင်း (Casual sex) နှင့် သံယောဇဉ်မပါသော လိင်မှုရေးရာများ (Aromantic arrangements) ကို ပိုမိုနှစ်သက်ကြသည်။&lt;ref&gt;{{Cite book |title=Sex crimes and paraphilia |url=https://archive.org/details/sexcrimesparaphi0000unse |date=2006 |publisher=Pearson Education |isbn=978-0-13-170350-6 |editor-last=Hickey |editor-first=Eric W. |location=Upper Saddle River, N.J}}&lt;/ref&gt; ၁၉၉၄ ခုနှစ်တွင် ပြုလုပ်ခဲ့သော လေ့လာမှုတစ်ခုအရ S&amp;M ကို စိတ်ဝင်စားသော အမျိုးသမီးများသည် အထက်တန်းအောင်လက်မှတ်သာ ရှိသူများနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ၎င်းတို့၏ သက်တမ်းတစ်လျှောက်တွင် တက္ကသိုလ် သို့မဟုတ် ကောလိပ်ဘွဲ့တစ်ခုခု (Post-secondary degree) ရရှိပြီးသူ ဖြစ်နိုင်ခြေ ၅၀ ရာခိုင်နှုန်း ပိုများကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။

အဲရစ် ဒဗလျူ ဟစ်ကီ (Eric W. Hickey) ရေးသားသော ''Sex Crimes and Paraphilia'' စာအုပ်တွင် S&amp;M ဆိုင်ရာ စာပေလေ့လာမှုများကို ၎င်း၏ ပေါင်းစပ်ဆန်းစစ်ချက် (Meta-analysis) အရ ထောက်ပြထားသည်မှာ— Sadomasochistic (နာကျင်မှုပေးခြင်းနှင့် ခံယူခြင်း) စရိုက်များ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာရခြင်း၏ အခြေခံအကြောင်းရင်းဆိုင်ရာ ပင်မအရင်းအမြစ်များတွင် လွှမ်းမိုးခြင်းနှင့် နာခံခြင်းဆိုင်ရာ သာမန်ပုံစံတူ အပြုအမူများသည် ပုံမှန်လူ့အဖွဲ့အစည်း၏ အခြေအနေများအတွင်း၌ တည်ရှိနေကြောင်း ဖော်ပြလေ့ရှိသည်။ အထူးသဖြင့် ယောက်ျားပီသမှုနှင့် မိန်းမဆန်မှုဆိုင်ရာ အပြုအမူများ၊ ပရော်ဖက်ရှင်နယ် ဆန်မှုများနှင့် လိင်မှုကိစ္စအတွင်း မိမိ၏ လက်တွဲဖော်ကို &quot;ပိုင်ဆိုင်ထားသည်&quot; ဟူသော အယူအဆများတွင် ဖြစ်ပြီး၊ S&amp;M တွင် ပါဝင်သူများသည် ဤအပြန်အလှန် ဆက်သွယ်မှုများအတွင်းရှိ သီးခြားအာဏာဆိုင်ရာ အကြောင်းအရာများ (Power contexts) ကို ပိုမိုအာရုံစိုက်ကြသည်ဟူသော အတွေးအခေါ် ဖြစ်သည်။ ဤယူဆချက်သည် BDSM ကို ကျင့်သုံးသူများ၏ ပုံမှန်မဟုတ်ဘဲ မြင့်မားနေသော ဝင်ငွေနှင့် ၎င်းတို့၏ အလုပ်အကိုင် တန်ဖိုးများနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်နေသော လွတ်လပ်လွန်းသည့် လိင်မှုဘဝများကို ရှင်းလင်းရန် ကြိုးပမ်းထားပြီး၊ ထိုသို့ပြုလုပ်ခြင်းက လူတစ်ဦးအား မိမိသည် &quot;မိမိနေရာ&quot; တွင် အမှန်တကယ် ရှိနေပြီး ၎င်းနှင့် ထိုက်တန်သည်ဟု ခံစားရစေနိုင်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။ အခြားရွေးချယ်စရာ ရှုထောင့်တစ်ခုမှာ S&amp;M သည် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ခွဲခြားခြင်း (Splitting) နှင့် ပုံမှန်မဟုတ်သော အရာဝတ္ထုဆက်ဆံရေး သီအိုရီ (Object relations theory) ပုံစံတစ်ခု ဖြစ်နိုင်ပြီး၊ ထိုအခြေအနေတွင် နာကျင်မှုပေးသူနှင့် ခံယူသူသည် အဖွဲ့အစည်းများအတွင်းရှိ ပုံမှန်လွှမ်းမိုးမှုနှင့် နာခံမှုဆိုင်ရာ အင်အားစုများကို အလွန်အကျွံ ချဲ့ထွင်လိုက်ခြင်း ဖြစ်သည်။ ယင်းက BDSM ညစ်ညမ်းဗီဒီယိုများတွင် ဆရာ-တပည့် ဆက်ဆံရေး သို့မဟုတ် အလုပ်ရှင်က အလုပ်သမားအပေါ် လွှမ်းမိုးချုပ်ကိုင်ခြင်း စသည့် အကြောင်းအရာများ အတွေ့ရများခြင်းကို ရှင်းလင်းရန် ကြိုးပမ်းခြင်း ဖြစ်သည်။

BDSM ကိုယ်တိုင်က အကြောင်းပြချက် အမျိုးမျိုးနှင့် မတူညီသော ပြင်းထန်မှုအဆင့်များဖြင့် လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ ဆက်ဆံရေးတစ်ခုတွင် ပါဝင်နိုင်သော်လည်း၊ သီးခြား S&amp;M ကစားမှု အမျိုးအစားခွဲများတွင် ပါဝင်ပတ်သက်နေသော စိတ်ပညာဆိုင်ရာ အချက်အချို့ ရှိကြောင်း အထောက်အထားများ ရှိသည်။ ဥပမာအားဖြင့်၊ ဆွမ်းနိုဖီးလီးယား (Somnophilia - အိပ်ပျော်နေသူနှင့် လိင်ဆက်ဆံလိုခြင်း) သရုပ်ဆောင်မှုတွင် နာခံသူနေရာ (Submissive role) မှ ပါဝင်သော အမျိုးသမီးများသည် နာခံမှုပုံစံ အဓမ္မပြုကျင့်ခံရခြင်း သရုပ်ဆောင်မှုကိုသာ ပိုမိုနှစ်သက်ကြသော်လည်း၊ Reddit နှင့် FetLife ကဲ့သို့သော ပလတ်ဖောင်းများပေါ်ရှိ စစ်တမ်းများအရ ဆွမ်းနိုဖီးလီးယားတွင် ဦးဆောင်သူနေရာ (Active role) မှ ပါဝင်ရန် စိတ်ကူးယဉ်ကြသော အမျိုးသားများသည် အလောင်းကောင်နှင့် လိင်ဆက်ဆံလိုသူများ (Necrophiliacs) ဖြစ်နိုင်ခြေ ပိုများပြီး၊ နှစ်ဦးသဘောတူညီချက်မပါဘဲ ဆေးခတ်၍ လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ စော်ကားခြင်း (DFSA) နှင့် ရက်စက်သော အဓမ္မပြုကျင့်မှုများကို စိတ်ကူးယဉ်ဖူးသူများ ဖြစ်နိုင်ခြေ ပိုများသည်။ ထို့အပြင် BDSM ပါဝင်သူအများစု၏ မြင့်မားသော အသက်အရွယ်နှင့် လူမှုစိတ်ပညာပိုင်းဆိုင်ရာ ပုံမှန်ရှိမှုများနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက၊ ၎င်းတို့သည် အပျိုဖော်လူပျိုဖော်ဝင်စ အရွယ်ကတည်းက စောစီးစွာ စတင်ခဲ့ကြပြီး ၎င်းတို့ လိင်ဆက်ဆံလိုသော ဆွဲဆောင်မှုရှိသူတစ်ဦး၏ အတွေးအမြင်များနှင့် သဘောထားများကို ပူပန်စရာမလိုဘဲ နေချင်သည့် အတွေးအပေါ် အဓိက အာရုံစိုက်ကြသည်။ ထိုသူသည် သတိရှိနေပါက မိမိ၏ လိင်မှုဆိုင်ရာ ရှက်ဖွယ်စွဲလမ်းမှုများကို သိရှိသွားမည်ကို စိုးရိမ်ခြင်းကြောင့်လည်း ဖြစ်သည်။ ဆွမ်းနိုဖီးလီးယားနှင့် ပတ်သက်၍ နှစ်ဦးသဘောတူ BDSM သရုပ်ဆောင်မှု ပြုလုပ်ကြသည့် လွှမ်းမိုးသူအမျိုးသားများ ရှိသော်လည်း၊ ပါဝင်သူ အများစုမှာ ၎င်းတို့၏ လိင်မှုစိတ်ကူးယဉ်မှုများကို ဥပဒေကြောင်းအရနှင့် ကိုယ်ကျင့်တရားအရ ပိုမိုလက်ခံနိုင်သော ပုံစံတစ်ခုအဖြစ်သို့ စိတ်ပြောင်းလဲအသုံးချခြင်း (Sublimation) အဖြစ်သာ သရုပ်ဆောင်မှုကို အသုံးပြုကြခြင်း ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite journal |last1=Deehan |first1=Elizabeth T. |last2=Bartels |first2=Ross M. |title=Somnophilia: Examining Its Various Forms and Associated Constructs |journal=Sexual Abuse |date=2021 |volume=33 |issue=2 |pages=200–222 |language=en |doi=10.1177/1079063219889060 |pmid=31729926 |url=https://figshare.com/articles/journal_contribution/24379591 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal |last1=Deehan |first1=Elizabeth T. |last2=Bartels |first2=Ross M. |date=2023-04-01 |title=A Qualitative Exploration of Sleep-Related Sexual Interests: Somnophilia and Dormaphilia |url=https://doi.org/10.1177/10790632221098359 |journal=Sexual Abuse |language=EN |volume=35 |issue=3 |pages=288–312 |doi=10.1177/10790632221098359 |issn=1079-0632 |pmc=10041567 |pmid=35507729}}&lt;/ref&gt;

ဩစတြေးလျနိုင်ငံတွင် ပြုလုပ်ခဲ့သော လေ့လာမှုတစ်ခုသည် ရက်စက်ခြင်းဆိုင်ရာ ဆေးပညာဆိုင်ရာ ဖော်ပြချက်များနှင့် သာမန်လူသားများအကြား တွေ့ရတတ်သော ပျမ်းမျှ ရက်စက်မှုပြသခြင်း ဖြစ်စဉ်များအကြား ကွာဟချက်ကို ရှင်းလင်းရန် ကြိုးပမ်းခဲ့ပြီး၊ ၎င်းတွင် ကြီးမားသော အစိတ်အပိုင်းဖြစ်သည့် BDSM လှုပ်ရှားမှုများအပေါ် စိတ်ဝင်စားမှုသည် ပင်ကိုအရ စိတ်ရောဂါဆန်ခြင်း (Pathological) သို့မဟုတ် စိတ်ဒဏ်ရာ အတွေ့အကြုံများနှင့် ဆက်စပ်နေသည်ဟူသော ခိုင်လုံသောအထောက်အထား မရှိကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။ သို့သော် လေ့လာမှုပြုသူများက ဤရလဒ်သည် အထွေထွေလူဦးရေ၏ ၁.၈ ရာခိုင်နှုန်းသော BDSM ဖြေဆိုသူများ၏ ပျမ်းမျှအခြေအနေကိုသာ ညွှန်ပြခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ပါဝင်သူများ၏ ပညာရေး၊ အိမ်ထောင်ရေးအခြေအနေ၊ အိမ်ထောင်စုလူဦးရေနှင့် အသက်အရွယ်မှလွဲ၍ အခြားအချက်အလက်များ မပါဝင်ကြောင်း ဆိုသည်။ BDSM ကို စိတ်ဝင်စားသော ဩစတြေးလျနိုင်ငံသားများသည် စာရင်းအင်းအရ အသက် ၁၆ နှစ်မှ ၂၉ နှစ်ကြားတွင် ရှိကြပြီး၊ ယေဘုယျအားဖြင့် ၎င်းတို့၏ အားလပ်ချိန်များတွင် အခြားသာမန်လူဦးရေထက် လိင်မှုကိစ္စများကို ပိုမိုမြင့်မားသောနှုန်းဖြင့် ပြုလုပ်လေ့ရှိကြသည်။ အထင်ရှားဆုံး ရလဒ်မှာ ၎င်းတို့သည် အုပ်စုလိုက် လိင်ဆက်ဆံခြင်း (Group sex) ပြုလုပ်ရန် ၂၅ ဆ ပိုများခြင်း၊ လက်သီးဖြင့် စိမ့်ဝင်လိင်ဆက်ဆံခြင်း (Fisting) ကို ပုံမှန်ပြုလုပ်ရန် ၂၃ ဆ ပိုများခြင်းနှင့် လိင်ဆက်ဆံဖော် အယောက် ၅၀ ထက်မက ရှိဖူးကြောင်း အစီရင်ခံရန် ၃ ဆ ပိုများခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။ BDSM တွင် ပါဝင်သူများသည် အခြားလူဦးရေထက် လိင်တံမထောင်မတ်နိုင်ခြင်း (Erectile dysfunction) သို့မဟုတ် ကာမသုခအထွတ်အထိပ်မရောက်နိုင်ခြင်း (Anorgasmia) ကဲ့သို့သော လိင်မှုဆိုင်ရာ ချို့ယွင်းမှုပြဿနာများကို ပို၍ဖြစ်စေ၊ လျော့၍ဖြစ်စေ အစီရင်ခံထားခြင်း မရှိသော်လည်း၊ လေ့လာမှု၏ ကြီးမားသော ကန့်သတ်ချက်နှင့် ဘက်လိုက်မှုတစ်ခုမှာ လိင်မဆက်ဆံဖော်ဖူးသေးသူ (Virgin) အားလုံးကို လေ့လာမှုမှ ချက်ချင်း ဖယ်ထုတ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း စာရေးသူများက ဝန်ခံထားသည်။ BDSM ပြုလုပ်သော ဩစတြေးလျနိုင်ငံသားများသည် စိုးရိမ်ပူပန်မှု (Anxiety) နှင့် သောကရောက်မှုနှုန်း နည်းပါးကြောင်း အစီရင်ခံထားပြီး သာမန်လူများနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက စိုးရိမ်ပူပန်မှု ဖြစ်နိုင်ခြေအချိုး (Odds ratio) မှာ ၀.၃၃ သာ ရှိသည်။ သို့သော် ၎င်းတို့သည် ဘဝသက်တမ်းတစ်လျှောက်တွင် ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းရေးစခန်း သို့မဟုတ် ထောင်ဒဏ် (Correctional facility) ကျခံရဖူးခြေ ၅.၆၅ ဆ ပိုများနေပြီး၊ ၎င်းတို့ ကျူးလွန်ခဲ့သော ပြစ်မှုများမှာ မည်သည့်အရာများဖြစ်ကြောင်းနှင့် လူဦးရေစာရင်းအင်းဆိုင်ရာ ဆက်စပ်မှုများ ရှိမရှိကိုမူ မှတ်တမ်းတင်ထားခြင်း မရှိသဖြင့် မသိရပေ။&lt;ref name=&quot;a2&quot;&gt;{{Cite journal|title=Demographic and Psychosocial Features of Participants in Bondage and Discipline, &quot;Sadomasochism&quot; or Dominance and Submission (BDSM): Data from a National Survey |url=http://www.niu.edu/user/tj0bjs1/bdsm/Richters,%20de%20Visser,%20Rissel,%20Grulich,%20&amp;%20Smith%20(2008).pdf |journal=The Journal of Sexual Medicine |date=1 July 2008 |issn=1743-6109 |pages=1660–1668 |volume=5 |issue=#7 |doi=10.1111/j.1743-6109.2008.00795.x |first1=Juliet |last1=Richters |first2=Richard O. |last2=De Visser |first3=Chris E. |last3=Rissel |first4=Andrew E. |last4=Grulich |first5=Anthony M.A. |last5=Smith |pmid=18331257 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20161020021649/http://www.niu.edu/user/tj0bjs1/bdsm/Richters%2C%20de%20Visser%2C%20Rissel%2C%20Grulich%2C%20%26%20Smith%20%282008%29.pdf |archive-date=20 October 2016 }}&lt;/ref&gt;

ဘာလင် (Berlin) တွင် အသက် ၄၀ မှ ၇၀ ကြား အမျိုးသား ၁၉၁၅ ဦးကို ပြုလုပ်ခဲ့သော လေ့လာမှုတစ်ခု၌ ပုံမှန်မဟုတ်သော လိင်မှုစွဲလမ်းမှု (ဆာဒစ်ဆင် သို့မဟုတ် မာစိုခစ်ဆင် အပါအဝင်) ဆေးပညာဆိုင်ရာ ဖော်ပြချက်များနှင့် ကိုက်ညီပြီး နောက်ထပ် ကိုယ်ရည်ကိုယ်သွေးနှင့် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ တိုင်းတာမှု စမ်းသပ်ချက်များကို ခံယူရန် သဘောတူညီခဲ့ကြသူ ၃၆၇ ဦး၏ ရလဒ်အရ— ပုံမှန်မဟုတ်သော လိင်မှုစွဲလမ်းမှု ရှိသူများသည် ၎င်းတို့ ခံစားရနိုင်သော စိတ်မချမ်းမြေ့စရာ ခံစားချက်များကို လျှော့ချပြခြင်း (Minimisation) သို့မဟုတ် လိင်ကိစ္စ၊ ရိုမန့်စ်နှင့် လူမှုရေးဆိုင်ရာ စွမ်းဆောင်ရည်များကို သာမန်လူထုကဲ့သို့ ရှုမြင်ခြင်းမရှိကြဘဲ ဖြစ်နိုင်ခြေရှိကြောင်း ပြသနေသည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ဆာဒစ် (Sadist) အုပ်စုသည် စိတ်သောကဖြစ်ပွားမှုနှုန်း အနည်းဆုံးဖြစ်နေသော်လည်း (၎င်းတို့၏ လိင်မှုစရိုက်ကြောင့်သော်လည်းကောင်း၊ အထွေထွေဘဝတွင်သော်လည်းကောင်း စိတ်သောကဖြစ်ရပါသည်ဟု အစီရင်ခံသူ ၀% သာရှိပြီး၊ ကလေးသူငယ်အပေါ် လိင်စိတ်စွဲလမ်းသူ - Pedophilia အုပ်စုသာလျှင် သာမန်လူထုထက် မိမိကိုယ်ကိုယ် စိတ်သောကဖြစ်မှုနှုန်း ပိုမိုမြင့်မားစွာ အဆင့်သတ်မှတ်ထားခြင်းဖြစ်သည်)၊ ပုံမှန်မဟုတ်သော လိင်မှုစွဲလမ်းမှု အားလုံးသည် အိမ်ထောင်မရှိဘဲ တစ်ဦးတည်း ဖြစ်နေနိုင်ခြေ အနည်းဆုံး ၂ ဆ ပိုများခြင်း၊ တစ်ကိုယ်ရေ အာသာဖြေခြင်း (Masturbation) နှုန်း ၄.၄ ဆ ပိုမို ঘনမွန်ခြင်းတို့တွင် တူညီနေကြပြီး၊ မိမိတို့၏ ဘဝအရည်အသွေး (Quality of life) ညံ့ဖျဉ်းသည် သို့မဟုတ် မိမိတို့ကိုယ်ကို အိုမင်းချို့တဲ့နေသည် (Frailty syndrome) ဟု ခံစားရကြောင်း အစီရင်ခံရန် ၁၁ ဆနီးပါး ပိုမိုများပြားနေသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ စာရေးသူများက ဤလေ့လာမှုတွင် ကန့်သတ်ချက်များ ရှိကြောင်း သတိပေးထားသည်။ ဥပမာအားဖြင့် ၎င်းတို့သည် BDSM ကို သာမန်စိတ်ဝင်စားသူများနှင့် ရောဂါအဆင့်ရှိသော လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ ရက်စက်မှုရောဂါ (Sexual sadism disorder) ရှိသူများ၊ လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ ပြစ်မှုကျူးလွန်သူများ သို့မဟုတ် စိတ်ကူးယဉ်မှုတစ်ခု၏ အကြောင်းအရာများကို ခွဲခြားသတ်မှတ်ထားခြင်း မရှိပေ။ ၎င်းတို့က ဤစိတ်ပညာဆိုင်ရာ ပုံစံသည် လိင်မှုဗေဒ လေ့လာမှုများတွင် ဖြစ်တတ်သော ရွေးချယ်မှုဆိုင်ရာ ဘက်လိုက်မှု (Selection bias) ပုံစံတစ်ခု ဖြစ်နိုင်ကြောင်း၊ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် စိတ်လိုက်မာန်ပါ ပြုမူတတ်ပြီး ပွင့်လင်းမြင်သာမှုရှိသော ပါဝင်သူများသည် မိမိတို့၏ လိင်မှုစရိုက်ဆိုင်ရာ အချက်အလက်များကို ထုတ်ဖော်ပြောဆိုရန် ဝန်လေးနိုင်ခြေ နည်းပါးပြီး၊ စွန့်စားမှုများကို ရှောင်ရှားလိုစိတ် (Neuroticism) နည်းပါးကာ စိတ်လိုက်မာန်ပါ ပြုမူတတ်သည့် အဆိုပါအုပ်စုသည် နောင်တစ်ချိန်တွင် ကျန်းမာရေးပြဿနာများ ကြုံတွေ့ရနိုင်ခြေ ပိုများသောကြောင့် ဖြစ်သည်ဟု သုံးသပ်ခဲ့ကြသည်။&lt;ref&gt;{{Cite journal |last1=Ahlers |first1=Christoph Joseph |last2=Schaefer |first2=Gerard Alfons |last3=Mundt |first3=Ingrid Annette |last4=Roll |first4=Stephanie |last5=Englert |first5=Heike |last6=Willich |first6=Stefan N. |last7=Beier |first7=Klaus Michael |date=2011-05-01 |title=How Unusual are the Contents of Paraphilias? Paraphilia-Associated Sexual Arousal Patterns in a Community-Based Sample of Men |url=https://academic.oup.com/jsm/article/8/5/1362/6843950 |journal=The Journal of Sexual Medicine |language=en |volume=8 |issue=5 |pages=1362–1370 |doi=10.1111/j.1743-6109.2009.01597.x |pmid=19929918 |issn=1743-6109 |archive-date=17 September 2024 |access-date=16 February 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240917130011/https://academic.oup.com/jsm/article/8/5/1362/6843950 |url-status=live |url-access=subscription }}&lt;/ref&gt;

ဩစတြေးလျလေ့လာမှုနှင့် အလားတူ နည်းစနစ်ကို အသုံးပြုထားသော ဆွီဒင် (Sweden) လေ့လာမှုတစ်ခုတွင်လည်း ပုံမှန်မဟုတ်သော လိင်စိတ်စွဲလမ်းမှုရှိသူများ၏ ကျန်းမာရေးပြဿနာများကို ထပ်တူတွေ့ရှိခဲ့ရသော်လည်း၊ ပုံမှန်မဟုတ်သော လိင်စိတ်စွဲလမ်းမှု အားလုံးနှင့် ပတ်သက်၍ အပိုင်နိုင်ဆုံး ခန့်မှန်းနိုင်သော စရိုက်မှာ အမှန်စင်စစ်အားဖြင့် လူတစ်ဦးချင်းစီ၏ လိင်စိတ်အလွန်အကျွံ ထကြွခြင်းစရိုက်များ (Hypersexual traits) ဖြစ်ကြောင်း ဆိုသည်။ လိင်စိတ်ဆန္ဒ (Libido) မြင့်မားခြင်းစရိုက်နှင့် တစ်ကိုယ်ရေ အာသာဖြေမှု ပုံမှန်ထက် များပြားခြင်း စစ်တမ်းများတွင် ရမှတ်မြင့်မားသော အမျိုးသားများသည် သာမန်လူထု (လိင်စိတ်အလွန်ထကြွခြင်း မေးခွန်းတွဲတွင် ၉၀ ရာခိုင်နှုန်းထက် ပိုမိုမရရှိသူများ) နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ချောင်းမြောင်းကြည့်ရှုခြင်း (Voyeurism)၊ ခန္ဓာကိုယ်ဖော်ထုတ်ပြခြင်း (Exhibitionism) နှင့် S&amp;M တို့ ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေအချိုး (OR) ၄.၆ မှ ၂၅.၆ အထိ ရှိနေပြီး၊ စာရင်းအင်းအရ မည်သည့် သီးခြားလိင်စိတ်စွဲလမ်းမှုကိုမျှ ပိုမိုနှစ်သက်ခြင်းမရှိဘဲ ကြီးမားစွာ ထပ်တူကျနေကြောင်း တွေ့ရသည်။ အရာဝတ္ထုအသစ်များကို အသုံးပြုခြင်းနှင့် စွန့်စားရသော လှုပ်ရှားမှုများအပေါ် ပွင့်လင်းမြင်သာမှု ရှိခြင်းတို့သည် ၎င်းတို့နှင့် ပုံမှန်မဟုတ်သော လိင်မှုစရိုက်များအကြား ဆက်စပ်မှုအရှိဆုံး အချက်များအဖြစ် အစီရင်ခံထားပြီး၊ ယေဘုယျအားဖြင့် လိင်မှုကိစ္စနှင့် ဘဝအပေါ်တွင် &quot;အစဉ်အလာမဖက်သော လွတ်လပ်သည့် ကိုယ်ရည်ကိုယ်သွေး&quot; (Maverick personality type) ရှိကြောင်း ညွှန်ပြနေသည်။ အမျိုးသမီး ပါဝင်သူများသည် ပိုမိုတည်ငြိမ်မှုရှိပြီး လိင်စိတ်အလွန်ထကြွခြင်း စရိုက်ရှိသည့်တိုင် မည်သည့် သီးခြားလိင်စိတ်စွဲလမ်းမှုမျှ ထင်ရှားစွာ လွှမ်းမိုးနေခြင်း မရှိပေ။&lt;ref&gt;{{Cite journal |last1=Långström |first1=Niklas |last2=Hanson |first2=R. Karl |date=1 February 2006 |title=High Rates of Sexual Behavior in the General Population: Correlates and Predictors |url=http://link.springer.com/10.1007/s10508-006-8993-y |journal=Archives of Sexual Behavior |language=en |volume=35 |issue=1 |pages=37–52 |doi=10.1007/s10508-006-8993-y |pmid=16502152 |issn=0004-0002|url-access=subscription }}&lt;/ref&gt;

အချို့သော အစီရင်ခံချက်များအရ ကလေးဘဝတွင် အလွဲသုံးစားလုပ်ခြင်း ခံခဲ့ရဖူးသူများသည် (Abused as children) BDSM ကြောင့် ဒဏ်ရာရရှိမှု ပိုမိုများပြားနိုင်ပြီး၊ ယခင်က နှစ်ဦးသဘောတူထားသော အပြုအမူကို ရပ်တန့်ရန် သတ်မှတ်ထားသည့် &quot;အန္တရာယ်ကင်းစကားလုံး (Safewords)&quot; ကို အသိအမှတ်ပြု လက်ခံရန် ခက်ခဲမှုများ ရှိတတ်ကြောင်း သိရသည်။&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Jozifkova|first=Eva|date=11 August 2013|title=Consensual Sadomasochistic Sex (BDSM): The Roots, the Risks, and the Distinctions Between BDSM and Violence|journal=Current Psychiatry Reports|language=en|volume=15|issue=#9|article-number=392|doi=10.1007/s11920-013-0392-1|pmid=23933978|s2cid=29054687|issn=1523-3812}}&lt;/ref&gt; သို့ဖြစ်ရာ BDSM ကို မိမိတို့၏ ဘဝနေထိုင်မှုပုံစံအဖြစ် ရွေးချယ်ခဲ့ကြပြီး အတိတ်က အလွဲသုံးစားလုပ်ခံရဖူးသူများသည် ဒဏ်ရာရရှိမှုများကြောင့် ရဲစခန်း သို့မဟုတ် ဆေးရုံမှတ်တမ်းများတွင် ပိုမိုပါဝင်နေခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။ အွန်လိုင်းစစ်တမ်း သုံးခုဖြင့် ပြုလုပ်ခဲ့သော လေ့လာမှုတစ်ခုတွင်မူ လိင်ပြောင်းလဲထားသူ (Transgender) လူကြီးအများစုက BDSM သည် ၎င်းတို့၏ ဂျန်ဒါ (Gender) ဆိုင်ရာ တစ်ကိုယ်ရည် အတွေ့အကြုံများအပေါ် လွှမ်းမိုးမှုရှိခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့ကြသည်။&lt;ref&gt;{{Cite journal|last1=Cook-Daniels|first1=Loree|last2=Munson|first2=Michael|date=5 May 2010|title=Sexual Violence, Elder Abuse, and Sexuality of Transgender Adults, Age 50+: Results of Three Surveys|journal=Journal of GLBT Family Studies|volume=6|issue=#2|pages=142–177|doi=10.1080/15504281003705238|issn=1550-428X|s2cid=57665777}}&lt;/ref&gt;

''New York Daily News'' ၏ စိတ်ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ အကြံပေးနှင့် စာရေးဆရာတစ်ဦးဖြစ်သူ ဂျိုးဇက် မာလီနို (Joseph Merlino) က အင်တာဗျူးတစ်ခုတွင် ဆာဒိုမာစိုခစ်ဆင် (Sadomasochistic) ဆက်ဆံရေးတစ်ခုသည် နှစ်ဦးသဘောတူ ဆန္ဒအလျောက် ဖြစ်နေသရွေ့ စိတ်ပညာဆိုင်ရာ ပြဿနာတစ်ခု မဟုတ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်-
{{Blockquote|၎င်းသည် ထိုလူပုဂ္ဂိုလ်အား အခက်အခဲများ ကြုံတွေ့စေပါက၊ သို့မဟုတ် သူ သို့မဟုတ် သူတပါးက ယင်းအပေါ် မပျော်ရွှင်ပါက၊ သို့မဟုတ် ၎င်းတို့၏ တစ်ကိုယ်ရည် သို့မဟုတ် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်း ဘဝများတွင် ပြဿနာများ ဖြစ်ပွားစေပါကမှသာ ပြဿနာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ထိုသို့မဟုတ်ပါက ကျွန်ုပ်အနေဖြင့် ယင်းကို ပြဿနာတစ်ခုအဖြစ် မမြင်ပါ။ သို့သော် ပြဿနာဖြစ်ပွားစေသည်ဟု ယူဆပါက ကျွန်ုပ် သိချင်သည်မှာ ၎င်းတို့အား ထိုပြဿနာဆီသို့ ဦးတည်စေသည့် ဇီဝဗေဒဆိုင်ရာ အကြောင်းရင်းမှာ မည်သည့်အရာ ဖြစ်သနည်း၊ နှင့် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ တွန်းအားအရ ထိုလူပုဂ္ဂိုလ်အား ဤစရိုက်စဉ်တန်း၏ အဆုံးသတ်တစ်ခုခုဆီသို့ လမ်းညွှန်ခေါ်ဆောင်သွားခဲ့သည့် အတိတ်က အတွေ့အကြုံများမှာ မည်သည့်အရာများ ဖြစ်သနည်း ဟူ၍ ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite interview |interviewer=David Shankbone |title=Dr. Joseph Merlino on sexuality, insanity, Freud, fetishes and apathy |url=https://en.wikinews.org/wiki/Dr._Joseph_Merlino_on_sexuality,_insanity,_Freud,_fetishes_and_apathy#Gender_identity_and_Heteronormativity |work=[[Wikinews]] |date=October 5, 2007}}&lt;/ref&gt;}}

အချို့သော စိတ်ပညာရှင်များက ကလေးဘဝ လိင်မှုဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု (Psychosexual development) ကာလအတွင်း ကြုံတွေ့ရသော အတွေ့အကြုံများသည် နောက်ပိုင်းဘဝ၏ လိင်မှုစရိုက် သဘာဝအပေါ် နက်ရှိုင်းသော သက်ရောက်မှု ရှိနိုင်ကြောင်း သဘောတူကြသည်။ သို့သော် ဆာဒိုမာစိုခစ်ဆင် ဆန္ဒများသည် အသက်အရွယ် အမျိုးမျိုးတွင် စတင်ပုံပေါ်လာတတ်သည်။ အချို့သော သူများသည် လူပျိုဖော်မဝင်စ အရွယ်ကတည်းက ထိုဆန္ဒများ ရှိခဲ့ကြောင်း အစီရင်ခံကြပြီး၊ အချို့မှာမူ လူကြီးဘဝသို့ ရောက်ရှိသည့်တိုင်အောင် ထိုဆန္ဒများကို မသိရှိကြသေးပေ။ လေ့လာမှုတစ်ခုအရ အမျိုးသား ဆာဒိုမာစိုခစ်သမား အများစု (၅၃%) သည် အသက် ၁၅ နှစ် မတိုင်မီတွင် ၎င်းတို့၏ စိတ်ဝင်စားမှု ဖွံ့ဖြိုးလာခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး၊ အမျိုးသမီး အများစု (၇၈%) မှာမူ အသက် ၁၅ နှစ် ကျော်လွန်ပြီးနောက်မှသာ စိတ်ဝင်စားမှု ပေါ်ပေါက်လာခြင်း ဖြစ်သည် (Breslow, Evans, and Langley 1985)။ အထွေထွေလူဦးရေအကြားတွင် ဆာဒိုမာစိုခစ်ဆင် ဖြစ်ပွားမှုနှုန်း ပမာဏကိုမူ အတိအကျ မသိရသေးပေ။ အမျိုးသမီး ဆာဒစ် (Sadists) များသည် အမျိုးသားများထက် မြင်တွေ့ရမှု နည်းပါးသော်လည်း၊ အချို့သော စစ်တမ်းများအရ အမျိုးသားများနှင့် အမျိုးသမီးများအကြား ရက်စက်မှုဆိုင်ရာ စိတ်ကူးယဉ်မှု (Sadistic fantasies) ဖြစ်ပွားနှုန်းမှာ အလားတူ ပမာဏရှိကြောင်း တွေ့ရှိရသည်။&lt;ref name=&quot;Fedoroff640&quot;&gt;{{harvnb|Fedoroff|2008|p=640}}: &quot;...surveys have found no difference in frequency of sadistic fantasies in men and women.&quot;&lt;/ref&gt; ထိုသို့သော လေ့လာမှုများ၏ ရလဒ်များသည် လူတစ်ဦး၏ လိင် (Sex) က ရက်စက်မှုကို နှစ်သက်ခြင်းအပေါ် ဆုံးဖြတ်ပေးခြင်း မဟုတ်ကြောင်း ပြသနေခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။&lt;ref name=&quot;Fedoroff644&quot;&gt;{{harvnb|Fedoroff|2008|p=644}}: &quot;This review indicates that sexual sadism, as currently defined, is a heterogeneous phenomenon.&quot;&lt;/ref&gt;

နာကျင်မှုကို ၎င်းတို့၏ အတွေ့အကြုံ၏ ဗဟိုချက်အဖြစ် ရှုမြင်ကြသည့် လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ မာစိုခစ်ဆင် ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်သူ ကိုးဦးကို ဖြစ်စဉ်အခြေခံ လေ့လာမှု (Phenomenological study) ပြုလုပ်ပြီးနောက်၊ လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ မာစိုခစ်ဆင်ကို စွဲလမ်းမှုပုံစံ အပြုအမူ (Addiction-like tendency) တစ်ခုအဖြစ် ဖော်ပြခဲ့ကြပြီး၊ ၎င်းတွင် မူးယစ်ဆေးစွဲခြင်းနှင့် ဆင်တူသော စရိုက်လက္ခဏာများစွာဖြစ်သည့် ပြင်းထန်စွာ တောင့်တခြင်း (Craving)၊ မူးယစ်ကြည်နူးခြင်း (Intoxication)၊ ဆေးယဉ်ပါးလာခြင်း (Tolerance) နှင့် ဆေးဖြတ်ခြင်း လက္ခဏာများ (Withdrawal) စသည်တို့ ပါဝင်နေသည်။ ထို့အပြင် ပထမဦးဆုံး ကြုံတွေ့ရသော မာစိုခစ်ဆင် အတွေ့အကြုံကို စိတ်ထဲတွင် အမြင့်ဆုံးအဆင့်အဖြစ် သတ်မှတ်ထားလေ့ရှိကြပြီး၊ နောက်ပိုင်းတွင် ထိုသို့ ထပ်မံပြုလုပ်ခြင်းမှာ ပျောက်ဆုံးသွားသော ယခင်က ခံစားချက်ကို ပြန်လည်ရရှိရန် ဦးတည်ခြင်းဖြစ်ကြောင်း သရုပ်ဖော်ထားပြီး၊ ယင်းသည် စွဲလမ်းမှုဆိုင်ရာ စာပေများတွင် ဖော်ပြလေ့ရှိသည့် သဘောတရားများနှင့် ထပ်တူကျနေသည်။&lt;ref&gt;{{Cite journal |last1=Kurt |first1=Holly |last2=Ronel |first2=Natti |date=November 2017 |title=Addicted to Pain: A Preliminary Model of Sexual Masochism as Addiction |url=https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/0306624X15627804 |journal=International Journal of Offender Therapy and Comparative Criminology |language=en |volume=61 |issue=15 |pages=1760–1774 |doi=10.1177/0306624X15627804 |pmid=26847638 |archive-date=29 October 2023 |access-date=15 May 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231029113629/https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/0306624X15627804 |url-status=live |url-access=subscription }}&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{Reflist}}

[[Category:လူမှုဗေဒ]]
[[ကဏ္ဍ:လိင်အပြုအမူများ]]
[[ကဏ္ဍ:လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ လူ့ကျင့်ဝတ်]]</text>
      <sha1>dr5c6sidk4d7l1mdcsquc9r7zooel1w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Ajijul Islam Emon</title>
    <ns>3</ns>
    <id>288729</id>
    <revision>
      <id>1050802</id>
      <parentid>1041213</parentid>
      <timestamp>2026-08-29T20:45:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Neriah</username>
        <id>91445</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Ajijul Islam emon104]] စာမျက်နှာကို [[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Ajijul Islam Emon]] သို့ Neriahက ရွှေ့ခဲ့သည်: အသုံးပြုသူ &quot;[[Special:CentralAuth/Ajijul Islam emon104|Ajijul Islam emon104]]&quot; ကို &quot;[[Special:CentralAuth/Ajijul Islam Emon|Ajijul Islam Emon]]&quot; သို့ အမည်ပြောင်းလဲစဉ် စာမျက်နှာအား အလိုအလျောက် ရွှေ့ပြောင်းခြင်း</comment>
      <origin>1041213</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8541" sha1="7tjcuq46pmss7ujote1dhyw3mfmz9h6" xml:space="preserve">== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Ajijul Islam emon104 ! ==

{| class=&quot;plainlinks&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:0 0 1em; width:100%;&quot;
| style=&quot;width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ 
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
&lt;/div&gt;
| style=&quot;padding:0 0.5em;&quot; |
| style=&quot;width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese.  However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can!  Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
&lt;/div&gt;
|}&lt;!-- Template:Welcome --&gt; --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]])  ၀၁:၂၉၊ ၂၈ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC)</text>
      <sha1>7tjcuq46pmss7ujote1dhyw3mfmz9h6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>သံတွဲ ကျောက်ကြီးရွာ အစုလိုက် အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု</title>
    <ns>0</ns>
    <id>290317</id>
    <revision>
      <id>1050804</id>
      <parentid>1050167</parentid>
      <timestamp>2026-08-30T01:11:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 0 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 2 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1050804</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17226" sha1="p52o8kwk8ssyfm8rv6j2o1iaa980vf8" xml:space="preserve">{{Infobox civilian attack
| title        = သံတွဲ ကျောက်ကြီးကျေးရွာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု
| partof       = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ)]]နှင့် [[ရခိုင်ပြည်နယ် တိုက်ပွဲများ (၂၀၂၃–လက်ရှိ)]]
| coordinates  = {{Coord|18.25146|94.47364|display=inline,title}}
| map          = {{Location map | Myanmar
                  | lat      = 18.25146
                  | long     = 94.47364
                  | width    = 250
                  | label    = ကျောက်ကြီးရွာ
                  | position = right
                  | caption  = မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း တည်နေရာပြမြေပုံ
                  }}
| location     = [[သံတွဲမြို့နယ်]]၊ [[ကျောက်ကြီးရွာ၊သံတွဲမြို့နယ်|ကျောက်ကြီးကျေးရွာ]]၊ [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]
| date         = ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၁၀ ရက်
| time         = နေ့လယ် ၁:၀၀ နာရီ ခန့်
| timezone     = [[မြန်မာစံတော်ချိန်|UTC+6:30]]
| type         = လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု
| weapons      = ဂျက်ဖိုက်တာ၊ ပေါင် ၃၀၀ ဗုံးသီးများ
| fatalities   = ၁၄ ဦး
| injuries     = ၁၁ ဦး
| targets      = အပြစ်မဲ့ အရပ်သားပြည်သူများ
| perpetrators = [[တပ်မတော် (လေ)|တပ်မတော်(လေ)]]
| notes        = လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုအတွင်း ကျောက်ကြီးကျေးရွာ ဓမ္မရောင်ခြည်ဘုန်းကြီးကျောင်းအနီး ကျရောက်ပေါက်ကွဲခဲ့ပြီး အရပ်သား ၁၄ ဦး သေဆုံးကာ ၁၁ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။ ထို့အပြင် လူ ၂ ဦး ပျောက်ဆုံးနေပြီး နေအိမ် အဆောက်အအုံ ၂၀ ခန့် ပျက်စီးခဲ့သည်။
}}
{{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-present)}}
'''သံတွဲ ကျောက်ကြီးကျေးရွာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု''' သည် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၁၀ ရက်နေ့တွင် [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]၊ [[သံတွဲမြို့နယ်]]၊ [[ကျောက်ကြီးရွာ၊သံတွဲမြို့နယ်|ကျောက်ကြီးကျေးရွာ]]၌ ဖြစ်ပွားခဲ့သော [[တပ်မတော် (လေ)|တပ်မတော်(လေ)]]၏ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု ဖြစ်စဉ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ [[အာရက္ခတပ်တော်]] (AA) က သံတွဲမြို့နယ်အတွင်းရှိ မြို့များကို စိစစ်ထိန်းချုပ်ထားစဉ်  တပ်မတော်(လေ)က လေကြောင်းမှ ပစ်မှတ်ထား တိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ဤတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ကလေးငယ်များ အပါအဝင် အရပ်သားပြည်သူ စုစုပေါင်း ၁၄ ဦး သေဆုံးခဲ့ရသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=သံတွဲနှင့် ကျောက်ဖြူကို စစ်တပ်က ဗုံးကြဲ၊ ပြည်သူ ၁၁ ယောက် ဒဏ်ရာရ |url=https://burmese.dvb.no/post/670113 |access-date=2026-08-11 |website=DVB Burmese |language=my}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2026-08-10 |title=သံတွဲ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် လူ ဆယ်ဦးထက်နည်း သေဆုံး |url=https://www.rfa.org/burmese/news/2026/08/10/myanmar-military-airstrike-rakhine-thandwe-civilians-killed/ |access-date=2026-08-11 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}&lt;/ref&gt;

== နောက်ခံအကြောင်းအရာ ==
{{main|သံတွဲမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ}}
၂၀၂၄ ခုနှစ်အတွင်း [[အာရက္ခတပ်တော်]]  က [[သံတွဲမြို့]] အပါအဝင် သံတွဲမြို့နယ်တစ်လျှောက်လုံးကို စိစစ်ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ပြီးနောက် [[တပ်မတော်]] သည် မြေပြင်စစ်ကြောင်းများဖြင့် ပြန်လည်ထိုးစစ်ဆင်နိုင်ခြင်း မရှိတော့ဘဲ လေကြောင်းနှင့် လက်နက်ကြီးများ အသုံးပြု၍  ပစ်မှတ်ထား တိုက်ခိုက်မှုများ ဆက်တိုက် ပြုလုပ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=သံတွဲ ကျောက်ကြီးရွာဗုံးကြဲခံရမှု သေဆုံးသူအရပ်သား ၁၄ ဦးနှင့် ဒဏ်ရာရသူ ၁၁ ဦးအထိရှိလာ |url=https://burmese.narinjara.com/news/detail/6a7a91c11f0714a9c6da41e0 |access-date=2026-08-11 |website=နိရဉ္ဇရာ |language=my}}&lt;/ref&gt;

== ဖြစ်စဉ် ==
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၁၀ ရက်၊ နေ့လယ် ၁ နာရီခန့်တွင် တပ်မတော်(လေ)၏ ဂျက်တိုက်လေယာဉ်တစ်စီးသည် သံတွဲမြို့နယ်၊ ကျောက်ကြီးကျေးရွာအပေါ် နာရီဝက်နီးပါး ပျံဝဲပြီး ပေါင် ၃၀၀ ခန့်ရှိသော ဖျက်အားပြင်း ဗုံးသီး ၃ လုံး ကြဲချတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ဗုံးများမှာ ကျောက်ကြီးကျေးရွာရှိ ဓမ္မရောင်ခြည်ဘုန်းကြီးကျောင်းအနီးသို့ ကျရောက်ပေါက်ကွဲခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=ludunwayoo |date=2026-08-10 |title=သံတွဲမြို့ စစ်တပ်ဗုံးကြဲမှု ပြည်သူ ၁၀ဦးထက်မနည်း သေဆုံး၊ ၈ဦး ဒဏ်ရာရဟု AA ထုတ်ပြန် |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2026/08/10/165299/ |access-date=2026-08-11 |website=LuduNwayOo |language=my-MM }}{{Dead link|date=August 2026 }}&lt;/ref&gt;

== ထိခိုက်သေဆုံးမှုများ ==
လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ကျောက်ကြီးကျေးရွာရှိ အရပ်သားပြည်သူ ၁၄ ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး ၁၁ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။ ထို့အပြင် လူ ၂ ဦး ပျောက်ဆုံးလျက်ရှိပြီး လူနေအိမ် အဆောက်အအုံ ၂၀ ခန့် ပျက်စီးဆုံးရှုံးခဲ့ရသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=AA |first=ULA / |date=2026-08-11 |title=၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ (၁၀) ရက်နေ့တွင် သံတွဲမြို့နယ်၊ ကျောက်ကြီးကျေးရွာအား အကြမ်းဖက် စစ်ကော်မရှင်တပ်မှ ဂျက်ဖိုက်တာဖြင့်ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့မှုကြောင့်ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သောအပြစ်မဲ့ အရပ်သားပြည်သူများစာရင်း |url=https://www.arakanarmy.net/post/%E1%81%82%E1%81%80%E1%81%82%E1%81%86-%E1%80%81-%E1%80%94-%E1%80%85-%E1%80%A9%E1%80%82-%E1%80%90-%E1%80%9C-%E1%81%81%E1%81%80-%E1%80%9B%E1%80%80-%E1%80%94-%E1%80%90-%E1%80%84-%E1%80%9E-%E1%80%90-%E1%80%99-%E1%80%94%E1%80%9A-%E1%80%80-%E1%80%80-%E1%80%80-%E1%80%80-%E1%80%9B-%E1%80%A1-%E1%80%A1%E1%80%80-%E1%80%99-%E1%80%96%E1%80%80-%E1%80%85%E1%80%85-%E1%80%80-%E1%80%99%E1%80%9B-%E1%80%84-%E1%80%90%E1%80%95-%E1%80%99-1 |access-date=2026-08-11 |website=ARAKAN ARMY |language=en }}{{Dead link|date=August 2026 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=AA |first=ULA / |date=2026-08-11 |title=၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ (၁၀) ရက်နေ့တွင် သံတွဲမြို့နယ်၊ ကျောက်ကြီးကျေးရွာအား အကြမ်းဖက် စစ်ကော်မရှင်တပ်မှ ဂျက်ဖိုက်တာဖြင့် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့မှုကြောင့် သေဆုံးသွားခဲ့သော အပြစ်မဲ့ အရပ်သားပြည်သူများစာရင်း |url=https://www.arakanarmy.net/post/%E1%81%82%E1%81%80%E1%81%82%E1%81%86-%E1%80%81-%E1%80%94-%E1%80%85-%E1%80%A9%E1%80%82-%E1%80%90-%E1%80%9C-%E1%81%81%E1%81%80-%E1%80%9B%E1%80%80-%E1%80%94-%E1%80%90-%E1%80%84-%E1%80%9E-%E1%80%90-%E1%80%99-%E1%80%94%E1%80%9A-%E1%80%80-%E1%80%80-%E1%80%80-%E1%80%80-%E1%80%9B-%E1%80%A1-%E1%80%A1%E1%80%80-%E1%80%99-%E1%80%96%E1%80%80-%E1%80%85%E1%80%85-%E1%80%80-%E1%80%99%E1%80%9B-%E1%80%84-%E1%80%90%E1%80%95-%E1%80%99 |access-date=2026-08-11 |website=ARAKAN ARMY |language=en }}{{Dead link|date=August 2026 }}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size: 90%; line-height: 1.2em; width: auto;&quot;
|+ style=&quot;font-weight: bold; font-size: 110%; padding: 10px;&quot; | ကျောက်ကြီးကျေးရွာ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် သေဆုံးခဲ့ရသည့်သူများစာရင်း (၂၀၂၆ ဩဂုတ် ၁၀)
|-
! စဉ် !! အမည် !! အသက် !! မိဘအမည် !! လူမျိုး/ဘာသာ !! ကျား/မ !! နေရပ်လိပ်စာ !! မှတ်ချက်
|-
| ၁ || ဒေါ်စန်းစန်းမော် || ၄၅ || - || ရက္ခိုင်/ဗုဒ္ဓ || မ || ကျောက်ကြီးကျေးရွာ ||
|-
| ၂ || ဦးဖိုးငြိမ်း || ၈၈ || - || ရက္ခိုင်/ဗုဒ္ဓ || ကျား || ကျောက်ကြီးကျေးရွာ ||
|-
| ၃ || ဒေါ်ခင်အုန်း || ၈၃ || - || ရက္ခိုင်/ဗုဒ္ဓ || မ || ကျောက်ကြီးကျေးရွာ ||
|-
| ၄ || မခိုင်ဇံသင်း || ၂၁ || ဦးထွန်းနိုင် || ရက္ခိုင်/ဗုဒ္ဓ || မ || ကျောက်ကြီးကျေးရွာ ||
|-
| ၅ || ဒေါ်ညီမပု || ၈၇ || - || ရက္ခိုင်/ဗုဒ္ဓ || မ || ကျောက်ကြီးကျေးရွာ ||
|-
| ၆ || ဒေါ်မနီ || ၅၇ || - || ရက္ခိုင်/ဗုဒ္ဓ || မ || ကျောက်ကြီးကျေးရွာ ||
|-
| ၇ || ဒေါ်မဇွန်မီ || ၃၆ || ဦးမောင်ဖြူ || ရက္ခိုင်/ဗုဒ္ဓ || မ || ကျောက်ကြီးကျေးရွာ ||
|-
| ၈ || မောင်အောင်မြင့်မြတ် || ၆ || ဦးဇော်မင်းလွင် || ရက္ခိုင်/ဗုဒ္ဓ || ကျား || ကျောက်ကြီးကျေးရွာ ||
|-
| ၉ || ဒေါ်မကြီး || ၈၆ || ဦးလူတုတ် || ရက္ခိုင်/ဗုဒ္ဓ || မ || ကျောက်ကြီးကျေးရွာ ||
|-
| ၁၀ || မဘုန်းပွင့်စံ || ၉ || ဦးအောင်ကြည် || ရက္ခိုင်/ဗုဒ္ဓ || မ || ကျောက်ကြီးကျေးရွာ ||
|-
| ၁၁ || ဒေါ်ခင်သန်းမြင့် || ၆၅ || - || ရက္ခိုင်/ဗုဒ္ဓ || မ || ကျောက်ကြီးကျေးရွာ ||
|-
| ၁၂ || ဒေါ်စုဝေဖြိုး || ၄၀ || - || ရက္ခိုင်/ဗုဒ္ဓ || မ || ကျောက်ကြီးကျေးရွာ ||
|-
| ၁၃ || ဦးမောင်မောင်နိုင် || ၄၉ || - || ရက္ခိုင်/ဗုဒ္ဓ || ကျား || ကျောက်ကြီးကျေးရွာ ||
|-
| ၁၄ || ဒေါ်ချစ်ပု || - || - || ရက္ခိုင်/ဗုဒ္ဓ || မ || ကျောက်ကြီးကျေးရွာ ||
|}

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size: 90%; line-height: 1.2em; width: auto;&quot;
|+ style=&quot;font-weight: bold; font-size: 110%; padding: 10px;&quot; | ကျောက်ကြီးကျေးရွာ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည့်သူများစာရင်း (၂၀၂၆ ဩဂုတ် ၁၀)
|-
! စဉ် !! အမည် !! အသက် !! မိဘအမည် !! လူမျိုး/ဘာသာ !! ကျား/မ !! နေရပ်လိပ်စာ !! မှတ်ချက်
|-
| ၁ || မမိုးမိုးသန်း || ၂၅ || - || ရက္ခိုင်/ဗုဒ္ဓ || မ || စလူကျွန်းကျေးရွာ ||
|-
| ၂ || ဒေါ်ပြည့်ဖြိုးဝေ || ၃၈ || ဦးတင်ဝင်း || ရက္ခိုင်/ဗုဒ္ဓ || မ || ကျောက်ကြီးကျေးရွာ ||
|-
| ၃ || ဦးဇော်မင်းလျှင် || ၃၈ || ဦးတင်ထွန်း || ရက္ခိုင်/ဗုဒ္ဓ || ကျား || ကျောက်ကြီးကျေးရွာ ||
|-
| ၄ || ဦးမောင်ဖြူ || ၇၅ || - || ရက္ခိုင်/ဗုဒ္ဓ || ကျား || ကျောက်ကြီးကျေးရွာ ||
|-
| ၅ || ဒေါ်မဲ့နီ || ၆၅ || ဦးကျော်ညွန့် || ရက္ခိုင်/ဗုဒ္ဓ || မ || ကျောက်ကြီးကျေးရွာ ||
|-
| ၆ || ဦးကိုမဲ || ၆၅ || - || ရက္ခိုင်/ဗုဒ္ဓ || ကျား || ကျောက်ကြီးကျေးရွာ ||
|-
| ၇ || ဦးမောင်ဖြူ || ၆၇ || ဦးကိုလေး || ရက္ခိုင်/ဗုဒ္ဓ || ကျား || ကျောက်ကြီးကျေးရွာ ||
|-
| ၈ || ဦးသောင်းရွှေ || ၇၇ || ဦးသန်းခင် || ရက္ခိုင်/ဗုဒ္ဓ || ကျား || ကျောက်ကြီးကျေးရွာ ||
|-
| ၉ || ဦးမောင်မြင့်သူ || ၃၈ || ဦးဝင်းမြင့် || ရက္ခိုင်/ဗုဒ္ဓ || ကျား || ကျောက်ကြီးကျေးရွာ ||
|-
| ၁၀ || ဦးထက်လင်းအောင် || ၃၅ || ဦးကျော်အေး || ရက္ခိုင်/ဗုဒ္ဓ || ကျား || ကျောက်ကြီးကျေးရွာ ||
|-
| ၁၁ || ဦးကျော်နိုင်လင်း || ၃၁ || ဦးစောမောင် || ရက္ခိုင်/ဗုဒ္ဓ || ကျား || ကျောက်ကြီးကျေးရွာ ||
|}

== ကိုးကား ==
{{Reflist|2}}

[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၆ ပဋိပက္ခများ]]
[[ကဏ္ဍ:ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ တိုက်ပွဲများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူသတ်ပွဲများ စာရင်း]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]]</text>
      <sha1>p52o8kwk8ssyfm8rv6j2o1iaa980vf8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကုန်းတွင်းပိုင်း တိုင်ပန်မြွေ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>290689</id>
    <revision>
      <id>1050821</id>
      <parentid>1049603</parentid>
      <timestamp>2026-08-30T09:00:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 2 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1050821</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16666" sha1="5zg3ggdc4xn7f7227pccc9lcaev58ko" xml:space="preserve">{{Speciesbox 
| status = LC 
| status_system = IUCN3.1 
| status_ref = &lt;ref name=&quot;iucn status 19 November 2021&quot;&gt;{{cite iucn |author=Wilson, S. |author2=Dickman, C. |author3=Hobson, R. |author4=Sanderson, C. |date=2018 |title=''Oxyuranus scutellatus'' |volume=2018 |article-number=e.T42493150A42493160 |doi=10.2305/IUCN.UK.2018-1.RLTS.T42493150A42493160.en |access-date=19 November 2021}}&lt;/ref&gt; 
| image = Fierce Snake-Oxyuranus microlepidotus.jpg 
| image_caption = ''Oxyuranus microlepidotus'' at Australia Zoo
| genus = Oxyuranus 
| species = microlepidotus 
| authority = ([[:en:Frederick McCoy|F. McCoy]], 1879) 
| range_map = Fierce Snake Range.jpg 
| range_map_caption = General range of inland taipan (in red). The current, documented range of the species is more limited.&lt;ref name=&quot;Animals of Queensland&quot;&gt;Animals of Queensland. [http://www.qm.qld.gov.au/Find+out+about/Animals+of+Queensland/Reptiles/Snakes/Common+and+dangerous+species/Western+TaipanOpens a new window Western Taipan ''Oxyuranus microlepidotus'']. Queensland Museum. Retrieved 8 November 2013.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Australian Reptile Online Database&quot;&gt;Australian Reptile Online Database (28 March 2007). [http://www.arod.com.au/arod/reptilia/Squamata/Elapidae/Oxyuranus/microlepidotus?tab=distributionOpens a new window Inland taipan distribution]. arod.com.au. Retrieved 8 November 2013.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Atlas of Living Australia 1&quot;&gt;[http://bie.ala.org.au/species/Inland+TaipanOpens a new window ''Oxyuranus microlepidotus'' (McCoy, 1879) Western Taipan]. Atlas of Living Australia. Retrieved 8 November 2013.&lt;/ref&gt; 
| synonyms = *''Diemenia microlepidota'' &lt;small&gt;[[:en:Frederick McCoy|F. McCoy]], 1879&lt;/small&gt;
*''Diemenia ferox'' &lt;small&gt;[[:en:William John Macleay|Macleay]], 1882&lt;/small&gt;
*''Pseudechis microlepidotus'' / ''Pseudechis ferox'' &lt;small&gt;[[:en:George Albert Boulenger|Boulenger]], 1896&lt;/small&gt;
*''Parademansia microlepidota'' &lt;small&gt;[[:fr:James Roy Kinghorn|Kinghorn]], 1955&lt;/small&gt;
*''Oxyuranus scutellatus microlepidotus'' &lt;small&gt;[[:en:Eric Worrell|Worrell]], 1963&lt;/small&gt;
*''Oxyuranus microlepidotus'' &lt;small&gt;[[:en:Jeanette Covacevich|Covacevich]] ''et al.'', 1981&lt;/small&gt;&lt;ref name=&quot;Fohlman, J&quot;&gt;{{cite journal |doi=10.1016/0041-0101(79)90296-4 |title=Comparison of two highly toxic Australian snake venoms: The taipan (''Oxyuranus s. scutellatus'') and the fierce snake (''Parademansia microlepidotus'') |year=1979 |last1=Fohlman |first1=J. |journal=Toxicon |volume=17 |issue=2 |pages=170–2 |pmid=442105 |bibcode=1979Txcn...17..170F }}&lt;/ref&gt; 
}}

'''ကုန်းတွင်းပိုင်း တိုင်ပန်မြွေ''' ('''Inland taipan''') ('''''Oxyuranus microlepidotus''''') အများအားဖြင့် '''အနောက်ပိုင်း တိုင်ပန်'''၊ '''အကြေးခွံသေး မြွေ'''&lt;ref name=&quot;INCHEM&quot;&gt;White, Julian (November 1991). [http://www.inchem.org/documents/pims/animal/taipan.htmOpens a new window ''Oxyuranus microlepidotus'']{{Dead link|date=August 2026 }}. &quot;Neurotoxic paralysis usually takes 2–4 hours to become clinically detectable. Coagulopathy however may become well established within 30 minutes of a bite.&quot; International Programme on Chemical Safety. Retrieved 8 November 2013.&lt;/ref&gt; ဟုလည်းလူသိများသည့် အင်မတန် အဆိပ်ပြင်းသော မြွေဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;History &amp; Discovery&quot;&gt;Queensland Snakes. [https://web.archive.org/web/20090613091835/http://www.qm.qld.gov.au/features/snakes/taipan/discovery.aspOpens a new window History &amp; Discovery]. (archived) Queensland Museum. Retrieved 15 November 2013.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Pearn&quot;&gt;{{cite journal |last1=Pearn |first1=John |last2=Winkel |first2=Kenneth D. |title=Toxinology in Australia's colonial era: A chronology and perspective of human envenomation in 19th century Australia |journal=Toxicon |date=December 2006 |volume=48 |issue=7 |pages=726–737 |doi=10.1016/j.toxicon.2006.07.027 |pmid=16996551 |bibcode=2006Txcn...48..726P |author1-link=John Hemsley Pearn }}&lt;/ref&gt; [[ဩစတြေးလျနိုင်ငံ]]၏ အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသမျိုးရင်းဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;Animal Species: Inland Taipan&quot;&gt;Cecilie Beatson (29 November 2011). [https://australian.museum/learn/animals/reptiles/inland-taipan/Opens a new window Animal Species: Inland Taipan]{{Dead link|date=August 2026 }}. Australian Museum. Retrieved 14 October 2013.&lt;/ref&gt; ကုန်းတွင်းပိုင်း တိုင်ပန်မြွေမျိုးစိပ်အကြောင်းကို ၁၈၇၉ ခုနှစ်တွင် Frederick McCoy ဆိုသူမှလည်းကောင်း၊ ၁၈၈၂ ခုနှစ်တွင် William John Macleay ဆိုသူမှလည်းကောင်း ပထမဆုံးအကြိမ် ဖော်ထုတ်ခဲ့သည်။ သို့သော် နှစ်ပေါင်း ၉၀ တိုင် ယင်းမျိုးစိပ်အကြောင်း သိပ္ပံနယ်ပယ်တွင် အနည်းငယ်သာ သိခဲ့ရသည်။ ၁၉၇၂ ခုနှစ် ရောက်မှသာ မျိုးစိပ်အကြောင်းကို ပြန်လည်ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ရသည်။&lt;ref name=&quot;History &amp; Discovery&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Rediscovery&quot;&gt;Rediscovery. [https://web.archive.org/web/20090613092123/http://www.qm.qld.gov.au/features/snakes/taipan/rediscovery.aspOpens a new window the rediscovery of the western taipan]. (archived) Queensland Museum. Retrieved 15 November 2013.&lt;/ref&gt; 

ဓာတ်ခွဲခန်းထဲရှိ ကြွက်များနှင့် စမ်းသပ်ချက်အရ ကုန်းတွင်းပိုင်း တိုင်ပန်မြွေ၏ အဆိပ်သည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အပြင်းထန်ဆုံးဖြစ်ပြီး အဆိပ်ရှိ ပင်လယ်မြွေများထက် ပိုမိုပြင်းထန်သည်။&lt;ref name=&quot;drop for drop&quot;&gt;
* The Australian venom research unit (25 August 2007) [http://www.avru.org/compendium/biogs/A000084b.htm &quot;Which snakes are the most venomous?&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140626092020/http://www.avru.org/compendium/biogs/A000084b.htm |date=2014-06-26 |df=dmy-all}}. University of Melbourne. Retrieved 14 October 2013.
* Venom Immunochemistry, Pharmacology and Emergency Response (VIPER) Institute [http://viper.arizona.edu/faq/what-most-venomous-snake Frequently Asked Questions -What is the most venomous snake?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180715123400/http://viper.arizona.edu/faq/what-most-venomous-snake |date=2018-07-15 |df=dmy-all}}. &quot;Many experts answer that it is the Inland Taipan of Australia, because its drop-by-drop concentration of venom has great potency when measured by its ability to kill rodents&quot;. University of Arizona. Retrieved 14 October 2013.
* Department of Wildlife Ecology and Conservation [http://ufwildlife.ifas.ufl.edu/venomous_snake_faqs.shtml Frequently Asked Questions About Venomous Snakes]. &quot;A comparative study found that the snake venom that is most toxic to mice (of the species tested) is that of the Inland Taipan (''Oxyuranus microlepidotus''), found in Australia&quot;. University of Florida. Retrieved 5 November 2013.
* {{cite journal|vauthors=Hodgson WC, Dal Belo CA, Rowan EG |pmid=17313963 |title=The neuromuscular activity of paradoxin: a presynaptic neurotoxin from the venom of the inland taipan (''Oxyuranus microlepidotus'')|quote=The inland taipan is the world's most venomous snake |year=2007 |volume=52 |issue=5 |pages=1229–36 |doi=10.1016/j.neuropharm.2007.01.002 |journal=Neuropharmacology|s2cid=19532337 }}
* {{cite journal |doi=10.1016/S0041-0101(97)00060-3 |title=Some pharmacological studies of venom from the inland taipan (''Oxyuranus microlepidotus'') |quote=The Inland Taipan is believed to have the most toxic venom in the world (Sutherland, 1994) |year=1998 |last1=Bell |first1=Karen L |author2-link=Struan Sutherland |last2=Sutherland |first2=Struan K |last3=Hodgson |first3=Wayne C |journal=Toxicon |volume=36 |pages=63–74 |pmid=9604283 |issue=1|bibcode=1998Txcn...36...63B }}
* {{cite journal |journal=Journal of Herpetology |volume=17 |issue=1 |pages=60-69 |date=1983 |url=http://sydney.edu.au/science/biology/shine/publications/reprints_legal/33taipanecology.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20190327014449/https://sydney.edu.au/science/biology/shine/publications/reprints_legal/33taipanecology.pdf |archive-date=2019-03-27 |doi=10.2307/1563782 |last1=Shine |first1=Richard |author-link1=Richard Shine |last2=Covacevich |first2=Jeanette |author-link2=Jeanette Covacevich |title=Ecology of Highly Venomous Snakes: the Australian Genus ''Oxyuranus'' (Elapidae) |quote=...the number of mouse LD&lt;sub&gt;50&lt;/sub&gt; doses per bite is much higher for ''Oxyuranus microlepidotus'' (218,000)... than for any other snakes, including sea snakes, investigated to date (Broad, Sutherland and Coulter, 1979). |quote-page=60 |publisher=Society for the Study of Amphibians and Reptiles |access-date=2025-09-28}}&lt;/ref&gt;  လူသား နှလုံး ဆဲလ်ဖွဲ့စည်းပုံ (Cell culture) ပေါ်တွင် စမ်းသပ်ချက်အရ တွားသွားသတ္တဝါလောကတွင် အပြင်းဆန်ဆုံးအဆိပ်ကို ပိုင်ဆိုင်ထားသော မျိုးစိပ်တခုဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;[http://www.sciencearchive.org.au/scientists/interviews/f/fry.htmlOpens a new window Fry, Bryan] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140419012946/http://www.sciencearchive.org.au/scientists/interviews/f/fry.htmlOpens |date=19 April 2014 |df=dmy-all }} (8 February 2005) [http://www.venomdoc.com/forums/viewtopic.php?t=1212&amp;postdays=0&amp;postorder=asc&amp;highlight=inland+taipan&amp;start=0Opens a new window Most Venomous] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141017041923/http://www.venomdoc.com/forums/viewtopic.php?t=1212&amp;postdays=0&amp;postorder=asc&amp;highlight=inland+taipan&amp;start=0Opens |date=17 October 2014 |df=dmy-all }}. &quot;Q: I was wondering what snake's venom is the most potent to humans. A: Drop for drop it is the inland taipan (''Oxyuranus microlepidotus''), which has a venom more toxic than any other land snake or even the sea snakes.&quot; venomdoc.com forums. Retrieved 17 April 2014.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[:en:Jamie Seymour|Seymour, Jamie]], [https://geographyscout.com/animals/the-deadly-taipan/Opens a new window World's Worst Venom] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20260820041525/https://geographyscout.com/animals/the-deadly-taipan/Opens |date=20 August 2026 }}, (min 44:33) &quot;Among the reptiles tested, the most toxic venom belongs to inland taipan, killing over 60% of heart cells in the first 10 minutes.&quot; National Geographic Channel. Retrieved 17 April 2014.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[:en:Jamie Seymour|Seymour, Jamie]], [https://web.archive.org/web/20110210070452/http://natgeotv.com/uk/australias-most-deadly/videos/venom-deathmatchOpens a new window Venom Death Match]. &quot;They have the most toxic venom towards humans than any other snake in the world&quot; (min 1:49). National Geographic Channel. Retrieved 17 April 2014.&lt;/ref&gt; ကုန်းတွင်းပိုင်း တိုင်ပန်မြွေသည် နို့တိုက်သတ္တဝါများကို အမဲလိုက်ရာတွင် ကျွမ်းကျင်သော သားရဲဖြစ်ပြီး အထူးသဖြင့် သွေးနွေးသတ္တဝါများမှာ ယင်း၏ သားကောင်ဖြစ်သည်။ &lt;ref name=&quot;warm-blooded&quot;&gt;{{Cite web |title=Inland Taipan Oxyuranus microlepidotus |url=http://www.venomsupplies.com/inland-taipan/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20231209073513/http://www.venomsupplies.com/inland-taipan/ |archive-date=9 December 2023 |access-date=2025-08-07 |website=www.venomsupplies.com |language=en }}&lt;/ref&gt;ကုန်းတွင်းပိုင်း တိုင်ပန်မြွေ တချက်ကိုက်စာသည် အရွယ်ရောက်ပြီးလူသား အယောက် ၁၀၀ ထက် သေစေနိုင်သော အဆိပ်ကို ပိုင်ဆိုင်ထားသည်။&lt;ref name=&quot;100 fully grown men&quot;&gt;* Journal of Herpetology Vol.17 no.1 (1983) [https://scholar.google.com/scholar_url?url=https://www.academia.edu/download/81613306/1b02ad67f4b37b42354b9a71297e271a0b20.pdf&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ei=BcXGZI6JHJLYygSro70Y&amp;scisig=ABFrs3xdK6d9ReyEg6Pr-Dbmfgmz&amp;oi=scholarr) Ecology of Highly Venoumous Snakes: the Australian Genus ''Oxyuranus'']. &quot;..the number of mouse LD50 doses per bite is much higher for ''Oxyuranus microlepidotus'' (218,000 mice)...than for any other snakes, including sea snakes, investigated to date (Broad, Sutherland and Coulter, 1979).&quot; (page 1) University of Sydney. Retrieved 8 November 2013.
* [http://www.australiazoo.com.au/our-animals/amazing-animals/reptiles/?animal=fierce_snake&amp;reptile=venomous_snakes &quot;Reptiles – Fierce Snake&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140227122800/http://www.australiazoo.com.au/our-animals/amazing-animals/reptiles/?reptile=venomous_snakes&amp;animal=fierce_snake|date=2014-02-27|df=dmy-all}}. Australia Zoo. Retrieved 14 October 2013.
* Martin, Stella (January 2004). [http://www.wettropics.gov.au/site/user-assets/docs/80VeryVenomousBut.pdf Newsletter No. 80]. &quot; It has been calculated that there is enough venom in just one bite of an Inland taipan to kill more than 100 men of average size.&quot; Environmental Protection Agency (Queensland). Retrieved 18 October 2013.
* News (28 September 2012) [http://taronga.org.au/news/2014-06-04/meet-worlds-deadliest-snake-safety Meet the world's deadliest snake in safety] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180715123207/http://taronga.org.au/news/2014-06-04/meet-worlds-deadliest-snake-safety|date=2018-07-15|df=dmy-all}}, Taronga Conservation Society. Retrieved 23 September 2014&lt;/ref&gt; 

ကမ္ဘာပေါ်တွင် အဆိပ်အပြင်းဆုံးဂုဏ်ကို ပိုင်ဆိုင်ထားသော်လည်း ကုန်းတွင်းပိုင်း တိုင်ပန်မြွေများသည် ရှက်တတ်ပြီး လူများနှင့် ထိပ်တိုက်တွေ့ခြင်းကို ရှောင်ရှားလေ့ရှိသည်။ ယင်းတို့သည် လူသူမနီးသောအရပ်တွင်သာ နေထိုင်လေ့ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;placid disposition&quot;&gt;* Cecilie Beatson (29 November 2011). [https://australian.museum/learn/animals/reptiles/inland-taipan/ Animal Species: Inland Taipan] &quot;The venom of the Inland Taipan is extremely potent and is rated as the most toxic of all snake venoms in LD50 tests on mice&quot;. Australian Museum. Retrieved 14 October 2013.
* South Australia Arid Lands Natural Resources Management Board [http://www.saalnrm.sa.gov.au/Portals/8/Publications_Resources/Factsheets_Brochures/SAAL-Woma_Python_Inland_Taipan-FS-STD-122009.pdf Biodiversity studies, Student fact sheet] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120322103731/http://saalnrm.sa.gov.au/Portals/8/Publications_Resources/Factsheets_Brochures/SAAL-Woma_Python_Inland_Taipan-FS-STD-122009.pdf |date=2012-03-22 |df=dmy-all}}. Government of South Australia. Retrieved 15 October 2013.
* Clinical Toxinology Resources [http://www.toxinology.com/fusebox.cfm?fuseaction=main.snakes.display&amp;id=SN0520 &quot;''Oxyuranus microlepidotus'' -General Details, Taxonomy and Biology, Venom, Clinical Effects, Treatment, First Aid, Antivenoms&quot;]. University of Adelaide. Retrieved 14 October 2013.
* ABC News 24 (28 September 2012). [http://www.abc.net.au/news/2012-09-28/taipan-mystery/4285224 'Placid' taipan in safe hands]. (Quoting licensed reptile handler, [http://www.environment.nsw.gov.au/resources/wildlifelicences/reptilehandlerlist.pdf Judith {Judy} Martin]). Australian Broadcasting Corporation. Retrieved 13 November 2013.&lt;/ref&gt;


==ကိုးကား==
{{Reflist}}


[[Category:ဩစတြေးလျနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ]]</text>
      <sha1>5zg3ggdc4xn7f7227pccc9lcaev58ko</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အ.လ.က (ခွဲ) ကျွဲတဲ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>290749</id>
    <revision>
      <id>1050794</id>
      <parentid>1049569</parentid>
      <timestamp>2026-08-29T16:55:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dr Lotus Black</username>
        <id>31011</id>
      </contributor>
      <origin>1050794</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="506" sha1="r2zns5p8pmppirywr7zcaipax16qmpc" xml:space="preserve">{{သံတူကြောင်းကွဲ}}

'''အ.လ.က (ခွဲ) ကျွဲတဲ''' အမည်ဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံတွင် အောက်ပါအခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲများ ရှိသည်။

*[[အ.လ.က (ခွဲ) ကျွဲတဲ (သနပ်ပင်မြို့နယ်)]]
*[[အ.လ.က (ခွဲ) ကျွဲတဲ (တောင်ငူမြို့နယ်)]]</text>
      <sha1>r2zns5p8pmppirywr7zcaipax16qmpc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အ.ထ.က - ဘုရားပျို</title>
    <ns>0</ns>
    <id>290805</id>
    <revision>
      <id>1050793</id>
      <parentid>1049795</parentid>
      <timestamp>2026-08-29T16:55:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dr Lotus Black</username>
        <id>31011</id>
      </contributor>
      <origin>1050793</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="506" sha1="rxdl4ro0s74un1gduvqmdyghwbln24w" xml:space="preserve">{{သံတူကြောင်းကွဲ}}

'''အ.ထ.က - ဘုရားပျို''' အမည်ဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံရှိ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်းများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
*[[အ.ထ.က - ဘုရားပျို (ဝေါမြို့နယ်)]]
*[[အ.ထ.က - ဘုရားပျို (ခရမ်းမြို့နယ်)]]</text>
      <sha1>rxdl4ro0s74un1gduvqmdyghwbln24w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ရဲမြလွင်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>290951</id>
    <revision>
      <id>1050797</id>
      <parentid>1050522</parentid>
      <timestamp>2026-08-29T17:04:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ninjastrikers</username>
        <id>22896</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Please do not include address details of the person.</comment>
      <origin>1050797</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16301" sha1="hgk69tnor3a0pacjmtpd6pkdkgokbt7" xml:space="preserve">{{Infobox writer
| name          = ရဲမြလွင်
| image         = 
| birth_name    = ရဲလွင်
| birth_date    = ၁၉၄၉
| birth_place   = 
| death_date    = ၂၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ (အသက် ၇၇)
| death_place   = ရန်ကုန်မြို့၊ မြန်မာနိုင်ငံ
| occupation    = စာရေးဆရာ၊ ဘာသာပြန်ဆိုသူ၊ သံရုံးဝန်ထမ်းဟောင်း
| nationality   = မြန်မာ
| parents       = ဦးကံမြ နှင့် ဒေါ်စိန်လှ
| spouse        = ဒေါ်အေးမြင့်
| notable_works = ဘော့ကျန်၊ နော်ဝေးပြည်မှ စုံတောမြိုင်၊ ဗမာ့စောင်း၊ 1Q84၊ စစ်သူကြီးကို သတ်ပစ်ခြင်း
| awards        = [[အမျိုးသား စာပေဆု|အမျိုးသားစာပေဆု]] (ဘာသာပြန်) (၁၉၉၅)
}}

'''ရဲမြလွင်''' (၁၉၄၉ – ၂၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၆) သည် မြန်မာနိုင်ငံသား စာရေးဆရာနှင့် ဘာသာပြန်ဆိုသူ တစ်ဦးဖြစ်သည်။ ရဲမြလွင်သည် ဂျပန်စာပေလက်ရာများကို ဂျပန်ဘာသာမှ မြန်မာဘာသာသို့ တိုက်ရိုက်ပြန်ဆိုခဲ့သူအဖြစ် ထင်ရှားပြီး မြန်မာစာဖတ်ပရိသတ်အားများ ဂျပန်ရသစာပေများနှင့် အများဆုံးမိတ်ဆက်ပေးခဲ့သူ ရှေ့ဆောင်လမ်းပြတစ်ဦးဖြစ်သည်။ ဂျပန်စာရေးဆရာ နာစူမဲ့ဆောဆဲကီ ၏ ''ဘော့ကျန်'' ဝတ္ထုဖြင့် ၁၉၉၅ ခုနှစ်တွင် [[အမျိုးသား စာပေဆု|အမျိုးသားစာပေဆု]] (ဘာသာပြန်) ကို ရရှိခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;AyarTimes&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Eleven&quot;&gt;{{cite news
|title=ဂျပန် သုတ၊ ရသ စာပေများကို မြန်မာဘာသာသို့ ပြန်ဆိုရေးသားခဲ့သည့် စာရေးဆရာ ရဲမြလွင် ကွယ်လွန်
|url=https://news-eleven.com/article/314534
|work=Eleven Media Group
|language=my
|date=၂၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၆
|access-date=၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၂၆
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news
|title=ရဲမြလွင် (သို့မဟုတ်) ဂျပန်ရသစာပေကို မိတ်ဆက်ပေးသူ
|url=https://burmese.dvb.no/post/85863
|work=DVB Burmese 
|language=my
|date=၁၆ မတ် ၂၀၁၅
|access-date=၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၂၆
}}&lt;/ref&gt;

== ဘဝဖြတ်သန်းမှုများ ==
ဆရာရဲမြလွင်ကို ၁၉၄၉ ခုနှစ်တွင် ဖခင် ဦးကံမြ နှင့် မိခင် ဒေါ်စိန်လှ တို့မှ မွေးဖွားခဲ့ပြီး သူ၏ အမည်ရင်းမှာ ဦးရဲလွင် ဖြစ်သည်။ မူလက ကျောင်းဆရာတစ်ဦးဖြစ်ပြီး ရဲမြလွင်သည် ၁၉၈၁ ခုနှစ် ဆရာအတတ်သင်သိပ္ပံ တက်ရောက်နေစဉ်အတွင်း ဂျပန်နိုင်ငံ အိုကာယားမား တက္ကသိုလ်သို့ နိုင်ငံတော်ပညာတော်သင်အဖြစ် သိပ္ပံပညာသွားရောက်သင်ယူရန် စေလွှတ်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။&lt;ref name=&quot;AyarTimes&quot;&gt;{{cite news
|title=ဂျပန်စာပေလက်ရာများကို မြန်မာစာဖတ်ပရိသတ်ထံ အများဆုံးမိတ်ဆက်ပေးခဲ့သူ အမျိုးသားစာပေ ဆုရ စာရေးဆရာ ရဲမြလွင် ကွယ်လွန်
|url=https://ayartimes.com/?p=72996
|work=ဧရာဝတီတိုင်းမ်
|language=my
|date=၂၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၆
|access-date=၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၂၆
}}&lt;/ref&gt;

၁၉၈၁ ခုနှစ် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ပညာသင်ကြားနေစဉ် နာစူမဲ့ဆောဆဲကီ၏ ''ဘော့ကျန်'' (Botchan) စာအုပ်ကို စတင်ဖတ်ရှုခဲ့ပြီး၊ ၁၉၈၃ ခုနှစ် မွန်ပြည်နယ်၊ မော်လမြိုင်မြို့ရှိ နေအိမ်သို့ ပြန်ရောက်ချိန်တွင် ယင်းစာအုပ်ကို မြန်မာဘာသာသို့ စတင်ပြန်ဆိုခဲ့သည်။ ထို့နောက်ရန်ကုန်မြို့တွင် ထုတ်ဝေမည့်သူ ရှာမရခဲ့သဖြင့် ၁၉၈၅ ခုနှစ်တွင် ဇနီးဖြစ်သူ ဒေါ်အေးမြင့် ၏ ရွှေဆွဲကြိုးကိုရောင်းချကာ ကိုယ်ပိုင်စရိတ်ဖြင့် ကိုယ်တိုင်ထုတ်ဝေခဲ့ရပြီး အဆိုပါစာအုပ်ဖြင့်ပင် ၁၉၉၅ ခုနှစ်တွင် အမျိုးသားစာပေဆုကို ရရှိခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;AyarTimes&quot;/&gt;

ဆရာရဲမြလွင်သည် ရန်ကုန်မြို့၊ ဒဂုံမြို့သစ် (အရှေ့ပိုင်း) မြို့နယ် တွင် နေထိုင်ခဲ့ပြီး မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ ဂျပန်သံရုံး စာကြည့်တိုက်တွင်လည်း တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ သံရုံးတွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေစဉ် ၂၀၀၁ ခုနှစ်၌ ဟာရုကိ မူရာကာမိ၏ ''လေပြည်ကလေး၏ တေးဆိုသံ'' ဝတ္ထုကို စတင်တွေ့ရှိရာမှ မူရာကာမိ၏ နာမည်ကျော်စာအုပ်များကို မြန်မာဘာသာသို့ အများဆုံး ဆက်တိုက်ပြန်ဆိုခဲ့သူ ဖြစ်လာခဲ့သည်။&lt;ref&gt;The Myanmar Times - အင်တာဗျူးဆောင်းပါး (၂၃ မတ် ၂၀၁၈)&lt;/ref&gt;

ဒုတိယကမ္ဘာစစ်နောက်ခံဖြစ်သည့် မီချီအို တာကေးယားမား (Michio Takeyama) ၏ ''ဗမာ့စောင်း'' ဝတ္ထုကို ဘာသာပြန်ဆိုခဲ့ရာတွင် ရုပ်ရှင်ပြသခွင့်မရခဲ့သဖြင့် ရုပ်ပြစာအုပ်အဖြစ်ပါ ထုတ်ဝေခဲ့ပြီး ဤစာအုပ်သည်လည်း သူအားလူသိများထင်ရှားစေခဲ့သည်။ 

မြန်မာဘာသာပြန်စာပေလောကတွင် အင်္ဂလိပ်ဘာသာမှတစ်ဆင့် ပြန်ဆိုမှုများပြားချိန်၌ ဆရာရဲမြလွင်သည် ဂျပန်စာပေများကို မူရင်းဂျပန်ဘာသာမှ တိုက်ရိုက်ပြန်ဆိုခဲ့ခြင်းဖြင့် ထင်ရှားသည်။ သူသည် နိုဘယ်လ်စာပေဆုရ ယဆုနရိ ကဝဘတ၊ ဟာရုကိ မူရာကာမိ နှင့် နာဆုမဲ ဆောဆဲကီ တို့၏ လက်ရာများအပါအဝင် ထင်ရှားသော ဂျပန်စာအုပ်ပေါင်း ၇၀ ကျော်ကို မြန်မာဘာသာသို့ ပြန်ဆိုခဲ့သည်။

== စာပေအမြင်နှင့် တိုက်တွန်းချက် ==
ဆရာရဲမြလွင်သည် နိုင်ငံ၏ စာပေနှင့် အနုပညာတန်ဖိုးများ မြင့်မားလာစေရန်အတွက် ဘာသာပြန်ဆိုခြင်း၏ အရေးပါမှုကို မကြာခဏ အလေးပေးပြောကြားလေ့ရှိသည်။ လူငယ်များအနေဖြင့် ဘာသာပြန်စာပေများကို ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ဖတ်ရှုကြရန်နှင့် နိုင်ငံတော်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် မိမိတို့၏ အသိပညာများကို မျှဝေကြရန်လည်း တိုက်တွန်းခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web
 |title=National Literary Award-winning translator Ye Mya Lwin passes away at 78|url=https://www.mdn.gov.mm/en/national-literary-award-winning-translator-ye-mya-lwin-passes-away-78
 |website=Myanmar Digital News
 |date=26 August 2026
 |access-date=27 August 2026
 |language=en
}}&lt;/ref&gt;

== ဘဝနိဂုံး ==
ဆရာရဲမြလွင်သည် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၂၅ ရက် (အင်္ဂါနေ့) နံနက် ၇:၀၀ နာရီအချိန်တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ ၉၆ ပါးသောရောဂါဖြင့် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ကွယ်လွန်ချိန်တွင် အသက် ၇၇ နှစ် အရွယ်ရှိပြီဖြစ်ပြီး ဇနီးဖြစ်သူ ဒေါ်အေးမြင့်နှင့် မိသားစုဝင်များ ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။ သူ၏ ရုပ်အလောင်းကို ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၂၇ ရက် မွန်းလွဲ ၃:၀၀ နာရီတွင် ရေဝေးသုသာန်၌ မီးသင်္ဂြိုဟ်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;Eleven&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web
 |title=National Literary Award-winning translator Ye Mya Lwin passes away at 78
 |url=https://www.gnlm.com.mm/national-literary-award-winning-translator-ye-mya-lwin-passes-away-at-78/
 |website=Global New Light of Myanmar
 |date=26 August 2026
 |access-date=27 August 2026
 |language=en
}}&lt;/ref&gt;

== ရေးသား/ဘာသာပြန်ဆိုခဲ့သော စာအုပ်များ ==
ဆရာရဲမြလွင်သည် ဂျပန်ရသစာပေများကို မြန်မာဘာသာသို့ တိုက်ရိုက်ပြန်ဆိုရာတွင် ထင်ရှားပြီး အောက်ပါစာအုပ်များကို ဘာသာပြန်ဆိုခဲ့သည် -
* နော်ဝေးပြည်မှ စုံတောမြိုင် (Norwegian Wood)
* သဲငွေသောင်မှ ကက်ဖ်ကာ (Kafka on the Shore)
* 1Q84 (အတွဲ ၁၊ ၂၊ ၃)
* စစ်သူကြီးကို သတ်ပစ်ခြင်း (Killing Commendatore)
* လေပြည်ကလေး၏ တေးဆိုသံ (Hear the Wind Sing)
* သိုးရိုင်းလိုက်ဖမ်း စွန့်စားခန်း (A Wild Sheep Chase)
* လေပြည်ကလေး၏ တေးဆိုသံနှင့် ပင်ဘောလုံး ၁၉၇၃ (Wind &amp; Pinball, 1973)
* ထူးခြားလာသောနေရာနှင့် ပြီးဆုံးသွားသော ကမ္ဘာ (Hard-Boiled Wonderland and the End of the World)
* စပွတ်နစ်ချစ်သူ (Sputnik Sweetheart)
* မျက်ကန်းမိုးမခနှင့် အိပ်မောကျနေသော မိန်းမ (Blind Willow, Sleeping Woman)
* ပြေးခြင်းအကြောင်း ပြောတဲ့အခါ ကျွန်တော် ပြောဖြစ်တဲ့ အကြောင်းအရာများ (What I Talk About When I Talk About Running)
* နယ်စပ်တောင်ဘက်၊ နေမင်းအနောက်ဘက် (South of the Border, West of the Sun)
* မူရာကာမီဟာရုကီ၏ အကောင်းဆုံးဝတ္ထုတိုများနှင့် သူ၏သဘောထားမှတ်ချက်များ
* ဘော့ကျန် (Botchan)
* မဟူရာနှလုံးသား (သို့မဟုတ်) နှလုံးသားလေးကို (Kokoro)
* ကျွန်ုပ်သည် ကြောင်တစ်ကောင်ဖြစ်... (I Am a Cat)
* အလကားမတ်တင်းလူ နှင့် ပြေးလေဦးတော့ (No Longer Human)
* ဗမာ့စောင်း (Burmese Harp / Biruma no Tategoto) – မီချီအို တာကေးယားမား (Michio Takeyama)
* ကြိုးကြာတထောင် (Thousand Cranes) – ယဆုနရိ ကဝဘတ (Yasunari Kawabata)
* ကိုယ်ရေးကိုယ်တာကိစ္စ (A Personal Matter) – အိုအဲ ကန်ဇာဘူရို (Oe Kenzaburo)
* ဒို့မားအရွယ် ညောင်းခြုံကွယ် (Twilight Years) – အရီယိုရှီ ဆာဝါကို (Ariyoshi Sawako)
* ပြတင်းပေါက်နားက ကလေးငယ် တိုတိုကျန် (သို့မဟုတ်) ပြတင်းပေါက်က တော့တိုကျန် (Totto-chan) – တက်ဆူကို ကူရိုယာနာဂီ (Tetsuko Kuroyanagi)
* ဦးနှောက်ပျက်နေသောထိုစက်ရုပ်နှင့် သိပ္ပံဆန်းကြယ်ဝတ္ထုတိုများ (Science Fiction Stories) – (စာရေးဆရာအမျိုးမျိုး)
* ဟိုက်ကူကဗျာချစ်စရာ (Haiku)
* ဟိုက်ကူကဗျာ မိတ်ဆက် (Haiku Introduction)
* မှတ်တမ်းတင်ထားသော ဟိုက်ကူကဗျာ (Haiku Collection)
* ခွပ်ဒေါင်းဧကရီ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် ၏ ဘဝခရီး (The Lady and the Peacock) – ပီတာ ပေါ့ဖ်ဟမ် (Peter Popham)
* မြန်မာပြည်မှ ပေးစာများ (Letters from Burma) – အောင်ဆန်းစုကြည်
* ဂျိုင်ရှား (Memoirs of a Geisha) – အာသာ ဂိုးလ်ဒန်း (Arthur Golden)
* မမျှော်လင့်သော (The Unforeseen)
* ပို့ဆောင်ပေးသူရယ် (Departure)
* ခိုးနားပျောက်နေသော ထိုရက်များ
* စုပုံချစ်နှင့်ကျွန်တော်
* ရက် ၂၀၀ စစ်ပွဲ

== ကိုးကား ==
{{reflist}}


{{Lifetime|၁၉၄၉|၂၀၂၆}}
[[ကဏ္ဍ:အမျိုးသားစာပေဆုရှင်များ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ]]</text>
      <sha1>hgk69tnor3a0pacjmtpd6pkdkgokbt7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ရွှေသာလျောင်းတောင်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>290988</id>
    <revision>
      <id>1050795</id>
      <parentid>1050500</parentid>
      <timestamp>2026-08-29T17:02:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ninjastrikers</username>
        <id>22896</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[ရွှေသာလျောင်းတောင် (ကျောက်ဆည်မြို့)]] မှ [[ရွှေသာလျောင်းတောင်]] သို့ ပြန်ညွှန်းပေါ်ထပ်အုပ်ကာ ပြန်ညွှန်းချန်မထားဘဲ Ninjastrikers က ရွှေ့ခဲ့သည်: မလိုအပ်သော စကားဘညှပ်၊ သံတူကြောင်းကွဲများ ဖယ်ရှားခြင်း</comment>
      <origin>1050500</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9905" sha1="jgg4d9x43i9qyir63fbti1p5dpt8jqg" xml:space="preserve">{{About|ကျောက်ဆည်မြို့ရှိ တောင်|ပဲခူးမြို့ရှိ ရုပ်ပွားတော်ကြီး|ရွှေသာလျောင်း ရုပ်ပွားတော်ကြီး}}
{{Infobox mountain
| name = ရွှေသာလျောင်းတောင်
| native_name ={{native name|my|ရွှေသာလျောင်းတောင်}}
| image = Kyaukse, Myanmar (Burma) - panoramio (16).jpg
| image_caption = ကျောက်ဆည်မြို့မှ မြင်ရသည့် တောင်
| elevation_m = 275
| elevation_ref = &lt;ref name=&quot;GE&quot;/&gt;
| prominence_m = 
| prominence_ref =
| listing = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ တောင်များစာရင်း]]
| pushpin_map = မြန်မာ
| map_caption = မြန်မာနိုင်ငံရှိ တည်နေရာ
| map_size = 200
| pushpin_label_position = bottom
| location = [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]], [[မြန်မာ]]
| range = 
| coordinates =  {{coord|21|36|7.28|N|96|8|43.01|E|type:mountain_scale:100000|format=dms|display=inline,title}}
| coordinates_ref =&lt;ref name=&quot;GE&quot;&gt;[[GoogleEarth]]&lt;/ref&gt;
| topo = 
| first_ascent = မသိရ
| easiest_route = စက်လှေကား
}}
'''ရွှေသာလျောင်းတောင်'''(သို့မဟုတ်) '''ကျောက်ဆည်တောင်'''‌သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကျောက်ဆည်ခရိုင်]]၊ [[ကျောက်ဆည်မြို့]]၏ အရှေ့ဘက်တွင် တည်ရှိသော တောင်တစ်တောင် ဖြစ်သည်။ ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် အမြင့်ပေအားဖြင့် ၂၇၅ မီတာ (၉၀၂ ပေ) ခန့် မြင့်မားသည်။
ဤတောင်သည် ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များအတွက် အထွတ်အမြတ်ထားရာ နေရာတစ်ခုဖြစ်သည်။ တောင်ပေါ်တွင် ဗုဒ္ဓဘာသာဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းများရှိပြီး ရွှေသာလျောင်းဘုရားကိုလည်း တည်ထားကိုးကွယ်ထားသည်။ တောင်ပေါ်မှနေ၍ လှမ်းကြည့်ပါက လှပတဲ့သဘာဝရှုခင်းများကို မြင်တွေ့ရသည်။

==သမိုင်းကြောင်း==
ပုဂံပြည့်ရှင် [[အနော်ရထာ]]မင်းကြီးသည် [[စိန့်တိုင်း| ဂန္ဓာလရာဇ်တိုင်း]]ခရီးစဉ်မှ ဗုဒ္ဓမြတ်စွာဘုရား၏ ဓာတ်တော်မွေတော်များကို ပင့်ဆောင်လာခဲ့သည့်အပြင်၊ သီဟိုဠ်ဘုရင် ဓာတုသေနမင်းထံတွင် လက်ဝဲအောက် စွယ်တော်မြတ်ရှိကြောင်း သိရှိတော်မူသဖြင့် အမတ်လိမ္မာအား ဆင်ဖြူတော်တစ်စီး လက်ဆောင်ပေးကာ ရွက်သင်္ဘောဖြင့် စေလွှတ်ပင့်ဆောင်စေခဲ့ရာ စွယ်တော်မြတ်တစ်ဆူကို အောင်မြင်စွာ ပင့်ယူရရှိခဲ့သည်။

ပုဂံသို့ရောက်ရှိသောအခါ ရှင်အရဟံမထေရ်က စွယ်တော်မြတ်ကို နန်းတော်အတွင်း ကိုးကွယ်ထားခြင်းထက် သာသနာတော် ငါးထောင်တိုင်တိုင် သတ္တဝါအပေါင်း ကိုးကွယ်နိုင်ရန် စေတီတည်သင့်ကြောင်း အကြံပြုတော်မူခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် မင်းကြီးသည် အဓိဋ္ဌာန်ပြုကာ စွယ်တော်မြတ်ကို ပွားစေခဲ့သည်။ ထိုစွယ်တော်ပွားနှင့် ဓာတ်တော်များကို စီးတော်ဆင်ဖြူ (ဆင်မယဉ်သာ) ထက်တွင် တင်ဆောင်ကာ ကိန်းဝပ်တော်မူလိုရာအရပ်၌ ဝပ်ဆင်းရန် အဓိဋ္ဌာန်ဖြင့် လွှတ်လိုက်လေသည်။ ဆင်ဖြူတော်သည် ယခု ရွှေသာလျောင်းတောင် (မူလအမည် သာလျောင်းတောင်) ထက်တွင် တစ်ခဏမျှ လာရောက်ရပ်နားခဲ့ပြီးမှ ပြက္ခရွေတောင်သို့ ဆက်လက်တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ထိုသို့ ဆင်ဖြူတော် ရပ်နားခဲ့ခြင်းကို အကြောင်းပြု၍ အနော်ရထာမင်းကြီးသည် တောင်နှစ်လုံး၏ ထိပ်တွင် ဘုရားစေတီများ တည်ထားကာ ဓာတ်တော်၊ စွယ်တော်များကို ဌာပနာတော်မူခဲ့သည်။

ရွှေသာလျောင်းတောင်ထိပ်ရှိ စေတီတော်မြတ်အား ရည်မှန်း၍ နှစ်စဉ် တပေါင်းလတွင် ဘုရားပွဲတော်များကို ခမ်းနားစွာ ကျင်းပလေ့ရှိသည်။ ထို့အပြင် စွယ်တော်ပင့်ဆောင်ခဲ့သော ဆင်ဖြူတော် (ဆင်မယဉ်သာ) ကို သတိတရ ရည်စူး၍ သီတင်းကျွတ်လ၌ ရွှေဆင်၊ ငွေဆင် အပါအဝင် ဆင် (၁၀) မျိုးတို့၏ အရုပ်တို့ကို ပြုလုပ်လှူဒါန်းခြင်း၊ ဆွမ်းတော်ကြီး ကပ်လှူပွဲနှင့် ဆီမီးပူဇော်ပွဲများကိုပါ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ အနော်ရထာမင်းကြီး၏ အဓိဋ္ဌာန်ဖြင့် စတင်ခဲ့သော အဆိုပါ ဆွမ်းတော်ကြီးကပ်ပွဲ၊ မြသပိတ်တော်၊ မီးထွန်းပွဲနှင့်အတူ ဆင်မရုပ်တို့ဖြင့် ဆင် (၁၀) မျိုး လှူဒါန်းသည့် ထုံးတမ်းစဉ်လာများသည် ယနေ့တိုင် ကျောက်ဆည်မြို့တွင် [[ကျောက်ဆည်ဆင်ပွဲ]] အဖြစ် နှစ်စဉ် ရိုးရာမပျက် ကျင်းပလျက်ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{cite news |title=A new generation of dancers keeps the Kyaukse elephant dance festival alive |url=https://www.mmtimes.com/lifestyle/23205-a-new-generation-of-dancers-keeps-the-kyaukse-elephant-dance-festival-alive.html |work=[[The Myanmar Times]] |date=20 October 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |title=ကျောက်ဆည်မြို့မှ အလှတရား (သို့မဟုတ်) ဖူးမြော်ကြစို့အတူတူ မဟာမြတ်လေးဆူ |url=https://www.mdn.gov.mm/en/node/99433 |work=Myanmar DigitalNews |date=29 September 2020 |language=my}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |title=Where elephants dance |url=https://www.mmtimes.com/special-features/199-mandalay-2014/12056-where-elephants-dance.html |work=[[The Myanmar Times]] |date=21 October 2014}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |title=Kyaukse Celebrates Elephant Dance Festival, Despite Bomb Concerns |url=https://www.irrawaddy.com/photo-essay/kyaukse-celebrates-elephant-dance-festival-despite-bomb-concerns.html |work=[[The Irrawaddy]] |date=19 October 2013}}&lt;/ref&gt;

==ရုပ်ပုံများ==
&lt;gallery&gt;
File:Abara Mudra Buddhist Statue.jpg|အဘယမုဒြာဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်
File:Shwe Thar Lyaung Pagoda.jpg|ရွှေသာလျောင်းဘုရား
File:Stone ship pagoda.jpg|ကျောက်သင်္ဘောဘုရား
File:Pagoda in Kyaukse.jpg|ဘုန်းကြီးကျောင်းတစ်ခု
File:Arhat statues.jpg|ရဟန်းရုပ်တုများ
File:The Great Rock Elephant.jpg|ကျောက်ဆင်ညီနောင်
File:The great stone siblings.jpg|သိုက်နန်းဝင်ကျောက်ကြီးမောင်နှမ
&lt;/gallery&gt;

==ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်==
* [[ကျောက်ဆည်ဆင်ပွဲ]]
* [[ကျောက်ဆည်မြို့]]


== ကိုးကား ==
{{reflist}}
[[Category:မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ တောင်များ]]
[[ကဏ္ဍ:မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ စေတီပုထိုးများ]]</text>
      <sha1>jgg4d9x43i9qyir63fbti1p5dpt8jqg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကလေးပြည်သူ့ဆေးရုံကြီး(ကလေးမြို့)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>291024</id>
    <revision>
      <id>1050820</id>
      <parentid>1050729</parentid>
      <timestamp>2026-08-30T08:32:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1050820</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6311" sha1="44vjlpadb7iieicj5znmcfbj724xs2u" xml:space="preserve">{{single source}}
{{Infobox hospital
| name = ကလေးပြည်သူ့ဆေးရုံကြီး
| logo =
| image =
| caption =
| location = ညောင်ပင်သာရပ်ကွက်၊ [[ကလေးမြို့]]
| region = [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]
| country = မြန်မာနိုင်ငံ
| coordinates =
| type = ပြည်သူ့ဆေးရုံ
| beds = ၃၀၀
| established = ၁၉၅၉
| website =
}}
'''ကလေးပြည်သူ့ဆေးရုံကြီး''' သည် [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကလေးမြို့]]တွင် တည်ရှိသော ခုတင် (၃၀၀) ဆံ့ ပြည်သူ့ဆေးရုံကြီးတစ်ခု ဖြစ်သည်။ [[ကလေးမြို့နယ်]]နှင့် အနီးတစ်ဝိုက်ရှိ ဒေသခံပြည်သူများအတွက် အဓိကကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုများ ပေးအပ်နေသော အစိုးရဆေးရုံကြီးဖြစ်သည်။

== တည်နေရာနှင့် အကျယ်အဝန်း ==
ကလေးပြည်သူ့ဆေးရုံကြီးသည် [[ကလေးမြို့]]၊ ညောင်ပင်သာရပ်ကွက်၊ နယ်မြေ (၅)၊ ကလေး-ကလေးဝ ကားလမ်းမကြီး (ဘုရင့်နောင်လမ်းမ) တွင် တည်ရှိသည်။ ဆေးရုံ၏ မြေဧရိယာအကျယ်အဝန်းမှာ (၁၃.၁၁၉) ဧက ကျယ်ဝန်းသည်။ ဆေးရုံသုံးရေရရှိရန်အတွက် အဝီစိတွင်းများ တူးဖော်ထားရှိပြီး လျှပ်စစ်မီးကို မဟာဓာတ်အားလိုင်းမှ ရယူအသုံးပြုသည့်အပြင် မီးစက် (၉) လုံးနှင့် နေရောင်ခြည်စွမ်းအင်သုံး အင်ဗာတာ (Solar Inverters) များကိုလည်း တပ်ဆင်အသုံးပြုထားသည်။

== သမိုင်းကြောင်း ==
၁၉၅၉ ခုနှစ်တွင် (၁၆) ခုတင်ဆံ့ မြို့နယ်ဆေးရုံအဖြစ် [[ကလေးမြို့]]၊ အောင်မင်္ဂလာရပ်ကွက်၌ စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၉၆၄ ခုနှစ်တွင် (၂၅) ခုတင်ဆံ့ မြို့နယ်ဆေးရုံအဖြစ် တိုးမြှင့်ခဲ့ကာ ညောင်ပင်သာရပ်ကွက်သို့ ပြောင်းရွှေ့ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၁ ခုနှစ်တွင် (၅၀) ခုတင်ဆံ့ ခရိုင်ဆေးရုံအဖြစ် လည်းကောင်း၊ ၁၉၉၈ ခုနှစ်တွင် (၂၀၀) ခုတင်ဆံ့ ပြည်သူ့ဆေးရုံအဖြစ်သို့ လည်းကောင်း အဆင့်ဆင့်တိုးမြှင့်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၆ ခုနှစ်တွင် ခုတင် (၃၀၀) ဆံ့ ပြည်သူ့ဆေးရုံကြီးအဖြစ်သို့ ထပ်မံတိုးမြှင့်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web
|title=တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ်များရှိ ပြည်သူ့ဆေးရုံကြီးများ
|url=https://www.doms.gov.mm/sr/
|website=ကုသရေးဦးစီးဌာန
|language=my
|archive-date=26 April 2025
|archive-url=https://web.archive.org/web/20250426111756/https://www.doms.gov.mm/sr/
|access-date=28 August 2026
|url-status=bot: unknown
}}&lt;/ref&gt;

== ဆေးရုံအဆောက်အအုံနှင့် ကုသရေးဌာနများ ==
ဆေးရုံဝင်းအတွင်းရှိ လူနာဆောင်အဆောက်အအုံများအားလုံးမှာ သံကူကွန်ကရစ် (RC) တိုက်များဖြစ်ပြီး ဓာတ်ခွဲခန်းမှာ နံကပ်တစ်ထပ်အဆောက်အအုံအဖြစ် တည်ဆောက်ထားသည်။ ဤဆေးရုံကြီးတွင် အထွေထွေရောဂါကုသမှုများသာမက ဆေးပညာ (သမားတော်)၊ ခွဲစိတ်၊ အရိုး၊ ကလေး၊ သားဖွားမီးယပ်၊ မျက်စိ နှင့် စိတ်ကျန်းမာရေး စသည့် အထူးကုဌာနများဖြင့် ရုံးဖွင့်ရက်များတွင် ပြင်ပလူနာများအား လက်ခံကုသပေးလျက်ရှိသည်။ ထို့အပြင် အရေးပေါ်လူနာများအတွက် (၂၄) နာရီ အချိန်မရွေး ကုသမှုပေးနိုင်ရန် စီစဉ်ထားရှိပြီး ကျောက်ကပ်သန့်စင်ဌာန၊ အစာအိမ်မှန်ပြောင်းကြည့်ရှုခြင်း (OGD scope)၊ CT ဓာတ်မှန်စက်ကြီးဖြင့် ရိုက်ကူးခြင်းလုပ်ငန်းများနှင့် သွေးသွင်းကုသမှုလုပ်ငန်းများကိုလည်း စနစ်တကျ တိုးချဲ့ဆောင်ရွက်ပေးလျက်ရှိသည်။

== ကိုးကား ==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဆေးရုံဆေးခန်းများ]]</text>
      <sha1>44vjlpadb7iieicj5znmcfbj724xs2u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-46905-18</title>
    <ns>3</ns>
    <id>291053</id>
    <revision>
      <id>1050762</id>
      <timestamp>2026-08-29T14:29:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Welcome-Bot</username>
        <id>40494</id>
      </contributor>
      <comment>ကြိုဆိုပါသည်!</comment>
      <origin>1050762</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8543" sha1="glon2l8wkos3dednhr77njj7wifkypo" xml:space="preserve">== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &amp;#126;2026-46905-18 ! ==

{| class=&quot;plainlinks&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:0 0 1em; width:100%;&quot;
| style=&quot;width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ 
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
&lt;/div&gt;
| style=&quot;padding:0 0.5em;&quot; |
| style=&quot;width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese.  However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can!  Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
&lt;/div&gt;
|}&lt;!-- Template:Welcome --&gt; --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]])  ၁၄:၂၉၊ ၂၉ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ (UTC)</text>
      <sha1>glon2l8wkos3dednhr77njj7wifkypo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-46935-54</title>
    <ns>3</ns>
    <id>291054</id>
    <revision>
      <id>1050773</id>
      <timestamp>2026-08-29T15:29:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Welcome-Bot</username>
        <id>40494</id>
      </contributor>
      <comment>ကြိုဆိုပါသည်!</comment>
      <origin>1050773</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8543" sha1="3gy41c40vfnei6pgyuu0ti8e65bj6gg" xml:space="preserve">== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &amp;#126;2026-46935-54 ! ==

{| class=&quot;plainlinks&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:0 0 1em; width:100%;&quot;
| style=&quot;width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ 
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
&lt;/div&gt;
| style=&quot;padding:0 0.5em;&quot; |
| style=&quot;width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese.  However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can!  Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
&lt;/div&gt;
|}&lt;!-- Template:Welcome --&gt; --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]])  ၁၅:၂၉၊ ၂၉ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ (UTC)</text>
      <sha1>3gy41c40vfnei6pgyuu0ti8e65bj6gg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-47221-28</title>
    <ns>3</ns>
    <id>291055</id>
    <revision>
      <id>1050774</id>
      <timestamp>2026-08-29T15:29:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Welcome-Bot</username>
        <id>40494</id>
      </contributor>
      <comment>ကြိုဆိုပါသည်!</comment>
      <origin>1050774</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8543" sha1="tds974yrfe045c14y8jrvkauy17pqy6" xml:space="preserve">== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &amp;#126;2026-47221-28 ! ==

{| class=&quot;plainlinks&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:0 0 1em; width:100%;&quot;
| style=&quot;width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ 
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
&lt;/div&gt;
| style=&quot;padding:0 0.5em;&quot; |
| style=&quot;width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese.  However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can!  Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
&lt;/div&gt;
|}&lt;!-- Template:Welcome --&gt; --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]])  ၁၅:၂၉၊ ၂၉ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ (UTC)</text>
      <sha1>tds974yrfe045c14y8jrvkauy17pqy6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Ajijul Islam emon104</title>
    <ns>3</ns>
    <id>291056</id>
    <redirect title="အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Ajijul Islam Emon" />
    <revision>
      <id>1050803</id>
      <timestamp>2026-08-29T20:45:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Neriah</username>
        <id>91445</id>
      </contributor>
      <comment>[[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Ajijul Islam emon104]] စာမျက်နှာကို [[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Ajijul Islam Emon]] သို့ Neriahက ရွှေ့ခဲ့သည်: အသုံးပြုသူ &quot;[[Special:CentralAuth/Ajijul Islam emon104|Ajijul Islam emon104]]&quot; ကို &quot;[[Special:CentralAuth/Ajijul Islam Emon|Ajijul Islam Emon]]&quot; သို့ အမည်ပြောင်းလဲစဉ် စာမျက်နှာအား အလိုအလျောက် ရွှေ့ပြောင်းခြင်း</comment>
      <origin>1050803</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="99" sha1="581491e2hkv70a22ijpzc6w67zp68gl" xml:space="preserve">#REDIRECT [[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Ajijul Islam Emon]]</text>
      <sha1>581491e2hkv70a22ijpzc6w67zp68gl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-47324-02</title>
    <ns>3</ns>
    <id>291057</id>
    <revision>
      <id>1050811</id>
      <timestamp>2026-08-30T03:30:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Welcome-Bot</username>
        <id>40494</id>
      </contributor>
      <comment>ကြိုဆိုပါသည်!</comment>
      <origin>1050811</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8543" sha1="4y7fw5xy2gg1vso97t10520gxnpi0wi" xml:space="preserve">== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &amp;#126;2026-47324-02 ! ==

{| class=&quot;plainlinks&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:0 0 1em; width:100%;&quot;
| style=&quot;width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ 
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
&lt;/div&gt;
| style=&quot;padding:0 0.5em;&quot; |
| style=&quot;width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese.  However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can!  Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
&lt;/div&gt;
|}&lt;!-- Template:Welcome --&gt; --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]])  ၀၃:၃၀၊ ၃၀ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ (UTC)</text>
      <sha1>4y7fw5xy2gg1vso97t10520gxnpi0wi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-47161-27</title>
    <ns>3</ns>
    <id>291058</id>
    <revision>
      <id>1050816</id>
      <timestamp>2026-08-30T05:30:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Welcome-Bot</username>
        <id>40494</id>
      </contributor>
      <comment>ကြိုဆိုပါသည်!</comment>
      <origin>1050816</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8543" sha1="28erao9w0w8ber08mwqh7lt8j73sn7t" xml:space="preserve">== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &amp;#126;2026-47161-27 ! ==

{| class=&quot;plainlinks&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:0 0 1em; width:100%;&quot;
| style=&quot;width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ 
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
&lt;/div&gt;
| style=&quot;padding:0 0.5em;&quot; |
| style=&quot;width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese.  However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can!  Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
&lt;/div&gt;
|}&lt;!-- Template:Welcome --&gt; --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]])  ၀၅:၃၀၊ ၃၀ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ (UTC)</text>
      <sha1>28erao9w0w8ber08mwqh7lt8j73sn7t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>291059</id>
    <redirect title="ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရစီရင်စုများ (မြန်မာ)" />
    <revision>
      <id>1050843</id>
      <timestamp>2026-08-30T11:26:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>နေနီဝန်း</username>
        <id>89694</id>
      </contributor>
      <comment>[[ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]] စာမျက်နှာကို [[ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရစီရင်စုများ]] သို့ နေနီဝန်းက ရွှေ့ခဲ့သည်: ဒေသတစ်ခုတည်းမဟုတ် တိုင်းအကြောင်းအရာပါပါဝင်သဖြင့် နှစ်ခုလုံးကိုရည်ညွှန်းသည့် အခြေခံဥပဒေပါ စီရင်စုဟူသော အသုံးအနှုန်းကိုသုံးသင့်ပါသည်။</comment>
      <origin>1050843</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="122" sha1="qeu970y4t5owcwb6sbl3ucej4hzoo0g" xml:space="preserve">#REDIRECT [[ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရစီရင်စုများ]]</text>
      <sha1>qeu970y4t5owcwb6sbl3ucej4hzoo0g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>မုခ်ဝ:လက်ရှိဖြစ်ရပ်များ/၂၀၂၆ ဩဂုတ် ၂၉</title>
    <ns>100</ns>
    <id>291060</id>
    <revision>
      <id>1050844</id>
      <timestamp>2026-08-30T11:44:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Salai Rungtoi</username>
        <id>22844</id>
      </contributor>
      <comment>&quot; {{Current events|year=2026|month=08|day=29|content=  &lt;!-- All news items below this line --&gt;    &lt;!-- All news items above this line --&gt;}}&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1050844</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="138" sha1="se3qj4z0drudr5naqs0d17a5dda5fwf" xml:space="preserve">
{{Current events|year=2026|month=08|day=29|content=

&lt;!-- All news items below this line --&gt;


&lt;!-- All news items above this line --&gt;}}</text>
      <sha1>se3qj4z0drudr5naqs0d17a5dda5fwf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1050849</id>
      <parentid>1050844</parentid>
      <timestamp>2026-08-30T11:53:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Salai Rungtoi</username>
        <id>22844</id>
      </contributor>
      <origin>1050849</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="792" sha1="fh4uy9p9m1ptyprmi57wat27wzs7571" xml:space="preserve">
{{Current events|year=2026|month=08|day=29|content=

&lt;!-- All news items below this line --&gt;
'''ဘေးအန္တရာယ်နှင့် မတော်တဆမှုများ'''
*[[၂၀၂၆ နီပေါနိုင်ငံ ရေကြီးမှု]]
**[[နီပေါနိုင်ငံ]]တွင် ရုတ်တရက်ဖြစ်ပေါ်သော ရေကြီးမှုကြောင့် သေဆုံးသူဦးရေ ၆၆၉ ဦးအထိ မြင့်တက်လာပြီး ပျောက်ဆုံးနေသူ ၂,၄၀၀ ကျော်ရှိသည်။ [https://www.nbcnews.com/world/asia/nepal-floods-death-toll-climbs-missing-rescue-efforts-rcna594990 (NBC News)]

&lt;!-- All news items above this line --&gt;}}</text>
      <sha1>fh4uy9p9m1ptyprmi57wat27wzs7571</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>မုခ်ဝ:လက်ရှိဖြစ်ရပ်များ/၂၀၂၆ ဩဂုတ် ၃၀</title>
    <ns>100</ns>
    <id>291061</id>
    <revision>
      <id>1050845</id>
      <timestamp>2026-08-30T11:44:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Salai Rungtoi</username>
        <id>22844</id>
      </contributor>
      <comment>&quot; {{Current events|year=2026|month=08|day=30|content=  &lt;!-- All news items below this line --&gt;    &lt;!-- All news items above this line --&gt;}}&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1050845</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="138" sha1="4kawgy9bd2g52yfzofxqx07sr1ogcyj" xml:space="preserve">
{{Current events|year=2026|month=08|day=30|content=

&lt;!-- All news items below this line --&gt;


&lt;!-- All news items above this line --&gt;}}</text>
      <sha1>4kawgy9bd2g52yfzofxqx07sr1ogcyj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1050846</id>
      <parentid>1050845</parentid>
      <timestamp>2026-08-30T11:47:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Salai Rungtoi</username>
        <id>22844</id>
      </contributor>
      <origin>1050846</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="675" sha1="087h46m9b58v0pp5v3inmjg0bg6ryg6" xml:space="preserve">
{{Current events|year=2026|month=08|day=30|content=

&lt;!-- All news items below this line --&gt;
'''နိုင်ငံရေးနှင့် ရွေးကောက်ပွဲများ'''
*ကရင်နီပြည်အတိုင်ပင်ခံကောင်စီ (KSCC) ဥက္ကဋ္ဌနှင့် [[ကရင်နီအမျိုးသားတိုးတက်ရေးပါတီ]] (KNPP) ၏ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူး ဦးအောင်ဆန်းမြင့် ကွယ်လွန်သည်။ [https://www.bbc.com/burmese/articles/c1e5l4d1gpxo (BBC)]

&lt;!-- All news items above this line --&gt;}}</text>
      <sha1>087h46m9b58v0pp5v3inmjg0bg6ryg6</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>