ဝီကီပီးဒီးယား mywiki https://my.wikipedia.org/wiki/%E1%80%97%E1%80%9F%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%85%E1%80%AC%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%AC MediaWiki 1.47.0-wmf.18 first-letter မီဒီယာ အထူး ဆွေးနွေးချက် အသုံးပြုသူ အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက် ဝီကီပီးဒီးယား ဝီကီပီးဒီးယား ဆွေးနွေးချက် ဖိုင် ဖိုင် ဆွေးနွေးချက် မီဒီယာဝီကီ မီဒီယာဝီကီ ဆွေးနွေးချက် တမ်းပလိတ် တမ်းပလိတ် ဆွေးနွေးချက် အကူအညီ အကူအညီ ဆွေးနွေးချက် ကဏ္ဍ ကဏ္ဍ ဆွေးနွေးချက် မုခ်ဝ မုခ်ဝ ဆွေးနွေးချက် စာမူကြမ်း စာမူကြမ်း ဆွေးနွေးချက် TimedText TimedText talk မော်ဂျူး မော်ဂျူး ဆွေးနွေးချက် Event Event talk 0 2642 1051409 1047662 2026-09-04T05:58:48Z Chenzeyan29 141880 /* စာပေ */ 1051409 wikitext text/x-wiki {{Infobox Ethnic group |group = ရခိုင်လူမျိုး <br/> (Rakhine people) |image = Flag of Rakhine.svg |image_caption = ရခိုင်အမျိုးသားအလံ |poptime = ၄,၁၀၀,၀၀၀ ခန့် |region1 = {{flag|Myanmar}} |pop1 = ၃,၁၀၀,၀၀၀ |ref1 = <ref>{{cite web|url= https://www.idea.int |title="Overviews of Myanmar's diversity"}}</ref> |region2 = {{flag|India}} |pop2 = ၅၀,၀၀၀ |ref2 = {{Cn}} |region3 = {{flag|Bangladesh}} |pop3 = ၁၁,၁၉၅ |ref3 = <ref>{{cite web|url=https://www.ucanews.com/news/last-of-bangladeshs-buddhist-rakhines-wage-a-losing-war/101748|title=Last of Bangladesh's Buddhist Rakhines wage a losing war}}</ref> |region4 = {{flag|Malaysia}} |pop4 = ၁၀,၀၀၀ |ref4 = <ref>{{Cite web |last=CNI |title=Rakhine and Chin refugees enter Malaysia more than before |url=https://cnimyanmar.com/index.php/english-edition/22925-rakhine-and-chin-refugees-enter-malaysia-more-than-before |access-date=2025-04-18 |website=cnimyanmar.com}}</ref> |region5 = {{Flag|United States}} |pop5 = ၂,၃၀၀ |ref5 = <ref>{{Cite web |date=2023-08-04 |title=Burmese Population in the USA |url=https://thebaci.org/2023/08/04/burmese-population-in-the-usa/ |access-date=2025-04-18 |website=The official website of Burmese American Community Institute}}</ref> |rels = [[ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]] (အများစု) |langs = [[ရခိုင်ဘာသာစကား|ရခိုင်]]၊ [[မြန်မာဘာသာစကား|မြန်မာ]] |related = [[ဗမာလူမျိုး]]၊ [[မရမာကြီး လူမျိုး|မရမာကြီး]] နှင့် အခြား[[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာမျိုးနွယ်စု]]များ }} '''ရခိုင်လူမျိုး''' (သို့မဟုတ်) '''ရက္ခိုင်လူမျိုး''' ({{lang-en|Rakhine people / Arakanese}}) သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၏ အနောက်ဘက် ကမ်းရိုးတန်းဒေသတွင် အဓိက အခြေစိုက်နေထိုင်ကြသော၊ သမိုင်းအစဉ်အလာနှင့် ကိုယ်ပိုင်ယဉ်ကျေးမှု ထည်ဝါခိုင်ခံ့သည့် ဌာနေတိုင်းရင်းသား လူမျိုးစုကြီး ဖြစ်သည်။မြန်မာနိုင်ငံ စုစုပေါင်းလူဦးရေ၏ ၄% ခန့် ရှိသည်။ ရခိုင်လူမျိုးများသည် ကိုယ့်ထီးကိုယ့်နန်း၊ ကိုယ်ပိုင်အချုပ်အခြာအာဏာဖြင့် ဓညဝတီ၊ ဝေသာလီ၊ လေးမြို့ နှင့် မြောက်ဦး ဟူ၍ ကြီးကျယ်ခမ်းနားသော ခေတ်ကြီးလေးခေတ်ကို တည်ထောင်ကာ ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ ထွန်းကားခဲ့သည့် သမိုင်းကြောင်းရှိသည်။<ref>တိုင်းရင်းသားယဉ်ကျေးမှု ရိုးရာဓလေ့ထုံးစံများ ရခိုင် (၁၉၇၆) စာမျက်နှာ ၁၄၁-၁၄၇</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/burma/ |title=Burma - The World Factbook |publisher=CIA |access-date=12 October 2023 |archive-date=10 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210210200835/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/burma/ |url-status=dead }}</ref> [[မနုဿဗေဒ]]နှင့် [[ဘာသာဗေဒ]] သမိုင်းကြောင်းအရ အေဒီ ၉ ရာစုနောက်ပိုင်းတွင် ရခိုင်ကမ်းရိုးတန်းဒေသသို့ အလုံးအရင်းနှင့် ဝင်ရောက်လာခဲ့ကြသည့် [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာအုပ်စုဝင်]] များ ဖြစ်ကြပြီး၊ ထိုဒေသတွင် ရှိနှင့်ပြီးသားဖြစ်သော ရှေးဦးအခြေစိုက် လူ့အဖွဲ့အစည်းများနှင့် ကာလရှည်ကြာစွာ ထိတွေ့နှီးနွှာကာ ရခိုင်ဟူသော ကိုယ်ပိုင်အမှတ်လက္ခဏာကို ထူထောင်ခဲ့ကြသည်။<ref name="Luce">Luce, G.H. (1985). ''Phases of Pre-Pagan Burma: Languages and History''. Oxford University Press. pp. 78–82.</ref><ref>Charney, Michael W. (2005). ''Where Crowds of Ships Meet: A History of Arakanese Cultural Integration''. IIAS. pp. 12–15.</ref> ရခိုင်ဒေသသည် ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော် ကမ်းခြေနှင့် ထိစပ်နေသဖြင့် ရှေးယခင်ကပင် နိုင်ငံခြား တိုင်းပြည်များနှင့် ပင်လယ်ရေကြောင်း ဆက်သွယ်ရေး၊ ကုန်သွယ်ရေး လွယ်ကူခဲ့ပြီး အနောက်ဘက် ကမ္ဘာနှင့် အရှေ့တောင်အာရှကို ချိတ်ဆက်ပေးရာ ယဉ်ကျေးမှု ပေါင်းကူးတံတားကြီးအဖြစ် တည်ရှိခဲ့သည်။ == နေထိုင်သည့် နေရာ == ရခိုင်လူမျိုးသည် ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် အများစု နေထိုင် ကြပြီး။ မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဒေသ အနှံအပြားတွင် အနည်းနည်း နေထိုင်ကြသည်။ အထူးသဖြင့်ချင်း ပြည်နယ် ပလက်ဝခရိုင်နှင့် ရန်ကုန်မြို့ ဖြစ်သည်။ ရခိုင်ပြည်နယ် စစ်တွေခရိုင်၊ မြောက်ဦးခရိုင်၊အမ်းခရိုင်၊ပေါက်တောခရိုင်၊သံတွဲခရိုင်၊ တောင်ကုတ်ခရိုင်၊ ကျောက်ဖြူခရိုင်တွင် အများဆုံး နေထိုင် သည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ၃,၁၀၇,၀၀၀ လူဦရေး ၄% နေထိုင်သည်။ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ ဖလောင်းချိန်းမြို့ ရခိုင်လူမျိုး အနည်းနည်းနေထိုင်သည်။ စုစုပေါင်း လူဦရေး ၂၀၀၀၀ ကျော် နေထိုင်သည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ တြိပူရပြည်နယ်တွင် အများဆုံးနေထိုင်ကြပြီး စုစုပေါင်း လူဦရေး ၃၂,၀၀၀ ကျော် နေထိုင်သည်။ == အခေါ်အဝေါ် == ရခိုင်လူမျိုးများအား ရခိုင်၊ ရက္ခိုင်၊ အာရကန်၊ မောဂ် စသဖြင့်ခေါ်ဝေါ်မှုများလည်းရှိကြသည်။ ရခိုင် ဆိုသောစကားသည် ပါဠိ စကားမှ ဆင်းသက်လာသည်။ ရက္ခိတ (အမျိုးကို စောင့်ရှောက်သူ)ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ရခိုင်လူမျိုးအချိုသည့် ရက္ခိုင် ဟု ခေါ်ဆိုသည့်ကို နှစ်သက်ကြသည်။ ရခိုင်=ရက္ခိုင် အသံထွက် တူသည့် အဓိပ္ပာယ်အရလည်းတူသည်။ အာရကန် ဆိုသောစကားသည် ပါဠိ စကား အာရက္ခမှ ဆင်းသက်လာခြင်းဖြစ်ပြီး မိမိကိုယ်ကိုလည်းကောင်း ပတ်ဝန်းကျင်နိုင်ငံများကိုလည်းကောင်း စောင့်ရှောက်ခြင်း စောင့်ရှောက်သည့်လူမျိုးဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ အထူးသဖြင့် အနောက်တိုင်း စာပေများတွင် အသုံးများသည်ကို တွေ့ရသည်။ မောဂ်ဟူသော အခေါ်အဝေါ်မှာ ဘင်္ဂလီစာပေများတွင် ရခိုင်လူမျိုးများအား ခေါ်ဝေါ်သုံးစွဲသော စကားလုံးဖြစ်သည်။ ရခိုင်တို့သည် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားရှင် ပွင့်တော်မူရာ အိန္ဒိယပြည်မြောက်ပိုင်းမှ မဂဓတိုင်းသားများဖြစ်ကြသည်။ ယင်းမှ ဆင်းသက်လာသော အနွယ်တော်များ ဖြစ်သောကြောင့် မဂဓတိုင်းသားများ မောဂ် ဟုခေါ်ဝေါ်သုံးစွဲခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ == ပေါ်ပေါက်လာပုံ == ရခိုင်လူမျိုးတို့၏ မူလဇာစ်မြစ်နှင့် ပတ်သက်၍ သမိုင်းပညာရှင်များအကြား အယူအဆ အမျိုးမျိုး ရှိသော်လည်း အခြေခံအားဖြင့် [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာနွယ်ဝင်]] မျိုးနွယ်စုများ အနောက်ဘက်သို့ ရွှေ့ပြောင်းအခြေချမှုမှ မြစ်ဖျားခံသည်ဟု လက်ခံထားကြသည်။ ရခိုင်ပြည်နယ်အတွင်း ကျောက်လက်နက်ကိရိယာများ ရှာဖွေတွေ့ရှိမှုအရ ဤဒေသတွင် ကျောက်ခေတ်ဦးကာလကတည်းက လူသားများ အခြေချနေထိုင်ခဲ့ကြောင်း သိရှိရသော်လည်း ထိုမူလနေထိုင်သူများမှာ မည်သည့်လူမျိုးဖြစ်သည်ကိုမူ တိကျစွာ အတည်မပြုနိုင်သေးပေ။<ref name="Cultural1976">တိုင်းရင်းသားယဉ်ကျေးမှု ရိုးရာဓလေ့ထုံးစံများ (ရခိုင်)၊ ၁၉၇၆၊ စာမျက်နှာ ၃၃-၃၆။</ref> ဘာသာဗေဒနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ အထောက်အထားများအရ ရခိုင်လူမျိုးသည် [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာ]] အနွယ်ဝင်များ ဖြစ်ကြသည်။ ရခိုင်ဘာသာစကားသည် တိဗက်-ဗမာအုပ်စုဝင် [[လိုလို-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|လိုလို-ဗမာနွယ်]] (Lolo-Burmese) ထဲတွင် ပါဝင်ပြီး [[မြန်မာဘာသာစကား]]နှင့် အလွန်နီးကပ်သော ဆက်စပ်မှုရှိသည်။ ရခိုင်လူမျိုးတို့သည် ဗမာလူမျိုးများနှင့် ရုပ်သွင်ပြင်ဆိုင်ရာ လက္ခဏာများ ဖြစ်သော မျက်နှာပုံစံ၊ ခန္ဓာကိုယ်ဖွဲ့စည်းပုံနှင့် အသားအရေတို့တွင် တူညီမှုရှိကြပြီး၊ အေဒီ ၉ ရာစုမတိုင်မီကပင် ရခိုင်ရိုးမတောင်တန်းကို ဖြတ်ကျော်၍ ကမ်းရိုးတန်းဒေသသို့ ဝင်ရောက်အခြေချခဲ့သော ရှေးဦးဗမာနွယ်ဝင်များ ဖြစ်သည်ဟု ယူဆကြသည်။<ref name="Charney2005">Charney, Michael W. (2005). ''History of Modern Burma''. Cambridge University Press.</ref> ရခိုင်ပြည်နယ်သည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ အရှေ့ပိုင်းနှင့် နီးကပ်စွာ တည်ရှိနေသဖြင့် ရှေးယခင်ကတည်းက အိန္ဒိယနွယ်ဝင် [[အင်ဒို-အာရိယန် လူမျိုးများ|အင်ဒို-အာရိယန်]] များ ကုန်သွယ်ရေးနှင့် သာသနာပြုလုပ်ငန်းများအတွက် ဝင်ရောက်လာခဲ့ကြသည်။ ဓညဝတီနှင့် ဝေသာလီခေတ် ကျောက်စာများနှင့် အနုပညာလက်ရာများတွင် အိန္ဒိယယဉ်ကျေးမှု လွှမ်းမိုးမှုကို အထင်အရှား တွေ့မြင်နိုင်သည်။ ရခိုင်လူမျိုးတို့သည် အနောက်ဘက်မှ ဝင်ရောက်လာသော အာရီယန် (Aryan) နွယ်ဝင်များနှင့် သွေးချင်းနှောမှု ရှိနိုင်သော်လည်း မျိုးရိုးဗီဇအရ အဓိကအားဖြင့် တိဗက်-ဗမာနွယ် များသာ ဖြစ်ကြသည်။<ref name="Leider2004">Leider, Jacques P. (2004). ''Le Royaume d'Arakan, Birmanie''. École française d'Extrême-Orient.</ref> ==မျိုးရိုးဗီဇ== ရခိုင်လူမျိုးများ၏ မျိုးရိုးဗီဇသည် တိဗက်-ဗမာမျိုးရိုးအုပ်စုနှင့် [[အင်ဒို-အာရိယန် လူမျိုးများ|အင်ဒို-အာရိယန် အုပ်စု]]များမှ ဖြစ်ပေါ်လာသည်ဟု သုတေသနများအများစုက ဆိုကြသည်။ သုတေသနများအရ ရခိုင်တို့တွင် [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာနွယ်အုပ်စု]]တွင် တွေ့ရသော အဖမျိုးရိုး Y-DNA haplogroups ဖြစ်သည့် O-M122 နှင့် D-M174 တို့ အများအပြားပါဝင်နေပြီး၊ အိန္ဒိယတိုက်ငယ်မှ အိန္ဒို-အာရိယန်နွယ် Haplogroup R1a နှင့် H-M69 တို့ကိုလည်း အချို့တွင် တွေ့ရသည်။ ဤအချက်အလက်များသည် ရခိုင်တို့သည် အရှေ့တောင်အာရှနှင့် တောင်အာရှ တစ်လျှောက်ရှိ လူမျိုးအုပ်စုများနှင့် မျိုးရိုးဗီဇအရသက်ဆိုင်မှုရှိကြောင်း ပြသနေသည်။<ref>Kayser, M. et al. (2006). "The Genetic Legacy of the Austronesian Expansion". ''American Journal of Human Genetics'' 79(3): 581–593.</ref><ref>Thangaraj, K. et al. (2005). "Reconstructing the Origin of Andaman Islanders". ''Science'' 308(5724): 996.</ref><ref>van Driem, George (2014). ''The Tale of Two Rakhines: Genetic and Linguistic Perspectives on the Peoples of Western Burma''. Leiden University Press.</ref> == သမိုင်းကြောင်း == === ဓညဝတီခေတ် === ရခိုင်ရာဇဝင်ဟောင်းများ၌ ရေးသားဖော်ပြချက်အရ ရခိုင်ပြည်သည် ခေတ်ကြီးလေးခေတ်ဖြင့် ကိုယ့်ထီးကိုယ့်နန်း တည်ရှိခဲ့သည်။ ပထမဓညဝတီ (ဘီစီ ၃၃၂၅-၁၅၀၇) ကို [[မာရယု]]မင်းက တည်ထောင်ခဲ့သည်ဟု ဆိုသော်လည်း၊ ခေတ်သစ်ရှေးဟောင်းသုတေသနအမြင်အရ ဤကာလသည် ကျောက်ခေတ်နှောင်းပိုင်းသာ ဖြစ်သဖြင့် မြို့ပြနိုင်ငံအဆင့် တည်ရှိရန် ခိုင်မာသော သက်သေမတွေ့ရသေးပေ။ ဒုတိယဓညဝတီ (ဘီစီ ၁၅၀၇-၅၈၀) ကို သာကီနွယ်ဖြစ်သော ကံရာဇာကြီးက တည်ထောင်ခဲ့သည်ဟု ဆိုသော်လည်း၊ သမိုင်းအချက်အလက်အရ ဗုဒ္ဓမြတ်စွာသည် ဘီစီ ၆ ရာစုခန့်မှသာ ပွင့်တော်မူခဲ့သဖြင့် ဗုဒ္ဓမပွင့်မီ နှစ်ပေါင်း ၁၀၀၀ ကျော်စော၍ သာကီနွယ်များ ရောက်ရှိလာသည်ဆိုခြင်းမှာ အချိန်ကာလ လွဲချော်မှု (Anachronism) ရှိနေသည်။ တတိယဓညဝတီ (ဘီစီ ၅၈၀-၃၂၇) တွင် စန္ဒသူရိယမင်း စိုးစံခဲ့ပြီး ဗုဒ္ဓနှင့် ခေတ်ပြိုင်ဖြစ်ကာ [[မဟာမုနိရုပ်ပွားတော်]]ကို သွန်းလုပ်ခဲ့သည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။ ရာဇဝင်၌ မဂဓလူမျိုးများနှင့် သာကီအနွယ်များ အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်ဟု ဖော်ပြခြင်းမှာ ရှေးဦးရခိုင်ဒေသနှင့် အိန္ဒိယယဉ်ကျေးမှုအကြား အဆက်အသွယ်ရှိမှုကို ဖော်ပြလိုခြင်းဖြစ်နိုင်သော်လည်း၊ မနုဿဗေဒနှင့် DNA အထောက်အထားများအရ ရခိုင်ဒေသကို မူလအခြေချသူများသည် တိဗက်-ဗမာအနွယ်ဝင်များသာ ဖြစ်ကြသည်။ === ဝေသာလီခေတ် === {{seealso|ဝေသာလီခေတ်}} ဝေသာလီခေတ် (အေဒီ ၃၂၇-၈၁၈) ကို မင်းဆက် ၁၂ ဆက် စိုးစံခဲ့သည်။ ဤခေတ်သည် ဒင်္ဂါးပြားများနှင့် [[အာနန္ဒစန္ဒြကျောက်စာ]] (အေဒီ ၈ ရာစု) ကဲ့သို့သော ခိုင်မာသည့် သမိုင်းအထောက်အထားများ စတင်တွေ့ရှိရသည့် ခေတ်ဖြစ်သည်။ ဝေသာလီခေတ်တွင် သင်္သကရိုက်ဘာသာနှင့် ပျူစာပေများ ထွန်းကားခဲ့ပြီး၊ ဘာသာရေးအရ မဟာယာနနှင့် ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာတို့ ရောနှောထွန်းကားခဲ့ကြောင်း တွေ့ရသည်။<ref>တိုင်းရင်းသားယဉ်ကျေးမှု ရိုးရာဓလေ့ထုံးစံများ ရခိုင် ၁၉၇၆ စာမျက်နှာ ၁၄၃-၁၄၄</ref> === လေးမြို့ခေတ် === လေးမြို့ခေတ် (အေဒီ ၈၁၈-၁၄၃၀) တွင် ပဉ္စာ၊ ပရိန်၊ လောင်းကြက် စသည့် မြို့တော်များကို အခြေပြု၍ အုပ်ချုပ်ခဲ့ကြသည်။ ဤခေတ်သည် ဗဟိုအာရှနှင့် တိဗက်ကုန်းပြင်မြင့်မှ ဆင်းသက်လာသော တိဗက်-ဗမာအနွယ်ဝင် ဗမာစုများ (Burmish groups) ရခိုင်ဒေသသို့ အလုံးအရင်းနှင့် ဝင်ရောက်လာပြီး ဒေသခံမျိုးနွယ်စုများနှင့် ပေါင်းစပ်ကာ ယနေ့ခေတ် "ရခိုင်လူမျိုး" အသွင်စတင်ပေါ်ပေါက်လာသည့် ကာလဖြစ်သည်။ ပထမပရိန်ခေတ်တွင် ပုဂံအင်ပါယာ၏ ဩဇာလွှမ်းမိုးမှုကို ခံခဲ့ရသော်လည်း၊ ရခိုင်တောင်ပိုင်းဒေသများသည် ၁၃ ရာစုအထိ သီးခြားလွတ်လပ်စွာ တည်ရှိခဲ့ကြောင်း တွေ့ရသည်။<ref>တိုင်းရင်းသားယဉ်ကျေးမှု ရိုးရာဓလေ့ထုံးစံများ ရခိုင် ၁၉၇၆ စာမျက်နှာ ၁၄၄-၁၄၅</ref> === မြောက်ဦးခေတ် === {{seealso|မြောက်ဦးနေပြည်တော်}} မြောက်ဦးခေတ် (အေဒီ ၁၄၃၀-၁၇၈၄) ကို မင်းစောမွန်က တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ဤခေတ်သည် ရခိုင်သမိုင်းတွင် စီးပွားရေး၊ စစ်ရေးနှင့် အနုပညာ အထွန်းတောက်ဆုံး ရွှေခေတ်ဖြစ်သည်။ ရခိုင်ဘုရင်များသည် အစ္စလာမ်ဘွဲ့အမည်များကိုပါ အသုံးပြု၍ ဘင်္ဂလားအကူအညီဖြင့် နိုင်ငံတော်ကို အင်အားတောင့်တင်းအောင် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ မြောက်ဦးခေတ်သည် နိုင်ငံတကာ ကုန်သွယ်မှုနှင့် ဆက်ဆံရေး အားကောင်းခဲ့ပြီး၊ အေဒီ ၁၇၈၄ ခုနှစ်တွင် ကုန်းဘောင်မင်းဆက်၏ သိမ်းပိုက်ခြင်းကို ခံရသည်အထိ နှစ်ပေါင်း ၃၀၀ ကျော် ကြာမြင့်ခဲ့သည်။<ref>တိုင်းရင်းသားယဉ်ကျေးမှု ရိုးရာဓလေ့ထုံးစံများ ရခိုင် ၁၉၇၆ စာမျက်နှာ ၁၄၆-၁၄၇</ref> === ကုန်းဘောင်ခေတ် === မဟာသမ္မတရာဇာ ရခိုင်ဘုရင် လက်ထက် ၁၇၈၆ ခုနှစ်တွင် မြောက်ဦး‌‌နေပြည်တော် (ရခိုင်ပြည်၊ရခိုင်နိုင်ငံ)ကို ဘိုးတော်ဘုရားမှ လွှတ်သည် သတိုးမင်းစော ဦးဆောင်သော တပ်များမှ တိုက်ခိုင်ခြင်ကြောင်း ရခိုင်နိုင်ငံ ပြိုကွဲခဲသည်။ ကုန်းဘောင်ဧကရာဇ်နိုင်ငံတော် သည် ရခိုင်ပြည်ကို ၁၈၂၆ ခုနှစ်အထိ နှစ်ပေါင်း ၄၀ အုပ်ချုပ်ခဲသည်။<ref>https://my.m.wikipedia.org/wiki/%E1%80%9B%E1%80%BD%E1%80%BE%E1%80%B1%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8</ref> === ဗြိတိသျှခေတ် === ပထမ အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ စစ် ၁၈၂၆ ခုနှစ်တွင် ရန္တပိုစာချုပ်အရ ဗြိတိသျှ လက်အောက်သို့ ရခိုင်ပြည်ကြရောက်သွားသည်။ ဗြတိသျှသည့် ရခိုင်ပြည်ကို [[ရခိုင်တိုင်း]] အဖြစ် အုပ်ချုပ် ခဲသည်။ [[ဒုတိယကမ္ဘာစစ်]] ၁၉၄၂ ခုနှစ်တွင် ရခိုင်ပြည်သည် ဂျပန်တို့ လက်အောက်သို့ ကျရောက်ခဲ့သည်။ ၁၉၄၅ ခုနှစ်တွင် မဟာမိတ်တပ်များ အကူအညီဖြင့် ဗြိတိသျှတပ်များ ရခိုင်ပြည်ကို ရရှိခဲ့သည်။ ၁၉၄၈ ခုနှစ် ဗြိတိသျှတို့ထံမှ လွတ်လပ်ရေးရပြီးသည့်နောက် ရခိုင်ပြည်သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒေသ အဖြစ် တည်ရှိခဲသည်။<ref>https://my.m.wikipedia.org/wiki/%E1%80%9B%E1%80%81%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8</ref> === မြန်မာနိုင်ငံ === ရခိုင်လူမျိုးများသည် မြန်မာနိုင်ငံ လွှတ်လပ်ရေးအတွက် စွမ်းစွမ်းတမန် ဆောက်ရွက် ပေခဲသည်။ ထင်ရှားသော ပုဂ္ဂိုလ်များမှ ဆရာတော် ဦးဥတ္တမနှင့် ဦးအောင်ဇံဝေ၊ ဦးမေအောင် တိုဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံအစိုးရသည် ရခိုင်လူမျိုးကို လူမျိုးစုအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုသည်။<ref name="pyithu"/> သိုပေမယ့် ရခိုင်ပြည်နယ်မရရှိပေ ၁၉၇၄ ခုနှစ် ဦနေဝင်း မြန်မာဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီ လက်ထက်မှ အခြေခံဥပဒေအရ ဒီဇင်ဘာလ ၁၅ ရက်နေ့တွင် ရခိုင်တိုင်းမှ ရခိုင်ပြည်နယ်အဖြစ် ပြောင်းလဲသတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ရခိုင်လူမျိုးအများစု‌ နေထိုင်သည် ရခိုင်ပြည်တွင် ခွဲထွက်ရေးလှုပ်ရှားမှုများကို ၁၉၆၇ ခုနှစ်မှစ၍ ယခုအထိ တွေရသည်။<ref>https://www.dmgburmese.com/%E1%80%9E%E1%80%90%E1%80%84%E1%80%B9%E1%80%B8/47-rke-day.html</ref> == ဘာသာစကားနှင့် စာပေ == ရခိုင်လူမျိုးများသည် တိဗက်-ဗမာအုပ်စုအောက်ရှိ လိုလို-ဗမာအုပ်စု တွင်ပါဝင်ပြီး၊ ဗမာ၊ အင်းသား နှင့် တောင်ရိုး တို့နှင့် မျိုးရိုးစပ်ဆိုင်မှုရှိကြသည်။ သို့သော် ရခိုင်တို့၏ ဘာသာစကားနှင့်ယဉ်ကျေးမှုသည် ပင်မဗမာအုပ်စုများထက် အင်ဒို-အာရိယန် လွှမ်းမိုးမှုများ ရှိနေသည်ဟု သုတေသနများက ဖော်ပြထားသည်။ ရခိုင်ဘာသာသည် ဗမာဘာသာနှင့်အတူ လိုလို-ဗမာအုပ်စုမှ ဗမာနွယ်ဘာသာစကားတစ်ခုဖြစ်သော်လည်း၊ အသံအနေအထားနှင့် အချို့သော ဝေါဟာရများအပေါ်တွင် ပင်မဗမာဘာသာထက် ပိုမိုဟောင်းသော လက္ခဏာများ ထိန်းသိမ်းထားစဲဖြစ်သည့်အပြင်<ref>Okell, John (1995). ''Three Lectures on Burmese Speech, Grammar and Writing''. SOAS University of London.</ref><ref>Bradley, David (2007). ''Language Endangerment and Language Maintenance in the Tibeto-Burman Languages''. Pacific Linguistics.</ref><ref>van Driem, George (2014). ''Languages of the Himalayas: An Ethnolinguistic Handbook''. Brill.</ref>တခြားဗမာနွယ်များဖြစ်သည့် အင်းသားနှင့် ဓနုတို့မှာ ဗမာအင်ပါယာများနှင့် ပိုဆက်နွယ် သဖြင့် ယဉ်ကျေးမှုအရ ဗမာနှင့်ပိုမိုဆင်တူသော်လည်း၊ ရခိုင်တို့တွင် တောင်အာရှနှင့် အိန္ဒိယသက်ရောက်မှုများ ပိုမိုသိသာသည်။ ထို့ကြောင့် ရခိုင်တို့ကို လိုလို-ဗမာအုပ်စုအတွင်းရှိ တောင်ဘက်သို့ ဆင်းသက်သည့် ဘာသာစကားနှင့် ယဉ်ကျေးမှုခွဲအနေနဲ့ သတ်မှတ်နိုင်သည်။<ref>Lieberman, Victor (2003). ''Strange Parallels: Southeast Asia in Global Context, c.800–1830''. Cambridge University Press.</ref> '''ဘာသာစကား'''{{see also|ရခိုင်ဘာသာစကား}} ဘာသန္တရ သုတေသနနည်းအရ ရခိုင်စကားသည် မြန်မာနွယ်ဖွား စကားစုများတွင် ပါဝင်ပြီး [[ထားဝယ်လူမျိုး|ထားဝယ်]]၊ [[အင်းသားလူမျိုး|အင်းသား]]၊ [[ဓနုလူမျိုး|ဓနု]] စသည့် ဒေသသုံးစကားကွဲများနှင့် နီးစပ်မှုရှိသည်။ရခိုင်လူမျိုးတို့ သည် ရခိုင်ဘာသာစကားနှင့် မြန်မာဘာသာစကားကို အများဆုံး ပြောဆိုကြသည်။ ရခိုင်ဘာသာစကားနှင့် မြန်မာဘာသာစကားသည် အတော်များများတူပြီး ရသံ /r/ နှင့် ဂျသံ /j/ ထွက်ကွာသည်။ ဒေသအလိုက် ရခိုင်ဘာသာစကား အနည်းငယ် ကွဲသည်။<ref>တိုင်းရင်းသားယဉ်ကျေးမှု ရိုးရာဓလေ့ထုံးစံများ ရခိုင် ၁၉၇၆ စာမျက်နှာ ၂၈နှင့် ၃၆</ref> ===စာပေ=== ရခိုင်စာပေနှင့် အက္ခရာသည် ဝေသာလီခေတ် (အေဒီ ၄ ရာစု မှ ၈ ရာစု) ကတည်းက ဗြာဟ္မီအက္ခရာနွယ်ဝင် ရှေးဟောင်း ရခိုင်-ဗြာဟ္မီ (Rakhine Brahmi) နှင့် သက္ကတ၊ ပါဠိ ကျောက်စာများဖြင့် စတင် ခိုင်မာစွာ ထွန်းကားခဲ့ပေသည်။ <ref>Johnston, E. H. (1944). Some Sanskrit Inscriptions of Arakan. Bulletin of the School of Oriental and African Studies, 11(2), 357-385.</ref>အဓိပတိ မဟာမုနိ ရုပ်ပွားတော်မြတ်ကြီးဆိုင်ရာ မှတ်တမ်းများ၊ အနန္ဒစန္ဒြ မင်းကြီး၏ ဝေသာလီ ကျောက်စာ တို့သည် ရခိုင်ဒေသ၏ အစောပိုင်း စာပေနှင့် အနုပညာ အဆင့်အတန်းကို သက်သေပြနေသည့် သမိုင်းဝင် အထောက်အထားများ ဖြစ်ကြသည်။ <ref>Gutman, P. (2001). Burma's Lost Kingdoms: Splendours of Arakan. Orchid Press.</ref>လေးမြို့ခေတ်နှင့် မြောက်ဦးခေတ် (အေဒီ ၁၅ ရာစု မှ ၁၈ ရာစု) တွင် ရခိုင်စာပေသည် ရတု၊ ကဗျာ၊ ဧချင်း၊ လင်းကာ၊ ရာဇဝင်ကျမ်းများနှင့် ဆေးကျမ်း၊ ဓာတ်ကျမ်းများအထိ အထူး တိုးတက် ထွန်းကားခဲ့ပြီး၊ ဥဂ္ဂါပြန်၏ ဧချင်းများ၊ မဟာပညာကျော်၏ လျှောက်ထုံးများနှင့် ရခိုင် ရတုဆရာကြီးများ၏ လက်ရာများသည် ရခိုင်ယဉ်ကျေးမှု၏ အထိရောက်ဆုံး စာပေအမွေအနှစ်များ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ <ref>Charney, M. W. (2009). A History of Modern Burma. Cambridge University Press.</ref> သို့သော်လည်း ၁၈ ရာစုနှောင်းပိုင်း ကုန်းဘောင်ခေတ် (အေဒီ ၁၇၈၄) တွင် ဗဒုံမင်း (ဘိုးတော်ဘုရား) ၏ ရခိုင်ဒေသကို သိမ်းပိုက်မှုနှင့်အတူ ရခိုင်နိုင်ငံရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှု ဗဟိုချက်သည် ဗမာနန်းတွင်းနှင့် ပိုမို နီးကပ်စွာ ပေါင်းစည်းသွားခဲ့ရသည်<ref>Harvey, G. E. (1925). History of Burma: From the Earliest Times to 10 March 1824. London: Longmans, Green and Co.</ref>။ ထို့နောက် ၁၉ ရာစု အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ ပထမစစ်ပွဲအပြီး စစ်တွေနှင့် ရခိုင်ဒေသတစ်ခုလုံး ဗြိတိသျှ ကိုလိုနီအောက် ရောက်ရှိသွားချိန်တွင် အုပ်ချုပ်ရေး၊ ပညာရေးနှင့် ပုံနှိပ်စနစ်များ၌ စံပြဗမာစာပေ ကို အဓိက ရုံးသုံးစာပေအဖြစ် စနစ်တကျ ပြဋ္ဌာန်း သုံးစွဲလာခဲ့သည်။ <ref>Leider, J. P. (2004). On Arakanese Historical Writing: A Short Review of its Background and Development. Maritime Asia, 13, 331-358.</ref>ရခိုင်စကားနှင့် ဗမာစကားသည် မိသားစုတစ်ခုတည်းမှ ဆင်းသက်လာပြီး အက္ခရာစနစ်မှာလည်း ဗြာဟ္မီနွယ် ရိုးရာ ဝိုင်းစက်သော အက္ခရာ ပုံသဏ္ဌာန် တူညီကြသဖြင့်၊ ရခိုင်လူမျိုးများသည် မူလ အက္ခရာ ရေးထုံးများအစား စံပြ ဗမာစာပေ ပညာရေးစနစ်နှင့် ပုံနှိပ် စာအုပ်စာစောင်များကို လွယ်ကူစွာ ကူးပြောင်း လိုက်ပါ သုံးစွဲခဲ့ကြသည် <ref>Trousdale, W. (1982). Chronicles and Cultures of Arakan. Journal of the American Oriental Society, 102(4), 681-689.</ref>။ ယနေ့ခေတ်တွင် ရခိုင်လူမျိုးများသည် ရခိုင်သံစဉ် အသံထွက် ဖြင့် စကားပြောဆိုပြီး ရေးသားရာတွင်မူ မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံး သုံးစွဲသည့် စံပြ ဗမာစာပေစနစ်ကိုပင် ပုံမှန် ရေးသား သုံးစွဲလျက် ရှိကြပေသည်။ <ref>Bernot, D. (1965). The Vowel System of Rakhine and Burmese. Lingua, 15, 433-444.</ref> [[File:ArakanLiterature46thA.D.jpg|thumb|right|300px|[[အေဒီ]] ၄ ရာစုမှ ၆ ရာစုအထိ အသုံးပြုခဲ့သော ရခိုင်ပြည်သုံး အက္ခရာ<ref>[http://rakhinesthought.blogspot.com/2009/02/arakanese-font-launched.html ရခိုင့္အေတြးအေခၚ: Arakanese Font launched<!-- Bot generated title -->]</ref>]] ==ရိုးရာယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဓလေ့ထုံးစံ == ရခိုင်လူမျိုးတို့သည် များသောအားဖြင့် [[ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]]ကို ကိုးကွယ်ကြသည်။ ရခိုင်ရိုးရာယဉ်ကျေးမှုသည် ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ အခြေခံထား၍ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ ရခိုင်လူမျိုးတို့၏ စာပေ၊ ဂီတ နှင့် အနုသုခုမပညာရပ်တို့သည် ဘာသာရေးကို အခြေခံပြီး တိုးတက်လာခဲ့သည်။ ရခိုင်လူမျိုးတို့၏ ကျင်ကိုင်ခြင်းအားကစားနှင့် ဆီမီးခွက်အကတို့သည် ထင်ရှားသည်။ === ရခိုင်အမျိုးသားသင်္ကေတ === ရခိုင်လူမျိုးများ လက်ခံသော အမျိုးသားသင်္ကေတ ၃ သင်္ကေတ ရှိသည်။ ထို့သင်္ကေတများမှ အောက်ပါအတိုင် ဖော်ပြထားသည်။ * နဝရူပ ဗျာလ သတ္တဝါ ၉ မျိုး၏ ရုပ်အဆင်းရှိသော ဒဏ္ဍာရီဆန်‌သော သတ္တဝါ ဖြစ်သည်။ ဗျာလသည် နဝရူပ ရုပ်တုတစ်ခုဖြစ်သည်။ ဗျာလရုပ်တုများကို ဝေသာလီခေတ် သာသနိက အဆောက်အအုံများတွင် စတင်တွေ့ ရှိရသည်။<ref>https://my.m.wikipedia.org/wiki/%E1%80%94%E1%80%9D%E1%80%9B%E1%80%B0%E1%80%95</ref> [[File:Bya La statue in Sittwe.jpg | thumb | နဝရူပ ဗျာလ စစ်တွေမြို့ ဗျူးပွိုင့်]] * ရခိုင်အမျိုးသားအလံတော် (ရခိုင်ပြည်နယ်အလံတော်) (ခ)အောက်အလံကို ရခိုင်ပြည်နယ်အစိုးရနှင့် ရခိုင်လူမျိုးများ အသုံပြုကြသည်။ အပေါ်ပိုင်းအဖြူရောင် အောက်ပိုင်း အနီရောင် အလယ်တွင် ဝေသာလီခေတ် ရခိုင်ဒင်္ဂါး၏ ပန်းဖက်ပုံအဖြူ‌ရောင်ကို အပြာရောင်ဝိုင်ထား သည်။ {{Infobox flag | Name = ရခိုင်ပြည်နယ်အလံတော် | Image = Flag of Rakhine.svg }} * ရခိုင်အမျိုးသား တံဆိပ် (ရခိုင်ပြည်နယ် တံဆိပ်)သည် ဝေသာလီခေတ် ရခိုင်ဒင်္ဂါး၏ ပန်းဖက်ပုံ ဖြစ်သည်။ ရခိုင်အမျိုးသားအလံတော် (ရခိုင်ပြည်နယ်အလံ) အလယ်တွင်လည် တွေရသည်။<ref>https://my.m.wikipedia.org/wiki/%E1%80%9B%E1%80%81%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%9A%E1%80%BA_%E1%80%90%E1%80%B6%E1%80%86%E1%80%AD%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%84%E1%80%B7%E1%80%BA_%E1%80%A1%E1%80%9C%E1%80%B6</ref> [[File:Rakhinelogo.jpg|250px|thumb|ရခိုင်ပြည်နယ်တံဆိပ်]] === ဘာသာရေး === {{see also|ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ ဗုဒ္ဓဘာသာ}} ရှေးဦးပိုင်းတွင် ရခိုင်လူမျိုးတို့သည် [[ဟိန္ဒူဘာသာ|ဟိန္ဒူအယူဝါဒ]]ကိုလက်ခံကိုးကွယ်ကြပြီး နောက်ပိုင်းတွင်မူ [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]ကိုးကွယ်သူများဖြစ်လာကြသည်။ ရှေးအစဉ်အဆက်ကတည်းက ဘာသာရေးကိုရိုသေကိုင်းရှိုင်းကြသည်။ ရခိုင်လူမျိုးတို့သည် [[ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]]ကိုအများစုကိုးကွယ်ကြသည်။ ရခိုင်လူမျိုးသည် အရှေ့တောင်အာရှ၏ ပထမဦးဆုံးသော ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ ကိုးကွယ်သည့် လူမျိုး ဖြစ်ကြသည်။<ref>https://joshuaproject.net/people_groups/13207</ref> === ဝတ်စားဆင်ယင်မှု === ယခင်က အိန္ဒိယတို့နှင့် ဆင်တူသော ဝတ်စားဆင်ယင်မှုမျိုးရှိခဲ့သည်။ သို့သော် [[မြောက်ဦးနေပြည်တော်|မြောက်ဦးခေတ်]] ကုန်ဆုံးချိန်မှ စ၍ ရခိုင်တို့၏ ဝတ်စားဆင်ယင်မှုများ၊ ယဉ်ကျေးမှုများ မှေးမှိန်လာပြီး [[ဗမာလူမျိုး]] တို့၏ ဝတ်စားဆင်ယင်ပုံများ လွှမ်းမိုး လာခဲ့သည်။ ယနေ့အချိန်အခါတွင် ရခိုင်အမျိုးသားများသည် ပုဝါစကို နဖူးတွင် စည်းနှောင်ထားပြီး ရင်ဖုံး တိုက်ပုံကို ရိုးရာပုဆိုးနှင့် တွဲဖက်ဝတ်ဆင်ကြသည်။ အမျိုးသမီးများသည် ဇာပုဝါကို ရင်စလွယ်သိုင်းပြီး ကော်လာမဲ့ ရင်စေ့လက်ရှည်အင်္ကျီကို လုံချည်နှင့် တွဲဖက်ဝတ်ဆင်သည်။ ၁၇ ရာစု ရခိုင်မင်းဆက်များ၏ ဗိသုကာ လက်ရာများနှင့် ဗုဒ္ဓဘာသာနှင့် သက်ဆိုင်သော အဆောက်အဦးများကို [[မြောက်ဦးမြို့]]တွင်လေ့လာ နိုင်သည်။ ===အားကစား=== ရခိုင်ရိုးရာအားကစားမှ [[ကျင်]] ဖြစ်ပြီး နပန်းနှင်တူညီမှုရှိသည်။ ကျင် ဆိုသည်မှာ ကျား နှင့် ယင် ဆိုသော စကားနှစ်လုံး ပေါင်းစပ်ရာမှ ကျင်ဟူ၍ ဖြစ်လာသည်။ [[ကျင်]] အားကစားမှ ဘီစီ ၆၀၀ ကျော်လောက်ခန့် တွင်အစောဆုံ တွေရှိရသည်။<ref>တောင်ကျောင်းဆရာတော်၏ ရခိုင်ရာဇဝင်သစ်ကျမ်း</ref> === နေထိုင်မှုနှင့် လူမှုဘဝ === {{see also|အိမ်ကြီးရခိုင်}} ရှေးရခိုင်လူမျိုးများ အိမ်ကို ကြီးကျယ်စွာ တည်ဆောက်မှုကြောင့် အိမ်ကြီးရခိုင်ဟု ခေါ်ကြခြင်းဖြစ်သည်။ ရှေးအခါက အိမ်ကြီးများကို အိမ်ခွန်ကောက်ခဲ့ရာ နန်းတော်က ဆောက်ခွင့်ရမှ ဆောက်ရသည်။<ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://www.mdn.gov.mm/my/aimkiirkhiung |access-date=24 September 2023 |archive-date=30 July 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230730061014/https://www.mdn.gov.mm/my/aimkiirkhiung }}</ref> {{seealso| ရခိုင်သမက်တက်}} ရခိုင်ရိုးရာ မင်္ဂလာဆောင်သည် သမီးရှင် (သတို့သမီး) နှင့် သမက်ရှင် (သတို့သား) လက်ထက်ထိမ်းမြားသောမင်္ဂလာဆောင်ပွဲကို ရခိုင်စကားတွင် “သမက်တက်ပွဲ” ဟုခေါ်သည်။ ယောက္ခမအိမ်သို့ သမက်ကိုတင်ပို့ရသောကြောင့်လည်းကောင်း၊ လက်ထပ်ရန်သွားရသောကြောင့်လည်းကောင်း “သမက်တက်” ဟုခေါ်ရခြင်းဖြစ်သည်။ [[မယိမ်တက်]]အခမ်းအနားသည် ရခိုင်ရိုးရာ လက်ထပ်ထိမ်းမြားခြင်း ဓလေ့ထုံးတမ်း၏ အစိတ်အပိုင်း တစ်ရပ်ဖြစ်သည်။ သံတွဲမြို့နယ်တွင် ရှေးနှစ်ပေါင်း များစွာကပင် ပြုလုပ်ခဲသည်။ === ရိုးရာအစားအစာများ === # [[ရခိုင်မုန့်တီ]] # ငါးပိထောင်း # ခရမ်းသီးငါးခြောက်ချက် #ငရုပ်သီးကြိတ် #ပက်ကျိသုတ် #ပင်လယ်အစားအစာများ ==အနုပညာ ယဉ်ကျေးမှု== === တူရိယာ === တူရိယာပစ္စည်းတို့ကို ကြေး၊ ကြိုး၊ သရေ၊ လေ၊ လက်ခုပ် ဟူ၍ တူရိယာပစ္စည်း အမျိုးအစားတို့ကို စာလုံးအတိုကောက်ဖြင့် မှတ်တမ်းတင်ထားခဲ့ကြသည်။ ကြေး ဆိုသည်မှာ ကြေးဖြင့်ပြုလုပ်သော ကြေးစည်၊ မောင်း၊ ပတ္တလား၊ ခွက်ခွင်း၊ စည်းခတ် စသည်တို့ ဖြစ်သည်။ ကြိုး ဆိုသည်မှာ ကြိုးကိုအသုံးပြု၍ ပြုလုပ်ထားသော တယော၊ စောင်း၊ စောင်းကောက်၊ ဒူးလောင်း၊ မိကျောင်းတို့ ဖြစ်သည်။ သားရေ ဆိုသည်မှာ သားရေကို အသုံးချ၍ ပြုလုပ်ထားသော သားရေနှင့်ကြက်၍ တီးခတ်ရသော မြောက်စည်(ဗဟိုရ်စည်)၊ စည်ပန်းတောင်း၊ ခတ်စည်၊ စည်ရှည်၊ စည်အိုင့်(အိုးစည်)၊ ဒုပ္ပါ၊ ဒုံမင်း၊ ပတ်မ၊ တစ်ဖက်ပိတ်စည်၊ နှစ်ဖက်ပိတ်စည်၊ သံလွင်စည်၊ စည်ပုတ်၊ စည်ကြီး(ရွန်းစည်)၊ မုရိုးစည်၊ စည်ဝန်း၊ တဘက်စည်၊ ပတ်သာ၊ ပန်းတျား စသည့် တူရိယာပစ္စည်းမျိုး ဖြစ်သည်။ လေ ဆိုသည်မှာ လေနှင့်မှုတ်ရသော တူရိယာပစ္စည်းများမှာ လက်တံတို၊ လက်တံရှည်၊ ကော၊ ညှင်း၊ ချည်ခေါင်း၊ခရာကောက်၊ ခရြွာမာ၊ ဖက်လိပ်၊ နှဲ၊ ခရုသင်းနှင့် ပလွေ(ပြွီ) အမျိုးမျိုးတို့ ဖြစ်သည်။ လက်ခုပ် ဆိုသည်မှာ လက်ဖြင့် လက်ခုပ်တီးခြင်း၊ ဝါးလက်ခုပ်၊ သစ်လက်ခုပ်၊ လက်ကြားလက်ခုပ်၊ လက်ဖြောက်လက်ခုပ်၊ ကျောက်လက်ခုပ် စသည်တို့ဖြစ်သည်။ [[ရခိုင်ရိုးရာစည်တော်]]သည် ထင်ရှာသည့် ရခိုင်ရိုးရာတူရိယာ ပစ္စည်ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://www.myanmardigitalnewspaper.com/my/saaseaangsaayaapnlngnesnny-rkhiungpii-khe-ple |access-date=3 August 2023 |archive-date=3 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230803152415/https://www.myanmardigitalnewspaper.com/my/saaseaangsaayaapnlngnesnny-rkhiungpii-khe-ple }}</ref> [[File:Rakhine drummers at Thingyan, New York City.jpg | thumb | အမေရိကန်နိုင်ငံ နယူရောက်မြို့၌ ရခိုင်ရိုးရာသင်္ကြန်တွင် တွေရသည် ရခိုင်ရိုးရာစည်တော်]] === ရခိုင်ရိုးရာအကများ === # ဗုဒ္ဓပူဇနိယအက ([[ဆီမီးခွက်အက]]) # ငစွေအက # သျှင်ဒိုင်အက # ပိုးဝါမင်းသမီးအက # ယိမ်းအက # ရထားပန်းယိုင်အက # ပင့်ကူအက == ရခိုင်ခေတ်များ == * [[ပထမဓညဝတီခေတ်|ပထမဓညဝတီခေတ်]] သက္ကရာဇ် ၃၃၂၅ မှ ၁၅၀၇ BC အထိ၊ * [[ဒုတိယဓညဝတီခေတ်]] သက္ကရာဇ် ၁၅၀၇ မှ ၅၈၀ BC အထိ၊ * [[တတိယဓညဝတီခေတ်]] သက္ကရာဇ် ၅၈၀ မှ ၃၂၇ BC အထိ၊ * [[ဝေသာလီခေတ်]] သက္ကရာဇ် ၃၂၇ မှ ၈၁၈ AD အထိ၊ * [[လေးမြို့ခေတ်]] သက္ကရာဇ် ၈၁၈ မှ ၁၄၀၆ AD အထိ၊<ref>ရခိုင် ရာဇဝင်ဟောင်း</ref> * [[မြောက်ဦးနေပြည်တော်|မြောက်ဦးခေတ်]] သက္ကရာဇ် ၁၄၂၉ မှ ၁၇၈၅ AD အထိ၊<ref>တိုင်းရင်းသားယဉ်ကျေးမှု ရိုးရာဓလေ့ထုံးစံများ ရခိုင် ၁၉၇၆ စာမျက်နှာ ၁၄၁-၁၄၇</ref><ref>ရခိုင် ရာဇဝင်ဟောင်း</ref> == ရခိုင်(၇)မျိုး == # [[ရခိုင်]] # [[ကမန်လူမျိုး|ကမန်]] #[[ခမီလူမျိုး|ခမီ]] # [[ဒိုင်းနက်လူမျိုး|ဒိုင်းနက်]] # [[မရမာကြီး လူမျိုး|မရမာကြီး]] #[[မြိုလူမျိုး]] # [[သက်လူမျိုး|သက်]]<ref name="pyithu"/> == ထပ်မံကြည့်ရှုစရာ == [[ရခိုင်မင်းဆက်]]<br /> [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]<br /> [[ရခိုင်ပြည်နယ်အလံ]] ==ထင်ရှားသော ရခိုင်လူမျိုးများ== {{columns-list|width=30em| {{See also|ကဏ္ဍ:ရခိုင် တိုင်းရင်းသားများ}} * ဆရာတော် [[ဦးဥတ္တမ]] * ဗိုလ်ချုပ်[[ထွန်းမြတ်နိုင်]] - ရက္ခိုင့်တပ်တော်စစ်ဦးစီးချုပ် * ဒုဗိုလ်ချုပ်[[ညိုထွန်းအောင်]] – ရက္ခိုင့်တပ်တော် ဒုတိယစစ်ဦးစီးချုပ် * [[ဦးသာထွန်း၊ ဦး|ဦးဦးသာထွန်း]] - ရခိုင်-မြန်မာ ပဏ္ဍိတ် သမိုင်းပညာရှင် <ref>[http://alpbranchmalaysia.blogspot.com/2011/05/blog-post_4191.html Blogger<!-- Bot generated title -->]</ref> *[[မေအောင်၊ ဦး (စွယ်စုံပညာရှင်)|ဦးမေအောင်]] - ကိုလိုနီခေတ်ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီး *[[ရဲကျော်သူ|ဦးရဲကျော်သူ]] - မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဘဏ်လုပ်ငန်းကို ပထမဆုံးစတင်ခဲ့သူ ကိုလိုနီခေတ်သူဋ္ဌေးကြီး *[[ရွှေဇံအောင်၊ ဦး|ဆရာကြီး ဦးရွေဇံအောင်]] - ပထမဆုံး ဗုဒ္ဓအဘိဓမ္မာကို အင်္ဂလိပ်ဘာသာပြန်ဆိုသူ *[[စံရွှေ၊ ဦး|ဦးစံရွှေ]] - သက်ကြီးတက္ကသိုလ် ကျောင်းအုပ်ကြီးဆရာကြီး *[[အောင်ဇံဝေ၊ ဦး|ဦးအောင်ဇံဝေ]] - ၁၉၄၇ ခုနှစ် ပင်လုံညီလာခံ ဖြစ်မြောက်ရေး အကြံပေးအဖွဲ့ဝင်၊ နိုင်ငံ့ဂုဏ်ရည်ဘွဲ့ (ပထမဆင့်)ရ ဝန်ကြီး * [[ချန်ထွန်း၊ ဦး(ရခိုင်)|ဦးချန်ထွန်း]] - ဥပဒေပါရဂူ * [[အေးမောင် (လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်)|ဒေါက်တာအေးမောင်]] - [[ရခိုင်အမျိုးသားပါတီ]] လွတ်တော် ကိုယ်စားလှယ် * [[ဦးအေးသာအောင်]] - [[ပြည်ထောင်စု လွှတ်တော်]] ဒုဥက္ကဋ္ဌ * [[အေးကျော် (သမိုင်းပညာရှင်)|ဒေါက်တာ အေးကျော်]] - သမိုင်းပညာရှင် * [[မင်းထီး]] - [[ရခိုင်မင်းဆက်|ရခိုင်ဘုရင်]] * [[မင်းစောမွန်]] - [[ရခိုင်မင်းဆက်|ရခိုင်ဘုရင်]] *[[မင်းရာဇာကြီး]] - [[ရခိုင်မင်းဆက်|ရခိုင်ဘုရင်]] * [[မင်းဗာကြီး]] - [[ရခိုင်မင်းဆက်|ရခိုင်ဘုရင်]] * [[မဟာသမ္မတ]] - နောက်ဆုံး [[ရခိုင်မင်းဆက်|ရခိုင်ဘုရင်]] *[[ဒေါက်တာအေးချမ်း|ဒေါက်တာအေးချမ်း]] - သမိုင်းပညာရှင် * [[ကိုင်ဇာ]] - အဆိုတော် *[[Adjustor]] - အဆိုတော် * [[နေထက်လင်း]] - ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင် *[[ဖော်ကာ]] - အဆိုတော် * [[နေတိုး]] - (ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်) * [[အောင်လွင်]] - ရုပ်ရုင်သရုပ်ဆောင်၊ ဒါရိုက်တာ * [[ရတနာမိုင်]] - အဆိုတော် * [[ခြူးလေး]] - ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင် * [[ဇွန်သံစဉ်]] - Miss Myanmar ပြိုင်ပွဲဝင် * [[ညီမင်းခိုင်]] - အဆိုတော်၊ တေးရေးဆရာ * [[မင်းသွေး]] - ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင် * [[သားငယ်]] - Myanmar Idol သရုပ်ဆောင် * [[ခန့်စည်သူ]] - ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင် * ဦး[[ဖေမြင့်]] - စာရေးဆရာ၊ ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး * ဦး[[ညီပု (ဝန်ကြီးချုပ်)|ညီပု]] - ရခိုင်ပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ် *[[ခိုင်ရာဇာ]] - ရခိုင်တော်လှန်ရေးခေါင်းဆောင် == ကိုးကား == {{Reflist| <ref>ရခိုင်ရာဇဝင် ။ အောင်သာဦး</ref> <ref>စန္ဒမာလာလင်္ကာရ။ ရခိုင်ရာဇဝင်သစ် ရခိုင်သမိုင်း၊ ၁၅၊ ၁၈ ရာစု</ref> <ref>အရှေ့တောင်အာရှရာဇဝင်၊ ဟော-၁၉၅၅</ref> <ref>မြန်မာရာဇဝင် (ဟာဗေး ၁၉၂၅)</ref> <ref>မိတ်ဆိနာ-ခေတ်ဦး ဖုနန်-ဖန်-ပျူ နှင့် ရခိုင် ယိုးဒယားသင်း ဂျာနယ်။</ref> <ref>[http://www.arakanmusic.com/UNI/message.asp?id3=817 ရခိုင်ဂီတ ဒေါ့ကွန် ]</ref> }} {{မြန်မာပြည် လူမျိုးများ}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံလူမျိုးများ]] [[ကဏ္ဍ:ရခိုင်လူမျိုးစု|*]] [[ကဏ္ဍ:ရခိုင်ပြည်နယ်]] ibzor7xezbl96ijoorcar0iccrdav67 0 4115 1051388 1049543 2026-09-03T14:03:29Z Mkant00 135890 added some hyperlinks to intro 1051388 wikitext text/x-wiki [[File:Euclid.jpg|right|thumb|220px|ဘီစီအီး ၃ ရာစုမှ ဂရိ သင်္ချာပညာရှင် ယူကလစ် (ကွန်ပါထောက်တံ ကိုင်ထားသူ) ကို ပန်းချီဆရာ ရာဖယ် က ၎င်း၏ "အေသင်သားတို့ ကျောင်းတော်" အမည်ရ နံရံဆေးရေး ပန်းချီကားကြီးတွင် စိတ်ကူးပုံဖော်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ယူကလစ်၏ ပုံမှာ မည်သည့်မီဒီယာတွင်မှ မကျန်ရစ်ဘဲ ဤသရုပ်ဖော်ချက်သည် ပုံဖော်သူ အနုပညာရှင်၏ စိတ်ကူးဉာဏ် ကွန့်မြူးချက်သာ ဖြစ်သည်။]] '''အသိပညာနှင့် စူးစမ်းလေ့လာခြင်း''' ဟု အနက်ဖွင့်ဆိုနိုင်သော ရှေးဂရိဝေါဟာရ μάθημα (máthēma) မှဆင်းသက်လာသည့် သင်္ချာဘာသာရပ်ကို မြန်မာဘာသာစကားဖြင့် "ရေတွက်ခြင်း" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသော ရှေးပါဠိဝေါဟာရမှတစ်ဆင့် "သင်္ချာ" ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။ သမိုင်းတစ်လျှောက်တွင် သင်္ချာ၏ သဘောသဘာဝနှင့် ပတ်သက်၍ ပုဂ္ဂိုလ်ကျော်များက ရှုထောင့်အမျိုးမျိုးဖြင့် ဖွင့်ဆိုခဲ့ကြသည်။ စွယ်စုံရပညာရှင် ဂယ်လီလီယို (Galileo) က သဘာဝတရားကို ကျမ်းတစ်စောင်ဟု တင်စားခဲ့ပြီး ၎င်းကျမ်းကို သင်္ချာဘာသာစကားဖြင့် ရေးသားထားကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။<ref name="Machamer2014">{{Citation |last=Machamer |first=Peter |year=2014 |title=Galileo Galilei |editor-last=Zalta |editor-first=Edward N. |encyclopedia=The Stanford Encyclopedia of Philosophy |publisher=CSLI, Stanford University |url=https://plato.stanford.edu/archives/win2014/entries/galileo/ |edition=Winter 2014}}</ref> သင်္ချာပညာရှင် ကားလ် ဖရီးဒရစ် ဂေါက်စ် (Carl Friedrich Gauss) က သင်္ချာကို သိပ္ပံပညာရပ်များ၏ ဘုရင်မအဖြစ် တင်စားခဲ့သည်။<ref name="Beiler1964">{{citation |last=Beiler |first=Albert H. |title=Recreations in the Theory of Numbers (Dover Recreational Math) |publisher=Dover Publications |place=Mineola, NY |edition=2nd |year=1964 |isbn=978-0486210964 |page=1}}</ref> ထို့အပြင် ဘင်ဂျမင် ပီးယားစ် (Benjamin Peirce) က သင်္ချာသည် မလွှဲမသွေဖြစ်ရမည့် ဧကန်မုချ အကျိုးရလဒ်များကို ကောက်ချက်ချသော သိပ္ပံပညာရပ်ဖြစ်ကြောင်း အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုခဲ့သည်။<ref name="Peirce1881">{{Citation |last=Peirce |first=Benjamin |title=Linear Associative Algebra |journal=American Journal of Mathematics |volume=4 |issue=1 |year=1881 |pages=97-229 |doi=10.2307/2369153 |url=http://www.jstor.org/stable/2369153 |publisher=The Johns Hopkins University Press}}</ref> ခေတ်ပြိုင် သင်္ချာပညာရှင်များသည် [[သင်္ချာဆိုင်ရာ သက်သေပြခြင်း|သက်သေပြချက်]] (proof) ဖြင့် စစ်ဆေးအတည်ပြုနိုင်သော သရုပ်မဲ့ သဘောတရားများ (abstract concepts) နှင့် ပတ်သက်သည့် ဖော်ပြချက်များ (statements) ကို ဖော်ထုတ်ကြသည်။ သို့သော်လည်း ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာတိုင်အောင် သင်္ချာဘာသာရပ်ကို [[ကိန်း|ကိန်းများ]] (numbers)၊ ပမာဏများ (magnitudes) နှင့် ပုံသဏ္ဌာန်များ (forms) ဆိုင်ရာ သိပ္ပံပညာရပ်တစ်ခုအဖြစ်သာ တင်းကျပ်စွာ သတ်မှတ်ခဲ့ကြသည်။ ဤဘာသာရပ်၏ အခြေခံအကျဆုံး မူလအစသည် သမိုင်းမတင်မီခေတ် လူသားတို့၏ ကိန်းနှင့် ပုံသဏ္ဌာန်တို့တွင်ရှိသော ဆင်တူညီမှုများကို တဖြည်းဖြည်း သတိပြုမိလာခြင်းမှ ဆင်းသက်လာခြင်းဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် တစ်ခုနှင့် အများအပြားကဲ့သို့သော ရိုးရှင်းသည့် ခြားနားချက်များကို သိမြင်မှတ်မိခြင်းမှသည် တစ်-တစ် ကိုက်ညီမှု (one-to-one correspondence) ဆိုသည့် သရုပ်မဲ့ ဂုဏ်သတ္တိ (abstract property) အထိ ဆင့်ကဲတိုးတက်လာခဲ့သည်။ အလားတူပင် ရက်ကန်းရက်ခြင်း၊ အိုးလုပ်ခြင်းနှင့် ခြင်းတောင်းရက်လုပ်ခြင်းတို့တွင် တွေ့ရသော ရှေးခေတ်လူသားတို့၏ ဒီဇိုင်းများသည် ရပ်ဝန်းဆိုင်ရာ ဆက်စပ်မှုများ၊ ထပ်တူညီမှု (congruence) နှင့် [[ခေါက်ချိုးညီ|အချိုးညီမှု]] (symmetry) တို့အတွက် အခြေခံအလေးထားမှုကို ပြသနေပြီး ယင်းက [[ဂျီဩမေတြီ]] (geometry) အတွက် အခြေခံအုတ်မြစ်ကို ချပေးခဲ့သည်။<ref name="MB_Ch1">{{Citation |last1=Merzbach |first1=Uta C. |last2=Boyer |first2=Carl B. |title=A History of Mathematics |edition=3rd |publisher=John Wiley & Sons |year=2011 |chapter=1}}</ref> အစောပိုင်း သင်္ချာစနစ်များသည် အတွေ့အကြုံနှင့် လက်တွေ့အသုံးချမှုအပေါ်တွင် များစွာ အခြေခံထားသည်။ ဥပမာအားဖြင့် ရှေးခေတ် အီဂျစ်တွင် ဂျီဩမေတြီသည် မြေတိုင်းတာခြင်းနှင့် စိုက်ပျိုးမြေတိုင်းတာခြင်းအတွက် ကိရိယာတစ်ခုအနေဖြင့် အဓိက တိုးတက်လာခဲ့သည်။ ယင်းသည် နိုင်းမြစ်၏ နှစ်စဉ်ရေကြီးမှုများကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာရခြင်းဖြစ်သည်။<ref name="MB_Ch2">{{Citation |last1=Merzbach |first1=Uta C. |last2=Boyer |first2=Carl B. |title=A History of Mathematics |edition=3rd |publisher=John Wiley & Sons |year=2011 |chapter=2}}</ref> တစ်ချိန်တည်းတွင် ရှေးခေတ် ဘေဘီလုံ သင်္ချာသည် ကိန်းဂဏန်းများအပေါ် များစွာအခြေခံပြီး အဆင့်ဆင့်တွက်နည်းများ (algorithms)၊ ဇယားများနှင့် [[ညီမျှခြင်း|ညီမျှခြင်းများ]] (equations) ကို ခန့်မှန်းခြေ ဖြေရှင်းခြင်းတို့အပေါ် အာရုံစိုက်ခဲ့သည်။<ref name="MB_Ch3">{{Citation |last1=Merzbach |first1=Uta C. |last2=Boyer |first2=Carl B. |title=A History of Mathematics |edition=3rd |publisher=John Wiley & Sons |year=2011 |chapter=3}}</ref> ချက်ချင်း အသုံးချရန်ထက် ဉာဏ်ရည်ပိုင်းဆိုင်ရာ သိချင်စိတ်ပြင်းပြမှုက တွန်းအားပေးသည့် ပုံစံတကျ (formalized) ပြီး ကောက်ချက်ချ သိပ္ပံပညာရပ် (deductive science) တစ်ခုအနေဖြင့် သင်္ချာသည် ရှေးခေတ် ဂရိလူမျိုးများနှင့်အတူ စတင်ခဲ့သည်။ သေးလ် (Thales) နှင့် ပိုက်သာဂိုရပ်စ် (Pythagoras) ကဲ့သို့သော ပုဂ္ဂိုလ်များသည် ဤဘာသာရပ်ကို ယုတ္တိဗေဒနည်းကျ ဖွဲ့စည်းမှုဆီသို့ ရွှေ့ပြောင်းပေးခဲ့သည်ဟု အသိအမှတ်ပြုခံရသည်။ သူတို့သည် အခြေခံမူများမှတစ်ဆင့် သီအိုရမ်များ (theorems) ကို သင်္ချာနည်းကျ သက်သေပြသည့် အစောပိုင်း အစဉ်အလာများကို တည်ထောင်ခဲ့ကြသည်။<ref name="MB_Ch4">{{Citation |last1=Merzbach |first1=Uta C. |last2=Boyer |first2=Carl B. |title=A History of Mathematics |edition=3rd |publisher=John Wiley & Sons |year=2011 |chapter=4}}</ref> နှစ်ထောင်ပေါင်းများစွာ ကြာလာသောအခါ သင်္ချာသည် တည်ဆောက်ပုံ (structure) နှင့် သရုပ်မဲ့ ယုတ္တိဗေဒ (abstract logic) တို့၏ ကျယ်ပြန့်ပြီး အထူးပြုလွန်းသည့်အပြင် စည်းလုံးညီညွတ်သော ဘာသာစကားတစ်ခုအဖြစ်သို့ ဖြာထွက်လာခဲ့သည်။ == သမိုင်းကြောင်းနှင့် ခေတ်သစ် တိုးတက်ဖြစ်ပေါ်လာမှုများ (History and Modern Developments) == === ခေတ်သစ် ဂျီဩမေတြီ - ပေါင်းစပ်ခြင်း၊ ပရိုဂျက်တစ်၊ မက်ထရစ်နှင့် ဒစ်ဖရန်ရှယ် တည်ဆောက်ပုံများ (Modern Geometry: Synthetic, Projective, Metric, and Differential Structures) === [[File:Carl Friedrich Gauss.jpg|right|thumb|220px|ကားလ် ဖရီးဒရစ် ဂေါက်စ်]] [[File:Nikolay Ivanovich Lobachevsky.jpeg|right|thumb|220px|နီကိုလိုင်း လိုဘာချက်ဗ်စကီး]] [[File:Bolyai János (Márkos Ferenc festménye).jpg|right|thumb|220px|ယာနို့စ် ဘိုလိုင်]] [[File:Beltrami.jpg|right|thumb|220px|ယူဂျင်နီယို ဘယ်လ်ထရာမီ]] [[File:Felix Christian Klein.jpg|right|thumb|220px|ဖဲလစ် ကလိုင်း]] [[File:August Ferdinand Möbius.png|right|thumb|220px|ဩဂတ်စ် ဖာဒီနန် မိုးဘီးယပ်စ်]] ဆယ့်ကိုးရာစုသည် ဂျီဩမေတြီ (geometry) တွင် တော်လှန်ရေးတစ်ရပ်ကို မြင်တွေ့ခဲ့ရပြီး ၎င်းကို တင်းကျပ်သော ယူကလစ်ဒ် ဂျီဩမေတြီ (Euclidean geometry) မူဘောင်မှ အချင်းချင်းချိတ်ဆက်နေသော ဂျီဩမေတြီစနစ်များ၏ ကျယ်ပြန့်သော စုစည်းမှုအဖြစ်သို့ အသွင်ပြောင်းပေးခဲ့သည်။ ဤစနစ်များ၏ တည်ဆောက်ပုံဆိုင်ရာ အဆင့်ဆင့်ဖွဲ့စည်းမှုသည် ယူကလစ်ဒ် ဂျီဩမေတြီကို ပုံမပျက် ရွေ့လျားမှု အသွင်ပြောင်းခြင်းများ (rigid motion transformations) အောက်ရှိ မပြောင်းလဲသော ဂုဏ်သတ္တိများ (invariants) အား လေ့လာခြင်းအဖြစ် အမျိုးအစားခွဲခြားထားသည်။ ၎င်းကို သုည ကွေးညွှတ်မှု (zero curvature) နှင့် <math>ds^2 = dx^2 + dy^2 + dz^2</math> ဖြင့် သတ်မှတ်ထားသော မက်ထရစ် (metric) တို့ဖြင့် ဝိသေသပြုထားသည်။ ယူကလစ်ဒ်မဟုတ်သော ဂျီဩမေတြီများ (non-Euclidean geometries) တွင် ဟိုက်ပါဘောလစ် ဂျီဩမေတြီ (hyperbolic geometry) နှင့် အဲလစ်ပတစ် ဂျီဩမေတြီ (elliptic geometry) သို့မဟုတ် စက်လုံး ဂျီဩမေတြီ (spherical geometry) တို့ ပါဝင်သည်။ ဟိုက်ပါဘောလစ် ဂျီဩမေတြီသည် ကိန်းသေ အနုတ် ကွေးညွှတ်မှု (constant negative curvature) ရှိသည်။ အဲလစ်ပတစ် သို့မဟုတ် စက်လုံး ဂျီဩမေတြီသည် ကိန်းသေ အပေါင်း ကွေးညွှတ်မှု (constant positive curvature) ရှိသည်။ အဖိုင်း ဂျီဩမေတြီ (affine geometry) သည် ပြိုင်တူဖြစ်ခြင်း (parallelism) နှင့် မျဉ်းတစ်ကြောင်းတည်းပေါ်တွင်ရှိခြင်း (collinearity) တို့ကို ထိန်းသိမ်းထားသော အသွင်ပြောင်းခြင်းများ (transformations) အပေါ် အာရုံစိုက်သည်။ တစ်ချိန်တည်းတွင် ပရိုဂျက်တစ် ဂျီဩမေတြီ (projective geometry) သည် နှစ်ထပ်အချိုး (cross-ratio) နှင့် ဒွန်တွဲမှု (duality) ကဲ့သို့သော ပရိုဂျက်တစ်ဖြစ်ခြင်းများအောက်ရှိ မပြောင်းလဲသော ဂုဏ်သတ္တိများကို ဗဟိုပြုသည့် လွှမ်းခြုံနိုင်သော မူဘောင်တစ်ခုကို ပံ့ပိုးပေးသည်။ ရီးမန်း ဂျီဩမေတြီ (Riemannian geometry) သည် ပြောင်းလဲနိုင်သော ကွေးညွှတ်မှု (variable curvature) နှင့် မက်ထရစ် တန်ဆာ (metric tensor) <math>ds^2 = \sum_{i,j} g_{ij}\,dx_i\,dx_j</math> တို့ဖြင့် အုပ်ချုပ်ထားသော ယေဘုယျပြုထားသည့် <math>n</math>-[[အတိုင်းအတာ (သင်္ချာ)|တိုင်းတာမှု]]ရှိသော [[မန်နီဖိုး|မန်နီဖိုးများ]]ကို (<math>n</math>-dimensional manifolds) လွှမ်းခြုံထားသည်။<ref name="MB_Ch24">{{Citation |last1=Merzbach |first1=Uta C. |last2=Boyer |first2=Carl B. |title=A History of Mathematics |edition=3rd |publisher=John Wiley & Sons |year=2011 |chapter=24}}</ref> ခေတ်သစ် ဂျီဩမေတြီသည် အက်ခိုး ပေါ်လီတက်ကနစ် (École Polytechnique) ၌ ဂတ်စပတ် မွန်ချ် (Gaspard Monge) ကို ဗဟိုပြုသော အစောပိုင်း ၁၉ ရာစု ပြင်သစ်ကျောင်းမှ စတင်ခဲ့သည်။ မွန်ချ်၏ ကျောင်းသားများသည် ဤနယ်ပယ်ကို လမ်းကြောင်းမျိုးစုံသို့ ချဲ့ထွင်ခဲ့ကြသည်။ ချားလ်စ် ဒူပင်း (Charles Dupin) သည် မျက်နှာပြင်များဆိုင်ရာ သီအိုရီကို (theory of surfaces) မိတ်ဆက်ခဲ့ပြီး ဆိုက်ကလိုက် (cyclide) ကို ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ သီအိုဒို အိုလီဗီယာ (Théodore Olivier) သည် သင်ကြားရေးအတွက် အတိုင်းအတာသုံးခုရှိသော ဂျီဩမေတြီ ကြိုးမော်ဒယ်များကို (three-dimensional geometric string models) ရှေ့ဆောင်ဖန်တီးခဲ့သည်။ ချားလ်စ်-ဂျူးလ်စ် ဘရီယန်ချွန် (Charles-Jules Brianchon) သည် ပက်စ်ကယ် (Pascal) ၏ ဆန်းကြယ်သော ဆဋ္ဌဂံ သီအိုရမ်အတွက် (Pascal’s mystic hexagram theorem) ပရိုဂျက်တစ် ဒွန်တွဲ (projective dual) ကို ဖော်ထုတ်ခဲ့သည်။ ၎င်းသည် "အမှတ်" (point) နှင့် "မျဉ်း" (line) ဟူသော သဘောတရားများကို အချင်းချင်းဖလှယ်လိုက်သောအခါတွင် ပြင်ညီ ပရိုဂျက်တစ် ဂျီဩမေတြီရှိ သီအိုရမ်များသည် မှန်ကန်နေဆဲဖြစ်ကြောင်း အတည်ပြုခဲ့သည်။ ယန်-ဗစ်တာ ပွန်စလတ် (Jean-Victor Poncelet) သည် ၎င်း၏ ၁၈၂၂ ခုနှစ်ထုတ် Traité des propriétés projectives des figures စာအုပ်တွင် ပရိုဂျက်တစ် ဂျီဩမေတြီကို သီးခြားလွတ်လပ်သော ဘာသာရပ်ခွဲတစ်ခုအဖြစ် တည်ထောင်ခဲ့သည်။ သူသည် အဆက်မပြတ်ဖြစ်ခြင်း (continuity) မူဝါဒနှင့် အနန္တအမှတ်များ (ideal points) ကို မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ပြင်ညီတစ်ခုရှိ စက်ဝိုင်းအားလုံးက မျှဝေပိုင်ဆိုင်ထားသော အနန္တရှိ ကွန်ဂျူဂိတ် [[ကိန်းယောင်|ကိန်းယောင်]] စက်ဝိုင်းအမှတ်များ (conjugate imaginary circular points) နှစ်ခုကိုလည်း မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။ ယင်းအမှတ်များကို <math>I</math> နှင့် <math>J</math> ဟု သတ်မှတ်ထားသည်။ မိုက်ကယ် ရှားလ်စ် (Michel Chasles) သည် မျဉ်းတစ်ကြောင်းတည်းပေါ်ရှိ အမှတ်လေးမှတ်၏ နှစ်ထပ်အချိုးကို (cross-ratio) အလေးပေးဖော်ပြခဲ့ပြီး ယင်းကို အောက်ပါအတိုင်း အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ :<math>\frac{c - a}{c - b} : \frac{d - a}{d - b}</math> သူသည် ဤနှစ်ထပ်အချိုးသည် ပရိုဂျက်တစ် အသွင်ပြောင်းခြင်းများ (projective transformations) အောက်တွင် ပကတိ မပြောင်းလဲသော ဂုဏ်သတ္တိရှိကြောင်းကို (invariant) သက်သေပြခဲ့သည်။<ref name="MB_Ch24" /> ပေါင်းစပ် မက်ထရစ် ဖန်ရှင် ဂျီဩမေတြီ (synthetic metric geometry) တွင် ဂျက်ကော့ဘ် ရှတိုင်းနား (Jakob Steiner) သည် ယူကလစ်ဒ် တည်ဆောက်ပုံများအားလုံးကို မျဉ်းဖြောင့်တံတစ်ခုနှင့် (straightedge) ဗဟိုကို (center) ရှင်းလင်းစွာပေးထားသော အထိုင်စက်ဝိုင်းတစ်ခုတည်းကိုသာ (single fixed circle) အသုံးပြု၍ အပြီးသတ်နိုင်ကြောင်း သက်သေပြခဲ့သည်။ သူသည် တတိယထပ်ကိန်း မျက်နှာပြင်တစ်ခုပေါ်ရှိ မျဉ်းဖြောင့် နှစ်ဆယ့်ခုနစ်ကြောင်းကိုလည်း (twenty-seven straight lines on a cubic surface) လေ့လာခဲ့ပြီး ထောင့်ကို ထိန်းသိမ်းထားသော အသွင်ပြောင်းခြင်းဖြစ်သည့် (angle-preserving transformation) ပြောင်းပြန်လှန် ဂျီဩမေတြီ (inversive geometry) ကို ဖော်ထုတ်ခဲ့သည်။ ဤဂျီဩမေတြီတွင် အမှတ် <math>P</math> နှင့် <math>P'</math> တို့သည် အချင်းဝက် (radius) <math>r</math> ရှိပြီး ဗဟို <math>O</math> ၌ရှိသော စက်ဝိုင်းတစ်ခုနှင့် စပ်လျဉ်း၍ အချင်းချင်း ပြောင်းပြန်ဖြစ်ကြသည် (inverse)။ ၎င်းတို့သည် <math>(OP)(OP') = r^2</math> ကို ပြည့်စုံစေသည်။<ref name="MB_Ch24" /> ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာ ဂျီဩမေတြီ (analytic geometry) ကို ဂျူးလီးယပ်စ် ပလွတ်ကာ (Julius Plücker) က ပြန်လည်အသက်ဝင်စေခဲ့ပြီး သူသည် ကာလရှည်ကြာ တည်ရှိနေခဲ့သော ပြဿနာများကို ဖြေရှင်းရန်အတွက် အတိုကောက် သင်္ကေတအသုံးအနှုန်းကို (abridged notation) တီထွင်ခဲ့သည်။ ပလွတ်ကာ၊ ဩဂတ်စ် ဖာဒီနန် မိုးဘီးယပ်စ် (August Ferdinand Möbius)၊ ကားလ် ဝီလ်ဟမ် ဖွိုင်ယာဘတ် (Karl Wilhelm Feuerbach) နှင့် အက်တီယန် ဘိုဘီလီယာ (Étienne Bobillier) တို့သည် တစ်ပြေးညီ ကိုဩဒိနိတ်များ (homogeneous coordinates) ကို သီးခြားစီ မိတ်ဆက်ခဲ့ကြသည်။ ထိုကိုဩဒိနိတ်စနစ်တွင် <math>t = 0</math> သည် အနန္တရှိ မျဉ်းကို (line at infinity) ကိုယ်စားပြုသည်။ ပလွတ်ကာသည် မျဉ်း ကိုဩဒိနိတ်များ (line coordinates) ကိုလည်း မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့သည် <math>(u, v, w)</math> ဖြစ်ကြပြီး မျဉ်းတစ်ကြောင်းပေါ်ရှိ အမှတ်များဟူသော သဘောတရားကို အမှတ်တစ်ခုကို ဖြတ်သန်းသွားသော မျဉ်းများဟူသော ဒွန်တွဲသဘောတရားအဖြစ် ပြောင်းလဲပေးခဲ့သည်။ ၁၈၃၄ ခုနှစ်တွင် သူသည် အက္ခရာသင်္ချာဆိုင်ရာ မျဉ်းကွေး (algebraic curve) တစ်ခု၏ အဆင့် (order) <math>n</math>၊ အတန်းအစား (class) <math>m</math>၊ ဆုံမှတ်များ (nodes) <math>\delta</math>၊ အချွန်မှတ်များ (cusps) <math>\kappa</math>၊ ငြိမ်နေသော ထိမျဉ်းများ သို့မဟုတ် အကွေ့မှတ်များ (stationary tangents/inflections) <math>\iota</math> နှင့် ထိမျဉ်းနှစ်ထပ်များ (bitangents) <math>\tau</math> တို့ကို ဆက်စပ်ပေးသော ညီမျှခြင်းများကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ :<math>m = n(n - 1) - 2\delta - 3\kappa \quad \text{and} \quad n = m(m - 1) - 2\tau - 3\iota</math> :<math>\iota = 3n(n - 2) - 6\delta - 8\kappa \quad \text{and} \quad \kappa = 3m(m - 2) - 6\tau - 8\iota</math> ယူကလစ်ဒ်၏ ပဉ္စမမြောက် ကြိုတင်အဆိုကို (Fifth Postulate) သက်သေပြရန် ကြိုးပမ်းမှုသည် ၎င်းမပါဘဲ ရှေ့နောက်ညီညွတ်မှု (consistent) ရှိသော ဂျီဩမေတြီများ တည်ရှိနိုင်ကြောင်းကို သင်္ချာပညာရှင်များက ပြသနိုင်ခဲ့ချိန်တွင် အဆုံးသတ်သွားခဲ့သည်။ ကားလ် ဖရီးဒရစ် ဂေါက်စ် (Carl Friedrich Gauss) သည် ဤအချက်ကို စောစီးစွာကတည်းက သီးသန့် အသိအမှတ်ပြုခဲ့သည်။ သို့သော် နီကိုလိုင်း အိုင်ဗန်နိုဗစ်ချ် လိုဘာချက်ဗ်စကီး (Nikolai Ivanovich Lobachevsky) သည် ၁၈၂၉ ခုနှစ်တွင်လည်းကောင်း၊ ယာနို့စ် ဘိုလိုင် (János Bolyai) သည် ၁၈၃၂ ခုနှစ်တွင်လည်းကောင်း ယူကလစ်ဒ်မဟုတ်သော ဟိုက်ပါဘောလစ် ဂျီဩမေတြီ၏ (non-Euclidean hyperbolic geometry) ပထမဆုံး ပုံစံတကျ စနစ်များကို ထုတ်ဝေခဲ့ကြသည်။ ဤဂျီဩမေတြီတွင် တြိဂံတစ်ခု၏ ထောင့်ပေါင်းလဒ်သည် (angle sum) ၁၈၀ ဒီဂရီထက် တိကျစွာ လျော့နည်းသည်။ ယူဂျင်နီယို ဘယ်လ်ထရာမီ (Eugenio Beltrami) သည် ဤဂျီဩမေတြီ၏ နှိုင်းရ ရှေ့နောက်ညီညွတ်မှုကို (relative consistency) ၁၈၆၈ ခုနှစ်တွင် ဆူဒိုစက်လုံးမျက်နှာပြင် (pseudosphere) ပေါ်တွင် လက်တွေ့ဖော်ဆောင်ခြင်းဖြင့် သက်သေပြခဲ့သည်။ ဒစ်ဖရန်ရှယ် ဂျီဩမေတြီ (differential geometry) ကို ၁၈၂၇ ခုနှစ်တွင် ဂေါက်စ်က ပုံစံတကျ ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ သူသည် ဂေါက်ရှန်း ကွေးညွှတ်မှု (Gaussian curvature) <math>K</math> ကို အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ခဲ့ပြီး ကွေးနေသော ကိန်းရှင်ကြားခံ မျက်နှာပြင်တစ်ခုပေါ်ရှိ မျဉ်းကွေးအလျား (arc length) သည် ဒုတိယထပ်ကိန်း ဒစ်ဖရန်ရှယ်ပုံစံ (quadratic differential form) <math>ds^2 = E\,du^2 + 2F\,du\,dv + G\,dv^2</math> အပေါ် မူတည်ကြောင်းကို အတည်ပြုခဲ့သည်။ ဘန်းဟတ် ရီးမန်း (Bernhard Riemann) ၏ ၁၈၅၄ ခုနှစ် ဟာဘီလီတေးရှင်း ဟောပြောချက်သည် ၎င်းကို အဆက်မပြတ်ဖြစ်သော (continuous) <math>n</math>-အတိုင်းအတာရှိသော မန်နီဖိုးများအထိ (n-dimensional manifolds) ယေဘုယျပြုခဲ့သည်။ ၁၈၇၂ ခုနှစ်တွင် ဖဲလစ် ကလိုင်း (Felix Klein) သည် သူ၏ အာလန်ဂါ ပရိုဂရမ် (Erlanger Programm) မှတစ်ဆင့် ဤကွဲပြားနေသော ဂျီဩမေတြီများကို ပေါင်းစပ်ခဲ့သည်။ သူသည် ဂျီဩမေတြီကို တိကျသော အသွင်ပြောင်းအုပ်စုများ (transformation groups) အောက်တွင် မပြောင်းလဲသော ဂုဏ်သတ္တိများ (invariant properties) အား လေ့လာခြင်းအဖြစ် အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ခဲ့သည်။<ref name="MB_Ch24" /> === ခေတ်သစ်အက္ခရာသင်္ချာ - တည်ဆောက်ပုံများ၊ ဖလှယ်၍မရသော စနစ်များနှင့် နဂိုမှန်အဆို ဖွဲ့စည်းခြင်း (Abstract Algebra: Structures, Noncommutative Systems, and Axiomatization) === [[File:Arthur_Cayley.jpg|right|thumb|220px|အာသာ ကေးလီ]] [[File:Hermann_Grassmann_etching.jpg|right|thumb|220px|ဟာမန် ဂရပ်စ်မန်း]] [[File:GeorgFrobenius_(cropped).jpg|thumb|220px|ဖာဒီနန် ဂျော့ချ် ဖရိုဘီးနီးယပ်စ်]] [[File:Noether.jpg|right|thumb|220px|အမ်မီ နိုသာ (1900)]] ဆယ့်ကိုးရာစုနှင့် နှစ်ဆယ်ရာစုများအတွင်း အက္ခရာသင်္ချာသည် ကိန်းဂဏန်းဆိုင်ရာ ညီမျှခြင်းများကို လေ့လာခြင်းမှ အက္ခရာသင်္ချာ တည်ဆောက်ပုံများ (algebraic structures)၊ တွက်ချက်မှုများ (operations) နှင့် နဂိုမှန်အဆိုများ (axioms) တို့ကို သရုပ်မဲ့ လေ့လာခြင်းဆီသို့ ပြောင်းလဲသွားခဲ့သည်။ ယင်းက [[အုပ်စု (သင်္ချာ)|အုပ်စုများ]] (groups)၊ [[ကွင်း (အက္ခရာသင်္ချာ)|ကွင်းများ]] (rings) နှင့် [[ဖီးလ်ဒ်|ဖီးလ်ဒ်များ]] (fields) ကို ပုံစံတကျ ဖွဲ့စည်းနိုင်ရန် လမ်းစဖွင့်ပေးခဲ့သည်။<ref name="MB_Ch24" /> သင်္ကေတ အက္ခရာသင်္ချာ၏ (symbolic algebra) အခြေခံအုတ်မြစ်ကို ဂျော့ချ် ပီးကော့ (George Peacock) နှင့် ဩဂတ်စတပ်စ် ဒီ မော်ဂန် (Augustus De Morgan) တို့က တည်ထောင်ခဲ့ကြသည်။ ပီးကော့သည် ဂဏန်းသင်္ချာဆိုင်ရာ အက္ခရာသင်္ချာကို (arithmetical algebra) သင်္ကေတ အက္ခရာသင်္ချာမှ ခွဲခြားပြသခဲ့သည်။ ဒီ မော်ဂန်ကမူ တွက်ချက်မှုဆိုင်ရာ သင်္ကေတများသည် (operational symbols) အလိုရှိသလို ရွေးချယ်ထားသော သရုပ်မဲ့ပြုလုပ်ခြင်းများသာဖြစ်ကြောင်း (arbitrary abstractions) ငြင်းဆိုခဲ့သည်။ ဂျော့ချ် ဘူးလ် (George Boole) သည် ယုတ္တိဗေဒနှင့် [[အစုသီအိုရီ]] (set theory) ဆိုင်ရာ အက္ခရာသင်္ချာကို (algebra of logic) တည်ထောင်ခဲ့သည်။ သူသည် စကြဝဠာ အစု (universal set) ကို <math>1</math> ဖြင့်လည်းကောင်း၊ ဗလာစု (null set) ကို <math>0</math> ဖြင့်လည်းကောင်း၊ ပေါင်းစပ်စု (union) ကို <math>+</math> ဖြင့်လည်းကောင်း၊ ထပ်တူပိုင်းအစု (intersection) ကို <math>\times</math> ဖြင့်လည်းကောင်း သတ်မှတ်ပြသခဲ့ပြီး ထပ်တူရပေး နိယာမ (idempotent law) <math>x^2 = x</math> ကို ဖော်ထုတ်ခဲ့သည်။ ဖလှယ်၍မရသော စနစ်များ (noncommutative systems) သည် ၁၈၄၃ ခုနှစ်တွင် ဝီလျံ ရိုဝမ် ဟာမီလ်တန် (William Rowan Hamilton) က မြှောက်ခြင်းဆိုင်ရာ [[ဖလှယ်ရဂုဏ်သတ္တိ|ဖလှယ်ရ နိယာမ]] (commutative law of multiplication) ကို စွန့်လွှတ်ကာ ကွာတာနီယွန်များ (quaternions) ကို တီထွင်လိုက်ချိန်တွင် ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ :<math>i^2 = j^2 = k^2 = ijk = -1</math> :<math>ij = k = -ji, \quad jk = i = -kj, \quad ki = j = -ik</math> တစ်ချိန်တည်းမှာပင် ဟာမန် ဂရပ်စ်မန်း (Hermann Grassmann) သည် <math>n</math>-တိုင်းတာမှုရှိသော မျဉ်းဖြောင့် [[ဗက်တာရပ်ဝန်း|ဗက်တာရပ်ဝန်းများ]] (linear vector spaces) ဆိုင်ရာ သီအိုရီကို တိုးတက်စေခဲ့သည်။ ထို့နောက် အာသာ ကေးလီ (Arthur Cayley) သည် ကိန်းအုံ အက္ခရာသင်္ချာ (matrix algebra) ကို အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ခဲ့ပြီး ဟာမီလ်တန်-ကေးလီ သီအိုရမ်ကို သက်သေပြခဲ့သည်။ တစ်ချိန်တည်းတွင် ဂျိမ်းစ် ဂျိုးဆက် ဆေးလ်ဗက်စတာ (James Joseph Sylvester) သည် မပြောင်းလဲသော ဂုဏ်သတ္တိ သီအိုရီ (invariant theory) ကို မြှင့်တင်ပေးခဲ့သည်။ ဘင်ဂျမင် ပီးယားစ် (Benjamin Peirce) နှင့် ချားလ်စ် ဆန်ဒါးစ် ပီးယားစ် (Charles Sanders Peirce) တို့သည် မျဉ်းဖြောင့် [[ဖက်စပ်ရဂုဏ်သတ္တိ|ဖက်စပ်ရ]] အက္ခရာသင်္ချာများ (linear associative algebras) ကို ဆက်လက် အမျိုးအစားခွဲခြားခဲ့ကြသည်။ ယင်း၏ အထွတ်အထိပ်ရလဒ်အနေဖြင့် [[ကိန်းစစ်|ကိန်းစစ်များ]] (real numbers)၊ [[ကိန်းထွေး|ကိန်းထွေးများ]] (complex numbers) နှင့် ကွာတာနီယွန်များသည်သာလျှင် [[အတိုင်းအတာ (သင်္ချာ)|အတိုင်းအတာ]]အဆုံးရှိသော (finite-dimensional) ကိန်းစစ် ဖက်စပ်ရ အစား အက္ခရာသင်္ချာများ (division algebras) ဖြစ်ကြောင်း သက်သေပြနိုင်ခဲ့သည်။ ဤအမျိုးအစားခွဲခြားခြင်း သီအိုရမ်ကို (classification theorem) ဖာဒီနန် ဂျော့ချ် ဖရိုဘီးနီးယပ်စ် (Ferdinand Georg Frobenius) က ၁၈၇၇ ခုနှစ်တွင်လည်းကောင်း၊ စီ အက်စ် ပီးယားစ်က ၁၈၈၁ ခုနှစ်တွင် သီးခြားစီလည်းကောင်း ပုံစံတကျ အတည်ပြုခဲ့ကြသည်။<ref name="MB_Ch24" /> အုပ်စုများ၊ ကွင်းများနှင့် ဖီးလ်ဒ်များကို သဘောတရားအဖြစ် ဖွဲ့စည်းခြင်းက ခေတ်သစ်အက္ခရာသင်္ချာ (abstract algebra) ကို ပုံစံတကျ ဖြစ်စေခဲ့သည်။ အေဗာရစ်စ် ဂယ်လ်ဝါ (Évariste Galois) သည် ပိုလီနိုမီရယ် (polynomial) ဖြေရှင်း၍ရနိုင်စွမ်း (solvability) ကို ပါမြူတေးရှင်း (permutation) အချိုးညီမှုများနှင့် (symmetries) ချိတ်ဆက်ပေးခဲ့သည်။ ညီမျှခြင်းတစ်ခုကို ကိန်းရင်းများ (radicals) ဖြင့် ဖြေရှင်း၍ရရန်မှာ ၎င်း၏ ဂယ်လ်ဝါ အုပ်စု (Galois group) ဖြေရှင်း၍ရသော (solvable) အုပ်စုဖြစ်ရန် လိုအပ်လုံလောက်သောအခြေအနေ ဖြစ်ကြောင်း သူက သက်သေပြခဲ့သည်။<ref name="MB_Ch24" /> ရစ်ချတ် ဒက်ဒီကင်း (Richard Dedekind) သည် ကိန်း ဖီးလ်ဒ် (number field) ၏ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်ကို ဖော်ထုတ်ခဲ့ပြီး တစ်ခုတည်းသီးသန့် [[သုဒ္ဓကိန်း|သုဒ္ဓ]]ဆခွဲကိန်းခွဲခြင်း (unique prime factorization) ကို ပြန်လည်တည်ဆောက်ရန်အတွက် [[ကိန်းပြည့်|ကိန်းပြည့်]]ရင်းများ (algebraic integers) ၏ ကွင်းများတွင် အိုင်ဒီးလ်များကို (ideals) မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။<ref name="MB_Ch24" /> ၂၀ ရာစုအစောပိုင်းတွင် ဂျေ အိတ်ချ် အမ် ဝက်ဒါဘန်း (J. H. M. Wedderburn) သည် ဆီမီးရိုးရှင်းသော အက္ခရာသင်္ချာများအတွက် (semisimple algebras) တည်ဆောက်ပုံ သီအိုရမ်များကို (structure theorems) ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ အန်းစ် ရှတိုင်းနစ်ဇ် (Ernst Steinitz) သည် ဖီးလ်ဒ် သီအိုရီ (field theory) ကို နဂိုမှန်အဆို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။<ref name="MB_Ch24" /> အမ်မီ နိုသာ (Emmy Noether) သည် အစဉ်လိုက်တိုး ချိတ်တန်း အခြေအနေများ (ascending chain conditions) ကို အသုံးပြု၍ နဂိုမှန်အဆိုကိုအခြေခံသော ကွင်းသီအိုရီ (axiomatic ring theory) ကို တိုးတက်စေခဲ့သည်။<ref name="MB_Ch24" /> တစ်ချိန်တည်းမှာပင် ဂဏန်းသင်္ချာ၏ အခြေခံအုတ်မြစ်များကို ဂေါ့လော့ ဖရေဂါ (Gottlob Frege) နှင့် ဂျူဆက်ပီ ပီယာနို (Giuseppe Peano) တို့က ပုံစံတကျ ဖွဲ့စည်းခဲ့ကြသည်။ ဖရေဂါသည် ဂဏန်းသင်္ချာ (arithmetic) ကို ယုတ္တိဗေဒမှ ဆင်းသက်ရယူရန် ကြိုးစားခဲ့ပြီး ပီယာနိုသည် [[သဘာဝကိန်း|သဘာဝကိန်းများ]] (natural numbers) အတွက် နဂိုမှန်အဆို အခြေခံအုတ်မြစ်ကို (axiomatic foundation) တည်ထောင်ခဲ့သည်။ === ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသင်္ချာ - တိကျသေချာမှု၊ ကိန်းစစ်နှင့် ကိန်းထွေး ကိန်းရှင်များ၊ နှင့် အတိုင်းအတာ သီအိုရီ (Analysis: Rigor, Real and Complex Variables, and Measure Theory) === [[File:Bernhard_Riemann_3.jpg|right|thumb|220px|ဘန်းဟတ် ရီးမန်း (1862)]] [[File:Augustin-Louis_Cauchy_1901.jpg|right|thumb|220px| ကော်ချီ၏ ကျောက်ပုံနှိပ်ပုံ (1840)]] ကဲကုလပ် (calculus) သည် ၁၉ ရာစုတွင် ဂျီဩမေတြီဆိုင်ရာ အတွေ့အကြုံအရ မှန်းဆထားသော တိကျမှုမရှိသည့် သက်သေပြချက်များမှ တိကျသေချာသော သင်္ချာဆိုင်ရာ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်း (rigorous mathematical analysis) သို့ ကူးပြောင်းသွားခဲ့သည်။ ဤအပြောင်းအလဲသည် [[ကိန်းစစ်|ကိန်းစစ်များ]] (real numbers) နှင့် စုဆုံမှတ်များကို (limits) အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ရာတွင် ယုတ္တိဗေဒဆိုင်ရာ လှည့်လည်နေမှုများကို (logical circularity) ဖယ်ရှားရန် လိုအပ်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာရခြင်းဖြစ်သည်။<ref name="MB_Ch23">{{Citation |last1=Merzbach |first1=Uta C. |last2=Boyer |first2=Carl B. |title=A History of Mathematics |edition=3rd |publisher=John Wiley & Sons |year=2011 |chapter=23}}</ref> ၁၈၇၂ ခုနှစ်တွင် သင်္ချာပညာရှင် ငါးဦးသည် ကိန်းစစ်များအတွက် သီးသန့် ဂဏန်းသင်္ချာ (arithmetic) အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်များကို ဖော်ထုတ်ခဲ့ကြသည်။ ချားလ်စ် မေရေး (Charles Méray)၊ ကားလ် ဗိုင်ယာရှထရပ်စ် (Karl Weierstrass)၊ ဟိုင်းနရစ် အက်ဒ်ဝပ် ဟိုင်းနား (Heinrich Eduard Heine) နှင့် ဂျော့ ကန်တာ (Georg Cantor) တို့သည် ကိန်းစစ်များကို တည်ဆောက်ရန်အတွက် [[အတိပြကိန်း|ရာရှင်နယ်ကိန်းများ၏]] စုဆုံ ကိန်းစဉ်များ (convergent sequences of rational numbers) သို့မဟုတ် အခြေခံ ကိန်းစဉ်များကို (fundamental sequences) အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ ရစ်ချတ် ဒက်ဒီကင်းသည် ဒက်ဒီကင်း ဖြတ်ပိုင်းကို (Dedekind Cut) မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။ သူသည် [[အီရာရှင်နယ်ကိန်း|အီရာရှင်နယ်ကိန်းများကို]] (irrationalities) တိကျသေချာစွာ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ရန်အတွက် ရာရှင်နယ်ကိန်းအားလုံးကို ဘုံမပါသော [[အစုပိုင်း|အစုပိုင်းများ]] (disjoint subsets) နှစ်ခုအဖြစ် အစုခွဲစနစ် (partition) ပြုလုပ်ခဲ့သည်။<ref name="MB_Ch24" /> [[ကိန်းထွေး|ကိန်းထွေး]] ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသင်္ချာကို (complex analysis) အော်ဂက်စတင် လူဝီ ကော်ချီ (Augustin Louis Cauchy) က စနစ်တကျ တိုးတက်စေခဲ့သည်။ သူသည် ကော်ချီ-ရီးမန်း ဒစ်ဖရန်ရှယ် ညီမျှခြင်းများကို (Cauchy-Riemann differential equations) ဆင်းသက်ရယူခဲ့သည်။ ယင်းညီမျှခြင်းများမှာ <math>\frac{\partial u}{\partial x} = \frac{\partial v}{\partial y}, \qquad \frac{\partial u}{\partial y} = -\frac{\partial v}{\partial x}</math> ဖြစ်ကြသည်။ ထို့အပြင် သူသည် အကြွင်း ကဲကုလပ်နှင့်အတူ (residue calculus) ကော်ချီ အင်တီဂရယ် သီအိုရမ်ကို (Integral Theorem) <math>\oint f(z)\,dz = 0</math> သက်သေပြခဲ့သည်။ ဘန်းဟတ် ရီးမန်း (Bernhard Riemann) သည် တန်ဖိုးများစွာရှိသော [[ဖန်ရှင်|ဖန်ရှင်များကို]] (multivalued functions) တစ်ပြေးညီဖြစ်စေရန် (uniformize) ရီးမန်း မျက်နှာပြင်များမှတစ်ဆင့် (Riemann surfaces) တိုပေါ်လော်ဂျီဆိုင်ရာ ချဉ်းကပ်နည်းတစ်ခုကို မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် သူသည် ဇီတာ ဖန်ရှင် (zeta function) <math>\zeta(s) = \sum_{n=1}^\infty n^{-s}</math> ၏ သုညမှတ်များနှင့် ပတ်သက်သော ရီးမန်း ယူဆချက်ကိုလည်း (Hypothesis) ဖော်ထုတ်ခဲ့သည်။ ဗိုင်ယာရှထရပ်စ်သည် ဤဖီးလ်ဒ်ကို ပါဝါကိန်းစဉ်တန်း (power series) နှင့် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှုဆိုင်ရာ ဆက်လက်တည်ရှိခြင်းတို့မှတစ်ဆင့် (analytic continuation) တင်းကျပ်စွာ တိုးချဲ့ခဲ့သည်။<ref name="MB_Ch24" /> ခေတ်သစ် အင်တီဂရိတ်လုပ်ခြင်း (integration) နှင့် အတိုင်းအတာ သီအိုရီတို့သည် (measure theory) အီမီးလ် ဘိုရဲလ် (Émile Borel) မှတစ်ဆင့် တိုးတက်လာခဲ့သည်။ သူသည် ရေတွက်နိုင်သော ပေါင်းစပ်နိုင်မှုကို (countable additivity) အသုံးပြု၍ ကိန်းစစ်မျဉ်း (real line) ပေါ်တွင် အတိုင်းအတာ သီအိုရီကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ အွန်ရီ လီဘက်ဂ် (Henri Lebesgue) သည်လည်း ဤနယ်ပယ်ကို တိုးတက်စေခဲ့ပြီး သူသည် ၁၉၀၂ ခုနှစ်တွင် လီဘက်ဂ် အင်တီဂရယ်ကို (Lebesgue integral) မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။ လီဘက်ဂ်သည် ဖန်ရှင်တစ်ခု၏ အရင်းအမြစ်စု (domain) ထက် ပုံရိပ်အစုကို (range) ပိုမိုသေးငယ်စွာ ထပ်မံပိုင်းခြားခြင်းအားဖြင့် အလွန်အမင်း [[အဆက်မပြတ်_ဖန်ရှင်#အဆက်မပြတ်မဖြစ်သော_ဖန်ရှင်များ_(Discontinuous_Functions)|အဆက်မပြတ်မဖြစ်သော ဖန်ရှင်များကို]] (discontinuous functions) အင်တီဂရိတ်လုပ်နိုင်စွမ်း (integrability) ရှိစေခဲ့သည်။ ယင်းက [[ကဲကုလပ်၏ အခြေခံသီအိုရမ်|ကဲကုလပ်၏ အခြေခံသီအိုရမ်ကို]] (Fundamental Theorem of Calculus) ချဲ့ထွင်ပေးခဲ့သည်။<ref name="MB_Ch24" /> === တိုပေါ်လော်ဂျီ နှင့် ဖန်ရှင်နယ် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသင်္ချာ (Topology and Functional Analysis) === [[File:Curie_and_Poincare_1911_Solvay.jpg|right|thumb|220px|ဆိုးလ်ဗေး ညီလာခံတွင် မာရီ ကျူရီ နှင့် ပွန်ကာရေးတို့ စကားပြောဆိုနေစဉ် (1911)]] [[File:Hilbert.jpg|right|thumb|220px|ဒေးဗစ် ဟီလ်ဘတ် (1912)]] [[တိုပေါ်လော်ဂျီ]] (Topology) သည် နှစ်ဆယ်ရာစု သင်္ချာတွင် အဓိကကျသော ပေါင်းစပ်ပေးသည့် ဘာသာရပ်ခွဲတစ်ခုအဖြစ် ပေါ်ထွက်လာခဲ့သည်။ အွန်ရီ ပွန်ကာရေး (Henri Poincaré) သည် ၁၈၉၅ ခုနှစ်တွင် အက္ခရာသင်္ချာဆိုင်ရာ တိုပေါ်လော်ဂျီကို (algebraic topology) တည်ထောင်ခဲ့သည်။ သူသည် အရိုးရှင်းဆုံးပုံ ဟိုမိုလော်ဂျီကို (simplicial homology) မိတ်ဆက်ခဲ့ပြီး ဗက်တီ ကိန်းများကို (Betti numbers) အသုံးပြု၍ ဗဟုဂံပုံသေနည်းကို (polyhedral formula) ပိုမိုမြင့်မားသော အတိုင်းအတာရှိ မန်နီဖိုးများအထိ (manifolds) ယေဘုယျပြုခဲ့သည်။ ထို့အပြင် သူသည် အခြေခံအုပ်စုကို (fundamental group) လည်း အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ သူ၏ ပွန်ကာရေး ဟိုမိုလော်ဂျီ စက်လုံးမျက်နှာပြင် (Poincaré homology sphere) ကို ဖော်ထုတ်မှုသည် ပွန်ကာရေး ယူဆချက်ဆီသို့ (Poincaré conjecture) ဦးတည်စေခဲ့သည်။ အယ်လ် အီး ဂျေ ဘရောင်းဝါး (L. E. J. Brouwer) သည် အထိုင်မှတ် သီအိုရမ် (fixed-point theorem) အပါအဝင် အခြေခံ တိုပေါ်လော်ဂျီဆိုင်ရာ မပြောင်းလဲသော ဂုဏ်သတ္တိ သီအိုရမ်များကို (topological invariance theorems) ဆက်လက် သက်သေပြခဲ့သည်။<ref name="MB_Ch24" /> [[အစုသီအိုရီ]]အခြေခံ တိုပေါ်လော်ဂျီကို (Point-set topology) မောရစ် ဖရေးရှေး (Maurice Fréchet) နှင့် ဖဲလစ် ဟောက်စ်ဒေါ့ဖ် (Felix Hausdorff) တို့က တည်ထောင်ခဲ့ကြသည်။ ဖရေးရှေးသည် ၁၉၀၆ ခုနှစ်တွင် [[အကွာအဝေး ရပ်ဝန်း|အကွာအဝေး ရပ်ဝန်းများကို]] (metric spaces) အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ဟောက်စ်ဒေါ့ဖ်သည် ပတ်ဝန်းကျင် (neighborhood) နှင့် ခွဲခြားခြင်း နဂိုမှန်အဆိုများကို (separation axioms) အသုံးပြု၍ တိုပေါ်လော်ဂျီ ရပ်ဝန်းများအတွက် (topological spaces) နဂိုမှန်အဆို စနစ်ကို (axiomatic system) ၁၉၁၄ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ဖန်ရှင်နယ် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသင်္ချာသည်လည်း (functional analysis) တစ်ပြိုင်နက်တည်း တိုးတက်လာခဲ့သည်။ ဒေးဗစ် ဟီလ်ဘတ် (David Hilbert) သည် အနန္တအတိုင်းအတာရှိသော (infinite-dimensional) အတွင်းမြှောက်လဒ် ရပ်ဝန်းများကို (inner product spaces) ဖော်ထုတ်ခဲ့သည်။ စတီဖန် ဘာနက် (Stefan Banach) သည် ပြည့်စုံသော [[စံနှုန်း (သင်္ချာ)|စံနှုန်း]]သတ်မှတ်ထားသော [[ဗက်တာရပ်ဝန်း|ဗက်တာရပ်ဝန်းများကို]] (complete normed vector spaces) ပုံစံတကျ ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ လော်ရင့် ရွှာ့ဇ် (Laurent Schwartz) ၏ ဖြန့်ဝေမှု သီအိုရီသည် (theory of distributions) ဒိုင်ရက် ဒယ်လ်တာကဲ့သို့ (Dirac delta) ယေဘုယျပြုထားသော [[ဖန်ရှင်|ဖန်ရှင်များကို]] (generalized functions) တိကျသေချာစွာ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ခဲ့သည်။<ref name="MB_Ch24" /> === နှစ်ဆယ်ရာစု ပေါင်းစပ်ဖွဲ့စည်းခြင်း - ဘော်ဘာကီ၊ ကတ်တဂိုရီ သီအိုရီနှင့် အက္ခရာသင်္ချာဆိုင်ရာ ဂျီဩမေတြီ (Twentieth-Century Synthesis: Bourbaki, Category Theory, and Algebraic Geometry) === [[File:Weil.jpg|right|thumb|220px|အန်ဒရေး ဗေးလ် (1956)]] [[File:NBourbaki 3.png|right|thumb|220px|ဘော်ဘာကီ ညီလာခံ (1951)]] ၂၀ ရာစု အလယ်ပိုင်းတွင် သင်္ချာဘာသာရပ်သည် သရုပ်မဲ့ တည်ဆောက်ပုံများ (abstract structures) နှင့် ကတ်တဂိုရီဆိုင်ရာ ဆက်စပ်မှုများ (categorical relationships) ကို အလေးပေးခြင်းဖြင့် အရင်ကမရှိဖူးသော ပေါင်းစပ်ညီညွတ်မှုကို ရရှိခဲ့သည်။ ၁၉၃၄ ခုနှစ်မှစတင်၍ ပြင်သစ် သင်္ချာပညာရှင်များ အဖွဲ့တစ်ဖွဲ့သည် နီကိုလတ်စ် ဘော်ဘာကီ (Nicolas Bourbaki) ဟူသော ကလောင်အမည်ဖြင့် စာပေထုတ်ဝေလျက် အတွဲများစွာပါဝင်သော Éléments de mathématique (သင်္ချာ၏ အခြေခံများ) ကို ရေးသားပြုစုခဲ့သည်။ ၎င်းတို့၏ နည်းစနစ်သည် နဂိုမှန်အဆိုဆိုင်ရာ နည်းလမ်း (axiomatic method) ကို တင်းကျပ်စွာ လိုက်နာမှုနှင့် ယေဘုယျ တည်ဆောက်ပုံများမှ (general structures) တိကျသော အသုံးချမှုများဆီသို့ (specific applications) ယုတ္တိဗေဒဆိုင်ရာ အဆင့်ဆင့်တိုးတက်မှုကို (logical progression) အလေးပေးခဲ့သည်။<ref name="MB_Ch24" /> [[ကတ်တဂိုရီသီအိုရီ|ကတ်တဂိုရီ သီအိုရီ]] (Category theory) ကို ဆင်မြူရယ် အိုင်လန်ဘာ့ဂ် (Samuel Eilenberg) နှင့် ဆောင်းဒါးစ် မက်လိန်း (Saunders Mac Lane) တို့က ၁၉၄၀ ပြည့်လွန်နှစ်များတွင် တည်ထောင်ခဲ့ကြသည်။ ၎င်းတို့သည် ကွဲပြားသော သင်္ချာဆိုင်ရာ ဘာသာရပ်ခွဲများကြားရှိ ဆက်သွယ်ချက်များကို ပုံစံတကျ ဖွဲ့စည်းရန် ကတ်တဂိုရီများ (categories)၊ [[ဖန်တာ|ဖန်တာများ]] (functors) နှင့် [[သဘာဝအသွင်ပြောင်းခြင်း|သဘာဝအသွင်ပြောင်းခြင်းများ]] (natural transformations) ကို မိတ်ဆက်ခဲ့ကြသည်။ ထို့နောက် အွန်ရီ ကာတန် (Henri Cartan) နှင့် အိုင်လန်ဘာ့ဂ်တို့သည် ဟိုမိုလော်ဂျီဆိုင်ရာ အက္ခရာသင်္ချာ (homological algebra) ကို ဖန်တီးရန် အက္ခရာသင်္ချာဆိုင်ရာ တိုပေါ်လော်ဂျီ (algebraic topology) နှင့် ခေတ်သစ်အက္ခရာသင်္ချာ (abstract algebra) တို့ကို ပေါင်းစပ်ခဲ့ကြသည်။<ref name="MB_Ch24" /> ဤကာလအတွင်း အက္ခရာသင်္ချာဆိုင်ရာ ဂျီဩမေတြီ (Algebraic geometry) သည် တော်လှန်ပြောင်းလဲခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ အော်စကာ ဇာရစ်စကီး (Oscar Zariski)၊ ဘီ အယ်လ် ဗန် ဒါ ဗေဒင် (B. L. van der Waerden) နှင့် အန်ဒရေး ဗေးလ် (André Weil) တို့သည် ဤဘာသာရပ်ခွဲကို တိကျသေချာသော [[ဖလှယ်ရ အက္ခရာသင်္ချာ]] (rigorous commutative algebra) ဖြင့် အခြေခံချပေးခဲ့ကြသည်။ ၁၉၅၀ ပြည့်လွန်နှစ်များနှင့် ၆၀ ပြည့်လွန်နှစ်များတွင် ယန် လီရေး (Jean Leray)၊ ယန်-ပီယာ ဆဲရ် (Jean-Pierre Serre) နှင့် အလက်ဇန္ဒား ဂရိုသန်ဒိခ် (Alexander Grothendieck) တို့သည် [[အစည်း|အစည်းများ]] (sheaves)၊ စကင်းမ်များ (schemes)၊ တိုပို့စ်များ (topoi) နှင့် အေတဲလ် ဒွန်တွဲဟိုမိုလော်ဂျီ (étale cohomology) ဟူသော ဘာသာစကားမှတစ်ဆင့် အက္ခရာသင်္ချာဆိုင်ရာ ဂျီဩမေတြီကို လုံးဝအသစ်ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းခဲ့ကြသည်။ ဤမူဘောင်သည် ပီယာ ဒေလင်း (Pierre Deligne) အား ၁၉၇၄ ခုနှစ်တွင် အနက်ရှိုင်းဆုံးသော ဗေးလ် ယူဆချက်များကို သက်သေပြရန် လုပ်ဆောင်နိုင်စေခဲ့သည်။<ref name="MB_Ch24" /> === ယုတ္တိဗေဒ၊ အခြေခံအုတ်မြစ်များနှင့် တွက်ချက်မှုဆိုင်ရာ သင်္ချာ (Logic, Foundations, and Computational Mathematics) === [[File:1925 kurt gödel (cropped).png|right|thumb|220px|ကာ့တ် ဂိုဒယ် (1925)]] [[File:Alan_Turing_portré.jpg|right|thumb|220px|အလန် ကျူးရင်း (1930s)]] ၁၉၀၀ ပြည့်နှစ်တွင် ဒေးဗစ် ဟီလ်ဘတ် (David Hilbert) ၏ အခြေခံဆိုင်ရာ ပြဿနာများ (foundational problems) နှစ်ဆယ့်သုံးခု တင်ပြချက်မှ ကြီးမားစွာ လွှမ်းမိုးမှုခံရသော ၂၀ ရာစုသည် သက်သေပြနိုင်စွမ်း (provability) နှင့် တွက်ချက်ခြင်း (computation) ဆိုင်ရာ အခြေခံ မေးခွန်းများကို ဖြေရှင်းနိုင်ခဲ့သည်။<ref name="MB_Ch24" /> ယုတ္တိဗေဒ (logic) တွင် ယုတ္တိဗေဒဆိုင်ရာ နဂိုမှန်အဆိုများမှ (logical axioms) ဂဏန်းသင်္ချာ (arithmetic) ကို ဆင်းသက်ရယူရန် ဘာထရန် ရပ်ဆဲလ် (Bertrand Russell) နှင့် အဲလ်ဖရက် နော့သ် ဝှိုက်ဟတ် (Alfred North Whitehead) တို့၏ ကြိုးပမ်းမှုများသည် ကာ့တ် ဂိုဒယ် (Kurt Gödel) ၏ ၁၉၃၁ ခုနှစ် မပြည့်စုံမှု သီအိုရမ်များ (Incompleteness Theorems) ကြောင့် အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေခဲ့သည်။ မည်သည့် ရှေ့နောက်ညီညွတ်မှုရှိသော ပုံစံတကျ နဂိုမှန်အဆိုစနစ်မဆို (consistent formal axiomatic system) အခြေခံ ဂဏန်းသင်္ချာကို (basic arithmetic) လုပ်ဆောင်နိုင်သောအခါ ၎င်းသည် ဆုံးဖြတ်၍မရနိုင်သော အဆိုများကို (undecidable propositions) ပါဝင်စေပြီး ၎င်း၏ ကိုယ်ပိုင် ရှေ့နောက်ညီညွတ်မှုကို (own consistency) သက်သေမပြနိုင်ကြောင်း ဂိုဒယ်က ပြသခဲ့သည်။ ဟီလ်ဘတ်၏ ပထမဆုံး ပြဿနာဖြစ်သော ကွန်တင်နျူယမ် ယူဆချက် (Continuum Hypothesis) ၏ တိုးတက်မှုသည် အထွတ်အထိပ်သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ဂိုဒယ်က ၎င်း၏ နှိုင်းရ ရှေ့နောက်ညီညွတ်မှုကို (relative consistency) သက်သေပြခဲ့ပြီး ပေါလ် ကိုဟင် (Paul Cohen) က ၁၉၆၃ ခုနှစ်တွင် အတင်းအကျပ် ပြောင်းလဲခြင်းနည်းလမ်းကို (method of forcing) အသုံးပြု၍ ၎င်း၏ အမှီအခိုကင်းခြင်းကို (independence) သက်သေပြခဲ့သည်။<ref name="MB_Ch24" /> တွက်ချက်မှု သီအိုရီ (theory of computation) ကို အလန် ကျူးရင်း (Alan Turing) က ၁၉၃၆ ခုနှစ်တွင် ပုံစံတကျ တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ကျူးရင်းသည် တွက်ချက်ခြင်းအတွက် စကြဝဠာ သဘောတရားရေးရာ မော်ဒယ်ကို (universal theoretical model) မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။ ဤမော်ဒယ်ကို ကျူးရင်း စက်ဟု (Turing machine) သိကြသည်။ ထို့ပြင် သူသည် ရပ်တန့်ခြင်း ပြဿနာ၏ (halting problem) ဖြေရှင်း၍မရနိုင်စွမ်းကို (insolvability) သက်သေပြခဲ့ပြီး ယင်းက ဟီလ်ဘတ်၏ ဆုံးဖြတ်ချက် ပြဿနာကို (decision problem) ဖြေရှင်းနိုင်ခဲ့သည်။ ဂျွန် ဖွန်နွိုင်းမန်း (John von Neumann) သည် အီလက်ထရောနစ် ကွန်ပျူတာ တည်ဆောက်ပုံ (electronic computer architecture)၊ ဂိမ်းသီအိုရီ (game theory) နှင့် ကိန်းဂဏန်းဆိုင်ရာ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်း (numerical analysis) ကို ရှေ့ဆောင်ဖန်တီးခြင်းဖြင့် တွက်ချက်မှုဆိုင်ရာ သင်္ချာကို ဆက်လက်တိုးတက်စေခဲ့သည်။<ref name="MB_Ch24" /> === မကြာသေးမီ ဆယ်စုနှစ်များအတွင်း နာမည်ကြီး ယူဆချက်များအား ဖြေရှင်းနိုင်ခြင်း (Resolution of Famous Conjectures in Recent Decades) === [[File:Richard_Hamilton_1982_(reprint;_headshot).jpg|right|thumb|220px|ရစ်ချတ် ဟာမီလ်တန် (1982)]] [[File:Perelman, Grigori (1966) Upright.jpg|right|thumb|220px|ဂရီဂေါ်ရီ ယာကော့ဗ်လီဗစ်ချ် ပီရယ်လ်မန်း (1993)]] [[File:Andrew Wiles, Boston 1995.JPG|right|thumb|220px|အင်ဒရူး ဝိုင်းလ်စ် (1995)]] နှစ်ဆယ်ရာစု နှောင်းပိုင်းနှင့် နှစ်ဆယ့်တစ်ရာစု အစောပိုင်းကာလများကို အဆင့်မြင့် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှုဆိုင်ရာ မူဘောင်များနှင့် (advanced analytical frameworks) ကွန်ပျူတာ အကူအညီများမှတစ်ဆင့် (computer assistance) ကာလရှည်ကြာ တည်ရှိနေခဲ့သော သမိုင်းဝင် ပြဿနာများအား ဖြေရှင်းနိုင်ခြင်းဖြင့် အမှတ်အသားပြုခဲ့သည်။<ref name="MB_Ch24" /> ၁၈၅၂ ခုနှစ်တွင် စတင်ယူဆခဲ့ပြီးဖြစ်သော အရောင်လေးမျိုး သီအိုရမ် (Four-Color Theorem) သည် ကဲနတ် အက်ပယ်လ် (Kenneth Appel) နှင့် ဝုဖ်ဂန်း ဟာကင် (Wolfgang Haken) တို့က ၁၉၇၆ ခုနှစ်တွင် သက်သေပြနိုင်ခဲ့သည်။ ရှောင်လွှဲ၍မရသော ဖွဲ့စည်းပုံများကို (unavoidable configurations) အကဲဖြတ်ရန်အတွက် အားလွှဲပြောင်းခြင်း နည်းလမ်းကို (method of discharging) အသုံးပြုခြင်းသည် ပထမဆုံး အဓိကကျသော ကွန်ပျူတာ-အကူအညီဖြင့် သင်္ချာဆိုင်ရာ သက်သေပြချက်အဖြစ် (computer-assisted mathematical proof) မှတ်တမ်းဝင်ခဲ့သည်။ ယင်းကို နောက်ပိုင်းတွင် ရောဘတ်ဆန်၊ ဆန်ဒါးစ်၊ ဆီးမိုး နှင့် သောမတ်စ် တို့က ၁၉၉၇ ခုနှစ်တွင် ပိုမိုရိုးရှင်းလွယ်ကူအောင် ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် ကော့ခ် ဆော့ဖ်ဝဲလ်ကို အသုံးပြု၍ ဂွန်သီယာ နှင့် ဗာနာ တို့က ပုံစံတကျ စစ်ဆေးအတည်ပြုခဲ့ကြသည်။<ref name="MB_Ch24" /> အဆုံးရှိ ရိုးရှင်းအုပ်စုများကို အမျိုးအစားခွဲခြားခြင်း (Classification of Finite Simple Groups) သည် ဆယ်စုနှစ်များစွာကြာသော ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ကြိုးပမ်းမှုအပြီးတွင် ပြီးမြောက်ခဲ့သည်။ ၁၉၆၃ ခုနှစ်တွင် ဖိုက်-သွန်မဆင် [[စုံမသဘာဝ (စုံကိန်း/မကိန်း)|မကိန်း]]အစဉ် သီအိုရမ်ဖြင့် (Odd-Order Theorem) စတင်ခဲ့ပြီး ဤသီအိုရမ်က မည်သည့် အဆုံးရှိ ရိုးရှင်း[[အုပ်စု (သင်္ချာ)|အုပ်စု]] (finite simple group) မဆို ဆိုက်ကလစ်အုပ်စု (cyclic group)၊ အလှည့်ကျ အုပ်စု (alternating group)၊ လီ-အမျိုးအစား (Lie-type) သို့မဟုတ် ဖရိုဖရဲဖြစ်နေသော အုပ်စုများ (sporadic groups) ၂၆ ခုထဲမှ တစ်ခု ဖြစ်ကြောင်း အတည်ပြုပေးခဲ့သည်။ နောက်ဆုံး ဆူဒို-ပါးလွှာသော ကွာဟချက်ကို (quasi-thin gap) အက်ရှ်ဘာကာ နှင့် စမစ်သ် တို့က ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် ပိတ်နိုင်ခဲ့သည်။<ref name="MB_Ch24" /> ဖဲမ ၏ နောက်ဆုံး သီအိုရမ် (Fermat’s Last Theorem) ကို နှစ်ပေါင်း ၃၅၀ ကျော်ကြာပြီးနောက် ဖြေရှင်းနိုင်ခဲ့သည်။ ဂါဟတ် ဖရေး (Gerhard Frey) ၏ မော်ဂျူလာမဟုတ်သော အဲလစ်ပတစ် မျဉ်းကွေးများ (non-modular elliptic curves) ဖွဲ့စည်းမှုနှင့် ကန် ရီဘတ် (Ken Ribet) ၏ <math>\varepsilon</math>-ယူဆချက် (<math>\varepsilon</math>-conjecture) သက်သေပြချက်တို့ကို အခြေခံ၍ အင်ဒရူး ဝိုင်းလ်စ် (Andrew Wiles) က ပြသခဲ့ရာတွင် ဆီမီး-တည်ငြိမ်သော အဲလစ်ပတစ် မျဉ်းကွေးများအတွက် (semistable elliptic curves) တာနီယာမာ-ရှီမူရာ ယူဆချက်သည် ဖဲမ၏ နောက်ဆုံး သီအိုရမ်ကို တိုက်ရိုက် သက်ရောက်မှုရှိကြောင်း ပြသခဲ့သည်။ ဝိုင်းလ်စ်သည် ၁၉၉၅ ခုနှစ်တွင် သက်သေပြချက်ကို အပြီးသတ်နိုင်ခဲ့သည်။ သူ့ကို ရစ်ချတ် တေလာ (Richard Taylor) က ကူညီပေးခဲ့သည်။<ref name="MB_Ch24" /> ပွန်ကာရေး ယူဆချက် (Poincaré Conjecture) ကို ဝီလီယံ သာစတန် (William Thurston) ၏ ဂျီဩမေတြီအသွင်ပြောင်းခြင်း ယူဆချက် (Geometrization Conjecture) နှင့် ရစ်ချတ် ဟာမီလ်တန် (Richard Hamilton) ၏ ရစ်ချီ စီးဆင်းမှု ညီမျှခြင်း (Ricci flow equation) <math>\frac{\partial g_{ij}}{\partial t} = -2 R_{ij}</math> မိတ်ဆက်မှုတို့မှတစ်ဆင့် သက်သေပြနိုင်ခဲ့သည်။ ဂရီဂေါ်ရီ ယာကော့ဗ်လီဗစ်ချ် ပီရယ်လ်မန်း (Grigori Yakovlevich Perelman) သည် ၂၀၀၂ ခုနှစ်နှင့် ၂၀၀၃ ခုနှစ်အတွင်း ခွဲစိတ်မှု နည်းပညာများကို (surgery techniques) အသုံးပြု၍ ရစ်ချီ စီးဆင်းမှု ဆင်ဂူလာဖြစ်ခြင်းများကို (Ricci flow singularities) ကျော်လွှားခြင်းဖြင့် သက်သေပြချက်ကို အပြီးသတ်နိုင်ခဲ့သည်။<ref name="MB_Ch24" /> === မြန်မာ့ သင်္ချာသမိုင်း (History of Burmese Mathematics) === မြန်မာ့သိပ္ပံပညာနှင့် သင်္ချာသမိုင်းကြောင်းသည် ရှေးခေတ်ကာလများကတည်းက အခြေတကျ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ခဲ့သည်။ အစောဆုံး မှတ်တမ်းတင်ထားသော သင်္ချာကျမ်းများအနက် တစ်ခုမှာ ၁၄ ရာစုနှစ်ဦးပိုင်းတွင် ဇင်းမယ်မြို့၌ ရှင်ဉာဏဝိလာသ ရေးသားပြုစုခဲ့သော "သင်္ချာပကာသက" ကျမ်းဖြစ်သည်။ ၎င်းကျမ်းကို အခြေခံ၍ ခရစ်နှစ် ၁၅၂၀ ပြည့်နှစ်တွင် ပလိပ်ရွာအရှေ့ရှိ မြို့သစ်မြို့နေ ရှင်သီရိမင်္ဂလက "သင်္ချာပကာသကဋီကာ" ကို ထပ်မံပြုစုခဲ့ပြီး ညောင်ကန်ဆရာတော် ရှင်ကဝိန္ဒ၏ တပည့် ရှင်မုနိန္ဒသာရက "သင်္ချာပကာသက စာကိုယ်နိဿယ" ကို ရေးသားခဲ့သည်။ ဘိုးတော်ဘုရား (ဗဒုံမင်း) လက်ထက် (၁၇၈၂–၁၈၁၉) တွင် အိန္ဒိယနှင့် သီဟိုဠ်တို့မှ ကျမ်းပေါင်း ၂၀၀ ကျော်ကို ယူဆောင်လာခဲ့ပြီး မြန်မာဘာသာသို့ ပြန်ဆိုစေခဲ့ရာမှ သင်္ချာပညာရပ်သည် ပိုမိုထွန်းကားလာခဲ့သည်။ ထင်ရှားသော သမိုင်းဝင်အထောက်အထားတစ်ခုမှာ ၁၇၇၄ ခုနှစ်တွင် ပြုစုခဲ့သော "ဂဏန်းသင်္ချာ ပညာဝဍ္ဎနကျမ်း" ဖြစ်သည်။ ဤကျမ်းကို အပိုင်းလေးပိုင်းခွဲခြားထားပြီး တွက်ချက်မှုဆိုင်ရာ ပုစ္ဆာပေါင်း ၁၇၅ ပုဒ်ကို တွက်နည်းအဖြေများနှင့်တကွ စနစ်တကျ ပြုစုထားသည်။ ပထမပိုင်းတွင် အလေးချိန်၊ အကွာအဝေး၊ ထုထည် (Volume) နှင့် အချိန်နာရီတို့ကို တိုင်းတာသည့် ယူနစ် (Unit) ဆိုင်ရာ ကိန်းသင်္ချာအကြောင်းကို ဖော်ပြထားသည်။ ထို့အပြင် "ခု" မှစ၍ သုည ၁၄၀ လုံးပါဝင်သော "အသင်္ချေ" တိုင်အောင် ရေတွက်ခေါ်ဝေါ်သည့် နည်းစနစ်များ ပါဝင်သည်။ ဒုတိယပိုင်းတွင် လုပ်ငန်းခွင်သုံး တိုင်းထွာတွက်ချက်နည်းများကို "ဂဏန်းဆယ်ပါး" ခေါင်းစဉ်ဖြင့် ဖော်ပြထားပြီး စပါး၊ ဆန်၊ ရွှေ၊ ငွေ၊ ဆီမီး၊ ရထား၊ သစ်ပင်၊ လှေ၊ သားရေနှင့် မြေစသည့် ကဏ္ဍများ ပါဝင်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် ရွှေကို အဆင့်ဆင့် သန့်စင်ရာတွင် ဇမ္ဗူရဇ်ရွှေကဲ့သို့ အသန့်စင်ဆုံးအဆင့်ရရှိရန် တွက်ချက်မှုများ၊ သစ်ပင်၏ အမြင့်ကို ဂျီဩမေတြီ (Geometry) အသုံးပြု၍ ရှာဖွေခြင်းများနှင့် မြေကွက်များ၏ ဧရိယာ (Area) တွက်ချက်ခြင်းများ ပါဝင်သည်။ တတိယပိုင်းတွင် ဂဏန်းသင်္ချာ ကိန်းစဉ်တန်း (Arithmetic progression)၊ ဂျီဩမေတြီ ကိန်းစဉ်တန်း (Geometric progression)၊ မရေမရာ ညီမျှခြင်း (Indeterminate equation)၊ အက္ခရာသင်္ချာ ညီမျှခြင်း (Algebraic equation)၊ ဆခွဲကိန်း (Factor) နှင့် ဘုံသုဉ်းကိန်းရှာဖွေခြင်းစသည့် သင်္ချာနည်းစနစ် ၁၆ မျိုးကို ပုစ္ဆာပေါင်း ၇၆ ပုဒ်ဖြင့် ရှင်းလင်းထားသည်။ စတုတ္ထပိုင်းတွင် ရှေ့ပိုင်းနည်းစနစ်များကို အခြေခံထားသော လက်တွေ့အသုံးချ ပုစ္ဆာ ၃၀ ပုဒ် ပါဝင်သည်။ ဤကျမ်း၏ ဖွဲ့စည်းပုံကို လေ့လာခြင်းအားဖြင့် ရှေးခေတ်မြန်မာတို့သည် စက်ဝိုင်း၊ စက်လုံး၊ ထုလုံးနှင့် ထုချွန်များ၏ ဧရိယာနှင့် ထုထည်ရှာဖွေခြင်းမှစ၍ ယေဘုယျ အက္ခရာသင်္ချာ တွက်ချက်မှုများအထိ အဆင့်မြင့်မားသော သင်္ချာပညာကို လက်တွေ့အသုံးချနိုင်ခဲ့ကြောင်း တွေ့ရှိရသည်။<ref name="MyoThantTyn">ဒေါက်တာ မျိုးသန့်တင်။ ''ရှေးခေတ် မြန်မာသိပ္ပံကျမ်းများ''။</ref> == သင်္ချာဆိုင်ရာ ဘာသာရပ်ခွဲများ (Areas of Mathematics) == [[File:Alexander Grothendieck.jpg|right|thumb|220px|အလက်ဇန္ဒား ဂရိုသန်ဒိခ် (1970)]] [[File:Evariste Galois.jpg|right|thumb|220px|အေဗာရစ်စ် ဂယ်လ်ဝါ]] [[File:Frans Hals - Portret van René Descartes.jpg|right|thumb|220px|ရီနေ ဒေကားတ်]] [[File:Pierre de Fermat.jpg|right|thumb|220px|ပီယား ဒေ ဖဲမ]] [[File:Karl Weierstrass.jpg|right|thumb|220px|ကားလ် ဗိုင်ယာရှထရပ်စ်]] [[File:Dedekind.jpeg|right|thumb|220px|ရစ်ချတ် ဒက်ဒီကင်း]] ဤပညာရပ် ကျယ်ပြန့်လာသည်နှင့်အမျှ ၎င်းသည် သဘာဝအလျောက် ကွဲပြားသော်လည်း အလွန်အမင်း အချင်းချင်းချိတ်ဆက်နေသော ဘာသာရပ်ခွဲများစွာအဖြစ် ပိုင်းခြားသွားခဲ့သည်။ * ဂဏန်းသင်္ချာ နှင့် ကိန်းသီအိုရီ (Arithmetic and Number Theory) - ရှေးခေတ်တွင် လော်ဂျစ်စတစ်နှင့် (logistic) ဂဏန်းသင်္ချာ (arithmetic) ကြားတွင် တင်းကျပ်သော ခွဲခြားမှုကို ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ လော်ဂျစ်စတစ်သည် တွက်ချက်ခြင်းဆိုင်ရာ လက်တွေ့အသုံးချ နည်းစနစ်ဖြစ်သည်။ (practical technique of computation) ဂဏန်းသင်္ချာသည် ကိန်းများ၏ ဂုဏ်သတ္တိများကို (properties of numbers) ဒဿနိကဗေဒအရ သို့မဟုတ် သဘောတရားရေးရာအရ လေ့လာခြင်းဖြစ်သည်။ ကိန်းသီအိုရီ (Number theory) သည် အဆိုပါ ဂဏန်းသင်္ချာမှ ခေတ်သစ် ဆင်းသက်လာသော ဘာသာရပ်ဖြစ်သည်။ အစောပိုင်း မှတ်တိုင်များတွင် ဂရိလူမျိုးများ၏ ကိန်းများကို အမျိုးအစားခွဲခြားခြင်း ပါဝင်သည်။ ဤအမျိုးအစားခွဲခြားခြင်းတွင် [[သုဒ္ဓကိန်း|သုဒ္ဓကိန်းများ]] (prime numbers)၊ ဆပေါင်းကိန်းများ (composite numbers)၊ [[စုံမသဘာဝ (စုံကိန်း/မကိန်း)|စုံကိန်းများ]] (even numbers)၊ [[စုံမသဘာဝ (စုံကိန်း/မကိန်း)|မကိန်းများ]] (odd numbers) နှင့် ဆခွဲပေါင်းကိန်းများ (perfect numbers) တို့ ပါဝင်သည်။ အခြားမှတ်တိုင်တစ်ခုမှာ သုဒ္ဓကိန်းများ အနန္တရှိကြောင်း ယူကလစ်ဒ်၏ သက်သေပြချက်ဖြစ်သည်။<ref name="MB_Ch7">{{Citation |last1=Merzbach |first1=Uta C. |last2=Boyer |first2=Carl B. |title=A History of Mathematics |edition=3rd |publisher=John Wiley & Sons |year=2011 |chapter=7}}</ref> ဤဘာသာရပ်သည် မသေချာသော ညီမျှခြင်းများ သို့မဟုတ် ဒိုင်အိုဖန်တိုင်း ညီမျှခြင်းများကို (indeterminate (Diophantine) equations) လေ့လာခြင်းမှတစ်ဆင့် သိသိသာသာ တိုးတက်လာခဲ့သည်။ ဤလေ့လာမှုများကို ဒိုင်အိုဖန်တပ်စ်၊ ဗြဟ္မဂုတ္တ နှင့် ပီယား ဒေ ဖဲမ ကဲ့သို့သော သင်္ချာပညာရှင်များက ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။<ref name="MB_Ch11">{{Citation |last1=Merzbach |first1=Uta C. |last2=Boyer |first2=Carl B. |title=A History of Mathematics |edition=3rd |publisher=John Wiley & Sons |year=2011 |chapter=11}}</ref> ၁၈၀၁ ခုနှစ်တွင် ကားလ် ဖရီးဒရစ် ဂေါက်စ် (Carl Friedrich Gauss) သည် ၎င်း၏ Disquisitiones Arithmeticae စာအုပ်ဖြင့် ဤနယ်ပယ်ကို တော်လှန်ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ သူသည် ထပ်တူညီမှုဆက်သွယ်ချက်များ၏ ခေတ်သစ်သင်္ချာကို (modern mathematics of congruences) မိတ်ဆက်ခဲ့ပြီး ဂဏန်းသင်္ချာ၏ အခြေခံသီအိုရမ် (Fundamental Theorem of Arithmetic) ကို သက်သေပြခဲ့သည်။<ref name="MB_Ch23" /> * ဂျီဩမေတြီ (Geometry) - "မြေတိုင်းတာခြင်း" (earth measurement) အဖြစ် စတင်ခဲ့သော ဂျီဩမေတြီသည် ဂရိလူမျိုးများလက်အောက်တွင် ကောက်ချက်ချ သိပ္ပံပညာရပ်တစ်ခု (deductive science) ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၎င်း၏ အထွတ်အထိပ်မှာ ယူကလစ်ဒ်၏ Elements စာအုပ်ဖြစ်ပြီး နှစ်ထောင်ပေါင်းများစွာတိုင်အောင် ဤဘာသာရပ်အတွက် အခြေခံအုတ်မြစ်အဖြစ် တည်ရှိခဲ့သည်။<ref name="MB_Ch7" /> ၁၇ ရာစုတွင် ရီနေ ဒေကားတ် နှင့် ပီယား ဒေ ဖဲမ တို့သည် အက္ခရာသင်္ချာ ညီမျှခြင်းများကို (algebraic equations) ဂျီဩမေတြီ မျဉ်းကွေးများတွင် (geometric curves) အသုံးချခြင်းဖြင့် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာ ဂျီဩမေတြီ (Analytic geometry) ကို ဖန်တီးခဲ့ကြသည်။ ယင်းက ဂျီဩမေတြီကို ကိုဩဒိနိတ် ဝင်ရိုးများပေါ်တွင် (coordinate axes) ပုံဖော်နိုင်စေခဲ့သည်။<ref name="MB_Ch17">{{Citation |last1=Merzbach |first1=Uta C. |last2=Boyer |first2=Carl B. |title=A History of Mathematics |edition=3rd |publisher=John Wiley & Sons |year=2011 |chapter=17}}</ref> ၁၉ ရာစုသည် ဂျီဩမေတြီဆိုင်ရာ တော်လှန်ပြောင်းလဲမှုတစ်ခုကို တွေ့ကြုံခဲ့ရသည်။ နီကိုလိုင်း လိုဘာချက်ဗ်စကီး နှင့် ယာနို့စ် ဘိုလိုင် ကဲ့သို့သော သင်္ချာပညာရှင်များသည် ယူကလစ်ဒ်မဟုတ်သော ဂျီဩမေတြီကို (Non-Euclidean geometry) တိုးတက်စေခဲ့ကြသည်။ သူတို့သည် ယူကလစ်ဒ်၏ ပြိုင်မျဉ်း ကြိုတင်အဆိုကို (parallel postulate) ဖယ်ရှားလိုက်လျှင်ပင် ရှေ့နောက်ညီညွတ်မှုရှိသော ဂျီဩမေတြီများ (consistent geometries) တည်ရှိနိုင်ကြောင်းကို ပြသခြင်းဖြင့် ဤသို့ တိုးတက်စေခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ထို့နောက် ဘန်းဟတ် ရီးမန်း (Bernhard Riemann) သည် ကွေးညွှတ်နေသော မက်ထရစ် ရပ်ဝန်းများကို (curved metric spaces) အလွန်ယေဘုယျကျစွာ လေ့လာမှုကို မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။ ဤလေ့လာမှုကို ရီးမန်း ဂျီဩမေတြီဟု (Riemannian geometry) ခေါ်သည်။ ယင်းသည် နောက်ပိုင်းတွင် ယေဘုယျ နှိုင်းရသီအိုရီ (General Relativity) ကဲ့သို့သော ရူပဗေဒသီအိုရီများအတွက် သင်္ချာဆိုင်ရာ အခြေခံအုတ်မြစ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref name="MB_Ch24" /> * အက္ခရာသင်္ချာ (Algebra) - အက္ခရာသင်္ချာသည် သမိုင်းဆိုင်ရာ ကျယ်ပြန့်သော အဆင့်သုံးဆင့်ဖြင့် ဆင့်ကဲတိုးတက်လာခဲ့သည်။ ၎င်းတို့မှာ စကားပြောဟန် (rhetorical)၊ အတိုကောက်ဟန် (syncopated) နှင့် သင်္ကေတဟန် (symbolic) တို့ဖြစ်သည်။ စကားပြောဟန်သည် စကားလုံးများဖြင့်သာ အပြည့်အဝရေးသားခြင်း ဖြစ်သည်။ အတိုကောက်ဟန်သည် အတိုကောက်အချို့ကို အသုံးပြုခြင်း ဖြစ်သည်။ သင်္ကေတဟန်သည် အက္ခရာများနှင့် တွက်ချက်မှုဆိုင်ရာ သင်္ကေတများကို အသုံးပြုသော ခေတ်သစ် အသုံးအနှုန်း ဖြစ်သည်။ ဘေဘီလုံနှင့် အီဂျစ်လူမျိုးများသည် အခြေခံ မျဉ်းဖြောင့် ညီမျှခြင်းများနှင့် (elementary linear equations) နှစ်ထပ်ကိန်း ညီမျှခြင်းများကို (quadratic equations) ဖြေရှင်းခဲ့ကြသည်။ ဉာဏ်သစ်သွေးသစ်ခေတ်တွင် ဂျီရိုလာမို ကာဒါနို နှင့် လူဒိုဗီကို ဖာရာရီ ကဲ့သို့သော သင်္ချာပညာရှင်များသည် တတိယထပ် ညီမျှခြင်း (cubic equation) နှင့် စတုတ္ထထပ် ညီမျှခြင်း (quartic equation) တို့အတွက် အက္ခရာသင်္ချာဆိုင်ရာ အဖြေများကို (algebraic solutions) ထုတ်ဝေခဲ့ကြသည်။ ၎င်းသည် စကစ်ပီယွန် ဒယ်လ် ဖဲရိုး နှင့် နီကိုလို ဖွန်တာနာ တာတာဂလီယာ တို့၏ တတိယထပ် အဖြေကို ကနဦး ရှာဖွေတွေ့ရှိမှုကို ပုံစံတကျ ဖြစ်စေခဲ့သည်။<ref name="MB_Ch15">{{Citation |last1=Merzbach |first1=Uta C. |last2=Boyer |first2=Carl B. |title=A History of Mathematics |edition=3rd |publisher=John Wiley & Sons |year=2011 |chapter=15}}</ref> ၁၉ ရာစုတွင် အက္ခရာသင်္ချာသည် ပိုလီနိုမီရယ် ညီမျှခြင်းများ (polynomial equations) ကို လေ့လာခြင်းမှ သရုပ်မဲ့ တည်ဆောက်ပုံများကို (abstract structures) လေ့လာခြင်းသို့ ကူးပြောင်းသွားခဲ့သည်။ အေဗာရစ်စ် ဂယ်လ်ဝါ ၏ အုပ်စုသီအိုရီ (group theory) ဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်ချက်၊<ref name="MB_Ch24" /> ဝီလျံ ရိုဝမ် ဟာမီလ်တန် ၏ ဖလှယ်၍မရသော ကွာတာနီယွန်များ (non-commutative quaternions) ကို တီထွင်မှုနှင့် ဂျော့ချ် ဘူးလ် ၏ ယုတ္တိဗေဒ အက္ခရာသင်္ချာတို့နှင့်အတူ (algebra of logic) အက္ခရာသင်္ချာသည် ရိုးရာကိန်းများနှင့် အမှီအခိုကင်းသော လေ့လာမှုတစ်ရပ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ယင်းသည် တိကျသော နဂိုမှန်အဆိုများ (axioms) နှင့် ပေါင်းစပ်ခြင်း နိယာမများဖြင့် (laws of combination) သတ်မှတ်ထားသော သရုပ်မဲ့ စနစ်များကို လေ့လာခြင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ * ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသင်္ချာ နှင့် ကဲကုလပ် (Analysis and Calculus) - ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသင်္ချာ (Analysis) သည် အဆက်မပြတ်ဖြစ်သော ပမာဏများ (continuous magnitudes)၊ စုဆုံမှတ်များ (limits) နှင့် အနန္တ လုပ်ငန်းစဉ်များကို (infinite processes) ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းသော သင်္ချာဘာသာရပ်ခွဲ ဖြစ်သည်။ ၎င်း၏ အစောဆုံး မူလအစမှာ ဂရိလူမျိုးများ၏ "ကုန်စင်အောင်လုပ်ခြင်း နည်းလမ်း" (method of exhaustion) တွင် တည်ရှိသည်။ ၎င်းကို ကနိုင်းဒပ်စ်မှ ယူဒေါက်စပ်စ် က သဘောတရားရေးရာအရ တီထွင်ခဲ့ပြီး အာခီမီးဒီးစ် က ဧရိယာများနှင့် ထုထည်များကို ရှာဖွေရာတွင် စနစ်တကျ အသုံးချခဲ့သည်။<ref name="MB_Ch8">{{Citation |last1=Merzbach |first1=Uta C. |last2=Boyer |first2=Carl B. |title=A History of Mathematics |edition=3rd |publisher=John Wiley & Sons |year=2011 |chapter=8}}</ref> ၁၇ ရာစု နှောင်းပိုင်းတွင် အိုင်ဆက် နယူတန် နှင့် ဂေါ့ဖရိဒ် ဝီလ်ဟမ် လိုက်ဘ်နစ်ဇ် တို့သည် အလွန်သေးငယ်လွန်းသော ပမာဏများဆိုင်ရာ (infinitesimals) သဘောတရားများကို စုစည်း၍ ကဲကုလပ် (Calculus) ကို သီးခြားစီ တီထွင်ခဲ့ကြသည်။ ၎င်းသည် ထိမျဉ်းများ သို့မဟုတ် [[ဆင်းသက်ချက် (ဒစ်ဖရန်ရှယ် ကဲကုလပ်)|ဆင်းသက်ချက်များကို]] (derivatives) ရှာဖွေရန် ယေဘုယျ အဆင့်ဆင့်တွက်နည်းများကို (algorithms) ထောက်ပံ့ပေးသည်။ ထို့ပြင် ဧရိယာများ သို့မဟုတ် အင်တီဂရယ်များကို (integrals) ရှာဖွေရန်အတွက်လည်း အဆင့်ဆင့်တွက်နည်းများကို ထောက်ပံ့ပေးသည်။<ref name="MB_Ch19">{{Citation |last1=Merzbach |first1=Uta C. |last2=Boyer |first2=Carl B. |title=A History of Mathematics |edition=3rd |publisher=John Wiley & Sons |year=2011 |chapter=19}}</ref> ၁၉ ရာစုတွင် အော်ဂက်စတင် လူဝီ ကော်ချီ၊ ကားလ် ဗိုင်ယာရှထရပ်စ် နှင့် ရစ်ချတ် ဒက်ဒီကင်း ကဲ့သို့သော သင်္ချာပညာရှင်များသည် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသင်္ချာကို "ဂဏန်းသင်္ချာအသွင်ပြောင်း" (arithmetized) ခဲ့ကြသည်။ သူတို့သည် ၎င်းကို ဂျီဩမေတြီဆိုင်ရာ ပင်ကိုသိစိတ်အပေါ် (geometric intuition) မှီခိုနေရခြင်းမှ ဖယ်ရှားပေးခဲ့သည်။ ထို့နောက် စုဆုံမှတ်များ၊ အဆက်မပြတ်ဖြစ်ခြင်း (continuity) နှင့် [[ကိန်းစစ်|ကိန်းစစ်များ၏]] (real numbers) တိကျသေချာသော အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်များအပေါ် အခြေခံသည့် တိကျသေချာသော အခြေခံအုတ်မြစ်ပေါ်တွင် (rigorous foundation) တည်ဆောက်ခဲ့သည်။<ref name="MB_Ch24" /> * တိုပေါ်လော်ဂျီ (Topology) - ကနဦးတွင် နေရာအား ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်းအဖြစ် (analysis situs) ပေါ်ထွက်လာသော [[တိုပေါ်လော်ဂျီ]]သည် ရပ်ဝန်းဆိုင်ရာ ဖွဲ့စည်းပုံများ၏ (spatial configurations) မွေးရာပါ အရည်အသွေးပိုင်းဆိုင်ရာ အသွင်အပြင်များကို (qualitative aspects) လေ့လာခြင်းဖြစ်သည်။ ဤအသွင်အပြင်များသည် အဆက်မပြတ်ဖြစ်သော တစ်-တစ် အသွင်ပြောင်းခြင်းများအောက်တွင် (continuous one-to-one transformations) မပြောင်းလဲသော ဂုဏ်သတ္တိ (invariant) အဖြစ် တည်ရှိနေသည်။ ဤဘာသာရပ်ကို လူအများက "ရာဘာချပ် ဂျီဩမေတြီ" ဟုလည်း ခေါ်ဆိုလေ့ရှိကြသည်။ အွန်ရီ ပွန်ကာရေး သည် ၁၉ ရာစု နှောင်းပိုင်းတွင် အက္ခရာသင်္ချာဆိုင်ရာ တိုပေါ်လော်ဂျီ သို့မဟုတ် ပေါင်းစပ်ခြင်းဆိုင်ရာ တိုပေါ်လော်ဂျီကို (combinatorial topology) စတင်တည်ထောင်သူဟု ဆိုနိုင်သည်။ သူသည် ပုံသဏ္ဌာန်များကို [[မန်နီဖိုး|မန်နီဖိုးများအဖြစ်]] (manifolds) ရှုမြင်ခဲ့ပြီး ၎င်းတို့၏ ဆက်စပ်နေမှုကို လေ့လာခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဖဲလစ် ဟောက်စ်ဒေါ့ဖ် ကဲ့သို့သော ပုဂ္ဂိုလ်များသည် [[အစုသီအိုရီ]]အခြေခံ တိုပေါ်လော်ဂျီ (point-set topology) အတွက် နဂိုမှန်အဆိုဆိုင်ရာ အခြေခံအုတ်မြစ်ကို (axiomatic foundation) ပံ့ပိုးပေးခဲ့ကြသည်။ သူတို့သည် [[အစုဝင်|အစုဝင်များ၏]] ပတ်ဝန်းကျင်များကြားရှိ (neighborhoods of elements) ဆက်သွယ်ချက်များအပေါ်တွင်သာ အပြည့်အဝအခြေခံ၍ သရုပ်မဲ့ ရပ်ဝန်းများကို ဖန်တီးခဲ့ကြသည်။<ref name="MB_Ch24" /> * ဖြစ်တန်စွမ်း နှင့် အသုံးချ သင်္ချာ (Probability and Applied Mathematics) - [[ဖြစ်တန်စွမ်း|ဖြစ်တန်စွမ်း]] သီအိုရီ (probability theory) သည် ၁၇ ရာစုတွင် ဘလေ့စ် ပက်စ်ကယ် နှင့် ပီယား ဒေ ဖဲမ တို့ကြား ကံစမ်းကစားနည်းများနှင့် (games of chance) ပတ်သက်၍ စာပေးစာယူပြုလုပ်ရာမှ စတင်ခဲ့သည်။<ref name="MB_Ch17" /> ၎င်းကို ၁၉ ရာစု အစောပိုင်းတွင် ပီယား ဆိုင်မွန် လာပလေ့စ် က အဓိကကျသော သိပ္ပံနည်းကျ ကိရိယာတစ်ခုအဖြစ် စနစ်တကျ တိုးချဲ့ခဲ့သည်။<ref name="MB_Ch22">{{Citation |last1=Merzbach |first1=Uta C. |last2=Boyer |first2=Carl B. |title=A History of Mathematics |edition=3rd |publisher=John Wiley & Sons |year=2011 |chapter=22}}</ref> ၂၀ ရာစုတွင် အသုံးချ သင်္ချာ (Applied mathematics) သည် ဂိမ်းသီအိုရီ (game theory)၊ ဆိုက်ဘာနက်တစ်နှင့် (cybernetics) ကွန်ပျူတာသိပ္ပံကဲ့သို့သော (computer science) နယ်ပယ်များသို့ အကြီးအကျယ် ကျယ်ပြန့်လာခဲ့သည်။ ၎င်းကို ဂျွန် ဖွန်နွိုင်းမန်း နှင့် အလန် ကျူးရင်း ကဲ့သို့သော သင်္ချာပညာရှင်များက ရှေ့ဆောင်လမ်းပြခဲ့ကြသည်။ ကွန်ပျူတာများသည် သင်္ချာဆိုင်ရာ သုတေသနကို အခြေခံမှစ၍ ပြောင်းလဲပစ်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့သည် ကိန်းဂဏန်းဆိုင်ရာ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်းတွင် (numerical analysis) အထောက်အကူပြုခဲ့ပြီး နောက်ဆုံးတွင် အရောင်လေးမျိုး ယူဆချက်ကဲ့သို့သော (Four-Color Conjecture) ရှုပ်ထွေးသည့် သင်္ချာသီအိုရီများကို သက်သေပြရန်အတွက် လိုအပ်သော ကြီးမားလှသည့် တွက်ချက်မှုဆိုင်ရာ စွမ်းအားကို (computational power) ထောက်ပံ့ပေးနိုင်ခဲ့သည်။<ref name="MB_Ch24" /> == ကိုးကား (References) == <references /> [[Category:သင်္ချာ]] [[ကဏ္ဍ:ပင်မ အကြောင်းအရာ ဆောင်းပါးများ]] sx9pvlcy26jxa1aznd1qxnjr7yxhg2p 1051390 1051388 2026-09-03T14:34:17Z Dr Lotus Black 31011 /* ကိုးကား (References) */ 1051390 wikitext text/x-wiki [[File:Euclid.jpg|right|thumb|220px|ဘီစီအီး ၃ ရာစုမှ ဂရိ သင်္ချာပညာရှင် ယူကလစ် (ကွန်ပါထောက်တံ ကိုင်ထားသူ) ကို ပန်းချီဆရာ ရာဖယ် က ၎င်း၏ "အေသင်သားတို့ ကျောင်းတော်" အမည်ရ နံရံဆေးရေး ပန်းချီကားကြီးတွင် စိတ်ကူးပုံဖော်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ယူကလစ်၏ ပုံမှာ မည်သည့်မီဒီယာတွင်မှ မကျန်ရစ်ဘဲ ဤသရုပ်ဖော်ချက်သည် ပုံဖော်သူ အနုပညာရှင်၏ စိတ်ကူးဉာဏ် ကွန့်မြူးချက်သာ ဖြစ်သည်။]] '''အသိပညာနှင့် စူးစမ်းလေ့လာခြင်း''' ဟု အနက်ဖွင့်ဆိုနိုင်သော ရှေးဂရိဝေါဟာရ μάθημα (máthēma) မှဆင်းသက်လာသည့် သင်္ချာဘာသာရပ်ကို မြန်မာဘာသာစကားဖြင့် "ရေတွက်ခြင်း" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသော ရှေးပါဠိဝေါဟာရမှတစ်ဆင့် "သင်္ချာ" ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။ သမိုင်းတစ်လျှောက်တွင် သင်္ချာ၏ သဘောသဘာဝနှင့် ပတ်သက်၍ ပုဂ္ဂိုလ်ကျော်များက ရှုထောင့်အမျိုးမျိုးဖြင့် ဖွင့်ဆိုခဲ့ကြသည်။ စွယ်စုံရပညာရှင် ဂယ်လီလီယို (Galileo) က သဘာဝတရားကို ကျမ်းတစ်စောင်ဟု တင်စားခဲ့ပြီး ၎င်းကျမ်းကို သင်္ချာဘာသာစကားဖြင့် ရေးသားထားကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။<ref name="Machamer2014">{{Citation |last=Machamer |first=Peter |year=2014 |title=Galileo Galilei |editor-last=Zalta |editor-first=Edward N. |encyclopedia=The Stanford Encyclopedia of Philosophy |publisher=CSLI, Stanford University |url=https://plato.stanford.edu/archives/win2014/entries/galileo/ |edition=Winter 2014}}</ref> သင်္ချာပညာရှင် ကားလ် ဖရီးဒရစ် ဂေါက်စ် (Carl Friedrich Gauss) က သင်္ချာကို သိပ္ပံပညာရပ်များ၏ ဘုရင်မအဖြစ် တင်စားခဲ့သည်။<ref name="Beiler1964">{{citation |last=Beiler |first=Albert H. |title=Recreations in the Theory of Numbers (Dover Recreational Math) |publisher=Dover Publications |place=Mineola, NY |edition=2nd |year=1964 |isbn=978-0486210964 |page=1}}</ref> ထို့အပြင် ဘင်ဂျမင် ပီးယားစ် (Benjamin Peirce) က သင်္ချာသည် မလွှဲမသွေဖြစ်ရမည့် ဧကန်မုချ အကျိုးရလဒ်များကို ကောက်ချက်ချသော သိပ္ပံပညာရပ်ဖြစ်ကြောင်း အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုခဲ့သည်။<ref name="Peirce1881">{{Citation |last=Peirce |first=Benjamin |title=Linear Associative Algebra |journal=American Journal of Mathematics |volume=4 |issue=1 |year=1881 |pages=97-229 |doi=10.2307/2369153 |url=http://www.jstor.org/stable/2369153 |publisher=The Johns Hopkins University Press}}</ref> ခေတ်ပြိုင် သင်္ချာပညာရှင်များသည် [[သင်္ချာဆိုင်ရာ သက်သေပြခြင်း|သက်သေပြချက်]] (proof) ဖြင့် စစ်ဆေးအတည်ပြုနိုင်သော သရုပ်မဲ့ သဘောတရားများ (abstract concepts) နှင့် ပတ်သက်သည့် ဖော်ပြချက်များ (statements) ကို ဖော်ထုတ်ကြသည်။ သို့သော်လည်း ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာတိုင်အောင် သင်္ချာဘာသာရပ်ကို [[ကိန်း|ကိန်းများ]] (numbers)၊ ပမာဏများ (magnitudes) နှင့် ပုံသဏ္ဌာန်များ (forms) ဆိုင်ရာ သိပ္ပံပညာရပ်တစ်ခုအဖြစ်သာ တင်းကျပ်စွာ သတ်မှတ်ခဲ့ကြသည်။ ဤဘာသာရပ်၏ အခြေခံအကျဆုံး မူလအစသည် သမိုင်းမတင်မီခေတ် လူသားတို့၏ ကိန်းနှင့် ပုံသဏ္ဌာန်တို့တွင်ရှိသော ဆင်တူညီမှုများကို တဖြည်းဖြည်း သတိပြုမိလာခြင်းမှ ဆင်းသက်လာခြင်းဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် တစ်ခုနှင့် အများအပြားကဲ့သို့သော ရိုးရှင်းသည့် ခြားနားချက်များကို သိမြင်မှတ်မိခြင်းမှသည် တစ်-တစ် ကိုက်ညီမှု (one-to-one correspondence) ဆိုသည့် သရုပ်မဲ့ ဂုဏ်သတ္တိ (abstract property) အထိ ဆင့်ကဲတိုးတက်လာခဲ့သည်။ အလားတူပင် ရက်ကန်းရက်ခြင်း၊ အိုးလုပ်ခြင်းနှင့် ခြင်းတောင်းရက်လုပ်ခြင်းတို့တွင် တွေ့ရသော ရှေးခေတ်လူသားတို့၏ ဒီဇိုင်းများသည် ရပ်ဝန်းဆိုင်ရာ ဆက်စပ်မှုများ၊ ထပ်တူညီမှု (congruence) နှင့် [[ခေါက်ချိုးညီ|အချိုးညီမှု]] (symmetry) တို့အတွက် အခြေခံအလေးထားမှုကို ပြသနေပြီး ယင်းက [[ဂျီဩမေတြီ]] (geometry) အတွက် အခြေခံအုတ်မြစ်ကို ချပေးခဲ့သည်။<ref name="MB_Ch1">{{Citation |last1=Merzbach |first1=Uta C. |last2=Boyer |first2=Carl B. |title=A History of Mathematics |edition=3rd |publisher=John Wiley & Sons |year=2011 |chapter=1}}</ref> အစောပိုင်း သင်္ချာစနစ်များသည် အတွေ့အကြုံနှင့် လက်တွေ့အသုံးချမှုအပေါ်တွင် များစွာ အခြေခံထားသည်။ ဥပမာအားဖြင့် ရှေးခေတ် အီဂျစ်တွင် ဂျီဩမေတြီသည် မြေတိုင်းတာခြင်းနှင့် စိုက်ပျိုးမြေတိုင်းတာခြင်းအတွက် ကိရိယာတစ်ခုအနေဖြင့် အဓိက တိုးတက်လာခဲ့သည်။ ယင်းသည် နိုင်းမြစ်၏ နှစ်စဉ်ရေကြီးမှုများကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာရခြင်းဖြစ်သည်။<ref name="MB_Ch2">{{Citation |last1=Merzbach |first1=Uta C. |last2=Boyer |first2=Carl B. |title=A History of Mathematics |edition=3rd |publisher=John Wiley & Sons |year=2011 |chapter=2}}</ref> တစ်ချိန်တည်းတွင် ရှေးခေတ် ဘေဘီလုံ သင်္ချာသည် ကိန်းဂဏန်းများအပေါ် များစွာအခြေခံပြီး အဆင့်ဆင့်တွက်နည်းများ (algorithms)၊ ဇယားများနှင့် [[ညီမျှခြင်း|ညီမျှခြင်းများ]] (equations) ကို ခန့်မှန်းခြေ ဖြေရှင်းခြင်းတို့အပေါ် အာရုံစိုက်ခဲ့သည်။<ref name="MB_Ch3">{{Citation |last1=Merzbach |first1=Uta C. |last2=Boyer |first2=Carl B. |title=A History of Mathematics |edition=3rd |publisher=John Wiley & Sons |year=2011 |chapter=3}}</ref> ချက်ချင်း အသုံးချရန်ထက် ဉာဏ်ရည်ပိုင်းဆိုင်ရာ သိချင်စိတ်ပြင်းပြမှုက တွန်းအားပေးသည့် ပုံစံတကျ (formalized) ပြီး ကောက်ချက်ချ သိပ္ပံပညာရပ် (deductive science) တစ်ခုအနေဖြင့် သင်္ချာသည် ရှေးခေတ် ဂရိလူမျိုးများနှင့်အတူ စတင်ခဲ့သည်။ သေးလ် (Thales) နှင့် ပိုက်သာဂိုရပ်စ် (Pythagoras) ကဲ့သို့သော ပုဂ္ဂိုလ်များသည် ဤဘာသာရပ်ကို ယုတ္တိဗေဒနည်းကျ ဖွဲ့စည်းမှုဆီသို့ ရွှေ့ပြောင်းပေးခဲ့သည်ဟု အသိအမှတ်ပြုခံရသည်။ သူတို့သည် အခြေခံမူများမှတစ်ဆင့် သီအိုရမ်များ (theorems) ကို သင်္ချာနည်းကျ သက်သေပြသည့် အစောပိုင်း အစဉ်အလာများကို တည်ထောင်ခဲ့ကြသည်။<ref name="MB_Ch4">{{Citation |last1=Merzbach |first1=Uta C. |last2=Boyer |first2=Carl B. |title=A History of Mathematics |edition=3rd |publisher=John Wiley & Sons |year=2011 |chapter=4}}</ref> နှစ်ထောင်ပေါင်းများစွာ ကြာလာသောအခါ သင်္ချာသည် တည်ဆောက်ပုံ (structure) နှင့် သရုပ်မဲ့ ယုတ္တိဗေဒ (abstract logic) တို့၏ ကျယ်ပြန့်ပြီး အထူးပြုလွန်းသည့်အပြင် စည်းလုံးညီညွတ်သော ဘာသာစကားတစ်ခုအဖြစ်သို့ ဖြာထွက်လာခဲ့သည်။ == သမိုင်းကြောင်းနှင့် ခေတ်သစ် တိုးတက်ဖြစ်ပေါ်လာမှုများ (History and Modern Developments) == === ခေတ်သစ် ဂျီဩမေတြီ - ပေါင်းစပ်ခြင်း၊ ပရိုဂျက်တစ်၊ မက်ထရစ်နှင့် ဒစ်ဖရန်ရှယ် တည်ဆောက်ပုံများ (Modern Geometry: Synthetic, Projective, Metric, and Differential Structures) === [[File:Carl Friedrich Gauss.jpg|right|thumb|220px|ကားလ် ဖရီးဒရစ် ဂေါက်စ်]] [[File:Nikolay Ivanovich Lobachevsky.jpeg|right|thumb|220px|နီကိုလိုင်း လိုဘာချက်ဗ်စကီး]] [[File:Bolyai János (Márkos Ferenc festménye).jpg|right|thumb|220px|ယာနို့စ် ဘိုလိုင်]] [[File:Beltrami.jpg|right|thumb|220px|ယူဂျင်နီယို ဘယ်လ်ထရာမီ]] [[File:Felix Christian Klein.jpg|right|thumb|220px|ဖဲလစ် ကလိုင်း]] [[File:August Ferdinand Möbius.png|right|thumb|220px|ဩဂတ်စ် ဖာဒီနန် မိုးဘီးယပ်စ်]] ဆယ့်ကိုးရာစုသည် ဂျီဩမေတြီ (geometry) တွင် တော်လှန်ရေးတစ်ရပ်ကို မြင်တွေ့ခဲ့ရပြီး ၎င်းကို တင်းကျပ်သော ယူကလစ်ဒ် ဂျီဩမေတြီ (Euclidean geometry) မူဘောင်မှ အချင်းချင်းချိတ်ဆက်နေသော ဂျီဩမေတြီစနစ်များ၏ ကျယ်ပြန့်သော စုစည်းမှုအဖြစ်သို့ အသွင်ပြောင်းပေးခဲ့သည်။ ဤစနစ်များ၏ တည်ဆောက်ပုံဆိုင်ရာ အဆင့်ဆင့်ဖွဲ့စည်းမှုသည် ယူကလစ်ဒ် ဂျီဩမေတြီကို ပုံမပျက် ရွေ့လျားမှု အသွင်ပြောင်းခြင်းများ (rigid motion transformations) အောက်ရှိ မပြောင်းလဲသော ဂုဏ်သတ္တိများ (invariants) အား လေ့လာခြင်းအဖြစ် အမျိုးအစားခွဲခြားထားသည်။ ၎င်းကို သုည ကွေးညွှတ်မှု (zero curvature) နှင့် <math>ds^2 = dx^2 + dy^2 + dz^2</math> ဖြင့် သတ်မှတ်ထားသော မက်ထရစ် (metric) တို့ဖြင့် ဝိသေသပြုထားသည်။ ယူကလစ်ဒ်မဟုတ်သော ဂျီဩမေတြီများ (non-Euclidean geometries) တွင် ဟိုက်ပါဘောလစ် ဂျီဩမေတြီ (hyperbolic geometry) နှင့် အဲလစ်ပတစ် ဂျီဩမေတြီ (elliptic geometry) သို့မဟုတ် စက်လုံး ဂျီဩမေတြီ (spherical geometry) တို့ ပါဝင်သည်။ ဟိုက်ပါဘောလစ် ဂျီဩမေတြီသည် ကိန်းသေ အနုတ် ကွေးညွှတ်မှု (constant negative curvature) ရှိသည်။ အဲလစ်ပတစ် သို့မဟုတ် စက်လုံး ဂျီဩမေတြီသည် ကိန်းသေ အပေါင်း ကွေးညွှတ်မှု (constant positive curvature) ရှိသည်။ အဖိုင်း ဂျီဩမေတြီ (affine geometry) သည် ပြိုင်တူဖြစ်ခြင်း (parallelism) နှင့် မျဉ်းတစ်ကြောင်းတည်းပေါ်တွင်ရှိခြင်း (collinearity) တို့ကို ထိန်းသိမ်းထားသော အသွင်ပြောင်းခြင်းများ (transformations) အပေါ် အာရုံစိုက်သည်။ တစ်ချိန်တည်းတွင် ပရိုဂျက်တစ် ဂျီဩမေတြီ (projective geometry) သည် နှစ်ထပ်အချိုး (cross-ratio) နှင့် ဒွန်တွဲမှု (duality) ကဲ့သို့သော ပရိုဂျက်တစ်ဖြစ်ခြင်းများအောက်ရှိ မပြောင်းလဲသော ဂုဏ်သတ္တိများကို ဗဟိုပြုသည့် လွှမ်းခြုံနိုင်သော မူဘောင်တစ်ခုကို ပံ့ပိုးပေးသည်။ ရီးမန်း ဂျီဩမေတြီ (Riemannian geometry) သည် ပြောင်းလဲနိုင်သော ကွေးညွှတ်မှု (variable curvature) နှင့် မက်ထရစ် တန်ဆာ (metric tensor) <math>ds^2 = \sum_{i,j} g_{ij}\,dx_i\,dx_j</math> တို့ဖြင့် အုပ်ချုပ်ထားသော ယေဘုယျပြုထားသည့် <math>n</math>-[[အတိုင်းအတာ (သင်္ချာ)|တိုင်းတာမှု]]ရှိသော [[မန်နီဖိုး|မန်နီဖိုးများ]]ကို (<math>n</math>-dimensional manifolds) လွှမ်းခြုံထားသည်။<ref name="MB_Ch24">{{Citation |last1=Merzbach |first1=Uta C. |last2=Boyer |first2=Carl B. |title=A History of Mathematics |edition=3rd |publisher=John Wiley & Sons |year=2011 |chapter=24}}</ref> ခေတ်သစ် ဂျီဩမေတြီသည် အက်ခိုး ပေါ်လီတက်ကနစ် (École Polytechnique) ၌ ဂတ်စပတ် မွန်ချ် (Gaspard Monge) ကို ဗဟိုပြုသော အစောပိုင်း ၁၉ ရာစု ပြင်သစ်ကျောင်းမှ စတင်ခဲ့သည်။ မွန်ချ်၏ ကျောင်းသားများသည် ဤနယ်ပယ်ကို လမ်းကြောင်းမျိုးစုံသို့ ချဲ့ထွင်ခဲ့ကြသည်။ ချားလ်စ် ဒူပင်း (Charles Dupin) သည် မျက်နှာပြင်များဆိုင်ရာ သီအိုရီကို (theory of surfaces) မိတ်ဆက်ခဲ့ပြီး ဆိုက်ကလိုက် (cyclide) ကို ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ သီအိုဒို အိုလီဗီယာ (Théodore Olivier) သည် သင်ကြားရေးအတွက် အတိုင်းအတာသုံးခုရှိသော ဂျီဩမေတြီ ကြိုးမော်ဒယ်များကို (three-dimensional geometric string models) ရှေ့ဆောင်ဖန်တီးခဲ့သည်။ ချားလ်စ်-ဂျူးလ်စ် ဘရီယန်ချွန် (Charles-Jules Brianchon) သည် ပက်စ်ကယ် (Pascal) ၏ ဆန်းကြယ်သော ဆဋ္ဌဂံ သီအိုရမ်အတွက် (Pascal’s mystic hexagram theorem) ပရိုဂျက်တစ် ဒွန်တွဲ (projective dual) ကို ဖော်ထုတ်ခဲ့သည်။ ၎င်းသည် "အမှတ်" (point) နှင့် "မျဉ်း" (line) ဟူသော သဘောတရားများကို အချင်းချင်းဖလှယ်လိုက်သောအခါတွင် ပြင်ညီ ပရိုဂျက်တစ် ဂျီဩမေတြီရှိ သီအိုရမ်များသည် မှန်ကန်နေဆဲဖြစ်ကြောင်း အတည်ပြုခဲ့သည်။ ယန်-ဗစ်တာ ပွန်စလတ် (Jean-Victor Poncelet) သည် ၎င်း၏ ၁၈၂၂ ခုနှစ်ထုတ် Traité des propriétés projectives des figures စာအုပ်တွင် ပရိုဂျက်တစ် ဂျီဩမေတြီကို သီးခြားလွတ်လပ်သော ဘာသာရပ်ခွဲတစ်ခုအဖြစ် တည်ထောင်ခဲ့သည်။ သူသည် အဆက်မပြတ်ဖြစ်ခြင်း (continuity) မူဝါဒနှင့် အနန္တအမှတ်များ (ideal points) ကို မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ပြင်ညီတစ်ခုရှိ စက်ဝိုင်းအားလုံးက မျှဝေပိုင်ဆိုင်ထားသော အနန္တရှိ ကွန်ဂျူဂိတ် [[ကိန်းယောင်|ကိန်းယောင်]] စက်ဝိုင်းအမှတ်များ (conjugate imaginary circular points) နှစ်ခုကိုလည်း မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။ ယင်းအမှတ်များကို <math>I</math> နှင့် <math>J</math> ဟု သတ်မှတ်ထားသည်။ မိုက်ကယ် ရှားလ်စ် (Michel Chasles) သည် မျဉ်းတစ်ကြောင်းတည်းပေါ်ရှိ အမှတ်လေးမှတ်၏ နှစ်ထပ်အချိုးကို (cross-ratio) အလေးပေးဖော်ပြခဲ့ပြီး ယင်းကို အောက်ပါအတိုင်း အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ :<math>\frac{c - a}{c - b} : \frac{d - a}{d - b}</math> သူသည် ဤနှစ်ထပ်အချိုးသည် ပရိုဂျက်တစ် အသွင်ပြောင်းခြင်းများ (projective transformations) အောက်တွင် ပကတိ မပြောင်းလဲသော ဂုဏ်သတ္တိရှိကြောင်းကို (invariant) သက်သေပြခဲ့သည်။<ref name="MB_Ch24" /> ပေါင်းစပ် မက်ထရစ် ဖန်ရှင် ဂျီဩမေတြီ (synthetic metric geometry) တွင် ဂျက်ကော့ဘ် ရှတိုင်းနား (Jakob Steiner) သည် ယူကလစ်ဒ် တည်ဆောက်ပုံများအားလုံးကို မျဉ်းဖြောင့်တံတစ်ခုနှင့် (straightedge) ဗဟိုကို (center) ရှင်းလင်းစွာပေးထားသော အထိုင်စက်ဝိုင်းတစ်ခုတည်းကိုသာ (single fixed circle) အသုံးပြု၍ အပြီးသတ်နိုင်ကြောင်း သက်သေပြခဲ့သည်။ သူသည် တတိယထပ်ကိန်း မျက်နှာပြင်တစ်ခုပေါ်ရှိ မျဉ်းဖြောင့် နှစ်ဆယ့်ခုနစ်ကြောင်းကိုလည်း (twenty-seven straight lines on a cubic surface) လေ့လာခဲ့ပြီး ထောင့်ကို ထိန်းသိမ်းထားသော အသွင်ပြောင်းခြင်းဖြစ်သည့် (angle-preserving transformation) ပြောင်းပြန်လှန် ဂျီဩမေတြီ (inversive geometry) ကို ဖော်ထုတ်ခဲ့သည်။ ဤဂျီဩမေတြီတွင် အမှတ် <math>P</math> နှင့် <math>P'</math> တို့သည် အချင်းဝက် (radius) <math>r</math> ရှိပြီး ဗဟို <math>O</math> ၌ရှိသော စက်ဝိုင်းတစ်ခုနှင့် စပ်လျဉ်း၍ အချင်းချင်း ပြောင်းပြန်ဖြစ်ကြသည် (inverse)။ ၎င်းတို့သည် <math>(OP)(OP') = r^2</math> ကို ပြည့်စုံစေသည်။<ref name="MB_Ch24" /> ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာ ဂျီဩမေတြီ (analytic geometry) ကို ဂျူးလီးယပ်စ် ပလွတ်ကာ (Julius Plücker) က ပြန်လည်အသက်ဝင်စေခဲ့ပြီး သူသည် ကာလရှည်ကြာ တည်ရှိနေခဲ့သော ပြဿနာများကို ဖြေရှင်းရန်အတွက် အတိုကောက် သင်္ကေတအသုံးအနှုန်းကို (abridged notation) တီထွင်ခဲ့သည်။ ပလွတ်ကာ၊ ဩဂတ်စ် ဖာဒီနန် မိုးဘီးယပ်စ် (August Ferdinand Möbius)၊ ကားလ် ဝီလ်ဟမ် ဖွိုင်ယာဘတ် (Karl Wilhelm Feuerbach) နှင့် အက်တီယန် ဘိုဘီလီယာ (Étienne Bobillier) တို့သည် တစ်ပြေးညီ ကိုဩဒိနိတ်များ (homogeneous coordinates) ကို သီးခြားစီ မိတ်ဆက်ခဲ့ကြသည်။ ထိုကိုဩဒိနိတ်စနစ်တွင် <math>t = 0</math> သည် အနန္တရှိ မျဉ်းကို (line at infinity) ကိုယ်စားပြုသည်။ ပလွတ်ကာသည် မျဉ်း ကိုဩဒိနိတ်များ (line coordinates) ကိုလည်း မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့သည် <math>(u, v, w)</math> ဖြစ်ကြပြီး မျဉ်းတစ်ကြောင်းပေါ်ရှိ အမှတ်များဟူသော သဘောတရားကို အမှတ်တစ်ခုကို ဖြတ်သန်းသွားသော မျဉ်းများဟူသော ဒွန်တွဲသဘောတရားအဖြစ် ပြောင်းလဲပေးခဲ့သည်။ ၁၈၃၄ ခုနှစ်တွင် သူသည် အက္ခရာသင်္ချာဆိုင်ရာ မျဉ်းကွေး (algebraic curve) တစ်ခု၏ အဆင့် (order) <math>n</math>၊ အတန်းအစား (class) <math>m</math>၊ ဆုံမှတ်များ (nodes) <math>\delta</math>၊ အချွန်မှတ်များ (cusps) <math>\kappa</math>၊ ငြိမ်နေသော ထိမျဉ်းများ သို့မဟုတ် အကွေ့မှတ်များ (stationary tangents/inflections) <math>\iota</math> နှင့် ထိမျဉ်းနှစ်ထပ်များ (bitangents) <math>\tau</math> တို့ကို ဆက်စပ်ပေးသော ညီမျှခြင်းများကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ :<math>m = n(n - 1) - 2\delta - 3\kappa \quad \text{and} \quad n = m(m - 1) - 2\tau - 3\iota</math> :<math>\iota = 3n(n - 2) - 6\delta - 8\kappa \quad \text{and} \quad \kappa = 3m(m - 2) - 6\tau - 8\iota</math> ယူကလစ်ဒ်၏ ပဉ္စမမြောက် ကြိုတင်အဆိုကို (Fifth Postulate) သက်သေပြရန် ကြိုးပမ်းမှုသည် ၎င်းမပါဘဲ ရှေ့နောက်ညီညွတ်မှု (consistent) ရှိသော ဂျီဩမေတြီများ တည်ရှိနိုင်ကြောင်းကို သင်္ချာပညာရှင်များက ပြသနိုင်ခဲ့ချိန်တွင် အဆုံးသတ်သွားခဲ့သည်။ ကားလ် ဖရီးဒရစ် ဂေါက်စ် (Carl Friedrich Gauss) သည် ဤအချက်ကို စောစီးစွာကတည်းက သီးသန့် အသိအမှတ်ပြုခဲ့သည်။ သို့သော် နီကိုလိုင်း အိုင်ဗန်နိုဗစ်ချ် လိုဘာချက်ဗ်စကီး (Nikolai Ivanovich Lobachevsky) သည် ၁၈၂၉ ခုနှစ်တွင်လည်းကောင်း၊ ယာနို့စ် ဘိုလိုင် (János Bolyai) သည် ၁၈၃၂ ခုနှစ်တွင်လည်းကောင်း ယူကလစ်ဒ်မဟုတ်သော ဟိုက်ပါဘောလစ် ဂျီဩမေတြီ၏ (non-Euclidean hyperbolic geometry) ပထမဆုံး ပုံစံတကျ စနစ်များကို ထုတ်ဝေခဲ့ကြသည်။ ဤဂျီဩမေတြီတွင် တြိဂံတစ်ခု၏ ထောင့်ပေါင်းလဒ်သည် (angle sum) ၁၈၀ ဒီဂရီထက် တိကျစွာ လျော့နည်းသည်။ ယူဂျင်နီယို ဘယ်လ်ထရာမီ (Eugenio Beltrami) သည် ဤဂျီဩမေတြီ၏ နှိုင်းရ ရှေ့နောက်ညီညွတ်မှုကို (relative consistency) ၁၈၆၈ ခုနှစ်တွင် ဆူဒိုစက်လုံးမျက်နှာပြင် (pseudosphere) ပေါ်တွင် လက်တွေ့ဖော်ဆောင်ခြင်းဖြင့် သက်သေပြခဲ့သည်။ ဒစ်ဖရန်ရှယ် ဂျီဩမေတြီ (differential geometry) ကို ၁၈၂၇ ခုနှစ်တွင် ဂေါက်စ်က ပုံစံတကျ ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ သူသည် ဂေါက်ရှန်း ကွေးညွှတ်မှု (Gaussian curvature) <math>K</math> ကို အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ခဲ့ပြီး ကွေးနေသော ကိန်းရှင်ကြားခံ မျက်နှာပြင်တစ်ခုပေါ်ရှိ မျဉ်းကွေးအလျား (arc length) သည် ဒုတိယထပ်ကိန်း ဒစ်ဖရန်ရှယ်ပုံစံ (quadratic differential form) <math>ds^2 = E\,du^2 + 2F\,du\,dv + G\,dv^2</math> အပေါ် မူတည်ကြောင်းကို အတည်ပြုခဲ့သည်။ ဘန်းဟတ် ရီးမန်း (Bernhard Riemann) ၏ ၁၈၅၄ ခုနှစ် ဟာဘီလီတေးရှင်း ဟောပြောချက်သည် ၎င်းကို အဆက်မပြတ်ဖြစ်သော (continuous) <math>n</math>-အတိုင်းအတာရှိသော မန်နီဖိုးများအထိ (n-dimensional manifolds) ယေဘုယျပြုခဲ့သည်။ ၁၈၇၂ ခုနှစ်တွင် ဖဲလစ် ကလိုင်း (Felix Klein) သည် သူ၏ အာလန်ဂါ ပရိုဂရမ် (Erlanger Programm) မှတစ်ဆင့် ဤကွဲပြားနေသော ဂျီဩမေတြီများကို ပေါင်းစပ်ခဲ့သည်။ သူသည် ဂျီဩမေတြီကို တိကျသော အသွင်ပြောင်းအုပ်စုများ (transformation groups) အောက်တွင် မပြောင်းလဲသော ဂုဏ်သတ္တိများ (invariant properties) အား လေ့လာခြင်းအဖြစ် အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ခဲ့သည်။<ref name="MB_Ch24" /> === ခေတ်သစ်အက္ခရာသင်္ချာ - တည်ဆောက်ပုံများ၊ ဖလှယ်၍မရသော စနစ်များနှင့် နဂိုမှန်အဆို ဖွဲ့စည်းခြင်း (Abstract Algebra: Structures, Noncommutative Systems, and Axiomatization) === [[File:Arthur_Cayley.jpg|right|thumb|220px|အာသာ ကေးလီ]] [[File:Hermann_Grassmann_etching.jpg|right|thumb|220px|ဟာမန် ဂရပ်စ်မန်း]] [[File:GeorgFrobenius_(cropped).jpg|thumb|220px|ဖာဒီနန် ဂျော့ချ် ဖရိုဘီးနီးယပ်စ်]] [[File:Noether.jpg|right|thumb|220px|အမ်မီ နိုသာ (1900)]] ဆယ့်ကိုးရာစုနှင့် နှစ်ဆယ်ရာစုများအတွင်း အက္ခရာသင်္ချာသည် ကိန်းဂဏန်းဆိုင်ရာ ညီမျှခြင်းများကို လေ့လာခြင်းမှ အက္ခရာသင်္ချာ တည်ဆောက်ပုံများ (algebraic structures)၊ တွက်ချက်မှုများ (operations) နှင့် နဂိုမှန်အဆိုများ (axioms) တို့ကို သရုပ်မဲ့ လေ့လာခြင်းဆီသို့ ပြောင်းလဲသွားခဲ့သည်။ ယင်းက [[အုပ်စု (သင်္ချာ)|အုပ်စုများ]] (groups)၊ [[ကွင်း (အက္ခရာသင်္ချာ)|ကွင်းများ]] (rings) နှင့် [[ဖီးလ်ဒ်|ဖီးလ်ဒ်များ]] (fields) ကို ပုံစံတကျ ဖွဲ့စည်းနိုင်ရန် လမ်းစဖွင့်ပေးခဲ့သည်။<ref name="MB_Ch24" /> သင်္ကေတ အက္ခရာသင်္ချာ၏ (symbolic algebra) အခြေခံအုတ်မြစ်ကို ဂျော့ချ် ပီးကော့ (George Peacock) နှင့် ဩဂတ်စတပ်စ် ဒီ မော်ဂန် (Augustus De Morgan) တို့က တည်ထောင်ခဲ့ကြသည်။ ပီးကော့သည် ဂဏန်းသင်္ချာဆိုင်ရာ အက္ခရာသင်္ချာကို (arithmetical algebra) သင်္ကေတ အက္ခရာသင်္ချာမှ ခွဲခြားပြသခဲ့သည်။ ဒီ မော်ဂန်ကမူ တွက်ချက်မှုဆိုင်ရာ သင်္ကေတများသည် (operational symbols) အလိုရှိသလို ရွေးချယ်ထားသော သရုပ်မဲ့ပြုလုပ်ခြင်းများသာဖြစ်ကြောင်း (arbitrary abstractions) ငြင်းဆိုခဲ့သည်။ ဂျော့ချ် ဘူးလ် (George Boole) သည် ယုတ္တိဗေဒနှင့် [[အစုသီအိုရီ]] (set theory) ဆိုင်ရာ အက္ခရာသင်္ချာကို (algebra of logic) တည်ထောင်ခဲ့သည်။ သူသည် စကြဝဠာ အစု (universal set) ကို <math>1</math> ဖြင့်လည်းကောင်း၊ ဗလာစု (null set) ကို <math>0</math> ဖြင့်လည်းကောင်း၊ ပေါင်းစပ်စု (union) ကို <math>+</math> ဖြင့်လည်းကောင်း၊ ထပ်တူပိုင်းအစု (intersection) ကို <math>\times</math> ဖြင့်လည်းကောင်း သတ်မှတ်ပြသခဲ့ပြီး ထပ်တူရပေး နိယာမ (idempotent law) <math>x^2 = x</math> ကို ဖော်ထုတ်ခဲ့သည်။ ဖလှယ်၍မရသော စနစ်များ (noncommutative systems) သည် ၁၈၄၃ ခုနှစ်တွင် ဝီလျံ ရိုဝမ် ဟာမီလ်တန် (William Rowan Hamilton) က မြှောက်ခြင်းဆိုင်ရာ [[ဖလှယ်ရဂုဏ်သတ္တိ|ဖလှယ်ရ နိယာမ]] (commutative law of multiplication) ကို စွန့်လွှတ်ကာ ကွာတာနီယွန်များ (quaternions) ကို တီထွင်လိုက်ချိန်တွင် ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ :<math>i^2 = j^2 = k^2 = ijk = -1</math> :<math>ij = k = -ji, \quad jk = i = -kj, \quad ki = j = -ik</math> တစ်ချိန်တည်းမှာပင် ဟာမန် ဂရပ်စ်မန်း (Hermann Grassmann) သည် <math>n</math>-တိုင်းတာမှုရှိသော မျဉ်းဖြောင့် [[ဗက်တာရပ်ဝန်း|ဗက်တာရပ်ဝန်းများ]] (linear vector spaces) ဆိုင်ရာ သီအိုရီကို တိုးတက်စေခဲ့သည်။ ထို့နောက် အာသာ ကေးလီ (Arthur Cayley) သည် ကိန်းအုံ အက္ခရာသင်္ချာ (matrix algebra) ကို အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ခဲ့ပြီး ဟာမီလ်တန်-ကေးလီ သီအိုရမ်ကို သက်သေပြခဲ့သည်။ တစ်ချိန်တည်းတွင် ဂျိမ်းစ် ဂျိုးဆက် ဆေးလ်ဗက်စတာ (James Joseph Sylvester) သည် မပြောင်းလဲသော ဂုဏ်သတ္တိ သီအိုရီ (invariant theory) ကို မြှင့်တင်ပေးခဲ့သည်။ ဘင်ဂျမင် ပီးယားစ် (Benjamin Peirce) နှင့် ချားလ်စ် ဆန်ဒါးစ် ပီးယားစ် (Charles Sanders Peirce) တို့သည် မျဉ်းဖြောင့် [[ဖက်စပ်ရဂုဏ်သတ္တိ|ဖက်စပ်ရ]] အက္ခရာသင်္ချာများ (linear associative algebras) ကို ဆက်လက် အမျိုးအစားခွဲခြားခဲ့ကြသည်။ ယင်း၏ အထွတ်အထိပ်ရလဒ်အနေဖြင့် [[ကိန်းစစ်|ကိန်းစစ်များ]] (real numbers)၊ [[ကိန်းထွေး|ကိန်းထွေးများ]] (complex numbers) နှင့် ကွာတာနီယွန်များသည်သာလျှင် [[အတိုင်းအတာ (သင်္ချာ)|အတိုင်းအတာ]]အဆုံးရှိသော (finite-dimensional) ကိန်းစစ် ဖက်စပ်ရ အစား အက္ခရာသင်္ချာများ (division algebras) ဖြစ်ကြောင်း သက်သေပြနိုင်ခဲ့သည်။ ဤအမျိုးအစားခွဲခြားခြင်း သီအိုရမ်ကို (classification theorem) ဖာဒီနန် ဂျော့ချ် ဖရိုဘီးနီးယပ်စ် (Ferdinand Georg Frobenius) က ၁၈၇၇ ခုနှစ်တွင်လည်းကောင်း၊ စီ အက်စ် ပီးယားစ်က ၁၈၈၁ ခုနှစ်တွင် သီးခြားစီလည်းကောင်း ပုံစံတကျ အတည်ပြုခဲ့ကြသည်။<ref name="MB_Ch24" /> အုပ်စုများ၊ ကွင်းများနှင့် ဖီးလ်ဒ်များကို သဘောတရားအဖြစ် ဖွဲ့စည်းခြင်းက ခေတ်သစ်အက္ခရာသင်္ချာ (abstract algebra) ကို ပုံစံတကျ ဖြစ်စေခဲ့သည်။ အေဗာရစ်စ် ဂယ်လ်ဝါ (Évariste Galois) သည် ပိုလီနိုမီရယ် (polynomial) ဖြေရှင်း၍ရနိုင်စွမ်း (solvability) ကို ပါမြူတေးရှင်း (permutation) အချိုးညီမှုများနှင့် (symmetries) ချိတ်ဆက်ပေးခဲ့သည်။ ညီမျှခြင်းတစ်ခုကို ကိန်းရင်းများ (radicals) ဖြင့် ဖြေရှင်း၍ရရန်မှာ ၎င်း၏ ဂယ်လ်ဝါ အုပ်စု (Galois group) ဖြေရှင်း၍ရသော (solvable) အုပ်စုဖြစ်ရန် လိုအပ်လုံလောက်သောအခြေအနေ ဖြစ်ကြောင်း သူက သက်သေပြခဲ့သည်။<ref name="MB_Ch24" /> ရစ်ချတ် ဒက်ဒီကင်း (Richard Dedekind) သည် ကိန်း ဖီးလ်ဒ် (number field) ၏ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်ကို ဖော်ထုတ်ခဲ့ပြီး တစ်ခုတည်းသီးသန့် [[သုဒ္ဓကိန်း|သုဒ္ဓ]]ဆခွဲကိန်းခွဲခြင်း (unique prime factorization) ကို ပြန်လည်တည်ဆောက်ရန်အတွက် [[ကိန်းပြည့်|ကိန်းပြည့်]]ရင်းများ (algebraic integers) ၏ ကွင်းများတွင် အိုင်ဒီးလ်များကို (ideals) မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။<ref name="MB_Ch24" /> ၂၀ ရာစုအစောပိုင်းတွင် ဂျေ အိတ်ချ် အမ် ဝက်ဒါဘန်း (J. H. M. Wedderburn) သည် ဆီမီးရိုးရှင်းသော အက္ခရာသင်္ချာများအတွက် (semisimple algebras) တည်ဆောက်ပုံ သီအိုရမ်များကို (structure theorems) ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ အန်းစ် ရှတိုင်းနစ်ဇ် (Ernst Steinitz) သည် ဖီးလ်ဒ် သီအိုရီ (field theory) ကို နဂိုမှန်အဆို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။<ref name="MB_Ch24" /> အမ်မီ နိုသာ (Emmy Noether) သည် အစဉ်လိုက်တိုး ချိတ်တန်း အခြေအနေများ (ascending chain conditions) ကို အသုံးပြု၍ နဂိုမှန်အဆိုကိုအခြေခံသော ကွင်းသီအိုရီ (axiomatic ring theory) ကို တိုးတက်စေခဲ့သည်။<ref name="MB_Ch24" /> တစ်ချိန်တည်းမှာပင် ဂဏန်းသင်္ချာ၏ အခြေခံအုတ်မြစ်များကို ဂေါ့လော့ ဖရေဂါ (Gottlob Frege) နှင့် ဂျူဆက်ပီ ပီယာနို (Giuseppe Peano) တို့က ပုံစံတကျ ဖွဲ့စည်းခဲ့ကြသည်။ ဖရေဂါသည် ဂဏန်းသင်္ချာ (arithmetic) ကို ယုတ္တိဗေဒမှ ဆင်းသက်ရယူရန် ကြိုးစားခဲ့ပြီး ပီယာနိုသည် [[သဘာဝကိန်း|သဘာဝကိန်းများ]] (natural numbers) အတွက် နဂိုမှန်အဆို အခြေခံအုတ်မြစ်ကို (axiomatic foundation) တည်ထောင်ခဲ့သည်။ === ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသင်္ချာ - တိကျသေချာမှု၊ ကိန်းစစ်နှင့် ကိန်းထွေး ကိန်းရှင်များ၊ နှင့် အတိုင်းအတာ သီအိုရီ (Analysis: Rigor, Real and Complex Variables, and Measure Theory) === [[File:Bernhard_Riemann_3.jpg|right|thumb|220px|ဘန်းဟတ် ရီးမန်း (1862)]] [[File:Augustin-Louis_Cauchy_1901.jpg|right|thumb|220px| ကော်ချီ၏ ကျောက်ပုံနှိပ်ပုံ (1840)]] ကဲကုလပ် (calculus) သည် ၁၉ ရာစုတွင် ဂျီဩမေတြီဆိုင်ရာ အတွေ့အကြုံအရ မှန်းဆထားသော တိကျမှုမရှိသည့် သက်သေပြချက်များမှ တိကျသေချာသော သင်္ချာဆိုင်ရာ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်း (rigorous mathematical analysis) သို့ ကူးပြောင်းသွားခဲ့သည်။ ဤအပြောင်းအလဲသည် [[ကိန်းစစ်|ကိန်းစစ်များ]] (real numbers) နှင့် စုဆုံမှတ်များကို (limits) အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ရာတွင် ယုတ္တိဗေဒဆိုင်ရာ လှည့်လည်နေမှုများကို (logical circularity) ဖယ်ရှားရန် လိုအပ်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာရခြင်းဖြစ်သည်။<ref name="MB_Ch23">{{Citation |last1=Merzbach |first1=Uta C. |last2=Boyer |first2=Carl B. |title=A History of Mathematics |edition=3rd |publisher=John Wiley & Sons |year=2011 |chapter=23}}</ref> ၁၈၇၂ ခုနှစ်တွင် သင်္ချာပညာရှင် ငါးဦးသည် ကိန်းစစ်များအတွက် သီးသန့် ဂဏန်းသင်္ချာ (arithmetic) အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်များကို ဖော်ထုတ်ခဲ့ကြသည်။ ချားလ်စ် မေရေး (Charles Méray)၊ ကားလ် ဗိုင်ယာရှထရပ်စ် (Karl Weierstrass)၊ ဟိုင်းနရစ် အက်ဒ်ဝပ် ဟိုင်းနား (Heinrich Eduard Heine) နှင့် ဂျော့ ကန်တာ (Georg Cantor) တို့သည် ကိန်းစစ်များကို တည်ဆောက်ရန်အတွက် [[အတိပြကိန်း|ရာရှင်နယ်ကိန်းများ၏]] စုဆုံ ကိန်းစဉ်များ (convergent sequences of rational numbers) သို့မဟုတ် အခြေခံ ကိန်းစဉ်များကို (fundamental sequences) အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ ရစ်ချတ် ဒက်ဒီကင်းသည် ဒက်ဒီကင်း ဖြတ်ပိုင်းကို (Dedekind Cut) မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။ သူသည် [[အီရာရှင်နယ်ကိန်း|အီရာရှင်နယ်ကိန်းများကို]] (irrationalities) တိကျသေချာစွာ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ရန်အတွက် ရာရှင်နယ်ကိန်းအားလုံးကို ဘုံမပါသော [[အစုပိုင်း|အစုပိုင်းများ]] (disjoint subsets) နှစ်ခုအဖြစ် အစုခွဲစနစ် (partition) ပြုလုပ်ခဲ့သည်။<ref name="MB_Ch24" /> [[ကိန်းထွေး|ကိန်းထွေး]] ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသင်္ချာကို (complex analysis) အော်ဂက်စတင် လူဝီ ကော်ချီ (Augustin Louis Cauchy) က စနစ်တကျ တိုးတက်စေခဲ့သည်။ သူသည် ကော်ချီ-ရီးမန်း ဒစ်ဖရန်ရှယ် ညီမျှခြင်းများကို (Cauchy-Riemann differential equations) ဆင်းသက်ရယူခဲ့သည်။ ယင်းညီမျှခြင်းများမှာ <math>\frac{\partial u}{\partial x} = \frac{\partial v}{\partial y}, \qquad \frac{\partial u}{\partial y} = -\frac{\partial v}{\partial x}</math> ဖြစ်ကြသည်။ ထို့အပြင် သူသည် အကြွင်း ကဲကုလပ်နှင့်အတူ (residue calculus) ကော်ချီ အင်တီဂရယ် သီအိုရမ်ကို (Integral Theorem) <math>\oint f(z)\,dz = 0</math> သက်သေပြခဲ့သည်။ ဘန်းဟတ် ရီးမန်း (Bernhard Riemann) သည် တန်ဖိုးများစွာရှိသော [[ဖန်ရှင်|ဖန်ရှင်များကို]] (multivalued functions) တစ်ပြေးညီဖြစ်စေရန် (uniformize) ရီးမန်း မျက်နှာပြင်များမှတစ်ဆင့် (Riemann surfaces) တိုပေါ်လော်ဂျီဆိုင်ရာ ချဉ်းကပ်နည်းတစ်ခုကို မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် သူသည် ဇီတာ ဖန်ရှင် (zeta function) <math>\zeta(s) = \sum_{n=1}^\infty n^{-s}</math> ၏ သုညမှတ်များနှင့် ပတ်သက်သော ရီးမန်း ယူဆချက်ကိုလည်း (Hypothesis) ဖော်ထုတ်ခဲ့သည်။ ဗိုင်ယာရှထရပ်စ်သည် ဤဖီးလ်ဒ်ကို ပါဝါကိန်းစဉ်တန်း (power series) နှင့် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှုဆိုင်ရာ ဆက်လက်တည်ရှိခြင်းတို့မှတစ်ဆင့် (analytic continuation) တင်းကျပ်စွာ တိုးချဲ့ခဲ့သည်။<ref name="MB_Ch24" /> ခေတ်သစ် အင်တီဂရိတ်လုပ်ခြင်း (integration) နှင့် အတိုင်းအတာ သီအိုရီတို့သည် (measure theory) အီမီးလ် ဘိုရဲလ် (Émile Borel) မှတစ်ဆင့် တိုးတက်လာခဲ့သည်။ သူသည် ရေတွက်နိုင်သော ပေါင်းစပ်နိုင်မှုကို (countable additivity) အသုံးပြု၍ ကိန်းစစ်မျဉ်း (real line) ပေါ်တွင် အတိုင်းအတာ သီအိုရီကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ အွန်ရီ လီဘက်ဂ် (Henri Lebesgue) သည်လည်း ဤနယ်ပယ်ကို တိုးတက်စေခဲ့ပြီး သူသည် ၁၉၀၂ ခုနှစ်တွင် လီဘက်ဂ် အင်တီဂရယ်ကို (Lebesgue integral) မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။ လီဘက်ဂ်သည် ဖန်ရှင်တစ်ခု၏ အရင်းအမြစ်စု (domain) ထက် ပုံရိပ်အစုကို (range) ပိုမိုသေးငယ်စွာ ထပ်မံပိုင်းခြားခြင်းအားဖြင့် အလွန်အမင်း [[အဆက်မပြတ်_ဖန်ရှင်#အဆက်မပြတ်မဖြစ်သော_ဖန်ရှင်များ_(Discontinuous_Functions)|အဆက်မပြတ်မဖြစ်သော ဖန်ရှင်များကို]] (discontinuous functions) အင်တီဂရိတ်လုပ်နိုင်စွမ်း (integrability) ရှိစေခဲ့သည်။ ယင်းက [[ကဲကုလပ်၏ အခြေခံသီအိုရမ်|ကဲကုလပ်၏ အခြေခံသီအိုရမ်ကို]] (Fundamental Theorem of Calculus) ချဲ့ထွင်ပေးခဲ့သည်။<ref name="MB_Ch24" /> === တိုပေါ်လော်ဂျီ နှင့် ဖန်ရှင်နယ် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသင်္ချာ (Topology and Functional Analysis) === [[File:Curie_and_Poincare_1911_Solvay.jpg|right|thumb|220px|ဆိုးလ်ဗေး ညီလာခံတွင် မာရီ ကျူရီ နှင့် ပွန်ကာရေးတို့ စကားပြောဆိုနေစဉ် (1911)]] [[File:Hilbert.jpg|right|thumb|220px|ဒေးဗစ် ဟီလ်ဘတ် (1912)]] [[တိုပေါ်လော်ဂျီ]] (Topology) သည် နှစ်ဆယ်ရာစု သင်္ချာတွင် အဓိကကျသော ပေါင်းစပ်ပေးသည့် ဘာသာရပ်ခွဲတစ်ခုအဖြစ် ပေါ်ထွက်လာခဲ့သည်။ အွန်ရီ ပွန်ကာရေး (Henri Poincaré) သည် ၁၈၉၅ ခုနှစ်တွင် အက္ခရာသင်္ချာဆိုင်ရာ တိုပေါ်လော်ဂျီကို (algebraic topology) တည်ထောင်ခဲ့သည်။ သူသည် အရိုးရှင်းဆုံးပုံ ဟိုမိုလော်ဂျီကို (simplicial homology) မိတ်ဆက်ခဲ့ပြီး ဗက်တီ ကိန်းများကို (Betti numbers) အသုံးပြု၍ ဗဟုဂံပုံသေနည်းကို (polyhedral formula) ပိုမိုမြင့်မားသော အတိုင်းအတာရှိ မန်နီဖိုးများအထိ (manifolds) ယေဘုယျပြုခဲ့သည်။ ထို့အပြင် သူသည် အခြေခံအုပ်စုကို (fundamental group) လည်း အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ သူ၏ ပွန်ကာရေး ဟိုမိုလော်ဂျီ စက်လုံးမျက်နှာပြင် (Poincaré homology sphere) ကို ဖော်ထုတ်မှုသည် ပွန်ကာရေး ယူဆချက်ဆီသို့ (Poincaré conjecture) ဦးတည်စေခဲ့သည်။ အယ်လ် အီး ဂျေ ဘရောင်းဝါး (L. E. J. Brouwer) သည် အထိုင်မှတ် သီအိုရမ် (fixed-point theorem) အပါအဝင် အခြေခံ တိုပေါ်လော်ဂျီဆိုင်ရာ မပြောင်းလဲသော ဂုဏ်သတ္တိ သီအိုရမ်များကို (topological invariance theorems) ဆက်လက် သက်သေပြခဲ့သည်။<ref name="MB_Ch24" /> [[အစုသီအိုရီ]]အခြေခံ တိုပေါ်လော်ဂျီကို (Point-set topology) မောရစ် ဖရေးရှေး (Maurice Fréchet) နှင့် ဖဲလစ် ဟောက်စ်ဒေါ့ဖ် (Felix Hausdorff) တို့က တည်ထောင်ခဲ့ကြသည်။ ဖရေးရှေးသည် ၁၉၀၆ ခုနှစ်တွင် [[အကွာအဝေး ရပ်ဝန်း|အကွာအဝေး ရပ်ဝန်းများကို]] (metric spaces) အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ဟောက်စ်ဒေါ့ဖ်သည် ပတ်ဝန်းကျင် (neighborhood) နှင့် ခွဲခြားခြင်း နဂိုမှန်အဆိုများကို (separation axioms) အသုံးပြု၍ တိုပေါ်လော်ဂျီ ရပ်ဝန်းများအတွက် (topological spaces) နဂိုမှန်အဆို စနစ်ကို (axiomatic system) ၁၉၁၄ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ဖန်ရှင်နယ် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသင်္ချာသည်လည်း (functional analysis) တစ်ပြိုင်နက်တည်း တိုးတက်လာခဲ့သည်။ ဒေးဗစ် ဟီလ်ဘတ် (David Hilbert) သည် အနန္တအတိုင်းအတာရှိသော (infinite-dimensional) အတွင်းမြှောက်လဒ် ရပ်ဝန်းများကို (inner product spaces) ဖော်ထုတ်ခဲ့သည်။ စတီဖန် ဘာနက် (Stefan Banach) သည် ပြည့်စုံသော [[စံနှုန်း (သင်္ချာ)|စံနှုန်း]]သတ်မှတ်ထားသော [[ဗက်တာရပ်ဝန်း|ဗက်တာရပ်ဝန်းများကို]] (complete normed vector spaces) ပုံစံတကျ ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ လော်ရင့် ရွှာ့ဇ် (Laurent Schwartz) ၏ ဖြန့်ဝေမှု သီအိုရီသည် (theory of distributions) ဒိုင်ရက် ဒယ်လ်တာကဲ့သို့ (Dirac delta) ယေဘုယျပြုထားသော [[ဖန်ရှင်|ဖန်ရှင်များကို]] (generalized functions) တိကျသေချာစွာ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ခဲ့သည်။<ref name="MB_Ch24" /> === နှစ်ဆယ်ရာစု ပေါင်းစပ်ဖွဲ့စည်းခြင်း - ဘော်ဘာကီ၊ ကတ်တဂိုရီ သီအိုရီနှင့် အက္ခရာသင်္ချာဆိုင်ရာ ဂျီဩမေတြီ (Twentieth-Century Synthesis: Bourbaki, Category Theory, and Algebraic Geometry) === [[File:Weil.jpg|right|thumb|220px|အန်ဒရေး ဗေးလ် (1956)]] [[File:NBourbaki 3.png|right|thumb|220px|ဘော်ဘာကီ ညီလာခံ (1951)]] ၂၀ ရာစု အလယ်ပိုင်းတွင် သင်္ချာဘာသာရပ်သည် သရုပ်မဲ့ တည်ဆောက်ပုံများ (abstract structures) နှင့် ကတ်တဂိုရီဆိုင်ရာ ဆက်စပ်မှုများ (categorical relationships) ကို အလေးပေးခြင်းဖြင့် အရင်ကမရှိဖူးသော ပေါင်းစပ်ညီညွတ်မှုကို ရရှိခဲ့သည်။ ၁၉၃၄ ခုနှစ်မှစတင်၍ ပြင်သစ် သင်္ချာပညာရှင်များ အဖွဲ့တစ်ဖွဲ့သည် နီကိုလတ်စ် ဘော်ဘာကီ (Nicolas Bourbaki) ဟူသော ကလောင်အမည်ဖြင့် စာပေထုတ်ဝေလျက် အတွဲများစွာပါဝင်သော Éléments de mathématique (သင်္ချာ၏ အခြေခံများ) ကို ရေးသားပြုစုခဲ့သည်။ ၎င်းတို့၏ နည်းစနစ်သည် နဂိုမှန်အဆိုဆိုင်ရာ နည်းလမ်း (axiomatic method) ကို တင်းကျပ်စွာ လိုက်နာမှုနှင့် ယေဘုယျ တည်ဆောက်ပုံများမှ (general structures) တိကျသော အသုံးချမှုများဆီသို့ (specific applications) ယုတ္တိဗေဒဆိုင်ရာ အဆင့်ဆင့်တိုးတက်မှုကို (logical progression) အလေးပေးခဲ့သည်။<ref name="MB_Ch24" /> [[ကတ်တဂိုရီသီအိုရီ|ကတ်တဂိုရီ သီအိုရီ]] (Category theory) ကို ဆင်မြူရယ် အိုင်လန်ဘာ့ဂ် (Samuel Eilenberg) နှင့် ဆောင်းဒါးစ် မက်လိန်း (Saunders Mac Lane) တို့က ၁၉၄၀ ပြည့်လွန်နှစ်များတွင် တည်ထောင်ခဲ့ကြသည်။ ၎င်းတို့သည် ကွဲပြားသော သင်္ချာဆိုင်ရာ ဘာသာရပ်ခွဲများကြားရှိ ဆက်သွယ်ချက်များကို ပုံစံတကျ ဖွဲ့စည်းရန် ကတ်တဂိုရီများ (categories)၊ [[ဖန်တာ|ဖန်တာများ]] (functors) နှင့် [[သဘာဝအသွင်ပြောင်းခြင်း|သဘာဝအသွင်ပြောင်းခြင်းများ]] (natural transformations) ကို မိတ်ဆက်ခဲ့ကြသည်။ ထို့နောက် အွန်ရီ ကာတန် (Henri Cartan) နှင့် အိုင်လန်ဘာ့ဂ်တို့သည် ဟိုမိုလော်ဂျီဆိုင်ရာ အက္ခရာသင်္ချာ (homological algebra) ကို ဖန်တီးရန် အက္ခရာသင်္ချာဆိုင်ရာ တိုပေါ်လော်ဂျီ (algebraic topology) နှင့် ခေတ်သစ်အက္ခရာသင်္ချာ (abstract algebra) တို့ကို ပေါင်းစပ်ခဲ့ကြသည်။<ref name="MB_Ch24" /> ဤကာလအတွင်း အက္ခရာသင်္ချာဆိုင်ရာ ဂျီဩမေတြီ (Algebraic geometry) သည် တော်လှန်ပြောင်းလဲခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ အော်စကာ ဇာရစ်စကီး (Oscar Zariski)၊ ဘီ အယ်လ် ဗန် ဒါ ဗေဒင် (B. L. van der Waerden) နှင့် အန်ဒရေး ဗေးလ် (André Weil) တို့သည် ဤဘာသာရပ်ခွဲကို တိကျသေချာသော [[ဖလှယ်ရ အက္ခရာသင်္ချာ]] (rigorous commutative algebra) ဖြင့် အခြေခံချပေးခဲ့ကြသည်။ ၁၉၅၀ ပြည့်လွန်နှစ်များနှင့် ၆၀ ပြည့်လွန်နှစ်များတွင် ယန် လီရေး (Jean Leray)၊ ယန်-ပီယာ ဆဲရ် (Jean-Pierre Serre) နှင့် အလက်ဇန္ဒား ဂရိုသန်ဒိခ် (Alexander Grothendieck) တို့သည် [[အစည်း|အစည်းများ]] (sheaves)၊ စကင်းမ်များ (schemes)၊ တိုပို့စ်များ (topoi) နှင့် အေတဲလ် ဒွန်တွဲဟိုမိုလော်ဂျီ (étale cohomology) ဟူသော ဘာသာစကားမှတစ်ဆင့် အက္ခရာသင်္ချာဆိုင်ရာ ဂျီဩမေတြီကို လုံးဝအသစ်ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းခဲ့ကြသည်။ ဤမူဘောင်သည် ပီယာ ဒေလင်း (Pierre Deligne) အား ၁၉၇၄ ခုနှစ်တွင် အနက်ရှိုင်းဆုံးသော ဗေးလ် ယူဆချက်များကို သက်သေပြရန် လုပ်ဆောင်နိုင်စေခဲ့သည်။<ref name="MB_Ch24" /> === ယုတ္တိဗေဒ၊ အခြေခံအုတ်မြစ်များနှင့် တွက်ချက်မှုဆိုင်ရာ သင်္ချာ (Logic, Foundations, and Computational Mathematics) === [[File:1925 kurt gödel (cropped).png|right|thumb|220px|ကာ့တ် ဂိုဒယ် (1925)]] [[File:Alan_Turing_portré.jpg|right|thumb|220px|အလန် ကျူးရင်း (1930s)]] ၁၉၀၀ ပြည့်နှစ်တွင် ဒေးဗစ် ဟီလ်ဘတ် (David Hilbert) ၏ အခြေခံဆိုင်ရာ ပြဿနာများ (foundational problems) နှစ်ဆယ့်သုံးခု တင်ပြချက်မှ ကြီးမားစွာ လွှမ်းမိုးမှုခံရသော ၂၀ ရာစုသည် သက်သေပြနိုင်စွမ်း (provability) နှင့် တွက်ချက်ခြင်း (computation) ဆိုင်ရာ အခြေခံ မေးခွန်းများကို ဖြေရှင်းနိုင်ခဲ့သည်။<ref name="MB_Ch24" /> ယုတ္တိဗေဒ (logic) တွင် ယုတ္တိဗေဒဆိုင်ရာ နဂိုမှန်အဆိုများမှ (logical axioms) ဂဏန်းသင်္ချာ (arithmetic) ကို ဆင်းသက်ရယူရန် ဘာထရန် ရပ်ဆဲလ် (Bertrand Russell) နှင့် အဲလ်ဖရက် နော့သ် ဝှိုက်ဟတ် (Alfred North Whitehead) တို့၏ ကြိုးပမ်းမှုများသည် ကာ့တ် ဂိုဒယ် (Kurt Gödel) ၏ ၁၉၃၁ ခုနှစ် မပြည့်စုံမှု သီအိုရမ်များ (Incompleteness Theorems) ကြောင့် အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေခဲ့သည်။ မည်သည့် ရှေ့နောက်ညီညွတ်မှုရှိသော ပုံစံတကျ နဂိုမှန်အဆိုစနစ်မဆို (consistent formal axiomatic system) အခြေခံ ဂဏန်းသင်္ချာကို (basic arithmetic) လုပ်ဆောင်နိုင်သောအခါ ၎င်းသည် ဆုံးဖြတ်၍မရနိုင်သော အဆိုများကို (undecidable propositions) ပါဝင်စေပြီး ၎င်း၏ ကိုယ်ပိုင် ရှေ့နောက်ညီညွတ်မှုကို (own consistency) သက်သေမပြနိုင်ကြောင်း ဂိုဒယ်က ပြသခဲ့သည်။ ဟီလ်ဘတ်၏ ပထမဆုံး ပြဿနာဖြစ်သော ကွန်တင်နျူယမ် ယူဆချက် (Continuum Hypothesis) ၏ တိုးတက်မှုသည် အထွတ်အထိပ်သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ဂိုဒယ်က ၎င်း၏ နှိုင်းရ ရှေ့နောက်ညီညွတ်မှုကို (relative consistency) သက်သေပြခဲ့ပြီး ပေါလ် ကိုဟင် (Paul Cohen) က ၁၉၆၃ ခုနှစ်တွင် အတင်းအကျပ် ပြောင်းလဲခြင်းနည်းလမ်းကို (method of forcing) အသုံးပြု၍ ၎င်း၏ အမှီအခိုကင်းခြင်းကို (independence) သက်သေပြခဲ့သည်။<ref name="MB_Ch24" /> တွက်ချက်မှု သီအိုရီ (theory of computation) ကို အလန် ကျူးရင်း (Alan Turing) က ၁၉၃၆ ခုနှစ်တွင် ပုံစံတကျ တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ကျူးရင်းသည် တွက်ချက်ခြင်းအတွက် စကြဝဠာ သဘောတရားရေးရာ မော်ဒယ်ကို (universal theoretical model) မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။ ဤမော်ဒယ်ကို ကျူးရင်း စက်ဟု (Turing machine) သိကြသည်။ ထို့ပြင် သူသည် ရပ်တန့်ခြင်း ပြဿနာ၏ (halting problem) ဖြေရှင်း၍မရနိုင်စွမ်းကို (insolvability) သက်သေပြခဲ့ပြီး ယင်းက ဟီလ်ဘတ်၏ ဆုံးဖြတ်ချက် ပြဿနာကို (decision problem) ဖြေရှင်းနိုင်ခဲ့သည်။ ဂျွန် ဖွန်နွိုင်းမန်း (John von Neumann) သည် အီလက်ထရောနစ် ကွန်ပျူတာ တည်ဆောက်ပုံ (electronic computer architecture)၊ ဂိမ်းသီအိုရီ (game theory) နှင့် ကိန်းဂဏန်းဆိုင်ရာ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်း (numerical analysis) ကို ရှေ့ဆောင်ဖန်တီးခြင်းဖြင့် တွက်ချက်မှုဆိုင်ရာ သင်္ချာကို ဆက်လက်တိုးတက်စေခဲ့သည်။<ref name="MB_Ch24" /> === မကြာသေးမီ ဆယ်စုနှစ်များအတွင်း နာမည်ကြီး ယူဆချက်များအား ဖြေရှင်းနိုင်ခြင်း (Resolution of Famous Conjectures in Recent Decades) === [[File:Richard_Hamilton_1982_(reprint;_headshot).jpg|right|thumb|220px|ရစ်ချတ် ဟာမီလ်တန် (1982)]] [[File:Perelman, Grigori (1966) Upright.jpg|right|thumb|220px|ဂရီဂေါ်ရီ ယာကော့ဗ်လီဗစ်ချ် ပီရယ်လ်မန်း (1993)]] [[File:Andrew Wiles, Boston 1995.JPG|right|thumb|220px|အင်ဒရူး ဝိုင်းလ်စ် (1995)]] နှစ်ဆယ်ရာစု နှောင်းပိုင်းနှင့် နှစ်ဆယ့်တစ်ရာစု အစောပိုင်းကာလများကို အဆင့်မြင့် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှုဆိုင်ရာ မူဘောင်များနှင့် (advanced analytical frameworks) ကွန်ပျူတာ အကူအညီများမှတစ်ဆင့် (computer assistance) ကာလရှည်ကြာ တည်ရှိနေခဲ့သော သမိုင်းဝင် ပြဿနာများအား ဖြေရှင်းနိုင်ခြင်းဖြင့် အမှတ်အသားပြုခဲ့သည်။<ref name="MB_Ch24" /> ၁၈၅၂ ခုနှစ်တွင် စတင်ယူဆခဲ့ပြီးဖြစ်သော အရောင်လေးမျိုး သီအိုရမ် (Four-Color Theorem) သည် ကဲနတ် အက်ပယ်လ် (Kenneth Appel) နှင့် ဝုဖ်ဂန်း ဟာကင် (Wolfgang Haken) တို့က ၁၉၇၆ ခုနှစ်တွင် သက်သေပြနိုင်ခဲ့သည်။ ရှောင်လွှဲ၍မရသော ဖွဲ့စည်းပုံများကို (unavoidable configurations) အကဲဖြတ်ရန်အတွက် အားလွှဲပြောင်းခြင်း နည်းလမ်းကို (method of discharging) အသုံးပြုခြင်းသည် ပထမဆုံး အဓိကကျသော ကွန်ပျူတာ-အကူအညီဖြင့် သင်္ချာဆိုင်ရာ သက်သေပြချက်အဖြစ် (computer-assisted mathematical proof) မှတ်တမ်းဝင်ခဲ့သည်။ ယင်းကို နောက်ပိုင်းတွင် ရောဘတ်ဆန်၊ ဆန်ဒါးစ်၊ ဆီးမိုး နှင့် သောမတ်စ် တို့က ၁၉၉၇ ခုနှစ်တွင် ပိုမိုရိုးရှင်းလွယ်ကူအောင် ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် ကော့ခ် ဆော့ဖ်ဝဲလ်ကို အသုံးပြု၍ ဂွန်သီယာ နှင့် ဗာနာ တို့က ပုံစံတကျ စစ်ဆေးအတည်ပြုခဲ့ကြသည်။<ref name="MB_Ch24" /> အဆုံးရှိ ရိုးရှင်းအုပ်စုများကို အမျိုးအစားခွဲခြားခြင်း (Classification of Finite Simple Groups) သည် ဆယ်စုနှစ်များစွာကြာသော ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ကြိုးပမ်းမှုအပြီးတွင် ပြီးမြောက်ခဲ့သည်။ ၁၉၆၃ ခုနှစ်တွင် ဖိုက်-သွန်မဆင် [[စုံမသဘာဝ (စုံကိန်း/မကိန်း)|မကိန်း]]အစဉ် သီအိုရမ်ဖြင့် (Odd-Order Theorem) စတင်ခဲ့ပြီး ဤသီအိုရမ်က မည်သည့် အဆုံးရှိ ရိုးရှင်း[[အုပ်စု (သင်္ချာ)|အုပ်စု]] (finite simple group) မဆို ဆိုက်ကလစ်အုပ်စု (cyclic group)၊ အလှည့်ကျ အုပ်စု (alternating group)၊ လီ-အမျိုးအစား (Lie-type) သို့မဟုတ် ဖရိုဖရဲဖြစ်နေသော အုပ်စုများ (sporadic groups) ၂၆ ခုထဲမှ တစ်ခု ဖြစ်ကြောင်း အတည်ပြုပေးခဲ့သည်။ နောက်ဆုံး ဆူဒို-ပါးလွှာသော ကွာဟချက်ကို (quasi-thin gap) အက်ရှ်ဘာကာ နှင့် စမစ်သ် တို့က ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် ပိတ်နိုင်ခဲ့သည်။<ref name="MB_Ch24" /> ဖဲမ ၏ နောက်ဆုံး သီအိုရမ် (Fermat’s Last Theorem) ကို နှစ်ပေါင်း ၃၅၀ ကျော်ကြာပြီးနောက် ဖြေရှင်းနိုင်ခဲ့သည်။ ဂါဟတ် ဖရေး (Gerhard Frey) ၏ မော်ဂျူလာမဟုတ်သော အဲလစ်ပတစ် မျဉ်းကွေးများ (non-modular elliptic curves) ဖွဲ့စည်းမှုနှင့် ကန် ရီဘတ် (Ken Ribet) ၏ <math>\varepsilon</math>-ယူဆချက် (<math>\varepsilon</math>-conjecture) သက်သေပြချက်တို့ကို အခြေခံ၍ အင်ဒရူး ဝိုင်းလ်စ် (Andrew Wiles) က ပြသခဲ့ရာတွင် ဆီမီး-တည်ငြိမ်သော အဲလစ်ပတစ် မျဉ်းကွေးများအတွက် (semistable elliptic curves) တာနီယာမာ-ရှီမူရာ ယူဆချက်သည် ဖဲမ၏ နောက်ဆုံး သီအိုရမ်ကို တိုက်ရိုက် သက်ရောက်မှုရှိကြောင်း ပြသခဲ့သည်။ ဝိုင်းလ်စ်သည် ၁၉၉၅ ခုနှစ်တွင် သက်သေပြချက်ကို အပြီးသတ်နိုင်ခဲ့သည်။ သူ့ကို ရစ်ချတ် တေလာ (Richard Taylor) က ကူညီပေးခဲ့သည်။<ref name="MB_Ch24" /> ပွန်ကာရေး ယူဆချက် (Poincaré Conjecture) ကို ဝီလီယံ သာစတန် (William Thurston) ၏ ဂျီဩမေတြီအသွင်ပြောင်းခြင်း ယူဆချက် (Geometrization Conjecture) နှင့် ရစ်ချတ် ဟာမီလ်တန် (Richard Hamilton) ၏ ရစ်ချီ စီးဆင်းမှု ညီမျှခြင်း (Ricci flow equation) <math>\frac{\partial g_{ij}}{\partial t} = -2 R_{ij}</math> မိတ်ဆက်မှုတို့မှတစ်ဆင့် သက်သေပြနိုင်ခဲ့သည်။ ဂရီဂေါ်ရီ ယာကော့ဗ်လီဗစ်ချ် ပီရယ်လ်မန်း (Grigori Yakovlevich Perelman) သည် ၂၀၀၂ ခုနှစ်နှင့် ၂၀၀၃ ခုနှစ်အတွင်း ခွဲစိတ်မှု နည်းပညာများကို (surgery techniques) အသုံးပြု၍ ရစ်ချီ စီးဆင်းမှု ဆင်ဂူလာဖြစ်ခြင်းများကို (Ricci flow singularities) ကျော်လွှားခြင်းဖြင့် သက်သေပြချက်ကို အပြီးသတ်နိုင်ခဲ့သည်။<ref name="MB_Ch24" /> === မြန်မာ့ သင်္ချာသမိုင်း (History of Burmese Mathematics) === မြန်မာ့သိပ္ပံပညာနှင့် သင်္ချာသမိုင်းကြောင်းသည် ရှေးခေတ်ကာလများကတည်းက အခြေတကျ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ခဲ့သည်။ အစောဆုံး မှတ်တမ်းတင်ထားသော သင်္ချာကျမ်းများအနက် တစ်ခုမှာ ၁၄ ရာစုနှစ်ဦးပိုင်းတွင် ဇင်းမယ်မြို့၌ ရှင်ဉာဏဝိလာသ ရေးသားပြုစုခဲ့သော "သင်္ချာပကာသက" ကျမ်းဖြစ်သည်။ ၎င်းကျမ်းကို အခြေခံ၍ ခရစ်နှစ် ၁၅၂၀ ပြည့်နှစ်တွင် ပလိပ်ရွာအရှေ့ရှိ မြို့သစ်မြို့နေ ရှင်သီရိမင်္ဂလက "သင်္ချာပကာသကဋီကာ" ကို ထပ်မံပြုစုခဲ့ပြီး ညောင်ကန်ဆရာတော် ရှင်ကဝိန္ဒ၏ တပည့် ရှင်မုနိန္ဒသာရက "သင်္ချာပကာသက စာကိုယ်နိဿယ" ကို ရေးသားခဲ့သည်။ ဘိုးတော်ဘုရား (ဗဒုံမင်း) လက်ထက် (၁၇၈၂–၁၈၁၉) တွင် အိန္ဒိယနှင့် သီဟိုဠ်တို့မှ ကျမ်းပေါင်း ၂၀၀ ကျော်ကို ယူဆောင်လာခဲ့ပြီး မြန်မာဘာသာသို့ ပြန်ဆိုစေခဲ့ရာမှ သင်္ချာပညာရပ်သည် ပိုမိုထွန်းကားလာခဲ့သည်။ ထင်ရှားသော သမိုင်းဝင်အထောက်အထားတစ်ခုမှာ ၁၇၇၄ ခုနှစ်တွင် ပြုစုခဲ့သော "ဂဏန်းသင်္ချာ ပညာဝဍ္ဎနကျမ်း" ဖြစ်သည်။ ဤကျမ်းကို အပိုင်းလေးပိုင်းခွဲခြားထားပြီး တွက်ချက်မှုဆိုင်ရာ ပုစ္ဆာပေါင်း ၁၇၅ ပုဒ်ကို တွက်နည်းအဖြေများနှင့်တကွ စနစ်တကျ ပြုစုထားသည်။ ပထမပိုင်းတွင် အလေးချိန်၊ အကွာအဝေး၊ ထုထည် (Volume) နှင့် အချိန်နာရီတို့ကို တိုင်းတာသည့် ယူနစ် (Unit) ဆိုင်ရာ ကိန်းသင်္ချာအကြောင်းကို ဖော်ပြထားသည်။ ထို့အပြင် "ခု" မှစ၍ သုည ၁၄၀ လုံးပါဝင်သော "အသင်္ချေ" တိုင်အောင် ရေတွက်ခေါ်ဝေါ်သည့် နည်းစနစ်များ ပါဝင်သည်။ ဒုတိယပိုင်းတွင် လုပ်ငန်းခွင်သုံး တိုင်းထွာတွက်ချက်နည်းများကို "ဂဏန်းဆယ်ပါး" ခေါင်းစဉ်ဖြင့် ဖော်ပြထားပြီး စပါး၊ ဆန်၊ ရွှေ၊ ငွေ၊ ဆီမီး၊ ရထား၊ သစ်ပင်၊ လှေ၊ သားရေနှင့် မြေစသည့် ကဏ္ဍများ ပါဝင်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် ရွှေကို အဆင့်ဆင့် သန့်စင်ရာတွင် ဇမ္ဗူရဇ်ရွှေကဲ့သို့ အသန့်စင်ဆုံးအဆင့်ရရှိရန် တွက်ချက်မှုများ၊ သစ်ပင်၏ အမြင့်ကို ဂျီဩမေတြီ (Geometry) အသုံးပြု၍ ရှာဖွေခြင်းများနှင့် မြေကွက်များ၏ ဧရိယာ (Area) တွက်ချက်ခြင်းများ ပါဝင်သည်။ တတိယပိုင်းတွင် ဂဏန်းသင်္ချာ ကိန်းစဉ်တန်း (Arithmetic progression)၊ ဂျီဩမေတြီ ကိန်းစဉ်တန်း (Geometric progression)၊ မရေမရာ ညီမျှခြင်း (Indeterminate equation)၊ အက္ခရာသင်္ချာ ညီမျှခြင်း (Algebraic equation)၊ ဆခွဲကိန်း (Factor) နှင့် ဘုံသုဉ်းကိန်းရှာဖွေခြင်းစသည့် သင်္ချာနည်းစနစ် ၁၆ မျိုးကို ပုစ္ဆာပေါင်း ၇၆ ပုဒ်ဖြင့် ရှင်းလင်းထားသည်။ စတုတ္ထပိုင်းတွင် ရှေ့ပိုင်းနည်းစနစ်များကို အခြေခံထားသော လက်တွေ့အသုံးချ ပုစ္ဆာ ၃၀ ပုဒ် ပါဝင်သည်။ ဤကျမ်း၏ ဖွဲ့စည်းပုံကို လေ့လာခြင်းအားဖြင့် ရှေးခေတ်မြန်မာတို့သည် စက်ဝိုင်း၊ စက်လုံး၊ ထုလုံးနှင့် ထုချွန်များ၏ ဧရိယာနှင့် ထုထည်ရှာဖွေခြင်းမှစ၍ ယေဘုယျ အက္ခရာသင်္ချာ တွက်ချက်မှုများအထိ အဆင့်မြင့်မားသော သင်္ချာပညာကို လက်တွေ့အသုံးချနိုင်ခဲ့ကြောင်း တွေ့ရှိရသည်။<ref name="MyoThantTyn">ဒေါက်တာ မျိုးသန့်တင်။ ''ရှေးခေတ် မြန်မာသိပ္ပံကျမ်းများ''။</ref> == သင်္ချာဆိုင်ရာ ဘာသာရပ်ခွဲများ (Areas of Mathematics) == [[File:Alexander Grothendieck.jpg|right|thumb|220px|အလက်ဇန္ဒား ဂရိုသန်ဒိခ် (1970)]] [[File:Evariste Galois.jpg|right|thumb|220px|အေဗာရစ်စ် ဂယ်လ်ဝါ]] [[File:Frans Hals - Portret van René Descartes.jpg|right|thumb|220px|ရီနေ ဒေကားတ်]] [[File:Pierre de Fermat.jpg|right|thumb|220px|ပီယား ဒေ ဖဲမ]] [[File:Karl Weierstrass.jpg|right|thumb|220px|ကားလ် ဗိုင်ယာရှထရပ်စ်]] [[File:Dedekind.jpeg|right|thumb|220px|ရစ်ချတ် ဒက်ဒီကင်း]] ဤပညာရပ် ကျယ်ပြန့်လာသည်နှင့်အမျှ ၎င်းသည် သဘာဝအလျောက် ကွဲပြားသော်လည်း အလွန်အမင်း အချင်းချင်းချိတ်ဆက်နေသော ဘာသာရပ်ခွဲများစွာအဖြစ် ပိုင်းခြားသွားခဲ့သည်။ * ဂဏန်းသင်္ချာ နှင့် ကိန်းသီအိုရီ (Arithmetic and Number Theory) - ရှေးခေတ်တွင် လော်ဂျစ်စတစ်နှင့် (logistic) ဂဏန်းသင်္ချာ (arithmetic) ကြားတွင် တင်းကျပ်သော ခွဲခြားမှုကို ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ လော်ဂျစ်စတစ်သည် တွက်ချက်ခြင်းဆိုင်ရာ လက်တွေ့အသုံးချ နည်းစနစ်ဖြစ်သည်။ (practical technique of computation) ဂဏန်းသင်္ချာသည် ကိန်းများ၏ ဂုဏ်သတ္တိများကို (properties of numbers) ဒဿနိကဗေဒအရ သို့မဟုတ် သဘောတရားရေးရာအရ လေ့လာခြင်းဖြစ်သည်။ ကိန်းသီအိုရီ (Number theory) သည် အဆိုပါ ဂဏန်းသင်္ချာမှ ခေတ်သစ် ဆင်းသက်လာသော ဘာသာရပ်ဖြစ်သည်။ အစောပိုင်း မှတ်တိုင်များတွင် ဂရိလူမျိုးများ၏ ကိန်းများကို အမျိုးအစားခွဲခြားခြင်း ပါဝင်သည်။ ဤအမျိုးအစားခွဲခြားခြင်းတွင် [[သုဒ္ဓကိန်း|သုဒ္ဓကိန်းများ]] (prime numbers)၊ ဆပေါင်းကိန်းများ (composite numbers)၊ [[စုံမသဘာဝ (စုံကိန်း/မကိန်း)|စုံကိန်းများ]] (even numbers)၊ [[စုံမသဘာဝ (စုံကိန်း/မကိန်း)|မကိန်းများ]] (odd numbers) နှင့် ဆခွဲပေါင်းကိန်းများ (perfect numbers) တို့ ပါဝင်သည်။ အခြားမှတ်တိုင်တစ်ခုမှာ သုဒ္ဓကိန်းများ အနန္တရှိကြောင်း ယူကလစ်ဒ်၏ သက်သေပြချက်ဖြစ်သည်။<ref name="MB_Ch7">{{Citation |last1=Merzbach |first1=Uta C. |last2=Boyer |first2=Carl B. |title=A History of Mathematics |edition=3rd |publisher=John Wiley & Sons |year=2011 |chapter=7}}</ref> ဤဘာသာရပ်သည် မသေချာသော ညီမျှခြင်းများ သို့မဟုတ် ဒိုင်အိုဖန်တိုင်း ညီမျှခြင်းများကို (indeterminate (Diophantine) equations) လေ့လာခြင်းမှတစ်ဆင့် သိသိသာသာ တိုးတက်လာခဲ့သည်။ ဤလေ့လာမှုများကို ဒိုင်အိုဖန်တပ်စ်၊ ဗြဟ္မဂုတ္တ နှင့် ပီယား ဒေ ဖဲမ ကဲ့သို့သော သင်္ချာပညာရှင်များက ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။<ref name="MB_Ch11">{{Citation |last1=Merzbach |first1=Uta C. |last2=Boyer |first2=Carl B. |title=A History of Mathematics |edition=3rd |publisher=John Wiley & Sons |year=2011 |chapter=11}}</ref> ၁၈၀၁ ခုနှစ်တွင် ကားလ် ဖရီးဒရစ် ဂေါက်စ် (Carl Friedrich Gauss) သည် ၎င်း၏ Disquisitiones Arithmeticae စာအုပ်ဖြင့် ဤနယ်ပယ်ကို တော်လှန်ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ သူသည် ထပ်တူညီမှုဆက်သွယ်ချက်များ၏ ခေတ်သစ်သင်္ချာကို (modern mathematics of congruences) မိတ်ဆက်ခဲ့ပြီး ဂဏန်းသင်္ချာ၏ အခြေခံသီအိုရမ် (Fundamental Theorem of Arithmetic) ကို သက်သေပြခဲ့သည်။<ref name="MB_Ch23" /> * ဂျီဩမေတြီ (Geometry) - "မြေတိုင်းတာခြင်း" (earth measurement) အဖြစ် စတင်ခဲ့သော ဂျီဩမေတြီသည် ဂရိလူမျိုးများလက်အောက်တွင် ကောက်ချက်ချ သိပ္ပံပညာရပ်တစ်ခု (deductive science) ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၎င်း၏ အထွတ်အထိပ်မှာ ယူကလစ်ဒ်၏ Elements စာအုပ်ဖြစ်ပြီး နှစ်ထောင်ပေါင်းများစွာတိုင်အောင် ဤဘာသာရပ်အတွက် အခြေခံအုတ်မြစ်အဖြစ် တည်ရှိခဲ့သည်။<ref name="MB_Ch7" /> ၁၇ ရာစုတွင် ရီနေ ဒေကားတ် နှင့် ပီယား ဒေ ဖဲမ တို့သည် အက္ခရာသင်္ချာ ညီမျှခြင်းများကို (algebraic equations) ဂျီဩမေတြီ မျဉ်းကွေးများတွင် (geometric curves) အသုံးချခြင်းဖြင့် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာ ဂျီဩမေတြီ (Analytic geometry) ကို ဖန်တီးခဲ့ကြသည်။ ယင်းက ဂျီဩမေတြီကို ကိုဩဒိနိတ် ဝင်ရိုးများပေါ်တွင် (coordinate axes) ပုံဖော်နိုင်စေခဲ့သည်။<ref name="MB_Ch17">{{Citation |last1=Merzbach |first1=Uta C. |last2=Boyer |first2=Carl B. |title=A History of Mathematics |edition=3rd |publisher=John Wiley & Sons |year=2011 |chapter=17}}</ref> ၁၉ ရာစုသည် ဂျီဩမေတြီဆိုင်ရာ တော်လှန်ပြောင်းလဲမှုတစ်ခုကို တွေ့ကြုံခဲ့ရသည်။ နီကိုလိုင်း လိုဘာချက်ဗ်စကီး နှင့် ယာနို့စ် ဘိုလိုင် ကဲ့သို့သော သင်္ချာပညာရှင်များသည် ယူကလစ်ဒ်မဟုတ်သော ဂျီဩမေတြီကို (Non-Euclidean geometry) တိုးတက်စေခဲ့ကြသည်။ သူတို့သည် ယူကလစ်ဒ်၏ ပြိုင်မျဉ်း ကြိုတင်အဆိုကို (parallel postulate) ဖယ်ရှားလိုက်လျှင်ပင် ရှေ့နောက်ညီညွတ်မှုရှိသော ဂျီဩမေတြီများ (consistent geometries) တည်ရှိနိုင်ကြောင်းကို ပြသခြင်းဖြင့် ဤသို့ တိုးတက်စေခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ထို့နောက် ဘန်းဟတ် ရီးမန်း (Bernhard Riemann) သည် ကွေးညွှတ်နေသော မက်ထရစ် ရပ်ဝန်းများကို (curved metric spaces) အလွန်ယေဘုယျကျစွာ လေ့လာမှုကို မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။ ဤလေ့လာမှုကို ရီးမန်း ဂျီဩမေတြီဟု (Riemannian geometry) ခေါ်သည်။ ယင်းသည် နောက်ပိုင်းတွင် ယေဘုယျ နှိုင်းရသီအိုရီ (General Relativity) ကဲ့သို့သော ရူပဗေဒသီအိုရီများအတွက် သင်္ချာဆိုင်ရာ အခြေခံအုတ်မြစ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref name="MB_Ch24" /> * အက္ခရာသင်္ချာ (Algebra) - အက္ခရာသင်္ချာသည် သမိုင်းဆိုင်ရာ ကျယ်ပြန့်သော အဆင့်သုံးဆင့်ဖြင့် ဆင့်ကဲတိုးတက်လာခဲ့သည်။ ၎င်းတို့မှာ စကားပြောဟန် (rhetorical)၊ အတိုကောက်ဟန် (syncopated) နှင့် သင်္ကေတဟန် (symbolic) တို့ဖြစ်သည်။ စကားပြောဟန်သည် စကားလုံးများဖြင့်သာ အပြည့်အဝရေးသားခြင်း ဖြစ်သည်။ အတိုကောက်ဟန်သည် အတိုကောက်အချို့ကို အသုံးပြုခြင်း ဖြစ်သည်။ သင်္ကေတဟန်သည် အက္ခရာများနှင့် တွက်ချက်မှုဆိုင်ရာ သင်္ကေတများကို အသုံးပြုသော ခေတ်သစ် အသုံးအနှုန်း ဖြစ်သည်။ ဘေဘီလုံနှင့် အီဂျစ်လူမျိုးများသည် အခြေခံ မျဉ်းဖြောင့် ညီမျှခြင်းများနှင့် (elementary linear equations) နှစ်ထပ်ကိန်း ညီမျှခြင်းများကို (quadratic equations) ဖြေရှင်းခဲ့ကြသည်။ ဉာဏ်သစ်သွေးသစ်ခေတ်တွင် ဂျီရိုလာမို ကာဒါနို နှင့် လူဒိုဗီကို ဖာရာရီ ကဲ့သို့သော သင်္ချာပညာရှင်များသည် တတိယထပ် ညီမျှခြင်း (cubic equation) နှင့် စတုတ္ထထပ် ညီမျှခြင်း (quartic equation) တို့အတွက် အက္ခရာသင်္ချာဆိုင်ရာ အဖြေများကို (algebraic solutions) ထုတ်ဝေခဲ့ကြသည်။ ၎င်းသည် စကစ်ပီယွန် ဒယ်လ် ဖဲရိုး နှင့် နီကိုလို ဖွန်တာနာ တာတာဂလီယာ တို့၏ တတိယထပ် အဖြေကို ကနဦး ရှာဖွေတွေ့ရှိမှုကို ပုံစံတကျ ဖြစ်စေခဲ့သည်။<ref name="MB_Ch15">{{Citation |last1=Merzbach |first1=Uta C. |last2=Boyer |first2=Carl B. |title=A History of Mathematics |edition=3rd |publisher=John Wiley & Sons |year=2011 |chapter=15}}</ref> ၁၉ ရာစုတွင် အက္ခရာသင်္ချာသည် ပိုလီနိုမီရယ် ညီမျှခြင်းများ (polynomial equations) ကို လေ့လာခြင်းမှ သရုပ်မဲ့ တည်ဆောက်ပုံများကို (abstract structures) လေ့လာခြင်းသို့ ကူးပြောင်းသွားခဲ့သည်။ အေဗာရစ်စ် ဂယ်လ်ဝါ ၏ အုပ်စုသီအိုရီ (group theory) ဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်ချက်၊<ref name="MB_Ch24" /> ဝီလျံ ရိုဝမ် ဟာမီလ်တန် ၏ ဖလှယ်၍မရသော ကွာတာနီယွန်များ (non-commutative quaternions) ကို တီထွင်မှုနှင့် ဂျော့ချ် ဘူးလ် ၏ ယုတ္တိဗေဒ အက္ခရာသင်္ချာတို့နှင့်အတူ (algebra of logic) အက္ခရာသင်္ချာသည် ရိုးရာကိန်းများနှင့် အမှီအခိုကင်းသော လေ့လာမှုတစ်ရပ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ယင်းသည် တိကျသော နဂိုမှန်အဆိုများ (axioms) နှင့် ပေါင်းစပ်ခြင်း နိယာမများဖြင့် (laws of combination) သတ်မှတ်ထားသော သရုပ်မဲ့ စနစ်များကို လေ့လာခြင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ * ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသင်္ချာ နှင့် ကဲကုလပ် (Analysis and Calculus) - ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသင်္ချာ (Analysis) သည် အဆက်မပြတ်ဖြစ်သော ပမာဏများ (continuous magnitudes)၊ စုဆုံမှတ်များ (limits) နှင့် အနန္တ လုပ်ငန်းစဉ်များကို (infinite processes) ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းသော သင်္ချာဘာသာရပ်ခွဲ ဖြစ်သည်။ ၎င်း၏ အစောဆုံး မူလအစမှာ ဂရိလူမျိုးများ၏ "ကုန်စင်အောင်လုပ်ခြင်း နည်းလမ်း" (method of exhaustion) တွင် တည်ရှိသည်။ ၎င်းကို ကနိုင်းဒပ်စ်မှ ယူဒေါက်စပ်စ် က သဘောတရားရေးရာအရ တီထွင်ခဲ့ပြီး အာခီမီးဒီးစ် က ဧရိယာများနှင့် ထုထည်များကို ရှာဖွေရာတွင် စနစ်တကျ အသုံးချခဲ့သည်။<ref name="MB_Ch8">{{Citation |last1=Merzbach |first1=Uta C. |last2=Boyer |first2=Carl B. |title=A History of Mathematics |edition=3rd |publisher=John Wiley & Sons |year=2011 |chapter=8}}</ref> ၁၇ ရာစု နှောင်းပိုင်းတွင် အိုင်ဆက် နယူတန် နှင့် ဂေါ့ဖရိဒ် ဝီလ်ဟမ် လိုက်ဘ်နစ်ဇ် တို့သည် အလွန်သေးငယ်လွန်းသော ပမာဏများဆိုင်ရာ (infinitesimals) သဘောတရားများကို စုစည်း၍ ကဲကုလပ် (Calculus) ကို သီးခြားစီ တီထွင်ခဲ့ကြသည်။ ၎င်းသည် ထိမျဉ်းများ သို့မဟုတ် [[ဆင်းသက်ချက် (ဒစ်ဖရန်ရှယ် ကဲကုလပ်)|ဆင်းသက်ချက်များကို]] (derivatives) ရှာဖွေရန် ယေဘုယျ အဆင့်ဆင့်တွက်နည်းများကို (algorithms) ထောက်ပံ့ပေးသည်။ ထို့ပြင် ဧရိယာများ သို့မဟုတ် အင်တီဂရယ်များကို (integrals) ရှာဖွေရန်အတွက်လည်း အဆင့်ဆင့်တွက်နည်းများကို ထောက်ပံ့ပေးသည်။<ref name="MB_Ch19">{{Citation |last1=Merzbach |first1=Uta C. |last2=Boyer |first2=Carl B. |title=A History of Mathematics |edition=3rd |publisher=John Wiley & Sons |year=2011 |chapter=19}}</ref> ၁၉ ရာစုတွင် အော်ဂက်စတင် လူဝီ ကော်ချီ၊ ကားလ် ဗိုင်ယာရှထရပ်စ် နှင့် ရစ်ချတ် ဒက်ဒီကင်း ကဲ့သို့သော သင်္ချာပညာရှင်များသည် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသင်္ချာကို "ဂဏန်းသင်္ချာအသွင်ပြောင်း" (arithmetized) ခဲ့ကြသည်။ သူတို့သည် ၎င်းကို ဂျီဩမေတြီဆိုင်ရာ ပင်ကိုသိစိတ်အပေါ် (geometric intuition) မှီခိုနေရခြင်းမှ ဖယ်ရှားပေးခဲ့သည်။ ထို့နောက် စုဆုံမှတ်များ၊ အဆက်မပြတ်ဖြစ်ခြင်း (continuity) နှင့် [[ကိန်းစစ်|ကိန်းစစ်များ၏]] (real numbers) တိကျသေချာသော အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်များအပေါ် အခြေခံသည့် တိကျသေချာသော အခြေခံအုတ်မြစ်ပေါ်တွင် (rigorous foundation) တည်ဆောက်ခဲ့သည်။<ref name="MB_Ch24" /> * တိုပေါ်လော်ဂျီ (Topology) - ကနဦးတွင် နေရာအား ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်းအဖြစ် (analysis situs) ပေါ်ထွက်လာသော [[တိုပေါ်လော်ဂျီ]]သည် ရပ်ဝန်းဆိုင်ရာ ဖွဲ့စည်းပုံများ၏ (spatial configurations) မွေးရာပါ အရည်အသွေးပိုင်းဆိုင်ရာ အသွင်အပြင်များကို (qualitative aspects) လေ့လာခြင်းဖြစ်သည်။ ဤအသွင်အပြင်များသည် အဆက်မပြတ်ဖြစ်သော တစ်-တစ် အသွင်ပြောင်းခြင်းများအောက်တွင် (continuous one-to-one transformations) မပြောင်းလဲသော ဂုဏ်သတ္တိ (invariant) အဖြစ် တည်ရှိနေသည်။ ဤဘာသာရပ်ကို လူအများက "ရာဘာချပ် ဂျီဩမေတြီ" ဟုလည်း ခေါ်ဆိုလေ့ရှိကြသည်။ အွန်ရီ ပွန်ကာရေး သည် ၁၉ ရာစု နှောင်းပိုင်းတွင် အက္ခရာသင်္ချာဆိုင်ရာ တိုပေါ်လော်ဂျီ သို့မဟုတ် ပေါင်းစပ်ခြင်းဆိုင်ရာ တိုပေါ်လော်ဂျီကို (combinatorial topology) စတင်တည်ထောင်သူဟု ဆိုနိုင်သည်။ သူသည် ပုံသဏ္ဌာန်များကို [[မန်နီဖိုး|မန်နီဖိုးများအဖြစ်]] (manifolds) ရှုမြင်ခဲ့ပြီး ၎င်းတို့၏ ဆက်စပ်နေမှုကို လေ့လာခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဖဲလစ် ဟောက်စ်ဒေါ့ဖ် ကဲ့သို့သော ပုဂ္ဂိုလ်များသည် [[အစုသီအိုရီ]]အခြေခံ တိုပေါ်လော်ဂျီ (point-set topology) အတွက် နဂိုမှန်အဆိုဆိုင်ရာ အခြေခံအုတ်မြစ်ကို (axiomatic foundation) ပံ့ပိုးပေးခဲ့ကြသည်။ သူတို့သည် [[အစုဝင်|အစုဝင်များ၏]] ပတ်ဝန်းကျင်များကြားရှိ (neighborhoods of elements) ဆက်သွယ်ချက်များအပေါ်တွင်သာ အပြည့်အဝအခြေခံ၍ သရုပ်မဲ့ ရပ်ဝန်းများကို ဖန်တီးခဲ့ကြသည်။<ref name="MB_Ch24" /> * ဖြစ်တန်စွမ်း နှင့် အသုံးချ သင်္ချာ (Probability and Applied Mathematics) - [[ဖြစ်တန်စွမ်း|ဖြစ်တန်စွမ်း]] သီအိုရီ (probability theory) သည် ၁၇ ရာစုတွင် ဘလေ့စ် ပက်စ်ကယ် နှင့် ပီယား ဒေ ဖဲမ တို့ကြား ကံစမ်းကစားနည်းများနှင့် (games of chance) ပတ်သက်၍ စာပေးစာယူပြုလုပ်ရာမှ စတင်ခဲ့သည်။<ref name="MB_Ch17" /> ၎င်းကို ၁၉ ရာစု အစောပိုင်းတွင် ပီယား ဆိုင်မွန် လာပလေ့စ် က အဓိကကျသော သိပ္ပံနည်းကျ ကိရိယာတစ်ခုအဖြစ် စနစ်တကျ တိုးချဲ့ခဲ့သည်။<ref name="MB_Ch22">{{Citation |last1=Merzbach |first1=Uta C. |last2=Boyer |first2=Carl B. |title=A History of Mathematics |edition=3rd |publisher=John Wiley & Sons |year=2011 |chapter=22}}</ref> ၂၀ ရာစုတွင် အသုံးချ သင်္ချာ (Applied mathematics) သည် ဂိမ်းသီအိုရီ (game theory)၊ ဆိုက်ဘာနက်တစ်နှင့် (cybernetics) ကွန်ပျူတာသိပ္ပံကဲ့သို့သော (computer science) နယ်ပယ်များသို့ အကြီးအကျယ် ကျယ်ပြန့်လာခဲ့သည်။ ၎င်းကို ဂျွန် ဖွန်နွိုင်းမန်း နှင့် အလန် ကျူးရင်း ကဲ့သို့သော သင်္ချာပညာရှင်များက ရှေ့ဆောင်လမ်းပြခဲ့ကြသည်။ ကွန်ပျူတာများသည် သင်္ချာဆိုင်ရာ သုတေသနကို အခြေခံမှစ၍ ပြောင်းလဲပစ်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့သည် ကိန်းဂဏန်းဆိုင်ရာ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်းတွင် (numerical analysis) အထောက်အကူပြုခဲ့ပြီး နောက်ဆုံးတွင် အရောင်လေးမျိုး ယူဆချက်ကဲ့သို့သော (Four-Color Conjecture) ရှုပ်ထွေးသည့် သင်္ချာသီအိုရီများကို သက်သေပြရန်အတွက် လိုအပ်သော ကြီးမားလှသည့် တွက်ချက်မှုဆိုင်ရာ စွမ်းအားကို (computational power) ထောက်ပံ့ပေးနိုင်ခဲ့သည်။<ref name="MB_Ch24" /> == ကိုးကား == {{Reflist|2}} [[Category:သင်္ချာ]] [[ကဏ္ဍ:ပင်မ အကြောင်းအရာ ဆောင်းပါးများ]] 1vfdxd0bimk81t6y0mslckxnpd4j8v2 0 16890 1051436 1049196 2026-09-04T09:52:51Z ~2026-47078-52 147536 သန့်ဇော်လွင် 1051436 wikitext text/x-wiki ဤဆောင်းပါးသည် ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့တွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ဖူးသည့် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများနှင့် ဒုတိယဝန်ကြီးများ၏ တာဝန်သက်တမ်းနှင့် ရာထူးအပြောင်းအလဲများကို မှတ်တမ်းတင်ထားသည့် ဆောင်းပါးတစ်ပုဒ် ဖြစ်သည်။ == ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ (၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ - လက်ရှိ) == {{Main|ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ}} === ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ === {| class="wikitable sortable" style="width:100%; border-collapse: collapse; text-align:center;" |+'''ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ စာရင်း (၂၀၂၆ - လက်ရှိ)''' |- style="background:#0047AB; color:white;" !စဉ် !ဝန်ကြီးဌာန !ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး !တာဝန်စတင် !တာဝန်ပြီးဆုံး !တာဝန်သက်တမ်း !မှတ်ချက် |- |၁။ |နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး |[[ခင်မောင်ရီ|ဦးခင်မောင်ရီ]] |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} | |- style="background:#F9F9F9;" |၂။ |နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာန |[[တင်အောင်စန်း|ဦးတင်အောင်စန်း]] |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} | |- |၃။ |[[ပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] | rowspan="2" |[[မြထွန်းဦး|ဦးမြထွန်းဦး]] |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ | rowspan="2" |{{Age in years and days|2026|4|10}} | |- |၄။ |[[ဒီဂျစ်တယ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ | |- style="background:#F9F9F9;" |၅။ |[[ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[ထွန်းအောင်|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထွန်းအောင်]] |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} | |- |၆။ |[[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[ညွန့်ဝင်းဆွေ|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညွန့်ဝင်းဆွေ]] |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} | |- style="background:#F9F9F9;" |၇။ |[[နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန|နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[တင်မောင်ဆွေ|ဦးတင်မောင်ဆွေ]] |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} | |- |၈။ |[[အမျိုးသားစီမံကိန်း၊ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှုနှင့် နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန|အမျိုးသားစီမံကိန်း၊ ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှုနှင့် နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[အောင်ကျော်ဟိုး|ဦးအောင်ကျော်ဟိုး]] |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} | |- style="background:#F9F9F9;" |၉။ |[[ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန် ဝန်ကြီးဌာန|ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန်ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ကံဇော် (ဒေါက်တာ)|ဒေါက်တာကံဇော်]] |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} | |- |၁၀။ |[[နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] |[[ဖုန်းမြတ်|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဖုန်းမြတ်]] |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} | |- style="background:#F9F9F9;" |၁၁။ |[[တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] |[[သန်းမောင်|ဦးသန်းမောင်]] |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} | |- |၁၂။ |[[ဥပဒေရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|ဥပဒေရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] |[[သီတာဦး|ဒေါက်တာ သီတာဦး]] |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} |<small>ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်</small> |- style="background:#F9F9F9;" |၁၃။ |[[ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[ချောချောစိန်|ဒေါက်တာ ချောချောစိန်]] |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} | |- |၁၄။ |[[သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန|သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာဝန်ကြီးဌာန]] |[[မျိုးသိန်းကျော်|ဒေါက်တာ မျိုးသိန်းကျော်]] |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} | |- style="background:#F9F9F9;" |၁၅။ |[[ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[သက်ခိုင်ဝင်း|ဒေါက်တာ သက်ခိုင်ဝင်း]] |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} | |- |၁၆။ |[[အမျိုးသမီးရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] |[[သက်သက်ဇင်|ဒေါက်တာ သက်သက်ဇင်]] |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} | |- style="background:#F9F9F9;" |၁၇။ |[[ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[ထိန်လင်း (ဗိုလ်မှူးကြီး)|ဦးထိန်လင်း]] |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} | |- |၁၈။ |[[သာသနာရေး ဝန်ကြီးဌာန|သာသနာရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] |[[တင်ဦးလွင်|ဦးတင်ဦးလွင်]] |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} | |- style="background:#F9F9F9;" |၁၉။ |[[စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန|စိုက်ပျိုးရေး၊ မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန]] |[[မင်းနောင် (ဝန်ကြီး)|ဦးမင်းနောင်]] |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} | |- |၂၀။ |[[သမဝါယမနှင့် ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[မျိုးဇော်သိမ်း|ဦးမျိုးဇော်သိမ်း]] |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} | |- style="background:#F9F9F9;" |၂၁။ |[[သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ဆန်းဦး (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးဆန်းဦး]] |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} | |- |၂၂။ |[[လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင် ဝန်ကြီးဌာန|လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ကိုကိုလွင်|ဦးကိုကိုလွင်]] |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} | |- style="background:#F9F9F9;" |၂၃။ |စက်မှုနှင့် အသေးစား၊ အငယ်စား၊ အလတ်စား စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဝန်ကြီးဌာန |[[ချာလီသန်း|ဒေါက်တာ ချာလီသန်း]] |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} | |- |၂၄။ |[[လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန|လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန]] |[[မြင့်ကြိုင်|ဦးမြင့်ကြိုင်]] |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} | |- style="background:#F9F9F9;" |၂၅။ |[[အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန]] |[[ခင်မောင်စိုး (ဝန်ကြီး)|ဦးခင်မောင်စိုး]] |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} | |- |၂၆။ |[[စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[ထွန်းအုံ|ဦးထွန်းအုံ]] |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} | |- style="background:#F9F9F9;" |၂၇။ |[[အားကစားရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] |[[ရဲမြင့်ထွန်း|ဦးရဲမြင့်ထွန်း]] |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} | |- |၂၈။ |[[လူငယ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] |[[မောင်သင်း|ဒေါက်တာမောင်သင်း]] |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} | |- style="background:#F9F9F9;" |၂၉။ |[[ဆောက်လုပ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ဆောက်လုပ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[မျိုးသန့်|ဦးမျိုးသန့်]] |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} | |- |၂၀။ |[[လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန|လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြည်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[စိုးဝင်း (ဒေါက်တာ)|ဒေါက်တာစိုးဝင်း]] |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} | |- style="background:#F9F9F9;" |၃၁။ |[[ဟိုတယ်၊ ခရီးသွားလာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန]] |[[မောင်မြင့်|ဦးမောင်မြင့်]] |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} | |} === ဒုတိယဝန်ကြီးများ === {| class="wikitable" style="width:100%; border-collapse: collapse; text-align:center;" |+'''ဒုတိယဝန်ကြီးများစာရင်း (၂၀၂၆)''' |- style="background:#0047AB; color:white;" ! style="width:5%" |စဉ် ! style="width:25%" |ဝန်ကြီးဌာန ! style="width:20%" |အမည် ! style="width:15%" |စတင်ရက် ! style="width:15%" |ပြီးဆုံးရက် ! style="width:20%" |တာဝန်သက်တမ်း |- |၁ | rowspan="2" |နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး |ဦးခင်လတ် |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} |- |၂ |ဒေါက်တာ [[ခိုင်ခိုင်စိုး]] |၁၇ ဩဂုတ် ၂၀၂၆<ref>{{Cite web |title=ဒုတိယဝန်ကြီး ပြောင်းလဲတာဝန်ပေး |url=http://www.moi.gov.mm/news/86827 |access-date=2026-08-18 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|8|17}} |- style="background:#F9F9F9;" |၃ |[[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန|နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးထင်ကျော်သူ |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} |- |၄ | rowspan="2" |[[ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးအောင်မြိုင် |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ | rowspan="2" |{{Age in years and days|2026|4|10}} |- |၅ |ဦးထွန်းလူ |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |- style="background:#F9F9F9;" |၆ | rowspan="2" |[[ဒီဂျစ်တယ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးမင်းဇေယျာလှိုင် |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ | rowspan="2" |{{Age in years and days|2026|4|10}} |- style="background:#F9F9F9;" |၇ |ဦးသက်ဝင်းအောင် |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |- |၈ |[[ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |ဗိုလ်ချုပ် အောင်မျိုးသန့် |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} |- style="background:#F9F9F9;" |၉ |[[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန]] |ဗိုလ်ချုပ် မင်းသူ |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} |- |၁၀ | rowspan="2" |[[နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန|နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[နိုင်မင်းကျော်|ဦးနိုင်မင်းကျော်]] |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ | rowspan="2" |{{Age in years and days|2026|4|10}} |- |၁၁ |[[ကိုကိုကျော်|ဦးကိုကိုကျော်]] |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |- style="background:#F9F9F9;" |၁၄ | rowspan="2" |[[ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန် ဝန်ကြီးဌာန|ဘဏ္ဍာရေးနှင့်အခွန်ဝန်ကြီးဌာန]] |ဒေါ်သန်းသန်းလင်း |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ | rowspan="2" |{{Age in years and days|2026|4|10}} |- style="background:#F9F9F9;" |၁၂ |ဦးဟန်ဝင်းအောင် |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |- |၁၃ | rowspan="2" |[[အမျိုးသားစီမံကိန်း၊ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှုနှင့် နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန|အမျိုးသားစီမံကိန်း၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနှင့် နိုင်ငံခြားစီးပွား ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[ကျော်ထင် (ဒုတိယဝန်ကြီး)|ဦးကျော်ထင်]] |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ | rowspan="2" |{{Age in years and days|2026|4|10}} |- |၁၅ |ဦးသန့်စင်လွင် |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |- style="background:#F9F9F9;" |၁၆ |[[နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] |ဗိုလ်ချုပ် ကျော်စွာဦး |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} |- |၁၇ |[[တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] |စိုင်းထွန်းညို |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} |- style="background:#F9F9F9;" |၁၈ |[[ဥပဒေရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|ဥပဒေရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] |[[ထိန်လင်းဦး|ဒေါက်တာ ထိန်လင်းဦး]] |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} |- |၁၉ | rowspan="2" |[[ပညာရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန]] |ဒေါက်တာ ဇော်မြင့် |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ | rowspan="2" |{{Age in years and days|2026|4|10}} |- |၂၀ |ဦးနေမျိုးလှိုင် |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |- style="background:#F9F9F9;" |၂၁ |[[သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန|သိပ္ပံနှင့်နည်းပညာဝန်ကြီးဌာန]] |ဒေါက်တာ နေခြည်လဲ့လဲ့သိန်း |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} |- |၂၂ |[[ကျန်းမာရေး ဝန်ကြီးဌာန|ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန]] |ဒေါက်တာ အေးထွန်း |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} |- style="background:#F9F9F9;" |၂၃ |[[အမျိုးသမီးရေးရာဝန်ကြီးဌာန|အမျိုးသမီးရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန]] |ဒေါ်စန်းစန်းနွယ် |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} |- |၂၄ |[[ပြန်ကြားရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးရဲတင့် |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} |- style="background:#F9F9F9;" |၂၅ |[[သာသနာရေး ဝန်ကြီးဌာန|သာသနာရေးဝန်ကြီးဌာန]] |ဦး[[လင်းအောင်]] |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} |- |၂၆ | rowspan="3" |[[စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန|စိုက်ပျိုးရေး၊ မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးဗိုလ်ဗိုလ်ကျော် |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ | rowspan="3" |{{Age in years and days|2026|4|10}} |- |၂၇ |ဒေါက်တာ ရဲထွန်းဝင်း |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |- |၂၈ |ဒေါက်တာ ရဲတင့်ထွန်း |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |- style="background:#F9F9F9;" |၂၉ |[[သမဝါယမနှင့် ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေး ဝန်ကြီးဌာန|သမဝါယမနှင့်ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေးဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးသိုက်စိုး |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} |- |၃၀ | rowspan="2" |[[သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန|သယံဇာတနှင့်သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးခင်လတ်ကြီး |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ | rowspan="2" |{{Age in years and days|2026|4|10}} |- |၃၁ |ဒေါက်တာ သောင်းနိုင်ဦး |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |- style="background:#F9F9F9;" |၃၂ | rowspan="2" |[[လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင် ဝန်ကြီးဌာန|လျှပ်စစ်နှင့်စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးအေးကျော် |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ | rowspan="2" |{{Age in years and days|2026|4|10}} |- style="background:#F9F9F9;" |၃၃ |ဦးကျော်နိုင်ဝင်း |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |- |၃၄ | rowspan="2" |စက်မှုနှင့် အသေးစား၊ အငယ်စား၊ အလတ်စားနှင့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဝန်ကြီးဌာန |ဦးသွင်အောင် |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ | rowspan="2" |{{Age in years and days|2026|4|10}} |- |၃၅ |ဒေါက်တာ အောင်ဇေယျ |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |- style="background:#F9F9F9;" |၃၆ | rowspan="3" |[[လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန|လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့်ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန]] |[[လင်းဇော်ထွန်း|ဦးလင်းဇော်ထွန်း]] |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} |- style="background:#F9F9F9;" | - |ဒေါက်တာ [[ခိုင်ခိုင်စိုး]] |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |၁၇ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ |{{Age in years and days|2026|4|10|2026|8|17}} |- |၃၇ |ဦးရဲထွန်းဦး |၁၇ ဩဂုတ် ၂၀၂၆<ref>{{Cite web |title=ဒုတိယဝန်ကြီး ခန့်အပ်တာဝန်ပေး |url=http://www.moi.gov.mm/news/86828 |access-date=2026-08-18 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|8|17}} |- |၃၈ |[[အလုပ်သမား ဝန်ကြီးဌာန|အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးမောင်မောင်သန်း |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} |- style="background:#F9F9F9;" |၃၉ | rowspan="2" |[[စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|စီးပွားရေးနှင့်ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[မင်းမင်း|ဦးမင်းမင်း]] |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ | rowspan="2" |{{Age in years and days|2026|4|10}} |- style="background:#F9F9F9;" |၄၀ |ဦးဝင်းမြင့်ခိုင် |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |- |၄၁ |[[အားကစားရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|အားကစားရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးညီညီ |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} |- style="background:#F9F9F9;" |၄၂ |[[လူငယ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးစစ်နိုင် |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} |- |၄၃ |[[ဆောက်လုပ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ဆောက်လုပ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[မျိုးမြင့်|ဦးမျိုးမြင့်]] |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} |- style="background:#F9F9F9;" |၄၄ | rowspan="2" |[[လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန|လူမှုဝန်ထမ်း၊ ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဒေါက်တာ သန်းစိုး |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ | rowspan="2" |{{Age in years and days|2026|4|10}} |- style="background:#F9F9F9;" |၄၅ |ဒေါက်တာ '''သန့်ဇော်လွင်''' |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |- |၄၆ | rowspan="2" |[[ဟိုတယ်၊ ခရီးသွားလာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးအေးထွန်း |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ | rowspan="2" |{{Age in years and days|2026|4|10}} |- |၄၇ |ဦးဖြိုးဇော်စိုး |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |} == ဦးညိုစောအစိုးရ (၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ - ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆) == {{Main|ဦးညိုစောအစိုးရ}} နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် [[ညိုစော|ဦးညိုစော]] ဦးဆောင်သည့် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ နှင့် ဒုတိယဝန်ကြီးများ စာရင်း<ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/index.php/announcements/73051|title=ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းခြင်း|work=MOI Myanmar|access-date=၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ }}</ref> <ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/index.php/announcements/73082|title=ဒုတိယဝန်ကြီးများ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း|work=MOI Myanmar|access-date=၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ }}</ref> === ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ === {| class="wikitable sortable mw-collapsible" |+ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ ! rowspan="2" |'''စဉ်''' ! rowspan="2" |'''ဝန်ကြီးဌာန''' ! rowspan="2" |'''ဝန်ကြီး''' ! colspan="3" |တာဝန်ထမ်းဆောင်ခြင်း ! |- !စတင်ရက် !ပြီးဆုံးရက် !ရက်ပေါင်း |- |၁ |နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်ရုံး |[[ညိုစော|ဦးညိုစော]] | rowspan="11" |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ | rowspan="10" |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ | rowspan="10" |{{age in years and days|2025|7|31|2026|4|10}} | |- |၂ |အမျိုးသားစီမံကိန်းဝန်ကြီးဌာန |[[ညိုစော|ဦးညိုစော]] |- |၃ |[[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန|နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာန]] (၁) |[[တင်အောင်စန်း|ဦးတင်အောင်စန်း]] |- |၄ |[[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန|နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာန]] (၂) |[[ကိုကိုလှိုင်|ဦးကိုကိုလှိုင်]] |- |၅ |[[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန|နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာန]] (၃) |[[မောင်မောင်တင့်|ဦးမောင်မောင်တင့်]] |- |၆ |[[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန|နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာန]] (၄) |[[ထွန်းအုံ|ဦးထွန်းအုံ]] |- |၇ |[[ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပို့ဆောင်ရေးနှင့်ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[မြထွန်းဦး|ဦးမြထွန်းဦး]] |- |၈ |[[ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[မောင်မောင်အေး|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး မောင်မောင်အေး]] |- |၉ |[[ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန် ဝန်ကြီးဌာန|ဘဏ္ဍာရေးနှင့်အခွန်ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ကံဇော် (ဒေါက်တာ)|ဒေါက်တာကံဇော်]] |- |၁၀ |[[နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[သန်းဆွေ (ဝန်ကြီး)|ဦးသန်းဆွေ]] |- | rowspan="2" |၁၁ | rowspan="2" |[[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ထွန်းထွန်းနောင်|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထွန်းထွန်းနောင်]] |၂၇ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆ |{{age in years and days|2025|7|31|2026|1|27}} |- |[[ဖုန်းမြတ်|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဖုန်းမြတ်]] |၂၇ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆ |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |{{age in years and days|2026|1|27|2026|4|10}} |- |၁၂ |[[နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] |[[ရာပြည့်|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရာပြည့်]] | rowspan="23" |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ | rowspan="23" |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ | rowspan="23" |{{age in years and days|2025|7|31|2026|4|10}} |- |၁၃ |[[တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] |[[ရာပြည့်|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရာပြည့်]] |- |၁၄ |[[ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနှင့် နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန|ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှုနှင့်နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |ဒေါက်တာ ဝါဝါမောင် |- |၁၅ |[[ဥပဒေရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|ဥပဒေရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] |[[သီတာဦး|ဒေါက်တာ သီတာဦး]] |- |၁၆ |[[ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[မောင်မောင်အုန်း|ဦးမောင်မောင်အုန်း]] |- |၁၇ |[[သာသနာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှု ဝန်ကြီးဌာန|သာသနာရေးနှင့်ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန]] |[[တင်ဦးလွင်|ဦးတင်ဦးလွင်]] |- |၁၈ |[[စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန|စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့်ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန]] |[[မင်းနောင် (ဝန်ကြီး)|ဦးမင်းနောင်]] |- |၁၉ |[[သမဝါယမနှင့် ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေး ဝန်ကြီးဌာန|သမဝါယမနှင့်ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေးဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးလှမိုး |- |၂၀ |[[သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန|သယံဇာတနှင့်သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[ခင်မောင်ရီ|ဦးခင်မောင်ရီ]] |- |၂၁ |[[လျှပ်စစ်စွမ်းအား ဝန်ကြီးဌာန|လျှပ်စစ်စွမ်းအားဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးဉာဏ်ထွန်း |- |၂၂ |[[စွမ်းအင် ဝန်ကြီးဌာန|စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ကိုကိုလွင်|ဦးကိုကိုလွင်]] |- |၂၃ |[[စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန|စက်မှုဝန်ကြီးဌာန]] |[[ချာလီသန်း|ဒေါက်တာ ချာလီသန်း]] |- |၂၄ |[[လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန|လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့်ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန]] |[[မြင့်ကြိုင်|ဦးမြင့်ကြိုင်]] |- |၂၅ |[[အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန]] |[[အောင်ကျော်ဟိုး|ဦးအောင်ကျော်ဟိုး]] |- |၂၆ |[[စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|စီးပွားရေးနှင့်ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[ချစ်ဆွေ (သံအမတ်ကြီး)|ဦးချစ်ဆွေ]] |- |၂၇ |[[ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန|ပညာရေးးဝန်ကြီးဌာန]] |[[ချောချောစိန်|ဒေါက်တာ ချောချောစိန်]] |- |၂၈ |[[သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန|သိပ္ပံနှင့်နည်းပညာဝန်ကြီးဌာန]] |[[မျိုးသိန်းကျော်|ဒေါက်တာ မျိုးသိန်းကျော်]] |- |၂၉ |[[ကျန်းမာရေး ဝန်ကြီးဌာန|ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[သက်ခိုင်ဝင်း|ဒေါက်တာ သက်ခိုင်ဝင်း]] |- |၃၀ |[[အားကစားနှင့် လူငယ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|အားကစားနှင့်လူငယ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] |[[Jeng Phang နော်တောင်]] |- |၃၁ |[[ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလာရေး ဝန်ကြီးဌာန|ဟိုတယ်နှင့်ခရီးသွားလာရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[Jeng Phang နော်တောင်]] |- |၃၂ |[[ဆောက်လုပ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ဆောက်လုပ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[မျိုးသန့်|ဦးမျိုးသန့်]] |- |၃၃ |[[လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန|လူမှုဝန်ထမ်း၊ကယ်ဆယ်ရေးနှင့်ပြန်လည်နေရာချထားရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[စိုးဝင်း (ဒေါက်တာ)|ဒေါက်တာ စိုးဝင်း]] |- |၃၄ |[[ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်ရုံး]] |[[သီတာဦး|ဒေါက်တာ သီတာဦး]] |} === ဒုတိယဝန်ကြီးများ === {| class="wikitable sortable mw-collapsible" |+ ဒုတိယဝန်ကြီးများ ! rowspan="2" |'''စဉ်''' ! rowspan="2" |'''ဝန်ကြီးဌာန''' ! rowspan="2" |'''ဒုတိယဝန်ကြီး''' ! colspan="3" |တာဝန်ထမ်းဆောင်ခြင်း ! rowspan="2" |ဝန်ကြီး |- !စတင်ရက် !ပြီးဆုံးရက် !ရက်ပေါင်း |- |၁။ |[[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီရုံး]] |ဦးခင်လတ် |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ | rowspan="8" |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |{{age in days|2025|7|31|2026|4|10}} |မရှိ။ |- |၂။ |[[အမျိုးသားစီမံကိန်းဝန်ကြီးဌာန]] |ဦး[[ကျော်ထင် (ဒုတိယဝန်ကြီး)|ကျော်ထင်]] |၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2025|8|6|2026|4|10}} |ညိုစော |- |၃။ |[[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန|နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာန]] (၃) |[[ထင်ကျော်သူ|ဦးထင်ကျော်သူ]] |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2025|7|31|2026|4|10}} |[[မောင်မောင်တင့်|ဦးမောင်မောင်တင့်]] |- |၄။ | rowspan="3" |[[ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးအောင်ကျော်ထွန်း |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2025|7|31|2026|4|10}} | rowspan="၃" |[[မြထွန်းဦး|ဦးမြထွန်းဦး]] |- |၅။ |ဦးအောင်မြိုင် |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2025|7|31|2026|4|10}} |- |၆။ |ဦးသက်ဝင်းအောင် |၂၃ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆ |{{Age in years and days|2026|1|23|2026|4|10}} |- |၇။ |rowspan="2" |[[ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[ကိုလေး (ဗိုလ်ချုပ်)|ဗိုလ်ချုပ် ကိုလေး]] |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2025|7|31|2026|4|10}} |rowspan="2" |ဗိုလ်ချုပ်ကြီး မောင်မောင်အေး |- |၈။ |ဗိုလ်ချုပ် အောင်မျိုးသန့် |၆ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2025|11|6|2026|4|10}} |- |၉။ |rowspan="2" |[[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[အောင်ကျော်ကျော်|ဗိုလ်ချုပ် အောင်ကျော်ကျော်]] |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |၂၃ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆ |{{Age in years and days|2025|7|31|2026|1|23}} |rowspan="2" |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထွန်းထွန်းနောင် |- |၁၀။ |ဗိုလ်ချုပ် မင်းသူ |၂၃ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆ | rowspan="19" |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |{{Age in years and days|2026|1|23|2026|4|10}} |- |၁၁။ | rowspan="2" |[[နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန|နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးနိုင်မင်းကျော် |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2025|7|31|2026|4|10}} |rowspan="2" |ဦးသန်းဆွေ |- |၁၂။ |[[ကိုကိုကျော်|ဦးကိုကိုကျော်]] |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2025|7|31|2026|4|10}} |- |၁၃။ |rowspan="2" |[[ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန် ဝန်ကြီးဌာန|ဘဏ္ဍာရေးနှင့်အခွန်ဝန်ကြီးဌာန]] |ဒေါ်သန်းသန်းလင်း |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2025|7|31|2026|4|10}} |rowspan="2" |ဒေါက်တာ ကံဇော် |- |၁၄။ |ဦးဟန်ဝင်းအောင် |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2025|7|31|2026|4|10}} |- |၁၅။ |[[ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနှင့် နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန|ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှုနှင့်နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးသန့်စင်လွင် |၆ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2025|11|6|2026|4|10}} |ဒေါက်တာ ဝါဝါမောင် |- |၁၆။ |[[နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] နှင့် |ဗိုလ်ချုပ် ဖြိုးသန့် |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2025|7|31|2026|4|10}} |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရာပြည့် |- |၁၇။ |[[တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးဇော်အေးမောင် |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2025|7|31|2026|4|10}} |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရာပြည့် |- |၁၈။ |[[ဥပဒေရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|ဥပဒေရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] |[[ထိန်လင်းဦး|ဒေါက်တာ ထိန်လင်းဦး]] |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2025|7|31|2026|4|10}} |ဒေါက်တာ သီတာဦး |- |၁၉။ | rowspan="2" |[[ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးရဲတင့် |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2025|7|31|2026|4|10}} |rowspan="2" |ဦးမောင်မောင်အုန်း |- |၂၀။ |[[ဇော်မင်းထွန်း|ဗိုလ်ချုပ် ဇော်မင်းထွန်း]] |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2025|7|31|2026|4|10}} |- |၂၁။ | rowspan="2" |[[သာသနာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှု ဝန်ကြီးဌာန|သာသနာရေးနှင့်ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးအေးထွန်း |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2025|7|31|2026|4|10}} |rowspan="2" |ဦးတင်ဦးလွင် |- |၂၂။ |ဒေါ်နုမြဇံ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2025|7|31|2026|4|10}} |- |၂၃။ | rowspan="3" |[[စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန|စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့်ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန]] |ဒေါက်တာ အောင်ကြီး |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2025|7|31|2026|4|10}} |rowspan="3" |ဦးမင်းနောင် |- |၂၄။ |ဦးတင်ထွဋ် |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2025|7|31|2026|4|10}} |- |၂၅။ |ဦးဗိုလ်ဗိုလ်ကျော် |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2025|7|31|2026|4|10}} |- |၂၆။ |[[သမဝါယမနှင့် ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေး ဝန်ကြီးဌာန|သမဝါယမနှင့်ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေးဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးသိုက်စိုး |၆ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2025|11|6|2026|4|10}} |ဦးလှမိုး |- |၂၇။ |[[သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန|သယံဇာတနှင့်သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးမင်းသူ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2025|7|31|2026|4|10}} |ဦးခင်မောင်ရီ |- |၂၈။ |[[လျှပ်စစ်စွမ်းအား ဝန်ကြီးဌာန|လျှပ်စစ်စွမ်းအားဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးအေးကျော် |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2025|7|31|2026|4|10}} |ဦးဉာဏ်ထွန်း |- |၂၉။ |rowspan="2" |[[စွမ်းအင် ဝန်ကြီးဌာန|စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးသန့်စင်<br/>{{small|(ရပ်စဲခံရ)}} <ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/index.php/news/77440|title=တာဝန်မှ ရပ်စဲခြင်း|work=MOI Myanmar|access-date=၂၆ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၂၅ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၅}}</ref> |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |၂၅ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2025|7|31|2025|11|25}} |rowspan="2" |ဦးကိုကိုလွင် |- |၃၀။ | ဦးကျော်နိုင်ဝင်း | ၁၀ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ | rowspan="15" |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |{{Age in years and days|2025|12|10|2026|4|10}} |- |၃၁။ |စက်မှုဝန်ကြီးဌာန |ဦးသွင်အောင် |၂၃ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆ |{{Age in years and days|2026|1|23|2026|4|10}} |ဒေါက်တာချာလီသန်း |- |၃၂။ |[[လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန|လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့်ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးဌေးလှိုင် |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2025|7|31|2026|4|10}} |ဦးမြင့်ကြိုင် |- |၃၃။ |[[အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးဝင်းရှိန် |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2025|7|31|2026|4|10}} |ဦးအောင်ကျော်ဟိုး |- |၃၄။ | rowspan="2" |[[စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|စီးပွားရေးနှင့်ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[မင်းမင်း|ဦးမင်းမင်း]] |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2025|7|31|2026|4|10}} |rowspan="2" |ဦးချစ်ဆွေ |- |၃၅။ |[[ကျော်ရွှေထွန်း|ဦးကျော်ရွှေထွန်း]] |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2025|7|31|2026|4|10}} |- |၃၆။ |[[သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန|သိပ္ပံနှင့်နည်းပညာဝန်ကြီးဌာန]] |ဒေါက်တာ အောင်ဇေယျ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2025|7|31|2026|4|10}} |ဒေါက်တာ မျိုးသိန်းကျော် |- |၃၇။ |[[ကျန်းမာရေး ဝန်ကြီးဌာန|ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန]] |ဒေါက်တာ အေးထွန်း |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2025|7|31|2026|4|10}} |ဒေါက်တာသက်ခိုင်ဝင်း |- |၃၈။ | rowspan="2" |[[အားကစားနှင့် လူငယ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|အားကစားနှင့်လူငယ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] |[[ဇင်မင်းထက်|ဦးဇင်မင်းထက်]] |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2025|7|31|2026|4|10}} |rowspan="2" |Jeng Phang နော်တောင် |- |၃၉။ |ဦးထိန်လင်း |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2025|7|31|2026|4|10}} |- |၄၀။ |[[ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလာရေး ဝန်ကြီးဌာန|ဟိုတယ်နှင့်ခရီးသွားလာရေးဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးဖြိုးဇော်စိုး |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2025|7|31|2026|4|10}} |Jeng Phang နော်တောင် |- |၄၁။ |[[ဆောက်လုပ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ဆောက်လုပ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[မျိုးမြင့်|ဦးမျိုးမြင့်]] |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2025|7|31|2026|4|10}} |ဦးမျိုးသန့် |- |၄၂။ |[[လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန|လူမှုဝန်ထမ်း၊ကယ်ဆယ်ရေးနှင့်ပြန်လည်နေရာချထားရေးဝန်ကြီးဌာန]] |ဒေါက်တာ သန်းစိုး |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2025|7|31|2026|4|10}} |ဒေါက်တာ စိုးဝင်း |- |၄၃။ | rowspan="2" |[[ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန]] |ဒေါက်တာ ဇော်မြင့် |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2025|7|31|2026|4|10}} |rowspan="2" |ဒေါက်တာ ချောချောစိန် |- |၄၄။ |ဦးနေမျိုးလှိုင် |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2025|7|31|2026|4|10}} |} == မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ (​၁ ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ - ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅) == {{Main|အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁)}} နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၊ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က ဦးဆောင်ခဲ့သော ပြည်ထောင်စုအစိုးရ၏ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများနှင့် ဒုတိယဝန်ကြီးများ စာရင်း === ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ === {{တမ်းပလိတ်:တပ်မတော်အစိုးရ(၂၀၂၁)}} == ဦးဝင်းမြင့်အစိုးရ (မတ် ၂၀၁၈–ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁) == {{Main|ဦးဝင်းမြင့်အစိုးရ}} {{တမ်းပလိတ်:ဦးဝင်းမြင့်အစိုးရ}} == ဦးထင်ကျော်အစိုးရ (၂၀၁၆-၂၀၁၈) == {{Main|ဦးထင်ကျော်အစိုးရ}} '''ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများနှင့် ဒုတိယဝန်ကြီးစာရင်း''' <ref >{{cite web|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများနှင့် ဒုတိယဝန်ကြီးစာရင်း|url=http://www.president-office.gov.mm/zg/?q=cabinet/ministry-list/id-11030|accessdate=၂၀၁၈ ခုနှစ်၊ မတ် ၃၀ ရက်|archivedate=18 September 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170918172821/http://www.president-office.gov.mm/zg/?q=cabinet%2Fministry-list%2Fid-11030}}</ref> {{တမ်းပလိတ်:ဦးထင်ကျော်အစိုးရ}} == ဦးသိန်းစိန်အစိုးရ (၂၀၁၁ - ၂၀၁၆) == {{Main|ဦးသိန်းစိန် အစိုးရ}} နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦး[[သိန်းစိန် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|သိန်းစိန်]] ဦးဆောင်အစိုးရတွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်သည့် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများနှင့် ဒုတိယဝန်ကြီးများ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်ပါသည်။ === ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! ဝန်ကြီးဌာနများ !! ဝန်ကြီး ! colspan="3" |တာဝန်သက်တမ်း!! ဒုတိယဝန်ကြီး !! ဒု ဝန်ကြီး ၂ !! ဒု ဝန်ကြီး ၃ |- | rowspan="3" |[[ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဗိုလ်ချုပ် [[လှမင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|လှမင်း]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{Age in years and days|2011|3|30|2012|9|7}} | * ဗိုလ်ချုပ် ကျော်ညွန့် * ဗိုလ်မှူးကြီး အောင်သော် | | |- | ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ဝေလွင် (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဝေလွင်]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ | ||ဗိုလ်မှူးချုပ်[[အောင်သော်]] || ဗိုလ်ချုပ်မြင့်နွယ် || -မရှိ |- |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[စိန်ဝင်း (ဝန်ကြီး)|စိန်ဝင်း]] |၂၅ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ | | | | |- | [[ကျန်းမာရေး ဝန်ကြီးဌာန]] ||ဒေါက်တာသန်းအောင် | | | || ဒေါက်တာသိန်းသိန်းဌေး ||ဒေါက်တာဝင်းမြင့် ||-မရှိ |- | [[စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]]|| ဦးဝင်းမြင့် | | | || ဒေါက်တာပွင့်ဆန်း|| -မရှိ|| -မရှိ |- | [[စွမ်းအင် ဝန်ကြီးဌာန]]|| ဦးဇေယျာအောင် | | | || ဦးအောင်ထူး || ဦးမြင့်ဇော် || -မရှိ |- | rowspan="3" |[[ဆက်သွယ်ရေး၊ စာတိုက်နှင့် ကြေးနန်းဝန်ကြီးဌာန|ဆက်သွယ်ရေးနှင့် သတင်းအချက်အလက်နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန]] ''<small>(ဆက်သွယ်ရေး၊ စာတိုက်နှင့် ကြေးနန်းဝန်ကြီးဌာန (၂၀၁၁-၂၀၁၂)</small>'' |ဦးသိန်းထွန်း |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၁၆ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၃ | |ဦးတင့်လွင် | | |- |ဦးမြတ်ဟိန်း |၁၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၃ |၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ | | | | |- | ဦးဇေယျာအောင် | ၁၄ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ | || ဦးဝင်းသန်း|| ဦးသောင်းတင် || -မရှိ |- | [[ဆောက်လုပ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]]|| ဦးကျော်လွင် | | | || ဦးစိုးတင့်||ဒေါက်တာဝင်းမြင့် || -မရှိ |- | rowspan="3" |[[နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန]]|| ဗိုလ်ချုပ် [[သိန်းဌေး (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|သိန်းဌေး]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၁၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၃ | || ဗိုလ်ချုပ်ဇော်ဝင်း|| ဗိုလ်ချုပ်သန်းထွဋ် || -မရှိ |- |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[သက်နိုင်ဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|သက်နိုင်ဝင်း]] |၁၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၃ | | | | | |- |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ကျော်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ကျော်ဆွေ]] | | | | | | |- |[[မြန်မာ့စက်မှုဖွံ့ဖြိုးရေး ဝန်ကြီးဌာန|မြန်မာ့စက်မှုဖွံ့ဖြိုးရေးဝန်ကြီးဌာန]] <small>(၅ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ တွင် ဝန်ကြီးဌာနကို ဖျက်သိမ်းခဲ့။)</small> |ဗိုလ်ချုပ် [[သိန်းဌေး (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|သိန်းဌေး]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ – ၅ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ | | | | | |- |[[နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန]]|| ဦး[[ဝဏ္ဏမောင်လွင်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ | || ဦးသန့်ကျော် || ဦး[[တင်ဦးလွင်]]|| -မရှိ |- |[[ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန]]|| ဒေါက်တာခင်စန်းရီ | | | || ဦးသန့်ရှင်း || ဒေါက်တာဇော်မင်းအောင် || -မရှိ |- |[[ပို့ဆောင်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]]|| ဦးဉာဏ်ထွန်းအောင် | | | || ဦးဟန်စိန်|| ဦးဇင်ယော် || -မရှိ |- |[[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန]]|| ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ကိုကို | | | || ဗိုလ်မှူးချုပ်ကျော်ဇံမြင့် || ဗိုလ်မှူးချုပ်ကျော်ကျော်ထွန်း|| -မရှိ |- |[[ပြန်ကြားရေး ဝန်ကြီးဌာန]]|| ဦးရဲထွဋ် | | | || -မရှိ|| -မရှိ|| -မရှိ |- |[[ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန် ဝန်ကြီးဌာန]]|| ဦးဝင်းရှိန် | | | ||ဒေါက်တာမောင်မောင်သိမ်း || ဒေါက်တာလင်းအောင် || -မရှိ |- |[[မွေးမြူရေး၊ ရေလုပ်ငန်းနှင့် ကျေးလက်ဒေသဖွံ့ဖြိုးရေးဝန်ကြီးဌာန]]|| ဦးအုန်းမြင့် | | | || ဦးခင်မောင်အေး|| ဒေါက်တာအောင်မြတ်ဦး|| ဦးတင်ငွေ |- |[[ယဉ်ကျေးမှု ဝန်ကြီးဌာန]]|| ဦးအေးမြင့်ကြူ | | | || ဒေါ်စန္ဒာခင် || ဦးသန်းဆွေ || -မရှိ |- |[[ရထားပို့ဆောင်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]]|| ဦးဉာဏ်ထွန်းအောင် | | | || ဦးချန်မောင်|| ဦးမြင့်သိန်း|| -မရှိ |- |[[လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးနှင့် ဆည်မြောင်း ဝန်ကြီးဌာန]]|| ဦးမြင့်လှိုင် | | | || ဦးအုန်းသန်း|| ဦးခင်ဇော် || -မရှိ |- |[[လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန]]|| ဒေါက်တာမြတ်မြတ်အုံးခင် | | | || ဦးဘုန်းဆွေ || ဒေါ်စုစုလှိုင်|| -မရှိ |- |[[လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန]]|| ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးကိုကို | | | || ဦးဝင်းမြင့် || -မရှိ|| -မရှိ |- | [[သမဝါယမ ဝန်ကြီးဌာန]]|| ဦးကျော်ဆန်း | | | || -မရှိ|| -မရှိ|| -မရှိ |- | rowspan="3" |[[သာသနာရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |သူရ ဦး[[မြင့်မောင်|မြင့်မောင်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၁၆ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၃ | | | | |- |ဦး[[ဆန်းဆင့်၊ ဦး|ဆန်းဆင့်]] |၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၃ |၁၉ ဇွန် ၂၀၁၄ | | | | |- | ဦး[[စိုးဝင်း (ဝန်ကြီး)|စိုးဝင်း]] | ၂၅ ဇွန် ၂၀၁၄ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ | || -မရှိ|| -မရှိ|| -မရှိ |- | [[ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးနှင့် သစ်တောရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန]]|| ဦးဝင်းထွန်း | | | || ဦးအေးမြင့်မောင် || ဒေါက်တာသက်သက်ဇင် || -မရှိ |- | [[သတ္တုတွင်း ဝန်ကြီးဌာန]]||ဒေါက်တာမြင့်အောင် | | | || ဦးသန်းထွန်းအောင် || -မရှိ|| -မရှိ |- | [[သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန]]|| ဒေါက်တာကိုကိုဦး | | | || ဦးဘရွှေ || ဒေါက်တာအောင်ကျော်မြတ် || -မရှိ |- | [[ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလာရေးလုပ်ငန်း ဝန်ကြီးဌာန]]|| ဦးဌေးအောင် | | | || ဒေါက်တာတင်ရွှေ || ဒေါက်တာ စိုင်းကျော်အုန်း || -မရှိ |- | [[အမျိုးသားစီမံကိန်းနှင့် စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု ဝန်ကြီးဌာန]]|| ဒေါက်တာကံဇော် | | | ||ဒေါ်လဲ့လဲ့သိန်း || -မရှိ || -မရှိ |- | [[စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန]]|| ဦးမောင်မြင့် | | | || ဦးသိန်းအောင်|| ဦးမျိုးအောင်|| -မရှိ |- | [[အမှတ်(၁)လျှပ်စစ်စွမ်းအား ဝန်ကြီးဌာန|လျှပ်စစ်စွမ်းအား ဝန်ကြီးဌာန]]|| ဦးခင်မောင်စိုး<ref name="နသရ အမမ ၃၃ / ၂၀၁၂">{{cite web|title=ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ ပြောင်းလဲတာဝန်ပေးခြင်း|url=http://www.president-office.gov.mm/briefing-room/news/2012/09/07/id-1317|accessdate=8 Sept 2012}}{{Dead link|date=August 2021 }}</ref> | | | || ဦးအောင်သန်းဦး|| -မရှိ || -မရှိ |- | [[အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန|အလုပ်သမား၊ အလုပ်အကိုင်နှင့် လူမှုဖူလုံရေး ဝန်ကြီးဌာန]]|| ဦးအေးမြင့် | | | || ဦးထင်အောင် || -မရှိ|| -မရှိ |- | [[အားကစား ဝန်ကြီးဌာန]]|| ဦးတင့်ဆန်း | | | || ဦးသောင်းထိုက် || ဦးဇော်ဝင်း || -မရှိ |- | [[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန]] ( ၁ ) || ဦးသိန်းညွန့် | | | || ဦးကျော်ကျော်ဝင်း || -မရှိ || -မရှိ |- | [[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန]] ( ၂ ) || ဦးစိုးမောင် | | | || -မရှိ|| -မရှိ|| -မရှိ |- | [[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန]] ( ၃ ) || ဦးစိုးသိန်း | | | || -မရှိ|| -မရှိ|| -မရှိ |- | [[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန]] ( ၄ ) || ဦးအောင်မင်း | | | ||ဦးအောင်သိန်း || -မရှိ|| -မရှိ |- | [[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန]] ( ၅ ) || ဦးလှထွန်း | | | ||ဒေါက်တာစန်းလွင် || -မရှိ|| -မရှိ |- | [[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန]] ( ၆ ) || -မရှိ | | | || -မရှိ|| -မရှိ|| -မရှိ |} <ref>The Voice Weekly Journal Vol-8-No-35</ref> <ref>{{cite web |title=၂၈-၈-၂၀၁၂ ထုတ် ကြေးမုံသတင်းစာ |url=http://myanmar.com/newspaper/kyaymon/Aug28.pdf |accessdate=1 September 2012 |archivedate=28 August 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110828201908/http://www.myanmar.com/newspaper/kyaymon/Aug28.pdf }}</ref> <ref>{{cite web|title=ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည့် ပြည်ထောင်စု အစိုးရအဖွဲ့ဝန်ကြီးဌာနများနှင့် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများစာရင်း|url=http://weeklyeleven.com/index.php?option=com_content&view=article&id=15320:2012-09-05-07-26-24&catid=42:2009-11-10-07-36-59&Itemid=112|accessdate=7 September 2012|archivedate=7 September 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120907082517/http://www.weeklyeleven.com/index.php?option=com_content&view=article&id=15320:2012-09-05-07-26-24&catid=42:2009-11-10-07-36-59&Itemid=112}}</ref> === ဒုတိယဝန်ကြီးများ === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! ဝန်ကြီးဌာနများ !! ဒုတိယဝန်ကြီး ! colspan="2" |တာဝန်သက်တမ်း!! ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး |- | rowspan="2" |[[ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန|ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဗိုလ်ချုပ် ကျော်ညွန့် |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ | | rowspan="2" |ဗိုလ်ချုပ် လှမင်း |- | ဗိုလ်မှူးကြီး [[အောင်သော်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |၂၀၁၄ |- | [[ကျန်းမာရေး ဝန်ကြီးဌာန]] || | | ||ဒေါက်တာသန်းအောင် |- | [[စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]]|| | | || ဦးဝင်းမြင့် |- | [[စွမ်းအင် ဝန်ကြီးဌာန]]|| | | || ဦးဇေယျာအောင် |- | [[ဆက်သွယ်ရေး၊ စာတိုက်နှင့် ကြေးနန်းဝန်ကြီးဌာန|ဆက်သွယ်ရေးနှင့် သတင်းအချက်အလက်နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန]] (ယခင် ''ဆက်သွယ်ရေး၊ စာတိုက်နှင့် ကြေးနန်းဝန်ကြီးဌာန'' ) | ဦးတင့်လွင် | ၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆|| * ဦးသိန်းထွန်း * ဦးမြတ်ဟိန်း * ဦးဇေယျာအောင် |- | [[ဆောက်လုပ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]]|| | | || ဦးကျော်လွင် |- | rowspan="2" |[[နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန]]|| ဗိုလ်ချုပ် ဇော်ဝင်း | ၃၀ မတ် ၂၀၁၆ | || ဗိုလ်ချုပ် သိန်းဌေး |- |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးကျော်ဆွေ | | | |- |[[နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန]]|| | | || ဦး[[ဝဏ္ဏမောင်လွင်]] |- |[[ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန]]|| | | || ဒေါက်တာခင်စန်းရီ |- |[[ပို့ဆောင်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]]|| | | || ဦးဉာဏ်ထွန်းအောင် |- |[[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန]]|| | | || ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးကိုကို |- |[[ပြန်ကြားရေး ဝန်ကြီးဌာန]]|| | | || ဦးရဲထွဋ် |- |[[ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန် ဝန်ကြီးဌာန]]|| | | || ဦးဝင်းရှိန် |- |[[မွေးမြူရေး၊ ရေလုပ်ငန်းနှင့် ကျေးလက်ဒေသဖွံ့ဖြိုးရေးဝန်ကြီးဌာန]]|| | | || ဦးအုန်းမြင့် |- |[[ယဉ်ကျေးမှု ဝန်ကြီးဌာန]]|| | | || ဦးအေးမြင့်ကြူ |- |[[ရထားပို့ဆောင်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]]|| | | || ဦးဉာဏ်ထွန်းအောင် |- |[[လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးနှင့် ဆည်မြောင်း ဝန်ကြီးဌာန]]|| | | || ဦးမြင့်လှိုင် |- |[[လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန]]|| | | || ဒေါက်တာမြတ်မြတ်အုံးခင် |- |[[လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန]]|| | | || ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးကိုကို |- | [[သမဝါယမ ဝန်ကြီးဌာန]]|| | | || ဦးကျော်ဆန်း |- | [[သာသနာရေး ဝန်ကြီးဌာန]]|| | | || ဦးစိုးဝင်း |- | [[ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးနှင့် သစ်တောရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန]]|| | | || ဦးဝင်းထွန်း |- | [[သတ္တုတွင်း ဝန်ကြီးဌာန]]|| | | || ဒေါက်တာမြင့်အောင် |- | [[သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန]]|| | | || ဒေါက်တာကိုကိုဦး |- | [[ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလာရေးလုပ်ငန်း ဝန်ကြီးဌာန]]|| | | || ဦးဌေးအောင် |- | [[အမျိုးသားစီမံကိန်းနှင့် စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု ဝန်ကြီးဌာန]]|| | | || ဒေါက်တာကံဇော် |- | [[စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန]]|| | | || ဦးမောင်မြင့် |- | [[အမှတ်(၁)လျှပ်စစ်စွမ်းအား ဝန်ကြီးဌာန|လျှပ်စစ်စွမ်းအား ဝန်ကြီးဌာန]]|| | | || ဦးခင်မောင်စိုး<ref name="နသရ အမမ ၃၃ / ၂၀၁၂" /> |- | [[အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန|အလုပ်သမား၊ အလုပ်အကိုင်နှင့် လူမှုဖူလုံရေး ဝန်ကြီးဌာန]]|| | | || ဦးအေးမြင့် |- | [[အားကစား ဝန်ကြီးဌာန]]|| | | || ဦးတင့်ဆန်း |- | [[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန]] ( ၁ ) || | | || ဦးသိန်းညွန့် |- | [[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန]] ( ၂ ) || | | || ဦးစိုးမောင် |- | [[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန]] ( ၃ ) || | | || ဦးစိုးသိန်း |- | [[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန]] ( ၄ ) || | | || ဦးအောင်မင်း |- | [[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန]] ( ၅ ) || | | || ဦးလှထွန်း |- | [[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန]] ( ၆ ) || | | || -မရှိ |} == ဆက်စပ်ကြည့်ရှုရန် == * [[ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့]] == ပြင်ပလင့်ခ်များ == * ==ကိုးကား== {{Reflist}}{{မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်သူ အကြီးအကဲများ}}{{မြန်မာနိုင်ငံတော်၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ}}{{မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေး}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေး]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးဌာနများ]] ibs5grqz3kdlw13wcrvj40cqbelkv3s 1051437 1051436 2026-09-04T09:56:39Z ~2026-47078-52 147536 သန့်ဇော်လွင် 1051437 wikitext text/x-wiki ဤဆောင်းပါးသည် ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့တွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ဖူးသည့် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများနှင့် ဒုတိယဝန်ကြီးများ၏ တာဝန်သက်တမ်းနှင့် ရာထူးအပြောင်းအလဲများကို မှတ်တမ်းတင်ထားသည့် ဆောင်းပါးတစ်ပုဒ် ဖြစ်သည်။ == ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ (၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ - လက်ရှိ) == {{Main|ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ}} === ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ === {| class="wikitable sortable" style="width:100%; border-collapse: collapse; text-align:center;" |+'''ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ စာရင်း (၂၀၂၆ - လက်ရှိ)''' |- style="background:#0047AB; color:white;" !စဉ် !ဝန်ကြီးဌာန !ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး !တာဝန်စတင် !တာဝန်ပြီးဆုံး !တာဝန်သက်တမ်း !မှတ်ချက် |- |၁။ |နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး |[[ခင်မောင်ရီ|ဦးခင်မောင်ရီ]] |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} | |- style="background:#F9F9F9;" |၂။ |နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာန |[[တင်အောင်စန်း|ဦးတင်အောင်စန်း]] |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} | |- |၃။ |[[ပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] | rowspan="2" |[[မြထွန်းဦး|ဦးမြထွန်းဦး]] |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ | rowspan="2" |{{Age in years and days|2026|4|10}} | |- |၄။ |[[ဒီဂျစ်တယ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ | |- style="background:#F9F9F9;" |၅။ |[[ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[ထွန်းအောင်|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထွန်းအောင်]] |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} | |- |၆။ |[[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[ညွန့်ဝင်းဆွေ|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညွန့်ဝင်းဆွေ]] |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} | |- style="background:#F9F9F9;" |၇။ |[[နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန|နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[တင်မောင်ဆွေ|ဦးတင်မောင်ဆွေ]] |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} | |- |၈။ |[[အမျိုးသားစီမံကိန်း၊ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှုနှင့် နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန|အမျိုးသားစီမံကိန်း၊ ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှုနှင့် နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[အောင်ကျော်ဟိုး|ဦးအောင်ကျော်ဟိုး]] |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} | |- style="background:#F9F9F9;" |၉။ |[[ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန် ဝန်ကြီးဌာန|ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန်ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ကံဇော် (ဒေါက်တာ)|ဒေါက်တာကံဇော်]] |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} | |- |၁၀။ |[[နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] |[[ဖုန်းမြတ်|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဖုန်းမြတ်]] |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} | |- style="background:#F9F9F9;" |၁၁။ |[[တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] |[[သန်းမောင်|ဦးသန်းမောင်]] |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} | |- |၁၂။ |[[ဥပဒေရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|ဥပဒေရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] |[[သီတာဦး|ဒေါက်တာ သီတာဦး]] |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} |<small>ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်</small> |- style="background:#F9F9F9;" |၁၃။ |[[ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[ချောချောစိန်|ဒေါက်တာ ချောချောစိန်]] |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} | |- |၁၄။ |[[သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန|သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာဝန်ကြီးဌာန]] |[[မျိုးသိန်းကျော်|ဒေါက်တာ မျိုးသိန်းကျော်]] |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} | |- style="background:#F9F9F9;" |၁၅။ |[[ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[သက်ခိုင်ဝင်း|ဒေါက်တာ သက်ခိုင်ဝင်း]] |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} | |- |၁၆။ |[[အမျိုးသမီးရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] |[[သက်သက်ဇင်|ဒေါက်တာ သက်သက်ဇင်]] |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} | |- style="background:#F9F9F9;" |၁၇။ |[[ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[ထိန်လင်း (ဗိုလ်မှူးကြီး)|ဦးထိန်လင်း]] |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} | |- |၁၈။ |[[သာသနာရေး ဝန်ကြီးဌာန|သာသနာရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] |[[တင်ဦးလွင်|ဦးတင်ဦးလွင်]] |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} | |- style="background:#F9F9F9;" |၁၉။ |[[စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန|စိုက်ပျိုးရေး၊ မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန]] |[[မင်းနောင် (ဝန်ကြီး)|ဦးမင်းနောင်]] |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} | |- |၂၀။ |[[သမဝါယမနှင့် ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[မျိုးဇော်သိမ်း|ဦးမျိုးဇော်သိမ်း]] |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} | |- style="background:#F9F9F9;" |၂၁။ |[[သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ဆန်းဦး (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးဆန်းဦး]] |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} | |- |၂၂။ |[[လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင် ဝန်ကြီးဌာန|လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ကိုကိုလွင်|ဦးကိုကိုလွင်]] |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} | |- style="background:#F9F9F9;" |၂၃။ |စက်မှုနှင့် အသေးစား၊ အငယ်စား၊ အလတ်စား စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဝန်ကြီးဌာန |[[ချာလီသန်း|ဒေါက်တာ ချာလီသန်း]] |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} | |- |၂၄။ |[[လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန|လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန]] |[[မြင့်ကြိုင်|ဦးမြင့်ကြိုင်]] |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} | |- style="background:#F9F9F9;" |၂၅။ |[[အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန]] |[[ခင်မောင်စိုး (ဝန်ကြီး)|ဦးခင်မောင်စိုး]] |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} | |- |၂၆။ |[[စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[ထွန်းအုံ|ဦးထွန်းအုံ]] |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} | |- style="background:#F9F9F9;" |၂၇။ |[[အားကစားရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] |[[ရဲမြင့်ထွန်း|ဦးရဲမြင့်ထွန်း]] |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} | |- |၂၈။ |[[လူငယ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] |[[မောင်သင်း|ဒေါက်တာမောင်သင်း]] |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} | |- style="background:#F9F9F9;" |၂၉။ |[[ဆောက်လုပ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ဆောက်လုပ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[မျိုးသန့်|ဦးမျိုးသန့်]] |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} | |- |၂၀။ |[[လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန|လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြည်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[စိုးဝင်း (ဒေါက်တာ)|ဒေါက်တာစိုးဝင်း]] |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} | |- style="background:#F9F9F9;" |၃၁။ |[[ဟိုတယ်၊ ခရီးသွားလာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန]] |[[မောင်မြင့်|ဦးမောင်မြင့်]] |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} | |} === ဒုတိယဝန်ကြီးများ === {| class="wikitable" style="width:100%; border-collapse: collapse; text-align:center;" |+'''ဒုတိယဝန်ကြီးများစာရင်း (၂၀၂၆)''' |- style="background:#0047AB; color:white;" ! style="width:5%" |စဉ် ! style="width:25%" |ဝန်ကြီးဌာန ! style="width:20%" |အမည် ! style="width:15%" |စတင်ရက် ! style="width:15%" |ပြီးဆုံးရက် ! style="width:20%" |တာဝန်သက်တမ်း |- |၁ | rowspan="2" |နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး |ဦးခင်လတ် |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} |- |၂ |ဒေါက်တာ [[ခိုင်ခိုင်စိုး]] |၁၇ ဩဂုတ် ၂၀၂၆<ref>{{Cite web |title=ဒုတိယဝန်ကြီး ပြောင်းလဲတာဝန်ပေး |url=http://www.moi.gov.mm/news/86827 |access-date=2026-08-18 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|8|17}} |- style="background:#F9F9F9;" |၃ |[[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန|နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးထင်ကျော်သူ |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} |- |၄ | rowspan="2" |[[ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးအောင်မြိုင် |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ | rowspan="2" |{{Age in years and days|2026|4|10}} |- |၅ |ဦးထွန်းလူ |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |- style="background:#F9F9F9;" |၆ | rowspan="2" |[[ဒီဂျစ်တယ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးမင်းဇေယျာလှိုင် |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ | rowspan="2" |{{Age in years and days|2026|4|10}} |- style="background:#F9F9F9;" |၇ |ဦးသက်ဝင်းအောင် |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |- |၈ |[[ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |ဗိုလ်ချုပ် အောင်မျိုးသန့် |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} |- style="background:#F9F9F9;" |၉ |[[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန]] |ဗိုလ်ချုပ် မင်းသူ |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} |- |၁၀ | rowspan="2" |[[နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန|နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[နိုင်မင်းကျော်|ဦးနိုင်မင်းကျော်]] |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ | rowspan="2" |{{Age in years and days|2026|4|10}} |- |၁၁ |[[ကိုကိုကျော်|ဦးကိုကိုကျော်]] |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |- style="background:#F9F9F9;" |၁၄ | rowspan="2" |[[ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန် ဝန်ကြီးဌာန|ဘဏ္ဍာရေးနှင့်အခွန်ဝန်ကြီးဌာန]] |ဒေါ်သန်းသန်းလင်း |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ | rowspan="2" |{{Age in years and days|2026|4|10}} |- style="background:#F9F9F9;" |၁၂ |ဦးဟန်ဝင်းအောင် |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |- |၁၃ | rowspan="2" |[[အမျိုးသားစီမံကိန်း၊ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှုနှင့် နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန|အမျိုးသားစီမံကိန်း၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနှင့် နိုင်ငံခြားစီးပွား ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[ကျော်ထင် (ဒုတိယဝန်ကြီး)|ဦးကျော်ထင်]] |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ | rowspan="2" |{{Age in years and days|2026|4|10}} |- |၁၅ |ဦးသန့်စင်လွင် |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |- style="background:#F9F9F9;" |၁၆ |[[နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] |ဗိုလ်ချုပ် ကျော်စွာဦး |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} |- |၁၇ |[[တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] |စိုင်းထွန်းညို |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} |- style="background:#F9F9F9;" |၁၈ |[[ဥပဒေရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|ဥပဒေရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] |[[ထိန်လင်းဦး|ဒေါက်တာ ထိန်လင်းဦး]] |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} |- |၁၉ | rowspan="2" |[[ပညာရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန]] |ဒေါက်တာ ဇော်မြင့် |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ | rowspan="2" |{{Age in years and days|2026|4|10}} |- |၂၀ |ဦးနေမျိုးလှိုင် |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |- style="background:#F9F9F9;" |၂၁ |[[သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန|သိပ္ပံနှင့်နည်းပညာဝန်ကြီးဌာန]] |ဒေါက်တာ နေခြည်လဲ့လဲ့သိန်း |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} |- |၂၂ |[[ကျန်းမာရေး ဝန်ကြီးဌာန|ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန]] |ဒေါက်တာ အေးထွန်း |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} |- style="background:#F9F9F9;" |၂၃ |[[အမျိုးသမီးရေးရာဝန်ကြီးဌာန|အမျိုးသမီးရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန]] |ဒေါ်စန်းစန်းနွယ် |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} |- |၂၄ |[[ပြန်ကြားရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးရဲတင့် |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} |- style="background:#F9F9F9;" |၂၅ |[[သာသနာရေး ဝန်ကြီးဌာန|သာသနာရေးဝန်ကြီးဌာန]] |ဦး[[လင်းအောင်]] |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} |- |၂၆ | rowspan="3" |[[စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန|စိုက်ပျိုးရေး၊ မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးဗိုလ်ဗိုလ်ကျော် |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ | rowspan="3" |{{Age in years and days|2026|4|10}} |- |၂၇ |ဒေါက်တာ ရဲထွန်းဝင်း |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |- |၂၈ |ဒေါက်တာ ရဲတင့်ထွန်း |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |- style="background:#F9F9F9;" |၂၉ |[[သမဝါယမနှင့် ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေး ဝန်ကြီးဌာန|သမဝါယမနှင့်ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေးဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးသိုက်စိုး |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} |- |၃၀ | rowspan="2" |[[သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန|သယံဇာတနှင့်သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးခင်လတ်ကြီး |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ | rowspan="2" |{{Age in years and days|2026|4|10}} |- |၃၁ |ဒေါက်တာ သောင်းနိုင်ဦး |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |- style="background:#F9F9F9;" |၃၂ | rowspan="2" |[[လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင် ဝန်ကြီးဌာန|လျှပ်စစ်နှင့်စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးအေးကျော် |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ | rowspan="2" |{{Age in years and days|2026|4|10}} |- style="background:#F9F9F9;" |၃၃ |ဦးကျော်နိုင်ဝင်း |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |- |၃၄ | rowspan="2" |စက်မှုနှင့် အသေးစား၊ အငယ်စား၊ အလတ်စားနှင့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဝန်ကြီးဌာန |ဦးသွင်အောင် |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ | rowspan="2" |{{Age in years and days|2026|4|10}} |- |၃၅ |ဒေါက်တာ အောင်ဇေယျ |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |- style="background:#F9F9F9;" |၃၆ | rowspan="3" |[[လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန|လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့်ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန]] |[[လင်းဇော်ထွန်း|ဦးလင်းဇော်ထွန်း]] |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} |- style="background:#F9F9F9;" | - |ဒေါက်တာ [[ခိုင်ခိုင်စိုး]] |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |၁၇ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ |{{Age in years and days|2026|4|10|2026|8|17}} |- |၃၇ |ဦးရဲထွန်းဦး |၁၇ ဩဂုတ် ၂၀၂၆<ref>{{Cite web |title=ဒုတိယဝန်ကြီး ခန့်အပ်တာဝန်ပေး |url=http://www.moi.gov.mm/news/86828 |access-date=2026-08-18 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|8|17}} |- |၃၈ |[[အလုပ်သမား ဝန်ကြီးဌာန|အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးမောင်မောင်သန်း |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} |- style="background:#F9F9F9;" |၃၉ | rowspan="2" |[[စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|စီးပွားရေးနှင့်ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[မင်းမင်း|ဦးမင်းမင်း]] |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ | rowspan="2" |{{Age in years and days|2026|4|10}} |- style="background:#F9F9F9;" |၄၀ |ဦးဝင်းမြင့်ခိုင် |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |- |၄၁ |[[အားကစားရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|အားကစားရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးညီညီ |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} |- style="background:#F9F9F9;" |၄၂ |[[လူငယ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးစစ်နိုင် |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} |- |၄၃ |[[ဆောက်လုပ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ဆောက်လုပ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[မျိုးမြင့်|ဦးမျိုးမြင့်]] |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} |- style="background:#F9F9F9;" |၄၄ | rowspan="2" |[[လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန|လူမှုဝန်ထမ်း၊ ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဒေါက်တာ သန်းစိုး |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ | rowspan="2" |{{Age in years and days|2026|4|10}} |- style="background:#F9F9F9;" |၄၅ |ဒေါက်တာ'''သန့်ဇော်လွင်''' |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |- |၄၆ | rowspan="2" |[[ဟိုတယ်၊ ခရီးသွားလာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးအေးထွန်း |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ | rowspan="2" |{{Age in years and days|2026|4|10}} |- |၄၇ |ဦးဖြိုးဇော်စိုး |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |} == ဦးညိုစောအစိုးရ (၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ - ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆) == {{Main|ဦးညိုစောအစိုးရ}} နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် [[ညိုစော|ဦးညိုစော]] ဦးဆောင်သည့် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ နှင့် ဒုတိယဝန်ကြီးများ စာရင်း<ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/index.php/announcements/73051|title=ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းခြင်း|work=MOI Myanmar|access-date=၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ }}</ref> <ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/index.php/announcements/73082|title=ဒုတိယဝန်ကြီးများ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း|work=MOI Myanmar|access-date=၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ }}</ref> === ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ === {| class="wikitable sortable mw-collapsible" |+ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ ! rowspan="2" |'''စဉ်''' ! rowspan="2" |'''ဝန်ကြီးဌာန''' ! rowspan="2" |'''ဝန်ကြီး''' ! colspan="3" |တာဝန်ထမ်းဆောင်ခြင်း ! |- !စတင်ရက် !ပြီးဆုံးရက် !ရက်ပေါင်း |- |၁ |နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်ရုံး |[[ညိုစော|ဦးညိုစော]] | rowspan="11" |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ | rowspan="10" |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ | rowspan="10" |{{age in years and days|2025|7|31|2026|4|10}} | |- |၂ |အမျိုးသားစီမံကိန်းဝန်ကြီးဌာန |[[ညိုစော|ဦးညိုစော]] |- |၃ |[[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန|နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာန]] (၁) |[[တင်အောင်စန်း|ဦးတင်အောင်စန်း]] |- |၄ |[[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန|နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာန]] (၂) |[[ကိုကိုလှိုင်|ဦးကိုကိုလှိုင်]] |- |၅ |[[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန|နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာန]] (၃) |[[မောင်မောင်တင့်|ဦးမောင်မောင်တင့်]] |- |၆ |[[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန|နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာန]] (၄) |[[ထွန်းအုံ|ဦးထွန်းအုံ]] |- |၇ |[[ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပို့ဆောင်ရေးနှင့်ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[မြထွန်းဦး|ဦးမြထွန်းဦး]] |- |၈ |[[ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[မောင်မောင်အေး|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး မောင်မောင်အေး]] |- |၉ |[[ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန် ဝန်ကြီးဌာန|ဘဏ္ဍာရေးနှင့်အခွန်ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ကံဇော် (ဒေါက်တာ)|ဒေါက်တာကံဇော်]] |- |၁၀ |[[နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[သန်းဆွေ (ဝန်ကြီး)|ဦးသန်းဆွေ]] |- | rowspan="2" |၁၁ | rowspan="2" |[[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ထွန်းထွန်းနောင်|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထွန်းထွန်းနောင်]] |၂၇ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆ |{{age in years and days|2025|7|31|2026|1|27}} |- |[[ဖုန်းမြတ်|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဖုန်းမြတ်]] |၂၇ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆ |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |{{age in years and days|2026|1|27|2026|4|10}} |- |၁၂ |[[နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] |[[ရာပြည့်|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရာပြည့်]] | rowspan="23" |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ | rowspan="23" |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ | rowspan="23" |{{age in years and days|2025|7|31|2026|4|10}} |- |၁၃ |[[တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] |[[ရာပြည့်|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရာပြည့်]] |- |၁၄ |[[ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနှင့် နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန|ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှုနှင့်နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |ဒေါက်တာ ဝါဝါမောင် |- |၁၅ |[[ဥပဒေရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|ဥပဒေရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] |[[သီတာဦး|ဒေါက်တာ သီတာဦး]] |- |၁၆ |[[ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[မောင်မောင်အုန်း|ဦးမောင်မောင်အုန်း]] |- |၁၇ |[[သာသနာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှု ဝန်ကြီးဌာန|သာသနာရေးနှင့်ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန]] |[[တင်ဦးလွင်|ဦးတင်ဦးလွင်]] |- |၁၈ |[[စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန|စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့်ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန]] |[[မင်းနောင် (ဝန်ကြီး)|ဦးမင်းနောင်]] |- |၁၉ |[[သမဝါယမနှင့် ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေး ဝန်ကြီးဌာန|သမဝါယမနှင့်ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေးဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးလှမိုး |- |၂၀ |[[သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန|သယံဇာတနှင့်သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[ခင်မောင်ရီ|ဦးခင်မောင်ရီ]] |- |၂၁ |[[လျှပ်စစ်စွမ်းအား ဝန်ကြီးဌာန|လျှပ်စစ်စွမ်းအားဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးဉာဏ်ထွန်း |- |၂၂ |[[စွမ်းအင် ဝန်ကြီးဌာန|စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ကိုကိုလွင်|ဦးကိုကိုလွင်]] |- |၂၃ |[[စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန|စက်မှုဝန်ကြီးဌာန]] |[[ချာလီသန်း|ဒေါက်တာ ချာလီသန်း]] |- |၂၄ |[[လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန|လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့်ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန]] |[[မြင့်ကြိုင်|ဦးမြင့်ကြိုင်]] |- |၂၅ |[[အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန]] |[[အောင်ကျော်ဟိုး|ဦးအောင်ကျော်ဟိုး]] |- |၂၆ |[[စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|စီးပွားရေးနှင့်ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[ချစ်ဆွေ (သံအမတ်ကြီး)|ဦးချစ်ဆွေ]] |- |၂၇ |[[ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန|ပညာရေးးဝန်ကြီးဌာန]] |[[ချောချောစိန်|ဒေါက်တာ ချောချောစိန်]] |- |၂၈ |[[သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန|သိပ္ပံနှင့်နည်းပညာဝန်ကြီးဌာန]] |[[မျိုးသိန်းကျော်|ဒေါက်တာ မျိုးသိန်းကျော်]] |- |၂၉ |[[ကျန်းမာရေး ဝန်ကြီးဌာန|ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[သက်ခိုင်ဝင်း|ဒေါက်တာ သက်ခိုင်ဝင်း]] |- |၃၀ |[[အားကစားနှင့် လူငယ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|အားကစားနှင့်လူငယ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] |[[Jeng Phang နော်တောင်]] |- |၃၁ |[[ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလာရေး ဝန်ကြီးဌာန|ဟိုတယ်နှင့်ခရီးသွားလာရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[Jeng Phang နော်တောင်]] |- |၃၂ |[[ဆောက်လုပ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ဆောက်လုပ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[မျိုးသန့်|ဦးမျိုးသန့်]] |- |၃၃ |[[လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန|လူမှုဝန်ထမ်း၊ကယ်ဆယ်ရေးနှင့်ပြန်လည်နေရာချထားရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[စိုးဝင်း (ဒေါက်တာ)|ဒေါက်တာ စိုးဝင်း]] |- |၃၄ |[[ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်ရုံး]] |[[သီတာဦး|ဒေါက်တာ သီတာဦး]] |} === ဒုတိယဝန်ကြီးများ === {| class="wikitable sortable mw-collapsible" |+ ဒုတိယဝန်ကြီးများ ! rowspan="2" |'''စဉ်''' ! rowspan="2" |'''ဝန်ကြီးဌာန''' ! rowspan="2" |'''ဒုတိယဝန်ကြီး''' ! colspan="3" |တာဝန်ထမ်းဆောင်ခြင်း ! rowspan="2" |ဝန်ကြီး |- !စတင်ရက် !ပြီးဆုံးရက် !ရက်ပေါင်း |- |၁။ |[[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီရုံး]] |ဦးခင်လတ် |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ | rowspan="8" |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |{{age in days|2025|7|31|2026|4|10}} |မရှိ။ |- |၂။ |[[အမျိုးသားစီမံကိန်းဝန်ကြီးဌာန]] |ဦး[[ကျော်ထင် (ဒုတိယဝန်ကြီး)|ကျော်ထင်]] |၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2025|8|6|2026|4|10}} |ညိုစော |- |၃။ |[[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန|နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာန]] (၃) |[[ထင်ကျော်သူ|ဦးထင်ကျော်သူ]] |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2025|7|31|2026|4|10}} |[[မောင်မောင်တင့်|ဦးမောင်မောင်တင့်]] |- |၄။ | rowspan="3" |[[ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးအောင်ကျော်ထွန်း |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2025|7|31|2026|4|10}} | rowspan="၃" |[[မြထွန်းဦး|ဦးမြထွန်းဦး]] |- |၅။ |ဦးအောင်မြိုင် |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2025|7|31|2026|4|10}} |- |၆။ |ဦးသက်ဝင်းအောင် |၂၃ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆ |{{Age in years and days|2026|1|23|2026|4|10}} |- |၇။ |rowspan="2" |[[ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[ကိုလေး (ဗိုလ်ချုပ်)|ဗိုလ်ချုပ် ကိုလေး]] |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2025|7|31|2026|4|10}} |rowspan="2" |ဗိုလ်ချုပ်ကြီး မောင်မောင်အေး |- |၈။ |ဗိုလ်ချုပ် အောင်မျိုးသန့် |၆ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2025|11|6|2026|4|10}} |- |၉။ |rowspan="2" |[[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[အောင်ကျော်ကျော်|ဗိုလ်ချုပ် အောင်ကျော်ကျော်]] |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |၂၃ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆ |{{Age in years and days|2025|7|31|2026|1|23}} |rowspan="2" |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထွန်းထွန်းနောင် |- |၁၀။ |ဗိုလ်ချုပ် မင်းသူ |၂၃ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆ | rowspan="19" |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |{{Age in years and days|2026|1|23|2026|4|10}} |- |၁၁။ | rowspan="2" |[[နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန|နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးနိုင်မင်းကျော် |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2025|7|31|2026|4|10}} |rowspan="2" |ဦးသန်းဆွေ |- |၁၂။ |[[ကိုကိုကျော်|ဦးကိုကိုကျော်]] |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2025|7|31|2026|4|10}} |- |၁၃။ |rowspan="2" |[[ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန် ဝန်ကြီးဌာန|ဘဏ္ဍာရေးနှင့်အခွန်ဝန်ကြီးဌာန]] |ဒေါ်သန်းသန်းလင်း |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2025|7|31|2026|4|10}} |rowspan="2" |ဒေါက်တာ ကံဇော် |- |၁၄။ |ဦးဟန်ဝင်းအောင် |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2025|7|31|2026|4|10}} |- |၁၅။ |[[ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနှင့် နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန|ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှုနှင့်နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးသန့်စင်လွင် |၆ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2025|11|6|2026|4|10}} |ဒေါက်တာ ဝါဝါမောင် |- |၁၆။ |[[နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] နှင့် |ဗိုလ်ချုပ် ဖြိုးသန့် |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2025|7|31|2026|4|10}} |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရာပြည့် |- |၁၇။ |[[တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးဇော်အေးမောင် |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2025|7|31|2026|4|10}} |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရာပြည့် |- |၁၈။ |[[ဥပဒေရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|ဥပဒေရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] |[[ထိန်လင်းဦး|ဒေါက်တာ ထိန်လင်းဦး]] |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2025|7|31|2026|4|10}} |ဒေါက်တာ သီတာဦး |- |၁၉။ | rowspan="2" |[[ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးရဲတင့် |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2025|7|31|2026|4|10}} |rowspan="2" |ဦးမောင်မောင်အုန်း |- |၂၀။ |[[ဇော်မင်းထွန်း|ဗိုလ်ချုပ် ဇော်မင်းထွန်း]] |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2025|7|31|2026|4|10}} |- |၂၁။ | rowspan="2" |[[သာသနာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှု ဝန်ကြီးဌာန|သာသနာရေးနှင့်ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးအေးထွန်း |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2025|7|31|2026|4|10}} |rowspan="2" |ဦးတင်ဦးလွင် |- |၂၂။ |ဒေါ်နုမြဇံ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2025|7|31|2026|4|10}} |- |၂၃။ | rowspan="3" |[[စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန|စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့်ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန]] |ဒေါက်တာ အောင်ကြီး |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2025|7|31|2026|4|10}} |rowspan="3" |ဦးမင်းနောင် |- |၂၄။ |ဦးတင်ထွဋ် |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2025|7|31|2026|4|10}} |- |၂၅။ |ဦးဗိုလ်ဗိုလ်ကျော် |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2025|7|31|2026|4|10}} |- |၂၆။ |[[သမဝါယမနှင့် ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေး ဝန်ကြီးဌာန|သမဝါယမနှင့်ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေးဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးသိုက်စိုး |၆ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2025|11|6|2026|4|10}} |ဦးလှမိုး |- |၂၇။ |[[သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန|သယံဇာတနှင့်သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးမင်းသူ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2025|7|31|2026|4|10}} |ဦးခင်မောင်ရီ |- |၂၈။ |[[လျှပ်စစ်စွမ်းအား ဝန်ကြီးဌာန|လျှပ်စစ်စွမ်းအားဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးအေးကျော် |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2025|7|31|2026|4|10}} |ဦးဉာဏ်ထွန်း |- |၂၉။ |rowspan="2" |[[စွမ်းအင် ဝန်ကြီးဌာန|စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးသန့်စင်<br/>{{small|(ရပ်စဲခံရ)}} <ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/index.php/news/77440|title=တာဝန်မှ ရပ်စဲခြင်း|work=MOI Myanmar|access-date=၂၆ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၂၅ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၅}}</ref> |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |၂၅ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2025|7|31|2025|11|25}} |rowspan="2" |ဦးကိုကိုလွင် |- |၃၀။ | ဦးကျော်နိုင်ဝင်း | ၁၀ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ | rowspan="15" |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |{{Age in years and days|2025|12|10|2026|4|10}} |- |၃၁။ |စက်မှုဝန်ကြီးဌာန |ဦးသွင်အောင် |၂၃ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆ |{{Age in years and days|2026|1|23|2026|4|10}} |ဒေါက်တာချာလီသန်း |- |၃၂။ |[[လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန|လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့်ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးဌေးလှိုင် |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2025|7|31|2026|4|10}} |ဦးမြင့်ကြိုင် |- |၃၃။ |[[အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးဝင်းရှိန် |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2025|7|31|2026|4|10}} |ဦးအောင်ကျော်ဟိုး |- |၃၄။ | rowspan="2" |[[စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|စီးပွားရေးနှင့်ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[မင်းမင်း|ဦးမင်းမင်း]] |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2025|7|31|2026|4|10}} |rowspan="2" |ဦးချစ်ဆွေ |- |၃၅။ |[[ကျော်ရွှေထွန်း|ဦးကျော်ရွှေထွန်း]] |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2025|7|31|2026|4|10}} |- |၃၆။ |[[သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန|သိပ္ပံနှင့်နည်းပညာဝန်ကြီးဌာန]] |ဒေါက်တာ အောင်ဇေယျ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2025|7|31|2026|4|10}} |ဒေါက်တာ မျိုးသိန်းကျော် |- |၃၇။ |[[ကျန်းမာရေး ဝန်ကြီးဌာန|ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန]] |ဒေါက်တာ အေးထွန်း |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2025|7|31|2026|4|10}} |ဒေါက်တာသက်ခိုင်ဝင်း |- |၃၈။ | rowspan="2" |[[အားကစားနှင့် လူငယ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|အားကစားနှင့်လူငယ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] |[[ဇင်မင်းထက်|ဦးဇင်မင်းထက်]] |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2025|7|31|2026|4|10}} |rowspan="2" |Jeng Phang နော်တောင် |- |၃၉။ |ဦးထိန်လင်း |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2025|7|31|2026|4|10}} |- |၄၀။ |[[ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလာရေး ဝန်ကြီးဌာန|ဟိုတယ်နှင့်ခရီးသွားလာရေးဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးဖြိုးဇော်စိုး |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2025|7|31|2026|4|10}} |Jeng Phang နော်တောင် |- |၄၁။ |[[ဆောက်လုပ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ဆောက်လုပ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[မျိုးမြင့်|ဦးမျိုးမြင့်]] |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2025|7|31|2026|4|10}} |ဦးမျိုးသန့် |- |၄၂။ |[[လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန|လူမှုဝန်ထမ်း၊ကယ်ဆယ်ရေးနှင့်ပြန်လည်နေရာချထားရေးဝန်ကြီးဌာန]] |ဒေါက်တာ သန်းစိုး |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2025|7|31|2026|4|10}} |ဒေါက်တာ စိုးဝင်း |- |၄၃။ | rowspan="2" |[[ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန]] |ဒေါက်တာ ဇော်မြင့် |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2025|7|31|2026|4|10}} |rowspan="2" |ဒေါက်တာ ချောချောစိန် |- |၄၄။ |ဦးနေမျိုးလှိုင် |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2025|7|31|2026|4|10}} |} == မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ (​၁ ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ - ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅) == {{Main|အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁)}} နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၊ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က ဦးဆောင်ခဲ့သော ပြည်ထောင်စုအစိုးရ၏ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများနှင့် ဒုတိယဝန်ကြီးများ စာရင်း === ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ === {{တမ်းပလိတ်:တပ်မတော်အစိုးရ(၂၀၂၁)}} == ဦးဝင်းမြင့်အစိုးရ (မတ် ၂၀၁၈–ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁) == {{Main|ဦးဝင်းမြင့်အစိုးရ}} {{တမ်းပလိတ်:ဦးဝင်းမြင့်အစိုးရ}} == ဦးထင်ကျော်အစိုးရ (၂၀၁၆-၂၀၁၈) == {{Main|ဦးထင်ကျော်အစိုးရ}} '''ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများနှင့် ဒုတိယဝန်ကြီးစာရင်း''' <ref >{{cite web|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများနှင့် ဒုတိယဝန်ကြီးစာရင်း|url=http://www.president-office.gov.mm/zg/?q=cabinet/ministry-list/id-11030|accessdate=၂၀၁၈ ခုနှစ်၊ မတ် ၃၀ ရက်|archivedate=18 September 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170918172821/http://www.president-office.gov.mm/zg/?q=cabinet%2Fministry-list%2Fid-11030}}</ref> {{တမ်းပလိတ်:ဦးထင်ကျော်အစိုးရ}} == ဦးသိန်းစိန်အစိုးရ (၂၀၁၁ - ၂၀၁၆) == {{Main|ဦးသိန်းစိန် အစိုးရ}} နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦး[[သိန်းစိန် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|သိန်းစိန်]] ဦးဆောင်အစိုးရတွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်သည့် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများနှင့် ဒုတိယဝန်ကြီးများ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်ပါသည်။ === ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! ဝန်ကြီးဌာနများ !! ဝန်ကြီး ! colspan="3" |တာဝန်သက်တမ်း!! ဒုတိယဝန်ကြီး !! ဒု ဝန်ကြီး ၂ !! ဒု ဝန်ကြီး ၃ |- | rowspan="3" |[[ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဗိုလ်ချုပ် [[လှမင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|လှမင်း]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{Age in years and days|2011|3|30|2012|9|7}} | * ဗိုလ်ချုပ် ကျော်ညွန့် * ဗိုလ်မှူးကြီး အောင်သော် | | |- | ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ဝေလွင် (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဝေလွင်]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ | ||ဗိုလ်မှူးချုပ်[[အောင်သော်]] || ဗိုလ်ချုပ်မြင့်နွယ် || -မရှိ |- |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[စိန်ဝင်း (ဝန်ကြီး)|စိန်ဝင်း]] |၂၅ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ | | | | |- | [[ကျန်းမာရေး ဝန်ကြီးဌာန]] ||ဒေါက်တာသန်းအောင် | | | || ဒေါက်တာသိန်းသိန်းဌေး ||ဒေါက်တာဝင်းမြင့် ||-မရှိ |- | [[စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]]|| ဦးဝင်းမြင့် | | | || ဒေါက်တာပွင့်ဆန်း|| -မရှိ|| -မရှိ |- | [[စွမ်းအင် ဝန်ကြီးဌာန]]|| ဦးဇေယျာအောင် | | | || ဦးအောင်ထူး || ဦးမြင့်ဇော် || -မရှိ |- | rowspan="3" |[[ဆက်သွယ်ရေး၊ စာတိုက်နှင့် ကြေးနန်းဝန်ကြီးဌာန|ဆက်သွယ်ရေးနှင့် သတင်းအချက်အလက်နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန]] ''<small>(ဆက်သွယ်ရေး၊ စာတိုက်နှင့် ကြေးနန်းဝန်ကြီးဌာန (၂၀၁၁-၂၀၁၂)</small>'' |ဦးသိန်းထွန်း |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၁၆ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၃ | |ဦးတင့်လွင် | | |- |ဦးမြတ်ဟိန်း |၁၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၃ |၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ | | | | |- | ဦးဇေယျာအောင် | ၁၄ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ | || ဦးဝင်းသန်း|| ဦးသောင်းတင် || -မရှိ |- | [[ဆောက်လုပ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]]|| ဦးကျော်လွင် | | | || ဦးစိုးတင့်||ဒေါက်တာဝင်းမြင့် || -မရှိ |- | rowspan="3" |[[နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန]]|| ဗိုလ်ချုပ် [[သိန်းဌေး (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|သိန်းဌေး]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၁၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၃ | || ဗိုလ်ချုပ်ဇော်ဝင်း|| ဗိုလ်ချုပ်သန်းထွဋ် || -မရှိ |- |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[သက်နိုင်ဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|သက်နိုင်ဝင်း]] |၁၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၃ | | | | | |- |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ကျော်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ကျော်ဆွေ]] | | | | | | |- |[[မြန်မာ့စက်မှုဖွံ့ဖြိုးရေး ဝန်ကြီးဌာန|မြန်မာ့စက်မှုဖွံ့ဖြိုးရေးဝန်ကြီးဌာန]] <small>(၅ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ တွင် ဝန်ကြီးဌာနကို ဖျက်သိမ်းခဲ့။)</small> |ဗိုလ်ချုပ် [[သိန်းဌေး (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|သိန်းဌေး]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ – ၅ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ | | | | | |- |[[နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန]]|| ဦး[[ဝဏ္ဏမောင်လွင်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ | || ဦးသန့်ကျော် || ဦး[[တင်ဦးလွင်]]|| -မရှိ |- |[[ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန]]|| ဒေါက်တာခင်စန်းရီ | | | || ဦးသန့်ရှင်း || ဒေါက်တာဇော်မင်းအောင် || -မရှိ |- |[[ပို့ဆောင်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]]|| ဦးဉာဏ်ထွန်းအောင် | | | || ဦးဟန်စိန်|| ဦးဇင်ယော် || -မရှိ |- |[[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန]]|| ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ကိုကို | | | || ဗိုလ်မှူးချုပ်ကျော်ဇံမြင့် || ဗိုလ်မှူးချုပ်ကျော်ကျော်ထွန်း|| -မရှိ |- |[[ပြန်ကြားရေး ဝန်ကြီးဌာန]]|| ဦးရဲထွဋ် | | | || -မရှိ|| -မရှိ|| -မရှိ |- |[[ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန် ဝန်ကြီးဌာန]]|| ဦးဝင်းရှိန် | | | ||ဒေါက်တာမောင်မောင်သိမ်း || ဒေါက်တာလင်းအောင် || -မရှိ |- |[[မွေးမြူရေး၊ ရေလုပ်ငန်းနှင့် ကျေးလက်ဒေသဖွံ့ဖြိုးရေးဝန်ကြီးဌာန]]|| ဦးအုန်းမြင့် | | | || ဦးခင်မောင်အေး|| ဒေါက်တာအောင်မြတ်ဦး|| ဦးတင်ငွေ |- |[[ယဉ်ကျေးမှု ဝန်ကြီးဌာန]]|| ဦးအေးမြင့်ကြူ | | | || ဒေါ်စန္ဒာခင် || ဦးသန်းဆွေ || -မရှိ |- |[[ရထားပို့ဆောင်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]]|| ဦးဉာဏ်ထွန်းအောင် | | | || ဦးချန်မောင်|| ဦးမြင့်သိန်း|| -မရှိ |- |[[လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးနှင့် ဆည်မြောင်း ဝန်ကြီးဌာန]]|| ဦးမြင့်လှိုင် | | | || ဦးအုန်းသန်း|| ဦးခင်ဇော် || -မရှိ |- |[[လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန]]|| ဒေါက်တာမြတ်မြတ်အုံးခင် | | | || ဦးဘုန်းဆွေ || ဒေါ်စုစုလှိုင်|| -မရှိ |- |[[လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန]]|| ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးကိုကို | | | || ဦးဝင်းမြင့် || -မရှိ|| -မရှိ |- | [[သမဝါယမ ဝန်ကြီးဌာန]]|| ဦးကျော်ဆန်း | | | || -မရှိ|| -မရှိ|| -မရှိ |- | rowspan="3" |[[သာသနာရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |သူရ ဦး[[မြင့်မောင်|မြင့်မောင်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၁၆ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၃ | | | | |- |ဦး[[ဆန်းဆင့်၊ ဦး|ဆန်းဆင့်]] |၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၃ |၁၉ ဇွန် ၂၀၁၄ | | | | |- | ဦး[[စိုးဝင်း (ဝန်ကြီး)|စိုးဝင်း]] | ၂၅ ဇွန် ၂၀၁၄ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ | || -မရှိ|| -မရှိ|| -မရှိ |- | [[ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးနှင့် သစ်တောရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန]]|| ဦးဝင်းထွန်း | | | || ဦးအေးမြင့်မောင် || ဒေါက်တာသက်သက်ဇင် || -မရှိ |- | [[သတ္တုတွင်း ဝန်ကြီးဌာန]]||ဒေါက်တာမြင့်အောင် | | | || ဦးသန်းထွန်းအောင် || -မရှိ|| -မရှိ |- | [[သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန]]|| ဒေါက်တာကိုကိုဦး | | | || ဦးဘရွှေ || ဒေါက်တာအောင်ကျော်မြတ် || -မရှိ |- | [[ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလာရေးလုပ်ငန်း ဝန်ကြီးဌာန]]|| ဦးဌေးအောင် | | | || ဒေါက်တာတင်ရွှေ || ဒေါက်တာ စိုင်းကျော်အုန်း || -မရှိ |- | [[အမျိုးသားစီမံကိန်းနှင့် စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု ဝန်ကြီးဌာန]]|| ဒေါက်တာကံဇော် | | | ||ဒေါ်လဲ့လဲ့သိန်း || -မရှိ || -မရှိ |- | [[စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန]]|| ဦးမောင်မြင့် | | | || ဦးသိန်းအောင်|| ဦးမျိုးအောင်|| -မရှိ |- | [[အမှတ်(၁)လျှပ်စစ်စွမ်းအား ဝန်ကြီးဌာန|လျှပ်စစ်စွမ်းအား ဝန်ကြီးဌာန]]|| ဦးခင်မောင်စိုး<ref name="နသရ အမမ ၃၃ / ၂၀၁၂">{{cite web|title=ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ ပြောင်းလဲတာဝန်ပေးခြင်း|url=http://www.president-office.gov.mm/briefing-room/news/2012/09/07/id-1317|accessdate=8 Sept 2012}}{{Dead link|date=August 2021 }}</ref> | | | || ဦးအောင်သန်းဦး|| -မရှိ || -မရှိ |- | [[အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန|အလုပ်သမား၊ အလုပ်အကိုင်နှင့် လူမှုဖူလုံရေး ဝန်ကြီးဌာန]]|| ဦးအေးမြင့် | | | || ဦးထင်အောင် || -မရှိ|| -မရှိ |- | [[အားကစား ဝန်ကြီးဌာန]]|| ဦးတင့်ဆန်း | | | || ဦးသောင်းထိုက် || ဦးဇော်ဝင်း || -မရှိ |- | [[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန]] ( ၁ ) || ဦးသိန်းညွန့် | | | || ဦးကျော်ကျော်ဝင်း || -မရှိ || -မရှိ |- | [[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန]] ( ၂ ) || ဦးစိုးမောင် | | | || -မရှိ|| -မရှိ|| -မရှိ |- | [[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန]] ( ၃ ) || ဦးစိုးသိန်း | | | || -မရှိ|| -မရှိ|| -မရှိ |- | [[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန]] ( ၄ ) || ဦးအောင်မင်း | | | ||ဦးအောင်သိန်း || -မရှိ|| -မရှိ |- | [[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန]] ( ၅ ) || ဦးလှထွန်း | | | ||ဒေါက်တာစန်းလွင် || -မရှိ|| -မရှိ |- | [[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန]] ( ၆ ) || -မရှိ | | | || -မရှိ|| -မရှိ|| -မရှိ |} <ref>The Voice Weekly Journal Vol-8-No-35</ref> <ref>{{cite web |title=၂၈-၈-၂၀၁၂ ထုတ် ကြေးမုံသတင်းစာ |url=http://myanmar.com/newspaper/kyaymon/Aug28.pdf |accessdate=1 September 2012 |archivedate=28 August 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110828201908/http://www.myanmar.com/newspaper/kyaymon/Aug28.pdf }}</ref> <ref>{{cite web|title=ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည့် ပြည်ထောင်စု အစိုးရအဖွဲ့ဝန်ကြီးဌာနများနှင့် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများစာရင်း|url=http://weeklyeleven.com/index.php?option=com_content&view=article&id=15320:2012-09-05-07-26-24&catid=42:2009-11-10-07-36-59&Itemid=112|accessdate=7 September 2012|archivedate=7 September 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120907082517/http://www.weeklyeleven.com/index.php?option=com_content&view=article&id=15320:2012-09-05-07-26-24&catid=42:2009-11-10-07-36-59&Itemid=112}}</ref> === ဒုတိယဝန်ကြီးများ === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! ဝန်ကြီးဌာနများ !! ဒုတိယဝန်ကြီး ! colspan="2" |တာဝန်သက်တမ်း!! ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး |- | rowspan="2" |[[ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန|ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဗိုလ်ချုပ် ကျော်ညွန့် |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ | | rowspan="2" |ဗိုလ်ချုပ် လှမင်း |- | ဗိုလ်မှူးကြီး [[အောင်သော်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |၂၀၁၄ |- | [[ကျန်းမာရေး ဝန်ကြီးဌာန]] || | | ||ဒေါက်တာသန်းအောင် |- | [[စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]]|| | | || ဦးဝင်းမြင့် |- | [[စွမ်းအင် ဝန်ကြီးဌာန]]|| | | || ဦးဇေယျာအောင် |- | [[ဆက်သွယ်ရေး၊ စာတိုက်နှင့် ကြေးနန်းဝန်ကြီးဌာန|ဆက်သွယ်ရေးနှင့် သတင်းအချက်အလက်နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန]] (ယခင် ''ဆက်သွယ်ရေး၊ စာတိုက်နှင့် ကြေးနန်းဝန်ကြီးဌာန'' ) | ဦးတင့်လွင် | ၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆|| * ဦးသိန်းထွန်း * ဦးမြတ်ဟိန်း * ဦးဇေယျာအောင် |- | [[ဆောက်လုပ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]]|| | | || ဦးကျော်လွင် |- | rowspan="2" |[[နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန]]|| ဗိုလ်ချုပ် ဇော်ဝင်း | ၃၀ မတ် ၂၀၁၆ | || ဗိုလ်ချုပ် သိန်းဌေး |- |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးကျော်ဆွေ | | | |- |[[နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန]]|| | | || ဦး[[ဝဏ္ဏမောင်လွင်]] |- |[[ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန]]|| | | || ဒေါက်တာခင်စန်းရီ |- |[[ပို့ဆောင်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]]|| | | || ဦးဉာဏ်ထွန်းအောင် |- |[[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန]]|| | | || ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးကိုကို |- |[[ပြန်ကြားရေး ဝန်ကြီးဌာန]]|| | | || ဦးရဲထွဋ် |- |[[ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန် ဝန်ကြီးဌာန]]|| | | || ဦးဝင်းရှိန် |- |[[မွေးမြူရေး၊ ရေလုပ်ငန်းနှင့် ကျေးလက်ဒေသဖွံ့ဖြိုးရေးဝန်ကြီးဌာန]]|| | | || ဦးအုန်းမြင့် |- |[[ယဉ်ကျေးမှု ဝန်ကြီးဌာန]]|| | | || ဦးအေးမြင့်ကြူ |- |[[ရထားပို့ဆောင်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]]|| | | || ဦးဉာဏ်ထွန်းအောင် |- |[[လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးနှင့် ဆည်မြောင်း ဝန်ကြီးဌာန]]|| | | || ဦးမြင့်လှိုင် |- |[[လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန]]|| | | || ဒေါက်တာမြတ်မြတ်အုံးခင် |- |[[လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန]]|| | | || ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးကိုကို |- | [[သမဝါယမ ဝန်ကြီးဌာန]]|| | | || ဦးကျော်ဆန်း |- | [[သာသနာရေး ဝန်ကြီးဌာန]]|| | | || ဦးစိုးဝင်း |- | [[ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးနှင့် သစ်တောရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန]]|| | | || ဦးဝင်းထွန်း |- | [[သတ္တုတွင်း ဝန်ကြီးဌာန]]|| | | || ဒေါက်တာမြင့်အောင် |- | [[သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန]]|| | | || ဒေါက်တာကိုကိုဦး |- | [[ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလာရေးလုပ်ငန်း ဝန်ကြီးဌာန]]|| | | || ဦးဌေးအောင် |- | [[အမျိုးသားစီမံကိန်းနှင့် စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု ဝန်ကြီးဌာန]]|| | | || ဒေါက်တာကံဇော် |- | [[စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန]]|| | | || ဦးမောင်မြင့် |- | [[အမှတ်(၁)လျှပ်စစ်စွမ်းအား ဝန်ကြီးဌာန|လျှပ်စစ်စွမ်းအား ဝန်ကြီးဌာန]]|| | | || ဦးခင်မောင်စိုး<ref name="နသရ အမမ ၃၃ / ၂၀၁၂" /> |- | [[အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန|အလုပ်သမား၊ အလုပ်အကိုင်နှင့် လူမှုဖူလုံရေး ဝန်ကြီးဌာန]]|| | | || ဦးအေးမြင့် |- | [[အားကစား ဝန်ကြီးဌာန]]|| | | || ဦးတင့်ဆန်း |- | [[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန]] ( ၁ ) || | | || ဦးသိန်းညွန့် |- | [[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန]] ( ၂ ) || | | || ဦးစိုးမောင် |- | [[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန]] ( ၃ ) || | | || ဦးစိုးသိန်း |- | [[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန]] ( ၄ ) || | | || ဦးအောင်မင်း |- | [[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန]] ( ၅ ) || | | || ဦးလှထွန်း |- | [[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန]] ( ၆ ) || | | || -မရှိ |} == ဆက်စပ်ကြည့်ရှုရန် == * [[ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့]] == ပြင်ပလင့်ခ်များ == * ==ကိုးကား== {{Reflist}}{{မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်သူ အကြီးအကဲများ}}{{မြန်မာနိုင်ငံတော်၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ}}{{မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေး}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေး]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးဌာနများ]] ssy6ffv51p1qo075jsumq1r1zg4jjz2 0 17113 1051376 866263 2026-09-03T12:38:45Z ~2026-47689-05 147752 1051376 wikitext text/x-wiki {{Infobox school | name = အ.ထ.က. (၁) သင်္ဃန်းကျွန်း | image= | caption = အ.ထ.က. (၁) သင်္ဃန်းကျွန်း | logo = [[File:Logo of behs 1 thingyankyun.PNG|150px]] | motto = ပညာရေးဖြင့် ခေတ်မီဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်သော နိုင်ငံတော်ကြီးကို တည်ဆောက်အံ့။ | motto_translation = | established = ၁၉၄၅ | type =အများဆိုင် | acres = | founder = | principal = ဒေါ် စန်းစန်းမြင့် | faculty = | students = ၁၀,၀၀၀ဦးကျော်ခန့် | mascot = | colors = အဖြူ နှင့် အစိမ်း | city = [[ရန်ကုန်မြို့]] | state = [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]] | country = [[မြန်မာနိုင်ငံ]] | website = | grades = ဆဌမတန်း - ဒွာဒဿမတန်း Grade 6 - Grade 12 | address = သံသုမာလမ်း ၊ သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ် | newspaper = | yearbook = | nickname = ထ(၁)သင်္ဃန်းကျွန်း | schoolnumber = ၁ | schoolboard = }} '''အမှတ်(၁) အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း''' သည် [[သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ်]] ၊[[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]] ၊[[ရန်ကုန်မြို့]] ၊လေးထောင့်ကန်လမ်းမကြီးဘေးတွင် တည်ရှိသည်။ ဆဠမတန်းမှ ဒွာဒသမတန်း အထိ ပညာသင်ကြားနိုင်သည်။ == ကျောင်းအဆောက်အဦးများ == '''သ‌ပြေဆောင်''' * ပထမထပ် - စာသင်ခန်း ၁၁ ခန်း၊ ဘုရားခန်း ၁ ခန်း၊ ဟောပြောပွဲခန်းမ ၁ ခု၊ လှေခါး ၄ ခု * မြေညီထပ် - ကျောင်းအုပ်ရုံးခန်း၊ အစည်းအဝေးခန်း၊ စတိုခန်း၊ စာရေးရုံးခန်း၊ နားနေဆောင် ၂ ခု၊ ကွန်ပြူတာခန်း၊ စာသင်ခန်း ၂ ခန်း၊ အရန်စာသင်ခန်း ၁ ခန်း၊ ဓာတုဗေဒလက်တွေ့ခန်း၊ ရူပဗေဒလက်တွေ့ခန်း၊ ဇီဝဗေဒလက်တွေ့ခန်း၊ လှေခါး၊ အိမ်သာ '''ပိတောက်ဆောင်''' * ပထမထပ် - စာသင်ခန်း ၄ ခန်း၊ လှေခါး * မြေညီထပ် - စာသင်ခန်း ၄ ခန်း၊ လှေခါး '''အင်ကြင်း‌ဆောင်''' * မြေညီထပ် - စာသင်ခန်း ၂ ခန်း၊ နားနေခန်း ၁ ခန်း '''သရဖီဆောင်'''(အလျား ၁၁၅ပေ၊ အနံ ၃၀ပေ၊ အမြင့် ၄၀ပေ) * ဒုတိယထပ် - အိမ်သာ၊ လှေခါး၊ စာသင်ခန်း ၃ခန်း * ပထမထပ် - အိမ်သာ၊ လှေခါး၊ စာသင်ခန်း ၃ခန်း * မြေညီထပ် - အိမ်သာ၊ လှေခါး၊ စာသင်ခန်း ၃ခန်း '''ခရေဆောင်''' * ပထမထပ် - စာသင်ခန်း ၆ ခန်း၊ နားနေခန်း ၁ ခန်း * မြေညီထပ် - စာသင်ခန်း ၇ ခန်း၊ အိမ်သာ သပြေဆောင်၏တည်ဆောက်ပုံမှာ '''Education'''ကိုကိုယ်စားပြုသည် အင်္ဂလိပ်အက္ခရာ '''E''' ပုံသဏ္ဌာန်ဖြစ်သည်။ ထိုသို့တည်ဆောက်ရခြင်း ရည်ရွယ်ချက်မှာ [[ဒုတိယကမ္ဘာစစ်]]တွင်း ပညာရေးအဆောက်အအုံဖြစ်ကြောင်းသိစေလိုခြင်းဖြစ်သည်။ == ထင်ရှားသောနေရာများ == * နဝဒေးစာကြည့်တိုက် * စိန်ရတုအထိမ်းအမှတ်သစ်ပင် * သပြေခန်းမ * မုန့်ဈေးတန်း * ကျောင်းတွင်းဆေးပေးခန်း * ကျွန်းပင်ကြီးများ == ထင်ရှားသော ကျောင်းသား/ကျောင်းသားဟောင်းများ == အ.ထ.က (၁) သင်္ဃန်းကျွန်းမှ ထင်းရှားသောပုဂ္ဂိုလ် အမြောက်အမြား ထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့ထဲမှ အချို့မှာ အောက်ပါတိုင်း ဖြစ်သည်။ === နိုင်ငံရေးသမားများ === * [[မိုးသီးဇွန်]] * [[မင်းကိုနိုင်]] === စာရေးဆရာများ === * [[မင်းလူ]] * [[နေရီ]] * [[ဦးအေးချစ် EEAC]] === အတတ်ပညာရှင်များ === မြန်မာနိုင်ငံခရစ်ယာန်မျက်မမြင်များမိတ်သဟာယမှ * [[ဦးသိန်းလွင်]] == ပြင်ပလင့်ခ်များ == * [http://behs1school.blogspot.com/ Blogspot web] * [http://behs1school.blogspot.com/2012_07_01_archive.html ကျောင်းဓာတ်ပုံများ] [[Category:ရန်ကုန်မြို့ရှိ အထက်တန်းကျောင်းများ|သင်္ကန်းကျွန်း]] d31v5gpajciwt8gckyy514z2phet74g 1051381 1051376 2026-09-03T13:22:47Z ~2026-47805-20 147754 /* */ 1051381 wikitext text/x-wiki {{Infobox school | name = အ.ထ.က. (၁) သင်္ဃန်းကျွန်း | image= | caption = အ.ထ.က. (၁) သင်္ဃန်းကျွန်း | logo = [[File:Logo of behs 1 thingyankyun.PNG|150px]] | motto = ပညာရေးဖြင့် ခေတ်မီဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်သော နိုင်ငံတော်ကြီးကို တည်ဆောက်အံ့။ | motto_translation = | established = ၁၉၄၅ | type =အများဆိုင် | acres = | founder = | principal = ဒေါ် စန်းစန်းမြင့် | faculty = | students = ၁၀,၀၀၀ဦးကျော်ခန့် | mascot = | colors = အဖြူ နှင့် အစိမ်း | city = [[ရန်ကုန်မြို့]] | state = [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]] | country = [[မြန်မာနိုင်ငံ]] | website = | grades = ဆဌမတန်း - ဒွာဒဿမတန်း Grade 6 - Grade 12 | address = ဘုရားလမ်း၊ လေးထောင့်ကန်လမ်းမကြီး ၊ သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ်။ | newspaper = | yearbook = | nickname = ထ(၁)သင်္ဃန်းကျွန်း | schoolnumber = ၁ | schoolboard = }} '''အမှတ်(၁) အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း''' သည် [[သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ်]] ၊[[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]] ၊[[ရန်ကုန်မြို့]] ၊လေးထောင့်ကန်လမ်းမကြီး၊ ဘုရားလမ်းအနီး၊ ဘုရားလမ်းမှတ်တိုင်ရှေ့တွင် တည်ရှိသည်။ စံပြဆေးရုံ နှင့် ကျိုက္ကစံဆံတော်ရှင်စေတီတော်ကြီးအနီးတွင်တည်ရှိသည်။ ဆဠမတန်းမှ ဒွဒဿမတန်း (Grade 6 - Grade 12) အထိ ပညာသင်ကြားနိုင်သည်။ == ကျောင်းအဆောက်အဦးများ == '''သ‌ပြေဆောင်''' * ပထမထပ် - စာသင်ခန်း ၁၁ ခန်း၊ ဘုရားခန်း ၁ ခန်း၊ ဟောပြောပွဲခန်းမ ၁ ခု၊ လှေခါး ၄ ခု * မြေညီထပ် - ကျောင်းအုပ်ရုံးခန်း၊ အစည်းအဝေးခန်း၊ စတိုခန်း၊ စာရေးရုံးခန်း၊ နားနေဆောင် ၂ ခု၊ ကွန်ပြူတာခန်း၊ စာသင်ခန်း ၂ ခန်း၊ အရန်စာသင်ခန်း ၁ ခန်း၊ ဓာတုဗေဒလက်တွေ့ခန်း၊ ရူပဗေဒလက်တွေ့ခန်း၊ ဇီဝဗေဒလက်တွေ့ခန်း၊ လှေခါး၊ အိမ်သာ '''ပိတောက်ဆောင်''' * ပထမထပ် - စာသင်ခန်း ၄ ခန်း၊ လှေခါး * မြေညီထပ် - စာသင်ခန်း ၄ ခန်း၊ လှေခါး '''အင်ကြင်း‌ဆောင်''' * မြေညီထပ် - စာသင်ခန်း ၂ ခန်း၊ နားနေခန်း ၁ ခန်း '''သရဖီဆောင်'''(အလျား ၁၁၅ပေ၊ အနံ ၃၀ပေ၊ အမြင့် ၄၀ပေ) * ဒုတိယထပ် - အိမ်သာ၊ လှေခါး၊ စာသင်ခန်း ၃ခန်း * ပထမထပ် - အိမ်သာ၊ လှေခါး၊ စာသင်ခန်း ၃ခန်း * မြေညီထပ် - အိမ်သာ၊ လှေခါး၊ စာသင်ခန်း ၃ခန်း '''ခရေဆောင်''' * ပထမထပ် - စာသင်ခန်း ၆ ခန်း၊ နားနေခန်း ၁ ခန်း * မြေညီထပ် - စာသင်ခန်း ၇ ခန်း၊ အိမ်သာ သပြေဆောင်၏တည်ဆောက်ပုံမှာ '''Education'''ကိုကိုယ်စားပြုသည် အင်္ဂလိပ်အက္ခရာ '''E''' ပုံသဏ္ဌာန်ဖြစ်သည်။ ထိုသို့တည်ဆောက်ရခြင်း ရည်ရွယ်ချက်မှာ [[ဒုတိယကမ္ဘာစစ်]]တွင်း ပညာရေးအဆောက်အအုံဖြစ်ကြောင်းသိစေလိုခြင်းဖြစ်သည်။ == ထင်ရှားသောနေရာများ == * နဝဒေးစာကြည့်တိုက် * စိန်ရတုအထိမ်းအမှတ်သစ်ပင် * သပြေခန်းမ * မုန့်ဈေးတန်း * ကျောင်းတွင်းဆေးပေးခန်း * ကျွန်းပင်ကြီးများ == ထင်ရှားသော ကျောင်းသား/ကျောင်းသားဟောင်းများ == အ.ထ.က (၁) သင်္ဃန်းကျွန်းမှ ထင်းရှားသောပုဂ္ဂိုလ် အမြောက်အမြား ထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့ထဲမှ အချို့မှာ အောက်ပါတိုင်း ဖြစ်သည်။ === နိုင်ငံရေးသမားများ === * [[မိုးသီးဇွန်]] * [[မင်းကိုနိုင်]] === စာရေးဆရာများ === * [[မင်းလူ]] * [[နေရီ]] * [[ဦးအေးချစ် EEAC]] === အတတ်ပညာရှင်များ === မြန်မာနိုင်ငံခရစ်ယာန်မျက်မမြင်များမိတ်သဟာယမှ * [[ဦးသိန်းလွင်]] == ပြင်ပလင့်ခ်များ == * [http://behs1school.blogspot.com/ Blogspot web] * [http://behs1school.blogspot.com/2012_07_01_archive.html ကျောင်းဓာတ်ပုံများ] [[Category:ရန်ကုန်မြို့ရှိ အထက်တန်းကျောင်းများ|သင်္ကန်းကျွန်း]] m2o9wuyllqjqhbt2xw4ltjoo5frlla2 1051382 1051381 2026-09-03T13:28:49Z ~2026-47689-05 147752 1051382 wikitext text/x-wiki {{Infobox school | name = အ.ထ.က. (၁) သင်္ဃန်းကျွန်း | image= | caption = အ.ထ.က. (၁) သင်္ဃန်းကျွန်း | logo = [[File:Logo of behs 1 thingyankyun.PNG|150px]] | motto = ပညာရေးဖြင့် ခေတ်မီဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်သော နိုင်ငံတော်ကြီးကို တည်ဆောက်အံ့။ | motto_translation = | established = ၁၉၄၅ | type =အများဆိုင် | acres = | founder = | principal = ဒေါ် စန်းစန်းမြင့် | faculty = | students = ၁၀,၀၀၀ဦးကျော်ခန့် | mascot = | colors = အဖြူ နှင့် အစိမ်း | city = [[ရန်ကုန်မြို့]] | state = [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]] | country = [[မြန်မာနိုင်ငံ]] | website = | grades = ဆဌမတန်း - ဒွာဒဿမတန်း Grade 6 - Grade 12 | address = ဘုရားလမ်း၊ လေးထောင့်ကန်လမ်းမကြီး ၊ သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ်။ | newspaper = | yearbook = | nickname = ထ(၁)သင်္ဃန်းကျွန်း | schoolnumber = ၁ | schoolboard = }} '''အမှတ်(၁) အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း''' သည် [[သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ်]] ၊[[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]] ၊[[ရန်ကုန်မြို့]] ၊လေးထောင့်ကန်လမ်းမကြီး၊ ဘုရားလမ်းအနီး၊ ဘုရားလမ်းမှတ်တိုင်ရှေ့တွင် တည်ရှိသည်။ စံပြဆေးရုံ နှင့် ကျိုက္ကစံဆံတော်ရှင်စေတီတော်ကြီးအနီးတွင်တည်ရှိသည်။ '''အမှတ်(၁) အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း''' သည် ရန်ကုန်အရှေ့ပိုင်းခရိုင်၊ သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ်အတွင်းရှိ ထင်ရှားပြီး အောင်ချက်ကောင်းသော အစိုးရအထက်တန်းကျောင်းကြီးများထဲတွင် တစ်ကျောင်းအပါအဝင် ဖြစ်သည်။ ဆဠမတန်းမှ ဒွဒဿမတန်း (Grade 6 - Grade 12) အထိ ပညာသင်ကြားနိုင်သည်။ == ကျောင်းအဆောက်အဦးများ == '''သ‌ပြေဆောင်''' * ပထမထပ် - စာသင်ခန်း ၁၁ ခန်း၊ ဘုရားခန်း ၁ ခန်း၊ ဟောပြောပွဲခန်းမ ၁ ခု၊ လှေခါး ၄ ခု * မြေညီထပ် - ကျောင်းအုပ်ရုံးခန်း၊ အစည်းအဝေးခန်း၊ စတိုခန်း၊ စာရေးရုံးခန်း၊ နားနေဆောင် ၂ ခု၊ ကွန်ပြူတာခန်း၊ စာသင်ခန်း ၂ ခန်း၊ အရန်စာသင်ခန်း ၁ ခန်း၊ ဓာတုဗေဒလက်တွေ့ခန်း၊ ရူပဗေဒလက်တွေ့ခန်း၊ ဇီဝဗေဒလက်တွေ့ခန်း၊ လှေခါး၊ အိမ်သာ '''ပိတောက်ဆောင်''' * ပထမထပ် - စာသင်ခန်း ၄ ခန်း၊ လှေခါး * မြေညီထပ် - စာသင်ခန်း ၄ ခန်း၊ လှေခါး '''အင်ကြင်း‌ဆောင်''' * မြေညီထပ် - စာသင်ခန်း ၂ ခန်း၊ နားနေခန်း ၁ ခန်း '''သရဖီဆောင်'''(အလျား ၁၁၅ပေ၊ အနံ ၃၀ပေ၊ အမြင့် ၄၀ပေ) * ဒုတိယထပ် - အိမ်သာ၊ လှေခါး၊ စာသင်ခန်း ၃ခန်း * ပထမထပ် - အိမ်သာ၊ လှေခါး၊ စာသင်ခန်း ၃ခန်း * မြေညီထပ် - အိမ်သာ၊ လှေခါး၊ စာသင်ခန်း ၃ခန်း '''ခရေဆောင်''' * ပထမထပ် - စာသင်ခန်း ၆ ခန်း၊ နားနေခန်း ၁ ခန်း * မြေညီထပ် - စာသင်ခန်း ၇ ခန်း၊ အိမ်သာ သပြေဆောင်၏တည်ဆောက်ပုံမှာ '''Education''' ကိုကိုယ်စားပြုသည် အင်္ဂလိပ်အက္ခရာ '''E''' ပုံသဏ္ဌာန်ဖြစ်သည်။ ထိုသို့တည်ဆောက်ရခြင်း ရည်ရွယ်ချက်မှာ [[ဒုတိယကမ္ဘာစစ်]]တွင်း ပညာရေးအဆောက်အအုံဖြစ်ကြောင်းသိစေလိုခြင်းဖြစ်သည်။ == ထင်ရှားသောနေရာများ == * နဝဒေးစာကြည့်တိုက် * စိန်ရတုအထိမ်းအမှတ်သစ်ပင် * သပြေခန်းမ * မုန့်ဈေးတန်း * ကျောင်းတွင်းဆေးပေးခန်း * ကျွန်းပင်ကြီးများ == ထင်ရှားသော ကျောင်းသား/ကျောင်းသားဟောင်းများ == အ.ထ.က (၁) သင်္ဃန်းကျွန်းမှ ထင်းရှားသောပုဂ္ဂိုလ် အမြောက်အမြား ထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့ထဲမှ အချို့မှာ အောက်ပါတိုင်း ဖြစ်သည်။ === နိုင်ငံရေးသမားများ === * [[မိုးသီးဇွန်]] * [[မင်းကိုနိုင်]] === စာရေးဆရာများ === * [[မင်းလူ]] * [[နေရီ]] * [[ဦးအေးချစ် EEAC]] === အတတ်ပညာရှင်များ === မြန်မာနိုင်ငံခရစ်ယာန်မျက်မမြင်များမိတ်သဟာယမှ * [[ဦးသိန်းလွင်]] == ပြင်ပလင့်ခ်များ == * [http://behs1school.blogspot.com/ Blogspot web] * [http://behs1school.blogspot.com/2012_07_01_archive.html ကျောင်းဓာတ်ပုံများ] [[Category:ရန်ကုန်မြို့ရှိ အထက်တန်းကျောင်းများ|သင်္ကန်းကျွန်း]] 6wendfdmyf93k5bhbp6kerwktdzhhb3 1051383 1051382 2026-09-03T13:39:41Z ~2026-47805-20 147754 /* */ 1051383 wikitext text/x-wiki {{Infobox school | name = အ.ထ.က. (၁) သင်္ဃန်းကျွန်း | image= | caption = အ.ထ.က. (၁) သင်္ဃန်းကျွန်း | logo = [[File:Logo of behs 1 thingyankyun.PNG|150px]] | motto = ပညာရေးဖြင့် ခေတ်မီဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်သော နိုင်ငံတော်ကြီးကို တည်ဆောက်အံ့။ | motto_translation = | established = ၁၉၄၅ | type =အများဆိုင် | acres = | founder = | principal = ဒေါ် စန်းစန်းမြင့် | faculty = | students = ၁၀,၀၀၀ဦးကျော်ခန့် | mascot = | colors = အဖြူ နှင့် အစိမ်း | city = [[ရန်ကုန်မြို့]] | state = [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]] | country = [[မြန်မာနိုင်ငံ]] | website = | grades = ဆဌမတန်း - ဒွာဒဿမတန်း Grade 6 - Grade 12 | address = ဘုရားလမ်း၊ လေးထောင့်ကန်လမ်းမကြီး ၊ သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ်။ | newspaper = | yearbook = | nickname = ထ(၁)သင်္ဃန်းကျွန်း | schoolnumber = ၁ | schoolboard = }} '''အမှတ်(၁) အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း''' သည် [[သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ်]] ၊[[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]] ၊[[ရန်ကုန်မြို့]] ၊လေးထောင့်ကန်လမ်းမကြီး၊ ဘုရားလမ်းအနီး၊ ဘုရားလမ်းမှတ်တိုင်ရှေ့တွင် တည်ရှိသည်။ စံပြဆေးရုံ နှင့် ကျိုက္ကစံဆံတော်ရှင်စေတီတော်ကြီးအနီးတွင်တည်ရှိသည်။ '''အမှတ်(၁) အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း''' သည် ရန်ကုန်အရှေ့ပိုင်းခရိုင်၊ သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ်အတွင်းရှိ ထင်ရှားပြီး အောင်ချက်ကောင်းသော အစိုးရအထက်တန်းကျောင်းကြီးများထဲတွင် တစ်ကျောင်းအပါအဝင် ဖြစ်သည်။ ဆဠမတန်းမှ ဒွဒဿမတန်း (Grade 6 - Grade 12) အထိ ပညာသင်ကြားနိုင်သည်။ == ကျောင်းအဆောက်အဦးများ == '''သ‌ပြေဆောင်''' * ပထမထပ် - စာသင်ခန်း ၁၁ ခန်း၊ ဘုရားခန်း ၁ ခန်း၊ ဟောပြောပွဲခန်းမ ၁ ခု၊ လှေခါး ၄ ခု * မြေညီထပ် - ကျောင်းအုပ်ရုံးခန်း၊ အစည်းအဝေးခန်း၊ စတိုခန်း၊ စာရေးရုံးခန်း၊ နားနေဆောင် ၂ ခု၊ ကွန်ပြူတာခန်း၊ စာသင်ခန်း ၂ ခန်း၊ အရန်စာသင်ခန်း ၁ ခန်း၊ ဓာတုဗေဒလက်တွေ့ခန်း၊ ရူပဗေဒလက်တွေ့ခန်း၊ ဇီဝဗေဒလက်တွေ့ခန်း၊ လှေခါး၊ အိမ်သာ '''ပိတောက်ဆောင်''' * ပထမထပ် - စာသင်ခန်း ၄ ခန်း၊ လှေခါး * မြေညီထပ် - စာသင်ခန်း ၄ ခန်း၊ လှေခါး '''အင်ကြင်း‌ဆောင်''' * မြေညီထပ် - စာသင်ခန်း ၂ ခန်း၊ နားနေခန်း ၁ ခန်း '''သရဖီဆောင်'''(အလျား ၁၁၅ပေ၊ အနံ ၃၀ပေ၊ အမြင့် ၄၀ပေ) * ဒုတိယထပ် - အိမ်သာ၊ လှေခါး၊ စာသင်ခန်း ၃ခန်း * ပထမထပ် - အိမ်သာ၊ လှေခါး၊ စာသင်ခန်း ၃ခန်း * မြေညီထပ် - အိမ်သာ၊ လှေခါး၊ စာသင်ခန်း ၃ခန်း '''ခရေဆောင်''' * ပထမထပ် - စာသင်ခန်း ၆ ခန်း၊ နားနေခန်း ၁ ခန်း * မြေညီထပ် - စာသင်ခန်း ၇ ခန်း၊ အိမ်သာ သပြေဆောင်၏တည်ဆောက်ပုံမှာ '''Education''' ကိုကိုယ်စားပြုသည် အင်္ဂလိပ်အက္ခရာ '''E''' ပုံသဏ္ဌာန်ဖြစ်သည်။ ထိုသို့တည်ဆောက်ရခြင်း ရည်ရွယ်ချက်မှာ [[ဒုတိယကမ္ဘာစစ်]]တွင်း ပညာရေးအဆောက်အအုံဖြစ်ကြောင်းသိစေလိုခြင်းဖြစ်သည်။ စနစ်သစ် ဒဿမတန်း(Grade-10) ဖတ်စာအုပ် စာမျက်နှာ ၂၅ တွင် အမှတ် (၁) အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း မှ ကျောင်းသားဟောင်းစာရေးဆရာ မင်းလူ ၏ '''စာပေအင်တာဗျူး (နှစ်ဦးအပြန်အလှန်အပြောပုံစံ''' တွင် '''(သင်္ကန်းကျွန်း အ ထ က ၁)''' ဟု မှတ်တမ်းတင်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite book |last=Grade 10 , Government's Myanmar Textbook. |first=Grade 10 , Government's Myanmar Textbook. |date=2020 |year=2020 |title=မြန်မာစာ ကျောင်းသုံးစာအုပ် ဒဿမတန်း |publisher=ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန |location=Myanmar |publication-date=2020 |pages=page=25 |language=မြန်မာစာ}}</ref> == ထင်ရှားသောနေရာများ == * နဝဒေးစာကြည့်တိုက် * စိန်ရတုအထိမ်းအမှတ်သစ်ပင် * သပြေခန်းမ * မုန့်ဈေးတန်း * ကျောင်းတွင်းဆေးပေးခန်း * ကျွန်းပင်ကြီးများ == ထင်ရှားသော ကျောင်းသား/ကျောင်းသားဟောင်းများ == အ.ထ.က (၁) သင်္ဃန်းကျွန်းမှ ထင်းရှားသောပုဂ္ဂိုလ် အမြောက်အမြား ထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့ထဲမှ အချို့မှာ အောက်ပါတိုင်း ဖြစ်သည်။ === နိုင်ငံရေးသမားများ === * [[မိုးသီးဇွန်]] * [[မင်းကိုနိုင်]] === စာရေးဆရာများ === * [[မင်းလူ]] * [[နေရီ]] * [[ဦးအေးချစ် EEAC]] === အတတ်ပညာရှင်များ === မြန်မာနိုင်ငံခရစ်ယာန်မျက်မမြင်များမိတ်သဟာယမှ * [[ဦးသိန်းလွင်]] == ပြင်ပလင့်ခ်များ == * [http://behs1school.blogspot.com/ Blogspot web] * [http://behs1school.blogspot.com/2012_07_01_archive.html ကျောင်းဓာတ်ပုံများ] [[Category:ရန်ကုန်မြို့ရှိ အထက်တန်းကျောင်းများ|သင်္ကန်းကျွန်း]] fux5wayr9u3xaziwn09mvxegs1b97mz 1051384 1051383 2026-09-03T13:43:02Z ~2026-47805-20 147754 /* */ 1051384 wikitext text/x-wiki {{Infobox school | name = အ.ထ.က. (၁) သင်္ဃန်းကျွန်း | image= | caption = အ.ထ.က. (၁) သင်္ဃန်းကျွန်း | logo = [[File:Logo of behs 1 thingyankyun.PNG|150px]] | motto = ပညာရေးဖြင့် ခေတ်မီဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်သော နိုင်ငံတော်ကြီးကို တည်ဆောက်အံ့။ | motto_translation = | established = ၁၉၄၅ | type =အများဆိုင် | acres = | founder = | principal = ဒေါ် စန်းစန်းမြင့် | faculty = | students = ၁,၀၀၀ဦးကျော်ခန့် | mascot = | colors = အဖြူ နှင့် အစိမ်း | city = [[ရန်ကုန်မြို့]] | state = [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]] | country = [[မြန်မာနိုင်ငံ]] | website = | grades = ဆဌမတန်း - ဒွာဒဿမတန်း Grade 6 - Grade 12 | address = ဘုရားလမ်း၊ လေးထောင့်ကန်လမ်းမကြီး ၊ သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ်။ | newspaper = | yearbook = | nickname = ထ(၁)သင်္ဃန်းကျွန်း | schoolnumber = ၁ | schoolboard = }} '''အမှတ်(၁) အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း''' သည် [[သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ်]] ၊[[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]] ၊[[ရန်ကုန်မြို့]] ၊လေးထောင့်ကန်လမ်းမကြီး၊ ဘုရားလမ်းအနီး၊ ဘုရားလမ်းမှတ်တိုင်ရှေ့တွင် တည်ရှိသည်။ စံပြဆေးရုံ နှင့် ကျိုက္ကစံဆံတော်ရှင်စေတီတော်ကြီးအနီးတွင်တည်ရှိသည်။ '''အမှတ်(၁) အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း''' သည် ရန်ကုန်အရှေ့ပိုင်းခရိုင်၊ သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ်အတွင်းရှိ ထင်ရှားပြီး အောင်ချက်ကောင်းသော အစိုးရအထက်တန်းကျောင်းကြီးများထဲတွင် တစ်ကျောင်းအပါအဝင် ဖြစ်သည်။ ဆဠမတန်းမှ ဒွဒဿမတန်း (Grade 6 - Grade 12) အထိ ပညာသင်ကြားနိုင်သည်။ == ကျောင်းအဆောက်အဦးများ == '''သ‌ပြေဆောင်''' * ပထမထပ် - စာသင်ခန်း ၁၁ ခန်း၊ ဘုရားခန်း ၁ ခန်း၊ ဟောပြောပွဲခန်းမ ၁ ခု၊ လှေခါး ၄ ခု * မြေညီထပ် - ကျောင်းအုပ်ရုံးခန်း၊ အစည်းအဝေးခန်း၊ စတိုခန်း၊ စာရေးရုံးခန်း၊ နားနေဆောင် ၂ ခု၊ ကွန်ပြူတာခန်း၊ စာသင်ခန်း ၂ ခန်း၊ အရန်စာသင်ခန်း ၁ ခန်း၊ ဓာတုဗေဒလက်တွေ့ခန်း၊ ရူပဗေဒလက်တွေ့ခန်း၊ ဇီဝဗေဒလက်တွေ့ခန်း၊ လှေခါး၊ အိမ်သာ '''ပိတောက်ဆောင်''' * ပထမထပ် - စာသင်ခန်း ၄ ခန်း၊ လှေခါး * မြေညီထပ် - စာသင်ခန်း ၄ ခန်း၊ လှေခါး '''အင်ကြင်း‌ဆောင်''' * မြေညီထပ် - စာသင်ခန်း ၂ ခန်း၊ နားနေခန်း ၁ ခန်း '''သရဖီဆောင်'''(အလျား ၁၁၅ပေ၊ အနံ ၃၀ပေ၊ အမြင့် ၄၀ပေ) * ဒုတိယထပ် - အိမ်သာ၊ လှေခါး၊ စာသင်ခန်း ၃ခန်း * ပထမထပ် - အိမ်သာ၊ လှေခါး၊ စာသင်ခန်း ၃ခန်း * မြေညီထပ် - အိမ်သာ၊ လှေခါး၊ စာသင်ခန်း ၃ခန်း '''ခရေဆောင်''' * ပထမထပ် - စာသင်ခန်း ၆ ခန်း၊ နားနေခန်း ၁ ခန်း * မြေညီထပ် - စာသင်ခန်း ၇ ခန်း၊ အိမ်သာ သပြေဆောင်၏တည်ဆောက်ပုံမှာ '''Education''' ကိုကိုယ်စားပြုသည် အင်္ဂလိပ်အက္ခရာ '''E''' ပုံသဏ္ဌာန်ဖြစ်သည်။ ထိုသို့တည်ဆောက်ရခြင်း ရည်ရွယ်ချက်မှာ [[ဒုတိယကမ္ဘာစစ်]]တွင်း ပညာရေးအဆောက်အအုံဖြစ်ကြောင်းသိစေလိုခြင်းဖြစ်သည်။ စနစ်သစ် ဒဿမတန်း(Grade-10) ဖတ်စာအုပ် စာမျက်နှာ ၂၅ တွင် အမှတ် (၁) အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း မှ ကျောင်းသားဟောင်းစာရေးဆရာ မင်းလူ ၏ '''စာပေအင်တာဗျူး (နှစ်ဦးအပြန်အလှန်အပြောပုံစံ''' တွင် '''(သင်္ကန်းကျွန်း အ ထ က ၁)''' ဟု မှတ်တမ်းတင်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite book |last=Grade 10 , Government's Myanmar Textbook. |first=Grade 10 , Government's Myanmar Textbook. |date=2020 |year=2020 |title=မြန်မာစာ ကျောင်းသုံးစာအုပ် ဒဿမတန်း |publisher=ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန |location=Myanmar |publication-date=2020 |pages=page=25 |language=မြန်မာစာ}}</ref> == ထင်ရှားသောနေရာများ == * နဝဒေးစာကြည့်တိုက် * စိန်ရတုအထိမ်းအမှတ်သစ်ပင် * သပြေခန်းမ * မုန့်ဈေးတန်း * ကျောင်းတွင်းဆေးပေးခန်း * ကျွန်းပင်ကြီးများ == ထင်ရှားသော ကျောင်းသား/ကျောင်းသားဟောင်းများ == အ.ထ.က (၁) သင်္ဃန်းကျွန်းမှ ထင်းရှားသောပုဂ္ဂိုလ် အမြောက်အမြား ထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့ထဲမှ အချို့မှာ အောက်ပါတိုင်း ဖြစ်သည်။ === နိုင်ငံရေးသမားများ === * [[မိုးသီးဇွန်]] * [[မင်းကိုနိုင်]] === စာရေးဆရာများ === * [[မင်းလူ]] * [[နေရီ]] * [[ဦးအေးချစ် EEAC]] === အတတ်ပညာရှင်များ === မြန်မာနိုင်ငံခရစ်ယာန်မျက်မမြင်များမိတ်သဟာယမှ * [[ဦးသိန်းလွင်]] == ပြင်ပလင့်ခ်များ == * [http://behs1school.blogspot.com/ Blogspot web] * [http://behs1school.blogspot.com/2012_07_01_archive.html ကျောင်းဓာတ်ပုံများ] [[Category:ရန်ကုန်မြို့ရှိ အထက်တန်းကျောင်းများ|သင်္ကန်းကျွန်း]] dytfz2gsqja095c8qxwbh52ygfsa0mi 1051386 1051384 2026-09-03T13:46:12Z ~2026-47805-20 147754 /* */ 1051386 wikitext text/x-wiki {{Infobox school | name = အ.ထ.က. (၁) သင်္ဃန်းကျွန်း | image= | caption = အ.ထ.က. (၁) သင်္ဃန်းကျွန်း | logo = [[File:Logo of behs 1 thingyankyun.PNG|150px]] | motto = ပညာရေးဖြင့် ခေတ်မီဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်သော နိုင်ငံတော်ကြီးကို တည်ဆောက်အံ့။ | motto_translation = | established = ၁၉၄၅ | type =အများဆိုင် | acres = | founder = | principal = ဒေါ် စန်းစန်းမြင့် | faculty = | students = ၁,၀၀၀ဦးကျော်ခန့် | mascot = | colors = အဖြူ နှင့် အစိမ်း | city = [[ရန်ကုန်မြို့]] | state = [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]] | country = [[မြန်မာနိုင်ငံ]] | website = | grades = ဆဌမတန်း - ဒွာဒဿမတန်း Grade 6 - Grade 12 | address = ဘုရားလမ်း၊ လေးထောင့်ကန်လမ်းမကြီး ၊ သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ်။ | newspaper = | yearbook = | nickname = ထ(၁)သင်္ဃန်းကျွန်း | schoolnumber = ၁ | schoolboard = }} '''အမှတ်(၁) အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း''' သည် [[သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ်]] ၊[[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]] ၊[[ရန်ကုန်မြို့]] ၊လေးထောင့်ကန်လမ်းမကြီး၊ ဘုရားလမ်းအနီး၊ ဘုရားလမ်းမှတ်တိုင်ရှေ့တွင် တည်ရှိသည်။ မြို့လယ်မှ ၁၀ကီလိုမီတာအကွာ၊ [[သင်္ဃန်းကျွန်းစံပြဆေးရုံ|စံပြဆေးရုံ]] နှင့် ကျိုက္ကစံဆံတော်ရှင်စေတီတော်ကြီးအနီးတွင်တည်ရှိသည်။ '''အမှတ်(၁) အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း''' သည် ရန်ကုန်အရှေ့ပိုင်းခရိုင်၊ သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ်အတွင်းရှိ ထင်ရှားပြီး အောင်ချက်ကောင်းသော အစိုးရအထက်တန်းကျောင်းကြီးများထဲတွင် တစ်ကျောင်းအပါအဝင် ဖြစ်သည်။ ဆဠမတန်းမှ ဒွဒဿမတန်း (Grade 6 - Grade 12) အထိ ပညာသင်ကြားနိုင်သည်။ == ကျောင်းအဆောက်အဦးများ == '''သ‌ပြေဆောင်''' * ပထမထပ် - စာသင်ခန်း ၁၁ ခန်း၊ ဘုရားခန်း ၁ ခန်း၊ ဟောပြောပွဲခန်းမ ၁ ခု၊ လှေခါး ၄ ခု * မြေညီထပ် - ကျောင်းအုပ်ရုံးခန်း၊ အစည်းအဝေးခန်း၊ စတိုခန်း၊ စာရေးရုံးခန်း၊ နားနေဆောင် ၂ ခု၊ ကွန်ပြူတာခန်း၊ စာသင်ခန်း ၂ ခန်း၊ အရန်စာသင်ခန်း ၁ ခန်း၊ ဓာတုဗေဒလက်တွေ့ခန်း၊ ရူပဗေဒလက်တွေ့ခန်း၊ ဇီဝဗေဒလက်တွေ့ခန်း၊ လှေခါး၊ အိမ်သာ '''ပိတောက်ဆောင်''' * ပထမထပ် - စာသင်ခန်း ၄ ခန်း၊ လှေခါး * မြေညီထပ် - စာသင်ခန်း ၄ ခန်း၊ လှေခါး '''အင်ကြင်း‌ဆောင်''' * မြေညီထပ် - စာသင်ခန်း ၂ ခန်း၊ နားနေခန်း ၁ ခန်း '''သရဖီဆောင်'''(အလျား ၁၁၅ပေ၊ အနံ ၃၀ပေ၊ အမြင့် ၄၀ပေ) * ဒုတိယထပ် - အိမ်သာ၊ လှေခါး၊ စာသင်ခန်း ၃ခန်း * ပထမထပ် - အိမ်သာ၊ လှေခါး၊ စာသင်ခန်း ၃ခန်း * မြေညီထပ် - အိမ်သာ၊ လှေခါး၊ စာသင်ခန်း ၃ခန်း '''ခရေဆောင်''' * ပထမထပ် - စာသင်ခန်း ၆ ခန်း၊ နားနေခန်း ၁ ခန်း * မြေညီထပ် - စာသင်ခန်း ၇ ခန်း၊ အိမ်သာ သပြေဆောင်၏တည်ဆောက်ပုံမှာ '''Education''' ကိုကိုယ်စားပြုသည် အင်္ဂလိပ်အက္ခရာ '''E''' ပုံသဏ္ဌာန်ဖြစ်သည်။ ထိုသို့တည်ဆောက်ရခြင်း ရည်ရွယ်ချက်မှာ [[ဒုတိယကမ္ဘာစစ်]]တွင်း ပညာရေးအဆောက်အအုံဖြစ်ကြောင်းသိစေလိုခြင်းဖြစ်သည်။ စနစ်သစ် ဒဿမတန်း(Grade-10) ဖတ်စာအုပ် စာမျက်နှာ ၂၅ တွင် အမှတ် (၁) အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း မှ ကျောင်းသားဟောင်းစာရေးဆရာ မင်းလူ ၏ '''စာပေအင်တာဗျူး (နှစ်ဦးအပြန်အလှန်အပြောပုံစံ''' တွင် '''(သင်္ကန်းကျွန်း အ ထ က ၁)''' ဟု မှတ်တမ်းတင်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite book |last=Grade 10 , Government's Myanmar Textbook. |first=Grade 10 , Government's Myanmar Textbook. |date=2020 |year=2020 |title=မြန်မာစာ ကျောင်းသုံးစာအုပ် ဒဿမတန်း |publisher=ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန |location=Myanmar |publication-date=2020 |pages=page=25 |language=မြန်မာစာ}}</ref> == ထင်ရှားသောနေရာများ == * နဝဒေးစာကြည့်တိုက် * စိန်ရတုအထိမ်းအမှတ်သစ်ပင် * သပြေခန်းမ * မုန့်ဈေးတန်း * ကျောင်းတွင်းဆေးပေးခန်း * ကျွန်းပင်ကြီးများ == ထင်ရှားသော ကျောင်းသား/ကျောင်းသားဟောင်းများ == အ.ထ.က (၁) သင်္ဃန်းကျွန်းမှ ထင်းရှားသောပုဂ္ဂိုလ် အမြောက်အမြား ထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့ထဲမှ အချို့မှာ အောက်ပါတိုင်း ဖြစ်သည်။ === နိုင်ငံရေးသမားများ === * [[မိုးသီးဇွန်]] * [[မင်းကိုနိုင်]] === စာရေးဆရာများ === * [[မင်းလူ]] * [[နေရီ]] * [[ဦးအေးချစ် EEAC]] === အတတ်ပညာရှင်များ === မြန်မာနိုင်ငံခရစ်ယာန်မျက်မမြင်များမိတ်သဟာယမှ * [[ဦးသိန်းလွင်]] == ပြင်ပလင့်ခ်များ == * [http://behs1school.blogspot.com/ Blogspot web] * [http://behs1school.blogspot.com/2012_07_01_archive.html ကျောင်းဓာတ်ပုံများ] [[Category:ရန်ကုန်မြို့ရှိ အထက်တန်းကျောင်းများ|သင်္ကန်းကျွန်း]] 1fwgxpybf0m7i2f810cij2kfjwuh61f 1051387 1051386 2026-09-03T13:50:38Z ~2026-47805-20 147754 /* */ 1051387 wikitext text/x-wiki {{Infobox school | name = အ.ထ.က. (၁) သင်္ဃန်းကျွန်း | image= | caption = အ.ထ.က. (၁) သင်္ဃန်းကျွန်း | logo = [[File:Logo of behs 1 thingyankyun.PNG|150px]] | motto = ပညာရေးဖြင့် ခေတ်မီဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်သော နိုင်ငံတော်ကြီးကို တည်ဆောက်အံ့။ | motto_translation = | established = ၁၉၄၅ | type =အများဆိုင် | acres = | founder = | principal = ဒေါ် စန်းစန်းမြင့် | faculty = | students = ၁,၀၀၀ဦးကျော်ခန့် | mascot = | colors = အဖြူ နှင့် အစိမ်း | city = [[ရန်ကုန်မြို့]] | state = [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]] | country = [[မြန်မာနိုင်ငံ]] | website = | grades = ဆဌမတန်း - ဒွာဒဿမတန်း Grade 6 - Grade 12 | address = ဘုရားလမ်း၊ လေးထောင့်ကန်လမ်းမကြီး ၊ သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ် | newspaper = | yearbook = | nickname = ထ(၁)သင်္ဃန်းကျွန်း | schoolnumber = ၁ | schoolboard = }} '''အမှတ်(၁) အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း''' သည် [[သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ်]] ၊[[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]] ၊[[ရန်ကုန်မြို့]] ၊လေးထောင့်ကန်လမ်းမကြီး၊ ဘုရားလမ်းအနီး၊ ဘုရားလမ်းမှတ်တိုင်ရှေ့တွင် တည်ရှိသည်။ မြို့လယ်မှ ၁၀ကီလိုမီတာအကွာ၊ [[သင်္ဃန်းကျွန်းစံပြဆေးရုံ|စံပြဆေးရုံ]] နှင့် ကျိုက္ကစံဆံတော်ရှင်စေတီတော်ကြီးအနီးတွင်တည်ရှိသည်။ '''အမှတ်(၁) အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း''' သည် ရန်ကုန်အရှေ့ပိုင်းခရိုင်၊ သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ်အတွင်းရှိ ထင်ရှားပြီး အောင်ချက်ကောင်းသော အစိုးရအထက်တန်းကျောင်းကြီးများထဲတွင် တစ်ကျောင်းအပါအဝင် ဖြစ်သည်။ ဆဠမတန်းမှ ဒွဒဿမတန်း (Grade 6 - Grade 12) အထိ ပညာသင်ကြားနိုင်သည်။ == ကျောင်းအဆောက်အဦးများ == '''သ‌ပြေဆောင်''' * ပထမထပ် - စာသင်ခန်း ၁၁ ခန်း၊ ဘုရားခန်း ၁ ခန်း၊ ဟောပြောပွဲခန်းမ ၁ ခု၊ လှေခါး ၄ ခု * မြေညီထပ် - ကျောင်းအုပ်ရုံးခန်း၊ အစည်းအဝေးခန်း၊ စတိုခန်း၊ စာရေးရုံးခန်း၊ နားနေဆောင် ၂ ခု၊ ကွန်ပြူတာခန်း၊ စာသင်ခန်း ၂ ခန်း၊ အရန်စာသင်ခန်း ၁ ခန်း၊ ဓာတုဗေဒလက်တွေ့ခန်း၊ ရူပဗေဒလက်တွေ့ခန်း၊ ဇီဝဗေဒလက်တွေ့ခန်း၊ လှေခါး၊ အိမ်သာ '''ပိတောက်ဆောင်''' * ပထမထပ် - စာသင်ခန်း ၄ ခန်း၊ လှေခါး * မြေညီထပ် - စာသင်ခန်း ၄ ခန်း၊ လှေခါး '''အင်ကြင်း‌ဆောင်''' * မြေညီထပ် - စာသင်ခန်း ၂ ခန်း၊ နားနေခန်း ၁ ခန်း '''သရဖီဆောင်'''(အလျား ၁၁၅ပေ၊ အနံ ၃၀ပေ၊ အမြင့် ၄၀ပေ) * ဒုတိယထပ် - အိမ်သာ၊ လှေခါး၊ စာသင်ခန်း ၃ခန်း * ပထမထပ် - အိမ်သာ၊ လှေခါး၊ စာသင်ခန်း ၃ခန်း * မြေညီထပ် - အိမ်သာ၊ လှေခါး၊ စာသင်ခန်း ၃ခန်း '''ခရေဆောင်''' * ပထမထပ် - စာသင်ခန်း ၆ ခန်း၊ နားနေခန်း ၁ ခန်း * မြေညီထပ် - စာသင်ခန်း ၇ ခန်း၊ အိမ်သာ သပြေဆောင်၏တည်ဆောက်ပုံမှာ '''Education''' ကိုကိုယ်စားပြုသည် အင်္ဂလိပ်အက္ခရာ '''E''' ပုံသဏ္ဌာန်ဖြစ်သည်။ ထိုသို့တည်ဆောက်ရခြင်း ရည်ရွယ်ချက်မှာ [[ဒုတိယကမ္ဘာစစ်]]တွင်း ပညာရေးအဆောက်အအုံဖြစ်ကြောင်းသိစေလိုခြင်းဖြစ်သည်။ စနစ်သစ် ဒဿမတန်း(Grade-10) ဖတ်စာအုပ် စာမျက်နှာ ၂၅ တွင် အမှတ် (၁) အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ် မှ ကျောင်းသားဟောင်းစာရေးဆရာ မင်းလူ ၏ '''စာပေအင်တာဗျူး (နှစ်ဦးအပြန်အလှန်အပြောပုံစံ)''' တွင် '''(သင်္ကန်းကျွန်း အ ထ က ၁)''' ဟု မှတ်တမ်းတင်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite book |last=Grade 10 , Government's Myanmar Textbook. |first=Grade 10 , Government's Myanmar Textbook. |date=2020 |year=2020 |title=မြန်မာစာ ကျောင်းသုံးစာအုပ် ဒဿမတန်း |publisher=ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန |location=Myanmar |publication-date=2020 |pages=page=25 |language=မြန်မာစာ}}</ref> == ထင်ရှားသောနေရာများ == * နဝဒေးစာကြည့်တိုက် * စိန်ရတုအထိမ်းအမှတ်သစ်ပင် * သပြေခန်းမ * မုန့်ဈေးတန်း * ကျောင်းတွင်းဆေးပေးခန်း * ကျွန်းပင်ကြီးများ == ထင်ရှားသော ကျောင်းသား/ကျောင်းသားဟောင်းများ == အ.ထ.က (၁) သင်္ဃန်းကျွန်းမှ ထင်းရှားသောပုဂ္ဂိုလ် အမြောက်အမြား ထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့ထဲမှ အချို့မှာ အောက်ပါတိုင်း ဖြစ်သည်။ === နိုင်ငံရေးသမားများ === * [[မိုးသီးဇွန်]] * [[မင်းကိုနိုင်]] === စာရေးဆရာများ === * [[မင်းလူ]] * [[နေရီ]] * [[ဦးအေးချစ် EEAC]] === အတတ်ပညာရှင်များ === မြန်မာနိုင်ငံခရစ်ယာန်မျက်မမြင်များမိတ်သဟာယမှ * [[ဦးသိန်းလွင်]] == ပြင်ပလင့်ခ်များ == * [http://behs1school.blogspot.com/ Blogspot web] * [http://behs1school.blogspot.com/2012_07_01_archive.html ကျောင်းဓာတ်ပုံများ] [[Category:ရန်ကုန်မြို့ရှိ အထက်တန်းကျောင်းများ|သင်္ကန်းကျွန်း]] ll9im2p4jjywgzm9qxjdquy2cfh5cr9 1051389 1051387 2026-09-03T14:06:16Z ~2026-47805-20 147754 /* */ 1051389 wikitext text/x-wiki {{Infobox school | name = အ.ထ.က. (၁) သင်္ဃန်းကျွန်း | image= | caption = အ.ထ.က. (၁) သင်္ဃန်းကျွန်း | logo = [[File:Logo of behs 1 thingyankyun.PNG|150px]] | motto = ပညာရေးဖြင့် ခေတ်မီဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်သော နိုင်ငံတော်ကြီးကို တည်ဆောက်အံ့။ | motto_translation = | established = ၁၉၄၅ | type =အများဆိုင် | acres = | founder = | principal = ဒေါ် စန်းစန်းမြင့် | faculty = | students = ၁,၀၀၀ဦးကျော်ခန့် | mascot = | colors = အဖြူ နှင့် အစိမ်း | city = [[ရန်ကုန်မြို့]] | state = [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]] | country = [[မြန်မာနိုင်ငံ]] | website = | grades = ဆဌမတန်း - ဒွာဒဿမတန်း Grade 6 - Grade 12 | address = ဘုရားလမ်း၊ လေးထောင့်ကန်လမ်းမကြီး ၊ သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ် | newspaper = | yearbook = | nickname = ထ(၁)သင်္ဃန်းကျွန်း | schoolnumber = ၁ | schoolboard = }} '''အမှတ်(၁) အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း''' သည် [[သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ်]] ၊[[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]] ၊[[ရန်ကုန်မြို့]] ၊လေးထောင့်ကန်လမ်းမကြီး၊ ဘုရားလမ်းအနီး၊ ဘုရားလမ်းမှတ်တိုင်ရှေ့တွင် တည်ရှိသည်။ မြို့လယ်မှ ၁၀ကီလိုမီတာအကွာ၊ [[သင်္ဃန်းကျွန်းစံပြဆေးရုံ|စံပြဆေးရုံ]] နှင့် ကျိုက္ကစံဆံတော်ရှင်စေတီတော်ကြီးအနီးတွင်တည်ရှိသည်။ '''အမှတ်(၁) အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း''' သည် ရန်ကုန်အရှေ့ပိုင်းခရိုင်၊ သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ်အတွင်းရှိ ထင်ရှားပြီး အောင်ချက်ကောင်းသော အစိုးရအထက်တန်းကျောင်းကြီးများထဲတွင် တစ်ကျောင်းအပါအဝင် ဖြစ်သည်။ ဆဠမတန်းမှ ဒွဒဿမတန်း (Grade 6 - Grade 12) အထိ ပညာသင်ကြားနိုင်သည်။ == ကျောင်းအဆောက်အဦးများ == '''သ‌ပြေဆောင်''' * ပထမထပ် - စာသင်ခန်း ၁၁ ခန်း၊ ဘုရားခန်း ၁ ခန်း၊ ဟောပြောပွဲခန်းမ ၁ ခု၊ လှေခါး ၄ ခု * မြေညီထပ် - ကျောင်းအုပ်ရုံးခန်း၊ အစည်းအဝေးခန်း၊ စတိုခန်း၊ စာရေးရုံးခန်း၊ နားနေဆောင် ၂ ခု၊ ကွန်ပြူတာခန်း၊ စာသင်ခန်း ၂ ခန်း၊ အရန်စာသင်ခန်း ၁ ခန်း၊ ဓာတုဗေဒလက်တွေ့ခန်း၊ ရူပဗေဒလက်တွေ့ခန်း၊ ဇီဝဗေဒလက်တွေ့ခန်း၊ လှေခါး၊ အိမ်သာ '''ပိတောက်ဆောင်''' * ပထမထပ် - စာသင်ခန်း ၄ ခန်း၊ လှေခါး * မြေညီထပ် - စာသင်ခန်း ၄ ခန်း၊ လှေခါး '''အင်ကြင်း‌ဆောင်''' * မြေညီထပ် - စာသင်ခန်း ၂ ခန်း၊ နားနေခန်း ၁ ခန်း '''သရဖီဆောင်'''(အလျား ၁၁၅ပေ၊ အနံ ၃၀ပေ၊ အမြင့် ၄၀ပေ) * ဒုတိယထပ် - အိမ်သာ၊ လှေခါး၊ စာသင်ခန်း ၃ခန်း * ပထမထပ် - အိမ်သာ၊ လှေခါး၊ စာသင်ခန်း ၃ခန်း * မြေညီထပ် - အိမ်သာ၊ လှေခါး၊ စာသင်ခန်း ၃ခန်း '''ခရေဆောင်''' * ပထမထပ် - စာသင်ခန်း ၆ ခန်း၊ နားနေခန်း ၁ ခန်း * မြေညီထပ် - စာသင်ခန်း ၇ ခန်း၊ အိမ်သာ သပြေဆောင်၏တည်ဆောက်ပုံမှာ '''Education''' ကိုကိုယ်စားပြုသည် အင်္ဂလိပ်အက္ခရာ '''E''' ပုံသဏ္ဌာန်ဖြစ်သည်။ ထိုသို့တည်ဆောက်ရခြင်း ရည်ရွယ်ချက်မှာ [[ဒုတိယကမ္ဘာစစ်]]တွင်း ပညာရေးအဆောက်အအုံဖြစ်ကြောင်းသိစေလိုခြင်းဖြစ်သည်။ စနစ်သစ် ဒဿမတန်း(Grade-10) ဖတ်စာအုပ် စာမျက်နှာ ၂၅ တွင် အမှတ် (၁) အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ် မှ ကျောင်းသားဟောင်းစာရေးဆရာ မင်းလူ ၏ '''စာပေအင်တာဗျူး (နှစ်ဦးအပြန်အလှန်အပြောပုံစံ)''' တွင် '''(သင်္ကန်းကျွန်း အ ထ က ၁)''' ဟု မှတ်တမ်းတင်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite book |last=Grade 10 , Government's Myanmar Textbook. |first=Grade 10 , Government's Myanmar Textbook. |date=2020 |year=2020 |title=မြန်မာစာ ကျောင်းသုံးစာအုပ် ဒဿမတန်း |publisher=ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန |location=Myanmar |publication-date=2020 |pages=page=25 |language=မြန်မာစာ}}</ref> == ထင်ရှားသောနေရာများ == * နဝဒေးစာကြည့်တိုက် * စိန်ရတုအထိမ်းအမှတ်သစ်ပင် * သပြေခန်းမ * မုန့်ဈေးတန်း * ကျောင်းတွင်းဆေးပေးခန်း * ကျွန်းပင်ကြီးများ == ထင်ရှားသော ကျောင်းသား/ကျောင်းသားဟောင်းများ == အ.ထ.က (၁) သင်္ဃန်းကျွန်းမှ ထင်းရှားသောပုဂ္ဂိုလ် အမြောက်အမြား ထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့ထဲမှ အချို့မှာ အောက်ပါတိုင်း ဖြစ်သည်။ === နိုင်ငံရေးသမားများ === * [[မိုးသီးဇွန်]] * [[မင်းကိုနိုင်]] === စာရေးဆရာများ === * [[မင်းလူ]] * [[နေရီ]] * [[ဦးအေးချစ် EEAC]] === အတတ်ပညာရှင်များ === မြန်မာနိုင်ငံခရစ်ယာန်မျက်မမြင်များမိတ်သဟာယမှ * [[ဦးသိန်းလွင်]] == ပြင်ပလင့်ခ်များ == * [http://behs1school.blogspot.com/ Blogspot web] * [http://behs1school.blogspot.com/2012_07_01_archive.html ကျောင်းဓာတ်ပုံများ] * ပညာစင်စစ် သင်္ဃန်းကျွန်းတစ် [[Category:ရန်ကုန်မြို့ရှိ အထက်တန်းကျောင်းများ|သင်္ကန်းကျွန်း]] 0lswh1oyrckqoqeykct1acby1yt2c90 1051435 1051389 2026-09-04T09:01:07Z ~2026-47689-05 147752 1051435 wikitext text/x-wiki {{Infobox school | name = အ.ထ.က. (၁) သင်္ဃန်းကျွန်း | image= | caption = အ.ထ.က. (၁) သင်္ဃန်းကျွန်း | logo = [[File:Logo of behs 1 thingyankyun.PNG|150px]] | motto = ပညာရေးဖြင့် ခေတ်မီဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်သော နိုင်ငံတော်ကြီးကို တည်ဆောက်အံ့။ | motto_translation = | established = ၁၉၄၅ | type =အများဆိုင် | acres = | founder = | principal = ဒေါ် စန်းစန်းမြင့် | faculty = | students = ၁,၀၀၀ဦးကျော်ခန့် | mascot = | colors = အဖြူ နှင့် အစိမ်း | city = [[ရန်ကုန်မြို့]] | state = [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]] | country = [[မြန်မာနိုင်ငံ]] | website = | grades = ဆဌမတန်း - ဒွာဒဿမတန်း Grade 6 - Grade 12 | address = ဘုရားလမ်း၊ လေးထောင့်ကန်လမ်းမကြီး ၊ သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ် | newspaper = | yearbook = | nickname = ထ(၁)သင်္ဃန်းကျွန်း | schoolnumber = ၁ | schoolboard = }} '''အမှတ်(၁) အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း''' သည် [[သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ်]] ၊[[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]] ၊[[ရန်ကုန်မြို့]] ၊လေးထောင့်ကန်လမ်းမကြီး၊ ဘုရားလမ်းအနီး၊ ဘုရားလမ်းမှတ်တိုင်ရှေ့တွင် တည်ရှိသည်။ မြို့လယ်မှ ၁၀ကီလိုမီတာအကွာ၊ [[သင်္ဃန်းကျွန်းစံပြဆေးရုံ|စံပြဆေးရုံ]] နှင့် ကျိုက္ကစံဆံတော်ရှင်စေတီတော်ကြီးအနီးတွင်တည်ရှိသည်။ '''အမှတ်(၁) အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း''' သည် ရန်ကုန်အရှေ့ပိုင်းခရိုင်၊ သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ်အတွင်းရှိ ထင်ရှားပြီး အောင်ချက်ကောင်းသော အစိုးရအထက်တန်းကျောင်းကြီးများထဲတွင် တစ်ကျောင်းအပါအဝင် ဖြစ်သည်။ ဆဠမတန်းမှ ဒွဒဿမတန်း (Grade 6 - Grade 12) အထိ ပညာသင်ကြားနိုင်သည်။ == ကျောင်းအဆောက်အဦးများ == '''သ‌ပြေဆောင်''' * ပထမထပ် - စာသင်ခန်း ၁၁ ခန်း၊ ဘုရားခန်း ၁ ခန်း၊ "သပြေခန်းမ" ဟောပြောပွဲခန်းမ ၁ ခု၊ လှေခါး ၄ ခု * မြေညီထပ် - ကျောင်းအုပ်ရုံးခန်း၊ အစည်းအဝေးခန်း၊ စတိုခန်း၊ စာရေးရုံးခန်း၊ နားနေဆောင် ၂ ခု၊ ကွန်ပြူတာခန်း၊ စာသင်ခန်း ၂ ခန်း၊ အရန်စာသင်ခန်း ၁ ခန်း၊ ဓာတုဗေဒလက်တွေ့ခန်း၊ ရူပဗေဒလက်တွေ့ခန်း၊ ဇီဝဗေဒလက်တွေ့ခန်း၊ လှေခါး၊ အိမ်သာ '''ပိတောက်ဆောင်''' * ပထမထပ် - စာသင်ခန်း ၄ ခန်း၊ လှေခါး * မြေညီထပ် - စာသင်ခန်း ၄ ခန်း၊ လှေခါး '''အင်ကြင်း‌ဆောင်''' * မြေညီထပ် - စာသင်ခန်း ၂ ခန်း၊ နားနေခန်း ၁ ခန်း '''သရဖီဆောင်'''(အလျား ၁၁၅ပေ၊ အနံ ၃၀ပေ၊ အမြင့် ၄၀ပေ) * ဒုတိယထပ် - အိမ်သာ၊ လှေခါး၊ စာသင်ခန်း ၃ခန်း * ပထမထပ် - အိမ်သာ၊ လှေခါး၊ စာသင်ခန်း ၃ခန်း * မြေညီထပ် - အိမ်သာ၊ လှေခါး၊ စာသင်ခန်း ၃ခန်း '''ခရေဆောင်''' * ပထမထပ် - စာသင်ခန်း ၆ ခန်း၊ နားနေခန်း ၁ ခန်း * မြေညီထပ် - စာသင်ခန်း ၇ ခန်း၊ အိမ်သာ သပြေဆောင်၏တည်ဆောက်ပုံမှာ '''Education''' ကိုကိုယ်စားပြုသည် အင်္ဂလိပ်အက္ခရာ '''E''' ပုံသဏ္ဌာန်ဖြစ်သည်။ ထိုသို့တည်ဆောက်ရခြင်း ရည်ရွယ်ချက်မှာ [[ဒုတိယကမ္ဘာစစ်]]တွင်း ပညာရေးအဆောက်အအုံဖြစ်ကြောင်းသိစေလိုခြင်းဖြစ်သည်။ စနစ်သစ် ဒဿမတန်း(Grade-10) ဖတ်စာအုပ် စာမျက်နှာ ၂၅ တွင် အမှတ် (၁) အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ် မှ ကျောင်းသားဟောင်းစာရေးဆရာ မင်းလူ ၏ '''စာပေအင်တာဗျူး (နှစ်ဦးအပြန်အလှန်အပြောပုံစံ)''' တွင် '''(သင်္ကန်းကျွန်း အ ထ က ၁)''' ဟု မှတ်တမ်းတင်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite book |last=Grade 10 , Government's Myanmar Textbook. |first=Grade 10 , Government's Myanmar Textbook. |date=2020 |year=2020 |title=မြန်မာစာ ကျောင်းသုံးစာအုပ် ဒဿမတန်း |publisher=ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန |location=Myanmar |publication-date=2020 |pages=page=25 |language=မြန်မာစာ}}</ref> == ထင်ရှားသောနေရာများ == * နဝဒေးစာကြည့်တိုက် * စိန်ရတုအထိမ်းအမှတ်သစ်ပင် * သပြေခန်းမ * မုန့်ဈေးတန်း * ကျောင်းတွင်းဆေးပေးခန်း * ကျွန်းပင်ကြီးများ == ထင်ရှားသော ကျောင်းသား/ကျောင်းသားဟောင်းများ == အ.ထ.က (၁) သင်္ဃန်းကျွန်းမှ ထင်းရှားသောပုဂ္ဂိုလ် အမြောက်အမြား ထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့ထဲမှ အချို့မှာ အောက်ပါတိုင်း ဖြစ်သည်။ === နိုင်ငံရေးသမားများ === * [[မိုးသီးဇွန်]] * [[မင်းကိုနိုင်]] === စာရေးဆရာများ === * [[မင်းလူ]] * [[နေရီ]] * [[ဦးအေးချစ် EEAC]] === အတတ်ပညာရှင်များ === မြန်မာနိုင်ငံခရစ်ယာန်မျက်မမြင်များမိတ်သဟာယမှ * [[ဦးသိန်းလွင်]] == ပြင်ပလင့်ခ်များ == * [http://behs1school.blogspot.com/ Blogspot web] * [http://behs1school.blogspot.com/2012_07_01_archive.html ကျောင်းဓာတ်ပုံများ] * ပညာစင်စစ် သင်္ဃန်းကျွန်းတစ် [[Category:ရန်ကုန်မြို့ရှိ အထက်တန်းကျောင်းများ|သင်္ကန်းကျွန်း]] 4npxfklc540b0psh3uapa5cbtrlwlm8 1051439 1051435 2026-09-04T11:26:15Z ~2026-47689-05 147752 1051439 wikitext text/x-wiki {{Infobox school | name = အ.ထ.က. (၁) သင်္ဃန်းကျွန်း | image= | caption = အ.ထ.က. (၁) သင်္ဃန်းကျွန်း | logo = [[File:Logo of behs 1 thingyankyun.PNG|150px]] | motto = ပညာရေးဖြင့် ခေတ်မီဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်သော နိုင်ငံတော်ကြီးကို တည်ဆောက်အံ့။ | motto_translation = | established = ၁၉၄၅ | type =အများဆိုင် | acres = | founder = | principal = ဒေါ် စန်းစန်းမြင့် | faculty = | students = ၁,၀၀၀ဦးကျော်ခန့် | mascot = | colors = အဖြူ နှင့် အစိမ်း | city = [[ရန်ကုန်မြို့]] | state = [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]] | country = [[မြန်မာနိုင်ငံ]] | website = | grades = ဆဌမတန်း - ဒွာဒဿမတန်း Grade 6 - Grade 12 | address = ဘုရားလမ်း၊ လေးထောင့်ကန်လမ်းမကြီး ၊ သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ် | newspaper = | yearbook = | nickname = ထ(၁)သင်္ဃန်းကျွန်း | schoolnumber = ၁ | schoolboard = |teaching_staff=၄၀ဦးကျော်ခန့်}} '''အမှတ်(၁) အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း''' သည် [[သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ်]] ၊[[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]] ၊[[ရန်ကုန်မြို့]] ၊လေးထောင့်ကန်လမ်းမကြီး၊ ဘုရားလမ်းအနီး၊ ဘုရားလမ်းမှတ်တိုင်ရှေ့တွင် တည်ရှိသည်။ မြို့လယ်မှ ၁၀ကီလိုမီတာအကွာ၊ [[သင်္ဃန်းကျွန်းစံပြဆေးရုံ|စံပြဆေးရုံ]] နှင့် ကျိုက္ကစံဆံတော်ရှင်စေတီတော်ကြီးအနီးတွင်တည်ရှိသည်။ '''အမှတ်(၁) အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း''' သည် ရန်ကုန်အရှေ့ပိုင်းခရိုင်၊ သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ်အတွင်းရှိ ထင်ရှားပြီး အောင်ချက်ကောင်းသော အစိုးရအထက်တန်းကျောင်းကြီးများထဲတွင် တစ်ကျောင်းအပါအဝင် ဖြစ်သည်။ ဆဠမတန်းမှ ဒွဒဿမတန်း (Grade 6 - Grade 12) အထိ ပညာသင်ကြားနိုင်သည်။ == ကျောင်းအဆောက်အဦးများ == '''သ‌ပြေဆောင်''' * ပထမထပ် - စာသင်ခန်း ၁၁ ခန်း၊ ဘုရားခန်း ၁ ခန်း၊ "သပြေခန်းမ" ဟောပြောပွဲခန်းမ ၁ ခု၊ လှေခါး ၄ ခု * မြေညီထပ် - ကျောင်းအုပ်ရုံးခန်း၊ အစည်းအဝေးခန်း၊ စတိုခန်း၊ စာရေးရုံးခန်း၊ နားနေဆောင် ၂ ခု၊ ကွန်ပြူတာခန်း၊ စာသင်ခန်း ၂ ခန်း၊ အရန်စာသင်ခန်း ၁ ခန်း၊ ဓာတုဗေဒလက်တွေ့ခန်း၊ ရူပဗေဒလက်တွေ့ခန်း၊ ဇီဝဗေဒလက်တွေ့ခန်း၊ လှေခါး၊ အိမ်သာ '''ပိတောက်ဆောင်''' * ပထမထပ် - စာသင်ခန်း ၄ ခန်း၊ လှေခါး * မြေညီထပ် - စာသင်ခန်း ၄ ခန်း၊ လှေခါး '''အင်ကြင်း‌ဆောင်''' * မြေညီထပ် - စာသင်ခန်း ၂ ခန်း၊ နားနေခန်း ၁ ခန်း '''သရဖီဆောင်'''(အလျား ၁၁၅ပေ၊ အနံ ၃၀ပေ၊ အမြင့် ၄၀ပေ) * ဒုတိယထပ် - အိမ်သာ၊ လှေခါး၊ စာသင်ခန်း ၃ခန်း * ပထမထပ် - အိမ်သာ၊ လှေခါး၊ စာသင်ခန်း ၃ခန်း * မြေညီထပ် - အိမ်သာ၊ လှေခါး၊ စာသင်ခန်း ၃ခန်း '''ခရေဆောင်''' * ပထမထပ် - စာသင်ခန်း ၆ ခန်း၊ နားနေခန်း ၁ ခန်း * မြေညီထပ် - စာသင်ခန်း ၇ ခန်း၊ အိမ်သာ သပြေဆောင်၏တည်ဆောက်ပုံမှာ '''Education''' ကိုကိုယ်စားပြုသည် အင်္ဂလိပ်အက္ခရာ '''E''' ပုံသဏ္ဌာန်ဖြစ်သည်။ ထိုသို့တည်ဆောက်ရခြင်း ရည်ရွယ်ချက်မှာ [[ဒုတိယကမ္ဘာစစ်]]တွင်း ပညာရေးအဆောက်အအုံဖြစ်ကြောင်းသိစေလိုခြင်းဖြစ်သည်။ စနစ်သစ် ဒဿမတန်း(Grade-10) ဖတ်စာအုပ် စာမျက်နှာ ၂၅ တွင် အမှတ် (၁) အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ် မှ ကျောင်းသားဟောင်းစာရေးဆရာ မင်းလူ ၏ '''စာပေအင်တာဗျူး (နှစ်ဦးအပြန်အလှန်အပြောပုံစံ)''' တွင် '''(သင်္ကန်းကျွန်း အ ထ က ၁)''' ဟု မှတ်တမ်းတင်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite book |last=Grade 10 , Government's Myanmar Textbook. |first=Grade 10 , Government's Myanmar Textbook. |date=2020 |year=2020 |title=မြန်မာစာ ကျောင်းသုံးစာအုပ် ဒဿမတန်း |publisher=ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန |location=Myanmar |publication-date=2020 |pages=page=25 |language=မြန်မာစာ}}</ref> == ထင်ရှားသောနေရာများ == * နဝဒေးစာကြည့်တိုက် * စိန်ရတုအထိမ်းအမှတ်သစ်ပင် * သပြေခန်းမ * မုန့်ဈေးတန်း * ကျောင်းတွင်းဆေးပေးခန်း * ကျွန်းပင်ကြီးများ == ထင်ရှားသော ကျောင်းသား/ကျောင်းသားဟောင်းများ == အ.ထ.က (၁) သင်္ဃန်းကျွန်းမှ ထင်းရှားသောပုဂ္ဂိုလ် အမြောက်အမြား ထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့ထဲမှ အချို့မှာ အောက်ပါတိုင်း ဖြစ်သည်။ === နိုင်ငံရေးသမားများ === * [[မိုးသီးဇွန်]] * [[မင်းကိုနိုင်]] === စာရေးဆရာများ === * [[မင်းလူ]] * [[နေရီ]] * [[ဦးအေးချစ် EEAC]] === အတတ်ပညာရှင်များ === မြန်မာနိုင်ငံခရစ်ယာန်မျက်မမြင်များမိတ်သဟာယမှ * [[ဦးသိန်းလွင်]] == ပြင်ပလင့်ခ်များ == * [http://behs1school.blogspot.com/ Blogspot web] * [http://behs1school.blogspot.com/2012_07_01_archive.html ကျောင်းဓာတ်ပုံများ] * ပညာစင်စစ် သင်္ဃန်းကျွန်းတစ် [[Category:ရန်ကုန်မြို့ရှိ အထက်တန်းကျောင်းများ|သင်္ကန်းကျွန်း]] abzf6wsbuxx4pu9czgwwlk2f9cvgefs 1051440 1051439 2026-09-04T11:31:21Z ~2026-47689-05 147752 1051440 wikitext text/x-wiki {{Infobox school | name = အ.ထ.က. (၁) သင်္ဃန်းကျွန်း | image= | caption = အ.ထ.က. (၁) သင်္ဃန်းကျွန်း | logo = [[File:Logo of behs 1 thingyankyun.PNG|150px]] | motto = ပညာရေးဖြင့် ခေတ်မီဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်သော နိုင်ငံတော်ကြီးကို တည်ဆောက်အံ့။ | motto_translation = | established = ၁၉၄၅ | type =အများဆိုင် | acres = | founder = | principal = ဒေါ် စန်းစန်းမြင့် | faculty = | students = ၁,၀၀၀ဦးကျော်ခန့် | mascot = | colors = အဖြူ နှင့် အစိမ်း | city = [[ရန်ကုန်မြို့]] | state = [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]] | country = [[မြန်မာနိုင်ငံ]] | website = | grades = ဆဌမတန်း - ဒွာဒဿမတန်း Grade 6 - Grade 12 | address = ဘုရားလမ်း၊ လေးထောင့်ကန်လမ်းမကြီး ၊ သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ် | newspaper = | yearbook = | nickname = ထ(၁)သင်္ဃန်းကျွန်း | schoolnumber = ၁ | schoolboard = |teaching_staff=၄၀ဦးကျော်ခန့်}} '''အမှတ်(၁) အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း''' သည် [[သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ်]] ၊[[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]] ၊[[ရန်ကုန်မြို့]] ၊လေးထောင့်ကန်လမ်းမကြီး၊ ဘုရားလမ်းအနီး၊ ဘုရားလမ်းမှတ်တိုင်ရှေ့တွင် တည်ရှိသည်။ မြို့လယ်မှ ၁၀ကီလိုမီတာအကွာ၊ [[သင်္ဃန်းကျွန်းစံပြဆေးရုံ|စံပြဆေးရုံ]] နှင့် ကျိုက္ကစံဆံတော်ရှင်စေတီတော်ကြီးအနီးတွင်တည်ရှိသည်။ '''အမှတ်(၁) အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း''' သည် ရန်ကုန်အရှေ့ပိုင်းခရိုင်၊ သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ်အတွင်းရှိ ထင်ရှားပြီး အောင်ချက်ကောင်းသော အစိုးရအထက်တန်းကျောင်းကြီးများထဲတွင် တစ်ကျောင်းအပါအဝင် ဖြစ်သည်။ ဆဠမတန်းမှ ဒွဒဿမတန်း (Grade 6 - Grade 12) အထိ ပညာသင်ကြားနိုင်သည်။ == ကျောင်းအဆောက်အဦးများ == '''သ‌ပြေဆောင်''' * ပထမထပ် - စာသင်ခန်း ၁၁ ခန်း၊ ဘုရားခန်း ၁ ခန်း၊ "သပြေခန်းမ" ဟောပြောပွဲခန်းမ ၁ ခု၊ လှေခါး ၄ ခု * မြေညီထပ် - ကျောင်းအုပ်ရုံးခန်း၊ အစည်းအဝေးခန်း၊ စတိုခန်း၊ စာရေးရုံးခန်း၊ နားနေဆောင် ၂ ခု၊ ကွန်ပြူတာခန်း၊ စာသင်ခန်း ၂ ခန်း၊ အရန်စာသင်ခန်း ၁ ခန်း၊ ဓာတုဗေဒလက်တွေ့ခန်း၊ ရူပဗေဒလက်တွေ့ခန်း၊ ဇီဝဗေဒလက်တွေ့ခန်း၊ လှေခါး၊ အိမ်သာ '''ပိတောက်ဆောင်''' * ပထမထပ် - စာသင်ခန်း ၄ ခန်း၊ လှေခါး * မြေညီထပ် - စာသင်ခန်း ၄ ခန်း၊ လှေခါး '''အင်ကြင်း‌ဆောင်''' * မြေညီထပ် - စာသင်ခန်း ၂ ခန်း၊ နားနေခန်း ၁ ခန်း '''သရဖီဆောင်'''(အလျား ၁၁၅ပေ၊ အနံ ၃၀ပေ၊ အမြင့် ၄၀ပေ) * ဒုတိယထပ် - အိမ်သာ၊ လှေခါး၊ စာသင်ခန်း ၃ခန်း * ပထမထပ် - အိမ်သာ၊ လှေခါး၊ စာသင်ခန်း ၃ခန်း * မြေညီထပ် - အိမ်သာ၊ လှေခါး၊ စာသင်ခန်း ၃ခန်း '''ခရေဆောင်''' * ပထမထပ် - စာသင်ခန်း ၆ ခန်း၊ နားနေခန်း ၁ ခန်း * မြေညီထပ် - စာသင်ခန်း ၇ ခန်း၊ အိမ်သာ သပြေဆောင်၏တည်ဆောက်ပုံမှာ '''Education''' ကိုကိုယ်စားပြုသည် အင်္ဂလိပ်အက္ခရာ '''E''' ပုံသဏ္ဌာန်ဖြစ်သည်။ ထိုသို့တည်ဆောက်ရခြင်း ရည်ရွယ်ချက်မှာ [[ဒုတိယကမ္ဘာစစ်]]တွင်း ပညာရေးအဆောက်အအုံဖြစ်ကြောင်းသိစေလိုခြင်းဖြစ်သည်။ စနစ်သစ် ဒဿမတန်း(Grade-10) မြန်မာစာဖတ်စာအုပ် စာမျက်နှာ ၂၅ တွင် အမှတ် (၁) အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ် မှ ကျောင်းသားဟောင်းစာရေးဆရာ မင်းလူ ၏ '''စာပေအင်တာဗျူး (နှစ်ဦးအပြန်အလှန်အပြောပုံစံ)''' တွင် '''(သင်္ကန်းကျွန်း အ ထ က ၁)''' ဟု မှတ်တမ်းတင်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite book |last=Grade 10 , Government's Myanmar Textbook. |first=Grade 10 , Government's Myanmar Textbook. |date=2020 |year=2020 |title=မြန်မာစာ ကျောင်းသုံးစာအုပ် ဒဿမတန်း |publisher=ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန |location=Myanmar |publication-date=2020 |pages=page=25 |language=မြန်မာစာ}}</ref> == ထင်ရှားသောနေရာများ == * နဝဒေးစာကြည့်တိုက် * စိန်ရတုအထိမ်းအမှတ်သစ်ပင် * သပြေခန်းမ * မုန့်ဈေးတန်း * ကျောင်းတွင်းဆေးပေးခန်း * ကျွန်းပင်ကြီးများ == ထင်ရှားသော ကျောင်းသား/ကျောင်းသားဟောင်းများ == အ.ထ.က (၁) သင်္ဃန်းကျွန်းမှ ထင်းရှားသောပုဂ္ဂိုလ် အမြောက်အမြား ထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့ထဲမှ အချို့မှာ အောက်ပါတိုင်း ဖြစ်သည်။ === နိုင်ငံရေးသမားများ === * [[မိုးသီးဇွန်]] * [[မင်းကိုနိုင်]] === စာရေးဆရာများ === * [[မင်းလူ]] * [[နေရီ]] * [[ဦးအေးချစ် EEAC]] === အတတ်ပညာရှင်များ === မြန်မာနိုင်ငံခရစ်ယာန်မျက်မမြင်များမိတ်သဟာယမှ * [[ဦးသိန်းလွင်]] == ပြင်ပလင့်ခ်များ == * [http://behs1school.blogspot.com/ Blogspot web] * [http://behs1school.blogspot.com/2012_07_01_archive.html ကျောင်းဓာတ်ပုံများ] * ပညာစင်စစ် သင်္ဃန်းကျွန်းတစ် [[Category:ရန်ကုန်မြို့ရှိ အထက်တန်းကျောင်းများ|သင်္ကန်းကျွန်း]] pu3lxkcsd27fzsgeq91wtvg2cdnrbap 1051442 1051440 2026-09-04T11:38:30Z ~2026-47689-05 147752 1051442 wikitext text/x-wiki {{Infobox school | name = အ.ထ.က. (၁) သင်္ဃန်းကျွန်း | image= | caption = အ.ထ.က. (၁) သင်္ဃန်းကျွန်း | logo = [[File:Logo of behs 1 thingyankyun.PNG|150px]] | motto = ပညာရေးဖြင့် ခေတ်မီဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်သော နိုင်ငံတော်ကြီးကို တည်ဆောက်အံ့။ | motto_translation = | established = ၁၉၄၅ | type =အများဆိုင် | acres = | founder = | principal = ဒေါ် စန်းစန်းမြင့် | faculty = | students = ၁,၀၀၀ဦးကျော်ခန့် | mascot = | colors = အဖြူ နှင့် အစိမ်း | city = [[ရန်ကုန်မြို့]] | state = [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]] | country = [[မြန်မာနိုင်ငံ]] | website = | grades = ဆဌမတန်း - ဒွာဒဿမတန်း Grade 6 - Grade 12 | address = ဘုရားလမ်း၊ လေးထောင့်ကန်လမ်းမကြီး ၊ သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ် | newspaper = | yearbook = | nickname = ထ(၁)သင်္ဃန်းကျွန်း | schoolnumber = ၁ | schoolboard = |teaching_staff=၄၀ဦးကျော်ခန့်}} '''အမှတ်(၁) အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း''' သည် [[သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ်]] ၊[[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]] ၊[[ရန်ကုန်မြို့]] ၊လေးထောင့်ကန်လမ်းမကြီး၊ ဘုရားလမ်းအနီး၊ (စလိန်း/က) ရပ်ကွက်၊ ဘုရားလမ်းမှတ်တိုင်ရှေ့ တွင် တည်ရှိသည်။ မြို့လယ်မှ ၁၀ကီလိုမီတာအကွာ၊ [[သင်္ဃန်းကျွန်းစံပြဆေးရုံ|စံပြဆေးရုံ]] နှင့် ကျိုက္ကစံဆံတော်ရှင်စေတီတော်ကြီးအနီးတွင်တည်ရှိသည်။ '''အမှတ်(၁) အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း''' သည် ရန်ကုန်အရှေ့ပိုင်းခရိုင်၊ သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ်အတွင်းရှိ ထင်ရှားပြီး အောင်ချက်ကောင်းသော အစိုးရအထက်တန်းကျောင်းကြီးများထဲတွင် တစ်ကျောင်းအပါအဝင် ဖြစ်သည်။ ဆဠမတန်းမှ ဒွဒဿမတန်း (Grade 6 - Grade 12) အထိ ပညာသင်ကြားနိုင်သည်။ == ကျောင်းအဆောက်အဦးများ == '''သ‌ပြေဆောင်''' * ပထမထပ် - စာသင်ခန်း ၁၁ ခန်း၊ ဘုရားခန်း ၁ ခန်း၊ "သပြေခန်းမ" ဟောပြောပွဲခန်းမ ၁ ခု၊ လှေခါး ၄ ခု * မြေညီထပ် - ကျောင်းအုပ်ရုံးခန်း၊ အစည်းအဝေးခန်း၊ စတိုခန်း၊ စာရေးရုံးခန်း၊ နားနေဆောင် ၂ ခု၊ ကွန်ပြူတာခန်း၊ စာသင်ခန်း ၂ ခန်း၊ အရန်စာသင်ခန်း ၁ ခန်း၊ ဓာတုဗေဒလက်တွေ့ခန်း၊ ရူပဗေဒလက်တွေ့ခန်း၊ ဇီဝဗေဒလက်တွေ့ခန်း၊ လှေခါး၊ အိမ်သာ '''ပိတောက်ဆောင်''' * ပထမထပ် - စာသင်ခန်း ၄ ခန်း၊ လှေခါး * မြေညီထပ် - စာသင်ခန်း ၄ ခန်း၊ လှေခါး '''အင်ကြင်း‌ဆောင်''' * မြေညီထပ် - စာသင်ခန်း ၂ ခန်း၊ နားနေခန်း ၁ ခန်း '''သရဖီဆောင်'''(အလျား ၁၁၅ပေ၊ အနံ ၃၀ပေ၊ အမြင့် ၄၀ပေ) * ဒုတိယထပ် - အိမ်သာ၊ လှေခါး၊ စာသင်ခန်း ၃ခန်း * ပထမထပ် - အိမ်သာ၊ လှေခါး၊ စာသင်ခန်း ၃ခန်း * မြေညီထပ် - အိမ်သာ၊ လှေခါး၊ စာသင်ခန်း ၃ခန်း '''ခရေဆောင်''' * ပထမထပ် - စာသင်ခန်း ၆ ခန်း၊ နားနေခန်း ၁ ခန်း * မြေညီထပ် - စာသင်ခန်း ၇ ခန်း၊ အိမ်သာ သပြေဆောင်၏တည်ဆောက်ပုံမှာ '''Education''' ကိုကိုယ်စားပြုသည် အင်္ဂလိပ်အက္ခရာ '''E''' ပုံသဏ္ဌာန်ဖြစ်သည်။ ထိုသို့တည်ဆောက်ရခြင်း ရည်ရွယ်ချက်မှာ [[ဒုတိယကမ္ဘာစစ်]]တွင်း ပညာရေးအဆောက်အအုံဖြစ်ကြောင်းသိစေလိုခြင်းဖြစ်သည်။ စနစ်သစ် ဒဿမတန်း(Grade-10) မြန်မာစာဖတ်စာအုပ် စာမျက်နှာ ၂၅ တွင် အမှတ် (၁) အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ် မှ ကျောင်းသားဟောင်းစာရေးဆရာ မင်းလူ ၏ '''စာပေအင်တာဗျူး (နှစ်ဦးအပြန်အလှန်အပြောပုံစံ)''' တွင် '''(သင်္ကန်းကျွန်း အ ထ က ၁)''' ဟု မှတ်တမ်းတင်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite book |last=Grade 10 , Government's Myanmar Textbook. |first=Grade 10 , Government's Myanmar Textbook. |date=2020 |year=2020 |title=မြန်မာစာ ကျောင်းသုံးစာအုပ် ဒဿမတန်း |publisher=ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန |location=Myanmar |publication-date=2020 |pages=page=25 |language=မြန်မာစာ}}</ref> == ထင်ရှားသောနေရာများ == * နဝဒေးစာကြည့်တိုက် * စိန်ရတုအထိမ်းအမှတ်သစ်ပင် * သပြေခန်းမ * မုန့်ဈေးတန်း * ကျောင်းတွင်းဆေးပေးခန်း * ကျွန်းပင်ကြီးများ == ထင်ရှားသော ကျောင်းသား/ကျောင်းသားဟောင်းများ == အ.ထ.က (၁) သင်္ဃန်းကျွန်းမှ ထင်းရှားသောပုဂ္ဂိုလ် အမြောက်အမြား ထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့ထဲမှ အချို့မှာ အောက်ပါတိုင်း ဖြစ်သည်။ === နိုင်ငံရေးသမားများ === * [[မိုးသီးဇွန်]] * [[မင်းကိုနိုင်]] === စာရေးဆရာများ === * [[မင်းလူ]] * [[နေရီ]] * [[ဦးအေးချစ် EEAC]] === အတတ်ပညာရှင်များ === မြန်မာနိုင်ငံခရစ်ယာန်မျက်မမြင်များမိတ်သဟာယမှ * [[ဦးသိန်းလွင်]] == ပြင်ပလင့်ခ်များ == * [http://behs1school.blogspot.com/ Blogspot web] * [http://behs1school.blogspot.com/2012_07_01_archive.html ကျောင်းဓာတ်ပုံများ] * ပညာစင်စစ် သင်္ဃန်းကျွန်းတစ် [[Category:ရန်ကုန်မြို့ရှိ အထက်တန်းကျောင်းများ|သင်္ကန်းကျွန်း]] tk1e95x64g3z6di969wnoxjdrsa80he 1051443 1051442 2026-09-04T11:44:39Z ~2026-47689-05 147752 1051443 wikitext text/x-wiki {{Infobox school | name = အ.ထ.က. (၁) သင်္ဃန်းကျွန်း | image= | caption = အ.ထ.က. (၁) သင်္ဃန်းကျွန်း | logo = [[File:Logo of behs 1 thingyankyun.PNG|150px]] | motto = ပညာရေးဖြင့် ခေတ်မီဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်သော နိုင်ငံတော်ကြီးကို တည်ဆောက်အံ့။ | motto_translation = | established = ၁၉၄၅ | type =အများဆိုင် | acres = | founder = | principal = ဒေါ် စန်းစန်းမြင့် | faculty = | students = ၁,၀၀၀ဦးကျော်ခန့် | mascot = | colors = အဖြူ နှင့် အစိမ်း | city = [[ရန်ကုန်မြို့]] | state = [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]] | country = [[မြန်မာနိုင်ငံ]] | website = | grades = ဆဌမတန်း - ဒွာဒဿမတန်း Grade 6 - Grade 12 | address = ဘုရားလမ်း၊ လေးထောင့်ကန်လမ်းမကြီး ၊ သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ် | newspaper = | yearbook = | nickname = ထ(၁)သင်္ဃန်းကျွန်း | schoolnumber = ၁ | schoolboard = |teaching_staff=၄၀ဦးကျော်ခန့်}} '''အမှတ်(၁) အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း''' သည် [[သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ်]] ၊[[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]] ၊[[ရန်ကုန်မြို့]] ၊လေးထောင့်ကန်လမ်းမကြီး၊ ဘုရားလမ်းအနီး၊ (စလိန်း/က) ရပ်ကွက်၊ ဘုရားလမ်းမှတ်တိုင်ရှေ့ တွင် တည်ရှိသည်။ မြို့လယ်မှ ၁၀ကီလိုမီတာအကွာ၊ [[သင်္ဃန်းကျွန်းစံပြဆေးရုံ|စံပြဆေးရုံ]] နှင့် ကျိုက္ကစံဆံတော်ရှင်စေတီတော်ကြီးအနီးတွင်တည်ရှိသည်။ '''အမှတ်(၁) အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း''' သည် ရန်ကုန်အရှေ့ပိုင်းခရိုင်၊ သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ်အတွင်းရှိ ထင်ရှားပြီး အောင်ချက်ကောင်းသော အစိုးရအထက်တန်းကျောင်းကြီးများထဲတွင် တစ်ကျောင်းအပါအဝင် ဖြစ်သည်။ ဆဠမတန်းမှ ဒွဒဿမတန်း (Grade 6 - Grade 12) အထိ ပညာသင်ကြားနိုင်သည်။ == ကျောင်းအဆောက်အဦးများ == '''သ‌ပြေဆောင်''' * ပထမထပ် - စာသင်ခန်း ၁၁ ခန်း၊ ဘုရားခန်း ၁ ခန်း၊ "သပြေခန်းမ" ဟောပြောပွဲခန်းမ ၁ ခု၊ လှေခါး ၄ ခု * မြေညီထပ် - ကျောင်းအုပ်ရုံးခန်း၊ အစည်းအဝေးခန်း၊ စတိုခန်း၊ စာရေးရုံးခန်း၊ နားနေဆောင် ၂ ခု၊ ကွန်ပြူတာခန်း၊ စာသင်ခန်း ၂ ခန်း၊ အရန်စာသင်ခန်း ၁ ခန်း၊ ဓာတုဗေဒလက်တွေ့ခန်း၊ ရူပဗေဒလက်တွေ့ခန်း၊ ဇီဝဗေဒလက်တွေ့ခန်း၊ လှေခါး၊ အိမ်သာ '''ပိတောက်ဆောင်''' * ပထမထပ် - စာသင်ခန်း ၄ ခန်း၊ လှေခါး * မြေညီထပ် - စာသင်ခန်း ၄ ခန်း၊ လှေခါး '''အင်ကြင်း‌ဆောင်''' * မြေညီထပ် - စာသင်ခန်း ၂ ခန်း၊ နားနေခန်း ၁ ခန်း '''သရဖီဆောင်'''(အလျား ၁၁၅ပေ၊ အနံ ၃၀ပေ၊ အမြင့် ၄၀ပေ) * ဒုတိယထပ် - အိမ်သာ၊ လှေခါး၊ စာသင်ခန်း ၃ခန်း * ပထမထပ် - အိမ်သာ၊ လှေခါး၊ စာသင်ခန်း ၃ခန်း * မြေညီထပ် - အိမ်သာ၊ လှေခါး၊ စာသင်ခန်း ၃ခန်း '''ခရေဆောင်''' * ပထမထပ် - စာသင်ခန်း ၆ ခန်း၊ နားနေခန်း ၁ ခန်း * မြေညီထပ် - စာသင်ခန်း ၇ ခန်း၊ အိမ်သာ သပြေဆောင်၏တည်ဆောက်ပုံမှာ '''Education''' ကိုကိုယ်စားပြုသည် အင်္ဂလိပ်အက္ခရာ '''E''' ပုံသဏ္ဌာန်ဖြစ်သည်။ ထိုသို့တည်ဆောက်ရခြင်း ရည်ရွယ်ချက်မှာ [[ဒုတိယကမ္ဘာစစ်]]တွင်း ပညာရေးအဆောက်အအုံဖြစ်ကြောင်းသိစေလိုခြင်းဖြစ်သည်။ စနစ်သစ် ဒဿမတန်း(Grade-10) မြန်မာစာဖတ်စာအုပ် စာမျက်နှာ ၂၅ တွင် အမှတ် (၁) အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ် မှ ကျောင်းသားဟောင်းစာရေးဆရာ မင်းလူ ၏ '''စာပေအင်တာဗျူး (နှစ်ဦးအပြန်အလှန်အပြောပုံစံ)''' တွင် '''(သင်္ကန်းကျွန်း အ ထ က ၁)''' ဟု မှတ်တမ်းတင်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite book |last=Grade 10 , Government's Myanmar Textbook. |first=Grade 10 , Government's Myanmar Textbook. |date=2020 |year=2020 |title=မြန်မာစာ ကျောင်းသုံးစာအုပ် ဒဿမတန်း |publisher=ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန |location=Myanmar |publication-date=2020 |pages=page=25 |language=မြန်မာစာ}}</ref> == ထင်ရှားသောနေရာများ == * နဝဒေးစာကြည့်တိုက် * စိန်ရတုအထိမ်းအမှတ်သစ်ပင် * သပြေခန်းမ * မုန့်ဈေးတန်း * ကျောင်းတွင်းဆေးပေးခန်း * ကျွန်းပင်ကြီးများ == ထင်ရှားသော ကျောင်းသား/ကျောင်းသားဟောင်းများ == အ.ထ.က (၁) သင်္ဃန်းကျွန်းမှ ထင်းရှားသောပုဂ္ဂိုလ် အမြောက်အမြား ထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့ထဲမှ အချို့မှာ အောက်ပါတိုင်း ဖြစ်သည်။ === နိုင်ငံရေးသမားများ === * [[မိုးသီးဇွန်]] * [[မင်းကိုနိုင်]] === စာရေးဆရာများ === * [[မင်းလူ]] * [[နေရီ]] * [[ဦးအေးချစ် EEAC]] === အတတ်ပညာရှင်များ === မြန်မာနိုင်ငံခရစ်ယာန်မျက်မမြင်များမိတ်သဟာယမှ * [[ဦးသိန်းလွင်]] == ပြင်ပလင့်ခ်များ == * [http://behs1school.blogspot.com/ Blogspot web] * [http://behs1school.blogspot.com/2012_07_01_archive.html ကျောင်းဓာတ်ပုံများ] * ပညာစင်စစ် သင်္ဃန်းကျွန်းတစ် [[Category:ရန်ကုန်မြို့ရှိ အထက်တန်းကျောင်းများ|သင်္ကန်းကျွန်း]] du9tn6ukiv7t1lvx7pfj0mcu171cnd9 0 17657 1051370 918106 2026-09-03T12:18:38Z နေနီဝန်း 89694 /* ကိုးကား */ ကိုးကားပြဿနာဖြေရှင်း 1051370 wikitext text/x-wiki '''ရှမ်းပြည်လူမျိုးပေါင်းစုံ လွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့''' (ရလလဖ) ကို ၁၉၆၈ ခုနှစ်တွင် ''ပအိုဝ်းလွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့'' (ပအလဖ) မှ ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ပအိုဝ်းခေါင်းဆောင် ဗိုလ်စံသိန်း ကျဆုံးပြီးနောက် ဗိုလ်မှူးလှမောင်က ခေါင်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်တွင် ဦးမော်ဟိုက် (ဦးမော်ဟဲ) ကို ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်တင်မြှောက်ခဲ့ပြီး ဗိုလ်မှူးလှမောင်၊ ဦးကုသလ (ခ) အဘယ (ခ) ဦး[[အောင်ခမ်းထီ]]၊ ဦးစိန်ရွှေနှင့် ဦးအောင်သာတို့ဖြင့် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ == သမိုင်းကြောင်းနှင့် ကွဲပြားမှု == ၁၉၇၃ ခုနှစ်တွင် ရလလဖ အဖွဲ့သည် [[ဗမာပြည် ကွန်မြူနစ်ပါတီ|ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ]] (ဗကပ) နှင့် ပူးပေါင်းကာ ‘ရောင်နီတပ်ဖွဲ့’ အမည်ဖြင့် စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ သို့သော် ၁၉၇၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် ဗကပကို လိုလားသူနှင့် မလိုလားသူဟူ၍ အဖွဲ့နှစ်ဖွဲ့ ကွဲသွားခဲ့သည်။ * '''ရလလဖ (အနီ) / ပအိုဝ်းနီ''' - ဗကပကို လိုလားသော အဖွဲ့ဖြစ်ပြီး ဗိုလ်တာကလယ်၊ စောဖားမူ၊ ဗိုလ်မှူးလှမောင်၊ ဦးစိန်ရွှေနှင့် စိုးအောင်လွင်တို့က ခေါင်းဆောင်ခဲ့သည်။ ဤအဖွဲ့သည် ပွန်ချောင်းအရှေ့ခြမ်းရှိ ကဒူးကြီး နားဟီးနှင့် နမ့်ဂွင်ဒေသများတွင် လှုပ်ရှားခဲ့သည်။ * '''ရလလဖ (အဖြူ) / ပအိုဝ်းဖြူ''' - ဗကပကို မလိုလားသော အဖွဲ့ဖြစ်ပြီး အဘယ (ခေါ်) ဦးအောင်ခမ်းထီ၊ သထုံဦးလှဖေ၊ ဦးကျော်စိန်နှင့် ဦးမောင်မောင်တို့က ခေါင်းဆောင်ခဲ့သည်။ ဤအဖွဲ့သည် အင်းလေး၊ ပင်လောင်း၊ ဆီဆိုင်၊ မဲနယ်တောင်တန်းနှင့် ဟိုပုန်းမြောက်ခြမ်းဒေသများတွင် လှုပ်ရှားခဲ့သည်။ ၁၉၇၇ ခုနှစ်တွင် [[ပအိုဝ်း အမျိုးသား အဖွဲ့ချုပ်|ပအိုဝ်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်]] (ပအမဖ) အဖြစ် အမည်ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ == စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဉ် == ၁၉၇၇ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်တာကလယ် ဦးဆောင်သော ရလလဖ (အနီ) သည် ဗကပ (၁၀၈) စစ်ဒေသနှင့် ပူးပေါင်းကာ စစ်ရေးလှုပ်ရှားခဲ့ပြီး ၁၉၇၈ ခုနှစ် မတ်လတွင် ရလလဖ တပ်သားသစ် ၁၀၀ ကျော်ကို ပန်ဆန်းရှိ ဗကပဌာနချုပ်သို့ စစ်သင်တန်းနှင့် နိုင်ငံရေးသင်တန်းများ တက်ရောက်ရန် စေလွှတ်ခဲ့သည်။ ရလလဖသည် [[ကရင်နီပြည် လူမျိုးပေါင်းစုံ ပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးတပ်ဦး|ကရင်နီပြည်လူမျိုးပေါင်းစုံ ပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးတပ်ဦး]] (ကလလတ)၊ [[ကယန်းပြည်သစ်ပါတီ]] (KNPP) တို့နှင့်လည်း မဟာမိတ်ဖွဲ့ကာ လှုပ်ရှားခဲ့သည်။ ၁၉၈၈ ခုနှစ် ရှစ်လေးလုံးအရေးအခင်းနောက်ပိုင်းတွင် ရောက်ရှိလာသော ဒီမိုကရေစီ အင်အားစုဝင် ကျောင်းသားလူငယ်များကိုလည်း ကူညီခဲ့သည်။ သို့သော် ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများက စစ်အစိုးရနှင့် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးများ ပြုလုပ်လာသောကြောင့် ရပ်တည်ရန် အခက်အခဲများ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ == အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးနှင့် နောက်ဆက်တွဲဖြစ်ရပ်များ == ၁၉၉၄ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် ဥက္ကဋ္ဌ ဦးတာကလယ် ဦးဆောင်သော ရလလဖ (ပအိုဝ်းနီ) သည် စစ်အစိုးရနှင့် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး နအဖ စစ်အစိုးရက ရှမ်းပြည်တောင်ပိုင်း အထူးဒေသ (၁၃) အဖြစ် သတ်မှတ်ပေးခဲ့သည်။ ၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် ဦးတာကလယ်သည် နာယကအဖြစ် ပြောင်းလဲခဲ့ပြီး ဗိုလ်မှူးချစ်မောင်က ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထိုအချိန်တွင် ရလလဖအတွင်း သဘောထားကွဲလွဲမှုများ ပေါ်ပေါက်လာပြီး ဗိုလ်မှူးကြီး ခွန်ထိဆောင်နှင့် ခွန်သူရိန် ခေါင်းဆောင်သော အဖွဲ့သည် ‘ပအိုဝ်းအမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး အဖွဲ့’ အမည်ဖြင့် ခွဲထွက်ကာ လက်နက်ကိုင် တော်လှန်ရေး ပြန်လည်စတင်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၇ ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်မှူးချစ်မောင် ဦးဆောင်သောအစုသည် နအဖထံ လက်နက်ချခဲ့သဖြင့် ရလလဖ ဌာနချုပ်တွင် ဥက္ကဋ္ဌဟောင်း ဦးတာကလယ်နှင့် နာယကအဖွဲ့သာ ကျန်ရှိခဲ့သည်။ ဦးတာကလယ်သည် ကျန်ရှိသူများနှင့်အတူ ရလလဖကို ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းကာ ဆက်လက်ဦးဆောင်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၇ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁၉ ရက်နေ့တွင် ဦးတာကလယ်ကို ဥက္ကဋ္ဌ၊ ခွန်စိန်ရွှေနှင့် စောဖားမူတို့ကို ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌများအဖြစ် တင်မြှောက်ကာ ၁၁ ဦးပါ ဗဟိုကော်မတီအသစ်ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ == အဓိက ဖြစ်ရပ်များ == ရှမ်းပြည်လူမျိုးပေါင်းစုံ ပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ (ရလလဖ) ဌာနချုပ်ဖြစ်သော ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း ပအိုဝ်းကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ [[ဆီဆိုင်မြို့နယ်]] နောင်ထောင်တွင် နှစ် ၇၀ ပြည့် ပဒေသရာဇ်စနစ် တော်လှန်ရေးနေ့ အခမ်းအနားကို ၂၀၁၉ ဒီဇင်ဘာ ၁၁ ရက်တွင် ကျင်းပခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://news-eleven.com/article/149191|title=ရှမ်းပြည်လူမျိုးပေါင်းစုံ ပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ ဌာနချုပ် နောင်ထောင်တွင် နှစ် ၇၀ ပြည့် ပဒေသရာဇ်စနစ် တော်လှန်ရေးနေ့ အခမ်းအနားကျင်းပ|publisher=Eleven Media|accessdate=22 August 2025}}</ref> ==ကိုးကား== *{{cite book | last = ဝင်းတင့်ထွန်း | first = | authorlink = | title =ဗမာပြည် နိုင်ငံရေးပါတီအဖွဲ့အစည်း အသင်းအပင်းများ အညွှန်း | publisher = နေ့သစ်အင်အားစု၊ ဂျပန် | series = ပထမ အကြိမ် | year = ၂၀၁၀ }} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများ]] ei3zzs9kf489sgj6cujud4p0m79ai94 1051371 1051370 2026-09-03T12:19:14Z နေနီဝန်း 89694 [[ရှမ်းပြည် လူမျိုးပေါင်းစုံ လွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့]] စာမျက်နှာကို [[ရှမ်းပြည် လူမျိုးပေါင်းစုံ ပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့]] သို့ နေနီဝန်းက ရွှေ့ခဲ့သည်: စာလုံးပေါင်းအမှား: အမည်မှန်မှာ "ပြည်သူ့" ပါပါတယ်ခင်ဗျာ။ 1051370 wikitext text/x-wiki '''ရှမ်းပြည်လူမျိုးပေါင်းစုံ လွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့''' (ရလလဖ) ကို ၁၉၆၈ ခုနှစ်တွင် ''ပအိုဝ်းလွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့'' (ပအလဖ) မှ ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ပအိုဝ်းခေါင်းဆောင် ဗိုလ်စံသိန်း ကျဆုံးပြီးနောက် ဗိုလ်မှူးလှမောင်က ခေါင်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်တွင် ဦးမော်ဟိုက် (ဦးမော်ဟဲ) ကို ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်တင်မြှောက်ခဲ့ပြီး ဗိုလ်မှူးလှမောင်၊ ဦးကုသလ (ခ) အဘယ (ခ) ဦး[[အောင်ခမ်းထီ]]၊ ဦးစိန်ရွှေနှင့် ဦးအောင်သာတို့ဖြင့် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ == သမိုင်းကြောင်းနှင့် ကွဲပြားမှု == ၁၉၇၃ ခုနှစ်တွင် ရလလဖ အဖွဲ့သည် [[ဗမာပြည် ကွန်မြူနစ်ပါတီ|ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ]] (ဗကပ) နှင့် ပူးပေါင်းကာ ‘ရောင်နီတပ်ဖွဲ့’ အမည်ဖြင့် စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ သို့သော် ၁၉၇၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် ဗကပကို လိုလားသူနှင့် မလိုလားသူဟူ၍ အဖွဲ့နှစ်ဖွဲ့ ကွဲသွားခဲ့သည်။ * '''ရလလဖ (အနီ) / ပအိုဝ်းနီ''' - ဗကပကို လိုလားသော အဖွဲ့ဖြစ်ပြီး ဗိုလ်တာကလယ်၊ စောဖားမူ၊ ဗိုလ်မှူးလှမောင်၊ ဦးစိန်ရွှေနှင့် စိုးအောင်လွင်တို့က ခေါင်းဆောင်ခဲ့သည်။ ဤအဖွဲ့သည် ပွန်ချောင်းအရှေ့ခြမ်းရှိ ကဒူးကြီး နားဟီးနှင့် နမ့်ဂွင်ဒေသများတွင် လှုပ်ရှားခဲ့သည်။ * '''ရလလဖ (အဖြူ) / ပအိုဝ်းဖြူ''' - ဗကပကို မလိုလားသော အဖွဲ့ဖြစ်ပြီး အဘယ (ခေါ်) ဦးအောင်ခမ်းထီ၊ သထုံဦးလှဖေ၊ ဦးကျော်စိန်နှင့် ဦးမောင်မောင်တို့က ခေါင်းဆောင်ခဲ့သည်။ ဤအဖွဲ့သည် အင်းလေး၊ ပင်လောင်း၊ ဆီဆိုင်၊ မဲနယ်တောင်တန်းနှင့် ဟိုပုန်းမြောက်ခြမ်းဒေသများတွင် လှုပ်ရှားခဲ့သည်။ ၁၉၇၇ ခုနှစ်တွင် [[ပအိုဝ်း အမျိုးသား အဖွဲ့ချုပ်|ပအိုဝ်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်]] (ပအမဖ) အဖြစ် အမည်ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ == စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဉ် == ၁၉၇၇ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်တာကလယ် ဦးဆောင်သော ရလလဖ (အနီ) သည် ဗကပ (၁၀၈) စစ်ဒေသနှင့် ပူးပေါင်းကာ စစ်ရေးလှုပ်ရှားခဲ့ပြီး ၁၉၇၈ ခုနှစ် မတ်လတွင် ရလလဖ တပ်သားသစ် ၁၀၀ ကျော်ကို ပန်ဆန်းရှိ ဗကပဌာနချုပ်သို့ စစ်သင်တန်းနှင့် နိုင်ငံရေးသင်တန်းများ တက်ရောက်ရန် စေလွှတ်ခဲ့သည်။ ရလလဖသည် [[ကရင်နီပြည် လူမျိုးပေါင်းစုံ ပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးတပ်ဦး|ကရင်နီပြည်လူမျိုးပေါင်းစုံ ပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးတပ်ဦး]] (ကလလတ)၊ [[ကယန်းပြည်သစ်ပါတီ]] (KNPP) တို့နှင့်လည်း မဟာမိတ်ဖွဲ့ကာ လှုပ်ရှားခဲ့သည်။ ၁၉၈၈ ခုနှစ် ရှစ်လေးလုံးအရေးအခင်းနောက်ပိုင်းတွင် ရောက်ရှိလာသော ဒီမိုကရေစီ အင်အားစုဝင် ကျောင်းသားလူငယ်များကိုလည်း ကူညီခဲ့သည်။ သို့သော် ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများက စစ်အစိုးရနှင့် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးများ ပြုလုပ်လာသောကြောင့် ရပ်တည်ရန် အခက်အခဲများ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ == အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးနှင့် နောက်ဆက်တွဲဖြစ်ရပ်များ == ၁၉၉၄ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် ဥက္ကဋ္ဌ ဦးတာကလယ် ဦးဆောင်သော ရလလဖ (ပအိုဝ်းနီ) သည် စစ်အစိုးရနှင့် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး နအဖ စစ်အစိုးရက ရှမ်းပြည်တောင်ပိုင်း အထူးဒေသ (၁၃) အဖြစ် သတ်မှတ်ပေးခဲ့သည်။ ၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် ဦးတာကလယ်သည် နာယကအဖြစ် ပြောင်းလဲခဲ့ပြီး ဗိုလ်မှူးချစ်မောင်က ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထိုအချိန်တွင် ရလလဖအတွင်း သဘောထားကွဲလွဲမှုများ ပေါ်ပေါက်လာပြီး ဗိုလ်မှူးကြီး ခွန်ထိဆောင်နှင့် ခွန်သူရိန် ခေါင်းဆောင်သော အဖွဲ့သည် ‘ပအိုဝ်းအမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး အဖွဲ့’ အမည်ဖြင့် ခွဲထွက်ကာ လက်နက်ကိုင် တော်လှန်ရေး ပြန်လည်စတင်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၇ ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်မှူးချစ်မောင် ဦးဆောင်သောအစုသည် နအဖထံ လက်နက်ချခဲ့သဖြင့် ရလလဖ ဌာနချုပ်တွင် ဥက္ကဋ္ဌဟောင်း ဦးတာကလယ်နှင့် နာယကအဖွဲ့သာ ကျန်ရှိခဲ့သည်။ ဦးတာကလယ်သည် ကျန်ရှိသူများနှင့်အတူ ရလလဖကို ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းကာ ဆက်လက်ဦးဆောင်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၇ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁၉ ရက်နေ့တွင် ဦးတာကလယ်ကို ဥက္ကဋ္ဌ၊ ခွန်စိန်ရွှေနှင့် စောဖားမူတို့ကို ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌများအဖြစ် တင်မြှောက်ကာ ၁၁ ဦးပါ ဗဟိုကော်မတီအသစ်ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ == အဓိက ဖြစ်ရပ်များ == ရှမ်းပြည်လူမျိုးပေါင်းစုံ ပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ (ရလလဖ) ဌာနချုပ်ဖြစ်သော ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း ပအိုဝ်းကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ [[ဆီဆိုင်မြို့နယ်]] နောင်ထောင်တွင် နှစ် ၇၀ ပြည့် ပဒေသရာဇ်စနစ် တော်လှန်ရေးနေ့ အခမ်းအနားကို ၂၀၁၉ ဒီဇင်ဘာ ၁၁ ရက်တွင် ကျင်းပခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://news-eleven.com/article/149191|title=ရှမ်းပြည်လူမျိုးပေါင်းစုံ ပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ ဌာနချုပ် နောင်ထောင်တွင် နှစ် ၇၀ ပြည့် ပဒေသရာဇ်စနစ် တော်လှန်ရေးနေ့ အခမ်းအနားကျင်းပ|publisher=Eleven Media|accessdate=22 August 2025}}</ref> ==ကိုးကား== *{{cite book | last = ဝင်းတင့်ထွန်း | first = | authorlink = | title =ဗမာပြည် နိုင်ငံရေးပါတီအဖွဲ့အစည်း အသင်းအပင်းများ အညွှန်း | publisher = နေ့သစ်အင်အားစု၊ ဂျပန် | series = ပထမ အကြိမ် | year = ၂၀၁၀ }} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများ]] ei3zzs9kf489sgj6cujud4p0m79ai94 1051373 1051371 2026-09-03T12:19:47Z နေနီဝန်း 89694 /* */ အမည်မှန်မှာ "ပြည်သူ့" ဟူသောစကားလုံးပါဝင်ပါတယ်။ 1051373 wikitext text/x-wiki '''ရှမ်းပြည်လူမျိုးပေါင်းစုံ ပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့''' (ရလလဖ) ကို ၁၉၆၈ ခုနှစ်တွင် ''ပအိုဝ်းလွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့'' (ပအလဖ) မှ ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ပအိုဝ်းခေါင်းဆောင် ဗိုလ်စံသိန်း ကျဆုံးပြီးနောက် ဗိုလ်မှူးလှမောင်က ခေါင်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်တွင် ဦးမော်ဟိုက် (ဦးမော်ဟဲ) ကို ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်တင်မြှောက်ခဲ့ပြီး ဗိုလ်မှူးလှမောင်၊ ဦးကုသလ (ခ) အဘယ (ခ) ဦး[[အောင်ခမ်းထီ]]၊ ဦးစိန်ရွှေနှင့် ဦးအောင်သာတို့ဖြင့် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ == သမိုင်းကြောင်းနှင့် ကွဲပြားမှု == ၁၉၇၃ ခုနှစ်တွင် ရလလဖ အဖွဲ့သည် [[ဗမာပြည် ကွန်မြူနစ်ပါတီ|ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ]] (ဗကပ) နှင့် ပူးပေါင်းကာ ‘ရောင်နီတပ်ဖွဲ့’ အမည်ဖြင့် စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ သို့သော် ၁၉၇၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် ဗကပကို လိုလားသူနှင့် မလိုလားသူဟူ၍ အဖွဲ့နှစ်ဖွဲ့ ကွဲသွားခဲ့သည်။ * '''ရလလဖ (အနီ) / ပအိုဝ်းနီ''' - ဗကပကို လိုလားသော အဖွဲ့ဖြစ်ပြီး ဗိုလ်တာကလယ်၊ စောဖားမူ၊ ဗိုလ်မှူးလှမောင်၊ ဦးစိန်ရွှေနှင့် စိုးအောင်လွင်တို့က ခေါင်းဆောင်ခဲ့သည်။ ဤအဖွဲ့သည် ပွန်ချောင်းအရှေ့ခြမ်းရှိ ကဒူးကြီး နားဟီးနှင့် နမ့်ဂွင်ဒေသများတွင် လှုပ်ရှားခဲ့သည်။ * '''ရလလဖ (အဖြူ) / ပအိုဝ်းဖြူ''' - ဗကပကို မလိုလားသော အဖွဲ့ဖြစ်ပြီး အဘယ (ခေါ်) ဦးအောင်ခမ်းထီ၊ သထုံဦးလှဖေ၊ ဦးကျော်စိန်နှင့် ဦးမောင်မောင်တို့က ခေါင်းဆောင်ခဲ့သည်။ ဤအဖွဲ့သည် အင်းလေး၊ ပင်လောင်း၊ ဆီဆိုင်၊ မဲနယ်တောင်တန်းနှင့် ဟိုပုန်းမြောက်ခြမ်းဒေသများတွင် လှုပ်ရှားခဲ့သည်။ ၁၉၇၇ ခုနှစ်တွင် [[ပအိုဝ်း အမျိုးသား အဖွဲ့ချုပ်|ပအိုဝ်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်]] (ပအမဖ) အဖြစ် အမည်ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ == စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဉ် == ၁၉၇၇ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်တာကလယ် ဦးဆောင်သော ရလလဖ (အနီ) သည် ဗကပ (၁၀၈) စစ်ဒေသနှင့် ပူးပေါင်းကာ စစ်ရေးလှုပ်ရှားခဲ့ပြီး ၁၉၇၈ ခုနှစ် မတ်လတွင် ရလလဖ တပ်သားသစ် ၁၀၀ ကျော်ကို ပန်ဆန်းရှိ ဗကပဌာနချုပ်သို့ စစ်သင်တန်းနှင့် နိုင်ငံရေးသင်တန်းများ တက်ရောက်ရန် စေလွှတ်ခဲ့သည်။ ရလလဖသည် [[ကရင်နီပြည် လူမျိုးပေါင်းစုံ ပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးတပ်ဦး|ကရင်နီပြည်လူမျိုးပေါင်းစုံ ပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးတပ်ဦး]] (ကလလတ)၊ [[ကယန်းပြည်သစ်ပါတီ]] (KNPP) တို့နှင့်လည်း မဟာမိတ်ဖွဲ့ကာ လှုပ်ရှားခဲ့သည်။ ၁၉၈၈ ခုနှစ် ရှစ်လေးလုံးအရေးအခင်းနောက်ပိုင်းတွင် ရောက်ရှိလာသော ဒီမိုကရေစီ အင်အားစုဝင် ကျောင်းသားလူငယ်များကိုလည်း ကူညီခဲ့သည်။ သို့သော် ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများက စစ်အစိုးရနှင့် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးများ ပြုလုပ်လာသောကြောင့် ရပ်တည်ရန် အခက်အခဲများ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ == အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးနှင့် နောက်ဆက်တွဲဖြစ်ရပ်များ == ၁၉၉၄ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် ဥက္ကဋ္ဌ ဦးတာကလယ် ဦးဆောင်သော ရလလဖ (ပအိုဝ်းနီ) သည် စစ်အစိုးရနှင့် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး နအဖ စစ်အစိုးရက ရှမ်းပြည်တောင်ပိုင်း အထူးဒေသ (၁၃) အဖြစ် သတ်မှတ်ပေးခဲ့သည်။ ၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် ဦးတာကလယ်သည် နာယကအဖြစ် ပြောင်းလဲခဲ့ပြီး ဗိုလ်မှူးချစ်မောင်က ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထိုအချိန်တွင် ရလလဖအတွင်း သဘောထားကွဲလွဲမှုများ ပေါ်ပေါက်လာပြီး ဗိုလ်မှူးကြီး ခွန်ထိဆောင်နှင့် ခွန်သူရိန် ခေါင်းဆောင်သော အဖွဲ့သည် ‘ပအိုဝ်းအမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး အဖွဲ့’ အမည်ဖြင့် ခွဲထွက်ကာ လက်နက်ကိုင် တော်လှန်ရေး ပြန်လည်စတင်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၇ ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်မှူးချစ်မောင် ဦးဆောင်သောအစုသည် နအဖထံ လက်နက်ချခဲ့သဖြင့် ရလလဖ ဌာနချုပ်တွင် ဥက္ကဋ္ဌဟောင်း ဦးတာကလယ်နှင့် နာယကအဖွဲ့သာ ကျန်ရှိခဲ့သည်။ ဦးတာကလယ်သည် ကျန်ရှိသူများနှင့်အတူ ရလလဖကို ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းကာ ဆက်လက်ဦးဆောင်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၇ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁၉ ရက်နေ့တွင် ဦးတာကလယ်ကို ဥက္ကဋ္ဌ၊ ခွန်စိန်ရွှေနှင့် စောဖားမူတို့ကို ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌများအဖြစ် တင်မြှောက်ကာ ၁၁ ဦးပါ ဗဟိုကော်မတီအသစ်ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ == အဓိက ဖြစ်ရပ်များ == ရှမ်းပြည်လူမျိုးပေါင်းစုံ ပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ (ရလလဖ) ဌာနချုပ်ဖြစ်သော ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း ပအိုဝ်းကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ [[ဆီဆိုင်မြို့နယ်]] နောင်ထောင်တွင် နှစ် ၇၀ ပြည့် ပဒေသရာဇ်စနစ် တော်လှန်ရေးနေ့ အခမ်းအနားကို ၂၀၁၉ ဒီဇင်ဘာ ၁၁ ရက်တွင် ကျင်းပခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://news-eleven.com/article/149191|title=ရှမ်းပြည်လူမျိုးပေါင်းစုံ ပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ ဌာနချုပ် နောင်ထောင်တွင် နှစ် ၇၀ ပြည့် ပဒေသရာဇ်စနစ် တော်လှန်ရေးနေ့ အခမ်းအနားကျင်းပ|publisher=Eleven Media|accessdate=22 August 2025}}</ref> ==ကိုးကား== *{{cite book | last = ဝင်းတင့်ထွန်း | first = | authorlink = | title =ဗမာပြည် နိုင်ငံရေးပါတီအဖွဲ့အစည်း အသင်းအပင်းများ အညွှန်း | publisher = နေ့သစ်အင်အားစု၊ ဂျပန် | series = ပထမ အကြိမ် | year = ၂၀၁၀ }} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများ]] heprsr58fc46kgwtkxkixnvnsed80df 1051374 1051373 2026-09-03T12:21:24Z နေနီဝန်း 89694 /* ကိုးကား */ လ ပြန်လည်​ထည့်သွင်း 1051374 wikitext text/x-wiki '''ရှမ်းပြည်လူမျိုးပေါင်းစုံ ပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့''' (ရလလဖ) ကို ၁၉၆၈ ခုနှစ်တွင် ''ပအိုဝ်းလွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့'' (ပအလဖ) မှ ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ပအိုဝ်းခေါင်းဆောင် ဗိုလ်စံသိန်း ကျဆုံးပြီးနောက် ဗိုလ်မှူးလှမောင်က ခေါင်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်တွင် ဦးမော်ဟိုက် (ဦးမော်ဟဲ) ကို ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်တင်မြှောက်ခဲ့ပြီး ဗိုလ်မှူးလှမောင်၊ ဦးကုသလ (ခ) အဘယ (ခ) ဦး[[အောင်ခမ်းထီ]]၊ ဦးစိန်ရွှေနှင့် ဦးအောင်သာတို့ဖြင့် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ == သမိုင်းကြောင်းနှင့် ကွဲပြားမှု == ၁၉၇၃ ခုနှစ်တွင် ရလလဖ အဖွဲ့သည် [[ဗမာပြည် ကွန်မြူနစ်ပါတီ|ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ]] (ဗကပ) နှင့် ပူးပေါင်းကာ ‘ရောင်နီတပ်ဖွဲ့’ အမည်ဖြင့် စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ သို့သော် ၁၉၇၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် ဗကပကို လိုလားသူနှင့် မလိုလားသူဟူ၍ အဖွဲ့နှစ်ဖွဲ့ ကွဲသွားခဲ့သည်။ * '''ရလလဖ (အနီ) / ပအိုဝ်းနီ''' - ဗကပကို လိုလားသော အဖွဲ့ဖြစ်ပြီး ဗိုလ်တာကလယ်၊ စောဖားမူ၊ ဗိုလ်မှူးလှမောင်၊ ဦးစိန်ရွှေနှင့် စိုးအောင်လွင်တို့က ခေါင်းဆောင်ခဲ့သည်။ ဤအဖွဲ့သည် ပွန်ချောင်းအရှေ့ခြမ်းရှိ ကဒူးကြီး နားဟီးနှင့် နမ့်ဂွင်ဒေသများတွင် လှုပ်ရှားခဲ့သည်။ * '''ရလလဖ (အဖြူ) / ပအိုဝ်းဖြူ''' - ဗကပကို မလိုလားသော အဖွဲ့ဖြစ်ပြီး အဘယ (ခေါ်) ဦးအောင်ခမ်းထီ၊ သထုံဦးလှဖေ၊ ဦးကျော်စိန်နှင့် ဦးမောင်မောင်တို့က ခေါင်းဆောင်ခဲ့သည်။ ဤအဖွဲ့သည် အင်းလေး၊ ပင်လောင်း၊ ဆီဆိုင်၊ မဲနယ်တောင်တန်းနှင့် ဟိုပုန်းမြောက်ခြမ်းဒေသများတွင် လှုပ်ရှားခဲ့သည်။ ၁၉၇၇ ခုနှစ်တွင် [[ပအိုဝ်း အမျိုးသား အဖွဲ့ချုပ်|ပအိုဝ်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်]] (ပအမဖ) အဖြစ် အမည်ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ == စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဉ် == ၁၉၇၇ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်တာကလယ် ဦးဆောင်သော ရလလဖ (အနီ) သည် ဗကပ (၁၀၈) စစ်ဒေသနှင့် ပူးပေါင်းကာ စစ်ရေးလှုပ်ရှားခဲ့ပြီး ၁၉၇၈ ခုနှစ် မတ်လတွင် ရလလဖ တပ်သားသစ် ၁၀၀ ကျော်ကို ပန်ဆန်းရှိ ဗကပဌာနချုပ်သို့ စစ်သင်တန်းနှင့် နိုင်ငံရေးသင်တန်းများ တက်ရောက်ရန် စေလွှတ်ခဲ့သည်။ ရလလဖသည် [[ကရင်နီပြည် လူမျိုးပေါင်းစုံ ပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးတပ်ဦး|ကရင်နီပြည်လူမျိုးပေါင်းစုံ ပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးတပ်ဦး]] (ကလလတ)၊ [[ကယန်းပြည်သစ်ပါတီ]] (KNPP) တို့နှင့်လည်း မဟာမိတ်ဖွဲ့ကာ လှုပ်ရှားခဲ့သည်။ ၁၉၈၈ ခုနှစ် ရှစ်လေးလုံးအရေးအခင်းနောက်ပိုင်းတွင် ရောက်ရှိလာသော ဒီမိုကရေစီ အင်အားစုဝင် ကျောင်းသားလူငယ်များကိုလည်း ကူညီခဲ့သည်။ သို့သော် ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများက စစ်အစိုးရနှင့် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးများ ပြုလုပ်လာသောကြောင့် ရပ်တည်ရန် အခက်အခဲများ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ == အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးနှင့် နောက်ဆက်တွဲဖြစ်ရပ်များ == ၁၉၉၄ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် ဥက္ကဋ္ဌ ဦးတာကလယ် ဦးဆောင်သော ရလလဖ (ပအိုဝ်းနီ) သည် စစ်အစိုးရနှင့် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး နအဖ စစ်အစိုးရက ရှမ်းပြည်တောင်ပိုင်း အထူးဒေသ (၁၃) အဖြစ် သတ်မှတ်ပေးခဲ့သည်။ ၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် ဦးတာကလယ်သည် နာယကအဖြစ် ပြောင်းလဲခဲ့ပြီး ဗိုလ်မှူးချစ်မောင်က ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထိုအချိန်တွင် ရလလဖအတွင်း သဘောထားကွဲလွဲမှုများ ပေါ်ပေါက်လာပြီး ဗိုလ်မှူးကြီး ခွန်ထိဆောင်နှင့် ခွန်သူရိန် ခေါင်းဆောင်သော အဖွဲ့သည် ‘ပအိုဝ်းအမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး အဖွဲ့’ အမည်ဖြင့် ခွဲထွက်ကာ လက်နက်ကိုင် တော်လှန်ရေး ပြန်လည်စတင်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၇ ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်မှူးချစ်မောင် ဦးဆောင်သောအစုသည် နအဖထံ လက်နက်ချခဲ့သဖြင့် ရလလဖ ဌာနချုပ်တွင် ဥက္ကဋ္ဌဟောင်း ဦးတာကလယ်နှင့် နာယကအဖွဲ့သာ ကျန်ရှိခဲ့သည်။ ဦးတာကလယ်သည် ကျန်ရှိသူများနှင့်အတူ ရလလဖကို ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းကာ ဆက်လက်ဦးဆောင်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၇ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁၉ ရက်နေ့တွင် ဦးတာကလယ်ကို ဥက္ကဋ္ဌ၊ ခွန်စိန်ရွှေနှင့် စောဖားမူတို့ကို ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌများအဖြစ် တင်မြှောက်ကာ ၁၁ ဦးပါ ဗဟိုကော်မတီအသစ်ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ == အဓိက ဖြစ်ရပ်များ == ရှမ်းပြည်လူမျိုးပေါင်းစုံ ပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ (ရလလဖ) ဌာနချုပ်ဖြစ်သော ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း ပအိုဝ်းကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ [[ဆီဆိုင်မြို့နယ်]] နောင်ထောင်တွင် နှစ် ၇၀ ပြည့် ပဒေသရာဇ်စနစ် တော်လှန်ရေးနေ့ အခမ်းအနားကို ၂၀၁၉ ဒီဇင်ဘာ ၁၁ ရက်တွင် ကျင်းပခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://news-eleven.com/article/149191|title=ရှမ်းပြည်လူမျိုးပေါင်းစုံ ပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ ဌာနချုပ် နောင်ထောင်တွင် နှစ် ၇၀ ပြည့် ပဒေသရာဇ်စနစ် တော်လှန်ရေးနေ့ အခမ်းအနားကျင်းပ|publisher=Eleven Media|accessdate=22 August 2025}}</ref> ==ကိုးကား== *{{cite book | last = ဝင်းတင့်ထွန်း | first = | authorlink = | title =ဗမာပြည် နိုင်ငံရေးပါတီအဖွဲ့အစည်း အသင်းအပင်းများ အညွှန်း | publisher = နေ့သစ်အင်အားစု၊ ဂျပန် | series = ပထမ အကြိမ် | year = ဩဂုတ် ၂၀၁၀ }} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများ]] ppxb1mt5p2n5bryo5pr4o7jc2plvklr 0 46732 1051393 1043232 2026-09-03T17:14:16Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1051393 wikitext text/x-wiki မြန်မာနိုင်ငံသည် နိုင်ငံပေါင်း ၁၂၆ နိုင်ငံနှင့် သံတမန်အဆက်အသွယ် ထူထောင်ထားရှိသည်။လက်ရှိတွင် မြန်မာသံရုံး ၃၇ ရုံး၊ မြန်မာအမြဲတမ်းကိုယ်စားလှယ် အဖွဲ့ရုံး ၃ ရုံးနှင့် မြန်မာကောင်စစ်ဝန်ချုပ်ရုံး ၁၁ ရုံး စုစုပေါင်း ၅၁ ရုံး ဖွင့်လှစ်ထားသည်။ ကမ္ဘာ့နိုင်ငံ ၄၆ နိုင်ငံမှ သံရုံး၊ အဖွဲ့ရုံးနှင့် ကောင်စစ်ဝန်ချုပ်ရုံး ၅၀ ကို မြန်မာနိုင်ငံတွင် လက်ခံဖွင့်လှစ်ထားရှိသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/index.php/article/68394|title=နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန၏ (၇၈) နှစ် သမိုင်းမှတ်တိုင်မော်ကွန်း|work=MOI Myanmar|access-date=၈ ဇူလိုင် ၂၀၂၅|date=၁၇ မတ် ၂၀၂၅ }}</ref> [[File:Diplomatic missions of Myanmar.PNG|thumbnail|right|500px|မြန်မာနိုင်ငံသံတမန်မစ်ရှင်ရှိ နိုင်ငံများ {{legend|#ed1c24|မြန်မာ}} {{legend|#3f48cc|သံရုံး နှင့် ကောင်စစ်ဝန်}} {{legend|#417e8d|သံရုံး}} {{legend|#9cc916|ကောင်စစ်ဝန်}} {{legend|#ab58ac|ကုန်သွယ်ရေးရုံး}} {{legend|#c8bfe7|ဂုဏ်ထူးဆောင်ကောင်စစ်ဝန်}}]] == သံတမန်ထူထောင်သည့်နိုင်ငံများ == {| class="wikitable sortable" sortable ! စဉ် !! နိုင်ငံ !! သံဆက်သွယ်မှု စတင်သောနေ့ !လက်ရှိ မြန်မာသံအမတ်ကြီး !တာဝန်စတင်ခြင်း |- | ၁|| {{flagicon|United Kingdom}} [[ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းနိုင်ငံ|ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်း]]||၇ ဇူလိုင် ၁၉၄၇ | | |- | ၂||{{flagicon|Pakistan}} [[ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ|ပါကစ္စတန်]]||၁ ဩဂုတ် ၁၉၄၇ |ဦး[[ဝဏ္ဏဟန်]] |{{Start date and age|2020|5|30}} |- | ၃||{{flagicon|United States}} [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]||၁၉ စက်တင်ဘာ ၁၉၄၇ | | |- | ၄ ||{{flagicon|Netherlands}} [[နယ်သာလန်နိုင်ငံ|နယ်သာလန်]]||၂၂ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၄၇ | | |- | ၅ ||{{flagicon|India}} [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ|အိန္ဒိယ]]||၄ ဇန်နဝါရီ ၁၉၄၈ |ဦး[[ဇော်ဦး (သံအမတ်ကြီး)|ဇော်ဦး]] |{{Start date and age|2024|9|14}} |- | ၆||{{flagicon|Russia}} [[ရုရှားနိုင်ငံ|ရုရှား]]||၁၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၄၈ |ဦး[[သစ်လင်းအုန်း]] |{{Start date and age|2023|12|17}} |- | ၇||{{flagicon|France}} [[ပြင်သစ်နိုင်ငံ|ပြင်သစ်]]||၂၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၄၈ | | |- | ၈||{{flagicon|Thailand}} [[ထိုင်းနိုင်ငံ|ထိုင်း]]||၂၄ ဩဂုတ် ၁၉၄၈ |ဦး[[ဇော်ဇော်စိုး]] |{{Start date and age|2025|3|25}} |- | ၉||{{flagicon|Sri Lanka}} [[သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ|သီရိလင်္ကာ]]||၇ ဇွန် ၁၉၄၉ |ဒေါ်[[မာလာသန်းထိုက်]] |{{Start date and age|2024|5|7}} |- | ၁၀||{{flagicon|Indonesia}} [[အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ|အင်ဒိုနီးရှား]]||၂၇ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၄၉ | | |- | ၁၁||{{flagicon|China}} [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|တရုတ်(ပီအာစီ)]]||၈ ဇွန် ၁၉၅၀ |ဦး[[တင်မောင်ဆွေ]] |{{Start date and age|2022|11|11}} |- | ၁၂||{{flagicon|Italy}} [[အီတလီ]]||၂၄ နိုဝင်ဘာ ၁၉၅၀ | | |- | ၁၃||{{flagicon|Serbia}} [[ဆားဘီးယားနိုင်ငံ|ဆာဘီးယား]]||၂၉ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၅၀ | | |- | ၁၄||{{flagicon|Austria}} [[ဩစတြီးယား]]||၉ ဇူလိုင် ၁၉၅၃ | | |- | ၁၅||{{flagicon|Israel}} [[အစ္စရေး]]||၁၃ ဇူလိုင် ၁၉၅၃ | | |- | ၁၆||{{flagicon|Australia}} [[ဩစတြေးလျ]]||၁ ဩဂုတ် ၁၉၅၃ | | |- | ၁၇||{{flagicon|Egypt}} [[အီဂျစ်]]||၈ ဩဂုတ် ၁၉၅၃ | | |- | ၁၈||{{flagicon|Belgium}} [[ဘယ်လ်ဂျီယမ်နိုင်ငံ|ဘယ်လ်ဂျီယံ]]||၁၉၅၃ | | |- | ၁၉||{{flagicon|Germany}} [[ဂျာမနီ]]||၉ ဧပြီ ၁၉၅၄ | | |- | ၂၀||{{flagicon|Finland}} [[ဖင်လန်]]||၂၂ ဇူလိုင် ၁၉၅၄ | | |- | ၂၁||{{flagicon|Japan}} [[ဂျပန်]]||၁ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၅၄ | | |- | ၂၂||{{flagicon|Denmark}} [[ဒိန်းမတ်]]||၂၂ ဧပြီ ၁၉၅၅ | | |- | ၂၃||{{flagicon|Cambodia}} [[ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ|က​မ္ဘောဒီးယား]]||၁၂ ဇူလိုင် ၁၉၅၅ |ဦး[[ကျော်စိုးမင်း]] |{{Start date and age|2024|1|13}} |- | ၂၄||{{flagicon|Laos}} [[လာအိုနိုင်ငံ|လာအို ဒီပီအာ]]||၁၂ ဇူလိုင် ၁၉၅၆ |ဦး[[အောင်ကို (သံအမတ်ကြီး)|အောင်ကို]] |{{Start date and age|2024|1|18}} |- | ၂၅||{{flagicon|Poland}} [[ပိုလန်]]||၁၁ နိုဝင်ဘာ ၁၉၅၅ | | |- | ၂၆||{{flagicon|Bulgaria}} [[ဘူလ်ဂေးရီးယားနိုင်ငံ|ဘူ​ဂေးရီးယား]]||၁၆ မေ ၁၉၅၆ | | |- | ၂၇||{{flagicon|Czech Republic}} [[ချက်သမ္မတနိုင်ငံ]]||၃ ဇန်နဝါရီ ၁၉၅၆ | | |- | ၂၈||{{flagicon|Slovakia}} [[ဆလိုဗားကီးယားနိုင်ငံ|စလိုဗက်သမ္မတနိုင်ငံ]]||၃ ဇန်နဝါရီ ၁၉၅၆ | | |- | ၂၉||{{flagicon|Hungary}} [[ဟန်ဂေရီနိုင်ငံ|ဟန်ဂရီ]]||၅ မတ် ၁၉၅၆ | | |- | ၃၀||{{flagicon|Romania}} [[ရိုမေးနီးယားနိုင်ငံ|ရိုမေနီးယား]]||၁၅ မတ် ၁၉၅၆ | | |- | ၃၁||{{flagicon|Norway}} [[နော်ဝေနိုင်ငံ|နော်ဝေး]]||၁၈ မေ ၁၉၅၆ | | |- | ၃၂||{{flagicon|Iraq}} [[အီရတ်]]||၂၃ ဇူလိုင် ၁၉၅၆ | | |- | ၃၃||{{flagicon|Philippines}} [[ဖိလစ်ပိုင်]]||၃၀ ဇူလိုင် ၁၉၅၆ | | |- | ၃၄||{{flagicon|Mongolia}} [[မွန်ဂိုလီးယား]]||၂၈ စက်တင်ဘာ ၁၉၅၆ | | |- | ၃၅||{{flagicon|Afghanistan}} [[အာဖဂန်နစ္စတန်]]||၈ နိုဝင်ဘာ ၁၉၅၆ | | |- | ၃၆||{{flagicon|Sweden}} [[ဆွီဒင်]]||၁၉၅၆ | | |- | ၃၇||{{flagicon|Switzerland}} [[ဆွစ်ဇာလန်]]||၁၉၅၇ | | |- | ၃၈||{{flagicon|Malaysia}} [[မလေးရှား]]||၁ မတ် ၁၉၅၈ | | |- | ၃၉||{{flagicon|Greece}} [[ဂရိ]]||၂၀ မတ် ၁၉၅၈ | | |- | ၄၀||{{flagicon|Canada}} [[ကနေဒါ]]||၉ ဩဂုတ် ၁၉၅၈ | | |- | ၄၁||{{flagicon|Turkey}} [[တူရကီ]]||၂ စက်တင်ဘာ ၁၉၅၈ | | |- | ၄၂||{{flagicon|New Zealand}} [[နယူးဇီလန်]]||၁၅ နိုဝင်ဘာ ၁၉၅၈ | | |- | ၄၃||{{flagicon|Nepal}} [[နီပေါ]]||၃ မတ် ၁၉၆၀ |[[မျိုးမြင့်မောင်|ဦးမျိုးမြင့်အောင်]] |{{Start date and age|2024|7|24}} |- | ၄၄||{{flagicon|Singapore}} [[စင်ကာပူ]]||၁၂ ဩဂုတ် ၁၉၆၆ | | |- | ၄၅||{{flagicon|Spain}} [[စပိန်]]||၁၁ မတ် ၁၉၆၇ | | |- | ၄၆||{{flagicon|Iran}} [[အီရန်]]||၈ ဩဂုတ် ၁၉၆၈ |ဦး[[ဇော်ဦး (သံအမတ်ကြီး)|ဇော်ဦး]] |{{Start date and age|2025|2|19}} |- | ၄၇||{{flagicon|Algeria}} [[အယ်လ်ဂျီးရီးယားနိုင်ငံ|အယ်ဂျီရီးယား]]||၁၅ နိုဝင်ဘာ ၁၉၆၈ |ဦးကျော်တင်ရှိန် | |- | ၄၈||{{flagicon|Maldives}} [[မော်လဒိုက်နိုင်ငံ|မော်ဒိုက်]]||၁၅ ဇန်နဝါရီ ၁၉၇၀ | | |- | ၄၉||{{flagicon|Nigeria}} [[နိုင်ဂျီးရီးယားနိုင်ငံ|နိုင်ဂျီးရီးယား]]||၂၄ ဇန်ဝါရီ ၁၉၇၀ | | |- | ၅၀||{{flagicon|Bangladesh}} [[ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်]]||၂၁ မတ် ၁၉၇၂ |ဦး[[ကျော်စိုးမိုး]] |{{Start date and age|2024|5|7}} |- | ၅၁||{{flagicon|Syria}} [[ဆီးရီးယားနိုင်ငံ|ဆီရီးယား]]||၁၅ ဇွန် ၁၉၇၂ | | |- | ၅၂||{{flagicon|Argentina}} [[အာဂျင်တီးနား]]||၂၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၇၅ | | |- | ၅၃||{{flagicon|South Korea}} [[ကိုရီးယားသမ္မတနိုင်ငံ|ကိုရီးယား၊ အာအိုကေ]]||၁၉ မေ ၁၉၇၅ | | |- | ၅၄||{{flagicon|Vietnam}} [[ဗီယက်နမ်]]||၂၈ မေ ၁၉၇၅ | | |- | ၅၅||{{flagicon|Mexico}} [[မက္ကဆီကို]]||၁ အောက်တိုဘာ ၁၉၇၆ | | |- | ၅၆||{{flagicon|Mauritania}} [[မော်ရီတေးနီးယားနိုင်ငံ|မော်ရီးတေးနီးယား]]||၅ အောက်တိုဘာ ၁၉၇၆ | | |- | ၅၇||{{flagicon|Cuba}} [[ကျူးဘား]]||၁၂ အောက်တိုဘာ ၁၉၇၆ | | |- | ၅၈||{{flagicon|Portugal}} [[ပေါ်တူဂီ]]||၁၄ နိုဝင်ဘာ ၁၉၇၆ | | |- | ၅၉||{{flagicon|Albania}} [[အယ်လ်ဘေးနီးယားနိုင်ငံ|အယ်ဘေးနီးယား]]||၁၅ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၇၆ | | |- | ၆၀||{{flagicon|Costa Rica}} [[ကော်စတာရီကာ]]||၈ မတ် ၁၉၇၇ | | |- | ၆၁||{{flagicon|Morocco}} [[မော်ရိုကိုနိုင်ငံ|မော်ရိုကို]]||၃၁ ဇူလိုင် ၁၉၇၈ |ဦးကျော်တင်ရှိန် | |- | ၆၂||{{flagicon|Mauritius}} [[မောရစ်ရှနိုင်ငံ|မော်ရီတီးယပ်]]||၃၀ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၇၈ | | |- | ၆၃||{{flagicon|Chile}} [[ချီလီ]]||၂၂ ဧပြီ ၁၉၈၂ | | |- | ၆၄||{{flagicon|Panama}} [[ပနားမား]]||၁၅ ဇူလိုင် ၁၉၈၂ | | |- | ၆၅||{{flagicon|Brazil}} [[ဘရာဇီး]]||၁ စက်တင်ဘာ ၁၉၈၂ |ဦးအောင်ကျော်ဇံ |<ref>{{Cite web |title=ဦးအောင်ကျော်ဇံအား ဘရာဇီးလ်ဖက်ဒရယ်သမ္မတနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ် |url=http://www.mdn.gov.mm/my/uuaeaangkeaajnaaa-bhraajiilphkdrysmmttniungngnchiungraa-mnmaasnamttkiiaphc-khnap |access-date=2026-03-13 |website=MDN - Myanmar DigitalNews |language=my}}</ref> |- | ၆၆||{{flagicon|Cyprus}} [[ဆိုက်ပရပ်စ်နိုင်ငံ|ဆိုက်ပရပ်]]||၁၅ ဇူလိုင် ၁၉၈၅ | | |- | ၆၇||{{flagicon|Vanuatu}} [[ဗနွားတူနိုင်ငံ|ဗာနူအာတူ]]||၂၈ ဇန်နဝါရီ ၁၉၈၇ | | |- | ၆၈||{{flagicon|Colombia}} [[ကိုလံဘီယာ]]||၂၈ နိုဝင်ဘာ ၁၉၈၈ | | |- | ၆၉||{{flagicon|Peru}} [[ပီရူး]]||၂၈ ဩဂုတ် ၁၉၈၉ | | |- | ၇၀||{{flagicon|Venezuela}} [[ဗင်နီဇွဲလား]]||၂၀ နိုဝင်ဘာ ၁၉၉၀ | | |- | ၇၁||{{flagicon|Papua New Guinea}} [[ပါပူအာနယူးဂီနီနိုင်ငံ|ပါပူအာ နယူးဂီနိ]]||၂၄ ဇူလိုင် ၁၉၉၁ | | |- | ၇၂||{{flagicon|Brunei}} [[ဘရူနိုင်း]]||၂၁ စက်တင်ဘာ ၁၉၉၃ | | |- | ၇၃||{{flagicon|Ghana}} [[ဂါနာ]]||၁၃ ဇန်နဝါရီ ၁၉၉၅ | | |- | ၇၄||{{flagicon|South Africa}} [[တောင်အာဖရိက]]||၂၀ ဧပြီ ၁၉၉၅ | | |- | ၇၅||{{flagicon|Kenya}} [[ကင်ညာ]]||၂၆ စက်တင်ဘာ ၁၉၉၇ | | |- | ၇၆||{{flagicon|Kuwait}} [[ကူဝိတ်]]||၁၆ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၉၈ |ဦး[[မင်းသိမ်း]] | |- | ၇၇||{{flagicon|Ukraine}} [[ယူကရိန်း]]||၁၉ ဇန်နဝါရီ ၁၉၉၉ | | |- | ၇၈||{{flagicon|Azerbaijan}} [[အဇာဘိုင်ဂျန်]]||၃ ဩဂုတ် ၁၉၉၉ | | |- | ၇၉||{{flagicon|Georgia}} ​[[ဂျော်ဂျီယာနိုင်ငံ|ဂျော်ဂျီယာ]]||၁၆ ဩဂုတ် ၁၉၉၉ | | |- | ၈၀||{{flagicon|Turkmenistan}} [[တာ့ခ်မင်နစ္စတန်နိုင်ငံ|တာခ်မင့်နစ္စတန်]]||၂၆ ဩဂုတ် ၁၉၉၉ | | |- | ၈၁||{{flagicon|Croatia}} [[ခရိုအေးရှား]]||၃ စက်တင်ဘာ ၁၉၉၉ | | |- | ၈၂||{{flagicon|Belarus}} [[ဘီလာရုဇ်နိုင်ငံ|ဘီလာရုစ်]]||၂၂ စက်တင်ဘာ ၁၉၉၉ | | |- | ၈၃||{{flagicon|Kazakhstan}} ​[[ကာဇက်စတန်နိုင်ငံ|ကာဇတ်စတန်]]||၂၃ စက်တင်ဘာ ၁၉၉၉ |ဦး[[သစ်လင်းအုန်း]] |{{Start date and age|2025|2|22}} |- | ၈၄||{{flagicon|Tajikistan}} [[တာဂျစ်ကစ္စတန်နိုင်ငံ|တာဂျစ်ကစ္စတန်]]||၂၉ စက်တင်ဘာ ၁၉၉၉ | | |- | ၈၅||{{flagicon|Jamaica}} [[ဂျမေကာနိုင်ငံ|ဂျမေကား]]||၆ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၉၉ | | |- | ၈၆||{{flagicon|Kyrgyzstan}} [[ကာဂျစ္စတန်နိုင်ငံ|ကာဂျစ်စတန်]]||၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၀၀ | | |- | ၈၇||{{flagicon|Uzbekistan}} [[ဥဇဘက်ကစ္စတန်နိုင်ငံ|ဥဇဘက်ကစ္စတန်]]||၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၀၁ | | |- | ၈၈||{{flagicon|Uruguay}} [[ဥရုဂွေးနိုင်ငံ|ဥရုဂွေး]]||၂၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၀၁ | | |- | ၈၉||{{flagicon|North Macedonia}} [[မြောက်မက်စီဒိုးနီးယားနိုင်ငံ]]||၉ ဇူလိုင် ၂၀၀၃ | | |- | ၉၀||{{flagicon|Ireland}} [[အိုင်ယာလန်]]||၁၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၀၄ | | |- | ၉၁||{{flagicon|Sudan}} [[ဆူဒန်]]||၂၀ မေ ၂၀၀၄ | | |- | ၉၂||{{flagicon|Saudi Arabia}} [[ဆော်ဒီအာရေဗျနိုင်ငံ|ဆော်ဒီ အာရေးဗီးယား]]||၂၅ ဩဂုတ် ၂၀၀၄ |ဦးတင်ယု | |- | ၉၃||{{flagicon|Qatar}} [[ကာတာနိုင်ငံ|ကာတာ]]||၂၆ စက်တင်ဘာ ၂၀၀၅ | | |- | ၉၄||{{flagicon|East Timor}} [[အရှေ့တီမောနိုင်ငံ|အရှေ့ တီမော]]||၂၂ ဇူလိုင် ၂၀၀၆ | | |- | ၉၅||{{flagicon|Montenegro}} [[မွန်တီနီဂရိုးနိုင်ငံ|မွန်တီနီဂရိုး]]||၂၇ နိုဝင်ဘာ ၂၀၀၆ | | |- | ၉၆||{{flagicon|Slovenia}} [[ဆလိုဗေးနီးယားနိုင်ငံ|ဆလိုဗေးနီးယား]]||၁၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၀၆ | | |- | ၉၇||{{flagicon|North Korea}} [[ကိုရီးယား ဒီမိုကရက်တစ် ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|ကိုရီးယား၊ ဒီပီအာကေ]]||၂၆ ဧပြီ ၂၀၀၇ |ဦးတင်မောင်ဆွေ |{{Start date and age|2023|9|11}} |- | ၉၈||{{flagicon|Andorra}} [[အင်ဒိုရာ]]||၁၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၀၉ | | |- | ၉၉||{{flagicon|Zimbabwe}} [[ဇင်ဘာဘွေ]]||၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၀၉ | | |- | ၁၀၀||{{flagicon|Bahrain}} [[ဘာရိန်း]]||၁၀ နိုဝင်ဘာ ၂၀၀၉ |ဦးတင်ယု |{{Start date and age|2023|7|26}} |- | ၁၀၁||{{flagicon|Fiji}} [[ဖီဂျီနိုင်ငံ|ဖီဂျီ]]||၁၀ မေ ၂၀၁၀ | | |- | ၁၀၂||{{flagicon|Oman}} [[အိုမန်နိုင်ငံ]]||၁၄ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၀ |ဦးတင်ယု |{{Start date and age|2023|12|19}} |- | ၁၀၃||{{flagicon|Gambia}} [[ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံ]]||၁၃ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၁ | | |- | ၁၀၄||{{flagicon|Bosnia and Herzegovina}} [[ဘော့စနီးယားနှင့် ဟာဇီဂိုဗီးနားနိုင်ငံ|ဘော့စ်နီးယား]]နှင့် ဟာဇီးဂိုးဗီးနားနိုင်ငံ||၂၅ ဩဂုတ် ၂၀၁၁ | | |- | ၁၀၅||{{flagicon|Malawi}} [[မာလဝီနိုင်ငံ|မာလာဝီနိုင်ငံ]]||၃၀ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၂ | | |- | ၁၀၆||{{flagicon|Bhutan}} [[ဘူတန်နိုင်ငံ]]||၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၂ | | |- | ၁၀၇||{{flagicon|Luxembourg}} [[လူဇင်ဘတ်နိုင်ငံ]]||၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၁၂ | | |- | ၁၀၈||{{flagicon|Latvia}} [[လတ်ဗီယာနိုင်ငံ|လတ်ဗီးယားသမ္မတနိုင်ငံ]]||၂၆ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ | | |- | ၁၀၉||{{flagicon|Estonia}} [[အက်စ်တိုးနီးယားနိုင်ငံ|အက်စတိုးနီးယား]]သမ္မတနိုင်ငံ||၂၆ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ | | |- | ၁၁၀||{{flagicon|Iceland}} [[အိုက်စလန်နိုင်ငံ|အိုက်စလန်သ]]မ္မတနိုင်ငံ||၁၉ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၂ | | |- | ၁၁၁||{{flagicon|Armenia}} [[အာမေးနီးယားနိုင်ငံ|အာမေးနီးယား]]သမ္မတနိုင်ငံ||၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၃ | | |- | ၁၁၂||{{flagicon|Angola}} [[အင်ဂိုလာနိုင်ငံ|အင်ဂိုလာ]]သမ္မတနိုင်ငံ||၁၉ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၃ | | |- | ၁၁၃||{{flagicon|Lithuania}} [[လစ်သူယေးနီးယားနိုင်ငံ|လစ်သူယေးနီးယား]]သမ္မတနိုင်ငံ||၈ အောက်တိုဘာ ၂၀၁၃ | | |- | ၁၁၄||{{flagicon|Ethiopia}} [[အီသီယိုးပီးယားနိုင်ငံ|အီသီယိုပီးယား]] ဖက်ဒရယ် ဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံ||၂၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၅ | | |- | ၁၁၅||{{flagicon|Malta}} [[မော်လတာနိုင်ငံ|မော်လ်တာ]]သမ္မတနိုင်ငံ||၅ ဧပြီ ၂၀၁၇ | | |- | ၁၁၆||{{flagicon|Ecuador}} [[အီကွေဒေါနိုင်ငံ|အီကွေဒေါ]]သမ္မတနိုင်ငံ||၆ ဧပြီ ၂၀၁၇ | | |- | ၁၁၇||{{flagicon|Marshall Islands}} မာရှယ်ကျွန်းစုသမ္မတနိုင်ငံ||၂၁ ဧပြီ ၂၀၁၇ | | |- | ၁၁၈||{{flagicon|Vatican City}} [[ဟောလီစီ]]([[ဗာတီကန်စီးတီး|ဗာတီကန်န]]န်းတော်)||၄ မေ ၂၀၁၇ | | |- | ၁၁၉||{{flagicon|Liberia}} [[လိုက်ဘေးရီးယားနိုင်ငံ|လိုက်ဘေးရီးယား]]သမ္မတနိုင်ငံ||၅ မေ ၂၀၁၇ | | |- | ၁၂၀||{{flagicon|Guinea}} [[ဂီနီနိုင်ငံ|ဂီနီ]]သမ္မတနိုင်ငံ||၆ ဇွန် ၂၀၁၇ | | |- | ၁၂၁||{{flagicon|Seychelles}} ဆေးရှဲလ်သမ္မတနိုင်ငံ||၁၂ ဇူလိုင် ၂၀၁၇ | | |- | ၁၂၂||{{flagicon|Benin}} [[ဘီနင်နိုင်ငံ|ဘီနင်သမ္မတနိုင်ငံ]]||၂ ဇူလိုင် ၂၀၁၉ | | |- | ၁၂၃||{{flagicon|Togo}} [[တိုဂိုနိုင်ငံ|တိုဂို]]သမ္မတနိုင်ငံ||၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၁၉ | | |- | ၁၂၄||{{flagicon|Nicaragua}} [[နီကာရာဂွါနိုင်ငံ|နီကာရာဂွါ]]သမ္မတနိုင်ငံ||၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၀ | | |- | ၁၂၅||{{flagicon|United Arab Emirates}} [[အာရပ်စော်ဘွားများပြည်ထောင်စုနိုင်ငံ|အာရပ်စော်ဘွားများပြည်ထောင်စု]]||၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၀ <ref>{{cite web|url=http://burmese.dvb.no/archives/423212 |title=ယူအေအီး-မြန်မာ သံတမန်ဆက်ဆံရေးထူထောင်မှုဆိုင်ရာ သဘောတူလက်မှတ်ထိုး|work=DVB|access-date=၁၃မေ ၂၀၂၃ |date=၁၀နိုဝင်ဘာ၂၀၂၀  }}</ref> | | |- | ၁၂၆||{{flagicon|Guinea-Bissau}} [[ဂင်းနီဗစ်ဆောနိုင်ငံ|ဂီနီဘစ်ဆောသမ္မတနိုင်ငံ]]||၆ မတ် ၂၀၂၃<ref>{{cite web|url=https://www.mofa.gov.mm/deplomatic-relations-with-myanmar/ |title=Diplomatic Relations with Myanmar|work=Ministry of Foreign Affairs Republic of The Union of Myanmar|access-date=13May2023 }}</ref><nowiki> </nowiki><ref>{{cite web |url= http://www.mofa.gov.mm/foreignpolicy/Lists%20of%20Countries%20Having%20Diplomatic%20Relations.html |title= List of Countries having Diplomatic Relations with the Union of Myanmar (As of 31 May 2010) |accessdate= 02 |accessdaymonth= Oct |accessyear= 2012 |archivedate= 23 July 2013 |archiveurl= https://web.archive.org/web/20130723062200/http://www.mofa.gov.mm/foreignpolicy/Lists%20of%20Countries%20Having%20Diplomatic%20Relations.html }}</ref> | | |- |၁၂၇ |{{flagicon|Somalia}} [[ဆိုမာလီယာနိုင်ငံ]] |၉ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆<ref>{{Cite web |last=Journal |first=Popular |date=2026-01-10 |title=မြန်မာနိုင်ငံ၏ (၁၂၇) နိုင်ငံမြောက် သံတမန်အဆက်အသွယ်ထူထောင်သည့် ဆိုမာလီယာနိုင်ငံ |url=https://www.popularmyanmar.com/%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%AC%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%E1%81%8F-%E1%81%81%E1%81%82%E1%81%87-%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84/ |access-date=2026-03-18 |website=Popular |language=en-US}}</ref> | | |} == သံရုံးနှင့် ကော်စစ်ဝန်ချုပ်ရုံးများ == {| class="wikitable" ! ! colspan="6" |အာဖရိကတိုက် |- ! !နိုင်ငံ !မြို့ !သံတမန် !သံအမတ်ကြီး !ပူးတွဲတာဝန်ယူမှုသည့်နိုင်ငံများ !မှတ်ချက် |- |၁ |{{Flag|Egypt}} |[[ကိုင်ရိုမြို့]] |သံရုံး |ဦးကျော်တင်ရှိန်, ''သံအမတ်ကြီး'' |{{Collapsible list|{{Flag|Algeria}}|{{Flag|Iraq}}|{{Flag|Morocco}}|{{Flag|Sudan}}|{{Flag|Turkey}}|titlestyle=background-color:transparent; text-align:left; font-weight:normal|title='''Countries''':|expand=}} |<ref name="Me.MOFA-Missions">{{cite web |title=Myanmar Missions Abroad|url=https://www.mofa.gov.mm/mofa-3/myanmar-missions/|website=Ministry of Foreign Affairs of the Republic of the Union of Myanmar|access-date=29 July 2025}}</ref><ref name="Me.Emb-Cairo">{{cite web|url=https://mecairo.org/en/|title=Home|website=Embassy of the Republic of the Union of Myanmar / Cairo, The Arab Republic of Egypt|access-date=28 July 2025|archive-date=14 August 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230814145152/http://www.mecairo.org/en/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news |title=U Kyaw Tin Shein Presents Credentials to President of the Arab Republic of Egypt (26-3-2025)|url=https://www.mofa.gov.mm/en/u-kyaw-tin-shein-presents-credentials-to-president-of-the-arab-republic-of-egypt-26-3-2025/|website=Ministry of Foreign Affairs of the Republic of the Union of Myanmar|date=26 March 2025|access-date=28 July 2025}}</ref> |- |၂ |{{Flag|Ethiopia}} |[[အာဒစ် အာဘာဘာမြို့|အာဒစ်အာဘာဘာမြို့]] |သံရုံး |ဦးအောင်မင်းဦး, ''သံအမတ်ကြီး'' |{{Collapsible list|{{Flag|Somalia}}|||||titlestyle=background-color:transparent; text-align:left; font-weight:normal|title='''Countries''':|expand=true}} |<ref>{{cite news |title=U Aung Min Oo Presents Credentials to President of the Federal Democratic Republic of Ethiopia (4-6-2025)|url=https://www.mofa.gov.mm/en/u-aung-min-oo-presents-credentials-to-president-of-the-federal-democratic-republic-of-ethiopia-4-6-2025/|website=Ministry of Foreign Affairs of the Republic of the Union of Myanmar|date=11 June 2025|access-date=28 July 2025}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.ifa.gov.et/2025/08/08/h-e-dr-abdi-zenebe-deputy-executive-director-of-the-institute-of-foreign-affairs-ifa_ethiopia-warmly-welcomed-h-e-mr-u-aung-min-oo-myanmars-first-resident-ambassador-to-ethiopia/|title=H.E. Dr. Abdi Zenebe, Deputy Executive Director of the Institute of Foreign Affairs (ifa_ethiopia), warmly welcomed H.E. Mr. U Aung Min Oo, Myanmar's first resident ambassador to Ethiopia.|website=Institute of Foreign Affairs of Ethiopia|date=8 August 2025|access-date=15 January 2026}}{{Dead link|date=March 2026 }}</ref> |- |၃ |{{Flag|South Africa}} |[[:en:Pretoria|Pretoria]] |သံရုံး |''လစ်လပ်'' |{{Collapsible list|{{Flag|Ghana}}|{{Flag|Kenya}}|{{Flag|Malawi}}|{{Flag|Mauritius}}|{{Flag|Nigeria}}|{{Flag|Zimbabwe}}|titlestyle=background-color:transparent; text-align:left; font-weight:normal|title='''Countries''':|expand=}} |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref name="Me.Emb-Pretoria">{{cite web|title=Home|url=https://www.myanmarembassypretoria.com/|website=Embassy of the Republic of Union of Myanmar / Pretoria|access-date=12 March 2025}}{{Dead link|date=April 2026 }}</ref><ref name="DIRCO-RepsinRSA-M">{{cite web |title=Foreign Representation in South Africa|url=https://dirco.gov.za/foreign-representation-in-south-africa-m/|website=[[Department of International Relations and Cooperation|Department of International Relations and Cooperation of South Africa]]|access-date=28 July 2025}}</ref><ref name="MFDAKen-DD">{{cite web|url=https://mfa.go.ke/sites/default/files/articles/DIPLOMATIC%20DIRECTORY%20READY%20FOR%20PUBLICATION%202024-%202025%20(1).pdf|title=Directory of Diplomatic Corps and International Organizations 2024/2025|publisher=[[Ministry of Foreign and Diaspora Affairs (Kenya)]]|year=2025|access-date=28 July 2025}}{{Dead link|date=May 2026 }}</ref> |- ! ! colspan="6" |အမေရိကတိုက် |- ! !နိုင်ငံ !မြို့ !သံတမန် !သံအမတ်ကြီး !ပူးတွဲတာဝန်ယူမှုသည့်နိုင်ငံများ !မှတ်ချက် |- |၄ |{{Flag|Brazil}} |[[:en:Brasília|Brasília]] |သံရုံး |ဦးအောင်ကျော်ဇံ, ''သံအမတ်ကြီး'' |{{Collapsible list|{{Flag|Argentina}}|{{Flag|Chile}}|{{Flag|Peru}}|titlestyle=background-color:transparent; text-align:left; font-weight:normal|title='''Countries''':|expand=}} |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref name="Me.Emb-Brasília">{{cite web |url=https://myanmarbsb.org/_site/|title=Home|website=Embassy of the Republic of Union of Myanmar in Brazil|access-date=28 July 2025}}</ref><ref name="Br.Gov-CD24">{{cite web |url=https://www.gov.br/mre/pt-br/assuntos/cerimonial/lista-do-corpo-diplomatico-e-datas-nacionais|title=Lista do Corpo Diplomático e Datas Nacionais|trans-title=List of the Diplomatic Corps and National Dates|language=pt|website=Government Portal of Brazil|access-date=28 July 2025}}</ref> |- |၅ |{{Flag|Canada}} |[[အော့တဝမြို့]] |သံရုံး |ဦးဇော်ထွန်းဦး<ref>{{Cite web |title=ကနေဒါနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံရုံးယာယီတာဝန်ခံ/ သံအမတ်ကြီးက ကနေဒါနိုင်ငံ၊ ဗြိတိသျှ ကိုလံဘီယာ ပြည်နယ်ဆိုင်ရာ အထက်လွှတ်တော်အမတ် H.E. Yuen Pau Woo အား ဂါရဝပြုတွေ့ဆုံနှုတ်ဆက် – Ministry of Foreign Affairs |url=https://www.mofa.gov.mm/%E1%80%80%E1%80%94%E1%80%B1%E1%80%92%E1%80%AB%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%E1%80%86%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%9B%E1%80%AC-%E1%80%99%E1%80%BC-16/ |access-date=2026-03-13 |website=www.mofa.gov.mm}}</ref>, ''ယာယီတာဝန်ခံ'' | - |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref name="Me.Emb-Ottawa">{{cite web |title=Home|url=https://meottawa.org/|website=Embassy of the Republic of Union of Myanmar / Ottawa (Canada)|access-date=28 July 2025}}</ref> |- |၆ |{{Flag|Cuba}} |[[ဟာဗားနားမြို့]] |သံရုံး |ဦးဇော်နိုင်ဝင်း, ''ယာယီတာဝန်ခံ'' | - |<ref name="Cu.MINREX-CD">{{cite web |url=https://cubaminrex.cu/en/list-diplomatic-corps-accredited-cuba|title=List of the Diplomatic Corps accredited in Cuba|lang=en, es|website=Ministry of Foreign Affairs of Cuba|access-date=28 July 2025}}</ref> |- | rowspan="2" |၇ | rowspan="2" |{{Flag|United States}} |[[ဝါရှင်တန်ဒီစီ|ဝါရှင်တန်ဒီစီမြို့]] |သံရုံး |ဦးသက်ဝင်း, ''ယာယီတာဝန်ခံ'' | rowspan="2" | - |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref name="Me.Emb-DC">{{cite web |title=Home|url=https://mewashingtondc.org/|website=Embassy of the Republic of Union of Myanmar, Washington, D.C., USA|access-date=28 July 2025}}</ref><ref>{{cite news |url=https://www.mofa.gov.mm/en/myanmar-charge-d-affaires-met-with-the-director-of-the-u-s-asean-center-1-3-2025/|title=Myanmar Chargé d' Affaires met with the Director of the U.S.-ASEAN Center (1-3-2025)|website=Ministry of Foreign Affairs of the Republic of the Union of Myanmar|date=3 March 2025|access-date=28 July 2025}}</ref> |- |[[လော့စ်အိန်ဂျယ်လိစ်မြို့]] |ကောင်စစ်ဝန်ချုပ်ရုံး |ဒေါ်ဝင်းလဲ့ဖြူ ''ယာယီတာဝန်ခံ'' |<ref name="Me.CG-LA">{{cite web |title=Home|url=https://www.myanmarcgla.org/|website=Consulate-General of the Republic of Union of Myanmar, Los Angeles|access-date=28 July 2025}}</ref> |- ! ! colspan="6" |Asia |- ! !Host country !Host city !Mission !Head of mission !Concurrent accreditation !References |- |၈ |{{Flag|Bangladesh}} |[[ဒါကာမြို့]] |သံရုံး |Kyaw Soe Moe, ''Ambassador'' | |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref>{{cite news |title=ASEAN Embassies in Canberra jointly host the ASEAN Day Reception (23-7-2025)|url=https://www.mofa.gov.mm/en/asean-embassies-in-canberra-jointly-host-the-asean-day-reception-23-7-2025/|website=Ministry of Foreign Affairs of the Republic of the Union of Myanmar|date=24 July 2025|access-date=28 July 2025}}</ref> |- |၉ |{{Flag|Brunei}} |[[:en:Bandar_Seri_Begawan|Bandar Seri Begawan]] |သံရုံး |Khin Sandar, ''Chargé d'affaires'' | |<ref name="Me.Emb-BSB">{{cite web |title=Welcome to the Embassy of the Republic of Union of Myanmar, Bandar Seri Begawan|url=https://www.mebandarseribegawan.org/|website=Embassy of the Republic of Union of Myanmar, Bandar Seri Begawan|access-date=28 July 2025}}</ref> |- |၁၀ |{{Flag|Cambodia}} |[[ဖနွမ်းပင်မြို့]] |သံရုံး |Kyaw Soe Min, ''Ambassador'' | |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref name="Me.Emb-PP">{{cite web |title=Home|url=https://mephnompenh.org/|website=Embassy of the Republic of Union of Myanmar, Phnom Penh|access-date=28 July 2025}}</ref><ref name="MFAICKh-ResInKh">{{cite web |url=https://www.mfaic.gov.kh/EmbassyResidentMissions|title=Resident Missions|website=Ministry of Foreign Affairs & International Cooperation of Cambodia|access-date=28 July 2025}}</ref> |- | | rowspan="5" |{{Flag|China}} |[[:en:Beijing|Beijing]] |သံရုံး |Tin Maung Swe, ''Ambassador'' | rowspan="5" |{{Collapsible list|{{Flag|Mongolia}}|{{Flag|North Korea}}|titlestyle=background-color:transparent; text-align:left; font-weight:normal|title='''Countries''':|expand=}} |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref name="Me.Emb-Beijing">{{cite web |title=Home|url=http://www.myanmarembassy.com/index.html|website=Embassy of the Republic of the Union of Myanmar / Beijing, China|access-date=29 July 2025}}</ref><ref>{{cite news |title=Wunna Kyawhtin U Tin Maung Swe presents Credentials to President of Mongolia|url=https://www.gnlm.com.mm/wunna-kyawhtin-u-tin-maung-swe-presents-credentials-to-president-of-mongolia/|website=Global New Light of Myanmar|date=19 November 2023|access-date=29 July 2025}}</ref><ref>{{cite news |title=Myanmar Junta Appoints New Ambassador to North Korea|url=https://www.irrawaddy.com/news/myanmars-crisis-the-world/myanmar-junta-appoints-new-ambassador-to-north-korea.html|website=The Irrawaddy|date=13 September 2023|access-date=30 July 2025}}</ref> |- | |[[:en:Chongqing|Chongqing]] |ကောင်စစ်ဝန်ချုပ်ရုံး |Thwin Htet Lin, ''Consul-General'' |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref>{{cite news |author=Yan Deng |date=19 November 2023 |title=Consul General of Myanmar in Chongqing Visits the FAO |url=https://www.ichongqing.info/2023/11/19/consul-general-of-myanmar-in-chongqing-visits-the-fao/ |access-date=30 July 2025 |website=iChongqing}}</ref> |- | |[[:en:Hong_Kong|Hong Kong]] |ကောင်စစ်ဝန်ချုပ်ရုံး |Han Win Naing, ''Consul-General'' |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref>{{cite news |date=17 March 2025 |title=Consul General of the Republic of the Union of Myanmar in Hong Kong Special Administrative Region, received Principal Assistant Secretary (Culture) of the Culture, Sports and Tourism of the Government of the Hong Kong Special Administrative Region (12-3-2025) |url=https://www.mofa.gov.mm/en/consul-general-of-the-republic-of-the-union-of-myanmar-in-hong-kong-special-administrative-region-received-principal-assistant-secretary-culture-of-the-culture-sports-and-tourism-of-the-government/ |access-date=28 July 2025 |website=Ministry of Foreign Affairs of the Republic of the Union of Myanmar}}</ref> |- | |[[:en:Kunming|Kunming]] |ကောင်စစ်ဝန်ချုပ်ရုံး | |<ref name="Me.MOFA-Missions" /> |- | |[[:en:Nanning|Nanning]] |ကောင်စစ်ဝန်ချုပ်ရုံး | |<ref name="Me.MOFA-Missions" /> |- | | rowspan="2" |{{Flag|India}} |[[:en:New_Delhi|New Delhi]] |သံရုံး |Zaw Oo, ''Ambassador'' | rowspan="2" |{{Collapsible list|{{Flag|Bhutan}}|titlestyle=background-color:transparent; text-align:left; font-weight:normal|title='''Countries''':|expand=}} |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref name="Me.Emb-NewDelhi">{{cite web |title=Home |url=https://www.myanmedelhi.com/ |access-date=29 July 2025 |website=Embassy of the Republic of the Union of Myanmar / New Delhi, Republic of India}}</ref><ref>{{cite web |title=Bhutan-Myanmar Relations |url=https://www.mfa.gov.bt/rbebangkok/bhutan-myanmar-relations/ |access-date=29 July 2025 |website=Royal Bhutanese Embassy, Bangkok, Thailand}}</ref> |- | |[[:en:Kolkata|Kolkata]] |ကောင်စစ်ဝန်ချုပ်ရုံး |Aung Aung Myo Thein, ''Consul-General'' |<ref name="Me.CG-Kolkata">{{cite web |title=Home |url=https://www.mcgkolkata.org/ |access-date=29 July 2022 |website=Consulate General of the Republic of the Union of Myanmar, Kolkata}}</ref> |- | |{{Flag|Indonesia}} |[[:en:Jakarta|Jakarta]] |သံရုံး |Mang Hau Thang, ''Chargé d'affaires'' | |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref>{{cite news |date=19 December 2024 |title=Charge' d' Affaires of the Embassy of Myanmar to the Republic of Indonesia Minister U Mang Hau Thang, attended the dispatching ceremory of 2.716 millions doses of oral Polio Vaccine for humanitarian assistance from Jakarta to Yangon (19-12-2024) |url=https://www.mofa.gov.mm/en/charge-d-affaires-of-the-embassy-of-myanmar-to-the-republic-of-indonesia-minister-u-mang-hau-thang-attended-the-dispatching-ceremory-of-2-716-millions-doses-of-oral-polio-vaccine-fo/ |access-date=29 July 2025 |website=Ministry of Foreign Affairs of the Republic of the Union of Myanmar}}</ref> |- | |{{Flag|Israel}} |[[:en:Tel_Aviv|Tel Aviv]] |သံရုံး |Maung Maung Lynn, ''Ambassador'' |{{Collapsible list|{{Flag|Cyprus}}|titlestyle=background-color:transparent; text-align:left; font-weight:normal|title='''Countries''':|expand=}} |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref name="Me.Emb-TA">{{cite web |title=Home |url=https://metelaviv.org/ |access-date=28 July 2025 |website=The Embassy of The Republic of The Union of Myanmar, Tel Aviv}}</ref><ref name="Cy.MFA-DL">{{Cite web |date=May 2025 |title=Diplomatic List |url=https://www.gov.cy/app/uploads/sites/19/2025/05/Diplomatic-List-May-2025.pdf |access-date=29 July 2025 |website=Government of Cyprus |publisher=Protocol Department, Ministry of Foreign Affairs of Cyprus |archive-date=18 June 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250618131454/https://www.gov.cy/app/uploads/sites/19/2025/05/Diplomatic-List-May-2025.pdf |url-status=dead }}</ref> |- | |{{Flag|Japan}} |[[:en:Tokyo|Tokyo]] |သံရုံး |Soe Han, ''Ambassador'' | |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref name="Me.Emb-Tokyo">{{cite web |title=Home |url=https://myanmarembassytokyo.org/ |access-date=28 July 2025 |website=Embassy of the Republic of Union of Myanmar, Tokyo}}</ref><ref>{{cite news |date=20 June 2025 |title=H.E. U Soe Han, Myanmar Ambassador to Japan and Council Director of Myanmar to the ASEAN-Japan Centre attended the First 45th Annual Meeting of the Council of the ASEAN-Japan Centre (18-6-2025) |url=https://www.mofa.gov.mm/en/h-e-u-soe-han-myanmar-ambassador-to-japan-and-council-director-of-myanmar-to-the-asean-japan-centre-attended-the-first-45th-annual-meeting-of-the-council-of-the-asean-japan-centre-18-6-2025/ |access-date=28 July 2025 |website=Ministry of Foreign Affairs of the Republic of the Union of Myanmar}}</ref> |- | |{{Flag|Kuwait}} |[[:en:Kuwait_City|Kuwait City]] |သံရုံး |ဦး[[မင်းသိမ်း]], သံအမတ်ကြီး | |<ref>{{Cite web |title=သံအမတ်ကြီး ဦးမင်းသိမ်းအား ကူဝိတ်နိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ် ပြောင်းရွှေ့ခန့်အပ် |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/85218 |access-date=2026-07-15 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> |- | |{{Flag|Laos}} |[[:en:Vientiane|Vientiane]] |သံရုံး |Aung Ko, ''Ambassador'' | |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref name="Me.Emb-Vientiane">{{cite web |title=Home |url=https://www.myanmarembassy-vte.org/index.php/en/ |access-date=28 July 2025 |website=Embassy of the Republic of Union of Myanmar, Vientiane}}</ref><ref>{{cite news |author=Namfon Chanthavong |date=6 February 2024 |title=President Welcomes Four New Ambassadors to Laos |url=https://laotiantimes.com/2024/02/06/president-welcomes-four-new-ambassadors-to-laos/ |access-date=28 July 2025 |work=The Laotian Times}}</ref> |- | |{{Flag|Malaysia}} |[[:en:Kuala_Lumpur|Kuala Lumpur]] |သံရုံး |Aung Soe Win, ''Ambassador'' | |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref name="Me.Emb-KL">{{cite web |title=Home |url=https://myanmarembassykl.org/ |access-date=28 July 2025 |website=Embassy of the Republic of Union of Myanmar / Kuala Lumpur, Malaysia}}</ref><ref>{{cite news |date=18 November 2024 |title=Myanmar Ambassador to Malaysia H.E. U Aung Soe Win attends the Opening Ceremony of the ASEAN Festival 2024(18-11-2024) |url=https://www.mofa.gov.mm/en/myanmar-ambassador-to-malaysia-h-e-u-aung-soe-win-attends-the-opening-ceremony-of-the-asean-festival-202418-11-2024/ |access-date=28 July 2025 |website=Ministry of Foreign Affairs of the Republic of the Union of Myanmar}}</ref> |- | |{{Flag|Nepal}} |[[:en:Kathmandu|Kathmandu]] |သံရုံး |Myo Myint Maung, ''Ambassador'' | |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><!--The previously cited embassy website URL was incorrect (pointed to Vientiane/Laos embassy). Correct Kathmandu embassy URL needed.--> |- | |{{Flag|Pakistan}} |[[:en:Islamabad|Islamabad]] |သံရုံး |Wunna Han, ''Ambassador'' | |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref name="Me.Emb-Islamabad">{{cite web |title=Home |url=https://www.me-islamabad.org/index.php |access-date=28 July 2025 |website=Embassy of the Republic of Union of Myanmar / Islamabad |archive-date=19 May 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250519155054/https://www.me-islamabad.org/index.php |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news |date=10 August 2024 |title=Ambassador of Myanmar to Pakistan and Embassy staff participate in the 57th ASEAN Day Celebration(9-8-2024) |url=https://www.mofa.gov.mm/en/ambassador-of-myanmar-to-pakistan-and-embassy-staff-participate-in-the-57th-asean-day-celebration9-8-2024/ |access-date=28 July 2025 |website=Ministry of Foreign Affairs of the Republic of the Union of Myanmar}}</ref> |- | |{{Flag|Philippines}} |[[:en:Manila|Manila]] |သံရုံး |Soe Ko Ko, ''Chargé d'affaires'' | |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref name="Me.Emb-Manila">{{cite web |title=Home |url=https://memanila.org/index.php/en/ |access-date=28 July 2025 |website=Embassy of the Republic of Union of Myanmar, Manila (Philippines)}}</ref><ref name="DFAPh-DC25">{{cite web |date=14 July 2025 |title=Diplomatic and Consular List |url=https://dfa.gov.ph/resources/office-of-protocol/diplomatic-and-consular-list |access-date=28 July 2025 |website=[[Department of Foreign Affairs (Philippines)]] }}{{Dead link|date=March 2026 }}</ref> |- | |{{Flag|Saudi Arabia}} |[[:en:Riyadh|Riyadh]] |သံရုံး |Tin Yu, ''Ambassador'' |{{Collapsible list|{{Flag|Bahrain}}|{{Flag|Oman}}|{{Flag|Qatar}}|titlestyle=background-color:transparent; text-align:left; font-weight:normal|title='''Countries''':|expand=}} |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref name="Me.Emb-Riyadh">{{cite web |title=Home |url=https://meriyadh.org/ |access-date=28 July 2025 |website=Embassy of the Republic of Union of Myanmar (Riyadh)}}</ref><ref name="Om.FM-DLMap">{{cite web |title=Foreign embassies and consulates in Oman |url=https://fm.gov.om/ministry/embassies/foreign-embassies-and-consulates-in-oman/ |access-date=28 July 2025 |website=Foreign Ministry of Oman}}</ref><ref>{{cite news |date=15 August 2024 |title=U Tin Yu Presents Credentials to King of Bahrain(15-8-2024) |url=https://www.mofa.gov.mm/en/u-tin-yu-presents-credentials-to-king-of-bahrain15-8-2024/ |access-date=28 July 2025 |website=Ministry of Foreign Affairs of the Republic of the Union of Myanmar}}</ref><ref>{{cite web |title=Diplomatic Missions of the State of Qatar / Myanmar |url=https://mofa.gov.qa/en/qatar-and-the-world?country=mm |access-date=29 July 2025 |website=Ministry of Foreign Affairs of Qatar}}</ref> |- | |{{Flag|Singapore}} |[[:en:Singapore|Singapore]] |သံရုံး |Zaw Minn Aung, ''Chargé d'affaires'' | |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref name="Me.Emb-Singapore">{{cite web |title=Home |url=http://www.myanmarembassy.sg/ |access-date=28 July 2025 |website=Embassy of the Republic of Union of Myanmar / Singapore}}</ref><ref>{{cite news |date=7 May 2025 |title=Myanmar Chargé d'Affaires/Minister paid a courtesy call on Director General of Southeast Asia II Directorate of the Ministry of Foreign Affairs of Singapore (30-4-2025) |url=https://www.mofa.gov.mm/en/myanmar-charge-daffaires-minister-paid-a-courtesy-call-on-director-general-of-southeast-asia-ii-directorate-of-the-ministry-of-foreign-affairs-of-singapore-30-4-2025/ |access-date=28 July 2025 |website=Ministry of Foreign Affairs of the Republic of the Union of Myanmar}}</ref> |- | |{{Flag|South Korea}} |[[:en:Seoul|Seoul]] |သံရုံး |Thant Sin, ''Ambassador'' | |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref name="Me.Emb-Seoul">{{cite web |title=Home |url=https://meseoul.org/ |access-date=28 July 2025 |website=Embassy of the Republic of Union of Myanmar, Seoul}}</ref><ref>{{cite news |date=17 February 2025 |title=Ambassador of Myanmar to the Republic of Korea attends the 17th Annual Meeting of the Council of the ASEAN-Korea Centre (AKC) and Gala Dinner (14-2-2025) |url=https://www.mofa.gov.mm/en/ambassador-of-myanmar-to-the-republic-of-korea-attends-the-17th-annual-meeting-of-the-council-of-the-asean-korea-centre-akc-and-gala-dinner-14-2-2025/ |access-date=28 July 2025 |website=Ministry of Foreign Affairs of the Republic of the Union of Myanmar}}</ref> |- | |{{Flag|Sri Lanka}} |[[:en:Colombo|Colombo]] |သံရုံး |Marlar Than Htaik, ''Ambassador'' |{{Collapsible list|{{Flag|Maldives}}|titlestyle=background-color:transparent; text-align:left; font-weight:normal|title='''Countries''':|expand=}} |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref name="Lk.MFA-DC">{{cite web |title=Diplomatic Corps |url=https://mfa.gov.lk/en/diplomatic-corps/ |access-date=28 July 2025 |website=Ministry of Foreign Affairs of Sri Lanka }}{{Dead link|date=May 2026 }}</ref><ref name="Mv.MOFA-E&C">{{cite web |title=Embassies and Consulates |url=https://foreign.gov.mv/index.php/en/ministry/embassies-and-consulates |access-date=28 July 2025 |website=Ministry of Foreign Affairs of Maldives |archive-date=19 November 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251119141518/https://foreign.gov.mv/index.php/en/ministry/embassies-and-consulates |url-status=dead }}</ref> |- | | rowspan="2" |{{Flag|Thailand}} |[[:en:Bangkok|Bangkok]] |သံရုံး |Zaw Zaw Soe, ''Ambassador'' | rowspan="2" | |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref name="Me.Emb-Bangkok">{{cite web |title=Home |url=https://www.mebangkok.org/ |access-date=28 July 2025 |website=Embassy of the Republic of Union of Myanmar, Bangkok}}</ref><ref name="MFATh-DL25">{{cite web |date=June 2025 |title=Diplomatic and Consular List / June 2025 |url=https://image.mfa.go.th/mfa/0/mkKfL2iULZ/Diplomatic_and_Consular_List_as_of_June_2025/June_2025.pdf |access-date=28 July 2025 |publisher=Ministry of Foreign Affairs of Thailand}}</ref> |- | |[[:en:Chiang_Mai|Chiang Mai]] |ကောင်စစ်ဝန်ချုပ်ရုံး |Ming Kyaw Linn, ''Consul-General'' |<ref name="Me.CG-ChiangMai">{{cite web |title=Home |url=https://mcgchiangmai.org/ |access-date=28 July 2025 |website=Consulate-General of the Republic of Union of Myanmar / Chiang Mai, Kingdom of Thailand}}</ref><ref name="MFATh-DL25" /> |- | | rowspan="2" |{{Flag|United Arab Emirates}} |[[:en:Abu_Dhabi|Abu Dhabi]] |သံရုံး |Kyaw Kyaw Min, ''Ambassador'' | rowspan="2" | |<ref>[https://www.wam.ae/en/article/bl5qbhp-mofa-receives-credentials-copy-from-new-ambassador MoFA receives credentials copy from new Ambassador of Myanmar to UAE]</ref> |- | |[[:en:Dubai|Dubai]] |ကောင်စစ်ဝန်ချုပ်ရုံး |Kyaw Thu Nyein, ''Consul-General'' |<ref name="Me.CG-Dubai">{{cite web |title=Home |url=https://mcgdubai.org/ |access-date=28 July 2025 |website=Consulate General of the Republic of Union of Myanmar in Dubai, United Arab Emirates}}</ref><ref name="DubaiProt-DC">{{cite web |title=Diplomatic & Consular Corps in UAE |url=https://www.protocol.dubai.ae/en/diplomatic-directory/diplomatic-directory-categories/diplomatic-consular-corps-in-uae/ |access-date=28 July 2025 |publisher=Protocol Department of Dubai}}</ref> |- | |{{Flag|Vietnam}} |[[:en:Hanoi|Hanoi]] |သံရုံး |သံအမတ်ကြီး ဦးဝေလင်း<ref>{{Cite web |title=သံရုံးယာယီတာဝန်ခံ/ သံအမတ်ကြီး ဦးဝေလင်းအား ဗီယက်နမ်ဆိုရှယ်လစ်သမ္မတနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ်ခန့်အပ် |url=http://www.moi.gov.mm/news/84225 |access-date=2026-06-21 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> | | |- ! ! colspan="6" |Europe |- ! !Host country !Host city !Mission !Head of mission !Concurrent accreditation !References |- | |{{Flag|Austria}} |[[:en:Vienna|Vienna]] |သံရုံး |Min Thein, ''Ambassador'' |{{Collapsible list|{{Flag|Vatican City}}|{{Flag|Lithuania}}|titlestyle=background-color:transparent; text-align:left; font-weight:normal|title='''Countries''':|expand=}}{{Collapsible list|{{Flag|United Nations}}|titlestyle=background-color:transparent; text-align:left; font-weight:normal|title='''International Organizations''':|expand=}} |<ref name="BMEIA-DC">{{cite web |date=22 July 2025 |title=Directory of the Diplomatic Corps and other representations in Austria |url=https://www.bmeia.gv.at/fileadmin/user_upload/oracle/gesamtliste_en.pdf |access-date=29 July 2025 |publisher=[[Ministry of Foreign Affairs (Austria)]] |lang=de, en}}</ref><ref name="SDS-CD25">{{cite web |date=August 2025 |title=List du Corps Diplomatique près le Saint-Siège |trans-title=List of the Diplomatic Corps to the Holy See |url=https://www.sdsofficium.va/cd/corpsdiplomatique.html |access-date=8 August 2025 |website=[[Secretariat of State (Holy See)]] |lang=fr}}</ref><ref name="URMLt-ForReps">{{cite web |title=Find Us Abroad / Foreign representations and honorary consuls |url=https://www.urm.lt/en/about-us/organisation/find-us-abroad/941/c2# |access-date=29 July 2025 |website=Ministry of Foreign Affairs of Lithuania}}</ref><ref>{{cite news |date=18 December 2020 |title=Permanent Representative of Myanmar presents credentials |url=https://unis.unvienna.org/unis/en/pressrels/2020/unisbio1292.html |access-date=29 July 2025 |website=Information Service Vienna, United Nations}}</ref> |- | |{{Flag|Belarus}} |[[:en:Minsk|Minsk]] |သံရုံး |ဦးမောင်မောင်စိုး, သံအမတ်ကြီး<ref>{{Cite web |title=သံအမတ်ကြီး ဦးမောင်မောင်စိုးအား ဘယ်လာရုစ်သမ္မတနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ် |url=http://www.moi.gov.mm/news/84224 |access-date=2026-06-21 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> | | |- | |{{Flag|Belgium}} |[[:en:Brussels|Brussels]] |သံရုံး |Soe Lynn Han, ''Ambassador'' |{{Collapsible list|{{Flag|Croatia}}|{{Flag|Luxembourg}}|{{Flag|Netherlands}}|titlestyle=background-color:transparent; text-align:left; font-weight:normal|title='''Countries''':|expand=}}{{Collapsible list|{{Flag|European Union}}|[[Organisation for the Prohibition of Chemical Weapons]]|titlestyle=background-color:transparent; text-align:left; font-weight:normal|title='''International Organizations''':|expand=}} |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref name="Me.Emb-Brussels">{{cite web |title=Home |url=https://www.embassyofmyanmar.be/ |access-date=29 July 2025 |website=Embassy of the Republic of the Union of Myanmar / Brussels}}</ref><ref name="MVEPHr-DL">{{Cite web |title=Diplomatska Lista / Diplomatic List |url=https://mvep.gov.hr/UserDocsImages//2025/datoteke//DIPLOMATSKA%20LISTA%20(2025),%2007.07.2025.pdf |access-date=29 July 2025 |publisher=Ministry of Foreign Affairs and European Affairs of Croatia |lang=Serbo-Croatian, en}}</ref><ref>{{Cite web |title=HE U Soe Lynn Han, Ambassador of the Republic of the Union of Myanmar to the Kingdom of Belgium, the Kingdom of the Netherlands, the Grand Duchy of Luxembourg, the Republic of Croatia and the European Union (Myanmar) |url=https://www.icj-cij.org/index.php/node/204726 |access-date=29 July 2025 |website=International Court of Justice}}</ref><ref>{{cite web |title=Republic of the Union of Myanmar |url=https://www.opcw.org/about-us/member-states/myanmar |access-date=29 July 2025 |website=[[Organisation for the Prohibition of Chemical Weapons]]}}</ref> |- | |{{Flag|Czech Republic}} |[[:en:Prague|Prague]] |သံရုံး |Htuann Naung, ''Chargé d'affaires'' |{{Collapsible list|{{Flag|Georgia}}|{{Flag|Hungary}}|titlestyle=background-color:transparent; text-align:left; font-weight:normal|title='''Countries''':|expand=}} |<ref name="Me.Emb-Prague">{{cite web |title=Home |url=https://www.meprague.org/ |access-date=29 July 2025 |website=Embassy of the Republic of the Union of Myanmar - Prague}}</ref><ref name="Ge.MFA-DL">{{cite web |date=April 2025 |title=Diplomatic List |url=https://mfa.gov.ge/pfiles/files/DIPLOMATIC%20LIST_%20April%202025.pdf |access-date=29 July 2025 |publisher=Ministry of Foreign Affairs of Georgia}}</ref><ref name="HunMFA-DC">{{cite web |title=Diplomatic Corps |url=http://www.kulugyminiszterium.hu/dtwebe/Irodak.aspx |access-date=29 July 2025 |website=Ministry of Foreign Affairs and Trade of Hungary}}</ref> |- | |{{Flag|France}} |[[:en:Paris|Paris]] |သံရုံး |Kyaw Zeya, ''Ambassador'' |{{Collapsible list|{{Flag|Andorra}}|{{Flag|Spain}}|titlestyle=background-color:transparent; text-align:left; font-weight:normal|title='''Countries''':|expand=}} |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref name="Me.Emb-Paris">{{cite web |title=Home |url=https://meparis.org/index.php/en/ |access-date=29 July 2025 |website=Embassy of the Republic of Union of Myanmar, Paris}}</ref><ref>{{cite news |date=22 March 2019 |title=H.E. U Kyaw Zeya Presents Credentials to Co-Prince of Andorra |url=https://myanmar.gov.mm/news-media/announcements/-/asset_publisher/idasset291/content/h-e-u-kyaw-zeya-presents-credentials-to-co-prince-of-andorra |access-date=28 July 2025 |website=Myanmar National Portal |archive-date=8 October 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251008074607/https://myanmar.gov.mm/news-media/announcements/-/asset_publisher/idasset291/content/h-e-u-kyaw-zeya-presents-credentials-to-co-prince-of-andorra |url-status=dead }}</ref><ref name="MAEUEC-CD25">{{cite web |date=15 July 2025 |title=Lista del Cuerpo Diplomático |trans-title=List of the Diplomatic Corps |url=https://www.exteriores.gob.es/es/Ministerio/Protocolo/Documents/2ALISTA.pdf |access-date=29 July 2025 |publisher=[[Ministry of Foreign Affairs (Spain)]] |lang=es}}</ref> |- | |{{Flag|Germany}} |[[:en:Berlin|Berlin]] |သံရုံး |Han Thein Kyaw, ''Chargé d'affaires'' |{{Collapsible list|{{Flag|Estonia}}|{{Flag|Finland}}|{{Flag|Poland}}|titlestyle=background-color:transparent; text-align:left; font-weight:normal|title='''Countries''':|expand=}} |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref name="Me.Emb-Berlin">{{cite web |title=Home |url=https://www.meberlin.com/ |access-date=29 July 2025 |website=Embassy of the Republic of the Union of Myanmar, Berlin}}</ref><ref>{{cite web |title=Myanmar / Embassy of the Republic of the Union of Myanmar |url=https://vm.ee/en/country-page/EGY |access-date=29 July 2025 |website=Ministry for Foreign Affairs of Estonia}}</ref><ref name="Fi.UM-RepsInFin">{{cite web |title=Representation of foreign states in Finland or in the nearest country to Finland |url=https://um.fi/representation-of-foreign-states-in-finland-or-in-the-nearest-country-to-finland |access-date=29 July 2025 |website=Ministry for Foreign Affairs of Finland}}</ref><ref name="Pl.Gov-DP">{{cite web |title=Diplomatic Protocol |url=https://www.gov.pl/web/diplomacy/diplomatic-protocol |access-date=29 July 2025 |website=Government of Poland}}</ref><ref>{{cite news |date=4 July 2025 |title=Myanmar participates in the 46th Asia-Europe Foundation (ASEF) Board of Governors' Meeting in Krakow, Poland (3-7-2025) |url=https://www.mofa.gov.mm/en/myanmar-participates-in-the-46th-asia-europe-foundation-asef-board-of-governors-meeting-in-krakow-poland-3-7-2025/ |access-date=29 July 2025 |website=Ministry of Foreign Affairs of the Republic of the Union of Myanmar}}</ref> |- | |{{Flag|Italy}} |[[:en:Rome|Rome]] |သံရုံး |Hmway Hmway Khyne, ''Ambassador'' |{{Collapsible list|{{Flag|Greece}}|{{Flag|Portugal}}|{{Flag|Romania}}|titlestyle=background-color:transparent; text-align:left; font-weight:normal|title='''Countries''':|expand=}}{{Collapsible list|[[File:FAO logo.svg|25px]] [[Food and Agriculture Organization]]|[[File:IFAD logo.svg|25px]] [[International Fund for Agricultural Development]]|[[World Food Programme]]|titlestyle=background-color:transparent; text-align:left; font-weight:normal|title='''International Organizations''':|expand=}} |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref name="Me.Emb-Rome">{{cite web |title=Home |url=https://merome.org/ |access-date=29 July 2025 |website=Embassy of the Republic of the Union of Myanmar, Rome}}</ref><ref name="CDLisboa25">{{cite web |date=April 2025 |title=Corpo Diplomático Acreditado em Lisboa |trans-title=Diplomatic Corps Accredited in Lisbon |url=https://portaldiplomatico.mne.gov.pt/images/Livro_Corpo_Diplom%C3%A1tico/Livro_Corpo_Diplomatico_-_Abril_2025_v2.pdf |access-date=8 May 2025 |publisher=[[Ministry of Foreign Affairs (Portugal)]] |language=pt}}</ref> |- | |{{Flag|Norway}} |[[:en:Oslo|Oslo]] |သံရုံး |Moe Kyaw Aung, ''Ambassador'' | |<ref name="Me.Emb-Oslo">{{cite web |title=Home |url=https://meoslo.org/index.php/en/ |access-date=29 July 2025 |website=Embassy of the Republic of the Union of Myanmar, Oslo}}</ref><ref name="OsloDL">{{cite web |date=April 2025 |title=The Oslo Diplomatic List |url=https://www.regjeringen.no/contentassets/3818fa2f0ec449689f40fd6fbeb99df2/the-oslo-diplomatic-list-april-2025.pdf |access-date=29 July 2025 |website=Government of Norway}}</ref><ref>{{cite news |date=9 May 2025 |title=Myanmar Ambassador attended the 47th Meeting of ASEAN Committee in Oslo (7-5-2025) |url=https://www.mofa.gov.mm/en/myanmar-ambassador-attended-the-47th-meeting-of-asean-committee-in-oslo-7-5-2025/ |access-date=28 July 2025 |website=Ministry of Foreign Affairs of the Republic of the Union of Myanmar}}</ref> |- | |{{Flag|Serbia}} |[[:en:Belgrade|Belgrade]] |[[:en:Embassy_of_Myanmar,_Belgrade|သံရုံး]] |Than Htwe, ''Chargé d'affaires'' |{{Collapsible list|{{Flag|Bulgaria}}|{{Flag|Slovakia}}|titlestyle=background-color:transparent; text-align:left; font-weight:normal|title='''Countries''':|expand=}} |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref name="Me.Emb-Belgrade">{{cite web |title=Home |url=https://mebelgrade.org/ |access-date=29 July 2025 |website=Embassy of the Republic of the Union of Myanmar, Belgrade}}</ref><ref name="Bg.MFA-DL">{{cite web |title=Diplomatic Corps List |url=https://www.mfa.bg/en/topical-information/protocol-guide/diplomatic-corps-list |access-date=29 July 2025 |website=[[Ministry of Foreign Affairs (Bulgaria)]]}}</ref><ref name="Sk.MVZ-DL">{{cite web |date=1 May 2025 |title=Diplomatická Listina |trans-title=Diplomatic List |url=https://www.mzv.sk/documents/10182/13139588/diplomaticka-listina.pdf/6d4b0603-d139-408c-8abb-b38bab8523da?t=1680284631883 |access-date=29 July 2025 |publisher=Ministry of Foreign Affairs of Slovakia |lang=sk}}</ref><ref>{{cite news |date=3 March 2026 |title=Ambassador/ Charge d’ Affaires of Myanmar Embassy to Serbia pays Courtesy Call on Head of Asia, Australia and Pacific Department of the Ministry of Foreign Affairs of Serbia |access-date=10 March 2026 |website=Ministry of Foreign Affairs of the Republic of the Union of Myanmar|urlhttps://www.mofa.gov.mm/en/ambassador-charge-d-affaires-of-myanmar-embassy-to-serbia-pays-courtesy-call-on-head-of-asia-australia-and-pacific-department-of-the-ministry-of-foreign-affairs-of-serbia/}}</ref> |- | | rowspan="3" |{{Flag|Russia}} |[[:en:Moscow|Moscow]] |သံရုံး |Thit Linn Ohn, ''Ambassador'' | rowspan="3" |{{Collapsible list|{{Flag|Azerbaijan}}|{{Flag|Belarus}}|{{Flag|Kazakhstan}}|{{Flag|Latvia}}|titlestyle=background-color:transparent; text-align:left; font-weight:normal|title='''Countries''':|expand=}} |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref name="Me.Emb-Moscow">{{cite web |title=Home |url=https://memoscow.org/ |access-date=29 July 2025 |website=Embassy of the Republic of Union of Myanmar, Moscow (Russia)}}</ref><ref name="By.Emb-Hanoi-Myanmar">{{cite web |title=Political Cooperation |url=https://vietnam.mfa.gov.by/en/bilateral_relations/blrM/mpolit/ |access-date=29 July 2025 |website=Embassy of the Republic of Belarus in Socialist Republic of Vietnam |archive-date=8 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211208041302/https://vietnam.mfa.gov.by/en/bilateral_relations/blrM/mpolit/ |url-status=dead }}</ref><ref name="Az.MFA-DL25">{{cite web |date=February 2025 |title=Diplomatic List |url=https://mfa.gov.az/files/file/MXM_MFA_Diplomatic_List_Feb_2025.pdf |access-date=29 July 2025 |publisher=State Protocol Department, Ministry of Foreign Affairs of Azerbaijan}}</ref><ref name="Lv.MFA-DL">{{cite web |date=18 July 2025 |title=Diplomatic missions in Latvia |url=https://www.mfa.gov.lv/en/diplomatic-missions-latvia |access-date=29 July 2025 |website=Ministry of Foreign Affairs of Latvia}}</ref><ref>{{cite news |date=17 April 2024 |title=President Tokayev receives letters of credence from foreign ambassadors |url=https://qazinform.com/news/president-tokayev-receives-letters-of-credence-from-foreign-ambassadors-822728 |access-date=29 July 2025 |website=Kazinform}}</ref> |- | |[[:en:Novosibirsk|Novosibirsk]] |ကောင်စစ်ဝန်ချုပ်ရုံး |Pyae Phyo Wai, ''Consul-General'' |<ref>{{cite news |date=4 March 2024 |title=State Public Scientific and Technical Library of Russia to open Myanmar Book Corner |url=https://www.gnlm.com.mm/state-public-scientific-and-technical-library-of-russia-to-open-myanmar-book-corner/ |access-date=29 July 2025 |website=Global New Light of Myanmar}}</ref><ref name="GNLM-020325">{{cite news |date=2 March 2025 |title=Myanmar Consulate-General inaugurated in Saint Petersburg |url=https://www.gnlm.com.mm/myanmar-consulate-general-inaugurated-in-saint-petersburg/ |access-date=29 July 2025 |website=Global New Light of Myanmar}}</ref> |- | |[[:en:Saint_Petersburg|Saint Petersburg]] |ကောင်စစ်ဝန်ချုပ်ရုံး |Aung Pe Thet, ''Consul-General'' |<ref name="GNLM-020325" /> |- | |{{Flag|United Kingdom}} |[[:en:London|London]] |[[:en:Embassy_of_Myanmar,_London|သံရုံး]] |Win Zeyar Tun, ''Chargé d'affaires'' |{{Collapsible list|{{Flag|Denmark}}|{{Flag|Ireland}}|{{Flag|Sweden}}|titlestyle=background-color:transparent; text-align:left; font-weight:normal|title='''Countries''':|expand=}} |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref name="Me.Emb-London">{{cite web |title=Home |url=https://londonmyanmarembassy.com/index.php |access-date=29 July 2025 |website=Embassy of the Republic of the Union of Myanmar / London}}</ref><ref name="Dk.UM-DL">{{cite web |title=The Protocol Department |url=https://um.dk/en/about-us/the-protocol-department |access-date=29 July 2025 |work=Government of Denmark |publisher=[[Ministry of Foreign Affairs (Denmark)]]}}</ref><ref name="Ie.DFA-DL25">{{cite web |date=July 2025 |title=Diplomatic List |url=https://assets.ireland.ie/documents/Updated_Diplomatic_List_July_2025.pdf |access-date=29 July 2025 |publisher=Ministry of Foreign and European Affairs of Ireland }}{{Dead link|date=May 2026 }}</ref><ref name="Se.Gov-DL25">{{cite web |date=22 July 2025 |title=Stockholm Diplomatic List |url=https://www.government.se/contentassets/fbe729b57a7b4cd8a6cc2ebb882fff02/stockholm-diplomatic-list-22-july-2025.pdf |access-date=2 July 2025 |publisher=[[Ministry for Foreign Affairs (Sweden)]]}}</ref> |- ! ! colspan="6" |Oceania |- ! !Host country !Host city !Mission !Head of mission !Concurrent accreditation !References |- | |{{Flag|Australia}} |[[:en:Canberra|Canberra]] |သံရုံး |Myat Thuzar Than, ''Chargé d'affaires'' |{{Collapsible list|{{Flag|New Zealand}}|titlestyle=background-color:transparent; text-align:left; font-weight:normal|title='''Countries''':|expand=}} |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref name="Me.Emb-Canberra">{{cite web |title=Home |url=https://www.mecanberra.org/index.php/en/ |access-date=28 July 2025 |website=Embassy of the Republic of Union of Myanmar, Canberra}}</ref><ref name="Au.DFAT-EmbsInAu">{{cite web |title=Foreign Embassies in Australia |url=https://protocol.dfat.gov.au/Public/MissionsInAustralia |access-date=28 July 2025 |website=Department of Foreign Affairs and Trade of Australia}}</ref><ref name="NZ.MFAT-Embs">{{cite web |title=Embassies |url=https://www.mfat.govt.nz/en/embassies |access-date=28 July 2025 |website=Ministry of Foreign Affairs and Trade of New Zealand}}</ref><ref>{{cite news |date=24 July 2025 |title=ASEAN Embassies in Canberra jointly host the ASEAN Day Reception (23-7-2025) |url=https://www.mofa.gov.mm/en/asean-embassies-in-canberra-jointly-host-the-asean-day-reception-23-7-2025/ |access-date=28 July 2025 |website=Ministry of Foreign Affairs of the Republic of the Union of Myanmar}}</ref> |} == အမြဲတမ်းကိုယ်စားလှယ်ရုံးများ == {| class="wikitable" |+ !စဉ် !နိုင်ငံတကာအဖွဲ့အစည်းများ !ကိုယ်စားလှယ်ရုံး !အမြဲတမ်းကိုယ်စားလှယ် !တာဝန်စတင်ခြင်း |- |၁ |{{အလံ|United Nations}} |[[နယူးယောက်မြို့]] |ဦး[[မြင့်သူ|မြင့်သူ]] |{{Start date and age|2020|10|20}} |- |၂ |{{အလံ|United Nations}} |[[ဂျနီဗာမြို့|ဂျီနီဗာမြို့]] |ဦး[[ကျော်မိုးထွန်း]] |{{Start date and age|2020|10|20}} |- |၃ |{{အလံ|United Nations}} |[[ဗီယင်နာမြို့]] |[[မင်းသိမ်း|ဦးမင်းသိမ်း]] |{{Start date and age|2020|10|15}} |- |၄ |{{အလံ|ASEAN}} |[[ဂျကာတာမြို့|ဂျာကာတာမြို့]] |ဦး[[အောင်မျိုးမြင့်|အောင်မျိုးမြင့်]] |{{Start date and age|2020|3|20}} |} == နိုင်ငံတကာအဖွဲ့အစည်းများတွင် ပါဝင်မှု == {| class="wikitable" |+ !စဉ် !အဖွဲ့အစည်းအမည် !ပါဝင်မှု !ရက်စွဲ |- |၁။ |[[ကုလသမဂ္ဂ]] |အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံ |{{Start date and age|1948|4|19}} |- |၂။ |[[မဟာမဲခေါင်ဒေသခွဲ]] |အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံ |{{Start date and age|1992|4}} |- |၃။ |[[ဘင်းမ်စတက်]] |အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံ |{{Start date and age|1997|6|6}} |- |၄။ |[[အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံများအသင်း|အာဆီယံ]] |အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံ |{{Start date and age|1997|7|23}} |- |၅။ |ဧရာဝတီ - ကျောက်ဖယား - မဲခေါင်စီးပွားရေးပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု မဟာဗျူဟာ (အက်မက်စ်) |အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံ |{{Start date and age|2003|4|30}} |- |၆။ |ကမ္ဘောဒီးယား-လာအို-မြန်မာ-ဗီယက်နမ် (၄) နိုင်ငံစီးပွားရေးပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု(CLMV) |အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံ |{{Start date and age|2003}} |- |၇။ |[[မြန်မာ့မိတ်ဆွေများအဖွဲ့]]<ref>{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/myanmar-representatives-joined-to-meeting-of-members-of-myanmar-friends-in-ny-/1758360.html|title=မြန်မာ့မိတ်ဆွေနိုင်ငံများအဖွဲ့ အစည်းအဝေး မြန်မာကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ တက်ရောက်|work=VOA|access-date=၈ ဇူလိုင် ၂၀၂၅|date=၂၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၃ }}</ref> |အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံ |{{Start date and age|2007|12|19}} |- |၈။ |အာရှပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးပွဲအဖွဲ့ (အေစီဒီ)<ref>{{cite web|url=https://me-hanoi.org/index.php/en/announcement/395-2024-06-27-04-46-04|title=အီရန်နိုင်ငံ၊ တီဟီရန်မြို့၌ကျင်းပသည့် (၁၉) ကြိမ်မြောက် အာရှပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးပွဲအဖွဲ့ (အေစီဒီ) ၏ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများအစည်းအဝေးသို့ ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်နှင့် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဦးသန်းဆွေ ပါဝင်တက်ရောက်|work=Embassy of The Republic of The Union of Myanmar Hanoi, Socialist Republic of Vietnam|access-date=၈ ဇူလိုင် ၂၀၂၆|date=၂၄ ဇွန် ၂၀၂၄ }}</ref> |အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံ |{{Start date and age|2002|6}} |- |၉။ | [[ရှန်ဟိုင်းပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးအဖွဲ့]] |ဆွေးနွေးဖက်နိုင်ငံ (dialogue partner) |{{Start date and age|2023|5|5}} |} == အဓိကဖြစ်ရပ်များ == === ၂၀၁၄ === * [[၁ စက်တင်ဘာ]] - ပြည်ထောင်စု သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော်နှင့် [[ဘရူနိုင်းနိုင်ငံ|ဘရူနိုင်းဒါရုဆလမ်နိုင်ငံ]]တို့သည် နှစ်နိုင်ငံ ဆက်ဆံရေးနှင့် ချစ်ကြည်ရေးတိုးမြှင့်စေရန် ဆန္ဒရှိကြသည်ဖြစ်၍လည်းကောင်း၊ နှစ်နိုင်ငံပြည်သူများ အကြား အပြန်အလှန်ခရီးသွားရာတွင် လွယ်ကူစေရန်လည်းကောင်း နှစ်နိုင်ငံအစိုးရတို့အကြား သာမန်နိုင်ငံကူး လက်မှတ်ကိုင်ဆောင်သူများအား (၁၄) ရက် ပြည်ဝင်ဗီဇာ ကင်းလွတ်ခွင့်ပြုရေး ဆိုင်ရာ နားလည်မှု စာချွန်လွှာကို သံတမန်လမ်းကြောင်းမှတစ်ဆင့် လဲလှယ်ပြီးခဲ့ပြီး ၎င်းနားလည်မှု စာချွန်လွှာသည် (၁-၉-၂၀၁၄) ရက်နေ့တွင် အတည်ပြု အသက်ဝင်ခဲ့ပါသည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.mofa.gov.mm/press-release-2/|title=Press Release for the Mutual Exemption of Visa for Ordinary Passports Holders between Myanmar and Brunei Darussalam|accessdate=၂၀၂၅-၇-၅|publisher=MOFA}}</ref> === ၂၀၂၂ === * [[၁၁ နိုဝင်ဘာ]] - နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌသည် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနမှ သံအမတ်ကြီး ဦးတင်မောင်ဆွေအား တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန်လွှဲအပ်ခြင်းခံရသော ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် သံအမတ်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/32183|title=ဦးတင်မောင်ဆွေအား တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်|accessdate=၂၀၂၅-၇-၄|publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန}}</ref> === ၂၀၂၃ === * [[၅ မေ]] - ရှန်ဟိုင်းပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုအဖွဲ့ (Shianghai Cooperation Organisation, SCO) သည် မြန်မာနိုင်ငံအား ဆွေးနွေးဖက်နိုင်ငံအဖြစ် ခွင့်ပြုခဲ့ပြီး၊ နားလည်မှု စာချွန်လွှာကို အိန္ဒိယနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီး ဦးမိုးကျော်အောင်နှင့် ရှန်ဟိုင်းပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုအဖွဲ့ (SCO) ၏ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ် Mr. Zhang Ming တို့မှ ၅-၅-၂၀၂၃ ရက်တွင် လက်မှတ် ရေးထိုးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.mofa.gov.mm/%e1%80%9e%e1%80%90%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%b8%e1%80%91%e1%80%af%e1%80%90%e1%80%ba%e1%80%95%e1%80%bc%e1%80%94%e1%80%ba%e1%80%81%e1%80%bb%e1%80%80%e1%80%ba%e1%81%85-%e1%81%85-%e1%81%82%e1%81%80/|title=သတင်းထုတ်ပြန်ချက်(၅-၅-၂၀၂၃ ရက်)|accessdate=2025-7-5|publisher=MOFA}}</ref> * [[၁၇ ဇွန်]] - [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ]]သည် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနမှ သံအမတ်ကြီး ဦး[[မြတ်သက်ဦး]]အား [[လာအိုနိုင်ငံ|လာအို]]ပြည်သူ့ဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန်လွှဲအပ်ခြင်းခံရသော ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် သံအမတ်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.mofa.gov.mm/%e1%80%a6%e1%80%b8%e1%80%99%e1%80%bc%e1%80%90%e1%80%ba%e1%80%9e%e1%80%80%e1%80%ba%e1%80%a6%e1%80%b8%e1%80%a1%e1%80%ac%e1%80%b8-%e1%80%9c%e1%80%ac%e1%80%a1%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%95%e1%80%bc%e1%80%8a/|title=ဦးမြတ်သက်ဦးအား လာအိုပြည်သူ့ဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ် (၁၇-၆-၂၀၂၃ ရက်)|accessdate=၂၀၂၅-၇-၄|publisher=MOFA}}</ref> * [[၂၆ ဇူလိုင်]] - နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ သည် ဆော်ဒီအာရေဗျနိုင်ငံဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန် လွှဲအပ်ခြင်းခံရသော ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် သံအမတ်ကြီးဦးတင်ယု အား ၎င်း၏လက်ရှိ တာဝန်ဝတ္တရားများအပြင် [[ဘာရိန်းနိုင်ငံ]]ဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန်လွှဲအပ်ခြင်းခံရသော  ပြည်ထောင်စုသမ္မတ  မြန်မာနိုင်ငံတော် သံအမတ်ကြီးအဖြစ် ပူးတွဲခန့်အပ်သည်။  <ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/42002|title=သံအမတ်ကြီး ဦးတင်ယု အား ဘာရိန်းနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ် ပူးတွဲခန့်အပ်|accessdate=၂၀၂၅-၇-၅|publisher=MOI}}</ref> * [[၂၅ ဩဂုတ်]] - [[နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန|နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန]]သည် [[အရှေ့တီမောနိုင်ငံ|တီမောလက်စ်တေ]] သံရုံးယာယီတာဝန်ခံအား ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၁ ရက်မတိုင်မီ မြန်မာနိုင်ငံမှ ထွက်ခွာရန် သံတမန်စာဖြင့် အကြောင်းကြားခဲ့သည်။ တီမောလက်စ်တေအစိုးရသည် မြန်မာအစိုးရ၏ သတိပေးပြောကြားမှုများကြားမှပင် [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|NUG]] နှင့် ထိတွေ့ဆက်ဆံခဲ့ရာ၊ ဤလုပ်ရပ်သည် နှစ်နိုင်ငံချစ်ကြည်ရေးကို ထိခိုက်စေပြီး အကြမ်းဖက်လုပ်ဆောင်မှုများကို အားပေးရာရောက်သောကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက ပြင်းထန်စွာ ကန့်ကွက်ခဲ့သည်ဟု ထုတ်ပြန်သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.mofa.gov.mm/%e1%80%90%e1%80%ae%e1%80%99%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%9c%e1%80%80%e1%80%ba%e1%80%85%e1%80%ba%e1%80%90%e1%80%b1%e1%80%9e%e1%80%b6%e1%80%9b%e1%80%af%e1%80%b6%e1%80%b8%e1%80%99%e1%80%be-%e1%80%9e%e1%80%b6/|title=တီမောလက်စ်တေသံရုံးမှ သံရုံးယာယီတာဝန်ခံအား မြန်မာနိုင်ငံမှ ထွက်ခွာရန် အကြောင်းကြားခဲ့ခြင်း|accessdate=၂၀၂၅-၇-၄|publisher=MOFA}}</ref> * [[၁၁ စက်တင်ဘာ]] - နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌသည် [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]]ဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန်လွှဲအပ်ခြင်းခံရသော မြန်မာသံအမတ်ကြီးဦးတင်မောင်ဆွေအား ၎င်း၏ လက်ရှိတာဝန်ဝတ္တရားများအပြင် [[မြောက်ကိုရီးယားနိုင်ငံ|ကိုရီးယားဒီမိုကရက်တစ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]]ဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန်လွှဲအပ်ခြင်းခံရသော ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် သံအမတ်ကြီးအဖြစ် ပူးတွဲခန့်အပ်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.mofa.gov.mm/%e1%80%a6%e1%80%b8%e1%80%90%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%99%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%86%e1%80%bd%e1%80%b1%e1%80%a1%e1%80%ac%e1%80%b8-%e1%80%80%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%9b%e1%80%ae%e1%80%b8/|title=ဦးတင်မောင်ဆွေအား ကိုရီးယားဒီမိုကရက်တစ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ် ပူးတွဲခန့်အပ်|accessdate=၂၀၂၅-၇-၄|publisher=နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန}}</ref> * [[၂၄ အောက်တိုဘာ]] - နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ သည် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနမှ အမြဲတမ်းအတွင်းဝန် ဦးချမ်းအေးအား [[ကူဝိတ်နိုင်ငံ]]ဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန်လွှဲအပ်ခြင်းခံရသော ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် သံအမတ်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.mofa.gov.mm/%e1%80%a6%e1%80%b8%e1%80%81%e1%80%bb%e1%80%99%e1%80%ba%e1%80%b8%e1%80%a1%e1%80%b1%e1%80%b8%e1%80%a1%e1%80%ac%e1%80%b8-%e1%80%80%e1%80%b0%e1%80%9d%e1%80%ad%e1%80%90%e1%80%ba%e1%80%94%e1%80%ad%e1%80%af/|title=ဦးချမ်းအေးအား ကူဝိတ်နိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ်ခန့်အပ်|accessdate=၂၀၂၅-၇-၄|publisher=နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန}}</ref> * [[၁၇ ဒီဇင်ဘာ]] - နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌသည် ကမ္ဘာဒီးယားနိုင်ငံဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန်လွှဲအပ်ခြင်းခံရသော ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် သံအမတ်ကြီး ဦး[[သစ်လင်းအုန်း]] အား ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းနိုင်ငံဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန်လွှဲအပ်ခြင်းခံရသော ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် သံအမတ်ကြီးအဖြစ် ပြောင်းရွှေ့ခန့်အပ်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.mofa.gov.mm/%e1%80%a6%e1%80%b8%e1%80%9e%e1%80%85%e1%80%ba%e1%80%9c%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%b8%e1%80%a1%e1%80%af%e1%80%94%e1%80%ba%e1%80%b8-%e1%80%a1%e1%80%ac%e1%80%b8-%e1%80%9b%e1%80%af%e1%80%9b%e1%80%be%e1%80%ac/|title=ဦးသစ်လင်းအုန်း အား ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ် ပြောင်းရွှေ့ခန့်အပ်|accessdate=2025-7-4|publisher=MOFA}}</ref> * [[၁၉ ဒီဇင်ဘာ]] - နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌသည် [[ဆော်ဒီအာရေးဘီးယားနိုင်ငံ|ဆော်ဒီအာရေဗျနိုင်ငံ]]ဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန်လွှဲအပ်ခြင်းခံရသော ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် သံအမတ်ကြီး ဦးတင်ယုအား ၎င်း၏လက်ရှိတာဝန်ဝတ္တရားများအပြင် [[အိုမန်နိုင်ငံ]]ဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန်လွှဲအပ်ခြင်းခံရသော ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် သံအမတ်ကြီးအဖြစ် ပူးတွဲခန့်အပ်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.mofa.gov.mm/%e1%80%9e%e1%80%b6%e1%80%a1%e1%80%99%e1%80%90%e1%80%ba%e1%80%80%e1%80%bc%e1%80%ae%e1%80%b8-%e1%80%a6%e1%80%b8%e1%80%90%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%9a%e1%80%af%e1%80%a1%e1%80%ac%e1%80%b8-%e1%80%a1%e1%80%ad/|title=သံအမတ်ကြီး ဦးတင်ယုအား အိုမန်နိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ် ပူးတွဲခန့်အပ်|accessdate=2025-7-4|publisher=MOFA}}</ref> === ၂၀၂၄ === * [[၁၃ ဇန်နဝါရီ]] - နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌသည် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနမှ သံအမတ်ကြီး ဦး[[ကျော်စိုးမင်း]]အား ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန်လွှဲအပ်ခြင်းခံရသော ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် သံအမတ်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်သည်။<ref>{{Cite web|title=ဦးကျော်စိုးမင်းအား ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်|url=https://www.moi.gov.mm/news/50456|accessdate=၂၀၂၅-၇-၅|publisher=MOI}}</ref> * [[၁၈ ဇန်နဝါရီ]] - နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌသည် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ [[နိုင်ငံရေးရာဦးစီးဌာန]]မှ ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် ဦး[[အောင်ကို (သံအမတ်ကြီး)|အောင်ကို]]အား [[လာအိုနိုင်ငံ|လာအို]]ပြည်သူ့ဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန်လွှဲအပ်ခြင်းခံရသော ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်သံအမတ်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.mofa.gov.mm/%e1%80%a6%e1%80%b8%e1%80%a1%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%80%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%a1%e1%80%ac%e1%80%b8-%e1%80%9c%e1%80%ac%e1%80%a1%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%95%e1%80%bc%e1%80%8a%e1%80%ba/|title=ဦးအောင်ကိုအား လာအိုပြည်သူ့ဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ် (၁၈-၁-၂၀၂၄ ရက်)|accessdate=၂၀၂၅-၇-၅|publisher=MOFA}}</ref> * [[၇ မေ]] - နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌသည် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနမှ သံအမတ်ကြီး ဦးကျော်စိုးမိုးအား [[ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ|ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်]]ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန်လွှဲအပ်ခြင်းခံရသော ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် သံအမတ်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်လိုက်သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.mofa.gov.mm/%e1%80%a6%e1%80%b8%e1%80%80%e1%80%bb%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%ba%e1%80%85%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%b8%e1%80%99%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%b8%e1%80%a1%e1%80%ac%e1%80%b8-%e1%80%98%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%b9/|title=ဦးကျော်စိုးမိုးအား ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ် (၇-၅-၂၀၂၄ ရက်)|accessdate=၂၀၂၅-၇-၄|publisher=နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန}}</ref> ** နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌသည် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာအဖွဲ့အစည်းများနှင့် စီးပွားရေးဦးစီးဌာနမှ ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် ဒေါ်[[မာလာသန်းထိုက်]]အား သီရိလင်္ကာဒီမိုကရက်တစ်ဆိုရှယ်လစ်သမ္မတနိုင်ငံဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန် လွှဲအပ်ခြင်းခံရသော ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် သံအမတ်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.mofa.gov.mm/%e1%80%92%e1%80%b1%e1%80%ab%e1%80%ba%e1%80%99%e1%80%ac%e1%80%9c%e1%80%ac%e1%80%9e%e1%80%94%e1%80%ba%e1%80%b8%e1%80%91%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%80%e1%80%ba%e1%80%a1%e1%80%ac%e1%80%b8-%e1%80%9e%e1%80%ae/|title=ဒေါ်မာလာသန်းထိုက်အား သီရိလင်္ကာဒီမိုကရက်တစ်ဆိုရှယ်လစ်သမ္မတနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ် (၇-၅-၂၀၂၄ ရက်)|accessdate=၂၀၂၅-၇-၅|publisher=MOFA}}</ref> * [[၃၀ မေ]] - နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌသည် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ သံတမန်ရေးရာဦးစီးဌာနမှ ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် ဦး[[ဝဏ္ဏဟန်]]အား [[ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ|ပါကစ္စတန်]]အစ္စလာမစ်သမ္မတနိုင်ငံဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန်လွှဲအပ်ခြင်းခံရသော ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် သံအမတ်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်လိုက်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.mofa.gov.mm/%e1%80%89%e1%80%ae%e1%80%b8%e1%80%9d%e1%80%8f%e1%80%b9%e1%80%8f%e1%80%9f%e1%80%94%e1%80%ba-%e1%80%a1%e1%80%ac%e1%80%b8-%e1%80%95%e1%80%ab%e1%80%80%e1%80%85%e1%80%b9%e1%80%85%e1%80%90%e1%80%94%e1%80%ba/|title=ဦးဝဏ္ဏဟန်အား ပါကစ္စတန်အစ္စလာမစ်သမ္မတနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ်ခန့်အပ်(၃၀-၅-၂၀၂၄ ရက်)|accessdate=၂၀၂၅-၇-၄|publisher=MOFA}}</ref> * ၂၄ ဇူလိုင် - နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌသည် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနမှ သံအမတ်ကြီး ဦး[[မျိုးမြင့်မောင်]]အား နီပေါနိုင်ငံဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန်လွှဲအပ်ခြင်းခံရသော ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် သံအမတ်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်လိုက်ပြီးဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.mofa.gov.mm/ဦးမျိုးမြင့်မောင်အား-နီ/|title=ဦးမျိုးမြင့်မောင်အား နီပေါနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်|accessdate=2025-7-4|publisher=MOFA}}</ref> === ၂၀၂၅ === * [[၁၉ ဖေဖော်ဝါရီ]] - ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉ ရက်တွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီး ဦး[[ဇော်ဦး၊ ဦး|ဇော်ဦး]]ကို ၎င်း၏ လက်ရှိ တာဝန်ဝတ္တရားများအပြင် [[အီရန်နိုင်ငံ|အီရန်]]အစ္စလာမ်မစ်သမ္မတနိုင်ငံဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန်လွှဲအပ် ခြင်းခံရသော ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် သံအမတ်ကြီးအဖြစ် ပူးတွဲခန့်အပ်လိုက်သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.mofa.gov.mm/%E1%80%9E%E1%80%B6%E1%80%A1%E1%80%99%E1%80%90%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8-%E1%80%A6%E1%80%B8%E1%80%87%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA%E1%80%A6%E1%80%B8%E1%80%A1%E1%80%AC%E1%80%B8-%E1%80%A1/|title=သံအမတ်ကြီး ဦးဇော်ဦးအား အီရန်အစ္စလာမ်မစ်သမ္မတနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ် ပူးတွဲခန့်အပ်}}</ref> * [[၂၂ ဖေဖော်ဝါရီ]] - နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ သည် ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းနိုင်ငံဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန်လွှဲအပ်ခြင်း ခံရသော ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် သံအမတ်ကြီး ဦးသစ်လင်းအုန်းအား ၎င်း၏ လက်ရှိတာဝန်ဝတ္တရားများအပြင် ကာဇက်စတန်သမ္မတနိုင်ငံဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန် လွှဲအပ်ခြင်းခံရသော ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် သံအမတ်ကြီးအဖြစ် ပူးတွဲခန့်အပ်လိုက်ပြီးဖြစ်သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.mofa.gov.mm/%e1%80%9e%e1%80%b6%e1%80%a1%e1%80%99%e1%80%90%e1%80%ba%e1%80%80%e1%80%bc%e1%80%ae%e1%80%b8-%e1%80%a6%e1%80%b8%e1%80%9e%e1%80%85%e1%80%ba%e1%80%9c%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%b8%e1%80%a1%e1%80%af-2/|title=သံအမတ်ကြီး ဦးသစ်လင်းအုန်းအား ကာဇက်စတန်သမ္မတနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ် ပူးတွဲခန့်အပ် (၂၂-၂-၂၀၂၅ရက်)|accessdate=၂၀၂၅-၇-၃|publisher=နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန}}</ref> * မြန်မာနိုင်ငံသည် [[ဂင်းနီဗစ်ဆောနိုင်ငံ|ဂီနီဘစ်ဆောသမ္မတနိုင်ငံ]]နှင့် [[သံတမန်]]အဆက်အသွယ် ထူထောင်ခဲ့ပြီး၊ ယင်းနိုင်ငံသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ (၁၂၆) နိုင်ငံမြောက် သံတမန်အဆက်အသွယ် ထူထောင်သည့် နိုင်ငံ ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.mofa.gov.mm/%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%80%91%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%85%E1%80%AF%E1%80%9E%E1%80%99%E1%80%B9%E1%80%99%E1%80%90%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%AC-5/|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်နှင့် ဂီနီဘစ်ဆောသမ္မတနိုင်ငံတို့အကြား သံတမန်အဆက်အသွယ် ထူထောင်ခြင်း (၈-၃-၂၀၂၃ ရက်)|publisher=MOFA|accessdate=2025-7-3}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://pct.com.mm/2023/03/08/%e1%80%99%e1%80%bc%e1%80%94%e1%80%ba%e1%80%99%e1%80%ac%e1%80%94%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%84%e1%80%b6%e1%80%94%e1%80%be%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%b7-%e1%80%82%e1%80%ae%e1%80%94%e1%80%ae/|title=မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ဂီနီဘစ်ဆောသမ္မတနိုင်ငံတို့အကြား သံတမန်အဆက်အသွယ် ထူထောင်လိုက်ကြပြီ|accessdate=2025-7-3|publisher=Pyi Thit Thar}}</ref> * [[၂၅ ဧပြီ]] - နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်သည် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနမှ သံအမတ်ကြီး ဦး[[စိန်ဦး]] အား [[ဘရူနိုင်းနိုင်ငံ|ဘရူနိုင်း ဒါရူဆလမ်နိုင်ငံ]]ဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန်လွှဲအပ်ခြင်းခံရသော ပြည်ထောင်စုသမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော် သံအမတ်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်လိုက်ပြီးဖြစ်သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.mofa.gov.mm/%e1%80%a6%e1%80%b8%e1%80%85%e1%80%ad%e1%80%94%e1%80%ba%e1%80%a6%e1%80%b8-%e1%80%a1%e1%80%ac%e1%80%b8-%e1%80%98%e1%80%9b%e1%80%b0%e1%80%94%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%b8%e1%80%92%e1%80%ab/|title=ဦးစိန်ဦး အား ဘရူနိုင်းဒါရူဆလမ်နိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်(၂၅-၄-၂၀၂၅ရက်)|accessdate=၂၀၂၅-၇-၃|publisher=နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန}}</ref> * [[၂၅ မတ်]] - [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ]]သည် [[နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန|နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန]]မှ သံအမတ်ကြီး ဦး[[ဇော်ဇော်စိုး]]အား ထိုင်းနိုင်ငံဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန်လွှဲအပ်ခြင်းခံရသော ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် သံအမတ်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်လိုက်ပြီးဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.mofa.gov.mm/%e1%80%a6%e1%80%b8%e1%80%87%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%ba%e1%80%87%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%ba%e1%80%85%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%b8%e1%80%a1%e1%80%ac%e1%80%b8-%e1%80%91%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%84%e1%80%ba/|title=ဦးဇော်ဇော်စိုးအား ထိုင်းနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ်ခန့်အပ် (၂၅-၃-၂၀၂၅ ရက်)|accessdate=2025-7-3|publisher=MOFA}}</ref> * [[၂၈ ဩဂုတ်]] - နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့်အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌသည် အီဂျစ်အာရပ်သမ္မတနိုင်ငံဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန်လွှဲအပ်ခြင်း ခံရသော ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် သံအမတ်ကြီး ဦးကျော်တင်ရှိန်အား ၎င်း၏လက်ရှိ တာဝန်ဝတ္တရားများအပြင် မော်ရိုကိုနိုင်ငံဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန်လွှဲအပ်ခြင်း ခံရသော ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် သံအမတ်ကြီးအဖြစ်လည်းကောင်း<ref>{{Cite web|url=https://www.mofa.gov.mm/%e1%80%9e%e1%80%b6%e1%80%a1%e1%80%99%e1%80%90%e1%80%ba%e1%80%80%e1%80%bc%e1%80%ae%e1%80%b8-%e1%80%a6%e1%80%b8%e1%80%80%e1%80%bb%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%ba%e1%80%90%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%9b-4/|title=သံအမတ်ကြီး ဦးကျော်တင်ရှိန်အား မော်ရိုကိုနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ် ပူးတွဲခန့်အပ် (၂၈-၈-၂၀၂၅ ရက်)|publisher=MOFA|accessdate=28 August 2025}}</ref>၊ အယ်လ်ဂျီးရီးယားပြည်သူ့ဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန်လွှဲအပ်ခြင်းခံရသော ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် သံအမတ်ကြီးအဖြစ် ပူးတွဲခန့်အပ်လိုက်သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.mofa.gov.mm/%e1%80%9e%e1%80%b6%e1%80%a1%e1%80%99%e1%80%90%e1%80%ba%e1%80%80%e1%80%bc%e1%80%ae%e1%80%b8-%e1%80%a6%e1%80%b8%e1%80%80%e1%80%bb%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%ba%e1%80%90%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%9b-5/|title=သံအမတ်ကြီး ဦးကျော်တင်ရှိန်အား အယ်လ်ဂျီးရီးယားပြည်သူ့ဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ် ပူးတွဲခန့်အပ် (၂၈-၈-၂၀၂၅ ရက်)|publisher=MOFA|accessdate=27 August 2025}}</ref> === ၂၀၂၆ === *၂၁ ဇွန် - သံအမတ်ကြီး ဦးမောင်မောင်စိုး အား ဘယ်လာရုစ်သမ္မတနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=သံအမတ်ကြီး ဦးမောင်မောင်စိုးအား ဘယ်လာရုစ်သမ္မတနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ် |url=http://www.moi.gov.mm/news/84224 |access-date=2026-06-21 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> **သံရုံးယာယီတာဝန်ခံ/ သံအမတ်ကြီး ဦးဝေလင်းအား ဗီယက်နမ်ဆိုရှယ်လစ်သမ္မတနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ်ခန့်အပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=သံရုံးယာယီတာဝန်ခံ/ သံအမတ်ကြီး ဦးဝေလင်းအား ဗီယက်နမ်ဆိုရှယ်လစ်သမ္မတနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ်ခန့်အပ် |url=http://www.moi.gov.mm/news/84225 |access-date=2026-06-21 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> == အခြားကြည့်ရန် == *[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒနှင့် ဆက်ဆံရေး]] *[[မြန်မာနိုင်ငံရှိ နိုင်ငံခြား သံရုံးများ]] ==ကိုးကား== {{reflist}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံခြားဆက်ဆံရေး|သံတမန် အဆက်အသွယ်ရှိသော နိုင်ငံများ]] {{မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေး}} 8r3zqm9yau9s4n5pjkb4kf3l46mqms6 0 46774 1051375 1036682 2026-09-03T12:23:16Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1051375 wikitext text/x-wiki {{Infobox နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်း | အခေါ်အဝေါ် အသုံးအနှုံး = ဘာရက် | အမည်(မြန်မာအက္ခရာ) = အိုဘားမား | အမည်(အင်္ဂလိပ်အက္ခရာ) = Barack Obama | အမည်(အခြားဘာသာအက္ခရာ) = | အမည်ရင်း = ဘာရက်ဟူစိန်အိုဘားမား | အမည်ကွဲ၁ = | ဂုဏ်ထူးဆောင်အမည်၁ = | ကလောင်အမည်၁= | ပုံ = President_Barack_Obama.jpg | ဓာတ်ပုံစာတမ်း = ရုံးသုံး ဓာတ်ပုံ | တာဝန် ထမ်းဆောင်ရာဌာန ၁ = အမေရိကန် သမ္မတ | ရာထူး ၁ = ၄၄ ကြိမ်မြောက် | ရာထူး ၁ စတင်သည့် နေ့ရက် = ၂၀ ဇန်နဝါရီ ၂၀၀၉ | ရာထူး ၁ ကုန်ဆုံးသည့် နေ့ရက် = ၂၀ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၇ | ဒုတိယ သမ္မတ အဖြစ်(ရှိက) = [[ဂျိုး ဘိုင်ဒင်]] | ယခင်တာဝန်ထမ်းဆောင်သူ ၁ = [[ဂျော့ချ် ဝေါလ်ကာ ဘုရှ်]] | ဆက်လက်တာဝန်ထမ်းဆောင်သူ ၁ = [[ဒေါ်နယ်လ် ထရန့်]] | တာဝန် ထမ်းဆောင်ရာဌာန ၂ = အီလွီနိုက်စ် | ရာထူး ၂ = လွှတ်တော်အမတ် | ရာထူး ၂ စတင်သည့် နေ့ရက် = ၃ ဇန်နဝါရီ ၂၀၀၅ | ရာထူး ၂ ကုန်ဆုံးသည့် နေ့ရက် = ၁၆ နိုဝင်ဘာ ၂၀၀၈ | ယခင်တာဝန်ထမ်းဆောင်သူ ၂ = ပီတာ ဇစ်ဂျာရယ်လ် | ဆက်လက်တာဝန်ထမ်းဆောင်သူ ၂ = ရိုလန် ဘာရစ် | တာဝန် ထမ်းဆောင်ရာဌာန ၃ = အီလွီနိုက်စ် | ရာထူး ၃ = လွှတ်တော်အဖွဲ့ဝင် | ရာထူး ၃ စတင်သည့် နေ့ရက် = ၈ ဇန်နဝါရီ ၁၉၉၇ | ရာထူး ၃ ကုန်ဆုံးသည့် နေ့ရက် = ၄ နိုဝင်ဘာ ၂၀၀၄ | ယခင်တာဝန်ထမ်းဆောင်သူ ၃ = အလိုက်စ် ပါလ်မာ | ဆက်လက်တာဝန်ထမ်းဆောင်သူ ၃ = ကွာမယ် ရောင်းလ် | စစ်မှုထမ်းရာ ဌာန = | စစ်မှုထမ်း စတင်သည့် နေ့ရက် = | စစ်မှုထမ်း ကုန်ဆုံးသည့် နေ့ရက် = | စစ်မှုထမ်း ရာထူး = | မွေးရက် = | မွေးနေ့ = | မိဘများ(ရှိ/မရှိ)- ရှိလျင် (ရှိ)ဟုရေး၍ မရှိလျင် ကွက်လပ်ချန်ရန် = | ဖခင်အမည် = | မိခင်အမည် = | မောင်ရင်းနှမ၁ = | တော်ဆက်ပုံ၁= | မွေးရပ်ဇာတိ = ဟိုနိုလူးလူး၊ ဟာဝိုင်ယီ၊ [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု|အမေရိကန်]] | လူမျိုး= လူမည်းနှင့် လူဖြူကပြား | နိုင်ငံသား= {{အမေရိကန်}} | ဘာသာ = ခရစ်ယန် | တက်ရောက်ခဲ့သည့် ပညာဘာသာရပ်၁ = ကိုလမ်ဘီယာ တက္ကသိုလ် B.A. နိုင်ငံရေးသိပ္ပံ<br /> | ပညာစည်းပူးခဲ့သည့် ကျောင်းအမည်၁ =B.A. နိုင်ငံရေးသိပ္ပံ| | တက်ရောက်ခဲ့သည့် ပညာဘာသာရပ်၂ = ဂျူးရစ်ဒေါက်တာ | ပညာစည်းပူးခဲ့သည့် ကျောင်းအမည်၂ = ဟားဗတ် တက္ကသိုလ်၊ ဟားဗတ် ဥပဒေ ကျောင်း J.D. | အလုပ်အကိုင် = | တည်ထောင်ခဲ့သည့် အဖွဲ့အစည်း = | နိုင်ငံရေး ပါတီ = ဒီမိုကရက်တစ် | လူသိများခြင်း= | ကြင်ဖော်၁= [[မီရှဲလ် အိုဘားမား]] | သားသမီး၁ = မာလီယာ | သားသမီး၂ = စားရှာ | ကွယ်လွန်ရက် = | ကွယ်လွန်ရာဒေသ = | သင်္ဂြိုဟ်ရာဒေသ = | ရရှိခဲ့သော အထူးဆုများ၁ = ငြိမ်းချမ်းရေး နိုဘယ်ဆု | ရရှိခဲ့သော ခုနှစ်၁ = | လက်မှတ် = Barack Obama signature.svg | ဝဘ်ဆိုတ် = http://www.barackobama.com/ }} '''ဘာရက်ဟူစိန်အိုဘားမား ၂'''<ref>{{cite web |publisher=my.barackobama.com |url=http://my.barackobama.com/page/invite/birthcert |title=The truth about Barack's birth certificate |accessdate=2008-06-13 |archivedate=26 October 2008 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20081026013839/http://my.barackobama.com/page/invite/birthcert }}</ref> ({{lang-en|Barack Hussein Obama II၊}} မွေးရက် - [[၄ ဩဂုတ်]] [[၁၉၆၁]]) သည် အမေရိကန် ဆီးနိတ်လွှတ်တော်အမတ်တစ်ဦး (senator) ဖြစ်ပြီး၊ [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု|အမေရိကန်]] [[၂၀၀၈]] ခုနှစ် [[သမ္မတရွေးကောက်ပွဲ]] တွင် [[ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ]]မှ [[သမ္မတ]]လောင်း တစ်ဦးအဖြစ် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ရာ ပြိုင်ဖက်အား မဲအပြတ်ဖြင့် နိုင်ခဲ့ပြီး အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု၏ (၄၄)ကြိမ်မြောက် သမ္မတအဖြစ် ၂၀၀၉ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၂၀ ရက်နေ့မှ ၂၀၁၇ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၂၀ အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ သူသည် အမေရိကန်နိုင်ငံ၏ ပထမဦးဆုံး အာဖရိကန်-အမေရိကန် သမ္မတအဖြစ် အရွေးချယ်ခံ ခဲ့ရပြီး ၂၀၀၉ ခုနှစ် ဇန္နဝါရီလ ၂၀ ရက်နေ့တွင် ကျမ်းသစ္စာကျိန်ဆို ရာထူးတက်ခဲ့သည်။ ရာထူးတက်၍ ၈ လကျော် ကြာပြီးနောက် ၎င်း၏ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အရေးကိစ္စများအား သံခင်းတမန်ခင်း ဖြေရှင်းနိုင်ရန်နှင့် လူ့အသိုင်းအဝိုင်းအကြား ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများ ပိုမိုအားကောင်းလာစေရန် ကြိုးပမ်းချက်များအတွက်<ref name="nobel peace prize">{{cite web|url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/2009/|title=The Nobel Peace Prize 2009|publisher=Nobel Foundation|accessdate=2009-10-09}}</ref> ၂၀၀၉ အောက်တိုဘာလ ၉ ရက်နေ့တွင် နိုဘယ်ဆုရန်ပုံငွေအဖွဲ့က အိုဘားမားအား ၂၀၀၉ ခုနှစ်၏ ငြိမ်းချမ်းရေး နိုဘယ်ဆုရှင်အဖြစ် ရွေးချယ်လိုက်သည်။ <ref>[http://www.nytimes.com/2009/10/10/world/10nobel.html?hp Surprise Nobel for Obama Stirs Praise and Doubts - The New York Times<!-- Bot generated title -->]</ref> [[ကိုလမ်ဘီယာ တက္ကသိုလ်]] (Columbia University) နှင့် [[ဟားဗတ်တက္ကသိုလ်|ဟားဗတ်ဥပဒေကျောင်း]] (Harvard Law School) မှ ကျောင်းပြီးသောအခါ community organizer နှင့် နိုင်ငံသား အခွင့်အရေး ရှေ့နေ(civil rights attorney) အဖြစ် အလုပ်လုပ်ခဲ့သည်။ [[၁၉၉၇]] ခုနှစ်မှ ၂၀၀၄ ခုနှစ်အထိ [[အီလီနွိုင်းပြည်နယ်]] ဆီးနိတ်လွှတ်တော်တွင် အမတ်ဖြစ်လာသည်။ [[၁၉၉၂]] ခုနှစ်မှ [[၂၀၀၄]] အထိ ချီကာဂိုတက္ကသိုလ် ဥပဒေကျောင်း တွင် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကို သင်ကြားပို့ချခဲ့သည်။ [[၂၀၀၀]] ခုနှစ်တွင် အမေရိကန်ကိုယ်စားလှယ်ရုံးတော် (U.S. House of Representatives) အတွက် အမတ်နေရာ ယှဉ်ပြိုင်ရာတွင် အနိုင်မရရှိခဲ့သော်လည်း [[၂၀၀၃]] ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ အိုဘားမားသည် အမေရိကန်ဆီးနိတ် (အမေရိကန်အထက်လွှတ်တော်) ကန်ပိန်း ကိုကြေညာသည်။ [[၂၀၀၄]] ခုနှစ် မတ်လတွင် ဆီးနိတ်ရွေးကောက်ပွဲအား မဲရာနှုန်း အများအပြားနှင့်နိုင်ပြီး [[၂၀၀၄]] ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီအမျိုးသားညီလာခံ (Democratic National Convention) ၌ အဓိကမိန့်ခွန်း ပြောကြားသူဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၂၀၀၄ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် မဲရာခိုင်နှုန်း ၇၀% ဖြင့် နိုင်ခဲ့ပြီး ဆီးနိတ်လွှတ်တော်အမတ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၁၀၉ ကြိမ်မြောက်ကွန်ဂရက် ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီလူနည်းစုသာ ပါဝင်သောအချိန်တွင် အိုဘားမားသည် သမားရိုးကျလက်နက်များ ချုပ်တည်းချက်နှင့် ဖယ်ဒရယ်ရန်ပုံငွေအသုံးပြုရာတွင် ပို၍ တာဝန်ယူမှုရှိစေရေးနှင့် ပတ်သက်သော အက်ဥပဒေများကို ထောက်ခံခဲ့သည်။ အရှေ့ဥရောပ၊ အရှေ့အလယ်ပိုင်း နှင့် အာဖရိက သို့လည်း လေ့လာခရီးများသွားခဲ့သည်။ ၁၁၀ မြောက်ကွန်ဂရက်တွင် ဥပဒေပြုသူများအား ပြင်ပမှ လွှမ်းမိုးခြင်းကိစ္စ၊ ရွေးကောက်ပွဲတွင် မရိုးသားမှုများကိစ္စ၊ ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှု၊ နျူးကလီယား၊ အကြမ်းဖက်မှု နှင့် စစ်ပြန်များအား စောင့်ရှောက်ရေးတို့နှင့် ပတ်သက်သော အက်ဥပဒေများကို ထောက်ခံခဲ့သည်။ ၂၀၀၇ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ တွင် သမ္မတရွေးကောက်ပွဲ ကမ်ပိန်း ကိုကြေညာခဲ့ပြီး [[အီရတ်နိုင်ငံ]]တွင် စစ်တိုက်နေသော အမေရိကန်တပ်များဆုတ်ခွာရေး၊ စွမ်းအင်ကို အခြားနိုင်ငံများအား မှီခိုမှု လျော့နည်းစေရေး၊ ဥပဒေပြုသူများအား ပြင်ပမှလွှမ်းမိုးသူတို့၏ အရိပ်အငွေ့ လျော့နည်းစေရေး နှင့် အားလုံးနှင့်ဆိုင်သော ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု ကြီးပွားရေးကို အသားပေးနေသည်။ == ငယ်ဘဝနှင့် လုပ်ငန်း == အိုဘားမားသည် ၁၉၆၁ ခုနှစ် ဩဂုတ် ၄ ရက်တွင် [[ဟာဝိုင်အီပြည်နယ်]] [[ဟိုနိုလူလူမြို့]]၏ ပီအိုလာနီဆေးရုံတွင် အဖ ကင်ညာနိုင်ငံသား ဘာရက် အိုဘားမားစီနီယာ နှင့် ခန်းဇတ်ပြည်နယ်မှလာသော အမိ အန်းဒန်းနမ်မှ မွေးဖွားသည်။ သူ့ မိဘများသည် [[မနိုအာမြို့၏ ဟာဝိုင်အီတက္ကသိုလ်]]တွင် ပညာသင်ကြားနေစဉ်အချိန်တွင် တွေ့ဆုံရည်ငံခဲ့သည်။<ref>Obama (1995), pp. 9–10. For book excerpts, see {{cite news| title=Barack Obama: Creation of Tales| date=November 1, 2004| url=http://www.nationmedia.com/EastAfrican/01112004/Features/PA2-2212.html| work=East African| accessdate=2008-04-13| archivedate=27 September 2007| archiveurl=https://web.archive.org/web/20070927225314/http://www.nationmedia.com/EastAfrican/01112004/Features/PA2-2212.html}}</ref> မိဘများ အိမ်ထောင်ကွဲချိန်တွင် အိုဘားမားမှာ ၂ နှစ်သား မျှသာရှိသေးသည်။<ref>Obama (1995), pp. 125–126. See also: {{cite news | first=Tim | last=Jones | title=Obama's Mom: Not Just a Girl from Kansas | date=March 27, 2007 | url=http://www.chicagotribune.com/news/politics/chi-0703270151mar27,1,3372079.story?coll=chi-news-hed | work=Chicago Tribune | accessdate=2008-04-13 | archiveurl=https://archive.today/20120729220937/http://www.chicagotribune.com/topic/politics/government/barack-obama-PEPLT007408.topic | archivedate=29 July 2012 }}</ref> ဖခင်ဖြစ်သူသည် [[ကင်ညာနိုင်ငံ]]ကို ပြန်သွားခဲ့ပြီး မသေမီအချိန်အတွင် အိုဘားမားနှင့် နောက် တစ်ကြိမ်သာ ထပ်မံတွေ့ဆုံခဲ့ရသည်။ [[၁၉၈၂]] ခုနှစ်တွင် ကားတိုက်မှုကြောင့် ဖခင်ဖြစ်သူသေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite news | first=Kevin | last=Merida | title=The Ghost of a Father | date=December 14, 2007 | url=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/story/2007/12/13/ST2007121301893.html | work=Washington Post | accessdate=2008-06-24 }} ဆက်ရှုရန်: {{cite news | first=Philip | last=Ochieng | title=From Home Squared to the US Senate: How Barack Obama Was Lost and Found | date=November 1, 2004 | url=http://www.nationmedia.com/EastAfrican/01112004/Features/PA2-11.html | work=East African | accessdate=2008-06-24 | archivedate=27 September 2007 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20070927223905/http://www.nationmedia.com/EastAfrican/01112004/Features/PA2-11.html }} ၂၀၀၆ ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် အိုဘားမား၊ သူ၏ဇနီး နှင့် သမီးနှစ်ယောက်တို့ ဖခင်၏ဌာနေ ဖြစ်သော(ကင်ညာနိုင်ငံ ကီစူမူနားတွင် ရှိသောရွာ) သို့ သွားရောက်လည်ပတ်ကြသည်။ {{cite news | first=Nico | last=Gnecchi | title=Obama Receives Hero's Welcome at His Family's Ancestral Village in Kenya | date=August 27, 2006 | url=http://www.voanews.com/english/archive/2006-08/2006-08-27-voa17.cfm | work=Voice of America | accessdate=2008-06-24 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20080116115801/http://www.voanews.com/english/archive/2006-08/2006-08-27-voa17.cfm | archivedate=16 January 2008 }}</ref> သူ၏မိခင်ဒန်ဟမ်သည် ဖခင်အိုဘားမားစီနီယာနှင့် ကွာရှင်းပြတ်စဲပြီးနောက် အင်ဒိုနီးရှားလူမျိုး လိုလိုစိုတိုရိုနှင့် အိမ်ထောင်ပြုသည်။ [[၁၉၆၇]] ခုနှစ်တွင် သူတို့၏မိသားစုသည် [[အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ]]ကို ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်ခဲ့ပြီး အိုဘားမားသည် [[ဂျာကာတာမြို့]]တွင် အရွယ် ၁၀ နှစ်အထိပြည်တွင်းကျောင်းများတက်ခဲ့သည်။ [[၁၉၇၁]] ခုနှစ်မှ [[၁၉၇၉]] ခုနှစ်အထိ (၅ တန်းမှ အထက်တန်းကျောင်းပြီးသော အထိ) ဟိုနိုလူလူမြို့သို့ ပြန်လည်ပြောင်းရွေ့ပြီး အမိဘက်မှ အဖိုးအဖွားနှင့် အတူနေထိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news | first=Peter | last=Serafin | title=Punahou Grad Stirs Up Illinois Politics | date=March 21, 2004 | url=http://starbulletin.com/2004/03/21/news/story4.html | work=Honolulu Star-Bulletin | accessdate=2008-04-13 | archivedate=18 September 2008 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20080918171128/http://starbulletin.com/2004/03/21/news/story4.html }} See also: Obama (1995), Chapters 3 and 4.</ref> [[၁၉၇၂]] ခုနှစ်တွင် သုတေသနအတွက် ပြန်လည်ရွှေ့ပြောင်းခြင်း မပြုမီ အိုဘားမား၏ မိခင်သည် ဟာဝိုင်အီပြည်နယ်သို့ ပြန်လည် ပြောင်းရွှေ့နေထိုင်ခဲ့သည်။ [[၁၉၉၅]] ခုနှစ်တွင် အမိသည် ဗီဇကင်ဆာဖြင့် သေဆုံးသွားခဲ့သည်။<ref>{{cite news | first=Amanda | last=Ripley | title=The Story of Barack Obama's Mother | date=April 9, 2008 | url=http://www.time.com/time/nation/article/0,8599,1729524,00.html | work=Time | accessdate=2008-06-24 | archivedate=1 April 2012 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20120401230800/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,1729685,00.html }} See also: {{cite news | first=Julia | last=Suryakusuma | title=Obama for President... of Indonesia | date=November 29, 2006 | work=Jakarta Post | url=http://www.thejakartapost.com/yesterdaydetail.asp?fileid=20061129.F03 | accessdate=2008-06-24 | archivedate=29 September 2007 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20070929105311/http://www.thejakartapost.com/yesterdaydetail.asp?fileid=20061129.F03 }}</ref> အထက်တန်းပြီးသောအခါ [[လော့စ်အိန်ဂျယ်လိစ်မြို့]]ကို ရွှေ့ပြောင်းပြီး အော့စီဒန်းတယ်လ်ကောလိပ်တွင် ၂ နှစ်မျှ တက်ရောက်ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။<ref>{{cite web | title=Oxy Remembers "Barry" Obama '83 | date=January 29, 2007 | url=http://www.oxy.edu/x2526.xml | publisher=Occidental College | accessdate=2008-04-13 | archivedate=28 August 2008 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20080828220840/http://www.oxy.edu/x2526.xml }}</ref> ထို့နောက် နယူးယောက်မြို့၏ ကိုလမ်ဘီယာတက္ကသိုလ်ကို ရွှေ့ပြောင်းပြီး [[၁၉၈၃]] ခုနှစ်တွင် [[နိုင်ငံရေးသိပ္ပံဘွဲ့]] (နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေးကို အထူးပြု) နှင့် အောင်မြင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news | url=http://www.college.columbia.edu/cct_archive/jan05/cover.php | title=Barack Obama '83 | work=Columbia College Today | author=Boss-Bicak, Shira | date=January 2005 | accessdate=2008-06-09 | archivedate=5 September 2008 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20080905121815/http://www.college.columbia.edu/cct_archive/jan05/cover.php }}</ref> ယခင်က နိုင်ငံတကာစီးပွားရေးကော်ပိုရေးရှင်း (Business International Corporation) နှင့် နယူးယောက်ဘုံဝါသနာသုတေသနအဖွဲ့ (New York Public Interest Research Group) အတွက်လုပ်ခဲ့သည်။<ref name="Who's Who 2008">{{cite book |author=Chassie, Karen (ed.) |year=2007 |title=Who's Who in America, 2008 |url=http://www.marquiswhoswho.com/products/WAprodinfo.asp |location=New Providence, NJ |publisher=Marquis Who's Who |isbn=9780837970110 |page=p. 3468 |accessdate=2008-06-06 |archive-date=20 April 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100420164905/http://www.marquiswhoswho.com/products/WAprodinfo.asp |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news | first=Janny | last=Scott | title=Obama's Account of New York Years Often Differs from What Others Say | date=October 30, 2007 | url=http://www.nytimes.com/2007/10/30/us/politics/30obama.html | work=The New York Times | accessdate=2008-04-13}} Obama (1995), pp. 133–140; Mendell (2007), pp. 62–63.</ref> [[File: Barack-obama-mother.jpg|thumb|left|200px|ဘာရက် အိုဘားမားအား သူ၏အမေ အန်ဒန်းနမ်မှ ကြီးပြင်းလာသည်အထိ ပျိုးထောင်ခဲ့သည်။]] [[နယူးယောက်မြို့]]တွင် ၄ နှစ်ကြာမျှနေခဲ့ပြီးနောက် ဘဝလမ်းကြောင်းပြောင်းရန်အတွက် ရှီကာဂိုမြို့ကို ရွှေ့ပြောင်းသည်။ [[၁၉၈၄]] ခုနှစ် ဇွန်လမှ [[၁၉၈၈]] ခုနှစ် မေလအထိ ရှီကာဂို တောင်ပိုင်းခရိုင်နှင့်ပတ်သက်သော အရပ်အရပ်များကြီးထွားရေးပရိုဂျက် (Developing Communities Project) အတွက် ညွှန်ကြားရေးမှူးလုပ်ခဲ့သည်။<ref name="Who's Who 2008"/><ref>{{cite news |author=Secter, Bob; McCormick, John |date=2007-03-30 |title=Portrait of a pragmatist |url=http://www.chicagotribune.com/news/nationworld/chi-0703300121mar30,1,6651421,full.story |work=Chicago Tribune |page=1 |accessdate=2008-06-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080209030448/http://www.chicagotribune.com/news/nationworld/chi-0703300121mar30,1,6651421,full.story |archivedate=9 February 2008 }} {{cite news | first=Ryan | last=Lizza | title=The Agitator: Barack Obama's Unlikely Political Education | format=alternate link | date=2007-03-19 | url=http://www.pickensdemocrats.org/info/TheAgitator_070319.htm | work=New Republic | accessdate=2008-04-13 | archivedate=12 January 2010 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20100112100027/http://www.pickensdemocrats.org/info/TheAgitator_070319.htm }} Obama (1995), pp. 140–295; Mendell (2007), pp. 63–83.</ref> ညွှန်ကြားရေးမှူးဖြစ်သော ထို ၃ နှစ်အတွင်း အလုပ်သမားသည် လူ ၁ ဦးမှနေ၍ ၁၃ ဦးအထိဖြစ်လာပြီး နှစ်ချုပ်ဘတ်ဂျက်သည် ဒေါ်လာ ခုနှစ်သောင်းမှနေ၍ ဒေါ်လာ လေးသိန်းအထိတိုးပွားလာခဲ့ပြီး လုပ်ငန်းသင်တန်းပရိုဂရမ်၊ တက္ကသိုလ်ပြင်ဆင်ရေးပရိုဂရမ်နှင့် အိမ်ငှားအခွင့်အရေးအဖွဲ့ကို ထူထောင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |author=Matchan, Linda |date=1990-02-15 |title=A Law Review breakthrough |url=http://search.boston.com/local/Search.do?s.sm.query=&s.author=Linda+Matchan&s.tab=globe&s.si%28simplesearchinput%29.sortBy=-articleprintpublicationdate&docType=&date=&s.startDate=1990-02-15&s.endDate=1990-02-15 |format=paid archive |work=The Boston Globe |page=29 |accessdate=2008-06-06 |archivedate=6 June 2008 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080606010101/http://search.boston.com/local/Search.do?s.sm.query=&s.author=Linda+Matchan&s.tab=globe&s.si%28simplesearchinput%29.sortBy=-articleprintpublicationdate&docType=&date=&s.startDate=1990-02-15&s.endDate=1990-02-15 }} {{cite news |author=Corr, John |date=1990-02-27 |title=From mean streets to hallowed halls |url=http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=PI&p_theme=pi&p_action=search&p_maxdocs=200&s_trackval=PI&s_search_type=customized&s_dispstring=Author(John%20Corr)%20AND%20date(02/27/1990%20to%2002/27/1990)&p_field_date-0=YMD_date&p_params_date-0=date:B,E&p_text_date-0=02/27/1990%20to%2002/27/1990)&p_field_advanced-0=Author&p_text_advanced-0=(John%20Corr)&xcal_numdocs=20&p_perpage=10&p_sort=_rank_:D&xcal_ranksort=4&xcal_useweights=yes |format=paid archive |work=The Philadelphia Inquirer |page=C01 |accessdate=2008-06-06 |archivedate=3 March 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160303225806/http://www.boston.com/news/politics/2008/articles/1990/02/15/a_law_review_breakthrough/ }}</ref> ထိုအချိန်တွင် အရပ်စီမံရေးအဖွဲ့ဖြစ်သော Gamaliel Foundation အတွက် တိုင်ပင်ခံနှင့် နည်းပြဆရာလုပ်ခဲ့သည်။ <ref>{{cite journal |author=Obama, Barack |month=August–September |year=1988 |title=Why organize? Problems and promise in the inner city |journal=Illinois Issues |volume=14 |issue=8–9 |pages=40–42 |accessdate=2008-06-06}} reprinted in: {{cite book |year=1990 |pages=pp. 35–40 |author=Knoepfle, Peg (ed.) |title=After Alinsky: community organizing in Illinois |url=https://archive.org/details/afteralinskycomm0000unse |location=Springfield, IL |publisher=Sangamon State University |isbn=0962087335 |accessdate=2008-06-06}} {{cite news |author=Tayler, Letta; Herbert, Keith |date=2008-03-02 |title=Obama forged path as Chicago community organizer |url=http://www.newsday.com/news/printedition/nation/ny-usobam025598601mar02,0,7841545,full.story |work=Newsday |page=A06 |accessdate=2008-06-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080930205556/http://www.newsday.com/news/printedition/nation/ny-usobam025598601mar02,0,7841545,full.story |archivedate=30 September 2008 }}</ref>၁၉၈၈ ခုနှစ်တွင် ပထမအကြိမ် ဥရောပတိုက်သို့ ၃ ပတ်မျှလည်ပတ်ခဲ့ပြီး ကင်ညာရှိ အမျိုးများကိုတွေ့ ရန်အတွက် ကင်ညာနိုင်ငံကို ၅ ပတ်မျှလည်ပတ်ခဲ့သည်။<ref>Obama (1995), pp. 299–437.</ref> [[၁၉၈၈]] နှစ်ဆုံးတွင် ဟားဗတ်ဥပဒေကျောင်းကို စတင်တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ပထမနှစ်တွင် ရရှိသောအမှတ်နှင့် စာအရေးအသားပြိုင်ပွဲ များကြောင့် ဟားဗတ်ဥပဒေဝေဖန်ချက်ဂျာနယ်၏ အယ်ဒီတာဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref name="Harvard Law 2007">{{cite news |author=Levenson, Michael; Saltzman, Jonathan |date=2007-01-28 |title=At Harvard Law, a unifying voice |url=http://www.boston.com/news/local/articles/2007/01/28/at_harvard_law_a_unifying_voice/?page=full |work=The Boston Globe |accessdate=2008-06-15 }} {{cite news |author=Kantor, Jodi |date=2007-01-28 |title=In law school, Obama found political voice |url=http://www.nytimes.com/2007/01/28/us/politics/28obama.html?_r=1&pagewanted=all |work=The New York Times |page=1 |accessdate=2008-06-15 }} {{cite news |author=Kodama, Marie C |date=2007-01-19 |title=Obama left mark on HLS |url=http://www.thecrimson.com/article.aspx?ref=516664 |work=The Harvard Crimson |accessdate=2008-06-15 |archive-date=4 February 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080204031559/http://www.thecrimson.com/article.aspx?ref=516664 |url-status=dead }} {{cite news |author=Mundy, Liza |title=A series of fortunate events |date=2007-08-12 |url=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2007/08/08/AR2007080802038_pf.html |work=The Washington Post |page=W10 |accessdate=2008-06-15 }} {{cite journal |author=Heilemann, John |title=When they were young |date=October 22, 2007 |url=http://www.printthis.clickability.com/pt/cpt?action=cpt&title=When+They+Were+Young&expire=&urlID=24417790&fb=Y&url=http%3A%2F%2Fnymag.com%2Fnews%2Ffeatures%2F39321%2F&partnerID=73272 |journal=New York |volume=40 |issue=37 |pages=32–7, 132–3 |accessdate=2008-06-15 }} {{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=http://www.boston.com/news/local/articles/2007/01/28/at_harvard_law_a_unifying_voice/?page=full |access-date=12 October 2012 |archive-date=4 March 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304000128/http://www.boston.com/news/local/articles/2007/01/28/at_harvard_law_a_unifying_voice/?page=full }} Mendell (2007), pp. 80–92.</ref> ဒုတိယနှစ်တွင်ရွေးချယ်ပြီး ဥပဒေဝေဖန်ချက်ဂျာနယ်သမ္မတနှင့် လုပ်အားပေးစာတည်းမှူးဖြစ်ခဲ့သည်။<ref name="Harvard Law 1990">{{cite news |author=Butterfield, Fox |date=1990-02-06 |title=First black elected to head Harvard's Law Review |url=http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9C0CE2DC1631F935A35751C0A966958260 |work=The New York Times |page=A20 |accessdate=2008-06-15 }} {{cite news |author=Ybarra, Michael J |date=1990-02-07 |title=Activist in Chicago now heads Harvard Law Review |url=http://pqasb.pqarchiver.com/chicagotribune/access/28797353.html?dids=28797353:28797353&FMT=ABS&FMTS=ABS:FT |format=paid archive |work=Chicago Tribune |page=3 |accessdate=2008-06-15 |archivedate=9 October 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121009082828/http://pqasb.pqarchiver.com/chicagotribune/access/28797353.html?dids=28797353:28797353&FMT=ABS&FMTS=ABS:FT }} {{cite news |author=Matchan, Linda |date=1990-02-15 |title=A Law Review breakthrough |url=http://search.boston.com/local/Search.do?s.sm.query=&s.author=Linda+Matchan&s.tab=globe&s.si%28simplesearchinput%29.sortBy=-articleprintpublicationdate&docType=&date=&s.startDate=1990-02-15&s.endDate=1990-02-15 |format=paid archive |work=The Boston Globe |page=29 |accessdate=2008-06-15 |archivedate=6 June 2008 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080606010101/http://search.boston.com/local/Search.do?s.sm.query=&s.author=Linda+Matchan&s.tab=globe&s.si%28simplesearchinput%29.sortBy=-articleprintpublicationdate&docType=&date=&s.startDate=1990-02-15&s.endDate=1990-02-15 }} {{cite news |author=Corr, John |date=1990-02-27 |title=From mean streets to hallowed halls |url=http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=PI&p_theme=pi&p_action=search&p_maxdocs=200&s_trackval=PI&s_search_type=customized&s_dispstring=Author(John%20Corr)%20AND%20date(02/27/1990%20to%2002/27/1990)&p_field_date-0=YMD_date&p_params_date-0=date:B,E&p_text_date-0=02/27/1990%20to%2002/27/1990)&p_field_advanced-0=Author&p_text_advanced-0=(John%20Corr)&xcal_numdocs=20&p_perpage=10&p_sort=_rank_:D&xcal_ranksort=4&xcal_useweights=yes |format=paid archive |work=The Philadelphia Inquirer |page=C01 |accessdate=2008-06-15 |archivedate=3 March 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160303225806/http://www.boston.com/news/politics/2008/articles/1990/02/15/a_law_review_breakthrough/ }} {{cite news |author=Drummond, Tammerlin |date=1990-03-12 |title=Barack Obama's Law; Harvard Law Review's first black president plans a life of public service |url=http://pqasb.pqarchiver.com/latimes/access/60017156.html?dids=60017156:60017156&FMT=ABS&FMTS=ABS:FT |format=paid archive |work=Los Angeles Times |page=E1 |accessdate=2008-06-15 |archivedate=9 October 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121009082849/http://pqasb.pqarchiver.com/latimes/access/60017156.html?dids=60017156:60017156&FMT=ABS&FMTS=ABS:FT }} {{cite news |author=Pugh, Allison J. (Associated Press) |date=1990-04-18 |title=Law Review's first black president aims to help poor |url=http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=MH&p_theme=realcities2&p_action=search&p_maxdocs=200&s_site=miami&s_trackval=MH&s_dispstring=Title(Law%20Review's%20first%20black%20president%20aims%20to%20help%20poor)%20AND%20date(04/18/1990%20to%2004/18/1990)&p_field_date-0=YMD_date&p_params_date-0=date:B,E&p_text_date-0=04/18/1990%20to%2004/18/1990)&p_field_advanced-0=title&p_text_advanced-0=(Law%20Review's%20first%20black%20president%20aims%20to%20help%20poor)&xcal_numdocs=20&p_perpage=10&p_sort=_rank_:D&xcal_ranksort=4&xcal_useweights=yes |format=paid archive |work=The Miami Herald |page=C01 |accessdate=2008-06-15 }}</ref> ၁၉၉၀ ဖေဖော်ဝါရီလတွင် မီဒီယာများသည် အိုဘားမား၏ ဟားဗတ်ဥပဒေဝေဖန်ချက်၏ ပထမဆုံးလူမည်းသမ္မတဖြစ်ကြောင်းကို ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့်သတင်းပို့ကြသည်။<ref name="Harvard Law 1990"/> ၁၉၉၁ ခုနှစ်တွင် ဟားဗတ်၌ [[Juris Doctor|J.D.]] [[Latin honors|''magna cum laude'']] (ဒုတိယဂုဏ်ထူး ဥပဒေပါရဂူဘွဲ့) အောင်ခဲ့ပြီး ရှီကာဂိုမြို့ကို ပြန်လည်ရွှေ့ပြောင်းခဲ့သည်။<ref name="Harvard Law 2007"/><ref>{{cite news |author=Aguilar, Louis |date=1990-07-11 |title=Survey: Law firms slow to add minority partners |url=http://pqasb.pqarchiver.com/chicagotribune/access/28774085.html?dids=28774085:28774085&FMT=ABS&FMTS=ABS:FT |format=paid archive |work=Chicago Tribune |page=1 (Business) |quote=Barack Obama, a summer associate at Hopkins & Sutter in Chicago |accessdate=2008-06-15 |archivedate=26 July 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130726222947/http://pqasb.pqarchiver.com/chicagotribune/access/28774085.html?dids=28774085:28774085&FMT=ABS&FMTS=ABS:FT }}</ref> ဟားဘတ်ဥပဒေဝေဖန်ဂျာနယ်၏ ပထမဆုံးလူမည်းသမ္မတအဖြစ်အကြောင်း ကြေညာကြောင့် အိုဘားမားသည် လူမျိုးဆက်ဆံရေးဝတ္ထုရေးရန်အတွက်စာချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။<ref name="Scott 2008a"> {{cite news |author=Scott, Janny |date=2008-05-18 |title=The story of Obama, written by Obama |url=http://www.nytimes.com/2008/05/18/us/politics/18memoirs.html?pagewanted=all |work=The New York Times |page=1 |accessdate=2008-06-15}} Obama (1995), pp. xiii–xvii.</ref>ချီကာဂိုတက္ကသိုလ်ဥပဒေကျောင်းသည် အိုဘားမားကို ဝတ္ထုရေးရန်အတွက်ရုံးခန်းနှင့် အမှုဆောင်အသင်းဝင်အဖြစ် ကူညီထောက်ပံ့ခဲ့သည်။<ref name="Scott 2008a"/>သူ၏ဝတ္ထု. ''[[Dreams from My Father]]'' ကို ၁၉၉၅ ခုနှစ်တွင် စထုတ်ဝေသည်။<ref name="Scott 2008a"/> ၁၉၉၂ ခုနှစ် ဧပြီလမှ အောက်တိုဘာလအထိ အီလီနွိုင်းပြည်နယ်၏မဲပေးပရိုဂျက် (Illinois Project Vote) ကြီးမှူးပြီး ၁၅၀ မဲပေးစာရင်းသွင်းမထားသော လူမည်း လူမည်း ၄သိန်း မှ ၁ သိန်းခွဲကို စာရင်းသွင်းနိုင်ခဲ့သည်။<ref name="Illinois Blue Book 2000">{{cite book |author=White, Jesse (ed.) |year=2000 |title=Illinois Blue Book, 2000, Millennium ed. |url=http://www.sos.state.il.us/bb/toc.html |location=Springfield, IL |publisher=Illinois Secretary of State |oclc=43923973 |page=p. 83 |accessdate=2008-06-06 |archive-date=7 May 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090507211607/http://www.sos.state.il.us/bb/toc.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news |author=Jarrett, Vernon |date=1992-08-11 |title='Project Vote' brings power to the people |url=http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=CSTB&p_theme=cstb&p_action=search&p_maxdocs=200&s_dispstring=(Vernon%20Jarrett)%20AND%20date(8/11/1992%20to%208/11/1992)&p_field_date-0=YMD_date&p_params_date-0=date:B,E&p_text_date-0=8/11/1992%20to%208/11/1992)&p_field_advanced-0=&p_text_advanced-0=(Vernon%20Jarrett)&xcal_numdocs=20&p_perpage=10&p_sort=YMD_date:D&xcal_useweights=no |work=Chicago Sun-Times |format=paid archive |page=23 |accessdate=2008-06-06 |archivedate=11 October 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121011212738/http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=CSTB&p_theme=cstb&p_action=search&p_maxdocs=200&s_dispstring=(Vernon%20Jarrett)%20AND%20date(8/11/1992%20to%208/11/1992)&p_field_date-0=YMD_date&p_params_date-0=date:B,E&p_text_date-0=8/11/1992%20to%208/11/1992)&p_field_advanced-0=&p_text_advanced-0=(Vernon%20Jarrett)&xcal_numdocs=20&p_perpage=10&p_sort=YMD_date:D&xcal_useweights=no }} {{cite journal |author=Reynolds, Gretchen |month=January |year=1993 |title=Vote of Confidence |url=http://www.chicagomag.com/Chicago-Magazine/January-1993/Vote-of-Confidence |journal=Chicago (magazine) |volume=42 |issue=1 |pages=53–54 |accessdate=2008-06-06 }} {{cite journal |author=Anderson, Veronica |month=September 27–October 3, |year=1993 |title=40 under Forty: Barack Obama, Director, Illinois Project Vote |url=https://archive.org/details/sim_crains-chicago-business_september-27-october-3-1993_16_39/page/43 |journal=Crain's Chicago Business |volume=16 |issue=39 |accessdate=2008-06-06 |pages=43}}</ref> ထို့အတွက်ကြောင့် ခရိန်း ရှီကာဂို စီးပွားရေး သတင်းစာမှ ၁၉၉၃ ခုနှစ် အသက်၄၀အောက် ဩဇာအာဏာကြီးထွားလာမည့်သူ ၄၀ စာရင်းတွင် ထည့်သွင်းဖော်ပြခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ [[File:Ann Dunham with father and children.jpg|thumb|right|ယာမှဝဲ - ဘာရက် အိုဘားမား နှင့် မာယာဆိုတိုရို ကို သူ၏အမေ အန်ဒန်းနမ် နှင့် အဖိုး စတန်လီ ဒန်းနမ်တို့နှင့်အတူ ဟာဝိုင်အီတွင် တွေ့ရပုံ (၁၉၇၀ နှစ်များ၏ အစောပိုင်း)]] ၁၉၉၂ ခုနှစ်အစောပိုင်းမှ စ၍ အိုဘားမားသည် ရှီကာဂို တက္ကသိုလ် ဥပဒေကျောင်းတွင် ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေ နှင့်ပတ်သက်၍ ၁၂ နှစ်တိုင် သင်ကြားပို့ချခဲ့သည်။ ၁၉၉၂ ခုနှစ်မှ ၁၉၉၆ ခုနှစ်အထိ ကထိက အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး ၁၉၉၆ ခုနှစ်မှ ၂၀၀၄ ခုနှစ်အထိ ဦးဆောင် ကထိက အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ == ပြည်နယ်ဥပဒေပြုသူ (၁၉၉၇-၂၀၀၄) == အိုဘားမားသည် ၁၉၉၆ ခုနှစ်တွင် အီလီနွိုင်းပြည်နယ် ဆီးနိတ်လွှတ်တော် အမတ်အဖြစ် ရွေးကောက် တင်မြှောက်ခြင်းခံရသည်။ အီလီနွိုင်း နယ်မြေ၁၃ မှ ပြည်နယ်ဆီးနိတ်လွှတ်တော် အမတ် အဲလိုက်စ် ပါးမားကို ဆက်ခံခြင်းဖြစ်သည်။ ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခြင်း ခံရပြီးသောအခါ ကိုယ်ကျင့်တရား နှင့် ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု ဆိုင်ရာ ဥပဒေများကို ပြင်ဆင်ခြင်းအတွက် ရီပတ်ဘလစ်ကင် နှင့် ဒီမိုကရက် ပါတီနှစ်ခုလုံးမှ ထောက်ခံခြင်းခံရသူဖြစ်လာသည်။ သူသည် ဝင်ငွေနည်းသော အလုပ်သမားများအတွက် အခွန်လျော့ပေါ့သည့်နှုန်းကို တိုးမြှင့်ပေးခဲ့ပြီး လူမှုရေး စောင့်ရှောက်မှု ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးအတွက် ဆွေးနွေးညှိနိုင်းခြင်းပြုပြီး ကလေးသူငယ်များစောင့်ရှောက်မှုအတွက် ထောက်ပံကြေးများကို မြှင့်တင်ပေးခဲ့သည်။ ၂၀၀၁ ခုနှစ်တွင် ပါတီနှစ်ခုလုံး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်သော အုပ်ချုပ်ရေး စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းများ နှင့်ဆိုင်သော ပူးတွဲကော်မတီတွင် ဒု-ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ အိုဘားမားသည် ရီပတ်ဘလစ်ကင် ပြည်နယ်အုပ်ချုပ်ရေးမှူး ရိုင်ယန်၏ လခထုတ်ရက် ချေးငွေဆိုင်ရာ စည်းကမ်းဥပဒေ နှင့် အိမ်ဝယ်သူများကို သားကောင်ဖြစ်စေသည့် အပေါင်ခံငွေချေးခြင်း နှင့်ပတ်သက်သည့် စည်းကမ်းဥပဒေကို ထိုသူတို့ အိမ်သိမ်းခံရမည့်အရေးမှ စောင့်ကြပ် ကြည့်ရှုရန်အတွက် ထောက်ခံခဲ့သည်။ အိုဘားမားသည် အီလီနွိုင်းပြည်နယ် ဆီးနိတ်လွှတ်တော်အမတ်အဖြစ် ၁၉၉၈ ခုနှစ်တွင် ထပ်မံရွေးကောက်ခြင်းခံရပြီး ၂၀၀၂ ခုနှစ်တွင် နောက်တစ်ကြိမ် ထပ်မံရွေးကောက်ခြင်း ခံရပြန်သည်။ ၂၀၀၀ ခုနှစ်တွင် သူသည် အမေရိကန် အထက်လွှတ်တော်အတွက် ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ အကြိုရွေးကောက်ပွဲတွင် လက်ရှိအမတ်ဖြစ်ပြီး သက်တမ်း ၄ ကြိမ်ရှိသော ဘော်ဘီ ရပ်ရှ်သို့ ၂ ဆ ၁ ဆဖြင့် ရှုံးနိမ့်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၃ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီဝင်တို့ ဆယ်စုနှစ်အတွင်း ဆီးနိတ်လွှတ်တော်တွင် အနည်းစု အဖြစ်မှ အများစု ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထိုအချိန်တွင် အိုဘားမားသည် အီလီနွိုင်းပြည်နယ် ဆီးနိတ်လွှတ်တော်၏ ကျန်းမာရေးနှင့် လူမှုရေးဆိုင်ရာ ဝန်ဆောင်မှုကော်မတီတွင် ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ သူသည် လူမျိုးရေးအရခွဲခြား ဆက်ဆံခြင်းကို စောင့်ကြည့်သည့်အနေနှင့် ရဲတို့အား သူတို့ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းသည့် ယာဉ်မောင်းသူ၏ လူမျိုးကို မှတ်တမ်းတင်ရန် လိုအပ်သည့် ဥပဒေ နှင့် အီလီနွိုင်းပြည်နယ်မှ ပထမဆုံးအနေနှင့် စတင်သည့် လူသတ်မှုနှင့် ပတ်သက်၍ စစ်ကြောမေးမြန်းခြင်းကို ဗွီဒီယိုဖြင့် မဖြစ်မနေမှတ်တမ်းတင်ရန် လိုအပ်သည့် ဥပဒေတို့ကို ကမကထပြုပြီး ဦးဆောင်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၄ ခုနှစ် အမေရိကန်ဆီးနိတ်လွှတ်တော်အတွက် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ကမ်ပိန်းတွင် သေဒဏ်ချမှတ်မှု ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးကို ဥပဒေပြုရေးအတွက် တက်ကြွစွာပါဝင်လုပ်ဆောင်မှုကြောင့် ရဲကိုယ်စားလှယ်များက အိုဘားမားအား ချီးကျူးဂုဏ်ပြုခဲ့သည်။ အိုဘားမားသည် အမေရိကန်ဆီးနိတ် သို့ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခြင်း ခံရပြီးနောက် ၂၀၀၄ ခု နိုဝင်ဘာလတွင် အီလီနွိုင်းပြည်နယ် ဆီးနိတ်လွှတ်တော်မှ နုတ်ထွက်ခဲ့သည်။ == ၂၀၀၄ ခုနှစ် အမေရိကန်ဆီးနိတ် ကင်န်ပိန်း == ၂၀၀၂ ခုနှစ်အလယ်ပိုင်းတွင် အိုဘားမားသည် အမေရိကန် ဆီးနိတ်အတွက် ရွေးကောက်ပွဲဝင်ရန် စဉ်းစားခဲ့ပြီး နိုင်ငံရေး နည်းဗျူဟာပညာရှင်အဖြစ် ဒေးဗစ်အိတ်ဇယ်ရော့ဒ် အားခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ဒေးဗစ်အိတ်ဇယ်ရော့ဒ်မှ အိုဘားမားအား ယှဉ်ပြိုင်အရွေးခံမည့်အကြောင်းကို ၂၀၀၃ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် တရားဝင်ကြေညာခဲ့သည်။ လက်ရှိ ရာထူးရရှိထားသူ ရီပတ်ဘလစ်ကင်အမတ် ပီတာ ဖစ်ဇ်ဂါရယ် နှင့် ထိုသူမတိုင်မီ ရာထူးရရှိခဲ့သူ ဒီမိုကရက်တစ် အမတ် ကာရိုး မော့စလီ ဘရောင်န် တို့က ပြိုင်ပွဲဝင်မည်မဟုတ်ဟု ဆုံးဖြတ်ခဲ့ကြသည့်အတွက် ရီပတ်ဘလစ်ကင် နှင့် ဒီမိုကရက်တစ် ပါတီဝင် အများအပြား ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ရာ အကြိုရွေးကောက်ပွဲတွင် ယှဉ်ပြိုင်အရွေးခံသူ ၁၅ ဦးအထိ ရှိခဲ့သည်။ အိုဘားမား၏ ယှဉ်ပြိုင်အရွေးခံမှု ကို ကွယ်လွန်ပြီးသော ချီကာဂိုမြို့တော်ဝန် ဟာရိုးဝါရှင်တန်၏ ပုံများကို အထူးပြသတင်ဆက်ထားသော အိတ်ဇယ်ရော့ဒ်၏ ကြော်ငြာကင်န်ပိမ်းမှ လည်းကောင်း၊ ကွယ်လွန်ပြီးဖြစ်သော ယခင်အီလီနွိုင်းမှ အမေရိကန်ဆီးနိတ်လွှတ်တော်အမတ် ပေါလ်ဆိုင်မွန်၏ သမီးမှ ထောက်ခံမှု တို့မှ လည်းကောင်း မြှင့်တင်ပေးခဲ့သည်။ သူသည် အကြိုရွေးကောက်ပွဲတွင် မဲရာခိုင်နှုန်း ၅၂ ရာခိုင်နှုန်းမျှရရှိခဲ့ပြီး သူ၏ နောက်မှလိုက်သော ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ ပြိုင်ဖက်နှင့် ၂၉ ရာခိုင်နှုန်းမျှ သာလွန်ခဲ့သည်။ အိုဘားမားနှင့် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် ယှဉ်ပြိုင်အရွေးခံမည့် ရီပတ်ဘလစ်ကင်ပါတီမှ အကြိုရွေးကောက်ပွဲ အနိုင်ရရှိသူ ဂျက်ရိုင်ယန်သည် ၂၀၀၄ ခုနှစ် ဇွန်လတွင် ပြိုင်ပွဲမှ နုတ်ထွက်သွားခဲ့သည်။ ၂၀၀၄ ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် မက်ဆာချူးဆက်ပြည်နယ် ဘော့စတွန်မြို့တွင် ကျင်းပသော ဒီမိုကရက်တစ် ပါတီ၏ အမျိုးသား ညီလာခံတွင် အိုဘားမားသည် အဓိကမိန့်ခွန်းကို ရေးသားပြောကြားခဲ့သည်။ သူ၏ အမေဖက်မှ အဖိုးတော်စပ်သူ၏ ဒုတိယကမ္ဘာစစ် စစ်ပြန်အတွေ့အကြုံ နှင့် နယူးဒီး ဖက်ဒရယ်အိမ်ရာ စီမံခန့်ခွဲမှုနှင့် G.I. Bill ဟုခေါ်သည့် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ပြန်များအား ကောလိပ်ပညာရေးအထောက်အပံပေးမှု အစီအစဉ် မှ သူ၏အဖိုး အကျိုးအမြတ်ရခဲ့ပုံ တို့အား ဖော်ပြထားခဲ့သည်။ အိုဘားမားသည် အမေရိကန်အစိုးရ၏ စီးပွားရေး နှင့် လူမှုရေးဆိုင်ရာ အတွက် ဦးစားပေး အစီအစဉ်ကို ပြောင်းလဲရန် ပြောကြားခဲ့သည်။ သူသည် ဘွရှ် အစိုးရ၏ အီရတ်စစ်ပွဲနှင့် ပတ်သက်၍ စီမံခန့်ခွဲပုံကို မေးခွန်းထုတ်ခဲ့ပြီး အမေရိကန်မှ သူတို့၏ စစ်သားများအတွက် တာဝန်ဝတ္တရားရှိပုံကို အလေးအနက်ထား ပြောကြားခဲ့သည်။ မဲဆန္ဒနယ်များနှင့် ပတ်သက်ပြီး အလွန်အမင်းပါတီစွဲထားကြခြင်းကို အမေရိကန်သမိုင်းကြောင်းမှ ဥပမာများကို ဆွဲထုတ်၍ ဝေဖန်ခဲ့ပြီး အမေရိကန်တို့အား အမျိုးမျိုးအစားစားကွဲပြားခြင်း မရှိပဲ ညီညွတ်ကြရန် တိုက်တွန်းခဲ့သည်။ "ဒီမိုကရေစီကျပြီး ပြုပြင်ပြောင်းလဲလိုသော လစ်ဘရယ်အမေရိကား နှင့် ရှေးရိုးစွဲသော ကွန်ဆာဗေးတစ်အမေရိကားဆိုသည်မှာ မရှိပါ။ " ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ အဓိကသတင်းဌာနများမှ မိန့်ခွန်းကို ထုတ်လွှင့်မှုကြောင့် အိုဘားမားအား တစ်နိုင်ငံလုံးနှင့် ဆိုင်သော နိုင်ငံရေး ပြယုဂ်တစ်ခု ဖြစ်လာစေခဲ့ပြီး သူ၏ အမေရိကန် ဆီးနိတ် ကင်န်ပိန်းကို မြှင့်တင်ပေးခဲ့သည်။ ရိုင်ယန် နုတ်ထွက်ပြီး ၂လာအကြာ နှင့် ရွေးကောက်ပွဲအတွက် ၃လမျှပင် မလိုတော့သော အချိန်ဖြစ်သည့် ၂၀၀၄ ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် အလန် ကီးရက်စ်သည် အီလီနွိုင်း ရီပတ်ဘလစ်ကင်ပါတီမှ ရိုင်ယန်၏ နေရာတွင် အစားထိုးရန် ရွေးချယ်မှု ကို လက်ခံခဲ့သည်။ မေရီလန်း ပြည်နယ်တွင် အနေကြာသူဖြစ်သော်လည်း ကီးရက်စ်သည် ရွေးချယ်ခံရပြီးနောက်တွင် အီလီနွိုင်းပြည်နယ်တွင် တရားဝင်နေထိုင်သူ အဖြစ်ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ ၂၀၀၄ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ရွေးကောက်ပွဲတွင် အိုဗားမားသည် မဲအရေအတွက်၏ ၇၀ ရာခိုင်နှုန်းမျှ ရရှိခဲ့ပြီး ကီးရက်စ်မှာ ၂၇ ရာခိုင်နှုန်းသာ ရရှိခဲ့သဖြင့် အီလီနွိုင်းပြည်နယ်၏ သမိုင်းတွင် ပြည်နယ်တစ်ခုလုံး ယှဉ်ပြိုင်မှု၌ အများဆုံးကွာခြားချက်ဖြင့် အနိုင်ရရှိမှု ဖြစ်ခဲ့သည်။ == အမေရိကန်ဆီးနိတ်လွှတ်တော်အမတ် (၂၀၀၅-ယခု) == အိုဘားမားသည် ၂၀၀၅ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်နေ့တွင် ဆီးနိတ်လွှတ်တော်အမတ်အဖြစ် ကျမ်းသစ္စာကျိန်ဆိုခဲ့သည်။ အိုဘားမားသည် အမေရိကန်သမိုင်းကြောင်းတွင် ၅ ယောက်မြောက် အာဖရိကန်-အမေရိကန် ဆီးနိတ်လွှတ်တော်အမတ်ဖြစ်ပြီး တတိယမြောက် မဲအများအပြားဖြင့် ရွေးချယ်ခံရသူဖြစ်သည်။ သူသည် အမေရိကန်နိုင်ငံ အာဖရိကန်-အမေရိကန် ကွန်ဂရက် အဖွဲ့ဝင်များ အစည်းအရုံးမှ ပထမဆုံးဆီးနိတ်အဖွဲ့ဝင် အဖြစ် ရွေးချယ်ခံရသူလည်း ဖြစ်သည်။ ပါတီစွဲမရှိသည့် စီကျူ အပတ်စဉ်သတင်းစာမှ သူ့အား ၂၀၀၅မှ ၂၀၀၇ ခုနှစ်အထိ ဆီးနိတ်လွှတ်တော် မဲများအပေါ် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာ တွေ့ရှိချက်အရ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီကို သစ္စာရှိသူအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ပြီး အမျိုးသားဂျာနယ်မှ သူ့အား ၂၀၀၇ ခုနှစ်အတွင်း ရွေးချယ်စိစစ်ထားသည့် မဲများအပေါ်မူတည်၍ လစ်ဘရယ်အဖြစ်ဆုံး ဆီးနိတ်လွှတ်တော်အမတ်အဖြစ် အဆင့်သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် အဆင့် ၁၆ ရှိခဲ့ပြီး ၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် အဆင့် ၁၀ အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် Congress.org မှ ၁၁ ယောက်မြောက် ဩဇာလွှမ်းမိုးမှု အရှိဆုံး ဆီးနိတ်လွှတ်တော်အမတ် အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ === ဥပဒေများ === အိုဘားမားသည် ၂၀၀၅ ခုနှစ် စွမ်းအင်ပေါ်လစီ အက်ဥပဒေကို ထောက်ခံမဲပေးခဲ့ပြီး လုံခြုံစိတ်ချရသော အမေရိကား နှင့် စနစ်ကျသော လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေး အက်ဥပဒေကို တွဲဘက်၍ ကမကထပြုခဲ့သည်။ ၂၀၀၆ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် အိုဘားမားသည် ပုံစံတူဖြစ်သော လုံခြုံစိတ်ချရသော နယ်စပ်ခြံစည်းရိုး အက်ဥပဒေကို ထောက်ခံခဲ့သည်။ အိုဘားမားသည် သူ၏အမည်ပါဝင်သည့် အက်ဥပဒေ ၂ခုကို အစပျိုးခဲ့သည်။ တစ်ခုမှာ လူဂါ-အိုဘားမားဖြစ်ပြီး သမာရိုးကျ လက်နက်များ၏ ခြိမ်းခြောက်မှု ကို ပူးပေါင်းလျှော့ချရေး ဥပဒေဖြစ်သည့် နန်း-လူဂါ အက်ဥပဒေကို ထပ်မံတိုးချဲ့ဖော်ဆောင်ထားခြင်းဖြစ်ပြီး နောက်တစ်ခုမှာ ကိုဘန်း-အိုဘားမား ပွင့်လင်းမှု အက်ဥပဒေဖြစ်ကာ ထိုအက်ဥပဒေမှာ ဖက်ဒရယ်ဆိုင်ရာ သုံးစွဲမှုများကို ရှာဖွေနိုင်သည့် USAspending.gov အင်တာနက် ရှာဖွေရေး စနစ်ကို တည်ထောင်ရန် အာဏာအပ်နှင်းခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ၂၀၀၈ ခုနှစ် ဇွန်လ ၃ရက်နေ့တွင် အိုဘားမားသည် ဆီးနိတ်လွှတ်တော်အမတ်များ ဖြစ်ကြသော သောမတ်စ် အာ ကာပါး၊ တွမ် ကိုဘန်း နှင့် ဂျွန် မက်ကိန်းတို့နှင့်အတူ နောက်ဆက်တွဲ အက်ဥပဒေကို စတင်မိတ်ဆက်ခဲ့ပြီး ၂၀၀၈ ခုနှစ် ဖက်ဒရယ် သုံးစွဲမှု နှင့် သက်ဆိုင်သော ဥပဒေတွင် ပွင့်လင်းမှု နှင့် တာဝန်ခံမှု ကို ပိုမိုခိုင်မာစေရန်အတွက် ဖြစ်သည်။ အိုဘားမားသည် နျူးကလီးယားစက်ရုံပိုင်ရှင်တို့ အနေနှင့် ရေဒီယိုသတ္တိကြွ ယိုစိမ့်မှုဖြစ်ပေါ်ပါက ပြည်နယ်နှင့် နယ်မြေအာဏာပိုင်တို့ကို အကြောင်းကြားရန်လိုအပ်သည့် ဥပဒေကို ကမကထပြုခဲ့သည်။ ၂၀၀၆ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် အမေရိကန် သမ္မတ ဘုရှ်သည် ကွန်ဂို ဒီမိုကရက်တစ် သမ္မတနိုင်ငံ ကယ်ဆယ်ရေး၊ လုံခြုံရေး နှင့် ဒီမိုကရေစီ မြှင့်တင်ရေး အက်ဥပဒေကို လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ပြီး ပထမဆုံး အိုဘားမား အဓိက ကမကထပြုသည့် ဖက်ဒရယ်ဥပဒေကို အတည်ပြုပြဋ္ဌာန်းခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဇန်နဝါရီလတွင် အိုဘားမား နှင့် ဆီးနိတ်လွှတ်တော်အမတ် ဖိန်းဂိုးတို့သည် ဖြောင့်မတ်သော ခေါင်းဆောင်မှု နှင့် ပွင့်လင်းသော အစိုးရ အက်ဥပဒေကို ပူးပေါင်း၍ အထောက်အကူပေး မိတ်ဆက်ခဲ့ပြီး ထိုအက်ဥပဒေမှာ ၂၀၀၇ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် ဥပဒေအဖြစ် လက်မှတ်ရေးထိုး အတည်ပြုခဲ့သည်။ သူသည် ဖက်ဒရယ်ဆိုင်ရာ ရွေးကောက်ပွဲများတွင် လိမ်ညာသော အလေ့အထများကို ရာဇဝတ်မှု အဖြစ်သတ်မှတ်ရန်အတွက် လိမ်ညာသော အလေ့အထများနှင့် မဲပေးသူအား ခြိမ်းခြောက်မှုများမှ ကာကွယ်ရေး အက်ဥပဒေကို စတင်မိတ်ဆက်ပေးခဲ့သည်။ အိုဗားမားသည် အီရတ်စစ်ပွဲ မြှင့်တင်မှုမှ လျှော့ချရေး အက်ဥပဒေကို ၂၀၀၇ ခုနှစ်တွင် မိတ်ဆက်ပေးခဲ့သည်။ ၂၀၀၇ ခုနှစ်နောက်ပိုင်းတွင် လူတစ်ဦးချင်းစီ ကမောက်ကမဖြစ်ပါက စစ်တပ်မှထုတ်ပယ်ရန် အကာအကွယ်ပေးထားသည့် ကာကွယ်ရေးဆိုင်ရာ အာဏာအပ်နှင်းသည့် အက်ဥပဒေကို ကမကထပြုခဲ့သည်။ သူသည် အီရန် စီးပွားရေးပိတ်ဆို့မှု အတည်ဖြစ်ရေး အက်ဥပဒေကို ကမကထပြုခဲ့ပြီး နိုင်ငံ၏ ပင်စင် ရန်ပုံငွေများကို ထုတ်ပယ်ရန် အက်ဥပဒေကို ကမကထပြုခဲ့သည်။ ထိုမျှသာမက အိုဘားမားသည် ပြည်နယ်ဆိုင်ရာ ကလေးများ၏ ကျန်းမာရေးအာမခံအစီအစဉ်ကို ဆီးနိတ်လွှတ်တော်မှ ပြင်ဆင်ချက်ကို လည်း ကမကထပြုဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ထိုပရိုဂရမ်မှ စစ်ပွဲနှင့်ဆိုင်သော အနာတရများရရှိထားသည် စစ်သားတို့၏ မိသားစုဝင်များအတွက် အလုပ်ပြုတ်မည့်ရန်မှ ၁ နှစ်အကာအကွယ်ပေးမည့် ဥပဒေကိုလည်း ကမကထပြုခဲ့သည်။ === ကော်မတီများ === အိုဘားမားသည် ဒီဇင်ဘာလ ၂၀၀၆ ခုနှစ်မှစ၍ နိုင်ငံခြားဆက်ဆံရေး၊ ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေး၊ ပြည်သူ့လုပ်ငန်းနှင့် စစ်ပြန်များရေးရာ ဆီးနိတ်ကော်မတီများ တွင် တာဝန်ယူ ဆောင်ရွက်လျက် ရှိသည်။ ၂၀၀၇ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် သူသည် ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေး နှင့် စစ်ပြန်များရေးရာ ကော်မတီတို့မှ နုတ်ထွက်ခဲ့ပြီး ကျန်းမာရေး၊ပညာရေး၊ အလုပ်သမားရေးရာ နှင့် ပင်စင်ရေးရာ နှင့် နိုင်ငံလုံခြုံရေး နှင့် အစိုးရရေးရာ ကော်မတီများတွင် တာဝန်အသစ်များကို ရယူခဲ့သည်။ သူသည် ဥရောပရေးရာ ဆိုင်ရာ ဆီးနိတ်ဆပ်ကော်မတီတွင်လည်း ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ဆီးနိတ် နိုင်ငံခြားဆက်ဆံရေး ကော်မတီ၏ အဖွဲ့ဝင်အနေနှင့် အိုဘားမားသည် အရှေ့ဥရောပ၊ အရှေ့အလယ်ပိုင်း၊ အာရှအလယ်ပိုင်း နှင့် အာဖရိကတို့သို့ အစိုးရကိစ္စဖြင့် ခရီးများသွားခဲ့သည်။ သူသည် မာမွတ် အာဘတ်စ် ကို ပါလက်စတိုင်း သမ္မတမဖြစ်မီအချိန်က တွေ့ဆုံခဲ့ပြီး နိုင်ရိုဘီတက္ကသိုလ်တွင် ကင်ညာအစိုးရ၏ အကျင့်ပျက်ခြစားမှုများနှင့် ပတ်သက်၍ မိန့်ခွန်းပြောခဲ့သည်။ == ၂၀၀၈ ခုနှစ် သမ္မတရွေးကောက်ပွဲ == ဒီမိုကရက်တစ် သမ္မတလောင်း ဘာရက် အိုဘားမားသည် ပထမအချီ စကားစစ်ထိုးပွဲအပြီးတွင် ပြိုင်ဘက်ဖြစ်သည့် ရီပတ်ပလစ်ကန် သမ္မတလောင်း မက်ကိန်းအား အသာရနေပြီဟု ဆိုနိုင်သည်။ ရွေးကောက်ပွဲအစတွင် နိုင်ငံရေးကိစ္စများအား အဓိကထား ယှဉ်ပြိုင်ရမည်ဟု အများကထင်မှတ်ခဲ့ကြသော်လည်း အမေရိကန်၏ ငွေရေးကြေးရေး လုပ်ငန်း၏ အချက်အချာ ဝေါလ်စထရိစ်မှာ ဘဏ်များဒေဝါလီခံသည့် အရေးကိစ္စများ၊ ရေနံဈေးတက်မှုများနှင့်တကွ စီးပွားရေးပြဿနာသည် အဓိကဖြစ်ခဲ့သည်။ လက်တွေ့တွင်လည်း တိုင်းပြည်စီးပွားရေးကိုမှန်ကန်စွာ ဦးဆောင်နိုင်သူကိုသာ အမေရိကန်ပြည်သူတို့က ရွေးချယ်ခဲ့ကြသည်။ ကမ္ဘာအဝှမ်းမှ မျက်စိဒေါက်ထောက်ကြည့်နေသော ၂၀၀၈ ခုနှစ် အမေရိကန် သမ္မတရွေးကောက်ပွဲတွင် အိုဘားမား အနိုင်ရရှိခဲ့သောကြောင့် အိုဘားမားသည် အမေရိကန်သမိုင်းတွင် ပထမဦးဆုံးသော အာဖရိကနွယ်ဖွား လူမည်းသမ္မတဖြစ်လာသည်။ == ပေါ်လစီနှင့် နိုင်ငံရေးဝါဒ == == မိသားစုနှင့် ကိုယ်ပိုင်ဘဝ == == ဝထ္ထုများ == === Dreams of my Father === ဤစာအုပ်သည် အိုဘားမား ငယ်စဉ်ဘဝများကို ထင်ဟပ်ထားသော စာအုပ်ကောင်း တစ်အုပ်ဖြစ်သည်။ === The Audacity of Hope === == ရည်ညွှန်းကိုးကား == {{reflist|2}} {{အမေရိကန် သမ္မတများ}} [[Category:အမေရိကန် သမ္မတများ]] [[Category:တိုင်းမ်မဂ္ဂဇင်း ဩဇာအရှိဆုံး ပုဂ္ဂိုလ်]] [[Category:နိုဘယ်ဆုရ ပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[ကဏ္ဍ:နိုဘယ်ငြိမ်းချမ်းရေးဆုရ ပုဂ္ဂိုလ်များ]] {{Lifetime|၁၉၆၁| |}} oi1lsti4pdvektqrequrrswvj0cghxl 828 51962 1051379 823476 2026-09-03T13:02:45Z Hamish 77089 Update from [[d:Special:GoToLinkedPage/enwiki/Q15408619|master]] using [[mw:Synchronizer| #Synchronizer]] 1051379 Scribunto text/plain ------------------------------------------------------------------------------------ -- TableTools -- -- -- -- This module includes a number of functions for dealing with Lua tables. -- -- It is a meta-module, meant to be called from other Lua modules, and should not -- -- be called directly from #invoke. -- ------------------------------------------------------------------------------------ local libraryUtil = require('libraryUtil') local p = {} -- Define often-used variables and functions. local floor = math.floor local infinity = math.huge local checkType = libraryUtil.checkType local checkTypeMulti = libraryUtil.checkTypeMulti ------------------------------------------------------------------------------------ -- isPositiveInteger -- -- This function returns true if the given value is a positive integer, and false -- if not. Although it doesn't operate on tables, it is included here as it is -- useful for determining whether a given table key is in the array part or the -- hash part of a table. ------------------------------------------------------------------------------------ function p.isPositiveInteger(v) return type(v) == 'number' and v >= 1 and floor(v) == v and v < infinity end ------------------------------------------------------------------------------------ -- isNan -- -- This function returns true if the given number is a NaN value, and false if -- not. Although it doesn't operate on tables, it is included here as it is useful -- for determining whether a value can be a valid table key. Lua will generate an -- error if a NaN is used as a table key. ------------------------------------------------------------------------------------ function p.isNan(v) return type(v) == 'number' and v ~= v end ------------------------------------------------------------------------------------ -- shallowClone -- -- This returns a clone of a table. The value returned is a new table, but all -- subtables and functions are shared. Metamethods are respected, but the returned -- table will have no metatable of its own. ------------------------------------------------------------------------------------ function p.shallowClone(t) checkType('shallowClone', 1, t, 'table') local ret = {} for k, v in pairs(t) do ret[k] = v end return ret end ------------------------------------------------------------------------------------ -- removeDuplicates -- -- This removes duplicate values from an array. Non-positive-integer keys are -- ignored. The earliest value is kept, and all subsequent duplicate values are -- removed, but otherwise the array order is unchanged. ------------------------------------------------------------------------------------ function p.removeDuplicates(arr) checkType('removeDuplicates', 1, arr, 'table') local isNan = p.isNan local ret, exists = {}, {} for _, v in ipairs(arr) do if isNan(v) then -- NaNs can't be table keys, and they are also unique, so we don't need to check existence. ret[#ret + 1] = v elseif not exists[v] then ret[#ret + 1] = v exists[v] = true end end return ret end ------------------------------------------------------------------------------------ -- numKeys -- -- This takes a table and returns an array containing the numbers of any numerical -- keys that have non-nil values, sorted in numerical order. ------------------------------------------------------------------------------------ function p.numKeys(t) checkType('numKeys', 1, t, 'table') local isPositiveInteger = p.isPositiveInteger local nums = {} for k in pairs(t) do if isPositiveInteger(k) then nums[#nums + 1] = k end end table.sort(nums) return nums end ------------------------------------------------------------------------------------ -- affixNums -- -- This takes a table and returns an array containing the numbers of keys with the -- specified prefix and suffix. For example, for the table -- {a1 = 'foo', a3 = 'bar', a6 = 'baz'} and the prefix "a", affixNums will return -- {1, 3, 6}. ------------------------------------------------------------------------------------ function p.affixNums(t, prefix, suffix) checkType('affixNums', 1, t, 'table') checkType('affixNums', 2, prefix, 'string', true) checkType('affixNums', 3, suffix, 'string', true) local function cleanPattern(s) -- Cleans a pattern so that the magic characters ()%.[]*+-?^$ are interpreted literally. return s:gsub('([%(%)%%%.%[%]%*%+%-%?%^%$])', '%%%1') end prefix = prefix or '' suffix = suffix or '' prefix = cleanPattern(prefix) suffix = cleanPattern(suffix) local pattern = '^' .. prefix .. '([1-9]%d*)' .. suffix .. '$' local nums = {} for k in pairs(t) do if type(k) == 'string' then local num = mw.ustring.match(k, pattern) if num then nums[#nums + 1] = tonumber(num) end end end table.sort(nums) return nums end ------------------------------------------------------------------------------------ -- numData -- -- Given a table with keys like {"foo1", "bar1", "foo2", "baz2"}, returns a table -- of subtables in the format -- {[1] = {foo = 'text', bar = 'text'}, [2] = {foo = 'text', baz = 'text'}}. -- Keys that don't end with an integer are stored in a subtable named "other". The -- compress option compresses the table so that it can be iterated over with -- ipairs. ------------------------------------------------------------------------------------ function p.numData(t, compress) checkType('numData', 1, t, 'table') checkType('numData', 2, compress, 'boolean', true) local ret = {} for k, v in pairs(t) do local prefix, num = mw.ustring.match(tostring(k), '^([^0-9]*)([1-9][0-9]*)$') if num then num = tonumber(num) local subtable = ret[num] or {} if prefix == '' then -- Positional parameters match the blank string; put them at the start of the subtable instead. prefix = 1 end subtable[prefix] = v ret[num] = subtable else local subtable = ret.other or {} subtable[k] = v ret.other = subtable end end if compress then local other = ret.other ret = p.compressSparseArray(ret) ret.other = other end return ret end ------------------------------------------------------------------------------------ -- compressSparseArray -- -- This takes an array with one or more nil values, and removes the nil values -- while preserving the order, so that the array can be safely traversed with -- ipairs. ------------------------------------------------------------------------------------ function p.compressSparseArray(t) checkType('compressSparseArray', 1, t, 'table') local ret = {} local nums = p.numKeys(t) for _, num in ipairs(nums) do ret[#ret + 1] = t[num] end return ret end ------------------------------------------------------------------------------------ -- sparseIpairs -- -- This is an iterator for sparse arrays. It can be used like ipairs, but can -- handle nil values. ------------------------------------------------------------------------------------ function p.sparseIpairs(t) checkType('sparseIpairs', 1, t, 'table') local nums = p.numKeys(t) local i = 0 local lim = #nums return function () i = i + 1 if i <= lim then local key = nums[i] return key, t[key] else return nil, nil end end end ------------------------------------------------------------------------------------ -- size -- -- This returns the size of a key/value pair table. It will also work on arrays, -- but for arrays it is more efficient to use the # operator. ------------------------------------------------------------------------------------ function p.size(t) checkType('size', 1, t, 'table') local i = 0 for _ in pairs(t) do i = i + 1 end return i end local function defaultKeySort(item1, item2) -- "number" < "string", so numbers will be sorted before strings. local type1, type2 = type(item1), type(item2) if type1 ~= type2 then return type1 < type2 elseif type1 == 'table' or type1 == 'boolean' or type1 == 'function' then return tostring(item1) < tostring(item2) else return item1 < item2 end end ------------------------------------------------------------------------------------ -- keysToList -- -- Returns an array of the keys in a table, sorted using either a default -- comparison function or a custom keySort function. ------------------------------------------------------------------------------------ function p.keysToList(t, keySort, checked) if not checked then checkType('keysToList', 1, t, 'table') checkTypeMulti('keysToList', 2, keySort, {'function', 'boolean', 'nil'}) end local arr = {} local index = 1 for k in pairs(t) do arr[index] = k index = index + 1 end if keySort ~= false then keySort = type(keySort) == 'function' and keySort or defaultKeySort table.sort(arr, keySort) end return arr end ------------------------------------------------------------------------------------ -- sortedPairs -- -- Iterates through a table, with the keys sorted using the keysToList function. -- If there are only numerical keys, sparseIpairs is probably more efficient. ------------------------------------------------------------------------------------ function p.sortedPairs(t, keySort) checkType('sortedPairs', 1, t, 'table') checkType('sortedPairs', 2, keySort, 'function', true) local arr = p.keysToList(t, keySort, true) local i = 0 return function () i = i + 1 local key = arr[i] if key ~= nil then return key, t[key] else return nil, nil end end end ------------------------------------------------------------------------------------ -- isArray -- -- Returns true if the given value is a table and all keys are consecutive -- integers starting at 1. ------------------------------------------------------------------------------------ function p.isArray(v) if type(v) ~= 'table' then return false end local i = 0 for _ in pairs(v) do i = i + 1 if v[i] == nil then return false end end return true end ------------------------------------------------------------------------------------ -- isArrayLike -- -- Returns true if the given value is iterable and all keys are consecutive -- integers starting at 1. ------------------------------------------------------------------------------------ function p.isArrayLike(v) if not pcall(pairs, v) then return false end local i = 0 for _ in pairs(v) do i = i + 1 if v[i] == nil then return false end end return true end ------------------------------------------------------------------------------------ -- invert -- -- Transposes the keys and values in an array. For example, {"a", "b", "c"} -> -- {a = 1, b = 2, c = 3}. Duplicates are not supported (result values refer to -- the index of the last duplicate) and NaN values are ignored. ------------------------------------------------------------------------------------ function p.invert(arr) checkType("invert", 1, arr, "table") local isNan = p.isNan local map = {} for i, v in ipairs(arr) do if not isNan(v) then map[v] = i end end return map end ------------------------------------------------------------------------------------ -- listToSet -- -- Creates a set from the array part of the table. Indexing the set by any of the -- values of the array returns true. For example, {"a", "b", "c"} -> -- {a = true, b = true, c = true}. NaN values are ignored as Lua considers them -- never equal to any value (including other NaNs or even themselves). ------------------------------------------------------------------------------------ function p.listToSet(arr) checkType("listToSet", 1, arr, "table") local isNan = p.isNan local set = {} for _, v in ipairs(arr) do if not isNan(v) then set[v] = true end end return set end ------------------------------------------------------------------------------------ -- deepCopy -- -- Recursive deep copy function. Preserves identities of subtables. ------------------------------------------------------------------------------------ local function _deepCopy(orig, includeMetatable, already_seen) if type(orig) ~= "table" then return orig end -- already_seen stores copies of tables indexed by the original table. local copy = already_seen[orig] if copy ~= nil then return copy end copy = {} already_seen[orig] = copy -- memoize before any recursion, to avoid infinite loops for orig_key, orig_value in pairs(orig) do copy[_deepCopy(orig_key, includeMetatable, already_seen)] = _deepCopy(orig_value, includeMetatable, already_seen) end if includeMetatable then local mt = getmetatable(orig) if mt ~= nil then setmetatable(copy, _deepCopy(mt, true, already_seen)) end end return copy end function p.deepCopy(orig, noMetatable, already_seen) checkType("deepCopy", 3, already_seen, "table", true) return _deepCopy(orig, not noMetatable, already_seen or {}) end ------------------------------------------------------------------------------------ -- sparseConcat -- -- Concatenates all values in the table that are indexed by a number, in order. -- sparseConcat{a, nil, c, d} => "acd" -- sparseConcat{nil, b, c, d} => "bcd" ------------------------------------------------------------------------------------ function p.sparseConcat(t, sep, i, j) local arr = {} local arr_i = 0 for _, v in p.sparseIpairs(t) do arr_i = arr_i + 1 arr[arr_i] = v end return table.concat(arr, sep, i, j) end ------------------------------------------------------------------------------------ -- length -- -- Finds the length of an array, or of a quasi-array with keys such as "data1", -- "data2", etc., using an exponential search algorithm. It is similar to the -- operator #, but may return a different value when there are gaps in the array -- portion of the table. Intended to be used on data loaded with mw.loadData. For -- other tables, use #. -- Note: #frame.args in frame object always be set to 0, regardless of the number -- of unnamed template parameters, so use this function for frame.args. ------------------------------------------------------------------------------------ function p.length(t, prefix) -- requiring module inline so that [[Module:Exponential search]] which is -- only needed by this one function doesn't get millions of transclusions local expSearch = require("Module:Exponential search") checkType('length', 1, t, 'table') checkType('length', 2, prefix, 'string', true) return expSearch(function (i) local key if prefix then key = prefix .. tostring(i) else key = i end return t[key] ~= nil end) or 0 end ------------------------------------------------------------------------------------ -- inArray -- -- Returns true if searchElement is a member of the array, and false otherwise. -- Equivalent to JavaScript array.includes(searchElement) or -- array.includes(searchElement, fromIndex), except fromIndex is 1 indexed ------------------------------------------------------------------------------------ function p.inArray(array, searchElement, fromIndex) checkType("inArray", 1, array, "table") -- if searchElement is nil, error? fromIndex = tonumber(fromIndex) if fromIndex then if (fromIndex < 0) then fromIndex = #array + fromIndex + 1 end if fromIndex < 1 then fromIndex = 1 end for _, v in ipairs({unpack(array, fromIndex)}) do if v == searchElement then return true end end else for _, v in pairs(array) do if v == searchElement then return true end end end return false end ------------------------------------------------------------------------------------ -- merge -- -- Given the arrays, returns an array containing the elements of each input array -- in sequence. ------------------------------------------------------------------------------------ function p.merge(...) local arrays = {...} local ret = {} for i, arr in ipairs(arrays) do checkType('merge', i, arr, 'table') for _, v in ipairs(arr) do ret[#ret + 1] = v end end return ret end ------------------------------------------------------------------------------------ -- extend -- -- Extends the first array in place by appending all elements from the second -- array. ------------------------------------------------------------------------------------ function p.extend(arr1, arr2) checkType('extend', 1, arr1, 'table') checkType('extend', 2, arr2, 'table') for _, v in ipairs(arr2) do arr1[#arr1 + 1] = v end end return p 4n03zk6kcoeg4gz82mieeh94c1szcjy 5 94416 1051396 493536 2026-09-03T21:05:20Z ~2026-47430-48 147766 1051396 wikitext text/x-wiki == Growth team is looking for your feedback and ideas == Hello! Have you heard about [[mw:Growth|Growth team]]?  The Growth Team's objective is to work on software changes that help retain new contributors in [[mw:New Editor Experiences/Midsize Wikipedias|mid-size]] Wikimedia projects. We will be starting with Wikipedias, but we hope these changes will benefit every community. We are contacting your project today, because you may be interested by what we work on. '''8 ideas we consider: tell us what you think about them!''' We are considering new features to build, that could retain new editors in mid-size Wikipedias. We will be testing new ideas in Czech and Korean Wikipedias, and then we'll talk to more communities (yours!) about adopting the ideas that work well. [[mw:Growth/Discussing potential Growth ideas|We have posted the 8 ideas we are considering]]. We would really appreciate your thoughts and the thoughts from your community. Please share the ideas, and [[mw:Talk:Growth/Discussing potential Growth ideas|tell us]] what do you and your community think of those ideas before September 9. '''Share your experiences with newcomers''' We want to hear about what is working and what is not working for new contributors in your wiki. We also want to hear any reactions, questions, or opinions on our work. Please post on the [[mw:Talk:Growth|team’s talk page]], in any language! '''Learn more about us''' You can visit [[mw:Growth|our team page]] to find out why our team was formed and how we are thinking about new editors, and [[mw:Growth/Project 2018 Q1|our project page]] for detailed updates on the first project we'll work on. '''Get updates on your project page''' The [[mw:Growth/Newsletters|Growth team's newsletter]] will provide updates regularly. You can [[m:Global message delivery/Targets/Growth team updates|subscribe to it]]. On behalf of the Growth team, [[mw:User:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] ([[mw:User talk:Trizek (WMF)|talk]]) ၁၇:၄၁၊ ၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၈ (UTC) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Trizek_(WMF)/Sandbox3&oldid=18334416 --> Previously, pages are approved within 2-3 days after uploading. Considering that now, the approval-waiting time has taken longer, may I know what I should do to quicken the process? Prr is going to be a little late to get her stuff done and then she can go to the farm and then go to the farm and then go to the farm and then go to the beach with us to the beach for the day after school or we can go to the beach and then go to the beach and then go to the beach and then go to the beach and then go to the beach and then go to the beach 🏖 and we will have the kids out there for us then to the school to get the kids out of school and then go to the beach and then go to the beach 🏖 and go for it for a walk or walk to school 🏫 or do the beach 🏝 go in a little beach out and watch them for their first time and they can play on a big day off so I have no problem 😌 I would like 👍 but if we can do a few different meanings and I can use a little different then I would be a bit too late ⏰ and we can have to do something with you on Friday if that helps for me or if we are not able or just go [[အထူး:ဆောင်ရွက်ချက်များ/~2026-47430-48|~2026-47430-48]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-47430-48|talk]]) ၂၁:၀၅၊ ၃ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၆ (UTC) rwdauyiw5kaqe25tgolrkltddr8cak7 1051397 1051396 2026-09-03T21:05:51Z NDG 133983 Reverted edits by [[Special:Contribs/~2026-47430-48|~2026-47430-48]] ([[User talk:~2026-47430-48|talk]]) to last version by MM-Swe: test edits, please use the sandbox 493536 wikitext text/x-wiki == Growth team is looking for your feedback and ideas == Hello! Have you heard about [[mw:Growth|Growth team]]?  The Growth Team's objective is to work on software changes that help retain new contributors in [[mw:New Editor Experiences/Midsize Wikipedias|mid-size]] Wikimedia projects. We will be starting with Wikipedias, but we hope these changes will benefit every community. We are contacting your project today, because you may be interested by what we work on. '''8 ideas we consider: tell us what you think about them!''' We are considering new features to build, that could retain new editors in mid-size Wikipedias. We will be testing new ideas in Czech and Korean Wikipedias, and then we'll talk to more communities (yours!) about adopting the ideas that work well. [[mw:Growth/Discussing potential Growth ideas|We have posted the 8 ideas we are considering]]. We would really appreciate your thoughts and the thoughts from your community. Please share the ideas, and [[mw:Talk:Growth/Discussing potential Growth ideas|tell us]] what do you and your community think of those ideas before September 9. '''Share your experiences with newcomers''' We want to hear about what is working and what is not working for new contributors in your wiki. We also want to hear any reactions, questions, or opinions on our work. Please post on the [[mw:Talk:Growth|team’s talk page]], in any language! '''Learn more about us''' You can visit [[mw:Growth|our team page]] to find out why our team was formed and how we are thinking about new editors, and [[mw:Growth/Project 2018 Q1|our project page]] for detailed updates on the first project we'll work on. '''Get updates on your project page''' The [[mw:Growth/Newsletters|Growth team's newsletter]] will provide updates regularly. You can [[m:Global message delivery/Targets/Growth team updates|subscribe to it]]. On behalf of the Growth team, [[mw:User:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] ([[mw:User talk:Trizek (WMF)|talk]]) ၁၇:၄၁၊ ၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၈ (UTC) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Trizek_(WMF)/Sandbox3&oldid=18334416 --> Previously, pages are approved within 2-3 days after uploading. Considering that now, the approval-waiting time has taken longer, may I know what I should do to quicken the process? f3w2od35gavlopzsbm6w27drj9325vk 0 98526 1051401 822399 2026-09-04T00:30:05Z Saimawnkham 7497 Adding Shan Name and langx 1051401 wikitext text/x-wiki {{Infobox mountain | name = လွိုင်လိန်း | other_name = လွႆလဵင်း | photo = Loi Leng the highest mountain in Shan State 2.jpg | photo_caption = | elevation_m = 2651 | elevation_ref = <ref>[http://www.peaklist.org/WWlists/ultras/burma.html Peaklist - 19 Mountain Summits with Prominence of 1,500 meters or greater] Retrieved 29 December 2011</ref> | prominence_m = 1823 | prominence_ref = | map = Myanmar | map_caption = မြန်မာနိုင်ငံတွင်း တည်နေရာ | map_size = 200 | label_position = bottom | listing = [[List of Ultras of Southeast Asia]] | location = [[ရှမ်းပြည်နယ်]]၊ [[မြန်မာနိုင်ငံ]] | range = [[ရှမ်းရိုးမ]] | coordinates = {{coord|22|38|34|N|98|4|24|E|type:mountain_scale:100000|format=dms|display=inline,title}} | coordinates_ref = | topo = | first_ascent = မသိရှိရ | easiest_route = climb }} '''လွိုင်လိန်းတောင်''' ({{langx|shn|လွႆလဵင်း}}၊ {{langx|en|Loi Leng}}) သည် [[ရှမ်းရိုးမ|ရှမ်းတောင်တန်း]]တွင် အမြင့်ဆုံး တောင်ဖြစ်သည်။ [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[ရှမ်းပြည်နယ်]]၊ [[တန့်ယန်းမြို့နယ်]]တွင် တည်ရှိသည်။ [[လားရှိုးမြို့]]၏ အရှေ့တောင်ဘက် ၄၅ ကီလိုမီတာအကွာတွင် တည်ရှိသည်။<ref>[http://www.peakbagger.com/peak.aspx?pid=12915 Peakbagger - Loi Leng, Myanmar]</ref> ==ပထဝီအနေအထား== အရှေ့ဘက်တွင် ကောင်းဝိန်းရွာသည် ၁၁ ကီလိုမီတာအကွာတွင် တည်ရှိသည်။ မြောက်ဘက်တွင် မိုင်းပတ်ရွာ ၏ ၁၀ ကီလိုမီတာအကွာတွင် တည်ရှိသည်။ အမြင့်သည် ၂၆၅၁ မီတာ ရှိပြီး<ref>[[GoogleEarth]]</ref> ချွန်ထွက်နေသည့် တောင်ထိပ်သည် ၁၈၂၃ မီတာ ရှိသည်။ အရှေ့တောင်အာရှတွင် ချွန်ထွက်နေသည့်တောင်များတွင် ပါဝင်သည့် တောင်တစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=Loi Leng (mountain) - Region: Shan State, Myanmar |url=http://www.chinci.com/travel/pax/q/1314184/Loi+Leng/MM/Myanmar/0/ |accessdate=9 November 2018 |archivedate=9 November 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131109124738/http://www.chinci.com/travel/pax/q/1314184/Loi+Leng/MM/Myanmar/0/ }}</ref> ==ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်== *[[မြန်မာနိုင်ငံရှိ တောင်များစာရင်း]] ==ကိုးကား== {{reflist}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ တောင်များ]] [[Category:ရှမ်းပြည်နယ်၏ ပထဝီဝင်]] jmcrdzaoquo7wdv1o5fp174k1s2lbcs 0 107814 1051395 1050652 2026-09-03T19:36:38Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1051395 wikitext text/x-wiki {{Infobox ကမ္ဘာ့အမွေခံနေရာများ | WHS = ရီလာ ဘုန်းကြီးကျောင်း | ပုံ = [[File:Rila_Monastery,_August_2013.jpg|300px]] | နိုင်ငံ = {{အလံ|ဘူဂေးရီးယားနိုင်ငံ}} | အမျိုးအစား = ယဉ်ကျေးမှု | စံနှုန်း = vi | ID = ၂၁၆ | ဒေသ = ဥရောပနှင့်မြောက်အမေရိက | နှစ် = ၁၉၈၃ | ဆက်ရှင် = သတ္တမအကြိမ် |သက်တမ်းတိုးခြင်း = | ဝက်ဘ် = http://whc.unesco.org/en/list/216 }} '''ရီလာ ဘုန်းကြီးကျောင်း''' ဟု နာမည်ကျော်သော '''ရီလာရှိ စိန့်အိုင်ဗန်၏ ဘုန်းကြီးကျောင်း''' သည် [[ဘူဂေးရီးယားနိုင်ငံ]]ရှိ အကြီးမားဆုံးနှင့် အကျော်ကြားဆုံး အရှေ့ပိုင်း အော်သိုဒေါက် ဘုန်းကြီးကျောင်း တစ်ကျောင်း ဖြစ်သည်။ အနောက်တောင်ပိုင်း ရီလာတောင်ကုန်းများတွင် တည်ရှိပြီး မြို့တော် ဆိုဖီယာ၏ တောင်ဘက် {{convert|၁၁၇|km|mi|0|abbr=on}} အကွာ ရေဆကာမြစ်၏ နက်ရှိုင်းသော တောင်ကြားအတွင်း ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်ထက် {{convert|၁၁၄၇|m|ft|0|abbr=on}} အမြင့် ရီလာ ဘုန်းကြီးကျောင်း သဘာဝဥယျာဉ် အတွင်း တည်ရှိသည်။ ဘုန်းကြီးကျောင်းသည် တည်ထောင်သူ သူတော်စင် ရီလာမှ အိုင်ဗန် (အေဒီ ၈၇၆-၉၄၆) ကို အစွဲပြု၍ မှည့်ခေါ်ထားခြင်း ဖြစ်ပြီး ဘုန်းကြီး အပါး ၆၀ ခန့် နေထိုင်ကြသည်။ ၁၀ ရာစုတွင် တည်ထောင်ခဲ့ပြီး ရီလာဘုန်းကြီးကျောင်းသည် ဘူဂေးရီးယား၏ ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ၊ သမိုင်းဆိုင်ရာ နှင့် ဗိသုကာဆိုင်ရာ အရေးပါဆုံး အထိမ်းအမှတ်အဆောက်အဦး အဖြစ် မှတ်ယူကြကာ ဘူဂေးရီးယား နှင့် ဥရောပတောင်ပိုင်း၏ အဓိက ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသွားများ လည်ပတ်ရာ နေရာ ဖြစ်သည်။ ၂၀၀၈ တစ်နှစ်တည်းတွင်ပင် ခရီးသွား ၉၀၀,၀၀၀ လာရောက် လည်ပတ်ခဲ့သည်။<ref>[http://novinite.com/view_news.php?id=110934 Bulgaria's Rila Monastery Builds Hydro Power Plant with EU Money], Novinite, 10 December 2011</ref>၁၉၉၉ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ဝေသော ဘူဂေးရီးယား ငွေကြေး ၁ လက်ဗ် ပိုက်ဆံ၏ အနောက်ဘက်တွင် ဘုန်းကြီးကျောင်းပုံကို ရိုက်နှိပ် ဖော်ပြခဲ့သည်။<ref>[http://www.bnb.bg Bulgarian National Bank] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170329094844/http://www.bnb.bg/ |date=29 March 2017 }}. Notes and Coins in Circulation: [http://www.bnb.bg/bnb/notes_coins.nsf/vNotesCoins/7B199A068E2B5A4FC2256B51003606EE?OpenDocument&EN 1 lev] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110929002852/http://www.bnb.bg/bnb/notes_coins.nsf/vNotesCoins/7B199A068E2B5A4FC2256B51003606EE?OpenDocument&EN |date=29 September 2011 }}. – Retrieved on 26 March 2009.</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} [[Category:ဘူဂေးရီးယားနိုင်ငံရှိ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာများ]] id8i9p9ozpwneztygqro520heqwify6 0 146375 1051369 1019689 2026-09-03T12:07:24Z ~2026-47684-55 147751 Update လုပ်တာပါဗျ 1051369 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = ရေကျော်ရွာသစ်ရွာ | official_name = ရေကျော်ရွာသစ်ရွာ | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ | pushpin_map_caption = မြန်မာနိုင်ငံတွင်း တည်နေရာ | image_skyline = | image_map = | map_caption = | settlement_type = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရွာများ|ရွာ]] | subdivision_type = [[အချုပ်အခြာ အာဏာပိုင် နိုင်ငံများစာရင်း|နိုင်ငံ]] | subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} | subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|ပြည်နယ်]] | subdivision_name1 = {{flag|ကရင်ပြည်နယ်}} | subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] | subdivision_name2 = [[ဘားအံခရိုင်]] | subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] | subdivision_name3 = [[ဘားအံမြို့နယ်]] | subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]] | subdivision_name4 = ဝင်းစိန် | unit_pref = Imperial | area_total_km2 = | population = | population_as_of = | coordinates = {{Coord|16.7417392730713|97.9382400512695|region:MM|format=dms|display=inline,title}} | elevation_ft = | elevation_m = | timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]] | utc_offset = +6.30 | website = }} ရေကျော်ရွာသစ်ရွာ(English: Yea Kyaw Ywar Thit)သည် [[ကရင်ပြည်နယ်]]၊ [[ဘားအံခရိုင်]]၊ [[ဘားအံမြို့နယ်]]၊ ဝင်းစိန်‌ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၉၁၆၂ ဖြစ်သည်။ [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ သန်းခေါင်စာရင်း#၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်း|၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်း]]အရ ဝင်းစိန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၁၀၀၀ အိမ် ရှိကာ၊ [[လူဦးရေ]]စုစုပေါင်း ၁၀၀၀၀ဦး နေထိုင်သည်။ <ref>{{cite web|url=http://themimu.info/place-codes|title=Place codes (Pcodes)|work=Myanmar Information Management Unit|date=June 2020|access-date=21 December 2020|archive-date=21 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201121081823/https://themimu.info/place-codes|url-status=dead}}</ref> == ကိုးကား == {{Reflist}} {{ပထဝီဝင်တည်နေရာ |Centre = ရေကျော်ရွာသစ် |North = |Northeast = |East = |Southeast = |South = |Southwest = |West = |Northwest = }} {{ဘားအံမြို့နယ်|state=autocollapse}} [[ကဏ္ဍ:ဘားအံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ]] {{Kayin-geo-stub}} ttomgfj5xvy1rs2cueaiolfwhtunefr 0 209165 1051399 669935 2026-09-04T00:21:15Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1051399 wikitext text/x-wiki {{Infobox river|name=Harpan Khola|image=Harpan khola and Lake Fewa in Pokhara as seen from Paudurkot, Kaski.jpg|source1_coordinates={{coord|28.223928|N|83.859791|E|}}|mouth_location=Phewa Lake}} '''ဟာပန်ခိုလာ''' သည် ပိုခါရာမြို့ရှိ ဖီဝကန်၏ မြစ်လက်တက်တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web|last=Setopati|first=Setopati|title=Motion of public importance registered for conservation of Phewa Lake|url=https://en.setopati.com/political/115822/|access-date=2020-07-14|website=Setopati}}</ref><ref>{{Cite web|last=|first=|date=2014-02-05|title=Panchase Resilience Planning|url=http://isetnepal.org.np/panchase-resilience-planning/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20210807044410/http://isetnepal.org.np/panchase-resilience-planning/|archive-date=7 August 2021|access-date=2020-07-14|website=ISET-Nepal|language=en-US}}</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:နီပေါနိုင်ငံရှိ မြစ်များ]] pxju996ekatoc6mdoleshk8l6qk1iul 828 281343 1051410 963793 2026-09-04T06:12:37Z Too Classy for This World 122091 1051410 Scribunto text/plain return { rail = { default = "Rail Sign.svg", CAN = { default = "Ontario M509.svg", QC = "Québec I-310.svg" }, CHL = "Chile IS-13b.svg", IDN = "Indonesia New Road Sign Info 5A2.png", JPN = "Japanese Road sign 125-C.svg", MEX = "MX road sign SIS-10.svg" }, ["light-rail"] = { default = "Light Rail Sign.svg" }, bus = { default = "Bus Sign.svg", CAN = { default = "Ontario M506.svg", QC = "Québec I-315.svg" }, FRA = "France road sign C6.svg", HRV = "Croatia road sign C44.svg", HUN = "Hungary road sign E-039.svg", ITA = "Italian traffic sign - fermata autobus.svg", JPN = "Japanese Road sign 124-C.svg", MYS = "Bus_2.png", MEX = "MX road sign SIS-19.svg", NOR = "Norwegian-road-sign-508.1.svg", URY = "Uruguay Road Sign I24.svg" }, ferry = { default = "Ferry Sign.svg", CAN = { default = "Ontario M508.svg", BC = "British Columbia G-050-5.svg" }, CHL = "Chile IS-14b.svg", DNK = "Denmark road sign M11.svg", FRA = "France road sign CE10.svg", HRV = "Croatia road sign C49.svg", ITA = "Italian traffic signs - auto su nave.svg", JPN = "Japan ferry sign.png" }, hospital = { default = "MUTCD D9-2.svg", AUS = "Western Australia MR-SM-1.svg", AUT = "Hinweiszeichen 2.svg", CAN = { default = "Québec I-280-1.svg", ON = "Ontario M401.svg" }, CHE = "CH-Hinweissignal-Spital.svg", CHL = "Chile IS-1b.svg", CZE = "IJ02cr.jpg", ESP = "Spain traffic signal s23.svg", FRA = "France road sign ID3.svg", GBR = "UK traffic sign 827.2.svg", GRC = "Traffic Sign GR - KOK 2009 - P-22.svg", HUN = "Hungary road sign E-045.svg", IDN = "Indonesian Road Sign d9a.png", ISL = "Iceland road sign E01.12.svg", ITA = "Italian traffic signs - ospedale.svg", MYS = "Malaysia road sign GI6.svg", MEX = "MX road sign SIS-17.svg", POL = "Znak D-21.svg", RUS = "7.2 Russian road sign.svg", SVK = "Dopravná značka II5.svg", TUR = "Turkish road sign 84.jpg", UKR = "Ukraine road sign 6.2.gif", URY = "Uruguay Road Sign I16.svg" }, airport = { default = "Airport Sign.svg", AUS = "Western Australia MR-SM-11.svg", CAN = { default = "Ontario M502.svg", QC = "Québec I-300-1.svg " }, CHL = "Chile IS-11b.svg", DNK = "Denmark road sign M12.svg", GBR = "Aircraft Airport ecomo.svg", HRV = "Croatia road sign C47.svg", IDN = "Indonesia New Road Sign Info 5a4.png", MYS = "International Airport 1.png", MEX = "MX road sign SIS-1.svg", NOR = "Norwegian-road-sign-771.0.svg", TWN = "Legenda lotnisko.svg", UKR = "Ukraine road sign 5.65.png", URY = "Uruguay Road Sign I21.svg" }, NSB = { default = "MUTCD D6-4.svg" } } luuzx90j8n8at1uhaxyysyfqkbs2kev 0 284384 1051412 1047027 2026-09-04T06:31:03Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1051412 wikitext text/x-wiki {{current}} {{Infobox event | title = ၂၀၂၅–၂၀၂၆ အမေရိကန်–အီရန် ထိပ်သီးဆွေးနွေးမှုများ | image = {{multiple image | align = center | direction = horizontal | image1 = JD Vance official portrait (headshot).jpg | width1 = 60 | caption1 = [[ဂျေဒီဗန့်စ်]] | image2 = Mohammmad Bagher Ghalibaf 2025.jpg | width2 = 60 | caption2 = ကာလီဘတ်ဖ် | image3 = A swearing-in ceremony for Senior Adviser and Special Envoy Steve Witkoff, May 6, 2025 (cropped).jpg | width3 = 58 | caption3 = စတိဗ် ဝစ်ကော့ဖ် | image4 = 14031011 Abbas Araghchi (cropped).jpg | width4 = 62 | caption4 = အဘတ်စ် အာရတ်ချီ | image5 = Jared Kushner 2025.jpg | width5 = 58 | caption5 = ဂျဲရက် ကွတ်ရှ်နာ | image6 = ADM Charles B. Cooper II.jpg | width6 = 62 | caption6 = ဘရက် ကူးပါး | image7 = Ali Larijani 2025 (cropped).jpg | width7 = 56 | caption7 = အလီ လာရီဂျာနီ }} | caption = အဓိက ထိပ်သီးကိုယ်စားလှယ် ၇ ဦး | date = *'''ပထမအကျော့:''' ၂၀၂၅ ဧပြီ ၁၂ – ဇွန် ၁၃ *'''ဒုတိယအကျော့:''' ၂၀၂၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၆ – ၂၈ *'''တတိယအကျော့:''' ၂၀၂၆ မတ် ၃၀ – ဧပြီ ၇ *'''အစ္စလာမ္မာဘတ် ဆွေးနွေးပွဲ:''' ၂၀၂၆ ဧပြီ ၁၁ – ၁၂ | location = * အာလ် အလမ် နန်းတော်၊ မတ်စကတ်မြို့ *အိုမန်သံရုံး၊ [[ရောမမြို့]] *[[ဂျီနီဗာမြို့]]၊ [[ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံ]] *[[အစ္စလာမာဘတ်မြို့|အစ္စလာမ္မာဘတ်မြို့]]၊ [[ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ]] | participants = '''{{flag|United States}}''' * [[ဂျေဒီဗန့်စ်]] (ဒုတိယသမ္မတ) * စတိဗ် ဝစ်ကော့ဖ် (အထူးကိုယ်စားလှယ်) * ဘရက် ကူးပါး (ရေတပ်ဗိုလ်ချုပ်) (CENTCOM) * ဂျဲရက် ကွတ်ရှ်နာ (အထူးကိုယ်စားလှယ်) '''{{flag|Iran}}''' * မိုဟာမက် ဘာဂါ ကာလီဘတ်ဖ် (လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ) * အဘတ်စ် အာရတ်ချီ (နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး) * အလီ လာရီဂျာနီ (NSC) † * မာဂျစ် တာ့ခ်-ရာဗန်ချီ (ဒု-နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး) | status = ဆွေးနွေးဆဲ (ယာယီအပစ်ရပ်ထားမှု ဧပြီ ၂၂ အထိ) | notes = '''ဆွေးနွေးချက်များ:''' * အီရန်နိုင်ငံ၏ နျူကလီးယား အစီအစဉ် * ဒေသတွင်း တင်းမာမှု လျှော့ချရေး * ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြား လွတ်လပ်စွာ သွားလာခွင့် '''နောက်ဆက်တွဲ ဖြစ်ရပ်များ:''' * '''ယခင်:''' ၂၀၂၆ ခုနှစ် အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသတွင် အမေရိကန်စစ်တပ် အင်အားတိုးချဲ့မှု၊ [[၂၀၂၅-၂၀၂၆ အီရန် ဆန္ဒပြပွဲ|၂၀၂၅–၂၀၂၆ ခုနှစ် အီရန်နိုင်ငံအတွင်း ဆန္ဒပြလှုပ်ရှားမှုများ]]၊ အီရန်နျူကလီးယား သဘောတူစာချုပ် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး အစီအစဉ် (၂၀၁၅–၂၀၁၈)၊အမေရိကန်နိုင်ငံ၏ JCPOA မှ နုတ်ထွက်မှု (၂၀၁၈)၊ပင်လယ်နီဒေသ အရေးအခင်း (၂၀၂၃–ယနေ့ထိ)၊အီရန်နိုင်ငံ ငွေကြေးအကျပ်အတည်း (၂၀၂၄–ယနေ့ထိ) * '''နောက်:''' [[အီရန်–အစ္စရေး စစ်ပွဲ|၁၂ ရက်ကြာစစ်ပွဲ]]၊[[၂၀၂၅ အမေရိကန်၏ အီရန်နျူကလီးယားတိုက်ခိုက်မှု|အီရန်နျူကလီးယားစက်ရုံများတိုက်ခိုက်ခံရမှု]]၊[[၂၀၂၆ အစ္စရေး–အမေရိကန်တို့၏ အီရန်အပေါ် တိုက်ခိုက်မှု|၂၀၂၆ အီရန်စစ်ပွဲ]]၊[[၂၀၂၆ ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြား အကျပ်အတည်း]] }} '''၂၀၂၅–၂၀၂၆ အမေရိကန်–အီရန် ထိပ်သီးဆွေးနွေးမှုများ''' ({{lang-en|2025–2026 Iran–United States negotiations}}) သည် အမေရိကန်သမ္မတ [[ဒေါ်နယ်လ် ထရမ့်]] ၏ ဒုတိယမြောက် သက်တမ်းအတွင်း နှစ်နိုင်ငံအကြား တင်းမာနေသော နျူကလီးယားအရေးနှင့် စစ်ရေးပဋိပက္ခများကို ဖြေရှင်းရန် ကြိုးပမ်းသည့် သံတမန်ရေးရာ ဆွေးနွေးပွဲများ ဖြစ်သည်။ ယင်းဆွေးနွေးမှုများကို ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ၁၂ရက် တွင် [[အိုမန်နိုင်ငံ]]၌ စတင်ခဲ့ပြီး ၂၀၂၆ ခုနှစ်အတွင်း ဖြစ်ပွားခဲ့သော [[အီရန်–အစ္စရေး စစ်ပွဲ|၁၂ ရက်ကြာစစ်ပွဲ]] နှင့် [[၂၀၂၆ အစ္စရေး–အမေရိကန်တို့၏ အီရန်အပေါ် တိုက်ခိုက်မှု|၂၀၂၆ အီရန်စစ်ပွဲ]] တို့ကြောင့် ခေတ္တရပ်ဆိုင်းသွားခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite news |last=Tharoor |first=Ishaan |date=April 11, 2025 |title=Trump tries to fix the Iran nuclear deal he broke |url=https://www.washingtonpost.com/world/2025/04/11/trump-iran-nuclear-talks-oman-witkoff/ |access-date=April 11, 2025 |newspaper=[[The Washington Post]] |language=en-US |issn=0190-8286}}</ref><ref>{{Cite news |last1=Broadwater |first1=Luke |date=April 9, 2025 |title=Trump Wants an Iran Nuclear Deal, but It Must Be Better Than Obama's |url=https://www.nytimes.com/2025/04/09/us/politics/trump-iran-nuclear-deal.html |work=[[The New York Times]] |last2=Sanger |first2=David E.}}</ref> ထို့နောက် [[ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ]]၏ ကြားဝင်စေ့စပ်ပေးမှုကြောင့် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် [[အစ္စလာမာဘတ်မြို့|အစ္စလာမ္မာဘတ်မြို့]]၌ ဆွေးနွေးပွဲများ ပြန်လည်စတင်နိုင်ခဲ့သည်။ အဆိုပါ အစ္စလာမ္မာဘတ် ဆွေးနွေးပွဲ တွင် အမေရိကန် ဒုတိယသမ္မတ [[ဂျေဒီဗန့်စ်]] နှင့် အီရန်လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ မိုဟာမက် ဘာဂါ ကာလီဘတ်ဖ် တို့ ကိုယ်တိုင် ပါဝင်ဆွေးနွေးခဲ့ကြရာ ယင်းမှာ ၁၉၇၉ ခုနှစ် အစ္စလာမ်တော်လှန်ရေးနောက်ပိုင်းအချိန်ကစပြီး နှစ်ပေါင်း ၄၅ နှစ်ကျော်အတွင်း အမေရိကန် နှင့် အီရန်အကြား ပြုလုပ်သော ၂၁နာရီအကြာ အမြင့်ဆုံးအဆင့် မျက်နှာချင်းဆိုင် ဆွေးနွေးပွဲဖြစ်လာခဲ့သည်။ လက်ရှိတွင် နှစ်ဖက်စလုံးမှ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂၂ ရက်နေ့အထိ ယာယီအပစ်အခတ်ရပ်စဲရန် သဘောတူထားပြီး နျူကလီးယား ထိန်းချုပ်ရေးနှင့် ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြား ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ရေးအတွက် ဆက်လက်ညှိနှိုင်းနေဆဲ ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-04-11 |title=အမေရိကန်- အီရန်၊ ပါကစ္စတန်ဆွေးနွေးပွဲနောက်ဆုံးသိရသမျှ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cde5x2w20z9o |access-date=2026-04-16 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> == နောက်ခံအကြောင်းအရင်းများ == [[အီရန်နိုင်ငံ]]၏ နျူကလီးယား အစီအစဉ်သည် ဆယ်စုနှစ်ပေါင်းများစွာတိုင်အောင် နိုင်ငံတကာ၏ အထူးစောင့်ကြည့်ရမည့် အချက်အချာဖြစ်ခဲ့သည်။အီရန်သည် ၎င်း၏ တရားဝင် နျူကလီးယားလက်နက် အစီအစဉ်ကို ၂၀၀၃ ခုနှစ်တွင် ရပ်ဆိုင်းခဲ့သော်လည်း ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် [[အိုင်အေအီးအေ|ကုလသမဂ္ဂ နျူကလီးယားစောင့်ကြည့်ရေးအဖွဲ့]] (IAEA) က အီရန်၏ ယူရေနီယံသန့်စင်မှုမှာ လက်နက်အဆင့်မီရန် နီးကပ်နေပြီဖြစ်ကြောင်း အစီရင်ခံခဲ့သည်။ ထို့အပြင် အရပ်ဘက်သုံးအတွက် ခိုင်လုံသောအကြောင်းပြချက်မရှိဘဲ အဆင့်မြင့်သန့်စင်ထားသည့် ယူရေနီယံ အမြောက်အမြားကို လက်ဝယ်ထားရှိကြောင်း တွေ့ရှိခဲ့ရပြီး ယင်းသည် အချိန်တိုအတွင်း နျူကလီးယားဗုံး အများအပြားထုတ်လုပ်နိုင်သည့် အခြေအနေဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။<ref>{{Cite web |last1=Norman |first1=Laurence |last2=Gordon |first2=Michael R. |date=December 6, 2024 |title=Risk of Iran Building Nuclear Weapons Grows, U.S. Intelligence Says |url=https://www.wsj.com/world/middle-east/risk-of-iran-building-nuclear-weapons-grows-u-s-intelligence-says-6f679cb8 |access-date=April 28, 2025 |website=The Wall Street Journal |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite book |last=Rezaei |first=Farhad |date=2017 |title=Iran's Nuclear Program: A Study in Proliferation and Rollback |url=https://books.google.com/books?id=YJLZDQAAQBAJ&pg=PA181 |publisher=Springer |isbn=978-3319441207 |language=en}}</ref> အဆိုပါ အစီအစဉ်သည် ပြင်ပကူညီမှုများလည်း ရရှိထားပြီး၊ပါကစ္စတန် နှင့် မြောက်ကိုရီးယား တို့မှ ကူညီမှုများပါဝင်သည်ဟု ဆိုသည်။ အထူးသဖြင့် မြောက်ကိုရီးယားမှ မစ်ဆိုင်များနှင့် ယူရေနီယမ်တို့ကို ပံ့ပိုးပေးခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလတွင် ပြည်ပရောက်အတိုက်အခံအဖွဲ့ဖြစ်သော အီရန်အမျိုးသားခုခံရေးကောင်စီ (NCRI) က အီရန်သည် အစ္စလာမ္မစ် တော်လှန်ရေးအစောင့်တပ်ဖွဲ့ (IRGC) ၏ လက်အောက်တွင် ကီလိုမီတာ ၃,၀၀၀ (၁,၉၀၀ မိုင်) အထိ ရောက်ရှိနိုင်သော တာဝေးပစ်ဒုံးကျည်များကို တီထွင်နေသည်ဟု စွပ်စွဲခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |last=Barnes |first=Joe |date=January 31, 2025 |title=Iran 'secretly building nuclear missiles that can hit Europe' |url=https://www.telegraph.co.uk/world-news/2025/01/31/iran-nuclear-warhead-europe-revolutionary-guard-north-korea/ |access-date=April 28, 2025 |work=The Telegraph |language=en-GB |issn=0307-1235}}</ref><ref>{{cite web |last=Hakamian |first=Mahmoud |date=February 1, 2025 |title=NCRI Report: Iran's Covert Nuclear Warhead Program and Missile Sites Exposed |url=https://www.ncr-iran.org/en/news/nuclear/ncri-report-irans-covert-nuclear-warhead-program-and-missile-sites-exposed/ |access-date=August 23, 2025 |website=NCRI}}</ref> အီရန်ဘက်ကမူ ၎င်းတို့၏ နျူကလီးယား လှုပ်ရှားမှုများသည် စွမ်းအင်ထုတ်လုပ်ရန်အတွက်သာဖြစ်ပြီး ငြိမ်းချမ်းသော ရည်ရွယ်ချက်သာဖြစ်သည်ဟု တုံ့ပြန်ခဲ့သည်။အီရန်နိုင်ငံ၏ အကြီးတန်းအကြံပေးပုဂ္ဂိုလ် ကာမယ်လ် ခါရာဇီက အီရန်တွင် နျူကလီးယားလက်နက် တည်ဆောက်နိုင်သည့် နည်းပညာပိုင်းဆိုင်ရာ စွမ်းဆောင်ရည်ရှိသော်လည်း [[အီရန်နိုင်ငံ၏ အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင်]] [[အယာတိုလာ အလီ ခါမေနီ|အလီ ခါမေနီ]]၏ ဘာသာရေးအမိန့် (Fatwa) ကြောင့် ကန့်သတ်ထားခြင်းဖြစ်ကြောင်း၊ သို့သော်လည်း နိုင်ငံ၏ တည်ရှိမှုကို ခြိမ်းခြောက်ခံရပါက ယင်းရပ်တည်ချက် ပြောင်းလဲသွားနိုင်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |last=Johnston |first=Neil |date=November 1, 2024 |title=Iran warns it could seek nuclear weapons in face of 'existential threat' |url=https://www.telegraph.co.uk/world-news/2024/11/01/iran-nuclear-weapon-existential-threat-israel/ |access-date=April 28, 2025 |work=The Telegraph |language=en-GB |issn=0307-1235}}</ref> လေ့လာဆန်းစစ်သူများနှင့် သုတေသီများက အကယ်၍ အီရန်နိုင်ငံသာ နျူကလီးယားလက်နက် ပိုင်ဆိုင်သွားခဲ့ပါက ကမ္ဘာ့လုံခြုံရေးအတွက် ကြီးမားသော စိုးရိမ်ဖွယ်ရာဖြစ်လာနိုင်ပြီး အရှေ့အလယ်ပိုင်း ဒေသတည်ငြိမ်မှုကို ပျက်ပြားစေနိုင်ကြောင်း ထောက်ပြကြသည်။ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အက်တမ်မစ်စွမ်းအင် အေဂျင်စီ (IAEA) ၏ အကြီးအကဲ ရာဖေးလ် ဂရော့ဆီ (Rafael Grossi) က အီရန်သည် နျူကလီးယားလက်နက် ထုတ်လုပ်နိုင်သည့် အဆင့်သို့ ရောက်ရှိသွားပါက အခြားသော အရှေ့အလယ်ပိုင်းနိုင်ငံများကလည်း တုံ့ပြန်မှုအနေဖြင့် နျူကလီးယား နည်းပညာများကို ရယူရန် ကြိုးပမ်းလာနိုင်သဖြင့် နျူကလီးယားလက်နက် ပြန့်ပွားမှုကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်ကြောင်း သတိပေးခဲ့သည်။<ref>{{Cite book |last=Freilich |first=Charles David |date=2018 |title=Israeli national security: a new strategy for an era of change |url=https://archive.org/details/israelinationals0000frei |publisher=Oxford university press |isbn=978-0-19-060293-2 |location=New York |pages=[https://archive.org/details/israelinationals0000frei/page/83 83]–85}}</ref> ထို့အပြင် အီရန်၏ နျူကလီးယား နည်းပညာ သို့မဟုတ် ပစ္စည်းများသည် အစွန်းရောက်အုပ်စုများ၏ လက်ထဲသို့ ကျရောက်သွားနိုင်သည်ဟူသော စိုးရိမ်မှုများလည်း ရှိနေသည်။ ပညာရှင်များက ဆက်လက်တင်ပြချက်အရ အီရန်အနေဖြင့် နျူကလီးယား စွမ်းဆောင်ရည်ကို ရရှိသွားခြင်းက ၎င်း၏ အဓိကမဟာဗျူဟာများဖြစ်သည့် အကြမ်းဖက်ဝါဒနှင့် ပုန်ကန်မှုများကို ပိုမိုအတင့်ရဲစွာ ပံ့ပိုးကူညီလာနိုင်ရန် တွန်းအားဖြစ်စေနိုင်ကြောင်း သုံးသပ်ကြသည်။<ref>{{Cite journal |last=Wilner |first=Alex S. |date=January 1, 2012 |title=Apocalypse Soon? Deterring Nuclear Iran and its Terrorist Proxies |url=https://www.tandfonline.com/doi/pdf/10.1080/01495933.2012.647539 |journal=Comparative Strategy |language=EN |volume=31 |pages=18–40 |doi=10.1080/01495933.2012.647539 |issn=0149-5933 |url-access=subscription}}</ref><ref>{{Citation|last=Nader|first=Alireza|title=Nuclear Iran and Terrorism|year=2013|work=Iran After the Bomb|pages=25–30|series=How Would a Nuclear-Armed Tehran Behave?|publisher=RAND Corporation|jstor=10.7249/j.ctt5hhtg2.10}}</ref> အီရန်၏ နျူကလီးယား အစီအစဉ်ကို တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် နိုင်ငံတကာ အသိုင်းအဝိုင်းက အီရန်အပေါ် စီးပွားရေးပိတ်ဆို့မှုများ (Sanctions) ပြုလုပ်ခဲ့ရာ ယင်းသည် အီရန်၏ စီးပွားရေးကို ပြင်းထန်စွာ ထိခိုက်စေခဲ့ပြီး ရေနံတင်ပို့မှုနှင့် ကမ္ဘာ့ဘဏ္ဍာရေး စနစ်များကို အသုံးပြုနိုင်မှုတို့ကို ကန့်သတ်ခံခဲ့ရသည်။ သို့သော်လည်း ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် ဘက်စုံပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု အစီအစဉ် (JCPOA) ကို လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ပြီး အီရန်၏ နျူကလီးယား အစီအစဉ်အပေါ် တင်းကျပ်သော ကန့်သတ်ချက်များ ထားရှိပေးမည့်အစား စီးပွားရေး ပိတ်ဆို့မှုများကို ပြန်လည်ဖြေလျှော့ပေးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=UN Security Council Resolutions on Iran |url=https://www.armscontrol.org/factsheets/un-security-council-resolutions-iran#:~:text=Resolution%202231's%20Principal%20Provisions |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250404052442/https://www.armscontrol.org/factsheets/un-security-council-resolutions-iran#:~:text=Resolution%202231's%20Principal%20Provisions |archive-date=April 4, 2025 |access-date=April 28, 2025 |website=Arms Control Association |language=en}}</ref> ၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် အဆိုပါ သဘောတူညီချက်မှ ပြန်လည်နုတ်ထွက်ခဲ့ပြီး သမ္မတ ဒေါ်နယ်လ် ထရမ့် က "အီရန်နျူကလီးယား သဘောတူညီချက်ရဲ့ အဓိကအချက်ဟာ ကြီးမားတဲ့ လုပ်ဇာတ်တစ်ခုပဲ ဖြစ်တယ်၊ လူသတ်အစိုးရတစ်ရပ်က ငြိမ်းချမ်းတဲ့ နျူကလီးယားစွမ်းအင် အစီအစဉ်ကိုပဲ လိုလားတယ်ဆိုတာက လိမ်လည်မှုပဲ" ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ အမေရိကန်ဘက်က ဆက်လက်စွပ်စွဲချက်မှာ အဆိုပါ သဘောတူညီချက်သည် အီရန်၏ ဘဲလစ်စတစ်ဒုံးကျည် အစီအစဉ်ကို ကန့်သတ်ထားခြင်း မရှိသည့်အပြင် ၎င်းတို့၏ လက်ဝေခံ လက်နက်ကိုင်အုပ်စုများကို ပံ့ပိုးပေးနေမှုကိုလည်း တားဆီးနိုင်ခြင်းမရှိသောကြောင့် လုံလောက်မှုမရှိဟု ဆိုသည်။ဒေါ်နယ်လ် ထရမ့် ၏ ဒုတိယမြောက် အစိုးရသက်တမ်း မစတင်မီ [[ဂျိုး ဘိုင်ဒင်]] အစိုးရလက်ထက်တွင်လည်း အီရန်နှင့် ဆွေးနွေးမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သော်လည်း အောင်မြင်မှု မရရှိခဲ့ပေ။<ref>{{Cite news |date=May 8, 2018 |title=Read the Full Transcript of Trump's Speech on the Iran Nuclear Deal |url=https://www.nytimes.com/2018/05/08/us/politics/trump-speech-iran-deal.html |access-date=April 28, 2025 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလတွင် သမ္မတ ဒေါ်နယ်လ် ထရမ့် သည် အီရန်နိုင်ငံအား နျူကလီးယား သဘောတူညီချက်အသစ်တစ်ရပ် လက်မှတ်ရေးထိုးလာစေရန်၊ နျူကလီးယားလက်နက်များ ထုတ်လုပ်မှုကို တားဆီးရန်နှင့် ဒေသတွင်း ဩဇာလွှမ်းမိုးမှုများကို တုံ့ပြန်ရန်အတွက် "အပြင်းထန်ဆုံး ဖိအားပေးမှု" (Maximum Pressure Campaign) ကို ပြန်လည်စတင်ခဲ့သည်။ ၎င်းက အီရန်၏ "နျူကလီးယားလက်နက် ထုတ်လုပ်နိုင်စွမ်း" ကို လုံးဝသည်းခံမည်မဟုတ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သလို သံတမန်နည်းလမ်းဖြင့် မအောင်မြင်ပါက စစ်ရေးအရ အရေးယူမှုကို ထောက်ခံရန်လည်း ငြင်းဆိုခြင်းမရှိပေ။ဒေါ်နယ်လ် ထရမ့် ၏ အဖွဲ့ကလည်း အီရန်နှင့် ပတ်သက်လာလျှင် "ဖြစ်နိုင်သမျှ နည်းလမ်းအားလုံးကို စဉ်းစားထားသည်" (All options are on the table) ဟု ထုတ်ဖော်ပြောဆိုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=December 13, 2024 |title=VOA Persian exclusive: Trump's team says all options on the table with Iran |url=https://www.voanews.com/a/7900703.html |access-date=April 28, 2025 |publisher=Voice of America |language=en}}</ref> ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဧပြီလတွင် အီရန် အနုမြူစွမ်းအင်အဖွဲ့၏ အကြီးအကဲ မိုဟာမက် အက်စလာမီ (Mohammad Eslami) က အီရန်အနေဖြင့် နျူကလီးယားဓာတ်အားပေးစက်ရုံများ ပိုမိုတည်ဆောက်ရန် စီစဉ်နေကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=April 11, 2025 |title=Western pressure has failed to halt our progress: Iran's nuclear chief |url=https://www.tehrantimes.com/news/511678/Western-pressure-has-failed-to-halt-our-progress-Iran-s-nuclear |website=Tehran Times}}</ref> == ထရမ့်၏ ခါမေနီထံ ပေးပို့သောစာ == ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၇ ရက်နေ့တွင် သမ္မတ ဒေါ်နယ်လ် ထရမ့် က အီရန်နိုင်ငံနှင့် နျူကလီးယားဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးပွဲအသစ်များ စတင်ရန် ဆန္ဒရှိကြောင်း ဖော်ပြထားသည့် စာတစ်စောင်ကို [[အီရန်နိုင်ငံ၏ အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင်]] [[အယာတိုလာ အလီ ခါမေနီ|အလီ ခါမေနီ]]ထံ ပေးပို့ခဲ့ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ အဆိုပါ ကမ်းလှမ်းချက်ကို လက်မခံပါက အီရန်အနေဖြင့် ပြင်းထန်သော စစ်ရေးနောက်ဆက်တွဲ အကျိုးဆက်များနှင့် ရင်ဆိုင်ရနိုင်ကြောင်း ၎င်းက သတိပေးခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ဒေါ်နယ်လ် ထရမ့် သည် အီရန်အပေါ် ထပ်တိုးပိတ်ဆို့မှုများ ချမှတ်ခဲ့ပြီး အီရန်၏ ရေနံတင်ပို့မှုကို သုညအထိ လျှော့ချပစ်မည်ဟု ကတိပြုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Trump Sends Iran Letter Amid Military Threats {{!}} Arms Control Association |url=https://www.armscontrol.org/act/2025-04/news/trump-sends-iran-letter-amid-military-threats |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250723234657/https://www.armscontrol.org/act/2025-04/news/trump-sends-iran-letter-amid-military-threats |archive-date=July 23, 2025 |access-date=August 16, 2025 |website=www.armscontrol.org |language=en}}</ref> [[အာရပ်စော်ဘွားများပြည်ထောင်စုနိုင်ငံ|အာရပ်စော်ဘွားများပြည်ထောင်စု]]မှ နိုင်ငံရေးသိပ္ပံပညာရှင် အဗ္ဗဒူခါလက် အဗ္ဗဒူလာ၏ အဆိုအရ ထိုစာတွင် အီရန်၏ နျူကလီးယား အစီအစဉ်အားလုံးကို အပြီးတိုင် ဖျက်သိမ်းရန်၊ ယူရေနီယံ သန့်စင်မှုအားလုံးကို ရပ်တန့်ရန်နှင့် ဒေသတွင်းရှိ လက်ဝေခံ အုပ်စုများကို ပံ့ပိုးနေမှုအားလုံးကို အဆုံးသတ်ရန် စသည့် တောင်းဆိုချက်များ ပါဝင်ကြောင်း ဆိုသည်။ အဆိုပါ အချက်များကို နှစ်လအတွင်း လိုက်နာရန် တောင်းဆိုထားပြီး လိုက်နာပါက အမေရိကန်က စီးပွားရေးပိတ်ဆို့မှုများကို ရုပ်သိမ်းပေးကာ ဆက်ဆံရေး ပုံမှန်ပြန်ဖြစ်စေမည်ဟု ကမ်းလှမ်းခဲ့သည်။ သို့သော် ဆွေးနွေးရန် ပျက်ကွက်ပါက စစ်ရေးအရ တိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ်မည်ဖြစ်ကြောင်း သတိပေးထားသည်။<ref name="guardian">{{cite web |last1=Agence France-Presse |date=March 8, 2025 |title=Iran's supreme leader rails against Trump's 'bullying' military threat |url=https://www.theguardian.com/world/2025/mar/08/irans-supreme-leader-rails-against-trumps-bullying-military-threat |access-date=April 2, 2025 |website=The Guardian}}</ref> အစပိုင်းတွင် ခါမေနီသည် အဆိုပါစာကို အသိအမှတ်ပြုခြင်း မရှိဘဲ အမေရိကန်၏ မျှော်လင့်ချက်များကို လိုက်လျောမည်မဟုတ်ကြောင်း အရိပ်အယောင်ပြခဲ့သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ မတ်လအတွင်း နှစ်ဖက်စလုံးက ခြိမ်းခြောက်မှုများ အပြန်အလှန် ပြုလုပ်ခဲ့ကြပြီး သွယ်ဝိုက်သောနည်းဖြင့် သတင်းစကားများ ဖလှယ်ခဲ့ကြသည်။ သို့သော်လည်း အမေရိကန်နှင့် စစ်ဖြစ်နိုင်ခြေရှိခြင်းနှင့် ပိုမိုနက်ရှိုင်းလာသော စီးပွားရေးအကျပ်အတည်းများကြောင့် အစိုးရပြိုလဲသွားနိုင်ကြောင်း အကြံပေးများက သတိပေးခဲ့ပြီးနောက် ခါမေနီသည် စိတ်ပြောင်းလဲသွားခဲ့သည်။ မတ်လကုန်ပိုင်းတွင် အီရန်ခေါင်းဆောင်ပိုင်းက နျူကလီးယားဆွေးနွေးပွဲများ ပြုလုပ်ရန် အသင့်ရှိကြောင်း အကြောင်းပြန်စာ ပေးပို့ခဲ့သည်။<ref name="Fassihi">{{Cite news |last=Fassihi |first=Farnaz |date=April 11, 2025 |title=Why Iran's Supreme Leader Came Around to Nuclear Talks With the U.S. |url=https://www.nytimes.com/2025/04/11/world/middleeast/us-iran-talks-trump-khamenei.html |access-date=April 18, 2025 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> == ဆွေးနွေးပွဲ တက်ရောက်ခဲ့ကြသူများ == ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် စတင်ခဲ့သော အဆင့်မြင့်ဆွေးနွေးပွဲများ၌ အမေရိကန်ဘက်မှ [[အိမ်ဖြူတော်]]၏ အီရန်ဆိုင်ရာ အထူးကိုယ်စားလှယ် စတိဗ် ဝစ်ကော့ဖ်က ဦးဆောင်ခဲ့သည်။ အီရန်ဘက်မှ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး အဘတ်စ် အာရတ်ချီက တက်ရောက်ခဲ့ပြီး ၎င်းသည် သွယ်ဝိုက်သောနည်းဖြင့် ဆွေးနွေးရန် အခိုင်အမာ တောင်းဆိုခဲ့သည့်အပြင် သမ္မတ ဒေါ်နယ်လ် ထရမ့် ထံ တိုက်တွန်းချက်အဖြစ် "ဝါရှင်တန်ပို့စ်" သတင်းစာတွင် ဆောင်းပါးတစ်စောင် ရေးသားခဲ့သည်။ တတိယအကျော့ ဆွေးနွေးပွဲမှ စတင်ခဲ့သော ကျွမ်းကျင်သူအဆင့် ဆွေးနွေးပွဲများတွင် အမေရိကန်ဘက်မှ မူဝါဒရေးရာစီမံကိန်း ညွှန်ကြားရေးမှူး မိုက်ကယ် အန်တွန်နှင့်အတူ နိုင်ငံခြားရေးဌာနနှင့် ဘဏ္ဍာရေးဌာနတို့မှ ကိုယ်စားလှယ်များ ပါဝင်ခဲ့ကြသည်။ အီရန်ဘက်မှ ၂၀၁၅ ခုနှစ် နျူကလီးယားဆွေးနွေးပွဲတွင် ပါဝင်ခဲ့ဖူးသူ ဒုတိယနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး မာဂျစ် တာ့ခ်-ရာဗန်ချီက တက်ရောက်ခဲ့သည်။ အဆိုပါ ဆွေးနွေးပွဲများတွင် ဥရောပနိုင်ငံများမှ ညှိနှိုင်းရေးမှူးများ ပါဝင်ခြင်း မရှိဘဲ ပြင်သစ်နိုင်ငံက ပါဝင်ရန် ဆန္ဒရှိကြောင်း ထုတ်ဖော်ခဲ့သော်လည်း ဆွေးနွေးပွဲတွင် ထည့်သွင်းခြင်း မခံခဲ့ရပေ။<ref name="washingtonpost20250408">{{cite news |last=Araghchi |first=Seyed Abbas |date=April 8, 2025 |title=Iran's foreign minister: The ball is in America's court |url=https://www.washingtonpost.com/opinions/2025/04/08/iran-indirect-negotiations-united-states/ |access-date=April 21, 2025 |newspaper=The Washington Post}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ်တွင် ပြုလုပ်သော ဒုတိယအကျော့ ဆွေးနွေးပွဲများ၌ ဘရက် ကူးပါး၊ ဂျဲရက် ကွတ်ရှ်နာ နှင့် အီရန်ဘက်မှ အလီ လာရီဂျာနီ တို့ ထပ်မံပါဝင်လာခဲ့သည်။ ကြားဝင်စေ့စပ်ရေး ကြိုးပမ်းမှုများတွင် [[ကာတာနိုင်ငံ|ကာတာ]]၊ [[အီဂျစ်နိုင်ငံ|အီဂျစ်]] နှင့် [[တူရကီနိုင်ငံ]]တို့ ပူးပေါင်းလာခဲ့ကြသည်။ ထို့အပြင် အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး အဘတ်စ် အာရတ်ချီသည် အာရပ်စော်ဘွားများပြည်ထောင်စု၊ ပါကစ္စတန်နှင့် အိုမန်နိုင်ငံတို့မှ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနများထံသို့လည်း ဖုန်းဖြင့် ဆက်သွယ်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web |date=February 1, 2026 |title=Qatar leads regional diplomatic push to de-escalate Iran tensions |url=https://www.euronews.com/2026/02/01/qatar-leads-regional-diplomatic-push-to-de-escalate-iran-tensions |access-date=February 11, 2026 |website=Euro News}}</ref> == ၂၀၂၅ ခုနှစ် စေ့စပ်ညှိနှိုင်းမှုများနှင့် ဖြစ်ပေါ်တိုးတက်မှုများ == ပထမအကျော့ ဆွေးနွေးပွဲကို ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် [[အိုမန်နိုင်ငံ]]၊ မတ်စကတ်မြို့၌ ကျင်းပခဲ့သည်။ အဆိုပါ ဆွေးနွေးပွဲကို အမေရိကန်အထူးကိုယ်စားလှယ် စတိဗ် ဝစ်ကော့ဖ်နှင့် အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး အဘတ်စ် အာရတ်ချီတို့က ဦးဆောင်ခဲ့ကြပြီး ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့တစ်ခုစီသည် သီးခြားစီအခန်းများတွင် နေထိုင်ကာ အိုမန်ကြားဝင်စေ့စပ်သူများမှတစ်ဆင့် သတင်းစကားများ ဖလှယ်ခဲ့ကြသည်။ ဆွေးနွေးမှုများသည် အပြုသဘောဆောင်ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့ကြပြီး ဆွေးနွေးပွဲအပြီးတွင် အဖွဲ့နှစ်ဖွဲ့စလုံး၏ ခေါင်းဆောင်များသည် လူကိုယ်တိုင် ခေတ္တတွေ့ဆုံစကားပြောဆိုခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite news |date=April 11, 2025 |title=High-level talks to disarm Iran's nuclear program to begin in Oman |url=https://www.washingtonpost.com/national-security/2025/04/11/us-iran-nuclear-talks-witkoff-trump/ |newspaper=The Washington Post}}</ref> အီရန်သတင်းဌာနတစ်ခု၏ ဖော်ပြချက်အရ အိုမန်ဆွေးနွေးပွဲအတွင်း အီရန်သည် အမေရိကန်နှင့် သဘောတူညီချက်ရရှိရန် အဆင့်သုံးဆင့်ပါဝင်သော အစီအစဉ်တစ်ခုကို အဆိုပြုခဲ့သည်။ ပထမအဆင့်တွင် အမေရိကန်၌ ပိတ်မိနေသော ဘဏ္ဍာရေးပိုင်ဆိုင်မှုများကို ပြန်လည်အသုံးပြုခွင့်ရရှိရန်နှင့် ရေနံတင်ပို့ခွင့်ရရှိရန်အတွက် အီရန်က ၎င်း၏ ယူရေနီယံသန့်စင်မှုကို ၃.၆၇ ရာခိုင်နှုန်းသို့ ယာယီလျှော့ချရန် သဘောတူမည်ဖြစ်သည်။ ဒုတိယအဆင့်တွင် အဆင့်မြင့်ယူရေနီယံသန့်စင်မှုကို အမြဲတမ်းရပ်တန့်ရန်၊ ကုလသမဂ္ဂ နျူကလီးယားစောင့်ကြည့်ရေးအဖွဲ့ (IAEA) ၏ စစ်ဆေးမှုများကို ပြန်လည်ခွင့်ပြုရန်နှင့် ကြေညာထားခြင်းမရှိသည့် နေရာများကိုပါ ရုတ်တရက်ဝင်ရောက်စစ်ဆေးနိုင်မည့် ထပ်တိုးနောက်ဆက်တွဲစာချုပ် (Additional Protocol) ကို အကောင်အထည်ဖော်ရန် ကတိပြုမည်ဖြစ်သည်။ သို့သော် ယင်းအတွက် အမေရိကန်ဘက်က ထပ်တိုးပိတ်ဆို့မှုများကို ရုပ်သိမ်းပေးရန်နှင့် ဗြိတိန်၊ ဂျာမနီ၊ ပြင်သစ်တို့အနေဖြင့် တီဟီရန်အပေါ် ကုလသမဂ္ဂ၏ စီးပွားရေးပိတ်ဆို့မှုများကို ပြန်လည်သက်ရောက်စေမည့် (Snapback) လုပ်ငန်းစဉ်ကို မလုပ်ဆောင်ရန် တိုက်တွန်းပေးရမည်ဖြစ်သည်။ တတိယအဆင့်တွင် အမေရိကန်လွှတ်တော်က နျူကလီးယားသဘောတူညီချက်ကို အတည်ပြုပေးပြီး ဝါရှင်တန်က ပိတ်ဆို့မှုအားလုံးကို ရုပ်သိမ်းပေးရမည်ဖြစ်ကာ အီရန်ကလည်း ၎င်း၏ အဆင့်မြင့်သန့်စင်ထားသော ယူရေနီယံလက်ကျန်များကို တတိယနိုင်ငံတစ်ခုသို့ လွှဲပြောင်းပေးရမည်ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |date=April 18, 2025 |title=Iran proposes to disarm its regional allies in exchange for an end to Washington's 'maximum pressure' |url=https://www.atalayar.com/en/articulo/politics/iran-proposes-to-disarm-its-regional-allies-in-exchange-for-an-end-to-washingtons-maximum-pressure/20250418170000213537.html |website=Atalayar}}</ref> ထို့အပြင် အီရန်သည် ဒေသတွင်း တင်းမာမှုများ လျှော့ချရန်အတွက် ဟားမတ်စ်၊ ဟူသီ၊ ဟစ်ဇဘိုလာနှင့် ဟာရှ်အယ်လ်ရှာဘီ အဖွဲ့များကို လက်နက်ဖြုတ်သိမ်းရန်နှင့် ၎င်းတို့၏ လှုပ်ရှားမှုများကို ရပ်ဆိုင်းရန် ကတိပြုသည့်အချက်များကိုလည်း အဆိုပြုခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။ အမေရိကန်အထူးကိုယ်စားလှယ် ဝစ်ကော့ဖ်က မတ်စကတ်မြို့တွင် တင်ပြခဲ့သော အီရန်၏ အဆိုပြုချက်များကို ကြိုဆိုခဲ့ပြီး ယင်းသည် အီရန်ဘက်ကပင် မမျှော်လင့်ထားသည့် တုံ့ပြန်မှုဖြစ်ခဲ့သည်။ ဧပြီလအစောပိုင်းတွင် အီရန်စစ်ဘက်အကြံပေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီနိုင်ငံရေးသမား ရှမ်ခါနီက ပြင်ပမှ ကျူးကျော်ခြိမ်းခြောက်မှုများ ဆက်ရှိနေပါက IAEA စစ်ဆေးရေးမှူးများကို နှင်ထုတ်မည်ဟု သတိပေးခဲ့သော်လည်း နောက်ပိုင်းတွင် IAEA အကြီးအကဲ ရာဖေးလ် ဂရော့ဆီသည် အီရန်သို့ လာရောက်ကာ အာရတ်ချီနှင့် တွေ့ဆုံခဲ့သည်။ ဂရော့ဆီက ၎င်းတို့သည် အလွန်အရေးကြီးသော ညှိနှိုင်းမှုအဆင့်သို့ ရောက်ရှိနေပြီဖြစ်ကြောင်းနှင့် လုပ်ငန်းစဉ်များ ချောမွေ့စေရန် ဆောင်ရွက်နေကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{cite web |date=April 10, 2025 |title=Iran says external threats could lead to deterrent measures against IAEA |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/iran-says-external-threats-could-lead-deterrent-measures-against-iaea-2025-04-10/ |access-date=August 21, 2025 |website=Reuters}}</ref> === ဒုတိယအကျော့ === အိုမန်နိုင်ငံ၏ ကြားဝင်စေ့စပ်ပေးမှုဖြင့် ပြုလုပ်သော ဒုတိယအကျော့ ဆွေးနွေးပွဲကို ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁၉ ရက်နေ့တွင် အီတလီနိုင်ငံ၊ ရောမမြို့၌ ကျင်းပခဲ့သည်။ ယင်းသည် အိုမန်နိုင်ငံ၏ မြို့တော် မတ်စကတ်၌ ပထမအကျော့ တွေ့ဆုံခဲ့ပြီးနောက် တစ်ပတ်အကြာတွင် လေးနာရီကြာ ပြုလုပ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဤဆွေးနွေးပွဲတွင်လည်း အဘတ်စ် အာရတ်ချီနှင့် စတိဗ် ဝစ်ကော့ဖ်တို့က ဦးဆောင်ခဲ့ကြပြီး အိုမန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဘာဒါ အယ်လ်-ဘူဆိုက်ဒီ (Badr al-Busaidi) မှတစ်ဆင့် သတင်းစကားများ သွယ်ဝိုက်ဖလှယ်ခဲ့ကြသည်။ ဆွေးနွေးပွဲအပြီးတွင် အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရန့်က ၎င်းအနေဖြင့် အီရန်၏ အမြင့်ဆုံး ခေါင်းဆောင် အလီ ခါမေနီနှင့် တွေ့ဆုံရန် လမ်းဖွင့်ထားကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။<ref name="Moscow">{{cite web |last1=Wintour |first1=Patrick |date=April 20, 2025 |title=Moscow may gain key role in Iran nuclear deal as US talks progress |url=https://www.theguardian.com/world/2025/apr/20/moscow-may-gain-key-role-in-iran-nuclear-deal-as-us-talks-progress |website=The Guardian}}</ref> ဒုတိယအကျော့ ဆွေးနွေးပွဲအပြီးတွင် အစ္စရေးလေတပ်သည် အီရန်၏ ဒုံးကျည်ဖြင့် တိုက်ခိုက်မှုကို တုံ့ပြန်သည့် စစ်ရေးလေ့ကျင့်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ကြောင်း သတင်းများ ထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။ တစ်ချိန်တည်းမှာပင် အီရန်သည် ၎င်း၏ အဓိက နျူကလီးယားစက်ရုံနှင့် ဆက်စပ်နေသော မြေအောက်လှိုဏ်ဂူနှစ်ခု၏ ပတ်ဝန်းကျင်၌ ကြီးမားသော လုံခြုံရေး အတားအဆီးများကို တည်ဆောက်နေကြောင်း သတင်းများထွက်ပေါ်ခဲ့သည့်အပြင် ရုရှားနိုင်ငံက အီရန်တွင် နျူကလီးယားဓာတ်ပေါင်းဖို တစ်ခုတည်ဆောက်ရန် ရန်ပုံငွေထောက်ပံ့ပေးမည်ဟု ကတိပြုခဲ့သည်ဆိုသော သတင်းများလည်း ထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။ ဧပြီလ ၂၄ ရက်နေ့တွင် တရုတ်၊ ရုရှားနှင့် အီရန်တို့သည် [[အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အဏုမြူစွမ်းအင် အေဂျင်စီ|အိုင်အေအီးအေ]] နှင့်အတူ အီရန်၏ နျူကလီးယား အစီအစဉ်နှင့် ပတ်သက်၍ ပူးတွဲအစည်းအဝေးတစ်ရပ် ကျင်းပခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite web |date=April 24, 2025 |title=China, Russia and Iran jointly discuss Iran's nuclear programme with IAEA, reports Xinhua |url=https://www.reuters.com/world/china-russia-iran-jointly-discuss-irans-nuclear-programme-with-iaea-reports-2025-04-24/ |website=Reuters}}</ref> === တတိယအကျော့ === အဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်များ၏ တတိယအကျော့ ဆွေးနွေးပွဲကို ပထမအကျော့ ကျွမ်းကျင်သူအဆင့် ဆွေးနွေးပွဲများနှင့်အတူ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂၆ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပခဲ့သည်။ အဆင့်မြင့်ဆွေးနွေးပွဲများသည် လေးနက်ပြီး အပြုသဘောဆောင်ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့ကြကာ နှစ်ဦးနှစ်ဖက် အပြန်အလှန် လေးစားမှုအပေါ် အခြေခံသည့် သဘောတူညီချက်တစ်ရပ် ရရှိရန် ရည်ရွယ်ခဲ့ကြသည်။ အာရတ်ချီက ဆွေးနွေးမှုများတွင် တိုးတက်မှုရှိကြောင်း အစီရင်ခံခဲ့သော်လည်း အဓိကကျသော ကွဲလွဲချက်များ ရှိနေဆဲဖြစ်ကြောင်း မှတ်ချက်ပြုခဲ့သည်။သမ္မတ ဒေါ်နယ်လ် ထရမ့် ၏ အထူးကိုယ်စားလှယ် ဝစ်ကော့ဖ်သည် ရက်ပေါင်း ၆၀ အတွင်း သဘောတူညီချက်ကို အပြီးသတ်ရန် ရည်မှန်းထားသော်လည်း နှစ်ဖက်အကြား အပြန်အလှန် ယုံကြည်မှု ကင်းမဲ့နေခြင်းက အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး အဘတ်စ် အာရတ်ချီ၏ ကန့်ကွက်မှုများကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်ပြီး ဝစ်ကော့ဖ်၏ ရည်မှန်းချက်ကို ထိခိုက်စေနိုင်ကြောင်း သတင်းများက ဖော်ပြခဲ့သည်။ နောက်ထပ် အရေးကြီးသော ကိစ္စရပ်တစ်ခုမှာ အီရန်၏ အဆင့်မြင့်သန့်စင်ထားသော ယူရေနီယံ လက်ကျန်များနှင့် ၎င်းတို့ကို ဖျက်ဆီးပစ်နိုင်ခြေတို့ ဖြစ်ပြီး ယင်းအတွက် အမေရိကန်က စီးပွားရေးပိတ်ဆို့မှုများကို ရုပ်သိမ်းပေးရန် သဘောတူမည်ဖြစ်သည်။ အီရန်က သန့်စင်ပြီး ယူရေနီယံလက်ကျန်များကို ၎င်း၏နိုင်ငံအတွင်း၌သာ ထားရှိရန် ရည်ရွယ်ထားသော်လည်း အမေရိကန်ကမူ တတိယနိုင်ငံတစ်ခုသို့ လွှဲပြောင်းပေးရမည်ဟု အခိုင်အမာ တောင်းဆိုခဲ့သည်။ ထို့အပြင် အမေရိကန်အနေဖြင့် သဘောတူညီချက်မှ တစ်ဖက်သတ် ပြန်လည်နုတ်ထွက်ခြင်း သို့မဟုတ် ချိုးဖောက်ခြင်းများ ပြုလုပ်လာပါက အီရန်ကို ကာကွယ်ပေးမည့် အာမခံချက်များကိုလည်း အီရန်ဘက်က တောင်းဆိုခဲ့သည်။<ref>{{cite web |last=Gambrell |first=Jon |date=April 26, 2025 |title=Iran and the US hold hours of expert talks in Oman over Tehran's rapidly advancing nuclear program |url=https://apnews.com/article/iran-us-nuclear-talks-oman-f2e4ecf49c62c11a0240153d7f900d0d |access-date=April 29, 2025 |website=AP News}}</ref> === တတိယအကျော့နောက်ပိုင်း ဖြစ်ပေါ်တိုးတက်မှုများ === အီရန်၏ နျူကလီးယား အစီအစဉ်နှင့် ပတ်သက်၍ သဘောတူညီချက် မရရှိပါက JCPOA အရ ရုပ်သိမ်းထားသော ကုလသမဂ္ဂ စီးပွားရေးပိတ်ဆို့မှုများကို ပြန်လည်သက်ရောက်စေမည့် (Snapback) လုပ်ငန်းစဉ်ကို စတင်ရန် အသင့်ရှိကြောင်း ပြင်သစ်နိုင်ငံက သတိပေးခဲ့သည်။ ပြင်သစ်သည် ဗြိတိန်၊ ဂျာမနီတို့နှင့်အတူ အဆိုပါ လုပ်ငန်းစဉ်ကို JCPOA သက်တမ်းကုန်ဆုံးမည့် အောက်တိုဘာလမတိုင်မီ စတင်နိုင်ပြီး ယင်းသည် အီရန်နိုင်ငံအား အဓိကနည်းပညာများ၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများနှင့် ဥရောပဈေးကွက်များမှ အပြီးတိုင် ဖယ်ထုတ်ပစ်မည်ဖြစ်ရာ အီရန်စီးပွားရေးအတွက် ကြီးမားသော ထိုးနှက်ချက် ဖြစ်လာမည်ဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်း အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး အာရတ်ချီက ဥရောပနိုင်ငံများအနေဖြင့် ယင်းသို့ မပြုလုပ်ရန်နှင့် ထိုသို့လုပ်ဆောင်ခြင်းသည် ဆွေးနွေးပွဲများကို ပြင်းထန်စွာ ထိခိုက်စေလိမ့်မည်ဟု သတိပေးခဲ့သည်။ အီရန်သည် ဥရောပနိုင်ငံများ ပါဝင်မည့် ဆွေးနွေးပွဲများ ဆက်လက်ပြုလုပ်ရန် ကမ်းလှမ်းခဲ့သလို ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု အခွင့်အလမ်းများကိုလည်း အဆိုပြုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=April 29, 2025 |title=France won't hesitate to restore UN sanctions on Iran if no deal, says foreign minister |url=https://www.reuters.com/world/france-wont-hesitate-restore-un-sanctions-iran-if-no-deal-says-foreign-minister-2025-04-29/ |website=Reuters}}</ref> ဧပြီလ ၃၀ ရက်နေ့တွင် အမေရိကန် ဘဏ္ဍာရေးဌာနသည် အီရန်နှင့် ဆက်နွှယ်နေသော တရုတ်ဓာတုပစ္စည်းကုမ္ပဏီ ၆ ခုကို ပိတ်ဆို့အရေးယူခဲ့သည်။ မေလ ၁ ရက်နေ့တွင် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး ဟက်ဂ်ဆက်က ပင်လယ်နီအကျပ်အတည်းအတွင်း ကုန်သည်သင်္ဘောများကို ဟူသီတို့ တိုက်ခိုက်နေမှုအပေါ် အီရန်က ပံ့ပိုးနေသည့်အတွက် ပြန်လည်ပေးဆပ်ရမည်ဟု ရေးသားခဲ့သည်။ သမ္မတ ဒေါ်နယ်လ် ထရမ့် ကလည်း အီရန်ထံမှ ရေနံနှင့် ရေနံဓာတုပစ္စည်း ဝယ်ယူနေသည့် အဖွဲ့အစည်းများကို ဒုတိယအဆင့် ပိတ်ဆို့မှုများ ပြုလုပ်မည်ဟု သတိပေးခဲ့သလို [[မာကို ရူဘီအို]] ကလည်း နျူကလီးယား သန့်စင်မှုများနှင့် ပတ်သက်၍ ဆွေးနွေးပွဲမှ နုတ်ထွက်မည်ဟု ခြိမ်းခြောက်ခဲ့သည်။ အာရတ်ချီသည် မေလ ၄ ရက်နေ့တွင် ပြုလုပ်မည့် အစည်းအဝေးကို "နည်းပညာဆိုင်ရာ အကြောင်းပြချက်" ဖြင့် ဖျက်သိမ်းခဲ့ပြီး ဒေါ်နယ်လ် ထရမ့် က နျူကလီးယား သန့်စင်မှု အစီအစဉ်အားလုံးကို အပြီးတိုင် ဖျက်သိမ်းရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။ အီရန်သည် ဘဲလစ်စတစ်ဒုံးကျည်အသစ်တစ်မျိုးကို ထုတ်ဖော်ပြသခဲ့ပြီး အမေရိကန် စစ်အခြေစိုက်စခန်းများကို တိုက်ခိုက်မည်ဟု ခြိမ်းခြောက်ခဲ့သည်။ တော်လှန်ရေးအစောင့်တပ် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဆလာမီကလည်း ကျူးကျော်သူများအတွက် ငရဲတံခါးများကို ဖွင့်လှစ်ထားမည်ဟု သတိပေးခဲ့သည်။<ref>{{cite web |date=May 8, 2025 |title=Revolutionary Guards chief warns Iran will 'open the gates of hell' if attacked by US or Israel |url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/revolutionary-guards-chief-warns-iran-will-open-the-gates-of-hell-if-attacked-by-us-or-israel/ |website=[[The Times of Israel]]}}</ref><ref>{{cite web |date=May 4, 2025 |title=Iran threatens to hit US bases after unveiling new ballistic missile |url=https://www.iranintl.com/en/202505048367 |website=[[Iran International]]}}</ref> === စတုတ္ထအကျော့ နှောင့်နှေးမှုနှင့် တင်းမာမှုများ === ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ မေလ ၃ ရက်နေ့တွင် ရောမမြို့၌ ကျင်းပရန် မူလက လျာထားခဲ့သော စတုတ္ထအကျော့ ညှိနှိုင်းမှုများကို တင်းမာမှုများ မြင့်တက်လာခြင်းကြောင့် ရွှေ့ဆိုင်းခဲ့ရသည်။ အမေရိကန်၏ စီးပွားရေးပိတ်ဆို့မှုများ၊ ဟူသီတို့အပေါ် စစ်ရေးအရ အရေးယူမှုများနှင့် ဝါရှင်တန်၏ "ရှေ့နောက်မညီသော အပြုအမူများနှင့် ရန်စသော ပြောဆိုချက်များ" သည် ဆွေးနွေးပွဲ နှောင့်နှေးရခြင်း၏ အကြောင်းရင်းများဖြစ်သည်ဟု အီရန်အရာရှိများက ဆိုကြပြီး ဆွေးနွေးပွဲ ပြန်လည်စတင်မည့် ရက်စွဲမှာ အမေရိကန်၏ ချဉ်းကပ်ပုံအပေါ်တွင်သာ မူတည်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ကြားဝင်စေ့စပ်ပေးနေသော အိုမန်နိုင်ငံကမူ စီမံခန့်ခွဲမှုဆိုင်ရာ အခက်အခဲများကြောင့်သာ ရွှေ့ဆိုင်းရခြင်းဖြစ်သည်ဟု ရည်ညွှန်းခဲ့သည်။ အဆိုပါ ဆွေးနွေးပွဲများ ပြုလုပ်နေစဉ်အတွင်း အီရန်နိုင်ငံတစ်ဝန်း၌ လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ပြတ်တောက်မှုများ နေ့စဉ်ဖြစ်ပေါ်နေပြီး အီရန်၏ နျူကလီးယားအစီအစဉ်ကို ထောက်ခံသူများကမူ ၎င်းတို့နိုင်ငံအနေဖြင့် လျှပ်စစ်ထုတ်လုပ်ရန်အတွက် နျူကလီးယားစွမ်းအင် လိုအပ်သည်ဟု အကြောင်းပြချက် ပေးခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite web |date=May 1, 2025 |title=US-Iran talks postponed, new date depends on US approach, Iranian official says |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/us-iran-talks-postponed-new-date-depends-us-approach-iranian-official-says-2025-05-01/ |website=reuters}}</ref> ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ မေလ ၇ ရက်နေ့တွင် သမ္မတ ဒေါ်နယ်လ် ထရမ့် ၏ [[အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသ|အရှေ့အလယ်ပိုင်း]] ခရီးစဉ်မတိုင်မီ၌ အမေရိကန် အစိုးရဌာနများအနေဖြင့် "[[ပါရှန်ပင်လယ်ကွေ့|ပါရှန်းပင်လယ်ကွေ့]]" (Persian Gulf) အမည်အစား "အာရပ်ပင်လယ်ကွေ့" (Arabian Gulf) ဟု ပြောင်းလဲသုံးနှုန်းရန် ထရမ့်က ဆုံးဖြတ်ခဲ့ကြောင်း သတင်းများ ထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။ ဤအမည်ပြောင်းလဲရန် အစီအစဉ်သည် အီရန်အစိုးရနှင့် ပြည်သူများအကြား ပြင်းထန်သော ကန့်ကွက်ရှုတ်ချမှုများကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့ပြီး နိုင်ငံရေးအမြင် မတူညီကြသည့် အီရန်လူမျိုးများအကြားတွင်လည်း အမေရိကန်၏ လုပ်ဆောင်ချက်ကို ဆန့်ကျင်ရန် ရှားရှားပါးပါး ညီညွတ်မှုတစ်ရပ် ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း နောက်ပိုင်းတွင် ထရမ့်က ၎င်းအနေဖြင့် မည်သူတစ်ဦးတစ်ယောက်၏ ခံစားချက်ကိုမျှ မထိခိုက်စေလိုကြောင်းနှင့် အမည်ပြောင်းလဲရန်ကိစ္စကို ဆုံးဖြတ်ရခြင်း မရှိသေးကြောင်း သတင်းထောက်များကို ပြောကြားခဲ့သည်။ တစ်ချိန်တည်းမှာပင် ဂျေဒီဗန့်စ်က ဤသဘောတူညီချက်သည် အီရန်နိုင်ငံအား ကမ္ဘာ့စီးပွားရေးစနစ်အတွင်းသို့ ပြန်လည်ဝင်ရောက်ခွင့် ရရှိစေမည်ဖြစ်ကြောင်း မှတ်ချက်ပြုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=May 7, 2025 |title=Trump plans to announce that the US will call the Persian Gulf the Arabian Gulf, officials say |url=https://apnews.com/article/trump-persian-gulf-saudi-arabia-ce30874c27bc01426d93ad3c65a18844 |access-date=May 7, 2025 |website=AP News |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |last=Golshiri |first=Ghazal |date=May 10, 2025 |title=Donald Trump angers Iranians by considering renaming the Persian Gulf |url=https://www.lemonde.fr/en/international/article/2025/05/10/donald-trump-angers-iranians-across-the-board-by-considering-renaming-the-persian-gulf_6741115_4.html |access-date=March 4, 2026 |work=Le Monde |language=en}}</ref> === အမေရိကန် လွှတ်တော်၏ တုံ့ပြန်မှုနှင့် လျှို့ဝှက်နျူကလီးယားစခန်း စွပ်စွဲချက်များ === [[ရီပတ်ဘလီကန်ပါတီ (အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု)|အမေရိကန် ရစ်ပတ်ဘလီကန်]] အထက်လွှတ်တော်အမတ်များဖြစ်ကြသော လင်ဆေး ဂရေဟမ်နှင့် တွမ် ကော်တွန်တို့က နောင်တွင်ချုပ်ဆိုမည့် မည်သည့် အမေရိကန်-အီရန် နျူကလီးယား သဘောတူညီချက်မဆို ခိုင်မာမှုရှိစေရန်အတွက် အထက်လွှတ်တော်၏ အတည်ပြုချက် လိုအပ်မည်ဖြစ်ကြောင်း သတိပေးခဲ့ကြသည်။ အဆိုပါ အတည်ပြုချက် ရရှိရန်အတွက် အီရန်ဘက်က ၎င်း၏ နျူကလီးယားသန့်စင်မှု စွမ်းဆောင်ရည်အားလုံးကို အပြီးတိုင်ဖျက်သိမ်းရန်၊ ဒုံးကျည်စမ်းသပ်မှုများနှင့် အကြမ်းဖက်ဝါဒ လှုပ်ရှားမှုများကို ဖြေရှင်းရန် လိုအပ်ကြောင်း ၎င်းတို့က ဆိုသည်။ ထို့အပြင် အထက်လွှတ်တော်အမတ် တစ်စုက တင်းကျပ်သော ဘေးကင်းရေး အစီအစဉ်များပါဝင်သည့် ၁၂၃ သဘောတူညီချက် (123 Agreement) ကို ထည့်သွင်းရန် တောင်းဆိုခဲ့ကြသည်။ ယင်းသဘောတူညီချက်သည် ငြိမ်းချမ်းသော နျူကလီးယား ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုကို ထိန်းညှိပေးသောအရာ ဖြစ်သော်လည်း အီရန်၏ ယခင်က စည်းကမ်းချိုးဖောက်မှု ရာဇဝင်များကြောင့် ဤကဲ့သို့ တောင်းဆိုခြင်းမှာ ထူးခြားသော အခြေအနေဖြစ်သည်ဟု ပညာရှင်များက သုံးသပ်ကြသည်။ လက်ရှိ အီရန်နှင့် ဆွေးနွေးမှုများတွင်လည်း အဆိုပါ ၁၂၃ သဘောတူညီချက်ကို ထည့်သွင်းထားကြောင်း သတင်းရင်းမြစ်အချို့က ဆိုသည်။<ref>{{cite web |last=Jacobs |first=Emily |date=May 8, 2025 |title=Graham, Cotton warn Iran nuclear deal without 'complete dismantlement' won't pass Senate |url=https://jewishinsider.com/2025/05/graham-cotton-warn-iran-nuclear-deal-without-complete-dismantlement-wont-pass-senate/ |access-date=June 14, 2025 |website=Jewish Insider}}</ref> ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ မေလ ၉ ရက်နေ့တွင် ဖောက်စ်နယူးစ် (Fox News) သတင်းဌာနက အီရန်၏ လျှို့ဝှက်နျူကလီးယား စခန်းတစ်ခုဟု ယူဆရသော ဂြိုဟ်တုဓာတ်ပုံများကို ထုတ်လွှင့်ခဲ့သည်။ ဆမ်နန်ပြည်နယ်တွင် တည်ရှိပြီး "Rainbow Site" ဟု အမည်ပေးထားသော အဆိုပါ ၂,၅၀၀ ဧကကျယ်ဝန်းသည့် စခန်းသည် ဓာတုဗေဒကုမ္ပဏီတစ်ခုအဖြစ် ဟန်ပြကာ ဆယ်စုနှစ်တစ်ခုကျော်ကြာ လည်ပတ်နေခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။ ယင်းစခန်းသည် နျူကလီးယားလက်နက်များ၏ အာနိသင်ကို မြှင့်တင်ပေးနိုင်သော ထရီတီယမ် (Tritium) ထုတ်ယူမှု လုပ်ငန်းစဉ်များတွင် ပါဝင်ပတ်သက်နေကြောင်း သတင်းက ဖော်ပြခဲ့သည်။ အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး အာရတ်ချီကမူ ဤသတင်းမှာ အမေရိကန်နှင့် ဆွေးနွေးမှုများကို နှောင့်ယှက်ရန် အစ္စရေးက နောက်ကွယ်မှ ကြိုးကိုင်ထားသော ဝါဒဖြန့်မှုသာဖြစ်ကြောင်း တုံ့ပြန်ခဲ့ပြီး အီရန်အမျိုးသားကာကွယ်ရေးကောင်စီ (NCRI) က လုပ်ကြံဖန်တီးထားသည့် သတင်းဖြစ်သည်ဟု စွပ်စွဲခဲ့သည်။<ref>{{cite web |date=March 6, 2024 |title=Satellite images show alleged Iranian nuclear weapons facility LiveNOW from FOX |url=https://www.youtube.com/watch?v=kDiW6VUWlI4 |access-date=June 14, 2025 |via=YouTube}}</ref> နောက်တစ်နေ့တွင် အထူးကိုယ်စားလှယ် ဝစ်ကော့ဖ်က အီရန်အနေဖြင့် နျူကလီးယားလက်နက် ထုတ်လုပ်ရန် ကြိုးပမ်းခြင်းမရှိဟု ပြောဆိုချက်ကို ဝါရှင်တန်က ယုံကြည်လက်ခံနိုင်ရန်အတွက် အီရန်၏ ယူရေနီယံသန့်စင်မှု စက်ရုံများကို အပြီးတိုင် ဖျက်သိမ်းရမည်ဖြစ်ကြောင်း ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့သည်။ အီရန်သည် ၎င်း၏ နျူကလီးယား အစီအစဉ်ကို အမြဲတမ်း ရပ်တန့်ရမည်ဖြစ်ပြီး နာတန့်ဇ် (Natanz)၊ ဖိုဒိုး (Fordow) နှင့် အစ္စဖာဟန် (Isfahan) ရှိ စက်ရုံများကို ဖျက်သိမ်းကာ လက်နက်အဖြစ် ပြောင်းလဲနိုင်ခြေ မရှိစေရန် သေချာစေရမည်ဟု ၎င်းက အလေးပေး ပြောဆိုခဲ့သည်။ အကယ်၍ နောက်တစ်ကျော့ ဆွေးနွေးမှုများတွင် ရလဒ်တစ်စုံတစ်ရာ ထွက်ပေါ်လာခြင်းမရှိပါက ဆွေးနွေးပွဲများကို အဆုံးသတ်ကာ အမေရိကန်အနေဖြင့် အခြားသော နည်းလမ်းများကို အသုံးပြုသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ဝစ်ကော့ဖ်က သတိပေးခဲ့သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ မေလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ပြုလုပ်သော [[အီရန်နိုင်ငံ၏ အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင်]] အလီ ခါမေနီ၏ မိန့်ခွန်းအတွင်း၌ "အမေရိကန် ပျက်စီးပါစေ" (Death to America)ဆိုသော ကြွေးကြော်မှုများကို ခါမေနီက ထောက်ခံအားပေးခဲ့သည်။<ref>{{cite web |date=May 10, 2025 |title=Khamenei endorses 'Death to America' chants ahead of nuclear talks |url=https://www.jpost.com/middle-east/iran-news/article-853447 |website=[[The Jerusalem Post]] |publisher=[[The Jerusalem Post Group]]}}</ref> === စတုတ္ထအကျော့ === စတုတ္ထအကျော့ ဆွေးနွေးပွဲကို သမ္မတ ဒေါ်နယ်လ် ထရမ့် ၏ အရှေ့အလယ်ပိုင်း ခရီးစဉ်မတိုင်မီ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ မေလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် အိုမန်နိုင်ငံ၌ ကျင်းပခဲ့သည်။ ဤဆွေးနွေးပွဲတွင် နည်းပညာဆိုင်ရာ ညှိနှိုင်းရေးမှူးများ ပါဝင်ခြင်းမရှိဘဲ အဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်များသာ တက်ရောက်ခဲ့ကြပြီး ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော မူဘောင်များအပေါ်တွင်သာ အာရုံစိုက် ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။ သုံးနာရီကျော်ကြာ မြင့်ခဲ့သော အဆိုပါ ဆွေးနွေးပွဲကို နှစ်ဖက်စလုံးက ခက်ခဲသော်လည်း အပြုသဘောဆောင်သည်ဟု သုံးသပ်ခဲ့ကြပြီး ဆွေးနွေးမှုများ ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ရန် သဘောတူခဲ့ကြသည်။ အမည်မဖော်လိုသည့် အီရန်အရာရှိများ၏ အဆိုအရ အီရန်သည် ၎င်း၏ နျူကလီးယားအစီအစဉ်ကို ဖျက်သိမ်းမည့်အစား ဒေသတွင်း အာရပ်နိုင်ငံများနှင့် ပူးပေါင်းကာ အမေရိကန်၏ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုဖြင့် နျူကလီးယားသန့်စင်မှုဆိုင်ရာ ပူးတွဲစီမံကိန်းတစ်ခု လုပ်ဆောင်ရန် အဆိုပြုခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း အမေရိကန်အထူးကိုယ်စားလှယ် စတိဗ် ဝစ်ကော့ဖ်က ယင်းကိစ္စကို ဆွေးနွေးခြင်း မရှိကြောင်း ငြင်းဆိုခဲ့သည်။ နှစ်နိုင်ငံအကြား ၄၅ နှစ်ကြာ သံတမန်ဆက်ဆံရေး ပြတ်တောက်နေမှုနှင့် ဒေသတွင်း တင်းမာမှုများကြောင့် အဆိုပါအစီအစဉ်၏ ဖြစ်နိုင်ခြေမှာ မသေချာသော အခြေအနေတွင် ရှိခဲ့သည်။<ref>{{cite web |date=May 22, 2025 |title=Long, fraught timeline of tensions between Iran and the US |url=https://apnews.com/article/iran-us-timeline-nuclear-program-uranium-tehran-44bb98814c69babe82dc1edabf9d0ca5 |access-date=June 14, 2025 |website=AP News |agency=Associated Press}}</ref> မေလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် အမေရိကန်က စစ်ရေးအတွက် အသုံးပြုနိုင်ခြေရှိသော အီရန်၏ နျူကလီးယားသုတေသန လုပ်ငန်းများကို ပစ်မှတ်ထားကာ ပိတ်ဆို့မှုအသစ်များ ချမှတ်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ရက်အနည်းငယ်အကြာတွင် အီရန်၏ ဘဲလစ်စတစ်ဒုံးကျည် အစီအစဉ်ကို ပံ့ပိုးပေးနေသည့် တရုတ်နှင့် အီရန်ရှိ လူပုဂ္ဂိုလ်များနှင့် အဖွဲ့အစည်းများကိုလည်း ထပ်မံပိတ်ဆို့ခဲ့သည်။ မေလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် အထက်လွှတ်တော်အမတ် ၅၂ ဦးနှင့် အောက်လွှတ်တော်အမတ် ၁၇၇ ဦးတို့က သမ္မတ ဒေါ်နယ်လ် ထရမ့် ထံသို့ စာတစ်စောင်ပေးပို့ကာ အီရန်အား ယူရေနီယံသန့်စင်မှု ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ခွင့်ပေးမည့် မည်သည့်သဘောတူညီချက်ကိုမဆို ငြင်းပယ်ရန် တိုက်တွန်းခဲ့သည်။ ထိုနေ့တွင်ပင် အီရန်သည် ငွေကြေးခဝါချမှု တိုက်ဖျက်ရေးနှင့် အကြမ်းဖက်မှုကို ငွေကြေးထောက်ပံ့မှု တားဆီးရေးဆိုင်ရာ FATF ၏ လိုအပ်ချက်များကို ဖြည့်ဆည်းရန် ကြိုးပမ်းမှုတစ်ရပ်အနေဖြင့် ကုလသမဂ္ဂ၏ နယ်စပ်ဖြတ်ကျော် ဂိုဏ်းဖွဲ့ရာဇဝတ်မှု တိုက်ဖျက်ရေး သဘောတူညီချက်ကို အတည်ပြု လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=May 14, 2025 |title=Opinion &#124; Republicans Unite to Thwart Iran |url=https://www.wsj.com/opinion/congress-republicans-iran-nuclear-letter-pete-ricketts-august-pfluger-donald-trump-6a8e50b9 |website=The Wall Street Journal}}</ref> ၂၀၂၅ ခုနှစ် မေလလယ်တွင် ပြုလုပ်သော သမ္မတ ဒေါ်နယ်လ် ထရမ့် ၏ အရှေ့အလယ်ပိုင်း ခရီးစဉ်အတွင်း ၎င်းက အီရန်နိုင်ငံအကြောင်းကို အကြိမ်ကြိမ် ထည့်သွင်းပြောကြားခဲ့သည်။ [[ဆော်ဒီအာရေးဘီးယားနိုင်ငံ]]တွင် ပြောကြားသည့် မိန့်ခွန်း၌ အီရန်သည် အရှေ့အလယ်ပိုင်းတွင် အဖျက်စွမ်းအားအရှိဆုံး နိုင်ငံဖြစ်ပြီး အီရန်ခေါင်းဆောင်များသည် ပြည်သူတို့၏ ချမ်းသာကြွယ်ဝမှုများကို ခိုးယူကာ အကြမ်းဖက်မှုနှင့် သွေးထွက်သံယိုမှုများအတွက် အသုံးပြုနေပြီး ဒေသတစ်ခုလုံးကို ပျက်စီးအောင် လုပ်ဆောင်နေသည်ဟု စွပ်စွဲခဲ့သည်။ သို့သော် ထိုခရီးစဉ်အတွင်းမှာပင် ထရမ့်သည် အီရန်နိုင်ငံနှင့် ညှိနှိုင်းဆွေးနွေးရန် အသင့်ရှိကြောင်း ပြသသည့်အနေဖြင့် ငြိမ်းချမ်းရေးကမ်းလှမ်းမှု (Olive branch) တစ်ရပ်ကိုလည်း ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ဤလုပ်ဆောင်ချက်သည် အမေရိကန်အနေဖြင့် မည်သည့်နိုင်ငံကိုမျှ ထာဝရရန်သူအဖြစ် မရှုမြင်ကြောင်း ပြသလိုက်ခြင်းဖြစ်ပြီး အမေရိကန်၏ နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒ အပြောင်းအလဲတစ်ခုအဖြစ် ရှုမြင်ကြသည်။ ထို့နောက် ကာတာနိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိစဉ်တွင်လည်း အီရန်နျူကလီးယားကိစ္စအတွက် သဘောတူညီချက်ရရှိရန် အီရန်ကို ကူညီဆွဲဆောင်ပေးဖို့ ကာတာစော်ဘွားကို တိုက်တွန်းခဲ့ပြီး လက်ရှိအခြေအနေမှာ အလွန်စိုးရိမ်ဖွယ်ကောင်းနေသဖြင့် အဖြေတစ်ခုရှာရန် လိုအပ်ကြောင်း အလေးပေးပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=May 14, 2025 |title=Trump Speaks at Saudi-US Investment Forum |url=https://www.rev.com/transcripts/trump-speaks-at-saudi-us-investment-forum |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250514040448/https://www.rev.com/transcripts/trump-speaks-at-saudi-us-investment-forum |archive-date=May 14, 2025 |website=[[Rev.com]]}}</ref> ခါမေနီ၏ အကြံပေးဖြစ်သူ ရှမ်ခါနီက ထရမ့်၏ ကမ်းလှမ်းချက်ကို တုံ့ပြန်ရာတွင် ဘဏ္ဍာရေးဆိုင်ရာ ပိတ်ဆို့မှုအားလုံးကို အမြန်ဆုံး ဖယ်ရှားပေးမည်ဆိုပါက အီရန်အစိုးရအနေဖြင့် နျူကလီးယား သဘောတူညီချက်ကို လက်မှတ်ရေးထိုးရန် အသင့်ရှိကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ တစ်ချိန်တည်းမှာပင် ၎င်းက ထရမ့်၏ ခြိမ်းခြောက်ပြောဆိုမှုများကို ဝေဖန်ခဲ့ပြီး "သူက ငြိမ်းချမ်းရေး (Olive branch) အကြောင်း ပြောနေပေမဲ့ ကျွန်တော်တို့ မြင်နေရတာကတော့ ဆူးဝါယာကြိုးတွေပါပဲ" ဟု တုံ့ပြန်ခဲ့သည်။ ထရမ့်ကမူ အမေရိကန်သည် အီရန်နှင့် နျူကလီးယား သဘောတူညီချက်ရရှိရန် အလွန်နီးစပ်နေပြီဖြစ်ကြောင်းနှင့် စစ်ရေးအရ အရေးယူခြင်းထက် ငြိမ်းချမ်းသော အဖြေကိုသာ ပိုမိုလိုလားကြောင်း အတည်ပြုခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း အီရန်အရာရှိများက အမေရိကန်ထံမှ အဆိုပြုချက်သစ် တစ်စုံတစ်ရာ ရရှိခြင်းမရှိသေးကြောင်း ငြင်းဆိုခဲ့ကြပြီး ၎င်းတို့၏ ယူရေနီယံသန့်စင်ခွင့်ကိုလည်း စွန့်လွှတ်မည်မဟုတ်ကြောင်း အခိုင်အမာ ပြောကြားခဲ့သည်။ နိုင်ငံနှစ်ခုစလုံးက သံတမန်နည်းလမ်းကို ပိုမိုလိုလားသည်ဟု ဆိုကြသော်လည်း ပြင်းထန်သော သဘောထားကွဲလွဲမှုများက ဆက်လက်ရှိနေဆဲဖြစ်ကာ သဘောတူညီချက်ရရှိရန် အဟန့်အတားဖြစ်နေသည့်အတွက် စစ်ရေးအရ ထိပ်တိုက်တွေ့ဆုံနိုင်ခြေ အန္တရာယ်မှာလည်း ပိုမိုမြင့်တက်လျက်ရှိသည်။<ref name="getclo">{{Cite news |last1=Abdallah |first1=Nayera |date=May 15, 2025 |title=Trump says US close to a nuclear deal with Iran |url=https://www.reuters.com/world/trump-says-us-is-getting-very-close-nuclear-deal-with-iran-2025-05-15/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250515161240/https://www.reuters.com/world/trump-says-us-is-getting-very-close-nuclear-deal-with-iran-2025-05-15/ |archive-date=May 15, 2025 |access-date=May 20, 2025 |work=Reuters |language=en-US |last2=Hafezi |first2=Parisa |last3=Ramadan |first3=Tala}}</ref> မေလ ၁၆ ရက်နေ့တွင် သမ္မတ ဒေါ်နယ်လ် ထရမ့် သည် အီရန်နိုင်ငံထံသို့ နျူကလီးယားဆိုင်ရာ အဆိုပြုချက်တစ်ရပ် ပေးပို့ခဲ့ပြီး ပြင်းထန်သော နောက်ဆက်တွဲ အကျိုးဆက်များကို ရှောင်ရှားနိုင်ရန်အတွက် လျင်မြန်သော တိုးတက်မှုများ လိုအပ်ကြောင်း သတိပေးခဲ့သည်။ ထရမ့်အစိုးရသည် အီရန်အနေဖြင့် ယူရေနီယံ သန့်စင်မှုလုပ်ငန်းအားလုံးကို စွန့်လွှတ်ရန် တိုးမြှင့်တောင်းဆိုလာခဲ့ပြီး ယင်းအချက်ကို ဆွေးနွေးပွဲ၏ အဓိကဗဟိုချက်အဖြစ် ထားရှိခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း အီရန်၏ အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင် ခါမေနီက အမေရိကန်၏ တောင်းဆိုချက်မှာ "လွန်ကဲပြီး ရိုင်းစိုင်းလှသည်" ဟု ဆိုကာ အဆိုပြုချက်ကို ပယ်ချခဲ့သည်။ ခါမေနီက ထရမ့်သည် ငြိမ်းချမ်းရေးကို လိုလားသည်ဟု ဆိုကာ လိမ်လည်နေကြောင်း စွပ်စွဲခဲ့ပြီး ၎င်းအား အကြောင်းပြန်ရန်ပင် မထိုက်တန်သူအဖြစ် ကြေညာခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ခါမေနီက အစ္စရေးနိုင်ငံသည် အမြစ်ပြတ်ချေမှုန်းရမည့် "ကင်ဆာကျိတ်" တစ်ခုဖြစ်ကြောင်း ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့သည်။<ref name="Trulie">{{cite news |title=Khamenei: Trump lied when he said he wants peace; Israel 'cancerous tumor' in region |url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/khamenei-trump-lied-when-he-said-he-wants-peace-israel-cancerous-tumor-in-region/ |access-date=May 20, 2025 |website=[[The Times of Israel]] |language=en-US |issn=0040-7909 |agency=Reuters}}</ref> ထိုနေ့မှာပင် ထရမ့်သည် အီရန်အနေဖြင့် သဘောတူညီချက်ရရှိရန် "အမြန်ဆုံး လုပ်ဆောင်ကြရန်" တိုက်တွန်းနေစဉ် အီရန်သည် [[အစ်စတန်ဘူလ်မြို့|အစ္စတန်ဘူလ်မြို့]]၌ ဥရောပအင်အားကြီးနိုင်ငံများနှင့် တွေ့ဆုံကာ အမေရိကန်နှင့် ဆွေးနွေးမှုများအကြောင်း ဆွေးနွေးခဲ့သည်။ အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး အာရတ်ချီက အောက်တိုဘာလတွင် သက်တမ်းကုန်ဆုံးတော့မည့် ၂၀၁၅ ခုနှစ် သဘောတူညီချက်အရ ရုပ်သိမ်းထားသော ကုလသမဂ္ဂ ပိတ်ဆို့မှုများကို ပြန်လည်သက်ရောက်စေခြင်းက "နောက်ပြန်လှည့်၍မရသော" အကျိုးဆက်များကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်ကြောင်း သတိပေးခဲ့သည်။ မေလ ၂၀ ရက်နေ့တွင် စီအန်အန် (CNN) သတင်းဌာနက အစ္စရေးသည် အီရန်၏ နျူကလီးယားစက်ရုံများကို တိုက်ခိုက်ရန် ပြင်ဆင်နေကြောင်း ဖော်ပြခဲ့ပြီး ယင်းလုပ်ရပ်သည် ထရမ့်၏ ကြိုးပမ်းမှုများကို သိသိသာသာ ထိခိုက်စေနိုင်သည့် လုပ်ရပ်ဖြစ်သည်။ အီရန်ကလည်း အစ္စရေး၏ မည်သည့်တိုက်ခိုက်မှုကိုမဆို "ပြင်းထန်ပြတ်သားစွာ တုံ့ပြန်သွားမည်" ဟု သတိပေးခဲ့သည်။ နောက်တစ်နေ့တွင် အမေရိကန်က တော်လှန်ရေးအစောင့်တပ် (IRGC) နှင့် ဆက်နွှယ်နေသော အီရန်၏ ဆောက်လုပ်ရေးကဏ္ဍကို ပစ်မှတ်ထားသည့် အစီအမံသစ်များ ချမှတ်ခဲ့ပြီး နျူကလီးယားနှင့် စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ အစီအစဉ်များတွင် အသုံးပြုသည့် ပစ္စည်း ၁၀ မျိုးကိုလည်း တားမြစ်ကန့်သတ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web |date=May 22, 2025 |title=Iran warns of 'devastating and decisive response' if Israel attacks |url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/iran-warns-of-devastating-and-decisive-response-if-israel-attacks/ |website=The Times of Israel}}</ref> === ပဉ္စမအကျော့နှင့် ဇွန်လအတွင်း တင်းမာမှုများ === ပဉ္စမအကျော့ ဆွေးနွေးပွဲကို ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ မေလ ၂၃ ရက်နေ့တွင် ရောမမြို့၌ ကျင်းပခဲ့သော်လည်း ထူးခြားသော တိုးတက်မှုတစ်စုံတစ်ရာ မရရှိဘဲ ပြီးဆုံးခဲ့သည်။ အမေရိကန်အရာရှိများက ဆွေးနွေးမှုများကို အပြုသဘောဆောင်သည်ဟု ဆိုသော်လည်း အီရန်၏ ယူရေနီယံသန့်စင်မှု အစီအစဉ်ကို အပြီးတိုင်ဖျက်သိမ်းရန် အမေရိကန်၏ တောင်းဆိုချက်အပေါ် သဘောထားကွဲလွဲမှုများ ပြင်းထန်နေဆဲဖြစ်သည်။ အီရန်ဘက်က သန့်စင်မှုအဆင့်ကို ကန့်သတ်ရန် လမ်းဖွင့်ထားသော်လည်း အစီအစဉ်တစ်ခုလုံးကို စွန့်လွှတ်ရန် တောင်းဆိုခြင်းသည် လက်ခံနိုင်ဖွယ်မရှိဘဲ ယင်းသို့တောင်းဆိုခြင်းက ဆွေးနွေးပွဲကို ပျက်ပြားစေလိမ့်မည်ဟု တုံ့ပြန်ခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း သမ္မတ ထရမ့်ကမူ ဆွေးနွေးပွဲများတွင် တိုးတက်မှုများ ရှိနေသည်ဟု အကောင်းမြင်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{cite web |date=May 26, 2025 |title=Trump Hints 'Something Good' Could Be Announced Soon On Iran Talks |url=https://www.rferl.org/a/trump-iran-nuclear-oman-negotiations-araqchi/33424114.html |access-date=June 15, 2025 |website=RadioFreeEurope/RadioLiberty}}</ref> ပဉ္စမအကျော့ ဆွေးနွေးပွဲ မတိုင်မီ ရက်သတ္တပတ်များအတွင်း အီရန်နှင့် နျူကလီးယားဆွေးနွေးမှုများ ပြုလုပ်ရန် အမေရိကန်၏ ဆုံးဖြတ်ချက်အပေါ် သမ္မတ ထရမ့် နှင့် အစ္စရေးဝန်ကြီးချုပ် [[ဘင်ဂျမင် နေတန်ယာဟု|နေတန်ယာဟု]]တို့အကြား တင်းမာမှုများ မြင့်တက်လာခဲ့သည်။ အစ္စရေးသည် ဤဆွေးနွေးပွဲများကို ၎င်း၏ လုံခြုံရေးအတွက် ကြီးမားသော ခြိမ်းခြောက်မှုအဖြစ် ရှုမြင်ပြီး သံတမန်နည်းလမ်းဖြင့် ကြိုးပမ်းမှုများကို ကန့်ကွက်ခဲ့သည့်အပြင် အီရန်နျူကလီးယားစက်ရုံများကို တစ်ဖက်သတ် စစ်ရေးအရ တိုက်ခိုက်မည်ဟု ခြိမ်းခြောက်ခဲ့သည်။ အီရန်သည်လည်း အမေရိကန် သို့မဟုတ် အစ္စရေး၏ တိုက်ခိုက်မှုများကို ပြင်ဆင်သည့်အနေဖြင့် ၎င်း၏ လေကြောင်းကာကွယ်ရေးစနစ်များကို အားဖြည့်ခြင်းနှင့် စစ်ရေးအရ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများ တိုးမြှင့်ခြင်းတို့ကို လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ဘဲလစ်စတစ်ဒုံးကျည်များအတွက် လိုအပ်သော တရုတ်နိုင်ငံထုတ် လောင်စာခဲ အစိတ်အပိုင်း အမြောက်အမြားကိုလည်း မှာယူခဲ့သည်။ အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး အာရတ်ချီက အီရန်အပေါ် စစ်ပြုခြင်းသည် အရှေ့အလယ်ပိုင်း တစ်ခုလုံးကို ပျက်စီးစေလိမ့်မည်ဟု သတိပေးခဲ့သည်။<ref>{{cite web |last=Cafiero |first=Giorgio |date=May 20, 2025 |title=Gulf tour: Trump sidelined Israel, but how deep is the rift? |url=https://www.newarab.com/analysis/gulf-tour-trump-sidelined-israel-how-deep-rift |access-date=June 15, 2025 |work=The New Arab |archive-date=29 March 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260329031553/https://www.newarab.com/analysis/gulf-tour-trump-sidelined-israel-how-deep-rift |url-status=dead }}</ref> မေလ ၂၆ ရက်နေ့တွင် ဩစတြီးယား ထောက်လှမ်းရေးအဖွဲ့က အီရန်သည် နျူကလီးယားထိပ်ဖူး တပ်ဆင်နိုင်သော တာဝေးပစ် ဒုံးကျည်များပါဝင်သည့် အဆင့်မြင့် နျူကလီးယားလက်နက် အစီအစဉ်ကို လုပ်ဆောင်နေကြောင်း အစီရင်ခံခဲ့သည်။ အီရန်က ဤအစီရင်ခံစာကို အခြေအမြစ်မရှိသော လုပ်ကြံဖန်တီးမှုဟု ဆိုကာ ပယ်ချခဲ့သည်။ ဇွန်လ ၂ ရက်နေ့တွင် ရိုက်တာသတင်းဌာနက အီရန်သည် အမေရိကန်၏ အဆိုပြုချက်ကို ငြင်းပယ်ရန် ပြင်ဆင်နေကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။ အီရန်အား ယူရေနီယံသန့်စင်မှု အကန့်အသတ်ဖြင့် ခွင့်ပြုနိုင်သည်ဟူသော ခန့်မှန်းချက်များ ထွက်ပေါ်လာပြီးနောက် အထက်လွှတ်တော်အမတ် ရှူးမားက ယင်းကိစ္စကို ရှင်းလင်းရန် ဝစ်ကော့ဖ်အား လွှတ်တော်သို့ လာရောက် ထွက်ဆိုရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။ အမေရိကန် အစိုးရနှင့် သမ္မတ ထရမ့်တို့က အီရန်အား ယူရေနီယံ သန့်စင်ခွင့် လုံးဝပြုမည်မဟုတ်ကြောင်း လူသိရှင်ကြား အခိုင်အမာ ပြောကြားခဲ့သည်။ အမေရိကန်သည် ဇွန်လ ၂ ရက်နေ့တွင် အီရန်အပေါ် ပိတ်ဆို့မှုအသစ်များကို ခေတ္တဆိုင်းငံ့ထားခဲ့သော်လည်း လေးရက်အကြာ ဇွန်လ ၆ ရက်နေ့တွင် လူပုဂ္ဂိုလ် ၁၀ ဦးနှင့် ငွေကြေးရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ကုမ္ပဏီ ၂၇ ခုအပေါ် ဒုတိယအဆင့် ပိတ်ဆို့မှုများ ထပ်မံချမှတ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web |last1=Fitsanakis |first1=Dr. Joseph |last2=Allen. |first2=Ian |date=June 2, 2025 |title=Austrian intelligence service report draws international attention over Iran nuke claims |url=https://intelnews.org/2025/06/02/01-3401/ |access-date=June 16, 2025 |website=intelNews.org}}</ref> === အမေရိကန်၏ အဆိုပြုချက်ကို အီရန်က ပယ်ချခြင်း === ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၉ ရက်နေ့တွင် အီရန်သည် ထရမ့်အစိုးရ၏ နျူကလီးယား သဘောတူညီချက်အသစ် အဆိုပြုချက်ကို ပယ်ချခဲ့သော်လည်း အိုမန်ကြားဝင်စေ့စပ်သူများမှတစ်ဆင့် တုံ့ပြန်အဆိုပြုချက် (Counteroffer) တစ်ရပ် တင်ပြရန် စီစဉ်နေကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ အက်စမေးလ် ဘာဂါယီက အမေရိကန်၏ အဆိုပြုချက်မှာ လက်ခံနိုင်ဖွယ်မရှိဘဲ လက်ရှိညှိနှိုင်းမှုများနှင့် ကိုက်ညီမှုမရှိကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ အဓိက သဘောထားကွဲလွဲသည့် အချက်များမှာ အီရန်၏ ပြည်တွင်း၌ ယူရေနီယံ ဆက်လက်သန့်စင်ခွင့်၊ အဆင့်မြင့်သန့်စင်ထားသော ယူရေနီယံ လက်ကျန်များကို ကိုင်တွယ်မည့်ပုံစံနှင့် စီးပွားရေးပိတ်ဆို့မှုများ ရုပ်သိမ်းပေးမည့် အခြေအနေများ ဖြစ်ကြသည်။ ထရမ့်က အီရန်၏ သန့်စင်မှုအစီအစဉ်ကို အပြီးတိုင်ဖျက်သိမ်းရန် တောင်းဆိုခဲ့သော်လည်း အီရန်ခေါင်းဆောင်များကမူ သန့်စင်ခွင့်မှာ ညှိနှိုင်း၍မရသော အချက်ဖြစ်သည်ဟု အခိုင်အမာ တုံ့ပြန်ခဲ့သည်။ အမေရိကန်၏ နောက်ဆုံးကမ်းလှမ်းချက်တွင် နျူကလီးယားဓာတ်အားပေးစက်ရုံများ တည်ဆောက်ရာ၌ ကူညီရန်နှင့် ဒေသတွင်း ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး စက်ရုံတစ်ခု မလည်ပတ်နိုင်မီအထိ အကန့်အသတ်ဖြင့် သန့်စင်ခွင့်ပြုရန် ပါဝင်သည်ဟု ဆိုသည်။ အီရန်ဘက်ကမူ ပိတ်ဆို့မှုများ ရုပ်သိမ်းခြင်းသည် လက်တွေ့ကျသော စီးပွားရေးအကျိုးအမြတ်များ ရရှိရမည်ဖြစ်ပြီး ပိတ်ဆို့မှုများ မရုပ်သိမ်းမီ ဘဏ်လုပ်ငန်းနှင့် ကုန်သွယ်ရေး ဆက်ဆံမှုများ ပြန်လည်ကောင်းမွန်လာမည်ဟု အာမခံချက်ပေးရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။<ref>{{cite web |last=Easter |first=Reagan |date=June 9, 2025 |title='Not Acceptable to Us': Iran Rejects U.S. Nuclear Proposal; IAEA Prepares to Censure the Regime |url=https://www.fdd.org/analysis/flash-briefs/2025/06/09/not-acceptable-to-us-iran-rejects-u-s-nuclear-proposal-iaea-prepares-to-censure-the-regime/ |access-date=June 16, 2025 |website=FDD}}</ref> ဇွန်လ ၁၀ ရက်နေ့တွင် သမ္မတ ထရမ့်က ဖောက်စ်နယူးစ်နှင့် အင်တာဗျူးရာ၌ အီရန်သည် ညှိနှိုင်းမှုများတွင် "ပိုမိုရန်လိုလာသည်" ဟု မှတ်ချက်ပြုခဲ့သည်။ နောက်တစ်နေ့တွင် အီရန်ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး အဇစ် နာဆီယာဇာဒီက အကယ်၍ ညှိနှိုင်းမှုများ ပျက်ပြားပြီး ပဋိပက္ခဖြစ်ပွားပါက ဒေသတွင်းရှိ အမေရိကန် အခြေစိုက်စခန်းများကို ပစ်မှတ်ထား တိုက်ခိုက်မည်ဟု သတိပေးခဲ့သည်။ ထရမ့်ကလည်း သဘောတူညီချက် မရရှိပါက စစ်ရေးအရ အရေးယူမည်ဟု ထပ်ခါတလဲလဲ ခြိမ်းခြောက်ခဲ့သလို ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး ဟက်ဂ်ဆက်ကလည်း ဆွေးနွေးပွဲများ မအောင်မြင်ပါက အမေရိကန်စစ်တပ်အနေဖြင့် အသင့်ဖြစ်နေပြီဟု ကြေညာခဲ့သည်။ ဇွန်လ ၁၂ ရက်နေ့တွင် IAEA က အီရန်သည် ၎င်း၏ နျူကလီးယားဆိုင်ရာ တာဝန်ဝတ္တရားများကို လိုက်နာခြင်းမရှိကြောင်း နှစ်ပေါင်း ၂၀ အတွင်း ပထမဆုံးအကြိမ် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ယင်းထုတ်ပြန်ချက်တွင် အီရန်သည် ကြေညာထားခြင်းမရှိသော နျူကလီးယားပစ္စည်းများနှင့် လှုပ်ရှားမှုများအပေါ် အကြိမ်ကြိမ် ဖြေရှင်းရန် ပျက်ကွက်ခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။ အီရန်က ဤဆုံးဖြတ်ချက်ကို နိုင်ငံရေးအရ ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ လုပ်ဆောင်ခြင်းဖြစ်သည်ဟု ဆိုကာ ပယ်ချခဲ့ပြီး နျူကလီးယားသန့်စင်မှုစခန်းအသစ် တည်ဆောက်ကာ အဆင့်မြင့် စင်ထရီဖျူး (Centrifuges) များ တပ်ဆင်သွားမည်ဟု ကြေညာခဲ့သည်။<ref name="jpost20250610">{{Cite web |date=June 10, 2025 |title=Donald Trump says Iran is becoming more aggressive in nuclear talks |url=https://www.jpost.com/middle-east/article-857235 |access-date=June 10, 2025 |website=The Jerusalem Post |language=en}}</ref> === ၁၂ ရက်ကြာစစ်ပွဲနှင့် ၂၀၂၅ အစ္စရေး၏ တိုက်ခိုက်မှုများ === {{main|အီရန်–အစ္စရေး စစ်ပွဲ}} ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁၃ ရက်နေ့မှစတင်၍ အစ္စရေးသည် အီရန်နိုင်ငံတစ်ဝန်းရှိ ပစ်မှတ်အမြောက်အမြားကို တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ဤတိုက်ခိုက်မှု၏ ရည်မှန်းချက်မှာ အီရန်အနေဖြင့် နျူကလီးယားလက်နက်များ ထုတ်လုပ်နိုင်ခြင်းမရှိစေရန် တားဆီးရန်ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။ အဆိုပါ တိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် အီရန်၏ အဓိက နျူကလီးယားစက်ရုံများ ထိခိုက်ပျက်စီးခဲ့ရုံသာမက အီရန်၏ ထိပ်တန်းစစ်ဘက်ခေါင်းဆောင် အချို့လည်း သေဆုံးခဲ့သည်။ ဒဏ်ရာရရှိသူများထဲတွင် အမေရိကန်နှင့် အီရန်အကြား ညှိနှိုင်းမှုများကို ကြီးကြပ်နေသည့် ခါမေနီ၏ နိုင်ငံရေးအကြံပေး အလီ ရှမ်ခါနီလည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။ ဤတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ဇွန်လ ၁၅ ရက်နေ့တွင် အိုမန်နိုင်ငံ၌ ကျင်းပရန် လျာထားသော ဆောက်ရွက်ဆဲ အမေရိကန်-အီရန် ဆွေးနွေးပွဲများကို အကန့်အသတ်မရှိ ရွှေ့ဆိုင်းခဲ့ရသည်။ အစ္စရေး၏ တိုက်ခိုက်မှုနှင့် ပတ်သက်၍ သမ္မတ ထရမ့်က အမေရိကန်အနေဖြင့် အစ္စရေးကို "သေချာပေါက်" ထောက်ခံကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပြီး ဆွေးနွေးပွဲများအတွက် သတ်မှတ်ထားသည့် ရက်ပေါင်း ၆၀ သက်တမ်းမှာလည်း ကုန်ဆုံးသွားပြီဖြစ်ကြောင်း ထည့်သွင်းပြောဆိုခဲ့သည်။<ref>{{cite web |date=June 13, 2025 |title=Iran's UN ambassador says 78 killed, 320 wounded in Israeli strikes – as it happened |url=https://www.theguardian.com/world/live/2025/jun/13/israel-iran-strikes-defence-minister-tehran-middle-east-live |access-date=June 14, 2025 |website=[[The Guardian]] |language=en}}</ref> ဇွန်လ ၁၇ ရက်နေ့တွင် အိမ်ဖြူတော်သည် ပဋိပက္ခများ ပိုမိုပြင်းထန်မလာစေရန်နှင့် ညှိနှိုင်းမှုများကို ပြန်လည်စတင်နိုင်ရန်အတွက် အထူးကိုယ်စားလှယ် ဝစ်ကော့ဖ်နှင့် အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး အဘတ်စ် အာရတ်ချီတို့ကို တွေ့ဆုံပေးရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သည်။ ထရမ့်သည် မြေအောက်ခံစစ်စခန်းများကို ဖျက်ဆီးနိုင်သည့် ဘန်ကာဖောက်ဗုံး (Bunker-buster bombs) များ အပါအဝင် အမေရိကန်၏ စစ်ရေးစွမ်းဆောင်ရည်များကို အသုံးချကာ အီရန်အပေါ် ဖိအားပေးခဲ့သည်။ ၎င်းက အီရန်အနေဖြင့် ခြွင်းချက်မရှိ လက်နက်ချရန် တောင်းဆိုမှုများကို တိုးမြှင့်လုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီး ထပ်မံစစ်ရေးအရ အရေးယူမည်ဟုလည်း သတိပေးခဲ့သည်။ အီရန်ဘက်ကလည်း တုံ့ပြန်ခြိမ်းခြောက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ထရန့်သည် သံတမန်နည်းလမ်းဖြင့် ဖြေရှင်းရန် တိုက်တွန်းခြင်းနှင့် ဖိအားပေးမှုများကို ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ရန် အချက်ပြခြင်းတို့ကို တစ်လှည့်စီ လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web |date=June 16, 2025 |title=How Trump went from opposing Israel's strikes on Iran to reluctant support |url=https://www.nbcnews.com/politics/national-security/trump-went-opposing-israels-strikes-iran-reluctant-support-rcna213091 |access-date=June 17, 2025 |publisher=NBC News}}</ref> === ၂၀၂၅ ခုနှစ် အမေရိကန်၏ တိုက်ခိုက်မှုများနှင့် အကျိုးဆက်များ === {{main|၂၀၂၅ အမေရိကန်၏ အီရန်နျူကလီးယားတိုက်ခိုက်မှု}} ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၂၁ ရက်နေ့တွင် သမ္မတ ထရမ့်၏ အမိန့်အရ အမေရိကန်စစ်တပ်သည် အီရန်နိုင်ငံရှိ ဖိုဒိုး (Fordow) ယူရေနီယံသန့်စင်စက်ရုံ၊ နာတန့်ဇ် (Natanz) နျူကလီးယားစက်ရုံနှင့် အစ္စဖာဟန် (Isfahan) နျူကလီးယား နည်းပညာစင်တာတို့ကို ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ဇွန်လ ၂၄ ရက်နေ့တွင် ထရန့်က အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးကို ကြေညာခဲ့ပြီး အမေရိကန် အဆင့်မြင့်အရာရှိများကလည်း အီရန်နှင့် ပဋိပက္ခများ ပိုမိုပြင်းထန်လာသည်ကို မလိုလားကြောင်း အလေးပေးပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |last1=Nagourney |first1=Eric |date=June 21, 2025 |title=U.S. Enters War With Iran, Striking Fordo Nuclear Site: Live Updates |url=https://www.nytimes.com/live/2025/06/21/world/iran-israel-trump |access-date=June 22, 2025 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331 |last2=Haberman |first2=Maggie}}</ref> တိုက်ခိုက်မှုများအပြီးတွင် အမေရိကန်အထူးကိုယ်စားလှယ် ဝစ်ကော့ဖ်က ဘက်စုံငြိမ်းချမ်းရေး သဘောတူညီချက်တစ်ရပ်အတွက် ဆွေးနွေးမှုများ ပြန်လည်စတင်ရန် ရည်ရွယ်၍ အမေရိကန်နှင့် အီရန်တို့အကြား တိုက်ရိုက်ဆွေးနွေးမှုများရော ကြားခံမှတစ်ဆင့် ဆွေးနွေးမှုများကိုပါ လုပ်ဆောင်နေကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ထို့အပြင် အီရန်အနေဖြင့် ယူရေနီယံသန့်စင်မှု အားလုံးကို ရပ်တန့်ရမည်ဟူသော အမေရိကန်၏ ရပ်တည်ချက်ကိုလည်း ၎င်းက အလေးပေး ပြောဆိုခဲ့သည်။ သမ္မတ ထရန့်က အီရန်၏ ပြန်လည်ထူထောင်ရေးတွင် ကူညီရန်အတွက် အကန့်အသတ်ဖြင့် ပိတ်ဆို့မှုများ ရုပ်သိမ်းပေးရန် စဉ်းစားခဲ့သော်လည်း ယင်းသည် အီရန်ဘက်က ပြေလည်အောင် လုပ်ဆောင်မည့် သဘောထားအပေါ်တွင်သာ မူတည်ကြောင်း ပြောကြားကာ ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် တိုက်တွန်းခဲ့သည်။<ref>{{Cite magazine|last=Schneid|first=Rebecca|date=June 28, 2025|title=Trump Issues Blistering Response After Iran Threatens U.S.|url=https://time.com/7298477/trump-iran-threat-khamenei-nuclear-bombs-sanctions/|access-date=June 29, 2025|magazine=Time|language=en|archive-date=15 April 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260415114816/https://time.com/7298477/trump-iran-threat-khamenei-nuclear-bombs-sanctions/|url-status=dead}}</ref> ဩဂုတ်လလယ်တွင် အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး အာရတ်ချီက အမေရိကန်နှင့် ထိရောက်သော နျူကလီးယားဆွေးနွေးပွဲများ ပြုလုပ်ရန် အခြေအနေမှာ မပြည့်စုံသေးကြောင်း ပြောကြားခဲ့သော်လည်း ကုလသမဂ္ဂ နျူကလီးယားစောင့်ကြည့်ရေးအဖွဲ့ (IAEA) နှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုကိုမူ ဖြတ်တောက်မည်မဟုတ်ကြောင်း အတည်ပြုခဲ့သည်။ အီရန်သည် နျူကလီးယား စည်းကမ်းချက်များကို ချိုးဖောက်နေသည်ဟူသော IAEA ၏ အစီရင်ခံစာ ထွက်ပေါ်လာပြီးနောက် တိုက်ခိုက်မှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်းကြောင့် အီရန်သည် ဥပဒေသစ်တစ်ရပ်ကို ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။ ယင်းဥပဒေအရ နောက်ထပ်စစ်ဆေးမှုမှန်သမျှကို ၎င်းတို့၏ အမျိုးသားလုံခြုံရေးကောင်စီက အတည်ပြုရမည်ဖြစ်ပြီး တိုက်ခိုက်မှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီးနောက်ပိုင်းတွင် IAEA စစ်ဆေးရေးမှူးများသည် အီရန်၏ စက်ရုံများသို့ သွားရောက်နိုင်ခြင်း မရှိကြတော့ပေ။<ref>{{cite web |last1=Magid |first1=Jacob |last2=Fabian |first2=Emanuel |date=August 20, 2025 |title=Iran says it's not ready to hold 'effective negotiations' on nuclear program with US |url=https://www.timesofisrael.com/iran-says-its-not-ready-to-hold-effective-negotiations-on-nuclear-program-with-us/ |access-date=August 21, 2025 |website=The Times of Israel |last3=Levaton |first3=Stav |last4=Magid |first4=Jacob |last5=Freiberg |first5=Nava |last6=Fabian |first6=Emanuel |last7=Levaton |first7=Stav |last8=Magid |first8=Jacob |last9=Fabian |first9=Emanuel |last10=Yohanan |first10=Nurit |last11=Sokol |first11=Sam |last12=Cramer |first12=Philissa}}</ref> === ၂၀၂၆ ခုနှစ် ညှိနှိုင်းမှုများနှင့် အစ္စလာမ္မာဘတ် ဆွေးနွေးပွဲ === {{main|၂၀၂၅-၂၀၂၆ အီရန် ဆန္ဒပြပွဲ}} ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၁၃ ရက်နေ့တွင် သမ္မတ ထရမ့်က အမေရိကန်အနေဖြင့် အီရန်နှင့် သဘောတူညီချက်ရရှိရန် အသင့်ရှိကြောင်းနှင့် အကောင်းမြင်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး အာရတ်ချီကလည်း "မျှတပြီး ညီညွတ်မှုရှိသော" မည်သည့်အဆိုပြုချက်ကိုမဆို စဉ်းစားမည်ဟု တုံ့ပြန်ခဲ့သော်လည်း ထိုစဉ်က ခိုင်မာသော မူဘောင်တစ်ရပ် မရှိသေးဘဲ ကြားခံများမှတစ်ဆင့်သာ သတင်းစကား ဖလှယ်ခဲ့ကြသည်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ် အစောပိုင်းတွင် အီရန်၌ စီးပွားရေးကျဆင်းမှုကြောင့် ဆန္ဒပြပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီးနောက် ညှိနှိုင်းမှုများ ပြန်လည်စတင်ခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၈ ရက်နေ့တွင် အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတို့က အီရန်ကို အကြီးအကျယ် တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ အီရန်၏ အဓိကခေါင်းဆောင် ခါမေနီနှင့် ညှိနှိုင်းရေးတွင် အဓိကကျသူ အလီ လာရီဂျာနီတို့ သေဆုံးခဲ့ပြီး ၂၀၂၆ အီရန်ပဋိပက္ခ စတင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web |author1=Jana Choukeir |author2=Ahmed Elimam |date=October 13, 2025 |title=US is ready for deal with Iran when Tehran is, Trump says |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/trump-says-ready-deal-with-iran-when-tehran-is-2025-10-13/ |access-date=October 17, 2025 |website=Reuters}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၈ ရက်နေ့တွင် ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ၏ ကြားဝင်စေ့စပ်မှုဖြင့် နှစ်ပတ်ကြာ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးကို သဘောတူညီခဲ့ကြသည်။ ယင်းနောက် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁၁ ရက်နှင့် ၁၂ ရက်နေ့တို့တွင် ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ၊ အစ္စလာမ္မာဘတ်မြို့၌ "အစ္စလာမ္မာဘတ် ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးပွဲ" (Islamabad Peace Talks) ကို ကျင်းပခဲ့သည်။ အမေရိကန်ဘက်မှ ဒုတိယသမ္မတ ဂျေဒီဗန့်စ်၊ အထူးကိုယ်စားလှယ် စတိဗ် ဝစ်ကော့ဖ်နှင့် ဂျာရက် ကွပ်ရှ်နာတို့ ဦးဆောင်ခဲ့ပြီး အီရန်ဘက်မှ လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ မိုဟာမက် ဘဂါ ဂါလီဘတ်နှင့် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး အာရတ်ချီတို့ တက်ရောက်ခဲ့ကြသည်။ ဤဆွေးနွေးပွဲသည် ၁၉၇၉ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း နှစ်နိုင်ငံအကြား အဆင့်မြင့်ဆုံး တိုက်ရိုက်တွေ့ဆုံမှု ဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Bachega |first=Hugo |date=February 6, 2026 |title=Talks with US set to continue after 'good beginning', Iran's foreign minister says |url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/cr57g1y8286o |access-date=February 8, 2026 |website=BBC News |language=en-GB}}</ref> ၂၁ နာရီကြာ ဆွေးနွေးခဲ့သော်လည်း ယူရေနီယံသန့်စင်မှု အစီအစဉ် အပြီးတိုင်ဖျက်သိမ်းရေးနှင့် ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြား (Strait of Hormuz) ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ရေးတို့တွင် သဘောထားကွဲလွဲမှုများကြောင့် သဘောတူညီချက် မရရှိဘဲ ပြီးဆုံးခဲ့သည်။ ဂျေဒီဗန့်စ်က အီရန်သည် ၎င်း၏ နျူကလီးယားအစီအစဉ်ကို စွန့်လွှတ်ရန် ငြင်းဆန်နေသည့်အတွက် ဆွေးနွေးပွဲ ပျက်ပြားခဲ့ရခြင်းဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ အီရန်ဘက်ကမူ စစ်လျော်ကြေးပေးရန်နှင့် ပိတ်ဆို့ထားသော ပိုင်ဆိုင်မှုများကို ပြန်လည်လွှတ်ပေးရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။ လက်ရှိတွင် သမ္မတ ထရမ့်က နောက်ထပ် ဆွေးနွေးပွဲများကို ဧပြီလ ၁၇ ရက်မှ ၁၉ ရက်အတွင်း ပြုလုပ်ရန် စဉ်းစားနေသော်လည်း ရက်စွဲကို အတည်မပြုရသေးဘဲ တင်းမာမှုများ ဆက်လက်ရှိနေဆဲဖြစ်သည်။<ref>{{Cite news |last=Borger |first=Julian |date=2026-04-15 |title=US and Iran in indirect talks to extend two-week ceasefire |url=https://www.theguardian.com/world/2026/apr/15/us-iran-indirect-talks-middle-east-war-ceasefire |access-date=2026-04-16 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> === ၂၀၂၆ ခုနှစ် ပထမအကျော့ (မတ်စကတ်ဆွေးနွေးပွဲ) === ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၆ ရက်နေ့တွင် အမေရိကန်နှင့် အီရန်တို့သည် အိုမန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဘာဒါ ဘင် ဟာမက် အယ်လ် ဘူဆိုက်ဒီ၏ ကြားဝင်စေ့စပ်မှုဖြင့် အိုမန်နိုင်ငံ၊ မတ်စကတ်မြို့၌ သွယ်ဝိုက်သောနည်းဖြင့် ဆွေးနွေးမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ အမေရိကန်အရာရှိများက ဤဆွေးနွေးပွဲများ၏ ထိရောက်မှုအပေါ် သံသယရှိခဲ့ကြပြီး နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး မာကို ရူဘီယိုက "ဒီလူတွေနဲ့ သဘောတူညီချက်ရဖို့ဆိုတာ ကျွန်တော် မသေချာဘူး" ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ ဒုတိယသမ္မတ ဂျေဒီဗန့်စ်ကလည်း နိုင်ငံကို အမှန်တကယ် ဦးဆောင်နေသည့် အဓိကခေါင်းဆောင်ကိုယ်တိုင် ညှိနှိုင်းမှုများတွင် ပါဝင်ခြင်းမရှိသည့်အတွက် သံတမန်ရေးရာ လမ်းကြောင်းတွင် အဟန့်အတားများ ဖြစ်ပေါ်နေရကြောင်း စိတ်ပျက်လက်ပျက် ပြောဆိုခဲ့သည်။ အီရန်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ကို နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး အဘတ်စ် အာရတ်ချီက ဦးဆောင်ခဲ့ပြီး အမေရိကန်ဘက်မှ စတိဗ် ဝစ်ကော့ဖ်၊ ဂျဲရက် ကွတ်ရှ်နာ နှင့် CENTCOM တပ်မှူး အက်ဒ်မီရယ် ဘရက် ကူးပါး တို့ တက်ရောက်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |last1=Ebrahim |first1=Nadeen |last2=Salem |first2=Mostafa |date=February 6, 2026 |title=Trump confirms more talks with Iran as Tehran stands firm on nuclear enrichment. Here's what to know |url=https://www.cnn.com/2026/02/06/middleeast/us-iran-oman-talks-explained-intl |access-date=February 8, 2026 |publisher=CNN |language=en}}</ref> တိုက်ရိုက်ဆွေးနွေးမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်ဟူသော ကနဦးသတင်းမှားအချို့ ထွက်ပေါ်ခဲ့သော်လည်း အာရတ်ချီသည် အမေရိကန်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့နှင့် လူကိုယ်တိုင် ထိပ်တိုက်တွေ့ဆုံခဲ့ခြင်းမရှိဘဲ ဆွေးနွေးပွဲတစ်ခုလုံးကို အိုမန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးကသာ ကြားခံဆောင်ရွက်ပေးခဲ့သည်။ အီရန်၏ နျူကလီးယားအစီအစဉ်ကို အဓိကထား ဆွေးနွေးခဲ့ကြပြီး အီရန်အရာရှိများက ပြင်ပသို့ "အစကောင်းသည်" ဟု ထုတ်ဖော်ပြောဆိုခဲ့ကြသော်လည်း အီရန်နိုင်ငံအတွင်းရှိ သောကြာနေ့ ဝတ်ပြုပွဲများတွင်မူ သံတမန်ရေးရာ အလားအလာများကို ပယ်ချသည့် ဟောပြောမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ကြရာ ယင်းမှာ အလီ ခါမေနီ၏ ရုံးခန်းမှ ထွက်ပေါ်လာသည့် သတင်းစကား ဖြစ်နိုင်ဖွယ်ရှိသည်။ နှစ်ဖက်စလုံးက အပြန်အလှန် ယုံကြည်မှု ကင်းမဲ့နေသော်လည်း သံတမန်ရေးရာ ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ရန် သဘောတူညီခဲ့ကြသည်။ လီမွန် (Le Monde) သတင်းစာ၏ အဆိုအရ အီရန်သည် အမေရိကန်၏ တိုက်ခိုက်မှုကို နှောင့်နှေးစေရန်အတွက် ညှိနှိုင်းမှုလုပ်ငန်းစဉ်ကို အချိန်ဆွဲရန် ကြိုးပမ်းခဲ့ပြီး အမေရိကန်ကမူ သဘောတူညီချက်ကို အမြန်ဆုံးရရှိရန် ကြိုးစားခဲ့ကြောင်း သိရသည်။<ref>{{cite web |date=February 9, 2026 |title=Iran offers to dilute enriched uranium in exchange for full sanctions relief |url=https://www.euronews.com/2026/02/09/iran-offers-to-dilute-enriched-uranium-in-exchange-for-full-sanctions-relief |publisher=Euronews}}</ref> အီရန်အစိုးရအတွင်းရှိ သဘောထားတင်းမာသူများက ဤညှိနှိုင်းမှုများကို ဝေဖန်ခဲ့ကြသော်လည်း အစိုးရဘက်ကမူ ပိတ်ဆို့မှုအားလုံးကို ရုပ်သိမ်းပေးမည်ဆိုပါက ကျန်ရှိနေသော ၆၀ ရာခိုင်နှုန်း သန့်စင်ပြီး ယူရေနီယံများကိစ္စရပ်များနှင့် ကမ်းလှမ်းခဲ့သည်။ သမ္မတ ထရမ့်က သဘောတူညီချက် မရရှိပါက ပါရှန်းပင်လယ်ကွေ့သို့ ဒုတိယမြောက် လေယာဉ်တင်သင်္ဘောတစ်စင်း စေလွှတ်မည်ဟု ကြေညာခဲ့သလို ကာတာရှိ အယ်လ်အူဒိုက် လေတပ်စခန်းတွင်လည်း အမေရိကန် ဒုံးကျည်ပစ်စင်များကို ကာကွယ်ရေးအတွက် တပ်ဆင်ခဲ့သည်။ တစ်ချိန်တည်းမှာပင် အီရန်၌ တရုတ်နိုင်ငံထုတ် ခေတ်မီ ရေဒါစနစ်များကို တပ်ဆင်ထားကြောင်း သတင်းများ ထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။ အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး အာရတ်ချီသည် အီရန်အပေါ် ဖိအားများ ပိုမိုပေးရန် တိုက်တွန်းခဲ့သည့် ဂျာမနီအဓိပတိ မားဇ် (Merz) ကိုလည်း ဝေဖန်ပြစ်တင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web |date=February 5, 2026 |title=Iranian FM Criticizes German Chancellor's Anti-Iran Stance |url=https://wanaen.com/iranian-fm-criticizes-german-chancellors-anti-iran-stance/ |access-date=February 15, 2026 |website=Iran International}}</ref> === ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဒုတိယအကျော့နှင့် အီရန်၏ ငြင်းပယ်မှု === ဒုတိယအကျော့ ဆွေးနွေးပွဲ မတိုင်မီတွင် အီရန်ဘက်မှ အလီ လာရီဂျာနီသည် ကာတာစော်ဘွား ရှိတ် တာမင် ဘင် ဟာမက် အယ်လ် သာနီနှင့် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးခဲ့သည်။ အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး အဘတ်စ် အာရတ်ချီက ၎င်းတို့သည် သမ္မတ [[ဘာရက် အိုဘားမား|အိုဘားမား]] လက်ထက်ကချုပ်ဆိုခဲ့သော JCPOA ထက် ပိုမိုကောင်းမွန်သည့် နျူကလီးယား ငြိမ်းချမ်းရေး သဘောတူညီချက်တစ်ရပ် ရရှိရန် ညှိနှိုင်းနေခြင်းဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ထို့အပြင် အီရန်၏ ဒုံးကျည်များသည် ညှိနှိုင်းမှု၏ အဓိကအချက်မဟုတ်သလို ပိတ်ဆို့မှုများ၏ ပစ်မှတ်လည်း မဖြစ်သင့်ကြောင်း ၎င်းက ဆိုသည်။ လာရီဂျာနီကလည်း သဘောတူညီချက်တစ်ရပ် ရရှိပြီးပါက ယင်းကို ဆက်လက်တိုးချဲ့သွားနိုင်ကြောင်း ပြောဆိုခဲ့သည်။ သမ္မတ ထရမ့်ကမူ နောက်လအတွင်း သဘောတူညီချက်အတွက် ဆွေးနွေးမှုများ အလွန်လျင်မြန်စွာ ပြေလည်သွားလိမ့်မည်ဟု ခန့်မှန်းပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{cite web |date=February 11, 2026 |title=Larijani Leaves Muscat for Doha |url=https://wanaen.com/larijani-leaves-muscat-for-doha/ |access-date=February 15, 2026 |publisher=WANA}}</ref> သို့သော်လည်း ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၇ ရက်နေ့တွင် အီရန်၏ အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင် အလီ ခါမေနီက ထရမ့်သတ်မှတ်ထားသော နျူကလီးယား ငြိမ်းချမ်းရေး သဘောတူညီချက်ဆိုင်ရာ စည်းကမ်းချက်များကို လက်ခံရန် ငြင်းဆန်ခဲ့သည်။ ခါမေနီက ထရမ့်အနေဖြင့် အစ္စလာမ္မစ်သမ္မတနိုင်ငံတော်ကို ဖြုတ်ချနိုင်စွမ်းရှိမည်မဟုတ်ကြောင်းနှင့် အမေရိကန်ရေတပ်ကိုလည်း နှစ်မြှုပ်ပစ်နိုင်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည့်အပြင် နိုင်ငံအတွင်း ယုံကြည်မှုနှင့် တည်ငြိမ်မှုများ ပြန်လည်တည်ဆောက်ရန် တိုက်တွန်းခဲ့သည်။ မတ်လ ၂ ရက်နေ့တွင် အမေရိကန်၏ အရှေ့အလယ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အထူးကိုယ်စားလှယ် စတိဗ် ဝစ်ကော့ဖ်က အီရန်သည် ၎င်း၏ ယူရေနီယံသန့်စင်ခွင့်ကို "စွန့်လွှတ်၍မရသော အခွင့်အရေး" အဖြစ် အခိုင်အမာ တောင်းဆိုကာ အမေရိကန်၏ သန့်စင်မှု လုံးဝမပြုလုပ်ရဟူသော အဆိုပြုချက်ကို ပယ်ချခဲ့ကြောင်း ထုတ်ဖော်ပြောကြားခဲ့သည်။ အီရန်ဘက်က ၎င်းတို့တွင်ရှိသော ၆၀ ရာခိုင်နှုန်း သန့်စင်ပြီး ယူရေနီယံ ၄၆၀ ကီလိုဂရမ်သည် နျူကလီးယားဗုံး ၁၁ လုံး ထုတ်လုပ်နိုင်သည်ဟု ကြွားဝါပြောဆိုခဲ့သည့် သတင်းများလည်း ထွက်ပေါ်လာခဲ့သည်။ အချို့သော ပညာရှင်များကမူ အမေရိကန် ညှိနှိုင်းရေးမှူးများသည် အီရန်၏ သန့်စင်မှုလုပ်ငန်းကို နှစ်အနည်းငယ်ကြာ ဆိုင်းငံ့ထားမည့် ကမ်းလှမ်းချက်နှင့် အမေရိကန်၏ နျူကလီးယားလောင်စာ ထောက်ပံ့မှုအပေါ် အီရန်က အဘယ်ကြောင့် မယုံကြည်ရသနည်းဟူသော အချက်များကို နားလည်မှုလွဲခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်နိုင်ကြောင်း သုံးသပ်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |date=February 17, 2026 |title=Iran upbeat after US talks but Vance says 'red lines' not met |url=https://www.france24.com/en/live-news/20260217-iran-united-states-hold-new-talks-in-geneva |access-date=February 18, 2026 |publisher=France 24 |language=en}}</ref><ref>{{cite web |date=February 17, 2026 |title=Khamenei to Trump: You won't depose Islamic Republic |url=https://www.iranintl.com/en/202602176289 |access-date=February 17, 2026 |website=Iran International}}</ref> === ရာဇသံနှင့် တတိယအကျော့ (ဂျီနီဗာဆွေးနွေးပွဲ) === ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၀ ရက်နေ့တွင် သမ္မတ ထရန့်သည် အီရန်နိုင်ငံအနေဖြင့် ၁၀ ရက်အတွင်း သဘောတူညီချက်တစ်ရပ် ရရှိအောင် ဆောင်ရွက်ရန်၊ သို့မဟုတ်ပါက အမေရိကန်က အီရန်ကို တိုက်ခိုက်မည်ဖြစ်ကြောင်း ရာဇသံပေးခဲ့သည်။ ထိုနေ့မှာပင် အီရန် ရေနံနှင့် စွမ်းအင်ဝန်ကြီးက နျူကလီးယား သဘောတူညီချက် ရရှိပါက အီရန်အနေဖြင့် အမေရိကန်သို့ ရေနံရောင်းချနိုင်ခြေ ရှိကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=February 20, 2026 |title=Trump signals Iran deal deadline as reports point to limited strike plans |url=https://www.iranintl.com/en/202602203607 |access-date=February 21, 2026 |website=Iran International |language=en}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၅ ရက်နေ့တွင် အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး အဘတ်စ် အာရတ်ချီက စစ်ရေးပဋိပက္ခကို ရှောင်ရှားနိုင်မည့် "သမိုင်းဝင်" သဘောတူညီချက်တစ်ရပ်သည် ဂျီနီဗာဆွေးနွေးပွဲ မတိုင်မီတွင် "လက်တစ်ကမ်းအကွာ" သို့ ရောက်ရှိနေပြီဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ၎င်းက ပဋိပက္ခများ ပိုမိုပြင်းထန်မလာစေရန်အတွက် သံတမန်နည်းလမ်းကို ဦးစားပေးရမည်ဟု အလေးပေးပြောဆိုခဲ့သည်။ ဒေသတွင်း၌ အမေရိကန်စစ်အင်အား တိုးမြှင့်ချထားမှုများ ရှိနေသော်လည်း အီရန်သည် နျူကလီးယားလက်နက် ထုတ်လုပ်ခြင်းကို ဆန့်ကျင်သည့် ခိုင်မာသော ရပ်တည်ချက်ရှိကြောင်းနှင့် ငြိမ်းချမ်းသော နျူကလီးယားနည်းပညာ အသုံးပြုခွင့်ကို ကာကွယ်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း အာရတ်ချီက လူမှုကွန်ရက်မှတစ်ဆင့် ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{cite news |last1=Rowlands |first1=Lyndal |date=February 25, 2026 |title=Iran's FM says deal with US 'within reach'; Trump says he prefers diplomacy |url=https://www.aljazeera.com/news/2026/2/25/irans-fm-says-deal-with-us-within-reach-if-diplomacy-given-priority |publisher=Al Jazeera}}</ref> အိုမန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဘာဒါ အယ်လ် ဘူဆိုက်ဒီ၏ ကြားဝင်စေ့စပ်မှုဖြင့် တတိယအကျော့ သွယ်ဝိုက်သော ဆွေးနွေးပွဲကို ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၆ ရက်နေ့တွင် ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံ၊ ဂျီနီဗာမြို့ရှိ ကုလသမဂ္ဂဆိုင်ရာ အိုမန်သံအမတ်ကြီး၏ နေအိမ်၌ ကျင်းပခဲ့သည်။ အဆိုပါ ဆွေးနွေးပွဲကို နံနက်ပိုင်းနှင့် ညနေပိုင်းဟူ၍ ခွဲခြားပြုလုပ်ခဲ့ပြီး ကြားဖြတ်အချိန်တွင် အမေရိကန်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့သည် ယူကရိန်းကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့နှင့် တွေ့ဆုံခဲ့သည်။ ဆွေးနွေးပွဲတွင် အီရန်၏ နျူကလီးယားအစီအစဉ်ကို အဓိကထား ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။ သို့သော်လည်း ဝေါလ်စထရိ ဂျာနယ် (Wall Street Journal) ၏ အစီရင်ခံစာအရ အမေရိကန်၏ တင်းကျပ်သော တောင်းဆိုမှုများကြောင့် နှစ်ဖက်စလုံးသည် သဘောတူညီချက်ရရှိရန် အလွန်ဝေးကွာနေဆဲ ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။ အမေရိကန်ကိုယ်စားလှယ်များဖြစ်ကြသော စတိဗ် ဝစ်ကော့ဖ်နှင့် ဂျဲရက် ကွတ်ရှ်နာတို့က အီရန်အနေဖြင့် ဖိုဒိုး၊ နာတန့်ဇ်နှင့် အစ္စဖာဟန်ရှိ အဓိက နျူကလီးယားစက်ရုံ သုံးခုလုံးကို ဖျက်ဆီးပစ်ရန်နှင့် ကျန်ရှိနေသော သန့်စင်ပြီး ယူရေနီယံ အားလုံးကို အမေရိကန်သို့ လွှဲပြောင်းပေးရန် တောင်းဆိုခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite news |last=Dupraz-Dobias |first=Paula |date=February 26, 2026 |title=Negotiators mount one more attempt in Geneva to prevent US-Iran war |url=https://genevasolutions.news/peace-humanitarian/negotiators-mount-last-ditch-attempt-in-geneva-to-prevent-us-iran-war |archive-url=https://web.archive.org/web/20260227055533/https://genevasolutions.news/peace-humanitarian/negotiators-mount-last-ditch-attempt-in-geneva-to-prevent-us-iran-war |archive-date=February 27, 2026 |access-date=February 27, 2026 |work=Geneva Solutions}}</ref> === တတိယအကျော့အပြီး တင်းမာမှုများနှင့် စစ်ပွဲအကြိုအခြေအနေ === ဘလွန်းဘတ်သတင်းဌာန (Bloomberg News) ၏ အဆိုအရ အမေရိကန်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့သည် တတိယအကျော့ ဆွေးနွေးပွဲရလဒ်များအပေါ် စိတ်ပျက်စွာဖြင့် ဂျီနီဗာမြို့မှ ထွက်ခွာခဲ့ကြသော်လည်း အီရန်နှင့် အိုမန်အရာရှိများကမူ ပိုမိုအကောင်းမြင်ခဲ့ကြသည်။ အိုမန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဘာဒါ အယ်လ်ဘူဆိုက်ဒီက လူမှုကွန်ရက် X ပေါ်တွင် "သိသာထင်ရှားသော တိုးတက်မှု" ရရှိခဲ့သည်ဟု ရေးသားခဲ့သည်။ သမ္မတ ထရန့်က ဒေသတွင်း၌ စစ်အင်အားများ တိုးမြှင့်ချထားနေသော်လည်း နှစ်ဖက်စလုံးက နောက်တစ်ပတ်အတွင်း ပြန်လည်တွေ့ဆုံရန် သဘောတူညီခဲ့ကြသည့်အတွက် သံတမန်ရေးရာ လမ်းစများ ပွင့်နေဆဲဖြစ်ကြောင်း ဘလွန်းဘတ်က ဖော်ပြခဲ့သည်။<ref name="Bartenstein">{{Cite news |last=Bartenstein |first=Ben |date=February 26, 2026 |title=New Iran Talks Set for Next Week as US Builds Up Forces |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2026-02-26/us-iran-to-hold-talks-at-technical-level-next-week-oman-says?embedded-checkout=true |url-access=subscription |access-date=February 28, 2026 |publisher=Bloomberg L.P. |last2=Sykes |first2=Patrick |last3=Najafizada |first3=Eltaf}}</ref> အခြားသော သတင်းအစီရင်ခံစာများနှင့်မတူဘဲ အိုမန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးက အီရန်သည် ၎င်းတို့ထံတွင် သန့်စင်ပြီး ယူရေနီယံ လက်ကျန် လုံးဝမထားရှိရန် (Zero stockpiles) နှင့် IAEA ၏ အပြည့်အဝ စစ်ဆေးမှုကို ခံယူရန် အဆိုပြုခဲ့ကြောင်း ထုတ်ဖော်ပြောကြားခဲ့သည်။ ဤအချက်သည် အီရန်အနေဖြင့် နျူကလီးယားဗုံး ထုတ်လုပ်နိုင်ခြင်း မရှိစေရန် သေချာစေမည့် အရေးကြီးဆုံး အောင်မြင်မှုဖြစ်သည်ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။ အကယ်၍ သန့်စင်ပြီးသား ပစ္စည်းများကို သိုလှောင်ထားခြင်း မရှိပါက နျူကလီးယားဗုံး ဖန်တီးရန် နည်းလမ်းမရှိတော့ကြောင်း အယ်လ်ဘူဆိုက်ဒီက ရှင်းလင်းပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-02-28 |title=Peace within reach as Iran agrees no nuclear material stockpile: Oman FM |url=https://www.aljazeera.com/news/2026/2/28/peace-within-reach-as-iran-agrees-no-nuclear-material-stockpile-oman-fm |website=Al Jazeera}}</ref> တတိယအကျော့ ဆွေးနွေးပွဲ မတိုင်မီတွင် အမေရိကန်က အရှေ့အလယ်ပိုင်း၌ စစ်အင်အားများ ထပ်မံဖြည့်တင်းနေစဉ် အီရန်သည် ၆ ရက်အတွင်း ရေနံစည်ပေါင်း သန်း ၂၀ ကို သင်္ဘောများပေါ်သို့ အလျင်အမြန် တင်ဆောင်ကာ ပြည်ပသို့ တင်ပို့ရန် ပြင်ဆင်ခဲ့သည်။ အီရန် လုံခြုံရေးကော်မရှင်ကလည်း စစ်ပွဲဖြစ်ပွားပါက ဒေသတွင်းရှိ နိုင်ငံအားလုံးကို စစ်ပွဲအတွင်းသို့ ဆွဲသွင်းမည်ဟု ခြိမ်းခြောက်ခဲ့သည်။ အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတို့၏ တိုက်ခိုက်မှုများ မစတင်မီ တစ်ရက်အလို ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၇ ရက်နေ့တွင် အီရန်ရှိ နိုင်ငံခြားသံရုံးအချို့ကို စတင်ရွှေ့ပြောင်းခဲ့ကြသည်။ အိမ်ဖြူတော်၏ ထုတ်ပြန်ချက်အရ အီရန်သည် ၎င်း၏ နျူကလီးယားအစီအစဉ်ကို ဖျက်သိမ်းမည့်အစား အမေရိကန်၏ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုဖြင့် အရပ်ဘက်နျူကလီးယားစီမံကိန်း လုပ်ဆောင်ရန် အဆိုပြုချက်ကို ပယ်ချခဲ့ကြောင်း သိရသည်။<ref>{{Cite news |date=February 28, 2026 |title=Iran designated as a state sponsor of wrongful detention, Rubio says |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/iran-designated-state-sponsor-wrongful-detention-rubio-says-2026-02-27/ |access-date=March 3, 2026 |work=Reuters}}</ref> === စတုတ္ထအကျော့ (မအောင်မြင်ခဲ့သော အစီအစဉ်) === တတိယအကျော့ ဆွေးနွေးပွဲအပြီးတွင် စတုတ္ထအကျော့ ဆွေးနွေးပွဲကို ဩစတြီးယားနိုင်ငံ၊ ဗီယင်နာမြို့၌ ကျင်းပရန် လျာထားခဲ့သည်။ အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး အာရတ်ချီက နည်းပညာဆိုင်ရာ အဖွဲ့များနှင့် IAEA မှ ကျွမ်းကျင်သူများသည် ဖေဖော်ဝါရီလ နောက်ဆုံးပတ် တနင်္လာနေ့တွင် ဗီယင်နာ၌ တွေ့ဆုံကြမည်ဟု ပြောကြားခဲ့သော်လည်း တိုက်ခိုက်မှုများ စတင်ခဲ့သဖြင့် အဆိုပါ ဆွေးနွေးပွဲမှာ ပျက်ပြားသွားခဲ့သည်။<ref name="Bartenstein2">{{Cite news |last=Bartenstein |first=Ben |date=February 26, 2026 |title=New Iran Talks Set for Next Week as US Builds Up Forces |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2026-02-26/us-iran-to-hold-talks-at-technical-level-next-week-oman-says?embedded-checkout=true |url-access=subscription |access-date=February 28, 2026 |publisher=Bloomberg L.P. |last2=Sykes |first2=Patrick |last3=Najafizada |first3=Eltaf}}</ref> === ၂၀၂၆ အီရန်စစ်ပွဲအတွင်း အခြေအနေများ === {{main|၂၀၂၆ အစ္စရေး–အမေရိကန်တို့၏ အီရန်အပေါ် တိုက်ခိုက်မှု}} ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၈ ရက်နေ့တွင် အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတို့သည် အီရန်နိုင်ငံရှိ စစ်ဘက်နှင့် အစိုးရပစ်မှတ်များကို လေကြောင်းမှ ပြင်းထန်စွာ စတင်တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ ၂၀၂၆ အီရန်စစ်ပွဲ စတင်ခဲ့သည်။ ယင်းတိုက်ခိုက်မှုများအတွင်း အီရန်၏ အဓိကခေါင်းဆောင် အလီ ခါမေနီ၊ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး အဇစ် နာဆီယာဇာဒီနှင့် တော်လှန်ရေးအစောင့်တပ်ဖွဲ့ (IRGC) အရာရှိချုပ် မိုဟာမက် ပတ်ပူရ် တို့ သေဆုံးခဲ့သည်။ အိုမန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးက ဤတိုက်ခိုက်မှုသည် အလေးအနက်ထား လုပ်ဆောင်နေသော ညှိနှိုင်းမှုများကို ဖျက်ဆီးလိုက်ခြင်းဖြစ်ကြောင်း ပြစ်တင်ပြောဆိုခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=March 1, 2026 |title=Iran attacks luxury hotels and airports in Dubai |url=https://www.lemonde.fr/en/international/article/2026/03/01/iran-attacks-luxury-hotels-and-airports-in-dubai_6750972_4.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20260301192820/https://www.lemonde.fr/en/international/article/2026/03/01/iran-attacks-luxury-hotels-and-airports-in-dubai_6750972_4.html |archive-date=March 1, 2026 |access-date=March 1, 2026 |work=Le Monde}}</ref> မတ်လအတွင်း သမ္မတ ထရမ့်က အီရန်ဘက်က ဆွေးနွေးလိုသဖြင့် ၎င်းက သဘောတူခဲ့သည်ဟု ဆိုသော်လည်း အီရန်အမျိုးသားလုံခြုံရေးကောင်စီ အတွင်းရေးမှူး အလီ လာရီဂျာနီက ဆွေးနွေးပွဲမှန်သမျှကို ပယ်ချခဲ့သည်။ မတ်လ ၆ ရက်နေ့တွင် ထရမ့်က "ခြွင်းချက်မရှိ လက်နက်ချခြင်းမှတစ်ပါး အခြားသဘောတူညီချက် မရှိစေရ" ဟု ရာဇသံပေးခဲ့ပြီး မတ်လ ၉ ရက်တွင် စစ်ပွဲမှာ ပြီးဆုံးလုနီးပါး ဖြစ်နေပြီဟု ပြောကြားခဲ့သော်လည်း တိုက်ပွဲများမှာ ဆက်လက်ပြင်းထန်နေခဲ့သည်။<ref>{{cite news |date=6 March 2026 |title=Trump demands 'unconditional surrender' from Iran as Putin speaks with Iran's president |url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/c5yq82k1wk8o |work=[[BBC News]]}}</ref> === အစ္စလာမ္မာဘတ် ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးပွဲ (လက်ရှိအခြေအနေ) === ဧပြီလဆန်းတွင် ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ၏ ကြားဝင်စေ့စပ်မှုဖြင့် နှစ်ပတ်ကြာ ယာယီအပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးကို ဧပြီလ ၈ ရက်နေ့တွင် သဘောတူညီခဲ့ကြသည်။ ယင်းနောက် ဧပြီလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် ဒုတိယသမ္မတ ဂျေဒီဗန့်စ် ဦးဆောင်သော အမေရိကန်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့သည် ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ၊ အစ္စလာမ္မာဘတ်မြို့၌ အီရန်အရာရှိများနှင့် ၂၁ နာရီကြာ တိုက်ရိုက်တွေ့ဆုံ ဆွေးနွေးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-04-11 |title=Iran War Live Updates: Vance Lands in Pakistan for Peace Talks With Iran |url=https://www.nytimes.com/live/2026/04/11/world/iran-war-trump-talks-pakistan |access-date=2026-04-11 |website=www.nytimes.com |language=en}}</ref> သို့သော်လည်း အီရန်ဘက်က ၎င်းတို့၏ နျူကလီးယားအစီအစဉ်ကို စွန့်လွှတ်ရန် ငြင်းဆန်ခဲ့သလို ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြား ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ရေး ကိစ္စများတွင်လည်း သဘောတူညီချက် မရရှိဘဲ ဧပြီလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် ဆွေးနွေးပွဲ ပျက်ပြားခဲ့သည်။ ယင်းနောက် ဧပြီလ ၁၃ ရက်နေ့တွင် သမ္မတ ထရန့်က အီရန်ဆိပ်ကမ်းအားလုံးကို ရေတပ်ဖြင့် ပိတ်ဆို့ရန် (Naval Blockade) အမိန့်ပေးခဲ့သည်။ ယနေ့ ဧပြီလ ၁၆ ရက်နေ့တွင် အမေရိကန် ဗဟိုစစ်ဌာနချုပ် (CENTCOM) က အဆိုပါ ရေတပ်ပိတ်ဆို့မှု လုပ်ငန်းစဉ်များကို စတင်အကောင်အထည်ဖော်နေပြီဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။<ref>{{Cite web |last=Shahid |first=Ariba |last2=Bukhari |first2=Mubasher |date=April 14, 2026 |title=US, Iranian teams could return to Islamabad for peace talks this week, five sources say |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/us-iranian-teams-could-return-islamabad-peace-talks-this-week-four-sources-say-2026-04-14/ |access-date=April 14, 2026 |website=Reuters}}</ref> === ၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လနှောင်းပိုင်း ဝါဒဖြန့်မှုများနှင့် သဘောထားတင်းမာမှုများ === ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂၃ ရက်နေ့တွင် သမ္မတ ထရမ့်က အီရန်နှင့် "အလွန်ကောင်းမွန်ပြီး အကျိုးရှိသော ဆွေးနွေးမှုများ" ရှိနေသည်ဟု ဆိုကာ ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြား ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ရေးအတွက် ပေးထားသော ရာဇသံကို ရွှေ့ဆိုင်းခဲ့သည်။ အမေရိကန်သည် အီရန်ရှိ "ထိပ်တန်းပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦး" နှင့် စကားပြောဆိုနေပြီး အီရန်ဘက်ကသာ သဘောတူညီချက်ရယူရန် စတင်ဆက်သွယ်လာခြင်းဖြစ်ကြောင်း ၎င်းက ဆိုသည်။ သို့သော်လည်း IRGC နှင့် ဆက်နွှယ်နေသော ဖားစ်သတင်းဌာန (Fars News) က ထရမ့်နှင့် မည်သည့်ညှိနှိုင်းမှုမျှ မရှိကြောင်း ငြင်းဆိုခဲ့သည်။ အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနကမူ ကြားခံများမှတစ်ဆင့် ပေးပို့လာသော အမေရိကန်၏ အဆိုပြုချက်များကို ပြန်လည်သုံးသပ်နေသည်ဟုသာ ထုတ်ဖော်ပြောကြားခဲ့သည်။<ref name=":2">{{Cite web |date=2026-03-23 |title=IRGC media denies talks with Trump after extension of Hormuz ultimatum |url=https://www.iranintl.com/en/202603234008 |access-date=2026-03-23 |website=[[Iran International]] |language=en}}</ref> ယခင်ဆွေးနွေးပွဲ နှစ်ကြိမ်စလုံးသည် အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတို့၏ တိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် ပျက်ပြားခဲ့ရသဖြင့် အီရန်ဘက်က အမေရိကန်အပေါ် ယုံကြည်မှု ကင်းမဲ့နေဆဲဖြစ်သည်။ တတ်စ်နင်းသတင်းဌာန (Tasnim News Agency) က အမေရိကန်သည် အီရန်နိုင်ငံရေးအသိုင်းအဝိုင်းအတွင်း သွေးခွဲရန်အတွက် လျှို့ဝှက်ဆွေးနွေးပွဲများ ပြုလုပ်ရန် အဆိုပြုနေခြင်းဖြစ်သည်ဟု စွပ်စွဲခဲ့သလို၊ အီရန်အတိုက်အခံသတင်းဌာနတစ်ခုဖြစ်သော Iran International ကလည်း ထရန့်သည် အီရန်အစိုးရအတွင်း အပြန်အလှန် မယုံကြည်မှုများဖြစ်စေရန် ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိဖြင့် မည်သူနှင့် ဆွေးနွေးနေသည်ကို အမည်တပ်မပြောဘဲ ဝေဝါးစွာ ပြောဆိုနေခြင်းဖြစ်နိုင်ကြောင်း သုံးသပ်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite news |date=24 March 2026 |title=Trump says Iran made a major energy-related gift to the US |url=https://www.reutersconnect.com/item/trump-says-iran-made-a-major-energy-related-gift-to-the-us/dGFnOnJldXRlcnMuY29tLDIwMjY6bmV3c21sX1ZBNzA0NjI0MDMyMDI2UlAx |work=[[Reuters]] |archive-date=14 April 2026 |access-date=16 April 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260414033851/https://www.reutersconnect.com/item/trump-says-iran-made-a-major-energy-related-gift-to-the-us/dGFnOnJldXRlcnMuY29tLDIwMjY6bmV3c21sX1ZBNzA0NjI0MDMyMDI2UlAx |url-status=dead }}</ref> မတ်လ ၂၄ ရက်နေ့တွင် ထရမ့်က အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတို့ စစ်ပွဲတွင် "အနိုင်ရရှိသွားပြီ" ဟု ထပ်မံကြေညာခဲ့သော်လည်း နှစ်ဖက်တိုက်ခိုက်မှုများမှာ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေပြီး [[ဟော်မုဇ် ရေလက်ကြား|ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြား]]မှာလည်း ပိတ်ဆို့ထားဆဲဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-03-24 |title=Iran armed forces will press on until full victory, commander says |url=https://www.iranintl.com/en/202603243761 |access-date=2026-03-24 |website=[[Iran International]] |language=en}}</ref> အီရန်၏ ခါတမ် အယ်လ်အန်ဘီယာ (Khatam al-Anbiya) ဗဟိုဌာနချုပ် တပ်မှူး အဗ္ဗဒူရာဟင် မူဆာဗီက အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတို့သည် စစ်ရှုံးနေသဖြင့် စစ်ပွဲမှ ထွက်ပေါက်ရှာနေခြင်းသာဖြစ်ပြီး အီရန်အနေဖြင့် "အပြည့်အဝ အောင်မြင်မှု" ရသည်အထိ ဆက်လက်တိုက်ပွဲဝင်သွားမည်ဟု တုံ့ပြန်ခဲ့သည်။ အဆိုပါ ဌာနချုပ်၏ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ အီဗရာဟင် ဇိုလ်ဖာဂါရီကလည်း ညှိနှိုင်းမှုများကို ပယ်ချခဲ့ပြီး ဒေသတွင်း တည်ငြိမ်ရေးကို အီရန်လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့များကသာ အာမခံနိုင်သည်ဟူသောအချက်ကို အမေရိကန်က လက်ခံရမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-03-25 |title=Iran military spokesman mocks US talk of deal with Tehran |url=https://www.iranintl.com/en/202603251333 |access-date=2026-03-25 |website=[[Iran International]] |language=en}}</ref> === ၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လကုန်ပိုင်း ပါကစ္စတန်၏ ကြားဝင်စေ့စပ်မှုနှင့် အဆိုပြုချက်များ === ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂၅ ရက်နေ့တွင် ပါကစ္စတန်အရာရှိများသည် အမေရိကန်ထံမှ "အချက် ၁၅ ချက်ပါ အဆိုပြုချက်" ကို အီရန်ထံသို့ လွှဲပြောင်းပေးအပ်ခဲ့ပြီး နှစ်ဖက်ညှိနှိုင်းမှုများတွင် ပါကစ္စတန်က ကြားဝင်စေ့စပ်ပေးနေကြောင်း အတည်ပြုခဲ့သည်။ အမေရိကန်၏ အဆိုပြုချက်တွင် အီရန်၏ နျူကလီးယားအစီအစဉ်ကို အဆုံးသတ်ရန်၊ ဒုံးကျည်စွမ်းဆောင်ရည်ကို ကန့်သတ်ရန်၊ ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကို ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ရန်နှင့် လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များအပေါ် အီရန်၏ ထောက်ပံ့မှုများကို ကန့်သတ်ရန် စသည့်အချက်များ ပါဝင်ပြီး အပြန်အလှန်အားဖြင့် ပိတ်ဆို့မှုများကို ရုပ်သိမ်းပေးမည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။ သို့သော်လည်း အီရန်ဘက်က ဤအဆိုပြုချက်ကို ပယ်ချခဲ့ပြီး "အီရန်သည် ၎င်း၏ ကိုယ်ပိုင်သတ်မှတ်ချက်များ ပြည့်စုံမှသာ စစ်ပွဲကို အဆုံးသတ်လိမ့်မည်" ဟု ပရက်စ်တီဗီ (Press TV) သို့ ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-03-25 |title=Iran receives US proposal via Pakistan, talks venue under discussion - Reuters |url=https://www.iranintl.com/en/202603255820 |access-date=2026-03-25 |website=[[Iran International]] |language=en}}</ref> အီရန်သည် အချက် ၅ ချက်ပါဝင်သော "တုံ့ပြန်အဆိုပြုချက်" (Counter-proposal) ကို ပြန်လည်တင်ပြခဲ့သည်။ ယင်းတွင် အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတို့၏ တိုက်ခိုက်မှုများကို ရပ်တန့်ရန်၊ နောင်တွင် ရန်စတိုက်ခိုက်မှုများ မပြုလုပ်ရန် လုံခြုံရေးအာမခံချက်ပေးရန်၊ စစ်လျော်ကြေးပေးရန်နှင့် ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားအပေါ် အီရန်၏ အချုပ်အခြာအာဏာကို နိုင်ငံတကာက အသိအမှတ်ပြုရန် စသည့်အချက်များ ပါဝင်သည်။ ထို့အပြင် ပါရှန်းပင်လယ်ကွေ့ရှိ အမေရိကန်စစ်စခန်းများကို ပိတ်ပစ်ရန်လည်း အီရန်က တောင်းဆိုခဲ့ရာ အမေရိကန်အရာရှိတစ်ဦးက ဤတောင်းဆိုချက်များသည် "ရယ်စရာကောင်းပြီး လက်တွေ့မကျ" ဟု တုံ့ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-03-25 |title=Iran sets high bar for new talks with US - WSJ |url=https://www.iranintl.com/en/202603257515 |access-date=2026-03-25 |website=[[Iran International]] |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-03-25 |title=Iran War News Live Updates: Mediators Aim for U.S.-Iran Meeting by Thursday |url=https://www.wsj.com/livecoverage/iran-war-us-israel-news-updates |access-date=2026-03-25 |website=The Wall Street Journal |language=en-US}}</ref> မတ်လ ၂၉ ရက်နှင့် ၃၀ ရက်နေ့များတွင် သမ္မတ ထရန့်က အီရန်သည် အမေရိကန်၏ တောင်းဆိုချက်အများစုကို သဘောတူညီခဲ့ပြီး "ပိုမိုဆင်ခြင်တုံတရားရှိသော အစိုးရသစ်" နှင့် ဆွေးနွေးမှုများတွင် တိုးတက်မှုများ ရှိနေသည်ဟု ဆိုခဲ့သည်။ သို့သော် တစ်ချိန်တည်းမှာပင် အကယ်၍ သဘောတူညီချက်မရဘဲ ရေလက်ကြားကို ချက်ချင်းမဖွင့်ပါက အီရန်၏ လျှပ်စစ်ဓာတ်အားပေးစက်ရုံများ၊ ရေနံတွင်းများနှင့် ရေသန့်စက်ရုံများအားလုံးကို ဖျက်ဆီးပစ်မည်ဟု ခြိမ်းခြောက်ခဲ့သည်။ အီရန်လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ မိုဟာမက် ဘဂါ ဂါလီဘတ်က အမေရိကန်၏ "လက်နက်ချခိုင်းသည့်" စည်းကမ်းချက်များကို အလျှော့ပေးမည်မဟုတ်ကြောင်းနှင့် ဝါရှင်တန်သည် လူသိရှင်ကြား ဆွေးနွေးရန်ပြောဆိုနေသော်လည်း လျှို့ဝှက်စွာဖြင့် မြေပြင်ကျူးကျော်စစ်အတွက် ပြင်ဆင်နေသည်ဟု စွပ်စွဲခဲ့သည်။ အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနကလည်း ပါကစ္စတန်မှတစ်ဆင့် သွယ်ဝိုက်ဆွေးနွေးနေသည်မှာ မှန်ကန်သော်လည်း အမေရိကန်၏ ရပ်တည်ချက်မှာ "လွန်ကဲပြီး အကြောင်းပြချက်မရှိ" ဟု ဆိုခဲ့သည်။ ဝေါလ်စထရိ ဂျာနယ်၏ အဆိုအရ ကာတာနိုင်ငံသည် ဤညှိနှိုင်းမှုများတွင် ဦးဆောင်ပေးရန် ကမ်းလှမ်းချက်ကို ငြင်းပယ်ခဲ့ကြောင်း သိရသည်။<ref>{{Cite web |date=2026-03-30 |title=Iran says no direct talks with US, but messages received via Pakistan |url=https://www.iranintl.com/en/202603307455 |access-date=2026-03-30 |website=[[Iran International]] |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Qatar Isn’t Involved in Possible Talks, Official Says |url=https://www.wsj.com/livecoverage/iran-war-us-israel-news-updates-2026/card/kwyV0y6xTBvRLGbklTCD |archive-url=https://web.archive.org/web/20260325003815/https://www.wsj.com/livecoverage/iran-war-us-israel-news-updates-2026/card/kwyV0y6xTBvRLGbklTCD |archive-date=25 March 2026 |access-date=2026-04-04 |website= |publisher=[[The Wall Street Journal]] |language=en-US}}</ref> === ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဧပြီလ ယာယီအပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးနှင့် နောက်ဆုံးအခြေအနေ === {{main|၂၀၂၆ ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြား အကျပ်အတည်း}} ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့တွင် သမ္မတ ထရမ့်က အီရန်သည် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရန် တောင်းဆိုလာကြောင်း ပြောကြားခဲ့သော်လည်း ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကို အပြည့်အဝ ပြန်မဖွင့်မချင်း အီရန်အား "ကျောက်ခေတ်ရောက်သည်အထိ" ဆက်လက်တိုက်ခိုက်သွားမည်ဟု ခြိမ်းခြောက်ခဲ့သည်။ အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက ဤပြောဆိုချက်မှာ အခြေအမြစ်မရှိဟု တုံ့ပြန်ခဲ့သလို၊ တော်လှန်ရေးအစောင့်တပ် (IRGC) ကလည်း ရေလက်ကြားကို ရန်သူများအတွက် ဖွင့်ပေးမည်မဟုတ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ဧပြီလ ၅ ရက်တွင် ထရန့်က နှစ်ရက်အတွင်း ရေလက်ကြားမဖွင့်ပါက အီရန်၏ လျှပ်စစ်ဓာတ်အားပေးစက်ရုံများနှင့် တံတားများကို တိုက်ခိုက်မည်ဟု ထပ်မံသတိပေးခဲ့သည်။<ref name="flip-flopping">{{cite news |date=4 April 2026 |title=Oil, strait of Hormuz and empty threats: a timeline of Trump’s flip-flopping on the Iran war |url=https://www.theguardian.com/us-news/2026/apr/04/timeline-iran-war-trump-contradictions |work=[[The Guardian]]}}</ref> ဧပြီလ ၆ ရက်နေ့တွင် ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ၊ အစ္စလာမ္မာဘတ်မြို့၌ ပြုလုပ်သော သွယ်ဝိုက်ဆွေးနွေးမှုများမှတစ်ဆင့် ရက်ပေါင်း ၄၅ ရက်ကြာ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရန် အဆိုပြုချက် ထွက်ပေါ်လာခဲ့သည်။ အီရန်ဘက်က ယာယီထက် အမြဲတမ်းဖြေရှင်းချက်ကိုသာ လိုလားသဖြင့် ယင်းကို ပယ်ချခဲ့ပြီး အချက် ၁၀ ချက်ပါဝင်သော ကိုယ်ပိုင်အဆိုပြုချက်ကို တင်ပြခဲ့သည်။ ယင်းတွင် ရေလက်ကြားဖွင့်လှစ်ရေး၊ ဒေသတွင်း ပဋိပက္ခများ ရပ်စဲရေး၊ ပိတ်ဆို့မှုများ ရုပ်သိမ်းရေးနှင့် ပြန်လည်ထူထောင်ရေးတို့ ပါဝင်သည်။ ထရန့်က ဤအဆိုပြုချက်မှာ "သိသာထင်ရှားသော်လည်း မလုံလောက်သေး" ဟု မှတ်ချက်ပြုခဲ့သော်လည်း ဧပြီလ ၇ ရက်တွင် အီရန်အနေဖြင့် သဘောတူညီချက်မရပါက "ယဉ်ကျေးမှုတစ်ခုလုံး ပျက်သုဉ်းသွားလိမ့်မည်" ဟု ပြင်းထန်စွာ ခြိမ်းခြောက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |date=7 April 2026 |title=With Threat to Wipe Out Iran’s Civilization, Trump’s Rhetoric Goes Beyond Bluster |url=https://www.nytimes.com/2026/04/07/us/politics/trump-iran-civilization-threat.html |work=[[The New York Times]]}}</ref> ဧပြီလ ၈ ရက်နေ့တွင် နောက်ထပ်ညှိနှိုင်းမှုများ ပြုလုပ်ရန်အတွက် နှစ်ပတ်ကြာ ယာယီအပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးကို နှစ်ဖက်စလုံးက ကြေညာခဲ့သည်။ သို့သော် ထိုနေ့မှာပင် အစ္စရေးက [[လက်ဘနွန်နိုင်ငံ]]ကို အကြီးအကျယ် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ အီရန်အမျိုးသားလုံခြုံရေးအကြံပေး မဟ်ဒီ မိုဟာမ္မဒီက လက်ဘနွန်ရှိ အစ္စရေး၏ တိုက်ခိုက်မှုများကို မတားဆီးနိုင်ပါက အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး ရှိလာမည်မဟုတ်ကြောင်း သတိပေးခဲ့သည်။ အစ္စရေးကမူ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးတွင် လက်ဘနွန် မပါဝင်ဟု ဆိုခဲ့သော်လည်း အမေရိကန်၏ ဖိအားပေးမှုကြောင့် ဧပြီလ ၉ ရက်တွင် လက်ဘနွန်အစိုးရနှင့် တိုက်ရိုက်ဆွေးနွေးရန် သဘောတူခဲ့သည်။<ref name="Pager-2026">{{Cite news |last= |date=7 April 2026 |title=U.S., Iran and Israel Agree to Cease-Fire |url=https://www.nytimes.com/live/2026/04/07/world/iran-war-trump-news/f1657559-8135-50c9-ad7f-63636e6a5106?smid=url-share |access-date=2026-04-07 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> လက်ရှိတွင် အာရပ်စော်ဘွားများပြည်ထောင်စု (UAE) ၏ အဆိုအရ ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားမှာ အီရန်၏ ထိန်းချုပ်ကန့်သတ်မှုအောက်တွင် ရှိနေဆဲဖြစ်သည်။ အချို့သော သတင်းများအရ အီရန်သည် ၎င်းကိုယ်တိုင် ရေလက်ကြားတွင် ထောင်ထားခဲ့သော ရေမိုင်း (Mines) များ၏ တည်နေရာကို ပြန်လည်ရှာဖွေမတွေ့တော့သဖြင့် ရေလက်ကြားကို အပြည့်အဝ မဖွင့်နိုင်ဘဲ ဖြစ်နေကြောင်း သိရသည်။ ထို့ကြောင့် အမေရိကန်ရေတပ်သည် အဆိုပါ ရေမိုင်းများကို ရှင်းလင်းရန်အတွက် စစ်ဆင်ရေးတစ်ခုကို စတင်လုပ်ဆောင်နေပြီ ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web |date=9 April 2026 |title=Israel seeks Lebanon talks as its strikes threaten US-Iran truce |url=https://sg.news.yahoo.com/pakistan-makes-last-minute-bid-205001478.html |access-date=9 April 2026 |work=AFP via Yahoo! News |archive-date=23 June 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260623150508/https://sg.news.yahoo.com/pakistan-makes-last-minute-bid-205001478.html |url-status=dead }}</ref> === ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဧပြီလ အစ္စလာမ္မာဘတ် ဆွေးနွေးပွဲနှင့် နောက်ဆက်တွဲ ရေတပ်ပိတ်ဆို့မှု === ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် အမေရိကန် ဒုတိယသမ္မတ ဂျေဒီဗန့်စ်သည် သမ္မတ ထရမ့်က အထူးကိုယ်စားလှယ် စတိဗ် ဝစ်ကော့ဖ်၊ သားမက်ဖြစ်သူ ဂျဲရက် ကွတ်ရှ်နာ တို့နှင့်အတူ အီရန်အရာရှိများနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးရန် ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ၊ အစ္စလာမ္မာဘတ်မြို့သို့ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ အီရန်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့တွင် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး အဘတ်စ် အာရတ်ချီနှင့် လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ မိုဟာမက် ဘဂါ ဂါလီဘတ်တို့ ပါဝင်ပြီး ၎င်းတို့သည် အစောပိုင်းကတည်းက ရောက်ရှိနေကြခြင်းဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်း ဧပြီလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် ဂျေဒီဗန့်စ်က ဆွေးနွေးပွဲများမှာ သဘောတူညီချက်တစ်စုံတစ်ရာ မရရှိဘဲ ပြီးဆုံးသွားကြောင်း ပြောကြားကာ ပါကစ္စတန်မှ ထွက်ခွာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-04-11 |title=Iran War Live Updates: Vance Lands in Pakistan for Peace Talks With Iran |url=https://www.nytimes.com/live/2026/04/11/world/iran-war-trump-talks-pakistan |access-date=2026-04-11 |website=www.nytimes.com |language=en}}</ref> အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ အက်စမေးလ် ဘာဂါယီက အဓိကကျသော အချက်အလက်အတော်များများတွင် နှစ်ဖက်အကြား သဘောထားကွဲလွဲမှုများ ရှိနေဆဲဖြစ်ကြောင်း အတည်ပြုခဲ့သည်။ လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ ဂါလီဘတ်ကလည်း ဆွေးနွေးပွဲအတွင်း အမေရိကန်သည် အီရန်တို့၏ ယုံကြည်မှုကို ရရှိအောင် မလုပ်ဆောင်နိုင်ခဲ့ကြောင်း ဝေဖန်ခဲ့သည်။ အစ္စလာမ္မာဘတ် ဆွေးနွေးပွဲ ပျက်ပြားသွားပြီးနောက် သမ္မတ ထရန့်က ဧပြီလ ၁၃ ရက်နေ့မှစတင်ကာ အီရန်ဆိပ်ကမ်းအားလုံးကို အမေရိကန်ရေတပ်ဖြင့် ပိတ်ဆို့ရန် (Naval Blockade) အမိန့်ပေးခဲ့ပြီး ၎င်းအနေဖြင့် အီရန်နှင့် ညှိနှိုင်းနေမှုကို ဂရုမစိုက်တော့ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ဧပြီလ ၁၄ ရက်နေ့ သတင်းများအရ အမေရိကန်နှင့် အီရန် ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့များသည် ယခုရက်သတ္တပတ်နှောင်းပိုင်းတွင် ဆွေးနွေးပွဲများ ပြန်လည်ပြုလုပ်ရန်အတွက် အစ္စလာမ္မာဘတ်သို့ တစ်ကျော့ပြန်လာနေကြပြီဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။<ref>{{Cite web |title=US and Iranian teams to return to Islamabad for talks later this week - Reuters |url=https://www.iranintl.com/en/202604144831 |access-date=2026-04-14 |website=[[Iran International]]}}</ref><ref>{{Cite web |last=Shahid |first=Ariba |last2=Bukhari |first2=Mubasher |date=April 14, 2026 |title=US, Iranian teams could return to Islamabad for peace talks this week, five sources say |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/us-iranian-teams-could-return-islamabad-peace-talks-this-week-four-sources-say-2026-04-14/ |access-date=April 14, 2026 |website=Reuters}}</ref> == တုံ့ပြန်မှုများ == ၂၀၂၆ အီရန်စစ်ပွဲ စတင်ကတည်းက အီရန်ပြည်သူများအကြား တုံ့ပြန်မှုအမျိုးမျိုး ကွဲပြားလျက်ရှိသည်။ အစိုးရထောက်ခံသူများက ဤစစ်ပွဲကို "သန့်ရှင်းသောစစ်ပွဲ" (Holy War) ဟု ခေါ်ဆိုကြသလို၊ အတိုက်အခံအချို့ကလည်း ဤစစ်ပွဲကြောင့် အစ္စလာမ္မစ်သမ္မတနိုင်ငံတော် ပိုမိုအားနည်းသွားလိမ့်မည်ဟု ယုံကြည်ကာ ထောက်ခံကြသည်။ အခြားတစ်ဖက်တွင်မူ စစ်ပွဲ၏ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာနှင့် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုများကြောင့် စစ်ကိုဆန့်ကျင်ပြီး အပစ်အခတ်ရပ်စဲရန် တောင်းဆိုသူများလည်း ရှိသည်။ ယာယီအပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးအပေါ် တုံ့ပြန်မှုများမှာလည်း ကွဲပြားနေပြီး အချို့က တိုက်ပွဲများ ခေတ္တရပ်တန့်သွား၍ စိတ်သက်သာရာရကြသော်လည်း၊ အချို့ကမူ နိုင်ငံအတွင်း ကြုံတွေ့နေရသော အကျပ်အတည်းများမှာ ပြောင်းလဲမှုမရှိသည့်အတွက် စိတ်ပျက်နေကြသည်။ ပြည်သူအများစုမှာ အင်တာနက်ဖြတ်တောက်ထားမှု၊ အစိုးရ၏ ကွပ်မျက်မှုများနှင့် အစိုးရအပြောင်းအလဲဖြစ်နိုင်ခြေများအပေါ် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးက မည်သို့သက်ရောက်မည်ကို စိုးရိမ်ပူပန်နေကြသည်။ အီရန်လွှတ်တော် အမျိုးသားလုံခြုံရေးကော်မတီ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ အီဗရာဟင် ရေဇာအီကမူ ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကို အီရန်က ထိန်းချုပ်ခွင့်မရပါက အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး သက်တမ်းတိုးရန် သဘောတူမည်မဟုတ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{cite web |date=February 8, 2026 |title=Iranians plead with Trump not to negotiate with the Islamic Republic |url=https://www.iranintl.com/en/202602063431 |access-date=February 9, 2026 |website=Iran International}}</ref> ၂၀၂၅ ခုနှစ် မေလတွင် ပြုလုပ်သော Rasmussen Reports စစ်တမ်းအရ အမေရိကန်ပြည်သူ ၅၇ ရာခိုင်နှုန်းက အီရန်ကို တိုက်ခိုက်ရန် ထောက်ခံခဲ့ကြသည်။ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဟောင်း ဂျွန်ကယ်ရီက ထရမ့်၏ ကြိုးပမ်းမှုကို ချီးကျူးခဲ့ပြီး ယခုညှိနှိုင်းမှုများကို "ခိုမေနီ၏ အဆိပ်ခွက်" (Khomeini poisoned chalice) နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပြောဆိုခဲ့သည်။ အိမ်ဖြူတော် ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ကာရိုလိုင်း လီဗစ်က အီရန်အနေဖြင့် နျူကလီးယားလက်နက် ထုတ်လုပ်ပါက ကြီးမားသော အကျိုးဆက်ကို ခံစားရမည်ဟု သတိပေးခဲ့သည်။ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး မာကို ရူဘီယိုက ဥရောပနိုင်ငံများအနေဖြင့် အီရန်အပေါ် ပိတ်ဆို့မှုများ ချက်ချင်းပြန်လည်ချမှတ်ရန် တိုက်တွန်းခဲ့ပြီး အီရန်သည် စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ နျူကလီးယားအစီအစဉ်အစား အရပ်ဘက် စွမ်းအင်အစီအစဉ်ကိုသာ လုပ်ဆောင်သင့်ကြောင်း ဆိုသည်။<ref>{{cite web |title=57% Favor U.S. Military Action Against Iran's Nukes |url=https://www.rasmussenreports.com/public_content/politics/trump_administration_second_term/57_favor_u_s_military_action_against_iran_s_nukes |website=Rasmussen Reports}}</ref> ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး ပိ ဟက်ဂ်ဆက်နှင့် အမျိုးသားလုံခြုံရေးအကြံပေး မိုက်ဝေါ့စ်တို့အကြား အီရန်ကို တိုက်ခိုက်သင့်၊ မတိုက်ခိုက်သင့် သဘောထားကွဲလွဲမှုများ ရှိခဲ့သော်လည်း၊ သမ္မတ ထရမ့်ကမူ ၎င်းအနေဖြင့် အီရန်ကို တိုက်ခိုက်ရန် အလျင်စလိုမရှိကြောင်းနှင့် အီရန်အတွက် ငြိမ်းချမ်းစွာ ရှင်သန်ရန် အခွင့်အရေးရှိသေးကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ဆွေးနွေးမှုများ ပျက်ပြားသွားပြီးနောက် အထူးကိုယ်စားလှယ် ဝစ်ကော့ဖ်က အီရန်သည် အမေရိကန်အဖွဲ့ကို ဖိအားပေးရန် ကြိုးပမ်းခဲ့ပြီး ယူရေနီယံသန့်စင်ခွင့်ကိုသာ ဇွတ်အတင်းတောင်းဆိုနေသည့်အတွက် သဘောတူညီချက် မရရှိခြင်းဖြစ်ကြောင်း အပြစ်တင်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ် နိုင်ငံတော်အခြေပြမိန့်ခွန်း (State of the Union Address) တွင် ထရန့်က ၎င်းအနေဖြင့် သံတမန်နည်းလမ်းကို ပိုမိုနှစ်သက်သော်လည်း အီရန်ကို နျူကလီးယားလက်နက် ပိုင်ဆိုင်ခွင့် လုံးဝပြုမည်မဟုတ်ကြောင်း ထပ်လောင်းအတည်ပြုခဲ့သည်။<ref>{{cite web |title=US State Secretary Rubio urges Europe to act on allegations of Iran's nuclear agreement violations |url=https://www.brusselstimes.com/1540590/us-state-secretary-rubio-urges-europe-to-act-on-allegations-of-irans-nuclear-agreement-violations |access-date=April 29, 2025 |website=The Brussels Times}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လတွင် စစ်ပွဲစတင်ဖြစ်ပွားပြီးနောက် အဓိကစေ့စပ်ညှိနှိုင်းသူဖြစ်သော အိုမန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဘာဒါ ဘင် ဟာမက် အယ်လ် ဘူဆိုက်ဒီက နျူကလီးယားဆွေးနွေးပွဲများသည် တိုးတက်မှုများ ရရှိနေခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး ယခုဖြစ်ပွားသော အမေရိကန်-အစ္စရေး၏ အီရန်အပေါ် စစ်ဆင်နွှဲမှုမှာ အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသကို အစ္စရေးအတွက် အသာစီးရစေရန် ပြန်လည်ပြင်ဆင်ခြင်းသာဖြစ်သည်ဟု မှတ်ချက်ပြုခဲ့သည်။ ၎င်းက သည်အီကောနောမစ် (The Economist) မဂ္ဂဇင်းတွင် ရေးသားသော ဆောင်းပါး၌ အမေရိကန်သည် ၎င်း၏ ကိုယ်ပိုင်နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒအပေါ် ထိန်းချုပ်နိုင်စွမ်း မရှိတော့ကြောင်းနှင့် အစ္စရေး၏ တိုက်တွန်းမှုကြောင့် ထရန့်အစိုးရသည် အီရန်နှင့် စစ်ဖြစ်ခဲ့ရခြင်းဖြစ်ကြောင်း၊ ယင်းမှာ ကြီးမားသော "တွက်ချက်မှုအမှား" နှင့် "ဘေးဒုက္ခ" တစ်ခုသာဖြစ်ကြောင်း ပြင်းထန်စွာ ဝေဖန်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |last1=Ellis-Petersen |first1=Hannah |date=March 19, 2026 |title=Oman claims Israel pushed US into Iran war when deal was possible |url=https://www.theguardian.com/world/2026/mar/19/us-lost-control-of-its-own-foreign-policy-oman-foreign-minister |work=The Guardian}}</ref> == ကိုးကား == <references /> [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၅ ဖြစ်ရပ်များ]] [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၆ ဖြစ်ရပ်များ]] [[ကဏ္ဍ:အမေရိကန်-အီရန် ဆက်ဆံရေး]] s3i6hmbl7rcn3dbg769hpkg9lj8cony 0 284666 1051405 1035607 2026-09-04T05:41:17Z Chenzeyan29 141880 /* သမိုင်းကြောင်း */ 1051405 wikitext text/x-wiki {{Infobox writing system | name = ရှမ်း အရေးအသား | altname = {{script|Mymr|လိၵ်ႈတႆး}} | type = [[Abugida]] | sample = Shan-liktai2.png | languages = [[ရှမ်းဘာသာစကား]] | fam1 = [[Proto-Sinaitic alphabet]] | fam2 = [[Phoenician alphabet]] | fam3 = [[Aramaic alphabet]] | footnotes = | fam4 = [[ဗြဟ္မီ အရေးအသား|ဗြဟ္မီ]] | fam5 = [[Tamil-Brahmi]] | fam6 = [[Pallava script]]<ref name="diringer">{{Cite book |last1=Diringer |first1=David |title=Alphabet a key to the history of mankind |date=1948 |page=411 |url=https://archive.org/details/in.gov.ignca.1287}}</ref> | fam7 = [[မွန်-မြန်မာ အက္ခရာ]] | fam8 = [[မြန်မာအက္ခရာ]] | children = [[Lik-Tai script|Lik-Tai]] | time = {{circa|1407 CE}}-လက်ရှိ | unicode = {{ublist |class=nowrap |[https://www.unicode.org/charts/PDF/U1000.pdf U+1000–U+109F] Myanmar}} | iso15924 = | note = none }} '''ရှမ်းအက္ခရာ'''သည် [[ရှမ်းဘာသာစကား]]ကို ရေးသားရာတွင် အသုံးပြုသော [[ဗြဟ္မီ အရေးအသား|ဗြဟ္မဏ]]အက္ခရာစနစ် တစ်ခုဖြစ်ပြီး၊ [[မြန်မာအက္ခရာ]]စနစ်မှတစ်ဆင့် ဆင်းသက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။<ref name=Omniglot /> မကြာသေးမီက ပြုလုပ်ခဲ့သော စာလုံးပေါင်းစနစ် ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများကြောင့် ရှမ်းအက္ခရာသည် မြန်မာအက္ခရာမှ ဆင်းသက်လာသော အခြားအက္ခရာစနစ်များနှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် အသံထွက်ဗေဒနှင့် ပိုမိုကိုက်ညီမှု ရှိသည်။<ref name=":0">{{Citation |last=Jenny |first=Mathias |title=36 Writing systems of MSEA |date=2021-08-23 |work=The Languages and Linguistics of Mainland Southeast Asia: A comprehensive guide |pages=879–906 |editor-last=Sidwell |editor-first=Paul |url=https://www.degruyter.com/document/doi/10.1515/9783110558142-036/html |access-date=2024-12-06 |publisher=De Gruyter Mouton |language=en |doi=10.1515/9783110558142-036 |isbn=978-3-11-055814-2 |editor2-last=Jenny |editor2-first=Mathias|url-access=subscription }}</ref> == သမိုင်းကြောင်း == ရှေးဟောင်း သမိုင်းနှင့် ကျောက်စာ အထောက်အထားများအရ ရှမ်းအက္ခရာ (Tai Long/Shan Script) သည် မြန်မာအက္ခရာနှင့် အတူတကွ ဗြာဟ္မီအက္ခရာမှ အမြစ်တွဲ၍ ဆင်းသက်လာခဲ့ခြင်းဖြစ်သည် <ref>Elias, N. (1876). Introductory Sketch of the History of the Shans in Upper Burma and Yunnan. Calcutta: Foreign Department Press.</ref>। ပုဂံခေတ် (၁၁-၁၃ ရာစု) ရာဇကုမာရ် ကျောက်စာ အပါအဝင် ခေတ်ပြိုင် ကျောက်စာ ထွင်းထုမှု ဝန်းကျင်၌ အနိရုဒ္ဓမင်း (အနော်ရထာ) နှင့် ကျစွာမင်းတို့၏ သာသနာပြု ကာလများတွင် မွန် နှင့်မြန်မာ အက္ခရာများ ထွန်းကားလာသည်နှင့်အမျှ၊ အထက်အညာနှင့် ရှမ်းကုန်းပြင်မြင့် ဆက်စပ်ရာ ဒေသများတွင်လည်း ရှမ်း ရိုးရာ အက္ခရာစတင် သန္ဓေတည်လာခဲ့သည် <ref>Luce, G. H. (1969). Old Burma-Early Pagan. Locust Valley, N.Y.: J.J. Augustin Publisher.</ref>। အစောပိုင်း ရှေးဟောင်း ရှမ်းအက္ခရာ ကို ၁၄ ရာစု မိုင်းမောခေတ် ကျောက်စာများ၊ ပေစာများနှင့် ရွှေပေလွှာ မှတ်တမ်းများတွင် စတင်တွေ့ရှိရပြီး၊ ၎င်းသည် ခေတ်ပြိုင် အင်းဝခေတ် မြန်မာအက္ခရာ ပုံသဏ္ဌာန်များနှင့် ဝိုင်းစက်သော ဝိသေသနကို အတူတကွ ပိုင်ဆိုင်ထားသည် <ref>Sao Saimong Mangrai. (1981). The Pādaeng Chronicle and the Jengtung State Chronicles Translated. University of Michigan Press.</ref>। ရှမ်းအက္ခရာသည် သမိုင်းအဆက်ဆက် အသွင်ကူးပြောင်းမှု ခေတ်ကြီးများကို ဖြတ်သန်းခဲ့ရပြီး အဓိကအားဖြင့် တိဗက်-ဗမာနွယ် ဗမာစကားသုံး မြန်မာအက္ခရာ မှ တိုင်-ကဒိုင်းနွယ် ရှမ်းဘာသာစကားရေးသားရာတွင် အသံထွက် ကွဲပြားမှုများကို ညှိယူရာတွင် အက္ခရာ ပုံသဏ္ဌာန်များ တဖြည်းဖြည်း ပြောင်းလဲလာခဲ့သည် <ref>Gedney, W. J. (1989). Selected Papers on Comparative Tai Studies. Center for South and Southeast Asian Studies, University of Michigan.</ref>। ရှေးခေတ် ရှမ်းအက္ခရာသည် အက္ခရာ အရေအတွက် နည်းပါးခြင်း (၁၈ လုံးခန့်သာရှိခြင်း) နှင့် အသံနိမ့်မြင့် ကို သီးသန့် သင်္ကေတ မတပ်ဆင်နိုင်ခြင်းတို့ကြောင့် မြန်မာစာပေနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက စာလုံးပေါင်း ဖတ်ရှုရန် ခက်ခဲမှုများ ရှိခဲ့သည် <ref>Cushing, J. N. (1888). Grammar of the Shan Language. Rangoon: American Baptist Mission Press.</ref>। သို့သော်လည်း ၁၆ ရာစု မှ ၁၈ ရာစု ကုန်းဘောင်ခေတ်အထိ ဗမာ့နန်းတွင်းနှင့် ရှမ်းစောဘွားများအကြား ထိတွေ့ဆက်ဆံမှုမှတစ်ဆင့် မြန်မာအက္ခရာ၏ ဗျည်း၊ ဗျည်းတွဲ နှင့် သရစနစ်များ၏ လွှမ်းမိုးမှုကို လည်းကောင်း၊ ပိဋကတ်တော်များ ပြန်ဆိုရာမှ ပါဠိ-မဂဓ အက္ခရာစနစ်များကို လည်းကောင်း အခြေခံ၍ ရှမ်းအက္ခရာသည် ပိုမို ကြွယ်ဝပြည့်စုံလာခဲ့သည် <ref>Terwiel, B. J. (2003). Shan Manuscripts (Part 1). Franz Steiner Verlag, Stuttgart.</ref>। ၂၀ ရာစုအလယ် (၁၉၅၅ ခုနှစ် နောက်ပိုင်း) သောင်ကြီးနှင့် လှိုင်ဟော် ညီလာခံများတွင် ရှမ်းစာပေ ပညာရှင်များနှင့် စောဘွားများ ပူးပေါင်း၍ ရှမ်းအက္ခရာ ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေး ကို စနစ်တကျ လုပ်ဆောင်ခဲ့ကြပြီး၊ အသံနိမ့်မြင့်ပြ သင်္ကေတများ နှင့် ဗျည်းအသစ်များကို အပြည့်အဝ ဖြည့်စွက်ကာ ခေတ်သစ် ရှမ်းအက္ခရာ အဖြစ် သတ်မှတ်နိုင်ခဲ့သည် <ref>Ferlus, M. (1999). The Writing of Transversal Vowels in the Tai Scripts of Mainland Southeast Asia. Mon-Khmer Studies, 29, 73-86.</ref>။ == ဝိသေသလက္ခဏာများ == ရှမ်းအက္ခရာစနစ်သည် [[မွန်-မြန်မာအက္ခရာ]]၏ ဝိုင်းဝန်းသော စာလုံးပုံသဏ္ဌာန်များရှိသည့် ဝိသေသလက္ခဏာကို ဆောင်သည်။ ၎င်းသည် ဗျည်းတွဲအက္ခရာစနစ်အမျိုးအစားဖြစ်ပြီး ဗျည်းလုံးအားလုံးတွင် မူလအခြေခံသရအသံ /a/ (အ) ပါရှိပြီးသား ဖြစ်သည်။ သရများကို ဗျည်းများ၏ ပတ်ပတ်လည်တွင် နေရာချရသော ဗျည်းတွဲသင်္ကေတများပုံစံဖြင့် ဖော်ပြသည်။ စာရေးသားရာတွင် ဘယ်ဘက်မှ ညာဘက်သို့ ရေးသားသည်။<ref name=Omniglot>{{Cite web |last1=Ager |first1=Simon |title=Shan alphabet, pronunciation and language |url=https://www.omniglot.com/writing/shan.htm |website=Omniglot |access-date=28 December 2018}}</ref> === သရများ === သရများကို ဖော်ပြရာတွင် အဆိုပါဝါကျစကားလုံး၌ အသတ်ဗျည်း ပါဝင်ခြင်း ရှိမရှိအပေါ်တွင်လည်း တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း မူတည်သည်။ ၎င်းသရများကို ယေဘုယျအားဖြင့် အောက်ပါအတိုင်း စနစ်တကျ စီစဉ်ဖော်ပြလေ့ရှိပြီး၊ ယင်းမှာ အလယ်သရပုံစံနှင့် အဆုံးသတ်သရပုံစံများအကြား၊ သီးခြားသရများနှင့် ၎င်းတို့ဖန်တီးပေးသည့် သရတွဲများအကြားရှိ ယုတ္တိဗေဒဆိုင်ရာ ဆက်စပ်မှုများကို ပေါ်လွင်စေရန် ဖြစ်သည်။ {|class="wikitable letters-table letters-violet letters-tall" |+သရများ |- !အလယ်သရ |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=◌|iso=a|note=unmarked}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ၢ|iso=aa|ipa=ɑː}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ိ|iso=i|ipa=i}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ဵ|iso=e|ipa=e}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ႅ|iso=ae|ipa=æ}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ု |iso=u|ipa=u}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ူ|iso=o|ipa=o}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ွ|iso=aw/o|ipa=ɔ}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ို|iso=eu|ipa=ɯ}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ိူ|iso=oe|ipa=ə}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ႂ|iso=wa|ipa=ʷ}} |- !rowspan=3|အဆုံးသတ်သရ | |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ႃ|iso=aa|ipa=ɑː}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ီ|iso=ii|ipa=iː}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ေ|iso=e|ipa=e}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ႄ|iso=ae|ipa=æ}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ူ|iso=uu|ipa=uː}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ူဝ်|iso=o|ipa=o}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ေႃ |iso=aw/o|ipa=ɔ}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ိုဝ်|iso=eu|ipa=ɯ}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ိူဝ်|iso=oe|ipa=ə}} | |- |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ႆ|iso=ai|ipa=ai}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ၢႆ|iso=aai|ipa=aːi}} | | | |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ုၺ်|iso=ui|ipa=ui}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ူၺ်|iso=ohi/uai|ipa=oi}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ွႆ|iso=oi/oy|ipa=ɔi}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ိုၺ်|iso=uei/uey|ipa=ɨi}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ိူၺ်|iso=oei/oey|ipa=əi}} | |- |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ဝ်|iso=aw|ipa=au}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ၢဝ်|iso=aaw|ipa=aːu}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ိဝ်|iso=iu|ipa=iu}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ဵဝ်|iso=eo|ipa=eu}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ႅဝ်|iso=aeo|ipa=æu}} | | | |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ႂ်|iso=aɨ|ipa=aɯ}} | | |} === ဗျည်းများ === ရှမ်းအက္ခရာစနစ်သည် ထိုင်းဘာသာစကားကဲ့သို့သော ဆက်စပ်သည့် [[ခရာ-ဒိုင် ဘာသာစကားများ|တိုင်-ကဒိုင်း ဘာသာစကားများ]]နှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် များစွာရှုပ်ထွေးမှုမရှိပေ။ မကြာသေးမီက စာလုံးပေါင်းစနစ်ကို ပြုပြင်ပြောင်းလဲထားခြင်းကြောင့် ရှမ်းအက္ခရာတွင် ထိုင်းနှင့် မြန်မာစာတို့၌ တွေ့ရလေ့ရှိသော သမိုင်းဝင်စာလုံးပေါင်း အကြွင်းအကျန် အမှတ်အသားများစွာ မရှိတော့ပေ။ ထိုင်းအက္ခရာနှင့် နှိုင်းယှဉ်ကြည့်မည်ဆိုလျှင် ထိုင်းစာ၌ ဗျည်းအရေအတွက် ၄၄ လုံးအထိ ရှိလာစေရန် အထောက်အကူပြုသည့် ဗျည်းအုပ်စုအမျိုးအစားများဖြစ်သော အသံမြင့်ဗျည်း၊ အသံလတ်ဗျည်းနှင့် အသံနိမ့်ဗျည်း ဟူသော သဘောတရားများ ရှမ်းစာတွင် မရှိပေ။ ရှမ်းစာ၌ ဗျည်းအရေအတွက် ၁၉ လုံးသာ ရှိသည်။ သင်ရိုးညွှန်းတမ်းစာအုပ်များတွင် ဖော်ပြထားသော ဗျည်းအရေအတွက်သည် တစ်အုပ်နှင့်တစ်အုပ် ကွဲပြားနိုင်သည်။ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ သဘောတူလက်ခံထားသော ရှမ်းဗျည်း ၁၉ လုံး ({{shn|ၵ ၶ င ၸ သ ၺ တ ထ ၼ ပ ၽ ၾ မ ယ ရ လ ဝ ႁ ဢ}}) ရှိပြီး၊ ရှမ်းဘာသာစကား၏ မူရင်းအသံထွက်တွင် မရှိသော အသံများဖြစ်သည့် g၊ z၊ b၊ d နှင့် th [θ] တို့ကို ကိုယ်စားပြုသည့် ဗျည်းငါးလုံး ထပ်မံရှိနေသေးသည်။ ထိုဗျည်းငါးလုံး ({{shn|ၷ ၹ ၿ ၻ ႀ}}) သည် အသုံးပြုမှု အလွန်နည်းပါးပြီး တွေ့ရခဲသည်။ ဗျည်းလုံး ရ သည် မွေးစားစကားလုံး (ပါဠိ သို့မဟုတ် အခြားဘာသာစကားမှ ကူးစက်လာသော စကားလုံးများ) တွင်သာ ပါဝင်လေ့ရှိပြီး၊ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ရှမ်းဘာသာစကားတွင် ပုံမှန်အားဖြင့် ရ အသံသည် ႁ အသံအတွင်းသို့ ပေါင်းစည်းပျောက်ကွယ်သွားခဲ့ခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။<ref name=":0" /> ထို့အပြင် စာတည်းဖြတ်သူ အများစုသည် သရသံဖြင့် စတင်သောအသုံးအနှုန်းများတွင် အသုံးပြုရန်အတွက် အခြေခံဗျည်းလုံး သက်သက်အဖြစ် ({{shn|ဢ}}) ကိုပါ ထည့်သွင်းဖော်ပြလေ့ရှိကြသည်။ ထို့ကြောင့် သင်ရိုးညွှန်းတမ်းစာအုပ်တစ်အုပ်တွင် ဗျည်းအရေအတွက်ကို ၁၈ လုံးမှ ၂၄ လုံးအထိ မတူကွဲပြားစွာ ဖော်ပြထားနိုင်ခြင်း ဖြစ်သည်။ အခြားသော [[ဗြာဟ္မီအရေးအသား|ဗြာဟ္မီနွယ်ဖွား အက္ခရာစနစ်]]များကဲ့သို့ပင် ရှမ်းဗျည်းများကိုလည်း ယေဘုယျအားဖြင့် အသံထွက်ပေါ်ရာ အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းအပေါ် အခြေခံ၍ အတန်းများအလိုက် စီစဉ်ထားပြီး၊ လေပြင်းသံ/လေပွတ်သံ နှင့် အသံထွက်ပုံစံအပေါ် အခြေခံ၍ ကော်လံများအလိုက် စီစဉ်ဖော်ပြလေ့ရှိသည် (မှတ်ချက် - အချို့ဗျည်းများကို မွေးစားစကားလုံးများနှင့် ပါဠိစာလုံးများကို ပေါင်းဆိုရန်အတွက်သာ အသုံးပြုသည်)။ {| class="wikitable letters-table letters-violet letters-lo" |- |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ၵ|iso=ka|ipa=ka}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ၶ|iso=kha|ipa=kʰa}} | {{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ၷ|iso=ga|ipa=ɡa|color=orange}} | {{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ꧠ|iso=gha|ipa=ɡʰa|color=orange}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=င|iso=nga|ipa=ŋa}} |- |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ၸ|iso=tsa|ipa=t͡ɕa}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ႀ|iso=xa|ipa=θa|color=orange}} | {{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ၹ|iso=dza|ipa=d͡ʑ|color=orange}} | {{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ꧢ|iso=ja|ipa=d͡ʒ|color=orange}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ၺ|iso=nya|ipa=ɲa}} |- | {{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ꩦ|iso=ṭa|ipa=ʈa|color=orange}} | {{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ꩧ|iso=ṭha|ipa=ʈʰa|color=orange}} | {{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ꩨ|iso=ḍa|ipa=ɖa|color=orange}} | {{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ꩩ|iso=ḍha|ipa=ɖʰa|color=orange}} | {{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ꧣ|iso=ṇa|ipa=ɳa|color=orange}} |- |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=တ|iso=ta|ipa=ta}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ထ|iso=tha|ipa=tʰa}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ၻ|iso=da|ipa=da|color=orange}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ꩪ|iso=dha|ipa=dʰa|color=orange}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ၼ|iso=na|ipa=na}} |- |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ပ|iso=pa|ipa=pa}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ၽ / ၾ|iso=pha / fa|ipa=pʰa / fa}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ၿ|iso=ba|ipa=ba|color=orange}} | {{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ꧤ|iso=bha|ipa=bʰa|color=orange}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=မ|iso=ma|ipa=ma}} |- |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ယ|iso=ya|ipa=ja}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ရ|iso=ra|ipa=ra}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=လ|iso=la|ipa=la}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ဝ|iso=wa|ipa=wa}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=သ|iso=sa|ipa=/θa/|color=orange}} |- | |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ႁ|iso=ha|ipa=ha}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ꩮ|iso= ḷa|ipa=ɭa|color=orange}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ဢ|iso=a|ipa=ʔa}} | |} {| class="wikitable letters-table letters-violet letters-tall" |+အဆုံးသတ်ဗျည်းများနှင့် အခြားသင်္ကေတများ |- |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=မ်|ipa=m}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ၼ်|ipa=n}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=င်|ipa=ŋ}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ပ်|ipa=p}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=တ်|ipa=t}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ၵ်|ipa=k}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ျ|ipa=ja}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ြ|ipa=ra}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ႂ|ipa=wa}} |} === အသံနိမ့်အသံမြင့် သတ်မှတ်ချက်များ === ရှမ်းဘာသာစကား၏ အသံနိမ့်အသံမြင့်များကို ဝါကျစကားလုံးများ၏ အဆုံးတွင် အသံသင်္ကေတ အမှတ်အသားများ ထည့်သွင်းခြင်းဖြင့် ဖော်ပြသည်။ ရှမ်းစာ၏ အသံသင်္ကေတများသည် များသောအားဖြင့် ရှုပ်ထွေးမှုမရှိဘဲ အသံထွက်ဗေဒနှင့် ကိုက်ညီမှုရှိသည်။ မည်သည့် အသံသင်္ကေတ အမှတ်အသားမျှ ပါရှိခြင်းမရှိပါက မူလအခြေခံအသံကို အသံဆွဲတက်သံ (Rising tone) ဟု သတ်မှတ်သည်။ {| class="wikitable letters-table letters-violet" |+အသံအမျိုးအစား |- | {{letter|s=Mymr|ch=◌|top=1|note=အသံဆွဲတက်သံ}} | {{letter|s=Mymr|ch=ႇ|top=2|note=အသံနိမ့်}} | {{letter|s=Mymr|ch=ႈ|top=3|note=အသံလတ်သက်သံ}} | {{letter|s=Mymr|ch=း|top=4|note=အသံမြင့်ညီ}} | {{letter|s=Mymr|ch=ႉ|top=5|note=မြင့်နိမ့်{{br}}နှင့် သံပြင်း}} | {{letter|s=Mymr|ch=ႊ|top=6|note=လေးနက်သံ{{br}}သို့မဟုတ် အသံလတ်}} |} == ဂဏန်းသင်္ကေတများ == တရုတ်နိုင်ငံနှင့် မြန်မာနိုင်ငံတို့တွင် အသုံးပြုကြသော ရှမ်းအက္ခရာများ၏ ဂဏန်းသင်္ကေတများအကြား ကွဲပြားခြားနားမှုများ ရှိသည်။ တရုတ်နိုင်ငံသုံး ရှမ်းဂဏန်းများသည် တရုတ်နိုင်ငံရှိ သမ်အက္ခရာ၊ [[တိုင်းလေ့စာ|တိုင်လီအက္ခရာ]]နှင့် မြန်မာဂဏန်းများနှင့် ဆင်တူကြသော်လည်း၊ မြန်မာနိုင်ငံသုံး ရှမ်းဂဏန်းများသည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုင်းလေဂဏန်းများနှင့် ဆင်တူပြီး မိမိတို့ကိုယ်ပိုင်စနစ်တစ်ရပ်အဖြစ် သီးခြားရပ်တည် တည်ရှိနေကြသည်။ {| class="wikitable letters-table" |-class="letters-lo letters-violet" ! မြန်မာ ရှမ်း{{br}}နှင့် တိုင်းလေ !{{Letter|s=Mymr|ch=႐|top=0}} !{{Letter|s=Mymr|ch=႑|top=1}} !{{Letter|s=Mymr|ch=႒|top=2}} !{{Letter|s=Mymr|ch=႓|top=3}} !{{Letter|s=Mymr|ch=႔|top=4}} !{{Letter|s=Mymr|ch=႕|top=5}} !{{Letter|s=Mymr|ch=႖|top=6}} !{{Letter|s=Mymr|ch=႗|top=7}} !{{Letter|s=Mymr|ch=႘|top=8}} !{{Letter|s=Mymr|ch=႙|top=9}} |-class="letters-lo letters-black" ! တရုတ် ရှမ်း{{br}}နှင့် တိုင်းလေ |{{Letter|s=Tale|ch=᧐}} |{{Letter|s=Tale|ch=᧑}} |{{Letter|s=Tale|ch=ᥨ}} |{{Letter|s=Tale|ch=၃}} |{{Letter|s=Tale|ch=၄}} |{{Letter|s=Tale|ch=၅}} |{{Letter|s=Tale|ch=᧖}} |{{Letter|s=Tale|ch=၇}} |{{Letter|s=Tale|ch=᧘}} |{{Letter|s=Tale|ch=᧙}} |} == ယူနီကုဒ် == ရှမ်းအက္ခရာများကို မြန်မာယူနီကုဒ်စာလုံးနေရာ၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအဖြစ် ယူနီကုဒ်ဗားရှင်း ၃.၀ ဖြန့်ချိမှုတွင် ထည့်သွင်းခဲ့သည်။ {{Unicode chart Myanmar}} == ကိုးကား == {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ရှမ်းဘာသာစကား]] [[ကဏ္ဍ:မွန်-မြန်မာ အက္ခရာ]] fnhdupzexrz57g23rh0rvl39lllu3rt 1051406 1051405 2026-09-04T05:42:00Z Chenzeyan29 141880 /* သမိုင်းကြောင်း */ 1051406 wikitext text/x-wiki {{Infobox writing system | name = ရှမ်း အရေးအသား | altname = {{script|Mymr|လိၵ်ႈတႆး}} | type = [[Abugida]] | sample = Shan-liktai2.png | languages = [[ရှမ်းဘာသာစကား]] | fam1 = [[Proto-Sinaitic alphabet]] | fam2 = [[Phoenician alphabet]] | fam3 = [[Aramaic alphabet]] | footnotes = | fam4 = [[ဗြဟ္မီ အရေးအသား|ဗြဟ္မီ]] | fam5 = [[Tamil-Brahmi]] | fam6 = [[Pallava script]]<ref name="diringer">{{Cite book |last1=Diringer |first1=David |title=Alphabet a key to the history of mankind |date=1948 |page=411 |url=https://archive.org/details/in.gov.ignca.1287}}</ref> | fam7 = [[မွန်-မြန်မာ အက္ခရာ]] | fam8 = [[မြန်မာအက္ခရာ]] | children = [[Lik-Tai script|Lik-Tai]] | time = {{circa|1407 CE}}-လက်ရှိ | unicode = {{ublist |class=nowrap |[https://www.unicode.org/charts/PDF/U1000.pdf U+1000–U+109F] Myanmar}} | iso15924 = | note = none }} '''ရှမ်းအက္ခရာ'''သည် [[ရှမ်းဘာသာစကား]]ကို ရေးသားရာတွင် အသုံးပြုသော [[ဗြဟ္မီ အရေးအသား|ဗြဟ္မဏ]]အက္ခရာစနစ် တစ်ခုဖြစ်ပြီး၊ [[မြန်မာအက္ခရာ]]စနစ်မှတစ်ဆင့် ဆင်းသက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။<ref name=Omniglot /> မကြာသေးမီက ပြုလုပ်ခဲ့သော စာလုံးပေါင်းစနစ် ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများကြောင့် ရှမ်းအက္ခရာသည် မြန်မာအက္ခရာမှ ဆင်းသက်လာသော အခြားအက္ခရာစနစ်များနှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် အသံထွက်ဗေဒနှင့် ပိုမိုကိုက်ညီမှု ရှိသည်။<ref name=":0">{{Citation |last=Jenny |first=Mathias |title=36 Writing systems of MSEA |date=2021-08-23 |work=The Languages and Linguistics of Mainland Southeast Asia: A comprehensive guide |pages=879–906 |editor-last=Sidwell |editor-first=Paul |url=https://www.degruyter.com/document/doi/10.1515/9783110558142-036/html |access-date=2024-12-06 |publisher=De Gruyter Mouton |language=en |doi=10.1515/9783110558142-036 |isbn=978-3-11-055814-2 |editor2-last=Jenny |editor2-first=Mathias|url-access=subscription }}</ref> == သမိုင်းကြောင်း == ရှေးဟောင်း သမိုင်းနှင့် ကျောက်စာအထောက်အထားများအရ ရှမ်းအက္ခရာ (Tai Long/Shan Script) သည် မြန်မာအက္ခရာနှင့် အတူတကွ ဗြာဟ္မီအက္ခရာမှ အမြစ်တွဲ၍ ဆင်းသက်လာခဲ့ခြင်းဖြစ်သည် <ref>Elias, N. (1876). Introductory Sketch of the History of the Shans in Upper Burma and Yunnan. Calcutta: Foreign Department Press.</ref>। ပုဂံခေတ် (၁၁-၁၃ ရာစု) ရာဇကုမာရ် ကျောက်စာ အပါအဝင် ခေတ်ပြိုင် ကျောက်စာ ထွင်းထုမှု ဝန်းကျင်၌ အနိရုဒ္ဓမင်း (အနော်ရထာ) နှင့် ကျစွာမင်းတို့၏ သာသနာပြု ကာလများတွင် မွန် နှင့်မြန်မာ အက္ခရာများ ထွန်းကားလာသည်နှင့်အမျှ၊ အထက်အညာနှင့် ရှမ်းကုန်းပြင်မြင့် ဆက်စပ်ရာ ဒေသများတွင်လည်း ရှမ်း ရိုးရာ အက္ခရာစတင် သန္ဓေတည်လာခဲ့သည် <ref>Luce, G. H. (1969). Old Burma-Early Pagan. Locust Valley, N.Y.: J.J. Augustin Publisher.</ref>। အစောပိုင်း ရှေးဟောင်း ရှမ်းအက္ခရာ ကို ၁၄ ရာစု မိုင်းမောခေတ် ကျောက်စာများ၊ ပေစာများနှင့် ရွှေပေလွှာ မှတ်တမ်းများတွင် စတင်တွေ့ရှိရပြီး၊ ၎င်းသည် ခေတ်ပြိုင် အင်းဝခေတ် မြန်မာအက္ခရာ ပုံသဏ္ဌာန်များနှင့် ဝိုင်းစက်သော ဝိသေသနကို အတူတကွ ပိုင်ဆိုင်ထားသည် <ref>Sao Saimong Mangrai. (1981). The Pādaeng Chronicle and the Jengtung State Chronicles Translated. University of Michigan Press.</ref>။ ရှမ်းအက္ခရာသည် သမိုင်းအဆက်ဆက် အသွင်ကူးပြောင်းမှု ခေတ်ကြီးများကို ဖြတ်သန်းခဲ့ရပြီး အဓိကအားဖြင့် တိဗက်-ဗမာနွယ် ဗမာစကားသုံး မြန်မာအက္ခရာ မှ တိုင်-ကဒိုင်းနွယ် ရှမ်းဘာသာစကားရေးသားရာတွင် အသံထွက် ကွဲပြားမှုများကို ညှိယူရာတွင် အက္ခရာ ပုံသဏ္ဌာန်များ တဖြည်းဖြည်း ပြောင်းလဲလာခဲ့သည် <ref>Gedney, W. J. (1989). Selected Papers on Comparative Tai Studies. Center for South and Southeast Asian Studies, University of Michigan.</ref>। ရှေးခေတ် ရှမ်းအက္ခရာသည် အက္ခရာ အရေအတွက် နည်းပါးခြင်း (၁၈ လုံးခန့်သာရှိခြင်း) နှင့် အသံနိမ့်မြင့် ကို သီးသန့် သင်္ကေတ မတပ်ဆင်နိုင်ခြင်းတို့ကြောင့် မြန်မာစာပေနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက စာလုံးပေါင်း ဖတ်ရှုရန် ခက်ခဲမှုများ ရှိခဲ့သည် <ref>Cushing, J. N. (1888). Grammar of the Shan Language. Rangoon: American Baptist Mission Press.</ref>। သို့သော်လည်း ၁၆ ရာစု မှ ၁၈ ရာစု ကုန်းဘောင်ခေတ်အထိ ဗမာ့နန်းတွင်းနှင့် ရှမ်းစောဘွားများအကြား ထိတွေ့ဆက်ဆံမှုမှတစ်ဆင့် မြန်မာအက္ခရာ၏ ဗျည်း၊ ဗျည်းတွဲ နှင့် သရစနစ်များ၏ လွှမ်းမိုးမှုကို လည်းကောင်း၊ ပိဋကတ်တော်များ ပြန်ဆိုရာမှ ပါဠိ-မဂဓ အက္ခရာစနစ်များကို လည်းကောင်း အခြေခံ၍ ရှမ်းအက္ခရာသည် ပိုမို ကြွယ်ဝပြည့်စုံလာခဲ့သည် <ref>Terwiel, B. J. (2003). Shan Manuscripts (Part 1). Franz Steiner Verlag, Stuttgart.</ref>။ ၂၀ ရာစုအလယ် (၁၉၅၅ ခုနှစ် နောက်ပိုင်း) သောင်ကြီးနှင့် လှိုင်ဟော် ညီလာခံများတွင် ရှမ်းစာပေ ပညာရှင်များနှင့် စောဘွားများ ပူးပေါင်း၍ ရှမ်းအက္ခရာ ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေး ကို စနစ်တကျ လုပ်ဆောင်ခဲ့ကြပြီး၊ အသံနိမ့်မြင့်ပြ သင်္ကေတများ နှင့် ဗျည်းအသစ်များကို အပြည့်အဝ ဖြည့်စွက်ကာ ခေတ်သစ် ရှမ်းအက္ခရာ အဖြစ် သတ်မှတ်နိုင်ခဲ့သည် <ref>Ferlus, M. (1999). The Writing of Transversal Vowels in the Tai Scripts of Mainland Southeast Asia. Mon-Khmer Studies, 29, 73-86.</ref>။ == ဝိသေသလက္ခဏာများ == ရှမ်းအက္ခရာစနစ်သည် [[မွန်-မြန်မာအက္ခရာ]]၏ ဝိုင်းဝန်းသော စာလုံးပုံသဏ္ဌာန်များရှိသည့် ဝိသေသလက္ခဏာကို ဆောင်သည်။ ၎င်းသည် ဗျည်းတွဲအက္ခရာစနစ်အမျိုးအစားဖြစ်ပြီး ဗျည်းလုံးအားလုံးတွင် မူလအခြေခံသရအသံ /a/ (အ) ပါရှိပြီးသား ဖြစ်သည်။ သရများကို ဗျည်းများ၏ ပတ်ပတ်လည်တွင် နေရာချရသော ဗျည်းတွဲသင်္ကေတများပုံစံဖြင့် ဖော်ပြသည်။ စာရေးသားရာတွင် ဘယ်ဘက်မှ ညာဘက်သို့ ရေးသားသည်။<ref name=Omniglot>{{Cite web |last1=Ager |first1=Simon |title=Shan alphabet, pronunciation and language |url=https://www.omniglot.com/writing/shan.htm |website=Omniglot |access-date=28 December 2018}}</ref> === သရများ === သရများကို ဖော်ပြရာတွင် အဆိုပါဝါကျစကားလုံး၌ အသတ်ဗျည်း ပါဝင်ခြင်း ရှိမရှိအပေါ်တွင်လည်း တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း မူတည်သည်။ ၎င်းသရများကို ယေဘုယျအားဖြင့် အောက်ပါအတိုင်း စနစ်တကျ စီစဉ်ဖော်ပြလေ့ရှိပြီး၊ ယင်းမှာ အလယ်သရပုံစံနှင့် အဆုံးသတ်သရပုံစံများအကြား၊ သီးခြားသရများနှင့် ၎င်းတို့ဖန်တီးပေးသည့် သရတွဲများအကြားရှိ ယုတ္တိဗေဒဆိုင်ရာ ဆက်စပ်မှုများကို ပေါ်လွင်စေရန် ဖြစ်သည်။ {|class="wikitable letters-table letters-violet letters-tall" |+သရများ |- !အလယ်သရ |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=◌|iso=a|note=unmarked}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ၢ|iso=aa|ipa=ɑː}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ိ|iso=i|ipa=i}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ဵ|iso=e|ipa=e}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ႅ|iso=ae|ipa=æ}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ု |iso=u|ipa=u}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ူ|iso=o|ipa=o}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ွ|iso=aw/o|ipa=ɔ}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ို|iso=eu|ipa=ɯ}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ိူ|iso=oe|ipa=ə}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ႂ|iso=wa|ipa=ʷ}} |- !rowspan=3|အဆုံးသတ်သရ | |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ႃ|iso=aa|ipa=ɑː}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ီ|iso=ii|ipa=iː}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ေ|iso=e|ipa=e}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ႄ|iso=ae|ipa=æ}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ူ|iso=uu|ipa=uː}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ူဝ်|iso=o|ipa=o}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ေႃ |iso=aw/o|ipa=ɔ}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ိုဝ်|iso=eu|ipa=ɯ}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ိူဝ်|iso=oe|ipa=ə}} | |- |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ႆ|iso=ai|ipa=ai}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ၢႆ|iso=aai|ipa=aːi}} | | | |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ုၺ်|iso=ui|ipa=ui}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ူၺ်|iso=ohi/uai|ipa=oi}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ွႆ|iso=oi/oy|ipa=ɔi}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ိုၺ်|iso=uei/uey|ipa=ɨi}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ိူၺ်|iso=oei/oey|ipa=əi}} | |- |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ဝ်|iso=aw|ipa=au}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ၢဝ်|iso=aaw|ipa=aːu}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ိဝ်|iso=iu|ipa=iu}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ဵဝ်|iso=eo|ipa=eu}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ႅဝ်|iso=aeo|ipa=æu}} | | | |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ႂ်|iso=aɨ|ipa=aɯ}} | | |} === ဗျည်းများ === ရှမ်းအက္ခရာစနစ်သည် ထိုင်းဘာသာစကားကဲ့သို့သော ဆက်စပ်သည့် [[ခရာ-ဒိုင် ဘာသာစကားများ|တိုင်-ကဒိုင်း ဘာသာစကားများ]]နှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် များစွာရှုပ်ထွေးမှုမရှိပေ။ မကြာသေးမီက စာလုံးပေါင်းစနစ်ကို ပြုပြင်ပြောင်းလဲထားခြင်းကြောင့် ရှမ်းအက္ခရာတွင် ထိုင်းနှင့် မြန်မာစာတို့၌ တွေ့ရလေ့ရှိသော သမိုင်းဝင်စာလုံးပေါင်း အကြွင်းအကျန် အမှတ်အသားများစွာ မရှိတော့ပေ။ ထိုင်းအက္ခရာနှင့် နှိုင်းယှဉ်ကြည့်မည်ဆိုလျှင် ထိုင်းစာ၌ ဗျည်းအရေအတွက် ၄၄ လုံးအထိ ရှိလာစေရန် အထောက်အကူပြုသည့် ဗျည်းအုပ်စုအမျိုးအစားများဖြစ်သော အသံမြင့်ဗျည်း၊ အသံလတ်ဗျည်းနှင့် အသံနိမ့်ဗျည်း ဟူသော သဘောတရားများ ရှမ်းစာတွင် မရှိပေ။ ရှမ်းစာ၌ ဗျည်းအရေအတွက် ၁၉ လုံးသာ ရှိသည်။ သင်ရိုးညွှန်းတမ်းစာအုပ်များတွင် ဖော်ပြထားသော ဗျည်းအရေအတွက်သည် တစ်အုပ်နှင့်တစ်အုပ် ကွဲပြားနိုင်သည်။ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ သဘောတူလက်ခံထားသော ရှမ်းဗျည်း ၁၉ လုံး ({{shn|ၵ ၶ င ၸ သ ၺ တ ထ ၼ ပ ၽ ၾ မ ယ ရ လ ဝ ႁ ဢ}}) ရှိပြီး၊ ရှမ်းဘာသာစကား၏ မူရင်းအသံထွက်တွင် မရှိသော အသံများဖြစ်သည့် g၊ z၊ b၊ d နှင့် th [θ] တို့ကို ကိုယ်စားပြုသည့် ဗျည်းငါးလုံး ထပ်မံရှိနေသေးသည်။ ထိုဗျည်းငါးလုံး ({{shn|ၷ ၹ ၿ ၻ ႀ}}) သည် အသုံးပြုမှု အလွန်နည်းပါးပြီး တွေ့ရခဲသည်။ ဗျည်းလုံး ရ သည် မွေးစားစကားလုံး (ပါဠိ သို့မဟုတ် အခြားဘာသာစကားမှ ကူးစက်လာသော စကားလုံးများ) တွင်သာ ပါဝင်လေ့ရှိပြီး၊ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ရှမ်းဘာသာစကားတွင် ပုံမှန်အားဖြင့် ရ အသံသည် ႁ အသံအတွင်းသို့ ပေါင်းစည်းပျောက်ကွယ်သွားခဲ့ခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။<ref name=":0" /> ထို့အပြင် စာတည်းဖြတ်သူ အများစုသည် သရသံဖြင့် စတင်သောအသုံးအနှုန်းများတွင် အသုံးပြုရန်အတွက် အခြေခံဗျည်းလုံး သက်သက်အဖြစ် ({{shn|ဢ}}) ကိုပါ ထည့်သွင်းဖော်ပြလေ့ရှိကြသည်။ ထို့ကြောင့် သင်ရိုးညွှန်းတမ်းစာအုပ်တစ်အုပ်တွင် ဗျည်းအရေအတွက်ကို ၁၈ လုံးမှ ၂၄ လုံးအထိ မတူကွဲပြားစွာ ဖော်ပြထားနိုင်ခြင်း ဖြစ်သည်။ အခြားသော [[ဗြာဟ္မီအရေးအသား|ဗြာဟ္မီနွယ်ဖွား အက္ခရာစနစ်]]များကဲ့သို့ပင် ရှမ်းဗျည်းများကိုလည်း ယေဘုယျအားဖြင့် အသံထွက်ပေါ်ရာ အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းအပေါ် အခြေခံ၍ အတန်းများအလိုက် စီစဉ်ထားပြီး၊ လေပြင်းသံ/လေပွတ်သံ နှင့် အသံထွက်ပုံစံအပေါ် အခြေခံ၍ ကော်လံများအလိုက် စီစဉ်ဖော်ပြလေ့ရှိသည် (မှတ်ချက် - အချို့ဗျည်းများကို မွေးစားစကားလုံးများနှင့် ပါဠိစာလုံးများကို ပေါင်းဆိုရန်အတွက်သာ အသုံးပြုသည်)။ {| class="wikitable letters-table letters-violet letters-lo" |- |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ၵ|iso=ka|ipa=ka}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ၶ|iso=kha|ipa=kʰa}} | {{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ၷ|iso=ga|ipa=ɡa|color=orange}} | {{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ꧠ|iso=gha|ipa=ɡʰa|color=orange}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=င|iso=nga|ipa=ŋa}} |- |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ၸ|iso=tsa|ipa=t͡ɕa}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ႀ|iso=xa|ipa=θa|color=orange}} | {{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ၹ|iso=dza|ipa=d͡ʑ|color=orange}} | {{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ꧢ|iso=ja|ipa=d͡ʒ|color=orange}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ၺ|iso=nya|ipa=ɲa}} |- | {{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ꩦ|iso=ṭa|ipa=ʈa|color=orange}} | {{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ꩧ|iso=ṭha|ipa=ʈʰa|color=orange}} | {{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ꩨ|iso=ḍa|ipa=ɖa|color=orange}} | {{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ꩩ|iso=ḍha|ipa=ɖʰa|color=orange}} | {{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ꧣ|iso=ṇa|ipa=ɳa|color=orange}} |- |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=တ|iso=ta|ipa=ta}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ထ|iso=tha|ipa=tʰa}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ၻ|iso=da|ipa=da|color=orange}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ꩪ|iso=dha|ipa=dʰa|color=orange}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ၼ|iso=na|ipa=na}} |- |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ပ|iso=pa|ipa=pa}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ၽ / ၾ|iso=pha / fa|ipa=pʰa / fa}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ၿ|iso=ba|ipa=ba|color=orange}} | {{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ꧤ|iso=bha|ipa=bʰa|color=orange}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=မ|iso=ma|ipa=ma}} |- |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ယ|iso=ya|ipa=ja}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ရ|iso=ra|ipa=ra}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=လ|iso=la|ipa=la}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ဝ|iso=wa|ipa=wa}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=သ|iso=sa|ipa=/θa/|color=orange}} |- | |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ႁ|iso=ha|ipa=ha}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ꩮ|iso= ḷa|ipa=ɭa|color=orange}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ဢ|iso=a|ipa=ʔa}} | |} {| class="wikitable letters-table letters-violet letters-tall" |+အဆုံးသတ်ဗျည်းများနှင့် အခြားသင်္ကေတများ |- |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=မ်|ipa=m}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ၼ်|ipa=n}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=င်|ipa=ŋ}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ပ်|ipa=p}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=တ်|ipa=t}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ၵ်|ipa=k}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ျ|ipa=ja}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ြ|ipa=ra}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ႂ|ipa=wa}} |} === အသံနိမ့်အသံမြင့် သတ်မှတ်ချက်များ === ရှမ်းဘာသာစကား၏ အသံနိမ့်အသံမြင့်များကို ဝါကျစကားလုံးများ၏ အဆုံးတွင် အသံသင်္ကေတ အမှတ်အသားများ ထည့်သွင်းခြင်းဖြင့် ဖော်ပြသည်။ ရှမ်းစာ၏ အသံသင်္ကေတများသည် များသောအားဖြင့် ရှုပ်ထွေးမှုမရှိဘဲ အသံထွက်ဗေဒနှင့် ကိုက်ညီမှုရှိသည်။ မည်သည့် အသံသင်္ကေတ အမှတ်အသားမျှ ပါရှိခြင်းမရှိပါက မူလအခြေခံအသံကို အသံဆွဲတက်သံ (Rising tone) ဟု သတ်မှတ်သည်။ {| class="wikitable letters-table letters-violet" |+အသံအမျိုးအစား |- | {{letter|s=Mymr|ch=◌|top=1|note=အသံဆွဲတက်သံ}} | {{letter|s=Mymr|ch=ႇ|top=2|note=အသံနိမ့်}} | {{letter|s=Mymr|ch=ႈ|top=3|note=အသံလတ်သက်သံ}} | {{letter|s=Mymr|ch=း|top=4|note=အသံမြင့်ညီ}} | {{letter|s=Mymr|ch=ႉ|top=5|note=မြင့်နိမ့်{{br}}နှင့် သံပြင်း}} | {{letter|s=Mymr|ch=ႊ|top=6|note=လေးနက်သံ{{br}}သို့မဟုတ် အသံလတ်}} |} == ဂဏန်းသင်္ကေတများ == တရုတ်နိုင်ငံနှင့် မြန်မာနိုင်ငံတို့တွင် အသုံးပြုကြသော ရှမ်းအက္ခရာများ၏ ဂဏန်းသင်္ကေတများအကြား ကွဲပြားခြားနားမှုများ ရှိသည်။ တရုတ်နိုင်ငံသုံး ရှမ်းဂဏန်းများသည် တရုတ်နိုင်ငံရှိ သမ်အက္ခရာ၊ [[တိုင်းလေ့စာ|တိုင်လီအက္ခရာ]]နှင့် မြန်မာဂဏန်းများနှင့် ဆင်တူကြသော်လည်း၊ မြန်မာနိုင်ငံသုံး ရှမ်းဂဏန်းများသည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုင်းလေဂဏန်းများနှင့် ဆင်တူပြီး မိမိတို့ကိုယ်ပိုင်စနစ်တစ်ရပ်အဖြစ် သီးခြားရပ်တည် တည်ရှိနေကြသည်။ {| class="wikitable letters-table" |-class="letters-lo letters-violet" ! မြန်မာ ရှမ်း{{br}}နှင့် တိုင်းလေ !{{Letter|s=Mymr|ch=႐|top=0}} !{{Letter|s=Mymr|ch=႑|top=1}} !{{Letter|s=Mymr|ch=႒|top=2}} !{{Letter|s=Mymr|ch=႓|top=3}} !{{Letter|s=Mymr|ch=႔|top=4}} !{{Letter|s=Mymr|ch=႕|top=5}} !{{Letter|s=Mymr|ch=႖|top=6}} !{{Letter|s=Mymr|ch=႗|top=7}} !{{Letter|s=Mymr|ch=႘|top=8}} !{{Letter|s=Mymr|ch=႙|top=9}} |-class="letters-lo letters-black" ! တရုတ် ရှမ်း{{br}}နှင့် တိုင်းလေ |{{Letter|s=Tale|ch=᧐}} |{{Letter|s=Tale|ch=᧑}} |{{Letter|s=Tale|ch=ᥨ}} |{{Letter|s=Tale|ch=၃}} |{{Letter|s=Tale|ch=၄}} |{{Letter|s=Tale|ch=၅}} |{{Letter|s=Tale|ch=᧖}} |{{Letter|s=Tale|ch=၇}} |{{Letter|s=Tale|ch=᧘}} |{{Letter|s=Tale|ch=᧙}} |} == ယူနီကုဒ် == ရှမ်းအက္ခရာများကို မြန်မာယူနီကုဒ်စာလုံးနေရာ၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအဖြစ် ယူနီကုဒ်ဗားရှင်း ၃.၀ ဖြန့်ချိမှုတွင် ထည့်သွင်းခဲ့သည်။ {{Unicode chart Myanmar}} == ကိုးကား == {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ရှမ်းဘာသာစကား]] [[ကဏ္ဍ:မွန်-မြန်မာ အက္ခရာ]] fbaomue1adbzzjbeujc40u7ak9q0zp1 1051407 1051406 2026-09-04T05:46:33Z Chenzeyan29 141880 /* */ 1051407 wikitext text/x-wiki {{Infobox writing system | name = ရှမ်း အရေးအသား | altname = {{script|Mymr|လိၵ်ႈတႆး}} | type = [[Abugida]] | sample = Shan-liktai2.png | languages = [[ရှမ်းဘာသာစကား]] | fam1 = [[Proto-Sinaitic alphabet]] | fam2 = [[Phoenician alphabet]] | fam3 = [[Aramaic alphabet]] | footnotes = | fam4 = [[ဗြဟ္မီ အရေးအသား|ဗြဟ္မီ]] | fam5 = [[Tamil-Brahmi]] | fam6 = [[Pallava script]]<ref name="diringer">{{Cite book |last1=Diringer |first1=David |title=Alphabet a key to the history of mankind |date=1948 |page=411 |url=https://archive.org/details/in.gov.ignca.1287}}</ref> | fam7 = [[မွန်-မြန်မာ အက္ခရာ]] | fam8 = [[မြန်မာအက္ခရာ]] | children = [[Lik-Tai script|Lik-Tai]] | time = {{circa|1407 CE}}-လက်ရှိ | unicode = {{ublist |class=nowrap |[https://www.unicode.org/charts/PDF/U1000.pdf U+1000–U+109F] Myanmar}} | iso15924 = | note = none }} '''ရှမ်းအက္ခရာ'''သည် [[ရှမ်းဘာသာစကား]]ကို ရေးသားရာတွင် အသုံးပြုသော [[ဗြဟ္မီ အရေးအသား|ဗြဟ္မဏ]]အက္ခရာစနစ် တစ်ခုဖြစ်ပြီး၊ [[မြန်မာအက္ခရာ]]စနစ်မှတစ်ဆင့် ဆင်းသက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။<ref name=Omniglot /> မကြာသေးမီက ပြုလုပ်ခဲ့သော စာလုံးပေါင်းစနစ် ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများကြောင့် ရှမ်းအက္ခရာသည် မြန်မာအက္ခရာမှ ဆင်းသက်လာသော အခြားအက္ခရာစနစ်များနှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် အသံထွက်ဗေဒနှင့် ပိုမိုကိုက်ညီမှု ရှိလာခဲ့သည်။<ref name=":0">{{Citation |last=Jenny |first=Mathias |title=36 Writing systems of MSEA |date=2021-08-23 |work=The Languages and Linguistics of Mainland Southeast Asia: A comprehensive guide |pages=879–906 |editor-last=Sidwell |editor-first=Paul |url=https://www.degruyter.com/document/doi/10.1515/9783110558142-036/html |access-date=2024-12-06 |publisher=De Gruyter Mouton |language=en |doi=10.1515/9783110558142-036 |isbn=978-3-11-055814-2 |editor2-last=Jenny |editor2-first=Mathias|url-access=subscription }}</ref> == သမိုင်းကြောင်း == ရှေးဟောင်း သမိုင်းနှင့် ကျောက်စာအထောက်အထားများအရ ရှမ်းအက္ခရာ (Tai Long/Shan Script) သည် မြန်မာအက္ခရာနှင့် အတူတကွ ဗြာဟ္မီအက္ခရာမှ အမြစ်တွဲ၍ ဆင်းသက်လာခဲ့ခြင်းဖြစ်သည် <ref>Elias, N. (1876). Introductory Sketch of the History of the Shans in Upper Burma and Yunnan. Calcutta: Foreign Department Press.</ref>। ပုဂံခေတ် (၁၁-၁၃ ရာစု) ရာဇကုမာရ် ကျောက်စာ အပါအဝင် ခေတ်ပြိုင် ကျောက်စာ ထွင်းထုမှု ဝန်းကျင်၌ အနိရုဒ္ဓမင်း (အနော်ရထာ) နှင့် ကျစွာမင်းတို့၏ သာသနာပြု ကာလများတွင် မွန် နှင့်မြန်မာ အက္ခရာများ ထွန်းကားလာသည်နှင့်အမျှ၊ အထက်အညာနှင့် ရှမ်းကုန်းပြင်မြင့် ဆက်စပ်ရာ ဒေသများတွင်လည်း ရှမ်း ရိုးရာ အက္ခရာစတင် သန္ဓေတည်လာခဲ့သည် <ref>Luce, G. H. (1969). Old Burma-Early Pagan. Locust Valley, N.Y.: J.J. Augustin Publisher.</ref>। အစောပိုင်း ရှေးဟောင်း ရှမ်းအက္ခရာ ကို ၁၄ ရာစု မိုင်းမောခေတ် ကျောက်စာများ၊ ပေစာများနှင့် ရွှေပေလွှာ မှတ်တမ်းများတွင် စတင်တွေ့ရှိရပြီး၊ ၎င်းသည် ခေတ်ပြိုင် အင်းဝခေတ် မြန်မာအက္ခရာ ပုံသဏ္ဌာန်များနှင့် ဝိုင်းစက်သော ဝိသေသနကို အတူတကွ ပိုင်ဆိုင်ထားသည် <ref>Sao Saimong Mangrai. (1981). The Pādaeng Chronicle and the Jengtung State Chronicles Translated. University of Michigan Press.</ref>။ ရှမ်းအက္ခရာသည် သမိုင်းအဆက်ဆက် အသွင်ကူးပြောင်းမှု ခေတ်ကြီးများကို ဖြတ်သန်းခဲ့ရပြီး အဓိကအားဖြင့် တိဗက်-ဗမာနွယ် ဗမာစကားသုံး မြန်မာအက္ခရာ မှ တိုင်-ကဒိုင်းနွယ် ရှမ်းဘာသာစကားရေးသားရာတွင် အသံထွက် ကွဲပြားမှုများကို ညှိယူရာတွင် အက္ခရာ ပုံသဏ္ဌာန်များ တဖြည်းဖြည်း ပြောင်းလဲလာခဲ့သည် <ref>Gedney, W. J. (1989). Selected Papers on Comparative Tai Studies. Center for South and Southeast Asian Studies, University of Michigan.</ref>। ရှေးခေတ် ရှမ်းအက္ခရာသည် အက္ခရာ အရေအတွက် နည်းပါးခြင်း (၁၈ လုံးခန့်သာရှိခြင်း) နှင့် အသံနိမ့်မြင့် ကို သီးသန့် သင်္ကေတ မတပ်ဆင်နိုင်ခြင်းတို့ကြောင့် မြန်မာစာပေနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက စာလုံးပေါင်း ဖတ်ရှုရန် ခက်ခဲမှုများ ရှိခဲ့သည် <ref>Cushing, J. N. (1888). Grammar of the Shan Language. Rangoon: American Baptist Mission Press.</ref>। သို့သော်လည်း ၁၆ ရာစု မှ ၁၈ ရာစု ကုန်းဘောင်ခေတ်အထိ ဗမာ့နန်းတွင်းနှင့် ရှမ်းစောဘွားများအကြား ထိတွေ့ဆက်ဆံမှုမှတစ်ဆင့် မြန်မာအက္ခရာ၏ ဗျည်း၊ ဗျည်းတွဲ နှင့် သရစနစ်များ၏ လွှမ်းမိုးမှုကို လည်းကောင်း၊ ပိဋကတ်တော်များ ပြန်ဆိုရာမှ ပါဠိ-မဂဓ အက္ခရာစနစ်များကို လည်းကောင်း အခြေခံ၍ ရှမ်းအက္ခရာသည် ပိုမို ကြွယ်ဝပြည့်စုံလာခဲ့သည် <ref>Terwiel, B. J. (2003). Shan Manuscripts (Part 1). Franz Steiner Verlag, Stuttgart.</ref>။ ၂၀ ရာစုအလယ် (၁၉၅၅ ခုနှစ် နောက်ပိုင်း) သောင်ကြီးနှင့် လှိုင်ဟော် ညီလာခံများတွင် ရှမ်းစာပေ ပညာရှင်များနှင့် စောဘွားများ ပူးပေါင်း၍ ရှမ်းအက္ခရာ ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေး ကို စနစ်တကျ လုပ်ဆောင်ခဲ့ကြပြီး၊ အသံနိမ့်မြင့်ပြ သင်္ကေတများ နှင့် ဗျည်းအသစ်များကို အပြည့်အဝ ဖြည့်စွက်ကာ ခေတ်သစ် ရှမ်းအက္ခရာ အဖြစ် သတ်မှတ်နိုင်ခဲ့သည် <ref>Ferlus, M. (1999). The Writing of Transversal Vowels in the Tai Scripts of Mainland Southeast Asia. Mon-Khmer Studies, 29, 73-86.</ref>။ == ဝိသေသလက္ခဏာများ == ရှမ်းအက္ခရာစနစ်သည် [[မွန်-မြန်မာအက္ခရာ]]၏ ဝိုင်းဝန်းသော စာလုံးပုံသဏ္ဌာန်များရှိသည့် ဝိသေသလက္ခဏာကို ဆောင်သည်။ ၎င်းသည် ဗျည်းတွဲအက္ခရာစနစ်အမျိုးအစားဖြစ်ပြီး ဗျည်းလုံးအားလုံးတွင် မူလအခြေခံသရအသံ /a/ (အ) ပါရှိပြီးသား ဖြစ်သည်။ သရများကို ဗျည်းများ၏ ပတ်ပတ်လည်တွင် နေရာချရသော ဗျည်းတွဲသင်္ကေတများပုံစံဖြင့် ဖော်ပြသည်။ စာရေးသားရာတွင် ဘယ်ဘက်မှ ညာဘက်သို့ ရေးသားသည်။<ref name=Omniglot>{{Cite web |last1=Ager |first1=Simon |title=Shan alphabet, pronunciation and language |url=https://www.omniglot.com/writing/shan.htm |website=Omniglot |access-date=28 December 2018}}</ref> === သရများ === သရများကို ဖော်ပြရာတွင် အဆိုပါဝါကျစကားလုံး၌ အသတ်ဗျည်း ပါဝင်ခြင်း ရှိမရှိအပေါ်တွင်လည်း တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း မူတည်သည်။ ၎င်းသရများကို ယေဘုယျအားဖြင့် အောက်ပါအတိုင်း စနစ်တကျ စီစဉ်ဖော်ပြလေ့ရှိပြီး၊ ယင်းမှာ အလယ်သရပုံစံနှင့် အဆုံးသတ်သရပုံစံများအကြား၊ သီးခြားသရများနှင့် ၎င်းတို့ဖန်တီးပေးသည့် သရတွဲများအကြားရှိ ယုတ္တိဗေဒဆိုင်ရာ ဆက်စပ်မှုများကို ပေါ်လွင်စေရန် ဖြစ်သည်။ {|class="wikitable letters-table letters-violet letters-tall" |+သရများ |- !အလယ်သရ |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=◌|iso=a|note=unmarked}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ၢ|iso=aa|ipa=ɑː}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ိ|iso=i|ipa=i}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ဵ|iso=e|ipa=e}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ႅ|iso=ae|ipa=æ}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ု |iso=u|ipa=u}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ူ|iso=o|ipa=o}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ွ|iso=aw/o|ipa=ɔ}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ို|iso=eu|ipa=ɯ}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ိူ|iso=oe|ipa=ə}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ႂ|iso=wa|ipa=ʷ}} |- !rowspan=3|အဆုံးသတ်သရ | |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ႃ|iso=aa|ipa=ɑː}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ီ|iso=ii|ipa=iː}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ေ|iso=e|ipa=e}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ႄ|iso=ae|ipa=æ}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ူ|iso=uu|ipa=uː}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ူဝ်|iso=o|ipa=o}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ေႃ |iso=aw/o|ipa=ɔ}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ိုဝ်|iso=eu|ipa=ɯ}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ိူဝ်|iso=oe|ipa=ə}} | |- |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ႆ|iso=ai|ipa=ai}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ၢႆ|iso=aai|ipa=aːi}} | | | |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ုၺ်|iso=ui|ipa=ui}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ူၺ်|iso=ohi/uai|ipa=oi}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ွႆ|iso=oi/oy|ipa=ɔi}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ိုၺ်|iso=uei/uey|ipa=ɨi}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ိူၺ်|iso=oei/oey|ipa=əi}} | |- |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ဝ်|iso=aw|ipa=au}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ၢဝ်|iso=aaw|ipa=aːu}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ိဝ်|iso=iu|ipa=iu}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ဵဝ်|iso=eo|ipa=eu}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ႅဝ်|iso=aeo|ipa=æu}} | | | |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ႂ်|iso=aɨ|ipa=aɯ}} | | |} === ဗျည်းများ === ရှမ်းအက္ခရာစနစ်သည် ထိုင်းဘာသာစကားကဲ့သို့သော ဆက်စပ်သည့် [[ခရာ-ဒိုင် ဘာသာစကားများ|တိုင်-ကဒိုင်း ဘာသာစကားများ]]နှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် များစွာရှုပ်ထွေးမှုမရှိပေ။ မကြာသေးမီက စာလုံးပေါင်းစနစ်ကို ပြုပြင်ပြောင်းလဲထားခြင်းကြောင့် ရှမ်းအက္ခရာတွင် ထိုင်းနှင့် မြန်မာစာတို့၌ တွေ့ရလေ့ရှိသော သမိုင်းဝင်စာလုံးပေါင်း အကြွင်းအကျန် အမှတ်အသားများစွာ မရှိတော့ပေ။ ထိုင်းအက္ခရာနှင့် နှိုင်းယှဉ်ကြည့်မည်ဆိုလျှင် ထိုင်းစာ၌ ဗျည်းအရေအတွက် ၄၄ လုံးအထိ ရှိလာစေရန် အထောက်အကူပြုသည့် ဗျည်းအုပ်စုအမျိုးအစားများဖြစ်သော အသံမြင့်ဗျည်း၊ အသံလတ်ဗျည်းနှင့် အသံနိမ့်ဗျည်း ဟူသော သဘောတရားများ ရှမ်းစာတွင် မရှိပေ။ ရှမ်းစာ၌ ဗျည်းအရေအတွက် ၁၉ လုံးသာ ရှိသည်။ သင်ရိုးညွှန်းတမ်းစာအုပ်များတွင် ဖော်ပြထားသော ဗျည်းအရေအတွက်သည် တစ်အုပ်နှင့်တစ်အုပ် ကွဲပြားနိုင်သည်။ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ သဘောတူလက်ခံထားသော ရှမ်းဗျည်း ၁၉ လုံး ({{shn|ၵ ၶ င ၸ သ ၺ တ ထ ၼ ပ ၽ ၾ မ ယ ရ လ ဝ ႁ ဢ}}) ရှိပြီး၊ ရှမ်းဘာသာစကား၏ မူရင်းအသံထွက်တွင် မရှိသော အသံများဖြစ်သည့် g၊ z၊ b၊ d နှင့် th [θ] တို့ကို ကိုယ်စားပြုသည့် ဗျည်းငါးလုံး ထပ်မံရှိနေသေးသည်။ ထိုဗျည်းငါးလုံး ({{shn|ၷ ၹ ၿ ၻ ႀ}}) သည် အသုံးပြုမှု အလွန်နည်းပါးပြီး တွေ့ရခဲသည်။ ဗျည်းလုံး ရ သည် မွေးစားစကားလုံး (ပါဠိ သို့မဟုတ် အခြားဘာသာစကားမှ ကူးစက်လာသော စကားလုံးများ) တွင်သာ ပါဝင်လေ့ရှိပြီး၊ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ရှမ်းဘာသာစကားတွင် ပုံမှန်အားဖြင့် ရ အသံသည် ႁ အသံအတွင်းသို့ ပေါင်းစည်းပျောက်ကွယ်သွားခဲ့ခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။<ref name=":0" /> ထို့အပြင် စာတည်းဖြတ်သူ အများစုသည် သရသံဖြင့် စတင်သောအသုံးအနှုန်းများတွင် အသုံးပြုရန်အတွက် အခြေခံဗျည်းလုံး သက်သက်အဖြစ် ({{shn|ဢ}}) ကိုပါ ထည့်သွင်းဖော်ပြလေ့ရှိကြသည်။ ထို့ကြောင့် သင်ရိုးညွှန်းတမ်းစာအုပ်တစ်အုပ်တွင် ဗျည်းအရေအတွက်ကို ၁၈ လုံးမှ ၂၄ လုံးအထိ မတူကွဲပြားစွာ ဖော်ပြထားနိုင်ခြင်း ဖြစ်သည်။ အခြားသော [[ဗြာဟ္မီအရေးအသား|ဗြာဟ္မီနွယ်ဖွား အက္ခရာစနစ်]]များကဲ့သို့ပင် ရှမ်းဗျည်းများကိုလည်း ယေဘုယျအားဖြင့် အသံထွက်ပေါ်ရာ အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းအပေါ် အခြေခံ၍ အတန်းများအလိုက် စီစဉ်ထားပြီး၊ လေပြင်းသံ/လေပွတ်သံ နှင့် အသံထွက်ပုံစံအပေါ် အခြေခံ၍ ကော်လံများအလိုက် စီစဉ်ဖော်ပြလေ့ရှိသည် (မှတ်ချက် - အချို့ဗျည်းများကို မွေးစားစကားလုံးများနှင့် ပါဠိစာလုံးများကို ပေါင်းဆိုရန်အတွက်သာ အသုံးပြုသည်)။ {| class="wikitable letters-table letters-violet letters-lo" |- |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ၵ|iso=ka|ipa=ka}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ၶ|iso=kha|ipa=kʰa}} | {{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ၷ|iso=ga|ipa=ɡa|color=orange}} | {{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ꧠ|iso=gha|ipa=ɡʰa|color=orange}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=င|iso=nga|ipa=ŋa}} |- |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ၸ|iso=tsa|ipa=t͡ɕa}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ႀ|iso=xa|ipa=θa|color=orange}} | {{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ၹ|iso=dza|ipa=d͡ʑ|color=orange}} | {{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ꧢ|iso=ja|ipa=d͡ʒ|color=orange}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ၺ|iso=nya|ipa=ɲa}} |- | {{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ꩦ|iso=ṭa|ipa=ʈa|color=orange}} | {{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ꩧ|iso=ṭha|ipa=ʈʰa|color=orange}} | {{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ꩨ|iso=ḍa|ipa=ɖa|color=orange}} | {{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ꩩ|iso=ḍha|ipa=ɖʰa|color=orange}} | {{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ꧣ|iso=ṇa|ipa=ɳa|color=orange}} |- |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=တ|iso=ta|ipa=ta}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ထ|iso=tha|ipa=tʰa}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ၻ|iso=da|ipa=da|color=orange}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ꩪ|iso=dha|ipa=dʰa|color=orange}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ၼ|iso=na|ipa=na}} |- |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ပ|iso=pa|ipa=pa}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ၽ / ၾ|iso=pha / fa|ipa=pʰa / fa}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ၿ|iso=ba|ipa=ba|color=orange}} | {{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ꧤ|iso=bha|ipa=bʰa|color=orange}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=မ|iso=ma|ipa=ma}} |- |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ယ|iso=ya|ipa=ja}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ရ|iso=ra|ipa=ra}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=လ|iso=la|ipa=la}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ဝ|iso=wa|ipa=wa}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=သ|iso=sa|ipa=/θa/|color=orange}} |- | |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ႁ|iso=ha|ipa=ha}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ꩮ|iso= ḷa|ipa=ɭa|color=orange}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ဢ|iso=a|ipa=ʔa}} | |} {| class="wikitable letters-table letters-violet letters-tall" |+အဆုံးသတ်ဗျည်းများနှင့် အခြားသင်္ကေတများ |- |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=မ်|ipa=m}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ၼ်|ipa=n}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=င်|ipa=ŋ}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ပ်|ipa=p}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=တ်|ipa=t}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ၵ်|ipa=k}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ျ|ipa=ja}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ြ|ipa=ra}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ႂ|ipa=wa}} |} === အသံနိမ့်အသံမြင့် သတ်မှတ်ချက်များ === ရှမ်းဘာသာစကား၏ အသံနိမ့်အသံမြင့်များကို ဝါကျစကားလုံးများ၏ အဆုံးတွင် အသံသင်္ကေတ အမှတ်အသားများ ထည့်သွင်းခြင်းဖြင့် ဖော်ပြသည်။ ရှမ်းစာ၏ အသံသင်္ကေတများသည် များသောအားဖြင့် ရှုပ်ထွေးမှုမရှိဘဲ အသံထွက်ဗေဒနှင့် ကိုက်ညီမှုရှိသည်။ မည်သည့် အသံသင်္ကေတ အမှတ်အသားမျှ ပါရှိခြင်းမရှိပါက မူလအခြေခံအသံကို အသံဆွဲတက်သံ (Rising tone) ဟု သတ်မှတ်သည်။ {| class="wikitable letters-table letters-violet" |+အသံအမျိုးအစား |- | {{letter|s=Mymr|ch=◌|top=1|note=အသံဆွဲတက်သံ}} | {{letter|s=Mymr|ch=ႇ|top=2|note=အသံနိမ့်}} | {{letter|s=Mymr|ch=ႈ|top=3|note=အသံလတ်သက်သံ}} | {{letter|s=Mymr|ch=း|top=4|note=အသံမြင့်ညီ}} | {{letter|s=Mymr|ch=ႉ|top=5|note=မြင့်နိမ့်{{br}}နှင့် သံပြင်း}} | {{letter|s=Mymr|ch=ႊ|top=6|note=လေးနက်သံ{{br}}သို့မဟုတ် အသံလတ်}} |} == ဂဏန်းသင်္ကေတများ == တရုတ်နိုင်ငံနှင့် မြန်မာနိုင်ငံတို့တွင် အသုံးပြုကြသော ရှမ်းအက္ခရာများ၏ ဂဏန်းသင်္ကေတများအကြား ကွဲပြားခြားနားမှုများ ရှိသည်။ တရုတ်နိုင်ငံသုံး ရှမ်းဂဏန်းများသည် တရုတ်နိုင်ငံရှိ သမ်အက္ခရာ၊ [[တိုင်းလေ့စာ|တိုင်လီအက္ခရာ]]နှင့် မြန်မာဂဏန်းများနှင့် ဆင်တူကြသော်လည်း၊ မြန်မာနိုင်ငံသုံး ရှမ်းဂဏန်းများသည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုင်းလေဂဏန်းများနှင့် ဆင်တူပြီး မိမိတို့ကိုယ်ပိုင်စနစ်တစ်ရပ်အဖြစ် သီးခြားရပ်တည် တည်ရှိနေကြသည်။ {| class="wikitable letters-table" |-class="letters-lo letters-violet" ! မြန်မာ ရှမ်း{{br}}နှင့် တိုင်းလေ !{{Letter|s=Mymr|ch=႐|top=0}} !{{Letter|s=Mymr|ch=႑|top=1}} !{{Letter|s=Mymr|ch=႒|top=2}} !{{Letter|s=Mymr|ch=႓|top=3}} !{{Letter|s=Mymr|ch=႔|top=4}} !{{Letter|s=Mymr|ch=႕|top=5}} !{{Letter|s=Mymr|ch=႖|top=6}} !{{Letter|s=Mymr|ch=႗|top=7}} !{{Letter|s=Mymr|ch=႘|top=8}} !{{Letter|s=Mymr|ch=႙|top=9}} |-class="letters-lo letters-black" ! တရုတ် ရှမ်း{{br}}နှင့် တိုင်းလေ |{{Letter|s=Tale|ch=᧐}} |{{Letter|s=Tale|ch=᧑}} |{{Letter|s=Tale|ch=ᥨ}} |{{Letter|s=Tale|ch=၃}} |{{Letter|s=Tale|ch=၄}} |{{Letter|s=Tale|ch=၅}} |{{Letter|s=Tale|ch=᧖}} |{{Letter|s=Tale|ch=၇}} |{{Letter|s=Tale|ch=᧘}} |{{Letter|s=Tale|ch=᧙}} |} == ယူနီကုဒ် == ရှမ်းအက္ခရာများကို မြန်မာယူနီကုဒ်စာလုံးနေရာ၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအဖြစ် ယူနီကုဒ်ဗားရှင်း ၃.၀ ဖြန့်ချိမှုတွင် ထည့်သွင်းခဲ့သည်။ {{Unicode chart Myanmar}} == ကိုးကား == {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ရှမ်းဘာသာစကား]] [[ကဏ္ဍ:မွန်-မြန်မာ အက္ခရာ]] p9yab71f6iu1bhqcd31mlbjehcu8l6g 1051408 1051407 2026-09-04T05:47:24Z Chenzeyan29 141880 /* သမိုင်းကြောင်း */ 1051408 wikitext text/x-wiki {{Infobox writing system | name = ရှမ်း အရေးအသား | altname = {{script|Mymr|လိၵ်ႈတႆး}} | type = [[Abugida]] | sample = Shan-liktai2.png | languages = [[ရှမ်းဘာသာစကား]] | fam1 = [[Proto-Sinaitic alphabet]] | fam2 = [[Phoenician alphabet]] | fam3 = [[Aramaic alphabet]] | footnotes = | fam4 = [[ဗြဟ္မီ အရေးအသား|ဗြဟ္မီ]] | fam5 = [[Tamil-Brahmi]] | fam6 = [[Pallava script]]<ref name="diringer">{{Cite book |last1=Diringer |first1=David |title=Alphabet a key to the history of mankind |date=1948 |page=411 |url=https://archive.org/details/in.gov.ignca.1287}}</ref> | fam7 = [[မွန်-မြန်မာ အက္ခရာ]] | fam8 = [[မြန်မာအက္ခရာ]] | children = [[Lik-Tai script|Lik-Tai]] | time = {{circa|1407 CE}}-လက်ရှိ | unicode = {{ublist |class=nowrap |[https://www.unicode.org/charts/PDF/U1000.pdf U+1000–U+109F] Myanmar}} | iso15924 = | note = none }} '''ရှမ်းအက္ခရာ'''သည် [[ရှမ်းဘာသာစကား]]ကို ရေးသားရာတွင် အသုံးပြုသော [[ဗြဟ္မီ အရေးအသား|ဗြဟ္မဏ]]အက္ခရာစနစ် တစ်ခုဖြစ်ပြီး၊ [[မြန်မာအက္ခရာ]]စနစ်မှတစ်ဆင့် ဆင်းသက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။<ref name=Omniglot /> မကြာသေးမီက ပြုလုပ်ခဲ့သော စာလုံးပေါင်းစနစ် ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများကြောင့် ရှမ်းအက္ခရာသည် မြန်မာအက္ခရာမှ ဆင်းသက်လာသော အခြားအက္ခရာစနစ်များနှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် အသံထွက်ဗေဒနှင့် ပိုမိုကိုက်ညီမှု ရှိလာခဲ့သည်။<ref name=":0">{{Citation |last=Jenny |first=Mathias |title=36 Writing systems of MSEA |date=2021-08-23 |work=The Languages and Linguistics of Mainland Southeast Asia: A comprehensive guide |pages=879–906 |editor-last=Sidwell |editor-first=Paul |url=https://www.degruyter.com/document/doi/10.1515/9783110558142-036/html |access-date=2024-12-06 |publisher=De Gruyter Mouton |language=en |doi=10.1515/9783110558142-036 |isbn=978-3-11-055814-2 |editor2-last=Jenny |editor2-first=Mathias|url-access=subscription }}</ref> == သမိုင်းကြောင်း == ရှေးဟောင်း သမိုင်းနှင့် ကျောက်စာအထောက်အထားများအရ ရှမ်းအက္ခရာ (Tai Long/Shan Script) သည် မြန်မာအက္ခရာနှင့် အတူတကွ ဗြာဟ္မီအက္ခရာမှ အမြစ်တွဲ၍ ဆင်းသက်လာခဲ့ခြင်းဖြစ်သည် <ref>Elias, N. (1876). Introductory Sketch of the History of the Shans in Upper Burma and Yunnan. Calcutta: Foreign Department Press.</ref>။ ပုဂံခေတ် (၁၁-၁၃ ရာစု) ရာဇကုမာရ် ကျောက်စာ အပါအဝင် ခေတ်ပြိုင် ကျောက်စာ ထွင်းထုမှု ဝန်းကျင်၌ အနိရုဒ္ဓမင်း (အနော်ရထာ) နှင့် ကျစွာမင်းတို့၏ သာသနာပြု ကာလများတွင် မွန် နှင့်မြန်မာ အက္ခရာများ ထွန်းကားလာသည်နှင့်အမျှ၊ အထက်အညာနှင့် ရှမ်းကုန်းပြင်မြင့် ဆက်စပ်ရာ ဒေသများတွင်လည်း ရှမ်း ရိုးရာ အက္ခရာစတင် သန္ဓေတည်လာခဲ့သည် <ref>Luce, G. H. (1969). Old Burma-Early Pagan. Locust Valley, N.Y.: J.J. Augustin Publisher.</ref>။ အစောပိုင်း ရှေးဟောင်း ရှမ်းအက္ခရာ ကို ၁၄ ရာစု မိုင်းမောခေတ် ကျောက်စာများ၊ ပေစာများနှင့် ရွှေပေလွှာ မှတ်တမ်းများတွင် စတင်တွေ့ရှိရပြီး၊ ၎င်းသည် ခေတ်ပြိုင် အင်းဝခေတ် မြန်မာအက္ခရာ ပုံသဏ္ဌာန်များနှင့် ဝိုင်းစက်သော ဝိသေသနကို အတူတကွ ပိုင်ဆိုင်ထားသည် <ref>Sao Saimong Mangrai. (1981). The Pādaeng Chronicle and the Jengtung State Chronicles Translated. University of Michigan Press.</ref>။ ရှမ်းအက္ခရာသည် သမိုင်းအဆက်ဆက် အသွင်ကူးပြောင်းမှု ခေတ်ကြီးများကို ဖြတ်သန်းခဲ့ရပြီး အဓိကအားဖြင့် တိဗက်-ဗမာနွယ် ဗမာစကားသုံး မြန်မာအက္ခရာ မှ တိုင်-ကဒိုင်းနွယ် ရှမ်းဘာသာစကားရေးသားရာတွင် အသံထွက် ကွဲပြားမှုများကို ညှိယူရာတွင် အက္ခရာ ပုံသဏ္ဌာန်များ တဖြည်းဖြည်း ပြောင်းလဲလာခဲ့သည် <ref>Gedney, W. J. (1989). Selected Papers on Comparative Tai Studies. Center for South and Southeast Asian Studies, University of Michigan.</ref>။ ရှေးခေတ် ရှမ်းအက္ခရာသည် အက္ခရာ အရေအတွက် နည်းပါးခြင်း (၁၈ လုံးခန့်သာရှိခြင်း) နှင့် အသံနိမ့်မြင့် ကို သီးသန့် သင်္ကေတ မတပ်ဆင်နိုင်ခြင်းတို့ကြောင့် မြန်မာစာပေနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက စာလုံးပေါင်း ဖတ်ရှုရန် ခက်ခဲမှုများ ရှိခဲ့သည် <ref>Cushing, J. N. (1888). Grammar of the Shan Language. Rangoon: American Baptist Mission Press.</ref>။ သို့သော်လည်း ၁၆ ရာစု မှ ၁၈ ရာစု ကုန်းဘောင်ခေတ်အထိ ဗမာ့နန်းတွင်းနှင့် ရှမ်းစောဘွားများအကြား ထိတွေ့ဆက်ဆံမှုမှတစ်ဆင့် မြန်မာအက္ခရာ၏ ဗျည်း၊ ဗျည်းတွဲ နှင့် သရစနစ်များ၏ လွှမ်းမိုးမှုကို လည်းကောင်း၊ ပိဋကတ်တော်များ ပြန်ဆိုရာမှ ပါဠိ-မဂဓ အက္ခရာစနစ်များကို လည်းကောင်း အခြေခံ၍ ရှမ်းအက္ခရာသည် ပိုမို ကြွယ်ဝပြည့်စုံလာခဲ့သည် <ref>Terwiel, B. J. (2003). Shan Manuscripts (Part 1). Franz Steiner Verlag, Stuttgart.</ref>။ ၂၀ ရာစုအလယ် (၁၉၅၅ ခုနှစ် နောက်ပိုင်း) သောင်ကြီးနှင့် လှိုင်ဟော် ညီလာခံများတွင် ရှမ်းစာပေ ပညာရှင်များနှင့် စောဘွားများ ပူးပေါင်း၍ ရှမ်းအက္ခရာ ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေး ကို စနစ်တကျ လုပ်ဆောင်ခဲ့ကြပြီး၊ အသံနိမ့်မြင့်ပြ သင်္ကေတများ နှင့် ဗျည်းအသစ်များကို အပြည့်အဝ ဖြည့်စွက်ကာ ခေတ်သစ် ရှမ်းအက္ခရာ အဖြစ် သတ်မှတ်နိုင်ခဲ့သည် <ref>Ferlus, M. (1999). The Writing of Transversal Vowels in the Tai Scripts of Mainland Southeast Asia. Mon-Khmer Studies, 29, 73-86.</ref>။ == ဝိသေသလက္ခဏာများ == ရှမ်းအက္ခရာစနစ်သည် [[မွန်-မြန်မာအက္ခရာ]]၏ ဝိုင်းဝန်းသော စာလုံးပုံသဏ္ဌာန်များရှိသည့် ဝိသေသလက္ခဏာကို ဆောင်သည်။ ၎င်းသည် ဗျည်းတွဲအက္ခရာစနစ်အမျိုးအစားဖြစ်ပြီး ဗျည်းလုံးအားလုံးတွင် မူလအခြေခံသရအသံ /a/ (အ) ပါရှိပြီးသား ဖြစ်သည်။ သရများကို ဗျည်းများ၏ ပတ်ပတ်လည်တွင် နေရာချရသော ဗျည်းတွဲသင်္ကေတများပုံစံဖြင့် ဖော်ပြသည်။ စာရေးသားရာတွင် ဘယ်ဘက်မှ ညာဘက်သို့ ရေးသားသည်။<ref name=Omniglot>{{Cite web |last1=Ager |first1=Simon |title=Shan alphabet, pronunciation and language |url=https://www.omniglot.com/writing/shan.htm |website=Omniglot |access-date=28 December 2018}}</ref> === သရများ === သရများကို ဖော်ပြရာတွင် အဆိုပါဝါကျစကားလုံး၌ အသတ်ဗျည်း ပါဝင်ခြင်း ရှိမရှိအပေါ်တွင်လည်း တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း မူတည်သည်။ ၎င်းသရများကို ယေဘုယျအားဖြင့် အောက်ပါအတိုင်း စနစ်တကျ စီစဉ်ဖော်ပြလေ့ရှိပြီး၊ ယင်းမှာ အလယ်သရပုံစံနှင့် အဆုံးသတ်သရပုံစံများအကြား၊ သီးခြားသရများနှင့် ၎င်းတို့ဖန်တီးပေးသည့် သရတွဲများအကြားရှိ ယုတ္တိဗေဒဆိုင်ရာ ဆက်စပ်မှုများကို ပေါ်လွင်စေရန် ဖြစ်သည်။ {|class="wikitable letters-table letters-violet letters-tall" |+သရများ |- !အလယ်သရ |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=◌|iso=a|note=unmarked}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ၢ|iso=aa|ipa=ɑː}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ိ|iso=i|ipa=i}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ဵ|iso=e|ipa=e}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ႅ|iso=ae|ipa=æ}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ု |iso=u|ipa=u}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ူ|iso=o|ipa=o}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ွ|iso=aw/o|ipa=ɔ}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ို|iso=eu|ipa=ɯ}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ိူ|iso=oe|ipa=ə}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ႂ|iso=wa|ipa=ʷ}} |- !rowspan=3|အဆုံးသတ်သရ | |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ႃ|iso=aa|ipa=ɑː}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ီ|iso=ii|ipa=iː}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ေ|iso=e|ipa=e}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ႄ|iso=ae|ipa=æ}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ူ|iso=uu|ipa=uː}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ူဝ်|iso=o|ipa=o}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ေႃ |iso=aw/o|ipa=ɔ}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ိုဝ်|iso=eu|ipa=ɯ}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ိူဝ်|iso=oe|ipa=ə}} | |- |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ႆ|iso=ai|ipa=ai}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ၢႆ|iso=aai|ipa=aːi}} | | | |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ုၺ်|iso=ui|ipa=ui}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ူၺ်|iso=ohi/uai|ipa=oi}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ွႆ|iso=oi/oy|ipa=ɔi}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ိုၺ်|iso=uei/uey|ipa=ɨi}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ိူၺ်|iso=oei/oey|ipa=əi}} | |- |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ဝ်|iso=aw|ipa=au}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ၢဝ်|iso=aaw|ipa=aːu}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ိဝ်|iso=iu|ipa=iu}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ဵဝ်|iso=eo|ipa=eu}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ႅဝ်|iso=aeo|ipa=æu}} | | | |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ႂ်|iso=aɨ|ipa=aɯ}} | | |} === ဗျည်းများ === ရှမ်းအက္ခရာစနစ်သည် ထိုင်းဘာသာစကားကဲ့သို့သော ဆက်စပ်သည့် [[ခရာ-ဒိုင် ဘာသာစကားများ|တိုင်-ကဒိုင်း ဘာသာစကားများ]]နှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် များစွာရှုပ်ထွေးမှုမရှိပေ။ မကြာသေးမီက စာလုံးပေါင်းစနစ်ကို ပြုပြင်ပြောင်းလဲထားခြင်းကြောင့် ရှမ်းအက္ခရာတွင် ထိုင်းနှင့် မြန်မာစာတို့၌ တွေ့ရလေ့ရှိသော သမိုင်းဝင်စာလုံးပေါင်း အကြွင်းအကျန် အမှတ်အသားများစွာ မရှိတော့ပေ။ ထိုင်းအက္ခရာနှင့် နှိုင်းယှဉ်ကြည့်မည်ဆိုလျှင် ထိုင်းစာ၌ ဗျည်းအရေအတွက် ၄၄ လုံးအထိ ရှိလာစေရန် အထောက်အကူပြုသည့် ဗျည်းအုပ်စုအမျိုးအစားများဖြစ်သော အသံမြင့်ဗျည်း၊ အသံလတ်ဗျည်းနှင့် အသံနိမ့်ဗျည်း ဟူသော သဘောတရားများ ရှမ်းစာတွင် မရှိပေ။ ရှမ်းစာ၌ ဗျည်းအရေအတွက် ၁၉ လုံးသာ ရှိသည်။ သင်ရိုးညွှန်းတမ်းစာအုပ်များတွင် ဖော်ပြထားသော ဗျည်းအရေအတွက်သည် တစ်အုပ်နှင့်တစ်အုပ် ကွဲပြားနိုင်သည်။ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ သဘောတူလက်ခံထားသော ရှမ်းဗျည်း ၁၉ လုံး ({{shn|ၵ ၶ င ၸ သ ၺ တ ထ ၼ ပ ၽ ၾ မ ယ ရ လ ဝ ႁ ဢ}}) ရှိပြီး၊ ရှမ်းဘာသာစကား၏ မူရင်းအသံထွက်တွင် မရှိသော အသံများဖြစ်သည့် g၊ z၊ b၊ d နှင့် th [θ] တို့ကို ကိုယ်စားပြုသည့် ဗျည်းငါးလုံး ထပ်မံရှိနေသေးသည်။ ထိုဗျည်းငါးလုံး ({{shn|ၷ ၹ ၿ ၻ ႀ}}) သည် အသုံးပြုမှု အလွန်နည်းပါးပြီး တွေ့ရခဲသည်။ ဗျည်းလုံး ရ သည် မွေးစားစကားလုံး (ပါဠိ သို့မဟုတ် အခြားဘာသာစကားမှ ကူးစက်လာသော စကားလုံးများ) တွင်သာ ပါဝင်လေ့ရှိပြီး၊ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ရှမ်းဘာသာစကားတွင် ပုံမှန်အားဖြင့် ရ အသံသည် ႁ အသံအတွင်းသို့ ပေါင်းစည်းပျောက်ကွယ်သွားခဲ့ခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။<ref name=":0" /> ထို့အပြင် စာတည်းဖြတ်သူ အများစုသည် သရသံဖြင့် စတင်သောအသုံးအနှုန်းများတွင် အသုံးပြုရန်အတွက် အခြေခံဗျည်းလုံး သက်သက်အဖြစ် ({{shn|ဢ}}) ကိုပါ ထည့်သွင်းဖော်ပြလေ့ရှိကြသည်။ ထို့ကြောင့် သင်ရိုးညွှန်းတမ်းစာအုပ်တစ်အုပ်တွင် ဗျည်းအရေအတွက်ကို ၁၈ လုံးမှ ၂၄ လုံးအထိ မတူကွဲပြားစွာ ဖော်ပြထားနိုင်ခြင်း ဖြစ်သည်။ အခြားသော [[ဗြာဟ္မီအရေးအသား|ဗြာဟ္မီနွယ်ဖွား အက္ခရာစနစ်]]များကဲ့သို့ပင် ရှမ်းဗျည်းများကိုလည်း ယေဘုယျအားဖြင့် အသံထွက်ပေါ်ရာ အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းအပေါ် အခြေခံ၍ အတန်းများအလိုက် စီစဉ်ထားပြီး၊ လေပြင်းသံ/လေပွတ်သံ နှင့် အသံထွက်ပုံစံအပေါ် အခြေခံ၍ ကော်လံများအလိုက် စီစဉ်ဖော်ပြလေ့ရှိသည် (မှတ်ချက် - အချို့ဗျည်းများကို မွေးစားစကားလုံးများနှင့် ပါဠိစာလုံးများကို ပေါင်းဆိုရန်အတွက်သာ အသုံးပြုသည်)။ {| class="wikitable letters-table letters-violet letters-lo" |- |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ၵ|iso=ka|ipa=ka}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ၶ|iso=kha|ipa=kʰa}} | {{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ၷ|iso=ga|ipa=ɡa|color=orange}} | {{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ꧠ|iso=gha|ipa=ɡʰa|color=orange}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=င|iso=nga|ipa=ŋa}} |- |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ၸ|iso=tsa|ipa=t͡ɕa}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ႀ|iso=xa|ipa=θa|color=orange}} | {{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ၹ|iso=dza|ipa=d͡ʑ|color=orange}} | {{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ꧢ|iso=ja|ipa=d͡ʒ|color=orange}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ၺ|iso=nya|ipa=ɲa}} |- | {{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ꩦ|iso=ṭa|ipa=ʈa|color=orange}} | {{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ꩧ|iso=ṭha|ipa=ʈʰa|color=orange}} | {{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ꩨ|iso=ḍa|ipa=ɖa|color=orange}} | {{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ꩩ|iso=ḍha|ipa=ɖʰa|color=orange}} | {{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ꧣ|iso=ṇa|ipa=ɳa|color=orange}} |- |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=တ|iso=ta|ipa=ta}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ထ|iso=tha|ipa=tʰa}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ၻ|iso=da|ipa=da|color=orange}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ꩪ|iso=dha|ipa=dʰa|color=orange}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ၼ|iso=na|ipa=na}} |- |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ပ|iso=pa|ipa=pa}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ၽ / ၾ|iso=pha / fa|ipa=pʰa / fa}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ၿ|iso=ba|ipa=ba|color=orange}} | {{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ꧤ|iso=bha|ipa=bʰa|color=orange}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=မ|iso=ma|ipa=ma}} |- |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ယ|iso=ya|ipa=ja}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ရ|iso=ra|ipa=ra}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=လ|iso=la|ipa=la}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ဝ|iso=wa|ipa=wa}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=သ|iso=sa|ipa=/θa/|color=orange}} |- | |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ႁ|iso=ha|ipa=ha}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ꩮ|iso= ḷa|ipa=ɭa|color=orange}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ဢ|iso=a|ipa=ʔa}} | |} {| class="wikitable letters-table letters-violet letters-tall" |+အဆုံးသတ်ဗျည်းများနှင့် အခြားသင်္ကေတများ |- |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=မ်|ipa=m}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ၼ်|ipa=n}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=င်|ipa=ŋ}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ပ်|ipa=p}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=တ်|ipa=t}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ၵ်|ipa=k}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ျ|ipa=ja}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ြ|ipa=ra}} |{{letter|l=shn|s=Mymr|ch=ႂ|ipa=wa}} |} === အသံနိမ့်အသံမြင့် သတ်မှတ်ချက်များ === ရှမ်းဘာသာစကား၏ အသံနိမ့်အသံမြင့်များကို ဝါကျစကားလုံးများ၏ အဆုံးတွင် အသံသင်္ကေတ အမှတ်အသားများ ထည့်သွင်းခြင်းဖြင့် ဖော်ပြသည်။ ရှမ်းစာ၏ အသံသင်္ကေတများသည် များသောအားဖြင့် ရှုပ်ထွေးမှုမရှိဘဲ အသံထွက်ဗေဒနှင့် ကိုက်ညီမှုရှိသည်။ မည်သည့် အသံသင်္ကေတ အမှတ်အသားမျှ ပါရှိခြင်းမရှိပါက မူလအခြေခံအသံကို အသံဆွဲတက်သံ (Rising tone) ဟု သတ်မှတ်သည်။ {| class="wikitable letters-table letters-violet" |+အသံအမျိုးအစား |- | {{letter|s=Mymr|ch=◌|top=1|note=အသံဆွဲတက်သံ}} | {{letter|s=Mymr|ch=ႇ|top=2|note=အသံနိမ့်}} | {{letter|s=Mymr|ch=ႈ|top=3|note=အသံလတ်သက်သံ}} | {{letter|s=Mymr|ch=း|top=4|note=အသံမြင့်ညီ}} | {{letter|s=Mymr|ch=ႉ|top=5|note=မြင့်နိမ့်{{br}}နှင့် သံပြင်း}} | {{letter|s=Mymr|ch=ႊ|top=6|note=လေးနက်သံ{{br}}သို့မဟုတ် အသံလတ်}} |} == ဂဏန်းသင်္ကေတများ == တရုတ်နိုင်ငံနှင့် မြန်မာနိုင်ငံတို့တွင် အသုံးပြုကြသော ရှမ်းအက္ခရာများ၏ ဂဏန်းသင်္ကေတများအကြား ကွဲပြားခြားနားမှုများ ရှိသည်။ တရုတ်နိုင်ငံသုံး ရှမ်းဂဏန်းများသည် တရုတ်နိုင်ငံရှိ သမ်အက္ခရာ၊ [[တိုင်းလေ့စာ|တိုင်လီအက္ခရာ]]နှင့် မြန်မာဂဏန်းများနှင့် ဆင်တူကြသော်လည်း၊ မြန်မာနိုင်ငံသုံး ရှမ်းဂဏန်းများသည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုင်းလေဂဏန်းများနှင့် ဆင်တူပြီး မိမိတို့ကိုယ်ပိုင်စနစ်တစ်ရပ်အဖြစ် သီးခြားရပ်တည် တည်ရှိနေကြသည်။ {| class="wikitable letters-table" |-class="letters-lo letters-violet" ! မြန်မာ ရှမ်း{{br}}နှင့် တိုင်းလေ !{{Letter|s=Mymr|ch=႐|top=0}} !{{Letter|s=Mymr|ch=႑|top=1}} !{{Letter|s=Mymr|ch=႒|top=2}} !{{Letter|s=Mymr|ch=႓|top=3}} !{{Letter|s=Mymr|ch=႔|top=4}} !{{Letter|s=Mymr|ch=႕|top=5}} !{{Letter|s=Mymr|ch=႖|top=6}} !{{Letter|s=Mymr|ch=႗|top=7}} !{{Letter|s=Mymr|ch=႘|top=8}} !{{Letter|s=Mymr|ch=႙|top=9}} |-class="letters-lo letters-black" ! တရုတ် ရှမ်း{{br}}နှင့် တိုင်းလေ |{{Letter|s=Tale|ch=᧐}} |{{Letter|s=Tale|ch=᧑}} |{{Letter|s=Tale|ch=ᥨ}} |{{Letter|s=Tale|ch=၃}} |{{Letter|s=Tale|ch=၄}} |{{Letter|s=Tale|ch=၅}} |{{Letter|s=Tale|ch=᧖}} |{{Letter|s=Tale|ch=၇}} |{{Letter|s=Tale|ch=᧘}} |{{Letter|s=Tale|ch=᧙}} |} == ယူနီကုဒ် == ရှမ်းအက္ခရာများကို မြန်မာယူနီကုဒ်စာလုံးနေရာ၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအဖြစ် ယူနီကုဒ်ဗားရှင်း ၃.၀ ဖြန့်ချိမှုတွင် ထည့်သွင်းခဲ့သည်။ {{Unicode chart Myanmar}} == ကိုးကား == {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ရှမ်းဘာသာစကား]] [[ကဏ္ဍ:မွန်-မြန်မာ အက္ခရာ]] q1b6b9znytun3e1sovcobsl509wdb69 0 284912 1051391 1041974 2026-09-03T16:20:11Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 0 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 1 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1051391 wikitext text/x-wiki '''မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖမ်းဆီးခံရသည့် သတင်းထောက်များ စာရင်း''' ဆိုသည်မှာ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း သတင်းရယူစဉ် သို့မဟုတ် သတင်းလုပ်ငန်းနှင့် ဆက်စပ်၍ ဖမ်းဆီး၊ ထိန်းသိမ်း သို့မဟုတ် ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်ခြင်း ခံရသည့် သတင်းထောက်များနှင့် မီဒီယာလုပ်ငန်း လုပ်ကိုင်သူများ၏ မှတ်တမ်းဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေး အပြောင်းအလဲများပေါ် မူတည်၍ ခေတ်အဆက်ဆက် အစိုးရများလက်ထက်တွင် စာနယ်ဇင်းလွတ်လပ်ခွင့်နှင့် သတင်းထောက်များ၏ လုံခြုံရေး အခြေအနေမှာ ကွာခြားမှုများ ရှိခဲ့သည်။ဤစာရင်းတွင် အစိုးရသက်တမ်းအလိုက် ဖမ်းဆီးခံရသူများ၏ အမည်၊ သတင်းဌာန၊ ရက်စွဲနှင့် လက်ရှိအခြေအနေများကို ခိုင်လုံသော သတင်းအချက်အလက်များအပေါ် အခြေခံ၍ စုစည်းဖော်ပြထားသည်။ သတင်းအချက်အလက် လက်လှမ်းမမီမှုနှင့် အတည်ပြုရန် ခက်ခဲသော အခြေအနေများကြောင့် အချို့သော ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံရမှုများ ကျန်ရှိနေနိုင်ပြီး၊ အချိန်နှင့်အမျှ ဆက်လက်မွမ်းမံသွားမည့် မှတ်တမ်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=ဗွီအိုအေ (မြန်မာပိုင်း) |date=2021-03-08 |title=လွတ်လပ်တဲ့သတင်းမီဒီယာ ငါး ခု ထုတ်လုပ်ခွင့်ရုပ်သိမ်းခံရ |url=https://burmese.voanews.com/a/media-banned-myanmar-military/5806067.html |access-date=2026-04-28 |website=ဗွီအိုအေ |language=my}}</ref> == ဦးသိန်းစိန်အစိုးရလက်ထက် (၂၀၁၁–၂၀၁၆) == ဦးသိန်းစိန်အစိုးရလက်ထက်သည် ဒီမိုကရေစီအသွင်ကူးပြောင်းရေးကာလဖြစ်ပြီး စာပေစိစစ်ရေးကို ရုပ်သိမ်းခဲ့သော်လည်း အချို့သော သတင်းထောက်များနှင့် မီဒီယာလုပ်ငန်းလုပ်ကိုင်သူများမှာ နိုင်ငံတော်လျှို့ဝှက်ချက်အက်ဥပဒေ၊ အသရေဖျက်မှုနှင့် အခြားပုဒ်မများဖြင့် ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ဤစာရင်းတွင် အာမခံဖြင့် အပြင်မှနေ၍ တရားရင်ဆိုင်ခဲ့ရသူများ မပါဝင်ဘဲ ရဲစခန်း သို့မဟုတ် အကျဉ်းထောင်များတွင် အမှန်တကယ် ချုပ်နှောင်ခံခဲ့ရသူများကိုသာ မှတ်တမ်းတင်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=မီးစတစ်ဖက် ရေမှုတ်တစ်ဖက်ကြားက မီဒီယာသမားတွေရဲ့ အကျပ်အတည်း |url=https://news-eleven.com/features/8951 |access-date=2026-04-28 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my |archive-date=27 April 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260427143621/https://news-eleven.com/features/8951 |url-status=dead }}</ref> {| class="wikitable sortable" style="width:100%; font-size:95%; line-height:1.6em;" |+ '''ဦးသိန်းစိန်အစိုးရလက်ထက် အချုပ်အနှောင်နှင့် ထောင်ဒဏ်ကျခံခဲ့ရသည့် သတင်းထောက်များ စာရင်း''' |- style="background: #ececec; text-align: center;" ! scope="col" style="width:4%;" | စဉ် !! scope="col" style="width:15%;" | အမည် !! scope="col" style="width:15%;" | သတင်းဌာန !! scope="col" style="width:12%;" | တာဝန် !! scope="col" | ဖမ်းဆီးခံရသည့်ရက်စွဲ !! scope="col" style="width:12%;" | အခြေအနေ !! scope="col" | မှတ်ချက် |- | ၁ || ကိုဇော်ဖေ (ခ) ကိုသူရသက်တင် || [[ဒီမိုကရက်တစ် မြန်မာ့အသံ|ဒီဗွီဘီ (DVB)]] || နယ်သတင်းထောက် || ၂၀၁၂ ဩဂုတ် ၂၄ || ပြန်လည်လွတ်မြောက် || တောင်တွင်းကြီးမြို့နယ် ပညာရေးမှူးရုံးသို့ သတင်းသွားရောက်မေးမြန်းရာမှ ပုဒ်မ ၃၅၃၊ ၄၄၈ တို့ဖြင့် ထောင်ဒဏ် ၁ နှစ် ချမှတ်ခံခဲ့ရသည်။ ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် ပြည်တွင်းမီဒီယာများက ၎င်းအတွက် "အနက်ရောင်လှုပ်ရှားမှု" (Black Campaign) ဖြင့် ဆန္ဒပြခဲ့ကြသည်။ |- | ၂ || မခိုင် (ခ) နော်ခိုင်ခိုင်အေးချို || Daily Eleven || နယ်သတင်းထောက် || ၂၀၁၃ အောက်တိုဘာ || ပြန်လည်လွတ်မြောက် || လွိုင်ကော်မြို့တွင် သတင်းသွားရောက်မေးမြန်းမှုနှင့် စပ်လျဉ်း၍ ပိုင်နက်ကျူးလွန်မှု၊ အသရေဖျက်မှုတို့ဖြင့် ထောင်ဒဏ် ၃ လ ချမှတ်ခံခဲ့ရသည်။ |- | rowspan="5" | ၃ || ကိုလူမော်နိုင် || rowspan="5" | ယူနတီဂျာနယ် || ဌာနေသတင်းထောက် || ၂၀၁၄ ဇန်နဝါရီ ၃၁ || rowspan="5" | ပြန်လည်လွတ်မြောက် || rowspan="5" | မကွေးတိုင်း၊ ပေါက်မြို့နယ်ရှိ လျှို့ဝှက်ဓာတုလက်နက်စက်ရုံအကြောင်း သတင်းဖော်ပြမှုကြောင့် နိုင်ငံတော်လျှို့ဝှက်ချက်အက်ဥပဒေဖြင့် ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသည်။ မူလက ထောင်ဒဏ် ၁၀ နှစ် ချမှတ်ခံခဲ့ရသော်လည်း အယူခံဝင်ပြီးနောက် ၇ နှစ်သို့ လျော့ပေါ့ပြင်ဆင်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ |- | ဦးတင့်ဆန်း || အမှုဆောင်အရာရှိချုပ် || rowspan="4" | ၂၀၁၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၁ |- | ကိုရာဇာဦး || သတင်းထောက် |- | ကိုပိုင်သက်ကျော် || သတင်းထောက် |- | ကိုစည်သူစိုး || သတင်းထောက် |- | rowspan="5" | ၄ || ဦးကျော်မင်းခိုင် || rowspan="5" | ဘိုင်မွန်းတည့်နေ ဂျာနယ် || ဂျာနယ်တိုက်ပိုင်ရှင် || rowspan="5" | ၂၀၁၄ ဇူလိုင် (ဖမ်းဆီး) || rowspan="5" | ပြန်လည်လွတ်မြောက် || rowspan="5" | ကြားဖြတ်အစိုးရဖွဲ့စည်းမည့် သတင်းထုတ်ပြန်ချက်ကို ဖော်ပြမှုကြောင့် ရာဇသတ်ကြီးပုဒ်မ ၅၀၅ (ခ) ဖြင့် ထောင်ဒဏ် ၂ နှစ်စီ ချမှတ်ခံခဲ့ရသည်။ မီဒီယာဥပဒေဖြင့် အရေးမယူဘဲ ရာဇသတ်ကြီးပုဒ်မဖြင့် စီရင်ခဲ့ခြင်းကြောင့် ဝေဖန်မှုများ ထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။ |- | ဦးနေမင်းထွန်း || ဂျာနယ်တိုက်ပိုင်ရှင် |- | ကိုအောင်သန်း || တာဝန်ခံအယ်ဒီတာ |- | ကိုဝင်းထင် || အမှုဆောင်အယ်ဒီတာ |- | ကိုမင်းဝသန် || သတင်းထောက် |- | ၅ || ကိုပါကြီး (ခ) ကိုအောင်ကျော်နိုင် || အလွတ်သတင်းထောက် || - || ၂၀၁၄ စက်တင်ဘာ/အောက်တိုဘာ || သေဆုံး (ထိန်းသိမ်းခံထားရစဉ်) || မွန်ပြည်နယ်အတွင်း သတင်းယူနေစဉ် စစ်ဘက်မှ ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခဲ့သည်။ စစ်ဘက်မှ ၎င်းအား လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ဝင်ဟု စွပ်စွဲခဲ့ပြီး ထွက်ပြေးရန် ကြိုးစားသဖြင့် ပစ်ခတ်ဖမ်းဆီးရာမှ သေဆုံးခဲ့ကြောင်း ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ |- | rowspan="2" | ၆ || ကိုသန်းထိုက်သူ || rowspan="2" | [[မြန်မာပို့စ်|မြန်မာပို့စ် ဂျာနယ်]]|| အယ်ဒီတာချုပ် || rowspan="2" | ၂၀၁၅ မတ် ၁၈ (စီရင်ချက်) || rowspan="2" | ပြန်လည်လွတ်မြောက် || rowspan="2" | လွှတ်တော်တွင်း တပ်မတော်သားကိုယ်စားလှယ်များ၏ ပြောကြားချက်ကို သတင်းဖော်ပြမှုနှင့် ပတ်သက်၍ အသရေဖျက်မှု ပုဒ်မ ၅၀၀ ဖြင့် အလုပ်မဲ့ထောင်ဒဏ် ၂ လစီ ချမှတ်ခံခဲ့ရသည်။ |- | ကိုဆန်းမိုးထွန်း || ဒုသတင်းထောက်ချုပ် |} == NLD အစိုးရလက်ထက် (ဦးထင်ကျော်နှင့် ဦးဝင်းမြင့်) (၂၀၁၆–၂၀၂၁) == အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် (NLD) အစိုးရလက်ထက်ဖြစ်သော ၂၀၁၆ ခုနှစ်မှ ၂၀၂၁ ခုနှစ်အထိ ကာလအတွင်း မြန်မာနိုင်ငံ၏ စာနယ်ဇင်းလွတ်လပ်ခွင့်မှာ ကနဦးတွင် မျှော်လင့်ချက်များ ရှိခဲ့သော်လည်း လက်တွေ့တွင် သတင်းထောက်များ ဖမ်းဆီးအကျဉ်းချခံရမှုများ ဆက်လက်ရှိနေခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် ဆက်သွယ်ရေးဥပဒေ ပုဒ်မ ၆၆ (ဃ) ကို အသုံးပြု၍ အသရေဖျက်မှုဖြင့် တရားစွဲဆိုခြင်း၊ မတရားအသင်းအက်ဥပဒေဖြင့် ဖမ်းဆီးခြင်းနှင့် နိုင်ငံတော်လျှို့ဝှက်ချက်အက်ဥပဒေများကို အသုံးပြု၍ သတင်းထောက်များကို အချုပ်အနှောင်ထားရှိခြင်းများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ဤကာလအတွင်း အစိုးရနှင့် တပ်မတော်တို့အပေါ် ဝေဖန်ရေးသားမှုများ၊ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများနှင့် ဆက်သွယ်သတင်းယူမှုများကြောင့် သတင်းသမားအများအပြားမှာ အာမခံမရဘဲ အချုပ်ခန်းအတွင်းမှ တရားရင်ဆိုင်ခဲ့ရခြင်း သို့မဟုတ် ထောင်ဒဏ်များ အမှန်တကယ် ကျခံခဲ့ရသည်။ အောက်ပါဇယားသည် ပြင်ပမှ တရားရင်ဆိုင်ရသူများ မပါဝင်ဘဲ၊ အချုပ်အနှောင်ခံခဲ့ရသည့် သတင်းထောက်များနှင့် မီဒီယာလုပ်ငန်း လုပ်ကိုင်သူများ၏ မှတ်တမ်းဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=Frontier |date=2017-06-26 |title=ဖမ်းဆီးထားသည့် သတင်းထောက်များကို တပ်မတော်က ထိန်းသိမ်းထားဆဲ |url=https://www.frontiermyanmar.net/mm/%e1%80%96%e1%80%99%e1%80%ba%e1%80%b8%e1%80%86%e1%80%ae%e1%80%b8%e1%80%91%e1%80%ac%e1%80%b8%e1%80%9e%e1%80%8a%e1%80%b7%e1%80%ba-%e1%80%9e%e1%80%90%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%b8%e1%80%91%e1%80%b1%e1%80%ac/ |access-date=2026-04-27 |website=Frontier Myanmar |language=mm-MM}}</ref><ref>{{Cite web |last=သန့်ဇင်ဦး |date=2020-04-30 |title=NLD အစိုးရလက်ထက် သတင်းလွတ်လပ်ခွင့် ပိုကျဆင်း၊ ဖိနှိပ်မှုပိုများလာ |url=https://www.rfa.org/burmese/multimedia/press-freedom-and-nld-government-04302020120917.html |access-date=2026-04-27 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="width:100%; font-size:95%; line-height:1.6em;" |+ '''NLD အစိုးရလက်ထက် (၂၀၁၆–၂၀၂၁) အတွင်း အချုပ်အနှောင်နှင့် ထောင်ဒဏ်ကျခံခဲ့ရသည့် သတင်းထောက်များစာရင်း''' |- style="background: #ececec; text-align: center;" ! scope="col" style="width:4%;" | စဉ် !! scope="col" style="width:15%;" | အမည် !! scope="col" style="width:15%;" | သတင်းဌာန !! scope="col" style="width:12%;" | တာဝန် !! scope="col" | ဖမ်းဆီးခံရသည့်ရက်စွဲ !! scope="col" style="width:12%;" | အခြေအနေ !! scope="col" | မှတ်ချက် |- | ၁ || ကိုနေလင်း || [[ဘီဘီစီ]] (BBC) || သတင်းထောက် || ၂၀၁၆ ဇွန် ၆ (စီရင်ချက်) || ပြန်လည်လွတ်မြောက် || ၂၀၁၅ ခုနှစ်က မန္တလေးမြို့ရှိ ကျောင်းသားဆန္ဒပြပွဲသတင်းရယူစဉ် ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးနှင့် အခြေအတင်ဖြစ်ပွားခဲ့မှုကို အကြောင်းပြု၍ ပြည်သူ့ဝန်ထမ်းအား နာကျင်စေမှု (ပုဒ်မ ၃၃၂) ဖြင့် အလုပ်ကြမ်းနှင့် ထောင်ဒဏ် ၃ လ ချမှတ်ခံခဲ့ရသည်။ |- | rowspan="2" | ၂ || ဒေါက်တာသန်းထွဋ်အောင် || rowspan="2" | Eleven Media Group || အမှုဆောင်အရာရှိချုပ် || rowspan="2" | ၂၀၁၆ နိုဝင်ဘာ ၁၁ || rowspan="2" | ပြန်လည်လွတ်မြောက် (အမှုရုပ်သိမ်း) || rowspan="2" | Daily Eleven သတင်းစာပါ အယ်ဒီတာ့အာဘော်တွင် ရန်ကုန်တိုင်းဝန်ကြီးချုပ်အား ရည်ညွှန်းရေးသားမှုကြောင့် ပုဒ်မ ၆၆ (ဃ) ဖြင့် အင်းစိန်ထောင်တွင် ချုပ်နှောင်ခံခဲ့ရသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် အနူးအညွတ် ပြန်လည်တောင်းပန်ခဲ့သဖြင့် နှစ်ဦးနှစ်ဖက် ညှိနှိုင်းမှုများဖြင့် အမှုပြန်လည်ရုပ်သိမ်းခဲ့သည်။ |- | ကိုဝေဖြိုး || အယ်ဒီတာချုပ် |- | ၃ || ကိုစိုးမိုးထွန်း<ref>{{Cite web |last=ထက်ခေါင်လင်း |date=0001-11-30 |title=မုံရွာသတင်းထောက်သေဆုံးမှု စုံစမ်းစစ်ဆေးရန် စာနယ်ဇင်းသမားများ တောင်းဆို |url=https://myanmar-now.org/mm/news/1691/ |access-date=2026-04-29 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=2016-12-13 |title=မုံရွာမြို့မှာ သတင်းထောက်တစ်ဦး အသတ်ခံရ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/soemoe-eleven-was-killed-12132016055041.html |access-date=2026-04-29 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref>|| Eleven Media Group || နယ်သတင်းထောက် || ၂၀၁၆ ဒီဇင်ဘာ ၁၃ || လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်ခံရ || မုံရွာမြို့ပေါ်တွင် လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်ခံခဲ့ရခြင်းဖြစ်ပြီး လက်ရှိအချိန်အထိ ကျူးလွန်သူများကို ဖော်ထုတ်နိုင်ခြင်း မရှိသေးပေး။<ref>{{Cite web |last=ထက်အောင်ခန့် |date=2016-12-20 |title=မုံရွာသတင်းထောက်အသတ်ခံရမှု သံသယရှိသူနှစ်ဦး ဖမ်းဆီး |url=https://burmese.voanews.com/a/monywa-jounalist-killed-2-suspect-arrested-/3643438.html |access-date=2026-04-29 |website=ဗွီအိုအေ |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |title=သတင်းထောက် ကိုစိုးမိုးထွန်း လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်ခံရမှု လေးနှစ်ပြည့်တော့မည် ဖြစ်သော်လည်း ကျူးလွန်သူများကို ဖော်ထုတ်နိုင်ခြင်း မရှိသေးသဖြင့် အမှုမှန် အမြန်ဆုံး ဖော်ထုတ်ပေးရန် မိသားစုဝင်များ ထပ်မံတောင်းဆို |url=https://news-eleven.com/article/198599 |access-date=2026-04-29 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> |- | rowspan="2" | ၄ || ဦးကျော်မင်းဆွေ<ref>{{Cite news |title=The Voice အယ်ဒီတာချုပ် အာမခံရ |url=https://www.bbc.com/burmese/burma-40832160 |access-date=2026-04-27 |work=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>|| rowspan="2" | [[The Voice Weekly|The Voice Daily]]|| အယ်ဒီတာချုပ် || rowspan="2" | ၂၀၁၇ ဇွန် ၂ || rowspan="2" | ပြန်လည်လွတ်မြောက် (အမှုပြီးဆုံး) || rowspan="2" | "ကျည်ထောင်စုသစ္စာ" သရော်စာကြောင့် တပ်မတော်မှ ပုဒ်မ ၆၆ (ဃ) ဖြင့် တရားစွဲဆိုခဲ့ရာ အင်းစိန်ထောင်တွင် ရက်ပေါင်း ၆၀ ကျော် ချုပ်နှောင်ခံခဲ့ရသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် အာမခံရရှိခဲ့ပြီး မြန်မာနိုင်ငံစာနယ်ဇင်းကောင်စီ၏ ကြားဝင်ညှိနှိုင်းမှုဖြင့် အမှုပြီးဆုံးခဲ့သည်။ |- | [[ဗြိတိသျှကိုကိုမောင်]]|| သရော်စာရေးသူ |- | rowspan="3" | ၅ || ကိုအေးနိုင် || rowspan="2" | [[ဒီမိုကရက်တစ် မြန်မာ့အသံ|ဒီဗွီဘီ (DVB)]] || သတင်းထောက် || rowspan="3" | ၂၀၁၇ ဇွန် ၂၆ || rowspan="3" | ပြန်လည်လွတ်မြောက် (အမှုရုပ်သိမ်း) || rowspan="3" | ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်းတွင် [[တအောင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|TNLA]] ထံ သတင်းသွားယူစဉ် မတရားအသင်းများအက်ဥပဒေ ပုဒ်မ ၁၇(၁) ဖြင့် သီပေါထောင်တွင် ချုပ်နှောင်ခံခဲ့ရသည်။ သတင်းသမားများအား မတရားအသင်းဆက်သွယ်မှုပုဒ်မဖြင့် ပထမဆုံးအကြိမ် ဖမ်းဆီးအရေးယူခဲ့သည့် ဖြစ်စဉ်ဖြစ်ပြီး ၂၀၁၇ စက်တင်ဘာ ၁၅ တွင် တပ်မတော်ဘက်မှ အမှုရုပ်သိမ်းပေးခဲ့သည်။ |- | ကိုပြည့်ဘုန်းအောင် || သတင်းထောက် |- | ဦးသိန်းဇော် || ဧရာဝတီ || သတင်းထောက် |- | rowspan="2" | ၆ || [[ဝလုံး (သတင်းထောက်)|ကိုဝလုံး]] || rowspan="2" | ရိုက်တာ (Reuters) || သတင်းထောက် || rowspan="2" | ၂၀၁၇ ဒီဇင်ဘာ ၁၂ || rowspan="2" | ပြန်လည်လွတ်မြောက် (လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်) || rowspan="2" | အင်းဒင်ကျေးရွာ လူသတ်မှုသတင်းကို စုံစမ်းဖော်ထုတ်စဉ် နိုင်ငံတော်လျှို့ဝှက်ချက်အက်ဥပဒေဖြင့် ဖမ်းဆီးခံရပြီး ထောင်ဒဏ် ၇ နှစ်စီ ချမှတ်ခံခဲ့ရသည်။ အကျဉ်းထောင်အတွင်း ရက်ပေါင်း ၅၀၀ ကျော် နေထိုင်ခဲ့ရပြီး ၂၀၁၉ ခုနှစ် မေလတွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတ၏ လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်ဖြင့် ပြန်လည်လွတ်မြောက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2018-03-01 |title=ဖမ်းဆီးခံ ရိုက်တာသတင်းထောက် ၂ ဦး သတင်း လွတ်လပ်ခွင့်ဆုရ |url=https://www.bbc.com/burmese/burma-43247440 |access-date=2026-04-27 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> |- | [[ကျော်စိုးဦး (ရိုက်တာ)|ကိုကျော်စိုးဦး]]|| သတင်းထောက် |- | rowspan="4" | ၇ || Lau Hon Meng || rowspan="2" | TRT World || သတင်းထောက် (စင်ကာပူ) || rowspan="4" | ၂၀၁၇ အောက်တိုဘာ ၂၇ || rowspan="4" | ပြန်လည်လွတ်မြောက် || rowspan="4" | နေပြည်တော် လွှတ်တော်အဆောက်အအုံအနီး ဒရုန်းဖြင့် ရိုက်ကူးရန် ကြိုးပမ်းမှုကြောင့် ၁၉၃၄ ခုနှစ် လေယာဉ်အက်ဥပဒေ ပုဒ်မ ၁၀ အရ ထောင်ဒဏ် ၂ လစီ ချမှတ်ခံခဲ့ရသည်။ သွင်းကုန်ထုတ်ကုန်ဥပဒေဖြင့်ပါ ထပ်မံတရားစွဲဆိုခံခဲ့ရသော်လည်း ၂၀၁၇ ဒီဇင်ဘာလကုန်တွင် အမှုအားလုံးမှ ပြန်လည်လွတ်မြောက်ခဲ့သည်။ |- | Mok Choy Lin || သတင်းထောက် (မလေးရှား) |- | ကိုအောင်နိုင်စိုး || အလွတ်သတင်းထောက် || စကားပြန် |- | ဦးလှတင် || - || ယာဉ်မောင်း |- | rowspan="3" | ၈ || ကိုကျော်ဇောလင်း || rowspan="3" | Weekly Eleven || အမှုဆောင်အယ်ဒီတာ || rowspan="3" | ၂၀၁၈ အောက်တိုဘာ ၉ || rowspan="3" | ပြန်လည်လွတ်မြောက် (အမှုရုပ်သိမ်း) || rowspan="3" | ရန်ကုန်တိုင်းအစိုးရ၏ လုပ်ဆောင်ချက်များကို ဝေဖန်ရေးသားသည့် ဆောင်းပါးကြောင့် နိုင်ငံတော်အကြည်ညိုပျက်စေမှု ပုဒ်မ ၅၀၅ (ခ) ဖြင့် အင်းစိန်ထောင်တွင် ရက်သတ္တပတ်အချို့ ချုပ်နှောင်ခံခဲ့ရသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ရန်ကုန်တိုင်းအစိုးရက အမှုကို ပြန်လည်ရုပ်သိမ်းပေးခဲ့သည်။ |- | ကိုနရီမင်း || အယ်ဒီတာ |- | ကိုဖြိုးဝေဝင်း || တာဝန်ခံအယ်ဒီတာ |- | ၉|| ဦးအောင်မင်းဦး || DMG || အယ်ဒီတာချုပ် || ၂၀၁၉ မေ ၁၁ || အမှုဖွင့်ခံရ || သတင်းတပ်ဖွဲ့ (SB) က တရားလိုပြုလုပ်ပြီး မတရားအသင်းဆက်သွယ်မှုဥပဒေ ပုဒ်မ ၁၇ (၂) ဖြင့် စစ်တွေမြို့မရဲစခန်းတွင် အမှုဖွင့်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ |- | ၁၀ || ကိုနန္ဒ (ခ) ကိုအောင်ကြည်မြင့် || Channel Mandalay || ဗီဒီယိုသတင်းထောက် || ၂၀၁၉ မေ ၁၅ || ပြန်လည်လွတ်မြောက် || အောင်သပြေကျေးရွာရှိ ဘိလပ်မြေစက်ရုံစီမံကိန်း ဆန္ဒပြပွဲကို Live လွှင့်ပြသစဉ် ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသည်။ ရာဇသတ်ကြီးပုဒ်မ ၅ ခုဖြင့် အိုးဘိုအကျဉ်းထောင်တွင် ထောင်ဒဏ် ၂ နှစ် အမှန်တကယ် ကျခံခဲ့ရသည်။ |- | ၁၁ || ကိုနေမျိုးလင်း || Voice of Myanmar (VOM) || အယ်ဒီတာချုပ် || ၂၀၂၀ မတ် ၂၇ || ပြန်လည်လွတ်မြောက် (အမှုရုပ်သိမ်း) || [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်|AA]] အား အကြမ်းဖက်အုပ်စုအဖြစ် သတ်မှတ်ပြီးနောက် ဆက်သွယ်မေးမြန်းမှုပြုလုပ်ခြင်းကြောင့် အကြမ်းဖက်မှုတိုက်ဖျက်ရေးဥပဒေဖြင့် ဖမ်းဆီးချုပ်နှောင်ခံခဲ့ရသည်။ ဧပြီ ၉ ရက်တွင် အမှုရုပ်သိမ်းခဲ့ပြီး ပြန်လည်လွတ်မြောက်ခဲ့သည်။ |- | ၁၂|| DMG || DMG || အယ်ဒီတာ || ၂၀၂၁ ဇန်နဝါရီ ၂၃ || အမှုဖွင့်ခံရ || ဗိုလ်မှူးဘုန်းမြင့်ကျော်က တရားလိုပြုလုပ်ပြီး စစ်တွေမြို့ အမှတ် (၂) ရဲစခန်းတွင် အမှုဖွင့်လှစ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ |} == ၂၀၂၁ ခုနှစ် အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း အခြေအနေ == ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်မှ နိုင်ငံတော်အာဏာကို သိမ်းယူပြီးနောက် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည့် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ (နစက) လက်ထက်တွင် မြန်မာ့မီဒီယာလောကသည် သမိုင်းတစ်လျှောက် အဆိုးရွားဆုံးနှင့် အန္တရာယ်အရှိဆုံး ဖိနှိပ်မှုများကို ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည်။ အာဏာသိမ်းပြီး ရက်ပိုင်းအတွင်းမှာပင် မီဒီယာလွတ်လပ်ခွင့်ကို ထိန်းချုပ်ရန်အတွက် သတင်းဌာနများ၏ ထုတ်ဝေခွင့်လိုင်စင်များကို အစုလိုက်အပြုံလိုက် ရုပ်သိမ်းခဲ့ပြီး၊ သတင်းဌာနရုံးခန်းများကို ဝင်ရောက်စီးနင်းခြင်း၊ ပိုင်ဆိုင်မှုများကို သိမ်းဆည်းခြင်းနှင့် သတင်းသမားများကို ပစ်မှတ်ထားဖမ်းဆီးခြင်းများကို စနစ်တကျ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ဤကာလအတွင်း သတင်းထောက်များအား ဖမ်းဆီးရာတွင် ရာဇသတ်ကြီးပုဒ်မ ၅၀၅ (က) ကို အဓိကအသုံးပြုခဲ့သော်လည်း နောက်ပိုင်းတွင် အကြမ်းဖက်မှုတိုက်ဖျက်ရေးဥပဒေများဖြင့်ပါ ပြင်းထန်စွာ တိုးမြှင့်အရေးယူခဲ့သည်။ သတင်းရယူနေစဉ်အတွင်း လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များက ကားဖြင့်တိုက်၍ ဖမ်းဆီးခြင်း၊ စစ်ကြောရေးစခန်းများတွင် ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်မှုကြောင့် သေဆုံးခြင်းနှင့် တိုက်ပွဲများအတွင်း လက်နက်ကြီးကျည် ထိမှန်သေဆုံးခြင်းများအထိ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ အဆိုပါဖိနှိပ်မှုများကြောင့် ပြည်တွင်းအခြေစိုက် သတင်းဌာနအများအပြားမှာ နယ်စပ်ဒေသများနှင့် ပြည်ပနိုင်ငံများသို့ တိမ်းရှောင်၍ သတင်းလုပ်ငန်းများကို ဆက်လက်လုပ်ကိုင်ခဲ့ကြရသည်။<ref>{{Cite news |title=မြန်မာ့သတင်းလွတ်လပ်ခွင့် ခရောင်းလမ်း |url=https://www.bbc.com/burmese/burma-56980738 |access-date=2026-04-27 |work=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="width:100%; font-size:95%; line-height:1.6em;" |+ '''၂၀၂၁ ခုနှစ်အတွင်း သတင်းထောက်များ ဖမ်းဆီးခံရမှု၊ လွတ်မြောက်မှုနှင့် စီးနင်းခံရမှု မှတ်တမ်း''' |- style="background: #ececec; text-align: center;" ! scope="col" style="width:4%;" | စဉ် !! scope="col" style="width:10%;" | ဖမ်းဆီးရက် !! scope="col" style="width:15%;" | အမည် !! scope="col" style="width:15%;" | သတင်းဌာန !! scope="col" style="width:10%;" | တာဝန် !! scope="col" | အခြေအနေ !! scope="col" | ဖြစ်စဉ်အကျဉ်း |- | ၁|| ဖေဖော်ဝါရီ ၁၁ || မရွှေရည်ဝင်း<ref>{{Cite web |last=ခင်ဖြူထွေး |date=2021-07-02 |title=အကျဉ်းထောင်က ပြန်လွတ်လာသူ သတင်းထောက်မရွှေရည်ဝင်း |url=https://burmese.voanews.com/a/women-journalist-shwe-yee-win-07-02-2021/5951116.html |access-date=2026-04-28 |website=ဗွီအိုအေ |language=my}}</ref> || One News || အလွတ်တန်းသတင်းထောက် || ပြန်လည်လွတ်မြောက် || ဧရာဝတီတိုင်း၊ ပုသိမ်မြို့တွင် ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရပြီး ပုသိမ်အကျဉ်းထောင်၌ ၅ လနီးပါး ထိန်းသိမ်းခံရပြီးနောက် ဇွန် ၃၀ ရက်တွင် ပြန်လည်လွတ်မြောက်လာခဲ့သည်။ |- | ၂ || ဖေဖော်ဝါရီ ၂၆ || Yuki Kitazumi || Nikkei Business Daily || သတင်းထောက် || ခေတ္တဖမ်းဆီးခံရ || အာဏာသိမ်းပြီးနောက် ပထမဆုံး ဖမ်းဆီးခံရသည့် နိုင်ငံခြားသတင်းထောက်။ |- | ၃ || ဖေဖော်ဝါရီ ၂၇ || မကေဇွန်နွေး || [[မြန်မာနောင်း]] || သတင်းထောက် || ပြန်လည်လွတ်မြောက် || ရန်ကုန်၊ မြေနီကုန်းတွင် ဖမ်းဆီးခံရပြီး ၅၀၅ (က) ဖြင့် ထိန်းမ်းခံခဲ့ရသည်။ |- | ၄ || ဖေဖော်ဝါရီ ၂၇ || ကိုအောင်ရဲကို၊ ကိုရဲမျိုးခန့်၊ ကိုသိန်းဇော်၊ ကိုဟိန်းပြည့်ဇော်၊ ကိုဗညားဦး || ဆဲဗင်းဒေး၊ MPA၊ AP၊ ဇီးကွက်၊ အလွတ်တန်း || သတင်းထောက်/ဓာတ်ပုံ || || ရန်ကုန်မြို့ ဆန္ဒပြပွဲများတွင် ဖမ်းဆီးခံရပြီး ၅၀၅ (က) ဖြင့် တရားစွဲဆိုခံရသည်။AP သတင်းဌာနမှ ကိုသိန်းဇော်မှာမူ မတ်လ ၂၄ ရက်နေ့က ပြန်လည် လွတ်မြောက်လာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=ဧရာဝတီ |date=2021-03-26 |title=စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း သတင်းသမားများ ဆက်တိုက် အဖမ်းခံနေရ |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2021/03/26/239913.html |access-date=2026-04-28 |website=ဧရာဝတီ |language=en-US}}</ref> |- | ၅|| ဖေဖော်ဝါရီ ၂၇ || ကိုပါပွီး || The Hakha Times || CEO || ဖမ်းဆီးခံရ || ချင်းပြည်နယ်၊ ဟားခါးမြို့တွင် ဆန္ဒပြပွဲသတင်းယူနေစဉ် ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရခြင်းဖြစ်သည်။ |- | ၆|| ဖေဖော်ဝါရီ ၂၈ || ကိုရဲရင့်ထွန်း<ref>{{Cite web |last=မြတ်သွယ် |date=0001-11-30 |title=သတင်းသမား ၂ ဦး ထောင် ၂ နှစ်စီ ချခံရ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/10875/ |access-date=2026-04-28 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>|| သံတော်ဆင့် (ပုသိမ်) || သတင်းထောက် || ပြန်လည်လွတ်မြောက် (၁၇.၁၁.၂၀၂၂) || ပုသိမ်မြို့တွင် ဖမ်းဆီးခံရပြီး ၅၀၅ (ခ) ဖြင့် ထောင်ဒဏ် ၂ နှစ် ချမှတ်ခံခဲ့ရသော်လည်း ၂၀၂၂ နိုဝင်ဘာလွတ်ငြိမ်းတွင် ပြန်လည်လွတ်မြောက်လာသည်။ |- | ၇ || မတ် ၁ || ကိုအောင်ကျော်<ref>{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=0001-11-30 |title=ပစ်ခတ်ဖမ်းဆီးခံရသည့် မြိတ်မှ DVB သတင်းထောက် မိသားစုနှင့် တွေ့ခွင့်မရသေး |url=https://myanmar-now.org/mm/news/5980/ |access-date=2026-04-28 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> || DVB (မြိတ်) || သတင်းထောက် || ပြန်လည်လွတ်မြောက် || မြိတ်မြို့ရှိ နေအိမ်၌ စစ်တပ်က သေနတ်ဖြင့် ပစ်ခတ်ကာ အကြမ်းဖက်ဖမ်းဆီးခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး၊၂၀၂၁ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၁၈ တွင် ပြန်လွတ်လာသည်။ |- style="background: #e9e9e9;" | ၈|| မတ် ၅ || colspan="4" | မြေလတ်အသံ သတင်းဌာန || မကွေးမြို့အခြေစိုက် မြေလတ်အသံသတင်းဌာန၏ ရုံးခန်းကို စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များက ဝင်ရောက်စီးနင်းခဲ့ပြီး ဩဂုတ်လ ၂၆ ရက်နေ့တွင်လည်း ဒုတိယအကြိမ် ထပ်မံစီးနင်းခံခဲ့ရသည်။ |- | ၉|| မတ် ၆ || ကိုဝဏ္ဏစိုး || Eleven || သတင်းထောက် || ပြန်လည်လွတ်မြောက် || မိတ္ထီလာမြို့တွင် ဆန္ဒပြပွဲသတင်းယူနေစဉ် ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသော်လည်း ယင်းနေ့မွန်းလွဲပိုင်း၌ပင် ခံဝန်ဖြင့် ပြန်လည်လွတ်မြောက်လာခဲ့သည်။ |- style="background: #e9e9e9;" | ၁၀|| မတ် ၈ || colspan="4" | [[မြန်မာနောင်း|Myanmar Now]] သတင်းဌာန || ရန်ကုန်၊ ပန်းဘဲတန်းမြို့နယ်ရှိ ရုံးခန်းကို စစ်ကား ၅ စီးခန့်ဖြင့် ဝင်ရောက်စီးနင်းခဲ့သည်။ |- | ၁၁|| မတ်လ || ကိုစိုးမင်းသူ || မျက်မှောက်ခေတ် || အလွတ်တန်းသတင်းထောက် || ဖမ်းဆီးခံရ || မန္တလေးမြို့တွင် သတင်းရယူနေစဉ် ပစ်ခတ်ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသည်။ မန္တလေးအိုးဘိုအကျဉ်းထောင်၌ ချုပ်နှောင်ခံခဲ့ရသည်။ |- | ၁၂|| မတ် ၈ || စိုင်းဇင်ဒီဒီဇုံ || Eastern Review || အယ်ဒီတာချုပ် || ပြန်လည်လွတ်မြောက် || ရှမ်းပြည်နယ်၊ တောင်ကြီးမြို့တွင် သတင်းရယူနေစဉ် ရဲတပ်ဖွဲ့၏ ဖမ်းဆီးခြင်းကို ခံခဲ့ရသည်။ ၎င်းသည် သတင်းသမားဖြစ်ကြောင်း တောင်ကြီးမြို့ရှိ သတင်းမီဒီယာသမားများက အတည်ပြုပေးပြီး ပြန်လွှတ်ပေးရန် တောင်းဆိုခဲ့ကြသဖြင့် ဖမ်းဆီးခံရသည့်နေ့ (မတ်လ ၈ ရက်) နေ့ခင်းပိုင်းတွင်ပင် ပြန်လည်လွတ်မြောက်လာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=တောင်ကြီးမြို့တွင် ဖမ်းဆီးခံ သတင်းသမား ၁ ဦး ပြန်လွတ်လာ |url=https://burmese.dvb.no/post/450162 |access-date=2026-04-29 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref> |- style="background: #e9e9e9;" | ၁၃|| မတ် ၉ || colspan="4" | ကမာရွတ်မီဒီယာ ရုံးခန်း || ရန်ကုန်၊ လှည်းတန်းရှိ ရုံးခန်းကို ဝင်ရောက်စီးနင်းခဲ့သည်။ |- | ၁၄|| မတ် ၉ || ကိုနောင်ရိုး<ref>{{Cite web |date=2022-03-30 |title=ဖားကန့်က အလွတ်သတင်းထောက် နှစ်ယောက် ထောင်တစ်နှစ်ခွဲစီ ချခံရ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/hpa-khant-freelance-journalist-sentenced-one-and-half-year-in-jail-03302022105331.html |access-date=2026-04-28 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref>|| အလွတ်တန်း || သတင်းထောက် || ထောင်ဒဏ် ၁ နှစ်ခွဲ ချမှတ်ခံရပြီး ပြန်လွတ် || ၂၀၂၁ မတ် ၉ တွင် ဖားကန့်မြို့၌ ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသည်။ ရာဇသတ်ကြီးဥပဒေပုဒ်မ ၅၀၅ (က) ဖြင့် ထောင်ဒဏ် ၁ နှစ်ခွဲ ချမှတ်ခံခဲ့ရပြီး ၂၀၂၂ အောက်တိုဘာ ၃ ရက်တွင် ပြန်လည်လွတ်မြောက်ခဲ့သည်။ |- style="background: #e9e9e9;" | ၁၅|| မတ် ၉ || colspan="4" | [[မဇ္ဈိမ သတင်းဌာန|Mizzima]] ရုံးချုပ်<ref>{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=0001-11-30 |title=သန်လျင် Star City အိမ်ရာရှိ Mizzima သတင်းဌာနရုံးကို စစ်ကောင်စီဝင်ရောက်စီးနင်း |url=https://myanmar-now.org/mm/news/6010/ |access-date=2026-04-28 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>|| ရန်ကုန်၊ သန်လျင်မြို့နယ်၊ Star City ရှိ ရုံးချုပ်နေရာဟောင်းအား စစ်ကောင်စီတပ်များ ဝင်ရောက်စီးနင်းခဲ့သော်လည်း ဖမ်းဆီးခံရသူ မရှိပါ။ |- | ၁၆ || မတ် ၉ || ကိုနေသန်မောင် || ကမာရွတ်မီဒီယာ || အယ်ဒီတာချုပ် || ပြန်လည်လွတ်မြောက် || ရန်ကုန်၊ လှည်းတန်းရုံးခန်းတွင် ဖမ်းဆီးခံရပြီးနောက် အမေရိကန်သို့ ပြန်ပို့ခံရသည်။ |- | ၁၇ || မတ် ၉ || ကိုဟံသာညိန်း || ကမာရွတ်မီဒီယာ || အယ်ဒီတာ || ထောင်ဒဏ် ၇ နှစ် (စုစုပေါင်း) || လှည်းတန်းရုံးခန်းတွင် အတူဖမ်းဆီးခံရသည်။ ၅၀၅ (က) နှင့် အီလက်ထရောနစ်ပုဒ်မတို့ဖြင့် အမိန့်ချခံရသည်။ |- | ၁၈|| မတ် ၁၁ || Robert Bociaga<ref>{{Cite web |title=ဖမ်းဆီးခံထားရသည့် ပိုလန်နိုင်ငံသား သတင်းထောက် ပြန်လည်လွတ်မြောက်လာ |url=https://www.bnionline.net/mm/news-79848 |access-date=2026-04-28 |website=နိုင်ငံတကာမြန်မာ့သတင်း |language=my}}</ref>|| အလွတ်တန်း || ဓာတ်ပုံသတင်းထောက် (ပိုလန်နိုင်ငံသား) || ဖမ်းဆီးခံရပြီး ပြန်လွတ် || တောင်ကြီးမြို့တွင် သတင်းရယူစဉ် အကြမ်းဖက်ရိုက်နှက် ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသည်။ လဝကအက်ဥပဒေ ၁၃(၁) ဖြင့် တရားစွဲဆိုခံရပြီး ဒဏ်ငွေ ၂ သိန်းပေးဆောင်ခဲ့ရကာ တောင်လေးလုံးထောင်တွင် ၁၁ ရက်ကြာ ချုပ်နှောင်ခံရပြီးနောက် မတ် ၂၂ ရက်တွင် ပြန်လည်လွတ်မြောက်ခဲ့သည်။ |- | ၁၉|| မတ် ၁၆ || ဦးမင်းမင်းအောင် နှင့် ဒေါ်မေသွယ်အောင် || The Voice Daily / [[ဒီမိုကရက်တစ် မြန်မာ့အသံ|DVB]] || အလွတ်တန်းသတင်းထောက်များ || ဖမ်းဆီးအမှုဖွင့်ခံရ || ဥက္ကံမြို့နယ်တွင် သတင်းယူနေစဉ် ဇနီးမောင်နှံနှစ်ဦးစလုံး ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသည်။ ဒေါ်မေသွယ်အောင်မှာ ပုဒ်မ ၁၈၈ ဖြင့် ထောင်ဒဏ် ၁ လ ကျခံခဲ့ရပြီး၊ ဦးမင်းမင်းအောင်မှာ ပုဒ်မ ၁၁၄၊ ၄၃၆၊ ၃၃၂ တို့ဖြင့် အမှုဖွင့်လှစ်ခံခဲ့ရသည်။ |- | ၂၀ || မတ် ၁၉ || ကိုမင်းညို || DVB (ပြည်) || သတင်းထောက် || ပြန်လည်လွတ်မြောက် || ၅၀၅ (က) ဖြင့် ထောင်ဒဏ် ၃ နှစ် ချမှတ်ခံရသော်လည်း ၂၀၂၁ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၁၈ ရက်တွင် လွတ်ငြိမ်းဖြင့် ပြန်လွတ်လာသည်။ |- | ၂၁ || မတ် ၁၉ || ကိုအောင်သူရ || [[BBC]] || သတင်းထောက် || ၃ ရက် စစ်မေးခံရ || နေပြည်တော်တွင် ဖမ်းဆီးခံရသည်။ |- | ၂၂ || မတ် ၁၉ || ကိုသန်းထိုက်အောင် || [[မဇ္ဈိမ သတင်းဌာန|မဇ္ဈိမ]] || အယ်ဒီတာ || ထောင်ဒဏ် ၂ နှစ်(ပြန်လွတ်-၁၇.၁၁.၂၀၂၂) || ကိုအောင်သူရနှင့်အတူ ဖမ်းဆီးခံရခြင်းဖြစ်သည်။ |- | ၂၃ || မတ် ၂၁ || ကိုအောင်ကိုကိုလတ်<ref>{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=0001-11-30 |title=​ဖမ်းဆီးခံထားရသည့် နေပြည်တော်သတင်းထောက်တစ်ဦး ပုဒ်မ ၅၀၅ (က) ဖြင့် အမှုဖွင့်ခံရ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/6223/ |access-date=2026-04-28 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>|| အလွတ်တန်း || သတင်းထောက် || ဖမ်းဆီးအမှုဖွင့်ခံရ || မတ် ၂၁ တွင် ရဲစခန်းသို့ ပစ္စည်းသွားထုတ်ရာမှ ဖမ်းဆီးခံရခြင်းဖြစ်သည်။ |- | ၂၄|| မတ် ၂၄ || နန်းနန်းတိုင်း၊ နန်းဝင်းရီ၊ ဦးတင်အောင်ကျော် နှင့် စိုင်းစည်သူ<ref>{{Cite web |title=ကမ္ဘောဇတိုင်းသတင်းဌာနမှ ၄ ဦး ထောင် ၃ နှစ်စီချခံရ - Progressive Voice |url=https://progressivevoicemyanmar.org/my/2021/12/11/%E1%80%80%E1%80%99%E1%80%B9%E1%80%98%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%87%E1%80%90%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%90%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%8C%E1%80%AC%E1%80%94%E1%80%99 |access-date=2026-04-28 |website=progressivevoicemyanmar.org |language=my}}</ref> || ကမ္ဘောဇတိုင်း || တာဝန်ခံအယ်ဒီတာ၊ သတင်းထောက်၊ ထုတ်ဝေသူနှင့် ဝန်ထမ်း || ထောင်ဒဏ် ၃ နှစ်စီ ချမှတ်ခံရ || ရှမ်းပြည်နယ်၊ ဟိုပုံးမြို့ရှိ ရုံးခွဲတွင် ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရပြီး ၂၀၂၂ ဒီဇင်ဘာ ၁၀ ရက်တွင် စစ်ကောင်စီက ၎င်းတို့ ၄ ဦးစလုံးအား ထောင်ဒဏ် ၃ နှစ်စီ အမိန့်ချမှတ်ခဲ့သည်။၂၀၂၂ နိုဝင်ဘာတွင် ပြန်လွတ်လာသည်။<ref>{{Cite web |last=ဟန်သစ် |date=0001-11-30 |title=ကမ္ဘောဇတိုင်းသတင်းဌာနမှ ၄ ဦး ထောင် ၃ နှစ်စီချခံရ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/9632/ |access-date=2026-04-28 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> |- | ၂၅|| မတ် ၂၆ || ဦးတင်ရွှေ (တင်ရွှေ-မင်းဘူး) || အလွတ်တန်း || သတင်းထောက် || ထောင်ဒဏ် ၃ နှစ် ချမှတ်ခံရ || မကွေးတိုင်း၊ မင်းဘူးမြို့တွင် ရဲစခန်းသို့ ခေါ်ဆောင်ခံရပြီးနောက် ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရကာ ၂၀၂၂ ဇန်နဝါရီ ၂၁ ရက်တွင် စစ်ကောင်စီက ထောင်ဒဏ် ၃ နှစ် အမိန့်ချမှတ်ခဲ့သည်။ |- | ၂၆|| မတ် ၂၇ || ကိုထက်မြတ်သူ || Voice of Thanbyuzayat || သတင်းထောက် || ဖမ်းဆီးခံရ || မွန်ပြည်နယ်၊ ကျိုက်ထိုမြို့နယ်တွင် သတင်းရယူနေစဉ် စစ်ကောင်စီတပ်က ခြေထောက်ကို သေနတ်ဖြင့် ပစ်ခတ်ဖမ်းဆီးခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး အောက်တိုဘာ ၁၉ ရက်နေ့တွင် ပြန်လည်လွတ်မြောက်လာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ပစ်ခတ်ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသည့် ကျိုက်ထိုသတင်းထောက် ပြန်လွတ်၊ သေနတ်ဒဏ်ရာကြောင့် လမ်းကောင်းစွာ မလျှောက်နိုင် |url=https://burmese.dvb.no/post/494967 |access-date=2026-04-29 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref> |- | ၂၇|| မတ် ၂၇ || ကိုစည်သူလွင် || အလွတ်တန်း || သတင်းထောက် || ဒဏ်ရာရရှိ (သေနတ်ဖြင့် ပစ်ခတ်ခံရ) || မန္တလေးမြို့တွင် သတင်းယူနေစဉ် စစ်ကောင်စီတပ်၏ ပစ်ခတ်မှုကြောင့် ညာဖက်လက်တွင် ကျည်ထိမှန်ဒဏ်ရာ ရရှိခဲ့သည်။ |- | ၂၈|| မတ် ၂၉ || မချန်ဘူ နှင့် ကိုလရော်<ref>{{Cite web |date=2021-10-19 |title=အဖမ်းခံထားရတဲ့ မြစ်ကြီးနား သတင်းထောက်တွေ ပြန်လွတ် |url=https://www.rfa.org/burmese/news/myitkyina-journalists-released-10192021043101.html |access-date=2026-04-28 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> || 74 Media / Kachinwaves || သတင်းထောက်များ || ဖမ်းဆီးခံရပြီး ပြန်လွတ် || မြစ်ကြီးနားမြို့ အေးစေတီကြက်ခြေနီရုံးအနီး ဆန္ဒပြပွဲသတင်းယူနေစဉ် ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရခြင်းဖြစ်သည်။ ၂၀၂၁ အောက်တိုဘာ ၁၉ ရက်တွင် မြစ်ကြီးနားထောင်မှ ပြန်လည်လွတ်မြောက်ခဲ့သည်။ |- style="background: #e9e9e9;" | ၂၉ || ဧပြီ ၃ || colspan="4" | The Hakha Post <ref>{{Cite web |date=2021-04-05 |title=The Hakha Post သတင်းဌာနကို စစ်ကောင်စီတပ် ဝင်စီး |url=https://www.rfa.org/burmese/news/the-hakha-post-news-agency-04052021033311.html |access-date=2026-04-28 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref>|| ဟားခါးမြို့ရှိ ရုံးခန်းကို စစ်ကောင်စီတပ်က ဝင်ရောက်စီးနင်းခဲ့သည်။ |- | ၃၀ || ဧပြီ ၄ || ကိုငြိမ်းချမ်းမိုး || CJ သတင်းထောက် || အပျော်တမ်းဓာတ်ပုံဆရာ / သီချင်းရေးဆရာ || ဖမ်းဆီးခံရ || ရန်ကုန်၊ တာမွေမြို့နယ်၊ ကျောက်မြောင်း၊ ဓမ္မစိန္တာလမ်းပေါ်တွင် သွားလာနေစဉ် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များက ရိုက်နှက်ဖမ်းဆီးသွားခြင်းဖြစ်သည်။ ဖမ်းဆီးစဉ် ၎င်း၏ဦးခေါင်းကို ခြေထောက်ဖြင့် ကန်ခြင်းများ ပြုလုပ်ခဲ့ကြောင်း မျက်မြင်များက ဆိုသည်။ ၎င်းသည် ပုဇွန်တောင်မြို့နယ်တွင် နေထိုင်သူဖြစ်ပြီး အလှဓာတ်ပုံရိုက်ကူးခြင်းနှင့် သီချင်းရေးသားခြင်းများ လုပ်ကိုင်သည့် လူငယ်တစ်ဦးဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=ကျောက်မြောင်းတွင် အပျော်တမ်းဓာတ်ပုံဆရာ ၁ ဦး ရိုက်နှက်ဖမ်းဆီးခံရ |url=https://burmese.dvb.no/post/456128 |access-date=2026-04-29 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref> |- | ၃၁|| ဧပြီ ၅ || ကိုလပြည့် || Bago Weekly (ပြည်) || အလွတ်တန်းသတင်းထောက် || ပြန်လည်လွတ်မြောက် (၁၇.၁၁.၂၀၂၂) || ပြည်မြို့တွင် ဖမ်းဆီးခံရပြီး ၅၀၅ (က) ဖြင့် ထောင်ဒဏ် ၂ နှစ် ချမှတ်ခံခဲ့ရသည်။ |- | ၃၂|| ဧပြီ ၅ || ကိုဇင်သော်နိုင် || Myanmar Post Weekly || အယ်ဒီတာချုပ် || ပြန်လည်လွတ်မြောက် (၂၀၂၁ ဇွန် ၃၀) || ရန်ကုန်မြို့တွင် ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရပြီး ဇွန် ၃၀ ရက် လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်ဖြင့် ပြန်လည်လွတ်မြောက်လာခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ |- | ၃၃|| ဧပြီ ၆ || ကိုသက်နိုင်ဝင်း || DVB || CJ သတင်းထောက် || ပြန်လည်လွတ်မြောက် || မင်းလှမြို့ရှိ လက်ဖက်ရည်ဆိုင်တစ်ခုတွင် ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသည်။ သာယာဝတီထောင်တွင်းတရားရုံးက ၂၀၂၁ ဇွန် ၁၆ ရက်တွင် ပုဒ်မ ၅၀၅(က) ဖြင့် ထောင်ဒဏ် ၃ နှစ် အမိန့်ချမှတ်ခဲ့သည်။ အကျဉ်းထောင်တွင် ၁၉၅ ရက်ကြာ နေထိုင်ခဲ့ရပြီးနောက် ၂၀၂၁ အောက်တိုဘာ ၁၈ ရက်တွင် ပြန်လည်လွတ်မြောက်လာခဲ့သည်။ ၎င်းသည် Bago Weekly နှင့် မြေလတ်အသံတို့တွင်လည်း အလွတ်တန်းသတင်းထောက်အဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=မင်းလှ အခြေစိုက် DVB CJ သတင်းထောက် ကိုသက်နိုင်ဝင်း ပြန်လွတ် |url=https://burmese.dvb.no/post/494696 |access-date=2026-04-29 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref> |- | ၃၄ || ဧပြီ ၈ || ဒေါ်သင်းသင်းအောင် နှင့် ကိုဂျိမ်းပူထောင်း<ref>{{Cite web |last=ဗွီအိုအေ (မြန်မာပိုင်း) |date=2021-04-09 |title=မဇ္ဈိမသတင်းဌာန ဝန်ထမ်းဟောင်း ၂ ဦး ဖမ်းဆီးခံရ |url=https://burmese.voanews.com/a/mizzima-news-2-former-journalist-arrested-/5845843.html |access-date=2026-04-28 |website=ဗွီအိုအေ |language=my}}</ref>|| [[မဇ္ဈိမ သတင်းဌာန|မဇ္ဈိမ]] || ဒါရိုက်တာ/သတင်းထောက် || ပြန်လည်လွတ်မြောက် || ၂၀၂၁ အောက်တိုဘာလွတ်ငြိမ်းတွင် အမှုရုပ်သိမ်းခံရသည်။ |- style="background: #e9e9e9;" | ၃၅|| ဧပြီ ၁၁ || colspan="4" | မျက်မှောက်ခေတ် || စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ မုံရွာမြို့၊ ချမ်းမြဝတီရပ်ကွက်၊ ဗန္ဓုလလမ်းပေါ်ရှိ မျက်မှောက်ခေတ်သတင်းဌာနရုံးခန်းကို စစ်ကောင်စီတပ်များက နောက်ဖေးပေါက်မှတစ်ဆင့် ဖောက်ထွင်းဝင်ရောက်စီးနင်းခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=မျက်မှောက်ခေတ်သတင်းဌာနရုံးခန်းကို စစ်ကောင်စီတပ်က နောက်ဖေးပေါက်မှဖောက်ထွင်း ဝင်ရောက် |url=https://burmese.dvb.no/post/457445 |access-date=2026-04-29 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref> |- | ၃၆|| ဧပြီ ၁၃ || ကိုအားဂျယ် နှင့် ကိုခရစ္စတိုဖာ || မြစ်ကြီးနားဂျာနယ် || သတင်းထောက် || ဖမ်းဆီးခံရပြီး ပြန်လွတ် || နေအိမ်တွင် ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရခြင်းဖြစ်ပြီး ၂၀၂၁ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၁၉ ရက်တွင် ပြန်လည်လွတ်မြောက်ခဲ့သည်။ |- | ၃၇|| ဧပြီ ၁၄ || မမျိုးမြတ်မြတ်ပန် || မြစ်ကြီးနားဂျာနယ် || သတင်းထောက် || ဖမ်းဆီးခံရပြီး ပြန်လွတ် || နေအိမ်တွင် ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရခြင်းဖြစ်ပြီး ၂၀၂၁ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၁၉ ရက်တွင် ပြန်လည်လွတ်မြောက်ခဲ့သည်။ |- | ၃၈ || ဧပြီ ၁၈ || Yuki Kitazumi || Nikkei Business Daily || သတင်းထောက် || ပြည်နှင်ဒဏ် || ဒုတိယအကြိမ် ဖမ်းဆီးခံရပြီးနောက် သံတမန်ရေးအရ ပြန်လွတ်ခဲ့သည်။ |- | ၃၉|| ဧပြီ ၂၀ || ကိုအောင်မျိုးထက် || အလွတ်တန်း (ကန့်ဘလူ) || အယ်ဒီတာ (ဟောင်း) || ပြန်လည်လွတ်မြောက် (၁၇.၁၁.၂၀၂၂) || ကန့်ဘလူမြို့နယ်မှ သတင်းထောက်ဟောင်းဖြစ်ပြီး ၅၀၅ (က) ဖြင့် ထောင်ဒဏ် ၂ နှစ် ချမှတ်ခံခဲ့ရသည်။ |- style="background: #e9e9e9;" | ၄၀ || ဧပြီ ၂၁ || colspan="4" | မုံရွာဂေဇက် <ref>{{Cite web |date=2021-04-22 |title=မုံရွာဂေဇက်တိုက် ဝင်စီးခံရမှု နှင့် စစ်ကောင်စီရဲ့သတင်း အမှောင်ချ လုပ်ရပ် |url=https://burmese.voanews.com/a/myanmar-press-and-military-control-of-right-to-information-/5862592.html |access-date=2026-04-28 |website=ဗွီအိုအေ |language=my}}</ref>|| မုံရွာမြို့ရှိ သတင်းစာတိုက်ကို ဝင်ရောက်စီးနင်းခံရသည်။ |- | ၄၁|| ဧပြီ ၂၁ || ကိုနိုင်ထွန်းလင်း || Dakkhina Insight || သတင်းထောက် || ဖမ်းဆီးခံရ (သေနတ်ဖြင့် ပစ်ခတ်ခံရ) || ထားဝယ်မြို့တွင် အာဏာသိမ်းမှုဆန့်ကျင်ရေး ဆန္ဒပြပွဲသတင်းယူနေစဉ် စစ်ကောင်စီတပ်၏ ပစ်ခတ်ဖမ်းဆီးခြင်းကို ခံခဲ့ရပြီး ရာဇသတ်ကြီး ဥပဒေပုဒ်မ ၁၄‌၅ ၊ ၅၀၅ (က)(ဂ) တို့ဖြင့် အရေးယူခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |title=ထားဝယ်သတင်းထောက်ကို အကြမ်းဖက်စစ်အုပ်စုက ပုဒ်မ ၃ ခုဖြင့် အမှုဖွင့် |url=https://burmese.dvb.no/post/462083 |access-date=2026-04-29 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref> |- style="background: #e9e9e9;" | ၄၂|| ဧပြီ ၂၁ || colspan="4" | တာချီလိတ်သတင်းအေဂျင်စီ ရုံးခန်း စီးနင်းခံရ || ရှမ်းပြည်နယ်၊ တာချီလိတ်မြို့ရှိ သတင်းဌာနရုံးခန်းကို စစ်ကောင်စီတပ်များက ဝင်ရောက်စီးနင်းခဲ့သည်။ |- | ၄၃ || ဧပြီ ၂၂ || ကိုချစ်မင်းလှိုင် || - || CJ သတင်းထောက် || ထောင်ဒဏ် ၃ နှစ် || ပခုက္ကူမြို့၊ အမှတ် (၁၄) ရပ်ကွက်ရှိ ဆိုင်တစ်ဆိုင်တွင် ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသည်။ အာဏာသိမ်းပြီးနောက် နွေဦးတော်လှန်ရေး သတင်းဓာတ်ပုံနှင့် ဗွီဒီယိုမှတ်တမ်းများကို သတင်းဌာနများသို့ ပေးပို့ခဲ့သူဖြစ်ပြီး ၂၀၂၂ ဇူလိုင် ၆ ရက်တွင် ပုဒ်မ ၅၀၅(က) ဖြင့် ထောင်ဒဏ် ၃ နှစ် အမိန့်ချမှတ်ခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |title=ပခုက္ကူအခြေစိုက် CJ သတင်းထောက် ၁ ဦးကို ထောင်ဒဏ် ၃ နှစ် ချမှတ် |url=https://burmese.dvb.no/post/473679 |access-date=2026-04-29 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref> |- | ၄၄|| ဧပြီ ၂၄ || မတူးတူးသာ နှင့် မိသားစုဝင်များ || ဧရာဝတီ / သန်လျင်ပို့စ် || စာတည်း / အယ်ဒီတာချုပ် || ဖမ်းဆီးခံရပြီး ပြန်လွတ် || သန်လျင်မြို့ရှိ နေအိမ်တွင် သားဖြစ်သူ ကိုဉာဏ်လူသစ်၊ မောင်ဖြစ်သူ ကိုရဲနောင်နှင့် သားဖြစ်သူ၏ သူငယ်ချင်း ကိုသီဟထွန်းတို့နှင့်အတူ ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသည်။ ၂၀၂၁ အောက်တိုဘာ ၁၉ ရက်တွင် ပြန်လည်လွတ်မြောက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=0001-11-30 |title=စာရေးဆရာမ တူးတူးသာ ဖမ်းဆီးခံရ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/6599/ |access-date=2026-04-28 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> |- | ၄၅|| ဧပြီ ၂၇ || ကိုနေမျိုးလင်း နှင့် ကိုရှိုင်းအောင် <ref>{{Cite web |date=2021-06-17 |title=VOM အယ်ဒီတာချုပ်နဲ့ သတင်းထောက်တစ်ဦး ပြန်လွတ်လာ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/vom-reporters-release-06172021064834.html |access-date=2026-04-28 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> || VOM || အယ်ဒီတာချုပ်နှင့် သတင်းထောက် || ပြန်လည်လွတ်မြောက် (၂၀၂၁ ဇွန် ၁၇) || မန္တလေးမြို့တွင် ဆွေးနွေးလိုသည်ဟုဆိုကာ ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်ခံခဲ့ရပြီး ချမ်းမြသာစည်မြို့နယ်တရားရုံး၌ ရုံးထုတ်စစ်ဆေးခဲ့ကာ ဇွန် ၁၇ ရက်တွင် ပြန်လည်လွတ်မြောက်လာခဲ့သည်။ |- | ၄၆|| မေ ၂ || ဦးဆန်းမြင့် || အလွတ်တန်း (ပုသိမ်) || ဓာတ်ပုံသတင်းထောက် || ပြန်လည်လွတ်မြောက် (၁၇.၁၁.၂၀၂၂) || ပုသိမ်မြို့တွင် ဖမ်းဆီးခံရပြီး ၅၀၅ (က) ဖြင့် ထောင် ၂ နှစ် ချမှတ်ခံရခဲ့သူဖြစ်သည်။ ဦးဆန်းမြင့်သည် ပုသိမ်မြို့တွင် ပြုလုပ်သော ဆန္ဒပြ ပွဲမှန်သမျှ ဓာတ်ပုံလိုက်ရိုက်ပြီး ၎င်း၏ လူမှုကွန်ရက်ပေါ် ပြန်တင်သည့်အပြင် သတင်းမီဒီယာသမားများကိုလည်း ပြန်မျှဝေပေးလေ့ရှိသူဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=ပုသိမ်မြို့ခံ အလွတ်တန်းဓာတ်ပုံသတင်းထောက် ဦးဆန်းမြင့် ထောင် ၂ နှစ်ချမှတ်ခံရ |url=https://burmese.dvb.no/post/526928 |access-date=2026-04-29 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref> |- style="background: #e9e9e9;" | ၄၇|| မေ ၅ || colspan="4" | ရွှေဖီမြေ သတင်းဌာန ရုံးခန်း စီးနင်းခံရ || ရှမ်းပြည်နယ်၊ လားရှိုးအခြေစိုက် ရွှေဖီမြေသတင်းဌာန၏ ရုံးခန်းကို စစ်ကောင်စီတပ်များက ဝင်ရောက်စီးနင်းခဲ့သည်။ |- | ၄၈||မေ ၁၄ || ကိုငြိမ်းချမ်းဝေ || Bago Weekly || သတင်းထောက် || ထောင်ဒဏ် ၁၁ နှစ် ၃ လ || နေအိမ်တွင် ဖမ်းဆီးခံရပြီး ၅၀၅(က) ဖြင့် ထောင် ၃ နှစ်၊ ၂၀၂၂ မတ် ၁၁ တွင် ၁၂၄(ဂ) ဖြင့် ထောင် ၈ နှစ်နှင့် ဒဏ်ငွေ တစ်သောင်း (မဆောင်ပါက ထောင် ၃ လ) အမိန့်ချခံရသည်။ ထောင်ဝင်စာလာတွေ့သည့် ဇနီးဖြစ်သူ၏ ဖုန်းကို စစ်ဆေးရာမှ PDF နှင့် ဆက်နွယ်သည်ဟု စွပ်စွဲကာ ဇနီးပါ ထောင်ချခံရသဖြင့် အသက်မပြည့်သေးသော ၂နှစ်ခွဲ သမီးငယ်ပါ ထောင်ထဲတွင် မိခင်နှင့်အတူ လိုက်ပါနေရသည်။<ref>{{Cite web |date=2021-12-17 |title=Bago Weekly သတင်းထောက် ကိုငြိမ်းချမ်းဝေ ထောင်သုံးနှစ် ချမှတ်ခံရ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/bago-weekly-journalist-jail-12172021031038.html |access-date=2026-04-29 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |date=2022-03-12 |title=Bago Weekly သတင်းထောက် ကိုငြိမ်းချမ်းဝေ ထောင် ၁၁ နှစ်ကျော် ချမှတ်ခံရ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/nyeinchanwai-reporter-was-sentenced-into-11years-in-prison-03122022065948.html |access-date=2026-04-29 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> |- | ၄၉ || မေ ၂၄ || Danny Fenster || Frontier Myanmar || မန်နေဂျင်း အယ်ဒီတာ || ပြန်လည်လွတ်မြောက် || ရန်ကုန်လေဆိပ်တွင် ဖမ်းဆီးခံရပြီး နိုဝင်ဘာတွင် ပြန်လွတ်ခဲ့သည်။ |- | ၅၀ || မေ ၂၅ || ကိုအောင်မြသန်း || ဧရာဝတီတိုင်းမ် || မအူပင်သတင်းထောက် || ဒုတိယအကြိမ် ပြန်ဖမ်းခံရ || မေ ၂၅ တွင် ဖမ်းဆီးခံရပြီးနောက် ဇူလိုင် ၁၀ တွင် ဒုတိယအကြိမ် ပြန်ဖမ်းခံရသည်။ |- | ၅၁|| မေ ၂၅ || ကိုဇော်ဝင်းမောင်<ref>{{Cite web |last=KNG |date=2022-03-28 |title=သတင်းထောက် ကိုနောင်ရိုး အပါအဝင် လူငယ် ၇ ဦးကို ထောင်ဒဏ် ၁ နှစ်ခွဲစီ ချမှတ် |url=https://burmese.kachinnews.com/2022/03/28/mar-28-z1/ |access-date=2026-04-28 |website=Kachin News Group (KNG) |language=en-GB}}</ref> || အလွတ်တန်း || သတင်းထောက် || ထောင်ဒဏ် ၁ နှစ်ခွဲ ချမှတ်ခံရ || ၂၀၂၁ မေ ၂၅ ရက် ညပိုင်းတွင် လုံးခင်းသပိတ်သတင်းသွားယူရန် ပြင်ဆင်နေစဉ် နေအိမ်၌ ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသည်။ ၂၀၂၂ မတ် ၂၈ ရက်တွင် ဖားကန့်မြို့နယ်တရားရုံးက ၎င်းကို ထောင်ဒဏ် ၁ နှစ်ခွဲ အမိန့်ချမှတ်ခဲ့သည်။ |- | ၅၂|| မေ ၂၈ || ကိုမျိုးသီဟကျော်<ref>{{Cite web |date=2021-05-28 |title=မန္တလေးက MPA ဓာတ်ပုံသတင်းထောက် တစ်ဦး ဖမ်းဆီးခံရ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/soldiers-arrested-mpa-photographer-in-mandalay-05282021065502.html |access-date=2026-04-28 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> || MPA || ဓာတ်ပုံသတင်းထောက် || ပြန်လည်လွတ်မြောက် (၂၀၂၁ ဇွန် ၃၀) || မန္တလေးမြို့၊ ချမ်းအေးသာစံမြို့နယ်တွင် ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရပြီး ဇွန် ၃၀ ရက်၌ မန္တလေး အိုးဘိုထောင်မှ ပြန်လည်လွတ်မြောက်လာခဲ့သည်။ |- style="background: #e9e9e9;" | ၅၃|| ဇွန် ၂၅ || colspan="4" | [[သံလွင်တိုင်းမ်]] သတင်းဌာန ရုံးခန်း စီးနင်းခံရ || မော်လမြိုင်မြို့ရှိ သံလွင်တိုင်းမ်သတင်းဌာနရုံးခန်းကို ရဲနှင့် စစ်သားများက ဝင်ရောက်စီးနင်းခဲ့ပြီး ရုံးခန်းငှားရမ်းမှုနှင့် ပတ်သက်၍ အိမ်ရှင်အား စစ်ဆေးမေးမြန်းခဲ့သည်။ |- | ၅၄|| ဇွန် ၂၆ || ကိုမြင့်မြတ်အောင် (ခေါ်) ကိုဒီမြတ်ငြိမ်း || [[ဇေယျာတိုင်း(မ်)|ဇေယျာတိုင်းမ်]]|| သတင်းထောက် || ထောင်ဒဏ် ၂ နှစ် ချမှတ်ခံရ || စစ်ကိုင်းမြို့ရှိ နေအိမ်တွင် ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရပြီး ၂၀၂၂ ဇန်နဝါရီ ၆ ရက်တွင် ရွှေဘိုထောင်တွင်းတရားရုံးမှ ပုဒ်မ ၅၀၅ (က) ဖြင့် ထောင်ဒဏ် ၂ နှစ် အမိန့်ချမှတ်ခဲ့သည်။ |- | ၅၅|| ဇူလိုင် ၁၁ || ကိုခိုင်မြင့်ထွန်း (ခ) ရွှေလင်းသစ် || ရွှေတြိဂံ သတင်းဌာန || သတင်းထောက်ဟောင်း || ထောင်ဒဏ် ၁၀ နှစ် || တောင်ကြီးမြို့နေအိမ်တွင် ဇနီးဖြစ်သူနှင့်အတူ ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသည်။ PDF သင်တန်းတက်သည်ဟု စွပ်စွဲခံရကာ ၂၀၂၂ ဧပြီ ၅ ရက်တွင် ညောင်ရွှေထောင်တွင်းတရားရုံးက အကြမ်းဖက်မှုတိုက်ဖျက်ရေးဥပဒေပုဒ်မ ၅၁(ဂ) ဖြင့် အမိန့်ချခဲ့သည်။ စစ်ကြောရေးတွင် ရိုက်နှက်ခံရမှုကြောင့် နားတစ်ဖက် မကြားရတော့ပေ။<ref>{{Cite web |date=2022-04-06 |title=တောင်ကြီးမြို့က သတင်းထောက် ကိုခိုင်မြင့်ထွန်း ထောင် ၁၀ နှစ် အမိန့်ချခံရ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/khaingmyinttun-was-sentenced-to-10-years-in-prison-04062022072404.html |access-date=2026-04-29 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> |- | ၅၆|| ဇူလိုင် ၂၀ || မမြဝန်းရံ၊နန်းခင်ဘုန်းသွယ်၊ မဆုမြတ်နိုး<ref>{{Cite web |title=သံလွင်သွေးချင်းသတင်းဌာနမှ သတင်းသမား ၃ ဦး ဖမ်းဆီးခံရ |url=https://burmese.dvb.no/post/476444 |access-date=2026-04-29 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref> || သံလွင်သွေးချင်း (တောင်ကြီး) || အယ်ဒီတာချုပ်/သတင်းထောက်များ || ပြန်လည်လွတ်မြောက် (၁၇.၁၁.၂၀၂၂) || တောင်ကြီးမြို့တွင် ဖမ်းဆီးခံရပြီး ၅၀၅ (က) ဖြင့် ထောင်ဒဏ် ၂ နှစ် ချမှတ်ခံခဲ့ရသည်။ |- | ၅၇|| ဩဂုတ် ၁၅ || ဦးစည်သူအောင်မြင့် နှင့် မထက်ထက်ခိုင်<ref>{{Cite news |title=မီဒီယာသမား ဦးစည်သူအောင်မြင့်နဲ့ မထက်ထက်ခိုင်တို့ကို ဖမ်းဆီးတရားစွဲ |url=https://www.bbc.com/burmese/burma-58285250 |access-date=2026-04-28 |work=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>|| ဘီဘီစီ မီဒီယာအက်ရှင် (မထက်ထက်ခိုင်) || ဝါရင့်သတင်းစာဆရာ နှင့် အလွတ်သတင်းထောက် || ဖမ်းဆီးခံရ || ရန်ကုန်မြို့ရှိ နေအိမ်တစ်နေရာတွင် အတူတူဖမ်းဆီးခံခဲ့ရခြင်းဖြစ်သည်။ ဦးစည်သူအောင်မြင့်အား ပုဒ်မ ၅၀၅-က၊ ၁၂၄-က တို့ဖြင့် အမှုဖွင့်ပြီး မထက်ထက်ခိုင်အား ပုဒ်မ ၁၇-၁ ဖြင့် အမှုဖွင့်ကြောင်း ဩဂုတ် ၂၁ ရက်တွင် စစ်ကောင်စီက ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ |- | ၅၈||ဩဂုတ် ၃၁ || ကိုဝင်းနိုင်ဦး || Channel Mandalay || သတင်းထောက်ချုပ် || ထောင်ဒဏ် ၅ နှစ် || စဉ့်ကိုင်မြို့နယ်ရှိ သရက်ခြံတစ်ခုတွင် ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသည်။ ကနဦးတွင် ပုဒ်မ ၅၀၅(က) ဖြင့် အမှုဖွင့်ခံရပြီး လွတ်ငြိမ်းသက်သာခွင့်စာရင်းတွင် ပါဝင်ခဲ့သော်လည်း စစ်ကောင်စီက လွှတ်မပေးဘဲ အကြမ်းဖက်ပုဒ်မဖြင့် ထပ်မံတရားစွဲဆိုခဲ့သည်။ ၂၀၂၂ ဧပြီ ၅ ရက်တွင် အိုးဘိုထောင်တွင်းတရားရုံးက ပုဒ်မ ၅၂(က) ဖြင့် ထောင်ဒဏ် ၅ နှစ် အမိန့်ချမှတ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ |- | ၅၉ || စက်တင်ဘာ ၁ || မသူဇာ (ခေါ်) အလှလေးသူဇာ<ref>{{Cite web |last=ဟန်သစ် |date=2022-11-22 |title=အလွတ်တန်းသတင်းထောက် မသူဇာ ထောင် ၂ နှစ် ချမှတ်ခံရ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/13276/ |access-date=2026-04-28 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> || အလွတ်တန်း || သတင်းထောက် || ထောင်ဒဏ် ၂ နှစ် || ကမာရွတ်တွင် ဖမ်းဆီးခံရသည်။ ၂၀၂၂ နိုဝင်ဘာတွင် ထောင်ဒဏ် ၂ နှစ် အမိန့်ချခံရသည်။ |- |၆၀ || စက်တင်ဘာ ၁ || ကိုဇော်မိုးဦး || Eleven Media || သတင်းထောက် || ဖမ်းဆီးခံရ || မြိတ်မြို့ရှိ နေအိမ်တွင် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များက ကား ၃ စီးဖြင့် လာရောက်ကာ တံခါးအတင်းဖွင့်ခိုင်း၍ ဖမ်းဆီးသွားခြင်းဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=မြိတ်မြို့က Eleven Media သတင်းထောက် ၁ ဦး ဖမ်းဆီးခံရ |url=https://burmese.dvb.no/post/485196 |access-date=2026-04-29 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref> |- | ၆၁|| စက်တင်ဘာ ၆ || ကိုမှူးအိမ်ဇော်<ref>{{Cite web |last=ချမ်းမြေ့အောင် |date=2021-09-13 |title=သတင်းသမားတွေ ပစ်မှတ်ထား ဖမ်းဆီးခံနေရ |url=https://www.rfa.org/burmese/program_2/arrested-reporters-09122021225402.html |access-date=2026-04-28 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref>|| အလွတ်တန်း || သတင်းထောက် || ဖမ်းဆီးခံရ || ခေတ္တ ရန်ကုန်တိုင်းလွှတ်တော် ဝန်ထမ်းအိမ်ရာတွင် စစ်ကောင်စီတပ်က အင်အားအများအပြားဖြင့် ည ၁၁ နာရီဝန်းကျင်တွင် ဝင်ရောက်ဖမ်းဆီးသွားခြင်းဖြစ်သည်။ |- | ၆၂|| စက်တင်ဘာ ၁၁ || ကိုဝေလင်းယု နှင့် မထက်ထက်အောင်<ref>{{Cite web |last=ဟန်သစ် |date=2022-12-16 |title=သင်္ဃန်းကျွန်းပို့စ်မီဒီယာပို့စ်မှ သတင်းသမား၂ ဦးကို စစ်ကောင်စီ ထောင် ၅ နှစ်စီ ချ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/13509/ |access-date=2026-04-28 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> || သင်္ဃန်းကျွန်းပို့စ် || အယ်ဒီတာများ || ထောင်ဒဏ် ၅ နှစ်စီ || ရန်ကုန်တွင် ဖောက်ခွဲရေးပစ္စည်းများနှင့်အတူ ဖမ်းမိသည်ဟု စွပ်စွဲခံရပြီး ၂၀၂၂ ဒီဇင်ဘာ ၁၆ တွင် အင်းစိန်ထောင်တွင်းတရားရုံးက ပေါက်ကွဲစေတတ်သော ဝတ္ထုပစ္စည်းများ အက်ဥပဒေပုဒ်မ ၅ ဖြင့် ထောင်ဒဏ် ၅ နှစ်စီ ချမှတ်ခဲ့သည်။ |- | ၆၃|| စက်တင်ဘာ ၁၄ || အမည်မသိ || ဒေသခံသတင်းဌာန || သတင်းထောက် || ဖမ်းဆီးနှိပ်စက်ခံရ || မကွေးတိုင်းရှိ နေအိမ်တွင် ဇနီးဖြစ်သူကို သေနတ်ဖြင့်ချိန်ကာ ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရပြီး၊ ရဲစခန်းသို့ ခေါ်ဆောင်သွားကာ နံနက် ၅ နာရီအထိ ပြင်းထန်စွာ နှိပ်စက်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |title=အမှောင်ခေတ်သို့ ပြန်လည်တွန်းပို့ခံရခြင်း -စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်းသတင်းမီဒီယာများရင်ဆိုင်နေရသည့် စိန်ခေါ်မှုများ – IJBS |url=https://ijbs.online/journal-issues/2023-vol-2/%E1%80%A1%E1%80%99%E1%80%BE%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%81%E1%80%B1%E1%80%90%E1%80%BA%E1%80%9E%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B7-%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%9C%E1%80%8A%E1%80%BA/ |access-date=2026-04-28 |website=ijbs.online}}</ref> |- | ၆၄|| စက်တင်ဘာ ၂၁ || ကိုဖြိုးလေးချမ်း || မအူပင်ဟစ်တိုင် || အယ်ဒီတာ || ဖမ်းဆီးခံရ || မအူပင်မြို့တွင် စစ်ကောင်စီတပ်များက ဝင်ရောက်ဖမ်းဆီးခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် သတင်းထောက်များ စတင်ဖမ်းဆီးခံရချိန်ကတည်းက တိမ်းရှောင်နေသူဖြစ်ပြီး မအူပင်ဟစ်တိုင်သတင်းဌာနသည်လည်း အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း သတင်းတင်ဆက်မှုများ ရပ်ဆိုင်းထားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=မအူပင်မြို့တွင် မအူပင်ဟစ်တိုင်သတင်းဌာနအယ်ဒီတာ ဖမ်းဆီးခံရ |url=https://burmese.dvb.no/post/490092 |access-date=2026-04-29 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref> |- |၆၅ || စက်တင်ဘာ ၂၆ || လွေးအမ်ဖောင် || ရွှေဖီမြေ || သတင်းထောက် || ထောင်ဒဏ် ၂ နှစ် || လားရှိုးမြို့ရှိ နေအိမ်တစ်ခုတွင် ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရပြီး၊ ၂၀၂၂ ဧပြီ ၇ ရက်တွင် လားရှိုးအကျဉ်းထောင်တရားရုံးက ပုဒ်မ ၅၀၅(က) ဖြင့် အမိန့်ချခဲ့သည်။ ၎င်းသည် မြန်မာသတင်းပညာသိပ္ပံ (MJI) ကျောင်းဆင်းတစ်ဦးဖြစ်ပြီး ရှမ်းမြောက်ဒေသရှိ တိုက်ပွဲများနှင့် လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုများကို အစဉ်တစိုက် ရေးသားတင်ပြခဲ့သူဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |date=2022-04-07 |title=ရွှေဖီမြေ အမျိုးသမီး သတင်းထောက် အပါအဝင် ငါးဦး ထောင်ချခံရ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/five-people-including-shwephimyay-reporters-were-sentenced-04072022070517.html |access-date=2026-04-29 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> |- | ၆၆|| အောက်တိုဘာ ၁၁ || ကိုပြည့်ဖြိုးအောင်<ref>{{Cite web |last=မြတ်သွယ် |date=0001-11-30 |title=ဇေယျာတိုင်းမ် သတင်းသမား ၂ ဦး ထောင်၂ နှစ်စီ ချခံရ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/10013/ |access-date=2026-04-28 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> || [[ဇေယျာတိုင်း(မ်)|ဇေယျာတိုင်းမ်]]|| ဒုအယ်ဒီတာချုပ် || ထောင်ဒဏ် ၂ နှစ် ချမှတ်ခံရ || စစ်ကိုင်းမြို့ရှိ ဘုန်းကြီးကျောင်းတစ်ခုတွင် ရှိနေစဉ် ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရပြီး ၂၀၂၂ ဇန်နဝါရီ ၆ ရက်တွင် ရွှေဘိုထောင်တွင်းတရားရုံးမှ ပုဒ်မ ၅၀၅ (က) ဖြင့် ထောင်ဒဏ် ၂ နှစ် အမိန့်ချမှတ်ခဲ့သည်။ |- style="background: #e9e9e9;" | ၆၇|| အောက်တိုဘာ ၁၄ || colspan="4" | [[ဧရာဝတီသတင်းဌာန|ဧရာဝတီ]] သတင်းဌာန ရုံးခန်း စီးနင်းခံရ || ရန်ကုန်မြို့အခြေစိုက် ဧရာဝတီသတင်းဌာန၏ ရုံးခန်းကို စစ်ကောင်စီက ဝင်ရောက်စီးနင်းခဲ့ပြီး အောက်တိုဘာ ၁၅ ရက်တွင်လည်း ဒုတိယအကြိမ် ထပ်မံစီးနင်းခဲ့သည်။ |- | ၆၈|| အောက်တိုဘာ ၁၉ || ကိုထက်မြက်သူ || သံဖြူဇရပ်အသံ || ကျိုက်ထိုသတင်းထောက် || ဖမ်းဆီးခံရပြီး ပြန်လွတ် || အောက်တိုဘာ ၁၉ ရက် နံနက်ပိုင်းတွင် ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသော်လည်း ထိုနေ့မှာပင် ပြန်လည်လွတ်မြောက်လာခဲ့သည်။ |- |၆၉ || အောက်တိုဘာ ၂၂ || ကိုမျိုးမင်းထွန်း || မြစ်မခ || အကြီးတန်းသတင်းထောက် || ထောင်ဒဏ် ၂ နှစ် || ပုသိမ်မြို့၊ အမှတ် (၂) ရပ်ကွက်ရှိ နေအိမ်တွင် ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသည်။ သတင်းများတင်ခြင်းနှင့် CDM လှုပ်ရှားသူများနှင့် ဆက်သွယ်ခြင်းတို့ကြောင့်ဟု စွပ်စွဲကာ ၂၀၂၂ ဩဂုတ် ၁၀ ရက်တွင် ပုသိမ်ထောင်တွင်းတရားရုံးက ပုဒ်မ ၅၀၅(က) ဖြင့် ထောင်ဒဏ် ၂ နှစ် အမိန့်ချမှတ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း သတင်းထောက်အလုပ်ကို ရပ်နားထားသူဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=မြစ်မခအကြီးတန်းသတင်းထောက် ကိုမျိုးမင်းထွန်းကို စစ်ကောင်စီက ထောင်ဒဏ် ၂ နှစ်ချ |url=https://burmese.dvb.no/post/548096 |access-date=2026-04-29 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref> |- |၇၀ || အောက်တိုဘာ ၂၉ || ကိုမျိုးစံစိုး || - || သတင်းထောက်ဟောင်း || မသိရှိရ || ဖျာပုံမြို့ရှိ နေအိမ်တွင် ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသည်။ သိမ်းဆည်းခံရသည့် ဖုန်းအတွင်းရှိ အသံဖိုင်နှင့် ပတ်သက်၍ အကြမ်းဖက်မှုတိုက်ဖျက်ရေးဥပဒေ ပုဒ်မ ၅၀(က)၊ ၅၂(က) တို့ဖြင့် ဖျာပုံခရိုင်တရားရုံးတွင် တရားစွဲဆိုခံထားရသည်။ ၎င်းသည် အာဏာသိမ်းပြီးနောက် သတင်းလုပ်ငန်းများ နားထားပြီး ကိုဗစ်-၁၉ ကာကွယ်ရေးလုပ်ငန်းများတွင် စေတနာဝန်ထမ်းအဖြစ် ကူညီပေးနေသူဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=ဖျာပုံမြို့ခံ သတင်းထောက်ဟောင်း ၁ ဦး အကြမ်းဖက်ဥပဒေဖြင့် တရားစွဲခံရ |url=https://burmese.dvb.no/post/508259 |access-date=2026-04-29 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref> |- | ၇၁|| ဒီဇင်ဘာ ၅ || ကိုကောင်းဆက်လင်း<ref>{{Cite web |date=2021-12-07 |title=ဆေးရုံတင်ထားတဲ့ သတင်းထောက် ကိုကောင်းဆက်လင်း မိသားစုနဲ့ တွေ့ခွင့်မရ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/kaungsetlin-mpa-cannot-meet-with-his-family-12072021081354.html |access-date=2026-04-28 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref>|| MPA || ဓာတ်ပုံသတင်းထောက် || ထောင်ဒဏ် ၃ နှစ် ချမှတ်ခံရပြီး ပြန်လွတ် || ကြည့်မြင်တိုင် ပန်းပင်ကြီးလမ်းတွင် စစ်ကားဖြင့် တိုက်ဖမ်းဆီးခံရသည်။ ပုဒ်မ ၅၀၅ (က) ဖြင့် ထောင်ဒဏ် ၃ နှစ် ချမှတ်ခံခဲ့ရပြီးနောက် ပြန်လည်လွတ်မြောက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2023-05-26 |title=သတင်းထောက် မမှူးရတနာခက်မို့မို့ထွန်း အလုပ်နဲ့ ထောင် ၁၃ နှစ် ချမှတ်ခံရ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/hmueyadanarkhetmohmohtun-05262023063929.html |access-date=2026-04-28 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> |- | ၇၂|| ဒီဇင်ဘာ ၅ || မမှူးရတနာခက်မို့မို့ထွန်း<ref>{{Cite web |last=ငြိမ်းချမ်းအေး |date=2023-06-01 |title=ကားနဲ့တိုက်ဖမ်းခံရသူ ရုပ်သံသတင်းထောက် ထောင်ဒဏ် ၁၀နှစ်ထပ်မံချမှတ်ခံရ |url=https://burmese.voanews.com/a/myanmar-court-convicts-journalist-injured-by-army-on-2nd-charge-extending-jail-term-to-13-years/7117644.html |access-date=2026-04-28 |website=ဗွီအိုအေ |language=my}}</ref>|| MPA || ရုပ်သံသတင်းထောက် || ထောင်ဒဏ် ၁၃ နှစ် ချမှတ်ခံရ<ref>{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=0001-11-30 |title=စစ်ကောင်စီ၏ ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်မှုသက်သေ၊ ပန်းပင်ကြီးလမ်းဖြစ်စဉ် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/9560/ |access-date=2026-04-28 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>|| ရန်ကုန်၊ ကြည့်မြင်တိုင် ပန်းပင်ကြီးလမ်း ဆန္ဒပြပွဲသတင်းယူနေစဉ် စစ်ကားဖြင့် အရှိန်ပြင်းစွာ ဝင်တိုက်ဖမ်းဆီးခံရသည်။ ဦးခေါင်းခွံနှင့် ခြေလက်များတွင် ဒဏ်ရာအပြင်းအထန်ရရှိခဲ့ပြီး အသက်အန္တရာယ်စိုးရိမ်ရသည့် အခြေအနေဖြင့် စစ်ဆေးရုံတွင် ခွဲစိတ်ကုသမှု ခံယူခဲ့ရသည်။ ရာဇသတ်ကြီးပုဒ်မ ၅၀၅ (က) အတွက် ထောင်ဒဏ် ၃ နှစ်နှင့် အကြမ်းဖက်မှုတိုက်ဖျက်ရေးဥပဒေပုဒ်မ ၅၀ (ည) အတွက် ထောင်ဒဏ် ၁၀ နှစ်၊ စုစုပေါင်း ထောင်ဒဏ် ၁၃ နှစ်ကို အလုပ်နှင့်ထောင် ချမှတ်ခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |date=2022-09-15 |title=ပန်းပင်ကြီးလမ်း သပိတ် ဖြိုခွင်းဖမ်းဆီးခံရမှု မျက်မြင်သက်သေပြောပြချက် |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cle2l3q292go |access-date=2026-04-28 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> |- | ၇၃ || ဒီဇင်ဘာ ၁၀ || ကိုစိုးနိုင်<ref>{{Cite web |date=2023-08-30 |title=ကိုစိုးနိုင် - ဓာတ်ပုံရိုက်လို့ လက်စဖျောက်ခံရသူ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cp3r614eln5o |access-date=2026-04-28 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> || အလွတ်တန်း(Street Photography) || ဓာတ်ပုံ/ဒီဇိုင်နာ || စစ်ကြောရေးတွင် သေဆုံး || လသာမြို့နယ်တွင် ဖမ်းဆီးခံရပြီး သေဆုံးခဲ့သည်။ |- | ၇၄ || ဒီဇင်ဘာ ၁၀ || ကိုဇော်ထွန်း (ခ)ဘလိတ် || အလွတ်တန်း || ဓာတ်ပုံ || ဖမ်းဆီးခံရ || ကိုစိုးနိုင်နှင့်အတူ ဖမ်းဆီးခံရပြီး၊ ပုဒ်မ ၅၀၅-က ဖြင့် ထောင် ၃ နှစ် ချမှတ်ခံခဲ့ရသည်။ ၂၀၂၃ ခုနှစ် မေလဆန်းတွင် ပြန်လည်လွတ်မြောက်လာခဲ့သည်။ |- | ၇၅ || ဒီဇင်ဘာ ၁၂<ref>{{Cite web |title=ဒီဗွီဘီသတင်းထောက် ကိုအောင်စံလင်း ရွှေဘိုထောင်ရောက်၊ ပုဒ်မ ၅၀၅ (က) ဖြင့်တရားစွဲခံရ |url=https://burmese.dvb.no/post/511216 |access-date=2026-04-29 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref> || ကိုအောင်စံလင်း || DVB (ဝက်လက်) || သတင်းထောက် || ထောင် ၆နှစ် || ဝက်လက်မြို့နယ်ရှိ နေအိမ်တွင် ညသန်းခေါင်၌ ဖမ်းဆီးခံရခြင်းဖြစ်သည်။ ပုဒ်မ ၅၀၅(က) နှင့် ထောင်ဒဏ် ၂ နှစ်၊ အကြမ်းဖက်မှုတိုက်ဖျက်ရေး ဥပဒေပုဒ်မ ၅၂-ခ နှင့် ထောင်ဒဏ် ၄ နှစ် ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=MLAT |date=2022-01-14 |title=ပျောက်ဆုံးနေတဲ့ DVB သတင်းထောက် ရွှေဘိုထောင်ကိုရောက်ရှိနေ |url=https://myaelattathan.com/news/5653/ |access-date=2026-04-28 |website=Myaelatt Athan |language=en-US}}</ref> |- | ၇၆|| ဒီဇင်ဘာ ၁၉ || ကိုဖိုးသား (ခ) ဇော်လင်းထွဋ်<ref>{{Cite web |date=2020-01-23 |title=ကိုဇော်လင်းထွဋ် (ခ) ဖိုးသား၏ ကိုယ်ရေးအကျဉ်း |url=https://aappb.org/bu/%e1%80%80%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%87%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%ba%e1%80%9c%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%b8%e1%80%91%e1%80%bd%e1%80%8b%e1%80%ba-%e1%80%81-%e1%80%96%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%b8%e1%80%9e/ |access-date=2026-04-28 |website=Assistance Association for Political Prisoners |language=bu }}{{Dead link|date=September 2026 }}</ref>|| အလွတ်တန်း || ဓာတ်ပုံသတင်းထောက် || ထောင်ဒဏ် ၆ နှစ် ချမှတ်ခံရပြီး ပြန်လွတ် || ၂၀၂၁ ဒီဇင်ဘာ ၁၉ တွင် ဆန္ဒပြပွဲသို့အသွား လမ်း၌ ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရပြီး ၂၀၂၂ မတ်လတွင် အလုပ်နှင့်ထောင်ဒဏ် ၃ နှစ် ချမှတ်ခံခဲ့ရသည်။ ၎င်းသည် ဒေါင်းတို့မျိုးဆက် သံချပ်အဖွဲ့ဝင်ဟောင်းတစ်ဦးဖြစ်ပြီး၊ ၂၀၂၄ စက်တင်ဘာ ၁၉ တွင် မီးတုတ်သပိတ်ကြောင့် ထပ်မံဖမ်းဆီးခံခဲ့ရကာ ၂၀၂၅ နိုဝင်ဘာ ၂၇ ရက်တွင် ပြန်လည်လွတ်မြောက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=LuduNwayOo |date=2022-03-31 |title=ဓာတ်ပုံသတင်းထောက် ဖိုးသားနှင့် တကသကျောင်းသူ မဆုရည်လင်းတို့ ထောင်သုံးနှစ်ချမှတ်ခံရ |url=https://www.ludunwayoo.com/news-en/2022/03/31/28202/ |access-date=2026-04-28 |website=LuduNwayOo |language=my-MM}}</ref> |} {| class="wikitable sortable" style="width:100%; font-size:95%; line-height:1.6em;" |+ '''၂၀၂၂ ခုနှစ်အတွင်း သတင်းထောက်များ ဖမ်းဆီးခံရမှု၊ လွတ်မြောက်မှုနှင့် စီးနင်းခံရမှု မှတ်တမ်း''' |- style="background: #ececec; text-align: center;" ! scope="col" style="width:4%;" | စဉ် !! scope="col" style="width:10%;" | ဖမ်းဆီးရက် !! scope="col" style="width:15%;" | အမည် !! scope="col" style="width:15%;" | သတင်းဌာန !! scope="col" style="width:10%;" | တာဝန် !! scope="col" | အခြေအနေ !! scope="col" | ဖြစ်စဉ်အကျဉ်း |- | ၁ || ဇန်နဝါရီ ၁၅ || မငြိမ်ငြိမ်းအေး (ခ) မေဘယ်လ်<ref>{{Cite web |last=ဗွီအိုအေမြန်မာပိုင်း |date=2022-07-19 |title=မြန်မာ သတင်းသမား ဖမ်းဆီးထောင်ချမှု ရပ်တန့်အောင် ကုလလုပ်ဆောင်ဖို့ RSF တောင်းဆို |url=https://burmese.voanews.com/a/rsf-myanmar-freelancer-sentence/6664051.html |access-date=2026-04-27 |website=ဗွီအိုအေ |language=my}}</ref>|| [[မဇ္ဈိမ သတင်းဌာန|မဇ္ဈိမ]] နှင့် အလွတ်တန်း || သတင်းထောက် || ထောင်ဒဏ် ၃ နှစ် || ၂၀၂၂ ဇူလိုင် ၁၄ တွင် အင်းစိန်ထောင်တွင်းတရားရုံးက ရာဇသတ်ကြီးဥပဒေပုဒ်မ ၅၀၅ (ခ) ဖြင့် ထောင်ဒဏ် ၃ နှစ် ချမှတ်ခဲ့သည်။ |- | ၂|| ဇန်နဝါရီ ၁၆ || ကိုအောင်ဇော်ဇော်<ref>{{Cite web |last=မြတ်သွယ် |date=0001-11-30 |title=MFP သတင်းဌာနကို ရုပ်သံကူညီတည်းဖြတ်ပေးသူ ဖမ်းဆီးခံရ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/10160/ |access-date=2026-04-28 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> || [[Mandalay Free Press]] || သတင်းတည်းဖြတ်သူ (လုပ်အားပေး) || ထောင်ဒဏ် ၂ နှစ် ချမှတ်ခံရ || ၂၀၂၂ ဇန်နဝါရီ ၁၆ တွင် စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ကန့်ဘလူမြို့နယ်၊ တောက္ကရှပ်ကျေးရွာရှိ နေအိမ်၌ ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသည်။ ၎င်း၏ ဖုန်းနှင့် Laptop များအတွင်းရှိ အချက်အလက်များကြောင့်ဟု ယူဆရပြီး ၂၀၂၂ မတ် ၂၃ တွင် ကန့်ဘလူမြို့နယ်တရားရုံးက ပုဒ်မ ၅၀၅ (က) ဖြင့် ထောင်ဒဏ် ၂ နှစ် အမိန့်ချမှတ်ခဲ့သည်။ |- | ၃|| ဇန်နဝါရီ ၁၉<ref>{{Cite web |title=Dawei Watch သတင်းထောက် ၂ ဦးအပါအဝင် ၃ ဦးကို စစ်တပ်က ဖမ်းဆီး |url=https://burmese.dvb.no/post/512224 |access-date=2026-04-29 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref> || မမိုးမြင့်၊ ကိုဇော် နှင့် ကိုသားကြီး<ref>{{Cite web |last=မောင်ရွှေဝါ |date=0001-11-30 |title=ထားဝယ်မြို့ Dawei Watch သတင်းဌာနမှ ၃ ဦး အဖမ်းခံရ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/10152/ |access-date=2026-04-28 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> || Dawei Watch || သတင်းထောက်များ နှင့် ရုံးအဖွဲ့ဝင် || နေအိမ်များတွင် ဖမ်းဆီးခံရ || တနင်္သာရီတိုင်း၊ ထားဝယ်မြို့ရှိ ၎င်းတို့၏ နေအိမ်များသို့ စစ်ကောင်စီတပ်များက ကားများဖြင့် ရောက်ရှိလာပြီး ည ၁၀ နာရီဝန်းကျင်တွင် ဝင်ရောက်ဖမ်းဆီးသွားခြင်းဖြစ်သည်။ Dawei Watch ရုံးကို ပိတ်ထားသည်မှာ ကြာပြီဖြစ်သော်လည်း နေအိမ်များအထိ လိုက်လံစီးနင်း ဖမ်းဆီးခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပြီး ဇန်နဝါရီ ၂၅ ရက် တွင် ပြန်လွှတ်ခဲ့သည်။ |- | ၄|| ဇန်နဝါရီ ၂၂ || အယ်ဒီတာချုပ်နှင့် သတင်းထောက်တစ်ဦး || Western News || - || တရားစွဲဆိုခံရ (၁၂၄-က) || အာရက္ခတပ်တော် (AA) နှင့် ပတ်သက်သည့် သတင်းဖော်ပြမှုကြောင့် ဗိုလ်မှူးဘုန်းမြင့်ကျော်က တရားလိုလုပ်ကာ နိုင်ငံတော်သစ္စာဖောက်ဖျက်ပုန်ကန်မှု ပုဒ်မ ၁၂၄-က ဖြင့် စစ်တွေမြို့နယ်တရားရုံးတွင် တရားစွဲဆိုခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ |- |၅ || ဖေဖော်ဝါရီ ၂ || ကိုသူရိန်ကျော် || Media TOP 4 || တည်ထောင်သူ / သတင်းထောက် || ဖမ်းဆီးခံရ || ရန်ကုန်မြို့တွင် စစ်တပ်ထောက်ခံပွဲကို သတင်းရယူနေစဉ် အမည်မသိတိုက်ခိုက်သူများ၏ ရိုက်နှက်ခြင်းကို ခံခဲ့ရပြီးနောက် ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရခြင်းဖြစ်သည်။ ၎င်းအား ခြွင်းချက်မရှိ ပြန်လွှတ်ပေးရန်နှင့် စွဲချက်များရုပ်သိမ်းပေးရန် သတင်းထောက်များကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရေးကော်မတီ (CPJ) က ၂၀၂၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၈ ရက်တွင် တောင်းဆိုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ဖမ်းဆီးခံ သတင်းထောက် ကိုသူရိန်ကျော်ကို ပြန်လွှတ်ပေးရန် CPJ တောင်းဆို |url=https://burmese.dvb.no/post/515971 |access-date=2026-04-29 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref> |- |၆ || မတ်လ || ကိုသန်းစိုးအောင် || အလွတ်တန်း || ပြည်သူပြည်သားသတင်းသမား (CJ) || အလုပ်ကြမ်းနှင့် ထောင်ဒဏ် ၅ နှစ် || နမ့်စန်မြို့အခြေစိုက် သတင်းထောက်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး ၂၀၂၂ မတ်လအတွင်း ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသည်။ ၂၀၂၂ မေ ၁၈ ရက်တွင် တရားရုံးက အကြမ်းဖက်မှုတိုက်ဖျက်ရေးဥပဒေပုဒ်မ ၅၂(က) ဖြင့် အလုပ်ကြမ်းနှင့် ထောင်ဒဏ် ၅ နှစ် အမိန့်ချမှတ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=နမ့်စန်အခြေစိုက် CJ သတင်းထောက် ၁ ဦး အလုပ်ကြမ်းနှင့် ထောင်ဒဏ် ၅ နှစ်ချမှတ်ခံရ |url=https://burmese.dvb.no/post/534002 |access-date=2026-04-29 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref> |- |၇ || ဧပြီ ၁၀ || ဇော်ဇော် (ဒိုင်ယာနာ)<ref>{{Cite web |title=ဧရာဝတီသတင်းဌာန ဓာတ်ပုံသတင်းထောက်ဟောင်း ကိုဇော်ဇော်ကို ထောင် ၃ နှစ်ချ |url=https://burmese.dvb.no/post/550597 |access-date=2026-04-29 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref> || ဧရာဝတီ || ဓာတ်ပုံသတင်းထောက်ဟောင်း || ထောင်ဒဏ် ၃ နှစ် || မန္တလေးမြို့ရှိ နေအိမ်တွင် ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသည်။ ရာဇသတ်ကြီး ဥပဒေပုဒ်မ ၅၀၅(က) ဖြင့် တရားစွဲဆိုခံရပြီး ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဩဂုတ် ၂၄ ရက်တွင် အိုးဘိုထောင်တွင်းတရားရုံးက ထောင်ဒဏ် ၃ နှစ် အမိန့်ချမှတ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ |- style="background: #e9e9e9;" | ၈|| မေ ၇ || colspan="4" | [[နိရဉ္စရာသတင်းဌာန|နိရဉ္စရာ (Narinjara)]]|| ရခိုင်ပြည်နယ်၊ စစ်တွေမြို့ရှိ သတင်းဌာနရုံးခန်းကို စစ်ကောင်စီတပ်များက ဝင်ရောက်စီးနင်း ရှာဖွေခဲ့သဖြင့် လုံခြုံရေးအရ သတင်းဌာန၏ လုပ်ငန်းများကို ယာယီရပ်နားခဲ့ရသည်။ |- | ၉ || မေ ၁၀ || ကိုမောင်မောင်မျိုး (ခ) မျိုးမြင့်ဦး || [[မဲခေါင်သတင်းဌာန]] || အလွတ်တန်းသတင်းထောက် || ထောင်ဒဏ် ၆ နှစ် || ၂၀၂၂ မေလ ၁၀ ရက်တွင် ဘားအံမြို့အနီး သံလွင်မြစ်ကူးတံတား စစ်ဆေးရေးဂိတ်၌ ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသည်။ မဲခေါင်သတင်းဌာနက တင်ပြသည့် သတင်းများကို ၎င်း၏ Facebook တွင် ပြန်လည်မျှဝေခြင်းကြောင့် အကြမ်းဖက်တိုက်ဖျက်ရေးဥပဒေပုဒ်မ ၅၂(က) ဖြင့် ဘားအံတရားရုံးက ထောင်ဒဏ် ၆ နှစ် အမိန့်ချမှတ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2022-05-18 |title=သတင်းထောက် မောင်မောင်မျိုး လွတ်မြောက်ရေး CPJ တောင်းဆို |url=https://www.rfa.org/burmese/news/cpj-call-to-release-reporter-mgmgmyo-05182022144919.html |access-date=2026-04-29 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> |- | ၁၀ || ဇူလိုင် ၃၀ || ကိုအေးကျော်<ref>{{Cite web |last=ဗွီအိုအေ (မြန်မာပိုင်း) |date=2022-08-09 |title=ဓာတ်ပုံသတင်းထောက် ကိုအေးကျော် ဖမ်းဆီးခံရပြီး သေဆုံး |url=https://burmese.voanews.com/a/ko-aye-kyaw-photo-journalist/6693896.html |access-date=2026-04-28 |website=ဗွီအိုအေ |language=my}}</ref> || အထက်မြန်မာပြည် ဓာတ်ပုံအသင်း || ဓာတ်ပုံသတင်းထောက် || စစ်ကြောရေးတွင် သေဆုံး || စစ်ကိုင်းမြို့နေအိမ်၌ ဖမ်းဆီးခံရပြီး နာရီပိုင်းအတွင်း သေဆုံးခဲ့သည်။ အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း ဖမ်းဆီးသတ်ဖြတ်ခံရသည့် ၄ ဦးမြောက် သတင်းထောက်ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=ဓာတ်ပုံဆရာ ကိုအေးကျော် ဖမ်းဆီးသတ်ဖြတ်ခံရမှုနှင့်ပတ်သက်၍ တာဝန်ရှိသူကိုအရေးယူရန် CPJ တောင်းဆို |url=https://burmese.dvb.no/post/547953 |access-date=2026-04-29 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref> |- | ၁၁|| ဒီဇင်ဘာ ၂၅ || ဦးကျော်ဇေယျ<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2022-12-25 |title=ကမ္ဘောဇတိုင်းအယ်ဒီတာချုပ် ဦးကျော်ဇေယျ အဖမ်းခံရ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/kanbawza-tai-media-chief-editor-arrested-12242022235611.html |access-date=2026-04-28 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> || ကမ္ဘောဇတိုင်း || အယ်ဒီတာချုပ် || ဖမ်းဆီးခံရ || ၂၀၂၁ မတ်လမှစ၍ ဖမ်းဝရမ်းထုတ်ခံရသဖြင့် တိမ်းရှောင်နေစဉ် ပဲခူးတိုင်း၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့ရှိ နေအိမ်၌ စစ်ကောင်စီတပ်နှင့် ရဲများက ဝင်ရောက်ဖမ်းဆီးခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ |- | ၁၂ || ဒီဇင်ဘာ ၂၅ || ကိုစိုင်းဝင်းအောင် (ခ) အေစိုင်းကေ || Federal News Journal || အယ်ဒီတာ || သေဆုံး || ကရင်ပြည်နယ် လေးကေ့ကော်ဒေသတွင် ၂၀၂၂ ဒီဇင်ဘာလ ၂၅ ရက်နေ့က စစ်ကောင်စီတပ်၏ လက်နက်ကြီးဖြင့် ပစ်ခတ်မှုကြောင့် သေဆုံးခဲ့ရသည်။ ၎င်းအပေါ် ကုလသမဂ္ဂ ယူနက်စကို (UNESCO) အဖွဲ့က ပြစ်တင်ရှုတ်ချကြောင်း ကြေညာချက် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2022-01-05 |title=အယ်ဒီတာ အေစိုင်းကေ သေဆုံးမှု ယူနက်စကို ရှုတ်ချ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/unesco-condemns-killing-of-journalist-in-burma-01052022151953.html |access-date=2026-04-29 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> |} {| class="wikitable sortable" style="width:100%; font-size:95%; line-height:1.6em;" |+ '''၂၀၂၃ ခုနှစ်အတွင်း သတင်းထောက်များ ဖမ်းဆီးခံရမှု၊ လွတ်မြောက်မှုနှင့် စီးနင်းခံရမှု မှတ်တမ်း''' |- style="background: #ececec; text-align: center;" ! scope="col" style="width:4%;" | စဉ် !! scope="col" style="width:10%;" | ဖမ်းဆီးရက် !! scope="col" style="width:15%;" | အမည် !! scope="col" style="width:15%;" | သတင်းဌာန !! scope="col" style="width:10%;" | တာဝန် !! scope="col" | အခြေအနေ !! scope="col" | ဖြစ်စဉ်အကျဉ်း |- | ၁|| ဇန်နဝါရီ ၁၃ || ကိုမြတ်သူကျော် || - || ဓာတ်ပုံသတင်းထောက် || ထောင်ဒဏ် ၈ နှစ်နှင့် ၆ လ ချမှတ်ခံရ || ၂၀၂၃ ဇန်နဝါရီ ၁၃ တွင် ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသည်။ ၂၀၂၅ ဇူလိုင် ၃၁ တွင် ပုဒ်မ ၅၀၅(က) ဖြင့် ထောင်ဒဏ် ၃ နှစ်၊ ၂၀၂၅ ဇန်နဝါရီ ၂၈ တွင် အကြမ်းဖက်မှုတိုက်ဖျက်ရေးဥပဒေဖြင့် ထောင်ဒဏ် ၅ နှစ် ၆ လ ထပ်မံချမှတ်ခံခဲ့ရပြီး အင်းစိန်ထောင်အတွင်း ရိုက်နှက်နှိပ်စက်ခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |title=ထောင်တွင်းနှိပ်စက်ခံ ဓာတ်ပုံသတင်းထောက် မြတ်သူကျော်ကို ပြန်လွှတ်ပေးရန် တောင်းဆို |url=https://burmese.dvb.no/post/744048 |access-date=2026-04-28 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref> |- | ၂ || မေ ၂၃ || ကိုစိုင်းဇော်သိုက်<ref>{{Cite web |title=မြန်မာသတင်းထောက်များကို ထောင်တွင်း ကိုယ်ထိလက်ရောက် ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်မှု ချက်ချင်းရပ် တန့်ရန် CPJ ပြော |url=https://burmese.dvb.no/post/692465 |access-date=2026-04-27 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2024-09-06 |title=Myanmar Now ဓာတ်ပုံသတင်းထောက် ကိုစိုင်းဇော်သိုက် အကျဉ်းချခံထားရတာ တစ်နှစ်ပြည့်ပြီ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/57549/ |access-date=2026-04-27 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>|| [[မြန်မာနောင်း]] || ဓာတ်ပုံသတင်းထောက် || ထောင်ဒဏ် ၂၀ နှစ် || စစ်တွေမြို့၌ မိုခါမုန်တိုင်းမှတ်တမ်းတင်စဉ် ဖမ်းဆီးခံရသည်။ ၂၀၂၃ စက်တင်ဘာတွင် အကြမ်းဖက်မှု၊ ၅၀၅-က၊ ဆက်သွယ်ရေးဥပဒေတို့ဖြင့် ထောင်ဒဏ် ၂၀ နှစ် ချမှတ်ခံခဲ့ရသည်။ |- style="background: #e9e9e9;" | ၃|| အောက်တိုဘာ ၂၉ || colspan="4" | DMG သတင်းဌာန <ref>{{Cite web |last=လင်းထင် |date=2023-10-31 |title=စစ်တွေ DMG သတင်းဌာနကို စစ်တပ် ဝင်စီး၊ ဒေသခံသတင်းသမားများ တိမ်းရှောင်ရ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/44241/ |access-date=2026-04-28 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>|| စစ်တွေမြို့ရှိ DMG ရုံးခန်းကို အင်အား ၂၀ ကျော်ဖြင့် ဝင်ရောက်စီးနင်းကာ ရုံးကို ချိပ်ပိတ်ခဲ့သည်။ |- | ၄ || အောက်တိုဘာ ၂၉ || ကိုထက်အောင်<ref>{{Cite web |last=ခင်ငြိမ်းချမ်း |first=ရောင်နီ |date=2024-05-17 |title=စစ်တွေမှ DMG သတင်းထောက် အကြမ်းဖက်ပုဒ်မဖြင့် အမှုထပ်ဖွင့်ခံရ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/52507/ |access-date=2026-04-28 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>|| DMG || သတင်းထောက် || ဖမ်းဆီးခံရ || စစ်တွေမြို့၌ သတင်းယူနေစဉ် ဖမ်းဆီးခံရသည်။ ၎င်းကို လမ်းပြခိုင်း၍ DMG ရုံးခန်းကို စီးနင်းခဲ့ပြီး ပစ္စည်းများသိမ်းယူကာ ရုံးကို ချိပ်ပိတ်ခဲ့သည်။ |- | ၅ || အောက်တိုဘာ ၂၉ || ကိုစိုးဝင်းအောင် || DMG || ညစောင့်ဝန်ထမ်း || ဖမ်းဆီးခံရ (အမှုရင်ဆိုင်ဆဲ) || ကိုထက်အောင်ကို ဖမ်းဆီးပြီးနောက် DMG ရုံးခန်းသို့ ဝင်ရောက်စီးနင်းစဉ် ထပ်မံဖမ်းဆီးခံခဲ့ရခြင်းဖြစ်သည်။ |- | ၆ || ဒီဇင်ဘာ ၁၂ || ကိုအောင်ဆန်းဦး || Dawei Watch || သတင်းထောက် || ထောင်ဒဏ် ၂၀ နှစ် || မြိတ်မြို့ရှိ နေအိမ်တွင် ဖမ်းဆီးခံရသည်။ အကြမ်းဖက်မှုတိုက်ဖျက်ရေးဥပဒေဖြင့် ၂၀၂၄ ဖေဖော်ဝါရီတွင် မြိတ်ထောင်စစ်ခုံရုံးက ထောင်ဒဏ် ၂၀ နှစ် ချမှတ်ခဲ့သည်။ |- | ၇ || ဒီဇင်ဘာ ၁၂ || ကိုမျိုးမြင့်ဦး || Dawei Watch || သတင်းထောက် || တစ်သက်တစ်ကျွန်း || ကိုအောင်ဆန်းဦးနှင့်အတူ ဖမ်းဆီးခံရသည်။ ၂၀၂၄ မေလတွင် မြိတ်ထောင်စစ်ခုံရုံးက တစ်သက်တစ်ကျွန်း (အမြင့်ဆုံးပြစ်ဒဏ်) ချမှတ်ခဲ့သည်။ |- |} {| class="wikitable sortable" style="width:100%; font-size:95%; line-height:1.6em;" |+ '''၂၀၂၄ ခုနှစ်အတွင်း သတင်းထောက်များ ဖမ်းဆီးခံရမှု၊ လွတ်မြောက်မှုနှင့် စီးနင်းခံရမှု မှတ်တမ်း''' |- style="background: #ececec; text-align: center;" ! scope="col" style="width:4%;" | စဉ် !! scope="col" style="width:10%;" | ဖမ်းဆီးရက် !! scope="col" style="width:15%;" | အမည် !! scope="col" style="width:15%;" | သတင်းဌာန !! scope="col" style="width:10%;" | တာဝန် !! scope="col" | အခြေအနေ !! scope="col" | ဖြစ်စဉ်အကျဉ်း |- | ၁|| ဩဂုတ် ၂၁ || ကိုဝင်းထွဋ်ဦး နှင့် ကိုထက်မြက်သူ || [[ဒီမိုကရက်တစ် မြန်မာ့အသံ|DVB]] / အလွတ်သတင်းထောက် || သတင်းထောက် နှင့် အလွတ်သတင်းထောက် || သတ်ဖြတ်ခံရ || မွန်ပြည်နယ်၊ ကျိုက်ထိုမြို့နယ်ရှိ နေအိမ်ကို စစ်ကောင်စီတပ်က ဝင်ရောက်စီးနင်းစဉ် ပစ်ခတ်သတ်ဖြတ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |last=ဗွီအိုအေ (မြန်မာဌာန) |date=2024-08-30 |title=သတင်းထောက် ၂ ယောက်သတ်ဖြတ်ခံရမှု UNESCO ပြစ်တင် |url=https://burmese.voanews.com/a/unesco-myanmar-journalist/7765275.html |access-date=2026-04-28 |website=ဗွီအိုအေ |language=my}}</ref> |- | ၂ || စက်တင်ဘာ ၂၉ || မဆွတ်ရိန်ပန်<ref>{{Cite web |title=ထောင်ဒဏ် ၁၃ နှစ် ချမှတ်ခံရသည့် ကချင်သတင်းထောက်ကို ပြန်လွှတ်ရန် CPJ တောင်းဆို |url=https://burmese.dvb.no/post/737995 |access-date=2026-04-27 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref>|| 74 Media || သတင်းထောက် || ထောင်ဒဏ် ၁၃ နှစ် || ရန်ကုန်၊ မင်္ဂလာတောင်ညွန့်တွင် အရပ်ဝတ်စစ်သားများက ရိုက်နှက်ဖမ်းဆီးသွားခြင်းဖြစ်သည်။ ရေကြည်အိုင်စစ်ကြောရေးတွင် ၂၂ ရက်ကြာ နှိပ်စက်ခံခဲ့ရသည်။ ၂၀၂၄ ဒီဇင်ဘာ ၂ တွင် အကြမ်းဖက်မှုတိုက်ဖျက်ရေးဥပဒေ ၅၀ (ည) ဖြင့် ထောင် ၁၀ နှစ် ထပ်မံချမှတ်ခံရသဖြင့် ယခင် ၅၀၅ (က) အတွက် ၃ နှစ်နှင့်ပေါင်းပါက စုစုပေါင်း ၁၃ နှစ် ဖြစ်သည်။ |- | ၃|| စက်တင်ဘာ ၂၉ || ကိုတာလင်းမောင် နှင့် ကိုနောင်ရိုး || Red News Agency / အလွတ်သတင်းထောက် || ဖားကန့်သတင်းထောက်များ || ဖမ်းဆီးခံရပြီး ပြန်လွတ် || ၂၀၂၄ စက်တင်ဘာ ၂၉ တွင် ကချင်ပြည်နယ်၊ ဖားကန့်မြို့၌ KIA ၏ ဖမ်းဆီးခြင်းကို ခံခဲ့ရသည်။ သတင်းရေးသားမှုနှင့် ပတ်သက်၍ နားလည်မှုလွဲမှားသဖြင့် ခေါ်ယူမေးမြန်းခြင်းဖြစ်ပြီး ၂၈ ရက်အကြာ အောက်တိုဘာ ၂၈ ရက်တွင် ပြန်လည်လွတ်မြောက်ခဲ့သည်။ |} == ကိုးကား == {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ မီဒီယာ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ မီဒီယာ ပုဂ္ဂိုလ်များ]] 0gqsgxi19r1id7gnkwhl6b8u4y6ki73 0 285150 1051380 1037779 2026-09-03T13:14:15Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 0 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 1 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1051380 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = မနောမြေမှ ကျောက်စိမ်းကမ္ဘာ | image = | caption = | director = JZ ဒေါင်လွမ်း | producer = မွန်းမြန်မာမီဒီယာ | writer = JZ ဒေါင်လွမ်း | starring = ကချင်တိုင်းရင်းသား အနုပညာရှင်များ | music = | cinematography = | editing = | released = {{Film date|2019|02|15|Myanmar}} | runtime = | country = [[မြန်မာနိုင်ငံ]] | language = [[ကချင်ဘာသာစကား]] | budget = | gross = }} '''မနောမြေမှ ကျောက်စိမ်းကမ္ဘာ''' ({{lang-en|The Jade World of Manaw Land}}) သည် ၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင် ရုံတင်ပြသခဲ့သော မြန်မာရုပ်ရှင်ကားတစ်ကား ဖြစ်ပြီး ကချင်ဒါရိုက်တာ JZ ဒေါင်လွမ်းမှ ဇာတ်လမ်း၊ ဇာတ်ညွှန်း ရေးသားရိုက်ကူးပြီး မွန်းမြန်မာမီဒီယာ (Moon Myanmar Media) မှ ထုတ်လုပ်ခဲ့သည်။<ref name="popular">{{cite news |title=ရုပ်ရှင်အထူးဆု – မနောမြေမှ ကျောက်စိမ်းကမ္ဘာ |url=https://www.popularmyanmar.com/၂၀၁၆-ခုနှစ်-အတွက်-မြန်မာ/manaw-2/ |work=ပေါ်ပြူလာဂျာနယ် |access-date=2 May 2026}}</ref> ကချင်တိုင်းရင်းသား အနုပညာရှင်များစွာဖြင့် [[ဖားကန့်မြို့နယ်|ဖားကန့်ဒေသ]]နှင့် [[ခါကာဘိုရာဇီ|ခါကာဘိုရာဇီ တောင်ခြေ]]အထိ သွားရောက်ရိုက်ကူးခဲ့သည့် ရုပ်ရှင်လည်း ဖြစ်သည်။ဤကားသည် ၂၀၁၆ ခုနှစ်အတွက် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်အထူးဆု (Academy Special Award) ကို ရရှိခဲ့သည်။<ref name="bbc">{{cite news |title=မြန်မာ့ရုပ်ရှင်အကယ်ဒမီ နှစ် ၇ဝ ပြည့်တော့မယ် |url=https://www.bbc.com/burmese/in-depth-47787428 |work=ဘီဘီစီ မြန်မာပိုင်း |date=19 March 2019 |access-date=2 May 2026}}</ref><ref>{{Cite web |title="မနောမြေမှ ကျောက်စိမ်းကမ္ဘာ" ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကား ဖေဖော်ဝါရီ ၁၅ ရက်မှ စတင်၍ နိုင်ငံတစ်ဝန်းလုံးရှိ အဆင့်မြင့်ရုပ်ရှင်ရုံကြီးများတွင် ပြသသွားမည် |url=https://www.myanmardigitalnewspaper.com/my/mneaamem-keaakcimkmbhaa-ruprngjaattkaa-phepheaawrii-15-rkm-cttngr-niungngnttcwnlunri |access-date=2026-05-03 |website=MDN - Myanmar DigitalNews |language=my }}{{Dead link|date=September 2026 }}</ref> == ဇာတ်လမ်းအကျဉ်း == ကချင်ပြည်နယ်ရှိ [[ဖားကန့်]] ကျောက်စိမ်းမှော်အတွင်းရှိ ကျောက်တူးသမားများ၏ ခက်ခဲကြမ်းတမ်းလှသော လူမှုဘဝပုံရိပ်များကို အဓိကထား ရိုက်ကူးတင်ဆက်ထားသည်။ ထို့အပြင် [[ကချင်ပြည်နယ်]] ၏ လှပသော ရေခဲဖုံးတောင်တန်းများနှင့် သဘာဝအလှအပများကိုလည်း အပြည့်အဝ ဖော်ပြထားသည်။ ရုပ်ရှင်တစ်ကားလုံးကို [[ကချင်ဘာသာစကား]]ဖြင့် ရိုက်ကူးထားပြီး မြန်မာစာတန်းထိုးဖြင့် ပြသခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။<ref name="myanmarnow">{{cite news |title=ပိတ်ကားပေါ်ရောက်ဖို့ ခက်နေတဲ့ တိုင်းရင်းသားရုပ်ရှင်များ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/285/ |work=Myanmar Now |date=14 February 2019 |access-date=2 May 2026}}</ref> == ထုတ်လုပ်ရေးနှင့် ရုံတင်ခြင်း == "မနောမြေမှ ကျောက်စိမ်းကမ္ဘာ" ကို ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၅ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံတစ်ဝန်းရှိ ရုပ်ရှင်ရုံများ၌ စတင်ရုံတင်ပြသခဲ့သည်။<ref name="dvb">{{cite news |title=ကချင်ဒေသအလှအပနှင့် ဘဝပုံရိပ်များရှုစားရမည့် ‘မနောမြေမှ ကျောက်စိမ်းကမ္ဘာ’ရုပ်ရှင် |url=https://burmese.dvb.no/post/313243 |work=ဒီဗွီဘီ |date=11 February 2019 |access-date=2 May 2026}}</ref> == ဆုရရှိမှု == ၂၀၁၆ ခုနှစ်အတွက် ပေးအပ်ချီးမြှင့်သည့် [[မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆု]] ပေးပွဲတွင် ဤရုပ်ရှင်သည် ရုပ်ရှင်အထူးဆု (Special Award) ကို ရရှိခဲ့သည်။<ref name="eleven">{{cite news |title=၂၀၁၆ ခုနှစ်အတွက် အကယ်ဒမီအထူးဆု ရရှိ်ခဲ့သည့် 'မနောမြေမှ ကျောက်စိမ်းကမ္ဘာ' ရုပ်ရှင်ကို ဖေဖော်ဝါရီ ၁၅ ရက်တွင် ရုံတင်ပြသမည် |url=https://news-eleven.com/article/72139 |work=Eleven Media Group |date=13 February 2019 |access-date=2 May 2026 }}{{Dead link|date=June 2026 }}</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} [[Category:၂၀၁၉ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ]] [[Category:မြန်မာဘာသာစကား ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ]] [[Category:မြန်မာ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ]] p2vmo3qofwpe6ztvm3w1svcoo10i1fa 0 288072 1051394 1046841 2026-09-03T17:30:54Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 0 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 1 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1051394 wikitext text/x-wiki {{Infobox emblem | name = မြန်မာ့တပ်မတော်အမှတ်တံဆိပ် | image = Full Emblem of the Myanmar Armed Forces.svg | alt = | image_width = 200 | caption = | middle = Emblem of the Myanmar Armed Forces.svg | middle_width = 120 | middle_caption = ကြည်း/ရေ/လေ တံဆိပ် | armiger = [[တပ်မတော်]] | year_adopted = 1990 | until = | crest = ရွှေရောင် ၅ထောင့်ကြယ် | torse = | shield = ဘေးတစ်ဖက်တစ်ချက်စီတွင် သစ်ရွက်ရေ ၃၀ ပါ ရွှေရောင်သံလွင်ခက်နှစ်ခုဖြင့်ခြံရံထားပြီး ဗဟို၌ရွှေရောင်တပ်မတော်လိုဂိုတံဆိပ်ပါသော အနီရောင်စက်ဝိုင်း | supporter = | supporters = မြန်မာ့ရိုးရာ ရွှေရောင်ပန်းခွေပုံ ကနုတ် | compartment = | motto = ''‘ရဲသော်မသေ သေသော် ငရဲမလား’'' | orders = | badge = | other_elements = | earlier_versions = | use = | lesser = <center>{{Photomontage | photo1a = Cap badge of the Myanmar Armed Forces (Officers).svg | photo1b = Cap badge of the Myanmar Armed Forces (Other Ranks).svg | size = 200 | spacing = 5 | color = transparent | border = 0 | text = }}</center> | lesser_width = | lesser_caption = '''ဦးထုပ်တံဆိပ်များ'''။ <br />ပြန်တမ်းဝင်အရာရှိ(ဝဲ)၊ အခြားအဆင့်(ယာ)။ | notes =<center>{{Photomontage | photo1a = Cap badge of the Myanmar Coast Guard (Officers).svg | photo1b = Cap badge of the Myanmar Coast Guard (Other Ranks).svg | size = 200 | spacing = 5 | color = transparent | border = 0 | text = }} '''[[ကမ်းခြေစောင့်တပ်ဖွဲ့|မြန်မာနိုင်ငံကမ်းခြေစောင့်တပ်ဖွဲ့]] ဦးထုပ်တံဆိပ်များ'''။ <br />ပြန်တမ်းဝင်အရာရှိ(ဝဲ)၊ အခြားအဆင့်(ယာ)။</center> }} '''မြန်မာ့တပ်မတော်တံဆိပ်'''သည် [[တပ်မတော်]]ကို ကိုယ်စားပြုသော သင်္ကေတအမှတ်တံဆိပ်ဖြစ်ပြီး ရုံးစာများ၊ ထုတ်ပြန်ချက်များ၊ ဂုဏ်ပြုမှတ်တမ်းများနှင့် သဝဏ်လွှာများ၌ တရားဝင် စည်းတံဆိပ်အဖြစ်အသုံးပြုသည်။<ref>{{Cite web |title=A certificate of honour signed by Adjutant General, 22 February 2015 |url=https://www.mudonmaungmaung.com/wp-content/uploads/2018/03/01011106.jpg |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220928222219/https://www.mudonmaungmaung.com/wp-content/uploads/2018/03/01011106.jpg |archive-date=28 September 2022 |access-date=19 April 2022}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://burmese.dvb.no/wp-content/uploads/2017/11/al1-1.jpg |title=A certificate of honour signed by Commander-in-Chief of Defence Services, 4 November 2017 |access-date=16 June 2026 |archive-date=23 January 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250123220707/https://burmese.dvb.no/wp-content/uploads/2017/11/al1-1.jpg |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://xinhuamyanmar.com/wp-content/uploads/2018/02/images_mm_2018_02_24p1.jpg |title=A certificate of honour signed by Commander-in-Chief of Defence Services, 24 February 2018 |access-date=16 June 2026 |archive-date=23 January 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250123195516/https://xinhuamyanmar.com/wp-content/uploads/2018/02/images_mm_2018_02_24p1.jpg |url-status=dead }}</ref><ref>[https://www.myanmaritv.com/sites/default/files/styles/news_detail_image/public/110322%20Cultural%20Exchange%20Program%20%286%29.jpg?itok=KAJ5zuBQ The 2nd Thailand - Myanmar Military Cultural Exchange]</ref><ref>[https://pbs.twimg.com/media/FNgZdFvVEAYZlWj.png The 3rd Thailand - Myanmar Military Cultural Exchange]</ref> ထို့ပြင် [[တပ်မတော် (ကြည်း)|ကြည်းတပ်]]၊ [[တပ်မတော် (ရေ)|ရေတပ်]] နှင့် [[တပ်မတော် (လေ)|လေတပ်]] တပ်ဖွဲ့ဝင်အားလုံး၏ ဦးထုပ်တံဆိပ်အဆောင်အယောင်များအဖြစ်လည်း အသုံးပြု၏။<ref>[https://www.rfa.org/burmese/images_folder/army_hat_305px/@@images/35145782-f3b5-4c65-965e-ced4aade6212.jpeg A photo by AFP]</ref> ထိုအပြင် ၎င်းတံဆိပ်၏ အလယ်တွင်ပါရှိသော ကြည်း/ရေ/လေ တံဆိပ် သီးသန့်အနေနှင့်လည်း ရုံးစာမဟုတ်သော အခြားကိစ္စရပ်များ၌ တပ်မတော်၏ လိုဂိုအမှတ်တံဆိပ်အနေဖြင့်လည်း အသုံးပြုလေ့ရှိသည်။ == သမိုင်းကြောင်း == === ၁၉၄၈–၁၉၇၇ === {{Infobox coat of arms | name = မြန်မာ့တပ်မတော်တံဆိပ် (၁၉၄၈–၁၉၇၇) |image=File:Burma Armed Forces CoA 01.jpg |alt= |image_width=150 |caption= |armiger=ပြည်ထောင်စု သမတ မြန်မာနိုင်ငံ တပ်မတော် <br>(1948-1955)<ref name=TMD4/> <br> <br>Defence Services (Tatmadaw) <br>(1955-1962)<ref name=TMD4>တပ်မတော်သမိုင်း vol. 4 [https://dsmuseum.gov.mm/%e1%80%90%e1%80%95%e1%80%ba%e1%80%99%e1%80%90%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%ba%e1%80%9e%e1%80%99%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%b8-%e1%80%85%e1%80%90%e1%80%af%e1%80%90%e1%80%b9%e1%80%91%e1%80%90/]{{Dead link|date=September 2026 }}</ref><ref name=TMD5/> <br> <br> People's Defence Services (Pyithu Tatmadaw) <br>(after 1962)<ref name=TMD5>တပ်မတော်သမိုင်း vol. 5 [https://dsmuseum.gov.mm/%e1%80%90%e1%80%95%e1%80%ba%e1%80%99%e1%80%90%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%ba%e1%80%9e%e1%80%99%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%b8-%e1%80%95%e1%80%a5%e1%80%b9%e1%80%85%e1%80%99%e1%80%90%e1%80%bd/]</ref> |year_adopted=1948 |until=1977 |crest=A [[Chinthe|lion]] [[sejant]] Or |torse= |shield=Azure, a map of Myanmar Gule |supporter= |supporters=Two [[Chinthe|lion]] [[sejant]] Or |compartment= |motto=ပြည်ထောင်စု သမတ မြန်မာနိုင်ငံတော် |orders= |badge= |other_elements= |earlier_versions= |use= |notes= }} လွတ်လပ်ရေးရပြီးစ ဗမာ့တပ်မတော်၏ ပထမဆုံး သင်္ကေတတံဆိပ်သည် ထိုစဉ်အချိန်က အသုံးပြုခဲ့သည့် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်|နိုင်ငံတော်တံဆိပ်]]မှ ဆင်းသက်လာသော လက်ရာဖြစ်သည်။ နိုင်ငံတော်တံဆိပ်၏ ''သမဂါနံ တပေါ သုခေါ'' ဆောင်ပုဒ်ပါ အဝိုင်းပုံနေရာတွင် တပ်မတော်၏ ကာကွယ်ရေးသင်္ကေတ ဒိုင်းပုံဖြင့် အစားထိုးထားသည့် ပုံစံဖြစ်သည်။ === ၁၉၇၇–၁၉၉၀ === {{Infobox coat of arms |name=မြန်မာ့တပ်မတော်တံဆိပ် (၁၉၇၇–၁၉၉၀) |image=File:Burma Armed Forces CoA 02.jpg |alt= |image_width=150 |caption= |armiger=ပြည်သူ့တပ်မတော် |year_adopted=1977 |until=1990 |crest=A barn star Or |torse= |shield=Azure, a map of Myanmar Gule, surrounded by a pinion Or which is also surrounded by paddy ears Or |supporter= |supporters=Burmese floral arabesque (Kanote) |compartment= |motto=ရဲသော်မသေ သေသော် ငရဲမလား |orders= |badge= |other_elements= |earlier_versions= |use= |notes= }} ၁၉၇၄ ခုနှစ်တွင် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်|နိုင်ငံတော်တံဆိပ်]]အား ပြင်ဆင်ခဲ့ပြီးနောက် တပ်မတော်တံဆိပ်သည်လည်း ၁၉၇၇ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၁ ရက်နေ့တွင် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။<ref name="TDM6">{{Cite book |last1=စစ်သမိုင်းပြတိုက်နှင့်တပ်မတော်မော်ကွန်းတိုက်မှူးရုံး |author-link=တပ်မတော်စစ်သမိုင်းပြတိုက် (ရန်ကုန်) |title=တပ်မတော်သမိုင်း |url=https://dsmuseum.gov.mm/တပ်မတော်သမိုင်း-ဆဌမတွဲ/ |series=ဆဌမတွဲ (၁၉၇၄–၁၉၈၈) |pages=၃၀၆၊ ၃၃၄}}</ref> ထိုအချိန်က နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်သည် ကြယ်တစ်ပွင့် ဦးထိပ်ပန်ထားသည့် စပါးနှံနှစ်ခု၊ စက်သွားပုံတို့ဖြင့် ဝန်းရံထားသော အနီရောင် မြန်မာနိုင်ငံမြေပုံဖြစ်သည်။ “'''''ရဲသော်မသေ သေသော် ငရဲမလား'''''” ဆောင်ပုဒ်ကို စတင်ထည့်သွင်းအသုံးပြုလာခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ယခင်က ထည့်သွင်းအသုံးပြုခဲ့သော ခြင်္သေ့ပုံများကိုမူ ဆက်လက်ထည့်သွင်းအသုံးပြုခြင်း မရှိတော့ပေ။ == နောက်ထပ်ဖတ်ရှုရန် == * [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်]] * [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ ရာထူး၊ အဆင့်၊ အဆောင်အယောင်နှင့် တံဆိပ်များ]] == ကိုးကား == {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:တပ်မတော်၏ ရာထူးအဆင့်နှင့် အဆောင်အယောင်တံဆိပ်များ]] [[ကဏ္ဍ:စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်များ]] r5kwmlu10t9ozyw8acudoqkq9caqhu6 0 290146 1051438 1049309 2026-09-04T10:00:07Z ~2026-47078-52 147536 ဟနွိုင်းမြို့ 1051438 wikitext text/x-wiki {{Infobox | title = ဦးမင်းအောင်လှိုင်၏ နိုင်ငံတော်အဆင့် ခရီးစဉ်များ | image = [[File:PM meeting with the President of the Republic of the Union of Myanmar, Mr. U Min Aung Hlaing at Hyderabad House, in New Delhi on June 01, 2026.jpg|250px|alt=ဦးမင်းအောင်လှိုင်နှင့် အိန္ဒိယဝန်ကြီးချုပ် တွေ့ဆုံစဉ်]] | caption = သမ္မတ၏ ပထမဦးဆုံး ပြည်ပခရီးစဉ်ဖြစ်သည့် အိန္ဒိယခရီးစဉ်အတွင်း တွေ့ဆုံမှုမှတ်တမ်းပုံ | headerstyle = background:#cc3333; color:white; | header1 = အချက်အလက်များ | label2 = ပုဂ္ဂိုလ် | data2 = [[မင်းအောင်လှိုင်]] | label3 = ရာထူး | data3 = [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ|စစ်ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ]]<br /> <small>(၂၀၂၁–၂၀၂၆)</small><br />[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]]<br /> <small>(၂၀၂၆–လက်ရှိ)</small> | label4 = နိုင်ငံ | data4 = {{flag|Myanmar}} | label5 = ပထမဆုံး ခရီးစဉ် | data5 = [[အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ]]<br /> <small>([[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ|စစ်ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ ရာထူးဖြင့်]])</small> <br /><small>(၂၄ ဧပြီ ၂၀၂၁)</small> | label6 = စုစုပေါင်း ခရီးစဉ် | data6 = ၁၆ ကြိမ် }} '''ဦးမင်းအောင်လှိုင်၏ နိုင်ငံတော်အဆင့် ခရီးစဉ်များ''' သည် [[မင်းအောင်လှိုင်|ဦးမင်းအောင်လှိုင်]] (ယခင် [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]]) က [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] ဥက္ကဋ္ဌ၊ [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|ဝန်ကြီးချုပ်]] နှင့် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]] တာဝန်များကို ထမ်းဆောင်စဉ် ကာလအတွင်း ပြည်ပနိုင်ငံများသို့ တရားဝင် သွားရောက်ခဲ့သော နိုင်ငံတော်အဆင့် နိုင်ငံခြားခရီးစဉ်များနှင့် နိုင်ငံတကာ ထိပ်သီးအစည်းအဝေးများ တက်ရောက်ခဲ့သည့် မှတ်တမ်းဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၊ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် အာဆီယံနိုင်ငံ့ခေါင်းဆောင်များအစည်းအဝေးသို့ တက်ရောက် |url=http://moi.gov.mm/index.php/news/12918 |access-date=2026-08-08 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|၂၀၂၁ ခုနှစ် အာဏာရယူ]]အပြီး စစ်ကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးအဖြစ် ပထမဆုံး ပြည်ပခရီးစဉ်အဖြစ် ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဧပြီလ ၂၄ ရက်နေ့တွင် [[အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ]]၊ ဂျကာတာမြို့၌ ကျင်းပသည့် အာဆီယံခေါင်းဆောင်များ အစည်းအဝေးသို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဧပြီ ၁၀ ရက် တွင် [[၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံ သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း|နိုင်ငံတော်သမ္မတ တာဝန်]] ကို စတင်ရယူခဲ့ပြီးနောက် ပထမဦးဆုံး ပြည်ပခရီးစဉ်အဖြစ် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁ ရက်နေ့တွင် [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]]၊ နယူးဒေလီမြို့သို့ တရားဝင် နိုင်ငံတော်အဆင့် ခရီးစဉ်အဖြစ် သွားရောက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-06-03 |title=ဦးမင်းအောင်လှိုင်ရဲ့အိန္ဒိယခရီး - ဘယ်လိုကတိကဝတ်တွေပြုနိုင်လဲ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c62ep6lk4y7o |access-date=2026-08-08 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> == နိုင်ငံတော်သမ္မတ၏ ပြည်ပခရီးစဥ်များ (၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ – လက်ရှိ) == {| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%; width: 100%;" |+ style="font-weight: bold; font-size: 110%; padding: 8px;" | နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်၏ ပြည်ပခရီးစဉ်များ (၂၀၂၆ - လက်ရှိ) |- style="background:#e9e9e9; text-align:center;" ! style="width:6%;" | စဉ် ! style="width:15%;" | ရောက်ရှိသည့် နိုင်ငံ ! style="width:24%;" | မြို့များ ! style="width:25%;" | ရက်စွဲ ! style="width:30%;" | အကြောင်းအရာ |- | align="center" | ၁ | {{အလံ|India}} | [[ဗုဒ္ဓဂါယာ]]<br />[[နယူးဒေလီမြို့]]<br />[[မွမ်ဘိုင်းမြို့]] | align="center" | ၃၀ မေ – ၃ ဇွန် ၂၀၂၆<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ အိန္ဒိယနိုင်ငံသို့ တရားဝင်ခရီးစဉ် ရောက်ရှိ |url=http://www.moi.gov.mm/news/83365 |access-date=2026-05-31 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> | |- | align="center" | ၂ | {{အလံ|China}} | [[ပေကျင်းမြို့]] | align="center" | ၁၅ – ၁၉ ဇွန် ၂၀၂၆<ref>{{Cite web |title=သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ တရုတ်နိုင်ငံ ပေကျင်းမြို့သို့ ရောက်ရှိ |url=https://news-eleven.com/article/312702 |access-date=2026-06-15 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> | |- | align="center" | ၃ | {{အလံ|Laos}} | [[ဗီယင်ကျန်းမြို့]] | align="center" | ၃ – ၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၆<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်နှင့် ဇနီး ဒေါ်ကြူကြူလှ ဦးဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ လာအိုပြည်သူ့ဒီမိုရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံသို့ နိုင်ငံတော်အဆင့်ချစ်ကြည်ရေးခရီးစဉ်ရောက်ရှိ |url=http://www.moi.gov.mm/news/84781 |access-date=2026-07-04 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> | |- | align="center" | ၄ | {{အလံ|Thailand}} | [[ဘန်ကောက်မြို့]] | align="center" | ၆ – ၇ ဩဂုတ် ၂၀၂၆<ref>{{Cite web |date=2026-08-07 |title=၂၀၂၆ ဩဂုတ် ၆ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများ တိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - ကန့်ကွက်မှုတွေနဲ့ ဦးမင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ ထိုင်းခရီးစဉ် စတင် |url=https://www.bbc.com/burmese/live/cw20jkkz3y81t |access-date=2026-08-07 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> | |- | align="center" |၅ |{{flag|Russia}}<hr style="margin: 4px 0; border: 0; border-top: 1px solid #ccc;" />{{flag|Belarus}} | | align="center" |၁၇ ဩဂုတ်<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်သမ္မတ မင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းနိုင်ငံသို့ တရားဝင်ခရီးစဉ်ထွက်ခွာ |url=http://www.moi.gov.mm/news/86799 |access-date=2026-08-19 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> | |- | align="center" |၆ |{{Lang-vi|Việt Nam}} |[[ဟနွိုင်းမြို့]] | align="center" |၄စက်တင်ဘာ | |- | align="center" | | | | align="center" | | |} {| class="wikitable" style="width:100%; margin:1em auto; line-height:1.6; font-size: 90%;" |- ! colspan="3" style="background:#4682b4; color:white; text-align:center; font-size:1.15em; padding:0.5em;" |{{flagicon|Myanmar}} {{flagicon|India}} အိန္ဒိယနိုင်ငံ တရားဝင်ခရီးစဉ် အနှစ်ချုပ်မှတ်တမ်း <span style="font-size: 85%; font-weight: normal;">(၃၀ မေ – ၃ ဇွန် ၂၀၂၆)</span> |- style="background:#b0c4de; text-align:center; font-weight:bold;" | style="width:25%;" | ရက်စွဲနှင့် တည်နေရာ | style="width:30%;" | တွေ့ဆုံမှုနှင့် လေ့လာမှုများ | style="width:45%;" | နိုင်ငံတော်သမ္မတ၏ ဆွေးနွေးချက်နှင့် ရလဒ်များ |- | align="center" | '''မေ ၃၀'''<br />[[ဗုဒ္ဓဂါယာ]] | မဟာဗောဓိစေတီတော်နှင့် မြန်မာဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းများသို့ သွားရောက်ဖူးမြော်။ | နှစ်နိုင်ငံအကြား ကာလရှည်ကြာ တည်ရှိခဲ့သည့် ဗုဒ္ဓဘာသာဆိုင်ရာ ဆက်နွှယ်မှုနှင့် ပြည်သူအချင်းချင်း ဘာသာရေးအရ ထိတွေ့ဆက်ဆံမှုကို ပိုမိုခိုင်မာစေခဲ့သည်။ |- | align="center" | '''မေ ၃၁'''<br />[[နယူးဒေလီမြို့|နယူးဒေလီ]]နှင့် နွိုင်ဒါ | * မြန်မာ-အိန္ဒိယ စီးပွားရေးဖိုရမ်သို့ တက်ရောက်ခဲ့ခြင်း။<br />* NETRA စွမ်းအင်နည်းပညာအဖွဲ့သို့ သွားရောက်ခဲ့ခြင်း။ | နှစ်နိုင်ငံ ကုန်သွယ်ရေးနှင့် စီးပွားရေးအခွင့်အလမ်းများ တိုးချဲ့ရန် အမှာစကားပြောကြားပြီး သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးနှင့် ပြန်လည်ပြည့်ဖြိုးမြဲစွမ်းအင်ဆိုင်ရာ အဆင့်မြင့်သုတေသနများကို လေ့လာခဲ့သည်။ |- | rowspan="3" align="center" | '''ဇွန် ၁'''<br /> နယူးဒေလီ (သံတမန်ရေးရာ) | အိန္ဒိယဝန်ကြီးချုပ် [[နာရန်ဒရာ မိုဒီ|နရိန္ဒြာ ဒါမိုဒါဒါစ် မိုဒီ]] နှင့် သီးခြားတွေ့ဆုံဆွေးနွေး။ | အိန္ဒိယ၏ "အိမ်နီးချင်းဦးစားပေးမူဝါဒ" အောက်တွင် ကုန်သွယ်ရေး၊ ကာကွယ်ရေးနှင့် နယ်စပ်စီမံခန့်ခွဲမှုများ တိုးမြှင့်ရန် ဆွေးနွေးခဲ့သည်။ မိမိတို့နယ်မြေအား အိန္ဒိယလုံခြုံရေးကို ထိခိုက်စေရန် အသုံးပြုခွင့်ပြုမည်မဟုတ်ကြောင်း အာမခံခဲ့ပြီး ကုလားတန်စီမံကိန်းနှင့် သုံးနိုင်ငံအဝေးပြေးလမ်းမကြီး အမြန်အပြီးသတ်ရန် နှစ်ဖက် သဘောတူခဲ့သည်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ်မှစတင်၍ မြန်မာကျောင်းသားများအတွက် မဲခေါင်-ဂင်္ဂါ ICCR ပညာသင်ဆုများကို လက်ရှိပေးအပ်လျက်ရှိသော ပညာသင်ဆု (၃၆) ခုမှ ပညာသင်ဆု (၁၀၀) အထိ တိုးမြှင့်ပေးမည်ဖြစ်ကြောင်း ဝန်ကြီးချုပ်က အသိပေးပြောကြားခဲ့သည်။ |- | အိန္ဒိယနိုင်ငံ သမ္မတ [[ဒရူပါဒီ မာမူ|ရှရီမတီ ဒရောပါတီ မာမူ]] နှင့် တွေ့ဆုံ။ | နှစ်နိုင်ငံ ကာလရှည်ကြာ တည်ရှိခဲ့သည့် ချစ်ကြည်ရင်းနှီးမှုနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု ဘုံကတိကဝတ်များကို ထပ်လောင်းအတည်ပြုခဲ့သည်။ |- | နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးနှင့် အမျိုးသားလုံခြုံရေးအကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်တို့က လာရောက်ဂါရဝပြုတွေ့ဆုံ။ | ဒေသတွင်း တည်ငြိမ်ရေးနှင့် နယ်စပ်ဒေသ လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများကို ပိုမိုနက်ရှိုင်းစေရန် အပြန်အလှန် ဆွေးနွေးခဲ့သည်။ |- | align="center" | '''ဇွန် ၂ – ၃'''<br />မဟာရက်ရှ်ထရာ | ပြည်နယ်အုပ်ချုပ်ရေးမှူး၊ ပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ်တို့နှင့် မွမ်ဘိုင်းမြို့၌ တွေ့ဆုံ။ | မွမ်ဘိုင်းမြို့ ခရီးစဉ်အတွင်း ရှိရင်းစွဲ နှစ်နိုင်ငံ စီးပွားရေးဆိုင်ရာ ချိတ်ဆက်ဆောင်ရွက်မှုများကို ပိုမိုခိုင်မာအောင် ဆွေးနွေးခဲ့သည်။ |} == တရားဝင် နိုင်ငံတော်အဆင့် ပြည်ပခရီးစဉ်များ (၂၀၂၁-၂၀၂၆) == အောက်ပါတို့သည် ၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ နှင့် နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် အဖြစ် သွားရောက်ခဲ့သည့် ခရီးစဉ်များ ဖြစ်သည်။ {| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%; width: 100%;" |+ style="font-weight: bold; font-size: 110%; padding: 8px;" | တရားဝင် နိုင်ငံတော်အဆင့် ပြည်ပခရီးစဉ်များ စာရင်း(၂၀၂၁-၂၀၂၆) |- style="background:#e9e9e9; text-align:center;" ! style="width:5%;" | စဉ် ! style="width:15%;" | ရောက်ရှိသည့် နိုင်ငံ ! style="width:15%;" | မြို့များ ! style="width:20%;" | ရက်စွဲ ! style="width:45%;" | အကြောင်းအရာ |- | align="center" | ၁ | {{flag|Indonesia}} | [[ဂျကာတာမြို့]] | align="center" | ၂၄ ဧပြီ ၂၀၂၁ | အာဏာရယူပြီးနောက် ပထမဆုံး ပြည်ပခရီးစဉ်အဖြစ် အာဆီယံ ခေါင်းဆောင်များ အစည်းအဝေးသို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ |- | align="center" | ၂ | {{flag|Russia}} | {{flag|Russia}} | align="center" | ၂၁–၂၇ ဇွန် ၂၀၂၁ | မော်စကိုမြို့၌ ကျင်းပသော Moscow Conference on International Security 2021 သို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ |- | align="center" | ၃ | {{flag|Russia}} | [[မော်စကိုမြို့]] | align="center" | ၁၀–၁၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၂ | ရုရှားနိုင်ငံသို့ ဒုတိယအကြိမ် ခရီးစဉ်အတွင်း မော်စကိုမြို့တွင် ရွှေစည်းခုံပုံတူ စေတီတော် ထီးတော်တင်လှူခြင်း၊ ရုရှား-မြန်မာ ချစ်ကြည်ရေးအသင်း၊ ရုရှား-အာဆီယံ စီးပွားရေးကောင်စီတို့နှင့် တွေ့ဆုံခြင်းများ ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး ရုရှား ဒုတိယကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး အလက်ဇန်းဒါး ဖိုမင်နှင့် တွေ့ဆုံခဲ့သည်။ |- | align="center" | ၄ | {{flag|Russia}} | ဗလာဒီဗော့စတော့ခ်မြို့ | align="center" | ၄–၁၁ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ | (၇) ကြိမ်မြောက် အရှေ့ဖျားစီးပွားရေးဖိုရမ်သို့ တက်ရောက်ခဲ့ပြီး မျက်နှာစုံညီအစည်းအဝေးတွင် ရုရှားသမ္မတ ဗလာဒီမီရ် ပူတင် နှင့် တွေ့ဆုံခဲ့သည်။ |- | align="center" | ၅ | {{flag|China}} | [[ကူမင်းမြို့]] | align="center" | ၅-၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၄ | (၈) ကြိမ်မြောက် မဟာမဲခေါင်ဒေသခွဲ (GMS) ထိပ်သီးအစည်းအဝေးသို့ တက်ရောက်ခဲ့ပြီး တရုတ်ဝန်ကြီးချုပ် မစ္စတာ လီချောင်း နှင့် တွေ့ဆုံခဲ့သည်။ |- | align="center" | ၆ | {{flag|Russia}}<hr style="margin: 4px 0; border: 0; border-top: 1px solid #ccc;" />{{flag|Belarus}} | [[မော်စကိုမြို့]] <br /> မင့်စ်မြို့ | align="center" | ၃–၉ မတ် ၂၀၂၅ | ရုရှားသမ္မတ ဗလာဒီမီရ် ပူတင်၊ ဘယ်လာရုစ်သမ္မတ အလက်ဇန္ဒား လူကာရှန်ကို တို့နှင့် တွေ့ဆုံခဲ့သည်။ |- | align="center" | ၇ | {{flag|Thailand}} | [[ဘန်ကောက်မြို့]] | align="center" | ၃ ဧပြီ ၂၀၂၅ | ထိုင်းနိုင်ငံ၌ ကျင်းပသည့် [[ဘင်းမ်စတက်|BIMSTEC]] ထိပ်သီးအစည်းအဝေးသို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ |- | align="center" | ၈ | {{flag|Thailand}} | [[ဘန်ကောက်မြို့]] | align="center" | ၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၅ | ဘန်ကောက်မြို့တွင် အာဆီယံဥက္ကဋ္ဌ မလေးရှားဝန်ကြီးချုပ် အပါအဝင် အကြံပေး သက်ဆင် တို့နှင့် သုံးပွင့်ဆိုင်တွေ့ဆုံခဲ့ကြသည်။ |- | align="center" | ၉ | {{flag|Russia}} | [[မော်စကိုမြို့]] | align="center" | ၇–၁၀ မေ ၂၀၂၅ | ရုရှားနိုင်ငံ မော်စကိုမြို့၌ ကျင်းပသည့် [[ဒုတိယကမ္ဘာစစ်]] ပြီးဆုံးခြင်း နှစ် (၈၀) ပြည့် အထိမ်းအမှတ် ရင်ပြင်နီ အောင်ပွဲ စစ်ရေးပြအခမ်းအနားသို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။တရုတ်သမ္မတနှင့်ပါ သီးခြားတွေ့ဆုံခဲ့သည်။ |- | align="center" | ၁၀ | {{flag|Russia}}<hr style="margin: 4px 0; border: 0; border-top: 1px solid #ccc;" />{{flag|Belarus}} | မင့်စ်မြို့<br />နိုဗိုစီဗစ်မြို့<br />အူလန်-အူဒေးမြို့ | align="center" | ၂၅–၂၉ ဇွန် ၂၀၂၅ | (၄) ကြိမ်မြောက် ဥရောပ-အာရှ စီးပွားရေးဖိုရမ် (EEF 2025) သို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ရုရှားနိုင်ငံ နိုဗိုစီဗစ်ဒေသ အုပ်ချုပ်ရေးမှူး Mr. Travnikov Andrey Aleksandrovich နှင့် တွေ့ဆုံခဲ့သကဲ့သို့ ဘူရားတီးယားပြည်နယ် အူလန်-အူဒေးမြို့သို့လည်း သွားရောက်ခဲ့သည်။ |- | align="center" | ၁၁ | {{flag|China}} | တီယန်ကျင်းမြို့ | align="center" | ၃၀ ဩဂုတ် – ၆ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅ | [[ရှန်ဟိုင်းပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးအဖွဲ့]] ထိပ်သီးအစည်းအဝေး သို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။တရုတ်သမ္မတနှင့်ပါတွေ့ဆုံခဲ့သည်။ |- | align="center" | ၁၂ | {{flag|Russia}}<hr style="margin: 4px 0; border: 0; border-top: 1px solid #ccc;" />{{flag|Kazakhstan}} | [[မော်စကိုမြို့]]<br /> အက်စတာနာမြို့ | align="center" | ၂၄–၂၉ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅ | ကမ္ဘာ့အဏုမြူသီတင်းပတ်ဖိုရမ်-၂၀၂၅ သို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ရုရှားသမ္မတ အပါအဝင် ကာဇက်စတန်သမ္မတ တို့နှင့်ပါ သီးခြားစီတွေ့ဆုံခဲ့သည်။ |} == ကိုးကား == {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲများ၏ နိုင်ငံတော်အဆင့်ခရီးစဉ်များ|​မင်းအောင်လှိုင်]] c87fag2hb24wm738tdvpnlmh0q7pvvm 0 290273 1051417 1047951 2026-09-04T06:39:19Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[အ.လ.က (ခွဲ) ကံကလေး]] စာမျက်နှာကို [[အ.လ.က (ခွဲ) ကံကလေး (ကျောက်တံခါးမြို့နယ်)]] သို့ ခင်မောင်မောင်လွင်က ရွှေ့ခဲ့သည် 1047951 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က (ခွဲ) ကံကလေး ''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကျောက်တံခါးမြို့နယ်]]၊ [[ကံကလေးရွာ၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်|ကံကလေးရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၃၇၀ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/kyauktaga-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|18.08171597995365| 96.62418284537823|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[Category:ကျောက်တံခါးမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} 6wzbycs6upj1ul67nve4xmtz657orcu 0 291180 1051428 1051337 2026-09-04T07:04:11Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ပထဝီသွင်ပြင် */ 1051428 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = ဟီရိုရှီးမားခရိုင် | native_name = {{nobold|{{lang|ja|広島県}}}} | settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]] | translit_lang1 = Japanese | translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]] | translit_lang1_info = {{lang|ja|広島県}} | translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]] | translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Hiroshima-ken}} | image_skyline = {{multiple image | border = infobox | total_width = 270 | image_style = border:1 | perrow = 1/2/2/2/1 | image1 = Peace Memorial Park and Cenotaph, Hiroshima, South view 20190417 1.jpg | caption1 = [[Hiroshima Peace Memorial Park]] | image2 = Tomonoura viewed from Taishiden.jpg | caption2 = [[Tomonoura]] | image3 = 2017安芸津町の牡蠣（収穫）02 442b1b10-0eb4-4dee-9eb3-56a69b0af0c5.jpg | caption3 = Hiroshima Oyster | image4 = アイ・エイチ・アイ マリンユナイテッド呉工場.jpg | caption4 = Shipyard base in [[Kure]] | image5 = Views from Senkoji Park 20190323-1.jpg | caption5 = Panoramic view of Senkoji and [[Onomichi]] | image6 = Hiroshima-jo Castle Keep tower hdsr S5 06.jpg | caption6 = [[Hiroshima Castle]] | image7 = 三段滝.jpg | caption7 = [[Sandan-kyō]] | image8 = 20190318 Itsukushima Shrine.jpg | caption8 = [[Torii Gate]] in [[Itsukushima Shrine]] }} | image_flag = Flag of Hiroshima Prefecture.svg | flag_size = 100px | image_blank_emblem = Emblem of Hiroshima Prefecture.svg | blank_emblem_size = 80px | blank_emblem_type = Emblem | image_map = Map of Japan with highlight on 34 Hiroshima prefecture.svg | coordinates = | subdivision_type = Country | subdivision_name = {{flag|Japan}} | subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]] | subdivision_name1 = [[Chūgoku region|Chūgoku]] ([[San'yō region|San'yō]]) | subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]] | subdivision_name2 = [[Honshu]] | seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]] | seat = [[Hiroshima]] | parts_type = Subdivisions | parts_style = para | p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 5 | p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 23 | leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]] | leader_name = [[Mika Yokota]] (since November 2025) | area_total_km2 = 8479.63 | area_water_percent = 0.3 | area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|11th]] | population_footnotes = | population_total = 2811410 | population_as_of = June 1, 2019 | population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|12th]] | population_density_km2 = auto | demographics_type2 = GDP | demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}</ref> | demographics2_title1 = Total | demographics2_info1 = [[JP¥]]12,476 billion<br />[[US$]]92.1 billion (2022) | iso_code = JP-34 | website = [http://www.pref.hiroshima.lg.jp pref.hiroshima.lg.jp] | module = {{Infobox place symbols| embedded=yes | country = Japan | bird = [[Red-throated Diver|Red-throated&nbsp;diver]] (''Gavia stellata'') | fish = | flower = | tree = [[Japanese maple]] (''Acer&nbsp;palmatum'') }} | population_blank1 = Aki・[[Bingo dialect|Bingo]] | population_blank1_title = Dialects }} '''ဟီရိုရှီးမားခရိုင်''' (広島県, အသံထွက် - ''ဟိရိုရှိမခန်း'') သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ချူးဂိုခုဒေသ]]တွင်ရှိသည့် ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ လူဦးရေ ၂,၈၁၁,၄၁၀ ဦး (၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁ ရက်နေ့အရ) ရှိပြီး ဧရိယာ ၈၄၇၉ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၃၂၇၄ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ အရှေ့ဘက်တွင် [[အိုခယမခရိုင်]]၊ အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် [[တော့တိုရိခရိုင်]]၊ မြောက်ဘက်တွင် [[ရှိမနဲခရိုင်]]၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် [[ယမဂုချိခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ ဟီရိုရှီးမားခရိုင်သည် [[ဟယောတန်းဂျိမ|ဟယောတန်းဂျိမကျွန်း]]တွင် [[အဲဟိမဲခရိုင်]]နှင့် ၇၄ မီတာ (၂၄၃ ပေ) နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသေးသည်။ [[ဟီရိုရှီးမားမြို့|ဟိရိုရှီးမားမြို့]]သည် ခရိုင်မြို့တော်ဖြစ်ကာ ခရိုင်နှင့် ချူးဂိုခုဒေသတစ်ခုလုံးတွင် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကကျသည့် မြို့များမှာ ဖုခုယမမြို့၊ ခုရဲမြို့၊ ဟိဂရှိဟီရိုရှီးမားမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ ဟီရိုရှီးမားခရိုင်သည် ရှိခိုခုကျွန်းမှစတင်ကာ ဆဲတိုကုန်းတွင်းပင်လယ်တလျောက်တွင် တည်ရှိနေသည်။ ခရိုင်၏ မြောက်ဘက်တွင် ချူးဂိုခုတောင်တန်းများက ကာရံထားသည်။ ဟီရိုရှီးမားခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ယူနက်စကို ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်များရှိသည့် ခရိုင်သုံးခုထဲမှ တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၁၉၄၅ ခုနှစ်တွင် နျူကလီးယားဗုံးကြဲချခံခဲ့ရသည့်အတွက် လူသိများသည်။ ထိုအချိန်ကတည်းက ပြန်လည်တည်ဆောက်မှုများ ဆောင်ရွက်ခဲ့ကာ ခရိုင်သည် ဒေသ၏ အဓိကကျသည့် စက်မှု၊ ပညာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုနေရာ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ==ပထဝီသွင်ပြင်== [[File:Map of Hiroshima Prefecture Ja.svg|thumb|right|ဟီရိုရှီးမားခရိုင်မြေပုံ<br />{{legend0|#D8E|Government Ordinance Designated City}} {{legend0|#EAB|City}} {{legend0|#ED9|Town}}]] [[File:Fukuyama-city photo.jpg|thumb|ဖုခုယမမြို့]] [[File:Onomichi city huukei.jpg|thumb|အိုနိုမိချိမြို့]] [[File:Saijyo-cho.jpg|thumb|ဟိဂရှိဟီရိုရှီးမားမြို့]] [[File:Mihara.jpg|thumb|မိဟရမြို့]] ဟီရိုရှီးမားခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အလယ်တွင် တည်ရှိသည်။ ခရိုင်၏ အစိတ်အပိုင်းအများစုသည် တောင်တန်းများဖြစ်ပြီး ထိုတောင်တန်းများသည် [[ရှိမနဲခရိုင်]]အထိ တည်ရှိနေကြသည်။ မြစ်များသည် ကမ်းခြေအနီးရှိ လွင်ပြင်များကို စိုက်ပျိုးဖြစ်ထွန်းသည့် မြေများ ဖြစ်စေသည်။ ဟီရိုရှီးမားခရိုင်တွင် သေးငယ်သည့် ကျွန်းများစွာ တည်ရှိသည်။ ဟီရိုရှီးမားပင်လယ်အော်သည်လည်း ကုန်းတွင်းပင်လယ်အတွင်း တည်ရှိသည်။ ထို့အတွက်ကြောင့် ဟီရိုရှီးမားခရိုင်၏ ရာသီဥတုသည် အလွန်ပျော့ပြောင်းသည့် ရာသီဥတု ရှိသည်။ ၂၀၁၄ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့အချက်အလက်များအရ ခရိုင်ကုန်းမြေဧရိယာ၏ ၄ ရာခိုင်နှုန်း သဘာဝဥယျာဉ်များ ဖြစ်ကြသည်။ ဤပမာဏသည် ဂျပန်နိုင်ငံ အခြားခရိုင်စီရင်စုများနှင့် နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါက အနည်းဆုံး ဖြစ်သည်။ ၎င်းဥယျာဉ်များတွင် ဆဲဆိုနိုင်းခိုင်းအမျိုးသားဥယျာဉ်၊ ဟိဘ - ဒိုးဂို - တိုင်းရှခုနှင့် နိရှိချူးဂိုခုဆန်းချိအမျိုးသားဥယျာဉ်၊ ခရိုင်အမျိုးသားဥယျာဉ် ၆ ခုတို့ ပါဝင်သည်။<ref>{{cite web |url=http://www.env.go.jp/en/nature/nps/park/doc/files/np_6.pdf |title=General overview of area figures for Natural Parks by prefecture |publisher=[[Ministry of the Environment (Japan)|Ministry of the Environment]] |date=1 April 2014 |access-date=22 February 2015}}</ref> {{Further|ခုနိခနဲမြစ်}} ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]] ei5ta5e1mnhmqxxs34gnn4sblb46acw 1051429 1051428 2026-09-04T07:07:04Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ပထဝီသွင်ပြင် */ 1051429 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = ဟီရိုရှီးမားခရိုင် | native_name = {{nobold|{{lang|ja|広島県}}}} | settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]] | translit_lang1 = Japanese | translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]] | translit_lang1_info = {{lang|ja|広島県}} | translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]] | translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Hiroshima-ken}} | image_skyline = {{multiple image | border = infobox | total_width = 270 | image_style = border:1 | perrow = 1/2/2/2/1 | image1 = Peace Memorial Park and Cenotaph, Hiroshima, South view 20190417 1.jpg | caption1 = [[Hiroshima Peace Memorial Park]] | image2 = Tomonoura viewed from Taishiden.jpg | caption2 = [[Tomonoura]] | image3 = 2017安芸津町の牡蠣（収穫）02 442b1b10-0eb4-4dee-9eb3-56a69b0af0c5.jpg | caption3 = Hiroshima Oyster | image4 = アイ・エイチ・アイ マリンユナイテッド呉工場.jpg | caption4 = Shipyard base in [[Kure]] | image5 = Views from Senkoji Park 20190323-1.jpg | caption5 = Panoramic view of Senkoji and [[Onomichi]] | image6 = Hiroshima-jo Castle Keep tower hdsr S5 06.jpg | caption6 = [[Hiroshima Castle]] | image7 = 三段滝.jpg | caption7 = [[Sandan-kyō]] | image8 = 20190318 Itsukushima Shrine.jpg | caption8 = [[Torii Gate]] in [[Itsukushima Shrine]] }} | image_flag = Flag of Hiroshima Prefecture.svg | flag_size = 100px | image_blank_emblem = Emblem of Hiroshima Prefecture.svg | blank_emblem_size = 80px | blank_emblem_type = Emblem | image_map = Map of Japan with highlight on 34 Hiroshima prefecture.svg | coordinates = | subdivision_type = Country | subdivision_name = {{flag|Japan}} | subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]] | subdivision_name1 = [[Chūgoku region|Chūgoku]] ([[San'yō region|San'yō]]) | subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]] | subdivision_name2 = [[Honshu]] | seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]] | seat = [[Hiroshima]] | parts_type = Subdivisions | parts_style = para | p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 5 | p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 23 | leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]] | leader_name = [[Mika Yokota]] (since November 2025) | area_total_km2 = 8479.63 | area_water_percent = 0.3 | area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|11th]] | population_footnotes = | population_total = 2811410 | population_as_of = June 1, 2019 | population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|12th]] | population_density_km2 = auto | demographics_type2 = GDP | demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}</ref> | demographics2_title1 = Total | demographics2_info1 = [[JP¥]]12,476 billion<br />[[US$]]92.1 billion (2022) | iso_code = JP-34 | website = [http://www.pref.hiroshima.lg.jp pref.hiroshima.lg.jp] | module = {{Infobox place symbols| embedded=yes | country = Japan | bird = [[Red-throated Diver|Red-throated&nbsp;diver]] (''Gavia stellata'') | fish = | flower = | tree = [[Japanese maple]] (''Acer&nbsp;palmatum'') }} | population_blank1 = Aki・[[Bingo dialect|Bingo]] | population_blank1_title = Dialects }} '''ဟီရိုရှီးမားခရိုင်''' (広島県, အသံထွက် - ''ဟိရိုရှိမခန်း'') သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ချူးဂိုခုဒေသ]]တွင်ရှိသည့် ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ လူဦးရေ ၂,၈၁၁,၄၁၀ ဦး (၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁ ရက်နေ့အရ) ရှိပြီး ဧရိယာ ၈၄၇၉ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၃၂၇၄ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ အရှေ့ဘက်တွင် [[အိုခယမခရိုင်]]၊ အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် [[တော့တိုရိခရိုင်]]၊ မြောက်ဘက်တွင် [[ရှိမနဲခရိုင်]]၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် [[ယမဂုချိခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ ဟီရိုရှီးမားခရိုင်သည် [[ဟယောတန်းဂျိမ|ဟယောတန်းဂျိမကျွန်း]]တွင် [[အဲဟိမဲခရိုင်]]နှင့် ၇၄ မီတာ (၂၄၃ ပေ) နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသေးသည်။ [[ဟီရိုရှီးမားမြို့|ဟိရိုရှီးမားမြို့]]သည် ခရိုင်မြို့တော်ဖြစ်ကာ ခရိုင်နှင့် ချူးဂိုခုဒေသတစ်ခုလုံးတွင် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကကျသည့် မြို့များမှာ ဖုခုယမမြို့၊ ခုရဲမြို့၊ ဟိဂရှိဟီရိုရှီးမားမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ ဟီရိုရှီးမားခရိုင်သည် ရှိခိုခုကျွန်းမှစတင်ကာ ဆဲတိုကုန်းတွင်းပင်လယ်တလျောက်တွင် တည်ရှိနေသည်။ ခရိုင်၏ မြောက်ဘက်တွင် ချူးဂိုခုတောင်တန်းများက ကာရံထားသည်။ ဟီရိုရှီးမားခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ယူနက်စကို ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်များရှိသည့် ခရိုင်သုံးခုထဲမှ တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၁၉၄၅ ခုနှစ်တွင် နျူကလီးယားဗုံးကြဲချခံခဲ့ရသည့်အတွက် လူသိများသည်။ ထိုအချိန်ကတည်းက ပြန်လည်တည်ဆောက်မှုများ ဆောင်ရွက်ခဲ့ကာ ခရိုင်သည် ဒေသ၏ အဓိကကျသည့် စက်မှု၊ ပညာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုနေရာ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ==ပထဝီသွင်ပြင်== [[File:Map of Hiroshima Prefecture Ja.svg|thumb|right|ဟီရိုရှီးမားခရိုင်မြေပုံ<br />{{legend0|#D8E|Government Ordinance Designated City}} {{legend0|#EAB|City}} {{legend0|#ED9|Town}}]] [[File:Fukuyama-city photo.jpg|thumb|ဖုခုယမမြို့]] [[File:Onomichi city huukei.jpg|thumb|အိုနိုမိချိမြို့]] [[File:Saijyo-cho.jpg|thumb|ဟိဂရှိဟီရိုရှီးမားမြို့]] [[File:Mihara.jpg|thumb|မိဟရမြို့]] ဟီရိုရှီးမားခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အလယ်တွင် တည်ရှိသည်။ ခရိုင်၏ အစိတ်အပိုင်းအများစုသည် တောင်တန်းများဖြစ်ပြီး ထိုတောင်တန်းများသည် [[ရှိမနဲခရိုင်]]အထိ တည်ရှိနေကြသည်။ မြစ်များသည် ကမ်းခြေအနီးရှိ လွင်ပြင်များကို စိုက်ပျိုးဖြစ်ထွန်းသည့် မြေများ ဖြစ်စေသည်။ ဟီရိုရှီးမားခရိုင်တွင် သေးငယ်သည့် ကျွန်းများစွာ တည်ရှိသည်။ ဟီရိုရှီးမားပင်လယ်အော်သည်လည်း ကုန်းတွင်းပင်လယ်အတွင်း တည်ရှိသည်။ ထို့အတွက်ကြောင့် ဟီရိုရှီးမားခရိုင်၏ ရာသီဥတုသည် အလွန်ပျော့ပြောင်းသည့် ရာသီဥတု ရှိသည်။ ၂၀၁၄ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့အချက်အလက်များအရ ခရိုင်ကုန်းမြေဧရိယာ၏ ၄ ရာခိုင်နှုန်း သဘာဝဥယျာဉ်များ ဖြစ်ကြသည်။ ဤပမာဏသည် ဂျပန်နိုင်ငံ အခြားခရိုင်စီရင်စုများနှင့် နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါက အနည်းဆုံး ဖြစ်သည်။ ၎င်းဥယျာဉ်များတွင် ဆဲဆိုနိုင်းခိုင်းအမျိုးသားဥယျာဉ်၊ ဟိဘ - ဒိုးဂို - တိုင်းရှခုနှင့် နိရှိချူးဂိုခုဆန်းချိအမျိုးသားဥယျာဉ်၊ ခရိုင်အမျိုးသားဥယျာဉ် ၆ ခုတို့ ပါဝင်သည်။<ref>{{cite web |url=http://www.env.go.jp/en/nature/nps/park/doc/files/np_6.pdf |title=General overview of area figures for Natural Parks by prefecture |publisher=[[Ministry of the Environment (Japan)|Ministry of the Environment]] |date=1 April 2014 |access-date=22 February 2015}}</ref> {{Further|ခုနိခနဲမြစ်}} ==မြို့များ== {{See also|ဟီရိုရှီးမားခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက်မြို့များ}} ဟီရိုရှီးမားခရိုင်တွင် မြို့ ၁၄ ခု တည်ရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ - {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Akitakata, Hiroshima.svg|frameless|25x25px]] [[Akitakata, Hiroshima|Akitakata]] |安芸高田市 |538.17 |31,565 |[[File:Akitakata in Hiroshima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Etajima, Hiroshima.svg|frameless|25x25px]] [[Etajima, Hiroshima|Etajima]] |江田島市 |100.97 |24,596 |[[File:Etajima in Hiroshima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Fuchu city, Hiroshima.svg|frameless|25x25px]] [[Fuchū, Hiroshima|Fuchū]] |府中市 |195.71 |43,932 |[[File:Fuchu in Hiroshima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Fukuyama, Hiroshima.svg|frameless|25x25px]] [[Fukuyama, Hiroshima|Fukuyama]] |福山市 |518.14 |468,812 |[[File:Fukuyama in Hiroshima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Hatsukaichi.svg|frameless|25x25px]] [[Hatsukaichi]] |廿日市市 |489.36 |117,106 |[[File:Hatsukaichi in Hiroshima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Higashihiroshima, Hiroshima.svg|frameless|25x25px]] [[Higashihiroshima]] |東広島市 |635.32 |185,418 |[[File:Higashihiroshima in Hiroshima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Hiroshima, Hiroshima.svg|frameless|25x25px]] [[Hiroshima]] (capital) |広島市 |906.68 |1,199,391 |[[File:Hiroshima in Hiroshima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Kure, Hiroshima.svg|frameless|25x25px]] [[Kure, Hiroshima|Kure]] |呉市 |352.8 |228,030 |[[File:Kure in Hiroshima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Mihara, Hiroshima.svg|frameless|25x25px]] [[Mihara, Hiroshima|Mihara]] |三原市 |471.03 |97,324 |[[File:Mihara in Hiroshima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Miyoshi, Hiroshima.svg|frameless|25x25px]] [[Miyoshi, Hiroshima|Miyoshi]] |三次市 |778.19 |53,616 |[[File:Miyoshi in Hiroshima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Onomichi, Hiroshima.svg|frameless|25x25px]] [[Onomichi]] |尾道市 |284.85 |141,811 |[[File:Onomichi in Hiroshima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Otake, Hiroshima.svg|frameless|25x25px]] [[Ōtake, Hiroshima|Ōtake]] |大竹市 |78.57 |27,684 |[[File:Otake in Hiroshima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Shōbara, Hiroshima.svg|frameless|25x25px]] [[Shōbara, Hiroshima|Shōbara]] |庄原市 |1,246.6 |35,870 |[[File:Shobara in Hiroshima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Takehara, Hiroshima.svg|frameless|25x25px]] [[Takehara, Hiroshima|Takehara]] |竹原市 |118.3 |26,035 |[[File:Takehara in Hiroshima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |} ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]] 96b1krqhyclwxlujey7zmaubqtg54cj 1051430 1051429 2026-09-04T07:08:40Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* မြို့များ */ 1051430 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = ဟီရိုရှီးမားခရိုင် | native_name = {{nobold|{{lang|ja|広島県}}}} | settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]] | translit_lang1 = Japanese | translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]] | translit_lang1_info = {{lang|ja|広島県}} | translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]] | translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Hiroshima-ken}} | image_skyline = {{multiple image | border = infobox | total_width = 270 | image_style = border:1 | perrow = 1/2/2/2/1 | image1 = Peace Memorial Park and Cenotaph, Hiroshima, South view 20190417 1.jpg | caption1 = [[Hiroshima Peace Memorial Park]] | image2 = Tomonoura viewed from Taishiden.jpg | caption2 = [[Tomonoura]] | image3 = 2017安芸津町の牡蠣（収穫）02 442b1b10-0eb4-4dee-9eb3-56a69b0af0c5.jpg | caption3 = Hiroshima Oyster | image4 = アイ・エイチ・アイ マリンユナイテッド呉工場.jpg | caption4 = Shipyard base in [[Kure]] | image5 = Views from Senkoji Park 20190323-1.jpg | caption5 = Panoramic view of Senkoji and [[Onomichi]] | image6 = Hiroshima-jo Castle Keep tower hdsr S5 06.jpg | caption6 = [[Hiroshima Castle]] | image7 = 三段滝.jpg | caption7 = [[Sandan-kyō]] | image8 = 20190318 Itsukushima Shrine.jpg | caption8 = [[Torii Gate]] in [[Itsukushima Shrine]] }} | image_flag = Flag of Hiroshima Prefecture.svg | flag_size = 100px | image_blank_emblem = Emblem of Hiroshima Prefecture.svg | blank_emblem_size = 80px | blank_emblem_type = Emblem | image_map = Map of Japan with highlight on 34 Hiroshima prefecture.svg | coordinates = | subdivision_type = Country | subdivision_name = {{flag|Japan}} | subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]] | subdivision_name1 = [[Chūgoku region|Chūgoku]] ([[San'yō region|San'yō]]) | subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]] | subdivision_name2 = [[Honshu]] | seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]] | seat = [[Hiroshima]] | parts_type = Subdivisions | parts_style = para | p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 5 | p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 23 | leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]] | leader_name = [[Mika Yokota]] (since November 2025) | area_total_km2 = 8479.63 | area_water_percent = 0.3 | area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|11th]] | population_footnotes = | population_total = 2811410 | population_as_of = June 1, 2019 | population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|12th]] | population_density_km2 = auto | demographics_type2 = GDP | demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}</ref> | demographics2_title1 = Total | demographics2_info1 = [[JP¥]]12,476 billion<br />[[US$]]92.1 billion (2022) | iso_code = JP-34 | website = [http://www.pref.hiroshima.lg.jp pref.hiroshima.lg.jp] | module = {{Infobox place symbols| embedded=yes | country = Japan | bird = [[Red-throated Diver|Red-throated&nbsp;diver]] (''Gavia stellata'') | fish = | flower = | tree = [[Japanese maple]] (''Acer&nbsp;palmatum'') }} | population_blank1 = Aki・[[Bingo dialect|Bingo]] | population_blank1_title = Dialects }} '''ဟီရိုရှီးမားခရိုင်''' (広島県, အသံထွက် - ''ဟိရိုရှိမခန်း'') သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ချူးဂိုခုဒေသ]]တွင်ရှိသည့် ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ လူဦးရေ ၂,၈၁၁,၄၁၀ ဦး (၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁ ရက်နေ့အရ) ရှိပြီး ဧရိယာ ၈၄၇၉ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၃၂၇၄ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ အရှေ့ဘက်တွင် [[အိုခယမခရိုင်]]၊ အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် [[တော့တိုရိခရိုင်]]၊ မြောက်ဘက်တွင် [[ရှိမနဲခရိုင်]]၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် [[ယမဂုချိခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ ဟီရိုရှီးမားခရိုင်သည် [[ဟယောတန်းဂျိမ|ဟယောတန်းဂျိမကျွန်း]]တွင် [[အဲဟိမဲခရိုင်]]နှင့် ၇၄ မီတာ (၂၄၃ ပေ) နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသေးသည်။ [[ဟီရိုရှီးမားမြို့|ဟိရိုရှီးမားမြို့]]သည် ခရိုင်မြို့တော်ဖြစ်ကာ ခရိုင်နှင့် ချူးဂိုခုဒေသတစ်ခုလုံးတွင် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကကျသည့် မြို့များမှာ ဖုခုယမမြို့၊ ခုရဲမြို့၊ ဟိဂရှိဟီရိုရှီးမားမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ ဟီရိုရှီးမားခရိုင်သည် ရှိခိုခုကျွန်းမှစတင်ကာ ဆဲတိုကုန်းတွင်းပင်လယ်တလျောက်တွင် တည်ရှိနေသည်။ ခရိုင်၏ မြောက်ဘက်တွင် ချူးဂိုခုတောင်တန်းများက ကာရံထားသည်။ ဟီရိုရှီးမားခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ယူနက်စကို ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်များရှိသည့် ခရိုင်သုံးခုထဲမှ တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၁၉၄၅ ခုနှစ်တွင် နျူကလီးယားဗုံးကြဲချခံခဲ့ရသည့်အတွက် လူသိများသည်။ ထိုအချိန်ကတည်းက ပြန်လည်တည်ဆောက်မှုများ ဆောင်ရွက်ခဲ့ကာ ခရိုင်သည် ဒေသ၏ အဓိကကျသည့် စက်မှု၊ ပညာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုနေရာ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ==ပထဝီသွင်ပြင်== [[File:Map of Hiroshima Prefecture Ja.svg|thumb|right|ဟီရိုရှီးမားခရိုင်မြေပုံ<br />{{legend0|#D8E|Government Ordinance Designated City}} {{legend0|#EAB|City}} {{legend0|#ED9|Town}}]] [[File:Fukuyama-city photo.jpg|thumb|ဖုခုယမမြို့]] [[File:Onomichi city huukei.jpg|thumb|အိုနိုမိချိမြို့]] [[File:Saijyo-cho.jpg|thumb|ဟိဂရှိဟီရိုရှီးမားမြို့]] [[File:Mihara.jpg|thumb|မိဟရမြို့]] ဟီရိုရှီးမားခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အလယ်တွင် တည်ရှိသည်။ ခရိုင်၏ အစိတ်အပိုင်းအများစုသည် တောင်တန်းများဖြစ်ပြီး ထိုတောင်တန်းများသည် [[ရှိမနဲခရိုင်]]အထိ တည်ရှိနေကြသည်။ မြစ်များသည် ကမ်းခြေအနီးရှိ လွင်ပြင်များကို စိုက်ပျိုးဖြစ်ထွန်းသည့် မြေများ ဖြစ်စေသည်။ ဟီရိုရှီးမားခရိုင်တွင် သေးငယ်သည့် ကျွန်းများစွာ တည်ရှိသည်။ ဟီရိုရှီးမားပင်လယ်အော်သည်လည်း ကုန်းတွင်းပင်လယ်အတွင်း တည်ရှိသည်။ ထို့အတွက်ကြောင့် ဟီရိုရှီးမားခရိုင်၏ ရာသီဥတုသည် အလွန်ပျော့ပြောင်းသည့် ရာသီဥတု ရှိသည်။ ၂၀၁၄ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့အချက်အလက်များအရ ခရိုင်ကုန်းမြေဧရိယာ၏ ၄ ရာခိုင်နှုန်း သဘာဝဥယျာဉ်များ ဖြစ်ကြသည်။ ဤပမာဏသည် ဂျပန်နိုင်ငံ အခြားခရိုင်စီရင်စုများနှင့် နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါက အနည်းဆုံး ဖြစ်သည်။ ၎င်းဥယျာဉ်များတွင် ဆဲဆိုနိုင်းခိုင်းအမျိုးသားဥယျာဉ်၊ ဟိဘ - ဒိုးဂို - တိုင်းရှခုနှင့် နိရှိချူးဂိုခုဆန်းချိအမျိုးသားဥယျာဉ်၊ ခရိုင်အမျိုးသားဥယျာဉ် ၆ ခုတို့ ပါဝင်သည်။<ref>{{cite web |url=http://www.env.go.jp/en/nature/nps/park/doc/files/np_6.pdf |title=General overview of area figures for Natural Parks by prefecture |publisher=[[Ministry of the Environment (Japan)|Ministry of the Environment]] |date=1 April 2014 |access-date=22 February 2015}}</ref> {{Further|ခုနိခနဲမြစ်}} ==မြို့များ== {{See also|ဟီရိုရှီးမားခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက်မြို့များ}} ဟီရိုရှီးမားခရိုင်တွင် မြို့ ၁၄ ခု တည်ရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ - {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Akitakata, Hiroshima.svg|frameless|25x25px]] [[Akitakata, Hiroshima|Akitakata]] |安芸高田市 |538.17 |31,565 |[[File:Akitakata in Hiroshima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Etajima, Hiroshima.svg|frameless|25x25px]] [[Etajima, Hiroshima|Etajima]] |江田島市 |100.97 |24,596 |[[File:Etajima in Hiroshima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Fuchu city, Hiroshima.svg|frameless|25x25px]] [[Fuchū, Hiroshima|Fuchū]] |府中市 |195.71 |43,932 |[[File:Fuchu in Hiroshima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Fukuyama, Hiroshima.svg|frameless|25x25px]] [[Fukuyama, Hiroshima|Fukuyama]] |福山市 |518.14 |468,812 |[[File:Fukuyama in Hiroshima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Hatsukaichi.svg|frameless|25x25px]] [[Hatsukaichi]] |廿日市市 |489.36 |117,106 |[[File:Hatsukaichi in Hiroshima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Higashihiroshima, Hiroshima.svg|frameless|25x25px]] [[Higashihiroshima]] |東広島市 |635.32 |185,418 |[[File:Higashihiroshima in Hiroshima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Hiroshima, Hiroshima.svg|frameless|25x25px]] [[Hiroshima]] (capital) |広島市 |906.68 |1,199,391 |[[File:Hiroshima in Hiroshima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Kure, Hiroshima.svg|frameless|25x25px]] [[Kure, Hiroshima|Kure]] |呉市 |352.8 |228,030 |[[File:Kure in Hiroshima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Mihara, Hiroshima.svg|frameless|25x25px]] [[Mihara, Hiroshima|Mihara]] |三原市 |471.03 |97,324 |[[File:Mihara in Hiroshima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Miyoshi, Hiroshima.svg|frameless|25x25px]] [[Miyoshi, Hiroshima|Miyoshi]] |三次市 |778.19 |53,616 |[[File:Miyoshi in Hiroshima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Onomichi, Hiroshima.svg|frameless|25x25px]] [[Onomichi]] |尾道市 |284.85 |141,811 |[[File:Onomichi in Hiroshima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Otake, Hiroshima.svg|frameless|25x25px]] [[Ōtake, Hiroshima|Ōtake]] |大竹市 |78.57 |27,684 |[[File:Otake in Hiroshima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Shōbara, Hiroshima.svg|frameless|25x25px]] [[Shōbara, Hiroshima|Shōbara]] |庄原市 |1,246.6 |35,870 |[[File:Shobara in Hiroshima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Takehara, Hiroshima.svg|frameless|25x25px]] [[Takehara, Hiroshima|Takehara]] |竹原市 |118.3 |26,035 |[[File:Takehara in Hiroshima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |} ==မြို့ငယ်များ== ဟီရိုရှီးမားခရိုင်ရှိ ဒေသများတွင် အောက်ပါမြို့ငယ်များလည်း တည်ရှိသည်။ {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |ဒေသ ! rowspan="2" |အမျိုးအစား ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Akiōta, Hiroshima.svg|frameless|25x25px]] [[Akiōta, Hiroshima|Akiōta]] |安芸太田町 |342.25 |6,585 |[[Yamagata District, Hiroshima|Yamagata District]] | rowspan="9" |Town |[[File:Akiota in Hiroshima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Fuchū Town, Hiroshima.svg|frameless|25x25px]] [[Fuchū, Hiroshima (town)|Fuchū]] |府中町 |10.45 |52,056 |[[Aki District, Hiroshima|Aki District]] |[[File:Fuchu town in Hiroshima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Jinsekikogen, Hiroshima (Blue).svg|frameless|25x25px]] [[Jinsekikōgen, Hiroshima|Jinsekikōgen]] |神石高原町 |381.81 |9,427 |[[Jinseki District, Hiroshima|Jinseki District]] |[[File:Jinsekikogen in Hiroshima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Kaita, Hiroshima.svg|frameless|25x25px]] [[Kaita, Hiroshima|Kaita]] |海田町 |13.81 |29,082 |[[Aki District, Hiroshima|Aki District]] |[[File:Kaita in Hiroshima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Kitashiroshima, Hiroshima.svg|frameless|25x25px]] [[Kitahiroshima, Hiroshima|Kitahiroshima]] |北広島町 |645.86 |19,115 |[[Yamagata District, Hiroshima|Yamagata District]] |[[File:Kitahiroshima in Hiroshima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Kumano, Hiroshima.svg|frameless|25x25px]] [[Kumano, Hiroshima|Kumano]] |熊野町 |33.62 |24,000 |[[Aki District, Hiroshima|Aki District]] |[[File:Kumano in Hiroshima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Osakikamijima, Hiroshima.svg|frameless|25x25px]] [[Ōsakikamijima, Hiroshima|Ōsakikamijima]] |大崎上島町 |43.24 |7,801 |[[Toyota District, Hiroshima|Toyota District]] |[[File:Osakikamijima in Hiroshima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Saka, Hiroshima.svg|frameless|25x25px]] [[Saka, Hiroshima|Saka]] |坂町 |15.64 |13,265 |[[Aki District, Hiroshima|Aki District]] |[[File:Saka in Hiroshima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Sera Hiroshima.svg|frameless|25x25px]] [[Sera, Hiroshima|Sera]] |世羅町 |278.29 |19,213 |[[Sera District, Hiroshima|Sera District]] |[[File:Sera in Hiroshima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |} ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]] tqoyu1nfk2phj0n2zbl7pktiv4oilni 1051431 1051430 2026-09-04T07:09:32Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* မြို့ငယ်များ */ 1051431 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = ဟီရိုရှီးမားခရိုင် | native_name = {{nobold|{{lang|ja|広島県}}}} | settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]] | translit_lang1 = Japanese | translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]] | translit_lang1_info = {{lang|ja|広島県}} | translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]] | translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Hiroshima-ken}} | image_skyline = {{multiple image | border = infobox | total_width = 270 | image_style = border:1 | perrow = 1/2/2/2/1 | image1 = Peace Memorial Park and Cenotaph, Hiroshima, South view 20190417 1.jpg | caption1 = [[Hiroshima Peace Memorial Park]] | image2 = Tomonoura viewed from Taishiden.jpg | caption2 = [[Tomonoura]] | image3 = 2017安芸津町の牡蠣（収穫）02 442b1b10-0eb4-4dee-9eb3-56a69b0af0c5.jpg | caption3 = Hiroshima Oyster | image4 = アイ・エイチ・アイ マリンユナイテッド呉工場.jpg | caption4 = Shipyard base in [[Kure]] | image5 = Views from Senkoji Park 20190323-1.jpg | caption5 = Panoramic view of Senkoji and [[Onomichi]] | image6 = Hiroshima-jo Castle Keep tower hdsr S5 06.jpg | caption6 = [[Hiroshima Castle]] | image7 = 三段滝.jpg | caption7 = [[Sandan-kyō]] | image8 = 20190318 Itsukushima Shrine.jpg | caption8 = [[Torii Gate]] in [[Itsukushima Shrine]] }} | image_flag = Flag of Hiroshima Prefecture.svg | flag_size = 100px | image_blank_emblem = Emblem of Hiroshima Prefecture.svg | blank_emblem_size = 80px | blank_emblem_type = Emblem | image_map = Map of Japan with highlight on 34 Hiroshima prefecture.svg | coordinates = | subdivision_type = Country | subdivision_name = {{flag|Japan}} | subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]] | subdivision_name1 = [[Chūgoku region|Chūgoku]] ([[San'yō region|San'yō]]) | subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]] | subdivision_name2 = [[Honshu]] | seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]] | seat = [[Hiroshima]] | parts_type = Subdivisions | parts_style = para | p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 5 | p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 23 | leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]] | leader_name = [[Mika Yokota]] (since November 2025) | area_total_km2 = 8479.63 | area_water_percent = 0.3 | area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|11th]] | population_footnotes = | population_total = 2811410 | population_as_of = June 1, 2019 | population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|12th]] | population_density_km2 = auto | demographics_type2 = GDP | demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}</ref> | demographics2_title1 = Total | demographics2_info1 = [[JP¥]]12,476 billion<br />[[US$]]92.1 billion (2022) | iso_code = JP-34 | website = [http://www.pref.hiroshima.lg.jp pref.hiroshima.lg.jp] | module = {{Infobox place symbols| embedded=yes | country = Japan | bird = [[Red-throated Diver|Red-throated&nbsp;diver]] (''Gavia stellata'') | fish = | flower = | tree = [[Japanese maple]] (''Acer&nbsp;palmatum'') }} | population_blank1 = Aki・[[Bingo dialect|Bingo]] | population_blank1_title = Dialects }} '''ဟီရိုရှီးမားခရိုင်''' (広島県, အသံထွက် - ''ဟိရိုရှိမခန်း'') သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ချူးဂိုခုဒေသ]]တွင်ရှိသည့် ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ လူဦးရေ ၂,၈၁၁,၄၁၀ ဦး (၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁ ရက်နေ့အရ) ရှိပြီး ဧရိယာ ၈၄၇၉ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၃၂၇၄ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ အရှေ့ဘက်တွင် [[အိုခယမခရိုင်]]၊ အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် [[တော့တိုရိခရိုင်]]၊ မြောက်ဘက်တွင် [[ရှိမနဲခရိုင်]]၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် [[ယမဂုချိခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ ဟီရိုရှီးမားခရိုင်သည် [[ဟယောတန်းဂျိမ|ဟယောတန်းဂျိမကျွန်း]]တွင် [[အဲဟိမဲခရိုင်]]နှင့် ၇၄ မီတာ (၂၄၃ ပေ) နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသေးသည်။ [[ဟီရိုရှီးမားမြို့|ဟိရိုရှီးမားမြို့]]သည် ခရိုင်မြို့တော်ဖြစ်ကာ ခရိုင်နှင့် ချူးဂိုခုဒေသတစ်ခုလုံးတွင် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကကျသည့် မြို့များမှာ ဖုခုယမမြို့၊ ခုရဲမြို့၊ ဟိဂရှိဟီရိုရှီးမားမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ ဟီရိုရှီးမားခရိုင်သည် ရှိခိုခုကျွန်းမှစတင်ကာ ဆဲတိုကုန်းတွင်းပင်လယ်တလျောက်တွင် တည်ရှိနေသည်။ ခရိုင်၏ မြောက်ဘက်တွင် ချူးဂိုခုတောင်တန်းများက ကာရံထားသည်။ ဟီရိုရှီးမားခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ယူနက်စကို ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်များရှိသည့် ခရိုင်သုံးခုထဲမှ တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၁၉၄၅ ခုနှစ်တွင် နျူကလီးယားဗုံးကြဲချခံခဲ့ရသည့်အတွက် လူသိများသည်။ ထိုအချိန်ကတည်းက ပြန်လည်တည်ဆောက်မှုများ ဆောင်ရွက်ခဲ့ကာ ခရိုင်သည် ဒေသ၏ အဓိကကျသည့် စက်မှု၊ ပညာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုနေရာ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ==ပထဝီသွင်ပြင်== [[File:Map of Hiroshima Prefecture Ja.svg|thumb|right|ဟီရိုရှီးမားခရိုင်မြေပုံ<br />{{legend0|#D8E|Government Ordinance Designated City}} {{legend0|#EAB|City}} {{legend0|#ED9|Town}}]] [[File:Fukuyama-city photo.jpg|thumb|ဖုခုယမမြို့]] [[File:Onomichi city huukei.jpg|thumb|အိုနိုမိချိမြို့]] [[File:Saijyo-cho.jpg|thumb|ဟိဂရှိဟီရိုရှီးမားမြို့]] [[File:Mihara.jpg|thumb|မိဟရမြို့]] ဟီရိုရှီးမားခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အလယ်တွင် တည်ရှိသည်။ ခရိုင်၏ အစိတ်အပိုင်းအများစုသည် တောင်တန်းများဖြစ်ပြီး ထိုတောင်တန်းများသည် [[ရှိမနဲခရိုင်]]အထိ တည်ရှိနေကြသည်။ မြစ်များသည် ကမ်းခြေအနီးရှိ လွင်ပြင်များကို စိုက်ပျိုးဖြစ်ထွန်းသည့် မြေများ ဖြစ်စေသည်။ ဟီရိုရှီးမားခရိုင်တွင် သေးငယ်သည့် ကျွန်းများစွာ တည်ရှိသည်။ ဟီရိုရှီးမားပင်လယ်အော်သည်လည်း ကုန်းတွင်းပင်လယ်အတွင်း တည်ရှိသည်။ ထို့အတွက်ကြောင့် ဟီရိုရှီးမားခရိုင်၏ ရာသီဥတုသည် အလွန်ပျော့ပြောင်းသည့် ရာသီဥတု ရှိသည်။ ၂၀၁၄ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့အချက်အလက်များအရ ခရိုင်ကုန်းမြေဧရိယာ၏ ၄ ရာခိုင်နှုန်း သဘာဝဥယျာဉ်များ ဖြစ်ကြသည်။ ဤပမာဏသည် ဂျပန်နိုင်ငံ အခြားခရိုင်စီရင်စုများနှင့် နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါက အနည်းဆုံး ဖြစ်သည်။ ၎င်းဥယျာဉ်များတွင် ဆဲဆိုနိုင်းခိုင်းအမျိုးသားဥယျာဉ်၊ ဟိဘ - ဒိုးဂို - တိုင်းရှခုနှင့် နိရှိချူးဂိုခုဆန်းချိအမျိုးသားဥယျာဉ်၊ ခရိုင်အမျိုးသားဥယျာဉ် ၆ ခုတို့ ပါဝင်သည်။<ref>{{cite web |url=http://www.env.go.jp/en/nature/nps/park/doc/files/np_6.pdf |title=General overview of area figures for Natural Parks by prefecture |publisher=[[Ministry of the Environment (Japan)|Ministry of the Environment]] |date=1 April 2014 |access-date=22 February 2015}}</ref> {{Further|ခုနိခနဲမြစ်}} ==မြို့များ== {{See also|ဟီရိုရှီးမားခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက်မြို့များ}} ဟီရိုရှီးမားခရိုင်တွင် မြို့ ၁၄ ခု တည်ရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ - {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Akitakata, Hiroshima.svg|frameless|25x25px]] [[Akitakata, Hiroshima|Akitakata]] |安芸高田市 |538.17 |31,565 |[[File:Akitakata in Hiroshima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Etajima, Hiroshima.svg|frameless|25x25px]] [[Etajima, Hiroshima|Etajima]] |江田島市 |100.97 |24,596 |[[File:Etajima in Hiroshima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Fuchu city, Hiroshima.svg|frameless|25x25px]] [[Fuchū, Hiroshima|Fuchū]] |府中市 |195.71 |43,932 |[[File:Fuchu in Hiroshima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Fukuyama, Hiroshima.svg|frameless|25x25px]] [[Fukuyama, Hiroshima|Fukuyama]] |福山市 |518.14 |468,812 |[[File:Fukuyama in Hiroshima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Hatsukaichi.svg|frameless|25x25px]] [[Hatsukaichi]] |廿日市市 |489.36 |117,106 |[[File:Hatsukaichi in Hiroshima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Higashihiroshima, Hiroshima.svg|frameless|25x25px]] [[Higashihiroshima]] |東広島市 |635.32 |185,418 |[[File:Higashihiroshima in Hiroshima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Hiroshima, Hiroshima.svg|frameless|25x25px]] [[Hiroshima]] (capital) |広島市 |906.68 |1,199,391 |[[File:Hiroshima in Hiroshima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Kure, Hiroshima.svg|frameless|25x25px]] [[Kure, Hiroshima|Kure]] |呉市 |352.8 |228,030 |[[File:Kure in Hiroshima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Mihara, Hiroshima.svg|frameless|25x25px]] [[Mihara, Hiroshima|Mihara]] |三原市 |471.03 |97,324 |[[File:Mihara in Hiroshima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Miyoshi, Hiroshima.svg|frameless|25x25px]] [[Miyoshi, Hiroshima|Miyoshi]] |三次市 |778.19 |53,616 |[[File:Miyoshi in Hiroshima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Onomichi, Hiroshima.svg|frameless|25x25px]] [[Onomichi]] |尾道市 |284.85 |141,811 |[[File:Onomichi in Hiroshima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Otake, Hiroshima.svg|frameless|25x25px]] [[Ōtake, Hiroshima|Ōtake]] |大竹市 |78.57 |27,684 |[[File:Otake in Hiroshima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Shōbara, Hiroshima.svg|frameless|25x25px]] [[Shōbara, Hiroshima|Shōbara]] |庄原市 |1,246.6 |35,870 |[[File:Shobara in Hiroshima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Takehara, Hiroshima.svg|frameless|25x25px]] [[Takehara, Hiroshima|Takehara]] |竹原市 |118.3 |26,035 |[[File:Takehara in Hiroshima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |} ==မြို့ငယ်များ== ဟီရိုရှီးမားခရိုင်ရှိ ဒေသများတွင် အောက်ပါမြို့ငယ်များလည်း တည်ရှိသည်။ {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |ဒေသ ! rowspan="2" |အမျိုးအစား ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Akiōta, Hiroshima.svg|frameless|25x25px]] [[Akiōta, Hiroshima|Akiōta]] |安芸太田町 |342.25 |6,585 |[[Yamagata District, Hiroshima|Yamagata District]] | rowspan="9" |Town |[[File:Akiota in Hiroshima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Fuchū Town, Hiroshima.svg|frameless|25x25px]] [[Fuchū, Hiroshima (town)|Fuchū]] |府中町 |10.45 |52,056 |[[Aki District, Hiroshima|Aki District]] |[[File:Fuchu town in Hiroshima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Jinsekikogen, Hiroshima (Blue).svg|frameless|25x25px]] [[Jinsekikōgen, Hiroshima|Jinsekikōgen]] |神石高原町 |381.81 |9,427 |[[Jinseki District, Hiroshima|Jinseki District]] |[[File:Jinsekikogen in Hiroshima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Kaita, Hiroshima.svg|frameless|25x25px]] [[Kaita, Hiroshima|Kaita]] |海田町 |13.81 |29,082 |[[Aki District, Hiroshima|Aki District]] |[[File:Kaita in Hiroshima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Kitashiroshima, Hiroshima.svg|frameless|25x25px]] [[Kitahiroshima, Hiroshima|Kitahiroshima]] |北広島町 |645.86 |19,115 |[[Yamagata District, Hiroshima|Yamagata District]] |[[File:Kitahiroshima in Hiroshima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Kumano, Hiroshima.svg|frameless|25x25px]] [[Kumano, Hiroshima|Kumano]] |熊野町 |33.62 |24,000 |[[Aki District, Hiroshima|Aki District]] |[[File:Kumano in Hiroshima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Osakikamijima, Hiroshima.svg|frameless|25x25px]] [[Ōsakikamijima, Hiroshima|Ōsakikamijima]] |大崎上島町 |43.24 |7,801 |[[Toyota District, Hiroshima|Toyota District]] |[[File:Osakikamijima in Hiroshima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Saka, Hiroshima.svg|frameless|25x25px]] [[Saka, Hiroshima|Saka]] |坂町 |15.64 |13,265 |[[Aki District, Hiroshima|Aki District]] |[[File:Saka in Hiroshima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Sera Hiroshima.svg|frameless|25x25px]] [[Sera, Hiroshima|Sera]] |世羅町 |278.29 |19,213 |[[Sera District, Hiroshima|Sera District]] |[[File:Sera in Hiroshima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |} ===ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ=== {{main|ဟီရိုရှီးမားခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}} ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]] e4ukodw5s6s9umggo6jbyxxn7itsl02 1051432 1051431 2026-09-04T07:09:49Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ */ 1051432 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = ဟီရိုရှီးမားခရိုင် | native_name = {{nobold|{{lang|ja|広島県}}}} | settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]] | translit_lang1 = Japanese | translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]] | translit_lang1_info = {{lang|ja|広島県}} | translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]] | translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Hiroshima-ken}} | image_skyline = {{multiple image | border = infobox | total_width = 270 | image_style = border:1 | perrow = 1/2/2/2/1 | image1 = Peace Memorial Park and Cenotaph, Hiroshima, South view 20190417 1.jpg | caption1 = [[Hiroshima Peace Memorial Park]] | image2 = Tomonoura viewed from Taishiden.jpg | caption2 = [[Tomonoura]] | image3 = 2017安芸津町の牡蠣（収穫）02 442b1b10-0eb4-4dee-9eb3-56a69b0af0c5.jpg | caption3 = Hiroshima Oyster | image4 = アイ・エイチ・アイ マリンユナイテッド呉工場.jpg | caption4 = Shipyard base in [[Kure]] | image5 = Views from Senkoji Park 20190323-1.jpg | caption5 = Panoramic view of Senkoji and [[Onomichi]] | image6 = Hiroshima-jo Castle Keep tower hdsr S5 06.jpg | caption6 = [[Hiroshima Castle]] | image7 = 三段滝.jpg | caption7 = [[Sandan-kyō]] | image8 = 20190318 Itsukushima Shrine.jpg | caption8 = [[Torii Gate]] in [[Itsukushima Shrine]] }} | image_flag = Flag of Hiroshima Prefecture.svg | flag_size = 100px | image_blank_emblem = Emblem of Hiroshima Prefecture.svg | blank_emblem_size = 80px | blank_emblem_type = Emblem | image_map = Map of Japan with highlight on 34 Hiroshima prefecture.svg | coordinates = | subdivision_type = Country | subdivision_name = {{flag|Japan}} | subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]] | subdivision_name1 = [[Chūgoku region|Chūgoku]] ([[San'yō region|San'yō]]) | subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]] | subdivision_name2 = [[Honshu]] | seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]] | seat = [[Hiroshima]] | parts_type = Subdivisions | parts_style = para | p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 5 | p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 23 | leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]] | leader_name = [[Mika Yokota]] (since November 2025) | area_total_km2 = 8479.63 | area_water_percent = 0.3 | area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|11th]] | population_footnotes = | population_total = 2811410 | population_as_of = June 1, 2019 | population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|12th]] | population_density_km2 = auto | demographics_type2 = GDP | demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}</ref> | demographics2_title1 = Total | demographics2_info1 = [[JP¥]]12,476 billion<br />[[US$]]92.1 billion (2022) | iso_code = JP-34 | website = [http://www.pref.hiroshima.lg.jp pref.hiroshima.lg.jp] | module = {{Infobox place symbols| embedded=yes | country = Japan | bird = [[Red-throated Diver|Red-throated&nbsp;diver]] (''Gavia stellata'') | fish = | flower = | tree = [[Japanese maple]] (''Acer&nbsp;palmatum'') }} | population_blank1 = Aki・[[Bingo dialect|Bingo]] | population_blank1_title = Dialects }} '''ဟီရိုရှီးမားခရိုင်''' (広島県, အသံထွက် - ''ဟိရိုရှိမခန်း'') သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ချူးဂိုခုဒေသ]]တွင်ရှိသည့် ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ လူဦးရေ ၂,၈၁၁,၄၁၀ ဦး (၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁ ရက်နေ့အရ) ရှိပြီး ဧရိယာ ၈၄၇၉ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၃၂၇၄ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ အရှေ့ဘက်တွင် [[အိုခယမခရိုင်]]၊ အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် [[တော့တိုရိခရိုင်]]၊ မြောက်ဘက်တွင် [[ရှိမနဲခရိုင်]]၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် [[ယမဂုချိခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ ဟီရိုရှီးမားခရိုင်သည် [[ဟယောတန်းဂျိမ|ဟယောတန်းဂျိမကျွန်း]]တွင် [[အဲဟိမဲခရိုင်]]နှင့် ၇၄ မီတာ (၂၄၃ ပေ) နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသေးသည်။ [[ဟီရိုရှီးမားမြို့|ဟိရိုရှီးမားမြို့]]သည် ခရိုင်မြို့တော်ဖြစ်ကာ ခရိုင်နှင့် ချူးဂိုခုဒေသတစ်ခုလုံးတွင် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကကျသည့် မြို့များမှာ ဖုခုယမမြို့၊ ခုရဲမြို့၊ ဟိဂရှိဟီရိုရှီးမားမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ ဟီရိုရှီးမားခရိုင်သည် ရှိခိုခုကျွန်းမှစတင်ကာ ဆဲတိုကုန်းတွင်းပင်လယ်တလျောက်တွင် တည်ရှိနေသည်။ ခရိုင်၏ မြောက်ဘက်တွင် ချူးဂိုခုတောင်တန်းများက ကာရံထားသည်။ ဟီရိုရှီးမားခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ယူနက်စကို ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်များရှိသည့် ခရိုင်သုံးခုထဲမှ တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၁၉၄၅ ခုနှစ်တွင် နျူကလီးယားဗုံးကြဲချခံခဲ့ရသည့်အတွက် လူသိများသည်။ ထိုအချိန်ကတည်းက ပြန်လည်တည်ဆောက်မှုများ ဆောင်ရွက်ခဲ့ကာ ခရိုင်သည် ဒေသ၏ အဓိကကျသည့် စက်မှု၊ ပညာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုနေရာ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ==ပထဝီသွင်ပြင်== [[File:Map of Hiroshima Prefecture Ja.svg|thumb|right|ဟီရိုရှီးမားခရိုင်မြေပုံ<br />{{legend0|#D8E|Government Ordinance Designated City}} {{legend0|#EAB|City}} {{legend0|#ED9|Town}}]] [[File:Fukuyama-city photo.jpg|thumb|ဖုခုယမမြို့]] [[File:Onomichi city huukei.jpg|thumb|အိုနိုမိချိမြို့]] [[File:Saijyo-cho.jpg|thumb|ဟိဂရှိဟီရိုရှီးမားမြို့]] [[File:Mihara.jpg|thumb|မိဟရမြို့]] ဟီရိုရှီးမားခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အလယ်တွင် တည်ရှိသည်။ ခရိုင်၏ အစိတ်အပိုင်းအများစုသည် တောင်တန်းများဖြစ်ပြီး ထိုတောင်တန်းများသည် [[ရှိမနဲခရိုင်]]အထိ တည်ရှိနေကြသည်။ မြစ်များသည် ကမ်းခြေအနီးရှိ လွင်ပြင်များကို စိုက်ပျိုးဖြစ်ထွန်းသည့် မြေများ ဖြစ်စေသည်။ ဟီရိုရှီးမားခရိုင်တွင် သေးငယ်သည့် ကျွန်းများစွာ တည်ရှိသည်။ ဟီရိုရှီးမားပင်လယ်အော်သည်လည်း ကုန်းတွင်းပင်လယ်အတွင်း တည်ရှိသည်။ ထို့အတွက်ကြောင့် ဟီရိုရှီးမားခရိုင်၏ ရာသီဥတုသည် အလွန်ပျော့ပြောင်းသည့် ရာသီဥတု ရှိသည်။ ၂၀၁၄ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့အချက်အလက်များအရ ခရိုင်ကုန်းမြေဧရိယာ၏ ၄ ရာခိုင်နှုန်း သဘာဝဥယျာဉ်များ ဖြစ်ကြသည်။ ဤပမာဏသည် ဂျပန်နိုင်ငံ အခြားခရိုင်စီရင်စုများနှင့် နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါက အနည်းဆုံး ဖြစ်သည်။ ၎င်းဥယျာဉ်များတွင် ဆဲဆိုနိုင်းခိုင်းအမျိုးသားဥယျာဉ်၊ ဟိဘ - ဒိုးဂို - တိုင်းရှခုနှင့် နိရှိချူးဂိုခုဆန်းချိအမျိုးသားဥယျာဉ်၊ ခရိုင်အမျိုးသားဥယျာဉ် ၆ ခုတို့ ပါဝင်သည်။<ref>{{cite web |url=http://www.env.go.jp/en/nature/nps/park/doc/files/np_6.pdf |title=General overview of area figures for Natural Parks by prefecture |publisher=[[Ministry of the Environment (Japan)|Ministry of the Environment]] |date=1 April 2014 |access-date=22 February 2015}}</ref> {{Further|ခုနိခနဲမြစ်}} ==မြို့များ== {{See also|ဟီရိုရှီးမားခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက်မြို့များ}} ဟီရိုရှီးမားခရိုင်တွင် မြို့ ၁၄ ခု တည်ရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ - {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Akitakata, Hiroshima.svg|frameless|25x25px]] [[Akitakata, Hiroshima|Akitakata]] |安芸高田市 |538.17 |31,565 |[[File:Akitakata in Hiroshima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Etajima, Hiroshima.svg|frameless|25x25px]] [[Etajima, Hiroshima|Etajima]] |江田島市 |100.97 |24,596 |[[File:Etajima in Hiroshima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Fuchu city, Hiroshima.svg|frameless|25x25px]] [[Fuchū, Hiroshima|Fuchū]] |府中市 |195.71 |43,932 |[[File:Fuchu in Hiroshima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Fukuyama, Hiroshima.svg|frameless|25x25px]] [[Fukuyama, Hiroshima|Fukuyama]] |福山市 |518.14 |468,812 |[[File:Fukuyama in Hiroshima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Hatsukaichi.svg|frameless|25x25px]] [[Hatsukaichi]] |廿日市市 |489.36 |117,106 |[[File:Hatsukaichi in Hiroshima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Higashihiroshima, Hiroshima.svg|frameless|25x25px]] [[Higashihiroshima]] |東広島市 |635.32 |185,418 |[[File:Higashihiroshima in Hiroshima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Hiroshima, Hiroshima.svg|frameless|25x25px]] [[Hiroshima]] (capital) |広島市 |906.68 |1,199,391 |[[File:Hiroshima in Hiroshima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Kure, Hiroshima.svg|frameless|25x25px]] [[Kure, Hiroshima|Kure]] |呉市 |352.8 |228,030 |[[File:Kure in Hiroshima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Mihara, Hiroshima.svg|frameless|25x25px]] [[Mihara, Hiroshima|Mihara]] |三原市 |471.03 |97,324 |[[File:Mihara in Hiroshima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Miyoshi, Hiroshima.svg|frameless|25x25px]] [[Miyoshi, Hiroshima|Miyoshi]] |三次市 |778.19 |53,616 |[[File:Miyoshi in Hiroshima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Onomichi, Hiroshima.svg|frameless|25x25px]] [[Onomichi]] |尾道市 |284.85 |141,811 |[[File:Onomichi in Hiroshima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Otake, Hiroshima.svg|frameless|25x25px]] [[Ōtake, Hiroshima|Ōtake]] |大竹市 |78.57 |27,684 |[[File:Otake in Hiroshima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Shōbara, Hiroshima.svg|frameless|25x25px]] [[Shōbara, Hiroshima|Shōbara]] |庄原市 |1,246.6 |35,870 |[[File:Shobara in Hiroshima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Takehara, Hiroshima.svg|frameless|25x25px]] [[Takehara, Hiroshima|Takehara]] |竹原市 |118.3 |26,035 |[[File:Takehara in Hiroshima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |} ==မြို့ငယ်များ== ဟီရိုရှီးမားခရိုင်ရှိ ဒေသများတွင် အောက်ပါမြို့ငယ်များလည်း တည်ရှိသည်။ {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |ဒေသ ! rowspan="2" |အမျိုးအစား ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Akiōta, Hiroshima.svg|frameless|25x25px]] [[Akiōta, Hiroshima|Akiōta]] |安芸太田町 |342.25 |6,585 |[[Yamagata District, Hiroshima|Yamagata District]] | rowspan="9" |Town |[[File:Akiota in Hiroshima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Fuchū Town, Hiroshima.svg|frameless|25x25px]] [[Fuchū, Hiroshima (town)|Fuchū]] |府中町 |10.45 |52,056 |[[Aki District, Hiroshima|Aki District]] |[[File:Fuchu town in Hiroshima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Jinsekikogen, Hiroshima (Blue).svg|frameless|25x25px]] [[Jinsekikōgen, Hiroshima|Jinsekikōgen]] |神石高原町 |381.81 |9,427 |[[Jinseki District, Hiroshima|Jinseki District]] |[[File:Jinsekikogen in Hiroshima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Kaita, Hiroshima.svg|frameless|25x25px]] [[Kaita, Hiroshima|Kaita]] |海田町 |13.81 |29,082 |[[Aki District, Hiroshima|Aki District]] |[[File:Kaita in Hiroshima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Kitashiroshima, Hiroshima.svg|frameless|25x25px]] [[Kitahiroshima, Hiroshima|Kitahiroshima]] |北広島町 |645.86 |19,115 |[[Yamagata District, Hiroshima|Yamagata District]] |[[File:Kitahiroshima in Hiroshima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Kumano, Hiroshima.svg|frameless|25x25px]] [[Kumano, Hiroshima|Kumano]] |熊野町 |33.62 |24,000 |[[Aki District, Hiroshima|Aki District]] |[[File:Kumano in Hiroshima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Osakikamijima, Hiroshima.svg|frameless|25x25px]] [[Ōsakikamijima, Hiroshima|Ōsakikamijima]] |大崎上島町 |43.24 |7,801 |[[Toyota District, Hiroshima|Toyota District]] |[[File:Osakikamijima in Hiroshima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Saka, Hiroshima.svg|frameless|25x25px]] [[Saka, Hiroshima|Saka]] |坂町 |15.64 |13,265 |[[Aki District, Hiroshima|Aki District]] |[[File:Saka in Hiroshima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Sera Hiroshima.svg|frameless|25x25px]] [[Sera, Hiroshima|Sera]] |世羅町 |278.29 |19,213 |[[Sera District, Hiroshima|Sera District]] |[[File:Sera in Hiroshima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |} ===ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ=== {{main|ဟီရိုရှီးမားခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}} ==စီးပွားရေး== ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]] pp8x0nrmrizbutl6h6sqdnojfiugd9f 0 291190 1051372 2026-09-03T12:19:14Z နေနီဝန်း 89694 [[ရှမ်းပြည် လူမျိုးပေါင်းစုံ လွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့]] စာမျက်နှာကို [[ရှမ်းပြည် လူမျိုးပေါင်းစုံ ပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့]] သို့ နေနီဝန်းက ရွှေ့ခဲ့သည်: စာလုံးပေါင်းအမှား: အမည်မှန်မှာ "ပြည်သူ့" ပါပါတယ်ခင်ဗျာ။ 1051372 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ရှမ်းပြည် လူမျိုးပေါင်းစုံ ပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့]] r6avajbms7xnsttuqx85hi305sb431a 3 291191 1051377 2026-09-03T12:44:01Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1051377 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &#126;2026-47689-05 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၄၄၊ ၃ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၆ (UTC) curjjb0cvpoicer6psjicp64w6pv56f 3 291192 1051378 2026-09-03T12:44:11Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1051378 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &#126;2026-47684-55 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၄၄၊ ၃ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၆ (UTC) jhn0i6dmztovy7hiy23ni2qgqxzl29x 3 291193 1051385 2026-09-03T13:44:19Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1051385 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &#126;2026-47805-20 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၃:၄၄၊ ၃ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၆ (UTC) 82sii542d1oazt0jx3wy02lqbtzkq1d 0 291194 1051392 2026-09-03T16:30:19Z UNI279 134730 "[[:en:Special:Redirect/revision/1368570489|PGC 41051]]" စာမျက်နှာကို ဘာသာပြန်ရင်း ဖန်တီးခဲ့သည် 1051392 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>{{Rough translation|en}}{{Copy edit}}{{Infobox galaxy|name=PGC 41051|image=PGC 41051 DSS2.png|image_size=250px|caption=|alt=|epoch=J2000.0|pronounce=|constellation name=[[Canes Venatici]]|ra={{RA|12|28}}|dec={{DEC|+31|28}}|z=|h_radial_v=|gal_v=|dist_pc=|dist_ly=|group_cluster=|type=[[Spiral Galaxy]]|mass=|mass_light_ratio=|size=|stars=|appmag_v=|appmag_b=16.50|absmag_v=|size_v=1.1 × 0.1 arcminute|notes=|names=[[Principal Galaxies Catalogue|PGC]] 41051, [[Uppsala General Catalogue|UGC]] 7604|references=<ref>{{cite web |url=https://in-the-sky.org/data/object.php?amp=1&id=UGC_7604 |title=UGC 7604 (Galaxy)|access-date=2025-10-31}}</ref>}}'''PGC 41051'''<ref>{{Cite web |title="HYPERLEDA. I. Identification and designation of galaxies", G. Paturel et al., 2003 |url=https://cdsarc.cds.unistra.fr/viz-bin/cat/VII/237 |access-date=2025-04-24}}</ref> ၊ '''UGC 7604'''<ref>{{Cite web |title="Uppsala General Catalogue of Galaxies", P. Nilson, 1973. |url=https://cdsarc.u-strasbg.fr/viz-bin/Cat?VII/26D |access-date=2025-04-24}}</ref> အဖြစ်လည်း စာရင်းပြုစုထားပြီး မြောက်ဘက်ကောင်းကင် ရှိ [[ကိန်း ဗီနိုက်တီစိုင်|Canes Venatici]] ကြယ်စုတန်းတွင် တည်ရှိသော မှိန် [[ခရုပတ်ပုံစံ ဂလက်ဆီ|ဖျော့သော ခရုပတ်ပုံစံ ဂယ်လက်ဆီ]] တစ်ခုဖြစ်သည်။ <ref name=":0">{{Cite web |title=UGC 7604 |url=https://www.czsky.eu/deepskyobject/UGC7604/catalogue_data |access-date=2025-12-17 |website=www.czsky.eu}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web |last=Ford |first=Dominic |title=UGC 7604 (Galaxy) |url=https://in-the-sky.org//data/object.php?id=UGC_7604 |access-date=2025-12-17 |website=In-The-Sky.org |language=en}}</ref> ၎င်းကို [[Uppsala General Catalogue]] (UGC) နှင့် [[Principal Galaxies Catalogue|Principal Galaxy Catalogue]] (PGC) အပါအဝင် အဓိက နက္ခတ္တဗေဒကတ်တလောက်များတွင် စာရင်းပြုစုထားပြီး၊ ၎င်းတို့သည် အနေအထားနှင့် မော်ဖိုလောဂျီ ဂယ်လက်ဆီဒေတာအတွက် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့်အသုံးပြုသည့် ပရော်ဖက်ရှင်နယ်ကိုးကားချက်များဖြစ်သည်။ <ref name=":0" /> == ကိုးကား == {{Reflist}} == ပြင်ပလင့်ခ်များ == * Canes Venatici ရှိ အဓိက ဂယ်လက်ဆီကတ်တလောက် - In-The-Sky.org: https://in-the-sky.org/data/catalogue.php?cat=PGC&const=14 * Deep⋆Sky Corner - Canes Venatici / Principal Galaxys Catalogue (PGC): https://www.deepskycorner.ch/catalogs.en.php?const=CVn&cat=PGC [[ကဏ္ဍ:ဂလက်ဆီများ]] [[ကဏ္ဍ:ကိန်း ဗီနိုက်တီစိုင်]] [[ကဏ္ဍ:ခရုပတ်ပုံစံ ဂလက်ဆီများ]] kjeou1l57t6cer3wg0oh78oydql7tmx 3 291195 1051398 2026-09-03T21:45:17Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1051398 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &#126;2026-47430-48 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၂၁:၄၅၊ ၃ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၆ (UTC) 0oinniep8agzklfolhkthvj8toierp3 1 291196 1051400 2026-09-04T00:28:14Z Saimawnkham 7497 /* လွိုင်လန်းတောင် မှ လွိုင်လိန်းတောင် သို့ အမည်ပြောင်းလိုခြင်း */ အပိုင်းသစ် 1051400 wikitext text/x-wiki == လွိုင်လန်းတောင် မှ လွိုင်လိန်းတောင် သို့ အမည်ပြောင်းလိုခြင်း == မင်္ဂလာပါခင်ဗျ။ ယခုလွိုင်လန်းတောင် အမည်ဟာ လွဲမှားနေပါသောကြောင့် အမည်မှန်ဖြစ်သော လွိုင်လိန်းတောင် သို့ ပြောင်းလဲပေးပါရန် ဆွေးနွေးတင်ပြပါတယ်။ [[အသုံးပြုသူ:Saimawnkham|Saimawnkham]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Saimawnkham|ဆွေးနွေး]]) ၀၀:၂၈၊ ၄ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၆ (UTC) rpwgaqnqfa4ze4f06nhybjgyl29xqbt 1051402 1051400 2026-09-04T00:33:48Z Saimawnkham 7497 /* လွိုင်လန်းတောင် မှ လွိုင်လိန်းတောင် သို့ အမည်ပြောင်းလိုခြင်း */ 1051402 wikitext text/x-wiki == လွိုင်လန်းတောင် မှ လွိုင်လိန်း သို့ အမည်ပြောင်းလိုခြင်း == မင်္ဂလာပါခင်ဗျ။ ယခုလွိုင်လန်းတောင် အမည်ဟာ လွဲမှားနေပါသောကြောင့် အမည်မှန်ဖြစ်သော လွိုင်လိန်း သို့ ပြောင်းလဲပေးပါရန် ဆွေးနွေးတင်ပြပါတယ်။ လွိုင်လိန်း ဟုသာ ပြောင်းလဲပေးပါက ပိုအဆင်ပြေပါမည်။ လွိုင် ၏အဓိပ္ပာယ်မှာ တောင်ဖြစ်နေပြီးသောကြောင့် တောင်ကို ချန်လှပ်ခဲ့နိုင်ပါက ပိုမိုသင့်တော်မည်ဟု ယူဆပါသည်။[[အသုံးပြုသူ:Saimawnkham|Saimawnkham]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Saimawnkham|ဆွေးနွေး]]) ၀၀:၂၈၊ ၄ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၆ (UTC) dkjaojk1yo3oxq7k2pkl7wytqgvdxwi 1051411 1051402 2026-09-04T06:27:15Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* လွိုင်လန်းတောင် မှ လွိုင်လိန်း သို့ အမည်ပြောင်းလိုခြင်း */ 1051411 wikitext text/x-wiki == လွိုင်လန်းတောင် မှ လွိုင်လိန်း သို့ အမည်ပြောင်းလိုခြင်း == မင်္ဂလာပါခင်ဗျ။ ယခုလွိုင်လန်းတောင် အမည်ဟာ လွဲမှားနေပါသောကြောင့် အမည်မှန်ဖြစ်သော လွိုင်လိန်း သို့ ပြောင်းလဲပေးပါရန် ဆွေးနွေးတင်ပြပါတယ်။ လွိုင်လိန်း ဟုသာ ပြောင်းလဲပေးပါက ပိုအဆင်ပြေပါမည်။ လွိုင် ၏အဓိပ္ပာယ်မှာ တောင်ဖြစ်နေပြီးသောကြောင့် တောင်ကို ချန်လှပ်ခဲ့နိုင်ပါက ပိုမိုသင့်တော်မည်ဟု ယူဆပါသည်။[[အသုံးပြုသူ:Saimawnkham|Saimawnkham]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Saimawnkham|ဆွေးနွေး]]) ၀၀:၂၈၊ ၄ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၆ (UTC) :ရှမ်းဘာသာစကားနဲ့ဆို "လွိုင်လန်း/ လွိုင်လိန်း" လို့ ဆိုရုံနဲ့ အဓိပ္ပါယ်ပြည့်စုံပေမယ့် မြန်မာဘာသာစကားနဲ့ဆို နားလည်ရခက်မယ်လို့ ထင်ပါတယ်။ ဥပမာအနေနဲ့ Search Box မှာ ရှာလိုက်လို့ "လွိုင်လန်း/ လွိုင်လိန်း" လို့ ခေါင်းစဉ် ပြပေးရုံနဲ့ လူအကြောင်းလား၊ နေရာလား၊ ချောင်းလား၊ မြစ်လား မြန်မာစာပဲ တတ်တဲ့သူတွေအနေနဲ့ မသိနိုင်ပါဘူး။ ကျွန်တော်ကတော့ အဆုံးမှာ "တောင်" လို့ ထည့်တာ ပိုသင့်တော်မယ်လို့ ထင်ပါတယ်။ ပြီးကျတော့ မြန်မာစာ တစ်ခုပဲတတ်တဲ့သူတော်တော်များများလဲ ကျွန်တော့်လိုပဲ ဖြစ်မယ်ထင်ပါတယ်။[[အသုံးပြုသူ:ခင်မောင်မောင်လွင်|ခင်မောင်မောင်လွင်]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:ခင်မောင်မောင်လွင်|ဆွေးနွေး]]) ၀၆:၂၆၊ ၄ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၆ (UTC) jif3zxyfnp2vo5zgtcd2s4l4q6ft0md 2 291197 1051403 2026-09-04T02:22:36Z SaiOneEditor88 147771 "{{Infobox person|name=ဆရာစိုင်းဝမ်း|native_name=Sai One|occupation=အကြားအမြင်ဆိုင်ရာ ဟောပြောတင်ဆက်သူ၊ ဗေဒင်နှင့် Tarot အကြောင်းအရာတင်ဆက်သူ}}'''ဆရာစိုင်းဝမ်း''' (အ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1051403 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=ဆရာစိုင်းဝမ်း|native_name=Sai One|occupation=အကြားအမြင်ဆိုင်ရာ ဟောပြောတင်ဆက်သူ၊ ဗေဒင်နှင့် Tarot အကြောင်းအရာတင်ဆက်သူ}}'''ဆရာစိုင်းဝမ်း''' (အင်္ဂလိပ်: '''Sai One''') သည် အကြားအမြင်၊ ဗေဒင်နှင့် Tarot ဆိုင်ရာ အကြောင်းအရာများကို ဟောပြောတင်ဆက်သူတစ်ဦးဖြစ်သည်။ အွန်လိုင်းလူမှုကွန်ရက်များမှတစ်ဆင့် အကြားအမြင်နှင့် ကံကြမ္မာဆိုင်ရာ အကြောင်းအရာများကို တင်ဆက်ခဲ့ပြီး မြန်မာအွန်လိုင်းမီဒီယာများ၏ အင်တာဗျူးနှင့် တင်ဆက်မှုများတွင်လည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။<ref name="BurmaViral2025">{{cite web |date=30 March 2025 |title=ဆရာစိုင်းဝမ်းရဲ့ အကြားအမြင်ကို ဆဲတဲ့သူတွေရှိကြပါတယ် |url=https://www.youtube.com/watch?v=f_i82ssE39s |access-date=4 September 2026 |website=YouTube |publisher=Burma Viral}}</ref> == လုပ်ငန်း == ဆရာစိုင်းဝမ်းသည် အကြားအမြင်၊ ဗေဒင်၊ Tarot နှင့် ကံကြမ္မာဆိုင်ရာ အကြောင်းအရာများကို အွန်လိုင်းပလက်ဖောင်းများမှတစ်ဆင့် တင်ဆက်ခဲ့သည်။ ၎င်း၏ ဟောပြောတင်ဆက်မှုနှင့် အကြားအမြင်ဆိုင်ရာ အကြောင်းအရာများကို မြန်မာအွန်လိုင်းမီဒီယာများက အင်တာဗျူးနှင့် ဗီဒီယိုတင်ဆက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။<ref name="BurmaViral2025" /> == မီဒီယာတွင် ပါဝင်မှု == ၂၀၂၅ ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ ရက်နေ့တွင် '''Burma Viral''' က ''ဆရာစိုင်းဝမ်းရဲ့ အကြားအမြင်ကို ဆဲတဲ့သူတွေရှိကြပါတယ်'' ဟူသော ခေါင်းစဉ်ဖြင့် ဆရာစိုင်းဝမ်းနှင့်ပတ်သက်သော ဗီဒီယိုတင်ဆက်မှုတစ်ခုကို ထုတ်လွှင့်ခဲ့သည်။<ref name="BurmaViral2025" /> '''Cele Time News''' ကလည်း ဆရာစိုင်းဝမ်းနှင့် အကြားအမြင်ဆိုင်ရာ အကြောင်းအရာများကို မေးမြန်းတင်ဆက်သည့် မီဒီယာအကြောင်းအရာတစ်ခု ထုတ်လွှင့်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web |title=Sai One, a psychic who has already cured the disease of broken heart |url=https://m.facebook.com/celetimenews.official/videos/277166408247280/ |access-date=4 September 2026 |website=Facebook |publisher=Cele Time News}}</ref> ၂၀၂၅ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၇ ရက်နေ့တွင် '''BBL Channel''' ကလည်း ဆရာစိုင်းဝမ်း၏ ဟောပြောချက်များနှင့် ဆက်စပ်သော ဗီဒီယိုတင်ဆက်မှုတစ်ခု ထုတ်လွှင့်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web |date=7 November 2025 |title=ဆရာစိုင်းဝမ်းပြောခဲ့သလို လူလျှော့ပွဲ စနေပီလား? |url=https://www.youtube.com/watch?v=drKLp77JeFg |access-date=4 September 2026 |website=YouTube |publisher=BBL Channel}}</ref> == တင်ဆက်သည့်အကြောင်းအရာများ == ဆရာစိုင်းဝမ်း၏ အွန်လိုင်းတင်ဆက်မှုများတွင် အကြားအမြင်၊ ဗေဒင်၊ Tarot၊ ကံကြမ္မာနှင့် ဝိညာဉ်ရေးရာဆိုင်ရာ အကြောင်းအရာများ ပါဝင်သည်။ == ကိုးကားချက်များ == {{Reflist}} == ပြင်ပလင့်ခ်များ == * [https://www.youtube.com/watch?v=f_i82ssE39s Burma Viral တွင် ဆရာစိုင်းဝမ်းနှင့်ပတ်သက်သော တင်ဆက်မှု] * [https://m.facebook.com/celetimenews.official/videos/277166408247280/ Cele Time News တွင် ဆရာစိုင်းဝမ်းနှင့်ပတ်သက်သော တင်ဆက်မှု] 6dgk9axyt3w6xsooroszapkezn9sjca 1051441 1051403 2026-09-04T11:32:33Z Zawzawaungthwin 100038 {{autobiography}} {{notability|person}} 1051441 wikitext text/x-wiki {{autobiography}} {{notability|person}} {{Infobox person|name=ဆရာစိုင်းဝမ်း|native_name=Sai One|occupation=အကြားအမြင်ဆိုင်ရာ ဟောပြောတင်ဆက်သူ၊ ဗေဒင်နှင့် Tarot အကြောင်းအရာတင်ဆက်သူ}}'''ဆရာစိုင်းဝမ်း''' (အင်္ဂလိပ်: '''Sai One''') သည် အကြားအမြင်၊ ဗေဒင်နှင့် Tarot ဆိုင်ရာ အကြောင်းအရာများကို ဟောပြောတင်ဆက်သူတစ်ဦးဖြစ်သည်။ အွန်လိုင်းလူမှုကွန်ရက်များမှတစ်ဆင့် အကြားအမြင်နှင့် ကံကြမ္မာဆိုင်ရာ အကြောင်းအရာများကို တင်ဆက်ခဲ့ပြီး မြန်မာအွန်လိုင်းမီဒီယာများ၏ အင်တာဗျူးနှင့် တင်ဆက်မှုများတွင်လည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။<ref name="BurmaViral2025">{{cite web |date=30 March 2025 |title=ဆရာစိုင်းဝမ်းရဲ့ အကြားအမြင်ကို ဆဲတဲ့သူတွေရှိကြပါတယ် |url=https://www.youtube.com/watch?v=f_i82ssE39s |access-date=4 September 2026 |website=YouTube |publisher=Burma Viral}}</ref> == လုပ်ငန်း == ဆရာစိုင်းဝမ်းသည် အကြားအမြင်၊ ဗေဒင်၊ Tarot နှင့် ကံကြမ္မာဆိုင်ရာ အကြောင်းအရာများကို အွန်လိုင်းပလက်ဖောင်းများမှတစ်ဆင့် တင်ဆက်ခဲ့သည်။ ၎င်း၏ ဟောပြောတင်ဆက်မှုနှင့် အကြားအမြင်ဆိုင်ရာ အကြောင်းအရာများကို မြန်မာအွန်လိုင်းမီဒီယာများက အင်တာဗျူးနှင့် ဗီဒီယိုတင်ဆက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။<ref name="BurmaViral2025" /> == မီဒီယာတွင် ပါဝင်မှု == ၂၀၂၅ ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ ရက်နေ့တွင် '''Burma Viral''' က ''ဆရာစိုင်းဝမ်းရဲ့ အကြားအမြင်ကို ဆဲတဲ့သူတွေရှိကြပါတယ်'' ဟူသော ခေါင်းစဉ်ဖြင့် ဆရာစိုင်းဝမ်းနှင့်ပတ်သက်သော ဗီဒီယိုတင်ဆက်မှုတစ်ခုကို ထုတ်လွှင့်ခဲ့သည်။<ref name="BurmaViral2025" /> '''Cele Time News''' ကလည်း ဆရာစိုင်းဝမ်းနှင့် အကြားအမြင်ဆိုင်ရာ အကြောင်းအရာများကို မေးမြန်းတင်ဆက်သည့် မီဒီယာအကြောင်းအရာတစ်ခု ထုတ်လွှင့်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web |title=Sai One, a psychic who has already cured the disease of broken heart |url=https://m.facebook.com/celetimenews.official/videos/277166408247280/ |access-date=4 September 2026 |website=Facebook |publisher=Cele Time News}}</ref> ၂၀၂၅ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၇ ရက်နေ့တွင် '''BBL Channel''' ကလည်း ဆရာစိုင်းဝမ်း၏ ဟောပြောချက်များနှင့် ဆက်စပ်သော ဗီဒီယိုတင်ဆက်မှုတစ်ခု ထုတ်လွှင့်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web |date=7 November 2025 |title=ဆရာစိုင်းဝမ်းပြောခဲ့သလို လူလျှော့ပွဲ စနေပီလား? |url=https://www.youtube.com/watch?v=drKLp77JeFg |access-date=4 September 2026 |website=YouTube |publisher=BBL Channel}}</ref> == တင်ဆက်သည့်အကြောင်းအရာများ == ဆရာစိုင်းဝမ်း၏ အွန်လိုင်းတင်ဆက်မှုများတွင် အကြားအမြင်၊ ဗေဒင်၊ Tarot၊ ကံကြမ္မာနှင့် ဝိညာဉ်ရေးရာဆိုင်ရာ အကြောင်းအရာများ ပါဝင်သည်။ == ကိုးကားချက်များ == {{Reflist}} == ပြင်ပလင့်ခ်များ == * [https://www.youtube.com/watch?v=f_i82ssE39s Burma Viral တွင် ဆရာစိုင်းဝမ်းနှင့်ပတ်သက်သော တင်ဆက်မှု] * [https://m.facebook.com/celetimenews.official/videos/277166408247280/ Cele Time News တွင် ဆရာစိုင်းဝမ်းနှင့်ပတ်သက်သော တင်ဆက်မှု] ew2i6vqbmyjqsr4h709oey6azxzmo84 3 291198 1051404 2026-09-04T03:45:50Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1051404 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် SaiOneEditor88 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၃:၄၅၊ ၄ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၆ (UTC) essczl109890era52rqm59sk9b2vr3g 0 291199 1051413 2026-09-04T06:33:52Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "'''အ.လ.က (ခွဲ) အမှတ် (၆) မင်းတဲ''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဒိုက်ဦးမြို့နယ်]]၊ [[ဒိုက်ဦးမြို့]]၊ အမှတ် ၉၆) မင်းတဲရပ်ကွက် ရှိ အခြေခံပညာ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1051413 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က (ခွဲ) အမှတ် (၆) မင်းတဲ''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဒိုက်ဦးမြို့နယ်]]၊ [[ဒိုက်ဦးမြို့]]၊ အမှတ် ၉၆) မင်းတဲရပ်ကွက် ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၈ ခုနှစ်၊ မတ်လတွင် ကျောင်းသား ၅၄၄ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/daik-u-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဒိုက်ဦးမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} n5smpumxzpkwjh0yg5pcp8rvh2lzijw 0 291200 1051414 2026-09-04T06:35:56Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "'''အ.လ.က (ခွဲ) ဘုရားငုတ္တို''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဒိုက်ဦးမြို့နယ်]]၊ [[ဘုရားငုတ္တိုရွာ၊ ဒိုက်ဦးမြို့နယ်|ဘုရားငုတ္တိုရွာ]]ရှ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1051414 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က (ခွဲ) ဘုရားငုတ္တို''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဒိုက်ဦးမြို့နယ်]]၊ [[ဘုရားငုတ္တိုရွာ၊ ဒိုက်ဦးမြို့နယ်|ဘုရားငုတ္တိုရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၈ ခုနှစ်၊ မတ်လတွင် ကျောင်းသား ၂၄၀ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/daik-u-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|17.767524197118675| 96.57827266749047|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[ကဏ္ဍ:ဒိုက်ဦးမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} hiac4g4vvzyq7iqy42k2f3ku94dudyp 0 291201 1051415 2026-09-04T06:37:29Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "'''အ.လ.က (ခွဲ) နတ်စင်ကုန်း''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဒိုက်ဦးမြို့နယ်]]၊ [[နတ်စဉ်ကုန်းရွာ၊ ဒိုက်ဦးမြို့နယ်|နတ်စင်ကုန်းရွာ]]ရှိ အ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1051415 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က (ခွဲ) နတ်စင်ကုန်း''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဒိုက်ဦးမြို့နယ်]]၊ [[နတ်စဉ်ကုန်းရွာ၊ ဒိုက်ဦးမြို့နယ်|နတ်စင်ကုန်းရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၈ ခုနှစ်၊ မတ်လတွင် ကျောင်းသား ၂၁၂ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/daik-u-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|17.800976436495194| 96.59440492696172|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[ကဏ္ဍ:ဒိုက်ဦးမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} 8ek0m0rvfobkpqhoefkre9b2a6jpisg 0 291202 1051416 2026-09-04T06:38:41Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "'''အ.လ.က (ခွဲ) ပွဲတမော့''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဒိုက်ဦးမြို့နယ်]]၊ [[ပွဲတမောရွာ၊ ဒိုက်ဦးမြို့နယ်|ပွဲတမောရွာ]] ရှိ အခြေခံပညာအလယ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1051416 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က (ခွဲ) ပွဲတမော့''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဒိုက်ဦးမြို့နယ်]]၊ [[ပွဲတမောရွာ၊ ဒိုက်ဦးမြို့နယ်|ပွဲတမောရွာ]] ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၈ ခုနှစ်၊ မတ်လတွင် ကျောင်းသား ၂၂၁ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/daik-u-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဒိုက်ဦးမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} fbgyskpqgxnarbptpap1vtwe1k55gym 0 291203 1051418 2026-09-04T06:39:19Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[အ.လ.က (ခွဲ) ကံကလေး]] စာမျက်နှာကို [[အ.လ.က (ခွဲ) ကံကလေး (ကျောက်တံခါးမြို့နယ်)]] သို့ ခင်မောင်မောင်လွင်က ရွှေ့ခဲ့သည် 1051418 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[အ.လ.က (ခွဲ) ကံကလေး (ကျောက်တံခါးမြို့နယ်)]] a1s2nvik20fl916cqgimazazyznuoal 1051419 1051418 2026-09-04T06:40:51Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[အ.လ.က (ခွဲ) ကံကလေး (ကျောက်တံခါးမြို့နယ်)]] သို့ ပြန်ညွှန်းကို ဖယ်ရှားခဲ့သည် 1051419 wikitext text/x-wiki {{သံတူကြောင်းကွဲ}} မြန်မာနိုင်ငံတွင် '''အ.လ.က (ခွဲ) ကံကလေး'''အမည်ဖြင့် အောက်ပါအခြေခံပညာစာသင်ကျောင်းများ တည်ရှိသည်။ *[[အ.လ.က (ခွဲ) ကံကလေး (ကျောက်တံခါးမြို့နယ်)]] *[[အ.လ.က (ခွဲ) ကံကလေး (ဒိုက်ဦးမြို့နယ်)]] k0hbvm0lc9wkqrnpm3fhhbp4pqloykf 0 291204 1051420 2026-09-04T06:43:04Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "'''အ.လ.က (ခွဲ) ကံကလေး''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဒိုက်ဦးမြို့နယ်]]၊ [[ကံကလေးရွာ၊ ဒိုက်ဦးမြို့နယ်|ကံကလေးရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1051420 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က (ခွဲ) ကံကလေး''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဒိုက်ဦးမြို့နယ်]]၊ [[ကံကလေးရွာ၊ ဒိုက်ဦးမြို့နယ်|ကံကလေးရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၈ ခုနှစ်၊ မတ်လတွင် ကျောင်းသား ၁၆၄ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/daik-u-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|17.752175964742296| 96.55064455566459|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[ကဏ္ဍ:ဒိုက်ဦးမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} 4nq879la36aidxk2n08k1sz5o5k4wpd 0 291205 1051421 2026-09-04T06:44:03Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "'''အ.လ.က (ခွဲ) ဒရယ်မီး''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဒိုက်ဦးမြို့နယ်]]၊ [[ဒရယ်မီးရွာ၊ ဒိုက်ဦးမြို့နယ်|ဒရယ်မီးရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ်..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1051421 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က (ခွဲ) ဒရယ်မီး''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဒိုက်ဦးမြို့နယ်]]၊ [[ဒရယ်မီးရွာ၊ ဒိုက်ဦးမြို့နယ်|ဒရယ်မီးရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၈ ခုနှစ်၊ မတ်လတွင် ကျောင်းသား ၄၇၁ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/daik-u-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဒိုက်ဦးမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} o0bao6dcqxsfjx05nf8tf8t20a26zbw 0 291206 1051422 2026-09-04T06:45:37Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "'''အ.လ.က (ခွဲ) မြို့အရှေ့''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဒိုက်ဦးမြို့နယ်]]၊ [[ဒိုက်ဦးမြို့]]၊ ဝါဆိုရပ်ကွက်ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1051422 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က (ခွဲ) မြို့အရှေ့''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဒိုက်ဦးမြို့နယ်]]၊ [[ဒိုက်ဦးမြို့]]၊ ဝါဆိုရပ်ကွက်ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၈ ခုနှစ်၊ မတ်လတွင် ကျောင်းသား ၄၆၃ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/daik-u-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဒိုက်ဦးမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} 6cjc0v0m5f7jv618c7pjd147y7y1bnm 0 291207 1051423 2026-09-04T06:47:48Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "'''အ.လ.က (ခွဲ) အမှတ် (၁) အောင်ချမ်းသာ''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဒိုက်ဦးမြို့နယ်]]၊ [[ဒိုက်ဦးမြို့]]၊ အမှတ် (၁) အောင်ချမ်းသာရပ်ကွက်ရ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1051423 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က (ခွဲ) အမှတ် (၁) အောင်ချမ်းသာ''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဒိုက်ဦးမြို့နယ်]]၊ [[ဒိုက်ဦးမြို့]]၊ အမှတ် (၁) အောင်ချမ်းသာရပ်ကွက်ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၈ ခုနှစ်၊ မတ်လတွင် ကျောင်းသား ၂၆၂ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/daik-u-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဒိုက်ဦးမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} eqarsr9nxf6r17djd2dnqu7p6mfmx1c 0 291208 1051424 2026-09-04T06:48:52Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "'''အ.လ.က (ခွဲ) ဖအောင်ဝဲရွာလယ်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဒိုက်ဦးမြို့နယ်]]၊ [[ဒိုက်ဦးမြို့]]၊ ဖအောင်ဝဲရွာလယ်ရပ်ကွက်ရှိ အခြေခံပညာ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1051424 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က (ခွဲ) ဖအောင်ဝဲရွာလယ်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဒိုက်ဦးမြို့နယ်]]၊ [[ဒိုက်ဦးမြို့]]၊ ဖအောင်ဝဲရွာလယ်ရပ်ကွက်ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၈ ခုနှစ်၊ မတ်လတွင် ကျောင်းသား ၄၁၃ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/daik-u-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဒိုက်ဦးမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} ldb7pek86n4xmmjnqviva19x8a357ja 0 291209 1051425 2026-09-04T06:51:15Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "'''အ.လ.က (ခွဲ) ဖအောင်ဝဲရွာမ''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဒိုက်ဦးမြို့နယ်]]၊ [[ဒိုက်ဦးမြို့]]၊ ဖအောင်ဝဲရွာမရပ်ကွက်ရှိ အခြေခံပညာအလယ်..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1051425 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က (ခွဲ) ဖအောင်ဝဲရွာမ''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဒိုက်ဦးမြို့နယ်]]၊ [[ဒိုက်ဦးမြို့]]၊ ဖအောင်ဝဲရွာမရပ်ကွက်ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၈ ခုနှစ်၊ မတ်လတွင် ကျောင်းသား ၄၅၅ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/daik-u-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဒိုက်ဦးမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} c8xojriqfgy1k3v9ihmr7vofutsofd1 0 291210 1051426 2026-09-04T06:53:15Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "'''အ.လ.က (ခွဲ) ရှမ်းစု''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဒိုက်ဦးမြို့နယ်]]၊ [[ရှမ်းစုရွာ၊ ဒိုက်ဦးမြို့နယ်|ရှမ်းစုရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ်..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1051426 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က (ခွဲ) ရှမ်းစု''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဒိုက်ဦးမြို့နယ်]]၊ [[ရှမ်းစုရွာ၊ ဒိုက်ဦးမြို့နယ်|ရှမ်းစုရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၈ ခုနှစ်၊ မတ်လတွင် ကျောင်းသား ၄၁၈ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/daik-u-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|17.74497158981832| 96.6244050707364|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[ကဏ္ဍ:ဒိုက်ဦးမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} 91jzxkzzpoe37lpafk9mauvkhuh212z 0 291211 1051427 2026-09-04T06:55:01Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "'''အ.လ.က (ခွဲ) ကတုတ်ရွာမ''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဒိုက်ဦးမြို့နယ်]]၊ [[ကတုတ်ရွာမရွာ၊ ဒိုက်ဦးမြို့နယ်|ကတုတ်ရွာမရွာ]]ရှိ အခြေခံပ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1051427 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က (ခွဲ) ကတုတ်ရွာမ''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဒိုက်ဦးမြို့နယ်]]၊ [[ကတုတ်ရွာမရွာ၊ ဒိုက်ဦးမြို့နယ်|ကတုတ်ရွာမရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၈ ခုနှစ်၊ မတ်လတွင် ကျောင်းသား ၅၀၂ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/daik-u-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|17.690615051722073| 96.58679658394706|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[ကဏ္ဍ:ဒိုက်ဦးမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} 49eognwl2vqt6e2w6osw2sdwfm4su58 1 291212 1051433 2026-09-04T07:23:01Z ~2026-47960-83 147778 /* ပြည်နယ်တပ်အခြေအနေ */ အပိုင်းသစ် 1051433 wikitext text/x-wiki == ပြည်နယ်တပ်အခြေအနေ == စစ်ဖြစ်ပွားပြီးဖယ်ဒရယ်ပုံစံသွားခဲ့တာလာ ပြည်‌ောင်စုအနေနဲ့အာဏာကို ၁၀၀ရာခိုင်နှုန်းထိန်းချူပ်ခဲ့တာလာ [[အထူး:ဆောင်ရွက်ချက်များ/~2026-47960-83|~2026-47960-83]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-47960-83|talk]]) ၀၇:၂၃၊ ၄ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၆ (UTC) 1ndyuajydpp9riv14ycfq2wp7x7c59y 3 291213 1051434 2026-09-04T07:46:18Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1051434 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &#126;2026-47960-83 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၇:၄၆၊ ၄ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၆ (UTC) 7bzp2yqi1nmluvaplm8lqocbkprp99w