ဝီကီပီးဒီးယား mywiki https://my.wikipedia.org/wiki/%E1%80%97%E1%80%9F%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%85%E1%80%AC%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%AC MediaWiki 1.47.0-wmf.18 first-letter မီဒီယာ အထူး ဆွေးနွေးချက် အသုံးပြုသူ အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက် ဝီကီပီးဒီးယား ဝီကီပီးဒီးယား ဆွေးနွေးချက် ဖိုင် ဖိုင် ဆွေးနွေးချက် မီဒီယာဝီကီ မီဒီယာဝီကီ ဆွေးနွေးချက် တမ်းပလိတ် တမ်းပလိတ် ဆွေးနွေးချက် အကူအညီ အကူအညီ ဆွေးနွေးချက် ကဏ္ဍ ကဏ္ဍ ဆွေးနွေးချက် မုခ်ဝ မုခ်ဝ ဆွေးနွေးချက် စာမူကြမ်း စာမူကြမ်း ဆွေးနွေးချက် TimedText TimedText talk မော်ဂျူး မော်ဂျူး ဆွေးနွေးချက် Event Event talk 0 3658 1051771 1049269 2026-09-07T13:34:08Z ~2026-48420-21 147892 /* ထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ် */ 1051771 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = ထားဝယ်မြို့ |native_name = |other_name = |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ |pushpin_map_caption = မြို့တည်နေရာပြ မြန်မာနိုင်ငံမြေပုံ |seat = |seat_type = |settlement_type = [[တိုင်းဒေသကြီးမြို့တော်]] |image_skyline = Dawei 32.jpg |image_map = |map_caption = ထားဝယ်မြို့တည်နေရာပြမြေပုံ |subdivision_type = [[ကမ္ဘာ့နိုင်ငံများစာရင်း|နိုင်ငံ]] |subdivision_name = {{အလံ|မြန်မာနိုင်ငံ}} |subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံတိုင်းဒေသကြီးများ|တိုင်းဒေသကြီး]] |subdivision_name1 = [[File:Flag_of_Tanintharyi_Division.svg| 23px]] [[တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး]] |subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] |subdivision_name2 = [[ထားဝယ်ခရိုင်]] |subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] |subdivision_name3 = [[ထားဝယ်မြို့နယ်]] |area_total_km2 = |population_total = ၁၂၅,၆၀၅<ref name=pop>{{Citation | publication-date =May 2015|title=၂၀၁၄ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံလူဦးရေနှင့် အိမ်အကြောင်းအရာ ပြည်ထောင်စု သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ| volume =အတွဲ(၂)|publisher= ပြည်သူ့အင်အားဦးစီးဌာန|page= ၅၄}}</ref> |population_blank1_title= မြို့ပေါ် |population_blank1 = ၈၀,၁၁၇ |population_blank2_title= ကျေးရွာ |population_blank2 = ၄၅,၄၈၈ |population_as_of = ၂၀၁၄ |population_density_km2 = | coordinates = {{coord|14|05|0|N|98|12|0|E|region:MM|display=inline}} |timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]] |utc_offset = + ၆ နာရီ ၃၀ မိနစ် |website = }} '''ထားဝယ်မြို့''' ({{lang-en | Tavoy}} ; [[မွန်ဘာသာစကား|မွန်]]: ဍုၚ်ထဝဲါ )သည် [[မြန်မာပြည်]]အောက်ပိုင်း၊ [[တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး]]၏ [[မြို့တော်]]ဖြစ်သည်။ တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးအစိုးရအဖွဲ့ [[ထားဝယ်ခရိုင်]]နှင့် [[ထားဝယ်မြို့နယ်]]များ၏ ရုံးစိုက်ရာမြို့ဖြစ်သည်။ ထားဝယ် မြစ်ဝမှ မိုင် ၃ဝ ခန့်ကွာဝေး၍၊ [[ထားဝယ်မြစ်]]၏ လက်ဝဲဘက် ကမ်းပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။ ထားဝယ်မြို့သည် တိုင်းဒေသကြီးအစိုးရအဖွဲ့ ရုံးစိုက်ရာမြို့ ဖြစ်သည့်အားလျော်စွာ အစိုးရဌာနအသီးသီး၏ တိုင်းဒေသကြီးရုံး၊ မြူနီစပယ်ရုံး၊ ဆေးရုံကြီး၊ အစိုးရတန်းမြင့်ကျောင်း နှင့် ဈေးရုံများရှိ၍၊ စည်ကားသော မြို့ကြီးတစ်မြို့ဖြစ်သည်။ == သမိုင်းကြောင်း == ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၁၁၆ ခုနစ် တပေါင်းလဆန်း ၁၃ ရက်နေ့တွင် ထားဝယ်မြို့အား စတင်တည်ထောင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ဥဩအော်သည် ထားဝယ်တည်ဟု ဆိုကြသည်။ မူလက ရှိခဲ့သည် သာဂရမြို့ဟောင်းမှာ နှစ်ပေါင်းများစွာ တည်တံ့ခဲ့ပြီးနောက် သာဂရမြို့စား၏ ၁၇ ဆက်မြောက် မင်းနဲလှ လက်ထက်တွင် လက်ရှိထားဝယ်မြို့ကို သာယာဝတီအမည်ဖြင့် တည်ခဲ့သည်။ ထားဝယ်လူမျိုး များရှိပြီးမှ လူမျိုးကြောင့် ထားဝယ်မြို့ဟု ခေါ်တွင်ရခြင်းဖြစ်သည်။ ထားဝယ်လူမျိုး မူလစကတည်းကရှိခဲ့သောကြောင့် နေရာဌာန ထားဝယ်က ဒုတိယလိုက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ကုန်းဘောင်ခေတ်တလျှောက် ထားဝယ်မြို့တွင် မြို့ဝန်ရာထူး ထားရှိအုပ်ချုပ်ခဲ့ရာ၊ နောက်ဆုံး ထားဝယ်မြို့ဝန်က မင်းကြီး မင်းကျော်စည်သူ ဘွဲ့ခံ ဦးရွှေတုတ် ဖြစ်သည်။ ထားဝယ်မြို့ကို အာချီဘော်ကင်းဘဲ ဦးဆောင်သော ဗြိတိသျှတပ်များက ၁၈၂၄ ခုနစ် အောက်တိုဘာတွင် ဝင်ရောက်သိမ်း‌ပိုက်ခဲ့ပြီးနောက် ရန္တပိုစာချုပ်အရ ၁၈၂၆ တွင် ဗြိတိသျှ လက်အောက်သို့ ကျရောက်ခဲ့သည်။ ကိုလိုနီခေတ်တွင် မြို့လယ်၌ အစိုးရ အဆောက်အဦများ တည်ဆောက်က ရုံးများ ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ၁၉၃၀ ပြည့်နှစ်ဝန်းကျင်တွင် လူငယ်များ မျိုးချစ်စိတ်ဓာတ် တက်ကြွခဲ့ကြရာ ထားဝယ်သည်လည်း နယ်ချဲ့ ဆန့်ကျင်ရေး လှုပ်ရှားမှုများတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။ သခင်ဗသိန်းတင်၊ သခင်စံဝင်း၊ သခင်ဗ‌ဆွေ၊ သခင်ဘိုးမှဲ့ စသူတို့မှာ ထင်ရှားသည်။ ဘီအိုင်အေ တပ်များ ချီတက်လာစဉ် ၁၉ ဇန်နဝါရီ ၁၉၄၂ တွင် ထားဝယ်ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က ထားဝယ်နယ်သားများ အများအပြား ဘီအိုင်အေသို့ ဝင်ရောက်သည်။<ref name=":0">{{cite book|author=တင်နိုင်တိုး|title=မြန်မာပြည်တစ်ခွင် လမ်းညွှန်|publisher=မဇ္ဈိမစာပေ|page=၃၇၂|date=ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၃}}</ref> ထားဝယ်မြို့တွင် မြို့မရပ်ကွက် (၁၅)ခုနင့် ရပ်ရွာအုပ်စုပေါင်း (၂၃)ခုတို့ပါဝင်သည်။ ထားဝယ်မြို့ရှိ မြို့မရပ်ကွက် (၁၅)ခုတွင် အိမ်ခြေ(၁၀၀၀၀)ကျော်၊ လူဦးရေ (၇၀၀၀၀)သောင်းကျော်နေထိုင်လျက်ရှိသည်။ ထားဝယ်မြို့သည် အကျယ်အဝန်းအားဖြင့် ၂၆၃၆.၁၄ စတုရန်းမိုင် ကျယ်ဝန်းသည်။ == လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး == [[File:Daweiairport.jpg|thumb|300px|right|[[ထားဝယ် လေဆိပ်]]]] ထားဝယ်မြို့၌ [[ထားဝယ်လေဆိပ်|လေဆိပ်]]လည်းရှိသည်။ ထားဝယ်မြို့သည် မီးရထားလမ်းနှင့် ကွာဝေးသော မြို့တစ်မြို့ဖြစ်၍ လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးတွင် မော်တော်ကားနှင့် သင်္ဘောများကိုသာ အားထားရသည်။ [[မော်လမြိုင်]]မှ မီးရထား လမ်းဆုံးဖြစ်ခဲ့သော [[ရေးမြို့]]နှင့် ကားလမ်းပေါက်သည်။ သို့သော် တောင်တက်တောင်ဆင်း ခရီးကြမ်းသဖြင့် အသွားအလာ မလွယ်ကူပေ။ ထားဝယ်ကားဆိပ်၌ ကုန်တင်မော်တော် ကား၊ လူစီးကားများစွာတို့ကို တွေ့မြင်ရသည်။ ထားဝယ် ဆိပ်ကမ်းမှာလည်း ဆိပ်ကမ်းကောင်းဖြစ်၍ အရောင်းအဝယ် စည်ကားသည်။ ထားဝယ်မြို့မှ မြန်မာနိုင်ငံခြားဆိပ်ကမ်းမြို့များသို့ ရေကြောင်းအဆက်အသွယ် အလွန်ကောင်းမွန်သည်။ အကယ်၍သာ ထားဝယ်ရေနက်ဆိပ်ကမ်းသာ အကောင်အထည်ဖြစ်ပေါ်လာရင် အရှေ့တောင်အာရှရဲ့ အရေးကြီးသော ဆိပ်ကမ်းတစ်ခုဖြစ်လာမည်ဖြစ်ပြီး ယခုထက်ပိုမို၍များစွာ ဖွံဖြိုးတိုးတက်လာမည်ဖြစ်သည်။ == ရာသီဥတု == ရာသီဥတုမှာ ပူအိုက်စွတ်စိုသည့် ရာသီဥတုဖြစ်သည်။ == ပညာရေး == ပညာရေးအနေဖြင့် [[ထားဝယ်တက္ကသိုလ်]]၊ [[နည်းပညာတက္ကသိုလ်(ထားဝယ်)|နည်းပညာတက္ကသိုလ်၊]][[ထားဝယ်တက္ကသိုလ်|ထားဝယ်ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်]]၊ [[ထားဝယ်ပညာရေးကောလိပ်|ပညာရေးကောလိပ်]]၊ သူနာပြုသိပ္ပံ၊အထက်တန်းကျောင်း(၈)ကျောင်း၊ အလယ်တန်းကျောင်း (၅) ကျောင်း၊ မူလတန်းကျောင်း(၇၈) ကျောင်းတို့ ရှိကြသည်။ == အထင်ကရနေရာများ == ထားဝယ်မြို့အား လေ့လာရင်း လည်ပတ်နိင်သည့် နေရာများမှာ ဟိန္ဒားသတ္တုတွင်း၊ ရွှေတောင်စားစေတီတော်၊ လောကမာရဇိန်ဘုရားကြီးနှင့် ရှင်သာလျောင်းဘုရား၊ ရှင်ကိုးရှင် စေတီဘုရားများနင့် [[မောင်းမကန်ကမ်းခြေ]]စသည့် နေရာဌာနများဖြစ်သည်။ ထိုရှင်ကိုးရှင် ဘုရားများမှာ- ရှင်တောက်ထိန်၊ ရှင်မုတ္ထီး၊ ရှင်ဇလွန်၊ ရှင်ပင်ခရု၊ ရှင်ဓာတ်ဝဲ၊ ရှင်တောင့်ပုံ၊ ရှင်ဥဩ၊ ရှင်ဆံတော်၊ ရှင်မျှော်တို့ ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် မြစေတီ၊ဇလွန်းတောင်ဘုရား၊ကနန်းတောင်ဘုရား၊ကြည့်မျှော်တောင် အစရှိသည့် တောင်ပေါ်တွင်တည်ထားကိုးကွယ်ထားသော စေတီတို့ကို လွယ်ကူစွာသွားရောက်ဖူးမြော်နိုင်နေပြီဖြစ်သည်။ ===စပါးတောင်=== {{main|စပါးတောင်}} စပါးတောင်သည် ထားဝယ်မြို့၏ အရှေ့တောင်ဘက်တွင်ရှိသည်။<ref name=GoogleMap>{{cite web |title=Sabar Taung Pagoda - Google Maps |url=https://www.google.com.sg/maps/place/Sabar+Taung+Pagoda/@14.0445519,98.244435,15z/data=!4m5!3m4!1s0x30e50eb64daf29b3:0xb44c1e44342b3c98!8m2!3d14.0439255!4d98.2412619!5m1!1e4 |accessdate=2020-10-28}}</ref> ထားဝယ်မြို့ အရှေ့ဘက် ပေါက်တိုင်းတံတားမှ တောင်တက်လမ်းအစ တောင်ပွားဘုန်းကြီးကျောင်းတိုက်အထိ တစ်မိုင်ကျော်ကျော်ခန့်သာ<ref name=GoogleMap/> ဝေးသဖြင့်၊ ကျန်းမာရေးအတွက် လမ်းလျှောက်သူများ၊ ခြေလျင်ခရီးထွက်သူများ (hikers) နှင့် စက်ဘီးစီးသူများအကြား ကျော်ကြားအသုံးများသောနေရာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ===မောင်းမကန်ကမ်းခြေစခန်း=== {{main|မောင်းမကန်ကမ်းခြေ}} နာမည်ကျော်ကြားသော မောင်းမကန်ကမ်းခြေစခန်းသည် ထားဝယ်မြို့၏ အနောက်မြောက်ဘက်ရှိ ပင်လယ်ကမ်းခြေတွင်တည်ရှိသည်။ ထိုစခန်းသို့ ထားဝယ်မှနေ၍ မြစ်တစ်ဘက် သို့ကူးပြီးလျှင် ရှစ်မိုင်ခန့် မော်တော်ကားဖြင့်သွားရသည်။ မောင်းမကန်ကမ်းခြေမှ မိနစ်အနည်းငယ်မျှလမ်းလျှောက်ရုံဖြင့် ပန်းတင်အင်းကျေးရွာ '''ရေပူစမ်း'''သို့ရောက်နိင်ပါသည်။ မောင်းမကန် အနီးတွင် သုံးထပ်လမ်းမကြီးရှိသည်။ မောင်းမကန် ကမ်းခြေသည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် အရှည်ဆုံးသော အဖြောင့်တန်းဆုံးကမ်းခြေ ဖြစ်သည်။ အ​ခြားထင်ရှားသောကမ်းခြေများမှာ ဖိုးဖိုးကျောက်၊ဆင်ထောင့်၊မြင်းခွာအော်၊ပညစ်၊myanmar paradise အစရှိသော ကမ်းခြေများဖြစ်ကြသည်။ အပူချိန်မြင့်မားသောရေပူစမ်းအဖြစ် သရက်ချောင်းမြို့နယ်ရှိ ပဲရေပူစမ်းမှာထင်ရှားလေသည်။ [[File:ထားဝယ်.jpg|thumb|​ရွှေ​တောင်စား​စေတီ​​တော်]] == စီးပွားရေး == '''ထားဝယ်ပိုးလုံချည်'''မှာ ထင်ရှားပြီး၊ ၁၉၀၃ ခုနှစ်က ထားဝယ်တွင် ရက်ကန်းစင်ပေါင်း ၉၉၅ စင်ရှိသည်။<ref name=":0" /> ထားဝယ်လုံချည်များကို မြန်မာနိုင်ငံတစ်ဝန်းလုံးသို့ တင်ပို့ရောင်းချရသည်။ ဒေသထွက်ကုန်များမှာ [[စပါး]] ၊ [[ကော်ဖတ်|ရာဘာ]]၊ သစ်၊ [[ဆီအုန်း]] စသော သစ်တောထွက် ပစ္စည်းများအပြင် [[ခဲမဖြူ]] အဖြိုက်နက် စသည့် တွင်းထွက်ပစ္စည်းများ ထွက်ရှိသည့် ဒေသဖြစ်သည်။ မြို့၏ကျောထောက် နောက်ခံဒေသများတွင် သတ္တုတွင်းများ၊ ရာဘာခြံများ၊ ကျွန်းသစ်တောများရှိ၍တကြောင်း၊ မြို့ပေါ်နှင့် ကမ်းခြေများတွင် [[ငါးပိ|'''ငါးပိ''']]၊ [[ငါးခြောက်]]လုပ်ငန်း တွင်ကျယ်သောကြောင့်တကြောင်း၊ အရောင်းအဝယ် ဗဟိုဌာနတစ်ခုဖြစ်သည်။ ဆန်စက်နှင့် သစ်စက်များလည်းရှိ၏။ ၁၉၅၃ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ လူဦးရေ ၄ဝ၃၁၂ ယောက်ခန့်ရှိသည်။ ထားဝယ်မြို့ကို ခရစ် ၁၇၅၁?? ခုနှစ်တွင် တည်ထောင်ခဲ့သည်။ မြို့တည်နေပုံမှာ လေးထောင့်ဖြစ်သည်။<ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၅)</ref> == ထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ် == ထားဝယ်မြို့ ဇာတိ ထင်ရှားသော ပုဂ္ဂိုလ်များမှာ<ref name=":0" /> * ကမ္ဘာ့ဗုဒ္ဓသာသနာပြု အရှင်ကေလာသ<ref>{{cite web |title=ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်ရောက် သမိုင်းဝင် ပထမဆုံး ရဟန်းပျို |url=http://maytharhla.blogspot.com/2011/12/blog-post_11.html |publisher=အရှင်သုတာစာရာလင်္ကာရ(မေ့သားလှ-ဇလဂ္ဂ) |accessdate=၂၀၂၀-၀၅-၂၈ |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190504144447/https://insights.stackoverflow.com/survey/2015#tech-sourcecontrol |archivedate=၂၀၁၉-၀၅-၁၉}}</ref> * [[ငွေကိုင်၊ ဦး|ဦးငွေကိုင်]] * ဗိုလ်ဂါမဏိ * ဗိုလ်မှူးကြီး ဗထူး * ဗိုလ်မှူးကြီး စိန်ဝင်း(ဝန်ကြီးချုပ်) *[[ကျော်ရင်၊ ဦး (မီးပုံးပျံ)|မီးပုံးပျံ ဦးကျော်ရင်]] * မင်းတိုင်ပင်အမတ် စီစီခူး * [[ဗဆွေ၊ ဦး၊ ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း|ဝန်ကြီးချုပ် ဦးဗဆွေ(အုန်းပင်ကွင်းရွာ၊ ရေဖြူမြို့)]] * ကာတွန်း ကျော်ဆန်း * [[ထားဝယ်ကျော်မင်း]] * [[ငစိုး၊ သာဂရ|သာဂရ ငစိုး]] * [[ထွန်းအေး၊ ဦး (နဂါးနီ)|နဂါးနီ ဦးထွန်းအေး]] * သံအမတ်ကြီး ဦးသန်းလှ * [[ရွှေဝယ်ဧ]] * မဏ္ဍိုင် ဦးထွန်းဝင်း * [[ချစ်ပို၊ မ၊ သူရ|သူရ မချစ်ပို]] * စာရေးဆရာ ခင်ဂွမ်းဂွိ * [[စိုးမြတ်သူဇာ]] * [[စိုးမြတ်နန္ဒာ]] * ဝင့်ယမုံနိုင် * စာရေးဆရာ စိုးမှူး ( ဦးစိုးမြင့်၊ မြန်မာနိုင်ငံစာရေးဆရာအသင်း ဘဏ္ဍာရေး * သခင်လွန်းဘော် * ==ကိုးကား== {{reflist}} {{တနင်္သာရီတိုင်း}} {{မြန်မာတိုင်းနှင့် ပြည်နယ်များ}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့များ]] [[Category:တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးရှိ မြို့များ]] pogbbubmtct1mbtdppnoi8nb6ew6ed4 0 3795 1051869 1051691 2026-09-08T09:24:20Z Chenzeyan29 141880 /* */ 1051869 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name= ပုဂံ |official_name=Bagan |other_name=Pugam,Phukam |pushpin_label_position=right |pushpin_map=Burma |pushpin_map_caption=ပုဂံမြို့တည်နေရာပြမြေပုံ |seat_type = |settlement_type = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့များ]] |image_skyline=Bagan, Burma.jpg |imagesize= |image_caption=ပုဂံရှိစေတီပုထိုးများ |image_map= |map_caption=ပုဂံမြို့တည်နေရာပြမြေပုံ |established_date=၉ ရာစုနှောင်းပိုင်း |established_title=တည်ထောင်ချိန် |subdivision_type=နိုင်ငံ |subdivision_name={{အလံ|မြန်မာနိုင်ငံ}} |subdivision_type1=တိုင်းဒေသကြီး |subdivision_name1=[[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး|မန္တလေး]] |subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] |subdivision_name2 = [[ညောင်ဦးခရိုင်|ညောင်ဦး]] |subdivision_type3 = လတ္တီကျု |subdivision_name3 = (၂၁)ဒီဂရီ၊ (၁၀)မိနစ် |subdivision_type4 = လောင်ဂျီကျု |subdivision_name4 = (၉၄)ဒီဂရီ၊ (၅၂)မိနစ် | coordinates = {{coord|21|10|N|94|52|E|region:MM|display=inline}} |elevation_ft= |elevation_m= |timezone=[[မြန်မာစံတော်ချိန်]] |utc_offset=+ ၆ နာရီ ၃၀ မိနစ် |website= {{Infobox UNESCO World Heritage Site |child =yes | WHS = ပုဂံ | Official_name = | image = | caption = <!-- optional --> | Includes = | Location = [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[မြန်မာနိုင်ငံ]] | Criteria = (iii)(iv)(vi) | ID = 1588 | Coordinates = | Year = ၂၀၁၉ | Extension = | Danger = | Area = ၅၀၀၅.၄၉ ဟက်တာ | Buffer_zone = ၁၈၁၄၆.၈၃ ဟက်တာ | Website = <!-- optional --> | locmapin = <!-- optional --> | map_caption = <!-- optional --> | map_width = <!-- optional --> }} }} '''ပုဂံ''' (ခေါ်) '''တမ္ပဒီပ''' (ပါဠိ: Tampu-dīpa; မြို့တော်ဟောင်း အမည်များ: ''အရိမဒ္ဒနပူရ''၊ ''ပေါက္ကံ'') သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၏ ပထမဆုံး ဧကရာဇ်နိုင်ငံ စတင်တည်ထောင်ရာ သမိုင်းဝင် ရှေးဟောင်း [[မြို့တော်]] တစ်ခုဖြစ်သည်။ မြန်မာတို့အတွက် အမျိုးသားရေး လက္ခဏာနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ မဏ္ဍိုင်တစ်ရပ် အဖြစ်လည်းကောင်း<ref>Aung-Thwin, M. (1985). Pagan: The Origins of Modern Burma. University of Hawaii Press.</ref>၊ အေဒီ ၉ ရာစုမှ ၁၃ ရာစုအတွင်း တည်ဆောက်ခဲ့သော စေတီပုထိုး၊ ဂူလိုဏ်ကျောင်းနှင့် သိမ်ကျောင်း ပရိဝုဏ်ပေါင်း ၃,၀၀၀ ကျော် ကျန်ရှိနေသည့် ကမ္ဘာ့အကြီးနီးပါး သာသနိက ဗိသုကာဆိုင်ရာ စုစည်းရာနေရာအဖြစ်လည်းကောင်း ထင်ရှားသည်<ref>Pichard, P. (1992–2001). Inventory of Monuments at Pagan (Vols. 1–8). UNESCO / EFEO.</ref>။ ဧရာဝတီမြစ်အလယ်ပိုင်း အညာမြေပြန့်တွင် တည်ရှိပြီး၊ ခရီးသွားလုပ်ငန်းနှင့် ရှေးဟောင်းသုတေသနဆိုင်ရာ ကမ္ဘာ့အထင်ကရ နေရာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ပုဂံသည် အေဒီ ၁၁ ရာစုတွင် အနိရုဒ္ဓ [[အနော်ရထာမင်းစော]] လက်ထက်၌ [[ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]]၊ စာပေနှင့် ဗိသုကာအနုပညာ အမြင့်မားဆုံး ထွန်းကားခဲ့သည့် ဗဟိုချက်ဖြစ်ခဲ့ပြီး၊ မြန်မာ့စာပေ၊ ဗိသုကာနှင့် အနုပညာတို့ ပေါင်းစည်း သန္ဓေတည်ခဲ့ရာ နေရာလည်း ဖြစ်သည်<ref>Luce, G. H. (1969). Old Burma-Early Pagán. Artibus Asiae and New York University.</ref>။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၆ ရက်နေ့တွင် အာဇာဘိုင်ဂျန်နိုင်ငံ၊ ဘာကူမြို့၌ ကျင်းပခဲ့သော ၄၃ ကြိမ်မြောက် ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ် ကော်မတီ ညီလာခံမှ ပုဂံရှေးဟောင်း ယဉ်ကျေးမှု ဒေသတစ်ခုလုံးအား [[ယူနက်စကို]] [[ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ]] (UNESCO World Heritage Site) အဖြစ် တရားဝင် အသိအမှတ်ပြု သတ်မှတ်ခဲ့သည်<ref>UNESCO World Heritage Centre. (2019). Bagan. UNESCO World Heritage Centre. Retrieved from https://whc.unesco.org/en/list/1440</ref><ref>ဦးဗိုကေ။ (၁၉၈၁)။ ပုဂံသုတေသနလမ်းညွှန်။ ရန်ကုန်: စာပေဗိမာန်။</ref>။ ==ဝေါဟာရရင်းမြစ်== “ပုဂံ” ဟူသော အမည်သည် သမိုင်းတစ်လျှောက် ဘာသာဗေဒ၊ ပထဝီဝင်နှင့် အိမ်နီးချင်း ယဉ်ကျေးမှုများ၏ လွှမ်းမိုးမှုတို့အပေါ် မူတည်၍ အမျိုးမျိုး ပြောင်းလဲ ရေးသား ခေါ်ဝေါ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည့် ဒေသဆိုင်ရာနှင့် မြို့ပြဆိုင်ရာ အမည် တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ပုဂံ၏ မိမိတို့ကိုယ်မိမိ ခေါ်ဝေါ်ခဲ့သည့် မူလ သမိုင်းဝင် အမည်မှာ "ပေါက္ကံ" သို့မဟုတ် "ပေါက္ကာရာမ" ဖြစ်ပြီး၊ ၁၁ ရာစုနှင့် ၁၂ ရာစု ပုဂံခေတ် ကျောက်စာများတွင် "ပုဂံ" ဟူသော စကားလုံးကို "ပုကံ" (Pukam) ဟု အစောဆုံး ရေးထိုးခဲ့ကြသည်။<ref name="Luce1969">Luce, G.H. (1969). ''Old Burma: Early Pagán''. Artibus Asiae and New York University, pp. 12–15.</ref> ဤဝေါဟာရ၏ အဓိပ္ပာယ် ရင်းမြစ်နှင့် ပတ်သက်၍ ပါဠိစကား "ပေါက္ကါရာမ" (ကြာကန်အပေါင်းဖြင့် သာယာသောမြို့) ဟူသော ဘွဲ့အမည်မှ ဆင်းသက်လာသည်ဟူသော ရာဇဝင်ဆိုင်ရာ ယူဆချက်နှင့် ရှေးဦး တိဗက်-ဗမာအုပ်စု သို့မဟုတ် ပျူစကားမှ ဆင်းသက်လာပြီး "မြို့တော်" သို့မဟုတ် "အခြေချရာနေရာ" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည့် ဒေသန္တရ ဝေါဟာရမှ ရွေ့လျောလာခြင်းဖြစ်သည်ဟူသော ခေတ်သစ် ဘာသာဗေဒဆိုင်ရာ ယူဆချက်များ ရှိကြသည်။<ref name="ThanTun1988">သန်းထွန်း, ဒေါက်တာ (၁၉၈၈)။ ''ခေတ်ဟောင်း မြန်မာရာဇဝင်''။ မဟာဒဂုံ စာပေ၊ စာ ၂၁–၂၆။</ref> အိမ်နီးချင်း ယဉ်ကျေးမှုများနှင့် ပြင်ပ မှတ်တမ်းများတွင် ပုဂံကို သမိုင်းဝင် အမည်အမျိုးမျိုးဖြင့် ဖော်ပြခဲ့ကြသည်။ ပုဂံခေတ် မွန်ကျောက်စာများတွင် "ပေါက္ကံ" ဟု ရေးသားခဲ့ပြီး၊ တရုတ် သမိုင်းမှတ်တမ်းများ (ဥပမာ- စုန့်မင်းဆက်နှင့် မွန်ဂို-ယွမ်မင်းဆက် မှတ်တမ်းများ) တွင် ပုဂံနိုင်ငံနှင့် ၎င်း၏ ဗဟိုဒေသကို "ဖုကမ်း" သို့မဟုတ် "ဖုကန်" (တရုတ်: 蒲甘; ပင်းယင်း: ''Púgān'') ဟု သမိုင်းတစ်လျှောက် မှတ်တမ်းတင်ခဲ့ကြသည်။<ref name="Coedes1968">Coedès, George (1968). ''The Indianized States of Southeast Asia''. University of Hawaii Press, p. 149.</ref> အာရပ်နှင့် ပါရှား ကုန်သည်များ၏ မှတ်တမ်းများတွင်မူ "ဗကန်" (Baqan) ဟု သုံးစွဲခဲ့ကြပြီး၊ ၁၃ ရာစု အီတလီ ခရီးသွား မာကိုပိုလို (Marco Polo) ၏ မှတ်တမ်းများတွင် ပုဂံနေပြည်တော်ကို "မီယန်" (မြန်) သို့မဟုတ် "ပေါက္ကံနိုင်ငံ" ဟု ညွှန်းဆိုခဲ့သည်။<ref name="Yule1903">Yule, Henry & Burnell, A.C. (1903). ''Hobson-Jobson: A Glossary of Colloquial Anglo-Indian Words and Phrases''. John Murray, p. 658.</ref> အနောက်နိုင်ငံသားများနှင့် ဗြိတိသျှ ကိုလိုနီခေတ် မှတ်တမ်းများတွင်မူ "Pagan" ဟု စာလုံးပေါင်း သုံးစွဲခဲ့ကြပြီး၊ ခေတ်သစ်တွင် မူလအသံထွက်နှင့် နီးစပ်သော "Bagan" ဟု အက္ခရာဖလှယ်၍ တရားဝင် ပြောင်းလဲ အသုံးပြုလျက် ရှိသည်။<ref name="AungThwin2005">Aung-Thwin, Michael A. (2005). ''The Mists of Rāmañña: The Legend That Was Lower Burma''. University of Hawai'i Press, pp. 25–30.</ref> == တည်နေရာ == ပုဂံမြို့ သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]] အလယ်ပိုင်း၊ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ညောင်ဦးခရိုင်]]၊ [[ညောင်ဦးမြို့နယ်]] အတွင်း၌ တည်ရှိသော သမိုင်းဝင် ရှေးဟောင်း မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်သည်။ ပုဂံသည် [[ဧရာဝတီမြစ်]]၏ အရှေ့ဘက် ကမ်းပါးပေါ်တွင် တည်ရှိပြီး [[မန္တလေးမြို့]]၏ အနောက်တောင်ဘက် ကုန်းတွင်းပိုင်း ခြောက်သွေ့ပြီး မိုးနည်းပါးသည့် မိုးကွယ်ဒေသ တွင် ပါဝင်သည်။<ref name="AungThwin2005">Aung-Thwin, Michael A. (2005). ''The Mists of Rāmañña: The Legend That Was Lower Burma''. University of Hawai'i Press.</ref> ပုဂံ ရှေးဟောင်းယဉ်ကျေးမှု နယ်မြေသည် မြေဧရိယာအားဖြင့် ၄၂ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁၆ စတုရန်းမိုင်) ခန့် ကျယ်ဝန်းပြီး၊ ပုဂံမြို့ဟောင်း (Old Bagan)၊ [[ညောင်ဦးမြို့]] နှင့် [[မြို့သစ် (ပုဂံ)|ပုဂံမြို့သစ်]] (New Bagan) စသည့် အစိတ်အပိုင်းများဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ပုဂံ၏ အရှေ့ဘက်တွင် [[တူမတ်တောင်]] နှင့် [[တန့်ကြည့်တောင်]] (မြစ်တစ်ဖက်ကမ်း)၊ တောင်ဘက်တွင် [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]] နယ်နိမိတ်တို့နှင့် ထိစပ်လျက်ရှိသည်။<ref name="UNESCO2019">UNESCO World Heritage Centre. (2019). ''Bagan''. UNESCO.</ref> [[File:Bagan City.jpg|thumb|ပုဂံမြို့ဟောင်း]] ([[သရပါတံခါး]]အနီး) == သမိုင်းကြောင်း == ပုဂံမြို့ သမိုင်းတွင် ရှေးဟောင်း မြန်မာ ရာဇဝင်ကျမ်းများ၌ ဖော်ပြပါရှိသော ဒဏ္ဍာရီလာ အချက်အလက်များနှင့် ခေတ်သစ် သမိုင်း၊ ဘာသာဗေဒ၊ သုတေသနနှင့် ရှေးဟောင်းသုတေသန အထောက်အထားများဟူ၍ သမိုင်းအမြင် နှစ်မျိုး အပြိုင် တည်ရှိသည်။ [[မှန်နန်း ရာဇဝင်|မှန်နန်းရာဇဝင်]] အပါအဝင် မြန်မာ ရာဇဝင်ကျမ်းများ၏ အဆိုအရ ပုဂံပြည်၏ သမိုင်းကို ခရစ်နှစ် ၁ ရာစုခန့်တွင် စတင်ခဲ့သည်ဟု ဖော်ပြကြသည်။<ref name="Hmannan">တွန်းသင်းတိုက်ဝန် မဟာစည်သူ ဦးထွန်းညို (၂၀၀၃)။ ''မှန်နန်း မဟာရာဇဝင်တော်ကြီး''။ ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ မြန်မာနိုင်ငံ။</ref> ခရစ်နှစ် ၁၀၇ ခုနှစ်တွင် သမုဒ္ဒရာဇ်မင်းသည် ယုန်လွှတ်ကျွန်း အပါအဝင် ရွာ ၁၉ ရွာကို ပေါင်းစည်း၍ "ယုန်လွှတ်ကျွန်း ပုဂံ" ကို စတင် တည်ထောင်ခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။ ထိုစဉ်က သတ္တဝါဆိုးကြီး ၄ ကောင် (ဝက်ကြီး၊ ငှက်ကြီး၊ ကျားကြီး၊ ရှူးပျံ) သောင်းကျန်းမှုကို [[ပျူစောထီး]] က နှိမ်နင်းခဲ့ပြီးနောက် ဒုတိယ မင်းဆက်အဖြစ် နန်းတက်ခဲ့သည်ဟု ရာဇဝင်များ၌ ဆိုသည်။<ref name="Hmannan" /> ပုဂံသည် သမိုင်းတစ်လျှောက် မင်းဆက်များအလိုက် မြို့နေရာ ၅ ကြိမ် ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ဖူးသည်ဟု ရာဇဝင်၌ ဖော်ပြထားသည်- # ယုန်လွှတ်ကျွန်း ပုဂံ (သမုဒ္ဒရာဇ်မင်း) # သီရိပစ္စယာ (သမုဒ္ဒရာဇ်မင်း၏ မြေး တည်းကြောင်းမင်း) # တမ္ပဝတီ (သေလည်ကြောင်မင်း) # ပုဂံမြို့ဟောင်း / အရိမဒ္ဒနာပူရ (ခရစ်နှစ် ၈၄၉ တွင် [[ပျဉ်ပြားမင်း|ပျဉ်းပြားမင်း]] တည်ထောင်ခဲ့) ခရစ်နှစ် ၁၀၄၄ တွင် နန်းတက်ခဲ့သော [[အနော်ရထာ]]မင်းသည် သထုံမှ မနူဟာမင်းထံမှ ပိဋကတ်သုံးပုံနှင့် သံဃာတော်များကို ပင့်ဆောင်၍ ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာကို နိုင်ငံတော်ဘာသာအဖြစ် သာသနာပြုခဲ့ပြီး ပထမမြန်မာနိုင်ငံတော်ကို စည်းလုံးတည်ထောင်ခဲ့သည်ဟု ရာဇဝင်များ၌ မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။<ref name="PeMaungTin">Pe Maung Tin & Luce, G.H. (1923). ''The Glass Palace Chronicle of the Kings of Burma''. Oxford University Press.</ref> ခေတ်သစ် သမိုင်းပညာရှင်များနှင့် ရှေးဟောင်းသုတေသန ပညာရှင်များ (ဥပမာ- [[ဒေါက်တာသန်းထွန်း]]၊ G.H. Luce၊ Michael Aung-Thwin) တို့၏ စနစ်တကျ သုတေသနပြုချက်များအရ ပုဂံ၏ ဖြစ်တည်ပုံမှာ ရာဇဝင်လာ အချက်အလက်များနှင့် ကွဲပြားကြောင်း တွေ့ရှိရသည်။ ပုဂံမြို့ဟောင်း အိုးထိန်းတောင် (Otein Taung) ဒေသမှ တူးဖော်ရရှိသော မြေထည်များနှင့် ကာဗွန်သက်တမ်းတိုင်းတာမှု (Radiocarbon dating) များအရ ခရစ်နှစ် ၆၅၀ မှ ၈၃၀ အတွင်း (၇ ရာစု - ၉ ရာစု) ပျူယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ လက်ရာများ၊ ပျူလက်နှိပ်အုတ်များကို ပုဂံမြို့နယ်နိမိတ်အတွင်း အများအပြား တွေ့ရှိရသဖြင့် ပုဂံသည် ဗမာများ မရောက်မီကပင် [[ပျူလူမျိုး|ပျူတို့]] အခြေချနေထိုင်ခဲ့သည့် ဒေသဖြစ်ကြောင်း သက်သေပြနေသည်။<ref name="ResearchOrigin">Hudson, Bob et al. (2001). "The Origins of Bagan: New Dates and Old Inhabitants". ''Asian Perspectives'', 40(1), pp. 48–74.</ref> ခရစ်နှစ် ၉ ရာစုခန့် (ခရစ်နှစ် ၈၄၉ ဝန်းကျင်) တွင် နန်ကျောက် နိုင်ငံ၏ လွှမ်းမိုးမှုကြောင့် နန်ကျောက်နယ်စပ်မှ တိဗက်-ဗမာနွယ်ဖွား တို့သည် ဧရာဝတီမြစ်ဝှမ်း လယ်တွင်း (ကျောက်ဆည်) ဒေသသို့ စိုက်ပျိုးရေးအတွက် ဝင်ရောက်လာကြပြီး ပုဂံဒေသတွင် ခိုင်မာသော ဗဟိုဌာနတစ်ခုကို တည်ထောင်ခဲ့ကြသည်။<ref name="AungThwin2005">Aung-Thwin, Michael A. (2005). ''The Mists of Rāmañña: The Legend That Was Lower Burma''. University of Hawai'i Press.</ref> ပုဂံတွင် အစောဆုံး တွေ့ရှိရသော စာပေအထောက်အထားများမှာ ပျူကျောက်စာများဖြစ်ပြီး၊ ဗမာဘာသာဖြင့် ရေးထိုးထားသည့် အစောဆုံး ကျောက်စာ အထောက်အထားမှာ ခရစ်နှစ် ၁၁၁၂ ထိုး [[မြစေတီကျောက်စာ|မြစေတီကျောက်စာ (ရာဇကုမာရကျောက်စာ)]] နှင့် ၁၂ ရာစုထိုး ရှင်ဒိသာပါမောက် ကျောက်စာတို့ ဖြစ်ကြသည်။<ref name="Luce1969">Luce, G.H. (1969). ''Old Burma: Early Pagán''. Artibus Asiae and New York University.</ref> ၁၁ ရာစုမှ ၁၃ ရာစုအတွင်း ပုဂံသည် အာရှတွင် သာသနာရေးနှင့် စာပေဗဟိုချက် အကြီးမားဆုံး မြို့တော်ဖြစ်ခဲ့ပြီး စေတီပုထိုးပေါင်း ၁၀,၀၀၀ ကျော် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ သို့သော် ၁၃ ရာစုအကုန် (၁၂၈၇ ခုနှစ်) တွင် မွန်ဂို-ယွမ်မင်းဆက် တို့၏ ကျူးကျော်မှုများနှင့် နိုင်ငံရေး/စီးပွားရေး ပြိုကွဲမှုများကြောင့် ပုဂံမြို့တော်၏ ဩဇာအာဏာ ကျဆင်းခဲ့ရသည်။<ref name="ThanTun1988">သန်းထွန်း, ဒေါက်တာ (၁၉၈၈)။ ''ခေတ်ဟောင်း မြန်မာရာဇဝင်''။ မဟာဒဂုံ စာပေ။</ref> == မြေမျက်နှာသွင်ပြင်နှင့် ရာသီဥတု == [[ပုဂံ|ပုဂံဒေသ]]၏ မြေမျက်နှာသွင်ပြင်သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]] အလယ်ပိုင်း ဧရာဝတီမြစ်ဝှမ်း လွင်ပြင်အတွင်း တည်ရှိပြီး ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ပျမ်းမျှ မီတာ ၆၀ မှ ၁၀၀ ခန့် (ပေ ၂၀၀ မှ ၃၀၀ ကျော်) မြင့်သော ကုန်းနိမ့်ကုန်းမြင့်များနှင့် မြစ်သာလွင်ပြင် အစိတ်အပိုင်းများ ပါဝင်သည်။ ဒေသ၏ အနောက်ဘက်နှင့် အနောက်မြောက်ဘက် နယ်နိမိတ်အဖြစ် [[ဧရာဝတီမြစ်]]က မြောက်မှ တောင်သို့ စီးဆင်းလျက်ရှိပြီး၊ မြစ်ကမ်းပါးတစ်လျှောက်တွင် သဲသောင်ပြင်များနှင့် နုန်းတင်မြေနု လွင်ပြင်များကို တွေ့ရသည်။ မြို့ဟောင်း တည်ရှိရာ ဗဟိုနယ်မြေသည် အေဒီ ၁၁ ရာစုမှ ၁၃ ရာစုအတွင်း အုတ်စေတီပုထိုးပေါင်း သန်းနှင့်ချီ တည်ဆောက်ရန် သင့်လျော်သော ခိုင်မာသည့် ရွှံ့စေးမြေနှင့် သဲကျောက်မြေလွှာများဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည့် ကုန်းပြင်မြင့်သဖွယ် ဖြစ်သည်။ ဒေသ၏ အရှေ့ဘက်တွင် တူမတ်တောင်နှင့် အရှေ့တောင်ဘက်တွင် သမိုင်းဝင် တန့်ကြည့်တောင် (မြစ်တစ်ဖက်ကမ်း) စသည့် ကုန်းတန်းငယ်များ တည်ရှိပြီး အကွာအဝေးအားဖြင့် [[ပုပ္ပါးတောင်]]၏ မီးတောင်ဟောင်း ကုန်းပြင်မြင့်နှင့်လည်း ဆက်စပ်နေသည်။<ref name="UNESCO2019">UNESCO World Heritage Centre. (2019). ''Bagan''. UNESCO.</ref> ရာသီဥတု အားဖြင့် ပုဂံသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ မိုးနည်းပါးသော ပူပြင်းခြောက်သွေ့သည့် မိုးနည်းဒေသ တွင် တည်ရှိပြီး အပူပိုင်း ကုန်းတွင်းရာသီဥတု အမျိုးအစား ပါဝင်သည်။ ပုဂံဒေသသည် အနောက်ဘက်တွင် ရခိုင်ရိုးမ တောင်တန်းကြီး ကာဆီးထားသဖြင့် အနောက်တောင် မုတ်သုံလေမှ လာသော မိုးတိမ်များကို မရရှိဘဲ မိုးကွယ်ဒေသ ဖြစ်နေသည်။ တစ်နှစ်လျှင် ပျမ်းမျှ မိုးရေချိန် မီတာ ၅၀ဝ မှ ၁,ဝဝဝ မီလီမီတာ (လက်မ ၂၀ မှ ၄၀) ဝန်းကျင်သာ ရရှိပြီး မိုးရွာသွန်းမှုသည် ဇွန်လမှ အောက်တိုဘာလအတွင်းသာ ပုံမှန်မဟုတ်ဘဲ အနည်းငယ် ရွာသွန်းလေ့ရှိသည်။ အပူချိန်မှာ နွေရာသီ (မတ်လမှ မေလ) အတွင်း အလွန် ပူပြင်းပြီး အမြင့်ဆုံး အပူချိန် ၄၀ ဒီဂရီ စဲလ်ဆီးယက်စ် (၁၀၄ ဒီဂရီ ဖာရင်ဟိုက်) ထက် ကျော်လွန်လေ့ရှိကာ၊ ဆောင်းရာသီ (နိုဝင်ဘာလမှ ဖေဖော်ဝါရီလ) တွင်မူ သာယာအေးမြ၍ ပျမ်းမျှ အပူချိန် ၁၅ ဒီဂရီမှ ၂၅ ဒီဂရီ စဲလ်ဆီးယက်စ်အတွင်းသာ ရှိသည်။ ဤသို့ မိုးနည်းပြီး ရေအရင်းအမြစ် လိုအပ်ချက်ရှိသော ပထဝီဝင် ရာသီဥတု အခြေအနေကြောင့်ပင် ရှေးဟောင်း ပုဂံခေတ် မြို့ပြတည်ဆောက်သူများသည် မြောင်းနား၊ ကန်နားနှင့် မြစ်ရေတင်စနစ်များ အပါအဝင် ရေဝေရေလဲနှင့် ရေထိန်းသိမ်းမှု နည်းပညာများကို ခေတ်နှင့်အမျှ ဆန်းသစ်စွာ တည်ဆောက် အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။<ref name="Hudson2004">Hudson, Bob. (2004). ''The Origins of Bagan: The Archaeological Landscape of Ancient Central Burma''. Sydney: University of Sydney.</ref> == ယဉ်ကျေးမှု == ပုဂံခေတ် (အေဒီ ၁၁ ရာစု မှ ၁၃ ရာစု) သည် ခေတ်သစ် [[ဗမာလူမျိုး|ဗမာ့ယဉ်ကျေးမှု]]၏ အခြေခံအုတ်မြစ်များကို စနစ်တကျ ပုံသွင်း တည်ဆောက်ခဲ့သည့် သမိုင်းဝင် ရွှေခေတ်တစ်ခေတ် ဖြစ်သည်။ ဗမာတို့သည် အာရှအလယ်ပိုင်းနှင့် တိဗက်ကုန်းမြေမြင့်ဒေသများမှ ဧရာဝတီမြစ်ဝှမ်းအတွင်းသို့ ရွှေ့ပြောင်း အခြေချခဲ့ပြီးနောက်၊ ဒေသခံ [[ပျူလူမျိုး|ပျူ]] နှင့် [[မွန်လူမျိုး|မွန်]]တို့၏ မြို့ပြယဉ်ကျေးမှု၊ ဗိသုကာနှင့် စာပေများကို သဟဇာတဖြစ်စွာ ပေါင်းစပ်ကာ သီးခြားဝိသေသရှိသော ဗမာ့ယဉ်ကျေးမှုကို စတင်ပုံဖော်ခဲ့ကြသည်။<ref name="Luce1969">Luce, G.H. (1969). ''Old Burma: Early Pagán''. Artibus Asiae and New York University.</ref> === သာသနာနှင့် စာပေယဉ်ကျေးမှု === [[အနော်ရထာ]]မင်းသည် [[ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]]ကို နိုင်ငံတော်ဘာသာအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ပြီးနောက် ဗုဒ္ဓသာသနာသည် ဗမာ့လူမှုအဖွဲ့အစည်းနှင့် စာရိတ္တပိုင်းဆိုင်ရာ၏ အဓိက မဏ္ဍိုင်ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ပုဂံသည် အာရှတိုက်တစ်လွှား၌ [[ပါဠိစာပေ]]နှင့် ဗုဒ္ဓဓမ္မ သင်ကြားရာ ဗဟိုချက်မ တက္ကသိုလ်ကြီးသဖွယ် ဖြစ်ထွန်းခဲ့သည်။ စာပေယဉ်ကျေးမှုတွင် မွန်အက္ခရာနှင့် ပျူအက္ခရာတို့၏ အခြေခံအပေါ် မူတည်၍ ဗမာစာရေးထုံး အက္ခရာကို စနစ်တကျ တီထွင်ခဲ့ကြပြီး၊ ခရစ်နှစ် ၁၁၁၂ ထိုး [[မြစေတီကျောက်စာ]] အပါအဝင် ကျောက်စာ၊ မင်စာများမှတစ်ဆင့် စာပေ၊ ကဗျာနှင့် စကားပြေ အနုပညာတို့ တိုးတက်ထွန်းကားခဲ့သည်။<ref name="ThanTun1988">သန်းထွန်း, ဒေါက်တာ (၁၉၈၈)။ ''ခေတ်ဟောင်း မြန်မာရာဇဝင်''။ မဟာဒဂုံ စာပေ။</ref> === ဗိသုကာနှင့် အနုသုခုမ ပန်းဆယ်မျိုး === ပုဂံခေတ်၏ အထင်ရှားဆုံး ယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ်မှာ အုတ်ကောက်ဆိုင်း (Vaulting) နည်းပညာသုံး စေတီပုထိုးနှင့် ဂူလိုဏ်ကျောင်း ဗိသုကာလက်ရာများ ဖြစ်ကြသည်။ [[အာနန္ဒာလိုဏ်ဂူတော်မြတ်ကြီး|အာနန္ဒာ]]၊ [[သဗ္ဗညု စေတီတော်|သဗ္ဗညု]] နှင့် [[ဓမ္မရံကြီး စေတီတော်|ဓမ္မရံကြီး]] စသည့် ဂူလိုဏ်ကျောင်းများသည် ပျူတို့၏ အုတ်တည်ဆောက်မှု နည်းပညာ၊ မွန်တို့၏ လိုဏ်ဂူအနုပညာနှင့် ဗမာတို့၏ ဟန်ချက်ညီ အချိုးအစားတို့ ပေါင်းစပ်ထားသည့် ပြိုင်ဘက်ကင်း အနုလက်ရာများ ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် ဂူကျောင်းများအတွင်းရှိ နံရံဆေးရေးပန်းချီများ (Frescoes)၊ [[ပန်းတော့]] (အုတ်တော့/သရွတ်တော့)၊ [[ပန်းပု]]၊ [[ပန်းတမုတ်]] (ကျောက်ဆစ်) စသည့် ဗမာ့ရိုးရာ [[ပန်းဆယ်မျိုး]] အနုပညာရပ်များသည်လည်း ပုဂံခေတ်တွင် အထူးပင် ထွန်းကားခဲ့သည်။<ref name="AungThwin2005">Aung-Thwin, Michael A. (2005). ''The Mists of Rāmañña: The Legend That Was Lower Burma''. University of Hawai'i Press.</ref> === လူမှုရေးနှင့် ရိုးရာဓလေ့များ === ပုဂံယဉ်ကျေးမှုတွင် ဗုဒ္ဓဘာသာဆိုင်ရာ ဓလေ့များနှင့်အတူ ရှေးဦးတိဗက်-ဗမာတို့၏ နတ်ကိုးကွယ်မှု (အထူးသဖြင့် [[မဟာဂီရိနတ်]] နှင့် [[၃၇ မင်းနတ်]]) တို့သည် ဒွန်တွဲ၍ ယနေ့ထက်ထိ ဗမာ့လူမှုအဖွဲ့အစည်း၏ ယုံကြည်မှုတွင် အမြစ်တွဲကျန်ရစ်ခဲ့သည်။ ကျောက်စာပါ အထောက်အထားများအရ ပုဂံခေတ် ဗမာ့လူမှုအဖွဲ့အစည်းတွင် အမျိုးသမီးများသည် မြေယာပိုင်ဆိုင်ခွင့်၊ အလှူဒါနပြုခွင့်နှင့် ဥပဒေရေးရာ ဆုံးဖြတ်ပိုင်ခွင့်များ၌ အမျိုးသားများနှင့် တန်းတူနီးပါး အခွင့်အရေး ရရှိခဲ့ကြကြောင်း တွေ့ရှိရသည်။<ref name="ThanTun1988" /> ဤသို့ဖြင့် ပုဂံခေတ်တွင် ပုံဖော်ခဲ့သော သာသနာ၊ စာပေ၊ ဗိသုကာနှင့် လူမှုရေး စံနှုန်းများသည် ခေတ်ဆက်ဆက် ဗမာ့ယဉ်ကျေးမှု၏ ပင်မဝိသေသလက္ခဏာများအဖြစ် တည်တံ့ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။ === ပြတိုက် === {{main|ပုဂံရှေးဟောင်းသုတေသနပြတိုက်}} ပုဂံရှေးဟောင်းသုတေသနပြတိုက်သည် ပုဂံရှေးဟောင်းယဉ်ကျေးမှုနယ်မြေအတွင်း တစ်ခုတည်းသော ရှေးဟောင်းသုတေသနပြတိုက်ဖြစ်သည်။ (၃) ထပ်အဆောက်အဦးဖြစ်ပြီး မြစေတီကျောက်စာမူရင်း အပါအဝင် ရှေးဟောင်းအမွေအနှစ်များကို ပြသထားသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၏ပထမဆုံးသော ပုဂံရှေးဟောင်းသုတေသန ပြတိုက်ကို ၁၉၀၄ ခုနှစ်တွင် ပုဂံမြို့ဟောင်း အာနန္ဒာဘုရား၏မြောက်ဘက်စောင်းတန်းအနီးတွင် စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ၁၉၇၉ ခုနှစ်အောက်တိုဘာလတွင် ကန်တော့ပလ္လင်ဘုရား တောင်ဘက်၌ ရှစ်မြှောင့်ပုံသဏ္ဌာန်ရှိသော ရှေးဟောင်းသုတေသနပြတိုက်ကို ထပ်မံတည်ဆောက်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ယခုလက်ရှိကမ္ဘာ့အဆင့်မီ ရှေးဟောင်း သုတေသနပြတိုက်ကြီးကို ၁၉၉၈ ခုနှစ် ဧပြီလ (၁၇) ရက်နေ့တွင်ဖွင့်လှစ်ပြသနိုင်ခဲ့သည်။ ပြတိုက်ကြီးတွင် အထူးပင်မပြခန်း၊ ပုဂံခေတ်ဗိသုကာပြခန်း၊ ပုဂံခေတ်လက်မှုအနုပညာပြခန်း၊ ပုဂံခေတ်နန်းမြို့ပြခန်း၊ ပုဂံခေတ်စာပေပြခန်း၊ ပုဂံခေတ်လူနေမှုဘဝပြခန်း၊ ပုဂံခေတ်ဗုဒ္ဓအနုပညာပြခန်း၊ ပုဂံခေတ်ဗုဒ္ဓဆင်းတုတော်များပြခန်း၊ ပုဂံခေတ်ဘုရားပုထိုးပန်းချီပြခန်းနှင့် ပုဂံခေတ်နံရံဆေးရေးပန်းချီပြခန်းစသည့် ပြခန်း(၁၀)ခန်းဖြင့် ခင်းကျင်းပြသထားသည်။၂၀၁၇ခုနှစ်တွင် ကလေးများပြတိုက်ကို ပြတိုက်ကြီး၏ မြောက်ဘက်ရှိရှစ်မြှောင့်ပုံသဏ္ဌာန်အဆောက်အဦ၌ ခင်းကျင်းပြသထားသည်။ ==နန်းတော်== အနော်ရထာမင်း နန်းတော် - ၂၀၀၃ ခုနှစ်တွင် ယခင်တည်ရှိခဲ့သော နန်းတော်ပေါ်မူတည်၍ ပြန်လည်တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ သို့သော် မြေပြင်အထက်မှာ စိတ်ကူးသက်သက် ပြန်လည်ပုံဖော်တည်ဆောက်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ == သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး == [[File:Nyaung U Airport.JPG|thumb|left|[[ညောင်ဦးလေဆိပ်]]သည် ပုဂံဒေသ၏ လေကြောင်းဝင်ထွက်သွားလာရာ ဖြစ်သည်]] ပုဂံသို့ လေယာဉ်၊ ရထား၊ ကား တို့အပြင် သင်္ဘောဖြင့်ပါ လာရောက်နိုင်သည်။ လည်ပတ်စရာအနေဖြင့် e-bike ငှားရမ်းအသုံးပြုနိုင်သည်။ === လေကြောင်းလိုင်း === နိုင်ငံခြားသားခရီးသွား အများစုသည် လေကြောင်းလိုင်းကို အသုံးပြု၍ ပုဂံသို့ လာရောက်လည်ပတ်ကြသည်။ [[ညောင်ဦးလေဆိပ်]]မှာ ပုဂံဒေသ၏ လေကြောင်းဝင်ထွက်သွားလာရာ ဖြစ်သည်။ [[မြန်မာနိုင်ငံအခြေစိုက် လေကြောင်းလိုင်းများ| ပြည်တွင်းလေကြောင်းလိုင်း]] အများစုမှာ ပုဂံသို့ ဆင်းသက်ကြသည်။ [[ရန်ကုန်မြို့]]မှ လာပါက မိနစ် ၈၀ ခန့် ကြာမြင့်ပြီး [[မန္တလေးမြို့]]မှ လာပါက မိနစ် ၃၀ ခန့်ကြာမြင့်မည် ဖြစ်သည်။ ညောင်ဦးလေဆိပ်သည် ညောင်ဦးမြို့အပြင်ဘက်တွင် တည်ရှိပြီး ပုဂံသို့ ရောက်ရှိရန် ကားဖြင့် (၁၅) မိနစ် ခန့် ကြာမြင့်မည် ဖြစ်သည်။ === ရထား=== ပုဂံရထားလမ်းသည် ရန်ကုန် - မန္တလေး ရထားလမ်းမှ ပျဉ်းမနား ဘူတာတွင်လမ်းခွဲပါသည်။ ယခင် ပျဉ်းမနား - ကျောက်ပန်းတောင်းရထားလမ်းမှ ဆက်ဖောက်ထားသောလမ်းဖြစ်ပြီး ယခုအခါ ပခုက္ကူ နှင့် မြင်းခြံတို့ထိဆက်ထားသည်။ မြန်မာ့မီးရထားမှ နေ့စဉ် ရန်ကုန် - ပုဂံ ခရီးစဉ်ကို ပြေးဆွဲပေးလျက် ရှိသည်။ ရန်ကုန် မှ ပုဂံသို့ (၁၈) နာရီခန့် ကြာမြင့်မည် ဖြစ်သည်။ ရထားတွင် အိပ်စဉ်၊ အထက်တန်း နှင့် ရိုးရိုးတန်းတို့ ပါဝင်သည်။ <ref>[http://www.seat61.com/Burma.htm#Yangon-Bagan Train travel in Myanmar (Burma) | Train times, fares, tickets, photos<!-- Bot generated title -->]</ref> မန္တလေး - ပုဂံ ရထားမှာ ၁ ရက်လျှင် ၂ ကြိမ် ပြေးဆွဲလျက် ရှိပြီး (၈) နာရီခန့် ကြာမြင့်သည်။ သို့သော် အိပ်စဉ်တွဲ မပါဝင်ဘဲ အထက်တန်း နှင့် ရိုးရိုးတန်းသာ ပါဝင်သည်။ <ref>[http://www.seat61.com/Burma.htm#Mandalay%20-%20Bagan Train travel in Myanmar (Burma) | Train times, fares, tickets, photos<!-- Bot generated title -->]</ref> === ကားလမ်း === ရန်ကုန်မှ ပုဂံသို့ ကားလမ်းမှ လာလျှင် ၉ နာရီ နှင့် ၁၀ နာရီ အသီးသီးကြာမြင့်သည်။ မန္တလေးမှ ပုဂံသို့ ကားလမ်းမှသွားလျှင် ၃ နာရီ နှင့် ၄ နာရီ ကြာမြင့်သည်။ === ရေကြောင်း === မန္တလေး - ပုဂံ အသွားအပြန် သင်္ဘောများ ရှိပြီး ဧရာဝတီ မြစ်ကြောင်းတစ်လျှောက် ကီလိုမီတာ ၁၇၀ သွားလာရန် ၉ နာရီခန့် ကြာမြင့်မည် ဖြစ်ပါသည်။ ခရီးသွားရာသီတွင် နေ့စဉ်ခရီးစဉ် ရှိပြီး တစ်ခါတစ်ရံ ညအိပ်ခရီးစဉ်များပါရှိသည်။ == ထင်ရှားသည့် ပုဂံဘုရားပုထိုးများ == * [[ရွှေစည်းခုံ စေတီတော် (ပုဂံ)|ရွှေစည်းခုံစေတီ]] * [[အလိုတော်ပြည့်ဂူဘုရား]] * [[ထီးလိုမင်းလိုဘုရား]] * [[အာနန္ဒာဘုရား]] * [[ကန်တော့ပလ္လင်ဘုရား]] * [[သဗ္ဗညုဘုရား(ပုဂံ)|သဗ္ဗညုဘုရား]] * [[ဗူးဘုရား(ပုဂံ)|ဗူးဘုရား]] * [[ရွှေဆံတော်စေတီ (ပုဂံ)|ရွှေဆံတော်စေတီ]] * [[ဓမ္မရံကြီးဘုရား]] * [[လောကထိပ်ပန်ဘုရား]] * [[မြစေတီတော် (ပုဂံ)|မြစေတီ]] * [[မနူဟာဘုရား]] * [[နန်းဘုရားကျောင်း]] * [[လောကနန္ဒာစေတီ(ပုဂံ)|လောကနန္ဒာဘုရား]] * [[ပြဿဒါးကြီး (ပြဿဒ်ကြီး)]] * [[သကျမုနိ]] * [[ရှင်ပင်သာလျောင်း]] * [[ဂူပြောက်ကြီး (မြင်းကပါ)|ဂူပြောက်ကြီး]] * [[ငှက်ပစ်တောင်ဘုရား(ညောင်ဦး)]] *[[စူဠာမဏိဘုရား]] *[[ဘုရားသုံးဆူ(ပုဂံ)]] *[[သမ္ဘူလဘုရား]] *[[တရုတ်ပြေးဘုရားကြီး]] *[[အပယ်ရတနာဘုရား]] *[[ရွှေဂူကြီး( နန်းဦး) ဘုရား]] *[[ ]] == အထင်ကရ နေရာများ == * [[သရပါတံခါး]] * [[မြစေတီကျောက်စာ]] * [[မြင်းကပါစေတီ|မြင်းကပါ]] * [[ဥပါလိသိမ်]] * [[ငှက်ပစ်တောင်]] == ဓာတ်ပုံများ == <gallery> Image:Ananda Temple Bagan.jpg| [[အာနန္ဒာဘုရား|အာနန္ဒာ စေတီတော်]] Image:That-byin-nyu.jpg|[[သဗ္ဗညုဘုရား(ပုဂံ)|သဗ္ဗေညု စေတီတော်]] Image:Buddhist Stupas in Bagan, Myanmar.jpg| ပုဂံစေတီပုထိုးတော် ဟောင်းများ Image:Buddhist Stupa in Myanmar.jpg|မင်္ဂလာစေတီဘုရား Image:Baganmyo.jpg|ပုဂံမြင်ကွင်းတစ်ခု Image:Ruins of Bagan, 1999.jpg|ပုဂံမြို့ ၏နေဝင်ချိန် (၁၉⁠၉၉) ခုနှစ် Image:Burma11.jpg| ပုဂံရှိ တစ်နေရာ Image:Bagan doorway.jpg|ပုဂံ ဘုရားတစ်ဆူ၏ မုဒ်ဝတစ်ခု Image:Burma12.jpg| Image:Mt Popa.jpg|ပုပ္ပါးတောင်ကလပ် Image:Bagan corner.jpg|အဆင်အတန်းမြင့်မားသော ပုဂံခေတ်လက်ရာတစ်ခု Image:Bagan, Hpaya-thon-zu-Group.JPG|ဘုရားသုံးဆူ စေတီတော် Image:Mount Popa.JPG| [[ပုပ္ပါးတောင်]]အား အဝေးမှ မြင်ရပုံ Image:Dreams of Myanmar (8280448574).jpg|ပုဂံဘုရားများအား ညနေဆည်းဆာ နေဝင်ချိန်အလှ File:Bagan Entrance.jpg|ပုဂံမြို့အဝင် </gallery> ==ကိုးကား== <references/> {{ပုဂံ}} {{မန္တလေးတိုင်း}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့များ]] [[ကဏ္ဍ:မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးရှိ မြို့များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ရှေးဟောင်းမြို့များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်း]] [[ကဏ္ဍ:ပုဂံ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာများ]] adak1n7xu0imk6ary1iqfws8dpt5fqc 1051870 1051869 2026-09-08T09:25:12Z Chenzeyan29 141880 /* */ 1051870 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name= ပုဂံ |official_name=Bagan |other_name=Pugam,Phukam |pushpin_label_position=right |pushpin_map=Burma |pushpin_map_caption=ပုဂံမြို့တည်နေရာပြမြေပုံ |seat_type = |settlement_type = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့များ]] |image_skyline=Bagan, Burma.jpg |imagesize= |image_caption=ပုဂံရှိစေတီပုထိုးများ |image_map= |map_caption=ပုဂံမြို့တည်နေရာပြမြေပုံ |established_date=၉ ရာစုနှောင်းပိုင်း |established_title=တည်ထောင်ချိန် |subdivision_type=နိုင်ငံ |subdivision_name={{အလံ|မြန်မာနိုင်ငံ}} |subdivision_type1=တိုင်းဒေသကြီး |subdivision_name1=[[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး|မန္တလေး]] |subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] |subdivision_name2 = [[ညောင်ဦးခရိုင်|ညောင်ဦး]] |subdivision_type3 = လတ္တီကျု |subdivision_name3 = (၂၁)ဒီဂရီ၊ (၁၀)မိနစ် |subdivision_type4 = လောင်ဂျီကျု |subdivision_name4 = (၉၄)ဒီဂရီ၊ (၅၂)မိနစ် | coordinates = {{coord|21|10|N|94|52|E|region:MM|display=inline}} |elevation_ft= |elevation_m= |timezone=[[မြန်မာစံတော်ချိန်]] |utc_offset=+ ၆ နာရီ ၃၀ မိနစ် |website= {{Infobox UNESCO World Heritage Site |child =yes | WHS = ပုဂံ | Official_name = | image = | caption = <!-- optional --> | Includes = | Location = [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[မြန်မာနိုင်ငံ]] | Criteria = (iii)(iv)(vi) | ID = 1588 | Coordinates = | Year = ၂၀၁၉ | Extension = | Danger = | Area = ၅၀၀၅.၄၉ ဟက်တာ | Buffer_zone = ၁၈၁၄၆.၈၃ ဟက်တာ | Website = <!-- optional --> | locmapin = <!-- optional --> | map_caption = <!-- optional --> | map_width = <!-- optional --> }} }} '''ပုဂံ''' (ခေါ်) '''တမ္ပဒီပ''' (ပါဠိ: Tampu-dīpa; မြို့တော်ဟောင်း အမည်များ: ''အရိမဒ္ဒနပူရ''၊ ''ပေါက္ကံ'') သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၏ ပထမဆုံး ဧကရာဇ်နိုင်ငံ စတင်တည်ထောင်ရာ သမိုင်းဝင် ရှေးဟောင်း [[မြို့တော်]] တစ်ခုဖြစ်သည်။ မြန်မာတို့အတွက် အမျိုးသားရေး လက္ခဏာနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ မဏ္ဍိုင်တစ်ရပ် အဖြစ်လည်းကောင်း<ref>Aung-Thwin, M. (1985). Pagan: The Origins of Modern Burma. University of Hawaii Press.</ref>၊ အေဒီ ၉ ရာစုမှ ၁၃ ရာစုအတွင်း တည်ဆောက်ခဲ့သော စေတီပုထိုး၊ ဂူလိုဏ်ကျောင်းနှင့် သိမ်ကျောင်း ပရိဝုဏ်ပေါင်း ၃,၀၀၀ ကျော် ကျန်ရှိနေသည့် ကမ္ဘာ့အကြီးနီးပါး သာသနိက ဗိသုကာဆိုင်ရာ စုစည်းရာနေရာအဖြစ်လည်းကောင်း ထင်ရှားသည်<ref>Pichard, P. (1992–2001). Inventory of Monuments at Pagan (Vols. 1–8). UNESCO / EFEO.</ref>။ ဧရာဝတီမြစ်အလယ်ပိုင်း အညာမြေပြန့်တွင် တည်ရှိပြီး၊ ခရီးသွားလုပ်ငန်းနှင့် ရှေးဟောင်းသုတေသနဆိုင်ရာ ကမ္ဘာ့အထင်ကရ နေရာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ပုဂံသည် အေဒီ ၁၁ ရာစုတွင် အနိရုဒ္ဓ [[အနော်ရထာ|အနော်ရထာမင်းစော]] လက်ထက်၌ [[ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]]၊ စာပေနှင့် ဗိသုကာအနုပညာ အမြင့်မားဆုံး ထွန်းကားခဲ့သည့် ဗဟိုချက်ဖြစ်ခဲ့ပြီး၊ မြန်မာ့စာပေ၊ ဗိသုကာနှင့် အနုပညာတို့ ပေါင်းစည်း သန္ဓေတည်ခဲ့ရာ နေရာလည်း ဖြစ်သည်<ref>Luce, G. H. (1969). Old Burma-Early Pagán. Artibus Asiae and New York University.</ref>။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၆ ရက်နေ့တွင် အာဇာဘိုင်ဂျန်နိုင်ငံ၊ ဘာကူမြို့၌ ကျင်းပခဲ့သော ၄၃ ကြိမ်မြောက် ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ် ကော်မတီ ညီလာခံမှ ပုဂံရှေးဟောင်း ယဉ်ကျေးမှု ဒေသတစ်ခုလုံးအား [[ယူနက်စကို]] [[ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ]] (UNESCO World Heritage Site) အဖြစ် တရားဝင် အသိအမှတ်ပြု သတ်မှတ်ခဲ့သည်<ref>UNESCO World Heritage Centre. (2019). Bagan. UNESCO World Heritage Centre. Retrieved from https://whc.unesco.org/en/list/1440</ref><ref>ဦးဗိုကေ။ (၁၉၈၁)။ ပုဂံသုတေသနလမ်းညွှန်။ ရန်ကုန်: စာပေဗိမာန်။</ref>။ ==ဝေါဟာရရင်းမြစ်== “ပုဂံ” ဟူသော အမည်သည် သမိုင်းတစ်လျှောက် ဘာသာဗေဒ၊ ပထဝီဝင်နှင့် အိမ်နီးချင်း ယဉ်ကျေးမှုများ၏ လွှမ်းမိုးမှုတို့အပေါ် မူတည်၍ အမျိုးမျိုး ပြောင်းလဲ ရေးသား ခေါ်ဝေါ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည့် ဒေသဆိုင်ရာနှင့် မြို့ပြဆိုင်ရာ အမည် တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ပုဂံ၏ မိမိတို့ကိုယ်မိမိ ခေါ်ဝေါ်ခဲ့သည့် မူလ သမိုင်းဝင် အမည်မှာ "ပေါက္ကံ" သို့မဟုတ် "ပေါက္ကာရာမ" ဖြစ်ပြီး၊ ၁၁ ရာစုနှင့် ၁၂ ရာစု ပုဂံခေတ် ကျောက်စာများတွင် "ပုဂံ" ဟူသော စကားလုံးကို "ပုကံ" (Pukam) ဟု အစောဆုံး ရေးထိုးခဲ့ကြသည်။<ref name="Luce1969">Luce, G.H. (1969). ''Old Burma: Early Pagán''. Artibus Asiae and New York University, pp. 12–15.</ref> ဤဝေါဟာရ၏ အဓိပ္ပာယ် ရင်းမြစ်နှင့် ပတ်သက်၍ ပါဠိစကား "ပေါက္ကါရာမ" (ကြာကန်အပေါင်းဖြင့် သာယာသောမြို့) ဟူသော ဘွဲ့အမည်မှ ဆင်းသက်လာသည်ဟူသော ရာဇဝင်ဆိုင်ရာ ယူဆချက်နှင့် ရှေးဦး တိဗက်-ဗမာအုပ်စု သို့မဟုတ် ပျူစကားမှ ဆင်းသက်လာပြီး "မြို့တော်" သို့မဟုတ် "အခြေချရာနေရာ" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည့် ဒေသန္တရ ဝေါဟာရမှ ရွေ့လျောလာခြင်းဖြစ်သည်ဟူသော ခေတ်သစ် ဘာသာဗေဒဆိုင်ရာ ယူဆချက်များ ရှိကြသည်။<ref name="ThanTun1988">သန်းထွန်း, ဒေါက်တာ (၁၉၈၈)။ ''ခေတ်ဟောင်း မြန်မာရာဇဝင်''။ မဟာဒဂုံ စာပေ၊ စာ ၂၁–၂၆။</ref> အိမ်နီးချင်း ယဉ်ကျေးမှုများနှင့် ပြင်ပ မှတ်တမ်းများတွင် ပုဂံကို သမိုင်းဝင် အမည်အမျိုးမျိုးဖြင့် ဖော်ပြခဲ့ကြသည်။ ပုဂံခေတ် မွန်ကျောက်စာများတွင် "ပေါက္ကံ" ဟု ရေးသားခဲ့ပြီး၊ တရုတ် သမိုင်းမှတ်တမ်းများ (ဥပမာ- စုန့်မင်းဆက်နှင့် မွန်ဂို-ယွမ်မင်းဆက် မှတ်တမ်းများ) တွင် ပုဂံနိုင်ငံနှင့် ၎င်း၏ ဗဟိုဒေသကို "ဖုကမ်း" သို့မဟုတ် "ဖုကန်" (တရုတ်: 蒲甘; ပင်းယင်း: ''Púgān'') ဟု သမိုင်းတစ်လျှောက် မှတ်တမ်းတင်ခဲ့ကြသည်။<ref name="Coedes1968">Coedès, George (1968). ''The Indianized States of Southeast Asia''. University of Hawaii Press, p. 149.</ref> အာရပ်နှင့် ပါရှား ကုန်သည်များ၏ မှတ်တမ်းများတွင်မူ "ဗကန်" (Baqan) ဟု သုံးစွဲခဲ့ကြပြီး၊ ၁၃ ရာစု အီတလီ ခရီးသွား မာကိုပိုလို (Marco Polo) ၏ မှတ်တမ်းများတွင် ပုဂံနေပြည်တော်ကို "မီယန်" (မြန်) သို့မဟုတ် "ပေါက္ကံနိုင်ငံ" ဟု ညွှန်းဆိုခဲ့သည်။<ref name="Yule1903">Yule, Henry & Burnell, A.C. (1903). ''Hobson-Jobson: A Glossary of Colloquial Anglo-Indian Words and Phrases''. John Murray, p. 658.</ref> အနောက်နိုင်ငံသားများနှင့် ဗြိတိသျှ ကိုလိုနီခေတ် မှတ်တမ်းများတွင်မူ "Pagan" ဟု စာလုံးပေါင်း သုံးစွဲခဲ့ကြပြီး၊ ခေတ်သစ်တွင် မူလအသံထွက်နှင့် နီးစပ်သော "Bagan" ဟု အက္ခရာဖလှယ်၍ တရားဝင် ပြောင်းလဲ အသုံးပြုလျက် ရှိသည်။<ref name="AungThwin2005">Aung-Thwin, Michael A. (2005). ''The Mists of Rāmañña: The Legend That Was Lower Burma''. University of Hawai'i Press, pp. 25–30.</ref> == တည်နေရာ == ပုဂံမြို့ သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]] အလယ်ပိုင်း၊ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ညောင်ဦးခရိုင်]]၊ [[ညောင်ဦးမြို့နယ်]] အတွင်း၌ တည်ရှိသော သမိုင်းဝင် ရှေးဟောင်း မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်သည်။ ပုဂံသည် [[ဧရာဝတီမြစ်]]၏ အရှေ့ဘက် ကမ်းပါးပေါ်တွင် တည်ရှိပြီး [[မန္တလေးမြို့]]၏ အနောက်တောင်ဘက် ကုန်းတွင်းပိုင်း ခြောက်သွေ့ပြီး မိုးနည်းပါးသည့် မိုးကွယ်ဒေသ တွင် ပါဝင်သည်။<ref name="AungThwin2005">Aung-Thwin, Michael A. (2005). ''The Mists of Rāmañña: The Legend That Was Lower Burma''. University of Hawai'i Press.</ref> ပုဂံ ရှေးဟောင်းယဉ်ကျေးမှု နယ်မြေသည် မြေဧရိယာအားဖြင့် ၄၂ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁၆ စတုရန်းမိုင်) ခန့် ကျယ်ဝန်းပြီး၊ ပုဂံမြို့ဟောင်း (Old Bagan)၊ [[ညောင်ဦးမြို့]] နှင့် [[မြို့သစ် (ပုဂံ)|ပုဂံမြို့သစ်]] (New Bagan) စသည့် အစိတ်အပိုင်းများဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ပုဂံ၏ အရှေ့ဘက်တွင် [[တူမတ်တောင်]] နှင့် [[တန့်ကြည့်တောင်]] (မြစ်တစ်ဖက်ကမ်း)၊ တောင်ဘက်တွင် [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]] နယ်နိမိတ်တို့နှင့် ထိစပ်လျက်ရှိသည်။<ref name="UNESCO2019">UNESCO World Heritage Centre. (2019). ''Bagan''. UNESCO.</ref> [[File:Bagan City.jpg|thumb|ပုဂံမြို့ဟောင်း]] ([[သရပါတံခါး]]အနီး) == သမိုင်းကြောင်း == ပုဂံမြို့ သမိုင်းတွင် ရှေးဟောင်း မြန်မာ ရာဇဝင်ကျမ်းများ၌ ဖော်ပြပါရှိသော ဒဏ္ဍာရီလာ အချက်အလက်များနှင့် ခေတ်သစ် သမိုင်း၊ ဘာသာဗေဒ၊ သုတေသနနှင့် ရှေးဟောင်းသုတေသန အထောက်အထားများဟူ၍ သမိုင်းအမြင် နှစ်မျိုး အပြိုင် တည်ရှိသည်။ [[မှန်နန်း ရာဇဝင်|မှန်နန်းရာဇဝင်]] အပါအဝင် မြန်မာ ရာဇဝင်ကျမ်းများ၏ အဆိုအရ ပုဂံပြည်၏ သမိုင်းကို ခရစ်နှစ် ၁ ရာစုခန့်တွင် စတင်ခဲ့သည်ဟု ဖော်ပြကြသည်။<ref name="Hmannan">တွန်းသင်းတိုက်ဝန် မဟာစည်သူ ဦးထွန်းညို (၂၀၀၃)။ ''မှန်နန်း မဟာရာဇဝင်တော်ကြီး''။ ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ မြန်မာနိုင်ငံ။</ref> ခရစ်နှစ် ၁၀၇ ခုနှစ်တွင် သမုဒ္ဒရာဇ်မင်းသည် ယုန်လွှတ်ကျွန်း အပါအဝင် ရွာ ၁၉ ရွာကို ပေါင်းစည်း၍ "ယုန်လွှတ်ကျွန်း ပုဂံ" ကို စတင် တည်ထောင်ခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။ ထိုစဉ်က သတ္တဝါဆိုးကြီး ၄ ကောင် (ဝက်ကြီး၊ ငှက်ကြီး၊ ကျားကြီး၊ ရှူးပျံ) သောင်းကျန်းမှုကို [[ပျူစောထီး]] က နှိမ်နင်းခဲ့ပြီးနောက် ဒုတိယ မင်းဆက်အဖြစ် နန်းတက်ခဲ့သည်ဟု ရာဇဝင်များ၌ ဆိုသည်။<ref name="Hmannan" /> ပုဂံသည် သမိုင်းတစ်လျှောက် မင်းဆက်များအလိုက် မြို့နေရာ ၅ ကြိမ် ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ဖူးသည်ဟု ရာဇဝင်၌ ဖော်ပြထားသည်- # ယုန်လွှတ်ကျွန်း ပုဂံ (သမုဒ္ဒရာဇ်မင်း) # သီရိပစ္စယာ (သမုဒ္ဒရာဇ်မင်း၏ မြေး တည်းကြောင်းမင်း) # တမ္ပဝတီ (သေလည်ကြောင်မင်း) # ပုဂံမြို့ဟောင်း / အရိမဒ္ဒနာပူရ (ခရစ်နှစ် ၈၄၉ တွင် [[ပျဉ်ပြားမင်း|ပျဉ်းပြားမင်း]] တည်ထောင်ခဲ့) ခရစ်နှစ် ၁၀၄၄ တွင် နန်းတက်ခဲ့သော [[အနော်ရထာ]]မင်းသည် သထုံမှ မနူဟာမင်းထံမှ ပိဋကတ်သုံးပုံနှင့် သံဃာတော်များကို ပင့်ဆောင်၍ ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာကို နိုင်ငံတော်ဘာသာအဖြစ် သာသနာပြုခဲ့ပြီး ပထမမြန်မာနိုင်ငံတော်ကို စည်းလုံးတည်ထောင်ခဲ့သည်ဟု ရာဇဝင်များ၌ မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။<ref name="PeMaungTin">Pe Maung Tin & Luce, G.H. (1923). ''The Glass Palace Chronicle of the Kings of Burma''. Oxford University Press.</ref> ခေတ်သစ် သမိုင်းပညာရှင်များနှင့် ရှေးဟောင်းသုတေသန ပညာရှင်များ (ဥပမာ- [[ဒေါက်တာသန်းထွန်း]]၊ G.H. Luce၊ Michael Aung-Thwin) တို့၏ စနစ်တကျ သုတေသနပြုချက်များအရ ပုဂံ၏ ဖြစ်တည်ပုံမှာ ရာဇဝင်လာ အချက်အလက်များနှင့် ကွဲပြားကြောင်း တွေ့ရှိရသည်။ ပုဂံမြို့ဟောင်း အိုးထိန်းတောင် (Otein Taung) ဒေသမှ တူးဖော်ရရှိသော မြေထည်များနှင့် ကာဗွန်သက်တမ်းတိုင်းတာမှု (Radiocarbon dating) များအရ ခရစ်နှစ် ၆၅၀ မှ ၈၃၀ အတွင်း (၇ ရာစု - ၉ ရာစု) ပျူယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ လက်ရာများ၊ ပျူလက်နှိပ်အုတ်များကို ပုဂံမြို့နယ်နိမိတ်အတွင်း အများအပြား တွေ့ရှိရသဖြင့် ပုဂံသည် ဗမာများ မရောက်မီကပင် [[ပျူလူမျိုး|ပျူတို့]] အခြေချနေထိုင်ခဲ့သည့် ဒေသဖြစ်ကြောင်း သက်သေပြနေသည်။<ref name="ResearchOrigin">Hudson, Bob et al. (2001). "The Origins of Bagan: New Dates and Old Inhabitants". ''Asian Perspectives'', 40(1), pp. 48–74.</ref> ခရစ်နှစ် ၉ ရာစုခန့် (ခရစ်နှစ် ၈၄၉ ဝန်းကျင်) တွင် နန်ကျောက် နိုင်ငံ၏ လွှမ်းမိုးမှုကြောင့် နန်ကျောက်နယ်စပ်မှ တိဗက်-ဗမာနွယ်ဖွား တို့သည် ဧရာဝတီမြစ်ဝှမ်း လယ်တွင်း (ကျောက်ဆည်) ဒေသသို့ စိုက်ပျိုးရေးအတွက် ဝင်ရောက်လာကြပြီး ပုဂံဒေသတွင် ခိုင်မာသော ဗဟိုဌာနတစ်ခုကို တည်ထောင်ခဲ့ကြသည်။<ref name="AungThwin2005">Aung-Thwin, Michael A. (2005). ''The Mists of Rāmañña: The Legend That Was Lower Burma''. University of Hawai'i Press.</ref> ပုဂံတွင် အစောဆုံး တွေ့ရှိရသော စာပေအထောက်အထားများမှာ ပျူကျောက်စာများဖြစ်ပြီး၊ ဗမာဘာသာဖြင့် ရေးထိုးထားသည့် အစောဆုံး ကျောက်စာ အထောက်အထားမှာ ခရစ်နှစ် ၁၁၁၂ ထိုး [[မြစေတီကျောက်စာ|မြစေတီကျောက်စာ (ရာဇကုမာရကျောက်စာ)]] နှင့် ၁၂ ရာစုထိုး ရှင်ဒိသာပါမောက် ကျောက်စာတို့ ဖြစ်ကြသည်။<ref name="Luce1969">Luce, G.H. (1969). ''Old Burma: Early Pagán''. Artibus Asiae and New York University.</ref> ၁၁ ရာစုမှ ၁၃ ရာစုအတွင်း ပုဂံသည် အာရှတွင် သာသနာရေးနှင့် စာပေဗဟိုချက် အကြီးမားဆုံး မြို့တော်ဖြစ်ခဲ့ပြီး စေတီပုထိုးပေါင်း ၁၀,၀၀၀ ကျော် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ သို့သော် ၁၃ ရာစုအကုန် (၁၂၈၇ ခုနှစ်) တွင် မွန်ဂို-ယွမ်မင်းဆက် တို့၏ ကျူးကျော်မှုများနှင့် နိုင်ငံရေး/စီးပွားရေး ပြိုကွဲမှုများကြောင့် ပုဂံမြို့တော်၏ ဩဇာအာဏာ ကျဆင်းခဲ့ရသည်။<ref name="ThanTun1988">သန်းထွန်း, ဒေါက်တာ (၁၉၈၈)။ ''ခေတ်ဟောင်း မြန်မာရာဇဝင်''။ မဟာဒဂုံ စာပေ။</ref> == မြေမျက်နှာသွင်ပြင်နှင့် ရာသီဥတု == [[ပုဂံ|ပုဂံဒေသ]]၏ မြေမျက်နှာသွင်ပြင်သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]] အလယ်ပိုင်း ဧရာဝတီမြစ်ဝှမ်း လွင်ပြင်အတွင်း တည်ရှိပြီး ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ပျမ်းမျှ မီတာ ၆၀ မှ ၁၀၀ ခန့် (ပေ ၂၀၀ မှ ၃၀၀ ကျော်) မြင့်သော ကုန်းနိမ့်ကုန်းမြင့်များနှင့် မြစ်သာလွင်ပြင် အစိတ်အပိုင်းများ ပါဝင်သည်။ ဒေသ၏ အနောက်ဘက်နှင့် အနောက်မြောက်ဘက် နယ်နိမိတ်အဖြစ် [[ဧရာဝတီမြစ်]]က မြောက်မှ တောင်သို့ စီးဆင်းလျက်ရှိပြီး၊ မြစ်ကမ်းပါးတစ်လျှောက်တွင် သဲသောင်ပြင်များနှင့် နုန်းတင်မြေနု လွင်ပြင်များကို တွေ့ရသည်။ မြို့ဟောင်း တည်ရှိရာ ဗဟိုနယ်မြေသည် အေဒီ ၁၁ ရာစုမှ ၁၃ ရာစုအတွင်း အုတ်စေတီပုထိုးပေါင်း သန်းနှင့်ချီ တည်ဆောက်ရန် သင့်လျော်သော ခိုင်မာသည့် ရွှံ့စေးမြေနှင့် သဲကျောက်မြေလွှာများဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည့် ကုန်းပြင်မြင့်သဖွယ် ဖြစ်သည်။ ဒေသ၏ အရှေ့ဘက်တွင် တူမတ်တောင်နှင့် အရှေ့တောင်ဘက်တွင် သမိုင်းဝင် တန့်ကြည့်တောင် (မြစ်တစ်ဖက်ကမ်း) စသည့် ကုန်းတန်းငယ်များ တည်ရှိပြီး အကွာအဝေးအားဖြင့် [[ပုပ္ပါးတောင်]]၏ မီးတောင်ဟောင်း ကုန်းပြင်မြင့်နှင့်လည်း ဆက်စပ်နေသည်။<ref name="UNESCO2019">UNESCO World Heritage Centre. (2019). ''Bagan''. UNESCO.</ref> ရာသီဥတု အားဖြင့် ပုဂံသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ မိုးနည်းပါးသော ပူပြင်းခြောက်သွေ့သည့် မိုးနည်းဒေသ တွင် တည်ရှိပြီး အပူပိုင်း ကုန်းတွင်းရာသီဥတု အမျိုးအစား ပါဝင်သည်။ ပုဂံဒေသသည် အနောက်ဘက်တွင် ရခိုင်ရိုးမ တောင်တန်းကြီး ကာဆီးထားသဖြင့် အနောက်တောင် မုတ်သုံလေမှ လာသော မိုးတိမ်များကို မရရှိဘဲ မိုးကွယ်ဒေသ ဖြစ်နေသည်။ တစ်နှစ်လျှင် ပျမ်းမျှ မိုးရေချိန် မီတာ ၅၀ဝ မှ ၁,ဝဝဝ မီလီမီတာ (လက်မ ၂၀ မှ ၄၀) ဝန်းကျင်သာ ရရှိပြီး မိုးရွာသွန်းမှုသည် ဇွန်လမှ အောက်တိုဘာလအတွင်းသာ ပုံမှန်မဟုတ်ဘဲ အနည်းငယ် ရွာသွန်းလေ့ရှိသည်။ အပူချိန်မှာ နွေရာသီ (မတ်လမှ မေလ) အတွင်း အလွန် ပူပြင်းပြီး အမြင့်ဆုံး အပူချိန် ၄၀ ဒီဂရီ စဲလ်ဆီးယက်စ် (၁၀၄ ဒီဂရီ ဖာရင်ဟိုက်) ထက် ကျော်လွန်လေ့ရှိကာ၊ ဆောင်းရာသီ (နိုဝင်ဘာလမှ ဖေဖော်ဝါရီလ) တွင်မူ သာယာအေးမြ၍ ပျမ်းမျှ အပူချိန် ၁၅ ဒီဂရီမှ ၂၅ ဒီဂရီ စဲလ်ဆီးယက်စ်အတွင်းသာ ရှိသည်။ ဤသို့ မိုးနည်းပြီး ရေအရင်းအမြစ် လိုအပ်ချက်ရှိသော ပထဝီဝင် ရာသီဥတု အခြေအနေကြောင့်ပင် ရှေးဟောင်း ပုဂံခေတ် မြို့ပြတည်ဆောက်သူများသည် မြောင်းနား၊ ကန်နားနှင့် မြစ်ရေတင်စနစ်များ အပါအဝင် ရေဝေရေလဲနှင့် ရေထိန်းသိမ်းမှု နည်းပညာများကို ခေတ်နှင့်အမျှ ဆန်းသစ်စွာ တည်ဆောက် အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။<ref name="Hudson2004">Hudson, Bob. (2004). ''The Origins of Bagan: The Archaeological Landscape of Ancient Central Burma''. Sydney: University of Sydney.</ref> == ယဉ်ကျေးမှု == ပုဂံခေတ် (အေဒီ ၁၁ ရာစု မှ ၁၃ ရာစု) သည် ခေတ်သစ် [[ဗမာလူမျိုး|ဗမာ့ယဉ်ကျေးမှု]]၏ အခြေခံအုတ်မြစ်များကို စနစ်တကျ ပုံသွင်း တည်ဆောက်ခဲ့သည့် သမိုင်းဝင် ရွှေခေတ်တစ်ခေတ် ဖြစ်သည်။ ဗမာတို့သည် အာရှအလယ်ပိုင်းနှင့် တိဗက်ကုန်းမြေမြင့်ဒေသများမှ ဧရာဝတီမြစ်ဝှမ်းအတွင်းသို့ ရွှေ့ပြောင်း အခြေချခဲ့ပြီးနောက်၊ ဒေသခံ [[ပျူလူမျိုး|ပျူ]] နှင့် [[မွန်လူမျိုး|မွန်]]တို့၏ မြို့ပြယဉ်ကျေးမှု၊ ဗိသုကာနှင့် စာပေများကို သဟဇာတဖြစ်စွာ ပေါင်းစပ်ကာ သီးခြားဝိသေသရှိသော ဗမာ့ယဉ်ကျေးမှုကို စတင်ပုံဖော်ခဲ့ကြသည်။<ref name="Luce1969">Luce, G.H. (1969). ''Old Burma: Early Pagán''. Artibus Asiae and New York University.</ref> === သာသနာနှင့် စာပေယဉ်ကျေးမှု === [[အနော်ရထာ]]မင်းသည် [[ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]]ကို နိုင်ငံတော်ဘာသာအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ပြီးနောက် ဗုဒ္ဓသာသနာသည် ဗမာ့လူမှုအဖွဲ့အစည်းနှင့် စာရိတ္တပိုင်းဆိုင်ရာ၏ အဓိက မဏ္ဍိုင်ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ပုဂံသည် အာရှတိုက်တစ်လွှား၌ [[ပါဠိစာပေ]]နှင့် ဗုဒ္ဓဓမ္မ သင်ကြားရာ ဗဟိုချက်မ တက္ကသိုလ်ကြီးသဖွယ် ဖြစ်ထွန်းခဲ့သည်။ စာပေယဉ်ကျေးမှုတွင် မွန်အက္ခရာနှင့် ပျူအက္ခရာတို့၏ အခြေခံအပေါ် မူတည်၍ ဗမာစာရေးထုံး အက္ခရာကို စနစ်တကျ တီထွင်ခဲ့ကြပြီး၊ ခရစ်နှစ် ၁၁၁၂ ထိုး [[မြစေတီကျောက်စာ]] အပါအဝင် ကျောက်စာ၊ မင်စာများမှတစ်ဆင့် စာပေ၊ ကဗျာနှင့် စကားပြေ အနုပညာတို့ တိုးတက်ထွန်းကားခဲ့သည်။<ref name="ThanTun1988">သန်းထွန်း, ဒေါက်တာ (၁၉၈၈)။ ''ခေတ်ဟောင်း မြန်မာရာဇဝင်''။ မဟာဒဂုံ စာပေ။</ref> === ဗိသုကာနှင့် အနုသုခုမ ပန်းဆယ်မျိုး === ပုဂံခေတ်၏ အထင်ရှားဆုံး ယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ်မှာ အုတ်ကောက်ဆိုင်း (Vaulting) နည်းပညာသုံး စေတီပုထိုးနှင့် ဂူလိုဏ်ကျောင်း ဗိသုကာလက်ရာများ ဖြစ်ကြသည်။ [[အာနန္ဒာလိုဏ်ဂူတော်မြတ်ကြီး|အာနန္ဒာ]]၊ [[သဗ္ဗညု စေတီတော်|သဗ္ဗညု]] နှင့် [[ဓမ္မရံကြီး စေတီတော်|ဓမ္မရံကြီး]] စသည့် ဂူလိုဏ်ကျောင်းများသည် ပျူတို့၏ အုတ်တည်ဆောက်မှု နည်းပညာ၊ မွန်တို့၏ လိုဏ်ဂူအနုပညာနှင့် ဗမာတို့၏ ဟန်ချက်ညီ အချိုးအစားတို့ ပေါင်းစပ်ထားသည့် ပြိုင်ဘက်ကင်း အနုလက်ရာများ ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် ဂူကျောင်းများအတွင်းရှိ နံရံဆေးရေးပန်းချီများ (Frescoes)၊ [[ပန်းတော့]] (အုတ်တော့/သရွတ်တော့)၊ [[ပန်းပု]]၊ [[ပန်းတမုတ်]] (ကျောက်ဆစ်) စသည့် ဗမာ့ရိုးရာ [[ပန်းဆယ်မျိုး]] အနုပညာရပ်များသည်လည်း ပုဂံခေတ်တွင် အထူးပင် ထွန်းကားခဲ့သည်။<ref name="AungThwin2005">Aung-Thwin, Michael A. (2005). ''The Mists of Rāmañña: The Legend That Was Lower Burma''. University of Hawai'i Press.</ref> === လူမှုရေးနှင့် ရိုးရာဓလေ့များ === ပုဂံယဉ်ကျေးမှုတွင် ဗုဒ္ဓဘာသာဆိုင်ရာ ဓလေ့များနှင့်အတူ ရှေးဦးတိဗက်-ဗမာတို့၏ နတ်ကိုးကွယ်မှု (အထူးသဖြင့် [[မဟာဂီရိနတ်]] နှင့် [[၃၇ မင်းနတ်]]) တို့သည် ဒွန်တွဲ၍ ယနေ့ထက်ထိ ဗမာ့လူမှုအဖွဲ့အစည်း၏ ယုံကြည်မှုတွင် အမြစ်တွဲကျန်ရစ်ခဲ့သည်။ ကျောက်စာပါ အထောက်အထားများအရ ပုဂံခေတ် ဗမာ့လူမှုအဖွဲ့အစည်းတွင် အမျိုးသမီးများသည် မြေယာပိုင်ဆိုင်ခွင့်၊ အလှူဒါနပြုခွင့်နှင့် ဥပဒေရေးရာ ဆုံးဖြတ်ပိုင်ခွင့်များ၌ အမျိုးသားများနှင့် တန်းတူနီးပါး အခွင့်အရေး ရရှိခဲ့ကြကြောင်း တွေ့ရှိရသည်။<ref name="ThanTun1988" /> ဤသို့ဖြင့် ပုဂံခေတ်တွင် ပုံဖော်ခဲ့သော သာသနာ၊ စာပေ၊ ဗိသုကာနှင့် လူမှုရေး စံနှုန်းများသည် ခေတ်ဆက်ဆက် ဗမာ့ယဉ်ကျေးမှု၏ ပင်မဝိသေသလက္ခဏာများအဖြစ် တည်တံ့ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။ === ပြတိုက် === {{main|ပုဂံရှေးဟောင်းသုတေသနပြတိုက်}} ပုဂံရှေးဟောင်းသုတေသနပြတိုက်သည် ပုဂံရှေးဟောင်းယဉ်ကျေးမှုနယ်မြေအတွင်း တစ်ခုတည်းသော ရှေးဟောင်းသုတေသနပြတိုက်ဖြစ်သည်။ (၃) ထပ်အဆောက်အဦးဖြစ်ပြီး မြစေတီကျောက်စာမူရင်း အပါအဝင် ရှေးဟောင်းအမွေအနှစ်များကို ပြသထားသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၏ပထမဆုံးသော ပုဂံရှေးဟောင်းသုတေသန ပြတိုက်ကို ၁၉၀၄ ခုနှစ်တွင် ပုဂံမြို့ဟောင်း အာနန္ဒာဘုရား၏မြောက်ဘက်စောင်းတန်းအနီးတွင် စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ၁၉၇၉ ခုနှစ်အောက်တိုဘာလတွင် ကန်တော့ပလ္လင်ဘုရား တောင်ဘက်၌ ရှစ်မြှောင့်ပုံသဏ္ဌာန်ရှိသော ရှေးဟောင်းသုတေသနပြတိုက်ကို ထပ်မံတည်ဆောက်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ယခုလက်ရှိကမ္ဘာ့အဆင့်မီ ရှေးဟောင်း သုတေသနပြတိုက်ကြီးကို ၁၉၉၈ ခုနှစ် ဧပြီလ (၁၇) ရက်နေ့တွင်ဖွင့်လှစ်ပြသနိုင်ခဲ့သည်။ ပြတိုက်ကြီးတွင် အထူးပင်မပြခန်း၊ ပုဂံခေတ်ဗိသုကာပြခန်း၊ ပုဂံခေတ်လက်မှုအနုပညာပြခန်း၊ ပုဂံခေတ်နန်းမြို့ပြခန်း၊ ပုဂံခေတ်စာပေပြခန်း၊ ပုဂံခေတ်လူနေမှုဘဝပြခန်း၊ ပုဂံခေတ်ဗုဒ္ဓအနုပညာပြခန်း၊ ပုဂံခေတ်ဗုဒ္ဓဆင်းတုတော်များပြခန်း၊ ပုဂံခေတ်ဘုရားပုထိုးပန်းချီပြခန်းနှင့် ပုဂံခေတ်နံရံဆေးရေးပန်းချီပြခန်းစသည့် ပြခန်း(၁၀)ခန်းဖြင့် ခင်းကျင်းပြသထားသည်။၂၀၁၇ခုနှစ်တွင် ကလေးများပြတိုက်ကို ပြတိုက်ကြီး၏ မြောက်ဘက်ရှိရှစ်မြှောင့်ပုံသဏ္ဌာန်အဆောက်အဦ၌ ခင်းကျင်းပြသထားသည်။ ==နန်းတော်== အနော်ရထာမင်း နန်းတော် - ၂၀၀၃ ခုနှစ်တွင် ယခင်တည်ရှိခဲ့သော နန်းတော်ပေါ်မူတည်၍ ပြန်လည်တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ သို့သော် မြေပြင်အထက်မှာ စိတ်ကူးသက်သက် ပြန်လည်ပုံဖော်တည်ဆောက်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ == သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး == [[File:Nyaung U Airport.JPG|thumb|left|[[ညောင်ဦးလေဆိပ်]]သည် ပုဂံဒေသ၏ လေကြောင်းဝင်ထွက်သွားလာရာ ဖြစ်သည်]] ပုဂံသို့ လေယာဉ်၊ ရထား၊ ကား တို့အပြင် သင်္ဘောဖြင့်ပါ လာရောက်နိုင်သည်။ လည်ပတ်စရာအနေဖြင့် e-bike ငှားရမ်းအသုံးပြုနိုင်သည်။ === လေကြောင်းလိုင်း === နိုင်ငံခြားသားခရီးသွား အများစုသည် လေကြောင်းလိုင်းကို အသုံးပြု၍ ပုဂံသို့ လာရောက်လည်ပတ်ကြသည်။ [[ညောင်ဦးလေဆိပ်]]မှာ ပုဂံဒေသ၏ လေကြောင်းဝင်ထွက်သွားလာရာ ဖြစ်သည်။ [[မြန်မာနိုင်ငံအခြေစိုက် လေကြောင်းလိုင်းများ| ပြည်တွင်းလေကြောင်းလိုင်း]] အများစုမှာ ပုဂံသို့ ဆင်းသက်ကြသည်။ [[ရန်ကုန်မြို့]]မှ လာပါက မိနစ် ၈၀ ခန့် ကြာမြင့်ပြီး [[မန္တလေးမြို့]]မှ လာပါက မိနစ် ၃၀ ခန့်ကြာမြင့်မည် ဖြစ်သည်။ ညောင်ဦးလေဆိပ်သည် ညောင်ဦးမြို့အပြင်ဘက်တွင် တည်ရှိပြီး ပုဂံသို့ ရောက်ရှိရန် ကားဖြင့် (၁၅) မိနစ် ခန့် ကြာမြင့်မည် ဖြစ်သည်။ === ရထား=== ပုဂံရထားလမ်းသည် ရန်ကုန် - မန္တလေး ရထားလမ်းမှ ပျဉ်းမနား ဘူတာတွင်လမ်းခွဲပါသည်။ ယခင် ပျဉ်းမနား - ကျောက်ပန်းတောင်းရထားလမ်းမှ ဆက်ဖောက်ထားသောလမ်းဖြစ်ပြီး ယခုအခါ ပခုက္ကူ နှင့် မြင်းခြံတို့ထိဆက်ထားသည်။ မြန်မာ့မီးရထားမှ နေ့စဉ် ရန်ကုန် - ပုဂံ ခရီးစဉ်ကို ပြေးဆွဲပေးလျက် ရှိသည်။ ရန်ကုန် မှ ပုဂံသို့ (၁၈) နာရီခန့် ကြာမြင့်မည် ဖြစ်သည်။ ရထားတွင် အိပ်စဉ်၊ အထက်တန်း နှင့် ရိုးရိုးတန်းတို့ ပါဝင်သည်။ <ref>[http://www.seat61.com/Burma.htm#Yangon-Bagan Train travel in Myanmar (Burma) | Train times, fares, tickets, photos<!-- Bot generated title -->]</ref> မန္တလေး - ပုဂံ ရထားမှာ ၁ ရက်လျှင် ၂ ကြိမ် ပြေးဆွဲလျက် ရှိပြီး (၈) နာရီခန့် ကြာမြင့်သည်။ သို့သော် အိပ်စဉ်တွဲ မပါဝင်ဘဲ အထက်တန်း နှင့် ရိုးရိုးတန်းသာ ပါဝင်သည်။ <ref>[http://www.seat61.com/Burma.htm#Mandalay%20-%20Bagan Train travel in Myanmar (Burma) | Train times, fares, tickets, photos<!-- Bot generated title -->]</ref> === ကားလမ်း === ရန်ကုန်မှ ပုဂံသို့ ကားလမ်းမှ လာလျှင် ၉ နာရီ နှင့် ၁၀ နာရီ အသီးသီးကြာမြင့်သည်။ မန္တလေးမှ ပုဂံသို့ ကားလမ်းမှသွားလျှင် ၃ နာရီ နှင့် ၄ နာရီ ကြာမြင့်သည်။ === ရေကြောင်း === မန္တလေး - ပုဂံ အသွားအပြန် သင်္ဘောများ ရှိပြီး ဧရာဝတီ မြစ်ကြောင်းတစ်လျှောက် ကီလိုမီတာ ၁၇၀ သွားလာရန် ၉ နာရီခန့် ကြာမြင့်မည် ဖြစ်ပါသည်။ ခရီးသွားရာသီတွင် နေ့စဉ်ခရီးစဉ် ရှိပြီး တစ်ခါတစ်ရံ ညအိပ်ခရီးစဉ်များပါရှိသည်။ == ထင်ရှားသည့် ပုဂံဘုရားပုထိုးများ == * [[ရွှေစည်းခုံ စေတီတော် (ပုဂံ)|ရွှေစည်းခုံစေတီ]] * [[အလိုတော်ပြည့်ဂူဘုရား]] * [[ထီးလိုမင်းလိုဘုရား]] * [[အာနန္ဒာဘုရား]] * [[ကန်တော့ပလ္လင်ဘုရား]] * [[သဗ္ဗညုဘုရား(ပုဂံ)|သဗ္ဗညုဘုရား]] * [[ဗူးဘုရား(ပုဂံ)|ဗူးဘုရား]] * [[ရွှေဆံတော်စေတီ (ပုဂံ)|ရွှေဆံတော်စေတီ]] * [[ဓမ္မရံကြီးဘုရား]] * [[လောကထိပ်ပန်ဘုရား]] * [[မြစေတီတော် (ပုဂံ)|မြစေတီ]] * [[မနူဟာဘုရား]] * [[နန်းဘုရားကျောင်း]] * [[လောကနန္ဒာစေတီ(ပုဂံ)|လောကနန္ဒာဘုရား]] * [[ပြဿဒါးကြီး (ပြဿဒ်ကြီး)]] * [[သကျမုနိ]] * [[ရှင်ပင်သာလျောင်း]] * [[ဂူပြောက်ကြီး (မြင်းကပါ)|ဂူပြောက်ကြီး]] * [[ငှက်ပစ်တောင်ဘုရား(ညောင်ဦး)]] *[[စူဠာမဏိဘုရား]] *[[ဘုရားသုံးဆူ(ပုဂံ)]] *[[သမ္ဘူလဘုရား]] *[[တရုတ်ပြေးဘုရားကြီး]] *[[အပယ်ရတနာဘုရား]] *[[ရွှေဂူကြီး( နန်းဦး) ဘုရား]] *[[ ]] == အထင်ကရ နေရာများ == * [[သရပါတံခါး]] * [[မြစေတီကျောက်စာ]] * [[မြင်းကပါစေတီ|မြင်းကပါ]] * [[ဥပါလိသိမ်]] * [[ငှက်ပစ်တောင်]] == ဓာတ်ပုံများ == <gallery> Image:Ananda Temple Bagan.jpg| [[အာနန္ဒာဘုရား|အာနန္ဒာ စေတီတော်]] Image:That-byin-nyu.jpg|[[သဗ္ဗညုဘုရား(ပုဂံ)|သဗ္ဗေညု စေတီတော်]] Image:Buddhist Stupas in Bagan, Myanmar.jpg| ပုဂံစေတီပုထိုးတော် ဟောင်းများ Image:Buddhist Stupa in Myanmar.jpg|မင်္ဂလာစေတီဘုရား Image:Baganmyo.jpg|ပုဂံမြင်ကွင်းတစ်ခု Image:Ruins of Bagan, 1999.jpg|ပုဂံမြို့ ၏နေဝင်ချိန် (၁၉⁠၉၉) ခုနှစ် Image:Burma11.jpg| ပုဂံရှိ တစ်နေရာ Image:Bagan doorway.jpg|ပုဂံ ဘုရားတစ်ဆူ၏ မုဒ်ဝတစ်ခု Image:Burma12.jpg| Image:Mt Popa.jpg|ပုပ္ပါးတောင်ကလပ် Image:Bagan corner.jpg|အဆင်အတန်းမြင့်မားသော ပုဂံခေတ်လက်ရာတစ်ခု Image:Bagan, Hpaya-thon-zu-Group.JPG|ဘုရားသုံးဆူ စေတီတော် Image:Mount Popa.JPG| [[ပုပ္ပါးတောင်]]အား အဝေးမှ မြင်ရပုံ Image:Dreams of Myanmar (8280448574).jpg|ပုဂံဘုရားများအား ညနေဆည်းဆာ နေဝင်ချိန်အလှ File:Bagan Entrance.jpg|ပုဂံမြို့အဝင် </gallery> ==ကိုးကား== <references/> {{ပုဂံ}} {{မန္တလေးတိုင်း}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့များ]] [[ကဏ္ဍ:မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးရှိ မြို့များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ရှေးဟောင်းမြို့များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်း]] [[ကဏ္ဍ:ပုဂံ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာများ]] l0000d9zrbrhoqc238zssu1p0xqzkrj 1051871 1051870 2026-09-08T10:03:50Z Chenzeyan29 141880 /* ပုဂံ ဗိသုကာ */ 1051871 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name= ပုဂံ |official_name=Bagan |other_name=Pugam,Phukam |pushpin_label_position=right |pushpin_map=Burma |pushpin_map_caption=ပုဂံမြို့တည်နေရာပြမြေပုံ |seat_type = |settlement_type = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့များ]] |image_skyline=Bagan, Burma.jpg |imagesize= |image_caption=ပုဂံရှိစေတီပုထိုးများ |image_map= |map_caption=ပုဂံမြို့တည်နေရာပြမြေပုံ |established_date=၉ ရာစုနှောင်းပိုင်း |established_title=တည်ထောင်ချိန် |subdivision_type=နိုင်ငံ |subdivision_name={{အလံ|မြန်မာနိုင်ငံ}} |subdivision_type1=တိုင်းဒေသကြီး |subdivision_name1=[[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး|မန္တလေး]] |subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] |subdivision_name2 = [[ညောင်ဦးခရိုင်|ညောင်ဦး]] |subdivision_type3 = လတ္တီကျု |subdivision_name3 = (၂၁)ဒီဂရီ၊ (၁၀)မိနစ် |subdivision_type4 = လောင်ဂျီကျု |subdivision_name4 = (၉၄)ဒီဂရီ၊ (၅၂)မိနစ် | coordinates = {{coord|21|10|N|94|52|E|region:MM|display=inline}} |elevation_ft= |elevation_m= |timezone=[[မြန်မာစံတော်ချိန်]] |utc_offset=+ ၆ နာရီ ၃၀ မိနစ် |website= {{Infobox UNESCO World Heritage Site |child =yes | WHS = ပုဂံ | Official_name = | image = | caption = <!-- optional --> | Includes = | Location = [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[မြန်မာနိုင်ငံ]] | Criteria = (iii)(iv)(vi) | ID = 1588 | Coordinates = | Year = ၂၀၁၉ | Extension = | Danger = | Area = ၅၀၀၅.၄၉ ဟက်တာ | Buffer_zone = ၁၈၁၄၆.၈၃ ဟက်တာ | Website = <!-- optional --> | locmapin = <!-- optional --> | map_caption = <!-- optional --> | map_width = <!-- optional --> }} }} '''ပုဂံ''' (ခေါ်) '''တမ္ပဒီပ''' (ပါဠိ: Tampu-dīpa; မြို့တော်ဟောင်း အမည်များ: ''အရိမဒ္ဒနပူရ''၊ ''ပေါက္ကံ'') သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၏ ပထမဆုံး ဧကရာဇ်နိုင်ငံ စတင်တည်ထောင်ရာ သမိုင်းဝင် ရှေးဟောင်း [[မြို့တော်]] တစ်ခုဖြစ်သည်။ မြန်မာတို့အတွက် အမျိုးသားရေး လက္ခဏာနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ မဏ္ဍိုင်တစ်ရပ် အဖြစ်လည်းကောင်း<ref>Aung-Thwin, M. (1985). Pagan: The Origins of Modern Burma. University of Hawaii Press.</ref>၊ အေဒီ ၉ ရာစုမှ ၁၃ ရာစုအတွင်း တည်ဆောက်ခဲ့သော စေတီပုထိုး၊ ဂူလိုဏ်ကျောင်းနှင့် သိမ်ကျောင်း ပရိဝုဏ်ပေါင်း ၃,၀၀၀ ကျော် ကျန်ရှိနေသည့် ကမ္ဘာ့အကြီးနီးပါး သာသနိက ဗိသုကာဆိုင်ရာ စုစည်းရာနေရာအဖြစ်လည်းကောင်း ထင်ရှားသည်<ref>Pichard, P. (1992–2001). Inventory of Monuments at Pagan (Vols. 1–8). UNESCO / EFEO.</ref>။ ဧရာဝတီမြစ်အလယ်ပိုင်း အညာမြေပြန့်တွင် တည်ရှိပြီး၊ ခရီးသွားလုပ်ငန်းနှင့် ရှေးဟောင်းသုတေသနဆိုင်ရာ ကမ္ဘာ့အထင်ကရ နေရာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ပုဂံသည် အေဒီ ၁၁ ရာစုတွင် အနိရုဒ္ဓ [[အနော်ရထာ|အနော်ရထာမင်းစော]] လက်ထက်၌ [[ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]]၊ စာပေနှင့် ဗိသုကာအနုပညာ အမြင့်မားဆုံး ထွန်းကားခဲ့သည့် ဗဟိုချက်ဖြစ်ခဲ့ပြီး၊ မြန်မာ့စာပေ၊ ဗိသုကာနှင့် အနုပညာတို့ ပေါင်းစည်း သန္ဓေတည်ခဲ့ရာ နေရာလည်း ဖြစ်သည်<ref>Luce, G. H. (1969). Old Burma-Early Pagán. Artibus Asiae and New York University.</ref>။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၆ ရက်နေ့တွင် အာဇာဘိုင်ဂျန်နိုင်ငံ၊ ဘာကူမြို့၌ ကျင်းပခဲ့သော ၄၃ ကြိမ်မြောက် ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ် ကော်မတီ ညီလာခံမှ ပုဂံရှေးဟောင်း ယဉ်ကျေးမှု ဒေသတစ်ခုလုံးအား [[ယူနက်စကို]] [[ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ]] (UNESCO World Heritage Site) အဖြစ် တရားဝင် အသိအမှတ်ပြု သတ်မှတ်ခဲ့သည်<ref>UNESCO World Heritage Centre. (2019). Bagan. UNESCO World Heritage Centre. Retrieved from https://whc.unesco.org/en/list/1440</ref><ref>ဦးဗိုကေ။ (၁၉၈၁)။ ပုဂံသုတေသနလမ်းညွှန်။ ရန်ကုန်: စာပေဗိမာန်။</ref>။ ==ဝေါဟာရရင်းမြစ်== “ပုဂံ” ဟူသော အမည်သည် သမိုင်းတစ်လျှောက် ဘာသာဗေဒ၊ ပထဝီဝင်နှင့် အိမ်နီးချင်း ယဉ်ကျေးမှုများ၏ လွှမ်းမိုးမှုတို့အပေါ် မူတည်၍ အမျိုးမျိုး ပြောင်းလဲ ရေးသား ခေါ်ဝေါ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည့် ဒေသဆိုင်ရာနှင့် မြို့ပြဆိုင်ရာ အမည် တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ပုဂံ၏ မိမိတို့ကိုယ်မိမိ ခေါ်ဝေါ်ခဲ့သည့် မူလ သမိုင်းဝင် အမည်မှာ "ပေါက္ကံ" သို့မဟုတ် "ပေါက္ကာရာမ" ဖြစ်ပြီး၊ ၁၁ ရာစုနှင့် ၁၂ ရာစု ပုဂံခေတ် ကျောက်စာများတွင် "ပုဂံ" ဟူသော စကားလုံးကို "ပုကံ" (Pukam) ဟု အစောဆုံး ရေးထိုးခဲ့ကြသည်။<ref name="Luce1969">Luce, G.H. (1969). ''Old Burma: Early Pagán''. Artibus Asiae and New York University, pp. 12–15.</ref> ဤဝေါဟာရ၏ အဓိပ္ပာယ် ရင်းမြစ်နှင့် ပတ်သက်၍ ပါဠိစကား "ပေါက္ကါရာမ" (ကြာကန်အပေါင်းဖြင့် သာယာသောမြို့) ဟူသော ဘွဲ့အမည်မှ ဆင်းသက်လာသည်ဟူသော ရာဇဝင်ဆိုင်ရာ ယူဆချက်နှင့် ရှေးဦး တိဗက်-ဗမာအုပ်စု သို့မဟုတ် ပျူစကားမှ ဆင်းသက်လာပြီး "မြို့တော်" သို့မဟုတ် "အခြေချရာနေရာ" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည့် ဒေသန္တရ ဝေါဟာရမှ ရွေ့လျောလာခြင်းဖြစ်သည်ဟူသော ခေတ်သစ် ဘာသာဗေဒဆိုင်ရာ ယူဆချက်များ ရှိကြသည်။<ref name="ThanTun1988">သန်းထွန်း, ဒေါက်တာ (၁၉၈၈)။ ''ခေတ်ဟောင်း မြန်မာရာဇဝင်''။ မဟာဒဂုံ စာပေ၊ စာ ၂၁–၂၆။</ref> အိမ်နီးချင်း ယဉ်ကျေးမှုများနှင့် ပြင်ပ မှတ်တမ်းများတွင် ပုဂံကို သမိုင်းဝင် အမည်အမျိုးမျိုးဖြင့် ဖော်ပြခဲ့ကြသည်။ ပုဂံခေတ် မွန်ကျောက်စာများတွင် "ပေါက္ကံ" ဟု ရေးသားခဲ့ပြီး၊ တရုတ် သမိုင်းမှတ်တမ်းများ (ဥပမာ- စုန့်မင်းဆက်နှင့် မွန်ဂို-ယွမ်မင်းဆက် မှတ်တမ်းများ) တွင် ပုဂံနိုင်ငံနှင့် ၎င်း၏ ဗဟိုဒေသကို "ဖုကမ်း" သို့မဟုတ် "ဖုကန်" (တရုတ်: 蒲甘; ပင်းယင်း: ''Púgān'') ဟု သမိုင်းတစ်လျှောက် မှတ်တမ်းတင်ခဲ့ကြသည်။<ref name="Coedes1968">Coedès, George (1968). ''The Indianized States of Southeast Asia''. University of Hawaii Press, p. 149.</ref> အာရပ်နှင့် ပါရှား ကုန်သည်များ၏ မှတ်တမ်းများတွင်မူ "ဗကန်" (Baqan) ဟု သုံးစွဲခဲ့ကြပြီး၊ ၁၃ ရာစု အီတလီ ခရီးသွား မာကိုပိုလို (Marco Polo) ၏ မှတ်တမ်းများတွင် ပုဂံနေပြည်တော်ကို "မီယန်" (မြန်) သို့မဟုတ် "ပေါက္ကံနိုင်ငံ" ဟု ညွှန်းဆိုခဲ့သည်။<ref name="Yule1903">Yule, Henry & Burnell, A.C. (1903). ''Hobson-Jobson: A Glossary of Colloquial Anglo-Indian Words and Phrases''. John Murray, p. 658.</ref> အနောက်နိုင်ငံသားများနှင့် ဗြိတိသျှ ကိုလိုနီခေတ် မှတ်တမ်းများတွင်မူ "Pagan" ဟု စာလုံးပေါင်း သုံးစွဲခဲ့ကြပြီး၊ ခေတ်သစ်တွင် မူလအသံထွက်နှင့် နီးစပ်သော "Bagan" ဟု အက္ခရာဖလှယ်၍ တရားဝင် ပြောင်းလဲ အသုံးပြုလျက် ရှိသည်။<ref name="AungThwin2005">Aung-Thwin, Michael A. (2005). ''The Mists of Rāmañña: The Legend That Was Lower Burma''. University of Hawai'i Press, pp. 25–30.</ref> == တည်နေရာ == ပုဂံမြို့ သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]] အလယ်ပိုင်း၊ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ညောင်ဦးခရိုင်]]၊ [[ညောင်ဦးမြို့နယ်]] အတွင်း၌ တည်ရှိသော သမိုင်းဝင် ရှေးဟောင်း မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်သည်။ ပုဂံသည် [[ဧရာဝတီမြစ်]]၏ အရှေ့ဘက် ကမ်းပါးပေါ်တွင် တည်ရှိပြီး [[မန္တလေးမြို့]]၏ အနောက်တောင်ဘက် ကုန်းတွင်းပိုင်း ခြောက်သွေ့ပြီး မိုးနည်းပါးသည့် မိုးကွယ်ဒေသ တွင် ပါဝင်သည်။<ref name="AungThwin2005">Aung-Thwin, Michael A. (2005). ''The Mists of Rāmañña: The Legend That Was Lower Burma''. University of Hawai'i Press.</ref> ပုဂံ ရှေးဟောင်းယဉ်ကျေးမှု နယ်မြေသည် မြေဧရိယာအားဖြင့် ၄၂ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁၆ စတုရန်းမိုင်) ခန့် ကျယ်ဝန်းပြီး၊ ပုဂံမြို့ဟောင်း (Old Bagan)၊ [[ညောင်ဦးမြို့]] နှင့် [[မြို့သစ် (ပုဂံ)|ပုဂံမြို့သစ်]] (New Bagan) စသည့် အစိတ်အပိုင်းများဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ပုဂံ၏ အရှေ့ဘက်တွင် [[တူမတ်တောင်]] နှင့် [[တန့်ကြည့်တောင်]] (မြစ်တစ်ဖက်ကမ်း)၊ တောင်ဘက်တွင် [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]] နယ်နိမိတ်တို့နှင့် ထိစပ်လျက်ရှိသည်။<ref name="UNESCO2019">UNESCO World Heritage Centre. (2019). ''Bagan''. UNESCO.</ref> [[File:Bagan City.jpg|thumb|ပုဂံမြို့ဟောင်း]] ([[သရပါတံခါး]]အနီး) == သမိုင်းကြောင်း == ပုဂံမြို့ သမိုင်းတွင် ရှေးဟောင်း မြန်မာ ရာဇဝင်ကျမ်းများ၌ ဖော်ပြပါရှိသော ဒဏ္ဍာရီလာ အချက်အလက်များနှင့် ခေတ်သစ် သမိုင်း၊ ဘာသာဗေဒ၊ သုတေသနနှင့် ရှေးဟောင်းသုတေသန အထောက်အထားများဟူ၍ သမိုင်းအမြင် နှစ်မျိုး အပြိုင် တည်ရှိသည်။ [[မှန်နန်း ရာဇဝင်|မှန်နန်းရာဇဝင်]] အပါအဝင် မြန်မာ ရာဇဝင်ကျမ်းများ၏ အဆိုအရ ပုဂံပြည်၏ သမိုင်းကို ခရစ်နှစ် ၁ ရာစုခန့်တွင် စတင်ခဲ့သည်ဟု ဖော်ပြကြသည်။<ref name="Hmannan">တွန်းသင်းတိုက်ဝန် မဟာစည်သူ ဦးထွန်းညို (၂၀၀၃)။ ''မှန်နန်း မဟာရာဇဝင်တော်ကြီး''။ ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ မြန်မာနိုင်ငံ။</ref> ခရစ်နှစ် ၁၀၇ ခုနှစ်တွင် သမုဒ္ဒရာဇ်မင်းသည် ယုန်လွှတ်ကျွန်း အပါအဝင် ရွာ ၁၉ ရွာကို ပေါင်းစည်း၍ "ယုန်လွှတ်ကျွန်း ပုဂံ" ကို စတင် တည်ထောင်ခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။ ထိုစဉ်က သတ္တဝါဆိုးကြီး ၄ ကောင် (ဝက်ကြီး၊ ငှက်ကြီး၊ ကျားကြီး၊ ရှူးပျံ) သောင်းကျန်းမှုကို [[ပျူစောထီး]] က နှိမ်နင်းခဲ့ပြီးနောက် ဒုတိယ မင်းဆက်အဖြစ် နန်းတက်ခဲ့သည်ဟု ရာဇဝင်များ၌ ဆိုသည်။<ref name="Hmannan" /> ပုဂံသည် သမိုင်းတစ်လျှောက် မင်းဆက်များအလိုက် မြို့နေရာ ၅ ကြိမ် ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ဖူးသည်ဟု ရာဇဝင်၌ ဖော်ပြထားသည်- # ယုန်လွှတ်ကျွန်း ပုဂံ (သမုဒ္ဒရာဇ်မင်း) # သီရိပစ္စယာ (သမုဒ္ဒရာဇ်မင်း၏ မြေး တည်းကြောင်းမင်း) # တမ္ပဝတီ (သေလည်ကြောင်မင်း) # ပုဂံမြို့ဟောင်း / အရိမဒ္ဒနာပူရ (ခရစ်နှစ် ၈၄၉ တွင် [[ပျဉ်ပြားမင်း|ပျဉ်းပြားမင်း]] တည်ထောင်ခဲ့) ခရစ်နှစ် ၁၀၄၄ တွင် နန်းတက်ခဲ့သော [[အနော်ရထာ]]မင်းသည် သထုံမှ မနူဟာမင်းထံမှ ပိဋကတ်သုံးပုံနှင့် သံဃာတော်များကို ပင့်ဆောင်၍ ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာကို နိုင်ငံတော်ဘာသာအဖြစ် သာသနာပြုခဲ့ပြီး ပထမမြန်မာနိုင်ငံတော်ကို စည်းလုံးတည်ထောင်ခဲ့သည်ဟု ရာဇဝင်များ၌ မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။<ref name="PeMaungTin">Pe Maung Tin & Luce, G.H. (1923). ''The Glass Palace Chronicle of the Kings of Burma''. Oxford University Press.</ref> ခေတ်သစ် သမိုင်းပညာရှင်များနှင့် ရှေးဟောင်းသုတေသန ပညာရှင်များ (ဥပမာ- [[ဒေါက်တာသန်းထွန်း]]၊ G.H. Luce၊ Michael Aung-Thwin) တို့၏ စနစ်တကျ သုတေသနပြုချက်များအရ ပုဂံ၏ ဖြစ်တည်ပုံမှာ ရာဇဝင်လာ အချက်အလက်များနှင့် ကွဲပြားကြောင်း တွေ့ရှိရသည်။ ပုဂံမြို့ဟောင်း အိုးထိန်းတောင် (Otein Taung) ဒေသမှ တူးဖော်ရရှိသော မြေထည်များနှင့် ကာဗွန်သက်တမ်းတိုင်းတာမှု (Radiocarbon dating) များအရ ခရစ်နှစ် ၆၅၀ မှ ၈၃၀ အတွင်း (၇ ရာစု - ၉ ရာစု) ပျူယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ လက်ရာများ၊ ပျူလက်နှိပ်အုတ်များကို ပုဂံမြို့နယ်နိမိတ်အတွင်း အများအပြား တွေ့ရှိရသဖြင့် ပုဂံသည် ဗမာများ မရောက်မီကပင် [[ပျူလူမျိုး|ပျူတို့]] အခြေချနေထိုင်ခဲ့သည့် ဒေသဖြစ်ကြောင်း သက်သေပြနေသည်။<ref name="ResearchOrigin">Hudson, Bob et al. (2001). "The Origins of Bagan: New Dates and Old Inhabitants". ''Asian Perspectives'', 40(1), pp. 48–74.</ref> ခရစ်နှစ် ၉ ရာစုခန့် (ခရစ်နှစ် ၈၄၉ ဝန်းကျင်) တွင် နန်ကျောက် နိုင်ငံ၏ လွှမ်းမိုးမှုကြောင့် နန်ကျောက်နယ်စပ်မှ တိဗက်-ဗမာနွယ်ဖွား တို့သည် ဧရာဝတီမြစ်ဝှမ်း လယ်တွင်း (ကျောက်ဆည်) ဒေသသို့ စိုက်ပျိုးရေးအတွက် ဝင်ရောက်လာကြပြီး ပုဂံဒေသတွင် ခိုင်မာသော ဗဟိုဌာနတစ်ခုကို တည်ထောင်ခဲ့ကြသည်။<ref name="AungThwin2005">Aung-Thwin, Michael A. (2005). ''The Mists of Rāmañña: The Legend That Was Lower Burma''. University of Hawai'i Press.</ref> ပုဂံတွင် အစောဆုံး တွေ့ရှိရသော စာပေအထောက်အထားများမှာ ပျူကျောက်စာများဖြစ်ပြီး၊ ဗမာဘာသာဖြင့် ရေးထိုးထားသည့် အစောဆုံး ကျောက်စာ အထောက်အထားမှာ ခရစ်နှစ် ၁၁၁၂ ထိုး [[မြစေတီကျောက်စာ|မြစေတီကျောက်စာ (ရာဇကုမာရကျောက်စာ)]] နှင့် ၁၂ ရာစုထိုး ရှင်ဒိသာပါမောက် ကျောက်စာတို့ ဖြစ်ကြသည်။<ref name="Luce1969">Luce, G.H. (1969). ''Old Burma: Early Pagán''. Artibus Asiae and New York University.</ref> ၁၁ ရာစုမှ ၁၃ ရာစုအတွင်း ပုဂံသည် အာရှတွင် သာသနာရေးနှင့် စာပေဗဟိုချက် အကြီးမားဆုံး မြို့တော်ဖြစ်ခဲ့ပြီး စေတီပုထိုးပေါင်း ၁၀,၀၀၀ ကျော် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ သို့သော် ၁၃ ရာစုအကုန် (၁၂၈၇ ခုနှစ်) တွင် မွန်ဂို-ယွမ်မင်းဆက် တို့၏ ကျူးကျော်မှုများနှင့် နိုင်ငံရေး/စီးပွားရေး ပြိုကွဲမှုများကြောင့် ပုဂံမြို့တော်၏ ဩဇာအာဏာ ကျဆင်းခဲ့ရသည်။<ref name="ThanTun1988">သန်းထွန်း, ဒေါက်တာ (၁၉၈၈)။ ''ခေတ်ဟောင်း မြန်မာရာဇဝင်''။ မဟာဒဂုံ စာပေ။</ref> == မြေမျက်နှာသွင်ပြင်နှင့် ရာသီဥတု == [[ပုဂံ|ပုဂံဒေသ]]၏ မြေမျက်နှာသွင်ပြင်သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]] အလယ်ပိုင်း ဧရာဝတီမြစ်ဝှမ်း လွင်ပြင်အတွင်း တည်ရှိပြီး ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ပျမ်းမျှ မီတာ ၆၀ မှ ၁၀၀ ခန့် (ပေ ၂၀၀ မှ ၃၀၀ ကျော်) မြင့်သော ကုန်းနိမ့်ကုန်းမြင့်များနှင့် မြစ်သာလွင်ပြင် အစိတ်အပိုင်းများ ပါဝင်သည်။ ဒေသ၏ အနောက်ဘက်နှင့် အနောက်မြောက်ဘက် နယ်နိမိတ်အဖြစ် [[ဧရာဝတီမြစ်]]က မြောက်မှ တောင်သို့ စီးဆင်းလျက်ရှိပြီး၊ မြစ်ကမ်းပါးတစ်လျှောက်တွင် သဲသောင်ပြင်များနှင့် နုန်းတင်မြေနု လွင်ပြင်များကို တွေ့ရသည်။ မြို့ဟောင်း တည်ရှိရာ ဗဟိုနယ်မြေသည် အေဒီ ၁၁ ရာစုမှ ၁၃ ရာစုအတွင်း အုတ်စေတီပုထိုးပေါင်း သန်းနှင့်ချီ တည်ဆောက်ရန် သင့်လျော်သော ခိုင်မာသည့် ရွှံ့စေးမြေနှင့် သဲကျောက်မြေလွှာများဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည့် ကုန်းပြင်မြင့်သဖွယ် ဖြစ်သည်။ ဒေသ၏ အရှေ့ဘက်တွင် တူမတ်တောင်နှင့် အရှေ့တောင်ဘက်တွင် သမိုင်းဝင် တန့်ကြည့်တောင် (မြစ်တစ်ဖက်ကမ်း) စသည့် ကုန်းတန်းငယ်များ တည်ရှိပြီး အကွာအဝေးအားဖြင့် [[ပုပ္ပါးတောင်]]၏ မီးတောင်ဟောင်း ကုန်းပြင်မြင့်နှင့်လည်း ဆက်စပ်နေသည်။<ref name="UNESCO2019">UNESCO World Heritage Centre. (2019). ''Bagan''. UNESCO.</ref> ရာသီဥတု အားဖြင့် ပုဂံသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ မိုးနည်းပါးသော ပူပြင်းခြောက်သွေ့သည့် မိုးနည်းဒေသ တွင် တည်ရှိပြီး အပူပိုင်း ကုန်းတွင်းရာသီဥတု အမျိုးအစား ပါဝင်သည်။ ပုဂံဒေသသည် အနောက်ဘက်တွင် ရခိုင်ရိုးမ တောင်တန်းကြီး ကာဆီးထားသဖြင့် အနောက်တောင် မုတ်သုံလေမှ လာသော မိုးတိမ်များကို မရရှိဘဲ မိုးကွယ်ဒေသ ဖြစ်နေသည်။ တစ်နှစ်လျှင် ပျမ်းမျှ မိုးရေချိန် မီတာ ၅၀ဝ မှ ၁,ဝဝဝ မီလီမီတာ (လက်မ ၂၀ မှ ၄၀) ဝန်းကျင်သာ ရရှိပြီး မိုးရွာသွန်းမှုသည် ဇွန်လမှ အောက်တိုဘာလအတွင်းသာ ပုံမှန်မဟုတ်ဘဲ အနည်းငယ် ရွာသွန်းလေ့ရှိသည်။ အပူချိန်မှာ နွေရာသီ (မတ်လမှ မေလ) အတွင်း အလွန် ပူပြင်းပြီး အမြင့်ဆုံး အပူချိန် ၄၀ ဒီဂရီ စဲလ်ဆီးယက်စ် (၁၀၄ ဒီဂရီ ဖာရင်ဟိုက်) ထက် ကျော်လွန်လေ့ရှိကာ၊ ဆောင်းရာသီ (နိုဝင်ဘာလမှ ဖေဖော်ဝါရီလ) တွင်မူ သာယာအေးမြ၍ ပျမ်းမျှ အပူချိန် ၁၅ ဒီဂရီမှ ၂၅ ဒီဂရီ စဲလ်ဆီးယက်စ်အတွင်းသာ ရှိသည်။ ဤသို့ မိုးနည်းပြီး ရေအရင်းအမြစ် လိုအပ်ချက်ရှိသော ပထဝီဝင် ရာသီဥတု အခြေအနေကြောင့်ပင် ရှေးဟောင်း ပုဂံခေတ် မြို့ပြတည်ဆောက်သူများသည် မြောင်းနား၊ ကန်နားနှင့် မြစ်ရေတင်စနစ်များ အပါအဝင် ရေဝေရေလဲနှင့် ရေထိန်းသိမ်းမှု နည်းပညာများကို ခေတ်နှင့်အမျှ ဆန်းသစ်စွာ တည်ဆောက် အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။<ref name="Hudson2004">Hudson, Bob. (2004). ''The Origins of Bagan: The Archaeological Landscape of Ancient Central Burma''. Sydney: University of Sydney.</ref> == ယဉ်ကျေးမှု == ပုဂံခေတ် (အေဒီ ၁၁ ရာစု မှ ၁၃ ရာစု) သည် ခေတ်သစ် [[ဗမာလူမျိုး|ဗမာ့ယဉ်ကျေးမှု]]၏ အခြေခံအုတ်မြစ်များကို စနစ်တကျ ပုံသွင်း တည်ဆောက်ခဲ့သည့် သမိုင်းဝင် ရွှေခေတ်တစ်ခေတ် ဖြစ်သည်။ ဗမာတို့သည် အာရှအလယ်ပိုင်းနှင့် တိဗက်ကုန်းမြေမြင့်ဒေသများမှ ဧရာဝတီမြစ်ဝှမ်းအတွင်းသို့ ရွှေ့ပြောင်း အခြေချခဲ့ပြီးနောက်၊ ဒေသခံ [[ပျူလူမျိုး|ပျူ]] နှင့် [[မွန်လူမျိုး|မွန်]]တို့၏ မြို့ပြယဉ်ကျေးမှု၊ ဗိသုကာနှင့် စာပေများကို သဟဇာတဖြစ်စွာ ပေါင်းစပ်ကာ သီးခြားဝိသေသရှိသော ဗမာ့ယဉ်ကျေးမှုကို စတင်ပုံဖော်ခဲ့ကြသည်။<ref name="Luce1969">Luce, G.H. (1969). ''Old Burma: Early Pagán''. Artibus Asiae and New York University.</ref> === သာသနာနှင့် စာပေယဉ်ကျေးမှု === [[အနော်ရထာ]]မင်းသည် [[ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]]ကို နိုင်ငံတော်ဘာသာအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ပြီးနောက် ဗုဒ္ဓသာသနာသည် ဗမာ့လူမှုအဖွဲ့အစည်းနှင့် စာရိတ္တပိုင်းဆိုင်ရာ၏ အဓိက မဏ္ဍိုင်ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ပုဂံသည် အာရှတိုက်တစ်လွှား၌ [[ပါဠိစာပေ]]နှင့် ဗုဒ္ဓဓမ္မ သင်ကြားရာ ဗဟိုချက်မ တက္ကသိုလ်ကြီးသဖွယ် ဖြစ်ထွန်းခဲ့သည်။ စာပေယဉ်ကျေးမှုတွင် မွန်အက္ခရာနှင့် ပျူအက္ခရာတို့၏ အခြေခံအပေါ် မူတည်၍ ဗမာစာရေးထုံး အက္ခရာကို စနစ်တကျ တီထွင်ခဲ့ကြပြီး၊ ခရစ်နှစ် ၁၁၁၂ ထိုး [[မြစေတီကျောက်စာ]] အပါအဝင် ကျောက်စာ၊ မင်စာများမှတစ်ဆင့် စာပေ၊ ကဗျာနှင့် စကားပြေ အနုပညာတို့ တိုးတက်ထွန်းကားခဲ့သည်။<ref name="ThanTun1988">သန်းထွန်း, ဒေါက်တာ (၁၉၈၈)။ ''ခေတ်ဟောင်း မြန်မာရာဇဝင်''။ မဟာဒဂုံ စာပေ။</ref> === ဗိသုကာနှင့် အနုသုခုမ ပန်းဆယ်မျိုး === ပုဂံခေတ်၏ အထင်ရှားဆုံး ယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ်မှာ အုတ်ကောက်ဆိုင်း (Vaulting) နည်းပညာသုံး စေတီပုထိုးနှင့် ဂူလိုဏ်ကျောင်း ဗိသုကာလက်ရာများ ဖြစ်ကြသည်။ [[အာနန္ဒာလိုဏ်ဂူတော်မြတ်ကြီး|အာနန္ဒာ]]၊ [[သဗ္ဗညု စေတီတော်|သဗ္ဗညု]] နှင့် [[ဓမ္မရံကြီး စေတီတော်|ဓမ္မရံကြီး]] စသည့် ဂူလိုဏ်ကျောင်းများသည် ပျူတို့၏ အုတ်တည်ဆောက်မှု နည်းပညာ၊ မွန်တို့၏ လိုဏ်ဂူအနုပညာနှင့် ဗမာတို့၏ ဟန်ချက်ညီ အချိုးအစားတို့ ပေါင်းစပ်ထားသည့် ပြိုင်ဘက်ကင်း အနုလက်ရာများ ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် ဂူကျောင်းများအတွင်းရှိ နံရံဆေးရေးပန်းချီများ (Frescoes)၊ [[ပန်းတော့]] (အုတ်တော့/သရွတ်တော့)၊ [[ပန်းပု]]၊ [[ပန်းတမုတ်]] (ကျောက်ဆစ်) စသည့် ဗမာ့ရိုးရာ [[ပန်းဆယ်မျိုး]] အနုပညာရပ်များသည်လည်း ပုဂံခေတ်တွင် အထူးပင် ထွန်းကားခဲ့သည်။<ref name="AungThwin2005">Aung-Thwin, Michael A. (2005). ''The Mists of Rāmañña: The Legend That Was Lower Burma''. University of Hawai'i Press.</ref> === လူမှုရေးနှင့် ရိုးရာဓလေ့များ === ပုဂံယဉ်ကျေးမှုတွင် ဗုဒ္ဓဘာသာဆိုင်ရာ ဓလေ့များနှင့်အတူ ရှေးဦးတိဗက်-ဗမာတို့၏ နတ်ကိုးကွယ်မှု (အထူးသဖြင့် [[မဟာဂီရိနတ်]] နှင့် [[၃၇ မင်းနတ်]]) တို့သည် ဒွန်တွဲ၍ ယနေ့ထက်ထိ ဗမာ့လူမှုအဖွဲ့အစည်း၏ ယုံကြည်မှုတွင် အမြစ်တွဲကျန်ရစ်ခဲ့သည်။ ကျောက်စာပါ အထောက်အထားများအရ ပုဂံခေတ် ဗမာ့လူမှုအဖွဲ့အစည်းတွင် အမျိုးသမီးများသည် မြေယာပိုင်ဆိုင်ခွင့်၊ အလှူဒါနပြုခွင့်နှင့် ဥပဒေရေးရာ ဆုံးဖြတ်ပိုင်ခွင့်များ၌ အမျိုးသားများနှင့် တန်းတူနီးပါး အခွင့်အရေး ရရှိခဲ့ကြကြောင်း တွေ့ရှိရသည်။<ref name="ThanTun1988" /> ဤသို့ဖြင့် ပုဂံခေတ်တွင် ပုံဖော်ခဲ့သော သာသနာ၊ စာပေ၊ ဗိသုကာနှင့် လူမှုရေး စံနှုန်းများသည် ခေတ်ဆက်ဆက် ဗမာ့ယဉ်ကျေးမှု၏ ပင်မဝိသေသလက္ခဏာများအဖြစ် တည်တံ့ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။ === ပြတိုက် === {{main|ပုဂံရှေးဟောင်းသုတေသနပြတိုက်}} ပုဂံရှေးဟောင်းသုတေသနပြတိုက်သည် ပုဂံရှေးဟောင်းယဉ်ကျေးမှုနယ်မြေအတွင်း တစ်ခုတည်းသော ရှေးဟောင်းသုတေသနပြတိုက်ဖြစ်သည်။ (၃) ထပ်အဆောက်အဦးဖြစ်ပြီး မြစေတီကျောက်စာမူရင်း အပါအဝင် ရှေးဟောင်းအမွေအနှစ်များကို ပြသထားသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၏ပထမဆုံးသော ပုဂံရှေးဟောင်းသုတေသန ပြတိုက်ကို ၁၉၀၄ ခုနှစ်တွင် ပုဂံမြို့ဟောင်း အာနန္ဒာဘုရား၏မြောက်ဘက်စောင်းတန်းအနီးတွင် စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ၁၉၇၉ ခုနှစ်အောက်တိုဘာလတွင် ကန်တော့ပလ္လင်ဘုရား တောင်ဘက်၌ ရှစ်မြှောင့်ပုံသဏ္ဌာန်ရှိသော ရှေးဟောင်းသုတေသနပြတိုက်ကို ထပ်မံတည်ဆောက်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ယခုလက်ရှိကမ္ဘာ့အဆင့်မီ ရှေးဟောင်း သုတေသနပြတိုက်ကြီးကို ၁၉၉၈ ခုနှစ် ဧပြီလ (၁၇) ရက်နေ့တွင်ဖွင့်လှစ်ပြသနိုင်ခဲ့သည်။ ပြတိုက်ကြီးတွင် အထူးပင်မပြခန်း၊ ပုဂံခေတ်ဗိသုကာပြခန်း၊ ပုဂံခေတ်လက်မှုအနုပညာပြခန်း၊ ပုဂံခေတ်နန်းမြို့ပြခန်း၊ ပုဂံခေတ်စာပေပြခန်း၊ ပုဂံခေတ်လူနေမှုဘဝပြခန်း၊ ပုဂံခေတ်ဗုဒ္ဓအနုပညာပြခန်း၊ ပုဂံခေတ်ဗုဒ္ဓဆင်းတုတော်များပြခန်း၊ ပုဂံခေတ်ဘုရားပုထိုးပန်းချီပြခန်းနှင့် ပုဂံခေတ်နံရံဆေးရေးပန်းချီပြခန်းစသည့် ပြခန်း(၁၀)ခန်းဖြင့် ခင်းကျင်းပြသထားသည်။၂၀၁၇ခုနှစ်တွင် ကလေးများပြတိုက်ကို ပြတိုက်ကြီး၏ မြောက်ဘက်ရှိရှစ်မြှောင့်ပုံသဏ္ဌာန်အဆောက်အဦ၌ ခင်းကျင်းပြသထားသည်။ == ပုဂံ ဗိသုကာ == ပုဂံ ဗိသုကာသည် အေဒီ ၉ ရာစုမှ ၁၃ ရာစုအတွင်း [[ဧရာဝတီမြစ်]]ဝှမ်း အညာမြေပြန့်၌ ထွန်းကားခဲ့သော [[ပုဂံခေတ်]]၏ အနုသုခုမနှင့် အင်ဂျင်နီယာဆိုင်ရာ အထွတ်အထိပ်ဆုံး သမိုင်းဝင် အမွေအနှစ်တစ်ခု ဖြစ်သည်<ref>Harvey, G. E. (1925). History of Burma: From the Earliest Times to 10 March 1824. London: Longmans, Green and Co.</ref>။ ပုဂံ၏ ဗိသုကာဟန်သည် အိန္ဒိယတိုက်ငယ်၏ ပါလ-သေန အနုပညာ၊ ရှေးဟောင်း [[ပျူ]] တို့၏ အုတ်ခုံး အင်ဂျင်နီယာ နည်းပညာနှင့် [[မွန်လူမျိုး|မွန်]] တို့၏ အနုပညာ အလှဆင်မှုများကို ပေါင်းစည်းထား သော်လည်း ဒေသတွင်း မနုဿဗေဒဆိုင်ရာ လိုအပ်ချက်များ၊ ရာသီဥတုတို့နှင့် ပေါင်းစပ်ကာ ကိုယ်ပိုင် ပုဂံဟန်အဖြစ် သီးခြား ခိုင်မာစွာ ဖြစ်တည်လာခဲ့သည်<ref>Luce, G. H. (1969). Old Burma-Early Pagán. Artibus Asiae and New York University.</ref>။ ပုဂံ၏ သာသနိက အဆောက်အအုံများတွင် စေတီပုထိုးများနှင့် ဂူလိုဏ်ဘုရားများဟူ၍ အဓိက အမျိုးအစား ၂ မျိုး ခွဲခြားနိုင်ပါသည်။ ပုဂံ ဗိသုကာများသည် ပျူတို့ထံမှ ဆက်ခံသော ဗဟိုမဏ္ဍိုင် ရေဒီယယ် ဖိအားဖြန့်စနစ်ကို သုံးသည့် စစ်မှန်သော အုတ်ခုံးစနစ် (True Arch) ကို အပြည့်အဝ အသုံးပြုနိုင်ခဲ့ကြသည်<ref>Aung-Thwin, M. (1985). Pagan: The Origins of Modern Burma. University of Hawaii Press.</ref>။ အရှေ့တောင်အာရှ ခေတ်ပြိုင် ယဉ်ကျေးမှုများဖြစ်သော [[ခမာအင်ပါယာ|ခမာ]] တို့၏ [[အန်ကောဝတ်]] တွင် ကျောက်တုံးများကို အပေါ်မှ ထပ်၍ အစွန်းထွက် စိစပ်ထားသော အစွန်းထွက် ခုံးစနစ် (Corbelled Arch) ကိုသာ သုံးနိုင်ခဲ့သဖြင့် အဆောက်အအုံ ပြိုကွဲမသွားစေရန် ဘေးဖိအားကို ကျောက်တုံးများ၏ အလေးချိန်အပေါ် အဓိက အားပြု၍ တားဆီးခဲ့ရသည်။ ပုဂံ၏ အုတ်ခုံးစနစ်တွင်မူ အုတ်များကို ဗဟိုချက်ဆီသို့ စိစပ်စီစဉ်ထားသဖြင့် အပေါ်မှ သက်ရောက်သော ကမ္ဘာ့ဆွဲအားကို ဘေးဘက် ဒေါင်လိုက်နံရံများထံသို့ ဖိအားကွေးအဖြစ် ထိရောက်စွာ ကွဲထွက်ဖြန့်ဝေပေးနိုင်ခဲ့သောကြောင့် ပိုမိုကျယ်ဝန်း၍ ကြံ့ခိုင်သော ဂူလိုဏ်ခန်းများကို ဖန်တီးနိုင်ခဲ့သည်။ ဂူလိုဏ်ဘုရားများအတွင်း လှိုဏ်ပတ်လမ်းများ အလင်းရောင် ရရှိစေရန်နှင့် လေဝင်လေထွက် ကောင်းမွန်စေရန်အတွက် အမုတ်ပေါက်များနှင့် ပြတင်းပေါက်များကို အလင်းယိုင်မှုဆိုင်ရာ ဂျီဩမေတြီနှင့် နေရောင်ခြည် ထောင့်စောင်း တွက်ချက်မှုများအရ စနစ်တကျ ဖောက်လုပ်ခဲ့ကြသည်။ အနန္ဒာဘုရားရှိ ဗုဒ္ဓဆင်းတုတော်ကြီးများဆီသို့ အထက်မှ အလင်းရောင် ကျရောက်ပူဇော်နိုင်ပုံမှာ ယင်းနည်းပညာ၏ ပြောင်မြောက်သော ဥပမာတစ်ခု ဖြစ်သည်<ref>Pichard, P. (1992–2001). Inventory of Monuments at Pagan (Vols. 1–8). UNESCO / EFEO.</ref>။ ဤသို့ သာလွန်သော သင်္ချာနှင့် ရူပဗေဒဆိုင်ရာ အင်ဂျင်နီယာ နည်းပညာများသည် ခေတ်ပြိုင် ဒွါရဝတီ မွန် ဗိသုကာနှင့် သိသာစွာ ကွဲပြားစေသည်။ မွန်တို့သည် အနက်ပိတ် စေတီတော်များကို သဲကျောက်နှင့် အုတ်တို့ဖြင့် အဓိက တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး ဝတ်ပြုနိုင်သော လိုဏ်ဂူတွင်း အဆောက်အအုံများ ဖန်တီးနိုင်မှု နည်းပါးခဲ့သော်လည်း<ref>Coedès, G. (1968). The Indianized States of Southeast Asia. University of Hawaii Press.</ref> ပုဂံ ဗိသုကာမှာမူ အဆောက်အအုံဆိုင်ရာ မက္ကင်းနစ်နည်းပညာနှင့် ဗက်တာဆိုင်ရာ ရူပဗေဒသဘောတရားများကို ပေါင်းစပ်၍ လူဝင်ရောက် ဝတ်ပြုနိုင်သော အလင်းပွင့် ဂူလိုဏ်ဘုရားများကို ကြီးမားဆန်းပြားစွာ တည်ဆောက်နိုင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်<ref>Luce, G. H. (1969). Old Burma-Early Pagán. Artibus Asiae and New York University.</ref>။ === အနုပညာ အလှဆင်မှုနှင့် ခေတ်အလိုက် ပြောင်းလဲမှု === အဆောက်အအုံများ၏ ပြင်ပ အုတ်နံရံများတွင် အင်္ဂတေ ပန်းတော့ လက်ရာများဖြင့် ဘီလူးကွက်၊ ကလသအိုး၊ စူးထိုးပန်းများနှင့် ဘီလူးပန်းဆွဲများကို အသေးစိတ် ထုဆစ်ခဲ့ကြပြီး လိုဏ်ဂူ အတွင်းဘက်တွင် ၅၅၀ ဇာတ်တော်လာ နံရံဆေးရေး ပန်းချီများကို စာရေးထိုး၍ အလှဆင်ခဲ့ကြသည်<ref>Than Tun. (1988). Essays on the History and Buddhism of Burma. K myang Press.</ref>။ ၁၂ ရာစုသည် ပုဂံ၏ ကိုယ်ပိုင် အင်ဂျင်နီယာ ဟန်ပန် ပေါ်ထွက်လာသည့် ခေတ်ဖြစ်သည်။ ဂူလိုဏ် အထပ်ထပ်နှင့် မြင့်မားသော မိုးမျှော်စတိုင်သို့ ကူးပြောင်းလာခဲ့ပြီး အနန္ဒာဘုရားနှင့် သဗ္ဗညုဘုရားတို့မှာ ထင်ရှားသည်။ ၁၃ ရာစုတွင် အလင်းရောင် အပြည့်အဝ ရရှိသော ဂူလိုဏ်များ၊ ပိုမို ဆန်းပြားသော ပန်းတော့လက်ရာများနှင့် မြန်မာဆန်သော ဗိသုကာဟန် ပိုမို လွှမ်းမိုးလာခဲ့ရာ စူဠာမဏိဘုရား၊ ထိလိုမင်းလိုဘုရားနှင့် မဟာဗောဓိဘုရားတို့သည် ယင်းခေတ်၏ ပြောင်မြောက်သော လက်ရာများ ဖြစ်ကြသည်<ref>Pichard, P. (1992–2001). Inventory of Monuments at Pagan (Vols. 1–8). UNESCO / EFEO.</ref>။ == သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး == [[File:Nyaung U Airport.JPG|thumb|left|[[ညောင်ဦးလေဆိပ်]]သည် ပုဂံဒေသ၏ လေကြောင်းဝင်ထွက်သွားလာရာ ဖြစ်သည်]] ပုဂံသို့ လေယာဉ်၊ ရထား၊ ကား တို့အပြင် သင်္ဘောဖြင့်ပါ လာရောက်နိုင်သည်။ လည်ပတ်စရာအနေဖြင့် e-bike ငှားရမ်းအသုံးပြုနိုင်သည်။ === လေကြောင်းလိုင်း === နိုင်ငံခြားသားခရီးသွား အများစုသည် လေကြောင်းလိုင်းကို အသုံးပြု၍ ပုဂံသို့ လာရောက်လည်ပတ်ကြသည်။ [[ညောင်ဦးလေဆိပ်]]မှာ ပုဂံဒေသ၏ လေကြောင်းဝင်ထွက်သွားလာရာ ဖြစ်သည်။ [[မြန်မာနိုင်ငံအခြေစိုက် လေကြောင်းလိုင်းများ| ပြည်တွင်းလေကြောင်းလိုင်း]] အများစုမှာ ပုဂံသို့ ဆင်းသက်ကြသည်။ [[ရန်ကုန်မြို့]]မှ လာပါက မိနစ် ၈၀ ခန့် ကြာမြင့်ပြီး [[မန္တလေးမြို့]]မှ လာပါက မိနစ် ၃၀ ခန့်ကြာမြင့်မည် ဖြစ်သည်။ ညောင်ဦးလေဆိပ်သည် ညောင်ဦးမြို့အပြင်ဘက်တွင် တည်ရှိပြီး ပုဂံသို့ ရောက်ရှိရန် ကားဖြင့် (၁၅) မိနစ် ခန့် ကြာမြင့်မည် ဖြစ်သည်။ === ရထား=== ပုဂံရထားလမ်းသည် ရန်ကုန် - မန္တလေး ရထားလမ်းမှ ပျဉ်းမနား ဘူတာတွင်လမ်းခွဲပါသည်။ ယခင် ပျဉ်းမနား - ကျောက်ပန်းတောင်းရထားလမ်းမှ ဆက်ဖောက်ထားသောလမ်းဖြစ်ပြီး ယခုအခါ ပခုက္ကူ နှင့် မြင်းခြံတို့ထိဆက်ထားသည်။ မြန်မာ့မီးရထားမှ နေ့စဉ် ရန်ကုန် - ပုဂံ ခရီးစဉ်ကို ပြေးဆွဲပေးလျက် ရှိသည်။ ရန်ကုန် မှ ပုဂံသို့ (၁၈) နာရီခန့် ကြာမြင့်မည် ဖြစ်သည်။ ရထားတွင် အိပ်စဉ်၊ အထက်တန်း နှင့် ရိုးရိုးတန်းတို့ ပါဝင်သည်။ <ref>[http://www.seat61.com/Burma.htm#Yangon-Bagan Train travel in Myanmar (Burma) | Train times, fares, tickets, photos<!-- Bot generated title -->]</ref> မန္တလေး - ပုဂံ ရထားမှာ ၁ ရက်လျှင် ၂ ကြိမ် ပြေးဆွဲလျက် ရှိပြီး (၈) နာရီခန့် ကြာမြင့်သည်။ သို့သော် အိပ်စဉ်တွဲ မပါဝင်ဘဲ အထက်တန်း နှင့် ရိုးရိုးတန်းသာ ပါဝင်သည်။ <ref>[http://www.seat61.com/Burma.htm#Mandalay%20-%20Bagan Train travel in Myanmar (Burma) | Train times, fares, tickets, photos<!-- Bot generated title -->]</ref> === ကားလမ်း === ရန်ကုန်မှ ပုဂံသို့ ကားလမ်းမှ လာလျှင် ၉ နာရီ နှင့် ၁၀ နာရီ အသီးသီးကြာမြင့်သည်။ မန္တလေးမှ ပုဂံသို့ ကားလမ်းမှသွားလျှင် ၃ နာရီ နှင့် ၄ နာရီ ကြာမြင့်သည်။ === ရေကြောင်း === မန္တလေး - ပုဂံ အသွားအပြန် သင်္ဘောများ ရှိပြီး ဧရာဝတီ မြစ်ကြောင်းတစ်လျှောက် ကီလိုမီတာ ၁၇၀ သွားလာရန် ၉ နာရီခန့် ကြာမြင့်မည် ဖြစ်ပါသည်။ ခရီးသွားရာသီတွင် နေ့စဉ်ခရီးစဉ် ရှိပြီး တစ်ခါတစ်ရံ ညအိပ်ခရီးစဉ်များပါရှိသည်။ == ထင်ရှားသည့် ပုဂံဘုရားပုထိုးများ == * [[ရွှေစည်းခုံ စေတီတော် (ပုဂံ)|ရွှေစည်းခုံစေတီ]] * [[အလိုတော်ပြည့်ဂူဘုရား]] * [[ထီးလိုမင်းလိုဘုရား]] * [[အာနန္ဒာဘုရား]] * [[ကန်တော့ပလ္လင်ဘုရား]] * [[သဗ္ဗညုဘုရား(ပုဂံ)|သဗ္ဗညုဘုရား]] * [[ဗူးဘုရား(ပုဂံ)|ဗူးဘုရား]] * [[ရွှေဆံတော်စေတီ (ပုဂံ)|ရွှေဆံတော်စေတီ]] * [[ဓမ္မရံကြီးဘုရား]] * [[လောကထိပ်ပန်ဘုရား]] * [[မြစေတီတော် (ပုဂံ)|မြစေတီ]] * [[မနူဟာဘုရား]] * [[နန်းဘုရားကျောင်း]] * [[လောကနန္ဒာစေတီ(ပုဂံ)|လောကနန္ဒာဘုရား]] * [[ပြဿဒါးကြီး (ပြဿဒ်ကြီး)]] * [[သကျမုနိ]] * [[ရှင်ပင်သာလျောင်း]] * [[ဂူပြောက်ကြီး (မြင်းကပါ)|ဂူပြောက်ကြီး]] * [[ငှက်ပစ်တောင်ဘုရား(ညောင်ဦး)]] *[[စူဠာမဏိဘုရား]] *[[ဘုရားသုံးဆူ(ပုဂံ)]] *[[သမ္ဘူလဘုရား]] *[[တရုတ်ပြေးဘုရားကြီး]] *[[အပယ်ရတနာဘုရား]] *[[ရွှေဂူကြီး( နန်းဦး) ဘုရား]] *[[ ]] == အထင်ကရ နေရာများ == * [[သရပါတံခါး]] * [[မြစေတီကျောက်စာ]] * [[မြင်းကပါစေတီ|မြင်းကပါ]] * [[ဥပါလိသိမ်]] * [[ငှက်ပစ်တောင်]] == ဓာတ်ပုံများ == <gallery> Image:Ananda Temple Bagan.jpg| [[အာနန္ဒာဘုရား|အာနန္ဒာ စေတီတော်]] Image:That-byin-nyu.jpg|[[သဗ္ဗညုဘုရား(ပုဂံ)|သဗ္ဗေညု စေတီတော်]] Image:Buddhist Stupas in Bagan, Myanmar.jpg| ပုဂံစေတီပုထိုးတော် ဟောင်းများ Image:Buddhist Stupa in Myanmar.jpg|မင်္ဂလာစေတီဘုရား Image:Baganmyo.jpg|ပုဂံမြင်ကွင်းတစ်ခု Image:Ruins of Bagan, 1999.jpg|ပုဂံမြို့ ၏နေဝင်ချိန် (၁၉⁠၉၉) ခုနှစ် Image:Burma11.jpg| ပုဂံရှိ တစ်နေရာ Image:Bagan doorway.jpg|ပုဂံ ဘုရားတစ်ဆူ၏ မုဒ်ဝတစ်ခု Image:Burma12.jpg| Image:Mt Popa.jpg|ပုပ္ပါးတောင်ကလပ် Image:Bagan corner.jpg|အဆင်အတန်းမြင့်မားသော ပုဂံခေတ်လက်ရာတစ်ခု Image:Bagan, Hpaya-thon-zu-Group.JPG|ဘုရားသုံးဆူ စေတီတော် Image:Mount Popa.JPG| [[ပုပ္ပါးတောင်]]အား အဝေးမှ မြင်ရပုံ Image:Dreams of Myanmar (8280448574).jpg|ပုဂံဘုရားများအား ညနေဆည်းဆာ နေဝင်ချိန်အလှ File:Bagan Entrance.jpg|ပုဂံမြို့အဝင် </gallery> ==ကိုးကား== <references/> {{ပုဂံ}} {{မန္တလေးတိုင်း}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့များ]] [[ကဏ္ဍ:မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးရှိ မြို့များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ရှေးဟောင်းမြို့များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်း]] [[ကဏ္ဍ:ပုဂံ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာများ]] pje3a6k8yan5mqmlql40ccsgyc7euk3 4 9992 1051796 1051034 2026-09-07T18:43:35Z MediaWiki message delivery 21591 /* Tech News: 2026-37 */ အပိုင်းသစ် 1051796 wikitext text/x-wiki <noinclude> {{လက်ဖက်ရည်ဆိုင် ခေါင်းစီး|နည်းပညာ|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်၏ '''နည်းပညာ''' အခန်းသည် '''ဝီကီပီးဒီးယား''' ''အကြောင်း'' နည်းပညာဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များကို ဆွေးနွေးရန် ဖြစ်သည်။ ဝီကီဆော့ဖ်ဝဲလ်အမှားများ သတင်းပို့ရန်နှင့် အင်္ဂါရပ်အသစ်များ တောင်းဆိုရန်များကို [[mw:Phabricator|Phabricator]] တွင် ပြုလုပ်ပါ ( [[mw:How to report a bug|ဆော့ဖ်ဝဲလ်အမှားများ သတင်းပို့နည်း]] ကို ကြည့်ပါ)။ <!-- All of the text for this top section is found at template:Villagepumppages --> မီဒီယာဝီကီ (MediaWiki) ဆိုင်ရာ အထွေထွေ မေးခွန်းများအတွက် [[mw:Project:Support desk|မီဒီယာဝီကီ အကူအညီ စားပွဲ]] သို့ သွားပါ။ |center=<div id="villagepumpfaq" style="padding-right: 30px; text-align: center; margin: 0 auto;">{{FAQ|see also=[[Wikipedia:FAQ/Technical]]|style=margin: 0 auto; width: 85%;|collapsed=yes}}</div> |3=WP:VPT|4=WP:VP/T|5=WP:TECHPUMP|6=WP:PUMPTECH}}<!-- -->__NEWSECTIONLINK__<!-- --> __TOC__ {{anchor|below_toc}} {{clear}}<!-- ကဏ္ဍကို စာမျက်နှာ အောက်ဆုံးသို့ ကျေးဇူးပြု၍ မရွှေ့ပါနှင့်။ စာမျက်နှာ မော်ကွန်းထိန်းသိမ်းရာတွင် ပါဝင်သွားနိုင်၍ ဖြစ်သည်။ -->[[<!-- OK -->Category:ဝီကီပီးဒီးယား လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]] </noinclude><!-- မေးခွန်းအသစ်များကို ကျေးဇူးပြု၍ စာမျက်နှာ အောက်ဆုံးတွင် ရေးသားပါ။ မေးခွန်းမေးမြန်းရန် အလွယ်ကူဆုံးနည်းလမ်းမှာ စာမျက်နှာအပေါ်ဖက်နားရှိ "ဆွေးနွေးချက်အသစ်" ကိုနှိပ်နိုင်ပါသည်။ --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-03</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W03"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/03|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Wikimedia Foundation has shared some guiding questions for the July 2026–June 2027 Annual Plan on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027/Product & Technology OKRs|Meta]] and ''[[diffblog:2025/12/10/shaping-wikimedia-foundations-2026-2027-annual-goals-key-questions-for-the-wikimedia-movement/|Diff]]''. These focus on global trends, faster and healthier experimentation, better support for newcomers, strengthening editors and advanced users, improving collaboration across projects, and growing and retaining readership. Feedback and ideas are welcome on the [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|talk page]]. '''Updates for editors''' * As part of the current work of Community Tech team on the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W372|Multiple watchlists]] project, the display of [[Special:EditWatchlist|EditWatchlist]] will be updated as a first step towards multiple watchlists. Additionally, the pagination on [[Special:Search|Search]] will be updated too, as a part of the work on the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W186|Revamp pagination / page navigation]] wish. [https://phabricator.wikimedia.org/T411596] * [[m:Special:GlobalWatchlist|The Global Watchlist]] is a MediaWiki [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] that lets you see your watchlists from different wikis on the same page. It was recently updated to look more like the regular [[Special:Watchlist|Watchlist]], such as preparing it for temporary accounts in IP masking (including rerouting user links to contributions pages), making page titles bold, and opening links in edit summaries and tags in new browser tabs. [https://phabricator.wikimedia.org/T398361][https://phabricator.wikimedia.org/T298919][https://phabricator.wikimedia.org/T273526][https://phabricator.wikimedia.org/T286309] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where global blocks did not have the option to disable sending emails, has now been fixed, and will be available for use in the week of January 13. [https://phabricator.wikimedia.org/T401293] '''Updates for technical contributors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Citation tool|VisualEditor citation tool]] and [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference Previews|Reference Previews]] now support "map" as a reference type. [https://phabricator.wikimedia.org/T411083] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.10|MediaWiki]]/[[mw:MediaWiki 1.46/wmf.11|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/03|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W03"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ၁၉:၃၃၊ ၁၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆ (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29907192 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-04</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W04"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/04|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The tray shown on [[Special:Diff|Special:Diff]] in mobile view has been redesigned. It is now collapsed by default, and incorporates a link to undo the edit being viewed, making it easier for mobile editors and reviewers to take action while keeping the interface uncluttered. [https://phabricator.wikimedia.org/T402297] * [[m:Special:GlobalWatchlist|The Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] continues to improve — it now automatically determines the text direction (ensuring correct display of sites with unusual domain names) and shows detailed descriptions for log actions. Later this week, a new permanent link for page creations and CSS classes for each entry element will be added. [https://phabricator.wikimedia.org/T412505][https://phabricator.wikimedia.org/T287929][https://phabricator.wikimedia.org/T262768][https://phabricator.wikimedia.org/T414135] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the previously observed issue in Vector 2022, where anchor link targets were obscured by the sticky header, has now been addressed. [https://phabricator.wikimedia.org/T406114] '''Updates for technical contributors''' * As mentioned in the [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/44|October 2025 deprecation announcement]], MediaWiki Interfaces team will begin sunsetting all transform endpoints containing a trailing slash from the MediaWiki REST API the week of January 26. Changes are expected to roll out to all wikis on or before January 30th. All API users currently calling them are encouraged to transition to the non-trailing slash versions. Both endpoint variations can be found, compared, and tested using the [https://test.wikipedia.org/wiki/Special:RestSandbox REST Sandbox]. If you have questions or encounter any problems, please file a ticket in Phabricator to the [https://phabricator.wikimedia.org/project/view/6931/ #MW-Interfaces-Team board]. * Interactive reference documentation for the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia REST API|Wikimedia REST API]] has moved. Requests to API docs previously hosted through [[mw:Special:MyLanguage/RESTBase|RESTBase]] (e.g.: <code dir=ltr>https://en.wikipedia.org/api/rest_v1/</code>) are now redirected to the [[w:en:Special:RestSandbox|REST Sandbox]]. * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikidata Platform|WMF Wikidata Platform team]] (WDP) has published its [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Wikidata Platform team/Newsletter|January 2026 newsletter]]. It includes updates on the legacy full-graph endpoint decommissioning, the User-Agent policy change, the monthly Blazegraph migration office hours, and efforts to reduce regressions caused by the legacy endpoint shutdown. As a reminder, you can [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/WDP team updates|subscribe to the WDP newsletter]]! * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.12|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * The [[mw:Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026|Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026]] will take place on 13-14 March 2026 in Arnhem, the Netherlands. Applications opened mid-December and will close soon or when capacity is reached. It's a two-day, technically oriented hackathon bringing together Wikimedians from the region. Hope to see you there! '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/04|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W04"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ၂၀:၂၉၊ ၁၉ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆ (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29943403 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-05</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W05"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/05|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Wikimedia Foundation invites comments on [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Year1 Reflections and Proposed Way Forward 2026 Update|proposed future]] of the [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] until 28 February. * All users with registered accounts can now use passkeys for [[m:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|two-factor authentication]] (2FA). Passkeys are a simple way to log in without using a second device. They verify the user's identity using a fingerprint, face scan, or a PIN code. To set up a passkey, first set up a regular 2FA method. Currently, to log in with a passkey, users must also use a password. Later this quarter, passwordless login will allow users to log in with a single click and a passkey. Users with advanced rights will also be required to have 2FA enabled. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] project. * Unregistered contributors on blocked IPs or blocked IP ranges can now interact on-wiki to appeal a block by creating a temporary account to appeal a block on the user talk page, unless the "prevent this user from editing their own talk page" is enabled. This solves the problem of logged-out users unable to use the default unblock process via user talk page. [https://phabricator.wikimedia.org/T398673] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the Two-Factor Authentication (2FA) methods description on the management page has been updated. It is now clearer and easier for users to understand and make use of. [https://phabricator.wikimedia.org/T332385] '''Updates for technical contributors''' * A new AbuseFilter variable, <code>account_type</code>, has been added to provide a reliable way to determine the account type being created in the <code>createaccount</code> and <code>autocreateaccount</code> actions. As part of this change, the variable <code>accountname</code> has been renamed to <code>account_name</code>, and <code>accountname</code> is now deprecated. Edit filter managers should update any filters that use hardcoded account type checks or the deprecated variable. [https://phabricator.wikimedia.org/T414049] * Image thumbnails that are requested in non-standard sizes, and using non-standard methods such as direct requests to <code dir=ltr><nowiki>upload.wikimedia.org/…</nowiki></code> will stop working in the near future. This change is to prevent ongoing external abuse by web-scrapers and bots. Some users with custom CSS/JS, Interface Admins who can fix gadgets and local skins, and Tool-authors, will need to update their code to use standard thumbnail sizes. [[phab:T414805|Details, search-links, and examples of how to fix them, are available in the task]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.13|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/05|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W05"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ၂၁:၁၇၊ ၂၆ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆ (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29969530 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-06</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W06"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/06|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The "{{int:pageinfo-toolboxlink}}" feature, which gives validating information about a page ([{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=info}} example]), now automatically includes a table of contents. If there is a local [[{{ns:8}}:Pageinfo-header]] page created by individual users, it can now be removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T363726] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, VisualEditor previously added bold or italic formatting inside link descriptions, making the wikicode complex. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T409669] '''Updates for technical contributors''' * There was no XML dump on 20 January. Additionally, from now on, dumps will be generated once per month only. [https://phabricator.wikimedia.org/T414389] * The MediaWiki Interfaces team removed support for all transform endpoints containing a trailing slash from the [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/API:REST%20API MediaWiki REST API]. All API users currently calling those endpoints are encouraged to transition to the non-trailing slash versions. If you have questions or encounter any problems, please file a ticket in phabricator to the [https://phabricator.wikimedia.org/project/view/6931/ #MW-Interfaces-Team board]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.14|MediaWiki]] '''Weekly highlight''' * Users are reminded that the Wikimedia Foundation has shared some guiding questions for the July 2026–June 2027 Annual Plan on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027/Product & Technology OKRs|Meta]] and ''[[diffblog:2025/12/10/shaping-wikimedia-foundations-2026-2027-annual-goals-key-questions-for-the-wikimedia-movement/|Diff]]''. These focus on global trends, faster and healthier experimentation, better support for newcomers, strengthening editors and advanced users, improving collaboration across projects, and growing and retaining readership. Feedback and ideas are welcome on the [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|talk page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/06|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W06"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ၁၇:၄၃၊ ၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၆ (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30000986 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-07</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W07"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] Logged-in contributors who manage large or complex watchlists can now organise and filter watched pages in ways that improve their workflows with the new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist labels|Watchlist labels]] feature. By adding custom labels (for example: pages you created, pages being monitored for vandalism, or discussion pages) users can more quickly identify what needs attention, reduce cognitive load, and respond more efficiently. This improves watchlist usability, especially for highly active editors. * A new feature available on [[Special:Contributions|Special:Contributions]] shows [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] that are likely operated by the same person, and so makes patrolling less time-consuming. Upon checking contributions of a temporary account, users with access to temporary account IP addresses can now see a view of contributions from the related temporary accounts. The feature looks up all the IPs associated with a given temporary account within the data retention period and shows all the contributions of all temporary accounts that have used these IPs. [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts#February 2026: Improvements to the patroller tooling|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T415674] * When editors preview a wikitext edit, the reminder box that they are only seeing a preview (which is shown at the top), now has a grey/neutral background instead of a yellow/warning background. This makes it easier to distinguish preview notes from actual warnings (for example, edit conflicts or problematic redirect targets), which will now be shown in separate warning or error boxes. [https://phabricator.wikimedia.org/T414742] * The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] continues to improve — it now properly supports more than one Wikibase site, for example both [[d:|Wikidata]] and [[testwikidata:|testwikidata]]. In addition, issues regarding text direction have been fixed for users who prefer Wikidata or other Wikibase sites in right-to-left (RTL) languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T415440][https://phabricator.wikimedia.org/T415458] * The automatic "magic links" for ISBN, RFC, and PMID numbers have been [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic links|deprecated in wikitext since 2021]] due to inflexibility and difficulties with localization. Several wikis have successfully replaced RFC and PMID magic links with equivalent external links, but a template was often required to replace the functionality of the ISBN magic link. There is now a new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#isbn|built-in parser function]] <code dir=ltr><nowiki>{{#isbn}}</nowiki></code> available to replace the basic functionality of the ISBN magic link. This makes it easier for wikis who wish to migrate off of the deprecated magic link functionality to do so. [https://phabricator.wikimedia.org/T145604] * Two new wikis have been created: ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q35401|Jju]] ([[w:kaj:|<code>w:kaj:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T413283] ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q1186896|Nawat]] ([[w:ppl:|<code>w:ppl:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T413273] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * A new global user group has been created: [[{{int:grouppage-local-bot}}|{{int:group-local-bot}}]]. It will be used internally by the software to allow community bots to bypass rate limits that are applied to abusive [[w:en:Web scraping|web scrapers]]. Accounts that are approved as bots on at least one Wikimedia wiki will be automatically added to this group. It will not change what user permissions the bot has. [https://phabricator.wikimedia.org/T415588] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.15|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * The [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Users and Developers Conference Spring 2026|MediaWiki Users and Developers Conference, Spring 2026]] will be held March 25–27 in Salt Lake City, USA. This event is organized by and for the third-party MediaWiki community. You can propose sessions and register to attend. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/AZBWVI46SDEB65PGR5J6E4TYOQQEZXM7/] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W07"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ၂၃:၃၀၊ ၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၆ (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30026671 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-08</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W08"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/08|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Site Reliability Engineering|SRE Team]] will be performing a cleanup of Wikimedia's [[m:Special:MyLanguage/Etherpad|Etherpad]] instance, the web-based editor for real-time collaborative document editing. All pads will be permanently deleted after 30 April, 2026 – if there are still migration projects in progress at that point the team can revisit the date on a case by case basis. Please create local backups of any content you wish to keep, as deleted data cannot be recovered. This cleanup helps reduce database size and minimize infrastructure footprint. Etherpad will continue to support real-time collaboration, but long-term storage should not be expected. Additional cleanups may occur in the future without prior notice. [https://phabricator.wikimedia.org/T415237] '''Updates for editors''' * The Information Retrieval team will be launching an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Information Retrieval/Phase 1|Android mobile app experiment]] that tests hybrid search capabilities which can handle both semantic and keyword queries. The improvement of on-platform search will enable readers to find what they’re looking for directly on Wikipedia more easily. The experiment will first be launched on Greek Wikipedia in late February, followed by English, French, and Portuguese in March. [https://diff.wikimedia.org/2026/01/08/semantic-search-making-it-easier-to-find-the-information-readers-want/ Read more] on Diff blog. [https://www.mediawiki.org/wiki/Readers/Information_Retrieval] * The Reader Growth team will run [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/WE3.10.2 Mobile Table of Contents|an experiment]] for mobile web users, that adds a table of contents and automatically expands all article sections, to learn more about navigation issues they face. The test will be available on Arabic, Chinese, English, French, Indonesian, and Vietnamese Wikipedias. * Previously, site notices ([[{{ns:8}}:Sitenotice]] and [[{{ns:8}}:Anonnotice]]) would only render on the desktop site. Now, they will render on all platforms. Users on mobile web will now see these notices and be informed. Site administrators should be prepared to test and fix notices on mobile devices to avoid interference with articles. To opt out, interface admins can add <code dir="ltr">#siteNotice { display: none; }</code> to [[{{ns:8}}:Minerva.css]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T138572][https://phabricator.wikimedia.org/T416644] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:19}} community-submitted {{PLURAL:19|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue on [[Special:RecentChanges|Special:RecentChanges]] has been fixed. Previously, clicking hide in the active filters caused the "view new changes since…" button to disappear, though it should have remained visible. The button now behaves as expected. [https://phabricator.wikimedia.org/T406339] '''Updates for technical contributors''' * New documentation is now available to help editors debug on-site search features. It supports troubleshooting when pages do not appear in results, when ranking seems unexpected, and when you need to inspect what content is being indexed, helping make search behavior easier to understand and analyze. [[mw:Help:CirrusSearch/Debug|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T411169] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.16|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/08|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W08"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ၁၉:၁၆၊ ၁၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၆ (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30086330 --> == Reference Previews – experiment == Hi, I’m Johannes from [[m:WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]]. Sorry for writing in English, please support us by providing a translation! Our team is currently working on [[:m:WMDE Technical Wishes/References|improvements to references]], e.g. [[:m:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]]. In 2021 we developed [[:m:WMDE Technical Wishes/ReferencePreviews|Reference Previews]] in order to provide a MediaWiki feature to preview references when hovering over the footnote marker. Over the course of our current work we’ve noticed that using Reference Previews doesn’t seem to be intuitive for some readers and we would like to improve this. <div class="mw-collapsible mw-collapse"> === Problem === <div class="mw-collapsible-content"> In our usability tests, we repeatedly notice desktop readers – unaware of Reference Previews or how to use the feature – clicking on footnotes instead of hovering over them. Many are confused when they end up in the reference list and don’t know how to jump back to the text passage they were previously reading. Many readers seem unaware that both the ↑ arrow in the reference list and the ^{a b} (for re-used references) can be used to jump back. This makes jumping to the reference list rather unpleasant, especially in long articles. </div> </div> <div class="mw-collapsible mw-collapse"> === Assumption === <div class="mw-collapsible-content"> We assume that most readers do not want to jump to the reference list, but rather want to click on the footnote to open Reference Previews, which provide them with the reference information for the text passage they have just read. At the same time, we believe that some readers – e.g. those who want to delve deeper into a topic rather than just quickly researching a piece of information – are still interested in conveniently accessing the reference list. </div> </div> <div class="mw-collapsible mw-collapse"> === Idea === <div class="mw-collapsible-content"> We would like to try adjustments to Reference Previews in order to best meet the needs of different readers. Specifically, we want to prevent readers from accidentally ending up in the individual reference list; jumping there should be a conscious decision. When clicking on a footnote marker, we want to display Reference Previews instead of jumping to the reference list. The pop-up remains permanently visible until clicking on the "x" or anywhere outside the preview to close it. In addition Reference Previews will provide a link to jump to the reference in the reference list. <gallery heights="275" widths="250"> File:Reference Previews mock-up – current version.png|Reference Previews – current version File:Reference Previews mock-up – persistent-state.png|Proposed version when '''clicking on a footnote marker''' </gallery> When hovering over a footnote marker without clicking on it, we want to display a simplified version of Reference Previews – without the settings icon and the resulting empty space. When moving the mouse pointer over the pop-up, a note will appear indicating that you can click for further options. This will open the persistent version of Reference Previews with a link to allow users to jump to the reference in the reference list. <gallery heights="275" widths="250"> File:Reference Previews mock-up – hover-state.png|Proposed version when '''hovering over the footnote marker''' File:Reference Previews mock-up – hover-state and options.png|Proposed version when '''hovering over the Reference Preview''' File:Reference Previews mock-up – persistent-state.png|Proposed (persistent) version when '''clicking on the hover preview''' </gallery> By improving the usability of Reference Previews, we also hope to mitigate the issue that reference lists with a large number of (reused) references (or [[:m:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|sub-references]]) can be confusing for some readers. In addition, the proposed version when hovering over a footnote marker is more compact than the current version. </div> </div> <div class="mw-collapsible mw-collapse"> === Experiment === <div class="mw-collapsible-content"> We would like to test the proposed changes in an [[:en:A/B testing|A/B test]] on several wikis. We want to measure how many readers click on a footnote marker and then proceed to jump to the reference list using the proposed version of Reference Previews compared to readers who receive the current version of Reference Previews. In addition, we will measure how many readers in both groups access the reference list via the table of contents. This will give us data-based insights into how many clicks on the footnote unintentionally open the reference list and how many readers only want to use Reference Previews. We would like to run our experiment on the following Wikipedia language versions: de, pl, fr, sv, fa, hu, hi, my, tl, lv, fy, hr. 10% of readers will see our modified version of Reference Previews in order to obtain sufficient data. The experiment is expected to run for 1-2 weeks at the end of March. We'll restore the current version of Reference Previews for all readers until we have evaluated the experiment, discussed the results with the community, and decided on further steps. </div> </div> We look forward to your feedback [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/Reference Previews|on our talk page]] – or just reply to this post! Once the experiment is ready to go, we will also provide a link that you can use to test the changes yourself. --[[အသုံးပြုသူ:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Johannes Richter (WMDE)|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၁၃၊ ၂၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၆ (UTC) :As indicated on our project page [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=WMDE_Technical_Wishes/References/Reference_Previews&diff=prev&oldid=30215686], we will only test the proposed change when ''clicking'' on a footnote. Reference Previews will remain ''unchanged when hovering'' over a footnote marker. Reasons for this were concerns that the proposed transition from hover to persistent preview could be disruptive or at least feel unusual when interacting with reference content in the hover preview (e.g. when clicking on links). [[အသုံးပြုသူ:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Johannes Richter (WMDE)|ဆွေးနွေး]]) ၁၃:၃၀၊ ၉ မတ် ၂၀၂၆ (UTC) == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-09</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W09"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/09|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Reference Check|Reference Check]] has been deployed to English Wikipedia, completing its rollout across all Wikipedias. The feature prompts newcomers to add a citation before publishing new content, helping reduce common citation-related reverts and improve verifiability. In A/B testing, the impact was substantial: newcomers shown Reference Check were approximately 2.2 times more likely to include a reference on desktop and about 17.5 times more likely on mobile web. [https://analytics.wikimedia.org/published/reports/editing/reference_check_ab_test_report_final_2025.html] '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:InterwikiSorting|InterwikiSorting extension]], which allowed for the [[m:Special:MyLanguage/Interwiki sorting order|sorting of interwiki links]], has been undeployed from Wikipedia. As a result, editors who had enabled interwiki link sorting in non-compact mode (full list format) will now see links reordered. The links moving forward will be listed in the alphabetical order of language code. [https://phabricator.wikimedia.org/T253764] * Later this week, people who are editing a page-section using the mobile visual editor, will notice a new "Edit full page" button. When tapped, you will be able to edit the entire article. This helps when the change you want to make is outside the section you initially opened. [https://phabricator.wikimedia.org/T387175][https://phabricator.wikimedia.org/T409112] * [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|The Reader Experience team]] is inviting editors to assess whether dark mode should still be considered "beta" on their wiki, based on their experience of how well it functions on desktop and mobile. If the feature is deemed mature, editors can update the interface messages in <code dir=ltr>MediaWiki:skin-theme-description</code> and <code dir=ltr>MediaWiki:Vector-night-mode-beta-tag</code> to indicate that dark mode is ready and no longer considered beta. * The improved [[mw:Wikimedia_Apps/Team/iOS/Activity_Tab|Activity tab]] which displays user-insights is now available to all users of the Wikipedia iOS app (version 7.9.0 and later). Following earlier A/B testing that showed higher account creation among users with access to the feature, it has been rolled out to 100% of users along with some updates. The Activity tab now shows your edited articles in the timeline, offers editing impact insights like contribution counts and article view trends, and customization options to improve in-app experience for users. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug that prevented [[mw:Special:MyLanguage/Extension:DiscussionTools|DiscussionTools]] from working on mobile has now been fixed, restoring full functionality. [https://phabricator.wikimedia.org/T415303] '''Updates for technical contributors''' * The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] that makes this possible continues to improve. The latest upgrade is the inclusion of a [[mw:Extension:GlobalWatchlist#hook|new hook]], <code dir=ltr>ext.globalwatchlist.rebuild</code>, which fires after each watchlist rebuild. This allows you to run gadgets and user scripts for the Special page. [https://phabricator.wikimedia.org/T275159] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.17|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/09|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W09"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ၁၉:၀၃၊ ၂၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၆ (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30119102 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-10</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W10"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/10|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Wikipedia 25 [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments|Birthday mode]] is now live on Betawi, Breton, Chinese, Czech, Dutch, English, French, Gorontalo, Indonesian, Italian, Luxembourgish, Madurese, Sicilian, Spanish, Thai, and Vietnamese Wikipedias! This limited-time campaign feature celebrates 25 years of Wikipedia with a birthday mascot, Baby Globe. When turned on, Baby Globe is shown on [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments/article configuration|~2,500 articles]], waiting to be discovered by readers. Communities can choose to turn Birthday mode on by getting consensus from their community and asking an admin to enable the feature and customize it via [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments#Community Configuration Demo|community configuration]] on the local wiki. '''Updates for editors''' * [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]], a new feature to re-use references with different details has been released to Swedish Wikipedia, Polish Wikipedia and [[:phab:T418209|a couple of other wikis]]. You can [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#test|try the feature]] on these projects or on testwiki and [https://en.wikipedia.beta.wmcloud.org/wiki/Sub-referencing betawiki]. Learnings from the first pilot wiki German Wikipedia have been [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing/Learnings|published in a report]]. Reach out to the Wikimedia Deutschland team if you are [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Pilot wikis|interested in becoming a pilot wiki]]. * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Paste check|Paste Check]] will become available at all Wikipedias this week. The feature prompts newcomers who are pasting text they are not likely to have written into VisualEditor to consider whether doing so risks a copyright violation. Paste Check [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Tags|tags]] all edits where it is shown for potential review. Local administrators can configure various aspects of the feature via [[{{#special:EditChecks}}]]. [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Paste Check#A/B Experiment|Research]] across 22 wikis found that Paste Check resulted in an 18% decrease in relative reverted-edits compared to the control group. Translators can [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-visualeditor-ve-mw-editcheck&filter=&optional=1&action=translate help to localize] this and related features. * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] will be standardizing the user menu in the top right for all mobile users so that it is closer to the desktop experience. Currently this user menu is only visible to users with Advanced Mobile Controls (AMC) turned on. The only change is that a couple buttons previously in the left-side menu will move to the top right for users who do not have AMC turned on. This change is expected to go out March 9 and seeks to improve the user interface. [https://phabricator.wikimedia.org/T413912] * Starting in the week of March 2, the emails sent out when an email address was added, removed, or changed for an account will switch to a substantially nicer and clearer HTML email from the prior plaintext one. [https://phabricator.wikimedia.org/T410807] * Notifications are currently limited to 2,000 historic entries per user, and extend back to 2013 when the feature was released. This is going to be changed to only store Notifications from the last 5 years, but up to 10,000 of them. This will help with long-term infrastructure health and help to prevent more recent notifications from disappearing too soon. [https://phabricator.wikimedia.org/T383948] * The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] which lets you view your watchlists from multiple wikis on a single page continues to see improvements. The latest update improves label usage experience. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] now allows activating the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Language#Fallback languages|language fallback system]] for Wikidata items without labels in the viewed language, and showing those labels in the user’s preferred Wikidata language if no <code dir=ltr>uselang=</code> URL parameter is provided. [https://phabricator.wikimedia.org/T373686][https://phabricator.wikimedia.org/T416111] * The Wikipedia Android team has started a beta test of [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Information Retrieval/Phase 1|hybrid search]] on Greek Wikipedia. Hybrid search capabilities can handle both semantic and keyword queries enabling readers to find what they’re looking for directly on Wikipedia more easily. * For security reasons, members of certain user groups are [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|required to have two-factor authentication]] (2FA) enabled. Currently, 2FA is required to use the group, but not to be a member of it. Given that this model still has some vulnerabilities, the situation will [[phab:T418580|gradually change in March]]. Members of these groups will be unable to disable last 2FA method on their account, and it will be impossible to add users without 2FA to these groups. Users will still be able to add new authentication methods or remove them, as long as at least one method is continuously enabled. In the second half of March, users without 2FA will be removed from these groups. This applies to: CentralNotice administrators, checkusers, interface administrators, suppressors, Wikidata staff, Wikifunctions staff, WMF Office IT and WMF Trust & Safety. Nothing will change for other users. See the linked task for deployment schedule. [https://phabricator.wikimedia.org/T418580] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue preventing users from creating an instance in [https://www.wikibase.cloud/ Wikibase.cloud] has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T416807] '''Updates for technical contributors''' * To help ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]], over the next month the Wikimedia Foundation will implement global API rate limits across our APIs. In early March, stricter limits will be applied to unidentified requests from outside Toolforge/WMCS and API requests that are made from web browsers. In April, higher limits will be applied to identified traffic. These limits are intentionally set as high as possible to minimise impact on the community. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]]. * The Wikidata Query Service Linked Data Fragment (LDF) endpoint will be decommissioned in February. This endpoint served limited traffic, which was successfully migrated to other data access methods that were better suited to support existing use cases. The hardware used to support the LDF endpoint will be reallocated to support the ongoing backend migration efforts. [https://phabricator.wikimedia.org/T415696] * The new Parsoid parser [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Updates|continues to be deployed to additional wikis]], improving platform sustainability and making it easier to introduce new reading and editing features. Parsoid is now the default parser on 488 WMF wikis (268 Wikipedias), now covering more than 10% of all Wikipedia page views. * The process and criteria for [[Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise#Access|requesting exceptional access]] to the high volume feed of the ''Wikimedia Enterprise'' APIs (at no cost for mission-aligned usecases), [[m:Talk:Wikimedia Enterprise#Exceptional access criteria|have now been published]]. This is to provide more thorough and clearer documentation for users. * [https://techblog.wikimedia.org/ Tech Blog], the blog dedicated to the Wikimedia technical community [https://techblog.wikimedia.org/2026/02/24/a-tech-blog-diff/ will be migrating] to [[diffblog:|Diff]], the community news and event blog. The migration should be complete in April 2026, after which new posts will be accepted for publishing. Readers will be able to access posts – old and new – on the landing page at https://diff.wikimedia.org/techblog. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.18|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/10|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W10"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ၁၇:၅၁၊ ၂ မတ် ၂၀၂၆ (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30137798 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-11</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W11"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/11|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on Wednesday, 25 March 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1774450800 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests, [[wikitech:Deployments/Yearly calendar|which happen twice a year]]. During the switchover, all Wikimedia website traffic is shifted from one primary data center to the backup data center to test availability and prevent service disruption even in emergencies. * Last week, all wikis had 2 hours of read-only time, and extended unavailability for user-scripts and gadgets. This was due to a security incident which has since been resolved. Work is ongoing to prevent re-occurrences. For current information please see the [[m:Steward's noticeboard#Statement on Meta about today's user script security incident|post on the Stewards' noticeboard]] ([[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Product Safety and Integrity/March 2026 User Script Incident|translations]]). '''Updates for editors''' * Users facing multiple blocks on mobile will now see the reasons for each block separately, instead of a generic message. This helps them understand why they are blocked and what steps they can take to resolve the issue. For example, users affected for using common VPNs (such as [[Special:MyLanguage/Apple iCloud Private Relay|iCloud Private Relay]]) will receive clearer guidance on what they need to do to start editing again. [https://phabricator.wikimedia.org/T357118] * Later this week, [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] will become available as a beta feature within the visual editor at all Wikipedias. This feature proactively suggests various types of actions that people can consider taking to improve Wikipedia articles, and learn about related guidelines. The feature is locally configurable, and can also be locally expanded with custom Suggestions. Current settings can be seen at [[Special:EditChecks]] and there are [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#For administrators %E2%80%93 local customization|instructions for how administrators can customize]] the links to point to local guidelines. The feature is connected to [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check|Edit check]] which suggests improvements while someone is writing new content. In the future, the Editing team plans to evaluate the feature's impact with newcomers through a controlled experiment. [https://phabricator.wikimedia.org/T404600] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where the cursor became misaligned during the use of CodeMirror’s syntax highlighting, which makes wikitext and code easier to read, has now been fixed. This problem specifically affected users who defined a font rule in a custom stylesheet while creating a new topic with DiscussionTools. [https://phabricator.wikimedia.org/T418793] '''Updates for technical contributors''' * API rate limiting update: To help ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]], global API rate limits will be applied this week to requests without a compliant User-Agent that originate from outside Toolforge/WMCS and to unauthenticated requests made from web browsers. Higher limits will be applied to identified traffic in April. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]]. * The new GraphQL API has been released. The API was developed as a flexible alternative to select features of the Wikidata Query Service (WDQS), to improve developer experience and foster adaptability, and efficient data access. Try it out and [[d:Wikidata:Wikibase GraphQL#Feedback and development|give feedback]]. You can also [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/GraphQLAPI/apply sign up for usability tests]. * The [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group|PTAC Unsupported Tools Working Group]] continued improvements to [[commons:Special:MyLanguage/Commons:Video2commons#|Video2Commons]] in February, with fixes addressing authentication errors, large-file handling, task queue visibility, and clearer upload behavior. Work is still ongoing in some areas, including changes related to deprecated server-side uploads. Read [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group#February 2026|this update]] to learn more. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.19|MediaWiki]] '''In depth''' * The Article Guidance team invites experienced Wikipedia editors from selected [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Pilot wikis and collaborators#Collaborators|pilot wikis]] and interested contributors from other Wikipedias to fill out this questionnaire which is available in [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfmLeVWnxmsCbPoI_UF2jyRcn73WRGWCVPHzerXb4Cz97X_Ag/viewform English], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSd6rzr4XXQw8r4024fE3geTPFe13M_6w7Mitj-YJi0sOlWTAw/viewform?usp=header Arabic], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdok3-RfB18lcugYTUMGkpwmqG_8p760Wv4dCXitOXOszjUDw/viewform?usp=header Bengali], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfjTfYp4jEo0akA4B1e-Nfg3QZPCudUjhJzHzzDi6AHyAaMGA/viewform?usp=header Japanese], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScteVoI29Aue4xc72dekk-6RYtvmMgQxzMI900UOawrFrSTWg/viewform?usp=header Portuguese], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSetdxnYwL3ub2vqA7awCg5hJZPMIYcDPaiTe12rY9h0GYnVlw/viewform?usp=header Persian], and [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScNvfJF-Ot-4pzA4qAN771_0QDJ4Li19YcUsaTgSKW8Nc7U_Q/viewform?usp=header Turkish]. Your answers will help the team customize guidance for less experienced editors and help them learn community policies and practices while creating an article. Learn more [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|on the project page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/11|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W11"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ၁၈:၅၂၊ ၉ မတ် ၂၀၂၆ (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30213008 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-12</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W12"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/12|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature, also known as [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror 6]], has been used for wikitext syntax highlighting since November 2024. It will be promoted out of beta by May 2026 in order to bring improvements and new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Features|features]] to all editors who use the standard syntax highlighter. If you have any questions or concerns about promoting the feature out of beta, [[mw:Special:MyLanguage/Help talk:Extension:CodeMirror|please share]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T259059] * Some changes to local user groups are performed by stewards on Meta-Wiki and logged there only. Now, interwiki rights changes will be logged both on Meta-Wiki and the wiki of the target user to make it easier to access a full record of user's rights changes on a local wiki. Past log entries for such changes will be backfilled in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T6055] * On wikis using [[m:Special:MyLanguage/Flagged Revisions|Flagged Revisions]], the number of pending changes shown on [[{{#Special:PendingChanges}}]] previously counted pages which were no longer pending review, because they have been removed from the system without being reviewed, e.g. due to being deleted, moved to a different namespace, or due to wiki configuration changes. The count will be correct now. On some wikis the number shown will be much smaller than before. There should be no change to the list of pages itself. [https://phabricator.wikimedia.org/T413016] * Wikifunctions composition language has been rewritten, resulting in a new version of the language. This change aims to increase service stability by reducing the orchestrator's memory consumption. This rewrite also enables substantial latency reduction, code simplification, and better abstractions, which will open the door to later feature additions. Read more about [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2026-03-11|the changes]]. * Users can now sort search results alphabetically by page title. The update gives an additional option to finding pages more easily and quickly. Previously, results could be sorted by Edit date, Creation date, or Relevance. To use the new option, open 'Advanced Search' on the search results page and select 'Alphabetically' under 'Sorting Order'. [https://phabricator.wikimedia.org/T403775] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the bug that prevented UploadWizard on Wikimedia Commons from importing files from Flickr has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419263] '''Updates for technical contributors''' * A new special page, [[{{#special:LintTemplateErrors}}]], has been created to list transcluded pages that are flagged as containing lint errors to help users discover them easily. The list is sorted by the number of transclusions with errors. For example: [[{{#special:LintTemplateErrors}}/night-mode-unaware-background-color]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T170874] * Users of the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature have been using [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] for syntax highlighting when editing JavaScript, CSS, JSON, Vue and Lua content pages, for some time now. Along with promoting CodeMirror 6 out of beta, the plan is to replace CodeEditor as the standard editor for these content models by May 2026. [[mw:Special:MyLanguage/Help talk:Extension:CodeMirror|Feedback or concerns are welcome]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T419332] * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] JavaScript modules will soon be upgraded to CodeMirror 6. Leading up to the upgrade, loading the <code dir=ltr>ext.CodeMirror</code> or <code dir=ltr>ext.CodeMirror.lib</code> modules from gadgets and user scripts was deprecated in July 2025. The use of the <code dir=ltr>ext.CodeMirror.switch</code> hook was also deprecated in March 2025. Contributors can now make their scripts or gadgets compatible with CodeMirror 6. See the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror#Gadgets and user scripts|migration guide]] for more information. [https://phabricator.wikimedia.org/T373720] * The MediaWiki Interfaces team is expanding coverage of REST API module definitions to include [[mw:Special:MyLanguage/API:REST API/Extensions|extension APIs]]. REST API modules are groups of related endpoints that can be independently managed and versioned. Modules now exist for [https://phabricator.wikimedia.org/T414470 GrowthExperiments] and [https://phabricator.wikimedia.org/T419053 Wikifunctions] APIs. As we migrate extension APIs to this structure, documentation will move out of the main MediaWiki OpenAPI spec and REST Sandbox view, and will instead be accessible via module-specific options in the dropdown on the [https://test.wikipedia.org/wiki/Special:RestSandbox REST Sandbox] (i.e., [[{{#Special:RestSandbox}}]], available on all wiki projects). * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto|Scribunto]] extension provides different pieces of information about the wiki where the module is being used via the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual|mw.site]] library. Starting last week, the library also provides a [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.site.wikiId|way]] of accessing the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Wiki ID|wiki ID]] that can be used to facilitate cross-wiki module maintenance. [https://phabricator.wikimedia.org/T146616] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.20|MediaWiki]] '''In depth''' * The [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award|2026 Coolest Tool Award]] celebrating outstanding community tools, is now open for nominations! Nominate your favorite tool using the [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/435684?lang=en nomination survey] form by 23 March 2026. For more information on privacy and data handling, please see the [[foundation:Special:MyLanguage/Legal:Coolest_Tool_Award_2026_Survey_Privacy_Statement|survey privacy statement]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/12|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W12"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ၁၉:၃၅၊ ၁၆ မတ် ၂၀၂၆ (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30260505 --> == Request for Comment: VisualEditor automatic reference names == <div lang="en" dir="ltr"> Hi, I’m Johannes from [[:m:Wikimedia Deutschland|Wikimedia Deutschland]]’s [[:m:WMDE Technical Wishes|Technical Wishes team]]. Apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}}! We are considering to work on [[:m:Community Wishlist/W17|Community Wishlist/W17: Improve VE references' automatic names and reuse]]. This has been a long-term issue for wikitext editors (see e.g. [[:en:WP:VisualEditor/Named references]]) which has been among the top-voted wishes in several [[:m:Community Wishlist Survey|Community Wishlist Surveys]], e.g. [[:m:Community Wishlist Survey 2017/Editing/VisualEditor: Allow editing of auto-generated references before adding them|2017]], [[:m:Community Wishlist Survey 2019/Citations/VisualEditor: Allow references to be named|2019]], [[:m:Community Wishlist Survey 2022/Editing/VisualEditor should use human-like names for references|2022]] or [[:m:Community Wishlist Survey 2023/Editing/VisualEditor should use proper names for references|2023]]. We would like your input on the [[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Proposed solutions|solutions]] proposed on our project page: '''[[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names]]'''. We are considering several options, which can be combined if desired by the community. * Changing the default pattern for automatically generated reference names (currently <code>":n"</code>, e.g. <code>":0"</code>, <code>":1"</code>...) to use the [[:mw:Help:Reference Previews#Exposed reference types|reference type]] instead (e.g. <code>"book_reference-1"</code>). * Providing a simple mechanism for communities to configure a different default name. * Generating automatic reference names based on the [[:en:domain name|domain name]] (if it’s a web citation). * Generating automatic reference names based on template parameters (e.g. "title" or "last"+"first") – defined by the community. === Feedback === [[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|Visit our project page]] to read about our proposal in detail and share your thoughts [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Request for comment|on metawiki]]. '''Please note''': We will only implement a solution if there’s clear consensus among the global community. Our intention is not to build the perfect solution, but to find a simple and lean one that alleviates the pain caused by auto generated names. We are aware that some experienced VisualEditor users might prefer an option to manually change reference names in VisualEditor, but such a UX intervention is difficult to achieve across reference types and thus out of scope for our team, we can only improve the auto-naming mechanism. We are happy about suggestions for improving certain details of the proposed solutions. Any other feedback and alternative proposals are also welcome – even though it’s out of scope for us, it might still be relevant for future work on this topic. Please support us interpreting consensus by clearly indicating your opinion (e.g. by using support/neutral/oppose templates). We are aware of [[:en:WP:NOTVOTE]], but given that we are facilitating this discussion with users from different wikis, potentially commenting in their native language, clearly indicating your position helps us avoid misunderstandings. Thank you for participating!</div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[User talk:Johannes Richter (WMDE)|ဆွေးနွေး]])</bdi> ၁၁:၁၅၊ ၁၉ မတ် ၂၀၂၆ (UTC) <!-- Message sent by User:Johannes Richter (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johannes_Richter_(WMDE)/MassMessageRecipients&oldid=30281362 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-13</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W13"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/13|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Wikimedia site users can now log in without a password using passkeys. This is a secure method supported by fingerprint, facial recognition, or PIN. With this change, all users who opt for passwordless login will find it easier, faster, and more secure to log in to their accounts using any device. The new passkey login option currently appears as an autofill suggestion in the username field. An additional [[phab:T417120|"Log in with passkey" button]] will soon be available for users who have already registered a passkey. This update will improve security and user experience. The [[c:File:Passwordless_login_screencast.webm|screen recording]] demonstrates the passwordless login process step by step. * [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on Wednesday, 25 March 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1774450800 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests, [[wikitech:Deployments/Yearly calendar|which happen twice a year]]. During the switchover, all Wikimedia website traffic is shifted from one primary data center to the backup data center to test availability and prevent service disruption even in emergencies. '''Updates for editors''' * Wikimedia site users can now export their notifications older than 5 years using a [[toolforge:echo-chamber|new Toolforge tool]]. This will ensure that users retain their important notifications and avoid them being lost based on the planned change to delete notifications older than 5 years, as previously announced. [https://phabricator.wikimedia.org/T383948] * Wikipedia editors in Indonesian, Thai, Turkish, and Simple English now have access to Special:PersonalDashboard. This is an [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Dashboard|early version of an experience]] that introduces newer editors to patrolling workflows, making it easier for them to move from making edits to participating in more advanced moderation work on their project. [https://phabricator.wikimedia.org/T402647] * The [[Special:Block]] now has two minor interface changes. Administrators can now easily perform indefinite blocks through a dedicated radio button in the expiry section. Also, choosing an indefinite expiry provides a different set of common reasons to select from, which can be changed at: [[MediaWiki:Ipbreason-indef-dropdown]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T401823] * Mobile editors [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#Logged-out|at several wikis]] can now see an improved logged-out edit warning, thanks to the recent updates from the Growth team. These changes released last week are part of ongoing efforts and tests to enhance [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|account creation experience on mobile]] and then increase participation. [https://phabricator.wikimedia.org/T408484] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:36}} community-submitted {{PLURAL:36|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the bug that prevented mobile web users from seeing the block information when affected by multiple blocks has been fixed. They can now see messages of all the blocks currently affecting them when they access Wikipedia. '''Updates for technical contributors''' * Images built using Toolforge will soon get the upgraded buildpacks version, bringing support for newer language versions and other upstream improvements and fixes. If you use Toolforge Build Service, review the recent [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/cloud-announce@lists.wikimedia.org/thread/EMYTA32EV2V5SQ2JIEOD2CL66YFIZEKV/ cloud-announce email] and update your build configuration as necessary to ensure your tools are compatible. [https://wikitech.wikimedia.org/w/index.php?title=Help:Toolforge/Building_container_images&oldid=2392097#Buildpack_environment_upgrade_process][https://phabricator.wikimedia.org/T380127] * The [https://api.wikimedia.org/wiki/Main_Page API Portal] documentation wiki will shut down in June 2026. API keys created on the API Portal will continue to work normally. api.wikimedia.org endpoints will be deprecated gradually starting in July 2026. Documentation on the API Portal is moving to [[mw:Wikimedia APIs|mediawiki.org]]. Learn more on the [[wikitech:API Portal/Deprecation|project page]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.21|MediaWiki]] '''In depth''' * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]] is considering improvements to [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|automatically generated reference names in VisualEditor]]. Please check out the [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Proposed solutions|proposed solutions]] and participate in the [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Request for comment|request for comment]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/13|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W13"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ၁၆:၅၀၊ ၂၃ မတ် ၂၀၂၆ (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30268305 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-14</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W14"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/14|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Beta version of [[abstract:|Abstract Wikipedia]] a new Wikimedia project which is language-independent, was launched last week. The project allows communities to build Wikipedia articles in their native language, which can be readily accessed by other users in their own languages. The wiki is powered by instructions from Wikifunctions and also based on structured content from Wikidata. [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2026-03-26|Read more]]. '''Updates for editors''' * The Growth team is running an A/B test to evaluate a clearer, more user-friendly message that promotes account creation on wikis. Currently when logged-out mobile users begin editing, they see a jarring warning message that can feel abrupt and discouraging. This also presents temporary account editing as the default rather than encouraging account creation. The test is running on ten Wikipedias, including Arabic, French, Spanish and German. [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#2. Improve logged-out warning message (T415160)|Read more]]. * The Wikimedia Apps team is inviting feedback on [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Future of Editing on the Mobile Apps|how editing should work on the Wikipedia mobile apps]]. The discussion focuses on improving how users access editing tools when they tap "Edit". This is part of a broader effort to convert readers who develop an interest in editing, to access a more user-friendly pathway to start contributing. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:45}} community-submitted {{PLURAL:45|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where citation fetching from the large newspaper archive [https://www.newspapers.com Newspapers.com] was no longer working, due to a block in [[mw:Special:MyLanguage/Citoid|Citoid]] requests, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419903] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.22|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/14|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W14"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ၁၉:၂၅၊ ၃၀ မတ် ၂၀၂၆ (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30329462 --> == Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) == Hello everyone, This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as <code>Module:Itemgroup/list</code>). '''The Change:'''<br /> Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''. '''What You Need To Do:'''<br /> To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search. '''Deadline:'''<br /> We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles. Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[အသုံးပြုသူ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:MediaWiki message delivery|ဆွေးနွေး]]) ၁၇:၀၉၊ ၃ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC) <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29905755 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-15</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W15"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/15|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] now includes a new group goal-setting feature, enabling organizers to set and track event goals such as the number of articles created and participating contributors in real time. Similarly, participants can work toward shared targets and see their collective impact as the event unfolds. The feature is now available on all Wikimedia wikis. Learn more in [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Collaborative contributions#Goal setting|the documentation]]. * [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] The new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist labels|watchlist labels]] feature (announced in [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Tech News 2026-07]]) is now available via VisualEditor, the source editor, and the 'watchstar' (or watch link, for skins that don't have a star icon). Previously it was only possible to assign labels via [[Special:EditWatchlist|EditWatchlist]]. In all three places it is a new field following the expiry field. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where talk pages on mobile with Parsoid are unusable after empty section headers, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419171] '''Updates for technical contributors''' * The [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|sub-referencing feature]], which lets editors add details to an existing reference without duplicating it, will be gradually rolled out to [[phab:T414094|more wikis]] later this year. Wikis using the [[mw:Special:MyLanguage/Reference Tooltips|Reference Tooltips]] gadget are encouraged to update their version (typically at [[m:MediaWiki:Gadget-ReferenceTooltips.js|MediaWiki:Gadget-ReferenceTooltips.js]] as shown [https://en.wikipedia.org/w/index.php?diff=1344408362 here]) to ensure compatibility. Other reference-related gadgets may also be affected. [https://phabricator.wikimedia.org/T416304] * All Wikinews editions will be closed and switched to read-only mode on 4 May 2026. Content will remain accessible, but no new edits or articles can be added. This closure was approved by the Board of Trustees of the Wikimedia Foundation following extended discussions. [[m:Wikimedia Foundation Board noticeboard#Board of Trustees Approves Closure of Wikinews|Read more]]. * The [[:mw:Special:MyLanguage/API:Action API|Action API]] has had several formats for requested output. One of them, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>format=php</nowiki></code></bdi>, is being removed soon. Please ensure your scripts or bots use the [[mw:Special:MyLanguage/API:Data formats#Output|JSON format]]. This removal should affect very few scripts and bots. [https://phabricator.wikimedia.org/T118538] * The [[Special:NamespaceInfo|Special:NamespaceInfo]] page now includes namespace aliases. For example "WP" for the "Project" ("Wikipedia") namespace on the German Wikipedia. [https://phabricator.wikimedia.org/T381455] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.23|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/15|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W15"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ၁၆:၁၈၊ ၆ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30362761 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-16</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W16"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/16|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Experienced editors are invited to [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Main_Page test] the [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] feature, designed to help less-experienced editors create well-structured, policy-compliant Wikipedia articles. Testing instructions are [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Test feature guide|available]]. Also, after reviewing [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Category:Pages_using_article_guidance the outlines], please provide feedback on the [[mw:Talk:Article guidance|project talk page]]. Based on your input, the feature will be refined and transferred to the pilot Wikipedias to translate and adapt. Check out [[c:File:Article Guidance workflow demo - April 2026.webm|the video]] explaining the feature. '''Updates for editors''' * On most wikis, all autoconfirmed users can now use [[Special:ChangeContentModel|Special:ChangeContentModel]] page to [[mw:Special:MyLanguage/Help:ChangeContentModel|create new pages with custom content models]], such as mass message lists, making custom page formats more accessible. Check [[Special:ListGroupRights|Special:ListGroupRights]] for the status of your wiki. [https://phabricator.wikimedia.org/T248294] * The Growth team has launched an [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account_Creation_Experiments|account creation experiment]] to evaluate whether adding an account creation button to the mobile web header increases new account registrations and encourages more mobile users to contribute to the wikis. The experiment is currently live on Hindi, Indonesian, Bengali, Thai, and Hebrew Wikipedia, and targets 10% of logged-out mobile web users. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where VisualEditor could get stuck loading on Windows devices with animations turned off, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T382856] '''Updates for technical contributors''' * Starting later this week, {{int:group-abusefilter}} who have the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature enabled will have [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] as the editor at [[Special:AbuseFilter|Special:AbuseFilter]]. This is part of the broader effort to make the user experience more consistent across all editors. [https://phabricator.wikimedia.org/T399673][https://phabricator.wikimedia.org/T419332] * Tools and bots that access the [[mw:Special:MyLanguage/Notifications/API|Notifications API]] (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=query&meta=notifications</nowiki></code></bdi>) will need to update their OAuth or BotPassword grants to also include access to private notifications. [https://phabricator.wikimedia.org/T421991] * Due to a library upgrade, listings on category pages may be displayed out of order starting on Monday, 20th April. A migration script will be run to correct this, and will take hours to days depending on the size of the wiki (up to a week for English Wikipedia). [https://phabricator.wikimedia.org/T422544] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.24|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/16|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W16"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ၁၅:၁၈၊ ၁၃ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30380527 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-17</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W17"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/17|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * After two years of development, [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]], also known as [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror 6]], is to be promoted out of beta on Tuesday, April 21. It brings better code and wikitext readability, reduction in typing errors, and other [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|benefits]] to all users of the standard syntax highlighter. A huge thank you to volunteer [https://phabricator.wikimedia.org/p/Bhsd/ Bhsd] who developed many of the new features, including [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Code folding|code folding]], [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Autocompletion|autocompletion]], and [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Linting|linting]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T259059] * A major update to the Wikipedia app for iOS is now rolling out, redesigning the interface to align with Apple's latest "Liquid Glass" visual design. [https://apps.apple.com/us/app/wikipedia/id324715238 Download the latest version] and explore the update. '''Updates for editors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|Reading lists]] is a feature which allows readers to save articles to a list for reading later. This feature is now in beta on Arabic, French, Indonesian, Vietnamese, and Chinese Wikipedias and by default for all new accounts on all Wikipedias. * An experiment which explores extending [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews|Page Previews to mobile web]] will be launched in the week of April 20 on Arabic, English, French, Italian, Polish, and Vietnamese Wikipedias. Page Previews are pop-ups that display a thumbnail, lead paragraph, and a link to open the full article of a blue link, thereby improving content discovery. The feature is already available on desktop and in the apps. [[m:Special:MyLanguage/List of experiments in Product and Technology#Template|Read more about this experiment and others]]. * On several wikis, logged-in editors who haven't [[mw:Special:MyLanguage/Help:Email confirmation|confirmed their email addresses]] can now see a banner encouraging them to do so. Having the email address confirmed allows a user to restore access to the account if they lose it. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security#Encouraging users to confirm their email addresses|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T421366] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:15}} community-submitted {{PLURAL:15|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where editing very large wiki pages in the 2017 wikitext editor caused slow loading, preview and scrolling lag, and performance issues when selecting, cutting, or pasting content, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T184857] '''Updates for technical contributors''' * As part of the promotion of [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror]] from a beta feature, all users will use [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] for syntax highlighting when editing JavaScript, CSS, JSON, Vue and Lua content pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T419332] * The <code>mirrors.wikimedia.org</code> service for Debian and Ubuntu users will sunset and stop working on May 15. The resources for the service will be replaced with new and better options. Some users may need to switch to a different server which should take about a minute. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/LJYRIS4WB66HIRCAO4GIDTXCMDVZRBMA/ You can read more]. [https://phabricator.wikimedia.org/T416707] * The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>image</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>oldimage</nowiki></code></bdi> table will be removed from [[wikitech:Help:Wiki Replicas|wikireplicas]]. If your tools or queries access <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>image</nowiki></code></bdi> or <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>oldimage</nowiki></code></bdi> directly, please update them to use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>file</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>filerevision</nowiki></code></bdi> table before 28 May. [https://phabricator.wikimedia.org/T28741] * Following the recent implementation of global API rate limits on unidentified traffic, the Wikimedia Foundation will continue efforts to ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]] by applying global limits to identified API traffic beginning the last week of April. These limits are intentionally set as high as possible to minimise impact on the community. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]] and [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits/FAQ|Frequently Asked Questions]]. * The [[mw:Special:MyLanguage/Attribution API|Attribution API]] is now available as a [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Stability policy|beta]]. The API fetches information for crediting Wikimedia articles and media files wherever they are used. Reference documentation is available through the REST Sandbox special page available on all Wikimedia wikis (such as the [https://en.wikipedia.org/w/index.php?api=attribution.v0-beta&title=Special%3ARestSandbox REST sandbox on English Wikipedia]). Share your feedback on the [[mw:Talk:Attribution API|project talk page]]. * There is no new MediaWiki version this week. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/17|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W17"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ၁၅:၀၀၊ ၂၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30432763 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-18</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W18"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/18|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * There is a change in how new users are autoconfirmed that will improve anti-vandalism protection. Currently, users who have had an account for a few days and made a few edits are automatically added to the [[{{int:grouppage-autoconfirmed/{{CONTENTLANGUAGE}}}}|{{int:group-autoconfirmed}}]] group. This configuration tends to be exploited by some vandals, who create accounts and start to use them only after some time. To mitigate this, the configuration will be updated next week so that – for the purpose of becoming autoconfirmed – the account age will be counted from their first edit, instead of registration date. The numeric value of the age threshold will remain the same. This change will be deployed only to wikis which require at least one edit as part of the autoconfirmation conditions. [https://phabricator.wikimedia.org/T418484] * All Wikipedia users with new accounts and those who activated the "automatically enable most beta features" option in their preference can now use the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|reading lists]] beta feature to save articles for later reading. This helps organize reading interests in one place for convenient access. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where infobox images have huge padding in Firefox, has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T423676] '''Updates for technical contributors''' * As a reminder, the global API rate limits will be applied this week to identified API traffic. This is to help ensure [[mw:MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]]. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, including the actual rate limits, see [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]] and [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits/FAQ|Frequently Asked Questions]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.26|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/18|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W18"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ၁၈:၀၅၊ ၂၇ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30458046 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-19</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W19"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/19|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] team invites experienced editors of [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Pilot wikis and collaborators|pilot Wikipedias]]—Arabic, Bangla, Japanese, Portuguese, Persian, Turkish, Simple English, Spanish, and French—to help translate and adapt [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Category:Pages_using_article_guidance sample outlines]. These outlines will guide editors in creating clear, well-structured, and policy-compliant articles when using [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Special:NewArticle the feature] once it is launched in May 2026. [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance#Adapting a sample outline in a Wikipedia|Simple instructions]] on how to translate and adapt the outlines are available. '''Updates for editors''' * The [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] has published [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/May 2026 draft PTAC recommendation for feedback|draft recommendations]] on a model that affiliates can follow when contributing to the technical space. Community members are invited to provide feedback on the recommendation until May 8th [[:m:Talk:Product and Technology Advisory Council/May 2026 draft PTAC recommendation for feedback|on the talk page]]. * The number of available thumbnail size preferences in MediaWiki is being reduced to three standardized options—Small (180px), Regular (250px), and Large (400px), as part of ongoing efforts to improve performance and reduce strain on thumbnail services. As a result, existing preferences will be mapped to the nearest new size (for example, smaller selections like 120px or 150px will render at 180px, while larger ones like 300px or 360px will render at 400px). The preferences interface will soon be updated to reflect these changes, and users who wish to opt out or provide feedback can do so. [https://phabricator.wikimedia.org/T424909] * From now on, even when a permission expires automatically, users will receive an Echo notification similar to the standard notification for permission changes. There is a difference between this and [[m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|Global reminder bot]] in that the latter reminds users a week ''before'' the rights are due to expire, so that they can renew the rights. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the problem where the ULS language selector in [[m:Special:Translate|Special:Translate]] would scroll vertically when it shouldn't, has been resolved. Previously, when users opened the "Translate to English" dropdown and typed certain inputs, the dialog would scroll vertically by a few pixels even when there was enough space to display all results. The dropdown no longer shifts unnecessarily when filtering languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T358864] * The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]], which lets you view your watchlists from multiple wikis on a single page, continues to improve. For example, watchlists for Wikibase sites such as [[:d:|Wikidata]] now support [[mw:Special:MyLanguage/Extension:EntitySchema|EntitySchema]] elements for better tracking. The Live Updates mode now refreshes the special page every 60 seconds to comply with the updated [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|global API rate limits]] for improved real-time responsiveness. Additionally, a directionality bug that displayed links as "changes 3" instead of "3 changes" in mixed-direction lists has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T415450][https://phabricator.wikimedia.org/T424422][https://phabricator.wikimedia.org/T418091] '''Updates for technical contributors''' * The second phase of [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|global API rate limits]] has been rolled out to reduce the [[diffblog:2026/03/26/quo-vadis-crawlers-progress-and-whats-next-on-safeguarding-our-infrastructure/|impact of AI crawlers]] and ensure fair, sustainable access to Wikimedia resources, prioritising human and mission-aligned traffic. [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits#Limits|Limits]] have been shifted from per-hour to per-minute, producing smoother traffic patterns and more predictable API load. Community users are not expected to be affected, and no action is required. Early indications show some User-Agent-based requestors are adjusting behaviour, and around 64% of automated API traffic has been identified. Monitoring continues, and Wikimedia Enterprise remains available for commercial support. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.27|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/19|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W19"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ၂၀:၄၃၊ ၄ မေ ၂၀၂၆ (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30498077 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-20</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W20"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/20|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Community Tech has published [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/How to write a good wish|new guidance]] explaining how wishes on Community Wishlist are triaged and prioritized. The documentation is intended to help contributors write stronger proposals by clarifying the factors that influence prioritization decisions. Beyond vote counts, the guidance highlights considerations such as potential impact on the community when determining which wishes move forward. '''Updates for editors''' * The Reader Growth team is launching an experiment to test a new [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Share_Card|Share Card feature]] that allows readers to create visually engaging cards from Wikipedia articles or selected article sections and share them online, with each card linking back to the original article to help expand readership and article discovery. The mobile-only A/B test will be available to a portion of readers on Arabic, Chinese, French, Vietnamese, and English Wikipedia to better understand reading and sharing habits, and is scheduled to begin the week of May 18 and run for four weeks. * The Android and iOS Wikipedia apps recently released the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/25th_Birthday_Reading_Challenge|25-day reading challenge]] into Beta, as part of efforts to drive reader engagement by encouraging users to complete reading milestones. To track their reading streak during the challenge, App users can add a widget featuring Baby Globe to their home screen. The challenge officially begins May 11. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:17}} community-submitted {{PLURAL:17|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the global preference for enabling syntax highlighting in wikitext could unexpectedly disable itself after being turned on, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T425286] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The ResourceLoader module <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mediawiki.ui.input</nowiki></code></bdi>, deprecated since [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/39|September 2023]], will be removed this week. There is a [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Migrating_from_MediaWiki_UI|guide for migrating from MediaWiki UI to Codex]] for any tools that use it. [https://phabricator.wikimedia.org/T420125] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.2|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/20|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W20"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ၁၉:၂၀၊ ၁၁ မေ ၂၀၂၆ (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30524429 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-21</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W21"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/21|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Abstract Wikipedia team has identified five potential pilot wikis to assess their interest in adopting abstract articles on their wikis. The pilots are Malayalam, Bengali, Dagbani, Arabic, and Indonesian Wikipedia. The feedback period will be open until May 22. If your community is interested in becoming a pilot, [[m:Talk:Abstract Wikipedia|let us know on Meta]]. '''Updates for editors''' * An experiment to show [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists]] to logged-out readers on mobile web will launch on May 18 across German, Spanish, Italian, Portuguese, Polish, Dutch, Turkish, and Urdu Wikipedias, and will run for one month. The effort supports broader goals of helping readers save and organize articles for later reading, while encouraging habits that could lead to future Wikipedia contributions. * To support a bookmark button in the Reading List beta feature, the "Tools > Action" menu has been updated to display icons, including the watch star indicator that helps editors identify temporarily watched articles. The icons now also match those used on mobile, improving consistency across platforms. The change is currently limited to the actions menu and mainly affects editors with privileged user rights. [https://phabricator.wikimedia.org/T426008] * [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] was released as an [[w:en:A/B test|A/B test]] for newcomer editors on the mobile website at [[phab:T421189|~15 Wikipedias]]. The experiment will measure the impact that Suggestion Mode has on the proportion of newcomer mobile web edit sessions that result in constructive (un-reverted) article edits. The experiment will also evaluate the feature's impact on editor retention, and monitor changes in revert and block rates. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue in the Wikipedia Android app where images could sometimes fail to load after opening a recommended reading list notification, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T418231] '''Updates for technical contributors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikidata Platform|Wikidata Platform team]] has published its [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/Backend Replacement|backend replacement recommendation]] and accompanying [[wikitech:Wikidata Query Service/WDQS Architecture re-design|technical architecture]] for the migration of the Wikidata Query Service (WDQS) away from Blazegraph. Feedback is invited until May 25th 2026, especially on potential gaps and impacts on advanced use cases. Wikidata community members and WDQS users are also encouraged to help identify high-impact tools and workflows that may need attention on [[d:Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/High-Impact Use Cases|this page]]. Feedback can be shared on the [[d:Wikidata talk:SPARQL query service/WDQS backend update|Migration talk page]] or during the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Blazegraph Migration Office Hours|next office hour]]. See the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Wikidata Platform team/Newsletter|WDP team newsletter]] for more details. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.3|MediaWiki]] '''In depth''' * On English, French, Japanese, and a few other Wikipedias, there was a [[diffblog:2025/09/02/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha/|trial of hCaptcha]], a third-party bot detection service. The trial showed that hCaptcha effectively detects and deters some bad-faith automated activity, on its own and by giving [[w:en:Wikipedia:Village pump (technical)/Archive 225#Introducing SuggestedInvestigations|checkusers and stewards]] signals to look into. Because the results were positive, hCaptcha will be rolled out across all wikis over the next few weeks. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/hCaptcha|See the hCaptcha project page]] for technical information about the implementation and privacy protections. [[diffblog:2026/05/04/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha-part-2/|Learn more]]. * The latest Community Tech update is now available, with progress across several Community Wishlist initiatives, including Reading Lists expansion from the mobile app to the website, new language support for "Who Wrote That" and the Personal Dashboard, improvements to 3D rendering and Charts, and upcoming work on talk page sorting, audio playback, and editing workflows. The update also shares current priorities, wishlist status trends, and opportunities for community feedback on future focus areas and the Wikimedia Foundation’s 2026–2027 Annual Plan. [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#May 13, 2026: Latest updates from the Community Tech team|Read the full newsletter for details]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/21|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W21"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ၂၀:၂၁၊ ၁၈ မေ ၂၀၂၆ (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30539262 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-22</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W22"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/22|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Following a [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#LOWM|successful account creation experiment]], an improved logged-out edit warning message will be deployed to all Wikimedia wikis in the first week of June. The change will only affect logged-out users on mobile web who open an editing session. The updated experience is designed to encourage account creation more clearly, while still allowing users to edit with temporary accounts. Results from the experiment showed a significant increase in account creation, with a 27% relative lift among users shown the updated message. As expected, as more people funnel into account creation, temporary accounts decreased by a relative 16%. The experiment did not show any significant changes in constructive edit rates or other monitored contributor metrics. [https://phabricator.wikimedia.org/T424595] '''Updates for editors''' * For security reasons, members of certain user groups are [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|required to have two-factor authentication]] (2FA) enabled. Members of these groups will be unable to disable the last 2FA method on their account, and it will be impossible to add users without 2FA to these groups. Users will still be able to add new authentication methods or remove them, as long as at least one method is continuously enabled. In the next few weeks, users without 2FA will be removed from these groups. Notably, this applies to bureaucrats. See the linked tasks for deployment schedules. [https://phabricator.wikimedia.org/T423119][https://phabricator.wikimedia.org/T423120] * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]] will run an [[w:en:A/B testing|A/B test]] on [[:phab:T415904|10 wikis]], testing [[m:WMDE Technical Wishes/References/Reference Previews|potential improvements for Reference Previews]]. The experiment will run for ~2 weeks at the end of May / beginning of June and will affect 10% of desktop readers on the participating wikis. * After two successful experiments, the Reader Growth team is rolling out an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|Image Browsing]] beta feature for all Wikipedias on mobile on May 25. This means that anyone who has all beta features on by default will start to see this feature, and others can check the box to turn it on in their preferences. The beta feature will include a carousel of all an article's images at the top of the article, with controls for editors to [[mw:Readers/Reader_Growth/Image_Browsing#Phase_2.1_beta_feature|exclude images from the article's carousel or to exclude an article from the feature entirely]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, three dimensional STL files were being rendered incorrectly by the media viewer 3D extension which is now fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T416723] '''Updates for technical contributors''' * The legacy CSS classes <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>tleft</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>tright</nowiki></code></bdi> have been replaced with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatleft</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatright</nowiki></code></bdi> as the former do not work consistently across all MediaWiki platforms, notably mobile web and mobile apps. Projects relying on these classes are encouraged to review related usage and plan for migration. Please note that <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatleft</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatright</nowiki></code></bdi> may also be deprecated in future, although there are currently no plans to do so. [[phab:T426452|Read more]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.4|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/22|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W22"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ၂၁:၅၂၊ ၂၅ မေ ၂၀၂၆ (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30584502 --> <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> == Survey (proposed direction for Wishlist) == Apologies if this has not yet been translated into your wiki's language. {{int:Please-translate}}. You are invited to voice your opinion on a new [[m:Talk:Community Wishlist#Proposed direction for Wishlist|community-proposed direction]] for the [[m:Community Wishlist|Community Wishlist]]. {{Int:Feedback-thanks-title}} [[အသုံးပြုသူ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:MediaWiki message delivery|ဆွေးနွေး]]) ၀၃:၀၇၊ ၂၉ မေ ၂၀၂၆ (UTC) </bdi> <!-- Message sent by User:기나ㅏㄴ@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:%EA%B8%B0%EB%82%98%E3%85%8F%E3%84%B4/MassMessage&oldid=30604233 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-23</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W23"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/23|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] is conducting an experiment to show the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|reading lists]] feature, which is still in development, to logged-out mobile readers to test whether it encourages account creation at a higher rate compared to the watchstar button. The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists#Experiment timeline|experiment]] was launched on May 18th on German, Spanish, Italian, Portuguese, Polish, Dutch, Turkish, and Urdu wikis, and it will run for a month. * The Wikimedia Apps team released [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Explore Feed Refresh/Phase 1|Phase 1]] of the redesigned Home Feed to the Android Beta app. The new Home Feed includes a refreshed "Community" tab and a personalized "For You" tab featuring daily updated reading recommendations. The redesign is part of a broader effort to improve content discovery and create more engaging learning experiences in the Wikipedia apps. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:18}} community-submitted {{PLURAL:18|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where images could fail to load for some suggested edits on [[w:Special:Homepage|Special:Homepage]], leaving the thumbnail stuck in a loading state, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T424048] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.5|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/23|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W23"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ၂၁:၀၈၊ ၁ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30613639 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-24</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W24"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/24|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Wikimedia Enterprise has increased the free usage limits for its API offerings. The monthly request limit for the On-demand API has increased from 5,000 to 50,000 requests, while the Snapshot API limit has increased from 15 to 30 requests per month. In addition, Structured Contents snapshots are now available for free accounts. These changes expand access to Wikimedia Enterprise data for developers, researchers, and organizations using Wikimedia content. [https://enterprise.wikimedia.com/blog/enhanced-free-api] '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/Explore Feed Refresh/Phase 1|refreshed Explore Feed]], now called the Home Feed, is rolling out to 50% of users of the Wikipedia Android app. The Home Feed helps readers discover relevant content through two new tabs: ''Community'' and ''For You''. The Community tab provides a scrollable feed of curated content and updates from the broader Wikimedia community and movement, while the ''For You'' tab offers a full-screen, swipeable experience that shows content tailored to a user's interests. The redesign is part of a broader effort to improve discovery and enhance the learning experience in the Wikipedia app. * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/"Which came first?" Game|Which came first?]] daily trivia game is now available in the beta version of the Wikipedia iOS app in English, German, French, Portuguese, Russian, Spanish, Arabic, Chinese, and Turkish. The game uses historical events from Wikipedia's "On This Day" content and challenges readers to guess which of two events happened first. The game was previously released on Android. Communities interested in making the game available in their languages can [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/Games#Game availability by language|read the instructions and requirements]]. * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]], a new MediaWiki feature that allows editors to reuse references with different details, will begin rolling out to Wikimedia wikis following a successful pilot phase. Deployment will start on 8 June for most [[wikitech:Deployments/Train#Wednesday|Group 1 wikis]] and French Wikipedia, with additional Wikipedia language editions receiving the feature over the coming months. Communities are encouraged to prepare by checking for [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-cite&language=en&action_source=search&filter=%21translated&optional=1&action=translate untranslated Cite extension messages] in their language and reviewing any use of [[mw:Special:MyLanguage/Reference Tooltips|Reference Tooltips]], which may require [[:phab:T416304#11668731|updates]] to support the new functionality. Wikis using [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference Previews|Reference Previews]] do not need to take any action. Communities may also wish to create the ''cite-tracking-category-ref-details'' [[Special:TrackingCategories|tracking category]] as a hidden category using <code><nowiki>__HIDDENCAT__</nowiki></code> (or a dedicated template), and connect it to the corresponding Wikidata item [[d:Q129764848]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T425662] * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews#Experimentation|Page Previews experiment]] on mobile web has concluded. The team decided not to roll out the feature after the results showed no statistically significant impact on reader retention, as the primary success metric was retention improvement. Page Previews, which are already available on desktop and in the apps, display a thumbnail, lead paragraph, and link to the full article when readers tap a blue link. The experiment tested this experience on mobile web across six Wikipedias. * The [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Design/Icons|user interface icon library]] will be [[phab:T399175|updated later this week or next week]]. Most of the ~300 icons have been slightly refined and ~30 new icons have been added. These changes improve the icons to make them more consistent and comprehensible, and provide more visual balance when they are used in groups. * The [[mw:Special:MyLanguage/Universal Language Selector|Universal Language Selector]] (ULS) interface in MediaWiki, which helps users select content in other languages, has been updated. The new version improves speed and accessibility, and users of Wikimedia projects can now pin languages for quicker language switching. The deployment to Wikimedia sites will happen gradually in the coming weeks. You can test it now as a beta feature by selecting [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta features]] in your profile preferences and share your feedback on [[mw:Special:MyLanguage/Universal Language Selector/New ULS|the project page]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the Pageviews Analysis dashboard on pageviews.wmcloud.org stopped updating graph data in May 2026, affecting all users, has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T427171] '''Updates for technical contributors''' * The function signature for <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mw.util.addPortletLink()</nowiki></code></bdi> has been simplified. Developers can now pass a configuration object instead of a list of positional parameters when creating portlet links. The previous function signature remains supported for backwards compatibility. For example, instead of: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mw.util.addPortletLink('p-cactions', '#', 'Stub', 'ca-stubtag', 'Add a stub tag to this page');</nowiki></code></bdi> use <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mw.util.addPortletLink('p-cactions', { href: '#', text: 'Stub', id: 'ca-stubtag', tooltip: 'Add a stub tag to this page' });</nowiki></code></bdi>. Script maintainers are encouraged to review existing uses of <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>addPortletLink()</nowiki></code></bdi> and update them where appropriate. This change will be available on all wikis from 11 June. Thanks to community volunteer Gerges for contributing this improvement. [https://phabricator.wikimedia.org/T427945] * '''Community Wishlist discussion''': Product & Technology [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#May 20, 2026: Community Tech becomes a program|introduced changes]] meant to increase the number and complexity of wishes fulfilled, including the disbanding of the Community Tech team. They are [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates|engaging in discussions]] about a [[m:Talk:Community Wishlist#Proposed direction for Wishlist|proposed direction for the wishlist]] from community members. Includes ways to structure annual voting, better tracking of wishes, removing focus areas, and [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates|staffing updates]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.6|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/24|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W24"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ၂၁:၂၉၊ ၈ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30650573 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-25</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W25"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/25|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth|Reader Growth team]] has launched an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|Image Browsing]] beta feature on the mobile web version of all Wikipedias. The feature shows an image carousel at the top of articles with 3 or more images. Editors can configure this feature with the following controls: to hide a specific image from a page, either use <code>class=notpageimage</code> excluding it from thumbnail previews, or <code>class=noviewer</code> excluding it from MediaViewer. The carousel can also be disabled from a page entirely, with the magic word <code><nowiki>__NOMEDIAVIEWERCAROUSEL__</nowiki></code>. To submit feedback or flag bugs, please visit the [[mw:Talk:Readers/Reader Growth/Image Browsing|project page]]. * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Tables#class="wikitable"|Wikitables]] can now be [[mw:Special:MyLanguage/Help:Sortable tables#Forcing the initial sort direction|sorted in descending order]] on the first click by adding <code dir=ltr>data-sort-order="desc"</code> to the header cell. Previously, by default, clicking a column header for the first time sorts it in ascending order. This addition to a Wikitable gives it more control and flexibility, while the default behavior for subsequent clicks remains unchanged. [https://phabricator.wikimedia.org/T398416] '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] feature is currently being tested with some editors creating new articles on the Simple English, French, and Turkish Wikipedias. The experiment will soon begin on the Arabic and Bangla Wikipedias as well. [[w:simple:Special:NewArticle|This feature]] gives editors community-curated guidance to help them create articles that follow community standards. Experienced editors can continue creating or adapting outlines for specific article types that are commonly created by less experienced contributors. The outlines guide less experienced editors in creating high-quality articles. A quick guide to markups used in outlines can be found on [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Test feature guide#Markups in outlines|this page]]. [[w:simple:Wikipedia:Article Guidance|Example outlines]] that can be adapted and instructions for how to adapt them are on [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance#Adapting a sample outline in a Wikipedia|this section]] of the project page. * Wikis that wish to replace the "indefinitely" button in Special:Block for temporary accounts (for example, wikis that block temporary users only until account expiration) will be able to do so by creating [[MediaWiki:ipb-indefinite-expiry-temporary-account]] with the block duration they want. [https://phabricator.wikimedia.org/T427125] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:41}} community-submitted {{PLURAL:41|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * By the end of June, a valid user-agent string will be required for automated dumps downloads from the dumps.wikimedia.org website. Automated requests that provide a generic or empty user-agent will be blocked. This [[phab:T400119|extends enforcement]] of the long standing [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Wikimedia Foundation User-Agent Policy|user-agent policy]]. Access to dumps through Wikimedia Cloud Services will not change. * The roll out of global [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits|API rate limits]] is now complete, with limits enforced across all APIs and at the documented levels for all groups. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki remain exempt. All bots should continue to follow the documented best practices to avoid being rate limited. * The [https://api.wikimedia.org/wiki/Main_Page API Portal wiki] will be read only starting this week (June 15-18). The following week (June 22-25), all API Portal wiki URLs will redirect to [[mw:Wikimedia APIs|Wikimedia APIs on mediawiki.org]]. Learn more on the [[wikitech:API Portal/Deprecation|project page]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.7|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * On June 17th at 6pm UTC the WMF will be holding Discord call focused on a code review. We've heard through the [[mw:Special:MyLanguage/Developer Satisfaction Survey/2026|Developer Satisfaction Survey]] that volunteers are struggling with code review and we'd like to discuss these experiences with the goal of surfacing workable solutions. You can join the call [https://discord.gg/wikipedia?event=1514727511102062664 via the Wikimedia Community Discord server]. * The [[m:Special:MyLanguage/Conferencia Wikimedia de América Latina 2026|Latin American Wikimedia Conference]] will host a regional hackathon that will bring together the Wikimedia movement’s technical community including developers, system administrators, data scientists, and users with extended rights. Interested technical contributors can [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSf4osJzTHBJjQbYJk7TMVEJjTEQv7IgtsUDfP-o-qTgeRQQxw/viewform apply for a scholarship] to participate until June 21 at midnight (Bolivia time, UTC-4). * Sign up for Wikimania Team Challenges to join this special event. The Team challenges will take place online and in person from July 21 to 22, before Wikimania conference. Everyone is welcome, regardless of skills or Wikimania registration. Teams will work on 10 important challenges supporting the Wikimedia community. For details, visit [[wmania:Special:MyLanguage/2026:Team challenges|the Team Challenges page]] and [https://wikimedia.eventyay.com/wm/teamchallenges/ register there]. Registration closes on June 20th at 11pm UTC. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/25|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W25"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ၁၆:၄၈၊ ၁၅ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30689604 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-26</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W26"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/26|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary|Growth features]] are [[phab:T418115|now available at Wikidata]]. This update enables access to Mentorship ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship|if configured]]), Impact module, the Help Panel, and a simplified Newcomer Homepage (without Suggested Edits). Wikidata administrators are still configuring the features through Community Configuration. '''Updates for editors''' * The special page [[{{#special:RangeCalculator}}]] has been created. It allows users to find an IP range without needing to rely on external tools. Until now, this tool was only available to CheckUsers. [https://phabricator.wikimedia.org/T268429] * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]] is a new MediaWiki feature that allows editors to reuse references with different details. It will be deployed to most small and medium-sized Wikipedia language versions on June 23. The [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#deployment|FAQ]] lists possible actions to take on your wiki to support the deployment. Check the [[:phab:T414094|rollout plan]] for the next deployment steps. [https://phabricator.wikimedia.org/T428902] * Starting next week, users will get a notification when they are blocked or unblocked from editing, or if this block changes. [https://phabricator.wikimedia.org/T100974] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Starting next week, abuse filters that are set to "require CAPTCHA verification" will begin to also affect users with the <code>skipcaptcha</code> right, which includes most autoconfirmed users. Bots are exempted. This change only affects edits that trigger an abuse filter. The <code>skipcaptcha</code> right will continue to exempt users from having to solve CAPTCHAs in the ordinary course of using the wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T402595] * Reference documentation for the [[wikitech:Machine_Learning/LiftWing/API|Lift Wing API]] has moved from the API Portal to the interactive [https://wikitech.wikimedia.org/w/index.php?api=lift-wing&title=Special%3ARestSandbox REST Sandbox]. * The API Portal wiki is now closed. For API documentation, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_APIs|Wikimedia APIs on mediawiki.org]]. All API Portal wiki URLs (https://api.wikimedia.org/wiki/) will redirect to the mediawiki.org page starting June 22. [https://phabricator.wikimedia.org/T427537] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.8|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * Join an online call on 25 June at 2:30pm UTC to meet the current Wikimedia interns for [[mw:Google_Summer_of_Code/2026|Google Summer of Code]] and [[mw:Outreachy/Round_32|Outreachy]]. Interns will provide an overview of their projects and a brief demo of their work so far. Attendees are encouraged to [[mw:event:Google_Summer_of_Code/Summer_2026_June_Internship_open_session|share ideas and connections in their community]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/26|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W26"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ၁၃:၀၄၊ ၂၃ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30722494 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-27</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W27"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/27|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * As part of the [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|Account Creation Experiments]], the Growth team tested adding a user account icon in the mobile web header for logged-out users, providing direct access to "Create account" and "Log in" actions. The experiment increased account creation by about 20% without negatively affecting edit quality or constructive edit rates. The feature will now be rolled out to all Wikimedia Foundation wikis on mobile web in the first week of July. [https://phabricator.wikimedia.org/T428220] * After a [[phab:T426248|successful experiment]], logged-in users who did not [[mw:Special:MyLanguage/Help:Email_confirmation|confirm their email address]] when their account was created see a new banner asking them to complete that process. This helps reduce the risk that users get locked out of their account, and makes account email addresses overall more reliable. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] project. [https://phabricator.wikimedia.org/T428292] * An update to [[Special:Search|Search]] is refining how the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>-prefix:</nowiki></code></bdi> behaves when used to exclude results. Previously, using <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>-prefix:</nowiki></code></bdi> with negation could unintentionally broaden search results by adding the namespaces included in the search scope, leading to confusing behavior for users expecting a straightforward exclusion filter. With the update, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>-prefix:</nowiki></code></bdi> will now strictly exclude matching page titles as intended and may display a warning if the relevant namespace has not been explicitly selected. The behavior of <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>prefix:</nowiki></code></bdi> without negation however remains unchanged. [https://phabricator.wikimedia.org/T427443] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:33}} community-submitted {{PLURAL:33|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where reviewers using the Page Curation toolbar were not automatically subscribed to talk page discussions they started has now been fixed. Reviewers will now receive notifications when someone replies to those discussions. [https://phabricator.wikimedia.org/T329346] '''Updates for technical contributors''' * Starting June 29th, automated downloads from the dumps.wikimedia.org website will be subject to the [[Foundation:Special:MyLanguage/Policy:Wikimedia Foundation User-Agent Policy|user-agent policy]]. Automated requests that provide a generic or empty user-agent will be blocked. Access to dumps through Wikimedia Cloud Services remains unaffected. This is a follow up to the announcement made in the [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/25|2026/25 issue of Tech News]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.9|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/27|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W27"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ၁၁:၄၇၊ ၂၉ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30744833 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-28</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W28"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/28|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:34}} community-submitted {{PLURAL:34|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the search bar results on Wikidata, showed English results instead of using the correct language fallback for users of language variants, has now been fixed. Search suggestions will now follow the expected language fallback chain. [https://phabricator.wikimedia.org/T429769] '''Updates for technical contributors''' * In preparation for [[m:Special:MyLanguage/Event:Celebrate Women|Celebrate Women campaign]] planned for March 2027, the Wikimedia Foundation’s [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Advancement/Community Growth/Content Enablement|Content Enablement team]] has launched a 22-question survey to better understand technical contributions by women+ (anyone who identifies as a woman) across Wikimedia projects. The survey takes approximately 15–20 minutes to complete and will remain open until 20 July 2026. The [[m:Special:MyLanguage/Celebrate Women/Technical contributions survey|questions]] are also available on-wiki for review in advance. * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Score|Score extension]] now supports rendering music scores as SVG images in addition to PNG, addressing a long-standing [[:phab:T49578|feature request]] and resolving historical image quality issues. Both formats are now provided to clients, with PNG in the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>src</nowiki></code></bdi> attribute and SVG in the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>srcset</nowiki></code></bdi> attribute. * The new [[wikitech:Parsoid|Parsoid]] parser [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser_Unification/Updates|continues to be deployed to additional wikis]], making it easier to introduce new reading and editing features. It was enabled on French Wikipedia, bringing total progress to covering 78.9% of Wikipedia page views. Rollout to English Wikipedia desktop will progress through this week. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.10|MediaWiki]] '''In depth''' * The Wikimedia Hackathon 2026 [[diffblog:2026/06/29/wikimedia-hackathon-2026-building-collaborating-and-shaping-the-future-together/|recap blog post]] is now live. It highlights the projects, sessions, and social activities from this year’s event, and shares initial plans for the 2027 Wikimedia Hackathon. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/28|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W28"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ၁၃:၅၆၊ ၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30773578 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-29</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W29"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/29|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Revise_Tone|Revise Tone]] helps newcomers identify passages in Wikipedia articles that may contain non-encyclopedic language and encourages them to consider revising the tone. The feature was [[w:en:A/B_testing|A/B tested]] on the Arabic, English, French, and Portuguese Wikipedias, where newcomer task completion rates [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Revise_Tone#Experiment_Results|increased by 38.7%]] compared to the default Copyedit task, with no decrease in edit quality. The test ended on July 9, and the feature is now available for everyone on these wikis, configurable via Community Configuration. [[phab:T426364|The plan]] is to release Revise Tone to more wikis. * The community configuration that allows [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship#Automated mentor list cleanup|automatic removal of inactive mentors]] based on configurable criteria will be enabled on Thursday 16, [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Deployment|on some wikis]] to keep mentor lists up to date. Mentors are experienced contributors who opt in to help new users on-wiki through the [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary|Growth Features]]. Administrators can now prepare the settings via [[w:Special:CommunityConfiguration/Mentorship|Special:CommunityConfiguration/Mentorship]]; they will take effect starting Thursday. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:38}} community-submitted {{PLURAL:38|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where some users of the Wikipedia Android app were logged out immediately after signing in, preventing them from staying logged in and editing pages, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T316916] '''Updates for technical contributors''' * Editing a page via user scripts or gadgets was causing watchlist labels that the user had assigned to that page to reset. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T423778] * To work around a Safari bug (see [[phab:T425211]]), on Parsoid-enabled wikis, wikilink hrefs now use absolute urls instead of protocol-relative urls. REST API output remains unchanged and continue to use protocol-relative urls. Gadgets, user scripts, bots, and CSS might need to be adapted if they relied on the presence of protocol-relative urls in wikilink hrefs. [https://phabricator.wikimedia.org/T431358] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.11|MediaWiki]] '''In depth''' * The Wikimedia Foundation’s Experiment Platform Team has published a blog post reflecting on its first year of structured experimentation. It highlights successful experiments such as Paste Check, Reference Check, and Tone Check, which improved editing outcomes and have been rolled out to more users, as well as experiments that did not lead to product changes. [[diffblog:2026/07/07/moving-the-needle-how-we-test-new-ideas-across-wikimedia-projects|Read more]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/29|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W29"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ၁၆:၁၀၊ ၁၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30804401 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-30</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W30"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/30|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Reader/Reader Experience|Reader Experience team]] has incorporated community feedback around the placement of watchstar and watchlist buttons for the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|Reading Lists beta feature]], which would allow for saving articles for later reading – a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W102|wishlist item]] to bring the functionality to web. Editors are invited to enable the beta feature to test it out and [[phab:T426453|share their thoughts]]. * [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] offers edit suggestions within the VisualEditor for improving Wikipedia articles. [[Special:EditChecks|All suggestions]] are [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#For administrators – local customization|community-configurable]]. The [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/TextMatch|TextMatch]] feature is a way for volunteers to create custom local suggestions. The feature searches in articles for strings of text, and now includes support for regular expressions. This gives volunteers greater precision and flexibility over the kinds of local suggestions they can create. Note: Suggestions [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Configuration#:~:text=maximumEditcount|can be targeted]] based on the edit count of the person editing as well as other aspects of the page. You can [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#Create custom local types of Suggestions|find examples from other communities]] for inspiration, including TextMatches that detect: typos, grammar-errors, potential advertisements, clichés, incorrect dash or hyphen usage, non-specific time keywords, outdated names, and more. Any [[mw:Special:MyLanguage/Talk:VisualEditor/Suggestion Mode|feedback]] is appreciated. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the SVG Translate tool could use an outdated version of a file, causing existing translations to be overwritten when new ones were uploaded, has now [[phab:T430577|been fixed]]. Overall, in the last quarter from April – June 2026 about 337 community tasks were resolved by the Wikimedia Foundation. '''Updates for technical contributors''' * On Parsoid-enabled wikis, Parsoid now renders a maximum of 1,250 images per page. A new tracking category, "media-limit-reached", will be soon made available to identify pages where this limit is reached, making it easier to find content whose media output may have been restricted during rendering. See [[phab:T430854]] for more information and to provide feedback. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.12|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/30|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W30"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ၀၅:၄၅၊ ၂၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30836091 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-31</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W31"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/31|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] [[mw:Special:MyLanguage/ContentTranslation|Content Translation]] now supports dark mode, fulfilling a [[m:Community Wishlist/W544|Community Wishlist request]]. This brings the tool in line with the accessibility features available in the Vector 2022 and Minerva skins, helping reduce visual fatigue for users translating content. [https://phabricator.wikimedia.org/T367077] * DiscussionTools' source mode and the 2017 wikitext editor will now offer autocomplete for links (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>[[</nowiki></code></bdi>), templates (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{</nowiki></code></bdi>), HTML and parser tags (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><</nowiki></code></bdi>), and magic words (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>__</nowiki></code></bdi>), making it quicker and easier to insert links, templates, and other wiki markup while editing. [https://phabricator.wikimedia.org/T432400] * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews|Readers Growth team]] has concluded its experiment with mobile page previews and will not roll out the feature. Page Previews are a pop-up bottom sheet that appears when readers tap a blue link, showing a thumbnail, lead paragraph, and an option to open the article. The experiment showed flat retention and negative indicator metrics, suggesting that mobile web readers preferred navigating directly to linked articles rather than using page previews. * The Reader Experience team has seen encouraging early results from the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists feature]], with 93% of participating users reporting that it was useful. Reading Lists help active readers save articles for future reading and support their learning goals on Wikimedia projects. The team plans further improvements before expanding the feature to more users. * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Explore Feed Refresh|Explore Feed Refresh]] initiative was tested with new and casual Wikipedia app readers. The refreshed feed helps readers discover new and relevant content. After a 10.5% increase in engagement with the feed, Wikimedia Apps team has decided to scale the Home Feed redesign to iOS with the learnings from the Android release applied. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where subject names in the Article Guidance feature were displayed with incorrect capitalization on French Wikipedia, has now been fixed. Subject names will now follow the correct capitalization rules for the language. [https://phabricator.wikimedia.org/T427201] '''Updates for technical contributors''' * After running several [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|Account Creation Experiments]] to improve registration completion rates, a new version of the username field on [[Special:CreateAccount|Create Account]] has been rolled out. It includes [[:c:File:Create account - July 2026 updates.png|a popover summarizing the username policy]] to provide clearer guidance during account creation. As part of this change, the messages <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-helpusername</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-help</nowiki></code></bdi> that several communities have configured will no longer be used. If communities want to customize the guidance shown in the new popover, they can instead edit the following messages: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-policy-popover-bullet1</nowiki></code></bdi>, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-policy-popover-bullet2</nowiki></code></bdi>, and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-policy-popover-bullet3</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T430604] * Later this week, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror syntax highlighter]] will offer [[w:en:Theme (computing)|themes]]. The themes can be picked from a dropdown menu in the full [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#CodeMirror preferences|CodeMirror preferences]] dialog. For wikitext, available themes are default, colorblind-friendly (previously the colorblind preference option on [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing]]) and no-highlighting. For code languages (i.e., CSS/JavaScript/JSON/Vue/Lua), there are several themes available. These same themes will eventually be available for wikitext, too. [https://phabricator.wikimedia.org/T163533] * From now on, wikis can restrict editing in the "User" namespace to only the page owner and certain user groups. [[mw:Special:MyLanguage/Manual:$wgRestrictUserPageEditing|Read the configuration documentation]] to learn more. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.14|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/31|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W31"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ၁၈:၄၈၊ ၂၇ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30856308 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-32</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W32"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/32|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] has developed a [https://82db7c8d4b.catalyst.wmcloud.org/w/index.php?title=Regent%27s_Park&uselang=de patch demo] that wraps the page toolbar onto two lines when there is not enough horizontal space for all the buttons. This aims to reduce crowding in the Vector 2022 toolbar, which can occur on some language Wikipedias at certain screen widths. [https://phabricator.wikimedia.org/T429518] * The Reader Experience team is planning to launch [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists]], a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2021/Mobile and apps/Have Apps reading lists available on Destop/Mobile|Community Wishlist item]], which is currently available to try in beta, as a full feature in September. Before then, volunteer translator help is needed for [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-readinglists&filter=&action=translate string translations] into a number of languages. The feature supports reading and learning goals on Wikipedia. * Next week, the table of contents on Wikimedia Commons file pages will be improved by consolidating the file page table of contents with the page table of contents. This will make it easier to understand a file page’s structure, navigate to specific sections, and share links to individual sections. [https://phabricator.wikimedia.org/T332644] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:24}} community-submitted {{PLURAL:24|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where some [[w:TIFF|TIFF]] images failed to load after clicking their thumbnail, causing a broken image to be displayed instead of the full-size image, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T429326] '''Updates for technical contributors''' * The variable and function selector in AbuseFilter has been updated to support search and autocomplete. It will allow filter maintainers to find the desired variable or function more quickly. [https://phabricator.wikimedia.org/T323698] * The MJPEG and VP8 formats are removed from the video player. The MP4 format (MPEG-4 Part 2) is added instead, which provides higher quality videos to older iPhone devices. It may take a few weeks to retroactively update all existing videos. The default format for modern devices stays the same (VP9/WebM). [https://phabricator.wikimedia.org/T358266] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.15|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/32|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W32"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ၁၉:၄၅၊ ၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30872536 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-33</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W33"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/33|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] A new ChartWizard is [[c:Special:ChartWizard/Data:Example.Pie.chart|now available on Wikimedia Commons]] for users interested in creating charts from their own data. The wizard makes the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Chart extension]] more beginner-friendly by allowing editors to create charts, such as bar and pie charts, without needing to use JSON. Users can still switch to the JSON editor if they prefer. Feedback on the new tool is welcome on the [[m:Talk:Community Wishlist/W414|wish talk page]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:19}} community-submitted {{PLURAL:19|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the Wikipedia iOS app’s Picture of the Day widget displayed the same image every day instead of updating daily, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T430692] '''Updates for technical contributors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Math|Math formula]] SVG images will soon be generated in the browser instead of on the server. MathML continues to be generated on the server and renders in the browser without JavaScript. Wikibooks will see this change on 12 August, Wikisource on 19 August and Wikipedia from 20-27 August. You can try this by selecting "{{int:Mw-math-mathjax}}" in your preferences. This change is part of [[mw:Special:MyLanguage/RESTBase/deprecation|deprecating RESTBase]] and [[phab:T431372|deprecating Mathoid]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T271001] * Category pages will soon support sorting entries by the time they are added to a category. This will make it easier to find recently or long-standing categorized pages. It will also improve workflows for maintenance categories such as deletion backlogs and other time-based review tasks. You can use <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>cldsort=timestamp</nowiki></code></bdi> URL argument in category view to sort the entries. [https://phabricator.wikimedia.org/T433768] * [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets|Gadgets]] and user scripts on Wikimedia wikis may now use [[phab:T395347|ES2018 features]] and [[phab:T419142|ES2019 features]] in JavaScript code. Previously, the platform only allowed up to ES2017. MediaWiki validates the source code to protect functionality from syntax errors and to ensure scripts are valid in all [[mw:Special:MyLanguage/Compatibility#Browser_support_matrix|supported browsers]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T419142] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.16|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/33|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W33"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ၂၀:၄၄၊ ၁၀ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30901051 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-34</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W34"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/34|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Worklist|Worklist feature]] for the Event Registration tool is now live on all Wikimedia wikis. With Worklist, event organizers can add the articles their event will focus on directly to the event page. The Worklist also powers [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Worklist#How Event Pathways uses the worklist|Event Pathways]] which notifies other editors of the upcoming or ongoing event when they edit an article featured in the event's Worklist. This is the minimum viable version (MVP), and feedback is welcome. Organizers are encouraged to try the feature. A hands-on [[m:Special:MyLanguage/Event:Worklist Setup Workshop: Get Your Event Ready|Worklist Setup Workshop]] will take place on 18 August at 16:00 UTC and 19 August at 11:00 UTC. '''Updates for editors''' * [[Special:ShortPages]] displays short pages by their size, but in many cases it gets filled with disambiguations and soft redirects, making it harder to find the short articles themselves. Starting this weekend, you will be able to choose not to include an article in the special page by adding the magic word <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>__EXPECTSHORTPAGE__</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T433203] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia/en}} in [[d:Q3436680|Bole]] ([[w:bol:|<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>w:bol:</nowiki></code></bdi>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T429921] * Starting the week of August 17, the page toolbar will wrap onto two lines when there is not enough horizontal space for all the buttons. This is a [[phab:T429518|fully merged patch from the Reader Experience team]] which aims to reduce crowding in the Vector 2022 toolbar, that may occur on some language Wikipedias at certain screen widths. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:16}} community-submitted {{PLURAL:16|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, uploading large files to Wikimedia Commons has become more stable and less prone to failure following some fixes related to the “Could not acquire lock” upload error. [https://phabricator.wikimedia.org/T386640] '''Updates for technical contributors''' * Debian Bullseye will reach the end of its Long Term Support on 31 August 2026. [[phab:T434103|Some Cloud VPS projects]] still have instances running Debian Bullseye. Maintainers of those projects are encouraged to migrate to Debian Bookworm or Debian Trixie. A [[wikitech:Help:Cloud VPS instance operating system migration|migration guide]] is available to help with the process, and users may also want to consider whether their workload is better suited to Toolforge. If you need help or cannot complete the migration by 31 August, please contact the Cloud VPS admins as soon as possible. [[listarchive:list/cloud-announce@lists.wikimedia.org/thread/RVIPQSYLKMSL5M46JP6NEJVGVE6I2RXQ/|Read more]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.16|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/34|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W34"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ၂၁:၀၂၊ ၁၇ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30922806 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-35</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W35"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/35|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[Special:CreateAccount|Special:CreateAccount]] page has been simplified as part of ongoing work to modernize the account creation experience. The panel showing project statistics no longer appears next to the form on desktop and mobile web. Multiple account creation experiments show that a simpler form helps newcomers complete registration. [https://phabricator.wikimedia.org/T433783] * In order to improve page performance, images now load when they are viewed. This means images lower down an article will not load if a reader never scrolls to that part of the page, which may affect some image-related metrics. [https://phabricator.wikimedia.org/T148047] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:42}} community-submitted {{PLURAL:42|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where image thumbnails in Abstract Wikipedia could fail to display after the corresponding file was moved on Wikimedia Commons, has now been fixed. Thumbnails will now update correctly when files are moved. [https://phabricator.wikimedia.org/T433448] '''Updates for technical contributors''' * User Info card is a feature that helps patrollers see information about user accounts. So far, it has been available only in places such as page history, logs and recent changes. Now, it's possible to [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CheckUser#User_Info_card_in_page_content|place it in the page content]] as well, using the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{#uic:}}</nowiki></code></bdi> parser function. It can be particularly useful in templates like [[:en:Template:Userlinks|<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{Userlinks}}</nowiki></code></bdi>]] (or their specialized variants), as it will make it easier to see the context about a user on various noticeboard pages. The card will be displayed only to users who have it enabled in their [[Special:Preferences#mw-input-wpcheckuser-userinfocard-enable|preferences]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T424466] * Due to user security and privacy risks, we have disabled access to <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>Special:MyPage</nowiki></code></bdi> URLs when specifically using <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=raw</nowiki></code></bdi>. If you are impacted by this, consider whether you can use an alternative approach. <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>Special:MyPage</nowiki></code></bdi> URLs can still be accessed and used without <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=raw</nowiki></code></bdi>. Specified user page URLs (e.g. <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>User:Myusername</nowiki></code></bdi>) can still be used with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=raw</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T120386] * Due to an update, the thumbnailing software has been improved. This includes upgrading <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>librsvg</nowiki></code></bdi> to 2.60 and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>ImageMagick</nowiki></code></bdi> to 7, as well as resolving a number of long-standing thumbnailing bugs like rendering errors. [https://phabricator.wikimedia.org/T419815#12222841] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.17|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/35|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W35"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ၂၀:၄၄၊ ၂၄ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30961208 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-36</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W36"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/36|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * A new format for the Community Wishlist is open for feedback. You can [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Community Wishlist 2027|read the proposed ideas on Meta]]. This new process plans to improve how wishes are triaged, voted on, and prioritized in a way that is transparent and balanced across project families and language editions. This consultation is open for two weeks. '''Updates for editors''' * The latest release of the Wikipedia Android app includes updates to the Saved feature, bringing the app’s saving experience closer to iOS and Web. The update redesigns the Saved tab with an “All articles” view, removes the default “Saved” reading list, renames reading lists to “Collections,” and modernizes the article-saving experience. [https://phabricator.wikimedia.org/T420788] * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists]] feature was enabled for all logged-in users on Bengali, Chinese, Czech and Vietnamese Wikipedias on August 25, after several months as a beta feature. Reading Lists will be available to all logged-in users on Arabic, French and Indonesian Wikipedias on September 1, followed by English Wikipedia on September 14, and all other Wikipedia wikis on September 28. * At the end of the month, some logged-out readers on Bengali, Czech, Persian, English, and Polish Wikipedias using the Minerva skin on mobile will see an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Minimal_Minerva|updated navigation bar]] in an [[w:A/B test|A/B test]]. The test will compare the current navigation bar with a new version designed to make it easier to find information more quickly. The goal is to determine whether these changes encourage readers to return more often. This experiment will not change the experience for logged-in readers and/or editors. * Editors who maintain redirects, templates, and categories used on redirect pages now have improved ways for finding and curating redirects. Previously, redirects pages could not be searched. Two new search keywords, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>onlyredirects:</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>withredirects:</nowiki></code></bdi>, now allow redirects to be searched directly and can be combined with existing keywords such as <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>incategory:</nowiki></code></bdi>, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>intitle:</nowiki></code></bdi>, and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>insource:</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T204089] * The ISBN lookup tools for generating citations were recently not working because of external service problems. Developers are working on solutions. [https://phabricator.wikimedia.org/T435179] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where searching for pages by category using <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>deepcat</nowiki></code></bdi> could return no results or unrelated results has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T414859] '''Updates for technical contributors''' * The domain of URLs for thumbnails is changing from upload.wikimedia.org to thumb.wikimedia.org. The old URLs will continue to work for the foreseeable future but MediaWiki will advertise the new domain instead. URLs to other types of media such as original files, videos and transcodes will still be served from upload.wikimedia.org. [https://phabricator.wikimedia.org/T427465] * The Wikimedia [https://www.mediawiki.org/w/index.php?api=wmf-math%2Fv1&title=Special%3ARestSandbox Math API] is now deprecated. These endpoints will be fully sunset by the end of September 2026. Developers who call these endpoints should transition to alternative math rendering solutions, such as the native [https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/MathML MathML] or [https://www.mathjax.org/ MathJax]. Third-party MediaWiki installations that utilize the Math extension for formula rendering are required to upgrade to v1.43+ to avoid disruption of service. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.18|MediaWiki]] '''In depth''' * Read more about [[mw:Special:MyLanguage/Edit_check/TextMatch|TextMatch]] in a Diff post titled, [[diffblog:2026/08/28/custom-edit-suggestions-for-every-wiki-how-communities-are-shaping-suggestion-mode-with-textmatch/|Custom edit suggestions for every wiki: How communities are shaping Suggestion Mode with TextMatch]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/36|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W36"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ၂၀:၅၂၊ ၃၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30990659 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-37</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W37"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/37|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add_a_link|Add a Link]] has been upgraded for English Wikipedia users with improved detection of links that have different capitalization. This will help reduce ambiguous suggestions caused by differences in capitalization in article titles, including articles about cultural goods. A second phase of improvements is planned, which will also prepare the feature for release in other languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T435526#12240876] [https://phabricator.wikimedia.org/T434259] * The [[mw:Special:MyLanguage/Article_guidance|Article guidance]] feature will be enabled by default for junior editors on Simple English and Turkish Wikipedia starting 10 September 2026 following [[mw:Special:MyLanguage/Article_guidance/Updates#Summary_of_experiment_result|an experiment]]. Junior editors with 0 to 99 edits will automatically see the feature when they click a red link or use the "[[tr:Vikipedi:Madde_sihirbazı|Madde oluşturto]]" option on Turkish Wikipedia to create a new article. The change is intended to help junior editors create higher-quality articles that meet each Wikipedia’s standards. [[phab:maniphest/query/z3tcTjmLMxk5/#R|Additional improvements]] will continue based on the experiment results and community feedback. * The [https://pageviews.wmcloud.org Pageviews Analysis] tool which allows users to compare pageviews across multiple pages, turns 10 years old this year and several new features have been added. They include [[toolforge:wikinav|WikiNav]] which provides insights into how readers of Wikipedia explore the content, editing stats in [https://pageviews.wmcloud.org/siteviews?range=latest-30&sites=en.wikipedia.org Siteviews], the ability to [https://pageviews.wmcloud.org/massviews?source=wikiproject&project=en.wikipedia.org lookup articles belonging to a WikiProject], and support for dark mode. [https://phabricator.wikimedia.org/T378549] * A [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Minimal_Minerva|visually simplified Minerva]] navigation bar is being tested for logged-out readers using mobile web on the Bengali, Czech, English, Farsi, and Polish Wikipedias. The experiment aims to determine whether simplifying the navigation improves reader retention. The test will run from August 31 to September 28, and no action is required from users. * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]] is working on improving [[en:Wikipedia:VisualEditor/Named references|auto-generated reference names in VisualEditor]]. Editors will only notice a slight change starting this week. When adding automatic reference names the numbering will start at <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>:1</nowiki></code></bdi> instead of <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>:0</nowiki></code></bdi>. Read more on the [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|project page]]. [https://gerrit.wikimedia.org/r/c/VisualEditor/VisualEditor/+/1332704] * All wikis will be [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|read-only for a few minutes]] on September 23. This is planned at 14:00 UTC. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T433363] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:25}} community-submitted {{PLURAL:25|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid|Parsoid]] could mishandle nested nowiki tags, causing content to be lost and displaying unwanted text has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T435116] '''Updates for technical contributors''' * Interface administrators can configure gadgets from [[MediaWiki:Gadgets-definition]]. The definition format has been updated and no longer requires the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>ResourceLoader</nowiki></code></bdi> option, as gadgets are always loaded through <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>ResourceLoader</nowiki></code></bdi>. This simplifies gadget configuration by removing an option that is no longer necessary, making gadget definitions easier for administrators. [https://phabricator.wikimedia.org/T298199] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.19|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/37|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W37"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ၁၈:၄၃၊ ၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၆ (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31008437 --> e6b7rm114296t5grrlul2o9cyctnb72 0 12808 1051768 1049305 2026-09-07T13:17:49Z ~2026-48420-21 147892 /* */ 1051768 wikitext text/x-wiki {{copy edit}} {{Infobox ethnic group | group = Dawei | native_name = {{my|ထားဝယ်}} | native_name_lang = my | flag = File:Dawei National Flag.png | flag_caption = ထားဝယ်အမျိုးသားအလံ | population = <!-- total population worldwide --> | genealogy = | region1 = {{flag|Burma}} | pop1 = ၈၀၀,၀၀၀<ref>{{https://joshuaproject.net/people_groups/19250/BM}}</ref> | ref1 = <!-- <ref>erence/s supporting pop1 data --> | region2 = {{flag|Thailand}} | pop2 = ၁၅၀,၀၀၀ | ref2 = | region3 = | pop3 = | ref3 = | languages = [[ထားဝယ်စကား]] | religions = [[ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]] | related_groups = [[ဗမာ]], [[ရခိုင်လူမျိုး|ရခိုင်]], [[အင်းသား]]|ဓနု | footnotes = }} '''ထားဝယ်လူမျိုး''' ([[အင်္ဂလိပ်]]:Dawei/Tavoyan)သည် ဘာသာဗေဒညာရှင်တို့၏ အဆိုအရ [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာနွယ်]] လူမျိုးတစ်မျိုး ဖြစ်သည်။ သို့သော် အခြား[[မြန်မာ]]အုပ်စုဝင်များဖြစ်ကြသော [[ဓနု]]၊ [[တောင်ရိုး]]၊ [[မရူ]] စသည်တို့ကဲ့သို့ မဟုတ်မူဘဲ၊ [[ဗမာလူမျိုး]]တို့နှင့် ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှု၊ ဓလေ့ယဉ်ကျေးမှု၊ ဝတ်စားဆင်ယင်မှုတို့တွင် ထပ်တူနီးပါးမျှတူညီ​ပြီး ကွဲလွဲမှုအနည်းငယ် ရှိသည်။ [[ရခိုင်]]၊ [[ထားဝယ်]]၊ [[ဓနု]]၊ [[အင်းသား]]၊ [[တောင်ရိုး]]၊ [[မြိတ်]]၊ [[ယော]] စသည်တို့သည် မျိုးနွယ်တစ်ခုတည်းမှဆင်းသက်လာကြသည်ဟု ယူဆရသည်။ထားဝယ်လူမျိုးများတွင် [[မီးပုံပျံဦးကျော်ရင်]]၊ [[သူရမချစ်ပို]]၊ [[ဗိုလ်မှူးကြီးဗထူး]]၊ [[ဝန်ကြီးဦးဗဆွေ]]၊ဦးစိန်ဝင်းl [[တွေ့မရှောင်]] တို့သည်ထင်ရှားသည်။ထားဝယ်သား[[ဗိုလ်မှူးကြီးဗထူး]]သည် ဖက်ဆစ်ဂျပန်တော်လှန်ရေးသမိုင်းတွင် ထင်ရှားသူဖြစ်သည်။ ==ဇစ်မြစ်== ထားဝယ်လူမျိုးများသည် မြန်မာ့သမိုင်းမတင်မီကာလ ကျောက်ခေတ် ကြေးခေတ်၊သံခေတ်၊ ကမ္ဘာဦးလူသားအရင်းမြစ် စတင်ပေါ်ပေါက်စဉ်အချိန်ကတည်းက ထားဝယ်ဒေသတွင် လူသားများ စတင်နေထိုင်လာပြီး ခေတ်ကာလအလိုက် လူမျိုးဟူသော ဝေါဟာရ ပေါ်လာရပုံ၌ အဆိုအမျိုးမျိုး ရှိကြသော်လည်း ထားဝယ်လူမျိုးသည် ယနေ့အချိန်ထိ အထင်အရှား ရှိနေသေးသည်။ [[ထားဝယ်ယဉ်ကျေးမှုပြတိုက်]]တွင် ထားဝယ်ဒေသ၏ သမိုင်းစဉ်ကို ကျောက်ခေတ်ဦး ကျောက်ခေတ်လယ် ကျောက်ခေတ်နှောင်း ကြေးခေတ် သံခေတ် ပျူခေတ် ပုဂံခေတ် စသည်ဖြင့် ခေတ်အဆက်ဆက် လူသားများနေထိုင်ခဲ့မှုဖြစ်စဉ် အထောက်အထားများကို စနစ်တကျ ခင်းကျင်းပြသထားသည်။ အချို့ကမူ မြတ်စွာဘုရား ထက်ဝယ်ဖွဲ့ ခွေ ဆွမ်းဘုဉ်းပေးသောအရပ်အား မွန်တို့က 'ထဝါယ်/ထဝဲါ' (ထဝိုင်) ဟုခေါ်ရာမှ ထားဝယ်ဖြစ်လာသည်ဟုဆို၍ အချို့ပုဂ္ဂိုလ် များကလည်း [[နရပတိစည်သူ(ပုဂံ)|နရပတိစည်သူမင်းကြီး]]သည် ယခု [[ထားဝယ်ခရိုင်]]၊ [[လောင်းလုံမြို့နယ်|လောင်းလုံးမြို့နယ်]]၊ [[ကျောက်တွင်းရွာ]]ဒေသအနီး၊ ထောင့်ကွယ်မြို့ကို တည်ထောင်၍၊ ထိုထောင့်ကွယ်မှ ထားဝယ်ဟု ရွေ့လျားပြောင်းလဲလာသည်ဟု ဆိုကြပြန်သည်။ ထားဝယ်ဟူသော ဝေါဟာရကို လတ်တလော အစောဆုံးတွေ့ရှိရသည်မှာ AD-(5-6) ရာစု လျန်မင်းဆက်သမိုင်းမှတ်တမ်းတွင် ထော်ဝမ်ဟူသော အမည်ဖြင့် မှတ်တမ်းတင်ထားပြီး ဖြစ်သည်ကို တွေ့ရသည်။ ပြည်တွင်း စာမှတ် တမ်းအနေဖြင့် AD-11-12 ရာစုကာလတွင် အစောဆုံးတွေ့ရသည်။ ထားဝယ်လူမျိုးသည် ကျောက် ကြေး သံ ပျူ စသည့် အဆက်ဆက်သော ခေတ်များအလိုက် အစုအဖွဲ့တစ်ခုခုကို ​လူမျိုးဟူသော အမည်ပညတ် မခေါ်ဝေါ်ကြမီကတည်းကပင် ထားဝယ်ဒေသတွင် အစဉ်အဆက် မှီတင်းနေထိုင်လာခဲ့ကြပြီး ပျူခေတ်လယ်ဟူ၍ ခေါ်နိုင်သော AD-5-6 ရာစုတွင် ထားဝယ်ဟူသောလူမျိုး ထားဝယ်ဟူသောဒေသ အဖြစ် ​ခေတ်ပြိုင်သမိုင်းမှတ်တမ်းမှ ပီပြင်ထင်ရှားစွာ ရှိနှင့်နေပြီ ဖြစ်သည်ကို အခိုင်အမာတွေ့ရှိရသည်။<ref name="akp"/> အထောက်အထားအရဆိုလျင် ထားဝယ်အရပ်သည် မြန်မာမင်းတို့ ယိုးဒယားသို့ စစ်ချီရာ၌ စစ်လမ်းကျသဖြင့် [[ပုဂံခေတ်]]ကပင်လျှင်၊ အဆက်အဆံ အကူးအလူး ရှိဟန်တူသည်။ [[ထားဝယ်လူမျိုး]]တို့သည် မြန်မာအမျိုးသားအား ဂံသားဟု ပုဂံသားအဖြစ် ရည်ညွှန်းခေါ်ဝေါ်သည်ကို ထောက်ထားနိုင်လေသည်။ (ဒဝယ်ဆောင်/ဓားဝယ်ဆောင်မှ အသံထွက်ထားဝယ်ဆောင်ဖြစ်လာသည်။ ) ယခုအခါ တောင်ပိုင်းရှမ်းပြည်၊ အင်းလေးဒေသတွင် မှီတင်းနေထိုင်ကြသော [[အင်းသား]]တို့သည်လည်း၊ ထားဝယ်လူမျိုးဆက် ဖြစ်ကြောင်း ဆိုကြသည်။ အင်းသားစကားနှင့် ထားဝယ်စကားတို့မှာ များစွာတူကြ၏။ သို့ရာတွင် ထားဝယ်သားများ မည်သို့မည်ပုံ အင်းထဲသို့ရောက်ရှိလာသည်ဆိုသောအချက်၌ကား အယူအဆ အမျိုးမျိုးရှိကြ၏။ ထားဝယ်လူမျိုးများသည် သက်မွေးဝမ်းကျောင်းမှုအတွက် ကုန်သွယ်လယ်လုပ် ယာခုတ်၊ ဥယျာဉ်စိုက်ခြင်းနှင့် ယက်ကန်လုပ်ငန်း၊ ပင်လာ်ငါးဖမ်းလုပ်ငန်း၊သတ္တုတွင်း ရှာဖွေတူးဖော်ခြင်းအမှုတို့ကို ပြုကြသည်။ ထားဝယ်ခရိုင်သည် မြန်မာနိုင်ငံတွင်းရှိ အခြားအခြားသော ဒေသများနှင့် ကုန်းလမ်း၊ ရေလမ်း၊ လေလမ်းခရီး ဆက်သွယ်ကောင်းမွန်သဖြင့် ထားဝယ်သားများသည် မြန်မာနိုင်ငံအနှံ့အပြား နေထိုင်လျက် ရှိကြသည်။ ထားဝယ်သားများသည် များသောအားဖြင့် ဖြောင့်မတ်ရိုးသား၍ မဟုတ်မခံသော ဇွဲသတ္တိရှိသူများ ဖြစ်ကြသည်။ ထားဝယ်သားအချင်းချင်း စည်းလုံးညီညွတ်စွာ နေတတ်ကြသည်။ ၁၉ဝ၁ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ ထားဝယ်လူမျိုးဦးရေ ၉၄၈ ယောက်ရှိသော်လည်း ၁၉၅၁ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရမူ ၁၅၉,၁၇၄ ယောက်ရှိသည်။ တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၏ ပင်ရင်းလူမျိုးဖြစ်ပြီး တိုင်းအတွင်းလူဦးရေးအများဆုံးနေထိုင်ကြောင်း ၂၀၁၄ ခုနှစ်သန်းခေါင်စာရင်းအရ သိရှိရပါသည်။ == ဘာသာစကား == {{main|ထားဝယ်စကား}} ယနေ့ ထားဝယ်လူမျိုးများ ပြောဆိုနေကြသော စကားများတွင် ပေါရာဏ၊ မြန်မာ၊ ရှမ်း၊ မွန်စကားများ ရောစပ်လျက်ရှိ၏။ သို့ရာတွင် အခြားမည်သည့် လူမျိုးများနှင့်မျှ မဆက်စပ်သော [[ထားဝယ်စကား]]စစ်စစ် ပေါရဏစကားလုံးများလည်း ရှိသည်။ မြန်မာ၊မြိတ်၊ထားဝယ်တို့သည် ဘာသာဗေဒအရတော်တော်နီးစပ်မှုလည်းရှိသည်ကိုတွေ့ရသည်။ ထားဝယ်ဘာသာစကား=မြန်မာဘာသာစကား မားမာဘဲ့မှု‌လော်=မင်္ဂလာပါ ရှားလောက်နေနူး=ဘာလုပ်နေလဲ မှန်းစားဘီးဘီလော်= ထမင်းစားပြီးပြီလား ဗြန်/ကပ်=ပိုက်ဆံ ခွ/ခေါ့ဗော့ =တံခါး ပ္လန်ကွေ့=ပြန်ကွေ့ မုက္လောဆီ=မုန့်ဟင်းခါး၊မုလတ်သောက်= မုန့်လက်သုပ်(ထားဝယ်မုန့်တီ) မုဗန် =မုန့်တီဖက် နောန်းနောန်/မယ်းမယ်=ကိုကို/မမ စီခွားသီး=ဖရဲသီး ခွားသီး=သခွားသီး မ္ဟောလေသီး=မာလကာသီး ဇင်းသီး=မရမ်းသီး ရှစ်သီး=သရက်သီး ရှိးခိုသီး=သင်္ဘောသီး ဇင်းသီး=မရမ်းသီး မှန်း=ထမင်း အီ=အိမ် ဆိုးဖ္လူ/စောန်=‌ောင် ပ္လိပန်း=စံပယ်ပန်း ဘုရားဖူး=ဖျားဖူး ရှစ်သီး=သရက်သီး ရှစ်က္လစ်သီး=သီဟိုဠ်သီး ရှားပန်း=ခရေပန်း ဝါ=ရွာ ဖောင်း=ဖုန်း ချာချဉ်=ခါချဉ် ကြောန်=ကြောင် အီးခြောန်ဟှား= အိမ်မြှောင် ငှတ်=ငှက် ပေါ့တန်ခ္လေးခြောန့်=ပေါက်သင်ညို ကြစ်သား=ကြက်သား ယပ်တောန်=ယပ်တောင် ငယ်ဂျင်း=သူငယ်ချင်း ကွဲ=ကျွဲ ရှို/ရှင်=ချို/ချဉ် (အရသာ) ချော့တိုအောင်းသီး=ကျွဲကောသီး သစ်ပန်=သစ်ပင် ကျေးဇူးတန်ဟှယ် ခံ/ရှင် =ကျေးဇူးတင်ပါတယ် ခင်ဗျာ/ရှင် == ယဉ်ကျေးမှု == ထားဝယ်လူမျိုးတို့သီဆိုကြသော ထားဝယ်ဒိန်းသီချင်းမှာကား ထားဝယ်တို့၏ ကျော်ကြားသော ယဉ်ကျေးမှုအနုပညာတစ်ခု ဖြစ်လေသည်။ မြန်မာတို့ အိုးစည်ဝိုင်းနှင့် အနည်းငယ်ဆင်သည်ဟု ဆိုရပေမည်။ ဒိန်းသီချင်းကို တစ်ယောက်ကတိုင်၍ သံပြိုင်တွင် အများက လိုက်၍ဆိုရသည်။ သပိတ်မျှောပွဲ ရေအိုးရွက်အက နှစ်ကျိတ်ရှစ်ဆူဘုရားပွဲ တို့မှာထင်ရှားသည်။ ရှေးထားဝယ် အကတစ်ခုဖြစ်သော [[ရမ်းက]] (ယန်းအက) ဟူသော အကမှာလည်း ထင်ရှားကျော်ကြားသည်။ ယခုအခါတွင် အရပ်ထဲတွင် သီးခြားကလေ့ မရှိ​ကြ​တော့ဘဲ ထားဝယ်ရိုးရာ​ပွဲတော်များနှင့် နိုင်ငံ​​တော်မှကျင်းပသော ပြည်ထောင်စုပွဲကဲ့သို့သော အခမ်းအနား​များတွင်သာ ကပြဖျော်ဖြေကြသည်ကို တွေ့ရသည်။ ထားဝယ်ကျေးလက်တောရွာတို့တွင် မြန်မာတို့၏ ကြက်တိုက်ပွဲကျင်းပသကဲ့သို့ ခေတ်စားသော ပျော်ရွှင်မှုတစ်ရပ်ကား ထားဝယ်လူမျိုးတို့၏ ကျွဲတိုက်ပွဲများပင် ဖြစ်၏။<ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၅)</ref> ကျန်စစ်သားမင်းကြီး၏ နန်းတည် ရှေးမြန်မာကျောက်စာ (အေဒီ-၁၁၀၂)တွင် မြန်မာကို "မိရ္မာ" (မြန်မာမဖြစ်သေး)ပေါ်ချိန်တွင် ထားဝယ်မြို့စားများလှူဒါန်းပူဇော် သည့် အုတ်ခွက်ရုပ်ပွားဆင်းတုတော်များ၌ (ထားဝယ်ဘာသာဖြင့်) "ဝါယ်" ပေါ်နေနှင့်ပြီး ဖြစ်သည်။<ref>ဦးမြ၊ ရှေးဟောင်းအုတ်ခွက် ရုပ်ပွား ဆင်းတုတော်များ၊ ပတွဲ-စာ ၅၇-၅၈</ref> လက်ရှိ ထားဝယ်မြို့မြောက်ဘက် ရှစ်မိုင်ခန့်အကွာတွင်ရှိသည့် (သာဂရ) ခေါ် ထားဝယ်မြို့ဟောင်း(လက်ရှိ- မြို့ဟောင်းကျေးရွာ) သည် သက္ကရာဇ်(၁၁၃-၁၂၃)/ အေဒီ-(၇၅၁-၇၆၁)တွင် တည်သည်ဟု အထောက်အထားရှိခဲ့သည်။ အေဒီ(၅၀၀)မှ အေဒီ(၈၃၂)အထိ တည်ရှိခဲ့သော ဒုတိယ ပျူနိုင်ငံတော်သရေခေတ္တရာနှင့်ခေတ်ပြိုင်ဖြစ်နေသည်။<ref>ဗိုလ်မှူးဗရှင်၊ အနော်ရထာအရင်က မြန်မာနိုင်ငံ၊ စာ-၈၁</ref> ယနေ့ မြန်မာစကား၊ စာအရေးအသားတို့တွင် လုံးဝမရှိသော (လ-ဆွဲ)သံများ၊ (အော)သရနောက် "န" သတ်သံများသည် ထားဝယ်စကား၌ ယနေ့တိုင်သုံးစွဲနေဆဲ ဖြစ်ပြီး၊ ထိုအသံ(စာလုံးပေါင်းများ)သည် မြန်မာထက်စော၍ ပေါ်ခဲ့သည်ဟု ပညာရှင် များ ခန့်မှန်းအဆိုပြုထားသည့် ပျူစာတွင် ရှိနေခြင်း၊<ref>မြစေတီကျောက်စာ လေးဘာသာ၊ နိုင်ငံတော်ပြတိုက်၊ ယဉ်ကျေးမှုဗိမာန်၊ ၁၉၅၄</ref> ကောင်းကင်ဓာတ်ပုံမှ ဖတ်ရှုလေ့လာချက်အရ၊ သာဂရ(ထားဝယ်မြို့ဟောင်း) ၏ မြို့ရိုးသဏ္ဌာန်သည် ဘဲဥပုံလည်းမက စက်ဝိုင်းပုံလည်းမကျသော အဝန်းအဝိုင်း ပုံသဏ္ဌာန်ရှိပြီး သရေခေတ္တရာမှ မြို့ရိုးများနှင့်ဆင်တူနေခြင်း။<ref> ဦးအောင်မြင့် (သစ်တော) မြန်မာ့မြို့ဟောင်းများကို ကောင်းကင်ဓာတ်ပုံမှ ဖတ်ရှုလေ့လာချက် (လက်နှိပ်စက်မူ) အမှတ်-၂၊ ၁၉၇၃)</ref> ဦးအောင်မြင့်(သစ်တော)၏ စာတမ်းများကို အထောက်အထားပြု၍ တရားဝင် မြန်မာ့သမိုင်း ကျမ်းစာတစ်စောင်တွင် ရှေးဟောင်းမြို့ဝိုင်းငါးမြို့ (သရေခေတ္တရာ၊ မိုင်းမော၊ ဝေသာလီ၊ ဝတီး နှင့် သာဂရ) တို့ကို စကေးပုံနှင့်တကွ အရွယ်ပမာဏချင်း နှိုင်းယှဉ်ဖော်ပြထားရာ၊ သရေခေတ္တရာသည် အကြီးဆုံးဖြစ်၍ မိုင်းမောသည် ဒုတိယ ဖြစ်သည်ကို တွေ့ရသည်။ ဝေသာလီ၊ ဝတီး နှင့် သာဂရတို့မှာ တတိယ၊ စတုတ္ထ နှင့် ပဉ္စမ အသီးသီးတို့ဖြစ်သည်။ အရွယ်ပမာဏအားဖြင့် ခြားနားမှုရှိသော် လည်း မြို့ဝိုင်းပုံမှာ ဆင်တူသည်ဟု ဖော်ပြနေသည်။ == နေထိုင်ရာနေရာ == ထားဝယ်လူမျိုးများသည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]တောင်ပိုင်း၊[[တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး]] တလျောက် ပျံ့နှံ့နေထိုင်ကြသည်။ [[ထားဝယ်မြို့နယ်]]၊ [[လောင်းလုံမြို့နယ်]]၊ [[ရေဖြူမြို့နယ်]] နှင့် [[သရက်ချောင်းမြို့နယ်]]တို့တွင် ထားဝယ်လူမျိုးအများဆုံးနေထိုင်ကြပြီး အဆိုပါဒေသလူဦးရေ၏ ၈၅ ရာခိုင်နှုန်းခန့်သည် ထားဝယ်လူမျိုးများဖြစ်ကြသည်။ ထားဝယ်ခရိုင်‌အတွင်းရှိ [[လောင်းလုံမြို့နယ်]]သည် ထားဝယ်လူမျိုး သီးသန့်နေထိုင်သည့်မြို့နယ်တစ်ခုအဖြစ် ထင်ရှားသည်။ မြိတ်ခရိုင် [[ပုလောမြို့နယ်]] အတွင်းရှိ [[ပလမြို့နယ်ခွဲ]] တွင်လည်း အများစုနေထိုင်ကြပြီး ဒေသလူဦးရေ၏ ၅၉% ခန့်သည် ထားဝယ်လူမျိုးများဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် [[မြိတ်ခရိုင်]] နှင့် [[ကော့သောင်းခရိုင်]]တို့တွင်လည်း အနည်းငယ် ပျံ့နှံနေထိုင်ကြသည်။ [[ဖိုင်:Dawei_19.jpg|thumb|center|alt=ထားဝယ်မြို့ ရွှေတောင်စေတီတော် Shwe Taung Pagoda, Dawei|ထားဝယ်မြို့ ရွှေတောင်စားစေတီတော်]] ==ကိုးကား== {{reflist| <ref>ဦးဖေမောင်တင်၊ ဘာသာစကားယဉ်ကျေးမှု၊ မြန်မာ့ဝတ္ထုသမိုင်းအစနှင့် စာ-၃၁၀</ref> <ref> ယခုတင်ပြခဲ့သော အချက်အလက်များအားလုံးသည် စာတမ်းရှင် ဆရာ မောင်လေးတင့်</ref> <ref name="akp">အာကာဖြိုး(ကံပေါက်)၊ သမိုင်းမတင်မီခေတ်ထားဝယ်နှင့် သမိုင်းတင်ပြီးခေတ် ထားဝယ်။ ၂၀၁၇။ <ref name=>နောန်အောန်မျိုး၊ ထားဝယ်တိုင်းရင်းသားဓလေ့ထုံးတမ်း၊ ၂၀၂၁။ }} {{မြန်မာပြည် လူမျိုးများ}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံလူမျိုးများ]] etj7dq71kbedhcmnjjls0bz0p1z9cvb 1051769 1051768 2026-09-07T13:22:46Z ~2026-48420-21 147892 /* */ 1051769 wikitext text/x-wiki {{copy edit}} {{Infobox ethnic group | group = Dawei | native_name = {{my|ထားဝယ်}} | native_name_lang = my | flag = File:Dawei National Flag.png | flag_caption = ထားဝယ်အမျိုးသားအလံ | population = <!-- total population worldwide --> | genealogy = | region1 = {{flag|Burma}} | pop1 = ၈၀၀,၀၀၀<ref>{{https://joshuaproject.net/people_groups/19250/BM}}</ref> | ref1 = <!-- <ref>erence/s supporting pop1 data --> | region2 = {{flag|Thailand}} | pop2 = ၁၅၀,၀၀၀ | ref2 = | region3 = | pop3 = | ref3 = | languages = [[ထားဝယ်စကား]] | religions = [[ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]] | related_groups = [[ဗမာ]], [[ရခိုင်လူမျိုး|ရခိုင်]], [[အင်းသား]]|ဓနု | footnotes = }} '''ထားဝယ်လူမျိုး''' ([[အင်္ဂလိပ်]]:Dawei/Tavoyan)သည် ဘာသာဗေဒညာရှင်တို့၏ အဆိုအရ [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာနွယ်]] လူမျိုးတစ်မျိုး ဖြစ်သည်။ သို့သော် အခြား[[မြန်မာ]]အုပ်စုဝင်များဖြစ်ကြသော [[ဓနု]]၊ [[တောင်ရိုး]]၊ [[မရူ]] စသည်တို့ကဲ့သို့ မဟုတ်မူဘဲ၊ [[ဗမာလူမျိုး]]တို့နှင့် ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှု၊ ဓလေ့ယဉ်ကျေးမှု၊ ဝတ်စားဆင်ယင်မှုတို့တွင် ထပ်တူနီးပါးမျှတူညီ​ပြီး ကွဲလွဲမှုအနည်းငယ် ရှိသည်။ [[ရခိုင်]]၊ [[ထားဝယ်]]၊ [[ဓနု]]၊ [[အင်းသား]]၊ [[တောင်ရိုး]]၊ [[မြိတ်]]၊ [[ယော]] စသည်တို့သည် မျိုးနွယ်တစ်ခုတည်းမှဆင်းသက်လာကြသည်ဟု ယူဆရသည်။ထားဝယ်လူမျိုးများတွင် [[မီးပုံပျံဦးကျော်ရင်]]၊ [[သူရမချစ်ပို]]၊ [[ဗိုလ်မှူးကြီးဗထူး]]၊ [[ဝန်ကြီးဦးဗဆွေ]]<nowiki/>lဗိုလ်မှူးစိန်ဝင်းl [[တွေ့မရှောင်]] တို့သည်ထင်ရှားသည်။ထားဝယ်သား[[ဗိုလ်မှူးကြီးဗထူး]]<nowiki/>lဗိုလ်မှူးစိန်ဝင်း သည် ဖက်ဆစ်ဂျပန်တော်လှန်ရေးသမိုင်းတွင် ထင်ရှားသူဖြစ်သည်။ ==ဇစ်မြစ်== ထားဝယ်လူမျိုးများသည် မြန်မာ့သမိုင်းမတင်မီကာလ ကျောက်ခေတ် ကြေးခေတ်၊သံခေတ်၊ ကမ္ဘာဦးလူသားအရင်းမြစ် စတင်ပေါ်ပေါက်စဉ်အချိန်ကတည်းက ထားဝယ်ဒေသတွင် လူသားများ စတင်နေထိုင်လာပြီး ခေတ်ကာလအလိုက် လူမျိုးဟူသော ဝေါဟာရ ပေါ်လာရပုံ၌ အဆိုအမျိုးမျိုး ရှိကြသော်လည်း ထားဝယ်လူမျိုးသည် ယနေ့အချိန်ထိ အထင်အရှား ရှိနေသေးသည်။ [[ထားဝယ်ယဉ်ကျေးမှုပြတိုက်]]တွင် ထားဝယ်ဒေသ၏ သမိုင်းစဉ်ကို ကျောက်ခေတ်ဦး ကျောက်ခေတ်လယ် ကျောက်ခေတ်နှောင်း ကြေးခေတ် သံခေတ် ပျူခေတ် ပုဂံခေတ် စသည်ဖြင့် ခေတ်အဆက်ဆက် လူသားများနေထိုင်ခဲ့မှုဖြစ်စဉ် အထောက်အထားများကို စနစ်တကျ ခင်းကျင်းပြသထားသည်။ အချို့ကမူ မြတ်စွာဘုရား ထက်ဝယ်ဖွဲ့ ခွေ ဆွမ်းဘုဉ်းပေးသောအရပ်အား မွန်တို့က 'ထဝါယ်/ထဝဲါ' (ထဝိုင်) ဟုခေါ်ရာမှ ထားဝယ်ဖြစ်လာသည်ဟုဆို၍ အချို့ပုဂ္ဂိုလ် များကလည်း [[နရပတိစည်သူ(ပုဂံ)|နရပတိစည်သူမင်းကြီး]]သည် ယခု [[ထားဝယ်ခရိုင်]]၊ [[လောင်းလုံမြို့နယ်|လောင်းလုံးမြို့နယ်]]၊ [[ကျောက်တွင်းရွာ]]ဒေသအနီး၊ ထောင့်ကွယ်မြို့ကို တည်ထောင်၍၊ ထိုထောင့်ကွယ်မှ ထားဝယ်ဟု ရွေ့လျားပြောင်းလဲလာသည်ဟု ဆိုကြပြန်သည်။ ထားဝယ်ဟူသော ဝေါဟာရကို လတ်တလော အစောဆုံးတွေ့ရှိရသည်မှာ AD-(5-6) ရာစု လျန်မင်းဆက်သမိုင်းမှတ်တမ်းတွင် ထော်ဝမ်ဟူသော အမည်ဖြင့် မှတ်တမ်းတင်ထားပြီး ဖြစ်သည်ကို တွေ့ရသည်။ ပြည်တွင်း စာမှတ် တမ်းအနေဖြင့် AD-11-12 ရာစုကာလတွင် အစောဆုံးတွေ့ရသည်။ ထားဝယ်လူမျိုးသည် ကျောက် ကြေး သံ ပျူ စသည့် အဆက်ဆက်သော ခေတ်များအလိုက် အစုအဖွဲ့တစ်ခုခုကို ​လူမျိုးဟူသော အမည်ပညတ် မခေါ်ဝေါ်ကြမီကတည်းကပင် ထားဝယ်ဒေသတွင် အစဉ်အဆက် မှီတင်းနေထိုင်လာခဲ့ကြပြီး ပျူခေတ်လယ်ဟူ၍ ခေါ်နိုင်သော AD-5-6 ရာစုတွင် ထားဝယ်ဟူသောလူမျိုး ထားဝယ်ဟူသောဒေသ အဖြစ် ​ခေတ်ပြိုင်သမိုင်းမှတ်တမ်းမှ ပီပြင်ထင်ရှားစွာ ရှိနှင့်နေပြီ ဖြစ်သည်ကို အခိုင်အမာတွေ့ရှိရသည်။<ref name="akp"/> အထောက်အထားအရဆိုလျင် ထားဝယ်အရပ်သည် မြန်မာမင်းတို့ ယိုးဒယားသို့ စစ်ချီရာ၌ စစ်လမ်းကျသဖြင့် [[ပုဂံခေတ်]]ကပင်လျှင်၊ အဆက်အဆံ အကူးအလူး ရှိဟန်တူသည်။ [[ထားဝယ်လူမျိုး]]တို့သည် မြန်မာအမျိုးသားအား ဂံသားဟု ပုဂံသားအဖြစ် ရည်ညွှန်းခေါ်ဝေါ်သည်ကို ထောက်ထားနိုင်လေသည်။ (ဒဝယ်ဆောင်/ဓားဝယ်ဆောင်မှ အသံထွက်ထားဝယ်ဆောင်ဖြစ်လာသည်။ ) ယခုအခါ တောင်ပိုင်းရှမ်းပြည်၊ အင်းလေးဒေသတွင် မှီတင်းနေထိုင်ကြသော [[အင်းသား]]တို့သည်လည်း၊ ထားဝယ်လူမျိုးဆက် ဖြစ်ကြောင်း ဆိုကြသည်။ အင်းသားစကားနှင့် ထားဝယ်စကားတို့မှာ များစွာတူကြ၏။ သို့ရာတွင် ထားဝယ်သားများ မည်သို့မည်ပုံ အင်းထဲသို့ရောက်ရှိလာသည်ဆိုသောအချက်၌ကား အယူအဆ အမျိုးမျိုးရှိကြ၏။ ထားဝယ်လူမျိုးများသည် သက်မွေးဝမ်းကျောင်းမှုအတွက် ကုန်သွယ်လယ်လုပ် ယာခုတ်၊ ဥယျာဉ်စိုက်ခြင်းနှင့် ယက်ကန်လုပ်ငန်း၊ ပင်လာ်ငါးဖမ်းလုပ်ငန်း၊သတ္တုတွင်း ရှာဖွေတူးဖော်ခြင်းအမှုတို့ကို ပြုကြသည်။ ထားဝယ်ခရိုင်သည် မြန်မာနိုင်ငံတွင်းရှိ အခြားအခြားသော ဒေသများနှင့် ကုန်းလမ်း၊ ရေလမ်း၊ လေလမ်းခရီး ဆက်သွယ်ကောင်းမွန်သဖြင့် ထားဝယ်သားများသည် မြန်မာနိုင်ငံအနှံ့အပြား နေထိုင်လျက် ရှိကြသည်။ ထားဝယ်သားများသည် များသောအားဖြင့် ဖြောင့်မတ်ရိုးသား၍ မဟုတ်မခံသော ဇွဲသတ္တိရှိသူများ ဖြစ်ကြသည်။ ထားဝယ်သားအချင်းချင်း စည်းလုံးညီညွတ်စွာ နေတတ်ကြသည်။ ၁၉ဝ၁ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ ထားဝယ်လူမျိုးဦးရေ ၉၄၈ ယောက်ရှိသော်လည်း ၁၉၅၁ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရမူ ၁၅၉,၁၇၄ ယောက်ရှိသည်။ တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၏ ပင်ရင်းလူမျိုးဖြစ်ပြီး တိုင်းအတွင်းလူဦးရေးအများဆုံးနေထိုင်ကြောင်း ၂၀၁၄ ခုနှစ်သန်းခေါင်စာရင်းအရ သိရှိရပါသည်။ == ဘာသာစကား == {{main|ထားဝယ်စကား}} ယနေ့ ထားဝယ်လူမျိုးများ ပြောဆိုနေကြသော စကားများတွင် ပေါရာဏ၊ မြန်မာ၊ ရှမ်း၊ မွန်စကားများ ရောစပ်လျက်ရှိ၏။ သို့ရာတွင် အခြားမည်သည့် လူမျိုးများနှင့်မျှ မဆက်စပ်သော [[ထားဝယ်စကား]]စစ်စစ် ပေါရဏစကားလုံးများလည်း ရှိသည်။ မြန်မာ၊မြိတ်၊ထားဝယ်တို့သည် ဘာသာဗေဒအရတော်တော်နီးစပ်မှုလည်းရှိသည်ကိုတွေ့ရသည်။ ထားဝယ်ဘာသာစကား=မြန်မာဘာသာစကား မားမာဘဲ့မှု‌လော်=မင်္ဂလာပါ ရှားလောက်နေနူး=ဘာလုပ်နေလဲ မှန်းစားဘီးဘီလော်= ထမင်းစားပြီးပြီလား ဗြန်/ကပ်=ပိုက်ဆံ ခွ/ခေါ့ဗော့ =တံခါး ပ္လန်ကွေ့=ပြန်ကွေ့ မုက္လောဆီ=မုန့်ဟင်းခါး၊မုလတ်သောက်= မုန့်လက်သုပ်(ထားဝယ်မုန့်တီ) မုဗန် =မုန့်တီဖက် နောန်းနောန်/မယ်းမယ်=ကိုကို/မမ စီခွားသီး=ဖရဲသီး ခွားသီး=သခွားသီး မ္ဟောလေသီး=မာလကာသီး ဇင်းသီး=မရမ်းသီး ရှစ်သီး=သရက်သီး ရှိးခိုသီး=သင်္ဘောသီး ဇင်းသီး=မရမ်းသီး မှန်း=ထမင်း အီ=အိမ် ဆိုးဖ္လူ/စောန်=‌ောင် ပ္လိပန်း=စံပယ်ပန်း ဘုရားဖူး=ဖျားဖူး ရှစ်သီး=သရက်သီး ရှစ်က္လစ်သီး=သီဟိုဠ်သီး ရှားပန်း=ခရေပန်း ဝါ=ရွာ ဖောင်း=ဖုန်း ချာချဉ်=ခါချဉ် ကြောန်=ကြောင် အီးခြောန်ဟှား= အိမ်မြှောင် ငှတ်=ငှက် ပေါ့တန်ခ္လေးခြောန့်=ပေါက်သင်ညို ကြစ်သား=ကြက်သား ယပ်တောန်=ယပ်တောင် ငယ်ဂျင်း=သူငယ်ချင်း ကွဲ=ကျွဲ ရှို/ရှင်=ချို/ချဉ် (အရသာ) ချော့တိုအောင်းသီး=ကျွဲကောသီး သစ်ပန်=သစ်ပင် ကျေးဇူးတန်ဟှယ် ခံ/ရှင် =ကျေးဇူးတင်ပါတယ် ခင်ဗျာ/ရှင် == ယဉ်ကျေးမှု == ထားဝယ်လူမျိုးတို့သီဆိုကြသော ထားဝယ်ဒိန်းသီချင်းမှာကား ထားဝယ်တို့၏ ကျော်ကြားသော ယဉ်ကျေးမှုအနုပညာတစ်ခု ဖြစ်လေသည်။ မြန်မာတို့ အိုးစည်ဝိုင်းနှင့် အနည်းငယ်ဆင်သည်ဟု ဆိုရပေမည်။ ဒိန်းသီချင်းကို တစ်ယောက်ကတိုင်၍ သံပြိုင်တွင် အများက လိုက်၍ဆိုရသည်။ သပိတ်မျှောပွဲ ရေအိုးရွက်အက နှစ်ကျိတ်ရှစ်ဆူဘုရားပွဲ တို့မှာထင်ရှားသည်။ ရှေးထားဝယ် အကတစ်ခုဖြစ်သော [[ရမ်းက]] (ယန်းအက) ဟူသော အကမှာလည်း ထင်ရှားကျော်ကြားသည်။ ယခုအခါတွင် အရပ်ထဲတွင် သီးခြားကလေ့ မရှိ​ကြ​တော့ဘဲ ထားဝယ်ရိုးရာ​ပွဲတော်များနှင့် နိုင်ငံ​​တော်မှကျင်းပသော ပြည်ထောင်စုပွဲကဲ့သို့သော အခမ်းအနား​များတွင်သာ ကပြဖျော်ဖြေကြသည်ကို တွေ့ရသည်။ ထားဝယ်ကျေးလက်တောရွာတို့တွင် မြန်မာတို့၏ ကြက်တိုက်ပွဲကျင်းပသကဲ့သို့ ခေတ်စားသော ပျော်ရွှင်မှုတစ်ရပ်ကား ထားဝယ်လူမျိုးတို့၏ ကျွဲတိုက်ပွဲများပင် ဖြစ်၏။<ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၅)</ref> ကျန်စစ်သားမင်းကြီး၏ နန်းတည် ရှေးမြန်မာကျောက်စာ (အေဒီ-၁၁၀၂)တွင် မြန်မာကို "မိရ္မာ" (မြန်မာမဖြစ်သေး)ပေါ်ချိန်တွင် ထားဝယ်မြို့စားများလှူဒါန်းပူဇော် သည့် အုတ်ခွက်ရုပ်ပွားဆင်းတုတော်များ၌ (ထားဝယ်ဘာသာဖြင့်) "ဝါယ်" ပေါ်နေနှင့်ပြီး ဖြစ်သည်။<ref>ဦးမြ၊ ရှေးဟောင်းအုတ်ခွက် ရုပ်ပွား ဆင်းတုတော်များ၊ ပတွဲ-စာ ၅၇-၅၈</ref> လက်ရှိ ထားဝယ်မြို့မြောက်ဘက် ရှစ်မိုင်ခန့်အကွာတွင်ရှိသည့် (သာဂရ) ခေါ် ထားဝယ်မြို့ဟောင်း(လက်ရှိ- မြို့ဟောင်းကျေးရွာ) သည် သက္ကရာဇ်(၁၁၃-၁၂၃)/ အေဒီ-(၇၅၁-၇၆၁)တွင် တည်သည်ဟု အထောက်အထားရှိခဲ့သည်။ အေဒီ(၅၀၀)မှ အေဒီ(၈၃၂)အထိ တည်ရှိခဲ့သော ဒုတိယ ပျူနိုင်ငံတော်သရေခေတ္တရာနှင့်ခေတ်ပြိုင်ဖြစ်နေသည်။<ref>ဗိုလ်မှူးဗရှင်၊ အနော်ရထာအရင်က မြန်မာနိုင်ငံ၊ စာ-၈၁</ref> ယနေ့ မြန်မာစကား၊ စာအရေးအသားတို့တွင် လုံးဝမရှိသော (လ-ဆွဲ)သံများ၊ (အော)သရနောက် "န" သတ်သံများသည် ထားဝယ်စကား၌ ယနေ့တိုင်သုံးစွဲနေဆဲ ဖြစ်ပြီး၊ ထိုအသံ(စာလုံးပေါင်းများ)သည် မြန်မာထက်စော၍ ပေါ်ခဲ့သည်ဟု ပညာရှင် များ ခန့်မှန်းအဆိုပြုထားသည့် ပျူစာတွင် ရှိနေခြင်း၊<ref>မြစေတီကျောက်စာ လေးဘာသာ၊ နိုင်ငံတော်ပြတိုက်၊ ယဉ်ကျေးမှုဗိမာန်၊ ၁၉၅၄</ref> ကောင်းကင်ဓာတ်ပုံမှ ဖတ်ရှုလေ့လာချက်အရ၊ သာဂရ(ထားဝယ်မြို့ဟောင်း) ၏ မြို့ရိုးသဏ္ဌာန်သည် ဘဲဥပုံလည်းမက စက်ဝိုင်းပုံလည်းမကျသော အဝန်းအဝိုင်း ပုံသဏ္ဌာန်ရှိပြီး သရေခေတ္တရာမှ မြို့ရိုးများနှင့်ဆင်တူနေခြင်း။<ref> ဦးအောင်မြင့် (သစ်တော) မြန်မာ့မြို့ဟောင်းများကို ကောင်းကင်ဓာတ်ပုံမှ ဖတ်ရှုလေ့လာချက် (လက်နှိပ်စက်မူ) အမှတ်-၂၊ ၁၉၇၃)</ref> ဦးအောင်မြင့်(သစ်တော)၏ စာတမ်းများကို အထောက်အထားပြု၍ တရားဝင် မြန်မာ့သမိုင်း ကျမ်းစာတစ်စောင်တွင် ရှေးဟောင်းမြို့ဝိုင်းငါးမြို့ (သရေခေတ္တရာ၊ မိုင်းမော၊ ဝေသာလီ၊ ဝတီး နှင့် သာဂရ) တို့ကို စကေးပုံနှင့်တကွ အရွယ်ပမာဏချင်း နှိုင်းယှဉ်ဖော်ပြထားရာ၊ သရေခေတ္တရာသည် အကြီးဆုံးဖြစ်၍ မိုင်းမောသည် ဒုတိယ ဖြစ်သည်ကို တွေ့ရသည်။ ဝေသာလီ၊ ဝတီး နှင့် သာဂရတို့မှာ တတိယ၊ စတုတ္ထ နှင့် ပဉ္စမ အသီးသီးတို့ဖြစ်သည်။ အရွယ်ပမာဏအားဖြင့် ခြားနားမှုရှိသော် လည်း မြို့ဝိုင်းပုံမှာ ဆင်တူသည်ဟု ဖော်ပြနေသည်။ == နေထိုင်ရာနေရာ == ထားဝယ်လူမျိုးများသည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]တောင်ပိုင်း၊[[တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး]] တလျောက် ပျံ့နှံ့နေထိုင်ကြသည်။ [[ထားဝယ်မြို့နယ်]]၊ [[လောင်းလုံမြို့နယ်]]၊ [[ရေဖြူမြို့နယ်]] နှင့် [[သရက်ချောင်းမြို့နယ်]]တို့တွင် ထားဝယ်လူမျိုးအများဆုံးနေထိုင်ကြပြီး အဆိုပါဒေသလူဦးရေ၏ ၈၅ ရာခိုင်နှုန်းခန့်သည် ထားဝယ်လူမျိုးများဖြစ်ကြသည်။ ထားဝယ်ခရိုင်‌အတွင်းရှိ [[လောင်းလုံမြို့နယ်]]သည် ထားဝယ်လူမျိုး သီးသန့်နေထိုင်သည့်မြို့နယ်တစ်ခုအဖြစ် ထင်ရှားသည်။ မြိတ်ခရိုင် [[ပုလောမြို့နယ်]] အတွင်းရှိ [[ပလမြို့နယ်ခွဲ]] တွင်လည်း အများစုနေထိုင်ကြပြီး ဒေသလူဦးရေ၏ ၅၉% ခန့်သည် ထားဝယ်လူမျိုးများဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် [[မြိတ်ခရိုင်]] နှင့် [[ကော့သောင်းခရိုင်]]တို့တွင်လည်း အနည်းငယ် ပျံ့နှံနေထိုင်ကြသည်။ [[ဖိုင်:Dawei_19.jpg|thumb|center|alt=ထားဝယ်မြို့ ရွှေတောင်စေတီတော် Shwe Taung Pagoda, Dawei|ထားဝယ်မြို့ ရွှေတောင်စားစေတီတော်]] ==ကိုးကား== {{reflist| <ref>ဦးဖေမောင်တင်၊ ဘာသာစကားယဉ်ကျေးမှု၊ မြန်မာ့ဝတ္ထုသမိုင်းအစနှင့် စာ-၃၁၀</ref> <ref> ယခုတင်ပြခဲ့သော အချက်အလက်များအားလုံးသည် စာတမ်းရှင် ဆရာ မောင်လေးတင့်</ref> <ref name="akp">အာကာဖြိုး(ကံပေါက်)၊ သမိုင်းမတင်မီခေတ်ထားဝယ်နှင့် သမိုင်းတင်ပြီးခေတ် ထားဝယ်။ ၂၀၁၇။ <ref name=>နောန်အောန်မျိုး၊ ထားဝယ်တိုင်းရင်းသားဓလေ့ထုံးတမ်း၊ ၂၀၂၁။ }} {{မြန်မာပြည် လူမျိုးများ}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံလူမျိုးများ]] qixp9r7txliwwqpvm6ok8x56220pd89 1051770 1051769 2026-09-07T13:29:24Z ~2026-48420-21 147892 /* */ 1051770 wikitext text/x-wiki {{copy edit}} {{Infobox ethnic group | group = Dawei | native_name = {{my|ထားဝယ်}} | native_name_lang = my | flag = File:Dawei National Flag.png | flag_caption = ထားဝယ်အမျိုးသားအလံ | population = <!-- total population worldwide --> | genealogy = | region1 = {{flag|Burma}} | pop1 = ၈၀၀,၀၀၀<ref>{{https://joshuaproject.net/people_groups/19250/BM}}</ref> | ref1 = <!-- <ref>erence/s supporting pop1 data --> | region2 = {{flag|Thailand}} | pop2 = ၁၅၀,၀၀၀ | ref2 = | region3 = | pop3 = | ref3 = | languages = [[ထားဝယ်စကား]] | religions = [[ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]] | related_groups = [[ဗမာ]], [[ရခိုင်လူမျိုး|ရခိုင်]], [[အင်းသား]]|ဓနု | footnotes = }} '''ထားဝယ်လူမျိုး''' ([[အင်္ဂလိပ်]]:Dawei/Tavoyan)သည် ဘာသာဗေဒညာရှင်တို့၏ အဆိုအရ [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာနွယ်]] လူမျိုးတစ်မျိုး ဖြစ်သည်။ သို့သော် အခြား[[မြန်မာ]]အုပ်စုဝင်များဖြစ်ကြသော [[ဓနု]]၊ [[တောင်ရိုး]]၊ [[မရူ]] စသည်တို့ကဲ့သို့ မဟုတ်မူဘဲ၊ [[ဗမာလူမျိုး]]တို့နှင့် ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှု၊ ဓလေ့ယဉ်ကျေးမှု၊ ဝတ်စားဆင်ယင်မှုတို့တွင် ထပ်တူနီးပါးမျှတူညီ​ပြီး ကွဲလွဲမှုအနည်းငယ် ရှိသည်။ [[ရခိုင်]]၊ [[ထားဝယ်]]၊ [[ဓနု]]၊ [[အင်းသား]]၊ [[တောင်ရိုး]]၊ [[မြိတ်]]၊ [[ယော]] စသည်တို့သည် မျိုးနွယ်တစ်ခုတည်းမှဆင်းသက်လာကြသည်ဟု ယူဆရသည်။ထားဝယ်လူမျိုးများတွင် [[မီးပုံပျံဦးကျော်ရင်]]၊ [[သူရမချစ်ပို]]၊ [[ဗိုလ်မှူးကြီးဗထူး]]၊ [[ဝန်ကြီးဦးဗဆွေ]]<nowiki/>lဗိုလ်မှူးစိန်ဝင်းl [[တွေ့မရှောင်]] တို့သည်ထင်ရှားသည်။ထားဝယ်သား[[ဗိုလ်မှူးကြီးဗထူး]]<nowiki/>lဗိုလ်မှူးစိန်ဝင်း(ဝန်ကြီးချုပ်) သည် ဖက်ဆစ်ဂျပန်တော်လှန်ရေးသမိုင်းတွင် ထင်ရှားသူဖြစ်သည်။ ==ဇစ်မြစ်== ထားဝယ်လူမျိုးများသည် မြန်မာ့သမိုင်းမတင်မီကာလ ကျောက်ခေတ် ကြေးခေတ်၊သံခေတ်၊ ကမ္ဘာဦးလူသားအရင်းမြစ် စတင်ပေါ်ပေါက်စဉ်အချိန်ကတည်းက ထားဝယ်ဒေသတွင် လူသားများ စတင်နေထိုင်လာပြီး ခေတ်ကာလအလိုက် လူမျိုးဟူသော ဝေါဟာရ ပေါ်လာရပုံ၌ အဆိုအမျိုးမျိုး ရှိကြသော်လည်း ထားဝယ်လူမျိုးသည် ယနေ့အချိန်ထိ အထင်အရှား ရှိနေသေးသည်။ [[ထားဝယ်ယဉ်ကျေးမှုပြတိုက်]]တွင် ထားဝယ်ဒေသ၏ သမိုင်းစဉ်ကို ကျောက်ခေတ်ဦး ကျောက်ခေတ်လယ် ကျောက်ခေတ်နှောင်း ကြေးခေတ် သံခေတ် ပျူခေတ် ပုဂံခေတ် စသည်ဖြင့် ခေတ်အဆက်ဆက် လူသားများနေထိုင်ခဲ့မှုဖြစ်စဉ် အထောက်အထားများကို စနစ်တကျ ခင်းကျင်းပြသထားသည်။ အချို့ကမူ မြတ်စွာဘုရား ထက်ဝယ်ဖွဲ့ ခွေ ဆွမ်းဘုဉ်းပေးသောအရပ်အား မွန်တို့က 'ထဝါယ်/ထဝဲါ' (ထဝိုင်) ဟုခေါ်ရာမှ ထားဝယ်ဖြစ်လာသည်ဟုဆို၍ အချို့ပုဂ္ဂိုလ် များကလည်း [[နရပတိစည်သူ(ပုဂံ)|နရပတိစည်သူမင်းကြီး]]သည် ယခု [[ထားဝယ်ခရိုင်]]၊ [[လောင်းလုံမြို့နယ်|လောင်းလုံးမြို့နယ်]]၊ [[ကျောက်တွင်းရွာ]]ဒေသအနီး၊ ထောင့်ကွယ်မြို့ကို တည်ထောင်၍၊ ထိုထောင့်ကွယ်မှ ထားဝယ်ဟု ရွေ့လျားပြောင်းလဲလာသည်ဟု ဆိုကြပြန်သည်။ ထားဝယ်ဟူသော ဝေါဟာရကို လတ်တလော အစောဆုံးတွေ့ရှိရသည်မှာ AD-(5-6) ရာစု လျန်မင်းဆက်သမိုင်းမှတ်တမ်းတွင် ထော်ဝမ်ဟူသော အမည်ဖြင့် မှတ်တမ်းတင်ထားပြီး ဖြစ်သည်ကို တွေ့ရသည်။ ပြည်တွင်း စာမှတ် တမ်းအနေဖြင့် AD-11-12 ရာစုကာလတွင် အစောဆုံးတွေ့ရသည်။ ထားဝယ်လူမျိုးသည် ကျောက် ကြေး သံ ပျူ စသည့် အဆက်ဆက်သော ခေတ်များအလိုက် အစုအဖွဲ့တစ်ခုခုကို ​လူမျိုးဟူသော အမည်ပညတ် မခေါ်ဝေါ်ကြမီကတည်းကပင် ထားဝယ်ဒေသတွင် အစဉ်အဆက် မှီတင်းနေထိုင်လာခဲ့ကြပြီး ပျူခေတ်လယ်ဟူ၍ ခေါ်နိုင်သော AD-5-6 ရာစုတွင် ထားဝယ်ဟူသောလူမျိုး ထားဝယ်ဟူသောဒေသ အဖြစ် ​ခေတ်ပြိုင်သမိုင်းမှတ်တမ်းမှ ပီပြင်ထင်ရှားစွာ ရှိနှင့်နေပြီ ဖြစ်သည်ကို အခိုင်အမာတွေ့ရှိရသည်။<ref name="akp"/> အထောက်အထားအရဆိုလျင် ထားဝယ်အရပ်သည် မြန်မာမင်းတို့ ယိုးဒယားသို့ စစ်ချီရာ၌ စစ်လမ်းကျသဖြင့် [[ပုဂံခေတ်]]ကပင်လျှင်၊ အဆက်အဆံ အကူးအလူး ရှိဟန်တူသည်။ [[ထားဝယ်လူမျိုး]]တို့သည် မြန်မာအမျိုးသားအား ဂံသားဟု ပုဂံသားအဖြစ် ရည်ညွှန်းခေါ်ဝေါ်သည်ကို ထောက်ထားနိုင်လေသည်။ (ဒဝယ်ဆောင်/ဓားဝယ်ဆောင်မှ အသံထွက်ထားဝယ်ဆောင်ဖြစ်လာသည်။ ) ယခုအခါ တောင်ပိုင်းရှမ်းပြည်၊ အင်းလေးဒေသတွင် မှီတင်းနေထိုင်ကြသော [[အင်းသား]]တို့သည်လည်း၊ ထားဝယ်လူမျိုးဆက် ဖြစ်ကြောင်း ဆိုကြသည်။ အင်းသားစကားနှင့် ထားဝယ်စကားတို့မှာ များစွာတူကြ၏။ သို့ရာတွင် ထားဝယ်သားများ မည်သို့မည်ပုံ အင်းထဲသို့ရောက်ရှိလာသည်ဆိုသောအချက်၌ကား အယူအဆ အမျိုးမျိုးရှိကြ၏။ ထားဝယ်လူမျိုးများသည် သက်မွေးဝမ်းကျောင်းမှုအတွက် ကုန်သွယ်လယ်လုပ် ယာခုတ်၊ ဥယျာဉ်စိုက်ခြင်းနှင့် ယက်ကန်လုပ်ငန်း၊ ပင်လာ်ငါးဖမ်းလုပ်ငန်း၊သတ္တုတွင်း ရှာဖွေတူးဖော်ခြင်းအမှုတို့ကို ပြုကြသည်။ ထားဝယ်ခရိုင်သည် မြန်မာနိုင်ငံတွင်းရှိ အခြားအခြားသော ဒေသများနှင့် ကုန်းလမ်း၊ ရေလမ်း၊ လေလမ်းခရီး ဆက်သွယ်ကောင်းမွန်သဖြင့် ထားဝယ်သားများသည် မြန်မာနိုင်ငံအနှံ့အပြား နေထိုင်လျက် ရှိကြသည်။ ထားဝယ်သားများသည် များသောအားဖြင့် ဖြောင့်မတ်ရိုးသား၍ မဟုတ်မခံသော ဇွဲသတ္တိရှိသူများ ဖြစ်ကြသည်။ ထားဝယ်သားအချင်းချင်း စည်းလုံးညီညွတ်စွာ နေတတ်ကြသည်။ ၁၉ဝ၁ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ ထားဝယ်လူမျိုးဦးရေ ၉၄၈ ယောက်ရှိသော်လည်း ၁၉၅၁ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရမူ ၁၅၉,၁၇၄ ယောက်ရှိသည်။ တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၏ ပင်ရင်းလူမျိုးဖြစ်ပြီး တိုင်းအတွင်းလူဦးရေးအများဆုံးနေထိုင်ကြောင်း ၂၀၁၄ ခုနှစ်သန်းခေါင်စာရင်းအရ သိရှိရပါသည်။ == ဘာသာစကား == {{main|ထားဝယ်စကား}} ယနေ့ ထားဝယ်လူမျိုးများ ပြောဆိုနေကြသော စကားများတွင် ပေါရာဏ၊ မြန်မာ၊ ရှမ်း၊ မွန်စကားများ ရောစပ်လျက်ရှိ၏။ သို့ရာတွင် အခြားမည်သည့် လူမျိုးများနှင့်မျှ မဆက်စပ်သော [[ထားဝယ်စကား]]စစ်စစ် ပေါရဏစကားလုံးများလည်း ရှိသည်။ မြန်မာ၊မြိတ်၊ထားဝယ်တို့သည် ဘာသာဗေဒအရတော်တော်နီးစပ်မှုလည်းရှိသည်ကိုတွေ့ရသည်။ ထားဝယ်ဘာသာစကား=မြန်မာဘာသာစကား မားမာဘဲ့မှု‌လော်=မင်္ဂလာပါ ရှားလောက်နေနူး=ဘာလုပ်နေလဲ မှန်းစားဘီးဘီလော်= ထမင်းစားပြီးပြီလား ဗြန်/ကပ်=ပိုက်ဆံ ခွ/ခေါ့ဗော့ =တံခါး ပ္လန်ကွေ့=ပြန်ကွေ့ မုက္လောဆီ=မုန့်ဟင်းခါး၊မုလတ်သောက်= မုန့်လက်သုပ်(ထားဝယ်မုန့်တီ) မုဗန် =မုန့်တီဖက် နောန်းနောန်/မယ်းမယ်=ကိုကို/မမ စီခွားသီး=ဖရဲသီး ခွားသီး=သခွားသီး မ္ဟောလေသီး=မာလကာသီး ဇင်းသီး=မရမ်းသီး ရှစ်သီး=သရက်သီး ရှိးခိုသီး=သင်္ဘောသီး ဇင်းသီး=မရမ်းသီး မှန်း=ထမင်း အီ=အိမ် ဆိုးဖ္လူ/စောန်=‌ောင် ပ္လိပန်း=စံပယ်ပန်း ဘုရားဖူး=ဖျားဖူး ရှစ်သီး=သရက်သီး ရှစ်က္လစ်သီး=သီဟိုဠ်သီး ရှားပန်း=ခရေပန်း ဝါ=ရွာ ဖောင်း=ဖုန်း ချာချဉ်=ခါချဉ် ကြောန်=ကြောင် အီးခြောန်ဟှား= အိမ်မြှောင် ငှတ်=ငှက် ပေါ့တန်ခ္လေးခြောန့်=ပေါက်သင်ညို ကြစ်သား=ကြက်သား ယပ်တောန်=ယပ်တောင် ငယ်ဂျင်း=သူငယ်ချင်း ကွဲ=ကျွဲ ရှို/ရှင်=ချို/ချဉ် (အရသာ) ချော့တိုအောင်းသီး=ကျွဲကောသီး သစ်ပန်=သစ်ပင် ကျေးဇူးတန်ဟှယ် ခံ/ရှင် =ကျေးဇူးတင်ပါတယ် ခင်ဗျာ/ရှင် == ယဉ်ကျေးမှု == ထားဝယ်လူမျိုးတို့သီဆိုကြသော ထားဝယ်ဒိန်းသီချင်းမှာကား ထားဝယ်တို့၏ ကျော်ကြားသော ယဉ်ကျေးမှုအနုပညာတစ်ခု ဖြစ်လေသည်။ မြန်မာတို့ အိုးစည်ဝိုင်းနှင့် အနည်းငယ်ဆင်သည်ဟု ဆိုရပေမည်။ ဒိန်းသီချင်းကို တစ်ယောက်ကတိုင်၍ သံပြိုင်တွင် အများက လိုက်၍ဆိုရသည်။ သပိတ်မျှောပွဲ ရေအိုးရွက်အက နှစ်ကျိတ်ရှစ်ဆူဘုရားပွဲ တို့မှာထင်ရှားသည်။ ရှေးထားဝယ် အကတစ်ခုဖြစ်သော [[ရမ်းက]] (ယန်းအက) ဟူသော အကမှာလည်း ထင်ရှားကျော်ကြားသည်။ ယခုအခါတွင် အရပ်ထဲတွင် သီးခြားကလေ့ မရှိ​ကြ​တော့ဘဲ ထားဝယ်ရိုးရာ​ပွဲတော်များနှင့် နိုင်ငံ​​တော်မှကျင်းပသော ပြည်ထောင်စုပွဲကဲ့သို့သော အခမ်းအနား​များတွင်သာ ကပြဖျော်ဖြေကြသည်ကို တွေ့ရသည်။ ထားဝယ်ကျေးလက်တောရွာတို့တွင် မြန်မာတို့၏ ကြက်တိုက်ပွဲကျင်းပသကဲ့သို့ ခေတ်စားသော ပျော်ရွှင်မှုတစ်ရပ်ကား ထားဝယ်လူမျိုးတို့၏ ကျွဲတိုက်ပွဲများပင် ဖြစ်၏။<ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၅)</ref> ကျန်စစ်သားမင်းကြီး၏ နန်းတည် ရှေးမြန်မာကျောက်စာ (အေဒီ-၁၁၀၂)တွင် မြန်မာကို "မိရ္မာ" (မြန်မာမဖြစ်သေး)ပေါ်ချိန်တွင် ထားဝယ်မြို့စားများလှူဒါန်းပူဇော် သည့် အုတ်ခွက်ရုပ်ပွားဆင်းတုတော်များ၌ (ထားဝယ်ဘာသာဖြင့်) "ဝါယ်" ပေါ်နေနှင့်ပြီး ဖြစ်သည်။<ref>ဦးမြ၊ ရှေးဟောင်းအုတ်ခွက် ရုပ်ပွား ဆင်းတုတော်များ၊ ပတွဲ-စာ ၅၇-၅၈</ref> လက်ရှိ ထားဝယ်မြို့မြောက်ဘက် ရှစ်မိုင်ခန့်အကွာတွင်ရှိသည့် (သာဂရ) ခေါ် ထားဝယ်မြို့ဟောင်း(လက်ရှိ- မြို့ဟောင်းကျေးရွာ) သည် သက္ကရာဇ်(၁၁၃-၁၂၃)/ အေဒီ-(၇၅၁-၇၆၁)တွင် တည်သည်ဟု အထောက်အထားရှိခဲ့သည်။ အေဒီ(၅၀၀)မှ အေဒီ(၈၃၂)အထိ တည်ရှိခဲ့သော ဒုတိယ ပျူနိုင်ငံတော်သရေခေတ္တရာနှင့်ခေတ်ပြိုင်ဖြစ်နေသည်။<ref>ဗိုလ်မှူးဗရှင်၊ အနော်ရထာအရင်က မြန်မာနိုင်ငံ၊ စာ-၈၁</ref> ယနေ့ မြန်မာစကား၊ စာအရေးအသားတို့တွင် လုံးဝမရှိသော (လ-ဆွဲ)သံများ၊ (အော)သရနောက် "န" သတ်သံများသည် ထားဝယ်စကား၌ ယနေ့တိုင်သုံးစွဲနေဆဲ ဖြစ်ပြီး၊ ထိုအသံ(စာလုံးပေါင်းများ)သည် မြန်မာထက်စော၍ ပေါ်ခဲ့သည်ဟု ပညာရှင် များ ခန့်မှန်းအဆိုပြုထားသည့် ပျူစာတွင် ရှိနေခြင်း၊<ref>မြစေတီကျောက်စာ လေးဘာသာ၊ နိုင်ငံတော်ပြတိုက်၊ ယဉ်ကျေးမှုဗိမာန်၊ ၁၉၅၄</ref> ကောင်းကင်ဓာတ်ပုံမှ ဖတ်ရှုလေ့လာချက်အရ၊ သာဂရ(ထားဝယ်မြို့ဟောင်း) ၏ မြို့ရိုးသဏ္ဌာန်သည် ဘဲဥပုံလည်းမက စက်ဝိုင်းပုံလည်းမကျသော အဝန်းအဝိုင်း ပုံသဏ္ဌာန်ရှိပြီး သရေခေတ္တရာမှ မြို့ရိုးများနှင့်ဆင်တူနေခြင်း။<ref> ဦးအောင်မြင့် (သစ်တော) မြန်မာ့မြို့ဟောင်းများကို ကောင်းကင်ဓာတ်ပုံမှ ဖတ်ရှုလေ့လာချက် (လက်နှိပ်စက်မူ) အမှတ်-၂၊ ၁၉၇၃)</ref> ဦးအောင်မြင့်(သစ်တော)၏ စာတမ်းများကို အထောက်အထားပြု၍ တရားဝင် မြန်မာ့သမိုင်း ကျမ်းစာတစ်စောင်တွင် ရှေးဟောင်းမြို့ဝိုင်းငါးမြို့ (သရေခေတ္တရာ၊ မိုင်းမော၊ ဝေသာလီ၊ ဝတီး နှင့် သာဂရ) တို့ကို စကေးပုံနှင့်တကွ အရွယ်ပမာဏချင်း နှိုင်းယှဉ်ဖော်ပြထားရာ၊ သရေခေတ္တရာသည် အကြီးဆုံးဖြစ်၍ မိုင်းမောသည် ဒုတိယ ဖြစ်သည်ကို တွေ့ရသည်။ ဝေသာလီ၊ ဝတီး နှင့် သာဂရတို့မှာ တတိယ၊ စတုတ္ထ နှင့် ပဉ္စမ အသီးသီးတို့ဖြစ်သည်။ အရွယ်ပမာဏအားဖြင့် ခြားနားမှုရှိသော် လည်း မြို့ဝိုင်းပုံမှာ ဆင်တူသည်ဟု ဖော်ပြနေသည်။ == နေထိုင်ရာနေရာ == ထားဝယ်လူမျိုးများသည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]တောင်ပိုင်း၊[[တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး]] တလျောက် ပျံ့နှံ့နေထိုင်ကြသည်။ [[ထားဝယ်မြို့နယ်]]၊ [[လောင်းလုံမြို့နယ်]]၊ [[ရေဖြူမြို့နယ်]] နှင့် [[သရက်ချောင်းမြို့နယ်]]တို့တွင် ထားဝယ်လူမျိုးအများဆုံးနေထိုင်ကြပြီး အဆိုပါဒေသလူဦးရေ၏ ၈၅ ရာခိုင်နှုန်းခန့်သည် ထားဝယ်လူမျိုးများဖြစ်ကြသည်။ ထားဝယ်ခရိုင်‌အတွင်းရှိ [[လောင်းလုံမြို့နယ်]]သည် ထားဝယ်လူမျိုး သီးသန့်နေထိုင်သည့်မြို့နယ်တစ်ခုအဖြစ် ထင်ရှားသည်။ မြိတ်ခရိုင် [[ပုလောမြို့နယ်]] အတွင်းရှိ [[ပလမြို့နယ်ခွဲ]] တွင်လည်း အများစုနေထိုင်ကြပြီး ဒေသလူဦးရေ၏ ၅၉% ခန့်သည် ထားဝယ်လူမျိုးများဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် [[မြိတ်ခရိုင်]] နှင့် [[ကော့သောင်းခရိုင်]]တို့တွင်လည်း အနည်းငယ် ပျံ့နှံနေထိုင်ကြသည်။ [[ဖိုင်:Dawei_19.jpg|thumb|center|alt=ထားဝယ်မြို့ ရွှေတောင်စေတီတော် Shwe Taung Pagoda, Dawei|ထားဝယ်မြို့ ရွှေတောင်စားစေတီတော်]] ==ကိုးကား== {{reflist| <ref>ဦးဖေမောင်တင်၊ ဘာသာစကားယဉ်ကျေးမှု၊ မြန်မာ့ဝတ္ထုသမိုင်းအစနှင့် စာ-၃၁၀</ref> <ref> ယခုတင်ပြခဲ့သော အချက်အလက်များအားလုံးသည် စာတမ်းရှင် ဆရာ မောင်လေးတင့်</ref> <ref name="akp">အာကာဖြိုး(ကံပေါက်)၊ သမိုင်းမတင်မီခေတ်ထားဝယ်နှင့် သမိုင်းတင်ပြီးခေတ် ထားဝယ်။ ၂၀၁၇။ <ref name=>နောန်အောန်မျိုး၊ ထားဝယ်တိုင်းရင်းသားဓလေ့ထုံးတမ်း၊ ၂၀၂၁။ }} {{မြန်မာပြည် လူမျိုးများ}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံလူမျိုးများ]] c6ckzuvvvbj3wwsomt9yq7lksjz4f2m 1051772 1051770 2026-09-07T13:43:23Z ~2026-48420-21 147892 /* */ 1051772 wikitext text/x-wiki {{copy edit}} {{Infobox ethnic group | group = Dawei | native_name = {{my|ထားဝယ်}} | native_name_lang = my | flag = File:Dawei National Flag.png | flag_caption = ထားဝယ်အမျိုးသားအလံ | population = <!-- total population worldwide --> | genealogy = | region1 = {{flag|Burma}} | pop1 = ၈၀၀,၀၀၀<ref>{{https://joshuaproject.net/people_groups/19250/BM}}</ref> | ref1 = <!-- <ref>erence/s supporting pop1 data --> | region2 = {{flag|Thailand}} | pop2 = ၁၅၀,၀၀၀ | ref2 = | region3 = | pop3 = | ref3 = | languages = [[ထားဝယ်စကား]] | religions = [[ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]] | related_groups = [[ဗမာ]], [[ရခိုင်လူမျိုး|ရခိုင်]], [[အင်းသား]]|ဓနု | footnotes = }} '''ထားဝယ်လူမျိုး''' ([[အင်္ဂလိပ်]]:Dawei/Tavoyan)သည် ဘာသာဗေဒညာရှင်တို့၏ အဆိုအရ [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာနွယ်]] လူမျိုးတစ်မျိုး ဖြစ်သည်။ သို့သော် အခြား[[မြန်မာ]]အုပ်စုဝင်များဖြစ်ကြသော [[ဓနု]]၊ [[တောင်ရိုး]]၊ [[မရူ]] စသည်တို့ကဲ့သို့ မဟုတ်မူဘဲ၊ [[ဗမာလူမျိုး]]တို့နှင့် ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှု၊ ဓလေ့ယဉ်ကျေးမှု၊ ဝတ်စားဆင်ယင်မှုတို့တွင် ထပ်တူနီးပါးမျှတူညီ​ပြီး ကွဲလွဲမှုအနည်းငယ် ရှိသည်။ [[ရခိုင်]]၊ [[ထားဝယ်]]၊ [[ဓနု]]၊ [[အင်းသား]]၊ [[တောင်ရိုး]]၊ [[မြိတ်]]၊ [[ယော]] စသည်တို့သည် မျိုးနွယ်တစ်ခုတည်းမှဆင်းသက်လာကြသည်ဟု ယူဆရသည်။ထားဝယ်လူမျိုးများတွင် [[မီးပုံပျံဦးကျော်ရင်]]၊ [[သူရမချစ်ပို]]၊ [[ဗိုလ်မှူးကြီးဗထူး]]၊ [[ဝန်ကြီးဦးဗဆွေ]]<nowiki/>lဗိုလ်မှူးစိန်ဝင်းl [[တွေ့မရှောင်]] တို့သည်ထင်ရှားသည်။ထားဝယ်သား[[ဗိုလ်မှူးကြီးဗထူး]]<nowiki/>lဗိုလ်မှူးစိန်ဝင်း(ဝန်ကြီးချုပ်) သည် ဖက်ဆစ်ဂျပန်တော်လှန်ရေးသမိုင်းတွင် ထင်ရှားသူဖြစ်သည်။ ==ဇစ်မြစ်== ထားဝယ်လူမျိုးများသည် မြန်မာ့သမိုင်းမတင်မီကာလ ကျောက်ခေတ် ကြေးခေတ်၊သံခေတ်၊ ကမ္ဘာဦးလူသားအရင်းမြစ် စတင်ပေါ်ပေါက်စဉ်အချိန်ကတည်းက ထားဝယ်ဒေသတွင် လူသားများ စတင်နေထိုင်လာပြီး ခေတ်ကာလအလိုက် လူမျိုးဟူသော ဝေါဟာရ ပေါ်လာရပုံ၌ အဆိုအမျိုးမျိုး ရှိကြသော်လည်း ထားဝယ်လူမျိုးသည် ယနေ့အချိန်ထိ အထင်အရှား ရှိနေသေးသည်။ [[ထားဝယ်ယဉ်ကျေးမှုပြတိုက်]]တွင် ထားဝယ်ဒေသ၏ သမိုင်းစဉ်ကို ကျောက်ခေတ်ဦး ကျောက်ခေတ်လယ် ကျောက်ခေတ်နှောင်း ကြေးခေတ် သံခေတ် ပျူခေတ် ပုဂံခေတ် စသည်ဖြင့် ခေတ်အဆက်ဆက် လူသားများနေထိုင်ခဲ့မှုဖြစ်စဉ် အထောက်အထားများကို စနစ်တကျ ခင်းကျင်းပြသထားသည်။ အချို့ကမူ မြတ်စွာဘုရား ထက်ဝယ်ဖွဲ့ ခွေ ဆွမ်းဘုဉ်းပေးသောအရပ်အား မွန်တို့က 'ထဝါယ်/ထဝဲါ' (ထဝိုင်) ဟုခေါ်ရာမှ ထားဝယ်ဖြစ်လာသည်ဟုဆို၍ အချို့ပုဂ္ဂိုလ် များကလည်း [[နရပတိစည်သူ(ပုဂံ)|နရပတိစည်သူမင်းကြီး]]သည် ယခု [[ထားဝယ်ခရိုင်]]၊ [[လောင်းလုံမြို့နယ်|လောင်းလုံးမြို့နယ်]]၊ [[ကျောက်တွင်းရွာ]]ဒေသအနီး၊ ထောင့်ကွယ်မြို့ကို တည်ထောင်၍၊ ထိုထောင့်ကွယ်မှ ထားဝယ်ဟု ရွေ့လျားပြောင်းလဲလာသည်ဟု ဆိုကြပြန်သည်။ ထားဝယ်ဟူသော ဝေါဟာရကို လတ်တလော အစောဆုံးတွေ့ရှိရသည်မှာ AD-(5-6) ရာစု လျန်မင်းဆက်သမိုင်းမှတ်တမ်းတွင် ထော်ဝမ်ဟူသော အမည်ဖြင့် မှတ်တမ်းတင်ထားပြီး ဖြစ်သည်ကို တွေ့ရသည်။ ပြည်တွင်း စာမှတ် တမ်းအနေဖြင့် AD-11-12 ရာစုကာလတွင် အစောဆုံးတွေ့ရသည်။ ထားဝယ်လူမျိုးသည် ကျောက် ကြေး သံ ပျူ စသည့် အဆက်ဆက်သော ခေတ်များအလိုက် အစုအဖွဲ့တစ်ခုခုကို ​လူမျိုးဟူသော အမည်ပညတ် မခေါ်ဝေါ်ကြမီကတည်းကပင် ထားဝယ်ဒေသတွင် အစဉ်အဆက် မှီတင်းနေထိုင်လာခဲ့ကြပြီး ပျူခေတ်လယ်ဟူ၍ ခေါ်နိုင်သော AD-5-6 ရာစုတွင် ထားဝယ်ဟူသောလူမျိုး ထားဝယ်ဟူသောဒေသ အဖြစ် ​ခေတ်ပြိုင်သမိုင်းမှတ်တမ်းမှ ပီပြင်ထင်ရှားစွာ ရှိနှင့်နေပြီ ဖြစ်သည်ကို အခိုင်အမာတွေ့ရှိရသည်။<ref name="akp"/> အထောက်အထားအရဆိုလျင် ထားဝယ်အရပ်သည် မြန်မာမင်းတို့ ယိုးဒယားသို့ စစ်ချီရာ၌ စစ်လမ်းကျသဖြင့် [[ပုဂံခေတ်]]ကပင်လျှင်၊ အဆက်အဆံ အကူးအလူး ရှိဟန်တူသည်။ [[ထားဝယ်လူမျိုး]]တို့သည် မြန်မာအမျိုးသားအား ဂံသားဟု ပုဂံသားအဖြစ် ရည်ညွှန်းခေါ်ဝေါ်သည်ကို ထောက်ထားနိုင်လေသည်။ (ဒဝယ်ဆောင်/ဓားဝယ်ဆောင်မှ အသံထွက်ထားဝယ်ဆောင်ဖြစ်လာသည်။ ) ယခုအခါ တောင်ပိုင်းရှမ်းပြည်၊ အင်းလေးဒေသတွင် မှီတင်းနေထိုင်ကြသော [[အင်းသား]]တို့သည်လည်း၊ ထားဝယ်လူမျိုးဆက် ဖြစ်ကြောင်း ဆိုကြသည်။ အင်းသားစကားနှင့် ထားဝယ်စကားတို့မှာ များစွာတူကြ၏။ သို့ရာတွင် ထားဝယ်သားများ မည်သို့မည်ပုံ အင်းထဲသို့ရောက်ရှိလာသည်ဆိုသောအချက်၌ကား အယူအဆ အမျိုးမျိုးရှိကြ၏။ ထားဝယ်လူမျိုးများသည် သက်မွေးဝမ်းကျောင်းမှုအတွက် ကုန်သွယ်လယ်လုပ် ယာခုတ်၊ ဥယျာဉ်စိုက်ခြင်းနှင့် ယက်ကန်လုပ်ငန်း၊ ပင်လာ်ငါးဖမ်းလုပ်ငန်း၊သတ္တုတွင်း ရှာဖွေတူးဖော်ခြင်းအမှုတို့ကို ပြုကြသည်။ ထားဝယ်ခရိုင်သည် မြန်မာနိုင်ငံတွင်းရှိ အခြားအခြားသော ဒေသများနှင့် ကုန်းလမ်း၊ ရေလမ်း၊ လေလမ်းခရီး ဆက်သွယ်ကောင်းမွန်သဖြင့် ထားဝယ်သားများသည် မြန်မာနိုင်ငံအနှံ့အပြား နေထိုင်လျက် ရှိကြသည်။ ထားဝယ်သားများသည် များသောအားဖြင့် ဖြောင့်မတ်ရိုးသား၍ မဟုတ်မခံသော ဇွဲသတ္တိရှိသူများ ဖြစ်ကြသည်။ ထားဝယ်သားအချင်းချင်း စည်းလုံးညီညွတ်စွာ နေတတ်ကြသည်။ ၁၉ဝ၁ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ ထားဝယ်လူမျိုးဦးရေ ၉၄၈ ယောက်ရှိသော်လည်း ၁၉၅၁ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရမူ ၁၅၉,၁၇၄ ယောက်ရှိသည်။ တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၏ ပင်ရင်းလူမျိုးဖြစ်ပြီး တိုင်းအတွင်းလူဦးရေးအများဆုံးနေထိုင်ကြောင်း ၂၀၁၄ ခုနှစ်သန်းခေါင်စာရင်းအရ သိရှိရပါသည်။ == ဘာသာစကား == {{main|ထားဝယ်စကား}} ယနေ့ ထားဝယ်လူမျိုးများ ပြောဆိုနေကြသော စကားများတွင် ပေါရာဏ၊ မြန်မာ၊ ရှမ်း၊ မွန်စကားများ ရောစပ်လျက်ရှိ၏။ သို့ရာတွင် အခြားမည်သည့် လူမျိုးများနှင့်မျှ မဆက်စပ်သော [[ထားဝယ်စကား]]စစ်စစ် ပေါရဏစကားလုံးများလည်း ရှိသည်။ မြန်မာ၊မြိတ်၊ထားဝယ်တို့သည် ဘာသာဗေဒအရတော်တော်နီးစပ်မှုလည်းရှိသည်ကိုတွေ့ရသည်။ ထားဝယ်ဘာသာစကား=မြန်မာဘာသာစကား မားမာဘဲ့မှု‌လော်=မင်္ဂလာပါ ရှားလောက်နေနူး=ဘာလုပ်နေလဲ မှန်းစားဘီးဘီလော်= ထမင်းစားပြီးပြီလား ဗြန်/ကပ်=ပိုက်ဆံ ခွ/ခေါ့ဗော့ =တံခါး ပ္လန်ကွေ့=ပြန်ကွေ့ မုက္လောဆီ=မုန့်ဟင်းခါး၊မုလတ်သောက်= မုန့်လက်သုပ်(ထားဝယ်မုန့်တီ) မုဗန် =မုန့်တီဖက် နောန်းနောန်/မယ်းမယ်=ကိုကို/မမ စီခွားသီး=ဖရဲသီး ခွားသီး=သခွားသီး မ္ဟောလေသီး=မာလကာသီး ဇင်းသီး=မရမ်းသီး ရှစ်သီး=သရက်သီး ရှိးခိုသီး=သင်္ဘောသီး ဇင်းသီး=မရမ်းသီး မှန်း=ထမင်း အီ=အိမ် ဆိုးဖ္လူ/စောန်=‌ောင် ပ္လိပန်း=စံပယ်ပန်း ဘုရားဖူး=ဖျားဖူး ရှစ်သီး=သရက်သီး ရှစ်က္လစ်သီး=သီဟိုဠ်သီး ရှားပန်း=ခရေပန်း ဝါ=ရွာ ဖောင်း=ဖုန်း ချာချဉ်=ခါချဉ် ကြောန်=ကြောင် အီးခြောန်ဟှား= အိမ်မြှောင် ငှတ်=ငှက် ပေါ့တန်ခ္လေးခြောန့်=ပေါက်သင်ညို ကြစ်သား=ကြက်သား ယပ်တောန်=ယပ်တောင် ငယ်ဂျင်း=သူငယ်ချင်း ကွဲ=ကျွဲ ရှို/ရှင်=ချို/ချဉ် (အရသာ) ချော့တိုအောင်းသီး=ကျွဲကောသီး သစ်ပန်=သစ်ပင် ကျေးဇူးတန်ဟှယ် ခံ/ရှင် =ကျေးဇူးတင်ပါတယ် ခင်ဗျာ/ရှင် == ယဉ်ကျေးမှု == ထားဝယ်လူမျိုးတို့သီဆိုကြသော ထားဝယ်ဒိန်းသီချင်းမှာကား ထားဝယ်တို့၏ ကျော်ကြားသော ယဉ်ကျေးမှုအနုပညာတစ်ခု ဖြစ်လေသည်။ မြန်မာတို့ အိုးစည်ဝိုင်းနှင့် အနည်းငယ်ဆင်သည်ဟု ဆိုရပေမည်။ ဒိန်းသီချင်းကို တစ်ယောက်ကတိုင်၍ သံပြိုင်တွင် အများက လိုက်၍ဆိုရသည်။ သပိတ်မျှောပွဲ ရေအိုးရွက်အက နှစ်ကျိတ်ရှစ်ဆူဘုရားပွဲ တို့မှာထင်ရှားသည်။ ရှေးထားဝယ် အကတစ်ခုဖြစ်သော [[ရမ်းက]] (ယန်းအက) ဟူသော အကမှာလည်း ထင်ရှားကျော်ကြားသည်။ ယခုအခါတွင် အရပ်ထဲတွင် သီးခြားကလေ့ မရှိ​ကြ​တော့ဘဲ ထားဝယ်ရိုးရာ​ပွဲတော်များနှင့် နိုင်ငံ​​တော်မှကျင်းပသော ပြည်ထောင်စုပွဲကဲ့သို့သော အခမ်းအနား​များတွင်သာ ကပြဖျော်ဖြေကြသည်ကို တွေ့ရသည်။ ထားဝယ်ကျေးလက်တောရွာတို့တွင် မြန်မာတို့၏ ကြက်တိုက်ပွဲကျင်းပသကဲ့သို့ ခေတ်စားသော ပျော်ရွှင်မှုတစ်ရပ်ကား ထားဝယ်လူမျိုးတို့၏ ကျွဲတိုက်ပွဲများပင် ဖြစ်၏။<ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၅)</ref> ကျန်စစ်သားမင်းကြီး၏ နန်းတည် ရှေးမြန်မာကျောက်စာ (အေဒီ-၁၁၀၂)တွင် မြန်မာကို "မိရ္မာ" (မြန်မာမဖြစ်သေး)ပေါ်ချိန်တွင် ထားဝယ်မြို့စားများလှူဒါန်းပူဇော် သည့် အုတ်ခွက်ရုပ်ပွားဆင်းတုတော်များ၌ (ထားဝယ်ဘာသာဖြင့်) "ဝါယ်" ပေါ်နေနှင့်ပြီး ဖြစ်သည်။<ref>ဦးမြ၊ ရှေးဟောင်းအုတ်ခွက် ရုပ်ပွား ဆင်းတုတော်များ၊ ပတွဲ-စာ ၅၇-၅၈</ref> လက်ရှိ ထားဝယ်မြို့မြောက်ဘက် ရှစ်မိုင်ခန့်အကွာတွင်ရှိသည့် (သာဂရ) ခေါ် ထားဝယ်မြို့ဟောင်း(လက်ရှိ- မြို့ဟောင်းကျေးရွာ) သည် သက္ကရာဇ်(၁၁၃-၁၂၃)/ အေဒီ-(၇၅၁-၇၆၁)တွင် တည်သည်ဟု အထောက်အထားရှိခဲ့သည်။ အေဒီ(၅၀၀)မှ အေဒီ(၈၃၂)အထိ တည်ရှိခဲ့သော ဒုတိယ ပျူနိုင်ငံတော်သရေခေတ္တရာနှင့်ခေတ်ပြိုင်ဖြစ်နေသည်။<ref>ဗိုလ်မှူးဗရှင်၊ အနော်ရထာအရင်က မြန်မာနိုင်ငံ၊ စာ-၈၁</ref> ယနေ့ မြန်မာစကား၊ စာအရေးအသားတို့တွင် လုံးဝမရှိသော (လ-ဆွဲ)သံများ၊ (အော)သရနောက် "န" သတ်သံများသည် ထားဝယ်စကား၌ ယနေ့တိုင်သုံးစွဲနေဆဲ ဖြစ်ပြီး၊ ထိုအသံ(စာလုံးပေါင်းများ)သည် မြန်မာထက်စော၍ ပေါ်ခဲ့သည်ဟု ပညာရှင် များ ခန့်မှန်းအဆိုပြုထားသည့် ပျူစာတွင် ရှိနေခြင်း၊<ref>မြစေတီကျောက်စာ လေးဘာသာ၊ နိုင်ငံတော်ပြတိုက်၊ ယဉ်ကျေးမှုဗိမာန်၊ ၁၉၅၄</ref> ကောင်းကင်ဓာတ်ပုံမှ ဖတ်ရှုလေ့လာချက်အရ၊ သာဂရ(ထားဝယ်မြို့ဟောင်း) ၏ မြို့ရိုးသဏ္ဌာန်သည် ဘဲဥပုံလည်းမက စက်ဝိုင်းပုံလည်းမကျသော အဝန်းအဝိုင်း ပုံသဏ္ဌာန်ရှိပြီး သရေခေတ္တရာမှ မြို့ရိုးများနှင့်ဆင်တူနေခြင်း။<ref> ဦးအောင်မြင့် (သစ်တော) မြန်မာ့မြို့ဟောင်းများကို ကောင်းကင်ဓာတ်ပုံမှ ဖတ်ရှုလေ့လာချက် (လက်နှိပ်စက်မူ) အမှတ်-၂၊ ၁၉၇၃)</ref> ဦးအောင်မြင့်(သစ်တော)၏ စာတမ်းများကို အထောက်အထားပြု၍ တရားဝင် မြန်မာ့သမိုင်း ကျမ်းစာတစ်စောင်တွင် ရှေးဟောင်းမြို့ဝိုင်းငါးမြို့ (သရေခေတ္တရာ၊ မိုင်းမော၊ ဝေသာလီ၊ ဝတီး နှင့် သာဂရ) တို့ကို စကေးပုံနှင့်တကွ အရွယ်ပမာဏချင်း နှိုင်းယှဉ်ဖော်ပြထားရာ၊ သရေခေတ္တရာသည် အကြီးဆုံးဖြစ်၍ မိုင်းမောသည် ဒုတိယ ဖြစ်သည်ကို တွေ့ရသည်။ ဝေသာလီ၊ ဝတီး နှင့် သာဂရတို့မှာ တတိယ၊ စတုတ္ထ နှင့် ပဉ္စမ အသီးသီးတို့ဖြစ်သည်။ အရွယ်ပမာဏအားဖြင့် ခြားနားမှုရှိသော် လည်း မြို့ဝိုင်းပုံမှာ ဆင်တူသည်ဟု ဖော်ပြနေသည်။ == နေထိုင်ရာနေရာ == ထားဝယ်လူမျိုးများသည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]တောင်ပိုင်း၊[[တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး]] တလျောက် ပျံ့နှံ့နေထိုင်ကြသည်။ [[ထားဝယ်မြို့နယ်]]၊ [[လောင်းလုံမြို့နယ်]]၊ [[ရေဖြူမြို့နယ်]] နှင့် [[သရက်ချောင်းမြို့နယ်]]တို့တွင် ထားဝယ်လူမျိုးအများဆုံးနေထိုင်ကြပြီး အဆိုပါဒေသလူဦးရေ၏ ၈၅ ရာခိုင်နှုန်းခန့်သည် ထားဝယ်လူမျိုးများဖြစ်ကြသည်။ ထားဝယ်ခရိုင်‌အတွင်းရှိ [[လောင်းလုံမြို့နယ်]]သည် ထားဝယ်လူမျိုး သီးသန့်နေထိုင်သည့်မြို့နယ်တစ်ခုအဖြစ် ထင်ရှားသည်။ မြိတ်ခရိုင် [[ပုလောမြို့နယ်]] အတွင်းရှိ [[ပလမြို့နယ်ခွဲ]] တွင်လည်း အများစုနေထိုင်ကြပြီး ဒေသလူဦးရေ၏ ၅၉% ခန့်သည် ထားဝယ်လူမျိုးများဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် [[မြိတ်ခရိုင်]] နှင့် [[ကော့သောင်းခရိုင်]]တို့တွင်လည်း အနည်းငယ် ပျံ့နှံနေထိုင်ကြသည်။ [[ဖိုင်:Dawei_19.jpg|thumb|center|alt=ထားဝယ်မြို့ ရွှေတောင်စေတီတော် Shwe Taung Pagoda, Dawei|ထားဝယ်မြို့ ရွှေတောင်စားစေတီတော်]] ==ကိုးကား== {{reflist| <ref>ဦးဖေမောင်တင်၊ ဘာသာစကားယဉ်ကျေးမှု၊ မြန်မာ့ဝတ္ထုသမိုင်းအစနှင့် စာ-၃၁၀</ref> <ref> ယခုတင်ပြခဲ့သော အချက်အလက်များအားလုံးသည် စာတမ်းရှင် ဆရာ မောင်လေးတင့်</ref> <ref name="akp">အာကာဖြိုး(ကံပေါက်)၊ သမိုင်းမတင်မီခေတ်ထားဝယ်နှင့် သမိုင်းတင်ပြီးခေတ် ထားဝယ်။ ၂၀၁၇။ <ref name=>နောန်အောန်မျိုး၊ ထားဝယ်တိုင်းရင်းသားဓလေ့ထုံးတမ်း၊ ၂၀၂၁။ }} {{မြန်မာပြည် လူမျိုးများ}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံလူမျိုးများ]] gv6c9exb2t1pb2cs14uxllguzgbir6o 1051774 1051772 2026-09-07T14:07:24Z ~2026-48420-21 147892 /* ဇစ်မြစ် */ 1051774 wikitext text/x-wiki {{copy edit}} {{Infobox ethnic group | group = Dawei | native_name = {{my|ထားဝယ်}} | native_name_lang = my | flag = File:Dawei National Flag.png | flag_caption = ထားဝယ်အမျိုးသားအလံ | population = <!-- total population worldwide --> | genealogy = | region1 = {{flag|Burma}} | pop1 = ၈၀၀,၀၀၀<ref>{{https://joshuaproject.net/people_groups/19250/BM}}</ref> | ref1 = <!-- <ref>erence/s supporting pop1 data --> | region2 = {{flag|Thailand}} | pop2 = ၁၅၀,၀၀၀ | ref2 = | region3 = | pop3 = | ref3 = | languages = [[ထားဝယ်စကား]] | religions = [[ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]] | related_groups = [[ဗမာ]], [[ရခိုင်လူမျိုး|ရခိုင်]], [[အင်းသား]]|ဓနု | footnotes = }} '''ထားဝယ်လူမျိုး''' ([[အင်္ဂလိပ်]]:Dawei/Tavoyan)သည် ဘာသာဗေဒညာရှင်တို့၏ အဆိုအရ [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာနွယ်]] လူမျိုးတစ်မျိုး ဖြစ်သည်။ သို့သော် အခြား[[မြန်မာ]]အုပ်စုဝင်များဖြစ်ကြသော [[ဓနု]]၊ [[တောင်ရိုး]]၊ [[မရူ]] စသည်တို့ကဲ့သို့ မဟုတ်မူဘဲ၊ [[ဗမာလူမျိုး]]တို့နှင့် ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှု၊ ဓလေ့ယဉ်ကျေးမှု၊ ဝတ်စားဆင်ယင်မှုတို့တွင် ထပ်တူနီးပါးမျှတူညီ​ပြီး ကွဲလွဲမှုအနည်းငယ် ရှိသည်။ [[ရခိုင်]]၊ [[ထားဝယ်]]၊ [[ဓနု]]၊ [[အင်းသား]]၊ [[တောင်ရိုး]]၊ [[မြိတ်]]၊ [[ယော]] စသည်တို့သည် မျိုးနွယ်တစ်ခုတည်းမှဆင်းသက်လာကြသည်ဟု ယူဆရသည်။ထားဝယ်လူမျိုးများတွင် [[မီးပုံပျံဦးကျော်ရင်]]၊ [[သူရမချစ်ပို]]၊ [[ဗိုလ်မှူးကြီးဗထူး]]၊ [[ဝန်ကြီးဦးဗဆွေ]]<nowiki/>lဗိုလ်မှူးစိန်ဝင်းl [[တွေ့မရှောင်]] တို့သည်ထင်ရှားသည်။ထားဝယ်သား[[ဗိုလ်မှူးကြီးဗထူး]]<nowiki/>lဗိုလ်မှူးစိန်ဝင်း(ဝန်ကြီးချုပ်) သည် ဖက်ဆစ်ဂျပန်တော်လှန်ရေးသမိုင်းတွင် ထင်ရှားသူဖြစ်သည်။ ==ဇစ်မြစ်== ထားဝယ်လူမျိုးများသည် မြန်မာ့သမိုင်းမတင်မီကာလ ကျောက်ခေတ် ကြေးခေတ်၊သံခေတ်၊ ကမ္ဘာဦးလူသားအရင်းမြစ် စတင်ပေါ်ပေါက်စဉ်အချိန်ကတည်းက ထားဝယ်ဒေသတွင် လူသားများ စတင်နေထိုင်လာပြီး ခေတ်ကာလအလိုက် လူမျိုးဟူသော ဝေါဟာရ ပေါ်လာရပုံ၌ အဆိုအမျိုးမျိုး ရှိကြသော်လည်း ထားဝယ်လူမျိုးသည် ယနေ့အချိန်ထိ အထင်အရှား ရှိနေသေးသည်။ [[ထားဝယ်ယဉ်ကျေးမှုပြတိုက်]]တွင် ထားဝယ်ဒေသ၏ သမိုင်းစဉ်ကို ကျောက်ခေတ်ဦး ကျောက်ခေတ်လယ် ကျောက်ခေတ်နှောင်း ကြေးခေတ် သံခေတ် ပျူခေတ် ပုဂံခေတ် စသည်ဖြင့် ခေတ်အဆက်ဆက် လူသားများနေထိုင်ခဲ့မှုဖြစ်စဉ် အထောက်အထားများကို စနစ်တကျ ခင်းကျင်းပြသထားသည်။ အချို့ကမူ မြတ်စွာဘုရား ထက်ဝယ်ဖွဲ့ ခွေ ဆွမ်းဘုဉ်းပေးသောအရပ်အား မွန်တို့က 'ထဝါယ်/ထဝဲါ' (ထဝိုင်) ဟုခေါ်ရာမှ ထားဝယ်ဖြစ်လာသည်ဟုဆို၍ အချို့ပုဂ္ဂိုလ် များကလည်း [[နရပတိစည်သူ(ပုဂံ)|နရပတိစည်သူမင်းကြီး]]သည် ယခု [[ထားဝယ်ခရိုင်]]၊ [[လောင်းလုံမြို့နယ်|လောင်းလုံးမြို့နယ်]]၊ [[ကျောက်တွင်းရွာ]]ဒေသအနီး၊ ထောင့်ကွယ်မြို့ကို တည်ထောင်၍၊ ထိုထောင့်ကွယ်မှ ထားဝယ်ဟု ရွေ့လျားပြောင်းလဲလာသည်ဟု ဆိုကြပြန်သည်။နောက် ရှင်ဓာတ်ဝဲဘုရားမှ ဓာဝဲl ဓဝယ်l ဒဝယ်l ထဝဲl ထားဝယ်ဟု ပြောင်းလဲလာဟန်ရှိနိုင်သည်ll ထားဝယ်ဟူသော ဝေါဟာရကို လတ်တလော အစောဆုံးတွေ့ရှိရသည်မှာ AD-(5-6) ရာစု လျန်မင်းဆက်သမိုင်းမှတ်တမ်းတွင် ထော်ဝမ်ဟူသော အမည်ဖြင့် မှတ်တမ်းတင်ထားပြီး ဖြစ်သည်ကို တွေ့ရသည်။ ပြည်တွင်း စာမှတ် တမ်းအနေဖြင့် AD-11-12 ရာစုကာလတွင် အစောဆုံးတွေ့ရသည်။ ထားဝယ်လူမျိုးသည် ကျောက် ကြေး သံ ပျူ စသည့် အဆက်ဆက်သော ခေတ်များအလိုက် အစုအဖွဲ့တစ်ခုခုကို ​လူမျိုးဟူသော အမည်ပညတ် မခေါ်ဝေါ်ကြမီကတည်းကပင် ထားဝယ်ဒေသတွင် အစဉ်အဆက် မှီတင်းနေထိုင်လာခဲ့ကြပြီး ပျူခေတ်လယ်ဟူ၍ ခေါ်နိုင်သော AD-5-6 ရာစုတွင် ထားဝယ်ဟူသောလူမျိုး ထားဝယ်ဟူသောဒေသ အဖြစ် ​ခေတ်ပြိုင်သမိုင်းမှတ်တမ်းမှ ပီပြင်ထင်ရှားစွာ ရှိနှင့်နေပြီ ဖြစ်သည်ကို အခိုင်အမာတွေ့ရှိရသည်။<ref name="akp"/> အထောက်အထားအရဆိုလျင် ထားဝယ်အရပ်သည် မြန်မာမင်းတို့ ယိုးဒယားသို့ စစ်ချီရာ၌ စစ်လမ်းကျသဖြင့် [[ပုဂံခေတ်]]ကပင်လျှင်၊ အဆက်အဆံ အကူးအလူး ရှိဟန်တူသည်။ [[ထားဝယ်လူမျိုး]]တို့သည် မြန်မာအမျိုးသားအား ဂံသားဟု ပုဂံသားအဖြစ် ရည်ညွှန်းခေါ်ဝေါ်သည်ကို ထောက်ထားနိုင်လေသည်။ (ဒဝယ်ဆောင်/ဓားဝယ်ဆောင်မှ အသံထွက်ထားဝယ်ဆောင်ဖြစ်လာသည်။ ) ယခုအခါ တောင်ပိုင်းရှမ်းပြည်၊ အင်းလေးဒေသတွင် မှီတင်းနေထိုင်ကြသော [[အင်းသား]]တို့သည်လည်း၊ ထားဝယ်လူမျိုးဆက် ဖြစ်ကြောင်း ဆိုကြသည်။ အင်းသားစကားနှင့် ထားဝယ်စကားတို့မှာ များစွာတူကြ၏။ သို့ရာတွင် ထားဝယ်သားများ မည်သို့မည်ပုံ အင်းထဲသို့ရောက်ရှိလာသည်ဆိုသောအချက်၌ကား အယူအဆ အမျိုးမျိုးရှိကြ၏။ ထားဝယ်လူမျိုးများသည် သက်မွေးဝမ်းကျောင်းမှုအတွက် ကုန်သွယ်လယ်လုပ် ယာခုတ်၊ ဥယျာဉ်စိုက်ခြင်းနှင့် ယက်ကန်လုပ်ငန်း၊ ပင်လာ်ငါးဖမ်းလုပ်ငန်း၊သတ္တုတွင်း ရှာဖွေတူးဖော်ခြင်းအမှုတို့ကို ပြုကြသည်။ ထားဝယ်ခရိုင်သည် မြန်မာနိုင်ငံတွင်းရှိ အခြားအခြားသော ဒေသများနှင့် ကုန်းလမ်း၊ ရေလမ်း၊ လေလမ်းခရီး ဆက်သွယ်ကောင်းမွန်သဖြင့် ထားဝယ်သားများသည် မြန်မာနိုင်ငံအနှံ့အပြား နေထိုင်လျက် ရှိကြသည်။ ထားဝယ်သားများသည် များသောအားဖြင့် ဖြောင့်မတ်ရိုးသား၍ မဟုတ်မခံသော ဇွဲသတ္တိရှိသူများ ဖြစ်ကြသည်။ ထားဝယ်သားအချင်းချင်း စည်းလုံးညီညွတ်စွာ နေတတ်ကြသည်။ ၁၉ဝ၁ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ ထားဝယ်လူမျိုးဦးရေ ၉၄၈ ယောက်ရှိသော်လည်း ၁၉၅၁ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရမူ ၁၅၉,၁၇၄ ယောက်ရှိသည်။ တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၏ ပင်ရင်းလူမျိုးဖြစ်ပြီး တိုင်းအတွင်းလူဦးရေးအများဆုံးနေထိုင်ကြောင်း ၂၀၁၄ ခုနှစ်သန်းခေါင်စာရင်းအရ သိရှိရပါသည်။ == ဘာသာစကား == {{main|ထားဝယ်စကား}} ယနေ့ ထားဝယ်လူမျိုးများ ပြောဆိုနေကြသော စကားများတွင် ပေါရာဏ၊ မြန်မာ၊ ရှမ်း၊ မွန်စကားများ ရောစပ်လျက်ရှိ၏။ သို့ရာတွင် အခြားမည်သည့် လူမျိုးများနှင့်မျှ မဆက်စပ်သော [[ထားဝယ်စကား]]စစ်စစ် ပေါရဏစကားလုံးများလည်း ရှိသည်။ မြန်မာ၊မြိတ်၊ထားဝယ်တို့သည် ဘာသာဗေဒအရတော်တော်နီးစပ်မှုလည်းရှိသည်ကိုတွေ့ရသည်။ ထားဝယ်ဘာသာစကား=မြန်မာဘာသာစကား မားမာဘဲ့မှု‌လော်=မင်္ဂလာပါ ရှားလောက်နေနူး=ဘာလုပ်နေလဲ မှန်းစားဘီးဘီလော်= ထမင်းစားပြီးပြီလား ဗြန်/ကပ်=ပိုက်ဆံ ခွ/ခေါ့ဗော့ =တံခါး ပ္လန်ကွေ့=ပြန်ကွေ့ မုက္လောဆီ=မုန့်ဟင်းခါး၊မုလတ်သောက်= မုန့်လက်သုပ်(ထားဝယ်မုန့်တီ) မုဗန် =မုန့်တီဖက် နောန်းနောန်/မယ်းမယ်=ကိုကို/မမ စီခွားသီး=ဖရဲသီး ခွားသီး=သခွားသီး မ္ဟောလေသီး=မာလကာသီး ဇင်းသီး=မရမ်းသီး ရှစ်သီး=သရက်သီး ရှိးခိုသီး=သင်္ဘောသီး ဇင်းသီး=မရမ်းသီး မှန်း=ထမင်း အီ=အိမ် ဆိုးဖ္လူ/စောန်=‌ောင် ပ္လိပန်း=စံပယ်ပန်း ဘုရားဖူး=ဖျားဖူး ရှစ်သီး=သရက်သီး ရှစ်က္လစ်သီး=သီဟိုဠ်သီး ရှားပန်း=ခရေပန်း ဝါ=ရွာ ဖောင်း=ဖုန်း ချာချဉ်=ခါချဉ် ကြောန်=ကြောင် အီးခြောန်ဟှား= အိမ်မြှောင် ငှတ်=ငှက် ပေါ့တန်ခ္လေးခြောန့်=ပေါက်သင်ညို ကြစ်သား=ကြက်သား ယပ်တောန်=ယပ်တောင် ငယ်ဂျင်း=သူငယ်ချင်း ကွဲ=ကျွဲ ရှို/ရှင်=ချို/ချဉ် (အရသာ) ချော့တိုအောင်းသီး=ကျွဲကောသီး သစ်ပန်=သစ်ပင် ကျေးဇူးတန်ဟှယ် ခံ/ရှင် =ကျေးဇူးတင်ပါတယ် ခင်ဗျာ/ရှင် == ယဉ်ကျေးမှု == ထားဝယ်လူမျိုးတို့သီဆိုကြသော ထားဝယ်ဒိန်းသီချင်းမှာကား ထားဝယ်တို့၏ ကျော်ကြားသော ယဉ်ကျေးမှုအနုပညာတစ်ခု ဖြစ်လေသည်။ မြန်မာတို့ အိုးစည်ဝိုင်းနှင့် အနည်းငယ်ဆင်သည်ဟု ဆိုရပေမည်။ ဒိန်းသီချင်းကို တစ်ယောက်ကတိုင်၍ သံပြိုင်တွင် အများက လိုက်၍ဆိုရသည်။ သပိတ်မျှောပွဲ ရေအိုးရွက်အက နှစ်ကျိတ်ရှစ်ဆူဘုရားပွဲ တို့မှာထင်ရှားသည်။ ရှေးထားဝယ် အကတစ်ခုဖြစ်သော [[ရမ်းက]] (ယန်းအက) ဟူသော အကမှာလည်း ထင်ရှားကျော်ကြားသည်။ ယခုအခါတွင် အရပ်ထဲတွင် သီးခြားကလေ့ မရှိ​ကြ​တော့ဘဲ ထားဝယ်ရိုးရာ​ပွဲတော်များနှင့် နိုင်ငံ​​တော်မှကျင်းပသော ပြည်ထောင်စုပွဲကဲ့သို့သော အခမ်းအနား​များတွင်သာ ကပြဖျော်ဖြေကြသည်ကို တွေ့ရသည်။ ထားဝယ်ကျေးလက်တောရွာတို့တွင် မြန်မာတို့၏ ကြက်တိုက်ပွဲကျင်းပသကဲ့သို့ ခေတ်စားသော ပျော်ရွှင်မှုတစ်ရပ်ကား ထားဝယ်လူမျိုးတို့၏ ကျွဲတိုက်ပွဲများပင် ဖြစ်၏။<ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၅)</ref> ကျန်စစ်သားမင်းကြီး၏ နန်းတည် ရှေးမြန်မာကျောက်စာ (အေဒီ-၁၁၀၂)တွင် မြန်မာကို "မိရ္မာ" (မြန်မာမဖြစ်သေး)ပေါ်ချိန်တွင် ထားဝယ်မြို့စားများလှူဒါန်းပူဇော် သည့် အုတ်ခွက်ရုပ်ပွားဆင်းတုတော်များ၌ (ထားဝယ်ဘာသာဖြင့်) "ဝါယ်" ပေါ်နေနှင့်ပြီး ဖြစ်သည်။<ref>ဦးမြ၊ ရှေးဟောင်းအုတ်ခွက် ရုပ်ပွား ဆင်းတုတော်များ၊ ပတွဲ-စာ ၅၇-၅၈</ref> လက်ရှိ ထားဝယ်မြို့မြောက်ဘက် ရှစ်မိုင်ခန့်အကွာတွင်ရှိသည့် (သာဂရ) ခေါ် ထားဝယ်မြို့ဟောင်း(လက်ရှိ- မြို့ဟောင်းကျေးရွာ) သည် သက္ကရာဇ်(၁၁၃-၁၂၃)/ အေဒီ-(၇၅၁-၇၆၁)တွင် တည်သည်ဟု အထောက်အထားရှိခဲ့သည်။ အေဒီ(၅၀၀)မှ အေဒီ(၈၃၂)အထိ တည်ရှိခဲ့သော ဒုတိယ ပျူနိုင်ငံတော်သရေခေတ္တရာနှင့်ခေတ်ပြိုင်ဖြစ်နေသည်။<ref>ဗိုလ်မှူးဗရှင်၊ အနော်ရထာအရင်က မြန်မာနိုင်ငံ၊ စာ-၈၁</ref> ယနေ့ မြန်မာစကား၊ စာအရေးအသားတို့တွင် လုံးဝမရှိသော (လ-ဆွဲ)သံများ၊ (အော)သရနောက် "န" သတ်သံများသည် ထားဝယ်စကား၌ ယနေ့တိုင်သုံးစွဲနေဆဲ ဖြစ်ပြီး၊ ထိုအသံ(စာလုံးပေါင်းများ)သည် မြန်မာထက်စော၍ ပေါ်ခဲ့သည်ဟု ပညာရှင် များ ခန့်မှန်းအဆိုပြုထားသည့် ပျူစာတွင် ရှိနေခြင်း၊<ref>မြစေတီကျောက်စာ လေးဘာသာ၊ နိုင်ငံတော်ပြတိုက်၊ ယဉ်ကျေးမှုဗိမာန်၊ ၁၉၅၄</ref> ကောင်းကင်ဓာတ်ပုံမှ ဖတ်ရှုလေ့လာချက်အရ၊ သာဂရ(ထားဝယ်မြို့ဟောင်း) ၏ မြို့ရိုးသဏ္ဌာန်သည် ဘဲဥပုံလည်းမက စက်ဝိုင်းပုံလည်းမကျသော အဝန်းအဝိုင်း ပုံသဏ္ဌာန်ရှိပြီး သရေခေတ္တရာမှ မြို့ရိုးများနှင့်ဆင်တူနေခြင်း။<ref> ဦးအောင်မြင့် (သစ်တော) မြန်မာ့မြို့ဟောင်းများကို ကောင်းကင်ဓာတ်ပုံမှ ဖတ်ရှုလေ့လာချက် (လက်နှိပ်စက်မူ) အမှတ်-၂၊ ၁၉၇၃)</ref> ဦးအောင်မြင့်(သစ်တော)၏ စာတမ်းများကို အထောက်အထားပြု၍ တရားဝင် မြန်မာ့သမိုင်း ကျမ်းစာတစ်စောင်တွင် ရှေးဟောင်းမြို့ဝိုင်းငါးမြို့ (သရေခေတ္တရာ၊ မိုင်းမော၊ ဝေသာလီ၊ ဝတီး နှင့် သာဂရ) တို့ကို စကေးပုံနှင့်တကွ အရွယ်ပမာဏချင်း နှိုင်းယှဉ်ဖော်ပြထားရာ၊ သရေခေတ္တရာသည် အကြီးဆုံးဖြစ်၍ မိုင်းမောသည် ဒုတိယ ဖြစ်သည်ကို တွေ့ရသည်။ ဝေသာလီ၊ ဝတီး နှင့် သာဂရတို့မှာ တတိယ၊ စတုတ္ထ နှင့် ပဉ္စမ အသီးသီးတို့ဖြစ်သည်။ အရွယ်ပမာဏအားဖြင့် ခြားနားမှုရှိသော် လည်း မြို့ဝိုင်းပုံမှာ ဆင်တူသည်ဟု ဖော်ပြနေသည်။ == နေထိုင်ရာနေရာ == ထားဝယ်လူမျိုးများသည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]တောင်ပိုင်း၊[[တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး]] တလျောက် ပျံ့နှံ့နေထိုင်ကြသည်။ [[ထားဝယ်မြို့နယ်]]၊ [[လောင်းလုံမြို့နယ်]]၊ [[ရေဖြူမြို့နယ်]] နှင့် [[သရက်ချောင်းမြို့နယ်]]တို့တွင် ထားဝယ်လူမျိုးအများဆုံးနေထိုင်ကြပြီး အဆိုပါဒေသလူဦးရေ၏ ၈၅ ရာခိုင်နှုန်းခန့်သည် ထားဝယ်လူမျိုးများဖြစ်ကြသည်။ ထားဝယ်ခရိုင်‌အတွင်းရှိ [[လောင်းလုံမြို့နယ်]]သည် ထားဝယ်လူမျိုး သီးသန့်နေထိုင်သည့်မြို့နယ်တစ်ခုအဖြစ် ထင်ရှားသည်။ မြိတ်ခရိုင် [[ပုလောမြို့နယ်]] အတွင်းရှိ [[ပလမြို့နယ်ခွဲ]] တွင်လည်း အများစုနေထိုင်ကြပြီး ဒေသလူဦးရေ၏ ၅၉% ခန့်သည် ထားဝယ်လူမျိုးများဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် [[မြိတ်ခရိုင်]] နှင့် [[ကော့သောင်းခရိုင်]]တို့တွင်လည်း အနည်းငယ် ပျံ့နှံနေထိုင်ကြသည်။ [[ဖိုင်:Dawei_19.jpg|thumb|center|alt=ထားဝယ်မြို့ ရွှေတောင်စေတီတော် Shwe Taung Pagoda, Dawei|ထားဝယ်မြို့ ရွှေတောင်စားစေတီတော်]] ==ကိုးကား== {{reflist| <ref>ဦးဖေမောင်တင်၊ ဘာသာစကားယဉ်ကျေးမှု၊ မြန်မာ့ဝတ္ထုသမိုင်းအစနှင့် စာ-၃၁၀</ref> <ref> ယခုတင်ပြခဲ့သော အချက်အလက်များအားလုံးသည် စာတမ်းရှင် ဆရာ မောင်လေးတင့်</ref> <ref name="akp">အာကာဖြိုး(ကံပေါက်)၊ သမိုင်းမတင်မီခေတ်ထားဝယ်နှင့် သမိုင်းတင်ပြီးခေတ် ထားဝယ်။ ၂၀၁၇။ <ref name=>နောန်အောန်မျိုး၊ ထားဝယ်တိုင်းရင်းသားဓလေ့ထုံးတမ်း၊ ၂၀၂၁။ }} {{မြန်မာပြည် လူမျိုးများ}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံလူမျိုးများ]] nwu7rw5kzsvgomgmcohztsd9fh8is8g 1051775 1051774 2026-09-07T14:13:54Z ~2026-48420-21 147892 /* */ 1051775 wikitext text/x-wiki {{copy edit}} {{Infobox ethnic group | group = Dawei | native_name = {{my|ထားဝယ်}} | native_name_lang = my | flag = File:Dawei National Flag.png | flag_caption = ထားဝယ်အမျိုးသားအလံ | population = <!-- total population worldwide --> | genealogy = | region1 = {{flag|Burma}} | pop1 = ၈၀၀,၀၀၀<ref>{{https://joshuaproject.net/people_groups/19250/BM}}</ref> | ref1 = <!-- <ref>erence/s supporting pop1 data --> | region2 = {{flag|Thailand}} | pop2 = ၁၅၀,၀၀၀ | ref2 = | region3 = | pop3 = | ref3 = | languages = [[ထားဝယ်စကား]] | religions = [[ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]] | related_groups = [[ဗမာ]], [[ရခိုင်လူမျိုး|ရခိုင်]], [[အင်းသား]]|ဓနု | footnotes = }} '''ထားဝယ်လူမျိုး ဓာဝဲ''' ([[အင်္ဂလိပ်]]:Dawei/Tavoyan)သည် ဘာသာဗေဒညာရှင်တို့၏ အဆိုအရ [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာနွယ်]] လူမျိုးတစ်မျိုး ဖြစ်သည်။ သို့သော် အခြား[[မြန်မာ]]အုပ်စုဝင်များဖြစ်ကြသော [[ဓနု]]၊ [[တောင်ရိုး]]၊ [[မရူ]] စသည်တို့ကဲ့သို့ မဟုတ်မူဘဲ၊ [[ဗမာလူမျိုး]]တို့နှင့် ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှု၊ ဓလေ့ယဉ်ကျေးမှု၊ ဝတ်စားဆင်ယင်မှုတို့တွင် ထပ်တူနီးပါးမျှတူညီ​ပြီး ကွဲလွဲမှုအနည်းငယ် ရှိသည်။ [[ရခိုင်]]၊ [[ထားဝယ်]]၊ [[ဓနု]]၊ [[အင်းသား]]၊ [[တောင်ရိုး]]၊ [[မြိတ်]]၊ [[ယော]] စသည်တို့သည် မျိုးနွယ်တစ်ခုတည်းမှဆင်းသက်လာကြသည်ဟု ယူဆရသည်။ထားဝယ်လူမျိုးများတွင် [[မီးပုံပျံဦးကျော်ရင်]]၊ [[သူရမချစ်ပို]]၊ [[ဗိုလ်မှူးကြီးဗထူး]]၊ [[ဝန်ကြီးဦးဗဆွေ]]<nowiki/>lဗိုလ်မှူးစိန်ဝင်းl [[တွေ့မရှောင်]] တို့သည်ထင်ရှားသည်။ထားဝယ်သား[[ဗိုလ်မှူးကြီးဗထူး]]<nowiki/>lဗိုလ်မှူးစိန်ဝင်း(ဝန်ကြီးချုပ်) သည် ဖက်ဆစ်ဂျပန်တော်လှန်ရေးသမိုင်းတွင် ထင်ရှားသူဖြစ်သည်။ ==ဇစ်မြစ်== ထားဝယ်လူမျိုးများသည် မြန်မာ့သမိုင်းမတင်မီကာလ ကျောက်ခေတ် ကြေးခေတ်၊သံခေတ်၊ ကမ္ဘာဦးလူသားအရင်းမြစ် စတင်ပေါ်ပေါက်စဉ်အချိန်ကတည်းက ထားဝယ်ဒေသတွင် လူသားများ စတင်နေထိုင်လာပြီး ခေတ်ကာလအလိုက် လူမျိုးဟူသော ဝေါဟာရ ပေါ်လာရပုံ၌ အဆိုအမျိုးမျိုး ရှိကြသော်လည်း ထားဝယ်လူမျိုးသည် ယနေ့အချိန်ထိ အထင်အရှား ရှိနေသေးသည်။ [[ထားဝယ်ယဉ်ကျေးမှုပြတိုက်]]တွင် ထားဝယ်ဒေသ၏ သမိုင်းစဉ်ကို ကျောက်ခေတ်ဦး ကျောက်ခေတ်လယ် ကျောက်ခေတ်နှောင်း ကြေးခေတ် သံခေတ် ပျူခေတ် ပုဂံခေတ် စသည်ဖြင့် ခေတ်အဆက်ဆက် လူသားများနေထိုင်ခဲ့မှုဖြစ်စဉ် အထောက်အထားများကို စနစ်တကျ ခင်းကျင်းပြသထားသည်။ အချို့ကမူ မြတ်စွာဘုရား ထက်ဝယ်ဖွဲ့ ခွေ ဆွမ်းဘုဉ်းပေးသောအရပ်အား မွန်တို့က 'ထဝါယ်/ထဝဲါ' (ထဝိုင်) ဟုခေါ်ရာမှ ထားဝယ်ဖြစ်လာသည်ဟုဆို၍ အချို့ပုဂ္ဂိုလ် များကလည်း [[နရပတိစည်သူ(ပုဂံ)|နရပတိစည်သူမင်းကြီး]]သည် ယခု [[ထားဝယ်ခရိုင်]]၊ [[လောင်းလုံမြို့နယ်|လောင်းလုံးမြို့နယ်]]၊ [[ကျောက်တွင်းရွာ]]ဒေသအနီး၊ ထောင့်ကွယ်မြို့ကို တည်ထောင်၍၊ ထိုထောင့်ကွယ်မှ ထားဝယ်ဟု ရွေ့လျားပြောင်းလဲလာသည်ဟု ဆိုကြပြန်သည်။နောက် ရှင်ဓာတ်ဝဲဘုရားမှ ဓာဝဲl ဓဝယ်l ဒဝယ်l ထဝဲl ထားဝယ်ဟု ပြောင်းလဲလာဟန်ရှိနိုင်သည်ll ထားဝယ်ဟူသော ဝေါဟာရကို လတ်တလော အစောဆုံးတွေ့ရှိရသည်မှာ AD-(5-6) ရာစု လျန်မင်းဆက်သမိုင်းမှတ်တမ်းတွင် ထော်ဝမ်ဟူသော အမည်ဖြင့် မှတ်တမ်းတင်ထားပြီး ဖြစ်သည်ကို တွေ့ရသည်။ ပြည်တွင်း စာမှတ် တမ်းအနေဖြင့် AD-11-12 ရာစုကာလတွင် အစောဆုံးတွေ့ရသည်။ ထားဝယ်လူမျိုးသည် ကျောက် ကြေး သံ ပျူ စသည့် အဆက်ဆက်သော ခေတ်များအလိုက် အစုအဖွဲ့တစ်ခုခုကို ​လူမျိုးဟူသော အမည်ပညတ် မခေါ်ဝေါ်ကြမီကတည်းကပင် ထားဝယ်ဒေသတွင် အစဉ်အဆက် မှီတင်းနေထိုင်လာခဲ့ကြပြီး ပျူခေတ်လယ်ဟူ၍ ခေါ်နိုင်သော AD-5-6 ရာစုတွင် ထားဝယ်ဟူသောလူမျိုး ထားဝယ်ဟူသောဒေသ အဖြစ် ​ခေတ်ပြိုင်သမိုင်းမှတ်တမ်းမှ ပီပြင်ထင်ရှားစွာ ရှိနှင့်နေပြီ ဖြစ်သည်ကို အခိုင်အမာတွေ့ရှိရသည်။<ref name="akp"/> အထောက်အထားအရဆိုလျင် ထားဝယ်အရပ်သည် မြန်မာမင်းတို့ ယိုးဒယားသို့ စစ်ချီရာ၌ စစ်လမ်းကျသဖြင့် [[ပုဂံခေတ်]]ကပင်လျှင်၊ အဆက်အဆံ အကူးအလူး ရှိဟန်တူသည်။ [[ထားဝယ်လူမျိုး]]တို့သည် မြန်မာအမျိုးသားအား ဂံသားဟု ပုဂံသားအဖြစ် ရည်ညွှန်းခေါ်ဝေါ်သည်ကို ထောက်ထားနိုင်လေသည်။ (ဒဝယ်ဆောင်/ဓားဝယ်ဆောင်မှ အသံထွက်ထားဝယ်ဆောင်ဖြစ်လာသည်။ ) ယခုအခါ တောင်ပိုင်းရှမ်းပြည်၊ အင်းလေးဒေသတွင် မှီတင်းနေထိုင်ကြသော [[အင်းသား]]တို့သည်လည်း၊ ထားဝယ်လူမျိုးဆက် ဖြစ်ကြောင်း ဆိုကြသည်။ အင်းသားစကားနှင့် ထားဝယ်စကားတို့မှာ များစွာတူကြ၏။ သို့ရာတွင် ထားဝယ်သားများ မည်သို့မည်ပုံ အင်းထဲသို့ရောက်ရှိလာသည်ဆိုသောအချက်၌ကား အယူအဆ အမျိုးမျိုးရှိကြ၏။ ထားဝယ်လူမျိုးများသည် သက်မွေးဝမ်းကျောင်းမှုအတွက် ကုန်သွယ်လယ်လုပ် ယာခုတ်၊ ဥယျာဉ်စိုက်ခြင်းနှင့် ယက်ကန်လုပ်ငန်း၊ ပင်လာ်ငါးဖမ်းလုပ်ငန်း၊သတ္တုတွင်း ရှာဖွေတူးဖော်ခြင်းအမှုတို့ကို ပြုကြသည်။ ထားဝယ်ခရိုင်သည် မြန်မာနိုင်ငံတွင်းရှိ အခြားအခြားသော ဒေသများနှင့် ကုန်းလမ်း၊ ရေလမ်း၊ လေလမ်းခရီး ဆက်သွယ်ကောင်းမွန်သဖြင့် ထားဝယ်သားများသည် မြန်မာနိုင်ငံအနှံ့အပြား နေထိုင်လျက် ရှိကြသည်။ ထားဝယ်သားများသည် များသောအားဖြင့် ဖြောင့်မတ်ရိုးသား၍ မဟုတ်မခံသော ဇွဲသတ္တိရှိသူများ ဖြစ်ကြသည်။ ထားဝယ်သားအချင်းချင်း စည်းလုံးညီညွတ်စွာ နေတတ်ကြသည်။ ၁၉ဝ၁ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ ထားဝယ်လူမျိုးဦးရေ ၉၄၈ ယောက်ရှိသော်လည်း ၁၉၅၁ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရမူ ၁၅၉,၁၇၄ ယောက်ရှိသည်။ တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၏ ပင်ရင်းလူမျိုးဖြစ်ပြီး တိုင်းအတွင်းလူဦးရေးအများဆုံးနေထိုင်ကြောင်း ၂၀၁၄ ခုနှစ်သန်းခေါင်စာရင်းအရ သိရှိရပါသည်။ == ဘာသာစကား == {{main|ထားဝယ်စကား}} ယနေ့ ထားဝယ်လူမျိုးများ ပြောဆိုနေကြသော စကားများတွင် ပေါရာဏ၊ မြန်မာ၊ ရှမ်း၊ မွန်စကားများ ရောစပ်လျက်ရှိ၏။ သို့ရာတွင် အခြားမည်သည့် လူမျိုးများနှင့်မျှ မဆက်စပ်သော [[ထားဝယ်စကား]]စစ်စစ် ပေါရဏစကားလုံးများလည်း ရှိသည်။ မြန်မာ၊မြိတ်၊ထားဝယ်တို့သည် ဘာသာဗေဒအရတော်တော်နီးစပ်မှုလည်းရှိသည်ကိုတွေ့ရသည်။ ထားဝယ်ဘာသာစကား=မြန်မာဘာသာစကား မားမာဘဲ့မှု‌လော်=မင်္ဂလာပါ ရှားလောက်နေနူး=ဘာလုပ်နေလဲ မှန်းစားဘီးဘီလော်= ထမင်းစားပြီးပြီလား ဗြန်/ကပ်=ပိုက်ဆံ ခွ/ခေါ့ဗော့ =တံခါး ပ္လန်ကွေ့=ပြန်ကွေ့ မုက္လောဆီ=မုန့်ဟင်းခါး၊မုလတ်သောက်= မုန့်လက်သုပ်(ထားဝယ်မုန့်တီ) မုဗန် =မုန့်တီဖက် နောန်းနောန်/မယ်းမယ်=ကိုကို/မမ စီခွားသီး=ဖရဲသီး ခွားသီး=သခွားသီး မ္ဟောလေသီး=မာလကာသီး ဇင်းသီး=မရမ်းသီး ရှစ်သီး=သရက်သီး ရှိးခိုသီး=သင်္ဘောသီး ဇင်းသီး=မရမ်းသီး မှန်း=ထမင်း အီ=အိမ် ဆိုးဖ္လူ/စောန်=‌ောင် ပ္လိပန်း=စံပယ်ပန်း ဘုရားဖူး=ဖျားဖူး ရှစ်သီး=သရက်သီး ရှစ်က္လစ်သီး=သီဟိုဠ်သီး ရှားပန်း=ခရေပန်း ဝါ=ရွာ ဖောင်း=ဖုန်း ချာချဉ်=ခါချဉ် ကြောန်=ကြောင် အီးခြောန်ဟှား= အိမ်မြှောင် ငှတ်=ငှက် ပေါ့တန်ခ္လေးခြောန့်=ပေါက်သင်ညို ကြစ်သား=ကြက်သား ယပ်တောန်=ယပ်တောင် ငယ်ဂျင်း=သူငယ်ချင်း ကွဲ=ကျွဲ ရှို/ရှင်=ချို/ချဉ် (အရသာ) ချော့တိုအောင်းသီး=ကျွဲကောသီး သစ်ပန်=သစ်ပင် ကျေးဇူးတန်ဟှယ် ခံ/ရှင် =ကျေးဇူးတင်ပါတယ် ခင်ဗျာ/ရှင် == ယဉ်ကျေးမှု == ထားဝယ်လူမျိုးတို့သီဆိုကြသော ထားဝယ်ဒိန်းသီချင်းမှာကား ထားဝယ်တို့၏ ကျော်ကြားသော ယဉ်ကျေးမှုအနုပညာတစ်ခု ဖြစ်လေသည်။ မြန်မာတို့ အိုးစည်ဝိုင်းနှင့် အနည်းငယ်ဆင်သည်ဟု ဆိုရပေမည်။ ဒိန်းသီချင်းကို တစ်ယောက်ကတိုင်၍ သံပြိုင်တွင် အများက လိုက်၍ဆိုရသည်။ သပိတ်မျှောပွဲ ရေအိုးရွက်အက နှစ်ကျိတ်ရှစ်ဆူဘုရားပွဲ တို့မှာထင်ရှားသည်။ ရှေးထားဝယ် အကတစ်ခုဖြစ်သော [[ရမ်းက]] (ယန်းအက) ဟူသော အကမှာလည်း ထင်ရှားကျော်ကြားသည်။ ယခုအခါတွင် အရပ်ထဲတွင် သီးခြားကလေ့ မရှိ​ကြ​တော့ဘဲ ထားဝယ်ရိုးရာ​ပွဲတော်များနှင့် နိုင်ငံ​​တော်မှကျင်းပသော ပြည်ထောင်စုပွဲကဲ့သို့သော အခမ်းအနား​များတွင်သာ ကပြဖျော်ဖြေကြသည်ကို တွေ့ရသည်။ ထားဝယ်ကျေးလက်တောရွာတို့တွင် မြန်မာတို့၏ ကြက်တိုက်ပွဲကျင်းပသကဲ့သို့ ခေတ်စားသော ပျော်ရွှင်မှုတစ်ရပ်ကား ထားဝယ်လူမျိုးတို့၏ ကျွဲတိုက်ပွဲများပင် ဖြစ်၏။<ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၅)</ref> ကျန်စစ်သားမင်းကြီး၏ နန်းတည် ရှေးမြန်မာကျောက်စာ (အေဒီ-၁၁၀၂)တွင် မြန်မာကို "မိရ္မာ" (မြန်မာမဖြစ်သေး)ပေါ်ချိန်တွင် ထားဝယ်မြို့စားများလှူဒါန်းပူဇော် သည့် အုတ်ခွက်ရုပ်ပွားဆင်းတုတော်များ၌ (ထားဝယ်ဘာသာဖြင့်) "ဝါယ်" ပေါ်နေနှင့်ပြီး ဖြစ်သည်။<ref>ဦးမြ၊ ရှေးဟောင်းအုတ်ခွက် ရုပ်ပွား ဆင်းတုတော်များ၊ ပတွဲ-စာ ၅၇-၅၈</ref> လက်ရှိ ထားဝယ်မြို့မြောက်ဘက် ရှစ်မိုင်ခန့်အကွာတွင်ရှိသည့် (သာဂရ) ခေါ် ထားဝယ်မြို့ဟောင်း(လက်ရှိ- မြို့ဟောင်းကျေးရွာ) သည် သက္ကရာဇ်(၁၁၃-၁၂၃)/ အေဒီ-(၇၅၁-၇၆၁)တွင် တည်သည်ဟု အထောက်အထားရှိခဲ့သည်။ အေဒီ(၅၀၀)မှ အေဒီ(၈၃၂)အထိ တည်ရှိခဲ့သော ဒုတိယ ပျူနိုင်ငံတော်သရေခေတ္တရာနှင့်ခေတ်ပြိုင်ဖြစ်နေသည်။<ref>ဗိုလ်မှူးဗရှင်၊ အနော်ရထာအရင်က မြန်မာနိုင်ငံ၊ စာ-၈၁</ref> ယနေ့ မြန်မာစကား၊ စာအရေးအသားတို့တွင် လုံးဝမရှိသော (လ-ဆွဲ)သံများ၊ (အော)သရနောက် "န" သတ်သံများသည် ထားဝယ်စကား၌ ယနေ့တိုင်သုံးစွဲနေဆဲ ဖြစ်ပြီး၊ ထိုအသံ(စာလုံးပေါင်းများ)သည် မြန်မာထက်စော၍ ပေါ်ခဲ့သည်ဟု ပညာရှင် များ ခန့်မှန်းအဆိုပြုထားသည့် ပျူစာတွင် ရှိနေခြင်း၊<ref>မြစေတီကျောက်စာ လေးဘာသာ၊ နိုင်ငံတော်ပြတိုက်၊ ယဉ်ကျေးမှုဗိမာန်၊ ၁၉၅၄</ref> ကောင်းကင်ဓာတ်ပုံမှ ဖတ်ရှုလေ့လာချက်အရ၊ သာဂရ(ထားဝယ်မြို့ဟောင်း) ၏ မြို့ရိုးသဏ္ဌာန်သည် ဘဲဥပုံလည်းမက စက်ဝိုင်းပုံလည်းမကျသော အဝန်းအဝိုင်း ပုံသဏ္ဌာန်ရှိပြီး သရေခေတ္တရာမှ မြို့ရိုးများနှင့်ဆင်တူနေခြင်း။<ref> ဦးအောင်မြင့် (သစ်တော) မြန်မာ့မြို့ဟောင်းများကို ကောင်းကင်ဓာတ်ပုံမှ ဖတ်ရှုလေ့လာချက် (လက်နှိပ်စက်မူ) အမှတ်-၂၊ ၁၉၇၃)</ref> ဦးအောင်မြင့်(သစ်တော)၏ စာတမ်းများကို အထောက်အထားပြု၍ တရားဝင် မြန်မာ့သမိုင်း ကျမ်းစာတစ်စောင်တွင် ရှေးဟောင်းမြို့ဝိုင်းငါးမြို့ (သရေခေတ္တရာ၊ မိုင်းမော၊ ဝေသာလီ၊ ဝတီး နှင့် သာဂရ) တို့ကို စကေးပုံနှင့်တကွ အရွယ်ပမာဏချင်း နှိုင်းယှဉ်ဖော်ပြထားရာ၊ သရေခေတ္တရာသည် အကြီးဆုံးဖြစ်၍ မိုင်းမောသည် ဒုတိယ ဖြစ်သည်ကို တွေ့ရသည်။ ဝေသာလီ၊ ဝတီး နှင့် သာဂရတို့မှာ တတိယ၊ စတုတ္ထ နှင့် ပဉ္စမ အသီးသီးတို့ဖြစ်သည်။ အရွယ်ပမာဏအားဖြင့် ခြားနားမှုရှိသော် လည်း မြို့ဝိုင်းပုံမှာ ဆင်တူသည်ဟု ဖော်ပြနေသည်။ == နေထိုင်ရာနေရာ == ထားဝယ်လူမျိုးများသည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]တောင်ပိုင်း၊[[တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး]] တလျောက် ပျံ့နှံ့နေထိုင်ကြသည်။ [[ထားဝယ်မြို့နယ်]]၊ [[လောင်းလုံမြို့နယ်]]၊ [[ရေဖြူမြို့နယ်]] နှင့် [[သရက်ချောင်းမြို့နယ်]]တို့တွင် ထားဝယ်လူမျိုးအများဆုံးနေထိုင်ကြပြီး အဆိုပါဒေသလူဦးရေ၏ ၈၅ ရာခိုင်နှုန်းခန့်သည် ထားဝယ်လူမျိုးများဖြစ်ကြသည်။ ထားဝယ်ခရိုင်‌အတွင်းရှိ [[လောင်းလုံမြို့နယ်]]သည် ထားဝယ်လူမျိုး သီးသန့်နေထိုင်သည့်မြို့နယ်တစ်ခုအဖြစ် ထင်ရှားသည်။ မြိတ်ခရိုင် [[ပုလောမြို့နယ်]] အတွင်းရှိ [[ပလမြို့နယ်ခွဲ]] တွင်လည်း အများစုနေထိုင်ကြပြီး ဒေသလူဦးရေ၏ ၅၉% ခန့်သည် ထားဝယ်လူမျိုးများဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် [[မြိတ်ခရိုင်]] နှင့် [[ကော့သောင်းခရိုင်]]တို့တွင်လည်း အနည်းငယ် ပျံ့နှံနေထိုင်ကြသည်။ [[ဖိုင်:Dawei_19.jpg|thumb|center|alt=ထားဝယ်မြို့ ရွှေတောင်စေတီတော် Shwe Taung Pagoda, Dawei|ထားဝယ်မြို့ ရွှေတောင်စားစေတီတော်]] ==ကိုးကား== {{reflist| <ref>ဦးဖေမောင်တင်၊ ဘာသာစကားယဉ်ကျေးမှု၊ မြန်မာ့ဝတ္ထုသမိုင်းအစနှင့် စာ-၃၁၀</ref> <ref> ယခုတင်ပြခဲ့သော အချက်အလက်များအားလုံးသည် စာတမ်းရှင် ဆရာ မောင်လေးတင့်</ref> <ref name="akp">အာကာဖြိုး(ကံပေါက်)၊ သမိုင်းမတင်မီခေတ်ထားဝယ်နှင့် သမိုင်းတင်ပြီးခေတ် ထားဝယ်။ ၂၀၁၇။ <ref name=>နောန်အောန်မျိုး၊ ထားဝယ်တိုင်းရင်းသားဓလေ့ထုံးတမ်း၊ ၂၀၂၁။ }} {{မြန်မာပြည် လူမျိုးများ}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံလူမျိုးများ]] cy50vs17ftftfjajdv0lfntat4stlcy 1051776 1051775 2026-09-07T14:16:01Z ~2026-48420-21 147892 /* */ 1051776 wikitext text/x-wiki {{copy edit}} {{Infobox ethnic group | group = Dawei | native_name = {{my|ထားဝယ်}} ဓာဝဲ | native_name_lang = my | flag = File:Dawei National Flag.png | flag_caption = ထားဝယ်အမျိုးသားအလံ | population = <!-- total population worldwide --> | genealogy = | region1 = {{flag|Burma}} | pop1 = ၈၀၀,၀၀၀<ref>{{https://joshuaproject.net/people_groups/19250/BM}}</ref> | ref1 = <!-- <ref>erence/s supporting pop1 data --> | region2 = {{flag|Thailand}} | pop2 = ၁၅၀,၀၀၀ | ref2 = | region3 = | pop3 = | ref3 = | languages = [[ထားဝယ်စကား]] | religions = [[ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]] | related_groups = [[ဗမာ]], [[ရခိုင်လူမျိုး|ရခိုင်]], [[အင်းသား]]|ဓနု | footnotes = }} '''ထားဝယ်လူမျိုး ဓာဝဲ''' ([[အင်္ဂလိပ်]]:Dawei/Tavoyan)သည် ဘာသာဗေဒညာရှင်တို့၏ အဆိုအရ [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာနွယ်]] လူမျိုးတစ်မျိုး ဖြစ်သည်။ သို့သော် အခြား[[မြန်မာ]]အုပ်စုဝင်များဖြစ်ကြသော [[ဓနု]]၊ [[တောင်ရိုး]]၊ [[မရူ]] စသည်တို့ကဲ့သို့ မဟုတ်မူဘဲ၊ [[ဗမာလူမျိုး]]တို့နှင့် ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှု၊ ဓလေ့ယဉ်ကျေးမှု၊ ဝတ်စားဆင်ယင်မှုတို့တွင် ထပ်တူနီးပါးမျှတူညီ​ပြီး ကွဲလွဲမှုအနည်းငယ် ရှိသည်။ [[ရခိုင်]]၊ [[ထားဝယ်]]၊ [[ဓနု]]၊ [[အင်းသား]]၊ [[တောင်ရိုး]]၊ [[မြိတ်]]၊ [[ယော]] စသည်တို့သည် မျိုးနွယ်တစ်ခုတည်းမှဆင်းသက်လာကြသည်ဟု ယူဆရသည်။ထားဝယ်လူမျိုးများတွင် [[မီးပုံပျံဦးကျော်ရင်]]၊ [[သူရမချစ်ပို]]၊ [[ဗိုလ်မှူးကြီးဗထူး]]၊ [[ဝန်ကြီးဦးဗဆွေ]]<nowiki/>lဗိုလ်မှူးစိန်ဝင်းl [[တွေ့မရှောင်]] တို့သည်ထင်ရှားသည်။ထားဝယ်သား[[ဗိုလ်မှူးကြီးဗထူး]]<nowiki/>lဗိုလ်မှူးစိန်ဝင်း(ဝန်ကြီးချုပ်) သည် ဖက်ဆစ်ဂျပန်တော်လှန်ရေးသမိုင်းတွင် ထင်ရှားသူဖြစ်သည်။ ==ဇစ်မြစ်== ထားဝယ်လူမျိုးများသည် မြန်မာ့သမိုင်းမတင်မီကာလ ကျောက်ခေတ် ကြေးခေတ်၊သံခေတ်၊ ကမ္ဘာဦးလူသားအရင်းမြစ် စတင်ပေါ်ပေါက်စဉ်အချိန်ကတည်းက ထားဝယ်ဒေသတွင် လူသားများ စတင်နေထိုင်လာပြီး ခေတ်ကာလအလိုက် လူမျိုးဟူသော ဝေါဟာရ ပေါ်လာရပုံ၌ အဆိုအမျိုးမျိုး ရှိကြသော်လည်း ထားဝယ်လူမျိုးသည် ယနေ့အချိန်ထိ အထင်အရှား ရှိနေသေးသည်။ [[ထားဝယ်ယဉ်ကျေးမှုပြတိုက်]]တွင် ထားဝယ်ဒေသ၏ သမိုင်းစဉ်ကို ကျောက်ခေတ်ဦး ကျောက်ခေတ်လယ် ကျောက်ခေတ်နှောင်း ကြေးခေတ် သံခေတ် ပျူခေတ် ပုဂံခေတ် စသည်ဖြင့် ခေတ်အဆက်ဆက် လူသားများနေထိုင်ခဲ့မှုဖြစ်စဉ် အထောက်အထားများကို စနစ်တကျ ခင်းကျင်းပြသထားသည်။ အချို့ကမူ မြတ်စွာဘုရား ထက်ဝယ်ဖွဲ့ ခွေ ဆွမ်းဘုဉ်းပေးသောအရပ်အား မွန်တို့က 'ထဝါယ်/ထဝဲါ' (ထဝိုင်) ဟုခေါ်ရာမှ ထားဝယ်ဖြစ်လာသည်ဟုဆို၍ အချို့ပုဂ္ဂိုလ် များကလည်း [[နရပတိစည်သူ(ပုဂံ)|နရပတိစည်သူမင်းကြီး]]သည် ယခု [[ထားဝယ်ခရိုင်]]၊ [[လောင်းလုံမြို့နယ်|လောင်းလုံးမြို့နယ်]]၊ [[ကျောက်တွင်းရွာ]]ဒေသအနီး၊ ထောင့်ကွယ်မြို့ကို တည်ထောင်၍၊ ထိုထောင့်ကွယ်မှ ထားဝယ်ဟု ရွေ့လျားပြောင်းလဲလာသည်ဟု ဆိုကြပြန်သည်။နောက် ရှင်ဓာတ်ဝဲဘုရားမှ ဓာဝဲl ဓဝယ်l ဒဝယ်l ထဝဲl ထားဝယ်ဟု ပြောင်းလဲလာဟန်ရှိနိုင်သည်ll ထားဝယ်ဟူသော ဝေါဟာရကို လတ်တလော အစောဆုံးတွေ့ရှိရသည်မှာ AD-(5-6) ရာစု လျန်မင်းဆက်သမိုင်းမှတ်တမ်းတွင် ထော်ဝမ်ဟူသော အမည်ဖြင့် မှတ်တမ်းတင်ထားပြီး ဖြစ်သည်ကို တွေ့ရသည်။ ပြည်တွင်း စာမှတ် တမ်းအနေဖြင့် AD-11-12 ရာစုကာလတွင် အစောဆုံးတွေ့ရသည်။ ထားဝယ်လူမျိုးသည် ကျောက် ကြေး သံ ပျူ စသည့် အဆက်ဆက်သော ခေတ်များအလိုက် အစုအဖွဲ့တစ်ခုခုကို ​လူမျိုးဟူသော အမည်ပညတ် မခေါ်ဝေါ်ကြမီကတည်းကပင် ထားဝယ်ဒေသတွင် အစဉ်အဆက် မှီတင်းနေထိုင်လာခဲ့ကြပြီး ပျူခေတ်လယ်ဟူ၍ ခေါ်နိုင်သော AD-5-6 ရာစုတွင် ထားဝယ်ဟူသောလူမျိုး ထားဝယ်ဟူသောဒေသ အဖြစ် ​ခေတ်ပြိုင်သမိုင်းမှတ်တမ်းမှ ပီပြင်ထင်ရှားစွာ ရှိနှင့်နေပြီ ဖြစ်သည်ကို အခိုင်အမာတွေ့ရှိရသည်။<ref name="akp"/> အထောက်အထားအရဆိုလျင် ထားဝယ်အရပ်သည် မြန်မာမင်းတို့ ယိုးဒယားသို့ စစ်ချီရာ၌ စစ်လမ်းကျသဖြင့် [[ပုဂံခေတ်]]ကပင်လျှင်၊ အဆက်အဆံ အကူးအလူး ရှိဟန်တူသည်။ [[ထားဝယ်လူမျိုး]]တို့သည် မြန်မာအမျိုးသားအား ဂံသားဟု ပုဂံသားအဖြစ် ရည်ညွှန်းခေါ်ဝေါ်သည်ကို ထောက်ထားနိုင်လေသည်။ (ဒဝယ်ဆောင်/ဓားဝယ်ဆောင်မှ အသံထွက်ထားဝယ်ဆောင်ဖြစ်လာသည်။ ) ယခုအခါ တောင်ပိုင်းရှမ်းပြည်၊ အင်းလေးဒေသတွင် မှီတင်းနေထိုင်ကြသော [[အင်းသား]]တို့သည်လည်း၊ ထားဝယ်လူမျိုးဆက် ဖြစ်ကြောင်း ဆိုကြသည်။ အင်းသားစကားနှင့် ထားဝယ်စကားတို့မှာ များစွာတူကြ၏။ သို့ရာတွင် ထားဝယ်သားများ မည်သို့မည်ပုံ အင်းထဲသို့ရောက်ရှိလာသည်ဆိုသောအချက်၌ကား အယူအဆ အမျိုးမျိုးရှိကြ၏။ ထားဝယ်လူမျိုးများသည် သက်မွေးဝမ်းကျောင်းမှုအတွက် ကုန်သွယ်လယ်လုပ် ယာခုတ်၊ ဥယျာဉ်စိုက်ခြင်းနှင့် ယက်ကန်လုပ်ငန်း၊ ပင်လာ်ငါးဖမ်းလုပ်ငန်း၊သတ္တုတွင်း ရှာဖွေတူးဖော်ခြင်းအမှုတို့ကို ပြုကြသည်။ ထားဝယ်ခရိုင်သည် မြန်မာနိုင်ငံတွင်းရှိ အခြားအခြားသော ဒေသများနှင့် ကုန်းလမ်း၊ ရေလမ်း၊ လေလမ်းခရီး ဆက်သွယ်ကောင်းမွန်သဖြင့် ထားဝယ်သားများသည် မြန်မာနိုင်ငံအနှံ့အပြား နေထိုင်လျက် ရှိကြသည်။ ထားဝယ်သားများသည် များသောအားဖြင့် ဖြောင့်မတ်ရိုးသား၍ မဟုတ်မခံသော ဇွဲသတ္တိရှိသူများ ဖြစ်ကြသည်။ ထားဝယ်သားအချင်းချင်း စည်းလုံးညီညွတ်စွာ နေတတ်ကြသည်။ ၁၉ဝ၁ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ ထားဝယ်လူမျိုးဦးရေ ၉၄၈ ယောက်ရှိသော်လည်း ၁၉၅၁ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရမူ ၁၅၉,၁၇၄ ယောက်ရှိသည်။ တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၏ ပင်ရင်းလူမျိုးဖြစ်ပြီး တိုင်းအတွင်းလူဦးရေးအများဆုံးနေထိုင်ကြောင်း ၂၀၁၄ ခုနှစ်သန်းခေါင်စာရင်းအရ သိရှိရပါသည်။ == ဘာသာစကား == {{main|ထားဝယ်စကား}} ယနေ့ ထားဝယ်လူမျိုးများ ပြောဆိုနေကြသော စကားများတွင် ပေါရာဏ၊ မြန်မာ၊ ရှမ်း၊ မွန်စကားများ ရောစပ်လျက်ရှိ၏။ သို့ရာတွင် အခြားမည်သည့် လူမျိုးများနှင့်မျှ မဆက်စပ်သော [[ထားဝယ်စကား]]စစ်စစ် ပေါရဏစကားလုံးများလည်း ရှိသည်။ မြန်မာ၊မြိတ်၊ထားဝယ်တို့သည် ဘာသာဗေဒအရတော်တော်နီးစပ်မှုလည်းရှိသည်ကိုတွေ့ရသည်။ ထားဝယ်ဘာသာစကား=မြန်မာဘာသာစကား မားမာဘဲ့မှု‌လော်=မင်္ဂလာပါ ရှားလောက်နေနူး=ဘာလုပ်နေလဲ မှန်းစားဘီးဘီလော်= ထမင်းစားပြီးပြီလား ဗြန်/ကပ်=ပိုက်ဆံ ခွ/ခေါ့ဗော့ =တံခါး ပ္လန်ကွေ့=ပြန်ကွေ့ မုက္လောဆီ=မုန့်ဟင်းခါး၊မုလတ်သောက်= မုန့်လက်သုပ်(ထားဝယ်မုန့်တီ) မုဗန် =မုန့်တီဖက် နောန်းနောန်/မယ်းမယ်=ကိုကို/မမ စီခွားသီး=ဖရဲသီး ခွားသီး=သခွားသီး မ္ဟောလေသီး=မာလကာသီး ဇင်းသီး=မရမ်းသီး ရှစ်သီး=သရက်သီး ရှိးခိုသီး=သင်္ဘောသီး ဇင်းသီး=မရမ်းသီး မှန်း=ထမင်း အီ=အိမ် ဆိုးဖ္လူ/စောန်=‌ောင် ပ္လိပန်း=စံပယ်ပန်း ဘုရားဖူး=ဖျားဖူး ရှစ်သီး=သရက်သီး ရှစ်က္လစ်သီး=သီဟိုဠ်သီး ရှားပန်း=ခရေပန်း ဝါ=ရွာ ဖောင်း=ဖုန်း ချာချဉ်=ခါချဉ် ကြောန်=ကြောင် အီးခြောန်ဟှား= အိမ်မြှောင် ငှတ်=ငှက် ပေါ့တန်ခ္လေးခြောန့်=ပေါက်သင်ညို ကြစ်သား=ကြက်သား ယပ်တောန်=ယပ်တောင် ငယ်ဂျင်း=သူငယ်ချင်း ကွဲ=ကျွဲ ရှို/ရှင်=ချို/ချဉ် (အရသာ) ချော့တိုအောင်းသီး=ကျွဲကောသီး သစ်ပန်=သစ်ပင် ကျေးဇူးတန်ဟှယ် ခံ/ရှင် =ကျေးဇူးတင်ပါတယ် ခင်ဗျာ/ရှင် == ယဉ်ကျေးမှု == ထားဝယ်လူမျိုးတို့သီဆိုကြသော ထားဝယ်ဒိန်းသီချင်းမှာကား ထားဝယ်တို့၏ ကျော်ကြားသော ယဉ်ကျေးမှုအနုပညာတစ်ခု ဖြစ်လေသည်။ မြန်မာတို့ အိုးစည်ဝိုင်းနှင့် အနည်းငယ်ဆင်သည်ဟု ဆိုရပေမည်။ ဒိန်းသီချင်းကို တစ်ယောက်ကတိုင်၍ သံပြိုင်တွင် အများက လိုက်၍ဆိုရသည်။ သပိတ်မျှောပွဲ ရေအိုးရွက်အက နှစ်ကျိတ်ရှစ်ဆူဘုရားပွဲ တို့မှာထင်ရှားသည်။ ရှေးထားဝယ် အကတစ်ခုဖြစ်သော [[ရမ်းက]] (ယန်းအက) ဟူသော အကမှာလည်း ထင်ရှားကျော်ကြားသည်။ ယခုအခါတွင် အရပ်ထဲတွင် သီးခြားကလေ့ မရှိ​ကြ​တော့ဘဲ ထားဝယ်ရိုးရာ​ပွဲတော်များနှင့် နိုင်ငံ​​တော်မှကျင်းပသော ပြည်ထောင်စုပွဲကဲ့သို့သော အခမ်းအနား​များတွင်သာ ကပြဖျော်ဖြေကြသည်ကို တွေ့ရသည်။ ထားဝယ်ကျေးလက်တောရွာတို့တွင် မြန်မာတို့၏ ကြက်တိုက်ပွဲကျင်းပသကဲ့သို့ ခေတ်စားသော ပျော်ရွှင်မှုတစ်ရပ်ကား ထားဝယ်လူမျိုးတို့၏ ကျွဲတိုက်ပွဲများပင် ဖြစ်၏။<ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၅)</ref> ကျန်စစ်သားမင်းကြီး၏ နန်းတည် ရှေးမြန်မာကျောက်စာ (အေဒီ-၁၁၀၂)တွင် မြန်မာကို "မိရ္မာ" (မြန်မာမဖြစ်သေး)ပေါ်ချိန်တွင် ထားဝယ်မြို့စားများလှူဒါန်းပူဇော် သည့် အုတ်ခွက်ရုပ်ပွားဆင်းတုတော်များ၌ (ထားဝယ်ဘာသာဖြင့်) "ဝါယ်" ပေါ်နေနှင့်ပြီး ဖြစ်သည်။<ref>ဦးမြ၊ ရှေးဟောင်းအုတ်ခွက် ရုပ်ပွား ဆင်းတုတော်များ၊ ပတွဲ-စာ ၅၇-၅၈</ref> လက်ရှိ ထားဝယ်မြို့မြောက်ဘက် ရှစ်မိုင်ခန့်အကွာတွင်ရှိသည့် (သာဂရ) ခေါ် ထားဝယ်မြို့ဟောင်း(လက်ရှိ- မြို့ဟောင်းကျေးရွာ) သည် သက္ကရာဇ်(၁၁၃-၁၂၃)/ အေဒီ-(၇၅၁-၇၆၁)တွင် တည်သည်ဟု အထောက်အထားရှိခဲ့သည်။ အေဒီ(၅၀၀)မှ အေဒီ(၈၃၂)အထိ တည်ရှိခဲ့သော ဒုတိယ ပျူနိုင်ငံတော်သရေခေတ္တရာနှင့်ခေတ်ပြိုင်ဖြစ်နေသည်။<ref>ဗိုလ်မှူးဗရှင်၊ အနော်ရထာအရင်က မြန်မာနိုင်ငံ၊ စာ-၈၁</ref> ယနေ့ မြန်မာစကား၊ စာအရေးအသားတို့တွင် လုံးဝမရှိသော (လ-ဆွဲ)သံများ၊ (အော)သရနောက် "န" သတ်သံများသည် ထားဝယ်စကား၌ ယနေ့တိုင်သုံးစွဲနေဆဲ ဖြစ်ပြီး၊ ထိုအသံ(စာလုံးပေါင်းများ)သည် မြန်မာထက်စော၍ ပေါ်ခဲ့သည်ဟု ပညာရှင် များ ခန့်မှန်းအဆိုပြုထားသည့် ပျူစာတွင် ရှိနေခြင်း၊<ref>မြစေတီကျောက်စာ လေးဘာသာ၊ နိုင်ငံတော်ပြတိုက်၊ ယဉ်ကျေးမှုဗိမာန်၊ ၁၉၅၄</ref> ကောင်းကင်ဓာတ်ပုံမှ ဖတ်ရှုလေ့လာချက်အရ၊ သာဂရ(ထားဝယ်မြို့ဟောင်း) ၏ မြို့ရိုးသဏ္ဌာန်သည် ဘဲဥပုံလည်းမက စက်ဝိုင်းပုံလည်းမကျသော အဝန်းအဝိုင်း ပုံသဏ္ဌာန်ရှိပြီး သရေခေတ္တရာမှ မြို့ရိုးများနှင့်ဆင်တူနေခြင်း။<ref> ဦးအောင်မြင့် (သစ်တော) မြန်မာ့မြို့ဟောင်းများကို ကောင်းကင်ဓာတ်ပုံမှ ဖတ်ရှုလေ့လာချက် (လက်နှိပ်စက်မူ) အမှတ်-၂၊ ၁၉၇၃)</ref> ဦးအောင်မြင့်(သစ်တော)၏ စာတမ်းများကို အထောက်အထားပြု၍ တရားဝင် မြန်မာ့သမိုင်း ကျမ်းစာတစ်စောင်တွင် ရှေးဟောင်းမြို့ဝိုင်းငါးမြို့ (သရေခေတ္တရာ၊ မိုင်းမော၊ ဝေသာလီ၊ ဝတီး နှင့် သာဂရ) တို့ကို စကေးပုံနှင့်တကွ အရွယ်ပမာဏချင်း နှိုင်းယှဉ်ဖော်ပြထားရာ၊ သရေခေတ္တရာသည် အကြီးဆုံးဖြစ်၍ မိုင်းမောသည် ဒုတိယ ဖြစ်သည်ကို တွေ့ရသည်။ ဝေသာလီ၊ ဝတီး နှင့် သာဂရတို့မှာ တတိယ၊ စတုတ္ထ နှင့် ပဉ္စမ အသီးသီးတို့ဖြစ်သည်။ အရွယ်ပမာဏအားဖြင့် ခြားနားမှုရှိသော် လည်း မြို့ဝိုင်းပုံမှာ ဆင်တူသည်ဟု ဖော်ပြနေသည်။ == နေထိုင်ရာနေရာ == ထားဝယ်လူမျိုးများသည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]တောင်ပိုင်း၊[[တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး]] တလျောက် ပျံ့နှံ့နေထိုင်ကြသည်။ [[ထားဝယ်မြို့နယ်]]၊ [[လောင်းလုံမြို့နယ်]]၊ [[ရေဖြူမြို့နယ်]] နှင့် [[သရက်ချောင်းမြို့နယ်]]တို့တွင် ထားဝယ်လူမျိုးအများဆုံးနေထိုင်ကြပြီး အဆိုပါဒေသလူဦးရေ၏ ၈၅ ရာခိုင်နှုန်းခန့်သည် ထားဝယ်လူမျိုးများဖြစ်ကြသည်။ ထားဝယ်ခရိုင်‌အတွင်းရှိ [[လောင်းလုံမြို့နယ်]]သည် ထားဝယ်လူမျိုး သီးသန့်နေထိုင်သည့်မြို့နယ်တစ်ခုအဖြစ် ထင်ရှားသည်။ မြိတ်ခရိုင် [[ပုလောမြို့နယ်]] အတွင်းရှိ [[ပလမြို့နယ်ခွဲ]] တွင်လည်း အများစုနေထိုင်ကြပြီး ဒေသလူဦးရေ၏ ၅၉% ခန့်သည် ထားဝယ်လူမျိုးများဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် [[မြိတ်ခရိုင်]] နှင့် [[ကော့သောင်းခရိုင်]]တို့တွင်လည်း အနည်းငယ် ပျံ့နှံနေထိုင်ကြသည်။ [[ဖိုင်:Dawei_19.jpg|thumb|center|alt=ထားဝယ်မြို့ ရွှေတောင်စေတီတော် Shwe Taung Pagoda, Dawei|ထားဝယ်မြို့ ရွှေတောင်စားစေတီတော်]] ==ကိုးကား== {{reflist| <ref>ဦးဖေမောင်တင်၊ ဘာသာစကားယဉ်ကျေးမှု၊ မြန်မာ့ဝတ္ထုသမိုင်းအစနှင့် စာ-၃၁၀</ref> <ref> ယခုတင်ပြခဲ့သော အချက်အလက်များအားလုံးသည် စာတမ်းရှင် ဆရာ မောင်လေးတင့်</ref> <ref name="akp">အာကာဖြိုး(ကံပေါက်)၊ သမိုင်းမတင်မီခေတ်ထားဝယ်နှင့် သမိုင်းတင်ပြီးခေတ် ထားဝယ်။ ၂၀၁၇။ <ref name=>နောန်အောန်မျိုး၊ ထားဝယ်တိုင်းရင်းသားဓလေ့ထုံးတမ်း၊ ၂၀၂၁။ }} {{မြန်မာပြည် လူမျိုးများ}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံလူမျိုးများ]] a3usbepwowlhjymvq7jo97j4cih94fg 0 13348 1051773 1030073 2026-09-07T14:03:20Z ~2026-48651-63 147902 1051773 wikitext text/x-wiki {{Infobox military unit | unit_name = နေပြည်တော်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် | native_name = နပတ | image = Shoulder sleeve insignia of Nay Pyi Daw Command.svg | image_size = 216px | caption = နေပြည်တော်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်တံဆိပ် | country = {{Flag|Myanmar}} | branch = {{Army|Myanmar}} | type = [[တပ်မတော် တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်များ|တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] | specialization = နယ်မြေဒေသ ကာကွယ်ရေး၊ လုံခြုံရေး၊ စစ်ဆင်ရေး၊ နယ်မြေအတွင်းရှိ တပ်အားလုံး၏ ဦး/ရေး/ထောက်ဆိုင်ရာကိစ္စရပ်များ စီမံပေးခြင်း၊ ကြီးကြပ်ကွပ်ကဲခြင်း | nickname = ဂျိုကာအပြာ | commander1 = ဗိုလ်ချုပ်​ ကြည်သိုက် DSA-39 | commander1_label = တိုင်းမှူး | commander2 = ဗိုလ်မှူးချုပ်နေအောင်စိုး DSA41 | commander2_label = ဒုတိယတိုင်းမှူး | commander3 =ဗိုလ်မှူးချုပ်မသိ | commander3_label =တိုင်းဦးစီးချုပ် | identification_symbol = [[Image:Myanmar Naypyitaw RMC Flag.svg|border|200px]] | identification_symbol_label = အလံတော် }} '''နေပြည်တော်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်''' (အတိုကောက် '''နပတ''') သည် [[ပျဉ်းမနားမြို့]]အခြေစိုက် [[တပ်မတော် တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်များ|တပ်မတော်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]တစ်ခုဖြစ်သည်။ အဓိက တာဝန်မှာ နေပြည်တော် ပြည်ထောင်စုနယ်မြေနှင့် ၎င်းနှင့်ထိစပ်နေသော နေရာဒေသများ၏ ကာကွယ်ရေး၊ လုံခြုံရေးနှင့် စစ်ဆင်ရေးဆိုင်ရာကိစ္စရပ်များအား အဓိကတာဝန်ယူဆောင်ရွက်ရသည်။ ထို့ပြင် တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် နယ်မြေအတွင်းရှိ ၎င်း၏လက်အောက်ခံတပ်များနှင့် အခြားလက်ရုံး/ဝန်ထမ်းတပ်များ၏ စစ်ဦးစီး/ စစ်ရေး/ စစ်ထောက်ပိုင်းဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းများကိုပါ ဖြေရှင်းဆောင်ရွက်ပေးခြင်းနှင့် အထက်ဌာနများမှ အမိန့်နှင့် ညွှန်ကြားချက်များအား ထပ်ဆင့် ညွှန်ကြားပေးခြင်းနှင့် ကြီးကြပ်ခြင်းတို့ကိုပါ ဆောင်ရွက်ရသည်။ လက်ရှိ နေပြည်တော်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူးတာဝန်ထမ်းဆောင်နေသူမှာ ဗိုလ်ချုပ်ကြည်သိုက်(စတသ-၃၉) ဖြစ်သည်။<ref>{{cite news|url=https://www.cincds.gov.mm/node/12828|title=၂၀၂၁-၂၀၂၂ ပညာသင်နှစ်တွင် တက်ရောက်ပညာသင်ကြားကြမည့် ကျောင်းသား၊ ကျောင်းသူများအတွက် ကျောင်းဝတ်စုံနှင့် စာရေးကိရိယာများ ထောက်ပံ့ပေးအပ်|last=|date=|work=|language=|accessdate=}}</ref> == သမိုင်း == ၁၉၆၁ ခုနှစ် မတိုင်မီတွင် မြန်မာနိုင်ငံ၌ [[တောင်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်|တောင်ပိုင်းတိုင်း]] နှင့် [[မြောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်|မြောက်ပိုင်းတိုင်း]]ဟူ၍ တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် နှစ်ခုသာရှိခဲ့ရာမှ ၁၉၆၁ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် [[အနောက်မြောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်|အနောက်မြောက်]]၊ [[အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်|အလယ်ပိုင်း]]၊ [[အရှေ့တောင်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်|အရှေ့တောင်]]၊ [[အနောက်တောင်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်|အနောက်တောင်]]၊ [[အရှေ့ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်|အရှေ့ပိုင်း]]ဟူ၍ (၅)ခုအထိ တိုးချဲ့ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၁၉၈၈ ခုနှစ် နောက်ပိုင်းတွင် မန္တလေးအခြေစိုက် [[အနောက်မြောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်|အနောက်မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]အား ခွဲခြားကာ [[မုံရွာမြို့]]သို့ ပြောင်း၍ အခြေစိုက်သည်။ တောင်ငူအခြေစိုက် အလယ်ပိုင်းတိုင်းအား မန္တလေးသို့ ပြောင်း၍ အခြေစိုက်သည်။ တောင်ငူတွင် [[တောင်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]ဟူ၍ အသစ်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။၂၀၀၆ ခုနှစ်၌ မြို့တော်ကို ရန်ကုန်မှ နေပြည်တော်သို့ ပြောင်းရွှေ့ပြီးနောက်ပိုင်းတွင် [[အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]မှ ပျဉ်းမနားဒေသအား [[နေပြည်တော်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]ဟူ၍ ခွဲထုတ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news|url=https://burmese-voanews-com.cdn.ampproject.org/v/s/burmese.voanews.com/amp/article-09-24-11-soldiers-talk079-130479973/1245668.html?amp_js_v=a6&amp_gsa=1&usqp=mq331AQHKAFQArABIA%3D%3D#aoh=16228819305559&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp_tf=From%20%251%24s&ampshare=https%3A%2F%2Fburmese.voanews.com%2Fa%2Farticle-09-24-11-soldiers-talk079-130479973%2F1245668.html|title=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးစောမောင်ကို နဝတဥက္ကဋ္ဌရာထူးကနေ ဖယ်ရှားခဲ့စဉ်က|last=|date=|work=|language=|accessdate=}}</ref><ref>{{cite book | title=အကွဲအပြဲနှင့် မသဲမကွဲမြန်မာပြည်| author=ကိုဝင်း(အမရပူရ)| work= | publisher= | year=| isbn=}}</ref><ref>{{cite book | title=တပ်မတော်ခေါင်းဆောင်များသမိုင်းအကျဉ်း (၁၉၄၁-၁၉၉၈) | author=မြဝင်း | work= | publisher= | year= | isbn=}}</ref> == ဖွဲ့စည်းပုံ == {{Expand section}}'''''နေပြည်တော်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်''''' ကွပ်ကဲမှုအောက်တွင် စစ်ဗျူဟာမှူး(၃)ဦး ဦးစီးသည့် စစ်ဗျူဟာအဖွဲ့ (၃)ဖွဲ့နှင့် ၎င်း စဗဟများ ကွပ်ကဲအောက်ရှိ ခြေလျင်/ ခြေမြန်တပ်ရင်း (၁၀)ရင်းရှိသည်။ === အမှတ်(၁)စစ်ဗျူဟာအဖွဲ့ === ''အမှတ်(၁)စစ်ဗျူဟာအဖွဲ့'' အား အမှတ်(၁)စစ်ဗျူဟာမှူးမှ ဦးစီးပြီး ၎င်း၏ လက်အောက်တွင် ခြေလျင်/ ခြေမြန်တပ်ရင်း (၄)ရင်းရှိသည်။ # ခလရ/ ခမရ (၄)ရင်း === အမှတ်(၂)စစ်ဗျူဟာအဖွဲ့ === ''အမှတ်(၂)စစ်ဗျူဟာအဖွဲ့'' အား အမှတ်(၂)စစ်ဗျူဟာမှူးမှ ဦးစီးပြီး ၎င်း၏ လက်အောက်တွင် ခြေလျင်/ ခြေမြန်တပ်ရင်း (၃)ရင်းရှိသည်။ # ခလရ/ ခမရ (၃)ရင်း === အမှတ်(၃)စစ်ဗျူဟာအဖွဲ့ === ''အမှတ်(၃)စစ်ဗျူဟာအဖွဲ့'' အား အမှတ်(၃)စစ်ဗျူဟာမှူးမှ ဦးစီးပြီး ၎င်း၏ လက်အောက်တွင် ခြေလျင်/ ခြေမြန်တပ်ရင်း (၃)ရင်းရှိသည်။ # ခလရ/ ခမရ (၃)ရင်း == တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်နယ်မြေအတွင်းရှိ စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် == === [[အမှတ်(၆)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်]] === {{Main|အမှတ်(၆)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်}} == နေပြည်တော်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူးတာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူများ == * ဗိုလ်ချုပ် ​[[ဝေလွင် (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဝေလွင်]] (ကြည်း - ၁၃၉၃၂) (စတသ - ၁၈) * ဗိုလ်ချုပ် ​[[မောင်မောင်အေး|မောင်​မောင်​အေး]] (ယခု ဗိုလ်ချုပ်ကြီး-ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်းရေလေ)) <ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2021/02/04/237628.html|title=ဒုတိယ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး မောင်မောင်အေး ကြည်း၊ ရေ၊ လေ ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး ဖြစ်လာ|work=The Irrawaddy|access-date=၁၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄|date=၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁}}</ref> (ကြည်း - ၁၈၁၃၈) (စတသ - ၂၅) * ဗိုလ်ချုပ် [[မိုးမြင့်ထွန်း]] <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/burma-38562418|title=အငယ်ဆုံးတိုင်းမှူး စစ်ဦးစီးအရာရှိချုပ်ဖြစ်လာ|work=BBC Burmese|access-date=၁၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄|date=၉ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၇}}</ref> (ကြည်း - ၂၁၃၉၅) (စတသ - ၃၀) * ဗိုလ်ချုပ် မြင့်​မော် (ကြည်း - ၁၉၅၅၉) (စတသ - ၂၇) (ယခု ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး-ငြိမ်း) * ဗိုလ်ချုပ် ​သောင်းထိုက်​ရွှေ <ref>{{cite news|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2021/01/17/236590.html|title=နေပြည်တော် စစ်တိုင်းမှူး အပြောင်းအလဲ ဖြစ်|date=၁၇ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၁|work=The Irrawaddy||accessdate=၁၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> (ကြည်း - ၂၃၁၈၅) (စတသ - ၃၃) * ဗိုလ်ချုပ် [[ဇော်မျိုးတင်]]<ref name="mal">{{Cite news|title=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ အာဏာကစားပွဲ|url=https://www.bbc.com/burmese/burma-57432310.amp}}</ref> (ကြည်း - ၂၂၅၈၂) (စတသ - ၃၂) * ဗိုလ်ချုပ် ဇော်ဟိန်း <ref>{{cite web|url=https://www.myawady.net.mm/node/28709|title=နေပြည်တော်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်၏ ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ တိုင်းမှူးဒိုင်း လက်ဝှေ့ပြိုင်ပွဲ ဗိုလ်လုပွဲ နှင့်ဆုပေးပွဲပြုလုပ်|work=MWD Webportal|access-date=၁၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄|date=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၂}}</ref> (ကြည်း - ၂၈၀၈၉) (စတသ - ၃၈) (လက်ရှိ - ရန်ကုန်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူး) * ဗိုလ်မှူးချုပ် ဝေလင်း (ယခင် အမှတ်(၆)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်မှူး) <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cx9xnyxglqgo |title=KNU နယ်မြေကို ကိုင်တွယ်တဲ့ ကစထမှူး အလဲခံရ|work=BBC Burmese|access-date=၁ဧပြီ ၂၀၂၃ |date=၃၁မတ်၂၀၂၃ }}</ref> (ကြည်း - ၂၉၃၆၉) (စတသ - ၃၉) * ဗိုလ်ချုပ် ​စောသန်းလှိုင် <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cpdmypd28epo|title=နေပြည်တော်စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူး အပါအဝင်တိုင်းမှူးတွေ အပြောင်းအလဲဖြစ်|work=BBC Burmese|access-date=၁၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄|date=၂၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၃}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://cincds.gov.mm/node/24373?d=1|title=နေပြည်တော်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်၏ ၂၀၂၃-၂၀၂၄ ပညာသင်နှစ် ကျောင်းသား၊ ကျောင်းသူများအတွက် ဒုတိယအကြိမ် ကျောင်းဝတ်စုံနှင့် စာရေးကိရိယာများ ထောက်ပံ့ပေးအပ်ပွဲကျင်းပ|work=CINCDS Myanmar|access-date=၁၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄|date=၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> (ကြည်း - ၂၇၀၆၅) (စတသ - ၃၇) * ဗိုလ်ချုပ် စိုးမင်း <ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/56878|title=နေပြည်တော်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်နှင့် အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်တို့၌ ၂၀၂၄-၂၀၂၅ ပညာသင်နှစ်တွင် တက်ရောက်ပညာသင်ကြားမည့် ကျောင်းသားကျောင်းသူများအတွက် ကျောင်းဝတ်စုံနှင့် စာရေးကိရိယာ ထောက်ပံ့ပေးအပ်|work=MOI Myanmar|access-date=၁ ဇွန် ၂၀၂၄|date=၃၁ မေ ၂၀၂၄ }}</ref> <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cljj4lz1nrdo|title=နေပြည်တော်တိုင်းမှူးအပါအဝင် ဗိုလ်ချုပ် ၅ ဦး ဖယ်ရှားခံရ|work=BBC Burmese|access-date=၂၉ မေ ၂၀၂၄|date=၂၈ မေ ၂၀၂၄}}</ref> (ကြည်း - ၂၉၄၃၀) (စတသ - ၃၉) (ယခင် ကမ်းရိုးတန်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်တိုင်းမှူး) (ယခင် အမှတ် ၁၁ ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်မှူး) ==ကိုးကား== {{reflist}} == နောက်ထပ်ကြည့်ရန် == * [[အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] * [[တောင်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] * [[အရှေ့မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] [[ကဏ္ဍ:တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်များ]] {{တပ်မတော် (ကြည်း)}} 4qf1g110jg2rtrjs99te3pvfw827l9r 0 15881 1051842 770247 2026-09-08T03:00:40Z မင်းမြတ်အောင် 147920 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|1|0 */ 1051842 wikitext text/x-wiki '''တရားဥပဒေ စိုးမိုးမှု၏ စည်းမျဉ်း'''ဟူသည် တရားဥပဒေနှင့်ညီညွတ်သောနီတိ ဖြစ်ပြီး မည်သူမျှ ဥပဒေ ကိုကျော်လွန် မရကြောင်း နှင့် မည်သူ့ကိုမှ ဥပဒေ ကို မချိုးဖောက်ဘဲနှင့် နိုင်ငံတော်မှ အပြစ်ပေးခွင့်မရှိကြောင်း တို့ပါဝင်သော အယူ အဆသဘောတရားများ ဖြစ်သည်။ တရားဥပဒေ စိုးမိုးမှုများသည် နိုင်ငံအာဏာပိုင်တို့မှာ ဥပဒေကိုကျော်လွန်၍ နေသည် (rex lex)(ရပ်(ဇ်) လက်(ဇ်)) ဟူသည့် ရောမ ဥပဒေ နှင့် အခြားသောတရားစီရင်ရေးစနစ်တို့၏လက္ခဏာသဘောတရားမှကွဲပြားကြောင်းပြရန်ထားရှိခြင်းဖြစ်သည်။ စကားအသုံးအနှုန်းအား၁၇ရာစုကတည်းကအသုံးပြုခဲ့သော် လည်း အတွေးအခေါ်သဘောတရားမှာ ကြာခဲ့ပြီ ဖြစ်သည်။ ဥပမာ - ဂရိတွေးခေါ်ပညာရှင် Aristotle (အရစ္စတိုတယ်) အဆိုရှိခဲ့သည်မှာ “ဥပဒေဟူသည် အုပ်ချုပ်မှု ဖြစ်သင့်သည်” တရားဥပဒေ စိုးမိုးမှုတို့မှ လွတ်မြောက်ရန် တစ်နည်းမှာ ဥပဒေထုတ်ပြန်ခြင်းဟူသည်တွင် တရားဥပဒေ၏ လိုအပ်သော ပင်ကိုအရည်အချင်းပါသည် ကို ငြင်းဆန်မှုပြုခြင်းပင်ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ဥပဒေ၏စည်းမျဉ်းတို့ကို “အလွန်ပင် မှန်းဆ ရခက်သော သဘောတရား”ဟုလည်းဖော်ပြပြီး “နားလည်မှုတို့ဖောက်ပျက်သွေဖည်ခြင်း”အဖြစ်သို့ ရောက်ရှိ လာစေသည်။ တရားဥပဒေ စိုးမိုးမှုမှ အနည်းဆုံး အတွေးအခေါ်ယူဆချက် နှစ်ရပ် ကိုအဓိပ္ပာယ်ဖွင့်နိုင်သည်။ တရားဥပဒေ စိုးမိုးမှု၏ သမားရိုးကျ သို့မဟုတ် ဖွင့်ဆိုချက် "ပါးပါး" နှင့် စစ်မှန်သော သို့မဟုတ် "ထူပြွန်းသော" ဖွင့်ဆိုချက်တို့ ဖြစ်သည်။ သမား ရိုးကျ ဖွင့်ဆိုချက်မှာ ဥပဒေကိုယ်တိုင်၏ "ဖြစ်ရုံကလေး" အကြောင်းကို ဝေဖန်ခြင်းမဟုတ်သော်လည်း တရားဥပဒေ စိုးမိုးမှုနှင့် ညီညွတ်စွာရှိသင့်ရှိထိုက်သည့် တရားဝင်ဘောင်ပုံသဏ္ဌာန်တစ်ခုအဖြစ် တိကျသော လုပ်ငန်းစဉ်များဆိုင်ရာ ပင်ကိုအရည်အချင်းတို့ဖြင့်သတ်မှတ်သည်။ တရားဥပဒေ စိုးမိုးမှုတို့၏ စစ်မှန်သော အတွေးအခေါ် ယူဆ ချက်များမှာမူ ယင်းထက်ကျော်လွန်ပြီး တရားဥပဒေ စိုးမိုးမှုများအပေါ်တွင် အခြေခံသော သို့မဟုတ် ထိုမှ ဆင်းသက် လာသော ထိုထိုသော စစ်မှန်သည့် အမှန်တရားများပါဝင်သည်။ ==သမိုင်းမှတ်တမ်း== ယခုခေတ်တွင် "တရားဥပဒေ စိုးမိုးမှု" များဟူသည် လူသုံးများလာပြီဖြစ်သောဖော်ပြချက် ဖြစ်၍ A. V. Dicey (အေ.ဗီ ဒိုင်စီ) မှာ ဂုဏ်ယူဖွယ်ရာဖြစ်သော်လည်း တရားဝင်သော အတွေးအခေါ်၏ တိုးတက်မှုမှာ သမိုင်းတစ်လျှောက် ရှေးကျသော လူမှုတိုးတက်မှုများဖြစ်သည့် ရှေးဟောင်းဂရိ၊ ရှေးဟောင်းတရုတ်၊ ရှေးဟောင်း မီဆိုပိုတေမီးယား နှင့် ရှေးခေတ်ရောမ တို့မှတဆင့်ပြန်လည် ခြေရာကောက်နိုင်သည်။ ==ရှေးကျမှု== အနောက်တိုင်းအတွေးအခေါ်ပညာ တွင် ပလေတို ၏စံပြု တွေးခေါ်ပညာရှင်ဘုရင်မင်းမြတ် ကဲ့သို့ ရှေးခေတ်ဂရိ တို့ သည် အကောင်းဆုံးသူများနှင့် အုပ်ချုပ်သော အကောင်းဆုံး အစိုးရပုံစံရှိခဲ့သည်ဟု စတင်သတ်မှတ်ခံခဲ့ရသည်။ ပလေတိုသည် မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ အကောင်းဆုံးသောသူသာလျှင် ထုတ်ပြန်ပြီးသော ဥပဒေတို့ကို လိုက်နာမှုပြုရာတွင် ကောင်းမွန်စွာပြုလုပ်နိုင်မည်ဟု မျှော်လင့်ထားပြီး အဘယ်ကြောင့်ကို ရှင်းပြထားသည်မှာ - ဥပဒေဟူသည် အခြားလုပ်ပိုင်ခွင့်ရှိသူများကို ရည်ညွှန်းပြီး ကိုယ် ကိုယ်တိုင်အတွက်ဘာမှမပါလျှင် နိုင်ငံတစ်ခုပြိုလဲမှုမှာ ကျွနု်ပ်၏အမြင်အရ သိပ်ဝေးလှမည်မဟုတ်၊ သို့သော် ဥပဒေဟူသည် အုပ်ချုပ်သူတို့၏ ဆရာသခင်ဖြစ်ပြီး၊ အုပ်ချုပ်သူ တို့မှာ ၎င်း၏ကျေးကျွန်များ ဖြစ်မည်ဆိုလျင် ဤအခြေအနေသည် ကတိကဝတ်အပေးနိုင်ဆုံးအချိန်ဖြစ်ပြီး နိုင်ငံအပေါ် တွင် နတ်ဒေဝတာတို့ ရွာသွန်းသော ကောင်းချီးမင်္ဂလာအားလုံးတို့ကို လူသားတို့ခံစားရမည်ဖြစ်သည်။ ပလေတိုထက်၊ Aristotle (အရစ္စတိုတယ်) က အမြင့်ဆုံးအုပ်ချုပ်သူများကို ဥပဒေကို စောင့်ရှောက်ရန် နှင့် ထမ်း ဆောင်ပေးရန် ထက်ပိုမိုသော အခွင့်အာဏာတို့ ကိုင်ဆောင်ခြင်းကို အပြတ်ဆန့်ကျင်ခဲ့သည်။ တနည်းအားဖြင့် [[Aristotle]] ([[အရစ္စတိုတယ်]]) က တရားဥပဒေ စိုးမိုးမှုဟူသည်ကို-နိုင်ငံသားတစ်ဦးတစ်ယောက်ထက် ဥပဒေကအုပ်ချုပ်သည်မှာ ပိုမိုသင့်လျော်မှုရှိသည်။ တူညီသောအယူအဆ တို့အရ အချို့သော ပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို စောင့်ရှောက်မှုပေးသူသက်သက် နှင့် ဥပဒေတို့အား အလုပ်ကျွေးပြုသူတို့အဖြစ် သတ် မှတ်ကာ အထူးအခွင့်အာဏာ ပေးအပ်လိုက်လျှင် အကျိုးဖြစ်ထွန်းနိုင်ခြေ ရှိနိုင်သည်ဟူ၍ ထောက်ခံမှုပြုခဲ့သည်။ ရှေးခေတ် ရောမ နိုင်ငံရေးခေါင်းဆောင် [[Cicero]] (ဆီဆာရို) အဆိုအရ “ကျွန်ုပ်တို့အားလုံးသည် လွတ်လပ်နိုင်မည်ဖြစ်၍ ဥပဒေကိုအလုပ်အကျွေးပြုသူများဖြစ်သည်။”ရောမသမ္မတနိုင်ငံစနစ်တွင်လည်း အငြင်းပွားဖွယ် ရာဇဝတ် တရား သူကြီးတို့ကို သူတို့တာဝန်ထမ်းဆောင်ကာလ ကုန်ဆုံးသောအခါတွင် ခုံရုံးတင် စစ်ဆေးမှု ပြုနိုင်သည်။ ရောမ အင်ပါယာလက်အောက်တွင် အုပ်ချုပ်သူအကြီးအကဲသည် ပုဂ္ဂိုလ်ရေးအရကင်းလွတ်ခွင့်ရှိသည် (legibus solutus) (လီဂီဘတ်(စ်) ဆိုလူတပ်(စ်))။ သို့သော် မကျေနပ်ချက်၊နစ်နာချက်ရှိသူများသည် တရားဥပဒေအရ စွဲဆို၍ ဘဏ္ဍာ ကို တောင်းဆိုနိုင်သည်။ ရှေးခေတ် တရုတ်ပြည် တွင် ၃ ရာစု ခရစ်တော်မပေါ်မီကာလအတွင်း ဥပဒေပြုရေး ကျောင်းတော်မှ အဖွဲ့ဝင်များသည် အုပ်ချုပ်ရေးအတွက် လက်နက်အဖြစ် ဥပဒေကိုအသုံးပြုခြင်းကို ထောက်ပြခဲ့သည်။ သို့သော် "တရားဥပဒေ စိုးမိုးမှု" နှင့် ဆန့်ကျင်လျက် "ဥပဒေဖြင့် အုပ်ချုပ်ခြင်း" ဟူ၍ တိုးမြှင့်ပြင်ဆင်ခဲ့သည်။ ဆိုလိုသည်မှာ အမြင့်ဆုံးသော အရာရှိ မင်းကြီးများကို ဥပဒေအထက်တွင် ထားရှိခြင်းဖြစ်သည်။ သိသာသောခြားနားမှုမှာ Huang-Lao (ဟွမ်းလောင်) Daoism (တာအို ဝါဒ) ကျောင်းမှ ဥပဒေဆိုင်ရာ ယထာဘူတဝါဒီ ကို ငြင်းဆို၍ အုပ်ချုပ်သူပင် လက်ခံ မှုပြုရသော သဘာဝတရား ဥပဒေ ကို ထောက်ခံမှုပြုခဲ့သည်။ ==အလယ် ခေတ်== အစ္စလမ် ဥပဒေသိပ္ပံပညာ တွင် တရားဥပဒေစိုးမိုးမှုတို့သည် တစ်ဆယ့်နှစ်ရာစု မတိုင်ခင်ကပင် ပေါ်ထွက်နေပြီး ထို့ ကြောင့် မည်သည့် အရာရှိအုပ်ချုပ်သူတို့မှ ဥပဒေကိုကျော်လွန် မတောင်းဆိုနိုင်ကြောင်း၊ မွတ်ဆလင် အုပ်ချုပ်သူများပင် မရ ဟု ဆိုသည်။ သို့သော် ယင်းမှာ လောကီရေးရာ ဥပဒေအတွက် ကိုးကားချက် မပြုနိုင်သော်လည်း အစ္စလမ် ကိုးကွယ် မှုဆိုင်ရာဥပဒေ တွင် ရှရီယာဥပဒေ ပုံစံနှင့် ကိုးကားနိုင်သည်။ အေဒီ ၁၂၁၅ တွင်၊ အင်္ဂလန်တွင် ထိုနည်းတူ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုဖြစ်ပေါ်လာသည်။ ဂျွန်ဘုရင် မှ သူကိုယ်တိုင်လည်း လိုက်နာပြီး အင်္ဂလန်၏ အနာဂတ် ဦးသျှောင်တို့ နှင့် ရာဇဝတ်တရားသူကြီးတို့ တရားဥပဒေ စိုးမိုးမှု အတွင်း အနည်းဆုံး တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းရှိနေရန် အဖြစ် Magna Carta (မက်နာ ကာတာ) ကို လက်မှတ် ရေးထိုးခဲ့သည်။ ==ယနေ့ခေတ်== ၁၆၁၀ တွင် အင်္ဂလန်ဘုရင်ဂျိမ်းစ် ၁ သို့ အောက်လွှတ်တော် မှ ပန်ကြားလွှာတွင် - ဘုန်းတော်ကြီးမြတ်လှသော အရှင်မင်းမြတ်၏လက်အောက်ခံဖြစ်တော်မူသည့် ဤတိုင်းပြည်ကြီးသည် အရှင်၏ တော် ဝင် ဘိုးတော်ဘေးတော် ဘုရင်များနှင့်မိဖုရားများ အုပ်စိုးမှုအောက်တွင် ပျော်ရွှင်မှုသုခများ နှင့် လွတ်လပ်ငြိမ်းချမ်းမှု တို့အလည်တွင် များစွာပျော်ရွှင်ခဲ့သည်။ တိုင်းပြည်ဦးသျှောင်ရော၊ပြည်သူအများကိုပါ အမှန်တရားကိုပိုင်ဆိုင်စေသည့် ယုံမှားဖွယ်မရှိသော ဥပဒေစည်းမျဉ်း တို့နှင့်လမ်းညွှန်ခံရခြင်း၊ အုပ်ချုပ်မှုခံရခြင်းဖြစ်ပြီး၊ မည်သို့သော စိတ်မချဖြစ်ရခြင်း၊ အာဏာရှင်ဆန်သည့် အုပ်ချုပ်မှုပုံစံတို့နှင့်မှ လမ်းညွှန်ခြင်း၊အုပ်ချုပ်ခြင်းမပြုသည် တို့ထက်ပို၍ နှစ်သက်ဖွယ်ကောင်းပြီး၊ အဖိုးတန်လှသော အရာကိုရှာတွေ့မည်မဟုတ်ပါ…. ပထမဆုံး မော်ဒန် စာရေးသူများထဲမှ ယေဘုယျ သဘောတရားဆန်သော အခြေခံများကို ပေးသူမှာ Lex, Rex (လက်(ဇ်) ၊ ရက်(စ်)) (၁၆၄၄) ဖြင့် Samuel Rutherford (ဆင်မြူရယ် ရူသာဖို့ဒ်) ဖြစ်သည်။ ခေါင်းစဉ်မှာ လက်တင်စကားဖြင့် “ဥပဒေသည်ဘုရင်ဖြစ်သည်” ဖြစ်ပြီး ထုံးတမ်းစဉ်လာဖြစ်သည့် rex lex ("ဘုရင်သည် ဥပဒေ ဖြစ်သည်") ကိုပြောင်းပြန်လှန်ပစ်ခဲ့သည်။ John Locke (ဂျွန် လော့ကီ) မှလည်း ထိုအကြောင်းကိစ္စအား သူ၏ အုပ်ချုပ် သူအစိုးရ၏ဒုတိယဖွင့်ဆိုရှင်းပြချက် (၁၆၉၀) တွင်ဆွေးနွေးမှုပြုခဲ့သည်။ နောင်တွင် ထိုယူဆချက်အား Montesquieu (မွန်တက်(စ်)ကျူနစ်) ၏ ဥပဒေတို့၏ စိတ်ဝိညာဉ် (၁၇၄၈) ဖြင့် ပိုမိုခိုင်မာစွာ အမြစ်တွယ်စေခဲ့သည်။ ၁၇၇၆ တွင် တစ်စုံတစ်ဦးမှ ဥပဒေကို ကျော်လွန်၍မရဟူသော အဆိုသည် [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]] ထူထောင်နေချိန် အတွင်း ခေတ်စားလာခဲ့သည်။ ဥပမာ Thomas Paine (သောမတ်(စ်) ပိုင်း) ကသူ၏ လက်ကမ်းစာစောင် သာမန်အသိ တွင် “အမေရိကားတွင် ဥပဒေသည် ဘုရင်ဖြစ်သည်၊ အကြွင်းမဲ့အစိုးရ တို့အတွက် ဘုရင်သည်ကား ဥပဒေဖြစ်သည်၊ သို့ဖြစ်၍ လွတ်လပ်သောနိုင်ငံတို့တွင် ဥပဒေဟူသည်ဘုရင် ဖြစ်သင့်ပြီး အခြားမည်သူတစ်ဦးတစ်ယောက်မှမရှိသင့်” ဟုရေးခဲ့ သည်။၁၇၈၀ တွင် John Adams (ဂျွန် အက်ဒန်(စ်)) က ဥပဒေများ၏ အစိုးရတစ်ရပ် ဖြစ်ပြီး၊ လူတို့၏ အစိုးရတစ်ရပ်မဟုတ် ဟူသည်ကို တည်ထောင်ရန်ရှာဖွေခြင်းဖြင့် မက်ဆာချူးဆက် အခြေခံဥပဒေပါ ထို အယူအဆကို ကိုးကွယ်ခဲ့သည်။ ==ထင်မြင်ယူဆချက်များကို အမျိုးအစားခွဲခြားခြင်း== လူအမျိုးမျိုးရှိကြသကဲ့သို့ "တရားဥပဒေစိုးမိုးမှု" အဓိပ္ပာယ် အတိအကျနှင့်ပတ်သက်၍ ထင်မြင်ယူဆချက် အမျိုးမျိုး ပေးခဲ့ကြသည်။ နိုင်ငံရေး သဘောတရားသမား Judith N. Shklar (ဂျူးဒ် အန် ရှပ်ကလာ) အဆိုအရ " 'တရား ဥပဒေ စိုးမိုးမှု' ဟူသော စကားစုသည် နိုင်ငံရေးသဘောထားအလွဲသုံးစားပြုခြင်း နှင့် အထွေထွေ အလွန်အကျွံ သုံးစွဲမှုတို့ ကျေးဇူးကြောင့် အဓိပ္ပာယ်မဲ့ လာရပြီဖြစ်သည်"၊ သို့သော် မည်သို့ပင်ဖြစ်စေကာမူ ထိုစကားစု သည် အတိတ် တွင် တိကျသော၊ အရေးကြီးသော အဓိပ္ပာယ်ရှိခဲ့သည်။ မော်ဒန် ဥပဒေရေးဆိုင်ရာသဘောတရားသမားများ အကြားတွင် ထိုဘာသာရပ်ပေါ်၌ ရှုမြင်မှုအများစုမှာ အထွေထွေအားဖြင့် အမျိုးအစား သုံးခုအဖြစ်သို့ ကွဲပြားသွားသည်။ သမားရိုးကျ ချဉ်းကပ်မှု၊ စစ်မှန်သော ချဉ်းကပ်မှု နှင့် လက်တွေ့အသုံးဝင်သော ချဉ်းကပ်မှုတို့ဖြစ်သည်။ "သမားရိုးကျ" ဖွင့်ဆိုရှင်းလင်းခြင်းသည် "စစ်မှန်သော" ဖွင့်ဆိုရှင်းလင်းခြင်းထက် ပို၍ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့်ပျံ့နှ့ံပြီး သမားရိုးကျသမားများသည် အများသိကြသည့်အတိုင်း ဥပဒေဟူသည် အလားအလာရှိရမည်၊ ယေဘုယျဆန်မှု၊ သာတူညီမျှမှု နှင့် သေချာမှုဟူသည်တို့၏ ဝိသေသတို့လည်းရှိရမည်ဟူ၍ ဆုပ်ကိုင်ထားကြသည်။ ထို့အပြင် သမားရိုးကျရှုမြင်မှုတွင် ဥပဒေရှိပါဝင်မှုတို့တွင် လိုအပ်ချက်မရှိဟု ပါဝင်သည်။ ထို သမားရိုးကျ ချဉ်းကပ်မှုတွင် ဥပဒေအား ဒီမိုကရေစီစနစ် နှင့် လူတစ်ဦးချင်းစီ၏အခွင့်အရေး ကို ကာကွယ်ရန် ခွင့်ပြုထားသော်လည်း ထိုကဲ့သို့ ဒီမိုကရေစီ နှင့် လူတစ်ဦးချင်းစီ၏အခွင့်အရေးကို ကာကွယ်မှုပြုသည့် ဥပဒေမျိုး အသေအချာမရှိသော နိုင်ငံတို့တွင် လည်း "တရားဥပဒေစိုးမိုးမှု" တို့တည်ရှိသည်ကို တရားဝင်အသိအမှတ် ပြုထားသည်။ စစ်မှန်သော ဖွင့်ဆိုရှင်းလင်းခြင်း တွင် တရားဥပဒေစိုးမိုးမှုတို့သည် အချို့ သို့မဟုတ် အားလုံးသော လူတစ်ဦးချင်းစီဆိုင်ရာ အခွင့်အရေးများကို မဖြစ်မနေ ကာကွယ်ထားသည်ဟု ဆုပ်ကိုင်မှုပြုထားသည်။"တရားဥပဒေစိုးမိုးမှု" အသုံးအနှုန်းအား သမားရိုးကျ နှင့် စစ်မှန်သောဖွင့်ဆိုရှင်းပြခြင်းတို့ကို ထပ်ပေါင်း ပြောရလျှင် အခြား ဖွင့်ဆိုရှင်းပြခြင်းမှာ လက်တွေ့အသုံးဝင်သောဖွင့်ဆိုခြင်းဖြစ်ပြီး"လူသားတို့၏စိုးမိုးမှု"နှင့်"တရားဥပဒေစိုးမိုးမှု"တို့ကိုခွဲခြားပြထားသည့်ထုံးတမ်းစဉ်လာ အင်္ဂလိပ်အဓိပ္ပာယ်နှင့်လည်း ညီညွတ်မှုရှိသည်။ လက်တွေ့အသုံးဝင် သော ရှုမြင်မှုအရ အုပ်ချုပ်သူအရာရှိတို့ ကိုယ်ပိုင်လုပ်ပိုင်ခွင့် များစွာရှိသော လူ့အဖွဲ့အစည်းတွင် "တရားဥပဒေစိုးမိုးမှု" တို့သည် အတိုင်းအတာနိမ့်နေပြီး၊ အုပ်ချုပ်ရေးဆိုင်ရာအရာရှိတို့ ကိုယ်ပိုင်လုပ်ပိုင်ခွင့် နည်းသော လူ့အဖွဲ့အစည်းတွင် "တရားဥပဒေစိုးမိုးမှု" တို့သည် အတိုင်းအတာမြင့်နေတတ်သည်။ ထို့ကြောင့် "တရားဥပဒေ စိုးမိုးမှု" ဟူသည် လိုက်လျောညီထွေဖြစ်မှုကို ပိုမိုနှစ်သက်ကြမည် ဆိုလျှင်သော်မှ ယင်း လိုက်လျောညီထွေ ပြောင်းလဲနိုင်မှုသည် တစ်ခုခု အံဝင်ခွင်ကျခြင်းမရှိဖြစ်နေပေသည်။ ရှေးဟောင်းအတွေးအခေါ်ဖြစ်သော တရားဥပဒေ ၏ စိုးမိုးမှု များဟူသည်ကို ဥပဒေ ဖြင့် အုပ်ချုပ်ခြင်း ဟူသည်မှ ကွဲပြားစေနိုင်ပုံကို နိုင်ငံရေးသိပ္ပံ ပါမောက္ခ Li Shuguang (လီ ရှုဂေါင်း) ၏ အဆို ဖြစ်သော " ကွဲပြားခြားနားချက်မှာ… တရားဥပဒေစိုးမိုးမှုများအောက်တွင် ဥပဒေသည် ထိပ်ဆုံးမှာ ရှိနေပြီး အာဏာကိုအလွဲသုံးစားလုပ်သောအခါ စစ်ဆေး မှုအဖြစ်သုံးနိုင်သည်၊ တရားဥပဒေစိုးမိုးမှု အောက်တွင်မူ ဥပဒေဟူသည် အုပ်ချုပ်သူအစိုးရတို့မှ တရားဥပဒေနှင့် အညီ ခေတ်ဆန်ခြင်းတွင် နှိမ်နင်းရန် အတွက်သုံးသည့် လက်နက်တစ်ခုအဖြစ်သာ ရှိနိုင်သည်။" ==တရားစီရင်ပိုင်ခွင့်အမျိုးမျိုးတို့တွင် အနေအထား== ဥပဒေ၏စည်းမျဉ်းများသည် နိုင်ငံတစ်ခု၏ အုပ်ချုပ်ရေး အရည်အသွေးနှင့် [[ကောင်းမွန်သော အုပ်ချုပ်ရေး]] တို့ကို အဆုံး အဖြတ်ပြုသည့် သော့ချက်အမြင်များအနက်မှ တစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အုပ်ချုပ်မှု ရေးရာအညွှန်း ကဲ့သို့သော သုတေသနတို့မှ တရားဥပဒေစိုးမိုးမှုကို အနက်ဖွင့်ထားသည်မှာ “မိမိကိုယ်ကို ယုံကြည်မှု နှင့် လူမှုဝန်းကျင်၏ စည်းမျဉ်းများ အတိုင်း နာခံမှု အထူးသဖြင့် သဘောတူစာချုပ်တို့သက်ရောက်စေသည့် တန်ဖိုး၊ ရဲသား နှင့် တရားရုံးများ တို့အပြင် ရာဇဝတ်မှု သို့မဟုတ် အကြမ်းဖက်မှုတို့ ဖြစ်ပေါ်မှုအခြေအနေ တို့ကို ကိုယ်စား ပြုပေးသည့် အတိုင်းအတာတစ်ခု” ဟူ၏။ ထိုဖွင့်ဆိုချက်ပေါ်တွင် မူတည်၍ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အုပ်ချုပ်မှု ရေးရာ အညွှန်း စီမံကိန်း မှ အောက်တွင်မြင်တွေ့ရသည့် မြေပုံအတိုင်း နိုင်ငံပေါင်း ၂၀၀ ကျော်အတွင်းရှိ တရားဥပဒေစိုးမိုးမှု တို့အတွက် စုပေါင်းခြုံငုံထားသည့်အတိုင်းအတာတို့ကို ထုတ်ဖော်ခဲ့သည်။ ==အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု== နိုင်ငံတော်သမ္မတ၊ တရားရုံးချုပ်၏တရားသူကြီးများ၊ နှင့် လွှတ်တော်အမတ်အားလုံး တို့အပါအဝင် အမေရိကန်ပြည် ထောင်စု ၏ အုပ်ချုပ်မှုဆိုင်ရာ အရာရှိအားလုံး တို့သည် အခြေခံဥပဒေ ကို အတည်ပြုထိန်းသိမ်းရန် ပထမဦးစွာ ကတိပြုရသည်။ ထိုကျိန်ဆိုမှုများသည် ဥပဒေ၏စည်းမျဉ်းများသည် မည်သည့်လူသားခေါင်းဆောင်တို့၏ စည်းမျဉ်း များထက်မဆို ပိုမိုအဆင့်မြင့်သည်ကို အခိုင်အမာပြောဆိုခြင်းဖြစ်သည်။ တစ်ချိန်တည်းတွင် ဗဟိုအစိုးရအောက်ရှိ အုပ်ချုပ်ရေး တွင်လည်း လုံလောက်သော ကိုယ်ပိုင်ဆုံးဖြတ်ပိုင်ခွင့်ရှိသည်။ ဥပဒေပြုသည့်ဌာနမှ ဥပဒေတွင် ဖော်ပြထား သောအာဏာတို့ နှင့် အခြေခံဥပဒေအရ ကာကွယ်မှုပြုထားသော တစ်ဦးချင်းစီတို့၏ အခွင့်အရေးများ ဘောင်အတွင်း တွင် ရှိနေသ၍ မည်သည်ကိုပြဋ္ဌာန်းရေးသားရမည်ကို လွတ်လပ်စွာပြုနိုင်သည်။ ထို့အတူ တရားစီရင်ရေး ဌာန မှလည်း တရားစီရင်မှုကိုယ်ပိုင်ဆုံးဖြတ်ခွင့် အတိုင်းအတာရှိပြီး[29] အုပ်ချုပ်ရေးဌာနမှလည်း တရားစွဲဆိုခြင်းနှင့် ဆိုင်သော ကိုယ်ပိုင် ဆုံးဖြတ်ခွင့် တို့ အပါအဝင် မြောက်မြားစွာသော ကိုယ်ပိုင်ပြုလုပ်ခွင့် အာဏာရှိသည်။ ==အာရှ== အရှေ့ပိုင်းအာရှဒေသ၏ ယဉ်ကျေးမှုတို့ကို အများအကျိုးဆောင်တတ်သော၊ စိတ်ကောင်းရှိသော ခေါင်းဆောင်တို့ အုပ်ချုပ်သည့် ကောင်းမွန်သောအုပ်ချုပ်မှုကို ထောက်ခံသော ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒ နှင့် ဥပဒေ အတိုင်း တင်းကျပ်ခြင်း ကို ထောက်ခံသည့် လီဂယ်ဝါဒ တို့ဟူသည့် အတွေးအခေါ်နှစ်မျိုးနှင့် လွှမ်းမိုးနေသည်။ ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ တစ်လျှောက် အတွေးအခေါ်တစ်မျိုးအပေါ် တစ်မျိုး၏ လွှမ်းမိုးမှုမှာလည်း ပြောင်းလဲလျက် ရှိသည်။ အရှေ့အာရှ တစ်လျှောက် လုံးတွင် တောင်ကိုရီးယား၊ ဂျပန်၊ ထိုင်ဝမ် နှင့် [[ဟောင်ကောင်]] တို့တွင်သာ ဥပဒေနှင့် ချည်နှောင်ထားသည့်နိုင်ငံဟု ကြေညာမှု ပြုထားသည့် လူနေမှုဝန်းကျင်တို့ ရှိသည် ဟုလေ့လာချက်တစ်ခုတွင် တွေ့ရသည်။ အာရှ လူ့အခွင့်အရေး ကော်မရှင် အသင်းသားတစ်ဦးဖြစ်သော Awzar Thi (အာဇာ သီ) အဆိုအရ ထိုင်း၊ ကမ္ဘောဒီးယား နှင့် အာရှဒေသ အ များစု တွင်ရှိသော တရားဥပဒေစိုးမိုးမှုတို့မှာ အားနည်းခြင်း သို့မဟုတ် မတည်ရှိခြင်း တို့ဖြစ်သည် ဟူ၏- နိုင်ငံများနှင့်ဒေသအများအပြားရှိသည်မှလွဲ၍ တိုက်ကြီးတစ်ဝှမ်းလုံးတွင် တရားဥပဒေစိုးမိုးမှုများဆိုင်ရာ စကားလုံးများ နှင့်လက်တွေ့ဘဝအကြား ကြီးမားသော ကွာဟချက်ရှိနေသည်။ ထိုင်းနိုင်ငံတွင် ရဲသားအင်အားစုမှာ ရာဇဝတ်ဂိုဏ်း အဖွဲ့တစ်ခုဖြစ်သည်။ ကမ္ဘောဒီးယားတွင် တရားသူကြီးများသည် အုပ်ချုပ်နေသော နိုင်ငံရေးပါတီ၏ ကိုယ်စားလှယ်များ ဖြစ်သည်…. တရားသူကြီးတစ်ဦးသည် နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာမျက်စိမှိတ်ဘက်လိုက်မှုကို အကာအကွယ်ပေးခြင်း သို့မဟုတ် ဥပဒေကိုမမျှတစွာ သက်ရောက်စေခြင်း တို့သည် အာရှဒေသတွင် သာမန်ရာဇဝတ်မှု တရားခံတစ်ဦးအတွက် အသေး ငယ်ဆုံးသော စိတ်ပူပင်စရာမျိုးဖြစ်သည်။ အခြားသော ခပ်ဆင်ဆင် ကိစ္စများမှာ ရဲတို့မှ သက်သေအထောက်အထားကို လုပ်ကြံပြောဆိုမည်လား၊ တရားလိုမှ လာရောက်အစစ်ခံရန် ဒုက္ခခံပေးနိုင်မည်လား။ တရားသူကြီးများ အိပ်ပျော် သွား မည်လား၊ ထောင်ထဲတွင်ငါ့ကို အဆိပ်ခပ်သတ်မလား၊ ဆယ်စုနှစ်တစ်ခုအတွင်း ငါ့အမှုကိစ္စပြီးပြတ်ပါ့မလား ဟူ၍ ဖြစ်သည်။ တရုတ်နိုင်ငံ နှင့် ဗီယက်နမ် ကဲ့သို့သော နိုင်ငံများတွင် ဈေးကွက်စီးပွားရေးစနစ် ကူးပြောင်းမှုသည် တရားဥပဒေ စိုးမိုး မှုများ စီသို့ တစ်လှမ်းတိုးလာသည့် အဓိကအချက်ပင်ဖြစ်သည်။ အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော် တရားဥပဒေစိုးမိုးမှုများသည် နိုင်ငံခြားရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများနှင့် စီးပွားရေး ဖွ့ံဖြိုးတိုးတက်မှုတို့အတွက် အရေးကြီးသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ တရုတ် နိုင်ငံနှင့် ဗီယက်နမ်တို့ကဲ့သို့သော နိုင်ငံများရှိ တရားဥပဒေစိုးမိုးမှုများတွင် စီးပွားရေးရာကိစ္စရပ်များသို့ ကန့်သတ် ထိန်းသိမ်းပေးမည်၊ မပေးမည် သို့မဟုတ် အခြားသော အပိုင်းများသို့လည်း ပျံ့နှ့ံသွားမည် ထိုသို့ပျံ့နှ့ံသွားမှုသည် ဒီမိုကရေစီ နှင့် လူ့အခွင့်အရေးကဲ့သို့သော ဆက်နွယ်နေသည့်တန်ဖိုးများအတွက် အကျိုးအမြတ် ဖြစ်ထွန်းလာနိုင် သည်၊ မနိုင်သည် တို့မှာ လက်ရှိအထိ ရှင်းလင်းမှုမရှိသေးပေ။ တရုတ်နိုင်ငံ၏တရားဥပဒေစိုးမိုးမှု သည် တရုတ်တွင် တရားဝင်ပညာရှင်တို့နှင့် နိုင်ငံရေးသမားတို့အကြား ကျယ်ပြန့်စွာ ဆွေးနွေးငြင်းခုံခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။ အိန္ဒိယ တွင် ၁၉၅၀ ကတည်းက ကမ္ဘာ့သမိုင်းတစ်လျှောက်တွင် အရှည်ဆုံးဖြစ်သော ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကျမ်း နှင့် အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။ အိန္ဒိယ၏ ဖွဲ့စည်းပုံဥပဒေ သည် တရားစီရင်ရေးလုပ်ပိုင်ခွင့်အတွက် အခွင့်အရေးတို့ကို ထိန်းချုပ်နိုင် သည့် အသေးစိတ်အချက်အလက်များကို ပေးအပ်ရန် ရည်ရွယ်သော်လည်း အခြေခံဥပဒေတွင် ပုံနှိပ်ခြင်း ပိုမိုပါဝင် သည်နှင့် ဥပဒေရေးရာမှ တရားဥပဒေအရပြန်လည်သုံးသပ်ခြင်း ကိုပြုလုပ်ရန် အခွင့်အရေး ပိုများလေဖြစ်သည်။ အိန္ဒိယ စာနယ်ဇင်းဆရာ Harish Khare (ဟာရစ် ခါရီ) အဆိုအရ “တရားဥပဒေစိုးမိုးခြင်း သို့မဟုတ် ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံ ဥပဒေ [သည်] ပင် တရားသူကြီးတို့၏စည်းမျဉ်းများနှင့် အစားထိုးခံရမည့် အန္တရာယ်တွင်ရှိသည်” ဟူ၏။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ် မတိုင်ခင်ကပင် ဂျပန် တွင် ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာသော ထုံးတမ်း ဥပဒေများရှိခဲ့သော်လည်း လူမှု ဝန်းကျင်အတွက် အထူးပြုရေးဖွဲ့ထားသော သဘောတရားများမဟုတ်ဘဲ အုပ်ချုပ်သူအစိုးရ၏ အာဏာကို လည်း ထိန်းချုပ်ထားခြင်း မရှိခဲ့ပေ။ နှစ်ဆယ့်တစ်ရာစု အစပြုသည်တွင် ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ရှေ့နေ နှင့် တရားသူကြီးတို့ ရာခိုင်နှုန်း သည် အနောက်ဥရောပ နှင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတို့နှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် အလွန်နည်းနေခဲ့ပြီး ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ဥပဒေပြု ထားခြင်းသည် တိုတိုပြတ်ပြတ် နှင့် ယေဘုယျ ကျနေသည့်ပုံရှိရာ ဗျူရိုကရက်တို့လက်ထဲသို့ ကိုယ်ပိုင်လုပ်ပိုင်ခွင့် များစွာပေးထားသကဲ့သို့ဖြစ်နေသည်။ ==အဖွဲ့အစည်းများနှင့် ပညာရှင်တို့၏ ဆောင်ရွက်မှုများ== များစွာသော အဖွဲ့အစည်းများနှင့် ပညာရှင်တို့မှ တရားဥပဒေစိုးမိုးမှုတို့ကို ထောက်ခံခဲ့ကြပြီး ထိုအတွေးအခေါ်အတွက် ၎င်းတို့ပိုနှစ်သက်သော ဖွင့်ဆိုချက်ပုံစံကို မူတည်၍ နေရာများလည်းယူခဲ့ကြသည်။ ==ကုလသမဂ္ဂ== ကုလသမဂ္ဂ၏အတွင်းရေးမှူးချုပ် မှ တရားဥပဒေစိုးမိုးမှုကို ဤသို့ဖွင့်ဆိုထားသည်- အုပ်ချုပ်ရေး၏ သဘောတရားတစ်ခုဖြစ်သော အားလုံးသော လူသား၊ အဖွဲ့အစည်းများ နှင့်သီးခြားရပ်တည်မှုများ၊ နိုင်ငံတော်ကိုယ်တိုင်အပါအဝင် အများပြည်သူဆိုင်ရာနှင့် ပုဂ္ဂလိကဆိုင်ရာတို့သည် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လူ့အခွင့်အ ရေး ခေါ်ဆိုမှုများ အဆင့်အတန်းများ နှင့် ညီညွတ်သည့် အများသိကြေညာထားသော၊ ညီမျှစွာလက်ခံထားစေသော၊ လွတ်လပ်စွာ စစ်ဆေးဆုံးဖြတ်သော တရားဥပဒေကို လိုက်နာရမည်ဖြစ်သည်။ ယင်းသည် ဥပဒေ၏ အကြီးမြင့် ဆုံးသော အခြေခံသဘောတရား၊ ဥပဒေရှေ့မှောက်တွင် သာတူညီမျှရှိခြင်း၊ ဥပဒေကိုလိုက်နာလက်ခံခြင်း၊ ဥပဒေ လုပ်ငန်းစဉ် တို့တွင် တရားမျှတခြင်း၊ အာဏာအခွင့်တို့ကို ခွဲခြားခြင်း၊ ဆုံးဖြတ်ချက်ပြုလုပ်ရာတွင် ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်ခြင်း၊ တရားဥပဒေအရ တိကျသေချာခြင်း၊တစ်ဖက်သက် ထင်ရာစိုင်း၍ဆောင်ရွက်ခြင်းကို ရှောင်ရှားခြင်း နှင့် တရားဥပဒေ၏ စစ်ကြောမှုခံနိုင်ခြင်းတို့ကို လိုက်နာမှုရှိခြင်းကို သေချာစေရန် တိုင်းတာမှု များလိုအပ်သည်။ ၁၉၉၂ ခုနှစ်မှစတင်၍ အထွေထွေညီလာခံသည် တရားဥပဒေစိုးမိုးမှုကို ဆောင်ရွက်ရန်လုပ်ငန်းစဉ်ကိစ္စများအဖြစ် မှတ်ယူထားပြီး ၂၀၀၆ ခုနှစ်ကတည်းက အသစ်ထည့်သွင်းထားသော လုပ်ပိုင်ခွင့်တို့နှင့် ပြန်လည်အဖြေထုတ်ဖော် ထားခြင်းတို့ကို ၎င်း၏နောက်ဆုံး ကျင်းပမှုသုံးကြိမ်တွင် လက်ခံယူခဲ့သည်။ လုံခြုံရေးကောင်စီမှ တရားဥပဒေ စိုးမိုးမှုအပေါ်တွင် များစွာသော အာဘောင်အာရင်းသန်သန်ငြင်းခုံမှုများ ပြုလုပ်ပြီးအမျိုးသမီးများ၊ ငြိမ်းချမ်းရေး နှင့် လုံခြုံရေး၊လက်နက်ကိုင်စွဲမှု ပဋိပက္ခများအတွင်းမှ ကလေးသူငယ်များနှင့် လက်နက်ကိုင်တိုက်ပွဲများကြားမှ နိုင်ငံသားတို့အား ကာကွယ်ခြင်းတို့နှင့်ဆက်စပ်သည့်အကြောင်းအရာများ၏ အရေးပါမှုကို အထူးပြုထားသည့် ပြန်လည် အဖြေထုတ်ဖော်ထားခြင်းတို့ကို လက်ခံယူခဲ့သည်။ ငြိမ်းချမ်းရေးတည်ဆောက်ရေးကော်မရှင် သည်လည်း ၎င်း၏ လုပ်ငန်းစဉ် ပေါ်တွင်ရှိသော နိုင်ငံများအား ထောက်ထားဂရုပြုခြင်းဖြင့် တရားဥပဒေစိုးမိုးမှုဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များကို ပုံမှန် ညွှန်ပြမှု ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ==ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာတရားမျှတမှုစီမံကိန်း== ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ တရားမျှတစေရေး စီမံကိန်း ဟု အသုံးပြုထားသည့်အတိုင်း— အကျိုးအမြတ်မမျှော်ကိုးဘဲ ကမ္ဘာအနှ့ံ တရားဥပဒေစိုးမိုးမှု ဖွ့ံဖြိုးရေးအတွက် ဖွဲ့ထားသော အဖွဲ့အစည်း- တရားဥပဒေစိုးမိုးမှုဟူသည် အောက်ပါ အကြွင်းမဲ့ မှန်ကန်သော သဘောတရားများကို လက်ခံသည့် စည်းမျဉ်းများအခြေခံသော စနစ်ကို ရည်ညွှန်းသည်- # အစိုးရနှင့် ၎င်း၏အရာရှိများ၊ ကိုယ်စားပြုသူများသည် ဥပဒေအောက်တွင် နာခံရမည်၊ # ဥပဒေများသည် ရှင်းလင်းရမည်၊ အများပြည်သူသိရမည်၊ တည်ငြိမ်ရမည်၊ သင့်မြတ်ရမည် နှင့် အသက်၊ အိုးအိမ် စည်းစိမ် လုံခြုံရေးတို့အပါအဝင် အခြေခံကျသော အခွင့်အရေးများတို့ကို ကာကွယ်ပေးရမည်၊ # ထိုဥပဒေများကို ထုတ်ပြန်ခြင်း၊ စီမံခန့်ခွဲခြင်း နှင့် ခံယူစေခြင်းတို့ပြုသည့် လုပ်ငန်းများသည် နားလည်ရန်လွယ်ရမည်၊ သင့်မြတ်ရမည်၊ အကျိုးသက်ရောက်မှုရှိရမည်၊ # တရားမျှတမှုရယူနိုင်ရန် အရည်အချင်းပြည့်သော၊ ဘက်လိုက်မှုမရှိသော၊ ကျင့်ဝတ်နှင့်ညီသည့် စစ်ဆေး ဆုံးဖြတ် သူများ၊ ရှေ့နေများ သို့မဟုတ် ကိုယ်စားလှယ်များ နှင့် အရေအတွက်အားဖြင့် လုံလောက်သော၊ ပြည့်စုံကုံလုံ မှုရှိသော၊ မိမိတို့ထမ်းဆောင်သည့် လူ့အဖွဲ့အစည်းရှိ တည်ဆောက်ပုံကို ရောင်ပြန်ဟပ်နိုင်သော တရားစီရင်ရေးဆိုင်ရာ အရာရှိ များတို့မှ ထမ်းဆောင်ရမည်။ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာတရားမျှတရေးစီမံကိန်း မှ အတိုင်းအတာကိုချင့်ချိန်ရန် မည်သည့်နိုင်ငံများမှ တရားဥပဒေစိုးမိုးမှုတို့ကို လက်တွေ့တွင် လိုက်နာသည့် ရည်ညွှန်းချက် တစ်ခုကို ပြုလုပ်လိုက်သည်။ WJP (ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ တရားမျှတရေး စီမံကိန်း) တရားဥပဒေစိုးမိုးမှု ရည်ညွှန်းချက်သည် အခြေခံအကြောင်း ၁၀ ချက်နှင့် အချက်ခွဲ ၄၉ ချက်တို့နှင့် ဖွဲ့စည်း ထားသည်။ ယင်းတို့မှ အုပ်ချုပ်ရေးအရာရှိများသည်လည်း ဥပဒေလက်အောက်တွင် တာဝန်ခံယူခြင်း ရှိ၊ မရှိ နှင့် တရားရေးအဖွဲ့အစည်းတို့မှ အခြေခံကျသော အခွင့်အရေးတို့ကို ကာကွယ်ခြင်းနှင့် သာမန်ပြည်သူတို့ တရားမျှတမှုကို ရယူနိုင်ခြင်းရှိ၊ မရှိ တို့ကဲ့သို့သော ဥပဒေစည်းမျဉ်းများ၏ အမျိုးမျိုးသောအတိုင်းအတာတို့ကို ကာကွယ်ထားသည်။ ==Albert Dicey (အဲ(လ်)ဘတ် ဒိုင်စီ)== ၁၈၈၅ တွင် ဗြိတိန်ဥပဒေပညာရှင် A. V. Dicey (အေ.ဗွီ ဒိုင်စီ) သည် "တရားဥပဒေစိုးမိုးမှု" ဟူသည့်စကားစုကို တွင် ကျယ်စေခဲ့သည်။Dicey (ဒိုင်စီ) သည် တရားဥပဒေစိုးမိုးမှု၏ ကဏ္ဍသုံးခုပေါ်တွင် အထူးပြုခဲ့သည်။ (၁) မည်သူမှ ပုံမှန် တရားရုံးတစ်ခု အတွင်း သက်သေပြုသည့် ဥပဒေချိုးဖောက်မှုမှ လွဲ၍ ပြစ်ဒဏ်ပေးခံရခြင်း သို့မဟုတ် ထိခိုက် ခံရခြင်း မရှိစေရ၊ (၂) မည်သူမှ ဥပဒေ၏ အထက်တွင်မရှိ၊ ဥပဒေရှေ့မှောက်တွင် လူမှုရေး၊ စီးပွားရေး သို့မဟုတ် နိုင်ငံရေးရာ အဆင့်အတန်း မည်သို့ပင်ရှိစေ လူတိုင်းသည် အတူတူပင်ဖြစ်သည်၊ နှင့် (၃) တရားဥပဒေ စိုးမိုးမှုတို့တွင် ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဆိုင်ရာ အခွင့်အရေးတို့အား ဆုံးဖြတ်ထားသည့် တရားစီရင်ရေးဆိုင်ရာ ဆုံးဖြတ်ချက်များ၏ ရလဒ်တို့ ပါဝင်သည်။ [[Category:အုပ်ချုပ်ရေး ပုံစံများ]] [[Category:နိုင်ငံရေး အယူအဆများ]] fepv51k8unpl2bs0d2fp0wzkz1d62t0 100 16561 1051805 1040614 2026-09-07T22:17:59Z Mkant00 135890 1051805 wikitext text/x-wiki {| width="100%" bgcolor="#fff" border="0" cellpadding="3px" cellspacing="2px" style="margin:auto;" |- align="center" bgcolor="tan" ! width="25%" | '''အထွေထွေ''' ! width="25%" | '''အခြေခံအုတ်မြစ်''' ! width="25%" | '''ကိန်းသီအိုရီ (Number theory)''' ! width="25%" | '''ပိုင်းစသီးခြားသင်္ချာ (Discrete mathematics)''' |- valign="top" align="left" style="background: antiquewhite; font-size: 92%;" | <div style="float: right"> [[Image:Nuvola apps bookcase.svg|32px]] </div> *[[သင်္ချာပညာရှင်များ]] *[[သင်္ချာ၏ သမိုင်းကြောင်း]] *[[သင်္ချာဆိုင်ရာအတွေးအခေါ်]] *[[သင်္ချာသင်္ကေတအသုံးအနှုန်းများ]] *[[သင်္ချာဆိုင်ရာအလှအပ]] *[[သင်္ချာပညာရေး]] *[[သင်္ချာပညာရပ်နယ်ပယ်များ]] | <div style="float: right"> [[File:Set theory icon.svg|32px]] </div> *[[သင်္ချာအခြေခံ]] *[[သင်္ချာယုတ္တိဗေဒ]] **[[သက်သေပြချက်သီအိုရီ]] (Proof theory) ***[[ဂူဒယ်၏ မပြည့်စုံခြင်းသီအိုရမ်များ]] (Gödel's incompleteness theorems) **[[မိုဒယ်သီအိုရီ]] (Model theory) **[[ထပ်ကာကျော့သီအိုရီ]] (Recursion theory) *[[အစုသီအိုရီ]] **[[ရိုးရိုးအစုသီအိုရီ]] (Naive set theory) **[[အက်ဆီယမ်ကျကျအစုသီအိုရီ]] (Axiomatic set theory) *[[ကတ်တဂိုရီသီအိုရီ]] (Category theory) **[[တိုပိုသီအိုရီ]] (Topos theory) | <div style="float: right"> [[Image:Nuvola apps kwin4.png|32px]] </div> *[[ကိန်းသီအိုရီ]] (Number theory) *[[အက္ခရာသင်္ချာနည်းကျ ကိန်းသီအိုရီ]] (Algebraic number theory) *[[ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသင်္ချာနည်းကျ ကိန်းသီအိုရီ]] (Analytic number theory) *[[ဂဏန်းသင်္ချာ]] (Arithmetic) **[[ဂဏန်းသင်္ချာ၏ အခြေခံသီအိုရမ်]] (Fundamental theorem of arithmetic) *[[ကိန်း|ကိန်းများ]] **[[သဘာဝကိန်း|သဘာဝကိန်းများ]] (Natural numbers) **[[ကိန်းပြည့်|ကိန်းပြည့်များ]] (Integers) **[[သုဒ္ဓကိန်း|သုဒ္ဓကိန်းများ]] (Prime numbers) **[[ရာရှင်နယ်ကိန်း|ရာရှင်နယ်ကိန်းများ (Rational numbers)]] **[[ကွန်ပလက်စ်ကိန်း|ကိန်းထွေးများ (Complex numbers)]] **[[ကိန်းရင်း|ကိန်းရင်းများ]] (Algebraic numbers) | <div style="float: right"> [[Image:Nuvola apps atlantik.png|32px]] </div> *[[ပိုင်းစသီးခြားသင်္ချာ]] (Discrete mathematics) *[[ကွန်ဘိုင်နတိုးရစ်|ကွန်ဘိုင်နတိုးရစ်]] (Combinatorics) **[[ကွန်ဘိုင်နတိုးရစ် ဂျီဩမေတြီ|ကွန်ဘိုင်နတိုးရစ် ဂျီဩမေတြီ]] (Combinatorial geometry) **[[ကုတ်ဒင်းသီအိုရီ|ကုတ်ဒင်းသီအိုရီ]] (Coding theory) **[[ကွန်ဘိုင်နတိုးရစ်ဒီဇိုင်း|ကွန်ဘိုင်နတိုးရစ် ဒီဇိုင်း]] (Combinatorial design) **[[ရေတွက်ခြင်းဆိုင်ရာ ကွန်ဘိုင်နတိုးရစ်|ရေတွက်ခြင်းဆိုင်ရာ ကွန်ဘိုင်နတိုးရစ်]] (Enumerative combinatorics) **[[ကွန်ဘိုင်နတိုးရစ်ဆိုင်ရာ ဘောင်တွင်းအကောင်းဆုံးအဖြေရှာခြင်း|ကွန်ဘိုင်နတိုးရစ်ဆိုင်ရာ ဘောင်တွင်း အကောင်းဆုံးအဖြေရှာခြင်း]] (Combinatorial optimization) *[[ဂရပ်သီအိုရီ|ဂရပ်သီအိုရီ]] (Graph theory) *[[အဆင့်သီအိုရီ|အဆင့်သီအိုရီ]] (Order theory) **[[ဇကာကွက်သီအိုရီ|ဇကာကွက်သီအိုရီ]] (Lattice theory) |- align="center" bgcolor="tan" ! width="25%" | '''ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသင်္ချာ (Analysis)''' ! width="25%" | '''အက္ခရာသင်္ချာ (Algebra)''' ! width="25%" | '''ဂျီဩမေတြီနှင့် တိုပေါ်လော်ဂျီ (Geometry and topology)''' ! width="25%" | '''အသုံးချသင်္ချာ (Applied mathematics)''' |- valign="top" align="left" style="background: antiquewhite; font-size: 92%;" | <div style="float: right"> [[Image:Nuvola apps kmplot.svg|32px]]</div> *[[ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသင်္ချာ|ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသင်္ချာ]] (Mathematical analysis) *[[ကဲကုလပ်|ကဲကုလပ်]] (Calculus) **[[ကဲကုလပ်၏ အခြေခံသီအိုရမ်|ကဲကုလပ်၏ အခြေခံသီအိုရမ်]] (Fundamental theorem of calculus) **[[ဗက်တာကဲကုလပ်|ဗက်တာကဲကုလပ်]] (Vector calculus) *[[နီးစပ်ခန့်မှန်းသီအိုရီ|နီးစပ်ခန့်မှန်းသီအိုရီ]] (Approximation theory) *[[အထူးတလယ်ဖန်ရှင်များ|အထူးတလယ်ဖန်ရှင်များ]] (Special functions) *[[ပိုတင်ရှယ်သီအိုရီ|ပိုတင်ရှယ်သီအိုရီ]] (Potential theory) *[[ဟာမောနစ် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသင်္ချာ|ဟာမောနစ် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသင်္ချာ]] (Harmonic analysis) **[[ဖိုးရီးယား ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသင်္ချာ|ဖိုးရီးယား ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသင်္ချာ]] (Fourier analysis) **[[ဟားအတိုင်းအတာ|ဟား အတိုင်းအတာ]] (Haar measure) *[[အတိုင်းအတာသီအိုရီ|အတိုင်းအတာသီအိုရီ]] (Measure theory) *[[ကိန်းစစ် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသင်္ချာ|ကိန်းစစ် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသင်္ချာ]] (Real analysis) *[[ကွန်ပလက်စ်ကိန်း ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသင်္ချာ|ကွန်ပလက်စ်ကိန်း ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသင်္ချာ]] (Complex analysis) *[[ဖန်ရှင်ဆိုင်ရာ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသင်္ချာ|ဖန်ရှင်ဆိုင်ရာ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသင်္ချာ]] (Functional analysis) *[[အော်ပရေတာသီအိုရီ|အော်ပရေတာသီအိုရီ]] (Operator theory) | <div style="float: right"> [[Image:Arithmetic symbols.svg|32px]] </div> *[[အက္ခရာသင်္ချာ|အက္ခရာသင်္ချာ]] (Algebra) *[[အခြေခံအက္ခရာသင်္ချာ|အခြေခံအက္ခရာသင်္ချာ]] (Elementary algebra) *[[ခေတ်သစ်အက္ခရာသင်္ချာ|ခေတ်သစ်အက္ခရာသင်္ချာ]] (Abstract algebra) **[[အုပ်စုသီအိုရီ|အုပ်စုသီအိုရီ]] (Group theory) **[[ကွင်း (အက္ခရာသင်္ချာ)|ကွင်းသီအိုရီ]] (Ring theory) **[[ဖီးလ်ဒ်|ဖီးလ်ဒ်သီအိုရီ]] (Field theory) **[[ဖလှယ်ရ အက္ခရာသင်္ချာ]] (Commutative algebra) *[[ဂျီဩမေတြီဆိုင်ရာ အက္ခရာသင်္ချာ|ဂျီဩမေတြီဆိုင်ရာအက္ခရာသင်္ချာ]] (Geometric algebra) *[[လီနီယာအက္ခရာသင်္ချာ|မျဉ်းညီချိုးကျအက္ခရာသင်္ချာ]] (Linear algebra) **[[ကိန်းအုံ|ကိန်းအုံသီအိုရီ]] (Matrix theory) **[[မာလတီလီနီယာအက္ခရာသင်္ချာ|မာလတီလီနီယာအက္ခရာသင်္ချာ]] (Multilinear algebra) *[[ယူနီဗာဆယ်အက္ခရာသင်္ချာ|ယူနီဗာဆယ်အက္ခရာသင်္ချာ]] (Universal algebra) *[[အက္ခရာသင်္ချာ၏ အခြေခံသီအိုရမ်|အက္ခရာသင်္ချာ၏ အခြေခံသီအိုရမ်]] (Fundamental theorem of algebra) | <div style="float: right"> [[Image:Nuvola apps kpovmodeler.svg|32px]] </div> *[[ဂျီဩမေတြီ]] (Geometry) *[[ယူကလစ် ဂျီဩမေတြီ|ယူကလစ် ဂျီဩမေတြီ]] (Euclidean geometry) **[[တြီဂိုနိုမေတြီ]] (Trigonometry) *[[ယူကလစ်လွန်ဂျီဩမေတြီ|ယူကလစ်လွန် ဂျီဩမေတြီ]] (Non-Euclidean geometry) *[[အက်ဖိုင်းဂျီဩမေတြီ|အက်ဖိုင်းဂျီဩမေတြီ]] (Affine geometry) *[[ပရိုဂျက်တစ်ဂျီဩမေတြီ|ပရိုဂျက်တစ်ဂျီဩမေတြီ]] (Projective geometry) *[[ခုံးထွက်ဂျီဩမေတြီ|ခုံးထွက်ဂျီဩမေတြီ]] (Convex geometry) *[[ပိုင်းစသီးခြားဂျီဩမေတြီ|ပိုင်းစသီးခြားဂျီဩမေတြီ]] (Discrete geometry) *[[အက္ခရာသင်္ချာနည်းကျ ဂျီဩမေတြီ|အက္ခရာသင်္ချာနည်းကျ ဂျီဩမေတြီ]] (Algebraic geometry) *[[ဒစ်ဖရန်ရှယ်ဂျီဩမေတြီ|ဒစ်ဖရန်ရှယ်ဂျီဩမေတြီ]] (Differential geometry) **[[ရီမန်ဂျီဩမေတြီ|ရီမန်ဂျီဩမေတြီ]] (Riemannian geometry) **[[လီးအုပ်စု|လီးအုပ်စုများ]] (Lie groups) *[[တိုပေါ်လော်ဂျီ]] (Topology) **[[အထွေထွေတိုပေါ်လော်ဂျီ|အထွေထွေတိုပေါ်လော်ဂျီ]] (General topology) **[[အက္ခရာသင်္ချာနည်းကျ တိုပေါ်လော်ဂျီ|အက္ခရာသင်္ချာနည်းကျ တိုပေါ်လော်ဂျီ]] (Algebraic topology) **[[ဂျီဩမေတြီနည်းကျ တိုပေါ်လော်ဂျီ|ဂျီဩမေတြီနည်းကျ တိုပေါ်လော်ဂျီ]] (Geometric topology) **[[ဒစ်ဖရန်ရှယ်တိုပေါ်လော်ဂျီ|ဒစ်ဖရန်ရှယ်တိုပေါ်လော်ဂျီ]] (Differential topology) | <div style="float: right"> [[Image:Gcalctool.svg|32px]] </div> *[[အသုံးချသင်္ချာ|အသုံးချသင်္ချာ (Applied mathematics)]] *[[သင်္ချာမော်ဒယ်တည်ဆောက်ခြင်း|သင်္ချာမော်ဒယ်တည်ဆောက်ခြင်း]] (Mathematical modeling) *[[သင်္ချာကဲရူပဗေဒ|သင်္ချာကဲရူပဗေဒ]] (Mathematical physics) *[[ဒစ်ဖရန်ရှယ်ညီမျှခြင်း|ဒစ်ဖရန်ရှယ် ညီမျှခြင်းများ]] (Differential equations) **[[ရိုးရိုးဒစ်ဖရန်ရှယ်ညီမျှခြင်း|ရိုးရိုး ဒစ်ဖရန်ရှယ် ညီမျှခြင်းများ]] (Ordinary differential equations) **[[ပါရှယ်ဒစ်ဖန်ရှယ်ညီမျှခြင်း|ပါရှယ် ဒစ်ဖရန်ရှယ် ညီမျှခြင်းများ]] (Partial differential equations) *[[အင်တီဂရယ်ညီမျှခြင်း|အင်တီဂရယ် ညီမျှခြင်းများ]] (Integral equations) *[[ပြောင်းလဲလှုပ်ရှားစနစ်|ပြောင်းလဲလှုပ်ရှားစနစ်များ]] (Dynamical systems) **[[ထိန်းချုပ်မှုသီအိုရီ|ထိန်းချုပ်မှုသီအိုရီ]] (Control theory) ***[[ပြောင်းလဲမှုကဲကုလပ်|ပြောင်းလဲမှုကဲကုလပ်]] (Calculus of variations) *[[အကောင်းဆုံးအဖြေရှာခြင်း|(ဘောင်တွင်း) အကောင်းဆုံးအဖြေရှာခြင်း]] (Optimization) *[[ကိန်းဂဏန်းခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်း|ကိန်းဂဏန်းခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်း]] (Numerical analysis) *[[သဘောတရားဆိုင်ရာ ကွန်ပျူတာသိပ္ပံ|သဘောတရားဆိုင်ရာ ကွန်ပျူတာသိပ္ပံ]] (Theoretical computer science) **[[တွက်ချက်နိုင်စွမ်းသီအိုရီ|တွက်ချက်နိုင်စွမ်းသီအိုရီ]] (Computability theory) **[[တွက်ချက်နိုင်စွမ်းဆိုင်ရာ ရှုပ်ထွေးမှုအဆင့်သီအိုရီ |ရှုပ်ထွေးမှုအဆင့်သီအိုရီ]] (Complexity theory) *[[ဝှက်စာဗေဒ|ဝှက်စာဗေဒ]] (Cryptography) *[[သတင်းအချက်အလက်သီအိုရီ|သတင်းအချက်အလက်သီအိုရီ]] (Information theory) *[[စာရင်းအင်းဗေဒ|စာရင်းအင်းဗေဒ]] (Statistics) *[[ဖြစ်နိုင်ခြေသီအိုရီ| ဖြစ်နိုင်ခြေသီအိုရီ]] (Probability theory) **[[ကျပန်းဖြစ်စဉ်|ကျပန်းဖြစ်စဉ်များ]] (Stochastic processes) *[[သင်္ချာဘောဂဗေဒ|သင်္ချာဘောဂဗေဒ]] (Mathematical economics) **[[ဂိမ်းသီအိုရီ|ဂိမ်းသီအိုရီ]] (Game theory) **[[သင်္ချာသုံးဘဏ္ဍာရေး|သင်္ချာသုံးဘဏ္ဍာရေး]] (Mathematical finances) |} a0p7tyhbrzxhjtd7t7fq7gbsv2okv52 4 17653 1051866 1050422 2026-09-08T07:33:25Z Mkant00 135890 /* သင်္ချာ */ Added my:system of linear eqns 1051866 wikitext text/x-wiki ဘယ်ဆောင်းပါး ရေးရမှန်း မသိရင် အောက်ပါ စာရင်းထဲက မရှိသေးတဲ့ ဆောင်းပါးတွေကို ဖြည့်ပေးကြပါ။ ဒီစာရင်းတွေကို ကိုးကားထားပါတယ်။ [http://meta.wikimedia.org/wiki/List_of_articles_every_Wikipedia_should_have Meta Wiki မှစာရင်း] [http://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Vital_articles အင်္ဂလိပ် ဝီကီမှစာရင်း] ==အတ္ထုပ္ပတ္တိ== ===ပန်းချီဆရာ နှင့် ဗိသုကာပညာရှင်=== {{div col|2}} #[[လီ ကော်ဘူဆီယာ]] #[[ဆလ်ဗေဒေါ ဒါလီ]] #[[အဲဗရက်ချ် ဒူရာ]] [[:en:Albrecht_Dürer]] #[[ဗင်းဆင့် ဗန်ဂိုး]] #[[ဖရန်စစ်စကို ဂိုယာ]] #[[ကတ်ဆုရှီကာ ဟိုကုဆိုင်း]] #[[ဖရီဒါ ကာလို]] #[[လီယိုနာဒိုဒါဗင်ချီ]] #[[ဟင်နရီ မက်တစ်ဆီ]] #[[မိုက်ကယ် အိန်ဂျလို]] #[[ပီကာဆို|ပါဘလို ပီကာဆို]] #[[ရာဖယ်]] #[[ရမ်းဗရန့်]] #[[ပီတာပေါ ရူးဗင်|ပီတာပေါလ် ရူဘင်]] #[[မီမာ ဆီနန်]] [[:en:Mimar_Sinan]] #[[ဒီဂို ဗယ်လာကွိဇ်]] [[:en:Diego Velázquez]] #[[အင်န်ဒီ ဝါဟော]] [[:en:Andy Warhol]] #[[ဖရန့်လွိုက် ရွိုက်]] [[:en:Frank Lloyd Wright]] {{div col end}} ===စာရေးဆရာ၊ ကဗျာဆရာ၊ ပြဇာတ်ရေးဆရာ=== {{div col|2}} #[[အဘူနူဝါ]] #[[ဟန် ခရစ်ရှန် အင်န်ဒါဆင်]] #[[ဂျိမ်းစ် အော်စတင်]] #[[ဘရှိုး]] #[[ဟော်ရေး လူးဝစ် ဘိုဟေး]] [[:en:Jorge Luis Borges]] #[[ဂျော့ရှ် ဘိုင်ရွန်]] #[[မစ်ဂူရယ် ဒီ ဆာဗန်းတီး]] #[[ဂျက်ဖရီ ချော်စာ]] #[[အန်တွန် ချက်ကော့ဗ်]] #[[အလီဂီယာရီ ဒန်တီ]] [[:en:Alighieri Dante]] #[[ချားလ် ဒစ်ကင်]] #[[ဖရိုဒို ဒိုတိုယက်ဖ်စကီး]] #[[ဂေဘရီယယ် ဂါဆီယာ မားကွိဇ်]] #[[ဂျိုဟန် ဝုဖဂန် ဖွန် ဂါတာ]] #[[ဟာဖစ်ဇ်]] [[:en:Hafez]] #[[ဟိုးမား]] #[[ဗစ်တာဟူးဂိုး]] #[[ဂျိမ်းဂျွိုက်စ်]] #[[ဖရန့်ဇ်ကဖ်ကာ]] #[[ကာလီဒါသ]] #[[လီပို|လီဘိုင်း]] #[[နားဂွစ် မားဖု|နာအစ် မာဖွတ်ဇ်]] #[[မောလျဲ]] #[[အိုဗစ်ဒ်]] [[:en:Ovid]] #[[မာဆယ်လ် ပရောက်စ်]] [[:en:Marcel Proust]] #[[အလက်ဇန်းဒါး ပုရှ်ကင်]] #[[ရှိတ်စပီးယား| ဝီလီယမ် ရှိတ်စပီးယား]] #[[ဆောဖကလီ]] #[[ရာဘင်ဒြာနတ် တဂိုး]] #[[လီယိုတော်စတွိုင်း]] #[[မာ့က်ခ်တွိန်း]] #[[ဗာဂျီ|ဗာဂျေး]] {{div col end}} ===တေးရေးဆရာ နှင့် ဂီတပညာရှင်=== {{div col|2}} #[[လူးဝစ် အမ်းစထရောင်း]][[:en:Louis Armstrong]] #[[ယိုဟန် ဆီဘက်ရှန်း ဘက်ရှ်]] #[[ဘီးတဲလ်အဖွဲ့]] #[[ဘီသိုဗင်]] #[[ဗရမ်း၊ ယိုဟန်းနက်|ယိုဟန်းနက် ဘရန်း]] #[[ရှိုပန်၊ ဖရက်ဒရစ်|ဖရက်ဒရစ် ရှိုပင်]] #[[အန်တိုနင် ဒဗိုရတ်]] [[:en:Antonín Dvořák]] #[[ဂျော့ ဖရီးဒရစ် ဟန်းဒယ်]] #[[ဂျိုးဇက် ဟိုင်းဒင့်]] #[[မိုက်ကယ် ဂျက်ဆင်]] # [[အွမ် ကူလ်သမ်]] [[:en:Umm Kulthum]] #[[ဂူစတပ်ဗ် မာလာ]] [[:en:Gustav Mahler]] # [[မိုးဇက်၊ ဝူဖ်ဂန် အမာဒျု |မိုးဇက်]] #[[ဂျိုဗားနီ ပီယာလွီးဂီး ဒါ ပါလက်စထရီးနား]] [[:en:Giovanni Pierluigi da Palestrina]] # [[ဂျာကိုမို ပူချီနီ]] [[:en:Giacomo Puccini]] #[[ဖရန့်ဇ် ရှူးဘတ်]] #[[အစ်ဂေါ် စထရာဗင်စကီး]] [[:en:Igor Stravinsky]] #[[ပီတာ ချိုင်ကော့ဗ်စကီး]] #[[ဂျူစက်ပီ ဗီယာဒီ]] [[:en:Giuseppe Verdi]] #[[အန်တိုနီယို ဗီဗယ်လ်ဒီ]] [[:en:Antonio Vivaldi]] #[[ရစ်ချက် ဝက်ဂနာ]] [[:en:Richard Wagner]] {{div col end}} ===စွန့်စားရှာဖွေသူ နှင့် ခရီးသွားသူများ=== {{div col|2}} #[[ရိုအာ အားမန်ဆင်|ရိုအာ အမန်စန်]] #[[နေးလ် အမ်းစထရောင်း]] #[[ယာ့က် ကာတီယာ]] #[[ကိုလံဘတ် ခရစ္စတိုဖာ]] #[[ဂျိမ်းစ် ကွတ်]] # [[ဟာနန် ကော်တပ်စ်]] #[[ယူရီဂါဂါရင်]] #[[ဗတ်စကို ဒဂါးမား]] #[[အီဘင် ဘတ်တူတာ]] [[:en:Ibn Battuta]] #[[ဖာဒီနန် မက်ဂဲလန်]] #[[မာကိုပိုလို]] #[[ကျန်းဟီ]] {{div col end}} ===ရုပ်ရှင်ဒါရိုက်တာနှင့် ဇာတ်ညွှန်းဆရာများ=== {{div col|2}} #[[အင်ဂမာ ဘာ့ဂ်မန်း]] #[[ဆာရာ ဘန်းဟတ်ဒ်]] #[[ချာလီ ချက်ပလင်]] #[[မာလင်း ဒိုင်းထရစ်ချ်]] #[[ဝေါ့ဒစ်စနေးလ်]] #[[ဆာဂေး အိုင်ဆန်စတိန်း]] [[:en:Sergei Eisenstein]] #[[ဖက်ဒရီကို ဖယ်လိနီ]] #[[အဲဖရက် ဟစ်ချ်ကော့]] [[:en:Alfred Hitchcock]] #[[စတန်လေ ကုဘရစ်ခ်]] [[:en:Stanley Kubrick]] #[[အကီရာ ကူရိုဆာဝါ]] #[[မာရီလင် မွန်ရိုး]] #[[ဆက်ရာဂျစ် ရေး]] {{div col end}} ===တီထွင်သူ၊ သိပ္ပံပညာရှင် နှင့် သင်္ချာပညာရှင်များ=== {{div col|3}} #[[အာခီမီးဒီးစ်]] #[[အာဗီဆန်နာ]] #[[တင် ဘာနာ လီး]] #[[ဗြဟ္မာဂုပ္ပတ္တ]] [[:en:Brahmagupta]] #[[ကော်ပါးနိကပ်စ်, နီကိုလာ့စ်]] #[[မေရီ ကျူရီ]] #[[ချားလ်စ်ဒါဝင်]] #[[သောမတ် အက်ဒီဆင်]] #[[အိုင်းစတိုင်း]] #[[ယူကလစ်]] #[[လီယွန်ဟတ် အွိုင်လာ]] #[[မိုက်ကယ် ဖာရာဒေး]] #[[အန်ရစ်ကို ဖာမီ]] #[[ဟင်နရီ ဖို့ဒ်]] #[[ဂေလန်]] #[[ဂယ်လီလီယို]] #[[ကားလ် ဖရီးဒရစ် ဂေါက်|ကားလ် ဖရိုင်းဒရစ်ချ် ဂေါ့စ်]] #[[ဂျိုဟန်နပ်စ် ဂူတန်ဘတ်ခ်]] #[[ဒေးဗစ် ဟီလ်ဘတ်]] #[[ဂျိမ်းစ် ပရက်စကော့ ဂျိုး]] # [[ဂျိုဟန်နက်စ် ကပ်ပလာ]] # [[မိုဟာမက် အီဘင် မူဆာ အယ်လ် ကွာရီဇမီ]] #[[ဂေါ့တ်ဖရိ လိုင်းဘနစ်|ဂေါ့တ်ဖရိ ဝီလ်ဟမ် လိုင်းဘနစ်]] #[[ကားလ် လင်းနေးရပ်စ်]] #[[ဂျိမ်းစ် ကလပ်က် မက်စ်ဝဲလ်]] #[[ဒီမီထရီ မင်ဒီလိဗ်]] #[[နယူတန်]] #[[လူးဝစ် ပါစချာ]] #[[မက်စ် ပလန့်ခ်]] #[[အားနပ်စ် ရူသာဖို့ဒ်]] #[[အာဝင် ရှရိုဒင်ဂါ]] #[[နီကိုလာ တက်စလာ]] #[[အလန် ကျူးရင်း]] #[[ဂျိမ်းစ်ဝပ်]] {{div col end}} ===အတွေးအခေါ်ပညာရှင် နှင့် လူမှုရေးပညာရှင်များ=== {{div col|2}} #[[အရစ္စတိုတယ်]] #[[ဆိုင်မွန်ဒီ ဗျူးဗွား]] #[[စာဏကျ]] # [[ကွန်ဖြူးရှပ်]] # [[ရီနီ ဒက်စ်ကရေးတီး]] #[[ဆစ်ဂမန် ဖရွိုက်]] # [[ဂျော့ခ် ဝေလ်ဟမ် ဖရိုင်းဒရစ် ဟေဂယ်]] [[:en:Georg Wilhelm Friedrich Hegel]] # [[မာတင် ဟိုင်းဒဂါး]] [[:en:Heidegger, Martin]] # [[အီဘန် ခါလ်ဒွန်]] [[:en:Ibn Khaldun]] # [[အင်မနျူရယ် ကန့်]] # [[ဂျွန် မေးနတ်ဒ် ကီးနီးစ်]] [[:en:John Maynard Keynes]] #[[လောင်ဇီ]] # [[ဂျွန်လော့ခ်]] #[[နီကိုလို မာချီယာဗယ်လီ]] #[[ကားလ်မာ့ခ်]] #[[ဖရိုင်းဒရစ် နီချယ်]] [[:en:Friedrich Nietzsche]] #[[ပလေးတိုး]] # [[ဂျော်ဂျက် ရူးဆိုး]] # [[ယန်းပေါလ်ဆတ်]] #[[ဆီမာကျန်]] #[[အဒမ်စမစ်]] #[[ဆိုကရေးတီး]] # [[ဗော်လတဲယား]] #[[မက်စ်ဝီဘာ]] [[:en:Max Weber]] #[[လူးဝစ် ဝစ်ဂျစ်စတိန်း]] [[:en:Ludwig Wittgenstein]] #[[ဇူရှီ]] [[:en:Zhu Xi]] {{div col end}} ===နိုင်ငံရေး ခေါင်းဆောင်များ=== {{div col|3}} #[[အက္ကဘာမင်း|အက္ကဘာဘုရင်]] #[[မဟာအလက်ဇန္ဒား]] #[[အာသောက]] #[[မူစတာဖာ ကမ်မယ်လ် အာတာတပ်ခ်]] #[[ဩဂတ်စတက်ဆီဇာ]] #[[အိုတို ဗွန် ဘစ်စ်မာ့က်ခ်]] [[:en:Otto von Bismarck]] #[[ဆိုင်မွန် ဘိုလီဗာ]] [[:en:Simón Bolívar]] #[[နပိုလီယန်]] #[[ဂျူးလိယက်ဆီဇာ]] #[[ရှာလမိန်း]] #[[ဝင်စတန်ချာချီ]] #[[မဟာကွန်စတန်တိုင်း]] #[[မဟာဆိုင်းရပ်စ်]] #[[ချားလ်စ် ဒီဂေါလ်]] #[[ပထမ အဲလိဇဘက် ဘုရင်မကြီး]] #[[မဟတ္တမ ဂန္ဒီ]] #[[ဂျင်ဂစ်ခန်]] #[[ချေဂွေဗားရား]] #[[ဟစ်တလာ]] #[[ဂျုန်းအော့အတ်]] #[[မာတင်လူသာကင်း ဂျူနီယာ]] #[[လီနင်]] #[[အေဘရာဟမ် လင်ကွန်း]] #[[၁၄ ယောက်မြောက် လူးဝစ်ဘုရင်]] [[:en:Louis XIV]] #[[ရိုဆာ လူဇင်ဘတ်]] [[:en:Rosa Luxemburg]] #[[နယ်ဆင် မင်ဒဲလား]] #[[မော်စီတုန်း]] #[[နေရူး ဂျဝါဟာလာ]] #[[ကွာမီ ကရူးမား]] [[:en:Kwame Nkrumah]] #[[မဟာပီတာ]] #[[ချင်ရှီဟွမ်]] #[[ဖရန်ကလင်ဒီလာနို ရုစဗဲ့]] #[[ဆလာဒင်]] #[[စတာလင်]] #[[ခမ်းနားသော ဆူလေမန်]] [[:en:Suleiman the Magnificent]] #[[ဆွန်ယက်ဆင်]] #[[တမာလိန်း]] #[[အူမာ]] #[[ဝါရှင်တန်, ဂျော့ချ်]] {{div col end}} ===ဘာသာရေးခေါင်းဆောင်များ=== #[[အေဘရာဟမ်]] #[[သောမတ်စ် အာကွီနပ်စ်]] [[:en:Thomas Aquinas]] #[[စိန့်ဩဂတ်စတင်း]] #[[ဗုဒ္ဓ]] #[[ဂါဇာလီ]] [[:en:Ghazali]] #[[ခရစ်တော်၊ ယေရှု]] #[[မာတင်လူသာ]] #[[မောရှေ]] #[[မိုဟာမက်]] #[[နားဂါးဂျူနာ]] [[:en:Nagarjuna]] ==ဒဿနိကဗေဒ== {{div col|2}} #[[ဘုရားမဲ့ဝါဒ]] #[[အလှတရား]] #[[ဒိုင်ယာလက်တစ်]] #[[လူ့ကျင့်ဝတ်]] #[[အက်ပီစတမ်မိုလော်ဂျီ]] #[[လွတ်လပ်စွာ ရွေးချယ်ခွင့်]][[:en: Free will]] #[[အသိပညာ]] [[:en:Knowledge]] #[[ယုတ္တိဗေဒ]] #[[ရုပ်ဝါဒ]][[:en:Materialism]] #[[ဒဿနိကဗေဒ]] #[[ရီယယ်လတီ]] [[:en:Reality]] #[[အမှန်တရား]] [[:en:Truth]] {{div col end}} ==ဘာသာရေး== {{div col|2}} # [[အခြေခံဝါဒ]] [[:en:Fundamentalism]] #[[ဘုရားသခင်]] ## [[ဘုရားတစ်ဆူတည်းရှိသော ဝါဒ]] ## [[ဘုရားအများအပြားရှိသော ဝါဒ]] #[[ဒဏ္ဍာရီ]] #[[ဘာသာတရား]] #[[လိပ်ပြာ (ဝိညာဉ်)|စိတ်ဝိဉာဉ်]] #ဘာသာတစ်ခုချင်းအကြောင်း ##[[ဗုဒ္ဓဘာသာ]] ##[[ခရစ်ယာန်ဘာသာ]] ###[[ရိုမန်ကတ်သလစ်|ကက်သလစ် ဘုရားကျောင်းတော်]] ##[[ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒ]] ##[[ဟိန္ဒူဘာသာ]] ### [[ထရိုင်မာတီ]] [[:en:Trimurti]] ##[[အစ္စလာမ်ဘာသာ]] ###[[ဆွန်နီမူဆလင်]] ##[[ဂျိန်းဘာသာ]] ##[[ရဟူဒီဘာသာ]] ##[[ဆစ်ခ်ဘာသာ]] ##[[တာအိုဘာသာ]] ##[[ဇိုရိုရက်စထရာဘာသာ]] #စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာလေ့ကျင့်မှုများ ##[[ဆူဖစ်ဇင်]] [[:en:Sufism]] ##[[ယောဂ]] ##[[ဇင်ဗုဒ္ဓဘာသာ]] {{div col end}} ==လူမှုရေးပညာ== #[[လူ့အဖွဲ့အစည်း]] [[:en:Society]] #[[ယဉ်ကျေးမှု လူ့အဖွဲ့အစည်း]] [[:en:Civilization]] #[[ပညာရေး]] ===မိသားစုနှင့် ပေါင်းသင်းဆက်ဆံရေး=== #[[မိသားစု]] #[[ကလေး]] [[:en:Child]] #[[ယောက်ျား]] [[:en:Man]] #[[လက်ထပ်ထိမ်းမြားခြင်း]] [[:en:Marriage]] #[[မိန်းမ]] ===နိုင်ငံရေး=== #[[နိုင်ငံရေး]] #[[မင်းမဲ့စရိုက်]] [[:en:Anarchism]] #[[ကိုလိုနီစနစ်]] [[:en:Colonialism]] #[[ကွန်မြူနစ်ဝါဒ]] #[[ကွန်ဆာဗေးတစ် ဝါဒ]] #[[ဒီမိုကရေစီ]] #[[အာဏာရှင်စနစ်]] [[:en:Dictatorship]] #[[သံတမန်ရေးရာ]] [[:en:Diplomacy]] #[[ဖက်ဆစ်ဝါဒ]] [[:en:Fascism]] #[[လွှမ်းခြုံဆက်စပ်နေသောကမ္ဘာ]] [[:en:Globalization]] #[[အစိုးရ]] #[[သဘောတရား]] [[:en:Ideology]] #[[နယ်ချဲ့စနစ်]] [[:en:Imperialism]] #[[လစ်ဘရယ်ဝါဒ]] #[[မာ့က်ခ်ဝါဒ]] [[:en:Marxism]] #[[သက်ဦးဆံပိုင်စနစ်|ဘုရင်စနစ်]] [[:en:Monarchy]] #[[အမျိုးသားရေးဝါဒ]] [[:en:Nationalism]] #[[သမ္မတနိုင်ငံ]] #[[ဆိုရှယ်လစ်ဝါဒ]] #[[အချုပ်အခြာအာဏာပိုင်နိုင်ငံ]] #[[နိုင်ငံရေးပါတီ]] #[[ဝါဒဖြန့်ခြင်း]] #[[အကြမ်းဖက်ဝါဒ]] [[:en:Terrorism]] ===စီးပွားရေး နှင့် ဘောဂဗေဒ=== #[[ဘောဂဗေဒ]] #[[အရင်းအနှီး]] [[:en:Capital (economics)]] #[[အရင်းရှင်စနစ်]] [[:en:Capitalism]] #[[ပိုက်ဆံ]] [[:en:Currency]] ##[[ယူရို]] ##[[ဂျပန်ယန်းငွေ]] ##[[အမေရိကန်ဒေါ်လာ]] #[[ကုန်ထုတ်လုပ်ငန်း]] #[[ငွေကြေး]] #[[အခွန်အခ]] [[:en:Tax]] ===ဥပဒေ=== #[[ဥပဒေ]] #[[ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံအခြေခံဥပဒေ]] ===နိုင်ငံတကာ အဖွဲ့အစည်းများ=== #[[အာဖရိကသမဂ္ဂ]] #[[အာရပ်အဖွဲ့ချုပ်]] #[[အာဆီယံ]] #[[လွတ်လပ်သောနိုင်ငံများ၏ ဓနသဟာယအဖွဲ့]] #[[ဓနသဟာယနိုင်ငံများအဖွဲ့]] #[[ဥရောပသမဂ္ဂ]] #[[အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာကြက်ခြေနီအဖွဲ့]] #[[နေတိုးအဖွဲ့]] #[[နိုဗယ်ဆု]] #[[အိုပက်]] #[[ကုလသမဂ္ဂ]] ##[[အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ တရားရုံး]] ##[[အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ငွေကြေးရန်ပုံငွေအဖွဲ့ ]] ##[[ယူနက်စကို]] ##[[အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လူ့အခွင့်အရေး ကြေငြာစာတမ်း]] ##[[ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့]] #[[ကမ္ဘာ့ဘဏ်]] #[[ကမ္ဘာ့ကုန်သွယ်ရေးအဖွဲ့]] ===စစ်ရေး နှင့် စစ်တပ်=== #[[ပြည်တွင်းစစ်]] [[:en:Civil war]] #[[စစ်ရေး]] [[:en:Military]] #[[ငြိမ်းချမ်းရေး]] [[:en:Peace]] #[[စစ်ပွဲ]] [[:en:War]] ===လူမှုရေး ပြဿနာများ=== #[[ကိုယ်ဝန်ဖျက်ချခြင်း]] [[:en:Abortion]] #[[သေဒဏ်]] [[:en:Capital punishment]] #[[လူ့အခွင့်အရေး]] #[[လူမျိုးစွဲဝါဒ]] [[:en:Racism]] #[[ကျွန်စနစ်]] [[:en:Slavery]] ==ဘာသာစကား နှင့် စာပေ== #[[ဘာသာစကား]] # သီးသန့် ဘာသာစကားများ ##[[အာရပ်ဘာသာ]] ##[[ဘင်္ဂါလီဘာသာ]] ##[[တရုတ်ဘာသာ]] ##[[အင်္ဂလိပ်ဘာသာ]] ##[[အက်စပရန်တိုဘာသာ]][[:en:Esperanto]] ##[[ပြင်သစ်ဘာသာ]] ##[[ဂျာမန်ဘာသာ]] [[:en:German language]] ##[[ဂရိဘာသာ]][[:en:Greek language]] ##[[ဟီဘရူးဘာသာ]] ##[[ဟင်ဒီ-အူရဒူဘာသာ]] ##[[ဂျပန်ဘာသာစကား]] ##[[လက်တင်ဘာသာစကား]] [[:en:Latin]] ##[[ပါရှန်းဘာသာစကား]] [[:en:Persian language]] ##[[ပေါ်တူဂီဘာသာစကား]] [[:en:Portuguese language]] ##[[ရုရှားဘာသာစကား]][[:en:Russian language]] ##[[သင်္သကရိုက်ဘာသာ]] ##[[စပိန်ဘာသာစကား]] [[:en:Spanish language]] ##[[ဆွာဟီလီဘာသာစကား]] [[:en:Swahili language]] ##[[တူရကီဘာသာစကား]] [[:en:Turkish language]] #[[ဘာသာဗေဒ]] #[[သဒ္ဒါ]] #[[စကားလုံး]][[:en:Word]] ##[[သံရင်း]] [[:en:Phoneme]] ##[[ဝဏ္ဏ]] [[:en:Syllable]] #[[အက္ခရာ]] ##[[အာရပ်အက္ခရာ]][[:en:Arabic alphabet]] ##[[တရုတ်အက္ခရာ]][[:en:Chinese characters]] ##[[ဆီရစ်လစ်]][[:en:Cyrillic]] ##[[ဂရိအက္ခရာ]][[:en:Greek alphabet]] ##[[ဟန်းဂု]][[:en:Hangul]] ##[[လက်တင်အက္ခရာ]][[:en:Latin alphabet]] #[[စာတတ်မြောက်မှု]][[:en:Literacy]] #[[စာရေးသားခြင်း]][[:en:Writing]] #[[စာပေ]] ##[[စကားပြေ]] ##[[ဇာတ်လမ်း]][[:en:Fiction]] ###[[တစ်ထောင့်တစ်ညပုံပြင်များ]] ##[[ဝတ္ထု]] ###[[ခန်းဆောင်နီအိပ်မက်]] ###[[ဂန်ဂျိပုံပြင်များ]][[:en:The Tale of Genji]] ##[[ကဗျာစာပေ]][[:en:Poetry]] ###[[ဂေလ်ဂါမက်ရှ်၏ ဇာတ်လမ်း]] [[:en:Epic of Gilgamesh]] ###[[အိလိယက်]] [[:en:Iliad]] ###[[မဟာဘာရတ]] ###[[ရှာနမာ]] [[:en:Shāhnāma]] #[[စာကြည့်တိုက်]] [[:en: Library]] ==သိပ္ပံ== #[[သိပ္ပံ]] #[[သဘာဝ]] ===နက္ခတ္တဗေဒ=== #[[နက္ခတ္တဗေဒ]] #[[ဥက္ကာပျံ]] [[:en:Asteroid]] #[[မဟာစကြာဝဠာ ပေါက်ကွဲမှုကြီး]] [[:en:Big Bang]] #[[တွင်းနက်]] [[:en:Black hole]] #[[ကြယ်တံခွန်]] #[[ဂယ်လက်ဆီ]] ##[[မစ်ကီးဝေး ဂယ်လက်ဆီ]] #[[လ]] #[[ဂြိုဟ်]] ##[[ကမ္ဘာ]] ===ဇီဝဗေဒ=== #[[ဇီဝဗေဒ]] #ဇီဝဆိုင်ရာ ပစ္စည်းများ ## [[ဒီအန်အေ]] ## [[အင်န်ဇိုင်း]] [[:en:Enzyme]] ##[[ပရိုတိန်း]] #[[ရုက္ခဗေဒ]] #[[သေဆုံးခြင်း]] [[:en:Death]] ##[[မိမိကိုယ်ကို သတ်သေခြင်း]] [[:en:Suicide]] #[[ဂေဟဗေဒ]] ##[[မျိုးသုဉ်းနိုင်သည့် သတ္တဝါများ]] #[[ယဉ်ပါးအောင် မွေးမြူခြင်း]] [[:en:Domestication]] #[[သက်ရှိ]] #[[ဇီဝဆိုင်ရာ အမျိုးအစား ခွဲခြားခြင်း]] ## [[မျိုးစိတ်]] [[:en:Species]] ===ဇီဝဖြစ်စဉ်များ=== #[[ဇီဝတွင်းဖြစ်ပျက်မှု]] [[:en:Metabolism]] ##[[အစာချေခြင်း]] ##[[အလင်းမှီစုဖွဲ့ခြင်း]] [[:en:Photosynthesis]] ##[[အသက်ရှူခြင်း]] [[:en:Breathing]] #[[ဆင့်ကဲပြောင်းလဲမှုဖြစ်စဉ်]] [[:en:Evolution]] #[[မျိုးပွားခြင်း]] [[:en:Reproduction]] ## [[ပဋိသန္ဓေ]] [[:en:Pregnancy]] ## [[လိင်]] ===ခန္ဓာဗေဒ=== # [[ခန္ဓာဗေဒ]] # [[ဆဲလ်]] #[[နှလုံး သွေးကြောစနစ်]] ## [[သွေး]] ## [[နှလုံး]] # [[အတွင်းထုတ် ဂလင်းအဖွဲ့]] # [[လူ၏ အစာအိမ်နှင့် အူလမ်းကြောင်း]] [[:en:Human gastrointestinal tract]] ##[[အူမကြီး]] [[:en:Large intestine]] ## [[အူသိမ်]] [[:en:Small intestine]] ## [[အသည်း]] # [[အရေပြား စနစ်]] [[:en:Integumentary system]] ## [[ရင်အုံ]] [[:en:Breast]] ## [[အရေပြား]] # [[ကြွက်သား]] # [[အာရုံကြောစနစ်]] [[:en:Nervous system]] ## [[ဦးနှောက်]] ## [[အာရုံခံစနစ်]] [[:en:Sensory system]] ###[[နား]] [[:en:Ear]] ###[[နှာခေါင်း]] [[:en:Nose]] ###[[မျက်လုံး]] [[:en:Eye]] # [[မျိုးပွားစနစ်]] [[:en:Reproductive system]] # [[အသက်ရှူစနစ်]] [[:en:Respiratory system]] ## [[အဆုတ်]] # [[အရိုးစု]] [[:en:Skeleton]] ===ကျန်းမာရေးနှင့် ဆေးပညာ=== *[[ဆေးပညာ]] *[[စွဲလမ်းခြင်း]] [[:en:Addiction]] *[[အယ်လ်ဇိုင်းမား ရောဂါ]][[:en:Alzheimer's disease]] *[[ကင်ဆာရောဂါ]] *[[ဝမ်းရောဂါ]] *[[အအေးမိခြင်း]][[:en:Common cold]] *[[သွားဘက်ဆိုင်ရာ ဆေးပညာ]][[:en:Dentistry]] *[[ကိုယ်လက်အင်္ဂါ ချို့တဲ့ခြင်း]][[:en:Disability]] **[[မျက်စိကန်းခြင်း]][[:en:Blindness]] **[[နားကန်းခြင်း]][[:en:Hearing impairment]] **[[စိတ်မမှန်ခြင်း]][[:en:Mental disorder]] *[[ရောဂါ]][[:en:Disease]] *[[ဆေးဝါး]][[:en:Pharmaceutical drug]] *[[ပဋိဇီဝဆေးများ]][[:en:Antibiotics]] *[[အီသနောလ်]] *[[နီကိုတင်း]][[:en:Nicotine]] **[[ဆေးလိပ်]] *[[ကျန်းမာရေး]] *[[ခေါင်းကိုက်ခြင်း]] *[[နှလုံးရောဂါ]] [[:en:Heart attack]] *[[ငှက်ဖျားရောဂါ]] *[[အာဟာရချို့တဲ့ခြင်း]][[:en:Malnutrition]] *[[အဝလွန်ခြင်း]] *[[ကပ်ရောဂါ]] [[:en:Pandemic]] *[[ပဋိဇီဝဆေးများ|ဘက်တီးရီးယားကို တုံ့ပြန်သောဆေး]][[:en:Antibacterial]] **[[ပင်နီဆီလင်]] *[[အဆုတ်ရောင်ရောဂါ]] [[:en:Pneumonia]] *[[ပိုလီယိုရောဂါ]] [[:en:Poliomyelitis]] *[[လိင်မှတဆင့် ကူးစက်တတ်သော ရောဂါ]] [[:en:Sexually transmitted disease]] **[[အေအိုင်ဒီအက်စ်]] *[[လေဖြတ်ခြင်း]] *[[တီဘီရောဂါ]] *[[ဆီးချိုရောဂါ]] *[[ဗိုင်းရပ်စ်]] **[[တုပ်ကွေးရောဂါ]] **[[ကျောက်ရောဂါ]] *[[ကျောက်ကပ်ရောင်ရောဂါ]] ===သက်ရှိများ=== *[[ဇီဝရုပ်]] [[:en:Organism]] *[[တိရစ္ဆာန်]] **[[ခြေဆစ်များ သတ္တဝါ]] [[:en:Arthropod]] ***[[အင်းဆက်]] ****[[ပုရွက်ဆိတ်]] ****[[ပျား]] ****[[ခြင်]] ***[[ပင့်ကူ]] **[[ကော်ဒိတ်]] [[:en:Chordate]] **[[ကုန်းနေရေနေ သတ္တဝါ]] ***[[ဖား]] **[[ငှက်]] ***[[ကြက်]] ***[[ခို၊ ချိုးနှင့် အလားတူငှက်များ]] [[:en:Columbidae]] **[[ငါး]] ***[[ငါးမန်း]] **[[နို့တိုက်သတ္တဝါ]] ***[[ကုလားအုတ်]] ***[[ကြောင်]] ***[[နွား]] ***[[ခွေး]] ***[[ဆင်]] ***[[မြင်း]] ***[[ကိုက်ဖြတ် သတ္တဝါ]] ***[[ဝက်]] ***[[ပရိုင်းမိတ်]] [[:en:Primate]] ****[[လူ]] ***[[စီတက်ဆီယာ]] [[:en:Cetacea]] **[[တွားသွားသတ္တဝါ]] ***[[ဒိုင်နိုဆော]] ***[[မြွေ]] *[[အာခေးရာ]] [[:en:Archaea]] *[[ဘက်တီးရီးယား]] [[:en:Bacteria]] *[[မှို]] [[:en:Fungus]] *[[အပင်]] **[[ပန်းပွင့်]] [[:en:Flower]] **[[သစ်ပင်]] *[[ပရိုတစ်တ်]] [[:en:Protist]] *အခြား တိရစ္ဆာန်များ **[[ကတိုးကောင်]] **[[ကတ္တဝါငှက်|ကတ္တဝါ]] **[[ကဲရီဘူးသမင်]] **[[ကဲရကယ်တောကြောင်]] **[[သားပိုက်ကောင်]] **[[ကျား]] **[[ကျားသစ်]] **[[သစ်နက်]] **[[ဂျိုက်ဂွါး]] **[[နှင်းကျားသစ်]] **[[ကြက်ဆင်]] **[[ကြက်တူရွေး]] **[[ကြက်တော (သို့) ကြက်ပေါင်ခ|ကြက်တော]] **[[ကျေးတမာ]] **[[ကျေးကုလား (ငှက်)|ကျေးကုလား]] **[[ကျေးကုလားမ]] **[[ကျေးသန္တာ (ငှက်)|ကျေးသန္တာ]] **[[မလေးကြက်တူရွေး]] **[[ကြိုးကြာ]] **[[ကြံ့]] **[[ကြံ့မဲ]] **[[ကြံ့ဖြူ]] **[[အိန္ဒိယကြံ့]] **[[ဆူမားတြားကြံ့]] **[[ဂျာဗားကြံ့]] **[[ကြံ့သူတော်]] **[[ကြောင်မြီးတို]] **[[ကြောင်ကတိုး]] **[[ကြွက်ကတိုး]] **[[ခြင်္သေ့]] **[[ကွားလားသားပိုက်ကောင်]] **[[သားပိုက်ကြွက်]] *[[ပင်လယ်လိပ်]] *[[ခွံမာရေလိပ်]] *[[ခွံပျော့လိပ်]] [[:en:Softshell turtles]] *[[လိပ်လောင်း]] [[:en:Olive Ridley Turtle]] *[[ပြင်သာလိပ်]] [[:en:Green Turtle]] *[[လိပ်ခွေး]] [[:en:Loggerhead Turtle]] *[[ဇင်းကြောလိပ်]] (လိပ်စောင်းလျား) *[[ဆောက်လိပ်]] [[:en:Myanmar Eyed Turtle]] *[[နေကြာပန်းလိပ်]] [[:en:Spiny Turtle]]၊ *[[သင်ပေါင်းလိပ်]] *[[လိပ်ရင်ကြိုး]] [[:en:Malayan Box Turtle]] *[[ကံလိပ်]] [[:en:Keeled Box Turtle]] *[[ခေါင်းကြားလိပ်]] [[:en:Malayan snail-eating turtle]] *[[ရှမ်းလိပ်]] [[:en:Pritchard's turtle]] [[:en:Lashio pond turtle]] *[[လိပ်ညို]] [[:en:Brahminy river turtle|Crowned River Turtle]] *[[လိပ်ဝိုင်း]] [[:en:Asian giant softshell turtle]] *[[လိပ်ကျည်]] *[[လိပ်မဲကြီး]] [[:en:Black Marsh Turtle]] *[[လိပ်တက်]] [[:en:Impressed Tortoise]] ===ဓာတုဗေဒ=== *[[ဓာတုဗေဒ]] *[[ဇီဝဓာတုဗေဒ]] *[[ဒြပ်ပေါင်း]] **[[အက်ဆစ်]] **[[ဘေ့စ် (ဓာတုဗေဒ)|ဘေ့စ်]] [[:en:Base (chemistry)]] **[[ဆား]] *[[ဒြပ်စင်]] **[[ဒြပ်စင်အလှည့်ကျဇယား]] **[[အလူမီနီယမ်]] **[[ကာဘွန်]] **[[ကြေးနီ]] **[[ရွှေ]] **[[ဟီလီယမ်]] **[[ဟိုက်ဒရိုဂျင်]] **[[သံ (သတ္တု)|သံ]] **[[နီယွန်]] **[[နိုက်ထရိုဂျင်]] **[[အောက်ဆီဂျင်]] **[[သံဖြူ]] **[[သွပ်]] *[[အော်ဂင်းနစ် ဓာတုဗေဒ]] **[[အယ်လ်ကိုဟော]] [[:en:Alcohol]] **[[ကာဘိုဟိုက်ဒရိတ်]] [[:en:Carbohydrate]] **[[ဟော်မုန်း]] **[[လစ်ပစ်]] [[:en:Lipid]] *[[မော်လီကျူး]] ===ကမ္ဘာမြေဆိုင်ရာ သိပ္ပံပညာ=== *[[အဗဲလန့်ချ်]] [[:en:Avalanche]] *[[ရာသီဥတု]] **[[အယ်လ်နီညို]] [[:en:El Niño-Southern Oscillation]] **[[ကမ္ဘာကြီး ပူနွေးလာမှု|ကမ္ဘာကြီး ပူနွေးလာခြင်း]] [[:en:Global warming]] *[[ငလျင်]][[:en:Earthquake]] *[[ဘူမိဗေဒ]] **[[တွင်းထွက်ပစ္စည်း]] [[:en:Mineral]] ***[[စိန်]] **[[ကျောက်လွှာထုများ]] [[:en:Plate tectonics]] **[[ကျောက်]] *[[သဘာဝဘေးအန္တရာယ်]] [[:en:Natural disaster]] **[[ရေကြီးခြင်း]][[:en:Flood]] **[[ဆူနာမီ]] *[[မိုးလေဝသ]] [[:en:Weather]] **[[တိမ်]] [[:en:Cloud]] **[[မိုး]] [[:en:Rain]] **[[နှင်း]] [[:en:Snow]] **[[လေဆင်နှာမောင်း]] **[[ဆိုင်ကလုန်း]] **[[လေတိုက်ခတ်ခြင်း|လေတိုက်ခတ်မှု]] [[:en:Wind]] ===ရူပဗေဒ=== #[[ရူပဗေဒ]] #[[အရှိန်ပြောင်းနှုန်း]] [[:en:Acceleration]] #[[အက်တမ်]] #[[စွမ်းအင်]] ##[[စွမ်းအင် တည်မြဲမှု နိယာမ]] #[[လျှပ်စစ်သံလိုက် ရောင်စဉ်ပျံ့နှံ့ခြင်း]] [[:en:Electromagnetic radiation]] ##[[အနီအောက်ရောင်ခြည်]] ##[[ခရမ်းလွန်ရောင်ခြည်]] [[:en:Ultraviolet]] ##[[အလင်း]] ###[[အရောင်]] #[[ဂန္ထဝင် မက္ကင်းနစ်]] [[:en:Classical mechanics]] #[[အား]] [[:en:Force]] ##[[လျှပ်စစ်သံလိုက်]] [[:en:Electromagnetism]] ###[[သံလိုက်စက်ကွင်း]] [[:en:Magnetic field]] ##[[ဒြပ်ဆွဲငင်အား]] [[:en:Gravitation]] ##[[အားကောင်းစွာ အချင်းချင်းသက်ရောက်မှု]] [[:en:Strong interaction]] ##[[အားနည်းစွာ အချင်းချင်းသက်ရောက်မှု]] [[:en:Weak Interaction]] #[[သံလိုက်]] [[:en:Magnet]] #[[ဒြပ်ထု]] [[:en:Mass]] #[[သတ္တု]] [[:en:Metal]] ##[[စတီးလ်]] [[:en:Steel]] #[[နျူးကလီးယား ဖစ်ရှင်း]] [[:en:Nuclear fission]] #[[ဒြပ်တို့၏ အခြေအနေ]] [[:en:State of matter]] ##[[အငွေ့]] ##[[အရည်]] ##[[ပလာစမာ (ရူပဗေဒ)|ပလာစမာ]] [[:en:Plasma (physics)]] ##[[အစိုင်အခဲ]] [[:en:Solid]] #[[ကွမ်တမ် မက္ကင်းနစ်]] [[:en:Quantum mechanics]] #[[ရေဒီယိုသတ္တိကြွ ဆုတ်ယုတ်မှု]] [[:en:Radioactive decay]] #[[ယေဘုယျနှိုင်းရသီအိုရီ]] [[:en:General relativity]] #[[အထူးနှိုင်းရသီအိုရီ]] [[:en:Special relativity]] #[[ဆီမီးကွန်ဒပ်တာ]] [[:en:Semiconductor]] #[[အသံ]] [[:en:Sound]] #[[အရှိန်]][[:en:Velocity]] ##[[အလင်းအလျင်]] [[:en:Speed of light]] #[[အပူချိန်]] [[:en:Temperature]] #[[အချိန်]] #[[သာမိုဒိုင်းနမစ်]] #[[လေဟာနယ်]] [[:en:Vacuum]] ===အတိုင်းအတာ=== #[[အတိုင်းအတာ]] #[[ဂျိုး]] [[:en:Joule]] #[[ကယ်လ်ဗင်]] [[:en:Kelvin]] #[[ကီလိုဂရမ်]] #[[လီတာ]] #[[မီတာ]] #[[နယူတန် (ယူနစ်)]] [[:en: Newton (unit)]] #[[အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ယူနစ် စနစ်]] [[:en:International System of Units]] #[[စက္ကန့်]] [[:en:Second]] #[[ဗို့|ဗို့တ်]] [[:en:Volt]] #[[ဝပ်]] [[:en:Watt]] #[[အမ်ပီယာ|အင်ပီယာ]] [[:en:Ampere]] #[[ဟက်ဒ်]] [[:en:Hertz]] ===အချိန်သတ်မှတ်ချက်=== #[[ပြက္ခဒိန်]] ##[[ဂရီဂေါရီးယန်း ပြက္ခဒိန်]] #[[နာရီ]] #[[နေ့]] [[:en:Day]] #[[အချိန်ဇုန်|စံတော်ချိန်ဇုန်]] #[[သက္ကရာဇ်|နှစ်]] [[:en:Year]] ===အစားအသောက်=== #[[အစားအသောက်]] [[:en:Food]] #[[ပေါင်မုန့်]] [[:en:Bread]] #[[နှံစားပင်]] [[:en:Cereal]] ##[[မုယော|ဘာလီ]] [[:en:Barley]] ##[[ပြောင်း]] [[:en:Maize]] ##[[အုတ်ဂျုံ]] [[:en:Oat]] ##[[စပါး]] ##[[ရိုင်းစပါး]] [[:en:Rye]] ##[[ဆော်ဂမ်ပြောင်း]] [[:en:Sorghum]] ##[[ဂျုံ]] #[[ဒိန်ခဲ|ချိစ်]] [[:en:Cheese]] #[[ချောကလက်]] #[[ပျားရည်]] #[[သစ်သီး]] [[:en:Fruit]] ##[[ပန်းသီး]] [[:en:Apple]] ##[[ငှက်ပျောသီး]] [[:en:Banana]] ##[[စပျစ်သီး]] [[:en:Grape]] ##[[သံပရာသီး]] [[:en:Lemon]] ##[[အခွံမာသီး]] [[:en:Nut (fruit)]] #[[အသား]] [[:en:Meat]] #[[သကြား]] #[[ဟင်းသီးဟင်းရွက်]] ##[[အာလူး]] [[:en:Potato]] ====အဖျော်ယမကာ==== #[[ဘီယာ]] #[[ကော်ဖီ]] #[[သစ်သီးဖျော်ရည်]] [[:en:Juice]] #[[နွားနို့]] [[:en:Milk]] #[[လက်ဖက်ရည်]] [[:en:Tea]] #[[ရေ]] #[[ဝိုင်]] ===သင်္ချာ=== #[[သင်္ချာ]] #[[အက္ခရာသင်္ချာ]] ##[[လော်ဂရစ်သမ်]] [[:en:Logarithm]] ##[[မျဉ်းဖြောင့် ညီမျှခြင်းများ စနစ်]] [[:en:System of linear equations]] #[[ပေါင်းနှုတ်မြှောက်စား]] [[:en:Arithmetic]] #[[ကိုဩဒိနိတ်စနစ်]] [[:en:Coordinate system]] #[[သင်္ချာဆိုင်ရာ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်း]] [[:en:Mathematical analysis]] ##[[ဒစ်ဖရန်ရှယ် ညီမျှခြင်း]] [[:en:Differential equation]] ##[[နျူမရစ်ကယ် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်း]] [[:en:Numerical analysis]] #[[ညီမျှခြင်း]] [[:en:Equation]] #[[ဖန်ရှင်]] #[[ဂဲဩမေတြီ]] [[:en:Geometry]] ##[[ထောင့်]] [[:en:Angle]] ##[[ဧရိယာ]] [[:en:Area]] ##[[ပိုင်]] [[:en:Pi]] ##[[ပိုက်သာဂိုရ သီအိုရမ်]] #[[သင်္ချာဆိုင်ရာ သက်သေပြခြင်း]] [[:en:Mathematical proof]] #[[ကိန်း]] ##[[ကွန်ပလက်စ် ကိန်း]] [[:en:Complex number]] ##[[ကိန်း သီအိုရီ]] [[:en:Number theory]] #[[အင်ဖင်နတီ]] [[:en:Infinity]] #[[အစု သီအိုရီ]] [[:en:Set theory]] #[[စာရင်းအင်း]] [[:en:Statistics]] #[[ခေါက်ချိုးညီ]] [[:en:Symmetry]] #[[တြီဂိုနိုမေတြီ]] #[[ဂိမ်းသီအိုရီ]] [[:en:Game theory]] ==နည်းပညာ== #[[နည်းပညာ]] #[[ဇီဝနည်းပညာ]] [[:en:Biotechnology]] #[[အဝတ်အထည်]] [[:en:Clothing]] ##[[ဝါပင်]] [[:en:Cotton]] #[[အင်ဂျင်နီယာ နည်းပညာ]] ##[[စက်]] ##[[စက်ရုပ်]] ##[[မူလီ]] [[:en:Screw]] ##[[ဘီး]] [[:en:Wheel]] #[[စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေး]] #[[ဆည်မြောင်းဖောက်လုပ်ခြင်း]] [[:en:Irrigation]] #[[ထယ်]] [[:en:Plough]] #[[သတ္တုဗေဒ]] [[:en:Metallurgy]] #[[နာနိုတက္ကနော်လော်ဂျီ]] ===ဆက်သွယ်ရေး=== #[[ဆက်သွယ်ရေး]] #[[စာအုပ်]] #[[သတင်းအချက်အလက်]] [[:en:Information]] ##[[စွယ်စုံကျမ်း]] #[[သတင်းစာပညာ]] ##[[သတင်းစာ]] ##[[အများသို့ ရောက်ရှိနိုင်သော မီဒီယာ]] [[:en:Mass Media]] #[[ပုံနှိပ်ခြင်း]] [[:en:Printing]] #[[တယ်လီဖုန်း]] ===အီလက်ထရွန်းနစ်=== #[[အီလက်ထရွန်းနစ်]] #[[အီလက်ထရွန်းနစ် စာကြည့်တိုက်]] [[:en:Electronic Library e-Library elibrary]] #[[လျှပ်စီးကြောင်း]] [[:en:Electric current]] #[[ပုံနှိပ်ခြင်း]] [[:en:Printing]] #[[ဗီဒီယိုဂိမ်း]] [[:en:Video Game]] # လျှပ်စစ် ပစ္စည်း အစိတ်အပိုင်းများ ##[[လျှပ်သို]] ##[[အင်ဒပ်တာ]] [[:en:Inductor]] ##[[ထရန်စစ်စတာ]] [[:en:Transistor]] ##[[ဒိုင်အုတ်]] [[:en:Diode]] ##[[လျှပ်ခံ]] ##[[ထရန်စဖော်မာ]] ====ကွန်ပျူတာနှင့် အင်တာနက်==== #[[ကွန်ပျူတာ]] ##[[ဟတ်ဒစ်စ် ဒရိုက်ဗ်]] [[:en:Hard disk drive]] ##[[စီပီယူ]] [[:en:Central processing unit]] ##[[ကွန်ပျူတာ မန်မိုရီ]] #[[ဉာဏ်တု]] #[[သတင်းအချက်အလက်နည်းပညာ]] ##[[အယ်လ်ဂေါ်ရစ်သမ်]] #[[အင်တာနက်]] ##[[အီးမေးလ်]] ##[[ဝက်ဘ်]] #[[ကွန်ပျူတာ စက်လည်ပတ်ရေး စနစ်]] #[[ပရိုဂရမ်မင်းဘာသာရပ်]] #[[ကွန်ပျူတာ ဆော့ဖ်ဝဲလ်]] ===စွမ်းအင်နှင့်လောင်စာ=== #[[တဖန်ပြန်လည် သုံးစွဲနိုင်သည့် စွမ်းအင်]] [[:en:Renewable energy]] #[[လျှပ်စစ်]] ##[[နျူးကလီးယား စွမ်းအင်]] [[:en:Nuclear power]] #[[ဇီဝရုပ်ကြွင်းလောင်စာ]] [[:en:Fossil fuel]] #[[အတွင်းတွင် ပေါက်ကွဲသော အင်ဂျင်]] #[[ရေနွေးငွေ့ အင်ဂျင်]] [[:en:Steam engine]] #[[မီး]] ===ပစ္စည်းအသား=== #[[ဖန်]] [[:en:Glass]] #[[စက္ကူ]] #[[ပလတ်စတစ်]] [[:en:Plastic]] #[[သစ်သား]] [[:en:Wood]] ===သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး=== #[[သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး]] #[[လေယာဉ်]] [[:en:Aircraft]] (လေယာဉ်ပျံ၊ ရဟတ်ယာဉ်၊ လေသင်္ဘော အားလုံး ပါဝင်သော ခေါင်းစဉ်) #[[မော်တော်ကား]] #[[စက်ဘီး]] #[[လှေ]] #[[သင်္ဘော]] #[[ရထား]] ===လက်နက်=== #[[လက်နက်]] ##[[ဓားရှည်]] [[:en:Sword]] ##[[ပစ်ခတ်ရသော လက်နက်]] [[:en:Firearm]] ###[[စက်သေနတ်]] ##[[နျူးကလီးယား လက်နက်]] [[:en:Nuclear weapon]] #[[တင့်ကားများ]] #[[ပေါက်ကွဲစေတတ်သော ပစ္စည်း]] [[:en:Explosive material]] ##[[ယမ်းမှုန့်]] [[:en:Gunpowder]] ==အနုပညာနှင့် အပန်းဖြေရေး== #[[ယဉ်ကျေးမှု]] #[[အနုပညာ]] ##[[ရုပ်ပြကာတွန်း]] [[:en:Comics]] ##[[ပန်းချီ]] ##[[ဓာတ်ပုံပညာ]] [[:en:Photography]] ##[[ပန်းပု]] ##[[အိုးလုပ်ငန်း]] [[:en:Pottery]] #[[အက]] #[[ဖက်ရှင်]] #[[ပြဇာတ်ကခြင်း]] [[:en:Theatre]] #[[လက်ရေးလှပညာ]] [[:en:Calligraphy]] ===ဗိသုကာနှင့် မြို့ပြအင်ဂျင်နီယာ=== # [[ဗိသုကာပညာ]] #[[မုခ်ခုံး]] #[[တံတား]] #[[တူးမြောင်း]] #[[ဆည်]] #[[မုခ်လုံး]] [[:en:Dome]] #[[အိမ်]] [[:en:House]] #အဆောက်အဦးများ ##[[အက်စ်ဝမ်ဆည်]] [[:en:Aswan Dam]] ##[[ခါလီဖာ မိုးမျှော်တိုက်]] ##[[ကိုလော့စီယမ်]] ##[[တရုတ်ပြည်မှ မဟာရံတံတိုင်းကြီး]] ##[[အီဖယ်လ် မျှော်စင်]] ##[[အင်ပိုင်ယာစတိတ် အဆောက်အဦး]] ##[[ဟာဂီယာ ဆိုဖီယာ]] ##[[ပါသီယွန်]] [[:en:Parthenon]] ##[[ဂိုင်ဇာ ပိရိမစ် အဆောက်အဦးများ]] [[:en:Giza pyramid complex]] ##[[စိန့်ပီတာ ဘာဆေလီကာ]] [[:en:St. Peter's Basilica]] ##[[လစ်ဘာတီ ရုပ်တု]] ##[[တာ့ဂျ်မဟာရ်]] #[[ပိရမစ်]] #[[မျှော်စင်]] [[:en:Tower]] ===ရုပ်ရှင်၊ ရေဒီယို နှင့် ရုပ်မြင်သံကြား=== #[[ရုပ်ရှင်]] ##[[အန်နီမေးရှင်း]] [[:en:Animation]] ###[[အန်နီမဲ]] #[[ရေဒီယို]] #[[ရုပ်မြင်သံကြား]] ===ဂီတ=== #[[ဂီတ]] [[:en:Music]] #[[သီချင်း]] [[:en:Song]] # ဂီတအမျိုးအစား တစ်ခုချင်း ##[[ဘလူးစ် ဂီတ|ဘလူး]] [[:en:Blues]] ##[[ဂန္တဝင်ဂီတ]] [[:en: Classical music]] ###[[အော်ပရာ]] [[:en:Opera]] ###[[ဆင်ဖိုနီ]] [[:en:Symphony]] ##[[အီလက်ထရွန်းနစ် ဂီတ]] [[:en: Electronic music]] ##[[ဖလမန်ကို]] [[:en:Flamenco]] ## [[ဟစ်ဟော့ ဂီတ|ဟစ်ပ်ဟော့ပ်]] [[:en: Hip hop]] ##[[ဂျက်ဇ်ဂီတ]] [[:en:Jazz]] ##[[ရက်ဂေး]] [[:en: Reggae]] ##[[ရော့ခ်ဂီတ]] [[:en:Rock music]] ##[[ဆမ်ဘာ]] [[:en:Samba]] # တူရိယာအမျိုးအစား တစ်ခုချင်း ##[[ဒရမ်]] [[:en:Drum]] ##[[ပုလွေ]] ##[[ဂစ်တာ]] ##[[စန္ဒရား]] ##[[ထရမ်းပက်]] ##[[တယော]] ===အပန်းဖြေရေး=== #[[ကစားပွဲ]] [[:en:Game]] ##[[ဘက်ဂမ်းမွန်]] [[:en:Backgammon]] ##[[စစ်တုရင်]] ##[[ဂို (ကစားပွဲ)]] [[:en:Go (game)]] #[[လောင်းကစားခြင်း]] [[:en: Gambling]] #[[ကိုယ်ခံပညာ]] ##[[ကရာတေး]] ##[[ဂျူဒို]] #[[အိုလံပစ် အားကစားပွဲတော်]] #[[အားကစား]] ##[[ပြေးလမ်းနှင့် ကွင်းတွင် ကစားရသော အားကစားနည်းများ]] [[:en:Track and field]] ##[[ကားပြိုင်ခြင်း]] [[:en:Auto racing]] ##[[ဘေ့စ်ဘော]] ##[[ဘတ်စကက်ဘော]] ##[[ခရစ်ကက်]] [[:en:Cricket]] ##[[ဘောလုံး]] ##[[ဂေါက်သီးကစားနည်း|ဂေါက်သီး]] ##[[ရပ်ဂ်ဘီ]] [[:en:Rugby]] ##[[တင်းနစ်]] #[[အရုပ်]] [[:en:Toy]] ==သမိုင်း နှင့် ပထဝီ== ===သမိုင်း=== #[[သမိုင်း]] ====သမိုင်းမတင်မီခေတ်နှင့် ရှေးဟောင်းခေတ်==== #[[သမိုင်းမတင်မီခေတ်]] #[[ကျောက်ခေတ်]] #[[ကြေးခေတ်]] #[[သံခေတ်]] #[[မက်ဆိုပိုတေးမီးယား]] [[:en:Mesopotamia]] #[[ရှေးဟောင်းအီဂျစ်]] #[[ရှေးခေတ်ဂရိ]] [[:en:Ancient Greece]] #[[ရောမအင်ပါယာ]] #[[ဟန်မင်းဆက်]] #[[ဂုတ်ပတား အင်ပါယာ]] [[:en: Gupta Empire]] ====အလယ်ခေတ်နှင့် ခေတ်သစ် အစောပိုင်း==== #[[အဘာစစ် ကယ်လီဖိတ်]] [[:en:Abbasid Caliphate]] #[[ဉာဏ်ပညာ တိုးတက်လာသောခေတ်]] [[:en:Age of Enlightenment]] #[[အက်ဇ်တက်]] [[:en:Aztec]] #[[ဘိုင်ဇန်တိုင်း အင်ပါယာ]] #[[ခရူးဆိတ် စစ်ပွဲများ]] #[[မြင့်မြတ်သော ရောမအင်ပါယာ]] [[:en:Holy Roman Empire]] #[[နှစ်တစ်ရာစစ်ပွဲ]] [[:en:Hundred Years' War]] #[[အလယ်ခေတ်]] [[:en:Middle Ages]] #[[မွန်ဂိုအင်ပါယာ]] #[[မင်မင်းဆက်]] [[:en:Ming Dynasty]] #[[အော့တမန် အင်ပိုင်ယာ]] #[[ပရိုတက်စတင့် ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေး]] [[:en:Protestant Reformation]] #[[နှစ်သုံးဆယ် စစ်ပွဲ]] [[:en:Thirty Years' War]] #[[ရီနေဆွန်းခေတ်]] #[[တန်မင်းဆက်]] [[:en:Tang Dynasty]] #[[ဗိုက်ကင်း]] [[:en:Vikings]] ====ခေတ်သစ်==== #[[အာရပ်-အစ္စရေး ပဋိပက္ခ]] [[:en:Arab-Israeli conflict]] #[[အမေရိကန် ပြည်တွင်းစစ်]] #[[အသားအရောင်ခွဲခြားမှု]] #[[ဗြိတိသျှ အင်ပါယာ]] #[[စစ်အေးတိုက်ပွဲ]] #[[ယဉ်ကျေးမှု တော်လှန်ရေး]] [[:en: Cultural Revolution]] #[[ပြင်သစ် တော်လှန်ရေး]] #[[ကမ္ဘာ့စီးပွားပျက်ကပ်ကြီး]] #[[ဂျူး သုတ်သင်ရေး စီမံကိန်း|ဟိုလိုကော့စ်]] #[[စက်မှုတော်လှန်ရေး]] #[[နာဇီဂျာမနီ]] [[:en:Nazi Germany]] #[[မေဂျီခေတ် ပြုပြင်မှုများ]] [[:en:Meiji Restoration]] #[[ရုရှားတော်လှန်ရေး]] [[:en:Russian Revolution]] #[[ချင်မင်းဆက်]] #[[ဗာဆိုင်းစာချုပ်]] [[:en:Treaty of Versailles]] #[[ဗီယက်နမ်စစ်ပွဲ]] [[:en:Vietnam War]] #[[ပထမကမ္ဘာစစ်]] #[[ဒုတိယကမ္ဘာစစ်]] ===ပထဝီ=== #[[ပထဝီဝင်]] #[[မြို့တော်]] #[[တိုက်]] #[[တောင်]] #[[ကန္တာရ]] #[[မြောက်ဝင်ရိုးစွန်း]] #[[သမုဒ္ဒရာ]] #[[မိုးသစ်တော]] [[:en:Rainforest]] #[[မြစ်]] #[[ပင်လယ်]] #[[တောင်ဝင်ရိုးစွန်း]] ====တိုက်ကြီးများနှင့် အဓိကဒေသများ==== #[[အာဖရိက]] #[[အန္တာတိက]] #[[အာရှ]] #[[ဥရောပ]] #[[အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသ]] #[[မြောက်အမေရိက]] #[[အိုရှန်းနီးယား]] #[[တောင်အမေရိက]] ====နိုင်ငံများ==== နောက်ဆုံးတွင် [[အချုပ်အခြာ အာဏာပိုင် နိုင်ငံများစာရင်း]]မှ နိုင်ငံပေါင်း ၂၄၃ နိုင်ငံကို အကျယ်ချဲ့ရေးရန် လိုအပ်သောလည်း လောလောဆယ် အောက်ပါစာရင်းမှ နိုင်ငံများကို ဖြည့်စွက်သွားမည်။ #[[အာဖဂန်နစ္စတန်နိုင်ငံ]] #[[အယ်လ်ဂျီးရီးယားနိုင်ငံ]] #[[အာဂျင်တီးနားနိုင်ငံ]] #[[ဩစတေးလျနိုင်ငံ]] #[[ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ]] #[[ဘရာဇီးနိုင်ငံ]] #[[ကနေဒါနိုင်ငံ]] #[[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]] #[[ကွန်ဂိုဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံ]] #[[ကျူးဘားနိုင်ငံ]] #[[အီဂျစ်နိုင်ငံ]] #[[အီသီယိုးပီးယားနိုင်ငံ]] #[[ပြင်သစ်နိုင်ငံ]] #[[ဂျာမနီနိုင်ငံ]] #[[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]] #[[အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ]] #[[အီရန်နိုင်ငံ]] #[[အီရတ်နိုင်ငံ]] #[[အစ္စရေးနိုင်ငံ]] #[[အီတလီနိုင်ငံ]] #[[ဂျပန်နိုင်ငံ]] #[[မက္ကဆီကိုနိုင်ငံ]] #[[နယ်သာလန်နိုင်ငံ]] #[[နယူးဇီလန်နိုင်ငံ]] #[[နိုင်ဂျီးရီးယားနိုင်ငံ]] #[[ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ]] #[[ပိုလန်နိုင်ငံ]] #[[ပေါ်တူဂီနိုင်ငံ]] #[[ရုရှားနိုင်ငံ]] #[[ဆော်ဒီအာရေဗျနိုင်ငံ]] #[[စင်ကာပူနိုင်ငံ]] #[[တောင်အာဖရိကနိုင်ငံ]] #[[တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ]] #[[စပိန်နိုင်ငံ]] #[[ဆူဒန်နိုင်ငံ]] #[[ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံ]] #[[တန်ဇေးနီးယားနိုင်ငံ]] #[[ထိုင်းနိုင်ငံ]] #[[တူရကီနိုင်ငံ]] #[[ယူကရိန်းနိုင်ငံ]] #[[ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်း]] #[[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]] #[[ဗာတီကန်စီးတီး]] #[[ဗင်နီဇွဲလားနိုင်ငံ]] #[[ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ]] #[[မြန်မာနိုင်ငံ]] ====မြို့များ==== #[[အမ်စတာဒမ်မြို့]] #[[အေသင်မြို့]] #[[ဘဂ္ဂဒက်မြို့]] #[[ဘန်ကောက်မြို့]] #[[ပေကျင်းမြို့]] #[[ဘာလင်မြို့]] #[[ဘိုဂိုတာမြို့]] #[[ဘရပ်ဆဲလ်မြို့]] #[[ဗျူနိုအေးရိစ်မြို့]] #[[ကိုင်ရိုမြို့]] #[[ကိပ်တောင်းမြို့]] #[[ဒမားစကပ်မြို့]] #[[ဒေလီမြို့]] #[[ဒါကာမြို့]] #[[ဒူဘိုင်းမြို့]] #[[ဟောင်ကောင်]] #[[အစ်စတန်ဘူလ်မြို့]] #[[ဂျကာတာမြို့]] #[[ဂျေရုဆလင်မြို့]] #[[ကရာချိမြို့]] #[[ကင်ရှာဆာမြို့]] #[[ကာလကတ္တားမြို့]] #[[လာဂို့စ်မြို့]] #[[လော့စ်အိန်ဂျယ်လိစ်မြို့]] #[[လန်ဒန်မြို့]] #[[မဒရစ်မြို့]] #[[မက္ကာမြို့]] #[[မက္ကဆီကိုစီးတီး]] #[[မော်စကိုမြို့]] #[[မွမ်ဘိုင်းမြို့]] #[[နိုင်ရိုဘီမြို့]] #[[နယူးယောက်မြို့]] #[[ပါရီမြို့]] #[[ရိုင်ယို ဒီ ဂျနေးရိုးမြို့]] #[[ရောမမြို့]] #[[စိန့်ပီတာစဘတ်ခ်မြို့]] #[[ဆောပိုလိုမြို့]] #[[ဆိုးလ်မြို့]] #[[ရှန်ဟိုင်းမြို့]] #[[ဆစ်ဒနီမြို့]] #[[တီဟီရန်မြို့]] #[[တိုကျိုမြို့]] #[[ဗီယင်နာမြို့]] #[[ဝါရှင်တန်ဒီစီမြို့]] #[[နေပြည်တော်]] ====ရေထုများ==== #[[အမေဇုံမြစ်]] #[[အာတိတ် သမုဒ္ဒရာ]] #[[အတ္တလန္တိတ် သမုဒ္ဒရာ]] #[[ဘောလ်တစ် ပင်လယ်]] #[[ပင်လယ်နက်]] #[[ကာရစ်ဘီယံ ပင်လယ်]] #[[ကက်စပီယံပင်လယ်]] #[[ကွန်ဂိုမြစ်]] #[[ဒန်ညုမြစ်]] #[[ဂင်္ဂါမြစ်]] #[[မဟာ ဘယ်ရီယာ သန္တာကျောက်တန်းကြီး]] #[[ဂရိတ်လိတ်]] #[[အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာ]] #[[အိန္ဒုမြစ်]] #[[ဘိုင်ကယ်အိုင်]] #[[တန်ဂန်ရီကာအိုင်]] #[[ဝိတိုရိယအိုင်]] #[[မြေထဲပင်လယ်]] #[[မစ္စစ္စပီမြစ်]] #[[နိုင်ဂျာမြစ်]] #[[နိုင်းမြစ်]] #[[မြောက်ပင်လယ်]] #[[ပစိဖိတ် သမုဒ္ဒရာ]] #[[ပနားမား တူးမြောင်း]] #[[ရိုင်းမြစ်]] #[[ဆူးအက် တူးမြောင်း]] #[[တောင်ပိုင်း သမုဒ္ဒရာ]] #[[ဗော်လ်ဂါမြစ်]] #[[ယန်စီမြစ်]] #[[မြစ်ဝါမြစ်]] #[[ဧရာဝတီမြစ်]] ====တောင်တန်းနှင့် သဲကန္တာရ==== # [[အယ်လ်ပ် တောင်တန်း]] # [[အင်န်ဒီးစ် တောင်တန်း]] #[[ဟိမဝန္တာ တောင်တန်း]] ##[[ဧဝရတ်တောင်]] #[[ကီလီမန်ဂျာရိုတောင်]] #[[ရော့ကီး တောင်တန်း]] #[[ဆဟာရ သဲကန္တာရ]] #[[ဂိုဘီ သဲကန္တာရ]] #[[ခါကာဘိုရာဇီ]]တောင် [[category:ဝီကီပီးဒီးယား သတင်းအချက်အလက် စာမျက်နှာများ]] h2k21mi27cof6aegvgklek6q1eq9nbo 0 43263 1051784 310654 2026-09-07T15:07:51Z Ga Yet Kyaw 147905 2014စာရင်းအရလူဦးရေ1014ယောက်ရှိပါတယ်။ 1051784 wikitext text/x-wiki '''ဂရက်ကျော်ရွာ၊ ခရေဂန်''' {{Infobox settlement |official_name = ဂရက်ကျော် |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ |pushpin_map_caption = ဂရက်ကျော် တည်နေရာ၊ မြန်မာ။ |pushpin_mapsize = 300 |subdivision_type = နိုင်ငံ |subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} |subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ တိုင်းဒေသကြီးများ|တိုင်းဒေသကြီး]] |subdivision_name1 = [[ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး]] |subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] |subdivision_name2 = [[မအူပင်ခရိုင်]] |subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] |subdivision_name3 = [[ပန်းတနော်မြို့နယ်]] |subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]] |subdivision_name4 =ခရေဂန်<ref>GAD, Feb 2011</ref> |latNS = N |latd = 17.11616 |longEW = E |longd = 95.33676 |P-code = 154266 }}လူဦးရေ ၂၀၁၄ခုနှစ်စာရင်းအရ ၁၀၂၄‌‌ယောက် ==ကိုးကား== <references/> [[Category:မြန်မာနိုင်ငံ ရွာများ]] [[Category:ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးရှိ ရွာများ]] [[Category:BotUpload]] p8ctm9r9vbtfw3ac4xc3tducnjdmodw 0 46950 1051777 961837 2026-09-07T14:23:40Z Aalaungmintayar 147123 /* ဘာသာမဲ့ အမျိုးအစားများ */ 1051777 wikitext text/x-wiki '''ဘာသာမဲ့'''ဆိုသည်မှာ ကိုးကွယ်သည့် ဘာသာ မရှိသူများကိုဆိုလိုသည်။ မည်သည့်ဘာသာကိုမှမကိုးကိုယ်ခြင်းအပြင်တန်ခိုးရှင်ဝါဒ အပေါ် မဝပ်တွားတတ်သူများနှင့်အကြွင်းမဲ့မယုံကြည်တတ်သူများသည်ဘာသာမဲ့ဝါဒီများဖြစ်သည် ဘာသာမဲ့သည်အယူဝါဒမဟုတ်ပဲ အယူဝါဒီ တစ်ခုမျှသာဖြစ်သည် သို့သော် ခံယူချက်တူသူများဖြင့် အစုအအဖွဲ့သဘောမျိုး လည်းရှိသည် ထို့အပြင် ဘာသာမဲ့ဝါဒီ သမား အများစုသည် သိပ္ပံ သမားများဖြစ်ကြပြီး သဘာဝလက်တွေ့အပေါ် တွင်အဓိကအလေးထားတတ်သူများဖြစ်ကြသည် သူတို့သည်အယူဝါဒ တစ်မျိုးမျိုး၏ လွမ်းမိုးခြယ်လှယ်မှုမှလွတ်မြောက်သူများအဖြစ်လည်း ခံယူတတ်ကြသည် ထို့အပြင်လူသားတို့၏ ပန်းတိုင်သည် ဘာသာတရားမဟုတ်ဟုရှုမြင်တတ်ကြပြီး လူသည်မွေးဖွားစဉ်ကာစတွင်မည်သည့်ဘာသာအယူဝါဒကိုကိုး ကွယ်သည်ဟုဟုတံဆိပ်တပ်ပါလာသူမျိုးမရှိပဲ မွေးဖွားရာနေရာဒေသနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်၏သင်ကြားမှုမှတဆင့် သိနားလည်သည့်အရွယ်ရောက်လာသည့်တိုင် သူ၏မှတ်ဉာဏ်တွင်းသို့အကြောင်းအမျိုးမျိုးဖြင့်အသွတ်သွင်းခံခဲ့ရသည်ဟုသိရှိမိသူဟုတစ်မျိုးဆိုနိုင်သည် ယင်းတို့သည် မည်သည့်ဘာသာကိုမျှ ယုံကြည်ခြင်းမရှိဘဲ၊ ကမ္ဘာတွင် ရှိသည့် ဘာသာများသည် လူများမှ ဖန်တီးတီထွင်ထားခြင်းဖြစ်သည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။ ဘာသာအယူဝါဒအတော်များများသည် ရုပ်(ကိုယ်)ထက် နာမ်(စိတ်ဝိညာဏ်)အား ပိုအလေးထားတတ်ကြသည် ဘာသာမဲ့များမှာမူ အချို့သည်ကလည်း စိတ်သည်အဓိက ဟုမှတ်ယူတတ်ကြသူများရှိသလို အချို့လည်းရုပ်ကိုပိုဦးစားပေး၍ အချို့မှာမူ ရုပ်လည်းအဓိကမဟုတ်သလို စိတ်သည်လည်းအဓိကမဟုတ်ဟုယူဆသူအမျိုးမျိုးရှိတတ်သည် အဓိကအားဖြင့်ဘာသာမဲ့အမျိုးအစားနှစ်မျိုးရှိသည်ဟုရေတွက်နိုင်သည် ပထမတမျိုးမှာဘုရားတစ်မျိုးမျိုး(သို့)ဘုရားများအားလက်ခံမှုရှိသောဘုရားရှိဝါဒနှင့် မည်သည့် ဘုရားအမျိုးအစားကိုမျှလက်ခံသည့်သူမျိုးမဟုတ်သည့်ဘုရားမဲ့ဝါဒ ဟူ၍ဖြစ်သည် ဘုရားရှိဘာသာမဲ့များသည် ဘာသာတရားနှင့်ဘုရားသည် ငြိမ်းချမ်းမှုကိုပေးသည်ဟုလက်ခံတတ်ကြပြီး ဘုရားမဲ့ဘာသာမဲ့များသည် ဘာသာတရားနှင့်ဘုရားသည် ငြင်းခုံမှုပြုတတ်ကြပြီး ဘာသာတရားနှင့်ဘုရားသည် ငြိမ်းချမ်းမှုထက်တိုက်ခိုက်မှုကို ပို၍ဦးတည်ဟုရှုဟုမြင်တတ်ကြသည် ဥပမာအားဖြင့်ဆိုရလျင် ဘုရားပေးသောစစ်ပွဲဆိုသောအသုံးအနှုန်းမျိုးအားဆိုလိုသည် ဘာသာမဲ့များသည်ဘာသာရှိများပြန်ဖြစ်လာနိုင်သလားဟုဆိုရသော်ပထမအမျိုးအစားမှာမူ ဘာသာရှိပြန်ဖြစ်လာနိုင်သော်ငြား ဒုတိယအမျိုးအစားမှာမူ သူတို့၏ယုံကြည်မှုသည် အသက်သေဆုံးသည့်တိုင်အောင်ခိုင်မြဲသည်ဟု သိရှိရသည်။ဘာသာမဲ့များများပြားလာသည့်အ‌ခါ ဘာသာမဲ့အမျိုးအစားနှင့်ပတ်သက်၍ အချို့အရာများ၌ အငြင်းပွားဖွယ် အခြင်းအရာများ အများအပြားရှိသည်။တကယ့်ဘာသာမဲ့စစ်စစ်သည်ဘုရားမဲ့ဘာသာမဲ့တမျိုးတည်းဖြစ်ပြီးထိုသူ၏အိမ်ထောင်ဖက်မှာမူဘာသာမဲ့ဝါဒထဲမှဖြစ်သင့်၏။ဘာသာရှိထဲမှဆိုလျှင် ဘာသာမဲ့အယူဝါဒနှင့် ပတ်သက်၍ အယူအဆ အားဖြင့်များစွာ ပြဿနာများလှ၏ ယင်းသတ်မှတ်ချက်ကားဘာသာမဲ့ဘုရားမဲ့တယာက်၏ခံယူချက်မျိုးဖြစ်သင့်၏။ == ဘာသာမဲ့ အမျိုးအစားများ == # Non-Reliျ။ious= ဘာသာရေးကို လုံးဝစိတ်မဝင်စား သူ # Agnostic= ဘာသာရေးက အမှန်တရားတွေ ကို လူ မသိနိုင်ဟုခံယူသူ # Sceptic= ဘာသာရေးက အမှန်တရားတွေ ကို သံသယ ပွားသူ # Atheist/Anti-theist= ဖန်ဆင်းရှင် ဘုရားသခင် တည်ရှိမှုကို အယုံအကြည် မရှိသူ # Deist= ဖန်ဆင်းရှင် ဘုရားသခင် ကို လက်ခံ သော်လည်း ဘုရားသခင် စောင့်ရှောက်မှု ကို လက်မခံသူ # Anti-Religious/Irreligious= ဘာသာရေး စံနစ်ဟူသမျှကို ဆန့် ကျင်တိုက်ခိုက်သူ # Apatheist= ဘာသာရေး နှင့် လူဘဝ မသက်ဆိုင် ဟု ခံယူသူ # Materialist= ရုပ် အခြေခံ ပဓာန ဝါဒီ # Reductionist/Emergentist= စိတ် သည် ရုပ်မှ ဆင့် ပွားပေါ်ထွက်သည် ဟုခံယူသူ # Naturalist= သဘာဝတ္တဝါဒီ # Pantheist = ဘုရားသခင် နှင့် သဘာဝတရား ကို ထပ်တူပြု လက်ခံသူ # Individualist= မိမိ ကိုယ်သာ ကိုးကွယ်သူ(ကိုးကားချက်လို) # Ethical Egoist= မိမိ ကိုယ်ကို ဗဟိုပြုသူ # Suitheist= မိမိ ကိုယ်ကို ဘုရားသခင်ဟုလက်ခံသူ # Humanist= လူသား ဗဟိုပြု ဝါဒီ # Ignostic= ဘာသာရေးက အမှန်တရားတွေကို တိတိကျကျ ယတိပြတ် မဆုံးဖြတ်နိုင်သူ # Anti-Clerical= ဘာသာရေး အင်စတီကျုရှင်း များကို အယုံအကြည် မရှိသူ # Post-Theist= ဘာသာရေးခေတ် ကုန်ုပြီဟု ခံယူသူ # Constructivist= ဘာသာရေး ဟူသည် ယဉ်ကျေးမှု စနစ်ရဲ့ ထုတ်ကုန်လို့ မြင်သူ # Mystic= အဆုံးစွန်အမှန်တရားဟူသည် ဘာသာရေး အင်စတီကျုရှင်း များ ကို ကျော်လွန်တည်ရှိ နေသည် ဟုခံယူသူ # ဆင့်ကဲဖြစ်စဥ်ဝါဒ=ဆင့်ကဲြဖစ်စဥ်သ ေဘာအရ လူသားမျိုးနွယ်သည်ဆင့်ကဲတိုးတက်လာသည်။တနည်းအားဖြင့်လူနှင့်လူေပါင်းလျင်လူသာထွက်သည်။သရက်ပင်မှသရက်သီး၊သရက်သီးမှသရက်ေစ့၊ထိုသရက်ေစ့အ ေညှာင့်ေပါင့်ပါကသရက်ပင်ပဲထွက်သည်။ # ==ကိုးကား== {{Reflist}} [[Category:ဘာသာမဲ့ အယူဝါဒ]] {{Reli-stub}} gcy30y3q8md3464h8hmgo8u6xl2pd3h 1051785 1051777 2026-09-07T15:25:42Z Dr Lotus Black 31011 [[Special:Contributions/Aalaungmintayar|Aalaungmintayar]] ([[User talk:Aalaungmintayar|ဆွေးနွေး]]) ၏ ပြင်ဆင်မှုကို [[User:~2026-41860-7|~2026-41860-7]] ၏ နောက်ဆုံးတည်းဖြတ်မူသို့ နောက်ပြန် ပြန်ပြင်ခဲ့သည် 961837 wikitext text/x-wiki '''ဘာသာမဲ့'''ဆိုသည်မှာ ကိုးကွယ်သည့် ဘာသာ မရှိသူများကိုဆိုလိုသည်။ မည်သည့်ဘာသာကိုမှမကိုးကိုယ်ခြင်းအပြင်တန်ခိုးရှင်ဝါဒ အပေါ် မဝပ်တွားတတ်သူများနှင့်အကြွင်းမဲ့မယုံကြည်တတ်သူများသည်ဘာသာမဲ့ဝါဒီများဖြစ်သည် ဘာသာမဲ့သည်အယူဝါဒမဟုတ်ပဲ အယူဝါဒီ တစ်ခုမျှသာဖြစ်သည် သို့သော် ခံယူချက်တူသူများဖြင့် အစုအအဖွဲ့သဘောမျိုး လည်းရှိသည် ထို့အပြင် ဘာသာမဲ့ဝါဒီ သမား အများစုသည် သိပ္ပံ သမားများဖြစ်ကြပြီး သဘာဝလက်တွေ့အပေါ် တွင်အဓိကအလေးထားတတ်သူများဖြစ်ကြသည် သူတို့သည်အယူဝါဒ တစ်မျိုးမျိုး၏ လွမ်းမိုးခြယ်လှယ်မှုမှလွတ်မြောက်သူများအဖြစ်လည်း ခံယူတတ်ကြသည် ထို့အပြင်လူသားတို့၏ ပန်းတိုင်သည် ဘာသာတရားမဟုတ်ဟုရှုမြင်တတ်ကြပြီး လူသည်မွေးဖွားစဉ်ကာစတွင်မည်သည့်ဘာသာအယူဝါဒကိုကိုး ကွယ်သည်ဟုဟုတံဆိပ်တပ်ပါလာသူမျိုးမရှိပဲ မွေးဖွားရာနေရာဒေသနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်၏သင်ကြားမှုမှတဆင့် သိနားလည်သည့်အရွယ်ရောက်လာသည့်တိုင် သူ၏မှတ်ဉာဏ်တွင်းသို့အကြောင်းအမျိုးမျိုးဖြင့်အသွတ်သွင်းခံခဲ့ရသည်ဟုသိရှိမိသူဟုတစ်မျိုးဆိုနိုင်သည် ယင်းတို့သည် မည်သည့်ဘာသာကိုမျှ ယုံကြည်ခြင်းမရှိဘဲ၊ ကမ္ဘာတွင် ရှိသည့် ဘာသာများသည် လူများမှ ဖန်တီးတီထွင်ထားခြင်းဖြစ်သည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။ ဘာသာအယူဝါဒအတော်များများသည် ရုပ်(ကိုယ်)ထက် နာမ်(စိတ်ဝိညာဏ်)အား ပိုအလေးထားတတ်ကြသည် ဘာသာမဲ့များမှာမူ အချို့သည်ကလည်း စိတ်သည်အဓိက ဟုမှတ်ယူတတ်ကြသူများရှိသလို အချို့လည်းရုပ်ကိုပိုဦးစားပေး၍ အချို့မှာမူ ရုပ်လည်းအဓိကမဟုတ်သလို စိတ်သည်လည်းအဓိကမဟုတ်ဟုယူဆသူအမျိုးမျိုးရှိတတ်သည် အဓိကအားဖြင့်ဘာသာမဲ့အမျိုးအစားနှစ်မျိုးရှိသည်ဟုရေတွက်နိုင်သည် ပထမတမျိုးမှာဘုရားတစ်မျိုးမျိုး(သို့)ဘုရားများအားလက်ခံမှုရှိသောဘုရားရှိဝါဒနှင့် မည်သည့် ဘုရားအမျိုးအစားကိုမျှလက်ခံသည့်သူမျိုးမဟုတ်သည့်ဘုရားမဲ့ဝါဒ ဟူ၍ဖြစ်သည် ဘုရားရှိဘာသာမဲ့များသည် ဘာသာတရားနှင့်ဘုရားသည် ငြိမ်းချမ်းမှုကိုပေးသည်ဟုလက်ခံတတ်ကြပြီး ဘုရားမဲ့ဘာသာမဲ့များသည် ဘာသာတရားနှင့်ဘုရားသည် ငြင်းခုံမှုပြုတတ်ကြပြီး ဘာသာတရားနှင့်ဘုရားသည် ငြိမ်းချမ်းမှုထက်တိုက်ခိုက်မှုကို ပို၍ဦးတည်ဟုရှုဟုမြင်တတ်ကြသည် ဥပမာအားဖြင့်ဆိုရလျင် ဘုရားပေးသောစစ်ပွဲဆိုသောအသုံးအနှုန်းမျိုးအားဆိုလိုသည် ဘာသာမဲ့များသည်ဘာသာရှိများပြန်ဖြစ်လာနိုင်သလားဟုဆိုရသော်ပထမအမျိုးအစားမှာမူ ဘာသာရှိပြန်ဖြစ်လာနိုင်သော်ငြား ဒုတိယအမျိုးအစားမှာမူ သူတို့၏ယုံကြည်မှုသည် အသက်သေဆုံးသည့်တိုင်အောင်ခိုင်မြဲသည်ဟု သိရှိရသည်။ဘာသာမဲ့များများပြားလာသည့်အ‌ခါ ဘာသာမဲ့အမျိုးအစားနှင့်ပတ်သက်၍ အချို့အရာများ၌ အငြင်းပွားဖွယ် အခြင်းအရာများ အများအပြားရှိသည်။တကယ့်ဘာသာမဲ့စစ်စစ်သည်ဘုရားမဲ့ဘာသာမဲ့တမျိုးတည်းဖြစ်ပြီးထိုသူ၏အိမ်ထောင်ဖက်မှာမူဘာသာမဲ့ဝါဒထဲမှဖြစ်သင့်၏။ဘာသာရှိထဲမှဆိုလျှင် ဘာသာမဲ့အယူဝါဒနှင့် ပတ်သက်၍ အယူအဆ အားဖြင့်များစွာ ပြဿနာများလှ၏ ယင်းသတ်မှတ်ချက်ကားဘာသာမဲ့ဘုရားမဲ့တယာက်၏ခံယူချက်မျိုးဖြစ်သင့်၏။ == ဘာသာမဲ့ အမျိုးအစားများ == # Non-Reliျ။ious= ဘာသာရေးကို လုံးဝစိတ်မဝင်စား သူ # Agnostic= ဘာသာရေးက အမှန်တရားတွေ ကို လူ မသိနိုင်ဟုခံယူသူ # Sceptic= ဘာသာရေးက အမှန်တရားတွေ ကို သံသယ ပွားသူ # Atheist/Anti-theist= ဖန်ဆင်းရှင် ဘုရားသခင် တည်ရှိမှုကို အယုံအကြည် မရှိသူ # Deist= ဖန်ဆင်းရှင် ဘုရားသခင် ကို လက်ခံ သော်လည်း ဘုရားသခင် စောင့်ရှောက်မှု ကို လက်မခံသူ # Anti-Religious/Irreligious= ဘာသာရေး စံနစ်ဟူသမျှကို ဆန့် ကျင်တိုက်ခိုက်သူ # Apatheist= ဘာသာရေး နှင့် လူဘဝ မသက်ဆိုင် ဟု ခံယူသူ # Materialist= ရုပ် အခြေခံ ပဓာန ဝါဒီ # Reductionist/Emergentist= စိတ် သည် ရုပ်မှ ဆင့် ပွားပေါ်ထွက်သည် ဟုခံယူသူ # Naturalist= သဘာဝတ္တဝါဒီ # Pantheist = ဘုရားသခင် နှင့် သဘာဝတရား ကို ထပ်တူပြု လက်ခံသူ # Individualist= မိမိ ကိုယ်သာ ကိုးကွယ်သူ(ကိုးကားချက်လို) # Ethical Egoist= မိမိ ကိုယ်ကို ဗဟိုပြုသူ # Suitheist= မိမိ ကိုယ်ကို ဘုရားသခင်ဟုလက်ခံသူ # Humanist= လူသား ဗဟိုပြု ဝါဒီ # Ignostic= ဘာသာရေးက အမှန်တရားတွေကို တိတိကျကျ ယတိပြတ် မဆုံးဖြတ်နိုင်သူ # Anti-Clerical= ဘာသာရေး အင်စတီကျုရှင်း များကို အယုံအကြည် မရှိသူ # Post-Theist= ဘာသာရေးခေတ် ကုန်ုပြီဟု ခံယူသူ # Constructivist= ဘာသာရေး ဟူသည် ယဉ်ကျေးမှု စနစ်ရဲ့ ထုတ်ကုန်လို့ မြင်သူ # Mystic= အဆုံးစွန်အမှန်တရားဟူသည် ဘာသာရေး အင်စတီကျုရှင်း များ ကို ကျော်လွန်တည်ရှိ နေသည် ဟုခံယူသူ ==ကိုးကား== {{Reflist}} [[Category:ဘာသာမဲ့ အယူဝါဒ]] {{Reli-stub}} 2fkbm4fyiys47f6oo550q7bdva404o5 0 59162 1051877 766759 2026-09-08T11:29:49Z Dr Lotus Black 31011 /* ကျမ်းကိုး */ 1051877 wikitext text/x-wiki [[File:Artist's rendering ULAS J1120+0641.jpg|thumb|300px|အလွန်ဝေးကွာသော ကွေဆာ [[ULAS J1120+0641]] အား အနုပညာရှင်မှ ပုံဖော်ထားပုံ။ ယင်းသည် [[နေ]]ထုထည်၏အဆပေါင်း ၂ ဘီလီယံရှိကာ [[တွင်းနက်]]မှ စွမ်းအင်ပေးထားသည်။<ref>{{cite news|title=Most Distant Quasar Found|url=http://www.eso.org/public/news/eso1122/|accessdate=4 July 2011|newspaper=ESO Science Release}}</ref> Credit: ESO/M. Kornmesser]] '''ကွေဆာ''' ({{IPAc-en|ˈ|k|w|eɪ|z|ɑːr}}) သို့မဟုတ် '''ကွာဆီ စတီလာ ရေဒီယိုပင်ရင်း''' သည် အဝေးကွာဆုံးနှင့် [[စွမ်းအင်]]အများဆုံး တက်ကြွ ဂယ်လက်ဆီတို့၏ အဖွဲ့ဝင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ကွေဆာများအား [[အနီရောင်အရွေ့]]ဖြင့် ပထမဆုံးခြေရာခံမိချိန်၌ ယင်းတို့သည် အင်မတန်တောက်ပကြသည်။ ကွေဆာများသည် သာမန်[[ကြယ်]] [[ဂယ်လက်ဆီ]]တို့၏ တောက်ပမှုထက် ထူးကဲစွာ တောက်ပရကား ''ကွာဆီ စတီလာ'' ဟူသောနာမည်အရ ယင်းတို့သည် မိမိတို့၏ [[နဂါးငွေ့တန်း ဂယ်လက်ဆီ]]ထက် အဆပေါင်း ၁၀၀ ခန့်ပိုမိုတောက်ပနိုင်သည်။<ref name= "3C 273 article">{{cite journal|title=The Quasi-Stellar Radio Sources 3C 48 and 3C 273|bibcode=1964ApJ...140....1G|journal=The Astrophysics Journal|doi = 10.1086/147889|volume=140|pages=1}}<!--|accessdate=25 April 2014--></ref> ကွေဆာ အများစုမှာ လွန်ခဲ့သောနှစ်ပေါင်း ၁၂ [[ဘီလီယံ]]အကြာက ဖွဲ့တည်ခဲ့​ကြပြီး ဂယ်လက်ဆီများနှင့် ထိတိုက်မိရာမှ အင်အားကြီးတွင်းနက်များ<ref>{{Cite web|title = HubbleSite - NewsCenter - Hubble Sees the 'Teenage Years' of Quasars (06/18/2015) - Introduction|url = http://hubblesite.org/newscenter/archive/releases/2015/20/|website = hubblesite.org|accessdate = 2015-06-19|archivedate = 12 August 2015|archiveurl = https://web.archive.org/web/20150812123858/http://hubblesite.org/newscenter/archive/releases/2015/20/}}</ref> သို့မဟုတ် ဒွိတွင်းနက်စနစ်အဖြစ် ပေါင်းစပ်သွားကြသည်။ ==ဂုဏ်သတ္တိများ== ကွေဆာပေါင်း ၂ဝဝ,ဝဝဝ အား သိထားပြီးဖြစ်သည်။ အများစုမှာ ''Sloan Digital Sky Survey'' မှလေ့လာထားခြင်းဖြစ်သည်။ လေ့လာထားသော ကွေဆာအများစုမှာ [[အနီရောင်အရွေ့]] ဝ.ဝ၅၆ မှ ၇.ဝ၈၅ ကြားတွင်ရှိကြသည်။ ယင်းအနီရောင်အရွေ့များအား ဟာဘယ်နိယာမဖြင့် တွက်ချက်လိုက်ပါက ကွေဆာများသည် ၆ဝဝ မီလီယံကြားတွင် ရှိနိုင်သည်ဟုပြောနိုင်ပြီး<ref>{{cite web |url=http://hubblesite.org/newscenter/archive/releases/1994/1994/42/text/ |title=Hubble Uncovers a Hidden Quasar in a Nearby Galaxy (Cygnus A) |publisher=HubbleSite |date=1994-09-21 |accessdate=2011-07-01 |archivedate=28 November 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20161128195309/http://hubblesite.org/newscenter/archive/releases/1994/1994/42/text/ }}</ref> အကွာအဝေးအားဖြင့် [[အလင်းနှစ်]] ၂၈.၈၅ ဘီလီယံခန့် ဝေးကွာနေသည်။ (ယှဉ်တွဲအကွာအဝေးအရ- စကြဝဠာသည့် ပြန့်ကားနေသည်ဟုယူဆသောကြောင့် comoving distance ဟုသုံးနှုန်းသည်) ကွေဆာတို့၏ အင်မတန်ကြီးမားသော အကွာအဝေးနှင့် [[အလင်း]]၏ ပုံသေအလျင်ကြောင့် ယင်းတို့တည်ရှိကြောင်း မိမိတို့အနည်ဖြင့် ဘေးပတ်ဝန်းကျင် [[အာကာသ]]အား မြင်ရခြင်းဖြစ်သည်။ ကွေဆာများ၏ စွမ်းအားသည် အင်မတန်ကြီးမားသော တွင်းနက်များနှင့် မောင်းနှင်ထားသည်ဟု ယုံကြည်သည်။ ၁၉၉ဝ နောက်ပိုင်းတွင် ဟာဘယ် အာကာသမှန်ပြောင်းမှ လေ့လာထားချက်များအရ [[ဂယ်လက်ဆီ]]အလယ်ဗဟိုနားတွင်ရှိကြသော [[ကြယ်]]များသည် အင်မတန်မြန်ဆန်သောနှုန်းဖြင့် လည်ပတ်နေသည်ဟု တွေ့ရှိခဲ့ရပြီး ယင်းသည် တွင်းနက်များဟု ဖော်ပြနေသည်။ ကွေဆာများအား [[ကမ္ဘာမြေ]]မှ မြင်တွေ့ရသော်လည်း ယင်းတို့သည် အင်မတန်မှ ဝေးကွာလှသောကြောင့် ကွေဆာများသည် [[စကြဝဠာ]]တွင် အတောက်ပဆုံးအရာဝတ္ထုများ ဖြစ်ကြသည်။ စကြဝဠာ၏ အစောပိုင်းကာလများတွင် ကွေဆာများသည် အများဆုံးတွေ့ရသည့်အရာဝတ္ထုများ ဖြစ်တန်ရာ၏။ ==ကျမ်းကိုး== {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:ကွေဆာများ]] [[ကဏ္ဍ:နက္ခတ္တဗေဒရှိ အယူအဆများ]] {{Astronomy-stub}} mpc794m36xd26f5pvpz6r9tbei8ewgx 1051878 1051877 2026-09-08T11:38:33Z Dr Lotus Black 31011 1051878 wikitext text/x-wiki [[File:Artist's rendering ULAS J1120+0641.jpg|thumb|300px|အလွန်ဝေးကွာသော ကွေဆာ [[ULAS J1120+0641]] အား အနုပညာရှင်မှ ပုံဖော်ထားပုံ။ ယင်းသည် [[နေ]]ထုထည်၏အဆပေါင်း ၂ ဘီလီယံရှိကာ [[တွင်းနက်]]မှ စွမ်းအင်ပေးထားသည်။<ref>{{cite news|title=Most Distant Quasar Found|url=http://www.eso.org/public/news/eso1122/|accessdate=4 July 2011|newspaper=ESO Science Release}}</ref> Credit: ESO/M. Kornmesser]] '''ကွေဆာ''' ({{IPAc-en|ˈ|k|w|eɪ|z|ɑːr}}) သို့မဟုတ် '''ကွာဆီ စတီလာ ရေဒီယိုပင်ရင်း''' သည် အဝေးကွာဆုံးနှင့် [[စွမ်းအင်]]အများဆုံး တက်ကြွ ဂယ်လက်ဆီတို့၏ အဖွဲ့ဝင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ကွေဆာများအား [[အနီရောင်အရွေ့]]ဖြင့် ပထမဆုံးခြေရာခံမိချိန်၌ ယင်းတို့သည် အင်မတန်တောက်ပကြသည်။ ကွေဆာများသည် သာမန်[[ကြယ်]] [[ဂယ်လက်ဆီ]]တို့၏ တောက်ပမှုထက် ထူးကဲစွာ တောက်ပရကား ''ကွာဆီ စတီလာ'' ဟူသောနာမည်အရ ယင်းတို့သည် မိမိတို့၏ [[နဂါးငွေ့တန်း ဂယ်လက်ဆီ]]ထက် အဆပေါင်း ၁၀၀ ခန့်ပိုမိုတောက်ပနိုင်သည်။<ref name= "3C 273 article">{{cite journal|title=The Quasi-Stellar Radio Sources 3C 48 and 3C 273|bibcode=1964ApJ...140....1G|journal=The Astrophysics Journal|doi = 10.1086/147889|volume=140|pages=1}}<!--|accessdate=25 April 2014--></ref> ကွေဆာ အများစုမှာ လွန်ခဲ့သောနှစ်ပေါင်း ၁၂ [[ဘီလီယံ]]အကြာက ဖွဲ့တည်ခဲ့​ကြပြီး ဂယ်လက်ဆီများနှင့် ထိတိုက်မိရာမှ အင်အားကြီးတွင်းနက်များ<ref>{{Cite web|title = HubbleSite - NewsCenter - Hubble Sees the 'Teenage Years' of Quasars (06/18/2015) - Introduction|url = http://hubblesite.org/newscenter/archive/releases/2015/20/|website = hubblesite.org|accessdate = 2015-06-19|archivedate = 12 August 2015|archiveurl = https://web.archive.org/web/20150812123858/http://hubblesite.org/newscenter/archive/releases/2015/20/}}</ref> သို့မဟုတ် ဒွိတွင်းနက်စနစ်အဖြစ် ပေါင်းစပ်သွားကြသည်။ မှတ်တမ်းအရ ကမ္ဘာမြေနှင့် အနီးဆုံး ကွေဆာသည် အလင်းနှစ်သန်းပေါင်း ၆၀၀ အကွာတွင်ရှိပြီး အဝေးဆုံးမှာ အလင်းနှစ် ၃၁.၆ ဘီလီလံ ဖြစ်သည်။ ယင်းသည် တနည်းဆိုရသော် လွန်ခဲ့သော အတိတ်ကာလ ၁၃,၂ ဘီလီယံနှစ် ဖြစ်လေသည်။<ref>{{Cite web |title=APOD: 2023 November 10 - UHZ1: Distant Galaxy and Black Hole |url=https://apod.nasa.gov/apod/ap231110.html |access-date=2023-11-10 |website=apod.nasa.gov}}</ref><ref name=":0">{{Cite journal |last1=Whalen |first1=Daniel J. |last2=Latif |first2=Muhammad A. |last3=Mezcua |first3=Mar |date=2023-10-01 |title=Radio Emission From a z = 10.1 Black Hole in UHZ1 |journal=The Astrophysical Journal |volume=956 |issue=2 |pages=133 |doi=10.3847/1538-4357/acf92c |issn=0004-637X|doi-access=free |arxiv=2308.03837 |bibcode=2023ApJ...956..133W }}</ref> ==ဂုဏ်သတ္တိများ== ကွေဆာပေါင်း ၂ဝဝ,ဝဝဝ အား သိထားပြီးဖြစ်သည်။ အများစုမှာ ''Sloan Digital Sky Survey'' မှလေ့လာထားခြင်းဖြစ်သည်။ လေ့လာထားသော ကွေဆာအများစုမှာ [[အနီရောင်အရွေ့]] ဝ.ဝ၅၆ မှ ၇.ဝ၈၅ ကြားတွင်ရှိကြသည်။ ယင်းအနီရောင်အရွေ့များအား ဟာဘယ်နိယာမဖြင့် တွက်ချက်လိုက်ပါက ကွေဆာများသည် ၆ဝဝ မီလီယံကြားတွင် ရှိနိုင်သည်ဟုပြောနိုင်ပြီး<ref>{{cite web |url=http://hubblesite.org/newscenter/archive/releases/1994/1994/42/text/ |title=Hubble Uncovers a Hidden Quasar in a Nearby Galaxy (Cygnus A) |publisher=HubbleSite |date=1994-09-21 |accessdate=2011-07-01 |archivedate=28 November 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20161128195309/http://hubblesite.org/newscenter/archive/releases/1994/1994/42/text/ }}</ref> အကွာအဝေးအားဖြင့် [[အလင်းနှစ်]] ၂၈.၈၅ ဘီလီယံခန့် ဝေးကွာနေသည်။ (ယှဉ်တွဲအကွာအဝေးအရ- စကြဝဠာသည့် ပြန့်ကားနေသည်ဟုယူဆသောကြောင့် comoving distance ဟုသုံးနှုန်းသည်) ကွေဆာတို့၏ အင်မတန်ကြီးမားသော အကွာအဝေးနှင့် [[အလင်း]]၏ ပုံသေအလျင်ကြောင့် ယင်းတို့တည်ရှိကြောင်း မိမိတို့အနည်ဖြင့် ဘေးပတ်ဝန်းကျင် [[အာကာသ]]အား မြင်ရခြင်းဖြစ်သည်။ ကွေဆာများ၏ စွမ်းအားသည် အင်မတန်ကြီးမားသော တွင်းနက်များနှင့် မောင်းနှင်ထားသည်ဟု ယုံကြည်သည်။ ၁၉၉ဝ နောက်ပိုင်းတွင် ဟာဘယ် အာကာသမှန်ပြောင်းမှ လေ့လာထားချက်များအရ [[ဂယ်လက်ဆီ]]အလယ်ဗဟိုနားတွင်ရှိကြသော [[ကြယ်]]များသည် အင်မတန်မြန်ဆန်သောနှုန်းဖြင့် လည်ပတ်နေသည်ဟု တွေ့ရှိခဲ့ရပြီး ယင်းသည် တွင်းနက်များဟု ဖော်ပြနေသည်။ ကွေဆာများအား [[ကမ္ဘာမြေ]]မှ မြင်တွေ့ရသော်လည်း ယင်းတို့သည် အင်မတန်မှ ဝေးကွာလှသောကြောင့် ကွေဆာများသည် [[စကြဝဠာ]]တွင် အတောက်ပဆုံးအရာဝတ္ထုများ ဖြစ်ကြသည်။ စကြဝဠာ၏ အစောပိုင်းကာလများတွင် ကွေဆာများသည် အများဆုံးတွေ့ရသည့်အရာဝတ္ထုများ ဖြစ်တန်ရာ၏။ ==ကျမ်းကိုး== {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:ကွေဆာများ]] [[ကဏ္ဍ:နက္ခတ္တဗေဒရှိ အယူအဆများ]] {{Astronomy-stub}} b290fm6ziv72bbo9qenosb1gfhlxz30 0 69969 1051847 669335 2026-09-08T03:30:05Z Salai Rungtoi 22844 /* ကိုးကား */ 1051847 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = မိုင်းပြင်းမြို့နယ် |other_name = |native_name = |settlement_type =[[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] |image_skyline = |imagesize = |image_caption = |image_map= |map_caption=ကျိုင်းတုံခရိုင်အတွင်း တည်နေရာ |pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ |pushpin_label_position =left |pushpin_map_caption = မြန်မာနိုင်ငံတွင်း တည်နေရာ |subdivision_type = [[ကမ္ဘာ့နိုင်ငံများစာရင်း|နိုင်ငံ]] |subdivision_name ={{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} |subdivision_type1 =[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|ပြည်နယ်]] |subdivision_name1 = [[ရှမ်းပြည်နယ်]] |subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] |subdivision_name2 = [[ကျိုင်းတုံခရိုင်]] |subdivision_type3 = |subdivision_name3 = |subdivision_type4 = |subdivision_name4 = |leader_title = |leader_name = |established_title = |established_date = |area_total_km2 = |population = ၅၄,၁၄၉ |population_as_of = ၂၀၁၄ |population_footnotes = <ref name="census-2014">{{cite book|title=သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ|publisher=လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန|location=နေပြည်တော်|date=မေ ၂၀၁၅|series=၂၀၁၄ ခုနှစ် လူဦးရေနှင့် အိမ်ထောင်စု သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ|volume=အတွဲ-၂|pages=၆၅|url=https://drive.google.com/file/d/0B067GBtstE5TeUlIVjRjSjVzWlk/view}}</ref> |timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]] |utc_offset = +6.30 |coordinates = {{coord|21|21|00|N|99|1|00|E|region:MM|display=inline,title}} |elevation_footnotes = <ref>GoogleEarth</ref> |elevation_m = 468 |elevation_ft = |website = |footnotes = }} '''မိုင်းပြင်းမြို့နယ်''' သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[ရှမ်းပြည်နယ်]]၊ [[ကျိုင်းတုံခရိုင်]]ရှိ မြို့နယ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ မြို့နယ်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ [[မိုင်းပြင်းမြို့]] ဖြစ်သည်။<ref name="mimu">{{cite web|url=http://themimu.info/sites/themimu.info/files/documents/State_Map_District_Shan_East_MIMU764v03_14Sep2016_A4.pdf|title=ခရိုင်မြေပုံ - ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့ပိုင်း)|work=မြန်မာသတင်းအချက်အလက် စီမံခန့်ခွဲမှုယူနစ်|date=စက်တင်ဘာ ၂၀၁၆|accessdate=၁၇ မတ် ၂၀၁၇}}{{Dead link|date=December 2020 }}</ref> == ဖြစ်ရပ်များ == * [[သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန|သယံဇာတနှင့်သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီးဌာန]]သည် ၂၀၁၈ ခုနှစ်၊ သစ်တောဥပဒေပုဒ်မ ၆၊ ပုဒ်မခွဲ (င) အရ အပ်နှင်းထားသော လုပ်ပိုင်ခွင့်များကိုကျင့်သုံးလျက် ရှမ်းပြည်နယ် [[ကျိုင်းတုံခရိုင်]] မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်အတွင်း ကျရောက်နေသည့် ဧရိယာအကျယ်အဝန်း ၆၁၀၀၈ ဧကရှိသောနယ်မြေကို “သုဝဏ္ဏသျှံတောင် ကြိုးပြင်ကာကွယ်တော” အဖြစ် ၁၃၈၈ ခုနှစ်၊ ဝါခေါင်လပြည့်ကျော် (၄) ရက် (၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၁ ရက်) မှစ၍ သတ်မှတ်လိုက်သည်။<ref>{{Cite web|title=သုဝဏ္ဏသျှံတောင် ကြိုးပြင်ကာကွယ်တော သတ်မှတ်|url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/87840|website=Ministry Of Information|access-date=2026-09-08|language=en}}</ref> ==ကိုးကား== {{Reflist}} {{ရှမ်းပြည်နယ်}} {{မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်}} [[Category:ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ မြို့နယ်များ]] {{Shan-geo-stub}} 6wozxk8tkmeil84mezee0s6kjpqp8i7 10 75024 1051787 846540 2026-09-07T15:29:11Z Dr Lotus Black 31011 1051787 wikitext text/x-wiki {{asbox | image = P religion world.svg | pix = 35 | subject = [[ဘာသာရေး]]နှင့် ဆက်နွယ်သော | qualifier = | category = ဘာသာရေး ဆောင်းပါးတိုများ | tempsort = | name = Template:Reli-stub }}<noinclude> </noinclude> hped65tnxl0f8i3qw94pdgx39kjihrp 1051788 1051787 2026-09-07T15:30:42Z Dr Lotus Black 31011 "[[တမ်းပလိတ်:Reli-stub]]" ကို ကာကွယ်ခဲ့သည် ([ပြင်ဆင်ရန်=အလိုအလျောက် အတည်ပြုထားသော အသုံးပြုသူများကိုသာ ခွင့်ပြုသည်] (အနန္တ) [ရွှေ့ရန်=အလိုအလျောက် အတည်ပြုထားသော အသုံးပြုသူများကိုသာ ခွင့်ပြုသည်] (အနန္တ)) 1051787 wikitext text/x-wiki {{asbox | image = P religion world.svg | pix = 35 | subject = [[ဘာသာရေး]]နှင့် ဆက်နွယ်သော | qualifier = | category = ဘာသာရေး ဆောင်းပါးတိုများ | tempsort = | name = Template:Reli-stub }}<noinclude> </noinclude> hped65tnxl0f8i3qw94pdgx39kjihrp 0 78391 1051879 852581 2026-09-08T11:52:24Z Dr Lotus Black 31011 1051879 wikitext text/x-wiki {{Geobox|Forest <!-- *** Heading *** --> |name = Amazon rainforest |native_name = |other_name = |category = <!-- *** Image *** --> |image = Amazon Manaus forest.jpg |image_caption = Amazon rainforest, near Manaus, Brazil. |image_size = <!-- *** Names **** --> |official_name = |etymology = |motto = |nickname = <!-- *** Symbols *** --> |flag = |symbol = <!-- *** Country *** --> |country = ဘရာဇီး |country1 = ပီရူး |country2 = ကိုလံဘီယာ |country3 = ဗင်နီဇွဲလား |country4 = အက်ကွေဒေါ |country5 = ဘိုလီးဗီးယား |country6 = ဂိုင်ယာနာ |country7 = ဆူရီနမ် |country8 = ပြင်သစ် (''ပြင်သစ်ဂိုင်ယာနာ'') |state_type = |state = |region_type = |region = |district1 = |district2 = |district3 = |municipality = <!-- *** Family *** --> |parent = တောင်အမေရိက |range = |border = |part = |city = |landmark = |building = |river = အမေဇုန်မြစ် <!-- *** Locations *** --> |highest = |highest_location = | highest_region = | highest_state = |highest_elevation_imperial = | highest_coordinates = |lowest = |lowest_location = | lowest_region = | lowest_country = |lowest_elevation_imperial = | lowest_coordinates = <!-- *** River locations *** --> |source = |mouth = <!-- *** Dimensions *** --> |length = | length_orientation = N/S |width = | width_orientation = W/E |area = 5500000 |area_land = |area_water = |area_urban = |area_metro = <!-- *** Population *** --> |population = | population_date = |population_urban = |population_metro = |population_density = |population_density_urban = |population_density_metro = <!-- *** Features *** --> |geology = |orogeny = |period = |biome = |plant = |animal = |style = |material = <!-- *** Free fields *** --> |free = | free_type = <!-- *** Maps *** --> |map = Amazon rainforest.jpg |map_caption = Map of the Amazon rainforest ecoregions as delineated by the [[:en:world Wide Fund for Nature|WWF]]. Yellow line approximately encloses the [[:en:Amazon basin|Amazon drainage basin]]. National boundaries shown in black. [[:en:Satellite imagery|Satellite image]] from [[NASA]]. |map_background = |map_locator = <!-- *** Websites *** --> |commons = |statistics = |website = <!-- *** Footnotes *** --> |footnotes = }} '''အမေဇုန် မိုးသစ်တော'''သည် [[တောင်အမေရိက]]၊ အမေဇုန် မြစ်ဝှမ်းအများစုကို လွှမ်းခြုံထားသည့် အပူပိုင်း စိုစွတ်မိုးသစ်တောဖြစ်သည်။ ယင်းမြစ်ဝှမ်းသည် {{convert|7,000,000|km2|sqmi}} ရှိပြီး {{convert|5,500,000|km2|sqmi}} သည် မိုးသစ်တောဖြင့် လွှမ်းခြုံထားသည်။ ယင်းသည် နိုင်ငံ ၉ နိုင်ငံအား ဖြတ်သန်းထားပြီး သစ်တော၏ အများစုမှာ [[ဘရာဇီးနိုင်ငံ]]တွင်ဖြစ်ကာ [[ပီရူးနိုင်ငံ]]၊ ကိုလမ်ဘီယာနိုင်ငံ၊ ဗင်နီဇွဲလား၊ အီကွေဒေါ့၊ ဘိုလီဘီယာ၊ ကင်ညာအစရှိသော နိုင်ငံများဖြစ်ကြသည်။ အမေဇုန်မိုးသစ်တောသည် ကမ္ဘာ့မိုးသစ်တော၏ ကျန်ရှိနေသော ထက်ဝက်ကို ကိုယ်စားပြုပြီး<ref>{{cite web | url=http://www.worldwildlife.org/places/amazon | title=WNF: Places: Amazon | accessdate=4 June 2016}}</ref> ကမ္ဘာပေါ်ရှိ အပူပိုင်း မိုးသစ်တောနှင့် ဇီဝမျိုးကွဲပေါင်း အများဆုံးတည်ရှိရာ သစ်တောတစ်ခုဖြစ်ကာ သစ်ပင်ပေါင်း ၃၉၀ ဘီလီလံ၊ မျိုးစိပ်ပေါင်း ၁၆၀၀၀ ခန့်ရှိလေသည်။<ref name="eurekalert.org">{{cite web|url=http://www.eurekalert.org/pub_releases/2013-10/fm-fms101413.php|title=Field Museum scientists estimate 16,000 tree species in the Amazon|work=Field Museum|date=17 October 2013|accessdate=18 October 2013|archive-date=7 December 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191207091818/https://www.eurekalert.org/pub_releases/2013-10/fm-fms101413.php}}</ref> ကွဲပြားသော တိုင်းရင်းသားမျိုးနွယ်စုပေါင်း ၃၅၀ ကျော် ကိုယ်စားပြုသည့် လူဦးရေ သန်းပေါင်း ၃၀ ကျော်သည် အမေဇုန်မိုးသစ်တောတွင် နေထိုင်လျက်ရှိသည်။ ဌာနေလူမျိုးများသည် စုစုပေါင်းလူဦးရေ၏ ၉ ရာခိုင်နှုန်းကို ကိုယ်စားပြုပြီး အဖွဲ့ပေါင်း ၆၀ မှာ ပြင်ပကမ္ဘာနှင့် သီးခြား နေထိုင်သည်။<ref>{{cite web |url= https://wwf.panda.org/knowledge_hub/where_we_work/amazon/about_the_amazon/ |title= Inside the Amazon |access-date= November 5, 2020 |archive-date= October 7, 2019 |archive-url= https://web.archive.org/web/20191007053628/http://wwf.panda.org/knowledge_hub/where_we_work/amazon/about_the_amazon/ |url-status= live }}</ref> ==ကိုးကား== {{Reflist}} [[Category:မိုးသစ်တောများ]] {{Stub}} cz9adjcvodhfset67skldh4gl71uv2u 3 81115 1051758 380598 2026-09-07T12:09:44Z Manchiu 3925 [[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Doyo234]] စာမျက်နှာကို [[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:泽超]] သို့ Manchiuက ရွှေ့ခဲ့သည်: အသုံးပြုသူ "[[Special:CentralAuth/Doyo234|Doyo234]]" ကို "[[Special:CentralAuth/泽超|泽超]]" သို့ အမည်ပြောင်းလဲစဉ် စာမျက်နှာအား အလိုအလျောက် ရွှေ့ပြောင်းခြင်း 380598 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Doyo234 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် ကျူတိုရီရယ်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[WP:TUTOR|ကျူတိုရီရယ်]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [http://www.myanmarlanguage.org/installing_myanmar_unicode ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [http://www.myanmarlanguage.org/unicode/input-methods-unicode ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px||link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, like 'Interwikis' and updating images from Commons, etc. So don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[User:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[User talk:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၂:၃၄၊ ၁၂ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၇ (UTC) 8ayi793s405gxzz3vccjgk3xxn7qp1l 0 95315 1051876 1036672 2026-09-08T11:27:33Z Dr Lotus Black 31011 /* ဂုဏ်သတ္တိများ */ 1051876 wikitext text/x-wiki {{starbox begin|name=Vela Pulsar}} {{starbox image|image=[[Image:Vela Pulsar jet.jpg|200px]]|caption=The Vela Pulsar and its surrounding pulsar wind nebula}} {{Starbox observe | epoch=J2000 | ra={{RA|08|35|20.65525}}<ref name="simbad-vela" /> | dec={{DEC|-45|10|35.1545}}<ref name="simbad-vela" /> | appmag_v= 23.6 | constell=[[ဗီလာ (ကြယ်စုတန်း)|ဗီလာ]] }} {{Starbox astrometry | dist_pc={{val|294|+76|-50}}<ref name="Caraveo2001" /> | dist_ly={{val|959|+248|-163}} }} {{Starbox catalog | names= HU&nbsp;Vel, [[ပါလဆာ|PSR]]&nbsp;J0835-4510, [[ပါလဆာ|PSR]]&nbsp;B0833-45, [[Uhuru (satellite)|4U]]&nbsp;0833-45, 2CG&nbsp;263-02, [[Einstein Observatory|2E]]&nbsp;0833.6-4500, [[EGRET|3EG]]&nbsp;J0834-4511, [[HEAO 1|H]]&nbsp;0833-450, [[INTEGRAL|INTEGRAL1]]&nbsp;5, [[Supernova remnant|SNR]]&nbsp;G263.6-02.8 }} {{Starbox reference | Simbad = NAME+Vela+Pulsar }} {{Starbox end}} '''ဗီလာ ပါလဆာ''' (PSR J0835-4510 သို့မဟုတ် PSR B0833-45) သည် ရေဒီယို၊ အက်ဇ်ရေးနှင့် ဂါမာထုတ်လွှတ်သော [[ပါလဆာ]]ဖြစ်ပြီး [[ဗီလာ (ကြယ်စုတန်း)|ဗီလာ]] [[ကြယ်စုတန်း]]၌ တည်ရှိသည်။ == ဂုဏ်သတ္တိများ == ယင်းသည် တစ်စက္ကန့်လျင် ၁၁.၁၉၅ ကြိမ်နှုန်းဖြင့် လည်ပတ်နေပြီး<ref name="atnf-vela" /> [[ဆူပါနိုဗာ]]ပေါက်ကွဲမှု၏ အကြွင်းအကျန်သည် ခန့်မှန်းခြေ တစ်စက္ကန့်လျင် ၁၂၀၀ ကီလိုမီတာနှုန်းဖြင့် အပြင်ဘက်သို့ ရွေ့လျားနေသည်။<ref name="Lyne1998" /> အတောက်ပဆုံး ပါလဆာ ၃ ခုတွင် တတိယမြောက်ဖြစ်ပြီး<ref name="Mignani2007" /> စွမ်းအင်မြင့် ဂါမာရောင်ခြည်ကောင်းကင်၌ အတောက်ပဆုံး ပါလဆာတစ်ခုလည်းဖြစ်သည်။ == ပြခန်း == <gallery heights="140px" mode="packed"> File:Cycle of pulsed gamma rays from the Vela pulsar 220px.gif |Cycle of pulsed gamma rays from the Vela pulsar File:267641main allsky labeled HI.jpg |Position of the Vela Pulsar in the Milky Way File:Vela Pulsar jet seen by Chandra Observatory.ogv |Video consisting of eight images of Vela's particle jet, looped continuously </gallery> == ကိုးကား == {{reflist |refs= <ref name="simbad-vela">{{cite simbad|title=NAME Vela Pulsar|accessdate=9 January 2013}}</ref> <ref name="Caraveo2001">{{cite journal |title=The Distance to the Vela Pulsar Gauged with ''Hubble Space Telescope'' Parallax Observations |url=https://archive.org/details/sim_astrophysical-journal_2001-10-10_561_2/page/930 |journal=The Astrophysical Journal |first1=P. A. |last1=Caraveo |author1-link=Patrizia A. Caraveo |first2=A. |last2=De Luca |first3=R. P. |last3=Mignani |first4=G. F. |last4=Bignami |volume=561 |issue=2 |pages=930–937 |date=November 2001 |doi=10.1086/323377 |arxiv=astro-ph/0107282 |bibcode=2001ApJ...561..930C}}</ref> <ref name="atnf-vela">{{cite journal |url=http://www.atnf.csiro.au/people/pulsar/psrcat/proc_form.php?version=1.51&pulsar_names=J0835-4510&ephemeris=long&submit_ephemeris=Get+Ephemeris&state=query |title=ATNF Pulsar Catalogue: J0835-4510 |journal=VizieR Online Data Catalog |first1=R. N. |last1=Manchester |first2=G. B. |last2=Hobbs |first3=A. |last3=Teoh |first4=M. |last4=Hobbs |date=August 2005 |bibcode=2005yCat.7245....0M}}</ref> <ref name="Lyne1998">{{cite book |title=Pulsar Astronomy |publisher=Cambridge University Press |first1=Andrew G. |last1=Lyne |first2=Francis |last2=Graham-Smith |edition=2nd |year=1998 |isbn=0-521-59413-8}}</ref> <ref name="Mignani2007">{{cite journal |title=The Optical Spectrum of the Vela Pulsar |journal=Astronomy and Astrophysics |first1=R. P. |last1=Mignani |first2=R. P. |last2=Zharikov |first3=P. A. |last3=Caraveo |author3-link=Patrizia A. Caraveo |volume=473 |issue=3 |page=891 |date=October 2007 |doi=10.1051/0004-6361:20077774 |bibcode=2007A&A...473..891M |arxiv=0707.2036}}</ref> }} == ပြင်ပလင့်ခ်များ == {{Commons category|Vela Pulsar}} * [http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-id?Ident=Vela+pulsar Vela Pulsar] at [[SIMBAD]] * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/objsearch?search_type=Obj_id&objid=7348064 Vela Pulsar] at NASA/IPAC Extragalactic Database {{Sky|08|35|20.65525|-|45|10|35.1545|959}} [[Category:ပါလဆာများ]] [[Category:ဗီလာ (ကြယ်စုတန်း)]] 8ytpjge8jxqwhtxguwferjf3hc1oz29 0 121985 1051778 858788 2026-09-07T14:26:22Z ~2026-48125-46 147810 /* ကျမ်းကိုး */ 1051778 wikitext text/x-wiki {{Infobox person |name = ဒဂုန်ဦးလှဘေ |image = |birth_date = {{birth date|၁၈၉၉|၇|၁၄}} |birth_place = [[ရေတာရှည်မြို့]] |birth_name = |parents = ဦးရေချမ်း၊ ဒေါ်ပန်းဥ |spouse = |children = |education = |occupation = [[မြန်မာစာအဖွဲ့|မြန်မာစာအဖွဲ့ဝင်]] |alma_mater = |known_for = |awards = |death_date = {{death date and age|၁၉၈၆|၇|၉|၁၈၉၉|၇|၁၄}} |death_place = }} '''ဒဂုန်ဦးလှဘေ''' (၁၄ ဇူလိုင် ၁၈၉၉–၉ ဇူလိုင် ၁၉၈၆) သည် သတင်းစာအယ်ဒီတာ၊ ထုတ်ဝေသူ၊ စာရေးဆရာ၊တွေးခေါ်မှုပညာရှင်၊ မြန်မာစာပေပညာရှင်နှင့် [[မြန်မာစာအဖွဲ့]]ဝင်ဟောင်း တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ == ငယ်ဘဝ == ဦးလှဘေကို ၁၈၉၉-ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၁၄ ရက်နေ့တွင် [[ရေတာရှည်မြို့]]၌ အဖ တောင်သူ ဦးရေချမ်းနှင့် အမိ ဒေါ်ပန်းဥတို့က မွေးဖွားခဲ့သည်။ == ပညာရေး == ဆရာကြီးသည် [[တောင်ငူမြို့]] ဦးလက္ခဏာနော်မန်ကျောင်းတွင် ပညာသင်ကြားရာ ခေတ်ပညာနှင့် သဒ္ဒါ၊ သင်္ဂြုဟ် စသော ဘုန်းကြီးကျောင်းပညာများကိုပါ ဆည်းပူးခဲ့သည်။ ၁၉၁၈-ခုနှစ်တွင် အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ ကိုးတန်းအောင်မြင်သည်။ ၁၉၂၀-၂၁ခုနှစ်တွင် [[မန္တလေးမြို့]]ရှိ သမဝါယမပညာနှင့် စာရင်းစစ်ပညာ အောင်မြင်ခဲ့သည်။ == အလုပ်တာဝန်များ == ၁၉၂၁-ခုနှစ်တွင် [[မန္တလေးတိုင်း]] သမဝါယမဝန်ထောက် ဦးမောင်မောင်ပြားထံတွင် တွဲဖက်စာရင်းစစ် အဖြစ် အမှုထမ်းသည်။ ၁၉၂၉-ခုနှစ်တွင် [[ဒဂုန် မဂ္ဂဇင်း]]အယ်ဒီတာအဖြစ်လည်းကောင်း၊ ၁၉၄၀ ပြည့်နှစ်တွင် ဗြိတိသျှဘားမား ရုပ်ရှင်စာစောင်အယ်ဒီတာအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ၁၉၄၅-၄၆ ခုနှစ်တွင် ဟံသာဝတီ သတင်းစာ တွဲဖက်အယ်ဒီတာအဖြစ် ဆောင်ရွက်သည်။ ကိုယ်ပိုင်ရွှေပြည်တန် စာပုံနှိပ်တိုက်နှင့် စာပေထုတ်ဝေရေးများကို လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ ၁၉၅၇-ခုနှစ်တွင် [[ဗိုလ်တထောင် သတင်းစာ]] တည်ထောင်သူတစ်ဦးအဖြစ် ပါဝင်သည်။ ၁၉၇၁-ခုနှစ် မြန်မာစာကော်မရှင် (ယခု [[မြန်မာစာအဖွဲ့]]) တွင် ကော်မရှင်အဖွဲ့ဝင်၊ ၁၉၇၅-ခုနှစ်တွင် မြန်မာစာအဖွဲ့ တွင် အချိန်ပြည့်အဖွဲ့ဝင် ဖြစ်လာသည်။ မြန်မာသဒ္ဒါနှင့် မြန်မာစာအဘိဓာန်ကျမ်းပြုစုရာတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။ ဆရာကြီးသည် ဗြိတိန်နိုင်ငံတွင် မြန်မာ-အင်္ဂလိပ်အဘိဓာန် ပြုစုနေသော အင်္ဂလိပ်လူမျိုး သုတေသီများနှင့် မြန်မာပညာရှိတို့ဆက်သွယ်၍ မြန်မာမှု မြန်မာစာပေဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များ လုပ်ကိုင်ဆောင်ရွက်ရာတွင် အတွင်းရေးမှူးအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ မြန်မာမင်းအုပ်ချုပ်ပုံ စာတမ်းတို့ကို တည်းဖြတ်ရာတွင် အကူအညီပေးခဲ့ရသည်။ သစ္စာဝါဒီသတင်းစာနှင့် မန္တလေးထုတ် သမဝါယမဟိတဂျာနယ်တို့တွင် ဆောင်းပါးများ စတင်ရေးသားခဲ့သည်။ ဒဂုန်ဦးလှဘေအမည်ဖြင့် မြန်မာ့စာပေယဉ်ကျေးမှုဆောင်းပါးများ အစဉ်တစိုက် ရေးသားခဲ့သည်။ ဗိုလ်တထောင်သတင်းစာ တွင် ခေါင်းစီးနှင့် စာပေယဉ်ကျေးမှုဆောင်းပါးများ ပင်တိုင်ရေးပေးခဲ့သည်။ စာတံခွန်၊ စာပေနှင့် ယဉ်ကျေးမှု၊တွေးခေါ်သိမြင်မှုဒဿနမြင်ကွင်း၊ ရွှေပြည်တန်နီတိ မြန်မာစာပေနှင့်ဘာသာစကားဆိုင်ရာ ဆောင်းပါးများ၊ယဉ်ကျေးမှုဆောင်းပါးများနှင့် တွေးခေါ်သိမြင်မှုဒဿနဆိုင်ရာဆောင်းပါးများကို ရေးသား ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ == ပြုစုခဲ့သောစာပေများ == ဆရာကြီးရေးသားပြုစုသောစာအုပ်မှာ၄အုပ်ရှိ၍ ၁။ရွှေပြည်တန်နီတိ ၂။စာတံခွန် ၃။စာပေနှင့် ယဉ်ကျေးမှု ၄။တွေးခေါ်သိမြင်မှုဒဿနမြင်ကွင်း ဟူသောစာအုပ်များဖြစ်သည်။မြန်မာစာအဖွဲ့၏လုပ်ငန်းများဖြစ်သော မြန်မာအဘိဓာန်အကျဉ်းချုပ်(၅)တွဲ၊မြန်မာသဒ္ဒါကျမ်း နှင့်မြန်မာစာလုံးပေါင်းသတ်ပုံကျမ်းတို့ကို ပြုစုရာ၌လ ည်းပါဝင်ပြုစုခဲ့သည်။ဆရာကြီးသည် စစ်ပြန်မဂ္ဂဇင်း၊ မြဝတီမဂ္ဂဇင်း၊ဗိုလ်တထောင်သတင်းစာ၊ဒဂုန်မဂ္ဂဇင်း၊ စသုံးလုံးစာစောင်၊သစ္စာဝါဒီသတင်းစာ၊မြန်မာ့သမယဝါယမဟိတဂျာနယ်၊ဟံသာဝတီသတင်းစာ၊ယဉ်ကျေး မှုစာစောင်၊အတွေးအမြင်စာစောင်၊ပန်ရုပ်စုံမဂ္ဂဇင်း၊ တာရာမဂ္ဂဇင်း၊သူတို့ရေးသားမြန်မာ့ဆေးပညာ စသော စာနယ်ဇင်းများတွင် ဆောင်းပါးပေါင်းမြောက်မြားစွာ ကိုရေးသားခဲ့သည်။ရေးသားခဲ့သော ဆောင်းပါး၊ပြုစာ၊ အမှာစာ၊နိဒါန်းစကားများမှာ ၁။ကဿပ အရက်သောက်သူ ၂။ကမ္ဘာဖျက် စစ်ကြီးဖြစ်ရမည် ဆိုသည့်ဗေဒင်စကား ၃။ဂုဏ်သိက္ခာ ၄။စကြာ နှင့် ဗုဒ္ဓ ၅။စာတံခွန် ၆။ဆရာ့ကျေးဇူး ၇။ဆေးပညာသမိုင်း ၈။ဆေးပညာ အရှေ့အနောက် ပြန်လည်တွေ့ဆုံရေးသို့ ၉။တရုတ်ပြည် ဆ၃လုံးနှင့် ဆ၅လုံး ၁၀။တာရာကလေး ၁၁။တောင်တွင်းဆရာတော် ရှင်ဥက္ကဋ္ဌ၏ အသက်ဝင်လှုပ်ရှားဘဝ ၁၁။ဒဂုန်ဦးလှဘေ၏ စာတံခွန်နိဒါန်း ၁၂။ဒဿနတံခွန် ၁၃။ဒီမိုကရေစီနှင့် အသိပေးရေး ၁၄။ဒီမိုကရေစီ ဝေဘန်မှု တိုးတက်မှု ၁၅။ဒဏ္ဍာရီ ၁၆။နဝဒေဝ ၁၇။"ပုခန်းသာသနာဝင်"၏ အမှာစကား ၁၈။ပြည်ပိုင်ရှင် ၁၉။ပြည်သူ့အမတ်ရွေးပွဲ ၂၀။ဗေဒင်(၄)ပုံ နှင့် မြန်မာမှု ၂၁။ဗုဒ္ဓကတော်လှန်ခဲ့သော ဝေဒ နှင့် ဝေဒန္တအဘိဓမ္မာ များ ၂၂။"ဗုဒ္ဓစာချွန်တော်" နိဒါန်း ၂၃။ဗုဒ္ဓစာဆိုတော်ကြီး အရှင်အသွဃောသ ၂၄။ဗုဒ္ဓဘာသာစာပေဖခင်ကြီး အရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသ ၂၅။"ဗုဒ္ဓလမ်းစဉ်"၏ ကျမ်းဖွင့်စကား ၂၆။"ဘုရား" ဝေါဟာရ ရင်းမြစ်အစ အဘယ်က ၂၇။မဲဆန္ဒမပေးလျှင် အကျင့်ပျက်သည် ၂၈။မြန်မာစာ နှင့် သဒ္ဒါကြွယ်ဝရေး ၂၉။"မြန်မာအစ"၏ နိဒါန်း ၃၀။မွေးပါကိုယ်ပိုင် အခွင့်အရေး ၃၁။ရာဇဝင်ထားသော မြန်မာသက္ကရာဇ် ၃၂။ရုပ်ယဉ်ကျေးမှု နှင့် နာမ်ယဉ်ကျေးမှု ၃၃။လောကနိဗ္ဗာန် အခြေခံ ၃၄။လက်ထုတ်ကြီးနှင့် သိပ္ပံရှင်သမီးပျိုများ ၃၅။လယ်သမား တရားမင်း ၃၆။ဝတ္ထု ၃၇။သ-က-အ-လ ပြဇာတ် စာပေနှင့်ဒေါသ ၃၈။သဘောထားမှန်မှု ၃၉။သက္ကတဘာသာ နှင့် ဆေးပညာ ၄၀။သက္ကတဘာသာ နှင့် သဒ္ဒါအတတ်ပညာ ၄၁။သဒ္ဒါဘုရားကြီး ပါဏိနီ ၄၂။သိဒ္ဓတ္ထမင်းသားဘဝ နှင့် ဗုဒ္ဓအဘိဓမ္မာအစ ၄၃။သိဒ္ဓတ္ထမင်းသား၏အဘိဓမ္မာ ၄၄။သမ္မတနိုင်ငံတော် တည်ထောင်ပုံ ၄၅။ဟိနယာန နှင့် မဟာယာန ယဉ်ကျေးမှုလမ်းနှစ်သွယ် ၄၆။အချုပ်အချာ အာဏာ ၄၇။"အနုပညာဂုဏ်ရည်"၏ နိဒါန်း ၄၈။အဘိဓမ္မာမတတ်လျှင် ဝေါဟာရနှင့် ရန်ဖြစ်တတ်သတဲ့ ၄၉။အရိယာ ၅၀။အလင်္ကာစာပေသမိုင်းကြောင်း ၅၁။အသောက ၅၂။အာဝုသော ငါ့ရှင် ၅၃။အဋ္ဌကထာပညာကျော် သင်္ကရာစာရယ ၅၄။အမ္ဗပါလီ ပြည့်တန်ဆာ ၅၅။ဣန္ဒြေ အုပ်စိုးမှု ၅၆။ဧရာဝတီ ၅၇။ဗုဒ္ဓ၏ ဓမ္မအမွေနိဒါန်း တို့ဖြစ်၍ နိုင်ငံရေး၊ဒီမိုကရေစီ၊ဝတ္ထုရေး၊ကိုယ်တွေ့ အတွေ့အကြုံ၊စာပေ၊ယဉ်ကျေးမှု၊ဘာသာရေး၊လူမျိုး ရေး၊အမျိုးသားရေး၊တွေးခေါ်မှုဒဿန၊ဘာသာစကား နှင့်သဒ္ဒါ စသောဆောင်းပါးပေါင်းများစွာကိုရေးသား ခဲ့သည်။"လက်ဝဲမင်းညို"အမည်ခံ ဦးချမ်းသာ၏ အနုပညာဂုဏ်ရည် စသောစာအုပ်များကိုလည်းတည်း ဖြတ်ပေးခဲ့သည်။အမှာစာရေးခဲ့သောစာအုပ်များမှာ ၁။"လက်ဝဲမင်းညို"အမည်ခံ ဦးချမ်းသာရေး "အနုပညာဂုဏ်ရည်" ၂။လယ်တီဦးလှတင်ရေး "ပုခန်းသာသနာဝင်" ၃။ရှင်ဥက္ကဋ္ဌရေး "ဗုဒ္ဓစာချွန်တော်" ၄။ရှင်ဥက္ကဋ္ဌရေး "ဗုဒ္ဓလမ်းစဉ်" ၅။ဦးဖိုးလတ်ရေး "မြန်မာအစ" ၆။ဒဂုန်ဦးစန်းငွေရေး "ဗုဒ္ဓနိကာယ်ငါးရပ်" ၇။ဒဂုန်ဦးစန်းငွေရေး "ဒို့စကား ဒို့စာ ဒို့သဒ္ဒါ" တို့​ဖြစ်သည်။ == သိကျွမ်းခဲ့သော စာပေမိတ်ဆွေများ == ဆရာကြီးသည် ဒဂုန်မဂ္ဂဇင်းတိုက်၏အယ်ဒီတာဖြစ်ခဲ့ သောအလျောက် ဒဂုန်မဂ္ဂဇင်းတိုက်ထွက်စာရေးဆရာ များ၊[[ဒဂုန်ခင်ခင်လေး]]၊ [[ရွှေဒုံးဘီအောင်]]၊[[ဒဂုန်ဦးစန်းငွေ]] တောင်တွင်းကြီးဆရာတော်[[အရှင်ဥက္ကဋ္ဌ]]၊[[သိန်းဖေမြင့်]]၊[[နတ်နွယ်]]၊[[ဦးဖိုးလတ်]]၊မြန်မာစာပါမောက္ခ [[ဦးဧမောင်]]၊ မြန်မာစာပေပညာရှင် [[ဦးအုန်းရွှေ]]၊[[လယ်တီဦးလှတင်]]၊ "[[လက်ဝဲမင်းညို]]"အမည်ခံ [[ဦးချမ်းသာ]]၊[[ခင်မျိုးချစ်]]၊[[ပါရဂူ]] စသောစာရေးဆရာကြီးများ၊စာပေပညာရှင်ကြီးများနှင့်လည်း သိကျွမ်းရင်းနှီးခင်မင်သူဖြစ်သည်။[[ရွှေဒုံးဘီအောင်]]မှာ ဆရာကြီး၏တပည့်ဖြစ်သည်။ == ကွယ်လွန်ခြင်း == ၁၉၈၆-ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၉ ရက်၊ ဗုဒ္ဓဟူးနေ့တွင် မြန်မာစာအဖွဲ့၏ တာဝန်များကို ထမ်းဆောင်ရင်း ကွယ်လွန်သွားခဲ့သည်။ ==ကျမ်းကိုး== {{reflist| <ref>[http://www.myanmarlanguagecommission.myn.asia/%e1%80%99%e1%80%bc%e1%80%94%e1%80%ba%e1%80%99%e1%80%ac%e1%80%85%e1%80%ac%e1%80%a1%e1%80%96%e1%80%bd%e1%80%b2%e1%80%b7/%e1%80%99%e1%80%bc%e1%80%94%e1%80%ba%e1%80%99%e1%80%ac%e1%80%85%e1%80%ac%e1%80%a1%e1%80%96%e1%80%bd%e1%80%b2%e1%80%b7%e1%80%9d%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%99%e1%80%bb%e1%80%ac%e1%80%b8/%e1%80%a6%e1%80%b8%e1%80%9c%e1%80%be%e1%80%98%e1%80%b1%e1%80%92%e1%80%82%e1%80%af%e1%80%94%e1%80%ba%e1%80%a6%e1%80%b8%e1%80%9c%e1%80%be%e1%80%98%e1%80%b1/ ပညာရေး ဝန်ကြီးဌာန မြန်မာစာနှင့် ဘာသာစကားပညာရေးဦးစီးဌာန]</ref> }} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာစာအဖွဲ့ဝင်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ]] {{Lifetime|၁၈၉၉|၁၉၈၆}} huvktrocoxd3319bx5l2c8t8h3tel5o 1051779 1051778 2026-09-07T14:56:30Z Zawzawaungthwin 100038 [[လှဖေ၊ ဦး (ဒဂုန်)]] စာမျက်နှာကို [[လှဖေ (ဒဂုန်)]] သို့ Zawzawaungthwinက ရွှေ့ခဲ့သည်: မလိုအပ်သော စကားဘညှပ်၊ သံတူကြောင်းကွဲများ ဖယ်ရှားခြင်း 1051778 wikitext text/x-wiki {{Infobox person |name = ဒဂုန်ဦးလှဘေ |image = |birth_date = {{birth date|၁၈၉၉|၇|၁၄}} |birth_place = [[ရေတာရှည်မြို့]] |birth_name = |parents = ဦးရေချမ်း၊ ဒေါ်ပန်းဥ |spouse = |children = |education = |occupation = [[မြန်မာစာအဖွဲ့|မြန်မာစာအဖွဲ့ဝင်]] |alma_mater = |known_for = |awards = |death_date = {{death date and age|၁၉၈၆|၇|၉|၁၈၉၉|၇|၁၄}} |death_place = }} '''ဒဂုန်ဦးလှဘေ''' (၁၄ ဇူလိုင် ၁၈၉၉–၉ ဇူလိုင် ၁၉၈၆) သည် သတင်းစာအယ်ဒီတာ၊ ထုတ်ဝေသူ၊ စာရေးဆရာ၊တွေးခေါ်မှုပညာရှင်၊ မြန်မာစာပေပညာရှင်နှင့် [[မြန်မာစာအဖွဲ့]]ဝင်ဟောင်း တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ == ငယ်ဘဝ == ဦးလှဘေကို ၁၈၉၉-ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၁၄ ရက်နေ့တွင် [[ရေတာရှည်မြို့]]၌ အဖ တောင်သူ ဦးရေချမ်းနှင့် အမိ ဒေါ်ပန်းဥတို့က မွေးဖွားခဲ့သည်။ == ပညာရေး == ဆရာကြီးသည် [[တောင်ငူမြို့]] ဦးလက္ခဏာနော်မန်ကျောင်းတွင် ပညာသင်ကြားရာ ခေတ်ပညာနှင့် သဒ္ဒါ၊ သင်္ဂြုဟ် စသော ဘုန်းကြီးကျောင်းပညာများကိုပါ ဆည်းပူးခဲ့သည်။ ၁၉၁၈-ခုနှစ်တွင် အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ ကိုးတန်းအောင်မြင်သည်။ ၁၉၂၀-၂၁ခုနှစ်တွင် [[မန္တလေးမြို့]]ရှိ သမဝါယမပညာနှင့် စာရင်းစစ်ပညာ အောင်မြင်ခဲ့သည်။ == အလုပ်တာဝန်များ == ၁၉၂၁-ခုနှစ်တွင် [[မန္တလေးတိုင်း]] သမဝါယမဝန်ထောက် ဦးမောင်မောင်ပြားထံတွင် တွဲဖက်စာရင်းစစ် အဖြစ် အမှုထမ်းသည်။ ၁၉၂၉-ခုနှစ်တွင် [[ဒဂုန် မဂ္ဂဇင်း]]အယ်ဒီတာအဖြစ်လည်းကောင်း၊ ၁၉၄၀ ပြည့်နှစ်တွင် ဗြိတိသျှဘားမား ရုပ်ရှင်စာစောင်အယ်ဒီတာအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ၁၉၄၅-၄၆ ခုနှစ်တွင် ဟံသာဝတီ သတင်းစာ တွဲဖက်အယ်ဒီတာအဖြစ် ဆောင်ရွက်သည်။ ကိုယ်ပိုင်ရွှေပြည်တန် စာပုံနှိပ်တိုက်နှင့် စာပေထုတ်ဝေရေးများကို လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ ၁၉၅၇-ခုနှစ်တွင် [[ဗိုလ်တထောင် သတင်းစာ]] တည်ထောင်သူတစ်ဦးအဖြစ် ပါဝင်သည်။ ၁၉၇၁-ခုနှစ် မြန်မာစာကော်မရှင် (ယခု [[မြန်မာစာအဖွဲ့]]) တွင် ကော်မရှင်အဖွဲ့ဝင်၊ ၁၉၇၅-ခုနှစ်တွင် မြန်မာစာအဖွဲ့ တွင် အချိန်ပြည့်အဖွဲ့ဝင် ဖြစ်လာသည်။ မြန်မာသဒ္ဒါနှင့် မြန်မာစာအဘိဓာန်ကျမ်းပြုစုရာတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။ ဆရာကြီးသည် ဗြိတိန်နိုင်ငံတွင် မြန်မာ-အင်္ဂလိပ်အဘိဓာန် ပြုစုနေသော အင်္ဂလိပ်လူမျိုး သုတေသီများနှင့် မြန်မာပညာရှိတို့ဆက်သွယ်၍ မြန်မာမှု မြန်မာစာပေဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များ လုပ်ကိုင်ဆောင်ရွက်ရာတွင် အတွင်းရေးမှူးအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ မြန်မာမင်းအုပ်ချုပ်ပုံ စာတမ်းတို့ကို တည်းဖြတ်ရာတွင် အကူအညီပေးခဲ့ရသည်။ သစ္စာဝါဒီသတင်းစာနှင့် မန္တလေးထုတ် သမဝါယမဟိတဂျာနယ်တို့တွင် ဆောင်းပါးများ စတင်ရေးသားခဲ့သည်။ ဒဂုန်ဦးလှဘေအမည်ဖြင့် မြန်မာ့စာပေယဉ်ကျေးမှုဆောင်းပါးများ အစဉ်တစိုက် ရေးသားခဲ့သည်။ ဗိုလ်တထောင်သတင်းစာ တွင် ခေါင်းစီးနှင့် စာပေယဉ်ကျေးမှုဆောင်းပါးများ ပင်တိုင်ရေးပေးခဲ့သည်။ စာတံခွန်၊ စာပေနှင့် ယဉ်ကျေးမှု၊တွေးခေါ်သိမြင်မှုဒဿနမြင်ကွင်း၊ ရွှေပြည်တန်နီတိ မြန်မာစာပေနှင့်ဘာသာစကားဆိုင်ရာ ဆောင်းပါးများ၊ယဉ်ကျေးမှုဆောင်းပါးများနှင့် တွေးခေါ်သိမြင်မှုဒဿနဆိုင်ရာဆောင်းပါးများကို ရေးသား ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ == ပြုစုခဲ့သောစာပေများ == ဆရာကြီးရေးသားပြုစုသောစာအုပ်မှာ၄အုပ်ရှိ၍ ၁။ရွှေပြည်တန်နီတိ ၂။စာတံခွန် ၃။စာပေနှင့် ယဉ်ကျေးမှု ၄။တွေးခေါ်သိမြင်မှုဒဿနမြင်ကွင်း ဟူသောစာအုပ်များဖြစ်သည်။မြန်မာစာအဖွဲ့၏လုပ်ငန်းများဖြစ်သော မြန်မာအဘိဓာန်အကျဉ်းချုပ်(၅)တွဲ၊မြန်မာသဒ္ဒါကျမ်း နှင့်မြန်မာစာလုံးပေါင်းသတ်ပုံကျမ်းတို့ကို ပြုစုရာ၌လ ည်းပါဝင်ပြုစုခဲ့သည်။ဆရာကြီးသည် စစ်ပြန်မဂ္ဂဇင်း၊ မြဝတီမဂ္ဂဇင်း၊ဗိုလ်တထောင်သတင်းစာ၊ဒဂုန်မဂ္ဂဇင်း၊ စသုံးလုံးစာစောင်၊သစ္စာဝါဒီသတင်းစာ၊မြန်မာ့သမယဝါယမဟိတဂျာနယ်၊ဟံသာဝတီသတင်းစာ၊ယဉ်ကျေး မှုစာစောင်၊အတွေးအမြင်စာစောင်၊ပန်ရုပ်စုံမဂ္ဂဇင်း၊ တာရာမဂ္ဂဇင်း၊သူတို့ရေးသားမြန်မာ့ဆေးပညာ စသော စာနယ်ဇင်းများတွင် ဆောင်းပါးပေါင်းမြောက်မြားစွာ ကိုရေးသားခဲ့သည်။ရေးသားခဲ့သော ဆောင်းပါး၊ပြုစာ၊ အမှာစာ၊နိဒါန်းစကားများမှာ ၁။ကဿပ အရက်သောက်သူ ၂။ကမ္ဘာဖျက် စစ်ကြီးဖြစ်ရမည် ဆိုသည့်ဗေဒင်စကား ၃။ဂုဏ်သိက္ခာ ၄။စကြာ နှင့် ဗုဒ္ဓ ၅။စာတံခွန် ၆။ဆရာ့ကျေးဇူး ၇။ဆေးပညာသမိုင်း ၈။ဆေးပညာ အရှေ့အနောက် ပြန်လည်တွေ့ဆုံရေးသို့ ၉။တရုတ်ပြည် ဆ၃လုံးနှင့် ဆ၅လုံး ၁၀။တာရာကလေး ၁၁။တောင်တွင်းဆရာတော် ရှင်ဥက္ကဋ္ဌ၏ အသက်ဝင်လှုပ်ရှားဘဝ ၁၁။ဒဂုန်ဦးလှဘေ၏ စာတံခွန်နိဒါန်း ၁၂။ဒဿနတံခွန် ၁၃။ဒီမိုကရေစီနှင့် အသိပေးရေး ၁၄။ဒီမိုကရေစီ ဝေဘန်မှု တိုးတက်မှု ၁၅။ဒဏ္ဍာရီ ၁၆။နဝဒေဝ ၁၇။"ပုခန်းသာသနာဝင်"၏ အမှာစကား ၁၈။ပြည်ပိုင်ရှင် ၁၉။ပြည်သူ့အမတ်ရွေးပွဲ ၂၀။ဗေဒင်(၄)ပုံ နှင့် မြန်မာမှု ၂၁။ဗုဒ္ဓကတော်လှန်ခဲ့သော ဝေဒ နှင့် ဝေဒန္တအဘိဓမ္မာ များ ၂၂။"ဗုဒ္ဓစာချွန်တော်" နိဒါန်း ၂၃။ဗုဒ္ဓစာဆိုတော်ကြီး အရှင်အသွဃောသ ၂၄။ဗုဒ္ဓဘာသာစာပေဖခင်ကြီး အရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသ ၂၅။"ဗုဒ္ဓလမ်းစဉ်"၏ ကျမ်းဖွင့်စကား ၂၆။"ဘုရား" ဝေါဟာရ ရင်းမြစ်အစ အဘယ်က ၂၇။မဲဆန္ဒမပေးလျှင် အကျင့်ပျက်သည် ၂၈။မြန်မာစာ နှင့် သဒ္ဒါကြွယ်ဝရေး ၂၉။"မြန်မာအစ"၏ နိဒါန်း ၃၀။မွေးပါကိုယ်ပိုင် အခွင့်အရေး ၃၁။ရာဇဝင်ထားသော မြန်မာသက္ကရာဇ် ၃၂။ရုပ်ယဉ်ကျေးမှု နှင့် နာမ်ယဉ်ကျေးမှု ၃၃။လောကနိဗ္ဗာန် အခြေခံ ၃၄။လက်ထုတ်ကြီးနှင့် သိပ္ပံရှင်သမီးပျိုများ ၃၅။လယ်သမား တရားမင်း ၃၆။ဝတ္ထု ၃၇။သ-က-အ-လ ပြဇာတ် စာပေနှင့်ဒေါသ ၃၈။သဘောထားမှန်မှု ၃၉။သက္ကတဘာသာ နှင့် ဆေးပညာ ၄၀။သက္ကတဘာသာ နှင့် သဒ္ဒါအတတ်ပညာ ၄၁။သဒ္ဒါဘုရားကြီး ပါဏိနီ ၄၂။သိဒ္ဓတ္ထမင်းသားဘဝ နှင့် ဗုဒ္ဓအဘိဓမ္မာအစ ၄၃။သိဒ္ဓတ္ထမင်းသား၏အဘိဓမ္မာ ၄၄။သမ္မတနိုင်ငံတော် တည်ထောင်ပုံ ၄၅။ဟိနယာန နှင့် မဟာယာန ယဉ်ကျေးမှုလမ်းနှစ်သွယ် ၄၆။အချုပ်အချာ အာဏာ ၄၇။"အနုပညာဂုဏ်ရည်"၏ နိဒါန်း ၄၈။အဘိဓမ္မာမတတ်လျှင် ဝေါဟာရနှင့် ရန်ဖြစ်တတ်သတဲ့ ၄၉။အရိယာ ၅၀။အလင်္ကာစာပေသမိုင်းကြောင်း ၅၁။အသောက ၅၂။အာဝုသော ငါ့ရှင် ၅၃။အဋ္ဌကထာပညာကျော် သင်္ကရာစာရယ ၅၄။အမ္ဗပါလီ ပြည့်တန်ဆာ ၅၅။ဣန္ဒြေ အုပ်စိုးမှု ၅၆။ဧရာဝတီ ၅၇။ဗုဒ္ဓ၏ ဓမ္မအမွေနိဒါန်း တို့ဖြစ်၍ နိုင်ငံရေး၊ဒီမိုကရေစီ၊ဝတ္ထုရေး၊ကိုယ်တွေ့ အတွေ့အကြုံ၊စာပေ၊ယဉ်ကျေးမှု၊ဘာသာရေး၊လူမျိုး ရေး၊အမျိုးသားရေး၊တွေးခေါ်မှုဒဿန၊ဘာသာစကား နှင့်သဒ္ဒါ စသောဆောင်းပါးပေါင်းများစွာကိုရေးသား ခဲ့သည်။"လက်ဝဲမင်းညို"အမည်ခံ ဦးချမ်းသာ၏ အနုပညာဂုဏ်ရည် စသောစာအုပ်များကိုလည်းတည်း ဖြတ်ပေးခဲ့သည်။အမှာစာရေးခဲ့သောစာအုပ်များမှာ ၁။"လက်ဝဲမင်းညို"အမည်ခံ ဦးချမ်းသာရေး "အနုပညာဂုဏ်ရည်" ၂။လယ်တီဦးလှတင်ရေး "ပုခန်းသာသနာဝင်" ၃။ရှင်ဥက္ကဋ္ဌရေး "ဗုဒ္ဓစာချွန်တော်" ၄။ရှင်ဥက္ကဋ္ဌရေး "ဗုဒ္ဓလမ်းစဉ်" ၅။ဦးဖိုးလတ်ရေး "မြန်မာအစ" ၆။ဒဂုန်ဦးစန်းငွေရေး "ဗုဒ္ဓနိကာယ်ငါးရပ်" ၇။ဒဂုန်ဦးစန်းငွေရေး "ဒို့စကား ဒို့စာ ဒို့သဒ္ဒါ" တို့​ဖြစ်သည်။ == သိကျွမ်းခဲ့သော စာပေမိတ်ဆွေများ == ဆရာကြီးသည် ဒဂုန်မဂ္ဂဇင်းတိုက်၏အယ်ဒီတာဖြစ်ခဲ့ သောအလျောက် ဒဂုန်မဂ္ဂဇင်းတိုက်ထွက်စာရေးဆရာ များ၊[[ဒဂုန်ခင်ခင်လေး]]၊ [[ရွှေဒုံးဘီအောင်]]၊[[ဒဂုန်ဦးစန်းငွေ]] တောင်တွင်းကြီးဆရာတော်[[အရှင်ဥက္ကဋ္ဌ]]၊[[သိန်းဖေမြင့်]]၊[[နတ်နွယ်]]၊[[ဦးဖိုးလတ်]]၊မြန်မာစာပါမောက္ခ [[ဦးဧမောင်]]၊ မြန်မာစာပေပညာရှင် [[ဦးအုန်းရွှေ]]၊[[လယ်တီဦးလှတင်]]၊ "[[လက်ဝဲမင်းညို]]"အမည်ခံ [[ဦးချမ်းသာ]]၊[[ခင်မျိုးချစ်]]၊[[ပါရဂူ]] စသောစာရေးဆရာကြီးများ၊စာပေပညာရှင်ကြီးများနှင့်လည်း သိကျွမ်းရင်းနှီးခင်မင်သူဖြစ်သည်။[[ရွှေဒုံးဘီအောင်]]မှာ ဆရာကြီး၏တပည့်ဖြစ်သည်။ == ကွယ်လွန်ခြင်း == ၁၉၈၆-ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၉ ရက်၊ ဗုဒ္ဓဟူးနေ့တွင် မြန်မာစာအဖွဲ့၏ တာဝန်များကို ထမ်းဆောင်ရင်း ကွယ်လွန်သွားခဲ့သည်။ ==ကျမ်းကိုး== {{reflist| <ref>[http://www.myanmarlanguagecommission.myn.asia/%e1%80%99%e1%80%bc%e1%80%94%e1%80%ba%e1%80%99%e1%80%ac%e1%80%85%e1%80%ac%e1%80%a1%e1%80%96%e1%80%bd%e1%80%b2%e1%80%b7/%e1%80%99%e1%80%bc%e1%80%94%e1%80%ba%e1%80%99%e1%80%ac%e1%80%85%e1%80%ac%e1%80%a1%e1%80%96%e1%80%bd%e1%80%b2%e1%80%b7%e1%80%9d%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%99%e1%80%bb%e1%80%ac%e1%80%b8/%e1%80%a6%e1%80%b8%e1%80%9c%e1%80%be%e1%80%98%e1%80%b1%e1%80%92%e1%80%82%e1%80%af%e1%80%94%e1%80%ba%e1%80%a6%e1%80%b8%e1%80%9c%e1%80%be%e1%80%98%e1%80%b1/ ပညာရေး ဝန်ကြီးဌာန မြန်မာစာနှင့် ဘာသာစကားပညာရေးဦးစီးဌာန]</ref> }} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာစာအဖွဲ့ဝင်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ]] {{Lifetime|၁၈၉၉|၁၉၈၆}} huvktrocoxd3319bx5l2c8t8h3tel5o 0 230278 1051853 1046903 2026-09-08T05:01:05Z Zawzawaungthwin 100038 ကန့်ကွက်လွှာ အမိန့်ချမှတ်မှု 1051853 wikitext text/x-wiki {{Infobox election |election_name = မြန်မာနိုင်ငံအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅-၂၀၂၆ | country = မြန်မာနိုင်ငံ | type = Parliamentary | ongoing = | previous_election = အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၀ | previous_year = ၂၀၂၀&nbsp;(ပယ်ဖျက်) | previous_mps = | next_election = အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၃၀ | next_year =၂၀၃၁ | seats_for_election = [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] ၃၃၀ နေရာ <br> [[အမျိုးသားလွှတ်တော်]] ၁၁၀ နေရာ <br> [[ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီး တရားလွှတ်တော်များ |တိုင်းဒေသကြီး/ပြည်နယ်လွှတ်တော်]] ၃၂၂ နေရာ <br> တိုင်းရင်းသားလူမျိုးဝန်ကြီး ၂၉ နေရာ | majority_seats = ၂၂၁ | election_date = ၂၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ (အပိုင်း-၁) <br> ၁၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆ (အပိုင်း-၂) <br> ၂၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆ (အပိုင်း-၃) | title = <br> [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|ယာယီသမ္မတ]] | before_election = ဦးမင်းအောင်လှိုင် <br> <small> (ယာယီသမ္မတ-တာဝန်)</small> | before_party = တပ်မတော် | after_election = | after_party = | map = | map_caption = | image1 = Minister Khin Yi.jpg | leader1 =ဦး [[ခင်ရီ]] | leader_since1 = ၅ အောက် ၂၀၂၂ | party1 = [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|USDP]] | leaders_seat1 = | last_election1 = ၂၆ ([[ပြည်သူ့လွှတ်တော်|ပြည်သူ့]]) / ၇ ([[အမျိုးသားလွှတ်တော်|အမျိုးသား]]) | seats_before1 = | seats1 = ၂၃၁ ([[ပြည်သူ့လွှတ်တော်|ပြည်သူ့]]) / ၁၀၈ ([[အမျိုးသားလွှတ်တော်|အမျိုးသား]]) | seat_change1 = {{increase}} ၂၀၅ ([[ပြည်သူ့လွှတ်တော်|ပြည်သူ့]]) / {{increase}} ၁၀၁ ([[အမျိုးသားလွှတ်တော်|အမျိုးသား]]) | popular_vote1 = ၅,၈၀၄,၀၂၅ | percentage1 = ၄၄.၁၉% | image2 = | leader2 =ဦး [[ဟန်ရွှေ]] | leader_since2 = ၁၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၁ | party2 = [[တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ|NUP]] | leaders_seat2 = | last_election2 = ၀ ([[ပြည်သူ့လွှတ်တော်|ပြည်သူ့]]) / ၁ ([[အမျိုးသားလွှတ်တော်|အမျိုးသား]]) | seats_before2 = | seats2 = ၄ ([[ပြည်သူ့လွှတ်တော်|ပြည်သူ့]]) / ၁၆ ([[အမျိုးသားလွှတ်တော်|အမျိုးသား]]) | seat_change2 = {{increase}} ၄ ([[ပြည်သူ့လွှတ်တော်|ပြည်သူ့]]) / {{increase}} ၁၅ ([[အမျိုးသားလွှတ်တော်|အမျိုးသား]]) | popular_vote2 = ၁,၇၄၄,၉၄၃ | percentage2 = ၁၃.၂၈% | image3 = | leader3=ဦး [[စိုင်းအိုက်ပေါင်း]] | leader_since3 = ၂၃ ဇွန် ၂၀၂၃ | party3 = [[ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (ကျားဖြူပါတီ)|SNDP]] | leaders_seat3 = | last_election3 = ၀ ([[ပြည်သူ့လွှတ်တော်|ပြည်သူ့]]) / ၀ ([[အမျိုးသားလွှတ်တော်|အမျိုးသား]]) | seats_before3 = | seats3 = ၇ ([[ပြည်သူ့လွှတ်တော်|ပြည်သူ့]]) / ၁ ([[အမျိုးသားလွှတ်တော်|အမျိုးသား]]) | seat_change3 = {{increase}} ၇ ([[ပြည်သူ့လွှတ်တော်|ပြည်သူ့]]) / {{increase}} ၁ ([[အမျိုးသားလွှတ်တော်|အမျိုးသား]]) | popular_vote3 = ၈၀၂,၄၁၄ | percentage3 = ၆.၁၁% |image4=Ko_Ko_Gyi.jpg |party4=[[ပြည်သူ့ပါတီ|PP]] |leader_since4= ၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၁၈ |leader4= ဦး[[ကိုကိုကြီး (နိုင်ငံရေးသမား)|ကိုကိုကြီး]] | leaders_seat4 = | last_election4 = ၀ ([[ပြည်သူ့လွှတ်တော်|ပြည်သူ့]]) / ၀ ([[အမျိုးသားလွှတ်တော်|အမျိုးသား]]) | seats_before4 = | seats4 = ၀ ([[ပြည်သူ့လွှတ်တော်|ပြည်သူ့]]) / ၅ ([[အမျိုးသားလွှတ်တော်|အမျိုးသား]]) | seat_change4 = {{increase}} ၀ ([[ပြည်သူ့လွှတ်တော်|ပြည်သူ့]]) / {{increase}} ၅ ([[အမျိုးသားလွှတ်တော်|အမျိုးသား]]) | popular_vote4 = ၁,၁၅၅,၈၁၇ | percentage4= ၈.၈၀% |leader5= ဒေါက်တာ[[သက်သက်ခိုင်]] |leader_since5= ၂၃ အောက် ၂၀၁၉ |image5=Dr_Thet_Thet_Khine.jpg |party5=[[ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီ|PPP]] |last_election5= ၀ ([[ပြည်သူ့လွှတ်တော်|ပြည်သူ့]]) / ၀ ([[အမျိုးသားလွှတ်တော်|အမျိုးသား]]) | seats_before5 = | seats5 = ၀ ([[ပြည်သူ့လွှတ်တော်|ပြည်သူ့]]) / ၁ ([[အမျိုးသားလွှတ်တော်|အမျိုးသား]]) | seat_change5 = {{increase}} ၀ ([[ပြည်သူ့လွှတ်တော်|ပြည်သူ့]]) / {{increase}} ၁ ([[အမျိုးသားလွှတ်တော်|အမျိုးသား]]) | popular_vote5 = ၁,၀၀၀,၈၁၅ | percentage5= ၇.၆၂% |leader6= ဦး[[အောင်ခမ်းထီ]] |leader_since6= ၁၉၇၆ |image6= Aung_Kham_Hti.jpg |party6= [[ပအိုဝ်း အမျိုးသား အဖွဲ့ချုပ်|PNO]] |last_election6= ၃ ([[ပြည်သူ့လွှတ်တော်|ပြည်သူ့]]) / ၁ ([[အမျိုးသားလွှတ်တော်|အမျိုးသား]]) | seats_before6 = | seats6 = ၅ ([[ပြည်သူ့လွှတ်တော်|ပြည်သူ့]]) / ၂ ([[အမျိုးသားလွှတ်တော်|အမျိုးသား]]) | seat_change6 = {{increase}} ၂ ([[ပြည်သူ့လွှတ်တော်|ပြည်သူ့]]) / {{increase}} ၁ ([[အမျိုးသားလွှတ်တော်|အမျိုးသား]]) | popular_vote6 = ၃၃၁,၃၃၁ | percentage6= ၂.၅၂% |image1_size=50 |image_size=30 |image2_size=80 |image3_size=80 |image6_size=30 |color2=#2E3492 |color3=#fecb00 |colour2=#2E3492 }} '''၂၀၂၅-၂၀၂၆ ခုနှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ'''သည် [[မြန်မာနိုင်ငံဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈)]] အရ ကျင်းပသည့် ရွေးကောက်ပွဲ တစ်ရပ်ဖြစ်ပြီး ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ် နောက်ပိုင်း [[မြန်မာ့သမိုင်း]]တွင် စတုတ္ထအကြိမ်မြောက် ကျင်းပခြင်းလည်း ဖြစ်သည်။ ထူးခြားချက်အနေဖြင့် ဤ[[ရွေးကောက်ပွဲ]]သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ယခင်မဲပေးစနစ် [[အနိုင်ရသူ အကုန်ယူစနစ်]] အပြင်၊ [[အချိုးကျ ဗဟုကိုယ်စားလှယ်ရွေးချယ်ခြင်း|အချိုးကျ ကိုယ်စားပြုစနစ်]]ကိုလည်း ပူးတွဲ အသုံးပြုသည့်အပြင်၊ ရွေးကောက်ပွဲများကိုလည်း တစ်ရက်ထဲမကျင်းပဘဲ အပိုင်း (၃) ပိုင်းခွဲ၍ ကျင်းပသည့် ရွေးကောက်ပွဲ ဖြစ်သည် ။<ref>{{Cite web|url=https://www.bnionline.net/mm/news-92645|title=ညှိနှိုင်းအဖြေရှာတဲ့နိုင်ငံရေးနည်းလမ်းကိုအယုံအကြည်မဲ့လာကြပြီလား?|publisher=BNI|accessdate=2025-6-27}}</ref> ရွေးကောက်ပွဲတွင် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်သည့် နိုင်ငံရေးပါတီ စုစုပေါင်း ၅၇ ခု ရှိသည်။ ယင်းပါတီများအနက် ပြည်ထောင်စုတစ်ဝန်းလုံးတွင် မဲဆွယ်စည်းရုံးမည့် ပါတီ ၆ ခု နှင့် သက်ဆိုင်ရာ တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်တစ်ခုတည်းတွင်သာ စည်းရုံးမည့်ပါတီ ၅၁ ခု ပါဝင်သည်။ အပိုင်းလိုက်ကျင်းပသည့် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲသည် ပြည်သူ့လွှတ်တော်မဲဆန္ဒနယ် ၂၆၃ နယ်၊ အမျိုးသား လွှတ်တော် မဲအများဆုံးရသူအနိုင်ယူစနစ် ( FPTP ) မဲဆန္ဒနယ် ၇၃ နယ်၊ အချိုးကျ ကိုယ်စားပြုစနစ် (PR) မဲဆန္ဒနယ် ၂၆ နယ်၊ တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော် သို့မဟုတ် ပြည်နယ် လွှတ်တော် မဲအများဆုံးရသူအနိုင်ယူစနစ် (FPTP) မဲဆန္ဒနယ် ၂၅၅ နယ်၊ တိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော် သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော် အချိုးကျကိုယ်စားပြုစနစ် (PR) မဲဆန္ဒနယ် ၄၂ နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော် သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော် တိုင်းရင်းသားလူမျိုး မဲဆန္ဒနယ် ၂၉ နယ် တို့တွင် အသီးသီးပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း (၃) ပိုင်းစလုံးတွင် ဆန္ဒမဲပေးပိုင်ခွင့်ရှိသည့် မဲဆန္ဒရှင်စုစုပေါင်း ၂၄ ဒသမ၂၂ သန်းရှိပြီး မဲပေးသူ ၁၃ ဒသမ ၁၄ သန်းကျော်ရှိ၍ မဲပေးမှုရာခိုင်နှုန်း ၅၄ ဒသမ ၂၂ ရာခိုင်နှုန်းကျော်ဖြစ်ကြောင်း ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က ထုတ်ပြန်ထားသည်။<ref>{{Cite web |title=၂၀၂၅ ခုနှစ် အ​ထွေ​ထွေ​ရွေး​ကောက်ပွဲတွင် မဲ​ပေးခဲ့သူစုစုပေါင်း ၂၄ ဒသမ၂၂ သန်း၌ အသက် ၁၈ နှစ်မှ ၃၀ နှစ်အကြား အသက်အရွယ်ရှိသူ လူငယ် ၂၄ ရာခိုင်နှုန်းဖြင့် အများဆုံးပါဝင် |url=https://news-eleven.com/article/310135 |access-date=2026-02-28 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> == ရက်သတ်မှတ်ခြင်း == ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ မတ် ၇ ရက် [[ဘီလာရုဇ်နိုင်ငံ]]ချစ်ကြည်ရေးခရီးစဉ်အတွင်း နှစ်နိုင်ငံခေါင်းဆောင်များဖြစ်ကြသည့် သမ္မတ [[အလက်ဇန္ဒား လူကာရှင်ကို|လူကာရှင်ကို]] နှင့် ယာယီသမ္မတ(တာဝန်)[[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]] တို့၏ ပူးတွဲသတင်းစာရှင်းလင်းပွဲ၌ မြန်မာနိုင်ငံတွင် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲကို ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ သို့မဟုတ် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလတွင် ကျင်းပသွားရန် စီစဉ်ထားကြောင်းဖြင့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်ဘက်က ရွေးကောက်ပွဲကို တရားဝင်ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://cnimyanmar.com/index.php/political-2/politics-local/27797-2025-03-07-13-50-17|title=ရွေးကောက်ပွဲကို ဒီဇင်ဘာ(သို့) ၂၀၂၆ မှာ ကျင်းပမည်|work=CNI|access-date=၁၃ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၇ မတ် ၂၀၂၅}}</ref> ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊မတ် ၂၅ ရက် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီအစည်းအဝေးတွင်လည်း ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]တွင် [[ရွေးကောက်ပွဲ|အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ]]ကို ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ တတိယပတ်နှင့် စတုတ္ထပတ်၊ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ပထမပတ်နှင့် ဒုတိယပတ်တို့တွင် ကျင်းပသွားမည်ဟု ဆက်လက် ပြောဆိုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://burmese.narinjara.com/local-news/detail/67e3d6c982dda3732e9eb383|title=ရွေးကောက်ပွဲကို နှစ်လအတွင်း လေးပိုင်းခွဲ ကျင်းပမည်ဟု စစ်ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်ပြော|publisher=Narinjara|accessdate=2025-6-27|archivedate=2025-6-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250627072054/https://burmese.narinjara.com/local-news/detail/67e3d6c982dda3732e9eb383|date=မတ် ၂၆/ ၂၀၂၅}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/68772|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီအစည်းအဝေးသို့ တက်ရောက်အမှာစကားပြောကြား|accessdate=2025-6-27|date=2025-3-26|publisher=Ministry of Information|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250627100324/https://www.moi.gov.mm/news/68772|archivedate=2025-6-27}}</ref> === အပိုင်း (၁) === ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ် ၁၈ ရက် တွင် [[ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်|ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်]] သည် လွှတ်တော်အသီးသီးအတွက် ရွေးကောက်ပွဲ၏ ပထမအပိုင်းကို ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာ (၂၈) ရက်နေ့တွင် ကျင်းပမည်ဟု ကြေညာသည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/73809|title=လွှတ်တော်အသီးသီးအတွက် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲများ ကျင်းပမည့် အပိုင်းလိုက်နေ့ရက်များကို သတ်မှတ်ကြေညာခြင်း|publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန|accessdate=15 August 2025}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cn92zwdpz4go|title=ဒီဇင်ဘာ ၂၈ ရွေးကောက်ပွဲ စတင်ကျင်းပမယ်|publisher=BBC Burmese|accessdate=26 August 2025}}</ref> ဩဂုတ် (၂၀) ရက်၌ ဒီဇင်ဘာလ (၈) ရက်နေ့တွင် ကျင်းပမည့် ရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း (၁) တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ် (၁၀၂) မြို့နယ်အား ရွေးကောက်ပွဲကောက်မရှင်က သတ်မှတ်ကြေညာခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/73914|title=ပါတီစုံဒီမိုကရေစီအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း (၁) တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်များ သတ်မှတ်ကြေညာခြင်း|publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန|accessdate=17 August 2025}}</ref> === အပိုင်း (၂) === ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာ ၂၈ ရက် တွင် [[ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်|ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်]] သည် လွှတ်တော်အသီးသီးအတွက် ရွေးကောက်ပွဲ၏ အပိုင်း(၂) ကို ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ (၁၁) ရက်နေ့တွင် ကျင်းပမည်ဟု ကြေညာသည်။ယင်းအပြင် အပိုင်း(၂) ရွေးကောက်ပွဲပြုလုပ်မည့် မြို့နယ် (၁၀၀)ကိုပါ တစ်ပါတည်း ထည့်သွင်း ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/76402|title=ပါတီစုံဒီမိုကရေစီအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲအပိုင်း( ၂ )ကျင်းပမည့် နေ့ရက်နှင့် ပါဝင်သည့်မြို့နယ်များ သတ်မှတ်ကြေညာခြင်း|work=MOI Myanmar|access-date=၂၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၅|date=၂၈ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၅}}</ref> === အပိုင်း (၃) === ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ဒီဇင်ဘာ ၂၅ ရက် တွင် ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် သည် လွှတ်တော်အသီးသီးအတွက် ရွေးကောက်ပွဲ၏ အပိုင်း(၃) ကို ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ (၂၅) ရက်နေ့တွင် ကျင်းပမည်ဟု ကြေညာသည်။ယင်းအပြင် အပိုင်း(၃) ရွေးကောက်ပွဲပြုလုပ်မည့် မြို့နယ် (၆၃)ကိုပါ တစ်ပါတည်း ထည့်သွင်း ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/78428|title=ပါတီစုံဒီမိုကရေစီအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း(၃) ကျင်းပမည့်နေ့ရက်နှင့် ပါဝင်သည့်မြို့နယ်များ သတ်မှတ်ကြေညာခြင်း|work=MOI Myanmar|access-date=၂၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၂၅ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၂၀ ရက်နေ့တွင် [[ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်|ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်]] သည် အပိုင်း (၃) ကြေညာချက်အရ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၂၅ ရက်တွင် ကျင်းပရန် စီစဉ်ထားသည့် ရွေးကောက်ပွဲကို ကချင်ပြည်နယ်အတွင်းရှိ [[မံစီမြို့နယ်|မံစီမြို့နယ်တစ်ခုလုံး]]နှင့် [[မိုးမောက်မြို့နယ်|မိုးမောက်မြို့နယ်တစ်ခုလုံး]]အား ထည့်သွင်း ကျင်းပမည်မဟုတ်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/index.php/news/79288|title=ရွေးကောက်ပွဲများ ကျင်းပခြင်းမပြုမည့် ပြည်သူ့လွှတ်တော်မဲဆန္ဒနယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော် သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော် မဲအများဆုံးရသူအနိုင်ယူစနစ် (FPTP) မဲဆန္ဒနယ်များစာရင်း ထုတ်ပြန်ကြေညာ|work=MOI Myanmar|access-date=၂၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆|date=၂၀ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆}}</ref> ထို့အပြင် [[ဗန်းမော်မြို့နယ်]] အတွင်းရှိ ရပ်ကွက်နှင့် ကျေးရွာအုပ်စု စုစုပေါင်း ၁၁ ခုကိုလည်း ရွေးကောက်ပွဲ မကျင်းပနိုင်သည့် နေရာများအဖြစ် သီးခြားကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/index.php/news/79290|title=ရွေးကောက်ပွဲများ ကျင်းပနိုင်ခြင်းမရှိသည့် နယ်မြေများစာရင်း ထုတ်ပြန်ကြေညာ|work=MOI Myanmar|access-date=၂၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆|date=၂၀ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆}}</ref> တစ်ဆက်တည်းတွင် ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်၏ ကြေညာချက်အမှတ် (၂၁/၂၀၂၆) အရ မံစီမြို့နယ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ကြေညာထားခဲ့သော [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] ကိုယ်စားပြု ကိုယ်စားလှယ် ဦးကွမ်ဆန်း၏ အမည်ကို ကိုယ်စားလှယ်စာရင်းမှ ပယ်ဖျက်ကြောင်း ဆက်လက်ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/index.php/news/79292|title=ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် အမည်စာရင်းကြေညာထားခြင်းမှ ပယ်ဖျက်|work=MOI Myanmar|access-date=၂၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆|date=၂၀ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆}}</ref> မံစီမြို့နယ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်လောင်းနေရာအတွက် ရွေးကောက်ပွဲဝင်ပြိုင်သည့် ကိုယ်စားလှယ်လောင်းမှာ တစ်ဦးတည်းသာ ရှိသဖြင့် ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်သည် စာရင်းသွင်းထားသော ကိုယ်စားလှယ်လောင်း တစ်ဦးတည်းကိုသာ ကြေညာချက်အမှတ် (၂၁/၂၀၂၆) ဖြင့် ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ကြေညာခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ထိုသို့ ကြေညာထားခဲ့သော အခြေအနေကို နောက်ပိုင်းတွင် ပယ်ဖျက်လိုက်ခြင်း ဖြစ်သည်။ {{main|မြန်မာနိုင်ငံ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅ - ၂၀၂၆ တွင် အနိုင်ရရှိသူများ စာရင်း}} {| class="wikitable" |+အပိုင်း (၁) တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်များစာရင်း !စဉ် !တိုင်း/ပြည်နယ် !ပါဝင်သည့်မြို့နယ်များ !မှတ်ချက် !စဉ် !တိုင်း/ပြည်နယ် !ပါဝင်သည့်မြို့နယ်များ !မှတ်ချက် |- |၁။ |ကချင် | # တနိုင်း # ခေါင်လန်ဖူး # နောင်မွန်း # ပူတာအို # မိုးညှင်း # မြစ်ကြီးနား |၆ မြို့နယ် |၉။ |မန္တလေး | # ကျောက်ဆည် # ညောင်ဦး # ပြင်ဦးလွင် # ချမ်းအေးသာစံ # မိတ္ထီလာ # ပျော်ဘွယ် # ရမည်းသင်း # အောင်မြေသာစံ |၈ မြို့နယ် |- |၂။ |ကယား | # ဘောလခဲ # လွိုင်ကော် |၂ မြို့နယ် |၁၀။ |မွန် | # ကျိုက်ထို # ကျိုက်မရော # ချောင်းဆုံ # မော်လမြိုင် # သထုံ |၅ မြို့နယ် |- |၃။ |ကရင် | # ဘားအံ # မြဝတီ # သံတောင်ကြီး |၃ မြို့နယ် |၁၁။ |ရခိုင် | # ကျောက်ဖြူ # စစ်တွေ # မာန်အောင် |၃ မြို့နယ် |- |၄။ |ချင်း |''တီးတိန်'' ''ဟားခါး'' |၂ မြို့နယ် |၁၂။ |ရန်ကုန် | # ကမာရွတ် # ကျောက်တံတား # တိုက်ကြီး # တွံတေး # ဒဂုံမြို့သစ် (တောင်ပိုင်း) # ဗိုလ်တထောင် # မရမ်းကုန်း # မင်္ဂလာဒုံ # မှော်ဘီ # သင်္ဃန်းကျွန်း # သန်လျင် # အလုံ |၁၂ မြို့နယ် |- |၅။ |စစ်ကိုင်း | # လေရှီး # လဟယ် # နန်းယွန်း # ကလေး # ကသာ # ကန့်ဘလူ # ခန္တီး # စစ်ကိုင်း # တမူး # မုံရွာ # ရွှေဘို # ဟုမ္မလင်း |၁၂ မြို့နယ် |၁၃။ |ရှမ်း | # ပင်းတယ # ဟိုပုံး # နောင်ချို # ကျိုင်းတုံ # တာချီလိတ် # တောင်ကြီး # နမ့်စန် # မူဆယ် # မိုင်းဆတ် # လားရှိုး # လင်းခေး # လွိုင်လင် |၁၂ မြို့နယ် |- |၆။ |တနင်္သာရီ | # ကော့သောင်း # ထားဝယ် # ဘုတ်ပြင်း # မြိတ် |၄ မြို့နယ် |၁၄။ |ဧရာဝတီ | # ကျုံပျော် # ပုသိမ် # မအူပင် # မြောင်းမြ # ကြံခင်း # မြန်အောင် # လပွတ္တာ # ဟင်္သာတ |၈ မြို့နယ် |- |၇။ |ပဲခူး | # ညောင်လေးပင် # တောင်ငူ # နတ်တလင်း # ပဲခူး # ပြည် # ရွှေတောင် # လက်ပံတန်း # သာယာဝတီ |၈ မြို့နယ် |၁၅။ |နေပြည်နယ် | # ဇေယျာသီရိ # ပုဗ္ဗသီရိ # ဇမ္ဗူသီရိ # ပျဉ်းမနား # ဒဏ္ခိဏသီရိ # လယ်ဝေး # တပ်ကုန်း # ဥတ္တရသီရိ |၈ မြို့နယ် |- |၈။ |မကွေး | # ချောက် # ရေနံချောင်း # ပခုက္ကူ # တောင်တွင်းကြီး # မကွေး # ပွင့်ဖြူ # မင်းဘူး # သရက် # အောင်လံ |၉ မြို့နယ် | | | | |} {| class="wikitable" |+အပိုင်း (၂) တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်များစာရင်း !စဉ် !တိုင်း/ပြည်နယ် !ပါဝင်သည့်မြို့နယ်များ !မှတ်ချက် !စဉ် !တိုင်း/ပြည်နယ် !ပါဝင်သည့်မြို့နယ်များ !မှတ်ချက် |- |၁။ |ကချင် | # မချမ်းဘော # မိုးကောင်း # ဝိုင်းမော် |၃ မြို့နယ် |၇။ |မကွေး | # ဂန့်ဂေါ # ဆိတ်ဖြူ # နတ်မောက် # မြို့သစ် # ငဖဲ # စလင်း # စေတုတ္တရာ # ကံမ # မင်းတုန်း # မင်းလှ # ဆင်ပေါင်းတဲ |၁၁ မြို့နယ် |- |၂။ |ကယား | # ဒီမော့ဆို # ဖရူဆို |၂ မြို့နယ် |၈။ |မန္တလေး | # စဥ့်ကိုင် # ကျောက်ပန်းတောင်း # တံတားဦး # ပြည်ကြီးတံခွန် # မဟာအောင်မြေ # ဝမ်းတွင်း # သာစည် # အမရပူရ # မတ္တရာ |၉ မြို့နယ် |- |၃။ |ကရင် | # ဖာပွန် # လှိုင်းဘွဲ့ |၂ မြို့နယ် |၉။ |မွန် | # ဘီးလင်း # မုဒုံ # သံဖြူဇရပ် # ရေး # ပေါင် |၅ မြို့နယ် |- |၄။ |စစ်ကိုင်း | # ကလေးဝ # မင်းကင်း # ဝန်းသို # ကျွန်းလှ # မြင်းမူ # ချောင်းဦး # ဘုတလင် # အရာတော် # ဖောင်းပြင် # မော်လိုက် # ရေဦး |၁၁ မြို့နယ် |၁၀။ |ရန်ကုန် | # ဗဟန်း # ပန်းဘဲတန်း # လသာ # ကော့မှူး # ကွမ်းခြံကုန်း # ဒဂုံမြို့သစ် (မြောက်ပိုင်း) # ဒေါပုံ # ပုဇွန်တောင် # လှိုင် # ရွှေပြည်သာ # ထန်းတပင် # လှည်းကူး # တောင်ဥက္ကာလာပ # ကိုကိုးကျွန်း # ကြည့်မြင့်တိုင် # အင်းစိန် |၁၆ မြို့နယ် |- |၅။ |တနင်္သာရီ | # ရေဖြူ # ကျွန်းစု # တနင်္သာရီ |၃ မြို့နယ် |၁၁။ |ရှမ်း | # ရွာငံ # ဆီဆိုင် # ကလော # မိုင်းခတ် # မိုင်းပျဉ်း # မိုင်းဖြတ် # ရပ်စောက် # တန့်ယန်း # မိုင်းရယ် # ကွန်ဟိန်း # မိုင်းတုံ # မိုင်းယောင်း # မိုင်းယန်း # မိုင်းပန် # မောက်မယ် # မိုင်းကိုင် # လဲချား |၁၇ မြို့နယ် |- |၆။ |ပဲခူး | # ဒိုက်ဦး # ရွှေကျင် # ထန်းတပင် # ရေတာရှည် # ဇီးကုန်း # ပေါင်းတည် # ကဝ # သနပ်ပင် # ပေါက်ခေါင်း # ပန်းတောင်း # မိုးညို # မင်းလှ |၁၂ မြို့နယ် |၁၂။ |ဧရာဝတီ | # ကျောင်းကုန်း # ကန်ကြီးထောင့် # သာပေါင်း # ကျိုက်လတ် # ဖျာပုံ # ဘိုကလေး # ပန်းတနော် # ဝါးခယ်မ # အိမ်မဲ |၉ မြို့နယ် |} {| class="wikitable" |+အပိုင်း (၃) တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်များစာရင်း !စဉ် !တိုင်း/ပြည်နယ် !ပါဝင်သည့်မြို့နယ်များ !မှတ်ချက် !စဉ် !တိုင်း/ပြည်နယ် !ပါဝင်သည့်မြို့နယ်များ !မှတ်ချက် |- |၁။ |ကချင် | # ဗန်းမော် # ဖားကန့် # ရွှေကူ # မံစီ<br/>{{small|ကြေညာချက်နောက်ဆက်တွဲဖြင့် ရွေးကောက်ပွဲပြုလုပ်မည့် စာရင်းမှပယ်ဖျက်လိုက်ခြင်း}} # မိုးမောက်<br/>{{small|ကြေညာချက်နောက်ဆက်တွဲဖြင့် ရွေးကောက်ပွဲပြုလုပ်မည့် စာရင်းမှပယ်ဖျက်လိုက်ခြင်း}} |၃ မြို့နယ် |၆။ |မန္တလေး | # မြစ်သား # ချမ်းမြသာစည် # မလှိုင် # တောင်သာ # မြင်းခြံ # ငါးဇွန် # သပိတ်ကျင်း # ပုသိမ်ကြီး |၈ မြို့နယ် |- |၂။ |ကရင် | # ကော့ကရိတ် # ကြာအင်းဆိပ်ကြီး |၂ မြို့နယ် |၇။ |ရန်ကုန် | # ဒဂုံ # လမ်းမတော် # ဆိတ်ကြီး/ခနောင်တို # ဒလ # ဒဂုံမြို့သစ် (ဆိပ်ကမ်း) # ဒဂုံမြို့သစ် (အရှေ့ပိုင်း) # မင်္ဂလာတောင်ညွန့် # သာကေတ # မြောက်ဥက္ကလာပ # တာမွေ # ရန်ကင်း # ကျောက်တန်း # ခရမ်း # သုံးခွ # စမ်းချောင်း # လှိုင်သာယာ (အနောက်ပိုင်း) # လှိုင်သာယာ (အရှေ့ပိုင်း) |၁၇ မြို့နယ် |- |၃။ |စစ်ကိုင်း | # ကနီ # ဆားလင်းကြီး |၂ မြို့နယ် |၈။ |ရှမ်း | # မက်မန်း # ပင်လောင်း # ညောင်ရွှေ # ဖယ်ခုံ # မိုးနဲ # ကျေးသီး # မိုင်းရှူး # သီပေါ # ကျောက်မဲ |၉ မြို့နယ် |- |၄။ |တနင်္သာရီ | # လောင်းလုံး # သရက်ချောင်း # ပုလော |၃ မြို့နယ် |၉။ |ဧရာဝတီ | # ရေကြည် # ငပုတော # ဒေးဒရဲ # ညောင်တုန်း # ဓနုဖြူ # အင်္ဂပူ # မော်လမြိုင်ကျွန်း # ဇလွန် # လေးမျက်နှာ |၉ မြို့နယ် |- |၅။ |ပဲခူး | # ကျောက်ကြီး # ကျောက်တံခါး # ဖြူး # အုတ်တွင်း # သဲကုန်း # ဝေါ # ကြို့ပင်ကောက် # အုတ်ဖို |၈ မြို့နယ် | | | | |} ==​နောက်ခံသမိုင်း​ကြောင်းနှင့်ထင်ရှားဖြစ်စဉ်များ== ဤ[[ရွေးကောက်ပွဲ]]သည် [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်တပ်အာဏာသိမ်း]]ပြီးနောက် ပထမဆုံးကျင်းပမည့် [[ရွေးကောက်ပွဲ]]ဖြစ်သည်။ အာဏာသိမ်းပြီးချိန်မှစ၍ စစ်တပ်က နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီကို ဖွဲ့စည်းပြီး တိုင်းပြည်ကို [[နိုင်ငံတော် အရေးပေါ်အခြေအနေ|အရေးပေါ်အခြေအနေ]]<ref>https://www.bloomberg.com/news/articles/2022-07-31/myanmar-extends-state-of-emergency-for-six-months-until-february</ref>အဖြစ် အုပ်ချုပ်ခဲ့ပြီး မြန်မာနိုင်ငံ [[မြန်မာနိုင်ငံဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈)|၂၀၀၈ ခုနှစ် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ]]အရ အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။အစောပိုင်းကာလများအတွင်း ရွေးကောက်ပွဲနှင့် ပတ်သတ်၍ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]] သည် အာဏာသိမ်းပြီးနောက် ၂ နှစ်နှင့် ခြောက်လအကြာ ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ထဲတွင် ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပရန် ကတိပြုခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://www.dw.com/en/myanmar-junta-promises-elections-by-2023/a-58720116/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20220815122655/https://www.dw.com/en/myanmar-junta-promises-elections-by-2023/a-58720116 |archive-date=15 August 2022 |access-date=2 August 2022}}</ref><ref>https://www.aljazeera.com/news/2021/8/1/min-aung-hlaing-promises-myanmar-multi-party-elections-2023</ref> === ၂၀၂၁ === ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ဩဂုတ် ၁ ရက်တွင် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ၏ (၆)လပြည့် နိုင်ငံတော်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့မှုနှင့် ပတ်သက်သည့် ပြောကြားသည့် မိန့်ခွန်း၌ ပါတီစုံ ဒီမိုကရေစီအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ပြန်လည်ကျင်းပနိုင်ရေးအတွက် လုပ်ငန်းစဉ်များသည် ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် ပြီးစီးနိုင်ဖွယ်ရှိကြောင်း ကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က ထည့်သွင်းပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/politics-law-military/%E1%80%95%E1%80%AB%E1%80%90%E1%80%AE%E1%80%85%E1%80%AF%E1%80%B6-%E1%80%92%E1%80%AE%E1%80%99%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%80%E1%80%9B%E1%80%B1%E1%80%85%E1%80%AE%E1%80%A1%E1%80%91%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%91/|title=ပါတီစုံ ဒီမိုကရေစီအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပနိုင်ရေး လုပ်ငန်းစဉ်များ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် ပြီးစီးနိုင်ဖွယ်ရှိဟု ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်ဆို|work=ဆင်ဟွာသတင်း|access-date=၁၃ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၁|archive-date=5 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240805165559/https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/politics-law-military/%E1%80%95%E1%80%AB%E1%80%90%E1%80%AE%E1%80%85%E1%80%AF%E1%80%B6-%E1%80%92%E1%80%AE%E1%80%99%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%80%E1%80%9B%E1%80%B1%E1%80%85%E1%80%AE%E1%80%A1%E1%80%91%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%91/|url-status=dead}}</ref><blockquote>“ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ မှာလည်း အရေးပေါ်ကာလဆိုတာ အကန့်အသတ်ရှိပါတယ်။ ပုဒ်မ ၄၂၁၊ ပုဒ်မခွဲ(ခ)အရ အရေးပေါ်ကာလ ၁ နှစ်အတွင်းမှာ တာဝန်တွေကို ပြီးမြောက်အောင် ဆောင်ရွက်နိုင်ခြင်းမရှိသေးရင် နောက်ထပ် ခြောက်လ နှစ်ကြိမ်သာတိုးမြှင့်နိုင်ပါတယ်။ ဒီကာလအတွင်းမှာ ကျွန်တော်တို့အနေနဲ့ လုပ်ဆောင်သင့်၊ လုပ်ဆောင်ထိုက်တာတွေကို ပြီးစီးအောင် ဆောင်ရွက် သွားရမှာဖြစ်ပါတယ်။ ပြီးရင် ဥပဒေအရ ရွေးကောက်ပွဲအတွက်ပြင်ဆင်ချိန် ၆ လ ပေးပြီး ဆောင်ရွက်ရပါမယ်။ ဒီကာလများကိုတွက်ကြည့်ရင် လုပ်ငန်းရပ်အားလုံးဟာ ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဩဂုတ်လအတွင်း ပြီးစီးရမယ်ဆိုတာ ပါပဲ”</blockquote> === ၂၀၂၂ === ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊စက်တင်ဘာ ၆ ရက် ရုရှားခရီးစဉ်အတွင်း ရုရှားပိုင် RIA သတင်းဌာန နှင့် စစ်ကောင်စီခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် တို့ တွေ့ဆုံမေးမြန်းကြစဉ် ရွေးကောက်ပွဲကို စီစဉ်ထားသည့်အတိုင်း ၂၀၂၃ ခုနှစ်အတွင်း ပြုလုပ်သွားမည့်အကြောင်း ပြောဆိုခဲ့ပြန်ပြီး၊ ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဩဂုတ်လအတွင်း ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပရန် စီစဉ်ထားမှုသည် အချိန်လုံလုံလောက်လောက်ရှိသည့်အတွက် ရွေးကောက်ပွဲကို ရွှေ့ဆိုင်းမဆိုင်း ပြောဆိုရန် စောလွန်းသေးသည့်အကြောင်းပါ ထည့်သွင်းပြောဆိုခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/%e1%80%99%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%b8%e1%80%a1%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%9c%e1%80%be%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%84%e1%80%ba-%e1%80%99%e1%80%bc%e1%80%94%e1%80%ba%e1%80%99%e1%80%ac%e1%80%9b%e1%80%af%e1%80%9b%e1%80%be%e1%80%ac%e1%80%b8%e1%80%86%e1%80%80%e1%80%ba%e1%80%86%e1%80%b6%e1%80%9b%e1%80%b1%e1%80%b8-%e1%80%9b%e1%80%af%e1%80%9b%e1%80%be%e1%80%ac%e1%80%b8%e1%80%9b%e1%80%b1%e1%80%94%e1%80%b6%e1%80%9d%e1%80%9a%e1%80%ba-%e1%80%99%e1%80%bc%e1%80%94%e1%80%ba%e1%80%99%e1%80%ac%e1%80%9b%e1%80%bd%e1%80%b1%e1%80%b8%e1%80%80%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%80%e1%80%ba%e1%80%95%e1%80%bd%e1%80%b2-/6734670.html|title=ရွေးကောက်ပွဲကို စီစဉ်ထားတဲ့အတိုင်း လာမယ့်နှစ်မှာ ကျင်းပမည် (စစ်ကောင်စီအကြီးအကဲ)|work=VOA|access-date=၁၃ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂}}</ref> === ၂၀၂၃ === ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် စစ်တပ်နောက်ခံ [[ ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]]ကို ပိုမိုအသာစီးရစေနိုင်သော [[အနိုင်ရသူ အကုန်ယူစနစ်]]အစား [[အချိုးကျ ဗဟုကိုယ်စားလှယ်ရွေးချယ်ခြင်း|အချိုးကျ ကိုယ်စားပြုစနစ်]]ကို ပြောင်းလဲထားသည့် ရွေးကောက်ပွဲ ဥပဒေသစ်ကို ပြသခဲ့သည်။<ref name=":0">{{Cite web |date=2023-03-28 |title=A Road to Nowhere: The Myanmar Regime’s Stage-managed Elections |url=https://www.crisisgroup.org/asia/south-east-asia/myanmar/b175-road-nowhere-myanmar-regimes-stage-managed-elections |access-date=2023-03-29 |website=Crisis Group |language=en}}</ref> ယခင်ရှိထားသော တပ်မတော်သား ၂၅ ရာခိုင်နှုန်း အပြင် လေးပုံတစ်ပုံအနိုင်ရရုံဖြင့် အစိုးရဖွဲ့စေနိုင်ရန် ပြင်ဆင်ထားပုံရသည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar junta promises elections by 2023 |url=https://www.dw.com/en/myanmar-junta-promises-elections-by-2023/a-58720116 |access-date=18 September 2021 |work=Deutsche Welle |date=1 August 2021 |archive-date=18 September 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210918022143/https://www.dw.com/en/myanmar-junta-promises-elections-by-2023/a-58720116 |url-status=live }}</ref><ref name=":aljazeera">{{cite news |title=Min Aung Hlaing says no Myanmar elections until 2023 |url=https://www.aljazeera.com/news/2021/8/1/min-aung-hlaing-promises-myanmar-multi-party-elections-2023 |access-date=30 December 2021 |agency=Al Jazeera |date=1 Aug 2021 |archive-date=30 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211230040907/https://www.aljazeera.com/news/2021/8/1/min-aung-hlaing-promises-myanmar-multi-party-elections-2023 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite news |title=Myanmar military prepares for election in bid for legitimacy |url=https://asia.nikkei.com/Spotlight/Myanmar-Crisis/Myanmar-military-prepares-for-election-in-bid-for-legitimacy |access-date=1 August 2022 |work=[[Nikkei Asia]] |date=23 July 2022 |archive-date=3 August 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220803042911/https://asia.nikkei.com/Spotlight/Myanmar-Crisis/Myanmar-military-prepares-for-election-in-bid-for-legitimacy |url-status=live }}</ref><ref>{{cite news |author1=Khine Lin Kyaw |title=Myanmar Extends State of Emergency For Six Months Until February |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2022-07-31/myanmar-extends-state-of-emergency-for-six-months-until-february |access-date=1 August 2022 |work=[[Bloomberg News|Bloomberg]] |date=31 July 2022}}</ref><ref>{{cite news |last1=Strangio |first1=Sebastian |title=Myanmar’s Military Junta Takes Step Toward Controversial Election |url=https://thediplomat.com/2023/01/myanmars-military-junta-takes-step-toward-controversial-election/ |access-date=28 January 2023 |work=[[The Diplomat]] |date=5 January 2023 |archive-date=28 January 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230128013714/https://thediplomat.com/2023/01/myanmars-military-junta-takes-step-toward-controversial-election/ |url-status=live }}</ref><ref>{{cite news |title=Myanmar military announces strict new election law ahead of polls |url=https://www.aljazeera.com/news/2023/1/27/myanmar-military-unveils-strict-new-election-law-ahead-of-polls |access-date=28 January 2023 |work=[[Al Jazeera]] |date=27 January 2023 |archive-date=28 January 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230128041801/https://www.aljazeera.com/news/2023/1/27/myanmar-military-unveils-strict-new-election-law-ahead-of-polls |url-status=live }}</ref><ref>{{cite news |title=Myanmar army set to cement rule with tough new election criteria |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/myanmar-army-set-cement-rule-with-tough-new-election-rules-2023-01-27/ |access-date=28 January 2023 |work=[[Reuters]] |date=27 January 2022 |archive-date=28 January 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230128041801/https://www.reuters.com/world/asia-pacific/myanmar-army-set-cement-rule-with-tough-new-election-rules-2023-01-27/ |url-status=live }}</ref><ref>{{cite news |title=Myanmar military rulers extend state of emergency by six months |url=https://www.aljazeera.com/news/2023/2/1/myanmar-military-rulers-extend-state-of-emergency-by-six-months |access-date=1 February 2023 |work=[[Al Jazeera]] |date=1 February 2023}}</ref><ref>{{cite news |title=Myanmar junta extends state of emergency, effectively delaying polls |url=https://www.france24.com/en/live-news/20230201-myanmar-marks-coup-anniversary-with-eyes-on-junta-election-plan |access-date=1 February 2023 |work=[[Agence France-Presse]] |publisher=[[France24]] |date=1 February 2023 |location=[[Yangon]]}}</ref> ၂၀၂၃ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ (၃၁)ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံရေးပါတီများအနေဖြင့် အသစ်ပြဋ္ဌာန်းလိုက်သည့် ဥပဒေအရ ပြန်လည်မှတ်ပုံတင်ကြရန် ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.uec.gov.mm/news_preview_detail.php?action=news_detail1&news_id=xxpIlxHtb31chMglNsBdqWeyPiY4B6P8QnbWSc4VeqI%3D|title=နိုင်ငံရေးပါတီ တည်ထောင်ခွင့်နှင့် မှတ်ပုံတင်ခွင့်|access-date=21 July 2023|archive-date=21 July 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230721124622/https://www.uec.gov.mm/news_preview_detail.php?action=news_detail1&news_id=xxpIlxHtb31chMglNsBdqWeyPiY4B6P8QnbWSc4VeqI=|url-status=dead}}</ref>ဖေဖော်ဝါရီလ (၉)ရက်နေ့တွင် ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က စစ်ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌနှင့်အဖွဲ့ထံသို့ အီလက်ထရောနစ်မဲပေးစက်ဖြစ်သော Myanmar Electronic Voting Machine (MEVM) ကို လာရောက်ပြသခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.uec.gov.mm/news_preview_detail.php?action=news_detail1&news_id=kbslI41W%2BYvgfTmSKzOHZz7Y1u0fC6mYHCCiYMRO9LE%3D|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်ထံ ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်မှ Myanmar Electronic Voting Machine (MEVM) တည်ဆောက်ထားရှိမှုနှင့် ပတ်သက်၍ ရှင်းလင်းတင်ပြ|access-date=21 July 2023|archive-date=21 July 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230721124641/https://www.uec.gov.mm/news_preview_detail.php?action=news_detail1&news_id=kbslI41W%2BYvgfTmSKzOHZz7Y1u0fC6mYHCCiYMRO9LE%3D|url-status=dead}}</ref> အာဏာသိမ်းပြီးနောက် ဖယ်ရှားခံထားရသော [[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်|အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်ပါတီ]]ကို ဥပဒေသစ်အရ မှတ်ပုံမတင်ခဲ့ခြင်းကြောင့် ပါတီအား ဖျက်သိမ်းကြောင်း ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{cite news |author1=Min Ye Kyaw |author2=Rebecca Ratcliffe |title=Aung San Suu Kyi’s National League for Democracy party dissolved |url=https://www.theguardian.com/world/2023/mar/28/aung-san-suu-kyi-national-league-democracy-faces-dissolution-myanmar |access-date=30 April 2023 |work=[[The Guardian]] |date=28 March 2023 |location=[[Bangkok, Thailand]]}}</ref> ဒုတိယမြောက် အတိုက်အခံပါတီဖြစ်သော [[ရှမ်းတိုင်းရင်းသားများဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]]ကိုလည်း ဖျက်သိမ်းကြောင်း အလားတူ ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Shan prominent party decides not to register for junta’s election |url=https://www.bnionline.net/en/news/shan-prominent-party-decides-not-register-juntas-election |access-date=2023-03-20 |website=Burma News International |language=en}}</ref><ref>{{cite news |title=‘We Agree the Law is Unfair’: SNLD |url=https://www.irrawaddy.com/in-person/interview/we-agree-the-law-is-unfair-snld.html |access-date=13 February 2023 |work=[[The Irrawaddy]] |date=1 February 2023}}</ref> စစ်တပ်​​နောက်ခံပြု ပြည်ခိုင်ဖြိုးပါတီအား ဧပြီ (၂၀)ရက်​နေ့တွင် အမှတ်စဉ် (၁)ဖြင့် နိုင်ငံ​ရေးပါတီအဖြစ် မှတ်ပုံတင်ခွင့်ပြုခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.uec.gov.mm/news_preview_detail.php?action=news_detail1&news_id=kbslI41W%2BYvgfTmSKzOHZz7Y1u0fC6mYHCCiYMRO9LE%3D|title=အရေးပေါ်ကာလ သက်တမ်းတိုး၊မတိုး ကာလုံ မှာ ဆုံးဖြတ်မယ် လို့ စစ်ကောင်စီပြော|access-date=21 July 2023|archive-date=21 July 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230721124641/https://www.uec.gov.mm/news_preview_detail.php?action=news_detail1&news_id=kbslI41W+YvgfTmSKzOHZz7Y1u0fC6mYHCCiYMRO9LE=|url-status=dead}}</ref> ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ၂၂ ရက် တွင် ပဲခူးမြို့ မြို့တော်ခန်းမ၌ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ အသေးစား၊ အငယ်စားနှင့်အလတ်စား စီးပွားရေး (MSME) လုပ်ငန်းရှင်များနှင့် တွေ့ဆုံရာတွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်သည် ရွေးကောက်ပွဲကို မဖြစ်မနေဆောင်ရွက်သွားမည်ဟု အာမခံကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ဇူလိုင် ၁၁ ရက်တွင်လည်း စစ်တွေတပ်နယ်မှ အရာရှိ၊ စစ်သည်၊ မိသားစုများနှင့် တွေ့ဆုံရာ၌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင် သည် တပ်မတော်အနေဖြင့် နိုင်ငံတည်ငြိမ်အေးချမ်းသည့်အချိန်တွင် ပါတီစုံ ဒီမိုကရေစီ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ပြန်လည်ကျင်းပပေးမည်ဟု အာမခံကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ဩဂုတ် ၁ ရက် နှင့် ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊စက်တင်ဘာ ၆ ရက် ကတိစကားများဖြစ်သည့် ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဩဂုတ်လအတွင်း စီစဉ်ထားသည့် ရွေးကောက်ပွဲသည် ပျက်ပြယ်သွားခဲ့သည်။ === ၂၀၂၅ === ၂၀၂၅ ခုနှစ် မတ်လ ၇ ရက်နေ့တွင် [[ဘီလာရုဇ်နိုင်ငံ]] သမ္မတ [[အလက်ဇန္ဒား လူကာရှင်ကို|လူကာရှင်ကို]] နှင့် တွေ့ဆုံချိန် သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲ၌ စစ်ခေါင်းဆောင်သည် ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ဒီဇင်ဘာလ သို့မဟုတ် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ဇန်နဝါရီလ အစောပိုင်းတွင် ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပရန် စီစဉ်ထားသည်ဟု ထပ်မံ ကတိပြုခဲ့ပြန်သည်။ <ref>https://asia.nikkei.com/Spotlight/Myanmar-Crisis/Myanmar-military-prepares-for-election-in-bid-for-legitimacy</ref> ဆက်၍ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊မတ် ၂၅ ရက်တွင် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီအစည်းအဝေးတွင်၌ ရွေးကောက်ပွဲပြုလုပ်မည့် ကတိစကားအတိုင်း အကောင်အထည်ဖော်မည့်အကြောင်း ပြောဆိုခဲ့သည်။ဤသို့ဖြင့် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ၂၀၂၆-၂၀၂၆ သည် ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇွန်လ ၇ ရက် နေ့တွင် [[ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်|ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်]]သည် မြို့နယ်ပေါင်း (၂၆၇) မြို့နယ် တွင် ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပရန် လျာထားပြီး ယခင်ကျင့်သုံးခဲ့သည့် [[အနိုင်ရသူ အကုန်ယူစနစ်|မဲအများဆုံးရသူ အနိုင်ယူစနစ်]] (FPTP)နှင့် [[အချိုးကျ ဗဟုကိုယ်စားလှယ်ရွေးချယ်ခြင်း|အချိုးကျ ကိုယ်စားပြုစနစ်]] (PR) နှစ်မျိုးလုံး အသုံးပြု ဆောင်ရွက်သွားမည့်အကြောင်း တရားဝင်ပြောဆိုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://bur.mizzima.com/2025/06/07/58109|title=မြို့နယ် ၂၆၇ ခုတွင် ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပမည်ဟု စစ်ကောင်စီဆို|accessdate=12 August 2025|publisher=Mizzima}}</ref> ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပမည့် နယ်မြေဒေသများသည် အခြေအနေအရ ကန့်သတ်ချက်ရှိသည့် နယ်မြေဒေသများမှ လွဲပြီး တိုင်းဒေသကြီး နှင့် ပြည်နယ် အားလုံးတို့တွင် ဦးစားပေးအစီအစဉ်အတိုင်း အပိုင်းခွဲပြီး ကျင်းပမည်ဟု ဆိုသည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊​ ဇွန် ၂၀ ရက်တွင် စစ်ကောင်စီခန့် ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ ဦး[[ကိုကို (ဝန်ကြီး)|ကိုကို]]က ဒီဇင်ဘာလတွင် ကျင်းပမည့် ရွေးကောက်ပွဲ၌ တစ်နိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် မဲပေးစက်များ အသုံးပြုရန် စီစဉ်နေကြောင်း ရွေးကောက်ပွဲဆိုင်ရာလုပ်ငန်းစဉ်များ အစည်းအဝေး၌ ပြောကြားခဲ့သည်။<ref name=":2">{{Cite web|title=ရွေးကောက်ပွဲမှာ တစ်နိုင်ငံလုံး မဲပေးစက်အသုံးပြုနိုင်ဖို့ လုပ်မယ်လို့ စစ်ကောင်စီ ရွေး/ကော် ပြော|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cgjg708960jo|publisher=BBC Burmese|accessdate=2025-6-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250621104511/https://www.bbc.com/burmese/articles/cgjg708960jo|archivedate=2025-6-21}}</ref>ရွေးကောက်ပွဲအတွက် လိုအပ်သော မဲပေးစက်များကို ထုတ်လုပ်နေပြီး ရရှိလာသည့် စက်များကို တိုင်းနှင့် ပြည်နယ်များသို့ သယ်ယူပို့ဆောင်ခြင်း၊ သိုလှောင်ထိန်းသိမ်းခြင်းနှင့် မပျက်စီးစေရန် စနစ်တကျ သိမ်းဆည်းခြင်းများအတွက် စီမံဆောင်ရွက်ထားကြောင်း ၎င်းက ဆိုသည်။<ref name=":2" />အစည်းအဝေးမှာ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ တတိယပတ်မှစ၍ ရွေးကောက်ပွဲကို အပိုင်းလိုက် ကျင်းပသွားမည်ဟု ကောက်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ ဦးကိုကိုက ပြောကြားထားသည်။ ဤရွေးကောက်ပွဲတွင် တစ်နိုင်ငံလုံးအဆင့် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်မည့် ၉ ပါတီနှင့် တိုင်း/ပြည်နယ်အလိုက် ယှဉ်ပြိုင်မည့် ၄၅ ပါတီ ရှိသည်။​<ref name=":2" /> ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၇ ရက်နေ့တွင် [[ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်|ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်]]က လွှတ်တော်သုံးရပ် (အမျိုးသား၊ ပြည်သူ့၊ တိုင်းဒေသကြီး/ပြည်နယ်) ၏ ရွေးကောက်ပွဲနည်းဥပဒေများနှင့် [[နိုင်ငံရေးပါတီများမှတ်ပုံတင်ခြင်းဥပဒေ|နိုင်ငံရေးပါတီများ မှတ်ပုံတင်ခြင်း]]နည်းဥပဒေများကို ဒုတိယအကြိမ် ပြင်ဆင်သည့် နည်းဥပဒေများကို ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/index.php/news/73360|title=အမျိုးသားလွှတ်တော်ရွေးကောက်ပွဲနည်းဥပဒေများကို ထုတ်ပြန်ကြေညာခြင်း|publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန|accessdate=7 August 2025}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/index.php/news/73363|title=တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော် သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော်ရွေးကောက်ပွဲနည်းဥပဒေများကို ထုတ်ပြန်ကြေညာခြင်း|publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန|accessdate=7 August 2025}}</ref> ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၁၂ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပခဲ့သော [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေး နှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်]]အစည်းအဝေးတွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်သည် ရွေးကောက်ပွဲအောင်မြင်ရန်အတွက် ဆန္ဒမဲပေးသူမည်မျှရှိရမည်ဟု ဥပဒေတွင် သတ်မှတ်ထားခြင်းမရှိကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ အခြားနိုင်ငံများတွင်လည်း ထိုသို့သတ်မှတ်ထားသည်ကို မတွေ့ရကြောင်းနှင့် ရာခိုင်နှုန်း ၅၀ နှင့်အထက် မဲပေးနိုင်ပါက လူထုအများစု၏ ဆန္ဒပါဝင်သည်ဟု သတ်မှတ်နိုင်ကြောင်း ၎င်းကဆိုသည်။ ထို့အပြင် ရွေးကောက်ပွဲကို မဖြစ်မနေကျင်းပရမည်ဖြစ်ပြီး ၂၀၂၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းကောက်ယူခြင်းနှင့် လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ အချက်အလက်များရယူခြင်းတို့ကို လုပ်ဆောင်ထားပြီးဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ ပထမအကြိမ် လွှတ်တော်အစည်းအဝေးတွင် ကိုယ်စားလှယ်ဦးရေ၏ ထက်ဝက်ကျော် တက်ရောက်ပါက အစည်းအဝေးအထမြောက်နိုင်ကြောင်းနှင့် ဒုတိယအကြိမ်တွင် သုံးပုံတစ်ပုံ တက်ရောက်ပါက အထမြောက်နိုင်ကြောင်းကိုလည်း ထောက်ပြခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ၅၀ ရာခိုင်နှုန်း တက်ရောက်နိုင်ရေးအတွက် ရွေးကောက်ပွဲလုပ်နိုင်သည့် မြို့နယ်များအားလုံးတွင် ကျင်းပနိုင်ရန် ရည်မှန်းထားပြီး၊ သဘာဝဘေးအန္တရာယ်ကြောင့် ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်ရသူများကို ကြိုတင်မဲဖြင့် မဲပေးနိုင်ရန် စီစဉ်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://burmese.dvb.no/post/719386|title=ဆန္ဒမဲပေးသူ မည်သည့်ရာခိုင်နှုန်းရှိမှ ရွေးကောက်ပွဲ အောင်မြင်မည်ဟု သတ်မှတ်ချက်မရှိဟု စစ်ခေါင်းဆောင်ပြော|accessdate=13 August 2025|publisher=DVB}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/73565|title=နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်အစည်းအဝေး ကျင်းပ၊ နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် အမှာစကားပြောကြား|publisher=Ministry of Information|accessdate=13 August 2025}}</ref> ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က မကွေးတိုင်းခရီးစဉ်အတွင်း ဒီဇင်ဘာလကုန်ပိုင်းတွင် ကျင်းပမည့် ရွေးကောက်ပွဲ၏ ပထမအဆင့်ကို ခရိုင်မြို့ကြီးများနှင့် ဆက်စပ်မြို့များတွင် စတင်ပြုလုပ်မည် ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ ထို့ပြင် ၎င်းက မကွေးတပ်နယ်သို့ ရောက်ရှိစဉ်တွင် ရွေးကောက်ပွဲအပြီး အစိုးရသစ်တက်လာသောအခါ တပ်မတော်အနေဖြင့် နိုင်ငံရေးတွင် ပါဝင်တော့မည်မဟုတ်ဘဲ ကာကွယ်ရေးလုပ်ငန်းများကိုသာ ဆက်လက်ဆောင်ရွက်သွားမည် ဟုလည်း ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/live/c14gm55eg1zt?fbclid=IwY2xjawMSia9leHRuA2FlbQIxMABicmlkETFtZkdSZ1MwdVRkWDRNNUVKAR7B2-DNtUGLe5DQGKZjNI3ul1JdoiB86XdX0Qj5p1zPlqOUHrhVuqYyL1DFnw_aem_AJ3VuIm93kmSZaCUaCXmUQ&post=asset%3Abb91ea3e-e012-4016-90e6-2a693a805210#asset:bb91ea3e-e012-4016-90e6-2a693a805210|title=ရွေးကောက်ပွဲ ပထမအပိုင်းကို ခရိုင်မြို့ကြီးတွေမှာ စကျင်းပမယ်လို့ စစ်ခေါင်းဆောင်ပြော|publisher=BBC Burmese|accessdate=17 August 2025}}</ref> ဩဂုတ်လ (၂၀) ရက်နေ့တွင် လွှတ်တော်အသီးသီးအတွက် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်းများ အမည်စာရင်းတင်သွင်းခြင်း၊ ရုပ်သိမ်းခြင်း၊ စိစစ်ခြင်းတို့နှင့် စပ်လျဉ်းသည့် နေ့ရက်များကို ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က သတ်မှတ်ကြေညာသည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၈ ရက်မှစ၍  လွှတ်တော်အသီးသီး၏ မဲဆန္ဒနယ်များအတွက် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်း အမည်စာရင်း စတင် တင်သွင်းနိုင်ကြောင်း၊ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်း အမည်စာရင်းတင်သွင်းလွှာများကို ရုပ်သိမ်းလိုက ရုပ်သိမ်းနိုင်သည့် နောက်ဆုံး နေ့ရက်သည် ၂ဝ၂၅ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၁၂ ရက် ဖြစ်ကြောင်း သတ်မှတ်ကြေညာထားသည်။ ထို့အပြင် PR မဲဆန္ဒနယ်တွင် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်သည့် နိုင်ငံရေးပါတီတစ်ခုအနေဖြင့် မိမိပါတီ ကိုယ်စားပြု လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် လောင်း တစ်ဦးအတွက် အမည်စာရင်း တင်သွင်းလွှာကို ရုပ်သိမ်းပါက စတင် အစားထိုး ပြန်လည်တင်သွင်းရမည့် နေ့ရက်သည် ၂၀၂၅ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၁၃ ရက်ဖြစ်ပြီး နောက်ဆုံး နေ့ရက်သည် ၂၀၂၅ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၁၇ ဖြစ်ကြောင်း သတ်မှတ်ကြေညာထားသည်။ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်း အမည်စာရင်းတင်သွင်းလွှာများ စိစစ်မည့် နေ့ရက်သည် ၂ဝ၂၅ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာ ၁၈ ရက် မှ အောက်တိုဘာ ၄ ရက် အထိဖြစ်ကြောင်း သတ်မှတ်ကြေညာထားသည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/73898|title=လွှတ်တော်အသီးသီးအတွက် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်းများ အမည်စာရင်းတင်သွင်းခြင်း၊ ရုပ်သိမ်းခြင်း၊ စိစစ်ခြင်းတို့နှင့် စပ်လျဉ်းသည့် နေ့ရက်များသတ်မှတ်ကြေညာခြင်း|publisher=Ministry of Information|accessdate=17 August 2025}}</ref><ref>{{Cite web|title=လွှတ်တော်အသီးသီးအတွက် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်းများ အမည်စာရင်းအား စက်တင်ဘာ ၈ ရက်တွင် စတင် တင်သွင်းနိုင်ကြောင်း UEC ကြေညာ|url=https://news-eleven.com/article/305456|publisher=Eleven Media|accessdate=17 August 2025}}</ref> ထို့နောက်၊ နိုင်ငံရေးပါတီများ မှတ်ပုံတင်ခြင်းဥပဒေအရ  နိုင်ငံပါတီများအနေဖြင့် ပါတီဝင်ဦးရေနှင့် ပါတီရုံးခန်းများ သတ်မှတ်အရေအတွက် ပြည့်မီရေး ဆောင်ရွက်ပြီး စက်တင်ဘာ ၇ ရက် နောက်ဆုံးထား၍ ကော်မရှင်သို့ တင်ပြရမည်ဖြစ်ကြောင်း ဩဂုတ်လ (၂၀) ရက်နေ့တွင် ကော်မရှင်က ကြေညာထားသည်။​ သတ်မှတ်ရက်အတွင်း ဆောင်ရွက်နိုင်ခြင်းမရှိပါက နိုင်ငံရေးပါတီများမှတ်ပုံတင်ခြင်း ဥပဒေပုဒ်မ ၁၂ အရ နိုင်ငံရေးပါတီအဖြစ် မှတ်ပုံတင်ထားခြင်းအား ပယ်ဖျက်၍ ပါတီအား ဖျက်သိမ်းမည်ဟု ဩဂုတ်လ (၂၀) ရက်နေ့တွင် ကြေညာသည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/73901|title=နိုင်ငံရေးပါတီများ ပါတီဝင်ဦးရေနှင့် ပါတီရုံးခန်းများ သတ်မှတ်အရေအတွက်ပြည့်မီရေး ဆောင်ရွက်ပြီး နောက်ဆုံးတင်ပြရမည့် နေ့ရက်ထုတ်ပြန်ခြင်း|publisher=Ministry of Information|accessdate=17 August 2025}}</ref> ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့နှင့် ပြည်ထောင်စုအဆင့် အဖွဲ့အစည်းများတွင် ပါဝင်သောပုဂ္ဂိုလ်များအနေဖြင့် အခြေခံဥပဒေပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်များနှင့် ကိုက်ညီလျှင် ပါတီစည်းရုံးရေးနှင့်  နယ်မြေစည်းရုံးရေး လုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်ခွင့်ရှိကြောင်း ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က ဩဂုတ် ၂၁ ရက်တွင် ကြေညာလိုက်သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cewypxqjww2o|title=ဝန်ကြီးတွေ စည်းရုံးရေး စစ်ကော်မရှင် ရွေးကော်ခွင့်ပြု|publisher=BBC Burmese|accessdate=22 August 2025}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://news-eleven.com/article/305477|title=ပြည်ထောင်စု အစိုးရအဖွဲ့နှင့် ပြည်ထောင်စုအဆင့် အဖွဲ့အစည်းများတွင် ပါဝင်သောပုဂ္ဂိုလ်များ အခြေခံဥပဒေပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်များနှင့် ကိုက်ညီလျှင် ပါတီစည်းရုံးရေးနှင့် နယ်မြေစည်းရုံးရေး လုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်ခွင့်ရှိကြောင်း UEC ကြေညာ|publisher=Eleven Media|accessdate=19 August 2025}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/73961|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ရွေးကောက်ပွဲဆိုင်ရာ ပါတီစည်းရုံးရေးလုပ်ငန်းများ၊ နယ်မြေစည်းရုံးရေးလုပ်ငန်းများ၊ စုဝေးဟောပြောခြင်းနှင့် မဲဆွယ်စည်းရုံးခွင့်များနှင့်စပ်လျဉ်း၍ ဆောင်ရွက်ခွင့်ရှိကြောင်း အသိပေးချက် ထုတ်ပြန်ကြေညာခြင်း|publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန|accessdate=19 August 2025}}</ref> ပြည်ပရောက်မဲဆန္ဒရှင်များ ကြိုတင်ဆန္ဒမဲလက်မှတ်ဖြင့် ဆန္ဒမဲပေးနိုင်ရေးအတွက်ပုံစံ (၁၅)များကို ဩဂုတ် ၂၁ ရက်မှစတင် သက်ဆိုင်ရာသံရုံးများတွင် စတင်ထုတ်ယူနိုင်ကြောင်း ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က ဩဂုတ် ၂၁ ရက်နေ့တွင် ကြေညာလိုက်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/73959|title=ပြည်ပရောက်မဲဆန္ဒရှင်များမှ ပုံစံ (၁၅) များကို သက်ဆိုင်ရာသံရုံးများတွင် စတင်ထုတ်ယူနိုင်မည့် နေ့ရက်၊ အချက်အလက်ဖြည့်သွင်းပြီးသည့် ပုံစံ (၁၅) များကို သက်ဆိုင်ရာ သံရုံးများသို့ ပေးပို့နိုင်မည့်နေ့ရက်များထုတ်ပြန်ခြင်း|publisher=MOI|accessdate=19 August 2025}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://news-eleven.com/article/305478|title=ပြည်ပရောက်မဲဆန္ဒရှင်များ ကြိုတင်ဆန္ဒမဲလက်မှတ်ဖြင့် ဆန္ဒမဲပေးနိုင်ရေးအတွက်ပုံစံ(၁၅)များကို ဩဂုတ် ၂၁ ရက်မှစတင် သက်ဆိုင်ရာသံရုံးများတွင် စတင်ထုတ်ယူနိုင်ကြောင်း UEC ကြေညာ|publisher=Eleven Media|accessdate=20 August 2025}}</ref>ဩဂုတ်လ (၂၆) ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်နှင့် မှတ်ပုံတင်ခွင့်ပြုပြီးသော နိုင်ငံရေးပါတီများ တွေ့ဆုံပွဲတစ်ခုကျင်းပခဲ့ပြီး၊ နိုင်ငံရေးပါတီ ၆၁ ပါတီမှ ဥက္ကဋ္ဌများ၊ ခေါင်းဆောင်များနှင့် တာဝန်ရှိသူများ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ပြည်ထောင်စုတစ်ဝန်းလုံးတွင် စည်းရုံးမည့်ပါတီ ကိုးပါတီနှင့် တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ်တစ်ခုအတွင်း၌သာစည်းရုံးမည့်ပါတီ ၅၂ ပါတီဖြစ်ပါကြောင်း၊ ဥပဒေနှင့်အညီလျှောက်ထားသော နိုင်ငံရေးပါတီအားလုံး စိစစ်ခွင့်ပြုပြီးဖြစ်ပါကြောင်း ကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ ဦးသန်းစိုးက ပြောသည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/74149|title=နောင်ရွေးကောက်ပွဲများတွင် ကိုယ်စားလှယ်လောင်းများသည် ဘွဲ့ရသူများဖြစ်ရမည်ဖြစ်၍ နိုင်ငံရေးပါတီများအနေဖြင့် ယခုကပင်စီစဉ်|publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန|accessdate=26 August 2025}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://news-eleven.com/article/305599|title=နောင်လာမည့် ရွေးကောက်ပွဲများတွင် ကိုယ်စားလှယ်လောင်းများသည် ဘွဲ့ရသူများဖြစ်ရမည်ဖြစ်၍ နိုင်ငံရေးပါတီများအနေဖြင့် ယခုကတည်းက စီစဉ်ထားကြရန် UEC ဥက္ကဋ္ဌ ပြောကြား|publisher=Eleven Media|accessdate=26 August 2025}}</ref> * ထို့အပြင်၊ ရွေးကောက်ပွဲအတွက် ကိုယ်စားလှယ်လောင်း အမည်စာရင်းတင်သွင်းရမည့်ရက်ကို စက်တင်ဘာ ၁၇ ရက်အထိ ထပ်တိုးပေးလိုက်ကြောင်း နိုင်ငံရေးပါတီများနှင့် တွေ့ဆုံအပြီးတွင် ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က ပြောကြားခဲ့သည်။<ref name=":9">{{Cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cd6n9ep2p1et?post=asset%3A183f9c33-17f9-4ced-9f13-80fc72cd9c68#asset:183f9c33-17f9-4ced-9f13-80fc72cd9c68|title=ကိုယ်စားလှယ်လောင်းအမည်စာရင်း တင်သွင်းရမယ့်ရက် ထပ်တိုး|publisher=BBC Burmese|accessdate=27 August 2025}}</ref> * ရွေးကောက်ပွဲဝင်ပြိုင်မည့် ကိုယ်စားလှယ်လောင်းများသည် သက်ဆိုင်ရာမဲဆန္ဒနယ်၏ မဲစာရင်းတွင် ပါဝင်သူဖြစ်ရမည်ဟု ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က ပြင်ဆင်သတ်မှတ်လိုက်သည်။ ဆိုလိုသည်မှာ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်တစ်ဦးသည် မိမိနေထိုင်ရာဒေသမှ အခြားမြို့နယ်သို့ ရွေးကောက်ပွဲသွားရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခွင့် မရှိတော့ပေ။ <ref name=":9" /> * ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် ဥက္ကဋ္ဌ ဦးသန်းစိုးက ကိုယ်စားလှယ်လောင်းများ၏ ပညာအရည်အချင်းနှင့် ပတ်သက်၍ အခြေခံပညာအထက်တန်းအဆင့် အောင်မြင်ပြီးသူဖြစ်ရမည် ဟု နိုင်ငံရေးပါတီများကို သတိပြုစေရန် တိုက်တွန်းပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://burmese.dvb.no/post/721420|title=နောင်လာမယ့် ရွေးကောက်ပွဲများတွင် ကိုယ်စားလှယ်လောင်းက ဘွဲ့ရသူတွေဖြစ်ရမည်ဟု UEC ပြော|publisher=DVB|accessdate=27 August 2025}}</ref> * ပြည်တွင်း၊ ပြည်ပတွင် ရောက်ရှိနေသည့် ယာယီနေရပ်စွန့်ခွာသူများ အပါအဝင် ကြိုတင်မဲပေးလိုသူများသည် ပုံစံ (၁၅) ဖြင့် တောင်းဆိုမဲပေးနိုင်သည်။ ထို့အပြင် ၎င်းတို့သည် ရောက်ရှိနေထိုင်ရာ အရပ်ဒေသတွင် မဲပေးလိုပါက အနည်းဆုံး ရက်ပေါင်း ၁၈၀ ထက်မနည်း နေထိုင်ပြီးဖြစ်ကြောင်း ထောက်ခံချက်ဖြင့် မဲပေးခွင့်ရရှိသည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.npnewsmm.com/news/68ae9cecee60bf5b8456faa5|title=နောင်လာမည့် ရွေးကောက်ပွဲကိုယ်စားလှယ်လောင်းများ ဘွဲ့ရသူဖြစ်ရမည်ဖြစ်၍ နိုင်ငံရေးပါတီများ ကြိုတင်စီစဉ်ထားရန် လိုအပ်|publisher=NP News|accessdate=27 August 2025}}</ref> * [[အချိုးကျကိုယ်စားပြုစနစ်]] (PR) ဖြင့် ကျင်းပမည့် လွှတ်တော်ရွေးကောက်ပွဲများအတွက် မဲဆန္ဒရှင်တစ်ဦးသည် မဲတစ်မဲသာ ပေးရမည် ဖြစ်ကြောင်း ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။ ထုတ်ပြန်ချက်အရ ထိုတစ်မဲတည်းကိုပင် မဲအများဆုံးရသူ အနိုင်ယူစနစ် (FPTP) နှင့် အချိုးကျကိုယ်စားပြုစနစ် (PR) နှစ်ခုလုံးအတွက် ထည့်သွင်းရေတွက်မည်ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c5y3wjy89eyo|title=ရွေးကောက်ပွဲမှာ ဆန္ဒမဲ ၁ မဲကို စနစ် ၂ မျိုးအတွက် ရေတွက်မယ်|publisher=BBC Burmese|accessdate=27 August 2025}}</ref> စက်တင်ဘာလ (၉) ရက် တွင် ပါတီဝင်ဦးရေ မပြည့်မီသည့် [[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အင်အားစု|NDF ပါတီ]]နှင့် ပါတီရုံးခန်းများ သတ်မှတ်အရေအတွက် ၊ [[အမျိုးသားနိုင်ငံရေးဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ|DNP ပါတီ]]၊ [[အမျိုးသမီးပါတီ (မွန်)]] နှင့် [[ပြည်ထောင်စုလယ်သမားအလုပ်သမားအင်အားစုပါတီ]]တို့အား မှတ်ပုံတင်ပယ်ဖျက်၍ ပါတီဖျက်သိမ်းလိုက်ကြောင်း ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်(UEC) ကြေညာလိုက်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/74684|title=နိုင်ငံရေးပါတီအဖြစ် မှတ်ပုံတင်ခွင့်ပြုထားခြင်းကို ပယ်ဖျက်၍ ပါတီများအား ဖျက်သိမ်းခြင်း|accessdate=9 September 2025|publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန}}</ref> အောက်တိုဘာလ (၂၅)ရက် တွင် ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် သည် လွှတ်တော်အလိုက် မဲဆန္ဒနယ် အသီးသီးတွင် အမည်စာရင်းတင်သွင်းထားသည့် ကိုယ်စားလှယ်လောင်း (၅၀၂၃)ဦးတွင် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ၊သက်တိုင်ရာလွှတ်တော်ရွေးကောက်ပွဲဥပဒေ၊နည်းဥပဒေများနှင့် ညီညွှတ်မှုမရှိသဖြင့် ပယ်ဖျက်ခဲ့သည့် ကိုယ်စားလှယ်လောင်း (၈၆)ဦးရှိသည်ဟု ကြေညာသည်။ထိုထဲ ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီဥက္ကဋ္ဌ [[သက်သက်ခိုင်|ဒေါက်တာသက်သက်ခိုင်]] လည်း လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်း အဖြစ်မှ ပယ်ဖျက်ခံရပြီး၊ သက်ဆိုင်ရာလွှတ်တော်ရွေးကောက်ပွဲ ဥပဒေပုဒ်မ ၈ (ဃ) ပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်နှင့်ငြိစွန်းသဖြင့် ကိုယ်စားလှယ်လောင်းစာရင်းမှ ပယ်ဖျက်ခြင်းဖြစ်သည်ဟု ကော်မရှင်ဘက်က ပြောဆိုခဲ့သည်။ အောက်တိုဘာ (၂၈) ရက် တွင် [[ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်|ရွေးကောက်ပွဲကောက်မရှင်]] သည် ပြည်တွင်း၊ပြည်ပ သတင်းထောက်များအား အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ နှင့် စပ်လျဉ်းပြီး သတင်းရယူခွင့်ရှိကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ယင်းအပြင် လွှတ်တော်အသီးသီးအတွက် ရွေးကောက်ပွဲ၏ ဒုတိယအပိုင်းကို ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ (၁၁) ရက်နေ့တွင် ကျင်းပမည့်အကြောင်း နှင့် ဒုတိယအပိုင်း ရွေးကောက်ပွဲပြုလုပ်မည့် မြို့နယ် (၁၀၀)ကိုလည်း သီးခြား ကြေညာခဲ့သည်။ ဒီဇင်ဘာ ၂၅ ရက် တွင် ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် သည် လွှတ်တော်အသီးသီးအတွက် ရွေးကောက်ပွဲ၏ အပိုင်း(၃) ကို ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ (၂၅) ရက်နေ့တွင် ကျင်းပမည်ဟု ကြေညာသည်။ယင်းအပြင် အပိုင်း(၃) ရွေးကောက်ပွဲပြုလုပ်မည့် မြို့နယ် (၆၃)ကိုပါ တစ်ပါတည်း ထည့်သွင်း ကြေညာခဲ့သည်။ ဒီဇင်ဘာ ၂၇ ရက် တွင် ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် သည် နောက်ဆက်တွဲ ရွေးကောက်ပွဲများကျင်းပခြင်းမပြုမည့် ပြည်သူ့လွှတ်တော်မဲဆန္ဒနယ်၊ အမျိုးသားလွှတ်တော်မဲအများဆုံးရသူ အနိုင်ယူစနစ် (FPTP) မဲဆန္ဒနယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော် သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော် မဲအများဆုံးရသူ အနိုင်ယူစနစ်(FPTP) မဲဆန္ဒနယ်များစာရင်း ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။ == ရွေးကောက်ပွဲဆိုင်ရာ ဥပဒေများ ပြဋ္ဌာန်းခြင်း၊ ပြင်ဆင်ခြင်း == {{မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမိုင်းဆိုင်ရာ}} === နိုင်ငံရေးပါတီများ မှတ်ပုံတင်ခြင်းဥပဒေ === ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၂၆ ရက်နေ့တွင် နစကက ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သော [[နိုင်ငံရေးပါတီများမှတ်ပုံတင်ခြင်းဥပဒေ|နိုင်ငံရေးပါတီများ မှတ်ပုံတင်ခြင်းဥပဒေ]]ကို တစ်နှစ်ကျော်အကြာ ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၃၀ ရက်နေ့တွင် ပြန်လည်ပြင်ဆင်ပြဋ္ဌာန်းခဲ့ပါသည်။ ဥပဒေသစ်တွင် အခန်း ၅ ခန်းနှင့် ပုဒ်မ ၂၇ ခု ပါဝင်ပြီး ပါတီများဖွဲ့စည်းမှတ်ပုံတင်ရန် စံနှုန်းများကို သိသိသာသာ တိုးမြှင့်သတ်မှတ်ထားသောကြောင့် နိုင်ငံရေးပါတီများအကြား ဝေဖန်မှုများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ပါသည်။ အဓိကအားဖြင့် အခန်း (၂)၊ ပါတီတည်ထောင်ခြင်းနှင့် မှတ်ပုံတင်ခြင်းဆိုင်ရာ ပုဒ်မများကို ဝေဖန်ခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်ပါသည်။<ref name=":1">{{Cite web|url=https://news-eleven.com/article/287972|title=နိုင်ငံရေးပါတီများ မှတ်ပုံတင်ခြင်းဥပဒေမှာ ဘယ်အချက်တွေကို ပြင်ဆင်လိုက်သလဲ|accessdate=2025-6-11|publisher=Eleven Media}}</ref> ဥပဒေသစ်အရ ပါတီတည်ထောင်လိုပါက အနည်းဆုံး လူ ၁၅ ဦး ရှိရမည်ဖြစ်ပြီး တည်ထောင်သူများသည် အသက် ၂၅ နှစ် ပြည့်ရမည်။ ထို့ပြင် သာသနာ့ဝန်ထမ်း၊ နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်း၊ ထောင်ကျနေသူ၊ သောင်းကျန်းသူ/အကြမ်းဖက်/မတရားအသင်းအဖွဲ့ဝင်၊ မူးယစ်ဆေးပြစ်မှုနှင့် ငြိစွန်းသူ၊ နိုင်ငံခြားသား သို့မဟုတ် နိုင်ငံခြားသားအဖြစ် ခံယူထားသူ မဟုတ်ရဟု သတ်မှတ်ထားသည်။<ref name=":1" /> ==== ပါတီဝင်ဦးရေ၊ ရန်ပုံငွေနှင့် ရုံးခန်းဆိုင်ရာ သတ်မှတ်ချက်များ ==== နိုင်ငံရေးပါတီများ မှတ်ပုံတင်ခြင်း ဥပဒေအသစ်၏ ပုဒ်မ ၅ (စ) အရ ပြည်ထောင်စုတစ်ဝန်းလုံး စည်းရုံးမည့်ပါတီဖြစ်ပါက မှတ်ပုံတင်ခွင့်ပြုသည့်နေ့မှ ရက်ပေါင်း ၉၀ အတွင်း ပါတီဝင်ဦးရေ အနည်းဆုံး ၁၀၀,၀၀၀ (တစ်သိန်း) စည်းရုံးရမည်ဖြစ်သည်။ ယခင်ဥပဒေတွင် ၁၀၀၀ သာ လိုအပ်ခဲ့ရာ အဆ ၁၀၀ တိုးမြှင့်ထားသည်ကို တွေ့ရသည်။ တိုင်းနှင့် ပြည်နယ်တစ်ခုအတွင်း၌သာ စည်းရုံးမည့်ပါတီဆိုလျှင် ပါတီဝင်ဦးရေ အနည်းဆုံး ၁၀၀၀ စည်းရုံးရမည်ဟု ပြဋ္ဌာန်းထားရာ ယခင် ၅၀၀ မှ နှစ်ဆ တိုးမြှင့်ထားသည်။ ပုဒ်မ ၅ (ဆ) တွင် ပါတီရန်ပုံငွေနှင့်ပတ်သက်၍ ပြည်ထောင်စုတစ်ဝန်းလုံး စည်းရုံးမည့်ပါတီဆိုလျှင် ကျပ်သိန်း ၁၀၀၀ နှင့် တိုင်းနှင့် ပြည်နယ်တစ်ခုအတွင်း၌သာ စည်းရုံးမည့်ပါတီဆိုလျှင် ကျပ်သိန်း ၁၀၀ ကို မြန်မာ့စီးပွားရေးဘဏ်တစ်ခုခု၌ ငွေစာရင်းဖွင့်ထားကြောင်း အထောက်အထားပြရမည်ဟု ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။ ဤပြဋ္ဌာန်းချက်သည် ဥပဒေဟောင်းတွင် မပါဝင်ဘဲ အသစ်ထည့်သွင်းထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ပါတီရုံးခန်း ဖွင့်လှစ်မှုနှင့်ပတ်သက်၍ ပုဒ်မ ၅ (ဇ) တွင် ပြည်ထောင်စုတစ်ဝန်းလုံး စည်းရုံးမည့်ပါတီဖြစ်ပါက ရက်ပေါင်း ၁၈၀ အတွင်း မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်ပေါင်း ၃၃၀ ၏ အနည်းဆုံးထက်ဝက်ဖြစ်သော မြို့နယ် ၁၆၀ ကျော် (၁၆၅ မြို့နယ်) တွင် ရုံးခန်းများ ဖွင့်လှစ်ရန် လိုအပ်ကြောင်း ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။ တိုင်းနှင့် ပြည်နယ်တစ်ခုအတွင်း၌သာ စည်းရုံးမည့်ပါတီဆိုလျှင် အဆိုပါ တိုင်းနှင့် ပြည်နယ်အတွင်းရှိ အနည်းဆုံး ငါးမြို့နယ် တွင် ပါတီရုံးခန်းများ ဖွင့်လှစ်ရမည် ဖြစ်သည်။ ဤပြဋ္ဌာန်းချက်သည်လည်း ယခင်ဥပဒေဟောင်းတွင် ပါဝင်ခြင်းမရှိသည့် အချက်ဖြစ်သည်။ ==== အကျိုးဆက်များ ==== နစက အသစ်ပြဋ္ဌာန်းလိုက်သော နိုင်ငံရေးပါတီများ မှတ်ပုံတင်ခြင်းဥပဒေပါ ပုဒ်မများကြောင့် ပြည်ထောင်စုတစ်ဝန်းလုံး စည်းရုံးမည့်ပါတီအဖြစ် မှတ်ပုံတင်ရန် နိုင်ငံရေးပါတီအချို့ အခက်အခဲများ ကြုံတွေ့ခဲ့ရကြောင်း ပြောဆိုမှုများ ရှိခဲ့သည်။ ရလဒ်အနေဖြင့် [[ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်|ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်]] (UEC) သို့ မှတ်ပုံတင်ခွင့် လျှောက်ထားသည့် ပါတီ ၅၀ (ရှိရင်းစွဲ) နှင့် ပါတီအသစ် တည်ထောင်ခွင့် လျှောက်ထားသည့် ပါတီ ၁၅ ပါတီ (စုစုပေါင်း ၆၅ ပါတီ) ရှိခဲ့သော်လည်း ပြည်ထောင်စုတစ်ဝန်းလုံး စည်းရုံးမည့်ပါတီမှာ ၁၂ ပါတီသာ ရှိခဲ့ပါသည်။<ref name=":1" /> ==== သတ်မှတ်ချက်များ လျော့ချခြင်း ==== ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလတွင် ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သော နိုင်ငံရေးပါတီများ မှတ်ပုံတင်ခြင်းဥပဒေမှ တင်းကျပ်သည့် အချက်အချို့ကို ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၅ ရက်တွင် ပြင်ဆင်ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ဤပြင်ဆင်ချက်များသည် ပါတီများအတွက် လိုအပ်သည့် စံနှုန်းအချို့ကို ဖြေလျှော့ပေးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/53120|title=နိုင်ငံရေးပါတီများ မှတ်ပုံတင်ခြင်းနည်းဥပဒေများကို ပြင်ဆင်သည့်နည်းဥပဒေများ|accessdate=2025-6-27|publisher=Ministry of Information}}</ref> ပြင်ဆင်ထားသည့် အဓိကအချက်များမှာ ပါတီဝင်အရေအတွက်နှင့် ပါတီရုံးခန်း ဖွင့်လှစ်ထားရှိမှုတို့ဖြစ်သည်။ ယခင်က ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပမည့်နေ့ မတိုင်မီ ရက်ပေါင်း ၉၀ အတွင်း ပါတီဝင်အရေအတွက် တစ်သိန်းရှိရမည်ဟု သတ်မှတ်ထားရာမှ ငါးသောင်းအထိ လျှော့ချခဲ့သည်။ ထို့ပြင် ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပမည့်နေ့ မတိုင်မီ ရက်ပေါင်း ၉၀ အတွင်း နိုင်ငံတစ်ဝန်းရှိ မြို့နယ်သုံးပုံတစ်ပုံ၌ ပါတီရုံးခန်းများ ဖွင့်လှစ်ထားရှိရန် လိုအပ်ကြောင်းလည်း ထည့်သွင်းပြင်ဆင်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://news-eleven.com/article/287972|title=နိုင်ငံရေးပါတီများ မှတ်ပုံတင်ခြင်းဥပဒေမှာ ဘယ်အချက်တွေကို ပြင်ဆင်လိုက်သလဲ|accessdate=2025-6-27|publisher=Eleven Media}}</ref> ==== ဒုတိယအကြိမ် ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ ==== [[နိုင်ငံရေးပါတီများမှတ်ပုံတင်ခြင်းဥပဒေ|နိုင်ငံရေးပါတီများ မှတ်ပုံတင်ခြင်းဥပဒေ]]ကို ဒုတိယအကြိမ်ပြင်ဆင်သည့် ဥပဒေအား ဇူလိုင် ၂၈ ရက်နေ့တွင် ပြဋ္ဌာန်းလိုက်ကြောင်း ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။အဆိုပါပြင်ဆင်မှုအရ နိုင်ငံရေးပါတီများ မှတ်ပုံတင်ခြင်းဥပဒေပုဒ်မ ၁၂ ပုဒ်မခွဲ(က) တွင် ပုဒ်မခွဲငယ် (၁၁) အဖြစ် "ရွေးကောက်ပွဲတွင် မဲမသမာမှုနှင့် တရားမဲ့ပြုကျင့်မှုများကို ကျူးလွန်ကြောင်း ကော်မရှင်က စစ်ဆေးတွေ့ရှိခြင်း" ဟူသော စာသားကို စစ်ကောင်စီက ထပ်မံဖြည့်စွက်လိုက်ခြင်း ဖြစ်သည်။ မူလက အခန်း ၃ (ဆက်လက်ရပ်တည်ပိုင်ခွင့်မရှိခြင်း) ၏ ပုဒ်မ ၁၂ ပုဒ်မခွဲ (က) တွင် ပုဒ်မခွဲငယ် (၁၀) ထိသာ ရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://burmese.dvb.no/post/716835|title=နိုင်ငံရေးပါတီများ မှတ်ပုံတင်ခြင်း ဥပဒေကို ဒုတိယအကြိမ် ပြင်ဆင်ပြဋ္ဌာန်း|accessdate=2025-7-28|publisher=DVB Burmese}}</ref> ==== စက်တင်ဘာလ ပြင်ဆင်ချက် ==== ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ (၂၁) ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စုတစ်ဝန်းလုံးတွင် စည်းရုံးမည့်ပါတီများအနေဖြင့် ရွေးကောက်ပွဲဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ရာ၌ ယခင်က သတ်မှတ်ထားသော မဲဆန္ဒနယ်အားလုံး၏ တစ်ဝက်တွင် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ရမည့် ပြဋ္ဌာန်းချက်ကို မဲဆန္ဒနယ်အားလုံး၏ လေးပုံတစ်ပုံတွင်သာ ယှဉ်ပြိုင်နိုင်ရန် ပြင်ဆင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/75244|title=နိုင်ငံရေးပါတီများမှတ်ပုံတင်ခြင်းဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ|publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန|accessdate=22 September 2025}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://burmese.dvb.no/post/725333|title=တနိုင်ငံလုံးပြိုင်မည့်ပါတီများ မဲဆန္ဒနယ်အားလုံး၏ ၄ ပုံ ၁ ပုံ မပြိုင်နိုင်ပါက ပါတီဖျက်သိမ်းခံရမည်ဟု ပြင်ဆင်ပြဋ္ဌာန်း|publisher=DVB|accessdate=22 September 2025}}</ref> ==== အောက်တိုဘာလ ပြင်ဆင်ချက် ==== ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊အောက်တိုဘာလ (၂၆) ရက် နေ့တွင် ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကောာ်မရှင်သည် နိုင်ငံရေးပါတီများ မှတ်ပုံတင်ခြင်းနည်းဥပဒေများကို တတိယအကြိမ် ပြင်ဆင်သည့် နည်းဥပဒေများကို ပြင်ဆင်ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ===== အကျိုးဆက်များ ===== ကိုယ်စားလှယ်လောင်းများ၏ ရွေးကောက်ပွဲအသုံးစရိတ်ကို တိုးမြှင့်ပြင်ဆင်လိုက်ခြင်းဖြစ်၍၊ပြင်ဆင်လိုက်သည့် နည်းဥပဒေအရ နိုင်ငံရေးပါတီများမှတ်ပုံတင်ခြင်းနည်းဥပဒေများ နည်းဥပဒေ ၂၁ ပါ ငွေကျပ်သိန်း ၁၅၀ အစား ငွေကျပ်သိန်း ၃၀၀၊ ငွေကျပ်သိန်း ၃၀၀ အစား ငွေကျပ်သိန်း ၅၀၀ ဖြစ်သွားခဲ့သည်။ === ပြည်သူ့လွှတ်တော် ရွေးကောက်ပွဲဥပဒေ ပြင်ဆင်ခြင်း === ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင် ၂၉ ရက်နေ့တွင် [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] ရွေးကောက်ပွဲဥပဒေကို ဆဋ္ဌမအကြိမ် ပြင်ဆင်သည် ဥပဒေကို [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]က ပြင်ဆင်ခဲ့ရာတွင် အဓိကအားဖြင့် ရွေးကောက်ပွဲလုပ်ထုံးလုပ်နည်းများ၊ ကိုယ်စားလှယ်လောင်း အရည်အချင်းသတ်မှတ်ချက်များနှင့် ရွေးကောက်ပွဲဆိုင်ရာ ပြစ်မှုများအတွက် ပြစ်ဒဏ်များကို ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ ပုဒ်မ ၄၀ အရ ကိုယ်စားလှယ်လောင်းတစ်ဦးစီသည် ရွေးကောက်ပွဲနေ့တွင် မိမိမဲဆန္ဒနယ်ရှိ မဲရုံတိုင်း၌ မဲရုံကိုယ်စားလှယ်နှင့် အကူကိုယ်စားလှယ်တစ်ဦးစီကို ခန့်အပ်နိုင်မည်ဖြစ်ပြီး ၎င်းတို့သည် သက်ဆိုင်ရာမဲဆန္ဒနယ်၏ မဲစာရင်းတွင်ပါဝင်ပြီး မဲပေးပိုင်ခွင့်ရှိသူများ ဖြစ်ရမည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/72982|title=ပြည်သူ့လွှတ်တော် ရွေးကောက်ပွဲဥပဒေကို ဆဌမအကြိမ်ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ|accessdate=2025-7-29|publisher=Ministry of Information}}</ref> ပုဒ်မ ၄၉ (ခ) အရ တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်ကော်မရှင်အဖွဲ့ခွဲများသည် ကိုယ်စားလှယ်လောင်းများရရှိသည့် မဲအရေအတွက်ကို ပြုစု၍ ခိုင်လုံသောမဲအများဆုံးရရှိသူများကို ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံရသူများအဖြစ် ကြေညာရမည်ဖြစ်ပြီး၊ ပုဒ်မ ၄၉ (ဂ) အရ မဲအရေအတွက်တူညီပါက ကော်မရှင်အဖွဲ့ခွဲက စိစစ်ပြီး ကော်မရှင်သို့တင်ပြရမည်ဖြစ်ကာ၊ ကော်မရှင်၏ ညွှန်ကြားချက်အရ ထပ်မံကျင်းပသည့်ရွေးကောက်ပွဲတွင် မဲတူညီသူများသာ ယှဉ်ပြိုင်ခွင့်ရှိသည်။ ပုဒ်မ ၆၄ တွင် ရွေးကောက်ပွဲဆိုင်ရာ လိမ်လည်စွပ်စွဲခြင်း၊ မဲပေးမှုနှင့်ပတ်သက်၍ မမှန်မကန်တိုင်တန်းခြင်း၊ ရွေးကောက်ပွဲပျက်ပြားစေရန် လှုံ့ဆော်ခြင်း၊ အီလက်ထရောနစ်မဲပေးစက် ဖျက်ဆီးခြင်း သို့မဟုတ် ယူဆောင်ခြင်း စသည့်ပြစ်မှုများအတွက် ထောင်ဒဏ်သုံးနှစ်အထိ သို့မဟုတ် ငွေဒဏ် သို့မဟုတ် ဒဏ်နှစ်ရပ်လုံး ချမှတ်နိုင်ကြောင်း ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။ <ref>{{Cite web|url=https://news-eleven.com/article/304880|title=ရွေးကောက်ခံ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်တစ်ဦးသည် ကိုယ်စားလှယ်လောင်း အမည်စာရင်းတင်သွင်းလွှာနှင့် ကိုယ်ရေးမှတ်တမ်းတွင် လိမ်လည်ဖြည့်သွင်းထားကြောင်း စစ်ဆေးတွေ့ရှိရပါက တရားစွဲဆိုခြင်းခံရမည့် အချက်ပါဝင်သော ပြည်သူ့လွှတ်တော် ရွေးကောက်ပွဲဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်း|publisher=Eleven Media|accessdate=2025-7-29}}</ref> ပုဒ်မ ၈၈ အရ နိုင်ငံတော်သစ္စာဖောက်ဖျက်မှု၊ အဂတိလိုက်စားမှု၊ သို့မဟုတ် ပြင်းထန်သည့်ပြစ်မှုများဖြင့် ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်ခံရသူများသည် ကော်မရှင်၏ ကြေညာချက်အရ နောင်ပြုလုပ်မည့် မည်သည့်လွှတ်တော်ရွေးကောက်ပွဲတွင်မျှ ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ခွင့် မရှိတော့ဘဲ၊ တရားမဲ့ပြုကျင့်မှုများ၌ သိလျက်နှင့်ပါဝင်ပတ်သက်သည့် ကိုယ်စားလှယ်လောင်းများသည် လက်ရှိနှင့် နောက်ထပ်လွှတ်တော်သက်တမ်းနှစ်ခုအတွက် ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ခွင့် ဆုံးရှုံးမည်ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် ပုဒ်မ ၈၈-က အဖြစ် အသစ်ထပ်မံဖြည့်စွက်ထားရာတွင် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံရသည့် ကိုယ်စားလှယ်တစ်ဦးဦးသည် ကိုယ်စားလှယ်လောင်းလျှောက်လွှာ သို့မဟုတ် ကိုယ်ရေးမှတ်တမ်းတွင် လိမ်လည်ဖြည့်သွင်းခြင်း သို့မဟုတ် စာရွက်စာတမ်းအတုများ တင်သွင်းခြင်းပြုလုပ်ခဲ့ကြောင်း တွေ့ရှိရပါက ဥပဒေကြောင်းအရ တရားစွဲဆိုခြင်းခံရမည်ဟု ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။ ==== အောက်တိုဘာလ ပြင်ဆင်ချက် ==== ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊အောက်တိုဘာလ (၂၆) ရက် နေ့တွင် ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်သည် ပြည်သူ့လွှတ်တော်ရွေးကောက်ပွဲ နည်းဥပဒေများကို ပြင်ဆင်သည့် နည်းဥပဒေများကို ထုတ်ပြန်သည်။ ===== အကျိုးဆက်များ ===== ကိုယ်စားလှယ်လောင်းများ၏ ရွေးကောက်ပွဲအသုံးစရိတ်ကို တိုးမြှင့်ပြင်ဆင်လိုက်ခြင်းဖြစ်၍၊ပြင်ဆင်လိုက်သည့် နည်းဥပဒေအရ နည်းဥပဒေ ၉၉ ပါ ငွေကျပ်သိန်း ၁၅၀ သည် ငွေကျပ်သိန်း ၃၀၀ ဖြစ်သွားခဲ့သည်။ === အမျိုးသားလွှတ်တော် ရွေးကောက်ပွဲဥပဒေ ပြင်ဆင်ခြင်း === ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၉ ရက်နေ့တွင် [[အမျိုးသားလွှတ်တော်]]ရွေးကောက်ပွဲဥပဒေကို ဆဋ္ဌမအကြိမ်မြောက် ပြင်ဆင်ပြဋ္ဌာန်းလိုက်ရာ၊ ၎င်းဥပဒေသည် [[အချိုးကျ ဗဟုကိုယ်စားလှယ်ရွေးချယ်ခြင်း|အချိုးကျကိုယ်စားပြု]] (PR) စနစ်နှင့် [[အနိုင်ရသူ အကုန်ယူစနစ်|နိုင်သူကုန်ယူ]] (FPTP) စနစ်တို့ကို ပူးတွဲကျင့်သုံးရန် ရည်ရွယ်သည်။ အမျိုးသားလွှတ်တော် ရွေးကောက်ပွဲဥပဒေ ပုဒ်မ ၄ အရ ကော်မရှင်သည် မဲဆန္ဒနယ်များ သတ်မှတ်ရာတွင် [[ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ|ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း/ဒေသ]] မပါရှိသော တိုင်းဒေသကြီး/ပြည်နယ်များအတွက် FPTP စနစ်ဖြင့် ကိုယ်စားလှယ် ၆ ဦးကို မြို့နယ်များစုစည်း၍ ရွေးချယ်ရန် သတ်မှတ်ပေးရမည်ဖြစ်ပြီး၊ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း/ဒေသ ပါရှိသော တိုင်းဒေသကြီး/ပြည်နယ်များအတွက်မူ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း/ဒေသ တစ်ခုစီကို မဲဆန္ဒနယ်တစ်ခုစီအဖြစ် သတ်မှတ်ကာ ကျန်ရှိသောမဲဆန္ဒနယ်များကို မြို့နယ်များ စုစည်း၍ FPTP စနစ်ဖြင့် ကိုယ်စားလှယ် ၆ ဦး ရွေးချယ်ရမည်ဖြစ်သည်။ ကျန်ရှိသည့် ကိုယ်စားလှယ် ၆ ဦးကိုမူ PR စနစ်ဖြင့် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ရန် မဲဆန္ဒနယ်များ သတ်မှတ်ရမည်ဖြစ်ပြီး၊ [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေး နယ်မြေဒေသများ|ပြည်ထောင်စုနယ်မြေ]]အဖြစ် သတ်မှတ်သော နေရာသည် မူလမဲဆန္ဒနယ်အတွင်း၌သာ ပါဝင်သည်ဟု မှတ်ယူရမည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/72983|title=အမျိုးသားလွှတ်တော် ရွေးကောက်ပွဲဥပဒေကို ဆဌမအကြိမ်ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ|publisher=Ministry of Information|accessdate=2025-7-28}}</ref> အမျိုးသားလွှတ်တော် ရွေးကောက်ပွဲဥပဒေ ပုဒ်မ ၆၄ တွင် ရွေးကောက်ပွဲဆိုင်ရာ ပြစ်မှုများဖြစ်သည့် လိမ်လည်စွပ်စွဲခြင်း၊ မဲမမှန်ကန်ကြောင်း တိုင်တန်းခြင်း၊ ရွေးကောက်ပွဲနှောင့်ယှက်ခြင်း၊ သို့မဟုတ် အီလက်ထရောနစ်မဲပေးစက် ဖျက်ဆီးခြင်းများအတွက် ထောင်ဒဏ်သုံးနှစ်အထိ သို့မဟုတ် ငွေဒဏ် သို့မဟုတ် ဒဏ်နှစ်ရပ်လုံး ချမှတ်နိုင်ကြောင်း ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။ ပုဒ်မ ၈၁-က (အသစ်ထပ်မံဖြည့်စွက်) အရ FPTP စနစ်ဖြင့် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံရသော ကိုယ်စားလှယ်တစ်ဦးသည် တရားမဲ့ပြုကျင့်မှုကြောင့် ရွေးကောက်ပွဲရလဒ် ပျက်ပြယ်ပါက ၎င်း၏မဲရလဒ်များကို ပယ်ဖျက်မည်ဖြစ်ပြီး၊ PR စနစ်ဖြင့် ရွေးချယ်ခံရသူများအတွက်မူ ပယ်ဖျက်လိုက်သည့်မဲများကို နုတ်၍ ကျန်ရှိသောမဲများကို ပြန်လည်တွက်ချက်ကာ ကိုယ်စားလှယ်အမည်စာရင်းကို ပြန်လည်ကြေညာရမည်။ <ref>{{Cite web|url=https://news-eleven.com/article/304864|title=အမျိုးသားလွှတ်တော်နှင့် တိုင်းဒေသကြီး/ပြည်နယ် လွှတ်တော် ​ရွေး​ကောက်ပွဲများတွင် အချိုးကျကိုယ်ပြု(PR )စနစ်နှင့် နိုင်သူကုန်ယူ( FPTP)စနစ် ပူးတွဲကျင့်သုံးမည့် ရွှေးကောက်ပွဲဥပဒေကို ဆဋ္ဌမအကြိမ် ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်း|publisher=Eleven Media|accessdate=2025-7-30}}</ref> အမျိုးသားလွှတ်တော် ရွေးကောက်ပွဲဥပဒေ ပုဒ်မ ၈၈ (က) အရ နိုင်ငံတော်သစ္စာဖောက်ဖျက်မှု သို့မဟုတ် အဂတိလိုက်စားမှုစသည့် ပြင်းထန်သည့်ပြစ်မှုများဖြင့် ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်ခံရသူများသည် မည်သည့်လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်းအဖြစ်မှ ယှဉ်ပြိုင်ခွင့်မရှိတော့ဘဲ၊ ပုဒ်မ ၈၈ (ခ) အရ ကော်မရှင်က တရားမဲ့ပြုကျင့်မှုများကို စစ်ဆေးတွေ့ရှိပါက ပါတီ သို့မဟုတ် အဖွဲ့အစည်းမှ တာဝန်ရှိသူများ ပါဝင်ပတ်သက်ခဲ့ကြောင်း ပေါ်ပေါက်ပါက သက်ဆိုင်ရာ ကိုယ်စားလှယ်လောင်းသည် လက်ရှိနှင့် နောက်ထပ်လွှတ်တော်သက်တမ်းနှစ်ခုအတွက် ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ခွင့် ဆုံးရှုံးမည်ဖြစ်သည်။ အမျိုးသားလွှတ်တော် ရွေးကောက်ပွဲဥပဒေ ပုဒ်မ ၈၉ (က) အရ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်နေရာ လစ်လပ်ပါက PR စနစ်ဖြင့် ရွေးချယ်သူများအတွက် သတ်မှတ်ချက်အတိုင်း အစားထိုးဖြည့်စွက်မည်ဖြစ်ပြီး၊ FPTP စနစ်ဖြင့် ရွေးချယ်သူများအတွက်မူ ဥပဒေနှင့်အညီ ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခြင်း ဆောင်ရွက်ရမည်ဟု ပြင်ဆင်ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။ ==== အောက်တိုဘာလ ပြင်ဆင်ချက် ==== ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊အောက်တိုဘာလ (၂၆) ရက် နေ့တွင် ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်သည် အမျိုးသားလွှတ်တော်ရွေးကောက်ပွဲ နည်းဥပဒေများကို ဒုတိယအကြိမ်ပြင်ဆင်သည့် နည်းဥပဒေများကို ထုတ်ပြန်သည်။ ===== အကျိုးဆက်များ ===== ကိုယ်စားလှယ်လောင်းများ၏ ရွေးကောက်ပွဲအသုံးစရိတ်ကို တိုးမြှင့်ပြင်ဆင်လိုက်ခြင်းဖြစ်၍၊ပြင်ဆင်လိုက်သည့် နည်းဥပဒေအရ နည်းဥပဒေ ၉၉ ပါ ငွေကျပ်သိန်း ၁၅၀ သည် ငွေကျပ်သိန်း ၃၀၀ ဖြစ်သွားခဲ့သည်။ === တိုင်းဒေသကြီး/ပြည်နယ်လွှတ်တော် ရွေးကောက်ပွဲဥပဒေ ပြင်ဆင်ခြင်း === ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၉ ရက်နေ့တွင် တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော် ရွေးကောက်ပွဲဥပဒေ ပုဒ်မ ၄ အရ ကော်မရှင်သည် မဲဆန္ဒနယ်များ သတ်မှတ်ရာတွင် မြို့နယ်တစ်မြို့နယ်လျှင် ကိုယ်စားလှယ်တစ်ဦးကျစီကို FPTP စနစ်ဖြင့် ရွေးချယ်ရန် သတ်မှတ်ရမည်ဖြစ်ပြီး၊ ကျန်ရှိသောကိုယ်စားလှယ်များအတွက် မြို့နယ်များကို စုစည်း၍ PR စနစ်ဖြင့် ရွေးချယ်နိုင်ရန် မဲဆန္ဒနယ်များ သတ်မှတ်ရမည်။ တိုင်းရင်းသားလူမျိုး ကိုယ်စားလှယ်များအတွက်မူ သက်ဆိုင်ရာ တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်တစ်ခုလုံးကို မဲဆန္ဒနယ်တစ်ခုစီအဖြစ် သတ်မှတ်ရမည်။ <ref name=":8">{{Cite web|url=https://www.mdn.gov.mm/my/ttiungdeskiiltttteaa-siumhutt-pnnynyltttteaarekeaakpaiupdekiu-chtttthmakimpngchngsnny-updeptttthaan|title=တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော် သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော်ရွေးကောက်ပွဲဥပဒေကို ဆဋ္ဌမအကြိမ်ပြင်ဆင်သည့် ဥပဒေပြဋ္ဌာန်း|publisher=Myanmar Digital News|accessdate=13 August 2025}}</ref> တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော် ရွေးကောက်ပွဲဥပဒေ ပုဒ်မ ၈၉ (က) အရ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်နေရာ လစ်လပ်ပါက PR စနစ်ဖြင့် ရွေးချယ်သူများအတွက် သတ်မှတ်ချက်အတိုင်း အစားထိုးဖြည့်စွက်မည်ဖြစ်ပြီး၊ FPTP စနစ်ဖြင့် ရွေးချယ်သူများအတွက်မူ ဥပဒေနှင့်အညီ ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခြင်း ဆောင်ရွက်ရမည်ဟု ပြင်ဆင်ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။<ref name=":8" /> ==== အောက်တိုဘာလ ပြင်ဆင်ချက် ==== ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊အောက်တိုဘာလ (၂၆) ရက် နေ့တွင် ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်သည် တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော် သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော်ရွေးကောက်ပွဲ နည်းဥပဒေများကို ဒုတိယအကြိမ် ပြင်ဆင်သည့် နည်းဥပဒေများကို ထုတ်ပြန်သည်။ ===== အကျိုးဆက်များ ===== တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော် သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော်ရွေးကောက်ပွဲနည်းဥပဒေများ နည်းဥပဒေ ၉၇ နည်းဥပဒေခွဲ(က) နည်းဥပဒေခွဲငယ်(၃) နည်းဥပဒေခွဲငယ်စိတ်(ငင)တွင် ခြွင်းချက်အဖြစ် “ခြွင်းချက်။ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း သို့မဟုတ် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသပါဝင်သော မဲဆန္ဒနယ်အတွင်းရှိ မြို့နယ်များအတွက်ဖြစ်လျှင် ရွေးကောက် တင်မြှောက်ခံရသည့် သက်ဆိုင်ရာ ဒေသခံတိုင်းရင်းသားလူမျိုးလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အားသက်ဆိုင်ရာမြို့နယ်၏ ကိုယ်စားပြုလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ဦးစားပေး သတ်မှတ်ပေးရမည်။” ပါဝင်သွားခဲ့သည်။ ယင်းအပြင် တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော် သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော်ရွေးကောက်ပွဲနည်းဥပဒေများ နည်းဥပဒေ ၉၉ နည်းဥပဒေခွဲ(က) ပါ “သိန်းတစ်ရာ့ငါးဆယ်” ဆိုသည့်စကားရပ်ကို “သိန်းသုံးရာ” ဆိုသည့်စကားရပ်ဖြင့်လည်းကောင်း၊ နည်းဥပဒေခွဲ(ခ)ပါ “သိန်းသုံးရာ” ဆိုသည့်စကားရပ်ကို “သိန်းငါးရာ” ဆိုသည့်စကားရပ်ဖြင့်လည်းကောင်း အသီးသီးအစားထိုးသွားခဲ့သည်။ === အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲများ ကာကွယ်ပေးရေး ဥပဒေ === ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင် ၂၉ ရက်နေ့တွင် "ပါတီစုံဒီမိုကရေစီ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲများကို နှောင့်ယှက်ဟန့်တားဖျက်ဆီးခြင်းမှ ကာကွယ်ပေးရေးဥပဒေ" ကို နစကက ပြဋ္ဌာန်းကာ ရွေးကောက်ပွဲလုပ်ငန်းစဉ်များ ပျက်ပြားအောင် ပြောဆိုသူများကို ထောင်ဒဏ်၊ ငွေဒဏ်များ ချမှတ်မည်ဖြစ်သည်။ အဆိုပါဥပဒေအရ ပြစ်မှုတစ်ရပ်ရပ် ကျူးလွန်ရာတွင် တစ်ဦးတစ်ယောက်ကို သေဆုံးမှုဖြစ်စေပါက ပါဝင်သူအားလုံးကို သေဒဏ် ချမှတ်မည်ဟု ထည့်သွင်းပြဋ္ဌာန်းထားသည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/72985|title=ပါတီစုံဒီမိုကရေစီ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲများကို နှောင့်ယှက်ဟန့်တားဖျက်ဆီးခြင်းမှ ကာကွယ်ပေးရေးဥပဒေ|accessdate=2025-7-30|publisher=Ministry of Information}}</ref> ==== တားမြစ်ချက်များနှင့် ပြစ်ဒဏ်များ ==== ဥပဒေ၏ ပုဒ်မ ၁၆ တွင် မည်သူမျှ ရွေးကောက်ပွဲဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းစဉ်များကို ပျက်ပြားစေရန် ဟောပြောခြင်း၊ ပြောဆိုခြင်း၊ စည်းရုံးခြင်း၊ လှုံ့ဆော်ခြင်း၊ ဆန္ဒပြခြင်း သို့မဟုတ် စာရေးသားဖြန့်ချိခြင်းတို့ကို မပြုရဟု တားမြစ်ထားသည်။ ယင်းတားမြစ်ချက်ကို ဖောက်ဖျက်ပါက ထောင်ဒဏ် အနည်းဆုံး ၃ နှစ်မှ အများဆုံး ၇ နှစ်အထိ ချမှတ်မည်ဖြစ်ပြီး ငွေဒဏ်လည်း ချမှတ်နိုင်သည်။ လူစုလူဝေးဖြင့် ကျူးလွန်ပါက ထောင်ဒဏ် အနည်းဆုံး ၅ နှစ်မှ အများဆုံး ၁၀ နှစ်အထိ ချမှတ်နိုင်ပြီး ငွေဒဏ်လည်း ချမှတ်နိုင်သည်။ ပုဒ်မ ၁၇ တွင် မဲဆန္ဒရှင်ကို မဲမပေးနိုင်ရန် ခြိမ်းခြောက်ခြင်း၊ ဟန့်တားခြင်း၊ မလျော်ဩဇာသုံးခြင်း၊ နာကျင်စေခြင်း စသည့် လုပ်ရပ်များအတွက်လည်း ထောင်ဒဏ်နှင့် ငွေဒဏ်များ ချမှတ်မည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။ ပုဒ်မ ၁၈၊ ၁၉ နှင့် ၂၀ တို့တွင်လည်း မဲရုံမှူး၊ ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်အဖွဲ့ဝင်များ၊ ကိုယ်စားလှယ်လောင်းများ၏ တာဝန်ဝတ္တရားနှင့် မဲဆွယ်စည်းရုံးမှုများကို ခြိမ်းခြောက်ခြင်း၊ ဟန့်တားခြင်း၊ နှောင့်ယှက်ခြင်း၊ နာကျင်စေခြင်းတို့ မပြုလုပ်ရန် တားမြစ်ထားသည်။ အဆိုပါ ပုဒ်မများပါ တားမြစ်ချက်များကို ကျူးလွန်ပါက ငွေဒဏ်အပြင် ထောင်ဒဏ် အနည်းဆုံး ၃ နှစ်မှ အများဆုံး ၂၀ နှစ်အထိ၊ လူစုလူဝေးဖြင့် ကျူးလွန်ပါက ထောင်ဒဏ် အနည်းဆုံး ၅ နှစ်မှ အများဆုံး တစ်သက်အထိ ပြစ်ဒဏ်များ ပါဝင်ကြောင်း တွေ့ရသည်။ ထို့အပြင် မဲလက်မှတ်၊ မဲပုံး၊ မဲပေးစက်၊ ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ရုံး သို့မဟုတ် မဲရုံအဆောက်အအုံများကို ဖျက်ဆီးခြင်း သို့မဟုတ် ထိခိုက်ဆုံးရှုံးစေပါကလည်း ထောင်ဒဏ် အနည်းဆုံး ၅ နှစ်မှ အများဆုံး ၁၀ နှစ်အပြင် ငွေဒဏ် ချမှတ်နိုင်မည်ဟု ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။ ==== လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ ကြီးကြပ်မှုနှင့် စောင့်ကြည့်ခြင်း ==== ရွေးကောက်ပွဲကာလ လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ ကြီးကြပ်မှုကော်မတီများကိုလည်း ဗဟို၊​ ဒေသဆိုင်ရာဖြစ်သော တိုင်း၊ ပြည်နယ်၊ ပြည်ထောင်စုနယ်မြေ၊ ခရိုင်၊ မြို့နယ်အဆင့် စသဖြင့် ဖွဲ့စည်းသွားမည်ဖြစ်ပြီး၊ ရွေးကောက်ပွဲကာလ လုံခြုံရေးကို ထိပါးစေနိုင်သည်ဟုဆိုကာ ပြည်တွင်း၊ ပြည်ပ နိုင်ငံတကာအဖွဲ့အစည်းများ၏ လှုပ်ရှားမှုများကို စောင့်ကြည့်သတင်းယူခြင်းနှင့် အရေးယူခြင်းများပါ ဆောင်ရွက်သွားမည်ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၅ ဩဂုတ် ၁၃ ရက်နေ့တွင် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲကာလ လုံခြုံရေးဆိုင်ရာကြီးကြပ်မှုဗဟိုကော်မတီ ပထမဆုံး အစည်းအဝေး (၁/၂၀၂၅) ကို မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့ဌာနချုပ်ရှိ အရိန္ဒမာခန်းမ၌ ကျင်းပခဲ့သည်။ အစည်းအဝေးသို့ ဗဟိုကော်မတီဥက္ကဋ္ဌဖြစ်သူ ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထွန်းထွန်းနောင်အပါအဝင် ဗဟိုကော်မတီဝင်များနှင့် တာဝန်ရှိသူ ၄၀ ဦး တက်ရောက်ခဲ့ကြသည်။ ထို့အပြင် တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ်အသီးသီးမှ ကော်မတီဥက္ကဋ္ဌနှင့် အဖွဲ့ဝင် ၄၅ ဦးတို့သည် ဗီဒီယိုကွန်ဖရင့်ဖြင့် တက်ရောက်ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web|url=https://myanmar.gov.mm/news-media/news/-/asset_publisher/qzf6zC5YZloQ/content/%25E1%2580%2595%25E1%2580%25AB%25E1%2580%2590%25E1%2580%25AE%25E1%2580%2585%25E1%2580%25AF%25E1%2580%25B6%25E1%2580%2592%25E1%2580%25AE%25E1%2580%2599%25E1%2580%25AD%25E1%2580%25AF%25E1%2580%2580%25E1%2580%259B%25E1%2580%25B1%25E1%2580%2585%25E1-19?_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_qzf6zC5YZloQ_redirect=https%3A%2F%2Fmyanmar.gov.mm%2Fnews-media%2Fnews%3Fp_p_id%3Dcom_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_qzf6zC5YZloQ%26p_p_lifecycle%3D0%26p_p_state%3Dnormal%26p_p_mode%3Dview%26_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_qzf6zC5YZloQ_cur%3D0%26p_r_p_resetCur%3Dfalse%26_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_qzf6zC5YZloQ_assetEntryId%3D480329607|title=ပါတီစုံဒီမိုကရေစီအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲကာလ လုံခြုံရေးဆိုင်ရာကြီးကြပ်မှုဗဟိုကော်မတီအစည်းအဝေး (၁/၂၀၂၅) ကျင်းပ|publisher=Myanmar National Portal|accessdate=11 August 2025}}</ref> == မဲဆန္ဒနယ်များ သတ်မှတ်ခြင်း == ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်သည် ၂၀၂၅ ခုနှစ် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲအတွက် လွှတ်တော်အသီးသီး၏ မဲဆန္ဒနယ်မြေများကို ဩဂုတ်လ ၁၅ ရက်နေ့တွင် ထုတ်ပြန်လိုက်သည်။ ယင်းထုတ်ပြန်ချက်အရ ပြည်သူ့လွှတ်တော်အတွက် မဲအများဆုံးရသူ [[အနိုင်ရသူ အကုန်ယူစနစ်|အနိုင်ရယူစနစ်]] (FPTP) ဖြင့် ၃၃၀ နယ်၊<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/73685|title=ပြည်သူ့လွှတ်တော်မဲဆန္ဒနယ်များ သတ်မှတ်ကြေညာခြင်း|publisher=Ministry of Information|accessdate=22 August 2025}}</ref> အမျိုးသားလွှတ်တော်အတွက် ရောနှောစနစ် (MMP) ဖြင့် ၁၁၀ နယ် (FPTP ၈၄ နယ်၊ PR ၂၆ နယ်)<ref>{{Cite web|publisher=Ministry of Information|accessdate=22 August 2025|url=https://www.moi.gov.mm/news/73687|title=အမျိုးသားလွှတ်တော်မဲဆန္ဒနယ်များ သတ်မှတ်ကြေညာခြင်း}}</ref>၊ တိုင်း/ပြည်နယ်လွှတ်တော်အတွက် ရောနှောစနစ် (MMP) ဖြင့် ၃၆၄ နယ် (FPTP ၃၂၂ နယ်၊ PR ၄၂ နယ်)<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/73690|title=တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော် သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော် မဲဆန္ဒနယ်များ သတ်မှတ်ကြေညာခြင်း|publisher=Ministry of Information|accessdate=22 August 2025}}</ref> နှင့် တိုင်းရင်းသားလူမျိုး မဲဆန္ဒနယ် ၂၉ နယ် သတ်မှတ်ထားသည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/73692|title=တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော် သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော် တိုင်းရင်းသားလူမျိုးမဲဆန္ဒနယ်များ သတ်မှတ်ကြေညာခြင်း|accessdate=22 August 2025|publisher=Ministry of Information}}</ref>မဲဆန္ဒနယ်မြေများ၏ အသေးစိတ်စာရင်းကို နေ့စဉ်သတင်းစာများတွင် ဖော်ပြသွားမည်ဟုလည်း ထည့်သွင်းဖော်ပြထားသည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/73698|title=၂၀၂၅ ခုနှစ် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲကျင်းပမည့် မဲဆန္ဒနယ်မြေများ ထုတ်ပြန်ကြေညာ|publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန|accessdate=12 August 2025}}</ref> ထုတ်ပြန်ချက်တစ်ခုအရ မဲဆန္ဒနယ်မြေများတွင် တော်လှန်ရေးအင်အားစုများနှင့် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့များက ထိန်းချုပ်ထားသည့် မြို့နယ်များ ပါဝင်သည်။ အထူးသဖြင့် စစ်ကိုင်း၊ မန္တလေး၊ ကယား၊ ကချင်၊ ရခိုင်၊ ချင်း၊ ရှမ်း (မြောက်ပိုင်း) နှင့် ကရင်ပြည်နယ်တို့ရှိ မြို့နယ်အများစုသည် တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များ ထိန်းချုပ်မှုအောက်တွင် ရှိနေသည်။ တပ်မတော်မှ ဆုံးရှုံးထားသည့် နယ်မြေများ၊ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ ထိန်းချုပ်ထားသော နယ်မြေများ၊ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားနေသည့် ဒေသများနှင့် စစ်အုပ်ချုပ်ရေး ကြေညာထားသည့် ဒေသများကိုလည်း မဲဆန္ဒနယ်များအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။ <ref>{{Cite web|url=https://bur.mizzima.com/2025/08/16/65404|title=ဆုံးရှုံးနယ်မြေများနှင့် ERO နယ်မြေများပါ စစ်ကော်မရှင် UEC က မဲဆန္ဒနယ်အဖြစ် သတ်မှတ်|publisher=Mizzima|accessdate=12 August 2025}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cpv0dkpw3x8o|title=စစ်ကော်မရှင်ခန့် ရွေး/ကော်ကြေညာတဲ့ မဲဆန္ဒနယ်တွေထဲ စစ်တပ်လက်လွှတ်ထားရတဲ့ဒေသတွေပါဝင်နေ|accessdate=12 August 2025|publisher=BBC Burmese}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/video/2025/08/16/404630.html|title=တော်လှန်ရေးနယ်မြေတွေမှာပါ ရွေးကောက်ပွဲ လုပ်မယ်လို့ ကြေညာ (ရုပ်/သံ)|publisher=Irrawaddy|accessdate=16 August 2025}}</ref> {| class="wikitable" ! rowspan="2" |စဉ် ! rowspan="2" |လွှတ်တော်များ ! rowspan="2" |မဲပေးစနစ် ! colspan="3" |မဲဆန္ဒနယ်များ ! rowspan="6" | ! colspan="3" |လွှတ်တော်နေရာ |- ![[အနိုင်ရသူ အကုန်ယူစနစ်|FPTP]] ![[အချိုးကျ ဗဟုကိုယ်စားလှယ်ရွေးချယ်ခြင်း|PR]] !စုစုပေါင်း !ရွေးကောက်ခံ !တပ်မတော် !စုစုပေါင်း |- |၁။ !'''ပြည်သူ့လွှတ်တော်''' |မဲအများဆုံးရသူ အနိုင်ရယူစနစ် (FPTP) |၃၃၀ |၀ |၃၃၀ |၃၃၀ (၇၅%) |၁၁၀ (၂၅%) |'''၄၄၀''' |- |၂။ !'''အမျိုးသားလွှတ်တော်''' |[[​ရောနှောထားသော ကိုယ်စားလှယ်အချိုးကျစနစ်|ရောနှောထားသော ကိုယ်စားလှယ်အချိုးကျစနစ်]] (MMP) |၈၄ |၂၆ |၁၁၀ |၁၁၀ (၇၄.၃%) |၃၈ (၂၅.၄%) |'''၁၄၈''' |- |၃။ !'''တိုင်းဒေသကြီး/ပြည်နယ်လွှတ်တော်''' |[[​ရောနှောထားသော ကိုယ်စားလှယ်အချိုးကျစနစ်|ရောနှောထားသော ကိုယ်စားလှယ်အချိုးကျစနစ်]] (MMP) |၃၂၂ |၄၂ |၃၆၄ |၃၆၄ (၇၄.၆%) |၁၂၄ (၂၅.၇%) |'''၄၈၈''' |- |၄။ !'''တိုင်းရင်းသားလူမျိုး မဲဆန္ဒနယ်''' |မဲအများဆုံးရသူ အနိုင်ရယူစနစ် (FPTP) |၂၉ |၀ |၃၆၄ |၂၉ |၀ |'''၂၉''' |} ဩဂုတ် ၃၁ ရက်နေ့တွင် မန္တလေးတိုင်း‌ဒေသကြီး အမျိုးသားလွှတ်တော် အချိုးကျကိုယ်စားပြုစနစ်(PR) မဲဆန္ဒနယ်ကို ပြင်ဆင်သတ်မှတ်လိုက်ကြောင်း ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.popularmyanmar.com/%E1%80%99%E1%80%94%E1%80%B9%E1%80%90%E1%80%9C%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%90%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8-%E1%80%A1%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%AC%E1%80%B8/|title=မန္တလေးတိုင်း အမျိုးသားလွှတ်တော် အချိုးကျကိုယ်စားပြုစနစ်(PR) မဲဆန္ဒနယ်များ ပြင်ဆင်သတ်မှတ်|accessdate=31 August 2025|publisher=Popular Myanmar}}</ref> ပြင်ဆင်ချက်တွင် မဲဆန္ဒနယ် အမှတ် (၁) အဖြစ် ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ ညောင်ဦးခရိုင်၊ တံတားဦးခရိုင်၊မြင်း ခြံခရိုင် တစ်ခုလုံးပါဝင်ပြီး ရွေးကောက်တင်မြှောက်မည့် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်(၂) ဦး၊ မဲဆန္ဒနယ် အမှတ်(၂) အဖြစ်လည်း ရွေးကောက်တင်မြှောက်မည့် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်(၂)ဦးဖြစ်ပြီး ပြင်ဦးလွင်ခရိုင်၊ မဟာအောင်မြေခရိုင်၊ သပိတ်ကျင်းခရိုင်၊ အမရပူရခရိုင်၊ အောင်မြေသာစံ ခရိုင်တစ်ခုလုံး၊ မဲဆန္ဒနယ် အမှတ်(၃)အဖြစ် မိတ္ထီလာခရိုင်၊ ရမည်းသင်းခရိုင် နှင့် ပြည်ထောင်စုနယ်မြေတစ်ခုလုံး ပါဝင်ပြီး ရွေးကောက်တင်မြှောက်မည့် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်(၂)ဦး ဖြစ်သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/74345|title=မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးအမျိုးသားလွှတ်တော် အချိုးကျကိုယ်စားပြုစနစ်(PR) မဲဆန္ဒနယ်များ ပြင်ဆင်သတ်မှတ်ကြေညာ|publisher=MOI|accessdate=31 August 2025}}</ref> === ရွေးကောက်ပွဲ မကျင်းပမည့် မဲဆန္ဒနယ်များ === စက်တင်ဘာလ (၁၄) ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် ကြေညာချက်အမှတ် (၁၀၄ /၂၀၂၅) ဖြင့် ရွေးကောက်ပွဲများ ကျင်းပခြင်းမပြုမည့် ပြည်သူ့လွှတ်တော်မဲဆန္ဒနယ်၊ အမျိုးသားလွှတ်တော် မဲအများဆုံးရသူအနိုင်ယူစနစ် (FPTP) မဲဆန္ဒနယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော် သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော် မဲအများဆုံးရသူအနိုင်ယူစနစ် (FPTP) မဲဆန္ဒနယ်များစာရင်းကို ထုတ်ပြန်ခဲ့ပြီး၊ ပြည်သူ့လွှတ်တော်မဲဆန္ဒနယ် (၅၆) နယ်၊ အမျိုးသားလွှတ်တော် မဲအများဆုံးရသူအနိုင်ယူစနစ် (FPTP) မဲဆန္ဒနယ် ( ၉ ) နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော် သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော် မဲအများဆုံးရသူအနိုင်ယူစနစ် (FPTP) မဲဆန္ဒနယ် ( ၅၆ ) နယ်တို့ ပါဝင်သည်။​<ref>{{Cite web|url=https://uec.gov.mm/news_preview_detail.php?action=news_detail&news_id=C5HlXVlKqeAWRPS8%2BSStqCYvfk%2F7rFJVAm2YeNhC4LM%3D|title=ကြေညာချက်အမှတ် ( ၁၀၄ / ၂၀၂၅ )|publisher=UEC|accessdate=၁၄ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://npnewsmm.com/news/68c6d1a86fc4080ed81fbef8|title=ရွေးကောက်ပွဲများ ကျင်းပခြင်းမပြုမည့် မဲဆန္ဒနယ်စာရင်းကို UEC ကြေညာ|publisher=NP News|accessdate=14 September 2025}}</ref> ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ဒီဇင်ဘာ ၅ ရက်ကစပြီး ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်သည် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ၂၀၂၅-၂၀၂၆ ကျင်းပခြင်းမပြုမည့် နယ်မြေများစာရင်းကို စတင်ကြေညာခဲ့သည်။ == မှတ်ပုံတင်ထားသည့်ပါတီများ == {{Also|မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေးပါတီများ စာရင်း}} နိုင်ငံရေးပါတီများမှတ်ပုံတင်ခြင်းနည်းဥပဒေများ (၂၀၂၃ ခုနှစ်) နှင့် နိုင်ငံရေးပါတီများ မှတ်ပုံတင်ခြင်းနည်းဥပဒေများကို ပြင်ဆင်သည့်နည်းဥပဒေများ (၂၀၂၄ ခုနှစ်) အရ မှတ်ပုံတင်ထားသော နိုင်ငံရေးပါတီများသည် အောက်ပါအတိုင်း​ ရှိပါသည်။<ref>{{Cite web|url=https://uec.gov.mm/pages.php?pagename=%E1%80%99%E1%80%BE%E1%80%90%E1%80%BA%E1%80%95%E1%80%AF%E1%80%B6%E1%80%90%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%81%E1%80%BD%E1%80%84%E1%80%B7%E1%80%BA%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%AF%E1%80%81%E1%80%B2%E1%80%B7%E1%80%9E%E1%80%8A%E1%80%B7%E1%80%BA%20%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%E1%80%9B%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%95%E1%80%AB%E1%80%90%E1%80%AE%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%85%E1%80%AC%E1%80%9B%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8&menu=%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%E1%80%9B%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%95%E1%80%AB%E1%80%90%E1%80%AE%E1%80%86%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%9B%E1%80%AC|title=မှတ်ပုံတင်ခွင့်ပြုခဲ့သည့် နိုင်ငံရေးပါတီများစာရင်း|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250626044047/https://uec.gov.mm/pages.php?pagename=%E1%80%99%E1%80%BE%E1%80%90%E1%80%BA%E1%80%95%E1%80%AF%E1%80%B6%E1%80%90%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%81%E1%80%BD%E1%80%84%E1%80%B7%E1%80%BA%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%AF%E1%80%81%E1%80%B2%E1%80%B7%E1%80%9E%E1%80%8A%E1%80%B7%E1%80%BA%20%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%E1%80%9B%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%95%E1%80%AB%E1%80%90%E1%80%AE%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%85%E1%80%AC%E1%80%9B%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8&menu=%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%E1%80%9B%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%95%E1%80%AB%E1%80%90%E1%80%AE%E1%80%86%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%9B%E1%80%AC|archivedate=၂၀၂၅-၆-၂၆|accessdate=၂၀၂၅-၆-၂၆|publisher=ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်}}</ref> {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" ! စဉ် !! နိုင်ငံရေးပါတီအမည် !! မှတ်ပုံတင်ခွင့်ပြုသည့်ရက်/အမှတ်စဉ် !! ကြေညာချက်အမှတ် !မှတ်ချက် |- | ၁ || [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]]|| ၂၀-၄-၂၀၂၃ / အမှတ်စဉ် (၁) || ၆/၂၀၂၃ | |- | ၂ || [[မြန်မာပြည်သူ့ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ]] (MPD) || ၂၄-၄-၂၀၂၃ / အမှတ်စဉ် (၂) || ၇/၂၀၂၃ | |- | ၃ || [[ဒီမိုကရေစီပါတီသစ် (ကချင်)]]|| ၂၅-၄-၂၀၂၃ / အမှတ်စဉ် (၃) || ၈/၂၀၂၃ | |- | ၄ || [[ဖလုံ-စဝေါ် ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ|ဖလုံ-စဝေါ်ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ]]|| ၂၅-၄-၂၀၂၃ / အမှတ်စဉ် (၄) || ၉/၂၀၂၃ | |- | ၅ || [[တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ]]|| ၂၅-၄-၂၀၂၃ / အမှတ်စဉ် (၅) || ၁၀/၂၀၂၃ | |- | ၆ || [[ရခိုင့်ဦးဆောင်ပါတီ]] (AFP) || ၂-၅-၂၀၂၃ / အမှတ်စဉ် (၆) || ၁၁/၂၀၂၃ | |- | ၇ || [[တိုင်းလိုင်(ရှမ်းနီ)အမျိုးသားများဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ|တိုင်းလိုင် (ရှမ်းနီ) အမျိုးသားများဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ]] (T.N.D.P) || ၂-၅-၂၀၂၃ / အမှတ်စဉ် (၇) || ၁၂/၂၀၂၃ | |- | ၈ || [[ရှမ်းနီ(တိုင်းလျန်)သွေးစည်းညီညွတ်ရေးပါတီ|ရှမ်းနီ (တိုင်းလျန်) သွေးစည်းညီညွတ်ရေးပါတီ (S.S.P)]]|| ၂-၅-၂၀၂၃ / အမှတ်စဉ် (၈) || ၁၃/၂၀၂၃ | |- | ၉ || [[ရခိုင်ပြည်နယ်အမျိုးသားအင်အားစုပါတီ]]|| ၂-၅-၂၀၂၃ / အမှတ်စဉ် (၉) || ၁၄/၂၀၂၃ | |- | ၁၀ || [[ပအိုဝ်း အမျိုးသား အဖွဲ့ချုပ်|ပအိုဝ်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်]] (PNO) ပါတီ || ၄-၅-၂၀၂၃ / အမှတ်စဉ် (၁၀) || ၁၅/၂၀၂၃ | |- | ၁၁ || [[မြို တိုင်းရင်းသားပါတီ|<s>မြိုတိုင်းရင်းသားပါတီ</s>]]|| <s>၄-၅-၂၀၂၃ / အမှတ်စဉ် (၁၁)</s>|| <s>၁၆/၂၀၂၃</s> |၂၂-၁၁-၂၀၂၃ တွင် ပြန်လည်ဖျက်သိမ်း။ <ref>{{Cite web|url=https://npnewsmm.com/news/655f0d9743ab22782b2d656b|title=နိုင်ငံရေးပါတီအဖြစ် မှတ်ပုံတင်ထားခြင်းကို ဖျက်သိမ်းပေးရန် မြိုတိုင်းရင်းသားပါတီ၏ တောင်းဆိုမှုကို UEC ခွင့်ပြု|publisher=NP News|accessdate=7 August 2025}}</ref> |- | ၁၂ || [[လီဆူအမျိုးသားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ]] (L.N.D.P) || ၅-၅-၂၀၂၃ / အမှတ်စဉ် (၁၂) || ၁၇/၂၀၂၃ | |- | ၁၃ || [[ခမီ အမျိုးသားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ|ခမီအမျိုးသားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ]]|| ၅-၅-၂၀၂၃ / အမှတ်စဉ် (၁၃) || ၁၈/၂၀၂၃ | |- | ၁၄ || [[အာခါအမျိုးသားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ]]|| ၈-၅-၂၀၂၃ / အမှတ်စဉ် (၁၄) || ၁၉/၂၀၂၃ | |- | ၁၅ || [[အင်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်ပါတီ]] (Inn National League Party) || ၁၆-၅-၂၀၂၃ / အမှတ်စဉ် (၁၅) || ၂၀/၂၀၂၃ | |- | ၁၆ || [[ကိုးကန့် ဒီမိုကရေစီနှင့် ညီညွတ်ရေးပါတီ|ကိုးကန့်ဒီမိုကရေစီနှင့်ညီညွတ်ရေးပါတီ]] (KKDUP) || ၁၆-၅-၂၀၂၃ / အမှတ်စဉ် (၁၆) || ၂၁/၂၀၂၃ | |- | ၁၇ || [[ကရင်အမျိုးသားဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ]] (Karen National Democratic Party) | ၂၂-၅-၂၀၂၃ / အမှတ်စဉ် (၁၇) || ၂၂/၂၀၂၃ | |- | ၁၈ || [[ကရင်ပြည်သူ့ပါတီ]] (KPP) || ၂၂-၅-၂၀၂၃ / အမှတ်စဉ် (၁၈) || ၂၃/၂၀၂၃ | |- | ၁၉ || <s>[[ရှမ်းပြည်ကိုးကန့်ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ]]</s>|| <s>၃၀-၅-၂၀၂၃ / အမှတ်စဉ် (၁၉)</s>|| <s>၂၄/၂၀၂၃</s> |၂၀-၁၁-၂၀၂၃ တွင် ပြန်လည်ဖျက်သိမ်း။ |- | ၂၀ || [[နာဂအမျိုးသားပါတီ]] (NNP) || ၃၀-၅-၂၀၂၃ / အမှတ်စဉ် (၂၀) || ၂၅/၂၀၂၃ | |- | ၂၁ || [[ဓနုတိုင်းရင်းသားလူမျိုးများဒီမိုကရေစီပါတီ]]|| ၅-၆-၂၀၂၃ / အမှတ်စဉ် (၂၁) || ၂၆/၂၀၂၃ | |- | ၂၂ || [[ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီ]]|| ၅-၆-၂၀၂၃ / အမှတ်စဉ် (၂၂) || ၂၇/၂၀၂၃ | |- | ၂၃ || <s>[[အမျိုးသားနိုင်ငံရေးဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ]] (DNP)</s>|| ၉-၆-၂၀၂၃ / အမှတ်စဉ် (၂၃) || ၂၈/၂၀၂၃ |၉-၉-၂၀၂၅ တွင် ပြန်လည် ဖျက်သိမ်းသည်။ |- | ၂၄ || [[အမျိုးသားနိုင်ငံရေးမဟာမိတ်များအဖွဲ့ချုပ်ပါတီ]]|| ၉-၆-၂၀၂၃ / အမှတ်စဉ် (၂၄) || ၂၉/၂၀၂၃ | |- | ၂၅ || [[ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ]]|| ၉-၆-၂၀၂၃ / အမှတ်စဉ် (၂၅) || ၃၀/၂၀၂၃ | |- | ၂၆ || [[ပြည်သူ့အလုပ်သမားပါတီ]]|| ၂၁-၆-၂၀၂၃ / အမှတ်စဉ် (၂၆) || ၃၁/၂၀၂၃ | |- | ၂၇ || [[မြန်မာနိုင်ငံတောင်သူလယ်သမားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ|မြန်မာနိုင်ငံ တောင်သူလယ်သမားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ]]|| ၂၁-၆-၂၀၂၃ / အမှတ်စဉ် (၂၇) || ၃၂/၂၀၂၃ | |- | ၂၈ || [[ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (ကျားဖြူပါတီ)|ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ]] (ကျားဖြူပါတီ) || ၂၃-၆-၂၀၂၃ / အမှတ်စဉ် (၂၈) || ၃၃/၂၀၂၃ | |- | ၂၉ || [[ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (မြန်မာ)|ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ]]|| ၂၃-၆-၂၀၂၃ / အမှတ်စဉ် (၂၉) || ၃၄/၂၀၂၃ | |- | ၃၀ || [[ဒီမိုကရက်တစ်အင်အားစုလေဘာပါတီ]]|| ၂၃-၆-၂၀၂၃ / အမှတ်စဉ် (၃၀) || ၃၅/၂၀၂၃ | |- | ၃၁ || [[အမျိုးသမီးပါတီ (မွန်)|<s>အမျိုးသမီးပါတီ (မွန်)</s>]]|| ၂၃-၆-၂၀၂၃ / အမှတ်စဉ် (၃၁) || ၃၆/၂၀၂၃ |၉-၉-၂၀၂၅ တွင် ပြန်လည် ဖျက်သိမ်းသည်။ |- | ၃၂ || [[မြိုတိုင်းရင်းသားဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] (MRO National Development Party) || ၃-၇-၂၀၂၃ / အမှတ်စဉ် (၃၂) || ၃၇/၂၀၂၃ | |- | ၃၃ || [[အမျိုးသားဒီမိုကရေစီပါတီသစ်]] (New National Democracy Party) || ၁၄-၇-၂၀၂၃ / အမှတ်စဉ် (၃၃) || ၃၈/၂၀၂၃ | |- | ၃၄ || [[အမျိုးသားအကျိုးစီးပွားတိုးတက်ရေးပါတီ]] (NIDP) || ၁၄-၇-၂၀၂၃ / အမှတ်စဉ် (၃၄) || ၃၉/၂၀၂၃ | |- | ၃၅ || [[ဝ အမျိုးသားပါတီ|“ဝ” အမျိုးသားပါတီ]] (WA National Party) || ၂၇-၇-၂၀၂၃ / အမှတ်စဉ် (၃၅) || ၄၀/၂၀၂၃ | |- | ၃၆ || [[ခူမီးအမျိုးသားပါတီ]]|| ၁၁-၈-၂၀၂၃ / အမှတ်စဉ် (၃၆) || ၄၁/၂၀၂၃ | |- | ၃၇ || [[အမျိုးသားနိုင်ငံရေးအားမာန်သစ်ပါတီ]]|| ၁၅-၉-၂၀၂၃ / အမှတ်စဉ် (၃၇) || ၄၂/၂၀၂၃ | |- | ၃၈ || [[ညီညွတ်သောတိုင်းရင်းသားလူမျိုးများဒီမိုကရေစီပါတီ]]|| ၇-၁၁-၂၀၂၃ / အမှတ်စဉ် (၃၈) || ၄၃/၂၀၂၃ | |- | ၃၉ || [[ပြည်ထောင်စုငြိမ်းချမ်းရေးနှင့်ညီညွတ်ရေးပါတီ]]|| ၇-၁၁-၂၀၂၃ / အမှတ်စဉ် (၃၉) || ၄၄/၂၀၂၃ | |- | ၄၀ || [[မြန်မာနိုင်ငံ တောင်သူလယ်သမား အလုပ်သမား ပြည်သူ့ပါတီ|မြန်မာနိုင်ငံတောင်သူလယ်သမားအလုပ်သမားပြည်သူ့ပါတီ]]|| ၁၃-၁၁-၂၀၂၃ / အမှတ်စဉ် (၄၀) || ၄၅/၂၀၂၃ | |- | ၄၁ || [[ခေတ်သစ်ပြည်သူ့ပါတီ]] (Modern People Party) || ၂၀-၁၁-၂၀၂၃ / အမှတ်စဉ် (၄၁) || ၄၆/၂၀၂၃ | |- | ၄၂ || [[လေဘာပါတီ (မြန်မာနိုင်ငံ)|လေဘာပါတီ]] (Labour Party) || ၂၀-၁၁-၂၀၂၃ / အမှတ်စဉ် (၄၂) || ၄၇/၂၀၂၃ | |- | ၄၃ || <s>[[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အင်အားစု|အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအင်အားစုပါတီ]] (NDF)</s>|| ၂၃-၁၁-၂၀၂၃ / အမှတ်စဉ် (၄၃) || ၅၀/၂၀၂၃ |၉-၉-၂၀၂၅ တွင် ပြန်လည် ဖျက်သိမ်းသည်။ |- | ၄၄ || [[၈၈ မျိုးဆက် ကျောင်းသားလူငယ်များ (ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံ)|၈၈ မျိုးဆက်ကျောင်းသားလူငယ်များပါတီ]]|| ၂၉-၁၁-၂၀၂၃ / အမှတ်စဉ် (၄၄) || ၅၁/၂၀၂၃ | |- | ၄၅ || [[ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံ အမျိုးသား နိုင်ငံရေးအဖွဲ့ချုပ်|ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံအမျိုးသားနိုင်ငံရေးအဖွဲ့ချုပ်ပါတီ]]|| ၂၉-၁၁-၂၀၂၃ / အမှတ်စဉ် (၄၅) || ၅၂/၂၀၂၃ | |- | ၄၆ || [[လူထုပါတီ]] (The Party for People) || ၂၁-၁၂-၂၀၂၃ / အမှတ်စဉ် (၄၆) || ၅၃/၂၀၂၃ | |- | ၄၇ || [[ပြည်သူ့ပါတီ]] (People’s Party) || ၂၉-၁၂-၂၀၂၃ / အမှတ်စဉ် (၄၇) || ၅၄/၂၀၂၃ | |- | ၄၈ || [[မွန်တိုးတက်ရေးပါတီ]]|| ၁-၄-၂၀၂၄ / အမှတ်စဉ် (၄၈) || ၁/၂၀၂၄ | |- | ၄၉ || [[ငြိမ်းချမ်းရေးအကျိုးဆောင်ပါတီ]]|| ၂၅-၄-၂၀၂၄ / အမှတ်စဉ် (၄၉) || ၂/၂၀၂၄ | |- | ၅၀ || [[မတူကွဲပြားခြင်းနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးပါတီ]]|| ၁၅-၇-၂၀၂၄ / အမှတ်စဉ် (၅၀) || ၃/၂၀၂၄ | |- | ၅၁ || [[ကချင်ပြည်နယ်ပြည်သူ့ပါတီ]] (KSPP) || ၁၉-၈-၂၀၂၄ / အမှတ်စဉ် (၅၁) || ၄/၂၀၂၄ | |- | ၅၂ || [[မွန်ညီညွတ်ရေးပါတီ]] (Mon Unity Party) || ၉-၉-၂၀၂၄ / အမှတ်စဉ် (၅၂) || ၅/၂၀၂၄ | |- | ၅၃ || <s>[[ပြည်ထောင်စုလယ်သမားအလုပ်သမားအင်အားစုပါတီ]]</s>|| ၁၂-၁၁-၂၀၂၄ / အမှတ်စဉ် (၅၃) || ၆/၂၀၂၄ |၉-၉-၂၀၂၅ တွင် ပြန်လည် ဖျက်သိမ်းသည်။ |- | ၅၄ || [[လူမှုစီးပွားမြှင့်တင်ရေးပါတီ]]|| ၁၈-၁၁-၂၀၂၄ / အမှတ်စဉ် (၅၄) || ၇/၂၀၂၄ | |- | ၅၅ || [[ညီညွတ်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ]] (UADP) || ၂-၁၂-၂၀၂၄ / အမှတ်စဉ် (၅၅) || ၈/၂၀၂၄ | |- | ၅၆ || [[ကယားပြည်နယ်ပြည်သူ့ပါတီ]] (KySPP) || ၂၀-၂-၂၀၂၅ / အမှတ်စဉ် (၅၆) || ၁/၂၀၂၅ | |- |၅၇ |[[ချင်းပြည်သစ်ကွန်ဂရက်ပါတီ]] (NCC) |၁၀-၇-၂၀၂၅/အမှတ်စဉ် (၅၇) |၂/၂၀၂၅ | |- |၅၈ |[[ရခိုင်တိုင်းရင်းသားများပါတီ]] (Rakhine Nationalities Party) |၄-၈-၂၀၂၅/အမှတ်စဉ် (၅၈) |၄၁/၂၀၂၅ | |- |၅၉ |[[ဇိုမီးအမျိုးသားပါတီ]] (Zomi National Party) |၇-၈-၂၀၂၅/အမှတ်စဉ် (၅၉) |၄၂/၂၀၂၅ | |- |၆၀ |[[ပအိုဝ်းအမျိုးသားညီညွတ်ရေးပါတီ]] |၈-၈-၂၀၂၅/အမှတ်စဉ် (၅၉) |၄၇/၂၀၂၅ | |- |၆၁ |[[မျိုးဆက်သစ်ဝံသာနုပါတီ]] |၂၀-၈-၂၀၂၅/အမှတ်စဉ် (၆၁) |၅၈/၂၀၂၅ | |- |၆၂ |[[ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] |၂၀-၈-၂၀၂၅/အမှတ်စဉ် (၆၂) |၅၉/၂၀၂၅ | |- |၆၃ |[[ပအိုဝ်းအမျိုးသားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ]] |၂၀-၈-၂၀၂၅/အမှတ်စဉ် (၆၃) |၆၀/၂၀၂၅ | |} === ပြည်ထောင်စုတစ်ဝန်းလုံးစည်း ရုံးမည့် ပါတီများ === * ကျားဖြူပါတီ * တိုင်းရင်းသား စည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ * မြန်မာနိုင်ငံ တောင်သူလယ်သမားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ * ပြည်ထောင်စု ကြံခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ * ပြည်သူ့ပါတီ * ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီ * <s>အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အင်အားစုပါတီ</s> (ပါတီအရည်အချင်းမပြည့်မီ၍ဖျက်သိမ်းခံရ) * <s>အမျိုးသားနိုင်ငံရေးဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ</s>(ပါတီအရည်အချင်းမပြည့်မီ၍ဖျက်သိမ်းခံရ) * <s>အမျိုးသမီးပါတီ (မွန်)</s> (ပါတီအရည်အချင်းမပြည့်မီ၍ဖျက်သိမ်းခံရ) == ငြင်းပယ်သည့် ပါတီများ == ၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုင်ငံရေးပါတီများ မှတ်ပုံတင်ခြင်းဥပဒေ ပုဒ်မ ၂၅ အရ ပါတီဆက်လက်တည်ထောင် မှတ်ပုံတင်ပေးရန် လျှောက်ထားခဲ့သော်လည်း ငြင်းပယ်ခြင်းခံခဲ့ရသော ပါတီများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်ပါသည်- {| class="wikitable mw-collapsible mw-collapsed" !စဉ် !ပါတီအမည် !ငြင်းပယ်သည့် ရက်စွဲ !အကြောင်းအရာ !ရင်းမြစ် |- |၁။ | [[ရခိုင်အမျိုးသားပါတီ]] |၂၀၂၄ ဇူလိုင် ၁ |နိုင်ငံရေးပါတီများမှတ်ပုံတင်ခြင်းဥပဒေ ပုဒ်မ ၇ ပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်များနှင့် မညီညွတ်ခြင်း |<ref>{{Cite web|url=https://uec.gov.mm/news_preview_detail.php?action=news_detail1&news_id=mFcyWoJjpr3aDpMqpEgO3vLSefD8gDOQBXIRXD4vi5s%3D|title=ပါတီမှတ်ပုံတင်ခွင့် လျှောက်ထားချက်ကို ငြင်းပယ်ကြောင်း သတင်းထုတ်ပြန်ချက်|accessdate=2025-7-28|publisher=UEC}}</ref> |- |၂။ |ကချင်အမျိုးသားကွန်ဂရက်ပါတီ | rowspan="2" |၂၀၂၄ ဇူလိုင် ၈ |နိုင်ငံရေးပါတီများမှတ်ပုံတင်ခြင်းဥပဒေ ပုဒ်မ ၆ ပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်များနှင့် မညီညွတ်ခြင်း | rowspan="2" |<ref>{{Cite web|url=https://uec.gov.mm/news_preview_detail.php?action=news_detail1&news_id=drVU%2Fwp2i%2F6LcVssYxXw1Frw8Mc193PXmuMnZLF99qI%3D|title=ပါတီမှတ်ပုံတင်ခွင့် လျှောက်ထားချက်ကို ငြင်းပယ်ကြောင်း သတင်းထုတ်ပြန်ချက်|accessdate=2025-7-28|publisher=UEC}}</ref> |- |၃။ |[[ဒီမိုကရေစီနှင့်လူ့အခွင့်အရေးပါတီ|ဒီမိုကရေစီနှင့် လူ့အခွင့်အရေးပါတီ]] |နိုင်ငံရေးပါတီများမှတ်ပုံတင်ခြင်းဥပဒေ ပုဒ်မ ၅ ပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်များနှင့် မညီညွတ်ခြင်း |- |၄။ |ပြည်သူ့အင်အားပါတီ |၂၀၂၄ ဇူလိုင် ၂၂ |နိုင်ငံရေးပါတီများမှတ်ပုံတင်ခြင်းဥပဒေ ပုဒ်မ ၆ ပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်များနှင့် မညီညွတ်ခြင်း |<ref>{{Cite web|url=https://uec.gov.mm/news_preview_detail.php?action=news_detail1&news_id=EhbtOPVLU%2Fhx4Fef19g6J4ArPnflK1WGNIVmqpy1Ewo%3D|title=ပါတီမှတ်ပုံတင်ခွင့် လျှောက်ထားချက်ကို ငြင်းပယ်ကြောင်း သတင်းထုတ်ပြန်ချက်|publisher=UEC|accessdate=2025-7-28}}</ref> |- |၅။ |[[လူ့ဘောင်သစ်ပါတီ]] | rowspan="2" |၂၀၂၄  ဩဂုတ်  ၅ | rowspan="2" |နိုင်ငံရေးပါတီများမှတ်ပုံတင်ခြင်းဥပဒေ ပုဒ်မ ၆ ပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်များနှင့် မညီညွတ်ခြင်း | rowspan="2" |<ref name=":5">{{Cite web|url=https://uec.gov.mm/news_preview_detail.php?action=news_detail1&news_id=PRl2ZxLGqrL5fft%2Bz%2BeXoe2OF8Wrm8fdKbrn5wY5wRs%3D|title=ပါတီမှတ်ပုံတင်ခွင့် လျှောက်ထားချက်ကို ငြင်းပယ်ကြောင်း သတင်းထုတ်ပြန်ချက်|accessdate=2025-7-28|publisher=UEC}}</ref> |- |၆။ |[[ဇိုမီးဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]]ပါတီ |- |၇။ |[[ပြည်သူ့အကျိုးပြုကျောင်းသားများဒီမိုကရေစီပါတီ|ပြည်သူ့အကျိုးပြုကျောင်းသားများပါတီ]] |၂၀၂၄ နိုဝင်ဘာ ၂၈ |နိုင်ငံရေးပါတီများမှတ်ပုံတင်ခြင်းဥပဒေ ပုဒ်မ ၆ ပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်များနှင့် မညီညွတ်ခြင်း |<ref name=":6">{{Cite web|url=https://uec.gov.mm/news_preview_detail.php?action=news_detail1&news_id=Zt%2BX9IND31S5tAfQTb%2Fh1Y%2FydOTbSvju6f7O5f9Akws%3D|title=ပါတီမှတ်ပုံတင်ခွင့်လျှောက်ထားချက်ကို ငြင်းပယ်ကြောင်း သတင်းထုတ်ပြန်ချက်|accessdate=2025-7-28|publisher=UEC}}</ref> |} ၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုင်ငံရေးပါတီ တည်ထောင်လိုသူများသည် ၎င်းတို့ တည်ထောင်လိုသော ပါတီအမည်ကို ဖော်ပြ၍ ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်သို့ လျှောက်ထားခဲ့ရာ၊ ကော်မရှင်၏ စိစစ်ချက်အရ တည်ထောင်ရန် ငြင်းပယ်ခြင်းခံခဲ့ရသော ပါတီများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်ပါသည်- {| class="wikitable mw-collapsible mw-collapsed" !စဉ် !ပါတီအမည် !ငြင်းပယ်သည့် ရက်စွဲ !အကြောင်းအရာ !ရင်းမြစ် |- |၁။ | ဝံသာနုပါတီ |၂၀၂၃ မေ ၁၀ |နိုင်ငံရေးပါတီများမှတ်ပုံတင်ခြင်းဥပဒေ ပုဒ်မ ၆ ပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်များနှင့် မညီညွတ်ခြင်း |<ref name=":3">{{Cite web|url=https://uec.gov.mm/news_preview_detail.php?action=news_detail1&news_id=fFHXOqL0BDRzOPTis%2FqAIBdEI6GPbx1Bx9ZUz8K1plQ%3D|title=သတင်းထုတ်ပြန်ချက်|accessdate=2025-7-28|publisher=UEC}}</ref> |- |၂။ |ဒီမိုကရေစီပါတီ |၂၀၂၄ မေ ၇ |နိုင်ငံရေးပါတီများမှတ်ပုံတင်ခြင်းဥပဒေ ပုဒ်မ ၄ ပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်များနှင့် မညီညွတ်ခြင်း |<ref name=":4">{{Cite web|url=https://uec.gov.mm/news_preview_detail.php?action=news_detail1&news_id=ojcKR8BtdexbDrzKJLrH4VpophIn5Esthgva5Qku7Kc%3D|title=ပါတီတည်‌ထောင်ခွင့်လျှောက်ထားချက်ကို ငြင်းပယ်ကြောင်း သတင်းထုတ်ပြန်ချက်|publisher=UEC|accessdate=2025-7-28}}</ref> |- |၃။ | ချင်းပြည်သူ့ပါတီ |၂၀၂၄ မေ ၁၄ |နိုင်ငံရေးပါတီများမှတ်ပုံတင်ခြင်းဥပဒေ ပုဒ်မ ၄ ပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်များနှင့် မညီညွတ်ခြင်း |<ref>{{Cite web|url=https://uec.gov.mm/news_preview_detail.php?action=news_detail1&news_id=Ag7TjzaFGlU2Xggw9GetzJoHlKbScGG8QeCNfaLZWts%3D|title=ပါတီတည်‌ထောင်ခွင့်လျှောက်ထားချက်ကို ငြင်းပယ်ကြောင်း သတင်းထုတ်ပြန်ချက်|accessdate=2025-7-28|publisher=UEC}}</ref> |- |၄။ |ပြည်ထောင်စုတိုးတက်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ |၂၀၂၄ မေ ၂၁ |နိုင်ငံရေးပါတီများမှတ်ပုံတင်ခြင်းဥပဒေ ပုဒ်မ ၆ ပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်များနှင့် မညီညွတ်ခြင်း |<ref>{{Cite web|url=https://uec.gov.mm/news_preview_detail.php?action=news_detail1&news_id=P6acLbRU0igGXqOxt0Cj4xb2lC65zIbi84PNFht6fWE%3D|title=ပါတီမှတ်ပုံတင်ခွင့် လျှောက်ထားချက်ကို ငြင်းပယ်ကြောင်း သတင်းထုတ်ပြန်ချက်|publisher=UEC|accessdate=2025-7-28}}</ref> |- |၅။ |ပြည်သူ့အင်အားဒီမိုကရေစီပါတီ |၂၀၂၅ ဇူလိုင် ၁၆ |နိုင်ငံရေးပါတီများမှတ်ပုံတင်ခြင်းဥပဒေ ပုဒ်မ ၄ ပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်များနှင့် မညီညွတ်ခြင်း | rowspan="2" |<ref name=":7">{{Cite web|url=https://uec.gov.mm/news_preview_detail.php?action=news_detail1&news_id=%2FKex3T%2FpRg%2FnR1H5NNrAJkjuvBIfZ3uAcJgpa2bgSXc%3D|title=နိုင်ငံရေးပါတီတည်ထောင်ခွင့်လျှောက်ထားခြင်းများကိုစိစစ်ခွင့်ပြုပေးလျက်ရှိခြင်း၊နိုင်ငံရေးပါတီတည်ထောင်ခွင့်လျှောက်ထားခြင်းများကိုငြင်းပယ်လျက်ရှိခြင်း|accessdate=2025-7-28|publisher=UEC}}</ref> |- |၆။ |လီရှောအမျိုးသားပါတီ |၂၀၂၅ ဇူလိုင် ၁၆ |နိုင်ငံရေးပါတီများမှတ်ပုံတင်ခြင်းဥပဒေ ပုဒ်မ ၆ ပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်များနှင့် မညီညွတ်ခြင်း |} == ရွေးကောက်ပွဲ ပါဝင်မည့် ပါတီအလိုက် ကိုယ်စားလှယ်လောင်း ဦးရေစာရင်း == ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာ ၂၈ ရက် တွင် စတင်ကျင်းပမည့် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ကြမည့် နိုင်ငံရေးပါတီအသီးသီးနှင့် တစ်သီးပုဂ္ဂလ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်းများသည် ၎င်းတို့၏ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်း အမည်စာရင်း တင်သွင်းခြင်းကို ၂၀၂၅ စက်တင်ဘာ ၈ ရက်နေ့မှ ၂၀၂၅ စက်တင်ဘာ ၂၂ ရက်နေ့အထိ သက်ဆိုင်ရာ ကော်မရှင်အဖွဲ့ခွဲအသီးသီးတွင် အမည်စာရင်းတင်သွင်းခဲ့ကြသည်။ ပြည်ထောင်စုတစ်ဝန်းလုံး စည်းရုံးမည့် နိုင်ငံရေးပါတီ ၆ ပါတီ၊ တိုင်းဒေသကြီး/ ပြည်နယ် တစ်ခုအတွင်း စည်းရုံးမည့် နိုင်ငံရေးပါတီ ၅၁ ပါတီနှင့် တစ်သီးပုဂ္ဂလ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်းများ အမည်စာရင်းတင်သွင်းမှုမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည် - {| class="wikitable" style="text-align:center" ! စဉ် ! ပါတီ ! ပြည်သူ့လွှတ်တော် ! အမျိုးသားလွှတ်တော် ! တိုင်း/ပြည်နယ် လွှတ်တော် ! တိုင်းရင်းသားလူမျိုး ! စုစုပေါင်း |- | ၁ || [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] || ၂၆၅ || ၁၅၆ || ၅၆၉ || ၂၈ || ၁,၀၁၈ |- | ၂ || [[တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ]] || ၁၈၂ || ၁၁၁ || ၃၈၇ || ၁၄ || ၆၉၄ |- | ၃ || [[ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီ]] || ၁၉၃ || ၁၄၅ || ၃၂၀ || ၁၄ || ၆၇၂ |- | ၄ || [[မြန်မာနိုင်ငံတောင်သူလယ်သမားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ]] || ၁၂၅ || ၅၅ || ၂၄၃ || ၅ || ၄၂၈ |- | ၅ || [[ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (ကျားဖြူပါတီ)|ရှမ်းနှင့် တိုင်းရင်းသားများဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (ကျားဖြူပါတီ)]] || ၁၅၉ || ၇၆ || ၃၄၁ || ၈ || ၅၈၄ |- | ၆ || [[ပြည်သူ့ပါတီ]] || ၁၅၂ || ၇၃ || ၂၇၈ || ၉ || ၅၁၂ |- | ၇ || တိုင်းဒေသကြီး/ပြည်နယ်တစ်ခုအတွင်း စည်းရုံးမည့် နိုင်ငံရေးပါတီ ၅၁ ပါတီ || ၂၀၃ || ၂၁၃ || ၅၂၅ || ၁၉ || ၉၆၀ |- | ၈ || တစ်သီးပုဂ္ဂလ || ၅၁ || ၃ || ၃၃ || ၈ || ၉၅ |- ! စုစုပေါင်း || || ၁,၃၃၀ || ၈၃၂ || ၂,၆၉၆ || ၁၀၅ || ၄,၉၆၃ |} == ထင်ရှားဖြစ်ရပ်များ == ပြိုင်ဘက်ကိုယ်စားလှယ်လောင်းတင်သွင်းခဲ့သူ မရှိခဲ့၍ အလိုအလျောက် ကိုယ်စားလှယ်ဖြစ်သွားခဲ့ရသူများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။ {| class="wikitable" !စဉ် !အမည် !မဲဆန္ဒနယ် !ပါတီ !လွှတ်တော်နေရာ !တိုင်းဒေသကြီး/ပြည်နယ် !ရွေးကောက်ပွဲအမျိုးအစား |- |၁ |ဦးရယ်ဒမ်းတန် |နောင်မွန်း မဲဆန္ဒနယ် |rowspan="25" |[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေး နှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] |rowspan="2" |[[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] |rowspan="4" |ကချင်ပြည်နယ် |rowspan="32" |မဲအများဆုံးရသူ အနိုင်ရယူစနစ် (FPTP) |- |၂ |ဦးကွမ်းဆန်း |မံစီ မဲဆန္ဒနယ် |- |၃ |ဦးအောင်နိုင် |ရွှေကူ မဲဆန္ဒနယ် |[[ကချင်ပြည်နယ် လွှတ်တော်|ကချင်ပြည်နယ်လွှတ်တော်]] |- |၄ |ဦးကျော်ဝင်း |ရွှေကူ မဲဆန္ဒနယ် |[[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] |- |၅ |ဦးဝေလင်းထွန်း |မင်းကင်း မဲဆန္ဒနယ် |[[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] |rowspan="14" |စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး |- |၆ |ဦးကျော်လွင်ဦး |ကောလင်း မဲဆန္ဒနယ် |rowspan="2" |[[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်|စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသ သကြီးလွှတ်တော်]] |- |၇ |ဦးထိန်မင်း |ဝန်းသို မဲဆန္ဒနယ် |- |၈ |ဦးစိုးပိုင် |ဝန်းသို မဲဆန္ဒနယ် |[[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] |- |၉ |ဦးခင်မောင်လွင် |တမူး မဲဆန္ဒနယ် |rowspan="3" |[[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်|စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်]] |- |၁၀ |ဦးအောင်မင်းကျော်သူ |ဘုတလင် မဲဆန္ဒနယ် |- |၁၁ |ဒေါ်စန္ဒာသိန်း |မော်လိုက် မဲဆန္ဒနယ် |- |၁၂ |ဦးမြင့်စိုးဆင့် |မော်လိုက် မဲဆန္ဒနယ် |ပြည်သူ့လွှတ်တော် |- |၁၃ |ဦးထွန်းလွင် |ကနီ မဲဆန္ဒနယ် |[[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်|စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်]] |- |၁၄ |ဦးဉာဏ်ထွန်း |ကနီ မဲဆန္ဒနယ် |ပြည်သူ့လွှတ်တော် |- |၁၅ |ဦးအောင်ဇော်ဦး |ဆားလင်းကြီး မဲဆန္ဒနယ် |[[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်|စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်]] |- |၁၆ |ဦးစောမောင် |ဆားလင်းကြီး မဲဆန္ဒနယ် |ပြည်သူ့လွှတ်တော် |- |၁၇ |ဦးရဲမိုးနိုင် |ရေဦး မဲဆန္ဒနယ် |[[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်|စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်]] |- |၁၈ |ဦးစိုးတင့်အောင် |ရေဦးမဲဆန္ဒနယ် |ပြည်သူ့လွှတ်တော် |- |၁၉ |ဦးခင်မောင်မြင့် |ရေဖြူ မဲဆန္ဒနယ် |[[တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်|တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်]] |rowspan="4" |တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး |- |၂၀ |ဦးမင်းနိုင် |ရေဖြူ မဲဆန္ဒနယ် |rowspan="2" |ပြည်သူ့လွှတ်တော် |- |၂၁ |ဦးတင့်လွင် |လောင်းလုံမဲဆန္ဒနယ် |- |၂၂ |ဦးအောင်မျိုးထွန်း |သရက်ချောင်း မဲဆန္ဒနယ် |[[တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်|တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်]] |- |၂၃ |ဦးဇော်ထွန်းဦး |ဂန့်ဂေါ မဲဆန္ဒနယ် |[[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်|မကွေးတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်]] |rowspan="2"|မကွေးတိုင်းဒေသကြီး |- |၂၄ |ဒေါ်အိဖြူလွင် |ဂန့်ဂေါ မဲဆန္ဒနယ် |ပြည်သူ့လွှတ်တော် |- |၂၅ |ဒေါ်ရီရီလှိုင် |ဖယ်ခုံ မဲဆန္ဒနယ် |rowspan="2" |[[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] |rowspan="8" |ရှမ်းပြည်နယ် |- |၂၆ |ဦးစိုင်းထွန်းလင်း |မိုးနဲ မဲဆန္ဒနယ် |[[ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (ကျားဖြူပါတီ)|ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ]] |- |၂၇ |ဦးမြင့်ဝင်း |ကျောက်မဲ မဲဆန္ဒနယ် |rowspan="3" |[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] |[[ရှမ်းပြည်နယ် လွှတ်တော်|ရှမ်းပြည်နယ်လွှတ်တော်]] |- |၂၈ |ဦးရန်ကျော် |မက်မန်း မဲဆန္ဒနယ် (ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ) |[[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] |- |၂၉ |ဦးကိန်မိုင် |ကချင်တိုင်းရင်းသားလူမျိုး မဲဆန္ဒနယ် (ကချင်ဝန်ကြီး) |rowspan=3" |[[ရှမ်းပြည်နယ် လွှတ်တော်|ရှမ်းပြည်နယ်လွှတ်တော်]] |- |၃၀ |ဦးထွန်းအောင် |အာခါတိုင်းရင်းသားလူမျိုး မဲဆန္ဒနယ် (အာခါဝန်ကြီး) |[[အာခါအမျိုးသားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ]] |- |၃၁ |ဒေါ်အေးချိုစိန် |ကယန်း(ခ)ပဒေါင်တိုင်းရင်းသားလူမျိုး မဲဆန္ဒနယ် (ကယန်းဝန်ကြီး) |[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] |- |၃၂ |ဦးအမ်ဇော်လတ် |အမျိုးသားလွှတ်တော် - ၁ (ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ) | [[ဝ အမျိုးသားပါတီ]] |[[အမျိုးသားလွှတ်တော်]] |} == တုံ့ပြန်မှုများ == === နိုင်ငံရေးပါတီများ === ပြည်သူ့ပါတီဥက္ကဋ္ဌ [[ကိုကိုကြီး (နိုင်ငံရေးသမား)|ဦးကိုကိုကြီး]]က Myanmar Hard Talk မီဒီယာနှင့် တွေ့ဆုံစဉ် <blockquote>“ဒီရွေးကောက်ပွဲရလဒ်ဟာ လက်ရှိအာဏာရယူထားတဲ့ တပ်မတော်နဲ့ ထိပ်တိုက်ပဋိပက္ခဖြစ်မယ့် ရလဒ်မျိုးဖြစ်လို့မရဘူး။ ဒီပြဿနာဟာ တပ်မတော်နဲ့လက်တွဲပြီးဖြေရှင်းရမယ့်ပြဿနာဖြစ်တယ်” </blockquote>ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။<ref>{{Cite web|url=https://bur.mizzima.com/2025/03/26/50648|title=ရွေးကောက်ပွဲရလဒ် စစ်တပ်နှင့် ထိပ်တိုက်တွေ့မည့် ရလဒ်မျိုးဖြစ်မရဟု ဦးကိုကိုကြီးပြော|publisher=Mizzima|accessdate=22 August 2025}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=p_7XIci3QfM|title=စစ်တပ်မကြိုက်သည့် ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်ထွက်လို့မရဟု ဦးကိုကိုကြီးသတိပေး|publisher=Zalen|accessdate=22 August 2025}}</ref> === အာဆီယံအဖွဲ့ဝင်များ === မလေးရှားနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး မိုဟာမက်ဟာဆန်က ဇူလိုင် ၉ ရက်နေ့တွင် [[ကွာလာလမ်ပူမြို့|ကွာလာလမ်ပူ]]၌ ကျင်းပသော အာဆီယံနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများ အစည်းအဝေးတွင် ပဋိပက္ခဖြစ်ပွားနေသော မြန်မာနိုင်ငံ၌ ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပနိုင်ရန် သင့်လျော်သော ပတ်ဝန်းကျင် ဖန်တီးပေးရေးအတွက် သက်ဆိုင်သူအားလုံးကို တိုက်တွန်းပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.dvb.no/post/714027|title=မြန်မာရွေးကောက်ပွဲအတွက် အထောက်အကူဖြစ်စေသည့် ပတ်ဝန်းကျင်ဖန်တီးပေးရန် မလေးရှား တိုက်တွန်း|accessdate=2025-7-10|publisher=DVB Burmese}}</ref> နောက် ဇူလိုင် ၁၁ ရက်တွင် မြန်မာနိုင်ငံတွင် ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပရေးသည် ဦးစားပေး လုပ်ဆောင်ရမည့်အရာ မဟုတ်ကြောင်း အာဆီယံအဖွဲ့ကြီး၏ အစည်းအဝေးတွင် သဘောတူခဲ့ကြသည်ဟု ပြန်လည် ပြောကြားခဲ့သည်။ ထိုအစား စစ်ကောင်စီအနေဖြင့် ငြိမ်းချမ်းရေး ကတိကဝတ်များကို လိုက်နာရန် တိုက်တွန်းခဲ့သည်ဟု မလေးရှားတွင် ပြုလုပ်နေသည့် အာဆီယံနိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးများ အစည်းအဝေး၌ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတွင် မိုဟာမက်ဟာဆန်က ပြောကြားသည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.dmgburmese.com/myanmar-affairs/mnoma.html|title=မြန်မာ့ရွေးကောက်ပွဲ နံပါတ်တစ် ဦးစားပေးရမည့်အရာ မဟုတ်ဟု အာဆီယံ ပြော|publisher=Development Media Group|accessdate=2025-7-10}}</ref> === နိုင်ငံတကာအဖွဲ့အစည်းများ === ထိုင်းနိုင်ငံဆိုင်ရာ အမေရိကန်သံအမတ်ကြီးအဖြစ် အဆိုပြုခံထားရသူ ဆမ်ကိုတာရို အိုနေးက အိမ်နီးချင်းမြန်မာနိုင်ငံရှိ စစ်ကောင်စီအား ထိုင်းနိုင်ငံက တရားဝင်မှု မပေးသင့်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ၎င်းသည် အမေရိကန်နိုင်ငံခြားရေးဌာနက စစ်ကောင်စီ၏ ယခုနှစ်ကုန်တွင် ကျင်းပရန် စီစဉ်ထားသည့် အတုအယောင်ရွေးကောက်ပွဲကို အားမပေးကြောင်းလည်း ထောက်ပြခဲ့သည်။ "အတိုက်အခံခေါင်းဆောင် အများစု ထောင်ကျနေချိန်မှာ တိုင်းပြည်ရဲ့ ၅၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော်မှာ မကျင်းပနိုင်တဲ့ ရွေးကောက်ပွဲကို အသိအမှတ်မပြုဖို့ ထိုင်းနိုင်ငံကို တိုက်တွန်းချင်ပါတယ်" ဟု ၎င်းက ပြောဆိုသည်။<ref>{{Cite web|url=https://bur.mizzima.com/2025/07/30/63642|title=မြန်မာ့ရွေးကောက်ပွဲအား ထိုင်းက မထောက်ခံသင့်ကြောင်းနှင့် အမေရိကန်က အားမပေးကြောင်း ကန်သံအမတ်ကြီးလောင်း ပြော|publisher=Mizzima|accessdate=11 August 2025}}</ref> === တော်လှန်ရေး စစ်ပြိုင် အစုအဖွဲ့များ === ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁ ရက်နေ့တွင် "နိုင်ငံရေး ပါတီများအား အသွင်ကူးပြောင်းရေးကာလတွင် အရေးယူနိုင်ရန် စောင့်ကြည့်မှတ်တမ်းတင်သွားမည်" ဟု [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]] ဝန်ကြီးချုပ်ရုံး ပြောရေဆိုခွင့်ရှိသူ ဦး[[နေဘုန်းလတ်]]က ပြောသည်။ <ref>{{Cite web|url=https://ayartimes.com/?p=56142|title=စစ်ကောင်စီ၏ ရွေးကောက်ပွဲကို ဝင်ပြိုင်မည့် ပါတီများအား အရေးယူနိုင်ရန် စောင့်ကြည့်သွားမည်ဟု NUG ပြော|accessdate=2025-7-1|publisher=Ayeyarwaddy Times}}</ref> ရခိုင်ပြည်နယ်၊ မြို့နယ်အများစုကို ထိန်းချုပ်ထားသည့် [[အာရက္ခတပ်တော်]] (AA) ၏ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဦးခိုင်သုခက ၂၀၂၅ ဩဂုတ်လ ၁၁ ရက်နေ့ ပြုလုပ်သော သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတွင် စစ်ကောင်စီက ပြုလုပ်ရန် ကြိုးပမ်းနေသည့် ရွေးကောက်ပွဲကို ရခိုင်ပြည်နယ်အတွင်း ကျင်းပခွင့်ပြုမည် မဟုတ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2025/08/12/130390/|title=ရခိုင်ပြည်၌ စစ်ကောင်စီ ရွေးကောက်ပွဲ လုပ်ခွင့်မပြုဟု AAပြော|accessdate=9 August 2025|publisher=Ludu Nway OO}}{{Dead link|date=November 2025 }}</ref> [[ကရင် အမျိုးသား အစည်းအရုံး|ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး]] (KNU) ဥက္ကဋ္ဌ ပဒိုစောကွယ်ထူးဝင်းက ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁၂ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသည့် ကရင်အမျိုးသားအာဇာနည်နေ့ အခမ်းအနား၌ ပြောကြားသည့် လူထုမေတ္တာရပ်ခံစာရုပ်သံတွင် စစ်တပ်၏ ရွေးကောက်ပွဲ ဖြစ်မြောက်အောင်မြင်မှုသည် ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကို အတည်ပြုခြင်းနှင့် အဆုံးမသတ်နိုင်သော စစ်အာဏာတည်မြဲခြင်းတို့နှင့် အတူတူပင်ဖြစ်ကြောင်း ထည့်သွင်းပြောကြားခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ရွေးကောက်ပွဲ မဖြစ်မြောက်အောင် လုပ်ဆောင်ရန်မှာ တစ်မျိုးသားလုံး၏ တာဝန်ဖြစ်သည်ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/live/c5yl483vzx7t?post=asset%3A5d6d84d0-b4b8-4e8f-9943-a3dbab6a7b2f#asset:5d6d84d0-b4b8-4e8f-9943-a3dbab6a7b2f|title=ရွေးကောက်ပွဲ မဖြစ်အောင်လုပ်ဆောင်ဖို့က တစ်မျိုးသားလုံးတာဝန်လို့ KNU ဥက္ကဋ္ဌ ပြော|accessdate=၁၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|publisher=ဘီဘီစီမြန်မာ}}</ref>ကမ္ဘာ့နိုင်ငံများ၏ အသိမှတ်ပြုမှုရရှိရန် အာဏာသိမ်း စစ်အုပ်စုမှ ပြင်ဆင်နေသည့် ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပခြင်းသည် လူငယ်များ၏ အနာဂတ်ကံကြမ္မာကို အဆုံးသတ်သွားစေကြောင်း ထည့်သွင်းပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://kicnews.org/2025/08/%E1%80%9B%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%80%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%95%E1%80%BD%E1%80%B2%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%B7%E1%80%BA-%E1%80%9C%E1%80%B0%E1%80%84/|title=ရွေးကောက်ပွဲကြောင့် လူငယ်တို့၏အနာဂတ် အဆုံးသတ်သွားစေကြောင်း ကေအဲန်ယူဥက္ကဋ္ဌ ပြော|accessdate=13 August 2025|publisher=Karen Information Center|archive-date=12 August 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250812095330/https://kicnews.org/2025/08/%E1%80%9B%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%80%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%95%E1%80%BD%E1%80%B2%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%B7%E1%80%BA-%E1%80%9C%E1%80%B0%E1%80%84/}}</ref> ၂၀၂၅ ဩဂုတ် ၂၆ ရက်နေ့တွင် ရွေးကောက်ပွဲအပေါ် “ စစ်တပ်ကို အကျိုးပြုမည့် လူနှင့်ပါတီ ရွေးချယ်ပွဲ” ဖြစ်သည့် အတုအယောင်ရွေးကောက်ပွဲသာဖြစ်ကြောာင်း၊ နိုင်ငံရေးပါတီများက အဆိုပါ အတုအယောင်ရွေးကောက်ပွဲ တွင်ပါဝင်ခြင်းသည် အနာဂတ်ဖက်ဒရယ် ဒီမိုကရေစီစနစ်တည်ဆောက်မှုအတွက် အဟန့်အတားဖြစ်စေသည်ဟု ကေအဲန်ယူဗဟိုအလုပ်မှုဆောင်ကော်မတီက ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.knuhq.org/statements|title=Statements|publisher=KNU|accessdate=26 August 2025}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://burmese.dvb.no/post/721196|title=“စစ်တပ်ကို အကျိုးပြုမည့် လူနှင့် ပါတီရွေးချယ်ပွဲ” ကို ပြည်သူတရပ်လုံး ဆန့်ကျင်ကြရန် KNU ထုတ်ပြန်|publisher=DVB|accessdate=26 August 2025}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://bur.mizzima.com/2025/08/26/66305|title=စစ်ကော်မရှင်ပြုလုပ်မည့် ရွေးကောက်ပွဲသည် စစ်တပ်ကိုအကျိုးပြုမည့် လူနှင့်ပါတီ ရွေးချယ်ပွဲသာဖြစ်ဟု KNU ပြော|publisher=Mizzima|accessdate=26 August 2025}}</ref> အာဏာရှင်စနစ် အမြစ်ပြတ်ချေမှုန်းပြီး ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီ ပြည်ထောင်စု တည်ဆောက်ရေးသည် တော်လှန်ရေး၏ အဓိကပန်းတိုင်ဖြစ်ကြောင်းနှင့် အကြမ်းဖက်စစ်ကောင်စီက ကျူးလွန်ခဲ့သော ပြစ်မှုများအား ရှောင်လွှဲရန် ရည်ရွယ်သည့် မည်သည့်ရွေးကောက်ပွဲကိုမဆို တရားမဝင်သော ရွေးကောက်ပွဲအတုများအဖြစ် သတ်မှတ်ကာ ပြင်းထန်စွာ ဆန့်ကျင်ကန့်ကွက်သွားမည် ဖြစ်ကြောင်း [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အတိုင်ပင်ခံကောင်စီ]] (NUCC) က ဩဂုတ် (၂၂) ရက်နေ့တွင် ထုတ်ပြန်သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://bur.mizzima.com/2025/08/23/66045|title=နွေဦးတော်လှန်ရေး နေ့စဉ်မှတ်စု (၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ )|publisher=Mizzima|accessdate=22 August 2025}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://burmese.dvb.no/post/720834|title=ဘုံနိုင်ငံရေးသဘောတူညီချက် ရရှိရန် ကြိုးပမ်းသွားမည်ဟု NUCC ထုတ်ပြန်|publisher=DVB|accessdate=22 August 2025}}</ref> == ရွေးကောက်ပွဲ ရလဒ်များ == {{Main|မြန်မာနိုင်ငံ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅ - ၂၀၂၆ တွင် အနိုင်ရရှိသူများ စာရင်း}} ၂၀၂၅ ခုနှစ် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် ဆန္ဒမဲပေးပိုင်ခွင့်ရှ်သူ ပြည်သူများက မဲဆန္ဒနယ် ၆၈၈ နယ်မှ ကိုယ်စားလှယ်လောင်း ၅၈၀၀ ကျော်အနက်မှ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် စုစုပေါင်း ၁၀၂၅ ဦးကို ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့ကြသည်။ ရွေးကောက်ပွဲ ရလဒ်များအရ [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] (USDP) သည် လွှတ်တော်သုံးရပ်ပေါင်းတွင် နေရာ ၇၃၉ နေရာ (စုစုပေါင်း၏ ၇၂.၁%) ဖြင့် အပြတ်အသတ် အနိုင်ရရှိခဲ့ပြီး ရွေးကောက်ပွဲတွင် အင်အားအကြီးဆုံး ပါတီအဖြစ် ပေါ်ထွက်လာခဲ့သည်။ USDP သည် ပြည်သူ့လွှတ်တော်တွင် ၂၃၁ နေရာ၊ အမျိုးသားလွှတ်တော်တွင် ၁၀၈ နေရာနှင့် တိုင်းဒေသကြီး/ပြည်နယ်လွှတ်တော်များတွင် ၃၇၉ နေရာ အပါအဝင် တိုင်းရင်းသားလူမျိုးမဲဆန္ဒနယ် ၂၁ နေရာတို့ကိုပါ သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ ဆန္ဒမဲရှိမှုအရလည်း USDP သည် စုစုပေါင်းမဲ အရေအတွက် ၈ ဒသမ ၄ သန်းကျော် (စုစုပေါင်း၏ ၄၄.၁၉%) ဖြင့် ပထမအဆင့်တွင် ရပ်တည်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=၂၀၂၅ ခုနှစ် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ပြီးဖြစ်သည့် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်စာရင်းချုပ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/79800 |access-date=2026-02-25 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2026-02-12 |title=အတည်ပြုမဲရလဒ်၊ ပါတီအလိုက်အနိုင်ရမဲ စစ်ကော်မရှင် ကြေညာ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/2026/02/12/myanmar-election-parties-winning/ |access-date=2026-02-25 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> ဒုတိယအင်အားအကြီးဆုံးအဖြစ် [[တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ]]က နေရာ ၆၈ နေရာ (စုစုပေါင်း၏ ၆.၆၃%) ရရှိခဲ့ပြီး စုစုပေါင်းမဲအရေအတွက် ၃ ဒသမ ၁ သန်းကျော် (၂၈.၈၂%) ဖြင့် ဒုတိယနေရာတွင် ရှိသည်။ [[ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (ကျားဖြူပါတီ)|ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ]] (ကျားဖြူပါတီ) က နေရာ ၃၉ နေရာ (၃.၈%) ရရှိခဲ့ပြီး တတိယနေရာတွင် ရှိသည်။ [[ပြည်သူ့ပါတီ]]က နေရာ ၃၀ (၂.၉၃%) နှင့် ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီက နေရာ ၂၀ (၁.၉၅%) အသီးသီး ရရှိခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |title=■၂၀၂၅ ခုနှစ် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် နိုင်ငံရေးပါတီအလိုက် ခိုင်လုံမဲရရှိမှု ရာခိုင်နှုန်းများအား UEC ထုတ်ပြန် |url=https://news-eleven.com/article/309783 |access-date=2026-02-25 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> တစ်သီးပုဂ္ဂလ ကိုယ်စားလှယ်လောင်းများသည် ပါတီကြီးများနှင့် ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ကြသော်လည်း တစ်ဦးတည်းသာ အနိုင်ရရှိခဲ့ပြီး စုစုပေါင်းမဲအရေအတွက် ၂ ဒသမ ၃ သန်းကျော် (၁၂.၃၁%) ရရှိခဲ့သည်။ ကျန်ရှိသော ပါတီငယ်များနှင့် တိုင်းရင်းသားပါတီများသည် နေရာအနည်းငယ်စီသာ ရရှိခဲ့ပြီး အများစုမှာ မဲဆန္ဒနယ်အလိုက် အင်အားပြမှုသာ ရှိခဲ့သည်။ အဆိုပါ ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်သည် USDP ပါတီ၏ လွှတ်တော်အတွင်း လွှမ်းမိုးမှုကို ထင်ဟပ်ပြသခဲ့ပြီး တိုင်းရင်းသားပါတီများနှင့် ပါတီငယ်များအနေဖြင့် ဒေသအလိုက် ကိုယ်စားပြုမှုရရှိခဲ့သော်လည်း ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်တွင် အားပြိုင်နိုင်စွမ်း မရှိသေးကြောင်း ဖော်ပြနေသည်။<ref>{{Cite web |last=# |date=2026-02-09 |title=ရွေးကောက်ပွဲ၌ ပြည်ခိုင်ဖြိုးပါတီမှ ခိုင်လုံမ |url=https://onenewstvchannel.com/politic/%e1%80%9b%e1%80%bd%e1%80%b1%e1%80%b8%e1%80%80%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%80%e1%80%ba%e1%80%95%e1%80%bd%e1%80%b2%e1%81%8c-%e1%80%95%e1%80%bc%e1%80%8a%e1%80%ba%e1%80%81%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%84%e1%80%ba/ |access-date=2026-02-25 |website=One News Myanmar |language=my-MM}}</ref> == ကန့်ကွက်လွှာ တင်သွင်းမှု == ၂၀၂၅ ခုနှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း (၁) နှင့် (၂) တို့မှ တင်သွင်းလာသည့် ကန့်ကွက်လွှာအမှုနှစ်မှုကို ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်သည် ရွေးကောက်ပွဲခုံအဖွဲ့ (၁) က လျှောက်ထားသူ ဒေါက်တာကောင်းထက်ခိုင် (USDP) နှင့် လျှောက်ထားခံရသူ ဦးပေါင်ဇလန်း (ZNP) တို့၏ အမှုအမှတ် (၁/၂၀၂၅) ကိုလည်းကောင်း၊ ရွေးကောက်ပွဲခုံအဖွဲ့ (၂) က လျှောက်ထားသူ ဦးဝင်းကြူ (USDP) နှင့် လျှောက်ထားခံရသူ ဦးခိုင်ဦး (PP) တို့၏ အမှုအမှတ် (၂/၂၀၂၅) ကိုလည်းကောင်း အသီးသီး ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ (၉) ရက်နေ့တွင် စတင်ကြားနာခဲ့သည်။ အဆိုပါခုံအဖွဲ့များကို ကော်မရှင်အဖွဲ့ဝင် ၃ ဦးစီဖြင့် ၂၃-၂-၂၀၂၆ ရက်စွဲပါ အမိန့်အမှတ် ၁/၂၀၂၆ နှင့် ၂/၂၀၂၆ တို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=၂၀၂၅ ခုနှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ၊ ရွေးကောက်ပွဲကန့်ကွက်လွှာအမှုနှစ်မှုကို ရွေးကောက်ပွဲခုံအဖွဲ့ (၁) နှင့် ရွေးကောက်ပွဲခုံအဖွဲ့ (၂) တို့ဖြင့် စတင်ကြားနာစစ်ဆေး {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80711 |access-date=2026-03-10 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> [[ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်]] ဥက္ကဋ္ဌ [[သန်းစိုး (ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်)|ဦးသန်းစိုး]]နှင့် အဖွဲ့ဝင်များပါဝင်သည့် စုံညီခုံရုံးသည် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၇ ရက်နေ့တွင် လျှောက်ထားသူ ဦးဝင်းကြူ (USDP) နှင့် လျှောက်ထားခံရသူ ဦးခိုင်ဦး (PP) တို့၏ ရွေးကောက်ပွဲကန့်ကွက်လွှာ အယူခံမှုအမှတ် (၁/၂၀၂၆) (အမှုအမှတ် ၂/၂၀၂၅) ကို အမိန့်ချမှတ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် ရွေးကောက်ပွဲကန့်ကွက်လွှာအယူခံမှု အမှတ် (၁/၂၀၂၆) ကို ဆုံးဖြတ်ချက် (အမိန့်) ချမှတ် |url=http://www.moi.gov.mm/news/87834 |access-date=2026-09-08 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> ယင်းအမိန့်အရ တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး မြိတ်မြို့နယ် မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၁) တွင် ပြည်သူ့ပါတီမှ ဦးခိုင်ဦး၏ ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံရမှု ပျက်ပြယ်သွားပြီး ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီမှ ဦးဝင်းကြူက ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် အစားထိုးသတ်မှတ်ခံခဲ့ရသည်။ ထို့အပြင် ယင်းမဲရလဒ် ပြန်လည်တွက်ချက်မှုကြောင့် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော် (အချိုးကျကိုယ်စားပြုစနစ်) မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၁) တွင်လည်း ပြည်သူ့ပါတီမှ ဦးတင်စိုးအစား ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီမှ ဒေါ်မြမြစိမ်းကို လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ပြောင်းလဲသတ်မှတ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော် သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော် ရွေးကောက်ပွဲဥပဒေ ပုဒ်မ ၇၅(ခ) အရ ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်၏ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ကြေညာခြင်း |url=http://www.moi.gov.mm/news/87835 |access-date=2026-09-08 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> == နောက်ဆက်တွဲ ဖြစ်ရပ်များ == ၂၀၂၅ ခုနှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သူများအနက် ရွေးကောက်ပွဲကုန်ကျစရိတ်စာရင်းအား သတ်မှတ်ရက်အတွင်း တင်သွင်းခြင်းမရှိသည့် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်း ၄၁ ဦးကို အရည်အချင်းပျက်ယွင်းသူများအဖြစ် ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က ကြေညာချက်အမှတ် (၄၇/၂၀၂၆) ဖြင့် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၃ ရက်နေ့တွင် ထုတ်ပြန်ကြေညာထားကြောင်း မြန်မာနိုင်ငံပြန်တမ်းတွင် ဖော်ပြထားသည်။ ထိုသို့ အရည်အချင်းပျက်ယွင်းသူများအဖြစ် ကြေညာခံရသူများမှာ ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီ (PPP) မှ ၁၂ ဦး၊ ရှမ်းနှင့် တိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (ကျားဖြူပါတီ) မှ ၁၂ ဦး၊ ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီမှ ငါးဦး၊ ပြည်သူ့ပါတီ (PP) မှ လေးဦး၊ တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ (တစည) မှ နှစ်ဦး၊ မြန်မာနိုင်ငံ တောင်သူလယ်သမား ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီမှ နှစ်ဦး၊ မြန်မာပြည်သူ့ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီမှ တစ်ဦး၊ ဒီမိုကရက်တစ် အင်အားစု လေဘာပါတီမှ တစ်ဦး၊ ဖက်ဒရယ် ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီမှ တစ်ဦးနှင့် တစ်သီးပုဂ္ဂလ တစ်ဦးတို့ ဖြစ်ကြသည်။<ref>{{Cite web |title=၂၀၂၅ ခုနှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သူများအနက် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်း ၄၁ ဦးကို အရည်အချင်းပျက်ယွင်းသူများအဖြစ် UEC ကြေညာ |url=https://news-eleven.com/article/312227 |access-date=2026-05-28 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> == ဆက်စပ် ဖတ်ရှုရန် == * [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေးပါတီများ စာရင်း|မြန်မာနိုင်ငံရှိ နိုင်ငံရေးပါတီများ]] * [[မြန်မာနိုင်ငံ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅ - ၂၀၂၆ တွင် အနိုင်ရရှိသူများ စာရင်း]] * [[တတိယအကြိမ် လွှတ်တော်သက်တမ်း တပ်မတော်သား ကိုယ်စားလှယ်များစာရင်း|တတိယအကြိမ် လွှတ်တော်သက်တမ်း တပ်မတော်သား ကိုယ်စားလှယ်များ]] ==ကိုးကား== {{Reflist}} {{မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရွေးကောက်ပွဲများ}}{{DEFAULTSORT:၂၀၂၅}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရွေးကောက်ပွဲများ]] nzg3c05t1idbecouqsyck9vqtuvhk06 0 252381 1051797 1051655 2026-09-07T19:24:00Z ~2026-48516-26 147918 /* */ 1051797 wikitext text/x-wiki {{Infobox university | name = Naypyitaw State Academy | native_name = နေပြည်တော်တက္ကသိုလ် | native_name_lang = | image =[[File:Naypyitaw State Academy.jpg|thumb|Naypyitaw State Academy]] | image_upright = | image_alt = | caption = | latin_name = | other_name = NSA | former_name = <!-- or |former_names= --> | motto =ပညာဧဝ အဓိပတိ | motto_lang = | mottoeng = | type = | established = {{Start date|2022|11|09|df=y}} | closed = <!-- {{End date|YYYY|MM|DD}} --> | founder = <!-- or |founders= --> | parent = [[ပညာရေး ဝန်ကြီးဌာန]] | accreditation = | affiliation = | academic_affiliation = <!-- or |academic_affiliations= --> | endowment = | officer_in_charge = | chancellor = | president = | vice_president = | superintendent = | vice_chancellor = | provost = | rector = | principal = | director = | dean = | academic_staff = | total_staff = | students = <!-- or |enrollment= --> | undergrad = | postgrad = | doctoral = | other_students = <!-- or |other= --> | address = | city = [[နေပြည်တော်]] | state = [[နေပြည်တော်ပြည်ထောင်စုနယ်မြေ]] | country = [[မြန်မာနိုင်ငံ]] | campus_type = | campus_size = <!-- use {{Convert}} --> | language = | colors = <!--or |colours= --> | sporting_affiliations = | sports_nickname = <!--or |athletics_nickname= --> | mascot = <!--or |mascots= --> | sports_free_label = <!-- up to |sports_free_label3= --> | sports_free = | logo = | logo_upright = | logo_alt = | logo_size = | website = {{URL|https://www.nsa.edu.mm/}} | footnotes = | embedded = | pushpin_label_position = }} '''နေပြည်တော်တက္ကသိုလ်''' ({{lang-en|Naypyitaw State Academy}}; အတိုကောက် '''NSA''') သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ မြို့တော် [[နေပြည်တော်]] တွင် တည်ရှိသော နိုင်ငံပိုင်တက္ကသိုလ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ [[ဇမ္ဗူသီရိမြို့နယ်]]တွင် တည်ရှိသော ထိုတက္ကသိုလ်တွင် [[ဝိဇ္ဇာဘွဲ့|ဝိဇ္ဇာပညာ]]၊ [[သိပ္ပံပညာ]]၊ [[ဥပဒေပညာ]]၊ [[စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|စီးပွားရေးပညာ]]၊ [[နေပြည်တော်ဆေးသိပ္ပံပညာမဟာဌာန|ဆေးပညာ]]၊ [[လူမှုရေးရာ ပညာ|လူမှုရေးပညာ]] နှင့် [[အားကစားနှင့် လူငယ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|အားကစားပညာ]] မဟာဌာနများ ပါဝင်သည်။<ref>{{Cite web |date=2022-11-12 |title=Naypyitaw State Academy, A Unique Higher Education Institution |url=https://www.gnlm.com.mm/naypyitaw-state-academy-a-unique-higher-education-institution/ |access-date=2023-03-24 |website=Global New Light Of Myanmar |language=en-US |archive-date=2022-12-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221202235723/https://www.gnlm.com.mm/naypyitaw-state-academy-a-unique-higher-education-institution/ |url-status=live }}</ref><ref name=":0">{{Cite web |title=Myanmar opens new university in capital-Xinhua |url=https://english.news.cn/20221110/5bf1d667ee7d4dd7958fb96177422d1c/c.html |access-date=2023-03-24 |website=english.news.cn |archive-date=2022-11-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221126080324/https://english.news.cn/20221110/5bf1d667ee7d4dd7958fb96177422d1c/c.html |url-status=live }}</ref> သင်ကြားရေးအထောက်အကူပြု စက်ကိရိယာများ၊ ကောင်းမွန်သောသင်ကြားရေးစနစ်များ နှင့် ကျောင်းသားဗဟိုပြုသင်ယူမှုလမ်းစဉ်များကို အကောင်အထည်ဖော်နေသည့် ထိပ်တန်းတက္ကသိုလ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ယခုအခါ နေပြည်တော်တွင် [[နေပြည်တော်တက္ကသိုလ်|NSA]] နှင့် အတူ [[နေပြည်တော်ပိုလီတက္ကနစ်တက္ကသိုလ်|Naypyitaw State Polytechnic University (NSPU]]) ပါ အပြိုင် ထွန်းကားလာသည်။ == နောက်ခံသမိုင်း == [[နေပြည်တော်ပြည်ထောင်စုနယ်မြေ]] တွင်နေထိုင်သည့် ကျောင်းသားကျောင်းသူများ အဝေးသို့သွားရောက်ပညာသင်ယူမှု စရိတ်စက များ သက်သာစေရန် နှင့် အစိုးရဝန်ထမ်းများ၏ သားသမီးများ အဆင့်မြင့်ပညာသင်ကြားနိုင်ရန် ရည်ရွယ်၍ တက္ကသိုလ်ကို ၂၀၂၂ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၉ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံအစိုးရ၏ ခွင့်ပြုချက်ဖြင့် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။<ref name=":0" /><ref name=":1">{{Cite news |date=2022-11-11 |title=NPT State Academy opened and third year courses will be taught in the 2022-2023 academic year |work=Weekly Eleven |url=https://elevenmyanmar.com/news/npt-state-academy-opened-and-third-year-courses-will-be-taught-in-the-2022-2023-academic-year |access-date=2023-03-24 |archive-date=2022-11-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221111225510/https://elevenmyanmar.com/news/npt-state-academy-opened-and-third-year-courses-will-be-taught-in-the-2022-2023-academic-year |url-status=live }}</ref> [[ဖိုင်:NSA_RC.jpg|thumb|နေပြည်တော်တက္ကသိုလ် အပန်းဖြေစင်တာ ]] == ပါမောက္ခချုပ်များ == {| class="wikitable" |+ !စဉ် !အမည် ! !တာဝန်စတင်ခြင်း !ရင်းမြစ် |- |၁။ |ဒေါက်တာနုနုလွင် |ပါမောက္ခချုပ် |{{Start date and age|2025|3|21}} |<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/ppd/book/3178|title=၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ မေလ ၂ ရက်ထုတ် အတွဲ (၇၈)၊ အမှတ် (၁၈) ပြန်တမ်းစာစောင်ကို စာပေဗိမာန် စာအုပ်အရောင်းဆိုင်များမှ တစ်ဆင့် စတင်ဖြန့်ချိ e-book|publisher=မြန်မာနိုင်ငံပြန်တမ်း|accessdate=2025-7-13}}</ref> |} === တွဲဖက်ပါ‌မောက္ခချုပ်များ === {| class="wikitable" |+ !စဉ် !အမည် !ရာထူး !တာဝန်စတင်ခြင်း |- |၁။ |ဒေါက်တာအောင်ခင်စိုး |တွဲဖက်ပါ‌မောက္ခချုပ် (သင်တန်းရေးရာ) |လက်ရှိ |- |၂။ |ဒေါက်တာအေးသန္တာစိုး |တွဲဖက်ပါ‌မောက္ခချုပ် (အုပ်ချုပ်မှု) |လက်ရှိ |} == စာပေ ပညာ မဟာဌာန များနှင့် ဌာန များ == {| class="wikitable" |+ !စဉ် !မဟာဌာန !ဌာန !သင်ကြား ပေးသည့် ဘွဲ့များ |- | rowspan="6" |၁။ | rowspan="6" |ဝိဇ္ဇာ ပညာ မဟာဌာန |မြန်မာစာ ဌာန | * BA (Myanmar) * BA (Hons.) (Myanmar) * MA (Myanmar) Future Plan * PhD (Myanmar) Future Plan |- |အင်္ဂလိပ်စာ ဌာန | * BA (English) * BA (Hons) (English) * MA (English) Future Plan |- |ပထဝီဝင် ဌာန | * BA (Geography) * MA (Geography) Future Plan |- |သမိုင်း ဌာန | * BA (History) * MA (History) (Future Plan) |- |နိုင်ငံတကာ ဆက်ဆံရေးပညာ ဌာန | * BA (International Relations) * BA (Hons.) (International Relations) * MA (International Relations) (Future Plan) |- |စိတ်ပညာ ဌာန | * BA (Philosophy) * MA (Philosophy) (Future Plan) |- | rowspan="3" |၂။ | rowspan="3" |သိပ္ပံ ပညာ မဟာဌာန |ဓာတုဗေဒ ဌာန | * BSc (Chemistry) * BSc (Hons.) (Chemistry) * MSc (Chemistry) Future Plan * PhD (Chemistry) Future Plan |- |ရူပ ဗေဒ ဌာန | * BSc (Physics) * BSc (Hons.) (Physics) * MSc (Physics) (Future Plan) * PhD (Physics) (Future Plan) |- |သင်္ချာ ဌာန | * BSc (Maths) * BSc (Hons.) (Maths) * MSc (Maths) Future Plan * PhD (Maths) Future Plan |- | rowspan="4" |၃။ | rowspan="4" |စီးပွားရေးပညာ မဟာဌာန |ဘောဂဗေဒ ဌာန | * BEcon (Economics) * MEcon (Economics) Future Plan * PhD (Economics) Future Plan |- |ဝါဏိဇ္ဇဗေဒ ဌာန | * Bachelor of Commerce - BCom * Bachelor of Commerce (Honours) - BCom (Hons.) * Bachelor of Tourism and Hospitality Management - BTHM * Master of Commerce -MCom * Doctor of Philosophy (Commerce) - PhD (Commerce) - (Future Plan) |- |စီမံခန့်ခွဲမှုပညာ ဌာန | * Bachelor of Business Administration (BBA) * Bachelor of Art (Economics) - BA (Eco) * Diploma in Management and Administration (DMA) (Future Plan) * Executive Master of Business Administration (EMBA) (Future Plan) |- |စာရင်းအင်းပညာ ဌာန | * BEcon (Stats) * BEcon (Hons.) (Stats) * MEcon (Stats) Future Plan * PhD (Stats)Future Plan |- |၄ |ဥပဒေပညာ မဟာဌာန |ဥပဒေပညာ ဌာန | * LL.B * BA (Law) * DBL (Future Plan) * LL.M |- | rowspan="3" |၅ | rowspan="3" |ဆေးပညာ မဟာ ဌာန |ဇီဝဓာတုဗေဒ ဌာန | rowspan="3" | * M.B.,B.S. Degree (Bachelor of Medicine, Bachelor of Surgery) * M.Med.Sc (Anatomy) (Future Plan) * Ph.D (Anatomy) (Future Plan) |- |ဇီဝကမ္မဗေဒ ဌာန |- |ခန္ဓာဗေဒ ဌာန |- |၆ |အားကစားပညာ မဟာဌာန |အားကစားပညာ ဌာန | * BSc (Sports) * MSc (Sports) |- |၇ |လူမှုဝန်ထမ်း မဟာဌာန |လူမှုဝန်ထမ်း ဌာန | - |} == ဘွဲ့နှင်းသဘင်ခန်းမ == နေပြည်တော်တက္ကသိုလ် ဘွဲ့နှင်းသဘင်ခန်းမ ကို ၂၀၂၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၀ ရက်နေ့ တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်က ဖွင့်လှစ်ပေးခဲ့သည်။ ဘွဲ့နှင်းသဘင်အပြင် ပညာရေးဆိုင်ရာ နိုင်ငံတော်အဆင့် အခမ်းအနားများကျင်းပရာ အဆင့်မီ ဘက်စုံသုံး ခန်းမကြီးလည်း ဖြစ်သည်။ အဆောက်အဦ ပုံသဏ္ဌာန်ကို ကျောင်းသားကျောင်းသူများကိုယ်တိုင် မဲပေးရွေးချယ်ခဲ့ကြခြင်းဖြစ်ကြောင်းသိရသည်။ ၂၀၂၆ ဩဂုတ် ၃၁ ရက်က ကျင်းပသော ၂၀၂၆ ခုနှစ် တက္ကသိုလ်ဝင်စာမေးပွဲနှင့် စက်မှု၊ စိုက်ပျိုး၊ မွေးမြူရေး တက္ကသိုလ်ဝင်စာမေးပွဲများတွင် ထူးချွန်စွာ အောင်မြင်ခဲ့သည့် ကျောင်းသား၊ ကျောင်းသူများအား ဂုဏ်ပြုဆုချီးမြှင့်ပွဲ ကို ထို ခန်းမကြီး၌ပင် ကျင်းပခဲ့သည်။ == အခြားသတင်းများ == ၂၀၂၃ မတ် ၁၇ တွင် ၂၀၂၂-၂၀၂၃ ပညာသင်နှစ် Naypyitaw State Academy မှ ကျောင်းသား ကျောင်းသူ ၁,၁၁ ဦးအား China Foundation for Rural Development (CFRD) မှ ပေါက်ဖော်ပညာသင်ဆု ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/index.php/news/36706|title=၂၀၂၂-၂၀၂၃ ပညာသင်နှစ် Naypyitaw State Academy မှ ကျောင်းသား ကျောင်းသူ ၁၁၁ ဦးအား ပေါက်ဖော်ပညာသင်ဆု ချီးမြှင့်ပွဲအခမ်းအနားကျင်းပ|publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန|accessdate=၂၀၂၅-၇-၁၇}}</ref> == ကိုးကား == {{reflist}} {{မြန်မာနိုင်ငံရှိတက္ကသိုလ်များ}} {{authority control}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ တက္ကသိုလ်နှင့်ကောလိပ်များ]] [[Category:နေပြည်တော်]] [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၂ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၌ တည်ထောင်ဖွဲ့စည်းမှုများ]] emr8mfmyonfwn5dt9ep3h4qqnlwymu9 1051808 1051797 2026-09-08T00:23:42Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 1051808 wikitext text/x-wiki {{Infobox university | name = Naypyitaw State Academy | native_name = နေပြည်တော်တက္ကသိုလ် | native_name_lang = | image =Naypyitaw State Academy.jpg|thumb|Naypyitaw State Academy | image_upright = | image_alt = | caption = | latin_name = | other_name = NSA | former_name = <!-- or |former_names= --> | motto =ပညာဧဝ အဓိပတိ | motto_lang = | mottoeng = | type = | established = {{Start date|2022|11|09|df=y}} | closed = <!-- {{End date|YYYY|MM|DD}} --> | founder = <!-- or |founders= --> | parent = [[ပညာရေး ဝန်ကြီးဌာန]] | accreditation = | affiliation = | academic_affiliation = <!-- or |academic_affiliations= --> | endowment = | officer_in_charge = | chancellor = | president = | vice_president = | superintendent = | vice_chancellor = | provost = | rector = | principal = | director = | dean = | academic_staff = | total_staff = | students = <!-- or |enrollment= --> | undergrad = | postgrad = | doctoral = | other_students = <!-- or |other= --> | address = | city = [[နေပြည်တော်]] | state = [[နေပြည်တော်ပြည်ထောင်စုနယ်မြေ]] | country = [[မြန်မာနိုင်ငံ]] | campus_type = | campus_size = <!-- use {{Convert}} --> | language = | colors = <!--or |colours= --> | sporting_affiliations = | sports_nickname = <!--or |athletics_nickname= --> | mascot = <!--or |mascots= --> | sports_free_label = <!-- up to |sports_free_label3= --> | sports_free = | logo = | logo_upright = | logo_alt = | logo_size = | website = {{URL|https://www.nsa.edu.mm/}} | footnotes = | embedded = | pushpin_label_position = }} '''နေပြည်တော်တက္ကသိုလ်''' ({{lang-en|Naypyitaw State Academy}}; အတိုကောက် '''NSA''') သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ မြို့တော် [[နေပြည်တော်]] တွင် တည်ရှိသော နိုင်ငံပိုင်တက္ကသိုလ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ [[ဇမ္ဗူသီရိမြို့နယ်]]တွင် တည်ရှိသော ထိုတက္ကသိုလ်တွင် [[ဝိဇ္ဇာဘွဲ့|ဝိဇ္ဇာပညာ]]၊ [[သိပ္ပံပညာ]]၊ [[ဥပဒေပညာ]]၊ [[စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|စီးပွားရေးပညာ]]၊ [[နေပြည်တော်ဆေးသိပ္ပံပညာမဟာဌာန|ဆေးပညာ]]၊ [[လူမှုရေးရာ ပညာ|လူမှုရေးပညာ]] နှင့် [[အားကစားနှင့် လူငယ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|အားကစားပညာ]] မဟာဌာနများ ပါဝင်သည်။<ref>{{Cite web |date=2022-11-12 |title=Naypyitaw State Academy, A Unique Higher Education Institution |url=https://www.gnlm.com.mm/naypyitaw-state-academy-a-unique-higher-education-institution/ |access-date=2023-03-24 |website=Global New Light Of Myanmar |language=en-US |archive-date=2022-12-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221202235723/https://www.gnlm.com.mm/naypyitaw-state-academy-a-unique-higher-education-institution/ |url-status=live }}</ref><ref name=":0">{{Cite web |title=Myanmar opens new university in capital-Xinhua |url=https://english.news.cn/20221110/5bf1d667ee7d4dd7958fb96177422d1c/c.html |access-date=2023-03-24 |website=english.news.cn |archive-date=2022-11-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221126080324/https://english.news.cn/20221110/5bf1d667ee7d4dd7958fb96177422d1c/c.html |url-status=live }}</ref> သင်ကြားရေးအထောက်အကူပြု စက်ကိရိယာများ၊ ကောင်းမွန်သောသင်ကြားရေးစနစ်များ နှင့် ကျောင်းသားဗဟိုပြုသင်ယူမှုလမ်းစဉ်များကို အကောင်အထည်ဖော်နေသည့် ထိပ်တန်းတက္ကသိုလ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ယခုအခါ နေပြည်တော်တွင် [[နေပြည်တော်တက္ကသိုလ်|NSA]] နှင့် အတူ [[နေပြည်တော်ပိုလီတက္ကနစ်တက္ကသိုလ်|Naypyitaw State Polytechnic University (NSPU]]) ပါ အပြိုင် ထွန်းကားလာသည်။ == နောက်ခံသမိုင်း == [[နေပြည်တော်ပြည်ထောင်စုနယ်မြေ]] တွင်နေထိုင်သည့် ကျောင်းသားကျောင်းသူများ အဝေးသို့သွားရောက်ပညာသင်ယူမှု စရိတ်စက များ သက်သာစေရန် နှင့် အစိုးရဝန်ထမ်းများ၏ သားသမီးများ အဆင့်မြင့်ပညာသင်ကြားနိုင်ရန် ရည်ရွယ်၍ တက္ကသိုလ်ကို ၂၀၂၂ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၉ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံအစိုးရ၏ ခွင့်ပြုချက်ဖြင့် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။<ref name=":0" /><ref name=":1">{{Cite news |date=2022-11-11 |title=NPT State Academy opened and third year courses will be taught in the 2022-2023 academic year |work=Weekly Eleven |url=https://elevenmyanmar.com/news/npt-state-academy-opened-and-third-year-courses-will-be-taught-in-the-2022-2023-academic-year |access-date=2023-03-24 |archive-date=2022-11-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221111225510/https://elevenmyanmar.com/news/npt-state-academy-opened-and-third-year-courses-will-be-taught-in-the-2022-2023-academic-year |url-status=live }}</ref> [[ဖိုင်:NSA_RC.jpg|thumb|နေပြည်တော်တက္ကသိုလ် အပန်းဖြေစင်တာ ]] == ပါမောက္ခချုပ်များ == {| class="wikitable" |+ !စဉ် !အမည် ! !တာဝန်စတင်ခြင်း !ရင်းမြစ် |- |၁။ |ဒေါက်တာနုနုလွင် |ပါမောက္ခချုပ် |{{Start date and age|2025|3|21}} |<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/ppd/book/3178|title=၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ မေလ ၂ ရက်ထုတ် အတွဲ (၇၈)၊ အမှတ် (၁၈) ပြန်တမ်းစာစောင်ကို စာပေဗိမာန် စာအုပ်အရောင်းဆိုင်များမှ တစ်ဆင့် စတင်ဖြန့်ချိ e-book|publisher=မြန်မာနိုင်ငံပြန်တမ်း|accessdate=2025-7-13}}</ref> |} === တွဲဖက်ပါ‌မောက္ခချုပ်များ === {| class="wikitable" |+ !စဉ် !အမည် !ရာထူး !တာဝန်စတင်ခြင်း |- |၁။ |ဒေါက်တာအောင်ခင်စိုး |တွဲဖက်ပါ‌မောက္ခချုပ် (သင်တန်းရေးရာ) |လက်ရှိ |- |၂။ |ဒေါက်တာအေးသန္တာစိုး |တွဲဖက်ပါ‌မောက္ခချုပ် (အုပ်ချုပ်မှု) |လက်ရှိ |} == စာပေ ပညာ မဟာဌာန များနှင့် ဌာန များ == {| class="wikitable" |+ !စဉ် !မဟာဌာန !ဌာန !သင်ကြား ပေးသည့် ဘွဲ့များ |- | rowspan="6" |၁။ | rowspan="6" |ဝိဇ္ဇာ ပညာ မဟာဌာန |မြန်မာစာ ဌာန | * BA (Myanmar) * BA (Hons.) (Myanmar) * MA (Myanmar) Future Plan * PhD (Myanmar) Future Plan |- |အင်္ဂလိပ်စာ ဌာန | * BA (English) * BA (Hons) (English) * MA (English) Future Plan |- |ပထဝီဝင် ဌာန | * BA (Geography) * MA (Geography) Future Plan |- |သမိုင်း ဌာန | * BA (History) * MA (History) (Future Plan) |- |နိုင်ငံတကာ ဆက်ဆံရေးပညာ ဌာန | * BA (International Relations) * BA (Hons.) (International Relations) * MA (International Relations) (Future Plan) |- |စိတ်ပညာ ဌာန | * BA (Philosophy) * MA (Philosophy) (Future Plan) |- | rowspan="3" |၂။ | rowspan="3" |သိပ္ပံ ပညာ မဟာဌာန |ဓာတုဗေဒ ဌာန | * BSc (Chemistry) * BSc (Hons.) (Chemistry) * MSc (Chemistry) Future Plan * PhD (Chemistry) Future Plan |- |ရူပ ဗေဒ ဌာန | * BSc (Physics) * BSc (Hons.) (Physics) * MSc (Physics) (Future Plan) * PhD (Physics) (Future Plan) |- |သင်္ချာ ဌာန | * BSc (Maths) * BSc (Hons.) (Maths) * MSc (Maths) Future Plan * PhD (Maths) Future Plan |- | rowspan="4" |၃။ | rowspan="4" |စီးပွားရေးပညာ မဟာဌာန |ဘောဂဗေဒ ဌာန | * BEcon (Economics) * MEcon (Economics) Future Plan * PhD (Economics) Future Plan |- |ဝါဏိဇ္ဇဗေဒ ဌာန | * Bachelor of Commerce - BCom * Bachelor of Commerce (Honours) - BCom (Hons.) * Bachelor of Tourism and Hospitality Management - BTHM * Master of Commerce -MCom * Doctor of Philosophy (Commerce) - PhD (Commerce) - (Future Plan) |- |စီမံခန့်ခွဲမှုပညာ ဌာန | * Bachelor of Business Administration (BBA) * Bachelor of Art (Economics) - BA (Eco) * Diploma in Management and Administration (DMA) (Future Plan) * Executive Master of Business Administration (EMBA) (Future Plan) |- |စာရင်းအင်းပညာ ဌာန | * BEcon (Stats) * BEcon (Hons.) (Stats) * MEcon (Stats) Future Plan * PhD (Stats)Future Plan |- |၄ |ဥပဒေပညာ မဟာဌာန |ဥပဒေပညာ ဌာန | * LL.B * BA (Law) * DBL (Future Plan) * LL.M |- | rowspan="3" |၅ | rowspan="3" |ဆေးပညာ မဟာ ဌာန |ဇီဝဓာတုဗေဒ ဌာန | rowspan="3" | * M.B.,B.S. Degree (Bachelor of Medicine, Bachelor of Surgery) * M.Med.Sc (Anatomy) (Future Plan) * Ph.D (Anatomy) (Future Plan) |- |ဇီဝကမ္မဗေဒ ဌာန |- |ခန္ဓာဗေဒ ဌာန |- |၆ |အားကစားပညာ မဟာဌာန |အားကစားပညာ ဌာန | * BSc (Sports) * MSc (Sports) |- |၇ |လူမှုဝန်ထမ်း မဟာဌာန |လူမှုဝန်ထမ်း ဌာန | - |} == ဘွဲ့နှင်းသဘင်ခန်းမ == နေပြည်တော်တက္ကသိုလ် ဘွဲ့နှင်းသဘင်ခန်းမ ကို ၂၀၂၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၀ ရက်နေ့ တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်က ဖွင့်လှစ်ပေးခဲ့သည်။ ဘွဲ့နှင်းသဘင်အပြင် ပညာရေးဆိုင်ရာ နိုင်ငံတော်အဆင့် အခမ်းအနားများကျင်းပရာ အဆင့်မီ ဘက်စုံသုံး ခန်းမကြီးလည်း ဖြစ်သည်။ အဆောက်အဦ ပုံသဏ္ဌာန်ကို ကျောင်းသားကျောင်းသူများကိုယ်တိုင် မဲပေးရွေးချယ်ခဲ့ကြခြင်းဖြစ်ကြောင်းသိရသည်။ ၂၀၂၆ ဩဂုတ် ၃၁ ရက်က ကျင်းပသော ၂၀၂၆ ခုနှစ် တက္ကသိုလ်ဝင်စာမေးပွဲနှင့် စက်မှု၊ စိုက်ပျိုး၊ မွေးမြူရေး တက္ကသိုလ်ဝင်စာမေးပွဲများတွင် ထူးချွန်စွာ အောင်မြင်ခဲ့သည့် ကျောင်းသား၊ ကျောင်းသူများအား ဂုဏ်ပြုဆုချီးမြှင့်ပွဲ ကို ထို ခန်းမကြီး၌ပင် ကျင်းပခဲ့သည်။ == အခြားသတင်းများ == ၂၀၂၃ မတ် ၁၇ တွင် ၂၀၂၂-၂၀၂၃ ပညာသင်နှစ် Naypyitaw State Academy မှ ကျောင်းသား ကျောင်းသူ ၁,၁၁ ဦးအား China Foundation for Rural Development (CFRD) မှ ပေါက်ဖော်ပညာသင်ဆု ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/index.php/news/36706|title=၂၀၂၂-၂၀၂၃ ပညာသင်နှစ် Naypyitaw State Academy မှ ကျောင်းသား ကျောင်းသူ ၁၁၁ ဦးအား ပေါက်ဖော်ပညာသင်ဆု ချီးမြှင့်ပွဲအခမ်းအနားကျင်းပ|publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန|accessdate=၂၀၂၅-၇-၁၇}}</ref> == ကိုးကား == {{reflist}} {{မြန်မာနိုင်ငံရှိတက္ကသိုလ်များ}} {{authority control}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ တက္ကသိုလ်နှင့်ကောလိပ်များ]] [[Category:နေပြည်တော်]] [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၂ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၌ တည်ထောင်ဖွဲ့စည်းမှုများ]] akdr7x160gx8y2gqabse7eyq3g76ea5 0 264992 1051790 1020650 2026-09-07T16:21:44Z ~2026-48694-88 147912 /* အများပြည်သူ၏ဝေဖန်မှု */ 1051790 wikitext text/x-wiki {{Infobox pageant titleholder|name=နီနီလင်းအိမ်|image=Ni Ni Lin Eain.png|birth_date={{birth date and age|1999|11|14|df=yes}}|birth_place=[[မုဒုံ]]၊ [[မြန်မာ]]|occupation={{hlist|[[မော်ဒယ်]]}}|height={{height|m=1.69}}|title=Miss Grand Myanmar 2023<br>(winner)<br>[[Miss Grand International 2023]]<br>(1st runner up)|hair_color=အမည်းရောင်|eye_color=အမည်းရောင်|agency=Glamorous International|competitions=Miss Grand Myanmar 2023<br>(winner)<br>[[Miss Grand International 2023]]<br>(1st runner up)<br>(Miss Popular Vote)<br>(Country's Power Of The Year)<br>(Top10 National Costume & Swimsuit Competition)|photo=|native_name=နီနီကျော်ဇင်}} '''နီနီလင်းအိမ်''' ({{Lang-en|Ni Ni Lin Eain}}; ၁၉၉၉ နိုဝင်ဘာ ၁၄ မွေးဖွား) သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]မှ [[မော်ဒယ်]]<ref name=es/> နှင့် [[အလှမယ်ပြိုင်ပွဲ|အလှမယ်တစ်ဦး]]ဖြစ်သည်။<ref name=kcl/><ref name=kcl/> သူမသည် Miss Grand Myanmar 2023 ဆုကိုရရှိခဲ့ပြီး [[ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ|ဗီယမ်နမ်]]နိုင်ငံ [[ဟိုချီမင်းမြို့]]တွင် ကျင်းပခဲ့သော [[Miss Grand International 2023]] ပြိုင်ပွဲတွင် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]ကိုယ်စားပြုအဖြစ် ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ပြီး 1st runner up ဆုကိုရရှိခဲ့သည်။<ref name=kcl/><ref>{{cite news |last1=Journal |first1=Popular |title=Miss Grand International 2023 First Runner up ဆွတ်ခူးရရှိခဲ့တဲ့မြန်မာနိုင်ငံမှ အလှမယ် နီနီလင်းအိမ် |url=https://www.popularmyanmar.com/?p=134995 |date=25 October 2023|accessdate=26 October 2023|language=my|archivedate=26 October 2023|archiveurl=https://archive.today/20231026121732/https://www.popularmyanmar.com/?p=134995|website=www.popularmyanmar.com}}</ref> ယခင်က Miss Universe Myanmar 2022 ပြိုင်ပွဲတွင် ပါဝင်ခဲ့သော်လည်း မိခင်၏ကျန်းမာရေးပြဿနာကြောင့် နုတ်ထွက်ခဲ့သည်။<ref name=kcl/><ref name=mum22>{{cite web|url=https://mhtnews.com/2022/07/%E1%81%87%E1%81%81-%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AD%E1%80%99%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BA-%E1%80%99%E1%80%9A%E1%80%BA%E1%80%85%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AC%E1%80%9D/|title=“(၇၁) ကြိမ်မြောက် မယ်စကြဝဠာ ပြိုင်ပွဲကို သွားရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခွင့်ရရှိမယ့် (၉) ကြိမ်မြောက် မယ်စကြဝဠာ (မြန်မာ) ပြိုင်ပွဲမှာ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ဖို ပထမအကြိမ် ဆန်ကာတင် အလှမယ် ၈ ဦးကို ရွေးချယ်”|date=2 July 2022|accessdate=5 October 2023|website=mhtnews.com|language=my|archivedate=4 October 2023|archiveurl=https://archive.today/20231004211320/https://mhtnews.com/2022/07/%E1%81%87%E1%81%81-%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AD%E1%80%99%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BA-%E1%80%99%E1%80%9A%E1%80%BA%E1%80%85%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AC%E1%80%9D/}}</ref> ==ငယ်ဘဝနှင့် ပညာရေး== နီနီလင်းအိမ်သည် ၁၉၉၉ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ မုဒုံမြို့၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။<ref name="es">{{cite web |author=Bryan Salvatierra |date=25 October 2023 |title=Miss Grand International: ¿Quién es Ni Ni Lin Eain la actriz que casi le roba la corona a Luciana Fuster? |url=https://elpopular.pe/espectaculos/internacionales/2023/10/11/miss-grand-international-quien-es-lin-eain-actriz-birmania-desafia-luciana-fuster-le-robaria-corona-953414 |archiveurl=https://archive.today/20231027040622/https://elpopular.pe/espectaculos/internacionales/2023/10/11/miss-grand-international-quien-es-lin-eain-actriz-birmania-desafia-luciana-fuster-le-robaria-corona-953414 |archivedate=27 October 2023 |accessdate=27 October 2023 |work=El Popular |language=es-PE}}</ref> ၎င်းသည် စင်ကာပူနိုင်ငံ Toa Payoh တွင် တည်ရှိသော Building and Construction Authority (BCA) Academy မှ မြို့ပြအင်ဂျင်နီယာ ဒီပလိုမာဘွဲ့ တက်ရောက်ပြီး ဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။<ref name="kcl">{{cite web|url=https://www.komchadluek.net/entertainment/thai-entertainment/561983|title=ประวัติ 'Ni Ni Lin Eain – Maria Lopez' รอง 1–2 Miss Grand International 2023|date=26 October 2023|accessdate=27 October 2023|language=th|work=Kom Chad Luek|archivedate=27 October 2023|archiveurl=https://archive.today/20231027040059/https://www.komchadluek.net/entertainment/thai-entertainment/561983}}</ref> ==အလှမယ်== နီနီလင်းအိမ်သည် Miss Universe Myanmar 2022 ပြိုင်ပွဲတွင် ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ပြီး နောက်ဆုံး ၁၆ ဦးအထိ ရွေးချယ်ခံခဲ့သည်။ သို့သော် ၎င်း၏မိခင်၏ ကျန်းမာရေးအခြေအနေကြောင့် ၂၀၂၂ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၁ ရက်နေ့တွင် ပြိုင်ပွဲမှ နုတ်ထွက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |last1=Mon |first1=Aye |title=Miss Grand Myanmar 2023 နီနီလင်းအိမ် |url=https://www.mtnewstoday.com/?p=39649 |work=MTNews |date=20 October 2023|accessdate=26 October 2023|language=my|archivedate=26 October 2023|archiveurl=https://archive.today/20231026115423/https://www.mtnewstoday.com/?p=39649}}</ref> ၂၀၂၂ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် Glamorous International မှ Miss Grand International 2023 ပြိုင်ပွဲအတွက် မြန်မာနိုင်ငံကိုယ်စားပြုအဖြစ် ခန့်အပ်ခံရသည်။[5] နီနီလင်းအိမ်သည် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ ဟိုချီမင်းမြို့ရှိ Phu Thọ အားကစားကွင်းတွင် ကျင်းပသည့် Miss Grand International 2023 ပြိုင်ပွဲတွင် ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |last1=Mon |first1=Aye |title=Miss Grand International 2023 အလှမယ်ပြိုင်ပွဲကြီးမှာ Miss Photogenic award by Global Beauties နဲ့ Grand Pageant’s Choice Award Title ဆု ၂ ဆု အလှမယ် နီနီလင်းအိမ် ရရှိ – Myanmar Transparency News |url=https://www.mtnewstoday.com/?p=40252 |date=25 October 2023|archivedate=26 October 2023|archiveurl=https://archive.today/20231026114545/https://www.mtnewstoday.com/?p=40252}}</ref> ၂၀၂၃ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၂၄ ရက်နေ့တွင် စတင်ကျင်းပသည့်အဆိုပါပြိုင်ပွဲတွင် နီနီလင်းအိမ်သည် Global Beauties Choice – Miss Photogenic Award နှင့် Grand Pageant's Choice Award တို့ကို ရရှိခဲ့သည်။<ref name=kcl/><ref name=summary>{{cite web|url=https://www.infobae.com/peru/2023/10/25/miss-grand-international-2023-en-vivo-con-luciana-fuster-minuto-a-minuto-de-la-final-en-vietnam-ver-gratis-la-transmision-via-youtube/|title=Luciana Fuster ganó el Miss Grand International 2023: sencillez y glamour en su paso por el concurso de belleza|author1=Chavely Chiroque|author2=Carol Ruiz|author3=Richard Gomero|language=es|website=www.infobae.com|date=25 October 2023|archivedate=25 October 2023|accessdate=25 October 2023|archiveurl=https://archive.today/20231025162441/https://www.infobae.com/peru/2023/10/25/miss-grand-international-2023-en-vivo-con-luciana-fuster-minuto-a-minuto-de-la-final-en-vietnam-ver-gratis-la-transmision-via-youtube/}}</ref> ထို့နောက် ၂၅ ရက်နေ့က ကျင်းပသော ပြိုင်ပွဲတွင် Country’s Power of the Year Award ကို ရရှိခဲ့ပြီး Top ၂၀ သို့ အလိုအလျောက် ရွေးချယ်ခံရသည်။<ref>{{cite news |title=အလှမယ်နီနီလင်းအိမ် COUNTRY’S POWER OF THE YEAR ဆုကြီး ဆွတ်ခူးရရှိ – PCT NEWS HOMEPAGE |url=https://www.pct.com.mm/?p=46202 |date=25 October 2023|archivedate=26 October 2023|archiveurl=https://archive.today/20231026114703/https://www.pct.com.mm/?p=46202}}</ref><ref name=summary/> ပြိုင်ပွဲအပြီးတွင် ပီရူးနိုင်ငံမှ Luciana Fuster သည် Miss Grand International 2023 အနိုင်ရရှိသူဖြစ်ပြီး နီနီလင်းအိမ်သည် First runner-up ဆုရရှိခဲ့သည်။<ref name=kcl/><ref>{{cite web|url=https://www.gnlm.com.mm/ni-ni-lin-eain-grabs-1st-runner-up-at-miss-grand-international-2023/|title=Ni Ni Lin Eain grabs 1st Runner-Up at Miss Grand International 2023|date=26 October 2023|accessdate=26 October 2023|work=New Light of Myanmar|archivedate=25 October 2023|archiveurl=https://archive.today/20231025215935/https://www.gnlm.com.mm/ni-ni-lin-eain-grabs-1st-runner-up-at-miss-grand-international-2023/}}</ref> == အများပြည်သူ၏ဝေဖန်မှု == နီနီလင်းအိမ်သည် သဲစုညိမ်း၏ 2nd runner up ရရှိမှုအပေါ် မနှစ်သိမ့်ပေး‌‌ခဲ့၍‌ေဖန်ခံရသည် ==ရိုက်ကူးရေး== ===ကြော်ငြာ=== {|class="wikitable" style="font-size: 95%;" |- !Year !Product !Company !Ref. |- !rowspan=2|2022 |Bella matte Love Blush |Bella Cosmetics |<ref>{{cite web|url=https://www.facebook.com/watch/?v=469352877957418|title=အချစ်ဆိုတဲ့အရာကို ဖော်ကျူးဖို့ နူးညံ့ပြီး သာယာပျော်ဖွယ်တဲ့ အကြင်နာ ယုယမှုတွေနဲ့တင်မလုံလောက်သေးပါဘူး...|language=my|date=11 February 2022|accessdate=28 October 2023|work=Bella}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?app=desktop&v=zXJ5gQMxdjw&ab_channel=HDProductionTeam|title=Bella Love Blush (cosmetic TV commercial)|date=14 February 2022|accessdate=28 October 2023|language=my|work=HD Production Team|type=[[YouTube Video]]}}</ref> |- | A+ Wallet || [[:en:List of banks in Myanmar#Private banks|A Bank]]||<ref>{{cite web|url=https://www.facebook.com/watch/?v=827994864943520|date=12 December 2022|language=my|accessdate=28 October 2023|work=A Bank|title=A+ agent ဆိုင်တွေမှာငွေလွှဲရင်း ဖူးစာရှင်နဲ့ဆုံတွေ့နိုင်ပါတယ်! မြန်မာနိုင်ငံတဝှမ်း ဆိုင်ပေါင်း ၂၅,၀၀၀ကျော်မှာ ငွေလွှဲ {{{|}}} ငွေသွင်း၊ ငွေထုတ် ယုံကြည်စိတ်ချစွာဆောင်ရွက်နိုင်ပါပြီ။}}</ref> |- !rowspan=2|2023 |Flourish Shampoo||Virtue Labs||<ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=FMJyFlNBPhw&ab_channel=HDProductionTeam|title=Flourish Shampoo Commercial Video|date=28 September 2023|accessdate=28 October 2023|language=my|work=HD Production Team|type=[[YouTube Video]]}}</ref> |- |Fit Me Foundation||Maybelline|| |- !rowspan=2|2024 |Aung Thamardi Gold & Jewelry |Aung Thamardi Gold, Jewelry Shops and Refinery |<ref>{{cite web |url= https://www.aungthamardigold.com/ |language= my |title= Aung Thamardi Gold & Jewelry |access-date= 29 May 2025 |archive-date= 24 May 2025 |archive-url= https://web.archive.org/web/20250524181926/https://www.aungthamardigold.com/ |url-status= dead }}</ref> |- |Eternal Weint Sein |Weint Sein Gold and Jewelry Shop | |} == ကိုးကား == {{Reflist}} == ပြင်ပလင့်ခ်များ == *{{Facebook|100076014557152}} *{{Instagram|ninilineain}} *{{Tiktok|ninilineainofficial}} {{S-start}} {{S-ach}} {{S-bef | before = [[အိအိအောင်ထွန်း]] }} {{S-ttl | title = [[Miss Grand Myanmar]] | years = 2024 }} {{S-aft | title = [[Miss Grand Myanmar]] | years = 2024 | after = {{flagicon|Myanmar}} [[သဲစုညိမ်း]] }} {{S-bef | before = {{flagicon|Mauritius}} Yuvna Rinishta }} {{S-ttl | title = [[Miss Grand International|Miss Popular Vote]] | years = 2023 {{S-aft | title = [[Miss Grand International|Miss Popular Vote]] | years = 2024 | after = {{flagicon|Indonesia}} Nova Liana }} }} {{S-bef | before = {{flagicon|Vietnam}} Đoàn Thiên Ân }} {{S-ttl | title = [[Miss Grand International|Country's Power of the Year]] | years = [[Miss Grand International 2023|2023]] }} {{S-aft | title = [[Miss Grand International|Country's Power of the Year]] | years = 2024 | after = {{flagicon|Thailand}} Malin Chara-anan }} {{S-bef | before = {{flagicon|Thailand}} Engfa Waraha }} {{s-ttl | title = [[Miss Grand International]] 1st Runner-Up | years = [[Miss Grand International 2023|2023]] }} {{S-aft | after = {{flagicon|Philippines}} Christine Juliane Opiaza }} {{s-end}} {{Miss Grand Myanmar|state=collapsed}} [[ကဏ္ဍ:၁၉၉၉ မွေးဖွားသူများ]] [[ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အလှမယ်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ မော်ဒယ်လ်များ]] [[ကဏ္ဍ:Miss Grand Myanmar အနိုင်ရရှိသူများ]] mwraj8r658kpl12w89idhc4t4jo6208 1051791 1051790 2026-09-07T16:22:17Z ~2026-48694-88 147912 /* အများပြည်သူ၏ဝေဖန်မှု */ 1051791 wikitext text/x-wiki {{Infobox pageant titleholder|name=နီနီလင်းအိမ်|image=Ni Ni Lin Eain.png|birth_date={{birth date and age|1999|11|14|df=yes}}|birth_place=[[မုဒုံ]]၊ [[မြန်မာ]]|occupation={{hlist|[[မော်ဒယ်]]}}|height={{height|m=1.69}}|title=Miss Grand Myanmar 2023<br>(winner)<br>[[Miss Grand International 2023]]<br>(1st runner up)|hair_color=အမည်းရောင်|eye_color=အမည်းရောင်|agency=Glamorous International|competitions=Miss Grand Myanmar 2023<br>(winner)<br>[[Miss Grand International 2023]]<br>(1st runner up)<br>(Miss Popular Vote)<br>(Country's Power Of The Year)<br>(Top10 National Costume & Swimsuit Competition)|photo=|native_name=နီနီကျော်ဇင်}} '''နီနီလင်းအိမ်''' ({{Lang-en|Ni Ni Lin Eain}}; ၁၉၉၉ နိုဝင်ဘာ ၁၄ မွေးဖွား) သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]မှ [[မော်ဒယ်]]<ref name=es/> နှင့် [[အလှမယ်ပြိုင်ပွဲ|အလှမယ်တစ်ဦး]]ဖြစ်သည်။<ref name=kcl/><ref name=kcl/> သူမသည် Miss Grand Myanmar 2023 ဆုကိုရရှိခဲ့ပြီး [[ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ|ဗီယမ်နမ်]]နိုင်ငံ [[ဟိုချီမင်းမြို့]]တွင် ကျင်းပခဲ့သော [[Miss Grand International 2023]] ပြိုင်ပွဲတွင် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]ကိုယ်စားပြုအဖြစ် ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ပြီး 1st runner up ဆုကိုရရှိခဲ့သည်။<ref name=kcl/><ref>{{cite news |last1=Journal |first1=Popular |title=Miss Grand International 2023 First Runner up ဆွတ်ခူးရရှိခဲ့တဲ့မြန်မာနိုင်ငံမှ အလှမယ် နီနီလင်းအိမ် |url=https://www.popularmyanmar.com/?p=134995 |date=25 October 2023|accessdate=26 October 2023|language=my|archivedate=26 October 2023|archiveurl=https://archive.today/20231026121732/https://www.popularmyanmar.com/?p=134995|website=www.popularmyanmar.com}}</ref> ယခင်က Miss Universe Myanmar 2022 ပြိုင်ပွဲတွင် ပါဝင်ခဲ့သော်လည်း မိခင်၏ကျန်းမာရေးပြဿနာကြောင့် နုတ်ထွက်ခဲ့သည်။<ref name=kcl/><ref name=mum22>{{cite web|url=https://mhtnews.com/2022/07/%E1%81%87%E1%81%81-%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AD%E1%80%99%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BA-%E1%80%99%E1%80%9A%E1%80%BA%E1%80%85%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AC%E1%80%9D/|title=“(၇၁) ကြိမ်မြောက် မယ်စကြဝဠာ ပြိုင်ပွဲကို သွားရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခွင့်ရရှိမယ့် (၉) ကြိမ်မြောက် မယ်စကြဝဠာ (မြန်မာ) ပြိုင်ပွဲမှာ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ဖို ပထမအကြိမ် ဆန်ကာတင် အလှမယ် ၈ ဦးကို ရွေးချယ်”|date=2 July 2022|accessdate=5 October 2023|website=mhtnews.com|language=my|archivedate=4 October 2023|archiveurl=https://archive.today/20231004211320/https://mhtnews.com/2022/07/%E1%81%87%E1%81%81-%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AD%E1%80%99%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BA-%E1%80%99%E1%80%9A%E1%80%BA%E1%80%85%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AC%E1%80%9D/}}</ref> ==ငယ်ဘဝနှင့် ပညာရေး== နီနီလင်းအိမ်သည် ၁၉၉၉ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ မုဒုံမြို့၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။<ref name="es">{{cite web |author=Bryan Salvatierra |date=25 October 2023 |title=Miss Grand International: ¿Quién es Ni Ni Lin Eain la actriz que casi le roba la corona a Luciana Fuster? |url=https://elpopular.pe/espectaculos/internacionales/2023/10/11/miss-grand-international-quien-es-lin-eain-actriz-birmania-desafia-luciana-fuster-le-robaria-corona-953414 |archiveurl=https://archive.today/20231027040622/https://elpopular.pe/espectaculos/internacionales/2023/10/11/miss-grand-international-quien-es-lin-eain-actriz-birmania-desafia-luciana-fuster-le-robaria-corona-953414 |archivedate=27 October 2023 |accessdate=27 October 2023 |work=El Popular |language=es-PE}}</ref> ၎င်းသည် စင်ကာပူနိုင်ငံ Toa Payoh တွင် တည်ရှိသော Building and Construction Authority (BCA) Academy မှ မြို့ပြအင်ဂျင်နီယာ ဒီပလိုမာဘွဲ့ တက်ရောက်ပြီး ဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။<ref name="kcl">{{cite web|url=https://www.komchadluek.net/entertainment/thai-entertainment/561983|title=ประวัติ 'Ni Ni Lin Eain – Maria Lopez' รอง 1–2 Miss Grand International 2023|date=26 October 2023|accessdate=27 October 2023|language=th|work=Kom Chad Luek|archivedate=27 October 2023|archiveurl=https://archive.today/20231027040059/https://www.komchadluek.net/entertainment/thai-entertainment/561983}}</ref> ==အလှမယ်== နီနီလင်းအိမ်သည် Miss Universe Myanmar 2022 ပြိုင်ပွဲတွင် ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ပြီး နောက်ဆုံး ၁၆ ဦးအထိ ရွေးချယ်ခံခဲ့သည်။ သို့သော် ၎င်း၏မိခင်၏ ကျန်းမာရေးအခြေအနေကြောင့် ၂၀၂၂ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၁ ရက်နေ့တွင် ပြိုင်ပွဲမှ နုတ်ထွက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |last1=Mon |first1=Aye |title=Miss Grand Myanmar 2023 နီနီလင်းအိမ် |url=https://www.mtnewstoday.com/?p=39649 |work=MTNews |date=20 October 2023|accessdate=26 October 2023|language=my|archivedate=26 October 2023|archiveurl=https://archive.today/20231026115423/https://www.mtnewstoday.com/?p=39649}}</ref> ၂၀၂၂ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် Glamorous International မှ Miss Grand International 2023 ပြိုင်ပွဲအတွက် မြန်မာနိုင်ငံကိုယ်စားပြုအဖြစ် ခန့်အပ်ခံရသည်။[5] နီနီလင်းအိမ်သည် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ ဟိုချီမင်းမြို့ရှိ Phu Thọ အားကစားကွင်းတွင် ကျင်းပသည့် Miss Grand International 2023 ပြိုင်ပွဲတွင် ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |last1=Mon |first1=Aye |title=Miss Grand International 2023 အလှမယ်ပြိုင်ပွဲကြီးမှာ Miss Photogenic award by Global Beauties နဲ့ Grand Pageant’s Choice Award Title ဆု ၂ ဆု အလှမယ် နီနီလင်းအိမ် ရရှိ – Myanmar Transparency News |url=https://www.mtnewstoday.com/?p=40252 |date=25 October 2023|archivedate=26 October 2023|archiveurl=https://archive.today/20231026114545/https://www.mtnewstoday.com/?p=40252}}</ref> ၂၀၂၃ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၂၄ ရက်နေ့တွင် စတင်ကျင်းပသည့်အဆိုပါပြိုင်ပွဲတွင် နီနီလင်းအိမ်သည် Global Beauties Choice – Miss Photogenic Award နှင့် Grand Pageant's Choice Award တို့ကို ရရှိခဲ့သည်။<ref name=kcl/><ref name=summary>{{cite web|url=https://www.infobae.com/peru/2023/10/25/miss-grand-international-2023-en-vivo-con-luciana-fuster-minuto-a-minuto-de-la-final-en-vietnam-ver-gratis-la-transmision-via-youtube/|title=Luciana Fuster ganó el Miss Grand International 2023: sencillez y glamour en su paso por el concurso de belleza|author1=Chavely Chiroque|author2=Carol Ruiz|author3=Richard Gomero|language=es|website=www.infobae.com|date=25 October 2023|archivedate=25 October 2023|accessdate=25 October 2023|archiveurl=https://archive.today/20231025162441/https://www.infobae.com/peru/2023/10/25/miss-grand-international-2023-en-vivo-con-luciana-fuster-minuto-a-minuto-de-la-final-en-vietnam-ver-gratis-la-transmision-via-youtube/}}</ref> ထို့နောက် ၂၅ ရက်နေ့က ကျင်းပသော ပြိုင်ပွဲတွင် Country’s Power of the Year Award ကို ရရှိခဲ့ပြီး Top ၂၀ သို့ အလိုအလျောက် ရွေးချယ်ခံရသည်။<ref>{{cite news |title=အလှမယ်နီနီလင်းအိမ် COUNTRY’S POWER OF THE YEAR ဆုကြီး ဆွတ်ခူးရရှိ – PCT NEWS HOMEPAGE |url=https://www.pct.com.mm/?p=46202 |date=25 October 2023|archivedate=26 October 2023|archiveurl=https://archive.today/20231026114703/https://www.pct.com.mm/?p=46202}}</ref><ref name=summary/> ပြိုင်ပွဲအပြီးတွင် ပီရူးနိုင်ငံမှ Luciana Fuster သည် Miss Grand International 2023 အနိုင်ရရှိသူဖြစ်ပြီး နီနီလင်းအိမ်သည် First runner-up ဆုရရှိခဲ့သည်။<ref name=kcl/><ref>{{cite web|url=https://www.gnlm.com.mm/ni-ni-lin-eain-grabs-1st-runner-up-at-miss-grand-international-2023/|title=Ni Ni Lin Eain grabs 1st Runner-Up at Miss Grand International 2023|date=26 October 2023|accessdate=26 October 2023|work=New Light of Myanmar|archivedate=25 October 2023|archiveurl=https://archive.today/20231025215935/https://www.gnlm.com.mm/ni-ni-lin-eain-grabs-1st-runner-up-at-miss-grand-international-2023/}}</ref> == အများပြည်သူ၏ဝေဖန်မှု == နီနီလင်းအိမ်သည် သဲစုညိမ်း၏ 2nd runner up ရရှိမှုအပေါ် မနှစ်သိမ့်ပေး‌‌ခဲ့၍‌‌ ဝေဖန်ခံရသည် ==ရိုက်ကူးရေး== ===ကြော်ငြာ=== {|class="wikitable" style="font-size: 95%;" |- !Year !Product !Company !Ref. |- !rowspan=2|2022 |Bella matte Love Blush |Bella Cosmetics |<ref>{{cite web|url=https://www.facebook.com/watch/?v=469352877957418|title=အချစ်ဆိုတဲ့အရာကို ဖော်ကျူးဖို့ နူးညံ့ပြီး သာယာပျော်ဖွယ်တဲ့ အကြင်နာ ယုယမှုတွေနဲ့တင်မလုံလောက်သေးပါဘူး...|language=my|date=11 February 2022|accessdate=28 October 2023|work=Bella}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?app=desktop&v=zXJ5gQMxdjw&ab_channel=HDProductionTeam|title=Bella Love Blush (cosmetic TV commercial)|date=14 February 2022|accessdate=28 October 2023|language=my|work=HD Production Team|type=[[YouTube Video]]}}</ref> |- | A+ Wallet || [[:en:List of banks in Myanmar#Private banks|A Bank]]||<ref>{{cite web|url=https://www.facebook.com/watch/?v=827994864943520|date=12 December 2022|language=my|accessdate=28 October 2023|work=A Bank|title=A+ agent ဆိုင်တွေမှာငွေလွှဲရင်း ဖူးစာရှင်နဲ့ဆုံတွေ့နိုင်ပါတယ်! မြန်မာနိုင်ငံတဝှမ်း ဆိုင်ပေါင်း ၂၅,၀၀၀ကျော်မှာ ငွေလွှဲ {{{|}}} ငွေသွင်း၊ ငွေထုတ် ယုံကြည်စိတ်ချစွာဆောင်ရွက်နိုင်ပါပြီ။}}</ref> |- !rowspan=2|2023 |Flourish Shampoo||Virtue Labs||<ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=FMJyFlNBPhw&ab_channel=HDProductionTeam|title=Flourish Shampoo Commercial Video|date=28 September 2023|accessdate=28 October 2023|language=my|work=HD Production Team|type=[[YouTube Video]]}}</ref> |- |Fit Me Foundation||Maybelline|| |- !rowspan=2|2024 |Aung Thamardi Gold & Jewelry |Aung Thamardi Gold, Jewelry Shops and Refinery |<ref>{{cite web |url= https://www.aungthamardigold.com/ |language= my |title= Aung Thamardi Gold & Jewelry |access-date= 29 May 2025 |archive-date= 24 May 2025 |archive-url= https://web.archive.org/web/20250524181926/https://www.aungthamardigold.com/ |url-status= dead }}</ref> |- |Eternal Weint Sein |Weint Sein Gold and Jewelry Shop | |} == ကိုးကား == {{Reflist}} == ပြင်ပလင့်ခ်များ == *{{Facebook|100076014557152}} *{{Instagram|ninilineain}} *{{Tiktok|ninilineainofficial}} {{S-start}} {{S-ach}} {{S-bef | before = [[အိအိအောင်ထွန်း]] }} {{S-ttl | title = [[Miss Grand Myanmar]] | years = 2024 }} {{S-aft | title = [[Miss Grand Myanmar]] | years = 2024 | after = {{flagicon|Myanmar}} [[သဲစုညိမ်း]] }} {{S-bef | before = {{flagicon|Mauritius}} Yuvna Rinishta }} {{S-ttl | title = [[Miss Grand International|Miss Popular Vote]] | years = 2023 {{S-aft | title = [[Miss Grand International|Miss Popular Vote]] | years = 2024 | after = {{flagicon|Indonesia}} Nova Liana }} }} {{S-bef | before = {{flagicon|Vietnam}} Đoàn Thiên Ân }} {{S-ttl | title = [[Miss Grand International|Country's Power of the Year]] | years = [[Miss Grand International 2023|2023]] }} {{S-aft | title = [[Miss Grand International|Country's Power of the Year]] | years = 2024 | after = {{flagicon|Thailand}} Malin Chara-anan }} {{S-bef | before = {{flagicon|Thailand}} Engfa Waraha }} {{s-ttl | title = [[Miss Grand International]] 1st Runner-Up | years = [[Miss Grand International 2023|2023]] }} {{S-aft | after = {{flagicon|Philippines}} Christine Juliane Opiaza }} {{s-end}} {{Miss Grand Myanmar|state=collapsed}} [[ကဏ္ဍ:၁၉၉၉ မွေးဖွားသူများ]] [[ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အလှမယ်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ မော်ဒယ်လ်များ]] [[ကဏ္ဍ:Miss Grand Myanmar အနိုင်ရရှိသူများ]] 5kne51det9malftkv0lpzdi6sfj2gdx 1051793 1051791 2026-09-07T16:45:19Z Dr Lotus Black 31011 [[Special:Contributions/~2026-48694-88|~2026-48694-88]] ([[User talk:~2026-48694-88|ဆွေးနွေး]]) ၏ ပြင်ဆင်မှုများကို [[User:NjsBot|NjsBot]] ၏ နောက်ဆုံးတည်းဖြတ်မူသို့ နောက်ပြန် ပြန်ပြင်ခဲ့သည် 1020650 wikitext text/x-wiki {{Infobox pageant titleholder|name=နီနီလင်းအိမ်|image=Ni Ni Lin Eain.png|birth_date={{birth date and age|1999|11|14|df=yes}}|birth_place=[[မုဒုံ]]၊ [[မြန်မာ]]|occupation={{hlist|[[မော်ဒယ်]]}}|height={{height|m=1.69}}|title=Miss Grand Myanmar 2023<br>(winner)<br>[[Miss Grand International 2023]]<br>(1st runner up)|hair_color=အမည်းရောင်|eye_color=အမည်းရောင်|agency=Glamorous International|competitions=Miss Grand Myanmar 2023<br>(winner)<br>[[Miss Grand International 2023]]<br>(1st runner up)<br>(Miss Popular Vote)<br>(Country's Power Of The Year)<br>(Top10 National Costume & Swimsuit Competition)|photo=|native_name=နီနီကျော်ဇင်}} '''နီနီလင်းအိမ်''' ({{Lang-en|Ni Ni Lin Eain}}; ၁၉၉၉ နိုဝင်ဘာ ၁၄ မွေးဖွား) သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]မှ [[မော်ဒယ်]]<ref name=es/> နှင့် [[အလှမယ်ပြိုင်ပွဲ|အလှမယ်တစ်ဦး]]ဖြစ်သည်။<ref name=kcl/><ref name=kcl/> သူမသည် Miss Grand Myanmar 2023 ဆုကိုရရှိခဲ့ပြီး [[ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ|ဗီယမ်နမ်]]နိုင်ငံ [[ဟိုချီမင်းမြို့]]တွင် ကျင်းပခဲ့သော [[Miss Grand International 2023]] ပြိုင်ပွဲတွင် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]ကိုယ်စားပြုအဖြစ် ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ပြီး 1st runner up ဆုကိုရရှိခဲ့သည်။<ref name=kcl/><ref>{{cite news |last1=Journal |first1=Popular |title=Miss Grand International 2023 First Runner up ဆွတ်ခူးရရှိခဲ့တဲ့မြန်မာနိုင်ငံမှ အလှမယ် နီနီလင်းအိမ် |url=https://www.popularmyanmar.com/?p=134995 |date=25 October 2023|accessdate=26 October 2023|language=my|archivedate=26 October 2023|archiveurl=https://archive.today/20231026121732/https://www.popularmyanmar.com/?p=134995|website=www.popularmyanmar.com}}</ref> ယခင်က Miss Universe Myanmar 2022 ပြိုင်ပွဲတွင် ပါဝင်ခဲ့သော်လည်း မိခင်၏ကျန်းမာရေးပြဿနာကြောင့် နုတ်ထွက်ခဲ့သည်။<ref name=kcl/><ref name=mum22>{{cite web|url=https://mhtnews.com/2022/07/%E1%81%87%E1%81%81-%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AD%E1%80%99%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BA-%E1%80%99%E1%80%9A%E1%80%BA%E1%80%85%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AC%E1%80%9D/|title=“(၇၁) ကြိမ်မြောက် မယ်စကြဝဠာ ပြိုင်ပွဲကို သွားရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခွင့်ရရှိမယ့် (၉) ကြိမ်မြောက် မယ်စကြဝဠာ (မြန်မာ) ပြိုင်ပွဲမှာ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ဖို ပထမအကြိမ် ဆန်ကာတင် အလှမယ် ၈ ဦးကို ရွေးချယ်”|date=2 July 2022|accessdate=5 October 2023|website=mhtnews.com|language=my|archivedate=4 October 2023|archiveurl=https://archive.today/20231004211320/https://mhtnews.com/2022/07/%E1%81%87%E1%81%81-%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AD%E1%80%99%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BA-%E1%80%99%E1%80%9A%E1%80%BA%E1%80%85%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AC%E1%80%9D/}}</ref> ==ငယ်ဘဝနှင့် ပညာရေး== နီနီလင်းအိမ်သည် ၁၉၉၉ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ မုဒုံမြို့၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။<ref name="es">{{cite web |author=Bryan Salvatierra |date=25 October 2023 |title=Miss Grand International: ¿Quién es Ni Ni Lin Eain la actriz que casi le roba la corona a Luciana Fuster? |url=https://elpopular.pe/espectaculos/internacionales/2023/10/11/miss-grand-international-quien-es-lin-eain-actriz-birmania-desafia-luciana-fuster-le-robaria-corona-953414 |archiveurl=https://archive.today/20231027040622/https://elpopular.pe/espectaculos/internacionales/2023/10/11/miss-grand-international-quien-es-lin-eain-actriz-birmania-desafia-luciana-fuster-le-robaria-corona-953414 |archivedate=27 October 2023 |accessdate=27 October 2023 |work=El Popular |language=es-PE}}</ref> ၎င်းသည် စင်ကာပူနိုင်ငံ Toa Payoh တွင် တည်ရှိသော Building and Construction Authority (BCA) Academy မှ မြို့ပြအင်ဂျင်နီယာ ဒီပလိုမာဘွဲ့ တက်ရောက်ပြီး ဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။<ref name="kcl">{{cite web|url=https://www.komchadluek.net/entertainment/thai-entertainment/561983|title=ประวัติ 'Ni Ni Lin Eain – Maria Lopez' รอง 1–2 Miss Grand International 2023|date=26 October 2023|accessdate=27 October 2023|language=th|work=Kom Chad Luek|archivedate=27 October 2023|archiveurl=https://archive.today/20231027040059/https://www.komchadluek.net/entertainment/thai-entertainment/561983}}</ref> ==အလှမယ်== နီနီလင်းအိမ်သည် Miss Universe Myanmar 2022 ပြိုင်ပွဲတွင် ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ပြီး နောက်ဆုံး ၁၆ ဦးအထိ ရွေးချယ်ခံခဲ့သည်။ သို့သော် ၎င်း၏မိခင်၏ ကျန်းမာရေးအခြေအနေကြောင့် ၂၀၂၂ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၁ ရက်နေ့တွင် ပြိုင်ပွဲမှ နုတ်ထွက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |last1=Mon |first1=Aye |title=Miss Grand Myanmar 2023 နီနီလင်းအိမ် |url=https://www.mtnewstoday.com/?p=39649 |work=MTNews |date=20 October 2023|accessdate=26 October 2023|language=my|archivedate=26 October 2023|archiveurl=https://archive.today/20231026115423/https://www.mtnewstoday.com/?p=39649}}</ref> ၂၀၂၂ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် Glamorous International မှ Miss Grand International 2023 ပြိုင်ပွဲအတွက် မြန်မာနိုင်ငံကိုယ်စားပြုအဖြစ် ခန့်အပ်ခံရသည်။[5] နီနီလင်းအိမ်သည် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ ဟိုချီမင်းမြို့ရှိ Phu Thọ အားကစားကွင်းတွင် ကျင်းပသည့် Miss Grand International 2023 ပြိုင်ပွဲတွင် ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |last1=Mon |first1=Aye |title=Miss Grand International 2023 အလှမယ်ပြိုင်ပွဲကြီးမှာ Miss Photogenic award by Global Beauties နဲ့ Grand Pageant’s Choice Award Title ဆု ၂ ဆု အလှမယ် နီနီလင်းအိမ် ရရှိ – Myanmar Transparency News |url=https://www.mtnewstoday.com/?p=40252 |date=25 October 2023|archivedate=26 October 2023|archiveurl=https://archive.today/20231026114545/https://www.mtnewstoday.com/?p=40252}}</ref> ၂၀၂၃ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၂၄ ရက်နေ့တွင် စတင်ကျင်းပသည့်အဆိုပါပြိုင်ပွဲတွင် နီနီလင်းအိမ်သည် Global Beauties Choice – Miss Photogenic Award နှင့် Grand Pageant's Choice Award တို့ကို ရရှိခဲ့သည်။<ref name=kcl/><ref name=summary>{{cite web|url=https://www.infobae.com/peru/2023/10/25/miss-grand-international-2023-en-vivo-con-luciana-fuster-minuto-a-minuto-de-la-final-en-vietnam-ver-gratis-la-transmision-via-youtube/|title=Luciana Fuster ganó el Miss Grand International 2023: sencillez y glamour en su paso por el concurso de belleza|author1=Chavely Chiroque|author2=Carol Ruiz|author3=Richard Gomero|language=es|website=www.infobae.com|date=25 October 2023|archivedate=25 October 2023|accessdate=25 October 2023|archiveurl=https://archive.today/20231025162441/https://www.infobae.com/peru/2023/10/25/miss-grand-international-2023-en-vivo-con-luciana-fuster-minuto-a-minuto-de-la-final-en-vietnam-ver-gratis-la-transmision-via-youtube/}}</ref> ထို့နောက် ၂၅ ရက်နေ့က ကျင်းပသော ပြိုင်ပွဲတွင် Country’s Power of the Year Award ကို ရရှိခဲ့ပြီး Top ၂၀ သို့ အလိုအလျောက် ရွေးချယ်ခံရသည်။<ref>{{cite news |title=အလှမယ်နီနီလင်းအိမ် COUNTRY’S POWER OF THE YEAR ဆုကြီး ဆွတ်ခူးရရှိ – PCT NEWS HOMEPAGE |url=https://www.pct.com.mm/?p=46202 |date=25 October 2023|archivedate=26 October 2023|archiveurl=https://archive.today/20231026114703/https://www.pct.com.mm/?p=46202}}</ref><ref name=summary/> ပြိုင်ပွဲအပြီးတွင် ပီရူးနိုင်ငံမှ Luciana Fuster သည် Miss Grand International 2023 အနိုင်ရရှိသူဖြစ်ပြီး နီနီလင်းအိမ်သည် First runner-up ဆုရရှိခဲ့သည်။<ref name=kcl/><ref>{{cite web|url=https://www.gnlm.com.mm/ni-ni-lin-eain-grabs-1st-runner-up-at-miss-grand-international-2023/|title=Ni Ni Lin Eain grabs 1st Runner-Up at Miss Grand International 2023|date=26 October 2023|accessdate=26 October 2023|work=New Light of Myanmar|archivedate=25 October 2023|archiveurl=https://archive.today/20231025215935/https://www.gnlm.com.mm/ni-ni-lin-eain-grabs-1st-runner-up-at-miss-grand-international-2023/}}</ref> == အများပြည်သူ၏ဝေဖန်မှု == နီနီလင်းအိမ်သည် Miss Grand Myanmar 2024 ၏ second runner up ရရှိမှုကို နှစ်သိမ့်အားပေးခြင်းမရှိဘဲ မသိကျိုးကျွံပြုကာရှောင်ဖယ်သွားခြင်း। စင်ပေါ်တွင် မသင့်တော်စွာ မြူးတူးကခုန်နေခြင်း। မိမိနိုင်ငံနှင့်လူမျိုးဘက်မှမရပ်တည်ဘဲ အခြားနိုင်ငံသားပိုင်ရှင်ဘက်မှ ရပ်တည်ကာ ပူးပေါင်းနှိမ့်ချပြောဆိုခြင်းများပြုလုပ်ခဲ့သည့်အတွက် များစွာသော ေ၀ဖန်မှုများရရှိခဲ့သည်॥ ==ရိုက်ကူးရေး== ===ကြော်ငြာ=== {|class="wikitable" style="font-size: 95%;" |- !Year !Product !Company !Ref. |- !rowspan=2|2022 |Bella matte Love Blush |Bella Cosmetics |<ref>{{cite web|url=https://www.facebook.com/watch/?v=469352877957418|title=အချစ်ဆိုတဲ့အရာကို ဖော်ကျူးဖို့ နူးညံ့ပြီး သာယာပျော်ဖွယ်တဲ့ အကြင်နာ ယုယမှုတွေနဲ့တင်မလုံလောက်သေးပါဘူး...|language=my|date=11 February 2022|accessdate=28 October 2023|work=Bella}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?app=desktop&v=zXJ5gQMxdjw&ab_channel=HDProductionTeam|title=Bella Love Blush (cosmetic TV commercial)|date=14 February 2022|accessdate=28 October 2023|language=my|work=HD Production Team|type=[[YouTube Video]]}}</ref> |- | A+ Wallet || [[:en:List of banks in Myanmar#Private banks|A Bank]]||<ref>{{cite web|url=https://www.facebook.com/watch/?v=827994864943520|date=12 December 2022|language=my|accessdate=28 October 2023|work=A Bank|title=A+ agent ဆိုင်တွေမှာငွေလွှဲရင်း ဖူးစာရှင်နဲ့ဆုံတွေ့နိုင်ပါတယ်! မြန်မာနိုင်ငံတဝှမ်း ဆိုင်ပေါင်း ၂၅,၀၀၀ကျော်မှာ ငွေလွှဲ {{{|}}} ငွေသွင်း၊ ငွေထုတ် ယုံကြည်စိတ်ချစွာဆောင်ရွက်နိုင်ပါပြီ။}}</ref> |- !rowspan=2|2023 |Flourish Shampoo||Virtue Labs||<ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=FMJyFlNBPhw&ab_channel=HDProductionTeam|title=Flourish Shampoo Commercial Video|date=28 September 2023|accessdate=28 October 2023|language=my|work=HD Production Team|type=[[YouTube Video]]}}</ref> |- |Fit Me Foundation||Maybelline|| |- !rowspan=2|2024 |Aung Thamardi Gold & Jewelry |Aung Thamardi Gold, Jewelry Shops and Refinery |<ref>{{cite web |url= https://www.aungthamardigold.com/ |language= my |title= Aung Thamardi Gold & Jewelry |access-date= 29 May 2025 |archive-date= 24 May 2025 |archive-url= https://web.archive.org/web/20250524181926/https://www.aungthamardigold.com/ |url-status= dead }}</ref> |- |Eternal Weint Sein |Weint Sein Gold and Jewelry Shop | |} == ကိုးကား == {{Reflist}} == ပြင်ပလင့်ခ်များ == *{{Facebook|100076014557152}} *{{Instagram|ninilineain}} *{{Tiktok|ninilineainofficial}} {{S-start}} {{S-ach}} {{S-bef | before = [[အိအိအောင်ထွန်း]] }} {{S-ttl | title = [[Miss Grand Myanmar]] | years = 2024 }} {{S-aft | title = [[Miss Grand Myanmar]] | years = 2024 | after = {{flagicon|Myanmar}} [[သဲစုညိမ်း]] }} {{S-bef | before = {{flagicon|Mauritius}} Yuvna Rinishta }} {{S-ttl | title = [[Miss Grand International|Miss Popular Vote]] | years = 2023 {{S-aft | title = [[Miss Grand International|Miss Popular Vote]] | years = 2024 | after = {{flagicon|Indonesia}} Nova Liana }} }} {{S-bef | before = {{flagicon|Vietnam}} Đoàn Thiên Ân }} {{S-ttl | title = [[Miss Grand International|Country's Power of the Year]] | years = [[Miss Grand International 2023|2023]] }} {{S-aft | title = [[Miss Grand International|Country's Power of the Year]] | years = 2024 | after = {{flagicon|Thailand}} Malin Chara-anan }} {{S-bef | before = {{flagicon|Thailand}} Engfa Waraha }} {{s-ttl | title = [[Miss Grand International]] 1st Runner-Up | years = [[Miss Grand International 2023|2023]] }} {{S-aft | after = {{flagicon|Philippines}} Christine Juliane Opiaza }} {{s-end}} {{Miss Grand Myanmar|state=collapsed}} [[ကဏ္ဍ:၁၉၉၉ မွေးဖွားသူများ]] [[ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အလှမယ်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ မော်ဒယ်လ်များ]] [[ကဏ္ဍ:Miss Grand Myanmar အနိုင်ရရှိသူများ]] 05mezs5tp2gq49td0ddofbapmmfia5d 0 270334 1051872 1051461 2026-09-08T10:58:36Z နေနီဝန်း 89694 /* အထူးဒေသများစာရင်း */ 1051872 wikitext text/x-wiki [[မြန်မာနိုင်ငံ]]တွင် သတ်မှတ်ထားသည့် '''“အထူးဒေသများ”''' (Special Regions) သည် ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် [[တပ်မတော်|မြန်မာ့တပ်မတော်]] ([[နိုင်ငံတော် ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှု တည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့|နဝတအစိုးရ]]) နှင့် [[ဗမာပြည် ကွန်မြူနစ်ပါတီ|ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ]] (ဗကပ) မှ ခွဲထွက်လာသော လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများအကြား အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး သဘောတူညီချက်များ ချုပ်ဆိုမှုအပြီး သတ်မှတ်ခေါ်ဆိုရာမှ<ref name="DOWE">{{Citation|title=The Dragon on the White Elephant: Two "Chinas" Fracture Myanmar's State-Building in the Cold War|last=Chao|first=Chung-chi|journal=International Journal of China Studies|volume=17|issue=1|date=ဇွန် ၂၀၂၆|pages=161, 162|publisher=Department of Southeast Asian Studies, National Chi Nan University|url=https://ejournal.um.edu.my/index.php/IJCS/article/download/72448/20211/203525|access-date=၁ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၆}}</ref> စတင်ပေါ်ပေါက်လာခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် ဗကပမဟုတ်သည့်အခြားအပစ်ရပ်အဖွဲ့များကိုပါ အထူးဒေသများအသိအမှတ်ပြုပေးခဲ့သည်။<ref name="NP">{{cite web|url=https://www.npnewsmm.com/news/6a30b877f6de551622546f02|title=(၅)နှစ်အတွင်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသအသစ်တွေ ထပ်မံထွက်ပေါ်လာနိုင်သလား|work=NP News|date=၁၆ ဇွန် ၂၀၂၆|access-date=၁ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၆}}</ref> အထူးဒေသများသည် [[ရှမ်းပြည်နယ်]]၊ [[ကချင်ပြည်နယ်]]၊ [[ကယားပြည်နယ်]]၊ [[မွန်ပြည်နယ်]] နှင့် [[ကရင်ပြည်နယ်]] တို့တွင် တည်ရှိကြကြောင်းသိရသည်။ ရှမ်းပြည်နယ်တွင် ၁၃ ခု<ref name="WHKLT">{{cite web|url=https://presoffministry.gov.mm/my/article/194|title=ငြိမ်းချမ်းခြင်းမှသည် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ခြင်းဆီသို့ (၁)|author=ဝထကလသ(နတလ)|date=၉ ဇူလိုင် ၂၀၂၄|quote=ထို့နောက် ပွန်ချောင်းအရှေ့ခြမ်း ကဒူးကြီး- ကဒူးလေး၊ မဲနယ်တောင်ကြောနှင့် ဟိုနမ့်ဒေသ တွင် အဓိကလှုပ်ရှားခဲ့သူ ဦးတာကလယ်၏ “ရလလဖ” အဖွဲ့သည်လည်း ၉- ၁၀- ၁၉၉၄ တွင် တရားဥပဒေ ဘောင်အတွင်း ထပ်မံဝင်ရောက်လာပါတော့သည်။ နိုင်ငံတော်သည် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး ရယူသဘောတူညီပြီးနောက် “ရလလဖ” အဖွဲ့ အခြေ ပြုသည့် ဒေသအား ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်းအထူးဒေသ (၁၃) အဖြစ် သတ်မှတ်ပေးခဲ့ပါသည်။|access-date=၁ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၆}}</ref><ref name="MK">{{cite web|url=https://mawkun.com/%E1%80%9B%E1%80%9C%E1%80%9C%E1%80%96-%E1%80%9E%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B7%E1%80%99%E1%80%9F%E1%80%AF%E1%80%90%E1%80%BA-%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%95%E1%80%B1%E1%80%AB%E1%80%BA/|title=ရလလဖ သို့မဟုတ် တောင်ပေါ်မြေရဲ့ အခြားမျက်နှာ|author=ထွန်းဝင်းငြိမ်း|quote=ဆီဆိုင်မြို့သည် ပအိုဝ်း အမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ် (Pa-Oh National Organization- PNO)၏ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသဖြစ်ပြီး နောင်ထောင်က ရှမ်းပြည်လူမျိုးပေါင်းစုံ ပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ (ရလလဖ)၏ အထူး ဒေသ ၁၃ ဖြစ်သည်။ ... သို့အတွက် ၁၉၉၄ အောက်တိုဘာလတွင် ဥက္ကဋ္ဌဦးတာကလယ် ခေါင်းဆောင်သည့် ရှမ်းပြည်လူမျိုးပေါင်းစုံ ပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ (ရလလဖ) ခေါ် (ပအိုဝ်းနီ)အဖွဲ့သည် စစ်အစိုးရနှင့် အပစ်ခတ်ရပ်စဲရေး ယူလိုက်ရပါသည်။ နအဖစစ်အစိုးရက ‘ရလလဖ’ ကို ရှမ်းပြည်တောင်ပိုင်း အထူးဒေသ ၁၃ အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ... ကားလမ်းအဝင်ဝ၌ အနီရောင်အောက်ခံတွင် အဖြူရောင်စာလုံးများဖြင့် အထူးဒေသ ၁၃၊ ရှမ်းပြည်လူမျိုးပေါင်းစုံ ပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့၊ ‘နှစ် ၇၀ ပြည့် ရှမ်းပြည်ပဒေသရာဇ်စနစ်ဆန့်ကျင်တော်လှန်ရေးနေ့ အခမ်းအနား’ ခေါင်းစီးမုခ်ဦးကိုတွေ့ရသည်။|work=မော်ကွန်းမဂ္ဂဇင်း|date=ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၉|access-date=၁ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၆}}</ref> အထိရှိသဖြင့် အများဆုံးဖြစ်ပြီး ကချင်ပြည်နယ်တွင် ၂ ခု၊<ref name="KJ-AF">{{citation|title=Ethnic Armed Conflict and Territorial Administration in Myanmar|first=Jolliffe|last=Kim|date=ဇူလိုင် ၂၀၁၅|publisher=The Asia Foundation|url=https://www.themimu.info/sites/themimu.info/files/documents/Report_Ethnic_Armed_Conflict_Territorial_Administration_in_Myanmar_TSF_Jul2015_ENG.pdf|access-date=၂ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၆}}</ref> ကယားပြည်နယ်တွင် ၃ ခု၊<ref name="KJ-AF"/> မွန်ပြည်နယ်တွင် ၁ ခု{{efn|မွန်ပြည်သစ်ပါတီတွင် အထူးဒေသနှစ်ခုရှိပြီး<ref name="UNHCR">{{citation|url=https://www.unhcr.org/in/sites/en-in/files/legacy-pdf/533927c39.pdf?__cf_chl_rt_tk=DYQfd3UOrmyunC3rISu.JBjucgt2obOaIkH2YbE.BNY-1788274201-1.0.1.1-ON4.Xt4LkAsuYX6sRASbcFRJ6n9lR10JOZ4JnastyEs|title=Ceasefires and durable solutions in Myanmar: a lessons learned review & Commentary: IDPs and refugees in the current Myanmar peace process|first1=Jolliffe|last1=Kim|first2=Ashley|last2=South|publisher=Policy Development and Evaluation Service, United Nations High Commissioner for Refugees|date=မတ် ၂၀၁၄|quote=So on 29 June 1995, a ‘gentleman’s agreement’ was made, without signatures, that gave the NMSP two semi-autonomous ‘Special Regions’, one of which encompassed all of the IDP sites.|access-date=၁ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၆}}</ref> မွန်ပြည်နယ်နှင့် ကရင်ပြည်နယ်တို့တွင် တည်ရှိကြောင်း<ref name="KJ-AF"/> သိရသည်။}} နှင့် ကရင်ပြည်နယ်တွင် ၇ ခု{{efn|ကော့ယက္ခအထူးဒေသ(၁)မှအပ ကရင်ပြည်နယ်ရှိကျန်အထူးဒေသအမည်များတွင် အမှတ်စဉ်​ဂဏန်းမပါဝင်ပါ။ *ကော့ယက္ခကျေးရွာအမှတ်(၁)အထူးဒေသ၊<ref>{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/burmese-news-10-15-10-105065439/1241266.html|title=မွန်ငြိမ်းချမ်းရေးနဲ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့တွေ တပ်မဖြန့်ရ၊ တနေရာတည်းမှာနေဖို့ စစ်အစိုးရညွှန်ကြား|author=နိုင်ကွန်းအိမ်|date=၁၅ အောက်တိုဘာ ၂၀၁၀|website=Voice of America|access-date=၂ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၆}}</ref> *ဟောင်သရောအထူးဒေသ၊<ref name="USTA"/><ref name="BFA">{{cite book|url=https://books.google.com.kh/books?id=uCM7AgAAQBAJ&printsec=copyright#v=onepage&q&f=false|title=By Force of Arms Armed Ethnic Groups in Burma|first=Paul|last=Keenan|date=၂၀၁၂|publisher=Vij Books India Pvt Ltd|access-date=၃ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၆}}</ref> *ဘုရားကုန်းအထူးဒေသ၊<ref name="USTA"/><ref name="BFA"/> *သံတောင်အထူးဒေသ၊<ref name="USTA"/><ref name="CGDKNUTC">{{Citation|title=Ceasefires, Governance, and Development: The Karen National Union in Times of Change|first=Jolliffe|last=Kim|url=http://themimu.info/sites/themimu.info/files/documents/Report_Ceasefires_Governance_Development_KNU_in_Times_of_Change_TAF_Apr2017.pdf|date=ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၆|publisher=The Asia Foundation|access-date=၃ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၆}}</ref><ref name="BFA"/> *သံတောင်(မြောက်ပိုင်း)အထူးဒေသ၊<ref name="USTA">{{cite news|title=လှိုင်းဘွဲ့မဲဆန္ဒနယ်မှ ပြည်သူ့ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ဦးစောသိန်းအောင်၏ “ကရင်ပြည်နယ်အတွင်းမှ စစ်ပြေးဒုက္ခသည်များ” နှင့် စပ်လျဉ်းသည့်မေးခွန်းကို ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး ဦးကျော်ဆန်း ပြန်လည်ဖြေကြား|author=သတင်းစဉ်|date=၂၁ မတ် ၂၀၁၁|url=https://www.burmalibrary.org/docsMirror2011/Mirror2011-03-22.pdf?__cf_chl_tk=zkZA_DvloinDBvtQqyIaN607V5tEhMwGaKDFAbs9rA4-1788364740-1.0.1.1-WLylwwvxAC6bRwFYm6y2GGyR4xhRkldPm0EAPQ6C8o0|access-date=၂ မတ် ၂၀၂၆|quote=၎င်းအဖွဲ့များမှာ ဦးသာထူးကျော် ဦးဆောင်သော ဒီကေဘီအေအဖွဲ့၊ ဦးစောသမူဟဲ ဦးဆောင်သော ဟောင်သရောအထူးဒေသ ငြိမ်းချမ်းရေးအဖွဲ့၊ ဖဒိုအောင်ဆန်း ဦးဆောင်သော ဘုရားကုန်း အထူးဒေသ ငြိမ်းချမ်းရေးအဖွဲ့၊ ဦးစောဖယ်ရီမိုး ဦးဆောင်သော သံတောင်အထူးဒေသ ငြိမ်းချမ်းရေးအဖွဲ့၊ ဦးကိုကြီး ဦးဆောင်သော သံတောင်(မြောက်ပိုင်း) အထူးဒေသ ငြိမ်းချမ်းရေးအဖွဲ့နှင့် ဦးဌေးမောင် ဦးဆောင်သော KNU/KNLA ငြိမ်းချမ်းရေးကောင်စီအပါအဝင် စုစုပေါင်းအဖွဲ့ ခြောက်ဖွဲ့ ဥပဒေဘောင်အတွင်း ဝင်ရောက်ခဲ့ပါကြောင်း၊}}</ref><ref name="CGDKNUTC"/> *မြိုင်ကြီးငူအထူးဒေသ<ref>{{cite web|author=myintmyat|url=https://cincds.gov.mm/ttpmettaakaakyeruiiciikhp-builkhpmkii-mngeaaanglingsnny-krngpnnyny-mingkiinguuathuueds?d=2|title=တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ မြိုင်ကြီးငူအထူးဒေသ ၊ ကျေးဇူးတော်ရှင် မြိုင်ကြီးငူ ဆရာတော် ၏ အန္တိမအဂ္ဂိဈာပန ကျင်းပနိုင်ရေးအတွက် လှူဒါန်းပွဲအခမ်းအနားသို့ တက်ရောက်|date=၂၀ အောက်တိုဘာ ၂၀၁၈|access-date=၂ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၆|website=တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး}}</ref><ref>{{cite web|url=https://news-eleven.com/article/311526|title=မြိုင်ကြီးငူ အထူး ဒေသ ၊မြိုင်ကြီးငူ ဒုတိယဆရာ​တော် ဘုရား၏( ၆၇) နှစ်ပြည့် ဝဇာတ ​မွေး​နေ့မင်္ဂလာ သဘင် သို့ ​ဒေသခံပြည်သူအများအပြားတက်​ရောက်|date=၂၈ ဧပြီ ၂၀၂၆|work=Eleven Media Group|access-date=၂ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၆}}</ref><ref>{{cite web|url=https://peopleinneed.de/boarding-house-for-middle-and-high-school-students-in-myaing-gyi-ngu/|title=Boarding House for Middle and High School Students in Myaing Gyi Ngu|work=People In Need|access-date=၃ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၆}}</ref> *ကြာအင်းပေါ်တော်မူငြိမ်းချမ်းရေးအထူးဒေသ<ref>{{cite web|url=https://www.peoplemediamyanmar.com/%E1%80%9B%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%80%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%95%E1%80%BD%E1%80%B2%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%A1%E1%80%AC%E1%80%B8-%E1%80%A1%E1%80%95%E1%80%BC/|title=ရွေးကောက်ပွဲများအား အပြည့်အဝထောက်ခံကြောင်းနှင့် တတ်စွမ်းသမျှ ကူညီကာကွယ်စောင့်ရှောက် ပေးသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း မူလ D.K.B.A အဖွဲ့ ထုတ်ပြန်|date=၁၉ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅|work=People Media Myanmar|date=၂ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၆}}</ref><ref>{{cite web|url=https://burmese.thanlwintimes.com/2025/09/19/%E1%80%85%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%9B%E1%80%BE%E1%80%84%E1%80%BA-%E1%80%9B%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%80%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BA-4/|title=စစ်ကော်မရှင် ရွေးကောက်ပွဲကို ကြိုဆိုထောက်ခံတယ်လို့ ခွဲထွက် DKBA ပြော|date=၁၉ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅|work=သံလွင်တိုင်းမ် Than Lwin Times Media|access-date=၂ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၆}}</ref>}} ရှိကြောင်းသိရသည်။ ဤဒေသများတွင် တချို့အဖွဲ့အစည်းများက ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်နှင့် စစ်ရေး၊ အုပ်ချုပ်ရေး၊ စီးပွားရေး စနစ်များကို သီးခြားတည်ဆောက်နိုင်ခဲ့သည်။ ထိုအဖွဲ့အစည်းများသည် မြန်မာ့[[တပ်မတော်]]၏ ချမှတ်ချက်များနှင့် တခါတရံ တင်းမာမှုရှိခဲ့သော်လည်း မိမိတို့ထိန်းချုပ်နေသည့်ဒေသများကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းထားနိုင်ခဲ့ကြသည်။ == အထူးဒေသများစာရင်း == အထူးဒေသများသည် နိုင်ငံရေးနှင့်စစ်ရေးအခြေအနေများအရ ပြောင်းလဲနိုင်ပြီး နယ်မြေဆုံးရှုံးလိုက်ရသည့်အဖွဲ့များ၊ အထူးဒေသအမည်ကိုစွန့်လွှတ်လိုက်သည့်အဖွဲ့များလည်းရှိခဲ့သည်။ ထိုအဖွဲ့များအပါအဝင် ၁၉၈၉ခုနှစ်နှင့်နောက်ပိုင်းတွင် ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည့် အထူးဒေသများမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။ {|class="wikitable" !align="center" |အလံ !align="center" |မူလသတ်မှတ်ထားသည့်အမည် !align="center" |ဒေသအဖွဲ့မှအသုံးပြုသည့်အမည် !align="center" |ဗဟိုအစိုးရမှအသုံးပြုသည့်အခြားအမည် !align="center" |တည်ထောင်သည့်နေ့ |- ! colspan="5" |'''[[ရှမ်းပြည်နယ်]]''' အတွင်းရှိ အထူးဒေသများ |- | |align="center"|ရှမ်းပြည်နယ်(မြောက်ပိုင်း)အထူးဒေသ(၁) |align="center"|ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံအထူးဒေသ(၁) <br />缅甸联邦第一特区 |align="center"|ကိုးကန့်အထူးဒေသ(၁) |၂၁ မတ် ၁၉၈၉ |- |[[File:Flag of Wa State.svg|75px]] |align="center"|ရှမ်းပြည်နယ်(မြောက်ပိုင်း)အထူးဒေသ(၂) |align="center"|မြန်မာနိုင်ငံအထူးဒေသ(၂)"ဝ"ပြည်နယ် <br />缅甸第二特区佤邦 |align="center"|"ဝ"အထူးဒေသ(၂) |၉ မေ ၁၉၈၉ |- | |align="center" |ရှမ်းပြည်နယ်(မြောက်ပိုင်း)အထူးဒေသ(၃) | |align="center"|ရှမ်းအထူးဒေသ(၃) |၂၄ မေ ၁၉၈၉ |- |[[File:Flag of the Eastern Shan State Special Region 4 (Myanmar).png|75px]] |align="center" |ရှမ်းပြည်နယ်(အရှေ့ပိုင်း)အထူးဒေသ(၄) |align="center"|ရှမ်းပြည်နယ်အရှေ့ပိုင်းအထူးဒေသ(၄) <br />缅甸掸邦东部第四特区 |align="center"|မိုင်းလားအထူးဒေသ(၄) |၃၀ ဇွန် ၁၉၈၉ |- | |align="center" |ရှမ်းပြည်နယ်(မြောက်ပိုင်း)အထူးဒေသ(၅) | |align="center"|ကချင်အထူးဒေသ(၅) |၁၃ ဇန်နဝါရီ ၁၉၉၁ |- | |align="center" |ရှမ်းပြည်နယ်(တောင်ပိုင်း)အထူးဒေသ(၆) | align="center" |အထူꩻဒေႏသ(၆)<br />အထူးဒေသ(၆) |ပအိုဝ်းအထူးဒေသ(၆) |၁၁ ဧပြီ ၁၉၉၁ |- | |align="center" |ရှမ်းပြည်နယ်(မြောက်ပိုင်း)အထူးဒေသ(၇) | |align="center"|ပလောင်အထူးဒေသ(၇) |၂၁ ဧပြီ ၁၉၉၁ |- | |align="center" |ရှမ်းပြည်နယ်(တောင်ပိုင်း)အထူးဒေသ(၁၃) | | |၉ အောက်တိုဘာ ၁၉၉၄ |- ! colspan="5" |'''[[ကချင်ပြည်နယ်]]''' အတွင်းရှိ အထူးဒေသများ |- | |align="center" colspan="2"|ကချင်ပြည်နယ်အထူးဒေသ(၁) |align="center" |ကချင်အထူးဒေသ(၁) |၁၅ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၈၉ |- | |align="center"|ကချင်ပြည်နယ်အထူးဒေသ(၂) |align="center"|ကချင်အထူးဒေသ-၂(ကေအိုင်အို) |align="center"|ကချင်အထူးဒေသ(၂) |၂၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၉၄ |- ! colspan="5" |'''[[ကယားပြည်နယ်]]''' အတွင်းရှိ အထူးဒေသများ |- | |align="center" |ကယားပြည်နယ်အထူးဒေသ(၁) | | |၂၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၉၂ |- | |align="center" |ကယားပြည်နယ်အထူးဒေသ(၂) | | |၉ မေ ၁၉၉၄ |- | |align="center" |ကယားပြည်နယ်အထူးဒေသ(၃) | |align="center" |အလယ်ကယန်းအထူးဒေသ(၃) |၂၆ ဇူလိုင် ၁၉၉၄ |- ! colspan="5" |[[မွန်ပြည်နယ်]] အတွင်းရှိ အထူးဒေသများ |- | |ရေးချောင်းဖျားအထူးဒေသ | | |၂၉ ဇွန် ၁၉၉၅ |- ! colspan="5" |'''[[ကရင်ပြည်နယ်]]''' အတွင်းရှိ အထူးဒေသများ |- | | align="center" |မြိုင်ကြီးငူအထူးဒေသ | | |၁၉၉၄ |- | | align="center" |ကော့ယက္ခကျေးရွာအမှတ်(၁)အထူးဒေသ | |ကော့ယက္ခအထူးဒေသ(၁) |၂၉ ဇွန် ၁၉၉၅ |- | |align="center" |ဟောင်သရောအထူးဒေသ | | |၂၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၉၇ |- | |align="center" |ဘုရားကုန်းအထူးဒေသ | | |၂၀ ဧပြီ ၁၉၉၈ |- | |align="center" |သံတောင်အထူးဒေသ | | |၁၉၉၈ |- | |align="center" |သံတောင်(မြောက်ပိုင်း)အထူးဒေသ | | |၁၉၉၉ |- | |align="center" |ကြာအင်းပေါ်တော်မူအထူးဒေသ |align="center" |ကြာအင်းပေါ်တော်မူငြိမ်းချမ်းရေးအထူးဒေသ | | |} == ရှမ်းပြည်နယ်ရှိအထူးဒေသများ == === ရှမ်းပြည်နယ်(မြောက်ပိုင်း)အထူးဒေသ (၁) === အဆိုပါဒေသသည် [[ကိုးကန့်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ|ကိုးကန့်ဒေသ]]တွင် တည်ရှိပြီး၊ [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်|မြန်မာအမျိုးသားဒီမိုကရက်တစ်မဟာမိတ်တပ်မတော်]] (MNDAA) မှ ထိန်းချုပ်သည်။ MNDAA သည် ၁၉၈၉ ခုနှစ် မတ်လ ၁၁ ရက်တွင် ဗကပမှ ခွဲထွက်လာသော တပ်ဖွဲ့ဝင်များက [[ဖုန်ကြားရှင်]] ဦးဆောင်ဖွဲ့စည်းခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ <ref name="south">South, Ashley (2008). ''Ethnic politics in Burma: states of conflict.'' Taylor & Francis. p. 140. {{ISBN|978-0-203-89519-1}}.</ref> ၎င်းအဖွဲ့သည် မြန်မာ့တပ်မတော်အစိုးရနှင့် ပထမဆုံးအပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး သဘောတူညီချက် ချုပ်ဆိုခဲ့သည်။ ထိုသဘောတူညီချက်အရ ကိုးကန့်ဒေသကို ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်းအထူးဒေသ (၁) အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။<ref name="south2">South, Ashley (2008). ''Ethnic politics in Burma: states of conflict.'' Taylor & Francis. p. 140. {{ISBN|978-0-203-89519-1}}.</ref> ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် တပ်မတော်၏ [[နယ်ခြားစောင့်တပ်ဖွဲ့|နယ်ခြားစောင့်တပ်]] (BGF) စနစ်သို့ ပူးပေါင်းရန် ဖိအားပေးမှုကြောင့် တိုက်ပွဲများဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး MNDAA သည် ဒေသအချို့မှ နောက်ဆုတ်ခဲ့ရသည်။ <ref>{{Cite news|url=https://burmese.voanews.com/a/current-affairs-analysis-kokang-conflicts/2649949.html|title=ကိုးကန့်အရေးအခင်း|accessdate=26 May 2025|publisher=VOA Burmese|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250526131657/https://burmese.voanews.com/a/current-affairs-analysis-kokang-conflicts/2649949.html|archivedate=26 May 2025|date=၁၉ ဖေဖော်ဝါရီ၊ ၂၀၁၅}}</ref> သို့သော် ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် ပြန်လည်တိုက်ခိုက်မှုများဖြစ်ပြီး၊ ၂၀၂၃ ခုနှစ်တွင် "[[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]]" အတွင်း [[ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့]]၏ ပံ့ပိုးမှုဖြင့် အထူးဒေသ(၁)အားပြန်လည်ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ပြီး အခြားသောနယ်မြေများကိုလည်းအထူးဒေသအတွင်းထည့်သွင်းထိန်းချုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|url=https://cnimyanmar.com/index.php/political-2/politics-local/19525-mndaa-7|title=အထူးဒေသ(၁) ပြန်တည်ဆောက်ရေး အရေးကြီးသောအချိန်ဟု MNDAA ဥက္ကဋ္ဌပြော|publisher=CNI Myanmar|accessdate=26 Myanmar 2025|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250526130805/https://cnimyanmar.com/index.php/political-2/politics-local/19525-mndaa-7|archivedate=26 May 2025|date=၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၂}}</ref> === ရှမ်းပြည်နယ်(မြောက်ပိုင်း)အထူးဒေသ (၂) === ဤဒေသကို [[ဝပြည် သွေးစည်းညီညွတ်ရေး တပ်မတော်|ဝပြည်သွေးစည်းညီညွတ်ရေးတပ်မတော်]] (UWSA) မှ ထိန်းချုပ်ထားသည်။ ၎င်းအဖွဲ့သည် ၁၉၈၉ ခုနှစ် ဧပြီ ၁၇ ရက်တွင် ဗကပ၏ ဝဒေသရှိ တပ်ဖွဲ့ဝင်များက ပေါက်ယူချန်း ဦးဆောင်၍ ခွဲထွက်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ <ref name="pac">{{Cite web|url=https://www.geopium.org/myanmars-wa-likely-losers-in-the-opium-war/|last=Chouvy|first=Pierre-Arnaud|title=Myanmar's Wa: Likely Losers in the Opium War|work=Geopium|date=24 January 2004|access-date=25 May 2025|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20250526134313/https://www.geopium.org/myanmars-wa-likely-losers-in-the-opium-war/|archive-date=26 May 2025|archiveurl=https://web.archive.org/save/https://www.geopium.org/myanmars-wa-likely-losers-in-the-opium-war/|archivedate=26 May 2025}}</ref> UWSA သည် မြန်မာ့တပ်မတော်အစိုးရနှင့် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးသဘောတူညီချက် ချုပ်ဆိုပြီးနောက် [[ဝကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း|ဝဒေသ]]ကို ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်းအထူးဒေသ (၂) အဖြစ်သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ယနေ့တွင် UWSA သည် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများအနက် အင်အားအကြီးဆုံးအဖွဲ့ဖြစ်ပြီး တရားရေး၊ စီးပွားရေး၊ စစ်ရေးတို့ပါဝင်သော ကိုယ်ပိုင်စနစ်တကျအုပ်ချုပ်မှုကို တည်ဆောက်ထားသည်။<ref>{{Cite web|url=https://www2.irrawaddy.com/article.php?art_id=14874|author=Lawi Weng|title=UWSP Proposes Wa Autonomous Region|publisher=[[The Irrawaddy]] magazine, 5 January 2009|access-date=5 January 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160111164539/http://www2.irrawaddy.com/highlight.php?art_id=14874|archive-date=January 11, 2016|archivedate=၁၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၆}}</ref> ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်က [[နယ်ခြားစောင့်တပ်ဖွဲ့|နယ်ခြားစောင့်တပ်]]အဖြစ် ပြောင်းရန် ဖိအားပေးမှုကို ငြင်းဆိုခဲ့ပြီး မိမိတို့၏ စစ်ရေးဖွဲ့စည်းပုံအတိုင်း ဆက်လက်ရပ်တည်ခဲ့သည်။ === ရှမ်းပြည်နယ်(မြောက်ပိုင်း)အထူးဒေသ (၃) === ဤဒေသကို [[ရှမ်းပြည်တိုးတက်ရေးပါတီ]] (Shan State Progress Party - SSPP) နှင့် ၎င်း၏ တပ်ဖွဲ့ဖြစ်သော [[ရှမ်းပြည်တပ်မတော်-မြောက်ပိုင်း|ရှမ်းပြည်တပ်မတော် (မြောက်ပိုင်း)]] (Shan State Army - North, SSA-N) မှ ထိန်းချုပ်သည်။ SSPP/SSA-N သည် [[ဗမာပြည် ကွန်မြူနစ်ပါတီ|ဗကပ]]မှ တိုက်ရိုက်ခွဲထွက်ခြင်းမဟုတ်ဘဲ ၁၉၆၄ ခုနှစ်တွင် စတင်ဖွဲ့စည်းထားသော တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့တစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် ၁၉၈၉ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၂၄ ရက်တွင် မြန်မာ့တပ်မတော်အစိုးရနှင့် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး သဘောတူညီချက် ချုပ်ဆိုခဲ့သည်။ ထိုသဘောတူညီချက်အရ [[မိုင်းရှူးမြို့နယ်|မိုင်းရှူး]]၊ [[ကျေးသီးမြို့နယ်|ကျေးသီး၊]] [[တန့်ယန်းမြို့နယ်]]များပါဝင်သော ဒေသကို အထူးဒေသ (၃) အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ SSPP သည် တပ်မတော်နှင့် တခါတရံ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခြင်းများရှိသော်လည်း ထိန်းချုပ်နယ်မြေများကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းနိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=http://www.burmapartnership.org/tag/shan-state-army-north/|title=Elusive Nationwide Ceasefire Agreement Continues to Distract from Substantial Peace Talks|access-date=12 September 2014|archive-date=9 May 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150509011827/http://www.burmapartnership.org/tag/shan-state-army-north/|url-status=usurped}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www2.irrawaddy.com/article.php?art_id=5169|title=Uncertainty Reigns in Shan State|access-date=25 May 2025|archive-date=12 September 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140912093415/http://www2.irrawaddy.org/article.php?art_id=5169|url-status=live}}</ref> ၂၀၂၃ ခုနှစ်တွင် [[ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့]]နှင့် ပူးပေါင်းပြီး စစ်ဆင်ရေးများတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။ === ရှမ်းပြည်နယ်(အရှေ့ပိုင်း)အထူးဒေသ (၄) === ဤဒေသမှာ [[မိုင်းလားမြို့နယ်|မိုင်းလားဒေသ]]တွင် တည်ရှိပြီး၊ [[အမျိုးသားဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်|အမျိုးသားဒီမိုကရေစီမဟာမိတ်တပ်မတော်]] (National Democratic Alliance Army - NDAA) မှ ထိန်းချုပ်သည်။ NDAA သည် ၁၉၈၉ ခုနှစ် ဧပြီ ၁၉ ရက်တွင် ဗကပမှ ခွဲထွက်လာသော [[မိုင်းလားမြို့|မိုင်းလား]]ဒေသရှိ တပ်ဖွဲ့ဝင်များက လင်းမင်းရှန် ဦးဆောင်၍ ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၎င်းအဖွဲ့သည် မြန်မာ့တပ်မတော်နှင့် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး သဘောတူညီချက် ချုပ်ဆိုပြီးနောက် မိုင်းလားဒေသကို အထူးဒေသ (၄) အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ NDAA သည် မိမိဒေသအတွင်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ကို ထိန်းသိမ်းထားနိုင်ခဲ့သည်။ အထူးဒေသ (၄) ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသတွင် [[မိုင်းလားမြို့နယ်|မိုင်းလား၊]] ဆီလူးနှင့် နမ့်ပန်းဒေသတို့ ပါဝင်သည်။<ref>{{Cite news|url=https://news-eleven.com/article/121558|title=မိုင်းလားမြေပေါ်က မေးခွန်းများ|accessdate=26 May 2025|publisher=Eleven Media|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250526133839/https://news-eleven.com/article/121558|archivedate=26 May 2025}}</ref> === ရှမ်းပြည်နယ်(တောင်ပိုင်း)အထူးဒေသ (၆) === ရှမ်းပြည်အထူးဒေသ (၆) သည် ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်းတွင် တည်ရှိပြီး [[ပအိုဝ်း အမျိုးသား အဖွဲ့ချုပ်|ပအိုဝ်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်]] (Pa-O National Organisation - PNO) နှင့် ၎င်း၏ လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့ဖြစ်သော [[ပအိုဝ်းအမျိုးသားတပ်မတော်]] (Pa-O National Army - PNA) တို့က အုပ်ချုပ်သည့် နယ်မြေဒေသဖြစ်သည်။ ဤဒေသသည် ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ "ပအိုဝ်းကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ" အဖြစ် တရားဝင် သတ်မှတ်ထားသော နယ်မြေလည်း ဖြစ်ပါသည်။ ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်းတွင် အဓိကအားဖြင့် [[ဟိုပုံးမြို့နယ်|ဟိုပုံး]]၊ [[ဆီဆိုင်မြို့နယ်|ဆီဆိုင်]] နှင့် [[ပင်လောင်းမြို့နယ်|ပင်လောင်း မြို့နယ်]]များ၏ အစိတ်အပိုင်းများကို စုစည်းဖွဲ့စည်းထားသည်။ အထူးဒေသ (၆) ၏ အုပ်ချုပ်ရေးဆိုင်ရာ ဗဟိုဌာနချုပ်သည် [[ဟိုပုံးမြို့]] တွင် တည်ရှိသည်။ ပအိုဝ်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ် (PNO) သည် ၁၉၉၁ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁၁ ရက်နေ့ တွင် [[နိုင်ငံတော် ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှု တည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့|နိုင်ငံတော်ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှုတည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့]] (SLORC) အစိုးရနှင့် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး သဘောတူညီချက် ရယူခဲ့ပြီး ထိုသဘောတူညီချက်အရ PNO/PNA အား ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်းရှိ ၎င်းတို့၏ လွှမ်းမိုးရာနယ်မြေများကို အထူးဒေသ (၆) အဖြစ် သတ်မှတ်ပေးခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် PNA သည် အစိုးရ၏ အသွင်ပြောင်း[[နယ်ခြားစောင့်တပ်ဖွဲ့|ပြည်သူ့စစ်]] (People's Militia Force - PMF) အဖြစ် အသွင်ပြောင်းခဲ့ပြီး တပ်မတော်နှင့် အနီးကပ်ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်သော အဖွဲ့အစည်းတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://moemaka.net/eng/2024/10/the-pa-o-peoples-military-strength-in-their-self-administered-region/|title=The Pa-O People’s Military Strength in Their Self-Administered Region|publisher=MoeMaKa|accessdate=2025-6-14|archivedate=2025-6-14|date=October 1, 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250614111829/https://moemaka.net/eng/2024/10/the-pa-o-peoples-military-strength-in-their-self-administered-region/}}</ref> === ရှမ်းပြည်နယ်​(မြောက်ပိုင်း)အထူးဒေသ(၇) === ၁၉၉၁ခုနှစ် ဧပြီလ ၂၁ ရက်နေ့တွင် ပလောင်ပြည်လွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့/တပ် (PSLO/A) နှင့် နဝတအစိုးရတို့ အပစ်အခတ်ရပ်စဲပြီးနောက် နမ့်ဆန်နှင့်မန်တုံဒေသကို ရှမ်းပြည်နယ် ပလောင်အထူးဒေသ (၇) ဟု သတ်မှတ်ခဲ့သည်။<ref>{{citation |url=https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/09592318.2022.2121389|title=‘Blunt’ biopolitical rebel rule: on weapons and political geography at the edge of the state|first= Francesco|last=Buscemi|date=၂၂ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂|page=12, 13|access-date=၂ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၆}}</ref><ref>{{cite web|url=https://burmese.dvb.no/post/37821|title=တအောင်း (ပလောင်) စာပေနှင့်ယဉ်ကျေးမှု ညီလာခံ ကျင်းပ|date=၂၆ မတ် ၂၀၁၃|work=DVB|access-date=၂ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၆|quote=}}</ref> === ရှမ်းပြည်နယ်​(တောင်ပိုင်း)အထူးဒေသ(၁၃) === ၁၉၉၄ခုနှစ် ဧပြီလ ၉ရက်နေ့၌ ရှမ်းပြည်လူမျိုးပေါင်းစုံပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့(ရလလဖ/SSNPLO) ပအိုဝ်းနီ တို့နှင့် နဝတအစိုးရတို့ အပစ်အခတ်ရပ်စဲပြီးသောအခါ ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်းအထူးဒေသ(၁၃)အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။<ref name="WHKLT"/><ref name="MK"/> == မှတ်စု == {{Notelist}} == ကိုးကား == {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ နယ်မြေအပိုင်းအခြားများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ]] [[ကဏ္ဍ:ရှမ်းလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများ]] [[ကဏ္ဍ:ရှမ်းပြည်နယ်]] kateu8eltdhwg20tz3rdzepzy00z4cr 1051873 1051872 2026-09-08T11:03:10Z နေနီဝန်း 89694 /* ရှမ်းပြည်နယ်ရှိအထူးဒေသများ */ တစ်ပြေးညီဖြစ်စေရန် 1051873 wikitext text/x-wiki [[မြန်မာနိုင်ငံ]]တွင် သတ်မှတ်ထားသည့် '''“အထူးဒေသများ”''' (Special Regions) သည် ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် [[တပ်မတော်|မြန်မာ့တပ်မတော်]] ([[နိုင်ငံတော် ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှု တည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့|နဝတအစိုးရ]]) နှင့် [[ဗမာပြည် ကွန်မြူနစ်ပါတီ|ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ]] (ဗကပ) မှ ခွဲထွက်လာသော လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများအကြား အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး သဘောတူညီချက်များ ချုပ်ဆိုမှုအပြီး သတ်မှတ်ခေါ်ဆိုရာမှ<ref name="DOWE">{{Citation|title=The Dragon on the White Elephant: Two "Chinas" Fracture Myanmar's State-Building in the Cold War|last=Chao|first=Chung-chi|journal=International Journal of China Studies|volume=17|issue=1|date=ဇွန် ၂၀၂၆|pages=161, 162|publisher=Department of Southeast Asian Studies, National Chi Nan University|url=https://ejournal.um.edu.my/index.php/IJCS/article/download/72448/20211/203525|access-date=၁ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၆}}</ref> စတင်ပေါ်ပေါက်လာခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် ဗကပမဟုတ်သည့်အခြားအပစ်ရပ်အဖွဲ့များကိုပါ အထူးဒေသများအသိအမှတ်ပြုပေးခဲ့သည်။<ref name="NP">{{cite web|url=https://www.npnewsmm.com/news/6a30b877f6de551622546f02|title=(၅)နှစ်အတွင်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသအသစ်တွေ ထပ်မံထွက်ပေါ်လာနိုင်သလား|work=NP News|date=၁၆ ဇွန် ၂၀၂၆|access-date=၁ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၆}}</ref> အထူးဒေသများသည် [[ရှမ်းပြည်နယ်]]၊ [[ကချင်ပြည်နယ်]]၊ [[ကယားပြည်နယ်]]၊ [[မွန်ပြည်နယ်]] နှင့် [[ကရင်ပြည်နယ်]] တို့တွင် တည်ရှိကြကြောင်းသိရသည်။ ရှမ်းပြည်နယ်တွင် ၁၃ ခု<ref name="WHKLT">{{cite web|url=https://presoffministry.gov.mm/my/article/194|title=ငြိမ်းချမ်းခြင်းမှသည် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ခြင်းဆီသို့ (၁)|author=ဝထကလသ(နတလ)|date=၉ ဇူလိုင် ၂၀၂၄|quote=ထို့နောက် ပွန်ချောင်းအရှေ့ခြမ်း ကဒူးကြီး- ကဒူးလေး၊ မဲနယ်တောင်ကြောနှင့် ဟိုနမ့်ဒေသ တွင် အဓိကလှုပ်ရှားခဲ့သူ ဦးတာကလယ်၏ “ရလလဖ” အဖွဲ့သည်လည်း ၉- ၁၀- ၁၉၉၄ တွင် တရားဥပဒေ ဘောင်အတွင်း ထပ်မံဝင်ရောက်လာပါတော့သည်။ နိုင်ငံတော်သည် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး ရယူသဘောတူညီပြီးနောက် “ရလလဖ” အဖွဲ့ အခြေ ပြုသည့် ဒေသအား ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်းအထူးဒေသ (၁၃) အဖြစ် သတ်မှတ်ပေးခဲ့ပါသည်။|access-date=၁ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၆}}</ref><ref name="MK">{{cite web|url=https://mawkun.com/%E1%80%9B%E1%80%9C%E1%80%9C%E1%80%96-%E1%80%9E%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B7%E1%80%99%E1%80%9F%E1%80%AF%E1%80%90%E1%80%BA-%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%95%E1%80%B1%E1%80%AB%E1%80%BA/|title=ရလလဖ သို့မဟုတ် တောင်ပေါ်မြေရဲ့ အခြားမျက်နှာ|author=ထွန်းဝင်းငြိမ်း|quote=ဆီဆိုင်မြို့သည် ပအိုဝ်း အမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ် (Pa-Oh National Organization- PNO)၏ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသဖြစ်ပြီး နောင်ထောင်က ရှမ်းပြည်လူမျိုးပေါင်းစုံ ပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ (ရလလဖ)၏ အထူး ဒေသ ၁၃ ဖြစ်သည်။ ... သို့အတွက် ၁၉၉၄ အောက်တိုဘာလတွင် ဥက္ကဋ္ဌဦးတာကလယ် ခေါင်းဆောင်သည့် ရှမ်းပြည်လူမျိုးပေါင်းစုံ ပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ (ရလလဖ) ခေါ် (ပအိုဝ်းနီ)အဖွဲ့သည် စစ်အစိုးရနှင့် အပစ်ခတ်ရပ်စဲရေး ယူလိုက်ရပါသည်။ နအဖစစ်အစိုးရက ‘ရလလဖ’ ကို ရှမ်းပြည်တောင်ပိုင်း အထူးဒေသ ၁၃ အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ... ကားလမ်းအဝင်ဝ၌ အနီရောင်အောက်ခံတွင် အဖြူရောင်စာလုံးများဖြင့် အထူးဒေသ ၁၃၊ ရှမ်းပြည်လူမျိုးပေါင်းစုံ ပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့၊ ‘နှစ် ၇၀ ပြည့် ရှမ်းပြည်ပဒေသရာဇ်စနစ်ဆန့်ကျင်တော်လှန်ရေးနေ့ အခမ်းအနား’ ခေါင်းစီးမုခ်ဦးကိုတွေ့ရသည်။|work=မော်ကွန်းမဂ္ဂဇင်း|date=ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၉|access-date=၁ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၆}}</ref> အထိရှိသဖြင့် အများဆုံးဖြစ်ပြီး ကချင်ပြည်နယ်တွင် ၂ ခု၊<ref name="KJ-AF">{{citation|title=Ethnic Armed Conflict and Territorial Administration in Myanmar|first=Jolliffe|last=Kim|date=ဇူလိုင် ၂၀၁၅|publisher=The Asia Foundation|url=https://www.themimu.info/sites/themimu.info/files/documents/Report_Ethnic_Armed_Conflict_Territorial_Administration_in_Myanmar_TSF_Jul2015_ENG.pdf|access-date=၂ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၆}}</ref> ကယားပြည်နယ်တွင် ၃ ခု၊<ref name="KJ-AF"/> မွန်ပြည်နယ်တွင် ၁ ခု{{efn|မွန်ပြည်သစ်ပါတီတွင် အထူးဒေသနှစ်ခုရှိပြီး<ref name="UNHCR">{{citation|url=https://www.unhcr.org/in/sites/en-in/files/legacy-pdf/533927c39.pdf?__cf_chl_rt_tk=DYQfd3UOrmyunC3rISu.JBjucgt2obOaIkH2YbE.BNY-1788274201-1.0.1.1-ON4.Xt4LkAsuYX6sRASbcFRJ6n9lR10JOZ4JnastyEs|title=Ceasefires and durable solutions in Myanmar: a lessons learned review & Commentary: IDPs and refugees in the current Myanmar peace process|first1=Jolliffe|last1=Kim|first2=Ashley|last2=South|publisher=Policy Development and Evaluation Service, United Nations High Commissioner for Refugees|date=မတ် ၂၀၁၄|quote=So on 29 June 1995, a ‘gentleman’s agreement’ was made, without signatures, that gave the NMSP two semi-autonomous ‘Special Regions’, one of which encompassed all of the IDP sites.|access-date=၁ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၆}}</ref> မွန်ပြည်နယ်နှင့် ကရင်ပြည်နယ်တို့တွင် တည်ရှိကြောင်း<ref name="KJ-AF"/> သိရသည်။}} နှင့် ကရင်ပြည်နယ်တွင် ၇ ခု{{efn|ကော့ယက္ခအထူးဒေသ(၁)မှအပ ကရင်ပြည်နယ်ရှိကျန်အထူးဒေသအမည်များတွင် အမှတ်စဉ်​ဂဏန်းမပါဝင်ပါ။ *ကော့ယက္ခကျေးရွာအမှတ်(၁)အထူးဒေသ၊<ref>{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/burmese-news-10-15-10-105065439/1241266.html|title=မွန်ငြိမ်းချမ်းရေးနဲ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့တွေ တပ်မဖြန့်ရ၊ တနေရာတည်းမှာနေဖို့ စစ်အစိုးရညွှန်ကြား|author=နိုင်ကွန်းအိမ်|date=၁၅ အောက်တိုဘာ ၂၀၁၀|website=Voice of America|access-date=၂ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၆}}</ref> *ဟောင်သရောအထူးဒေသ၊<ref name="USTA"/><ref name="BFA">{{cite book|url=https://books.google.com.kh/books?id=uCM7AgAAQBAJ&printsec=copyright#v=onepage&q&f=false|title=By Force of Arms Armed Ethnic Groups in Burma|first=Paul|last=Keenan|date=၂၀၁၂|publisher=Vij Books India Pvt Ltd|access-date=၃ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၆}}</ref> *ဘုရားကုန်းအထူးဒေသ၊<ref name="USTA"/><ref name="BFA"/> *သံတောင်အထူးဒေသ၊<ref name="USTA"/><ref name="CGDKNUTC">{{Citation|title=Ceasefires, Governance, and Development: The Karen National Union in Times of Change|first=Jolliffe|last=Kim|url=http://themimu.info/sites/themimu.info/files/documents/Report_Ceasefires_Governance_Development_KNU_in_Times_of_Change_TAF_Apr2017.pdf|date=ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၆|publisher=The Asia Foundation|access-date=၃ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၆}}</ref><ref name="BFA"/> *သံတောင်(မြောက်ပိုင်း)အထူးဒေသ၊<ref name="USTA">{{cite news|title=လှိုင်းဘွဲ့မဲဆန္ဒနယ်မှ ပြည်သူ့ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ဦးစောသိန်းအောင်၏ “ကရင်ပြည်နယ်အတွင်းမှ စစ်ပြေးဒုက္ခသည်များ” နှင့် စပ်လျဉ်းသည့်မေးခွန်းကို ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး ဦးကျော်ဆန်း ပြန်လည်ဖြေကြား|author=သတင်းစဉ်|date=၂၁ မတ် ၂၀၁၁|url=https://www.burmalibrary.org/docsMirror2011/Mirror2011-03-22.pdf?__cf_chl_tk=zkZA_DvloinDBvtQqyIaN607V5tEhMwGaKDFAbs9rA4-1788364740-1.0.1.1-WLylwwvxAC6bRwFYm6y2GGyR4xhRkldPm0EAPQ6C8o0|access-date=၂ မတ် ၂၀၂၆|quote=၎င်းအဖွဲ့များမှာ ဦးသာထူးကျော် ဦးဆောင်သော ဒီကေဘီအေအဖွဲ့၊ ဦးစောသမူဟဲ ဦးဆောင်သော ဟောင်သရောအထူးဒေသ ငြိမ်းချမ်းရေးအဖွဲ့၊ ဖဒိုအောင်ဆန်း ဦးဆောင်သော ဘုရားကုန်း အထူးဒေသ ငြိမ်းချမ်းရေးအဖွဲ့၊ ဦးစောဖယ်ရီမိုး ဦးဆောင်သော သံတောင်အထူးဒေသ ငြိမ်းချမ်းရေးအဖွဲ့၊ ဦးကိုကြီး ဦးဆောင်သော သံတောင်(မြောက်ပိုင်း) အထူးဒေသ ငြိမ်းချမ်းရေးအဖွဲ့နှင့် ဦးဌေးမောင် ဦးဆောင်သော KNU/KNLA ငြိမ်းချမ်းရေးကောင်စီအပါအဝင် စုစုပေါင်းအဖွဲ့ ခြောက်ဖွဲ့ ဥပဒေဘောင်အတွင်း ဝင်ရောက်ခဲ့ပါကြောင်း၊}}</ref><ref name="CGDKNUTC"/> *မြိုင်ကြီးငူအထူးဒေသ<ref>{{cite web|author=myintmyat|url=https://cincds.gov.mm/ttpmettaakaakyeruiiciikhp-builkhpmkii-mngeaaanglingsnny-krngpnnyny-mingkiinguuathuueds?d=2|title=တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ မြိုင်ကြီးငူအထူးဒေသ ၊ ကျေးဇူးတော်ရှင် မြိုင်ကြီးငူ ဆရာတော် ၏ အန္တိမအဂ္ဂိဈာပန ကျင်းပနိုင်ရေးအတွက် လှူဒါန်းပွဲအခမ်းအနားသို့ တက်ရောက်|date=၂၀ အောက်တိုဘာ ၂၀၁၈|access-date=၂ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၆|website=တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး}}</ref><ref>{{cite web|url=https://news-eleven.com/article/311526|title=မြိုင်ကြီးငူ အထူး ဒေသ ၊မြိုင်ကြီးငူ ဒုတိယဆရာ​တော် ဘုရား၏( ၆၇) နှစ်ပြည့် ဝဇာတ ​မွေး​နေ့မင်္ဂလာ သဘင် သို့ ​ဒေသခံပြည်သူအများအပြားတက်​ရောက်|date=၂၈ ဧပြီ ၂၀၂၆|work=Eleven Media Group|access-date=၂ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၆}}</ref><ref>{{cite web|url=https://peopleinneed.de/boarding-house-for-middle-and-high-school-students-in-myaing-gyi-ngu/|title=Boarding House for Middle and High School Students in Myaing Gyi Ngu|work=People In Need|access-date=၃ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၆}}</ref> *ကြာအင်းပေါ်တော်မူငြိမ်းချမ်းရေးအထူးဒေသ<ref>{{cite web|url=https://www.peoplemediamyanmar.com/%E1%80%9B%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%80%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%95%E1%80%BD%E1%80%B2%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%A1%E1%80%AC%E1%80%B8-%E1%80%A1%E1%80%95%E1%80%BC/|title=ရွေးကောက်ပွဲများအား အပြည့်အဝထောက်ခံကြောင်းနှင့် တတ်စွမ်းသမျှ ကူညီကာကွယ်စောင့်ရှောက် ပေးသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း မူလ D.K.B.A အဖွဲ့ ထုတ်ပြန်|date=၁၉ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅|work=People Media Myanmar|date=၂ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၆}}</ref><ref>{{cite web|url=https://burmese.thanlwintimes.com/2025/09/19/%E1%80%85%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%9B%E1%80%BE%E1%80%84%E1%80%BA-%E1%80%9B%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%80%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BA-4/|title=စစ်ကော်မရှင် ရွေးကောက်ပွဲကို ကြိုဆိုထောက်ခံတယ်လို့ ခွဲထွက် DKBA ပြော|date=၁၉ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅|work=သံလွင်တိုင်းမ် Than Lwin Times Media|access-date=၂ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၆}}</ref>}} ရှိကြောင်းသိရသည်။ ဤဒေသများတွင် တချို့အဖွဲ့အစည်းများက ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်နှင့် စစ်ရေး၊ အုပ်ချုပ်ရေး၊ စီးပွားရေး စနစ်များကို သီးခြားတည်ဆောက်နိုင်ခဲ့သည်။ ထိုအဖွဲ့အစည်းများသည် မြန်မာ့[[တပ်မတော်]]၏ ချမှတ်ချက်များနှင့် တခါတရံ တင်းမာမှုရှိခဲ့သော်လည်း မိမိတို့ထိန်းချုပ်နေသည့်ဒေသများကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းထားနိုင်ခဲ့ကြသည်။ == အထူးဒေသများစာရင်း == အထူးဒေသများသည် နိုင်ငံရေးနှင့်စစ်ရေးအခြေအနေများအရ ပြောင်းလဲနိုင်ပြီး နယ်မြေဆုံးရှုံးလိုက်ရသည့်အဖွဲ့များ၊ အထူးဒေသအမည်ကိုစွန့်လွှတ်လိုက်သည့်အဖွဲ့များလည်းရှိခဲ့သည်။ ထိုအဖွဲ့များအပါအဝင် ၁၉၈၉ခုနှစ်နှင့်နောက်ပိုင်းတွင် ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည့် အထူးဒေသများမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။ {|class="wikitable" !align="center" |အလံ !align="center" |မူလသတ်မှတ်ထားသည့်အမည် !align="center" |ဒေသအဖွဲ့မှအသုံးပြုသည့်အမည် !align="center" |ဗဟိုအစိုးရမှအသုံးပြုသည့်အခြားအမည် !align="center" |တည်ထောင်သည့်နေ့ |- ! colspan="5" |'''[[ရှမ်းပြည်နယ်]]''' အတွင်းရှိ အထူးဒေသများ |- | |align="center"|ရှမ်းပြည်နယ်(မြောက်ပိုင်း)အထူးဒေသ(၁) |align="center"|ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံအထူးဒေသ(၁) <br />缅甸联邦第一特区 |align="center"|ကိုးကန့်အထူးဒေသ(၁) |၂၁ မတ် ၁၉၈၉ |- |[[File:Flag of Wa State.svg|75px]] |align="center"|ရှမ်းပြည်နယ်(မြောက်ပိုင်း)အထူးဒေသ(၂) |align="center"|မြန်မာနိုင်ငံအထူးဒေသ(၂)"ဝ"ပြည်နယ် <br />缅甸第二特区佤邦 |align="center"|"ဝ"အထူးဒေသ(၂) |၉ မေ ၁၉၈၉ |- | |align="center" |ရှမ်းပြည်နယ်(မြောက်ပိုင်း)အထူးဒေသ(၃) | |align="center"|ရှမ်းအထူးဒေသ(၃) |၂၄ မေ ၁၉၈၉ |- |[[File:Flag of the Eastern Shan State Special Region 4 (Myanmar).png|75px]] |align="center" |ရှမ်းပြည်နယ်(အရှေ့ပိုင်း)အထူးဒေသ(၄) |align="center"|ရှမ်းပြည်နယ်အရှေ့ပိုင်းအထူးဒေသ(၄) <br />缅甸掸邦东部第四特区 |align="center"|မိုင်းလားအထူးဒေသ(၄) |၃၀ ဇွန် ၁၉၈၉ |- | |align="center" |ရှမ်းပြည်နယ်(မြောက်ပိုင်း)အထူးဒေသ(၅) | |align="center"|ကချင်အထူးဒေသ(၅) |၁၃ ဇန်နဝါရီ ၁၉၉၁ |- | |align="center" |ရှမ်းပြည်နယ်(တောင်ပိုင်း)အထူးဒေသ(၆) | align="center" |အထူꩻဒေႏသ(၆)<br />အထူးဒေသ(၆) |ပအိုဝ်းအထူးဒေသ(၆) |၁၁ ဧပြီ ၁၉၉၁ |- | |align="center" |ရှမ်းပြည်နယ်(မြောက်ပိုင်း)အထူးဒေသ(၇) | |align="center"|ပလောင်အထူးဒေသ(၇) |၂၁ ဧပြီ ၁၉၉၁ |- | |align="center" |ရှမ်းပြည်နယ်(တောင်ပိုင်း)အထူးဒေသ(၁၃) | | |၉ အောက်တိုဘာ ၁၉၉၄ |- ! colspan="5" |'''[[ကချင်ပြည်နယ်]]''' အတွင်းရှိ အထူးဒေသများ |- | |align="center" colspan="2"|ကချင်ပြည်နယ်အထူးဒေသ(၁) |align="center" |ကချင်အထူးဒေသ(၁) |၁၅ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၈၉ |- | |align="center"|ကချင်ပြည်နယ်အထူးဒေသ(၂) |align="center"|ကချင်အထူးဒေသ-၂(ကေအိုင်အို) |align="center"|ကချင်အထူးဒေသ(၂) |၂၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၉၄ |- ! colspan="5" |'''[[ကယားပြည်နယ်]]''' အတွင်းရှိ အထူးဒေသများ |- | |align="center" |ကယားပြည်နယ်အထူးဒေသ(၁) | | |၂၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၉၂ |- | |align="center" |ကယားပြည်နယ်အထူးဒေသ(၂) | | |၉ မေ ၁၉၉၄ |- | |align="center" |ကယားပြည်နယ်အထူးဒေသ(၃) | |align="center" |အလယ်ကယန်းအထူးဒေသ(၃) |၂၆ ဇူလိုင် ၁၉၉၄ |- ! colspan="5" |[[မွန်ပြည်နယ်]] အတွင်းရှိ အထူးဒေသများ |- | |ရေးချောင်းဖျားအထူးဒေသ | | |၂၉ ဇွန် ၁၉၉၅ |- ! colspan="5" |'''[[ကရင်ပြည်နယ်]]''' အတွင်းရှိ အထူးဒေသများ |- | | align="center" |မြိုင်ကြီးငူအထူးဒေသ | | |၁၉၉၄ |- | | align="center" |ကော့ယက္ခကျေးရွာအမှတ်(၁)အထူးဒေသ | |ကော့ယက္ခအထူးဒေသ(၁) |၂၉ ဇွန် ၁၉၉၅ |- | |align="center" |ဟောင်သရောအထူးဒေသ | | |၂၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၉၇ |- | |align="center" |ဘုရားကုန်းအထူးဒေသ | | |၂၀ ဧပြီ ၁၉၉၈ |- | |align="center" |သံတောင်အထူးဒေသ | | |၁၉၉၈ |- | |align="center" |သံတောင်(မြောက်ပိုင်း)အထူးဒေသ | | |၁၉၉၉ |- | |align="center" |ကြာအင်းပေါ်တော်မူအထူးဒေသ |align="center" |ကြာအင်းပေါ်တော်မူငြိမ်းချမ်းရေးအထူးဒေသ | | |} == ရှမ်းပြည်နယ်ရှိအထူးဒေသများ == === ရှမ်းပြည်နယ်(မြောက်ပိုင်း)အထူးဒေသ(၁) === အဆိုပါဒေသသည် [[ကိုးကန့်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ|ကိုးကန့်ဒေသ]]တွင် တည်ရှိပြီး၊ [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်|မြန်မာအမျိုးသားဒီမိုကရက်တစ်မဟာမိတ်တပ်မတော်]] (MNDAA) မှ ထိန်းချုပ်သည်။ MNDAA သည် ၁၉၈၉ ခုနှစ် မတ်လ ၁၁ ရက်တွင် ဗကပမှ ခွဲထွက်လာသော တပ်ဖွဲ့ဝင်များက [[ဖုန်ကြားရှင်]] ဦးဆောင်ဖွဲ့စည်းခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ <ref name="south">South, Ashley (2008). ''Ethnic politics in Burma: states of conflict.'' Taylor & Francis. p. 140. {{ISBN|978-0-203-89519-1}}.</ref> ၎င်းအဖွဲ့သည် မြန်မာ့တပ်မတော်အစိုးရနှင့် ပထမဆုံးအပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး သဘောတူညီချက် ချုပ်ဆိုခဲ့သည်။ ထိုသဘောတူညီချက်အရ ကိုးကန့်ဒေသကို ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်းအထူးဒေသ (၁) အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။<ref name="south2">South, Ashley (2008). ''Ethnic politics in Burma: states of conflict.'' Taylor & Francis. p. 140. {{ISBN|978-0-203-89519-1}}.</ref> ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် တပ်မတော်၏ [[နယ်ခြားစောင့်တပ်ဖွဲ့|နယ်ခြားစောင့်တပ်]] (BGF) စနစ်သို့ ပူးပေါင်းရန် ဖိအားပေးမှုကြောင့် တိုက်ပွဲများဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး MNDAA သည် ဒေသအချို့မှ နောက်ဆုတ်ခဲ့ရသည်။ <ref>{{Cite news|url=https://burmese.voanews.com/a/current-affairs-analysis-kokang-conflicts/2649949.html|title=ကိုးကန့်အရေးအခင်း|accessdate=26 May 2025|publisher=VOA Burmese|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250526131657/https://burmese.voanews.com/a/current-affairs-analysis-kokang-conflicts/2649949.html|archivedate=26 May 2025|date=၁၉ ဖေဖော်ဝါရီ၊ ၂၀၁၅}}</ref> သို့သော် ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် ပြန်လည်တိုက်ခိုက်မှုများဖြစ်ပြီး၊ ၂၀၂၃ ခုနှစ်တွင် "[[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]]" အတွင်း [[ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့]]၏ ပံ့ပိုးမှုဖြင့် အထူးဒေသ(၁)အားပြန်လည်ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ပြီး အခြားသောနယ်မြေများကိုလည်းအထူးဒေသအတွင်းထည့်သွင်းထိန်းချုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|url=https://cnimyanmar.com/index.php/political-2/politics-local/19525-mndaa-7|title=အထူးဒေသ(၁) ပြန်တည်ဆောက်ရေး အရေးကြီးသောအချိန်ဟု MNDAA ဥက္ကဋ္ဌပြော|publisher=CNI Myanmar|accessdate=26 Myanmar 2025|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250526130805/https://cnimyanmar.com/index.php/political-2/politics-local/19525-mndaa-7|archivedate=26 May 2025|date=၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၂}}</ref> === ရှမ်းပြည်နယ်(မြောက်ပိုင်း)အထူးဒေသ(၂) === ဤဒေသကို [[ဝပြည် သွေးစည်းညီညွတ်ရေး တပ်မတော်|ဝပြည်သွေးစည်းညီညွတ်ရေးတပ်မတော်]] (UWSA) မှ ထိန်းချုပ်ထားသည်။ ၎င်းအဖွဲ့သည် ၁၉၈၉ ခုနှစ် ဧပြီ ၁၇ ရက်တွင် ဗကပ၏ ဝဒေသရှိ တပ်ဖွဲ့ဝင်များက ပေါက်ယူချန်း ဦးဆောင်၍ ခွဲထွက်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ <ref name="pac">{{Cite web|url=https://www.geopium.org/myanmars-wa-likely-losers-in-the-opium-war/|last=Chouvy|first=Pierre-Arnaud|title=Myanmar's Wa: Likely Losers in the Opium War|work=Geopium|date=24 January 2004|access-date=25 May 2025|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20250526134313/https://www.geopium.org/myanmars-wa-likely-losers-in-the-opium-war/|archive-date=26 May 2025|archiveurl=https://web.archive.org/save/https://www.geopium.org/myanmars-wa-likely-losers-in-the-opium-war/|archivedate=26 May 2025}}</ref> UWSA သည် မြန်မာ့တပ်မတော်အစိုးရနှင့် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးသဘောတူညီချက် ချုပ်ဆိုပြီးနောက် [[ဝကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း|ဝဒေသ]]ကို ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်းအထူးဒေသ (၂) အဖြစ်သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ယနေ့တွင် UWSA သည် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများအနက် အင်အားအကြီးဆုံးအဖွဲ့ဖြစ်ပြီး တရားရေး၊ စီးပွားရေး၊ စစ်ရေးတို့ပါဝင်သော ကိုယ်ပိုင်စနစ်တကျအုပ်ချုပ်မှုကို တည်ဆောက်ထားသည်။<ref>{{Cite web|url=https://www2.irrawaddy.com/article.php?art_id=14874|author=Lawi Weng|title=UWSP Proposes Wa Autonomous Region|publisher=[[The Irrawaddy]] magazine, 5 January 2009|access-date=5 January 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160111164539/http://www2.irrawaddy.com/highlight.php?art_id=14874|archive-date=January 11, 2016|archivedate=၁၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၆}}</ref> ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်က [[နယ်ခြားစောင့်တပ်ဖွဲ့|နယ်ခြားစောင့်တပ်]]အဖြစ် ပြောင်းရန် ဖိအားပေးမှုကို ငြင်းဆိုခဲ့ပြီး မိမိတို့၏ စစ်ရေးဖွဲ့စည်းပုံအတိုင်း ဆက်လက်ရပ်တည်ခဲ့သည်။ === ရှမ်းပြည်နယ်(မြောက်ပိုင်း)အထူးဒေသ(၃) === ဤဒေသကို [[ရှမ်းပြည်တိုးတက်ရေးပါတီ]] (Shan State Progress Party - SSPP) နှင့် ၎င်း၏ တပ်ဖွဲ့ဖြစ်သော [[ရှမ်းပြည်တပ်မတော်-မြောက်ပိုင်း|ရှမ်းပြည်တပ်မတော် (မြောက်ပိုင်း)]] (Shan State Army - North, SSA-N) မှ ထိန်းချုပ်သည်။ SSPP/SSA-N သည် [[ဗမာပြည် ကွန်မြူနစ်ပါတီ|ဗကပ]]မှ တိုက်ရိုက်ခွဲထွက်ခြင်းမဟုတ်ဘဲ ၁၉၆၄ ခုနှစ်တွင် စတင်ဖွဲ့စည်းထားသော တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့တစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် ၁၉၈၉ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၂၄ ရက်တွင် မြန်မာ့တပ်မတော်အစိုးရနှင့် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး သဘောတူညီချက် ချုပ်ဆိုခဲ့သည်။ ထိုသဘောတူညီချက်အရ [[မိုင်းရှူးမြို့နယ်|မိုင်းရှူး]]၊ [[ကျေးသီးမြို့နယ်|ကျေးသီး၊]] [[တန့်ယန်းမြို့နယ်]]များပါဝင်သော ဒေသကို အထူးဒေသ (၃) အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ SSPP သည် တပ်မတော်နှင့် တခါတရံ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခြင်းများရှိသော်လည်း ထိန်းချုပ်နယ်မြေများကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းနိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=http://www.burmapartnership.org/tag/shan-state-army-north/|title=Elusive Nationwide Ceasefire Agreement Continues to Distract from Substantial Peace Talks|access-date=12 September 2014|archive-date=9 May 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150509011827/http://www.burmapartnership.org/tag/shan-state-army-north/|url-status=usurped}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www2.irrawaddy.com/article.php?art_id=5169|title=Uncertainty Reigns in Shan State|access-date=25 May 2025|archive-date=12 September 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140912093415/http://www2.irrawaddy.org/article.php?art_id=5169|url-status=live}}</ref> ၂၀၂၃ ခုနှစ်တွင် [[ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့]]နှင့် ပူးပေါင်းပြီး စစ်ဆင်ရေးများတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။ === ရှမ်းပြည်နယ်(အရှေ့ပိုင်း)အထူးဒေသ(၄) === ဤဒေသမှာ [[မိုင်းလားမြို့နယ်|မိုင်းလားဒေသ]]တွင် တည်ရှိပြီး၊ [[အမျိုးသားဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်|အမျိုးသားဒီမိုကရေစီမဟာမိတ်တပ်မတော်]] (National Democratic Alliance Army - NDAA) မှ ထိန်းချုပ်သည်။ NDAA သည် ၁၉၈၉ ခုနှစ် ဧပြီ ၁၉ ရက်တွင် ဗကပမှ ခွဲထွက်လာသော [[မိုင်းလားမြို့|မိုင်းလား]]ဒေသရှိ တပ်ဖွဲ့ဝင်များက လင်းမင်းရှန် ဦးဆောင်၍ ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၎င်းအဖွဲ့သည် မြန်မာ့တပ်မတော်နှင့် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး သဘောတူညီချက် ချုပ်ဆိုပြီးနောက် မိုင်းလားဒေသကို အထူးဒေသ (၄) အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ NDAA သည် မိမိဒေသအတွင်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ကို ထိန်းသိမ်းထားနိုင်ခဲ့သည်။ အထူးဒေသ (၄) ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသတွင် [[မိုင်းလားမြို့နယ်|မိုင်းလား၊]] ဆီလူးနှင့် နမ့်ပန်းဒေသတို့ ပါဝင်သည်။<ref>{{Cite news|url=https://news-eleven.com/article/121558|title=မိုင်းလားမြေပေါ်က မေးခွန်းများ|accessdate=26 May 2025|publisher=Eleven Media|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250526133839/https://news-eleven.com/article/121558|archivedate=26 May 2025}}</ref> === ရှမ်းပြည်နယ်(တောင်ပိုင်း)အထူးဒေသ(၆) === ရှမ်းပြည်အထူးဒေသ (၆) သည် ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်းတွင် တည်ရှိပြီး [[ပအိုဝ်း အမျိုးသား အဖွဲ့ချုပ်|ပအိုဝ်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်]] (Pa-O National Organisation - PNO) နှင့် ၎င်း၏ လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့ဖြစ်သော [[ပအိုဝ်းအမျိုးသားတပ်မတော်]] (Pa-O National Army - PNA) တို့က အုပ်ချုပ်သည့် နယ်မြေဒေသဖြစ်သည်။ ဤဒေသသည် ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ "ပအိုဝ်းကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ" အဖြစ် တရားဝင် သတ်မှတ်ထားသော နယ်မြေလည်း ဖြစ်ပါသည်။ ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်းတွင် အဓိကအားဖြင့် [[ဟိုပုံးမြို့နယ်|ဟိုပုံး]]၊ [[ဆီဆိုင်မြို့နယ်|ဆီဆိုင်]] နှင့် [[ပင်လောင်းမြို့နယ်|ပင်လောင်း မြို့နယ်]]များ၏ အစိတ်အပိုင်းများကို စုစည်းဖွဲ့စည်းထားသည်။ အထူးဒေသ (၆) ၏ အုပ်ချုပ်ရေးဆိုင်ရာ ဗဟိုဌာနချုပ်သည် [[ဟိုပုံးမြို့]] တွင် တည်ရှိသည်။ ပအိုဝ်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ် (PNO) သည် ၁၉၉၁ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁၁ ရက်နေ့ တွင် [[နိုင်ငံတော် ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှု တည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့|နိုင်ငံတော်ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှုတည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့]] (SLORC) အစိုးရနှင့် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး သဘောတူညီချက် ရယူခဲ့ပြီး ထိုသဘောတူညီချက်အရ PNO/PNA အား ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်းရှိ ၎င်းတို့၏ လွှမ်းမိုးရာနယ်မြေများကို အထူးဒေသ (၆) အဖြစ် သတ်မှတ်ပေးခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် PNA သည် အစိုးရ၏ အသွင်ပြောင်း[[နယ်ခြားစောင့်တပ်ဖွဲ့|ပြည်သူ့စစ်]] (People's Militia Force - PMF) အဖြစ် အသွင်ပြောင်းခဲ့ပြီး တပ်မတော်နှင့် အနီးကပ်ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်သော အဖွဲ့အစည်းတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://moemaka.net/eng/2024/10/the-pa-o-peoples-military-strength-in-their-self-administered-region/|title=The Pa-O People’s Military Strength in Their Self-Administered Region|publisher=MoeMaKa|accessdate=2025-6-14|archivedate=2025-6-14|date=October 1, 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250614111829/https://moemaka.net/eng/2024/10/the-pa-o-peoples-military-strength-in-their-self-administered-region/}}</ref> === ရှမ်းပြည်နယ်​(မြောက်ပိုင်း)အထူးဒေသ(၇) === ၁၉၉၁ခုနှစ် ဧပြီလ ၂၁ ရက်နေ့တွင် ပလောင်ပြည်လွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့/တပ် (PSLO/A) နှင့် နဝတအစိုးရတို့ အပစ်အခတ်ရပ်စဲပြီးနောက် နမ့်ဆန်နှင့်မန်တုံဒေသကို ရှမ်းပြည်နယ် ပလောင်အထူးဒေသ (၇) ဟု သတ်မှတ်ခဲ့သည်။<ref>{{citation |url=https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/09592318.2022.2121389|title=‘Blunt’ biopolitical rebel rule: on weapons and political geography at the edge of the state|first= Francesco|last=Buscemi|date=၂၂ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂|page=12, 13|access-date=၂ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၆}}</ref><ref>{{cite web|url=https://burmese.dvb.no/post/37821|title=တအောင်း (ပလောင်) စာပေနှင့်ယဉ်ကျေးမှု ညီလာခံ ကျင်းပ|date=၂၆ မတ် ၂၀၁၃|work=DVB|access-date=၂ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၆|quote=}}</ref> === ရှမ်းပြည်နယ်​(တောင်ပိုင်း)အထူးဒေသ(၁၃) === ၁၉၉၄ခုနှစ် ဧပြီလ ၉ရက်နေ့၌ ရှမ်းပြည်လူမျိုးပေါင်းစုံပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့(ရလလဖ/SSNPLO) ပအိုဝ်းနီ တို့နှင့် နဝတအစိုးရတို့ အပစ်အခတ်ရပ်စဲပြီးသောအခါ ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်းအထူးဒေသ(၁၃)အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။<ref name="WHKLT"/><ref name="MK"/> == မှတ်စု == {{Notelist}} == ကိုးကား == {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ နယ်မြေအပိုင်းအခြားများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ]] [[ကဏ္ဍ:ရှမ်းလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများ]] [[ကဏ္ဍ:ရှမ်းပြည်နယ်]] 7wvboi025cp3fm7n8xy7tvfrdsrjh6h 0 279820 1051860 1046226 2026-09-08T05:41:59Z Zawzawaungthwin 100038 ကိုယ်စားလှယ် အပြောင်းအလဲ 1051860 wikitext text/x-wiki {{About|မြန်မာနိုင်ငံ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅ - ၂၀၂၆ တွင် အနိုင်ရရှိသူများ စာရင်း ဆောင်းပါး|၂၀၂၅-၂၀၂၆ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ|အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅-၂၀၂၆ }} {{Multiple image | header = တတိယအကြိမ် မြန်မာနိုင်ငံလွှတ်တော်များ၏ ဖွဲ့စည်းပုံ (၂၀၂၆ ခုနှစ်) | perrow = 2 | align = center | image1 = Myanmar Pyithu Hluttaw 2026 composition (373 seats).png | image2 = Myanmar Amyotha Hluttaw 2026 composition (213 seats).png | image3 = Myanmar Pyidaungsu Hluttaw 2026 composition (586 seats).png | footer = {{bulleted list | တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် (အပေါ် ဘယ်ဘက်)သည် ရွေးကောက်ပွဲရလဒ် ဖွဲ့စည်းပုံ (စုစုပေါင်း ၃၇၃ ခုံ)ဖြစ်ပြီး၊တပ်ကိုယ်စားလှယ် ၁၁၀ ခုံ ပါဝင်သည်။ |တတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော် (အပေါ် ညာဘက်) သည် ရွေးကောက်ပွဲရလဒ် ဖွဲ့စည်းပုံ (စုစုပေါင်း ၂၁၃ ခုံ)ဖြစ်ပြီး၊တပ်ကိုယ်စားလှယ် ၅၆ ခုံ ပါဝင်သည်။ |တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် (အောက်ဘက်) သည် ရွေးကောက်ပွဲရလဒ် ဖွဲ့စည်းပုံ (စုစုပေါင်း ၅၈၆ ခုံ)ဖြစ်ပြီး၊တပ်ကိုယ်စားလှယ် ၁၆၆ ခုံ ပါဝင်သည်။ }} | total_width = 350 | align = right }} ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၂၈ ရက် မှစတင်၍ [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅-၂၀၂၆|အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊၂၀၂၅-၂၀၂၆]] အား အပိုင်းလိုက် ကျင်းပခဲ့သည်။အပိုင်း (၁)ကို ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၂၈ ရက် တွင် မြို့နယ် ၁၀၂ မြို့၌ ကျင်းပခဲ့ပြီး၊ အနိုင်ရရှိခဲ့သူများ စာရင်းကို ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ဇန်နဝါရီ ၂ရက် ညအချိန်မှစ၍ [[ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်]]မှ အသုတ်လိုက်ခွဲကာ စတင်ကြေညာခဲ့သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/78703|title=ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံရသူများ အမည်စာရင်း ကြေညာခြင်း|work=MOI Myanmar|access-date=၄ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆|date=၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/78723|title=ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံရသူများ အမည်စာရင်းကြေညာခြင်း|work=MOI Myanmar|access-date=၄ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆|date=၃ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆}}</ref> ထိုသို့ ကြေညာရာတွင် ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် သည် အပိုင်း(၂) နှင့် အပိုင်း (၃) တို့တွင် ကျင်းပသွားမည့် မဲဆန္ဒနယ်များထဲမှ ယှဉ်ပြိုင်ဘက်မရှိ၍ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် တစ်ဦးထဲ ရွေးကောက်ခံရသူစာရင်းကိုပါ ထည့်သွင်းကြေညာခဲ့သည်။ အပိုင်း(၂)ကို ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၁၁ ရက် တွင် မြို့နယ် ၁၀၀ မြို့၌ ကျင်းပခဲ့ပြီး၊ အနိုင်ရရှိခဲ့သူများ စာရင်းကို ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၁၅ ရက် ညအချိန်မှစ၍ [[ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်]]မှ အသုတ်လိုက်ခွဲကာ စတင်ကြေညာခဲ့သည်။ အပိုင်း(၃)ကို ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၂၅ ရက်တွင် မြို့နယ် ၆၁ မြို့၌ ကျင်းပခဲ့ပြီး၊ အနိုင်ရရှိခဲ့သူများ စာရင်းကို ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ဇန်နဝါရီ ၂၇ရက် ညအချိန်မှစ၍ [[ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်]]မှ အသုတ်လိုက်ခွဲကာ စတင်ကြေညာခဲ့သည်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၃ ရက်တွင် ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်သည် ၂ဝ၂၅ - ၂၀၂၆ ခုနှစ် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ပြီးဖြစ်သည့် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်စာရင်းချုပ်ကို ထုတ်ပြန်ကြေညာရင်းဖြင့် ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်ကြေညာခြင်းအား အဆုံးသတ်ခဲ့သည် ။<ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/79800|title=၂၀၂၅ ခုနှစ် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ပြီးဖြစ်သည့် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်စာရင်းချုပ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခြင်း|work=MOI Myanmar|access-date=၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၆|date=၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၆}}</ref> ဤရွေးကောက်ပွဲသည် ပြည်သူ့ လွှတ်တော်မဲဆန္ဒနယ် ၂၆၃ နယ်၊ အမျိုးသားလွှတ်တော် မဲအများဆုံးရသူအနိုင်ယူစနစ် (FPTP) မဲဆန္ဒနယ် ၇၃ နယ်နှင့် အချိုးကျကိုယ်စားပြုစနစ် (PR) မဲဆန္ဒနယ် ၂၆ နယ်၊ တိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော် သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော် မဲအများဆုံးရသူအနိုင်ယူစနစ် (FPTP) မဲဆန္ဒနယ် ၂၅၅ နယ်နှင့် အချိုးကျကိုယ်စားပြုစနစ် (PR) မဲဆန္ဒနယ် ၄၂ နယ်၊ တိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော် သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော် တိုင်းရင်းသားလူမျိုးမဲဆန္ဒနယ် ၂၉ နယ်၊ စုစုပေါင်း မဲဆန္ဒနယ် ၆၈၈ နယ်တို့မှနေ၍ ကိုယ်စားလှယ် စုစုပေါင်း ၁၀၂၅ ဦးကို ရွေးချယ်တင်မြှောက်နိုင်ခဲ့ကြသည်။ == ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံရသည့် ပါတီ နှင့် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်စာရင်းချုပ် == {| class="wikitable sortable" style="text-align:center;" ! စဉ် ! style="background:#F2F2F2;" | ပါတီ ! style="background:#FFF2CC;" | ပြည်သူ့လွှတ်တော် ! colspan="3" style="background:#D9EAF7;" | အမျိုးသားလွှတ်တော် ! colspan="3" style="background:#DFF0D8;" | တိုင်းဒေသကြီး / ပြည်နယ် လွှတ်တော် ! style="background:#E6E6FA;" | တိုင်းရင်းသားလူမျိုး ! style="background:#FCE5CD;" | အနိုင်ရအရေအတွက်ပေါင်းချုပ် |- ! ! ! style="background:#FFF2CC;" | ! style="background:#D9EAF7;" | FPTP ! style="background:#D9EAF7;" | PR ! style="background:#D9EAF7;" | စုစုပေါင်း ! style="background:#DFF0D8;" | FPTP ! style="background:#DFF0D8;" | PR ! style="background:#DFF0D8;" | စုစုပေါင်း ! ! |- | ၁ | style="background:#F2F2F2;" | [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] | style="background:#FFF2CC;" | ၂၃၁ | style="background:#D9EAF7;" | ၆၃ | style="background:#D9EAF7;" | ၄၅ | style="background:#D9EAF7;" | ၁၀၈ | style="background:#DFF0D8;" | ၂၂၂ | style="background:#DFF0D8;" | ၁၅၇ | style="background:#DFF0D8;" | ၃၇၉ | style="background:#E6E6FA;" | ၂၁ | style="background:#FCE5CD;" | ၇၃၉ |- | ၂ | style="background:#F2F2F2;" | [[တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ]] | style="background:#FFF2CC;" | ၄ | style="background:#D9EAF7;" | - | style="background:#D9EAF7;" | ၁၆ | style="background:#D9EAF7;" | ၁၆ | style="background:#DFF0D8;" | ၇ | style="background:#DFF0D8;" | ၄၁ | style="background:#DFF0D8;" | ၄၈ | style="background:#E6E6FA;" | - | style="background:#FCE5CD;" | ၆၈ |- | ၃ | style="background:#F2F2F2;" | [[ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (ကျားဖြူပါတီ)|ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ(ကျားဖြူပါတီ)]] | style="background:#FFF2CC;" | ၇ | style="background:#D9EAF7;" | - | style="background:#D9EAF7;" | ၁ | style="background:#D9EAF7;" | ၁ | style="background:#DFF0D8;" | ၆ | style="background:#DFF0D8;" | ၂၅ | style="background:#DFF0D8;" | ၃၁ | style="background:#E6E6FA;" | - | style="background:#FCE5CD;" | ၃၉ |- | ၄ | style="background:#F2F2F2;" | [[ပြည်သူ့ပါတီ]] | style="background:#FFF2CC;" | - | style="background:#D9EAF7;" | - | style="background:#D9EAF7;" | ၅ | style="background:#D9EAF7;" | ၅ | style="background:#DFF0D8;" | ၁ | style="background:#DFF0D8;" | ၂၄ | style="background:#DFF0D8;" | ၂၅ | style="background:#E6E6FA;" | - | style="background:#FCE5CD;" | ၃၀ |- | ၅ | style="background:#F2F2F2;" | [[ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီ]] | style="background:#FFF2CC;" | - | style="background:#D9EAF7;" | - | style="background:#D9EAF7;" | ၁ | style="background:#D9EAF7;" | ၁ | style="background:#DFF0D8;" | - | style="background:#DFF0D8;" | ၁၉ | style="background:#DFF0D8;" | ၁၉ | style="background:#E6E6FA;" | - | style="background:#FCE5CD;" | ၂၀ |- | ၆ | style="background:#F2F2F2;" | [[ပအိုဝ်း အမျိုးသား အဖွဲ့ချုပ်|ပအိုဝ်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်ပါတီ]] | style="background:#FFF2CC;" | ၅ | style="background:#D9EAF7;" | ၁ | style="background:#D9EAF7;" | ၁ | style="background:#D9EAF7;" | ၂ | style="background:#DFF0D8;" | ၅ | style="background:#DFF0D8;" | ၆ | style="background:#DFF0D8;" | ၁၁ | style="background:#E6E6FA;" | - | style="background:#FCE5CD;" | ၁၈ |- | ၇ | style="background:#F2F2F2;" | [[မွန်ညီညွတ်ရေးပါတီ]] | style="background:#FFF2CC;" | ၅ | style="background:#D9EAF7;" | ၃ | style="background:#D9EAF7;" | ၂ | style="background:#D9EAF7;" | ၅ | style="background:#DFF0D8;" | ၄ | style="background:#DFF0D8;" | ၃ | style="background:#DFF0D8;" | ၇ | style="background:#E6E6FA;" | - | style="background:#FCE5CD;" | ၁၇ |- | ၈ | style="background:#F2F2F2;" | [[နာဂအမျိုးသားပါတီ]] | style="background:#FFF2CC;" | ၄ | style="background:#D9EAF7;" | ၁ | style="background:#D9EAF7;" | - | style="background:#D9EAF7;" | ၁ | style="background:#DFF0D8;" | ၄ | style="background:#DFF0D8;" | ၃ | style="background:#DFF0D8;" | ၇ | style="background:#E6E6FA;" | - | style="background:#FCE5CD;" | ၁၂ |- | ၉ | style="background:#F2F2F2;" | [[ရခိုင့်ဦးဆောင်ပါတီ]] | style="background:#FFF2CC;" | - | style="background:#D9EAF7;" | ၁ | style="background:#D9EAF7;" | ၂ | style="background:#D9EAF7;" | ၃ | style="background:#DFF0D8;" | ၁ | style="background:#DFF0D8;" | ၄ | style="background:#DFF0D8;" | ၅ | style="background:#E6E6FA;" | - | style="background:#FCE5CD;" | ၈ |- | ၁၀ | style="background:#F2F2F2;" | [[ကရင်အမျိုးသားဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ]] | style="background:#FFF2CC;" | ၁ | style="background:#D9EAF7;" | ၁ | style="background:#D9EAF7;" | ၂ | style="background:#D9EAF7;" | ၃ | style="background:#DFF0D8;" | ၁ | style="background:#DFF0D8;" | ၂ | style="background:#DFF0D8;" | ၃ | style="background:#E6E6FA;" | - | style="background:#FCE5CD;" | ၇ |- | ၁၁ | style="background:#F2F2F2;" | [[ဇိုမီးအမျိုးသားပါတီ]] | style="background:#FFF2CC;" | - | style="background:#D9EAF7;" | ၁ | style="background:#D9EAF7;" | ၂ | style="background:#D9EAF7;" | ၃ | style="background:#DFF0D8;" | ၁ | style="background:#DFF0D8;" | ၃ | style="background:#DFF0D8;" | ၄ | style="background:#E6E6FA;" | - | style="background:#FCE5CD;" | ၇ |- | ၁၂ | style="background:#F2F2F2;" | [[မြန်မာနိုင်ငံတောင်သူလယ်သမားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ]] | style="background:#FFF2CC;" | - | style="background:#D9EAF7;" | - | style="background:#D9EAF7;" | - | style="background:#D9EAF7;" | - | style="background:#DFF0D8;" | - | style="background:#DFF0D8;" | ၆ | style="background:#DFF0D8;" | ၆ | style="background:#E6E6FA;" | - | style="background:#FCE5CD;" | ၆ |- | ၁၃ | style="background:#F2F2F2;" | [[ရခိုင်တိုင်းရင်းသားများပါတီ]] | style="background:#FFF2CC;" | ၁ | style="background:#D9EAF7;" | - | style="background:#D9EAF7;" | ၁ | style="background:#D9EAF7;" | ၁ | style="background:#DFF0D8;" | - | style="background:#DFF0D8;" | ၄ | style="background:#DFF0D8;" | ၄ | style="background:#E6E6FA;" | - | style="background:#FCE5CD;" | ၆ |- | ၁၄ | style="background:#F2F2F2;" | [[ရှမ်းနီ(တိုင်းလျန်)သွေးစည်းညီညွတ်ရေးပါတီ|ရှမ်းနီ(တိုင်းလျန်)သွေးစည်းညီညွတ်ရေး ပါတီ]] | style="background:#FFF2CC;" | ၁ | style="background:#D9EAF7;" | - | style="background:#D9EAF7;" | - | style="background:#D9EAF7;" | - | style="background:#DFF0D8;" | ၁ | style="background:#DFF0D8;" | ၂ | style="background:#DFF0D8;" | ၃ | style="background:#E6E6FA;" | ၁ | style="background:#FCE5CD;" | ၅ |- | ၁၅ | style="background:#F2F2F2;" | [[ဓနုတိုင်းရင်းသားလူမျိုးများဒီမိုကရေစီပါတီ]] | style="background:#FFF2CC;" | ၁ | style="background:#D9EAF7;" | ၁ | style="background:#D9EAF7;" | - | style="background:#D9EAF7;" | ၁ | style="background:#DFF0D8;" | ၁ | style="background:#DFF0D8;" | ၂ | style="background:#DFF0D8;" | ၃ | style="background:#E6E6FA;" | - | style="background:#FCE5CD;" | ၅ |- | ၁၆ | style="background:#F2F2F2;" | [[တိုင်းလိုင်(ရှမ်းနီ)အမျိုးသားများဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ]] | style="background:#FFF2CC;" | - | style="background:#D9EAF7;" | - | style="background:#D9EAF7;" | ၁ | style="background:#D9EAF7;" | ၁ | style="background:#DFF0D8;" | - | style="background:#DFF0D8;" | ၂ | style="background:#DFF0D8;" | ၂ | style="background:#E6E6FA;" | ၁ | style="background:#FCE5CD;" | ၄ |- | ၁၇ | style="background:#F2F2F2;" | [[အင်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်ပါတီ]] | style="background:#FFF2CC;" | ၁ | style="background:#D9EAF7;" | - | style="background:#D9EAF7;" | - | style="background:#D9EAF7;" | - | style="background:#DFF0D8;" | ၁ | style="background:#DFF0D8;" | ၁ | style="background:#DFF0D8;" | ၂ | style="background:#E6E6FA;" | ၁ | style="background:#FCE5CD;" | ၄ |- | ၁၈ | style="background:#F2F2F2;" | [[ကယားပြည်နယ်ပြည်သူ့ပါတီ]] | style="background:#FFF2CC;" | - | style="background:#D9EAF7;" | - | style="background:#D9EAF7;" | ၁ | style="background:#D9EAF7;" | ၁ | style="background:#DFF0D8;" | - | style="background:#DFF0D8;" | ၂ | style="background:#DFF0D8;" | ၂ | style="background:#E6E6FA;" | - | style="background:#FCE5CD;" | ၃ |- | ၁၉ | style="background:#F2F2F2;" | [[ကချင်ပြည်နယ်ပြည်သူ့ပါတီ]] | style="background:#FFF2CC;" | ၁ | style="background:#D9EAF7;" | - | style="background:#D9EAF7;" | ၁ | style="background:#D9EAF7;" | ၁ | style="background:#DFF0D8;" | - | style="background:#DFF0D8;" | ၁ | style="background:#DFF0D8;" | ၁ | style="background:#E6E6FA;" | - | style="background:#FCE5CD;" | ၃ |- | ၂၀ | style="background:#F2F2F2;" | [[ပအိုဝ်းအမျိုးသားညီညွတ်ရေးပါတီ]] | style="background:#FFF2CC;" | - | style="background:#D9EAF7;" | - | style="background:#D9EAF7;" | ၁ | style="background:#D9EAF7;" | ၁ | style="background:#DFF0D8;" | - | style="background:#DFF0D8;" | ၁ | style="background:#DFF0D8;" | ၁ | style="background:#E6E6FA;" | ၁ | style="background:#FCE5CD;" | ၃ |- | ၂၁ | style="background:#F2F2F2;" | [[ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ]] | style="background:#FFF2CC;" | - | style="background:#D9EAF7;" | - | style="background:#D9EAF7;" | - | style="background:#D9EAF7;" | - | style="background:#DFF0D8;" | - | style="background:#DFF0D8;" | ၃ | style="background:#DFF0D8;" | ၃ | style="background:#E6E6FA;" | - | style="background:#FCE5CD;" | ၃ |- | ၂၂ | style="background:#F2F2F2;" | [[ကရင်ပြည်သူ့ပါတီ]] | style="background:#FFF2CC;" | - | style="background:#D9EAF7;" | - | style="background:#D9EAF7;" | - | style="background:#D9EAF7;" | - | style="background:#DFF0D8;" | - | style="background:#DFF0D8;" | ၂ | style="background:#DFF0D8;" | ၂ | style="background:#E6E6FA;" | ၁ | style="background:#FCE5CD;" | ၃ |- | ၂၃ | style="background:#F2F2F2;" | [[လီဆူအမျိုးသားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ]]ဒူးလေးပါတီ | style="background:#FFF2CC;" | - | style="background:#D9EAF7;" | - | style="background:#D9EAF7;" | - | style="background:#D9EAF7;" | - | style="background:#DFF0D8;" | - | style="background:#DFF0D8;" | ၁ | style="background:#DFF0D8;" | ၁ | style="background:#E6E6FA;" | ၁ | style="background:#FCE5CD;" | ၂ |- | ၂၄ | style="background:#F2F2F2;" | [[ဒီမိုကရေစီပါတီသစ် (ကချင်)|ဒီမိုကရေစီပါတီသစ်(ကချင်)ပါတီ]] | style="background:#FFF2CC;" | - | style="background:#D9EAF7;" | - | style="background:#D9EAF7;" | - | style="background:#D9EAF7;" | - | style="background:#DFF0D8;" | - | style="background:#DFF0D8;" | ၂ | style="background:#DFF0D8;" | ၂ | style="background:#E6E6FA;" | - | style="background:#FCE5CD;" | ၂ |- | ၂၅ | style="background:#F2F2F2;" | [[ဖလုံ-စဝေါ် ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ|ဖလုံစဝေါ်ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ]] | style="background:#FFF2CC;" | - | style="background:#D9EAF7;" | - | style="background:#D9EAF7;" | ၁ | style="background:#D9EAF7;" | ၁ | style="background:#DFF0D8;" | - | style="background:#DFF0D8;" | ၁ | style="background:#DFF0D8;" | ၁ | style="background:#E6E6FA;" | - | style="background:#FCE5CD;" | ၂ |- | ၂၆ | style="background:#F2F2F2;" | [[အမျိုးသားအကျိုးစီးပွားတိုးတက်ရေးပါတီ]] | style="background:#FFF2CC;" | - | style="background:#D9EAF7;" | - | style="background:#D9EAF7;" | ၁ | style="background:#D9EAF7;" | ၁ | style="background:#DFF0D8;" | - | style="background:#DFF0D8;" | ၁ | style="background:#DFF0D8;" | ၁ | style="background:#E6E6FA;" | - | style="background:#FCE5CD;" | ၂ |- | ၂၇ | style="background:#F2F2F2;" | [[၈၈ မျိုးဆက် ကျောင်းသားလူငယ်များ (ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံ)|၈၈မျိုးဆက်ကျောင်းသားလူငယ်များ(ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ)ပါတီ]] | style="background:#FFF2CC;" | - | style="background:#D9EAF7;" | - | style="background:#D9EAF7;" | - | style="background:#D9EAF7;" | - | style="background:#DFF0D8;" | - | style="background:#DFF0D8;" | ၂ | style="background:#DFF0D8;" | ၂ | style="background:#E6E6FA;" | - | style="background:#FCE5CD;" | ၂ |- | ၂၈ | style="background:#F2F2F2;" | [[ချင်းပြည်သစ်ကွန်ဂရက်ပါတီ|ချင်းပြည်သစ်ကွန်ကရက်ပါတီ]] | style="background:#FFF2CC;" | - | style="background:#D9EAF7;" | - | style="background:#D9EAF7;" | - | style="background:#D9EAF7;" | - | style="background:#DFF0D8;" | - | style="background:#DFF0D8;" | ၁ | style="background:#DFF0D8;" | ၁ | style="background:#E6E6FA;" | - | style="background:#FCE5CD;" | ၁ |- | ၂၉ | style="background:#F2F2F2;" | [[ပအိုဝ်းအမျိုးသားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ]] | style="background:#FFF2CC;" | - | style="background:#D9EAF7;" | - | style="background:#D9EAF7;" | - | style="background:#D9EAF7;" | - | style="background:#DFF0D8;" | - | style="background:#DFF0D8;" | - | style="background:#DFF0D8;" | - | style="background:#E6E6FA;" | ၁ | style="background:#FCE5CD;" | ၁ |- | ၃၀ | style="background:#F2F2F2;" | [[အာခါအမျိုးသားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ]] | style="background:#FFF2CC;" | - | style="background:#D9EAF7;" | - | style="background:#D9EAF7;" | - | style="background:#D9EAF7;" | - | style="background:#DFF0D8;" | - | style="background:#DFF0D8;" | - | style="background:#DFF0D8;" | - | style="background:#E6E6FA;" | ၁ | style="background:#FCE5CD;" | ၁ |- | ၃၁ | style="background:#F2F2F2;" | [[ဝ အမျိုးသားပါတီ]] | style="background:#FFF2CC;" | - | style="background:#D9EAF7;" | ၁ | style="background:#D9EAF7;" | - | style="background:#D9EAF7;" | ၁ | style="background:#DFF0D8;" | - | style="background:#DFF0D8;" | - | style="background:#DFF0D8;" | - | style="background:#E6E6FA;" | - | style="background:#FCE5CD;" | ၁ |- | ၃၂ | style="background:#F2F2F2;" | တစ်သီးပုဂ္ဂလ | style="background:#FFF2CC;" | ၁ | style="background:#D9EAF7;" | - | style="background:#D9EAF7;" | - | style="background:#D9EAF7;" | - | style="background:#DFF0D8;" | - | style="background:#DFF0D8;" | - | style="background:#DFF0D8;" | - | style="background:#E6E6FA;" | - | style="background:#FCE5CD;" | ၁ |- | | style="background:#F2F2F2;" | စုစုပေါင်း | style="background:#FFF2CC;" | ၂၆၃ | style="background:#D9EAF7;" | ၇၃ | style="background:#D9EAF7;" | ၈၄ | style="background:#D9EAF7;" | ၁၅၇ | style="background:#DFF0D8;" | ၂၅၅ | style="background:#DFF0D8;" | ၃၂၁ | style="background:#DFF0D8;" | ၅၇၆ | style="background:#E6E6FA;" | ၂၉ | style="background:#FCE5CD;" | ၁၀၂၅ |} === ၂၀၂၅-၂၀၂၆ ပါတီစုံဒီမိုကရေစီအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ပါတီအလိုက် ခိုင်လုံမဲရရှိမှုအခြေအနေ === {| class="wikitable sortable" ! စဉ် ! နိုင်ငံရေးပါတီ / တစ်သီးပုဂ္ဂလ ! ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်သည့် မဲဆန္ဒနယ် ! ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်သည့် ကိုယ်စားလှယ် ! ခိုင်လုံမဲရရှိမှုစုစုပေါင်း ! ခိုင်လုံမဲရရှိမှု ရာခိုင်နှုန်း ! အနိုင်ရ ကိုယ်စားလှယ်အရေအတွက် |- |၁ |[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] |၆၈၇ |၁၀၁၇ |၅,၈၀၄,၀၂၅ |၄၄.၁၉% |၇၃၉ |- |၂ |[[တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ]] |၄၆၆ |၆၈၉ |၁,၇၄၄,၉၄၃ |၁၃.၂၈% |၆၈ |- |၃ |[[ပြည်သူ့ပါတီ]] |၃၆၃ |၄၉၈ |၁,၁၅၅,၈၁၇ |၈.၈၀% |၃၀ |- |၄ |[[ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီ]] |၄၆၆ |၆၆၁ |၁,၀၀၀,၈၁၅ |၇.၆၂% |၂၀ |- |၅ |[[ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (ကျားဖြူပါတီ)|ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (ကျားဖြူပါတီ)]] |၃၈၆ |၅၇၅ |၈၀၂,၄၁၄ |၆.၁၁% |၃၉ |- |၆ |[[မြန်မာနိုင်ငံတောင်သူလယ်သမားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ|မြန်မာနိုင်ငံတောင်သူလယ်သမား ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ]] |၂၈၂ |၄၂၁ |၆၉၁,၆၂၈ |၅.၂၇% |၆ |- |၇ |[[ပအိုဝ်း အမျိုးသား အဖွဲ့ချုပ်|ပအိုဝ်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ် (PNO) ပါတီ]] |၂၉ |၅၀ |၃၃၁,၃၃၁ |၂.၅၂% |၁၈ |- |၈ |[[မွန်ညီညွတ်ရေးပါတီ]] |၂၄ |၃၈ |၁၄၅,၇၈၆ |၁.၁၁% |၁၇ |- |၉ |[[ကရင်ပြည်သူ့ပါတီ]] |၂၀ |၂၉ |၁၂၄,၈၀၅ |၀.၉၅% |၃ |- |၁၀ |[[၈၈ မျိုးဆက် ကျောင်းသားလူငယ်များ (ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံ)|၈၈မျိုးဆက်ကျောင်းသားလူငယ်များ (ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ) ပါတီ]] |၁၇ |၂၄ |၁၀၀,၈၈၃ |၀.၇၇% |၂ |- |၁၁ |[[ဓနုတိုင်းရင်းသားလူမျိုးများဒီမိုကရေစီပါတီ|ဓနုတိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ ဒီမိုကရေစီပါတီ]] |၁၄ |၂၆ |၈၁,၄၆၅ |၀.၆၂% |၅ |- |၁၂ |[[ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ]] |၅၁ |၇၄ |၇၄,၁၄၂ |၀.၅၆% |၃ |- |၁၃ |[[လေဘာပါတီ (မြန်မာနိုင်ငံ)|လေဘာပါတီ]] |၅ |၆ |၅၆,၇၁၆ |၀.၄၃% |မရှိပါ |- |၁၄ |[[အမျိုးသားအကျိုးစီးပွားတိုးတက်ရေးပါတီ]] |၃၀ |၄၄ |၄၈,၉၂၆ |၀.၃၇% |၂ |- |၁၅ |[[ကရင်အမျိုးသားဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ]] |၁၅ |၂၆ |၄၈,၇၀၂ |၀.၃၇% |၇ |- |၁၆ |[[အင်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်ပါတီ]] |၇ |၁၀ |၄၄,၀၃၇ |၀.၃၄% |၄ |- |၁၇ |[[ဖလုံ-စဝေါ် ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ]] |၂၃ |၃၄ |၃၃,၇၇၂ |၀.၂၆% |၂ |- |၁၈ |[[နာဂအမျိုးသားပါတီ]] |၁၁ |၂၀ |၃၂,၃၈၆ |၀.၂၅% |၁၂ |- |၁၉ |[[တိုင်းလိုင်(ရှမ်းနီ)အမျိုးသားများဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ|တိုင်းလိုင် (ရှမ်းနီ) အမျိုးသားများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ]] |၁၇ |၂၈ |၂၉,၃၇၅ |၀.၂၂% |၄ |- |၂၀ |[[ခေတ်သစ်ပြည်သူ့ပါတီ]] |၄ |၄ |၂၆,၁၂၁ |၀.၂၀% |မရှိပါ |- |၂၁ |[[ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] |၁၈ |၃၁ |၂၅,၄၅၇ |၀.၁၉% |မရှိပါ |- |၂၂ |[[ညီညွတ်သောတိုင်းရင်းသားလူမျိုးများဒီမိုကရေစီပါတီ|ညီညွတ်သောတိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ ဒီမိုကရေစီပါတီ]] |၁၄ |၁၆ |၂၅,၂၄၉ |၀.၁၉% |မရှိပါ |- |၂၃ |[[ပြည်ထောင်စုငြိမ်းချမ်းရေးနှင့်ညီညွတ်ရေးပါတီ]] |၁၄ |၂၀ |၂၅,၀၉၈ |၀.၁၉% |မရှိပါ |- |၂၄ |[[ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (မြန်မာ)|ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ]] |၉ |၁၁ |၂၅,၀၀၂ |၀.၁၉% |မရှိပါ |- |၂၅ |[[လူမှုစီးပွားမြှင့်တင်ရေးပါတီ]] |၆ |၆ |၂၃,၁၁၄ |၀.၁၈% |မရှိပါ |- |၂၆ |[[ရခိုင့်ဦးဆောင်ပါတီ]] |၁၃ |၃၂ |၂၂,၅၆၇ |၀.၁၇% |၈ |- |၂၇ |[[ကချင်ပြည်နယ်ပြည်သူ့ပါတီ]] |၁၈ |၂၅ |၂၁,၇၆၅ |၀.၁၇% |၃ |- |၂၈ |[[ဒီမိုကရက်တစ်အင်အားစုလေဘာပါတီ|ဒီမိုကရက်တစ်အင်အားစု လေဘာပါတီ]] |၈ |၁၂ |၂၀,၄၂၉ |၀.၁၆% |မရှိပါ |- |၂၉ |[[မျိုးဆက်သစ်ဝံသာနုပါတီ]] |၂၂ |၂၇ |၁၉၉၅၅ |၀.၁၅% |မရှိပါ |- |၃၀ |[[မြန်မာနိုင်ငံ တောင်သူလယ်သမား အလုပ်သမား ပြည်သူ့ပါတီ|မြန်မာနိုင်ငံတောင်သူလယ်သမားအလုပ်သမားပြည်သူ့ပါတီ]] |၃ |၃ |၁၉၈၁၈ |၀.၁၅% |မရှိပါ |- |၃၁ |[[ရှမ်းနီ(တိုင်းလျန်)သွေးစည်းညီညွတ်ရေးပါတီ]] |၁၄ |၂၉ |၁၉၅၆၄ |၀.၁၅% |၅ |- |၃၂ |[[ရခိုင်တိုင်းရင်းသားများပါတီ]] |၁၄ |၂၅ |၁၈၉၀၁ |၀.၁၄% |၆ |- |၃၃ |[[အမျိုးသားနိုင်ငံရေးမဟာမိတ်များအဖွဲ့ချုပ်ပါတီ]] |၄ |၄ |၁၇၃၆၈ |၀.၁၃% |မရှိပါ |- |၃၄ |[[မတူကွဲပြားခြင်းနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးပါတီ|မတူကွဲပြားခြင်းနှင့်ငြိမ်းချမ်းရေးပါတီ]] |၇ |၉ |၁၆၇၆၇ |၀.၁၃% |မရှိပါ |- |၃၅ |[[ညီညွတ်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ|ညီညွတ်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ]] |၁၄ |၁၉ |၁၄၁၇၃ |၀.၁၁% |မရှိပါ |- |၃၆ |[[အာခါအမျိုးသားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ]] |၉ |၁၆ |၁၃၉၇၃ |၀.၁၁% |၁ |- |၃၇ |[[အမျိုးသားဒီမိုကရေစီပါတီသစ်]] |၂ |၂ |၁၂၇၃၅ |၀.၁၀% |မရှိပါ |- |၃၈ |[[ပြည်သူ့အလုပ်သမားပါတီ]] |၃ |၃ |၁၁၉၈၈ |၀.၀၉% |မရှိပါ |- |၃၉ |[[ပအိုဝ်းအမျိုးသားညီညွတ်ရေးပါတီ]] |၁၈ |၂၂ |၁၀၉၆၀ |၀.၀၈% |၃ |- |၄၀ |[[မွန်တိုးတက်ရေးပါတီ]] |၃ |၃ |၉၂၂၅ |၀.၀၇% |မရှိပါ |- |၄၁ |[[ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံ အမျိုးသား နိုင်ငံရေးအဖွဲ့ချုပ်|ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံအမျိုးသားနိုင်ငံရေးအဖွဲ့ချုပ်ပါတီ]] |၆ |၉ |၉၀၈၇ |၀.၀၇% |မရှိပါ |- |၄၂ |[[ဒီမိုကရေစီပါတီသစ် (ကချင်)|ဒီမိုကရေစီပါတီသစ်(ကချင်)]] |၁၇ |၂၉ |၈၄၆၀ |၀.၀၆% |၂ |- |၄၃ |[[ကယားပြည်နယ်ပြည်သူ့ပါတီ]] |၁၅ |၂၆ |၈၀၇၆ |၀.၀၆% |၃ |- |၄၄ |[[လူထုပါတီ]] |၃ |၃ |၇၂၇၈ |၀.၀၆% |မရှိပါ |- |၄၅ |[[လီဆူအမျိုးသားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ]] |၁၅ |၁၉ |၆၇၈၆ |၀.၀၅% |၂ |- |၄၆ |[[ကိုးကန့် ဒီမိုကရေစီနှင့် ညီညွတ်ရေးပါတီ|ကိုးကန့်ဒီမိုကရေစီနှင့်ညီညွတ်ရေးပါတီ]] |၂ |၂ |၆၃၆၂ |၀.၀၅% |မရှိပါ |- |၄၇ |[[ဝ အမျိုးသားပါတီ]] |၄ |၈ |၆၃၀၃ |၀.၀၅% |၁ |- |၄၈ |[[ပအိုဝ်းအမျိုးသားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ]] |၈ |၁၁ |၆၂၁၀ |၀.၀၅% |၁ |- |၄၉ |[[မြန်မာပြည်သူ့ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ]] |၁ |၁ |၅၆၉၆ |၀.၀၄% |မရှိပါ |- |၅၀ |[[ငြိမ်းချမ်းရေးအကျိုးဆောင်ပါတီ]] |၁၁ |၁၄ |၅၄၂၇ |၀.၀၄% |မရှိပါ |- |၅၁ |[[အမျိုးသားနိုင်ငံရေးအားမာန်သစ်ပါတီ]] |၅ |၈ |၃၁၈၆ |၀.၀၂% |မရှိပါ |- |၅၂ |[[ခမီ အမျိုးသားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ|ခမီအမျိုးသားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ]] |၁ |၁ |၂၂၈၉ |၀.၀၂% |မရှိပါ |- |၅၃ |[[ဇိုမီးအမျိုးသားပါတီ]] |၅ |၁၇ |၁၆၃၃ |၀.၀၁% |၇ |- |၅၄ |[[ရခိုင်ပြည်နယ်အမျိုးသားအင်အားစုပါတီ]] |၁ |၁ |၁၂၆၈ |၀.၀၁% |မရှိပါ |- |၅၅ |[[ချင်းပြည်သစ်ကွန်ဂရက်ပါတီ]] |၇ |၂၀ |၁၂၀၆ |၀.၀၁% |၁ |- |၅၆ |မြိုတိုင်းရင်းသားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ |၃ |၄ |၅၅၅ |၀.၀၀၄% |မရှိပါ |- |၅၇ |[[ခူမီးအမျိုးသားပါတီ]] |၁ |၁ |၂၃၁ |၀.၀၀၂% |မရှိပါ |- |၅၈ |တစ်သီးပုဂ္ဂလ |၈၆ |၉၁ |၃၀၃၀၈၅ |၂.၃၁% |၁ |} == (၁) ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ်ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံရသူများ== ==== အပိုင်း(၁) ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ရလဒ်အနှစ်ချုပ် - {{small|(မဲအများဆုံးရသူအနိုင်ယူစနစ်)}} ==== {| class="wikitable" !စဉ် !ပါတီအမည် !အမတ်နေရာ !ရရှိသည့်အမတ်နေရာ !ရာခိုင်နှုန်း |- |၁။ |[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] |၁၀၂ |၉၀ |၈၈.၂၄% |- |၂။ |[[နာဂအမျိုးသားပါတီ]] |ပြည်နယ်ပါတီ |၄ | - |- |၃။ |[[ပအိုဝ်း အမျိုးသား အဖွဲ့ချုပ်|ပအိုဝ်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်]] |ပြည်နယ်ပါတီ |၃ | - |- |၄။ |[[ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (ကျားဖြူပါတီ)|ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ]] |၁၀၂ |၁ |၀.၉၈% |- |၅။ |[[တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ]] |၁၀၂ |၁ |၀.၉၈% |- |၆။ |[[ရှမ်းနီ(တိုင်းလျန်)သွေးစည်းညီညွတ်ရေးပါတီ]] |ပြည်နယ်ပါတီ |၁ | - |- |၇။ |[[မွန်ညီညွတ်ရေးပါတီ]] |ပြည်နယ်ပါတီ |၁ | - |- |၈။ |[[ရခိုင်တိုင်းရင်းသားများပါတီ]] |ပြည်နယ်ပါတီ |၁ | - |} ==== အပိုင်း(၂) ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ရလဒ်အနှစ်ချုပ် - {{small|(မဲအများဆုံးရသူအနိုင်ယူစနစ်)}} ==== {| class="wikitable" !စဉ် !ပါတီအမည် !အမတ်နေရာ !ရရှိသည့်အမတ်နေရာ !ရာခိုင်နှုန်း |- |၁။ |[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] |၁၀၀ |၈၉ |၈၉% |- |၂။ |[[မွန်ညီညွတ်ရေးပါတီ]] |ပြည်နယ်ပါတီ |၄ | - |- |၃။ |[[ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (ကျားဖြူပါတီ)|ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ]] |၁၀၀ |၃ | ၃% |- |၄။ |[[ပအိုဝ်း အမျိုးသား အဖွဲ့ချုပ်|ပအိုဝ်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်]] |ပြည်နယ်ပါတီ |၁ | - |- |၅။ |[[ကချင်ပြည်နယ်ပြည်သူ့ပါတီ]] |ပြည်နယ်ပါတီ |၁ | - |- |၆။ |[[ဓနုတိုင်းရင်းသားလူမျိုးများဒီမိုကရေစီပါတီ]] |ပြည်နယ်ပါတီ |၁ | - |- |၇။ |တစ်သီးပုဂ္ဂလ | - |၁ | - |} ==== အပိုင်း(၃) ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ရလဒ်အနှစ်ချုပ် - {{small|(မဲအများဆုံးရသူအနိုင်ယူစနစ်)}} ==== {| class="wikitable" !စဉ် !ပါတီအမည် !အမတ်နေရာ !ရရှိသည့်အမတ်နေရာ !ရာခိုင်နှုန်း |- |၁။ |[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] |၆၁ |၅၆ |၉၁.၈၀ % |- |၂။ |[[ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (ကျားဖြူပါတီ)|ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ]] |၆၁ |၃ | ၄.၉၁ |- |၃။ |[[အင်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်ပါတီ]] |ပြည်နယ်ပါတီ |၁ | - |- |၄။ |[[ပအိုဝ်း အမျိုးသား အဖွဲ့ချုပ်|ပအိုဝ်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်]] |ပြည်နယ်ပါတီ |၁ | - |} === အပိုင်း(၁)၊ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် တင်မြှောက်ခံရသူများစာရင်း<ref>{{Cite web |title=၂၀၂၅ ခုနှစ် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲအပိုင်း (၁) ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် လောင်းတစ်ဦးချင်း ဆန္ဒမဲရရှိမှုအခြေအနေ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/78713 |access-date=2026-03-16 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> === {| class="wikitable" !စဉ် !တိုင်း/ပြည်နယ် !ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပရန် ကြေညာထားသည့် မြို့နယ်များ !ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပသည့် မြို့နယ်များ !ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံရသူ !နိုင်ငံရေးပါတီ !မှတ်ချက် |- |၁။ |ကချင် | # တနိုင်း # ခေါင်လန်ဖူး # နောင်မွန်း # ပူတာအို # မိုးညှင်း # မြစ်ကြီးနား | # တနိုင်း # ခေါင်လန်ဖူး # ပူတာအို # မိုးညှင်း # မြစ်ကြီးနား # နောင်မွန်း | # ဦးမြင့်ကို # ဦးတင်ဆုန်း # ဦးရားနီ # ဦးစိုးဝင်း # ဦးညွန့်ဝင်း # ဦးရယ်ဒမ်းတန် <br />{{small|('''နောင်မွန်း''') }} | [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] |နောင်မွန်း <br/>{{small|'''ယှဉ်ပြိုင်သူတစ်ဦးထဲရှိ၍ အလိုအလျှောက် အနိုင်ရ'''}} |- |၂။ |ကယား | # ဘောလခဲ # လွိုင်ကော် | # ဘောလခဲ # လွိုင်ကော် | #ဦးအေးမောင် #ဦးမောင်ရွှေ | [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] | |- |၃။ |ကရင် | # ဘားအံ # မြဝတီ # သံတောင်ကြီး | # ဘားအံ # မြဝတီ # သံတောင်ကြီး | #ဦးသက်နိုင်ဦး #ဦးခင်မောင်ချင်း #ဦးစောဟေသားကြီး | [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] | |- |၄။ |ချင်း | #တီးတိန် #ဟားခါး | #တီးတိန် #ဟားခါး | #ဦးဆလိုင်းအောင်ပြည့် #ဦးဗန်နီ | [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] | |- |၅။ |စစ်ကိုင်း | # လေရှီး # လဟယ် # နန်းယွန်း # ကလေး # ကသာ # ကန့်ဘလူ # ခန္တီး # စစ်ကိုင်း # တမူး # မုံရွာ # ရွှေဘို # ဟုမ္မလင်း | # လေရှီး # လဟယ် # နန်းယွန်း # ကလေး # ကသာ # ကန့်ဘလူ # ခန္တီး # စစ်ကိုင်း # တမူး # မုံရွာ # ရွှေဘို # ဟုမ္မလင်း | #ဦးဗွီးဆန်း #ဦးမဇိုးလောင်ဝီး #ဦးယောအေးလှ #ဦးခင်မောင်သန်း #ဦးတင်ဌေး #ဦးမြတ်ကျော် #ဦးဂုဏ်ဝမ်း #[[သက်ပုံ|ဦးသက်ပုံ]] #ဦးအောင်ကိုလတ် #ဒေါ်ညွန့်ညွန့်ဌေး #ဦးသန်းဝင်းထွန်း #ဦးနိုင်နိုင်ကျော် | #[[နာဂအမျိုးသားပါတီ]] #[[နာဂအမျိုးသားပါတီ]] #[[နာဂအမျိုးသားပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[နာဂအမျိုးသားပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ရှမ်းနီ(တိုင်းလျန်)သွေးစည်းညီညွတ်ရေးပါတီ]] | |- |၆။ |တနင်္သာရီ | # ကော့သောင်း # ထားဝယ် # ဘုတ်ပြင်း # မြိတ် | # ကော့သောင်း # ထားဝယ် # ဘုတ်ပြင်း # မြိတ် | #ဦးကျော်သူ #ဒေါက်တာ ကျော်ကျော်ဌေး #ဦးအောင်လင်းနိုင် #[[လင်းအောင်|ဦးလင်းအောင်]] | [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] | |- |၇။ |ပဲခူး | # ညောင်လေးပင် # တောင်ငူ # နတ်တလင်း # ပဲခူး # ပြည် # ရွှေတောင် # လက်ပံတန်း # သာယာဝတီ | # ညောင်လေးပင် # တောင်ငူ # နတ်တလင်း # ပဲခူး # ပြည် # ရွှေတောင် # လက်ပံတန်း # သာယာဝတီ | #ဒေါက်တာသန့်ဇော်လွင် #ဒေါက်တာကျော်ဦး #ဦးတင့်လွင် #ဦးမင်းခန့်ကျော် #ဦးမျိုး(ခ)ဦးမျိုးအောင် #ဦးတင်ရွှေ #ဦးကျော်သူရ #ဦးဝင်းဇော်ဦး | [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] | |- |၈။ |မကွေး | # ချောက် # ရေနံချောင်း # ပခုက္ကူ # တောင်တွင်းကြီး # မကွေး # ပွင့်ဖြူ # မင်းဘူး # သရက် # အောင်လံ | # ချောက် # ရေနံချောင်း # ပခုက္ကူ # တောင်တွင်းကြီး # မကွေး # ပွင့်ဖြူ # မင်းဘူး # သရက် # အောင်လံ | #ဦးရဲတင့် #[[ဝင်းမော်ထွန်း (ဝဏ္ဏကျော်ထင်)|ဒေါ်ဝင်းမော်ထွန်း]] #ဦးလှဝင်းဦး #ဒေါက်တာကျော်ဆွေ #[[စိုးတင့်နိုင်|ဦးစိုးတင့်နိုင်]] #ဦးစန်းယုနိုင် #[[ခင်မောင်ရီ|ဦးခင်မောင်ရီ]] #ဦးနိုင်ဦးကျော် #ဦးတင်အောင်ချစ် | [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] | |- |၉။ |မန္တလေး | # ကျောက်ဆည် # ညောင်ဦး # ပြင်ဦးလွင် # ချမ်းအေးသာစံ # မိတ္ထီလာ # ပျော်ဘွယ် # ရမည်းသင်း # အောင်မြေသာစံ | # ကျောက်ဆည် # ညောင်ဦး # ပြင်ဦးလွင် # ချမ်းအေးသာစံ # မိတ္ထီလာ # ပျော်ဘွယ် # ရမည်းသင်း # အောင်မြေသာစံ | #ဦးအောင်မြင့်သန်း #ဦးသိန်းပို #[[မြထွန်းဦး|ဦးမြထွန်းဦး]] #ဒေါ်မြင့်မြင့်ဌေး #[[မောင်သင်း|ဒေါက်တာမောင်သင်း]] #[[သောင်းအေး|ဦးသောင်းအေး]] #ဦးညွန့်ဆောင် #[[တေဇကျော်|ဦးတေဇကျော်]] | [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] | |- |၁၀။ |မွန် | # ကျိုက်ထို # ကျိုက်မရော # ချောင်းဆုံ # မော်လမြိုင် # သထုံ | # ကျိုက်ထို # ကျိုက်မရော # ချောင်းဆုံ # မော်လမြိုင် # သထုံ | #ဦးစိုးလှ #ဦးမျိုးမြင့် #ဦးစိုးသူ #ဒေါ်ဥမ္မာဌေး #ဦးကျော်မြင့် | # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[မွန်ညီညွတ်ရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] | |- |၁၁။ |ရခိုင် | # ကျောက်ဖြူ # စစ်တွေ # မာန်အောင် | # ကျောက်ဖြူ # စစ်တွေ # မာန်အောင် | #ဦးသန်းအေး #ဦးစန်းငွေ #ဦးကျော်သန်း | #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ရခိုင်တိုင်းရင်းသားများပါတီ]] | |- |၁၂။ |ရန်ကုန် | # ကမာရွတ် # ကျောက်တံတား # တိုက်ကြီး # တွံတေး # ဒဂုံမြို့သစ် (တောင်ပိုင်း) # ဗိုလ်တထောင် # မရမ်းကုန်း # မင်္ဂလာဒုံ # မှော်ဘီ # သင်္ဃန်းကျွန်း # သန်လျင် # အလုံ | # ကမာရွတ် # ကျောက်တံတား # တိုက်ကြီး # တွံတေး # ဒဂုံမြို့သစ် (တောင်ပိုင်း) # ဗိုလ်တထောင် # မရမ်းကုန်း # မင်္ဂလာဒုံ # မှော်ဘီ # သင်္ဃန်းကျွန်း # သန်လျင် # အလုံ | #ဦးကိုကိုသင်း #ဦးမျိုးသိန်း(ခ)ဦးမြသိန်း #ဦးခင်မောင်မြင့် #ဦးဝင်းမြင့် #ဒေါ်စမ်းစမ်းဌေး #ဦးဉာဏ်ဝင်းထိုက် #[[သက်ခိုင်ဝင်း|ဒေါက်တာသက်ခိုင်ဝင်း]] #ဦးခင်မောင်ဆင့် #ဒေါက်တာနေလင်း #ဒေါ်သန်းသန်းအေး #ဦးမိုးမြင့် #ဦးကုဋေထွန်း | [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] | |- |၁၃။ |ရှမ်း | # ပင်းတယ # ဟိုပုံး # နောင်ချို # ကျိုင်းတုံ # တာချီလိတ် # တောင်ကြီး # နမ့်စန် # မူဆယ် # မိုင်းဆတ် # လားရှိုး # လင်းခေး # လွိုင်လင် | # ပင်းတယ # ဟိုပုံး # နောင်ချို # ကျိုင်းတုံ # တာချီလိတ် # တောင်ကြီး # နမ့်စန် # မူဆယ် # မိုင်းဆတ် # လားရှိုး # လင်းခေး # လွိုင်လင် | #ဦးဝင်းဇော် #ခွန်ကောင်းချစ်ထွန်း #ဦးကျော်မြင့်နိုင် #[[သန်းထွန်းဦး|ဦးသန်းထွန်းဦး]] #ဦးကျော်ငြိမ်းအောင် #နန်းကျင်း(ခ)နန်းစိန် #ဦးဌေးလွင်(ခ)ဦးဒီလုံး #ဦးအောင်ဇော်မိုး(ခ)အောင်ဇော်မိုးထွန်း #စိုင်းမိုးဇော်ဦး #ဒေါက်တာမျိုးထွန်း #စိုင်းထွန်းစံ(ခ)စိုင်းဆေဟန် #ဦးခွန်အောင်ဆန်း | #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပအိုဝ်း အမျိုးသား အဖွဲ့ချုပ်|ပအိုဝ်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်ပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပအိုဝ်း အမျိုးသား အဖွဲ့ချုပ်|ပအိုဝ်း အမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (ကျားဖြူပါတီ)|ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ]] #[[ပအိုဝ်း အမျိုးသား အဖွဲ့ချုပ်|ပအိုဝ်း အမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်]] | |- |၁၄။ |ဧရာဝတီ | # ကျုံပျော် # ပုသိမ် # မအူပင် # မြောင်းမြ # ကြံခင်း # မြန်အောင် # လပွတ္တာ # ဟင်္သာတ | # ကျုံပျော် # ပုသိမ် # မအူပင် # မြောင်းမြ # ကြံခင်း # မြန်အောင် # လပွတ္တာ # ဟင်္သာတ | #ဦးဇော်မင်း #ဦးသန်းထွန်း #[[ကံမြင့်သန်း|ဦးကံမြင့်သန်း]] #ဒေါ်မြင့်စန္ဒာအောင် #ဦးနိုင်မင်းဦး #ဦးအောင်ဝင်းဆွေ #ဦးဝင်းဆွေ(ခ)ဦးဝင်းရွှေ #ဦးဌေးဝင်း | #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] | |- |၁၅။ |နေပြည်နယ် | # ဇေယျာသီရိ # ပုဗ္ဗသီရိ # ဇမ္ဗူသီရိ # ပျဉ်းမနား # ဒဏ္ခိဏသီရိ # လယ်ဝေး # တပ်ကုန်း # ဥတ္တရသီရိ | # ဇေယျာသီရိ # ပုဗ္ဗသီရိ # ဇမ္ဗူသီရိ # ပျဉ်းမနား # ဒဏ္ခိဏသီရိ # လယ်ဝေး # တပ်ကုန်း # ဥတ္တရသီရိ | # [[ခင်ရီ|ဦးခင်ရီ]] # ဦးလှဆွေ # [[မောင်မြင့်|ဦးမောင်မြင့်]] # ဦးခင်မောင်ဌေး # [[မြတ်ဟိန်း|ဦးမြတ်ဟိန်း]] # ဦးဝင်းဌေး # [[မောင်မောင်အုန်း|ဦးမောင်မောင်အုန်း]] # [[တင်အောင်စန်း|ဦးတင်အောင်စန်း]] | [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] | |} === အပိုင်း (၂)၊ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် တင်မြှောက်ခံရသူများစာရင်း<ref>{{Cite web |title=၂၀၂၅ ခုနှစ် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း(၂) ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်းတစ်ဦးချင်း ဆန္ဒမဲရရှိမှုအခြေအနေ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/79159 |access-date=2026-03-16 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> === {| class="wikitable" !စဉ် !တိုင်း/ပြည်နယ် !ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပရန် ကြေညာထားသည့် မြို့နယ်များ !ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပသည့် မြို့နယ်များ !ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံရသူ !နိုင်ငံရေးပါတီ !မှတ်ချက် |- |၁။ |ကချင် | # မချမ်းဘော # မိုးကောင်း # ဝိုင်းမော် | # မချမ်းဘော # မိုးကောင်း # ဝိုင်းမော် | # ဦးငွါးရဲ့ဆဲ # ဦးထွန်းထွန်းအောင် # ဦးကျော်ကျော်အောင် | # [[ကချင်ပြည်နယ်ပြည်သူ့ပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] | |- |၂။ |ကယား | # ဒီမော့ဆို # ဖရူဆို | # ဒီမော့ဆို # ဖရူဆို | # ဒေါ်မော်မော်ခိုင် # ဦးဆားရယ် | # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] | |- |၃။ |ကရင် | # ဖာပွန် # လှိုင်းဘွဲ့ | # ဖာပွန် # လှိုင်းဘွဲ့ | # ဦးစောဝင်းထိန် # ဒေါ်သီတာစန်း | # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] | |- |၄။ |စစ်ကိုင်း | # ကလေးဝ # မင်းကင်း # ဝန်းသို # ကျွန်းလှ # မြင်းမူ # ချောင်းဦး # ဘုတလင် # အရာတော် # ဖောင်းပြင် # မော်လိုက် # ရေဦး | # ကလေးဝ # ကျွန်းလှ # မြင်းမူ # ချောင်းဦး # ဘုတလင် # အရာတော် # ဖောင်းပြင် # မင်းကင် # ဝန်းသို # မော်လိုက် # ရေဦး | # ဦးတင်ထွန်းလွင် # ဦးစိုးကျော်နိုင် # ဦးဝင်းနိုင် # ဦးထွန်းလွင် # ဦးကျော်မင်း # ဦးဝင်းတင့် # ဦးခင်မောင်ထွန်ဦ # ဦးဝေလင်းထွန်း <br />{{small|('''မင်းကင်း''') }} # ဦးစိုးပိုင် <br />{{small|('''ဝန်းသို''') }} # ဦးမြင့်စိုးတင့် <br />{{small|('''မော်လိုက်''') }} # ဦးစိုးတင့်အောင် <br />{{small|('''ရေဦး''') }} | # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] |မင်းကင်း၊ဝန်းသို၊မော်လိုက် နှင့် ရေဦး <br/>{{small|'''ယှဉ်ပြိုင်သူတစ်ဦးထဲရှိ၍ အလိုအလျှောက် အနိုင်ရ'''}} |- |၅။ |တနင်္သာရီ | # ရေဖြူ # ကျွန်းစု # တနင်္သာရီ | # ကျွန်းစု # တနင်္သာရီ # ရေဖြူ | # ဦးအောင်ကျော်နှင်း # ဦးအောင်ဆန်းလွင် # ဦးမင်းနိုင် <br />{{small|('''ရေဖြူ''') }} | # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဲဖြိုးရေးပါတီ]] |ရေဖြူ <br/>{{small|'''ယှဉ်ပြိုင်သူတစ်ဦးထဲရှိ၍ အလိုအလျှောက် အနိုင်ရ'''}} |- |၆။ |ပဲခူး | # ဒိုက်ဦး # ရွှေကျင် # ထန်းတပင် # ရေတာရှည် # ဇီးကုန်း # ပေါင်းတည် # ကဝ # သနပ်ပင် # ပေါက်ခေါင်း # ပန်းတောင်း # မိုးညို # မင်းလှ | # ဒိုက်ဦး # ရွှေကျင် # ထန်းတပင် # ရေတာရှည် # ဇီးကုန်း # ပေါင်းတည် # ကဝ # သနပ်ပင် # ပေါက်ခေါင်း # ပန်းတောင်း # မိုးညို # မင်းလှ | # ဒေါ်သိင်္ဂီမြင့်ရည် # ဦးကျော်တိုး # ဦးကျော်ကျော်ဦး # ဦးထွန်းထွန်းမိုး # ဦးကျော်မင်းထွန်း # ဒေါ်ဆွေဆွေသင်း # ဦးမျိုးဆွေထွန်း # ဦးအောင်ဇော်လင်း # [[မျိုးဇော်သိမ်း|ဦးမျိုးဇော်သိမ်း]] # [[ကိုကိုလွင်|ဦးကိုကိုလွင်]] # ဒေါ်ဇာခြည်လွင် # ဦးရဲထွဋ်အောင် | # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] | |- |၇။ |မကွေး | # ဂန့်ဂေါ # ဆိတ်ဖြူ # နတ်မောက် # မြို့သစ် # ငဖဲ # စလင်း # စေတုတ္တရာ # ကံမ # မင်းတုန်း # မင်းလှ # ဆင်ပေါင်းတဲ | # ဆိတ်ဖြူ # နတ်မောက် # မြို့သစ် # ငဖဲ # စလင်း # စေတုတ္တရာ # ကံမ # မင်းတုန်း # မင်းလှ # ဆင်ပေါင်ဝဲ # ဂန့်ဂေါ | # ဦးအောင်ဇော်ထက် # ဦးဇော်ဌေး # ဦးစိုးဝင်း # ဦးမိုးမင်းဦး # ဦးဇော်နိုင် # ဦးမိုးတင် # ဒေါ်စံပါယ်မင် # ဦးစိုးနိုင် # ဦးခင်မောင်ဌေး # ဦးတင့်ဆွေ # ဒေါ်အိဖြူလွင် <br />{{small|('''ဂန့်ဂေါ''') }} | # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] |ဂန့်ဂေါ <br/>{{small|'''ယှဉ်ပြိုင်သူတစ်ဦးထဲရှိ၍ အလိုအလျှောက် အနိုင်ရ'''}} |- |၈။ |မန္တလေး | # စဥ့်ကိုင် # ကျောက်ပန်းတောင်း # တံတားဦး # ပြည်ကြီးတံခွန် # မဟာအောင်မြေ # ဝမ်းတွင်း # သာစည် # အမရပူရ # မတ္တရာ | # စဥ့်ကိုင် # ကျောက်ပန်းတောင်း # တံတားဦး # ပြည်ကြီးတံခွန် # မဟာအောင်မြေ # ဝမ်းတွင်း # သာစည် # အမရပူရ # မတ္တရာ | # ဦးထွန်းထွန်းနိုင် # ဦးဝင်းမြင့်မောင် # ဦးအောင်သူ # ဦးအောင်နိုင်ဦး # ဦးစိုးနိုင် # ဦးမျိုးမြင့်သိန်း # ဒေါ်ကြူကြူမော် # ဦးသိန်းထွန်းဦး # ဦးလှမြင့် | # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] | |- |၉။ |မွန် | # ဘီးလင်း # မုဒုံ # သံဖြူဇရပ် # ရေး # ပေါင် | # ဘီးလင်း # မုဒုံ # သံဖြူဇရပ် # ရေး # ပေါင် | # ဒေါက်တာခင်မောင်လွင် # မင်းဝဏ္ဏကြီး # ဦးသန်းရွှေ # ဒေါ်မြင့်သန်း # ဦးဗိုလ်ဝင်း | # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[မွန်ညီညွတ်ရေးပါတီ]] # [[မွန်ညီညွတ်ရေးပါတီ]] # [[မွန်ညီညွတ်ရေးပါတီ]] # [[မွန်ညီညွတ်ရေးပါတီ]] |၅ မြို့နယ် |- |၁၀။ |ရန်ကုန် | # ဗဟန်း # ပန်းဘဲတန်း # လသာ # ကော့မှူး # ကွမ်းခြံကုန်း # ဒဂုံမြို့သစ် (မြောက်ပိုင်း) # ဒေါပုံ # ပုဇွန်တောင် # လှိုင် # ရွှေပြည်သာ # ထန်းတပင် # လှည်းကူး # တောင်ဥက္ကာလာပ # ကိုကိုးကျွန်း # ကြည့်မြင့်တိုင် # အင်းစိန် | # ဗဟန်း # ပန်းဘဲတန်း # လသာ # ကော့မှူး # ကွမ်းခြံကုန်း # ဒဂုံမြို့သစ် (မြောက်ပိုင်း) # ဒေါပုံ # ပုဇွန်တောင် # လှိုင် # ရွှေပြည်သာ # ထန်းတပင် # လှည်းကူး # တောင်ဥက္ကာလာပ # ကိုကိုးကျွန်း # ကြည့်မြင့်တိုင် # အင်းစိန် | # ဒေါက်တာလှတင့် # ဦးတင်ထွဋ် # ဦးလှတင့် # ဦးအောင်မျိုးသိန်း # ဦးသန့်ဇော် # ဦးတင့်ဝေ # ဦးဝင်းကျော် # ဦးကျော်စန်းဦး # [[မောင်မောင်တင့်|ဦးမောင်မောင်တင့်]] # ဒေါ်စန်းစန်းနွယ် # ဦးသိန်းရီ # [[ခင်မောင်စိုး (ဝန်ကြီး)|ဦးခင်မောင်စိုး]] # ဒေါက်တာမျိုးအောင် # [[ညိုစော|ဦးညိုစော]] # ဦးခင်လှိုင် # ဦးငြိမ်းထွေး | # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # တစ်သီးပုဂ္ဂလ # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] |၁၆ မြို့နယ် |- |၁၁။ |ရှမ်း | # ရွာငံ # ဆီဆိုင် # ကလော # မိုင်းခတ် # မိုင်းပျဉ်း # မိုင်းဖြတ် # ရပ်စောက် # တန့်ယန်း # မိုင်းရယ် # ကွန်ဟိန်း # မိုင်းတုံ # မိုင်းယောင်း # မိုင်းယန်း # မိုင်းပန် # မောက်မယ် # မိုင်းကိုင် # လဲချား | # ရွာငံ # ဆီဆိုင် # ကလော # မိုင်းခတ် # မိုင်းပျဉ်း # မိုင်းဖြတ် # ရပ်စောက် # တန့်ယန်း # မိုင်းရယ် # ကွန်ဟိန်း # မိုင်းတုံ # မိုင်းယောင်း # မိုင်းယန်း # မိုင်းပန် # မောက်မယ် # မိုင်းကိုင် # လဲချား | # ဦးလူဇော် # ခွန်လှသိန်း # ဒေါက်တာနန္ဒာလှမြင့် # စိုင်းဝန်းဆမ် # ဦးစိုင်းလောင်း # [[လင်းဇော်ထွန်း|ဦးလင်းဇော်ထွန်း]] # [[ပွင့်ဆန်း|ဒေါက်တာပွင့်ဆန်း]] # ဦးစိုင်းဆန်စိန် # ဦးစိုင်းအောင်ညွန့် # ဦးစိုင်းကျော်လှ # ဦးထင်အောင်ရှိန် # စိုင်းအောင်ခမ်း # စိုင်းဆမ် # ဦးဖြိုးဇော်စိုး # စိုင်းဆိုင်နော် # ဒေါ်နန်းသန်းသန်းမွှေး # စိုင်းစိန်ဝင်း | # [[ဓနုတိုင်းရင်းသားလူမျိုးများဒီမိုကရေစီပါတီ]] # [[ပအိုဝ်း အမျိုးသား အဖွဲ့ချုပ်|ပအိုဝ်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်ပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (ကျားဖြူပါတီ)|ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (ကျားဖြူပါတီ)|ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ]] # [[ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (ကျားဖြူပါတီ)|ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ]] | |- |၁၂။ |ဧရာဝတီ | # ကျောင်းကုန်း # ကန်ကြီးထောင့် # သာပေါင်း # ကျိုက်လတ် # ဖျာပုံ # ဘိုကလေး # ပန်းတနော် # ဝါးခယ်မ # အိမ်မဲ | # ကျောင်းကုန်း # ကန်ကြီးထောင့် # သာပေါင်း # ကျိုက်လတ် # ဖျာပုံ # ဘိုကလေး # ပန်းတနော် # ဝါးခယ်မ # အိမ်မဲ | # ဒေါက်တာထိန်ဝင်း # ဒေါ်ခင်စောမူ # ဦးမောင်မောင်စိုး # ဒေါက်တာအောင်ကြီး # ဒေါ်စိုးစိုးရီ # ဦးစန်းမောင် # ဦးကျော်မင်းသန်း # ဦးသန်းနိုင် # ဦးတင်ဦး | # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] | |} === အပိုင်း (၃)၊ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် တင်မြှောက်ခံရသူများစာရင်း === {| class="wikitable" !စဉ် !တိုင်း/ပြည်နယ် !ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပရန် ကြေညာထားသည့် မြို့နယ်များ !ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပသည့် မြို့နယ်များ !ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံရသူ !နိုင်ငံရေးပါတီ !မှတ်ချက် |- |၁။ |ကချင် | # ဗန်းမော် # မံစီ # မိုးမောက် # ဖားကန့် # ရွှေကူ | # ဗန်းမော် # ဖားကန့် # ရွှေကူ | # ဦးကျော်လင်း # ဦးသက်ပိုင်ထူး # ဦးကျော်ဝင်း | # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] | * ရွှေကူ <br/>{{small|'''ယှဉ်ပြိုင်သူတစ်ဦးထဲရှိ၍ အလိုအလျှောက် အနိုင်ရ'''}} * မိုးမောက်၊မံစီ <br/>{{small|ကြေညာချက်နောက်ဆက်တွဲဖြင့် ရွေးကောက်ပွဲပြုလုပ်မည့် စာရင်းမှပယ်ဖျက်လိုက်ခြင်း}} |- |၂။ |ကရင် | # ကော့ကရိတ် # ကြာအင်းဆိပ်ကြီး | # ကော့ကရိတ် # ကြာအင်းဆိပ်ကြီး | # ဒေါ်ခင်နီနီအောင် # ဦးမြင့်ထွန်း | # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] | |- |၃။ |စစ်ကိုင်း | # ကနီ # ဆားလင်းကြီး | * {{small|'''ယှဉ်ပြိုင်သူတစ်ဦးထဲရှိ၍ မကျင်းပ'''}} | # ဦးဉာဏ်ထွန်း <br/>{{small|('''ကနီ''') }} # ဦးစောမောင် <br/>{{small|('''ဆားလင်းကြီး''') }} | # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] |<br/>{{small|'''ယှဉ်ပြိုင်သူတစ်ဦးထဲရှိ၍ အလိုအလျှောက် အနိုင်ရ'''}} |- |၄။ |တနင်္သာရီ | # လောင်းလုံး # သရက်ချောင်း # ပုလော | # သရက်ချောင်း # ပုလော | # ဦးရဲထွန်းဝင်း # ဦးစိုးတင် # ဦးတင့်လွင် <br />{{small|('''လောင်းလုံး''') }} | # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] |လောင်းလုံး <br/>{{small|'''ယှဉ်ပြိုင်သူတစ်ဦးထဲရှိ၍ အလိုအလျှောက် အနိုင်ရ'''}} |- |၅။ |ပဲခူး | # ကျောက်ကြီး # ကျောက်တံခါး # ဖြူး # အုတ်တွင်း # သဲကုန်း # ဝေါ # ကြို့ပင်ကောက် # အုတ်ဖို | # ကျောက်ကြီး # ကျောက်တံခါး # ဖြူး # အုတ်တွင်း # သဲကုန်း # ဝေါ # ကြို့ပင်ကောက် # အုတ်ဖို | # ဦးဟံသာဝင်း # ဦးကျော်ဆန်းဦး # ဦးမြင့်ဇော်လင်း # ဦးဝင်းမြင့် # ဒေါ်ဥမ္မာမို့မို့ဇော် # ဦးအောင်နိုင် # ဒေါ်သန္တာအောင် # ဦးတင်ထွေး | # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] | |- |၆။ |မန္တလေး | # မြစ်သား # ချမ်းမြသာစည် # မလှိုင် # တောင်သာ # မြင်းခြံ # ငါးဇွန် # သပိတ်ကျင်း # ပုသိမ်ကြီး | # မြစ်သား # ချမ်းမြသာစည် # မလှိုင် # တောင်သာ # မြင်းခြံ # ငါးဇွန် # သပိတ်ကျင်း # ပုသိမ်ကြီး | # ဦးစန်းမြင့် # ဦးကိုကိုဦး # ဦးအောင်ကျော်သူ # ဦးတိုးဝင်း # ဒေါ်ပြုံးကြည် # ဦးလှမင်း # ဒေါ်အေးမြမြစိုး # ဦးဝင်းနိုင် | # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] | |- |၇။ |ရန်ကုန် | # ဒဂုံ # လမ်းမတော် # ဆိတ်ကြီး/ခနောင်တို # ဒလ # ဒဂုံမြို့သစ် (ဆိပ်ကမ်း) # ဒဂုံမြို့သစ် (အရှေ့ပိုင်း) # မင်္ဂလာတောင်ညွန့် # သာကေတ # မြောက်ဥက္ကလာပ # တာမွေ # ရန်ကင်း # ကျောက်တန်း # ခရမ်း # သုံးခွ # စမ်းချောင်း # လှိုင်သာယာ (အနောက်ပိုင်း) # လှိုင်သာယာ (အရှေ့ပိုင်း) | # ဒဂုံ # လမ်းမတော် # ဆိတ်ကြီး/ခနောင်တို # ဒလ # ဒဂုံမြို့သစ် (ဆိပ်ကမ်း) # ဒဂုံမြို့သစ် (အရှေ့ပိုင်း) # မင်္ဂလာတောင်ညွန့် # သာကေတ # မြောက်ဥက္ကလာပ # တာမွေ # ရန်ကင်း # ကျောက်တန်း # ခရမ်း # သုံးခွ # စမ်းချောင်း # လှိုင်သာယာ (အနောက်ပိုင်း) # လှိုင်သာယာ (အရှေ့ပိုင်း) | # [[နန္ဒကျော်စွာ|ဒေါက်တာနန္ဒကျော်စွာ]] # ဦးရန်မျိုးအောင်သိန်း # ဒေါက်တာထွန်းထွန်းဝင်း # [[တင်မြင့်|ဦးတင်မြင့်]] # ဒေါက်တာရွှေပြည်စိုး # ဒေါ်အေးအေးမြင့် # ဦးစိုင်းလင်းလင်းထွဏ်း # ဒေါ်အေးမြမြကြိုင် # ဦးနေလင်းအောင် # [[ထွန်းအုံ|ဦးထွန်းအုံ]] # ဦးတင်မိုးအောင် (ခ) နေရှိုင်း # ဦးနိုင်ဝင်း # ဦးဝင်းဆွေ # ဦးအောင်ကျော်မင်း # ဦးမျိုးသန့် # [[အောင်ကျော်ဟိုး|ဦးအောင်ကျော်ဟိုး]] # ဦးအေးချမ်း | # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] |သမ္မတရုံးဝန်ကြီး ၂ဦး ဝင်ပြိုင် |- |၈။ |ရှမ်း | # မက်မန်း # ပင်လောင်း # ညောင်ရွှေ # ဖယ်ခုံ # မိုးနဲ # ကျေးသီး # မိုင်းရှူး # သီပေါ # ကျောက်မဲ | # ပင်လောင်း # ညောင်ရွှေ # ကျေးသီး # မိုင်းရှူး # သီပေါ # ကျောက်မဲ # မက်မန်း # ဖယ်ခုံ # မိုးနဲ | # နန်းရီရီဝင်း # ဒေါက်တာရဲမြင့်စိုး # ဒေါ်နန်းတင်ဦး # ဦးစိုင်းကံ # ဦးကောင်းသက်စံ # ဦးအေးထွန်း # ဦးရန်ကျော် <br />{{small|('''မက်မန်း''') }} # ဒေါ်ရီရီလှိုင် <br />{{small|('''ဖယ်ခုံ''') }} # ဦးစိုင်းထွန်းလင်း <br />{{small|('''မိုးနဲ''') }} | # [[ပအိုဝ်း အမျိုးသား အဖွဲ့ချုပ်|ပအိုဝ်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်ပါတီ]] # [[အင်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်ပါတီ]] # [[ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (ကျားဖြူပါတီ)|ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (ကျားဖြူပါတီ)|ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (ကျားဖြူပါတီ)|ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ(ကျားဖြူပါတီ)]] |မက်မန်း၊ဖယ်ခုံ နှင့် မိုးနဲ <br/>{{small|'''ယှဉ်ပြိုင်သူတစ်ဦးထဲရှိ၍ အလိုအလျှောက် အနိုင်ရ'''}} |- |၉။ |ဧရာဝတီ | # ရေကြည် # ငပုတော # ဒေးဒရဲ # ညောင်တုန်း # ဓနုဖြူ # အင်္ဂပူ # မော်လမြိုင်ကျွန်း # ဇလွန် # လေးမျက်နှာ | # ရေကြည် # ငပုတော # ဒေးဒရဲ # ညောင်တုန်း # ဓနုဖြူ # အင်္ဂပူ # မော်လမြိုင်ကျွန်း # ဇလွန် # လေးမျက်နှာ | # ဒေါ်အိအိချော # ဒေါ်ခင်သန်းမြင့် # ဦးအောင်သန်းမြင့် # ဦးအောင်မြင့်သန်း # ဦးနိုင်ဝင်း # ဒေါက်တာဌေးဝင်း # ဦးခင်မောင်ဝင်း # ဦးလှခိုင် # ဦးမြင့်စိုး | # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] | |} == (၂)အမျိုးသားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ်ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံရသူများ == === အပိုင်း (၁)(၂)(၃)၊အမျိုးသားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် တင်မြှောက်ခံရသူများစာရင်း{{small|(မဲအများဆုံးရသူအနိုင်ယူစနစ်)}} === {| class="wikitable" !စဉ် !တိုင်း/ပြည်နယ် !မဲဆန္ဒနယ်များ !မဲဆန္ဒနယ်မြေထဲပါဝင်သည့် မြို့နယ်များ !ကျင်းပသည့် မဲဆန္ဒနယ်မြေများ !ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံရသူ !ကိုယ်စားလှယ်အမှတ် !နိုင်ငံရေးပါတီ !မှတ်ချက် |- |၁။ |ကချင် | # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၁) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၂) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၃) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၄) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၅) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၆) | # ပူတာအိုခရိုင် # ဗန်းမော်ခရိုင် # မိုးညှင်းခရိုင် # တနိုင်းခရိုင် # ချီဖွေခရိုင်တစ်ခုလုံးနှင့်ဝိုင်းမော်မြို့နယ် # မြစ်ကြီးနားမြို့နယ် နှင့် အင်ဂျင်းယန်မြို့နယ် | # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၁) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၂) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၃) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၄) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၅) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၆) | # ဦးရခွီဖုန် # [[Jeng Phang နော်တောင်|ဦးနော်တောင်]] #ဦးစိန်ဝင်းထွန်း # ဒေါ်မီမီကျော်ထွန်း # [[ဒွဲဘူ|ဒေါ်ဒွဲဘူ]] # ဦးဆီဟူးဒွေ့ | # အမှတ်(၁) # အမှတ်(၂) #အမှတ်(၃) # အမှတ်(၄) # အမှတ်(၅) # အမှတ်(၆) | # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] | |- |၂။ |ကယား | # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၁) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၂) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၃) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၄) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၅) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၆) | # လွိုင်ကော်မြို့နယ် # ဘော်လခဲမြို့နယ် # ဒီးမော့ဆိုမြို့နယ် # ဖရူဆိုမြို့နယ် # ဖားဆောင်းမြို့နယ် # မယ်စဲ့မြို့နယ် နှင့် ရှားတောမြို့နယ် | # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၁) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၂) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၃) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၄) | # ဦးရှားရယ် # ဦးဟန်ထူး #ဦးမြင့်သိန်း # ဦးဆူးရယ် | # အမှတ်(၁) # အမှတ်(၂) #အမှတ်(၃) # အမှတ်(၄) | # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] | |- |၃။ |ကရင် | # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၁) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၂) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၃) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၄) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၅) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၆) | # ကော့ကရိတ် # ကြာအင်းဆိပ်ကြီး # လှိုင်းဘွဲ့ # ဘားအံ # မြဝတီ # သံတောင်ကြီး နှင့် ဖာပွန် | # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၁) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၂) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၃) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၄) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၅) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၆) | # ဦးအောင်သိန်းဝင်း # ဦးဟန်လင်းထွန်း #စောသိန်းလွင် # ဦးစောဇော်ဝင်း # ဦးမျိုးမင်းနောင် # ဦးခင်ဇော်ထွန်း | # အမှတ်(၁) # အမှတ်(၂) #အမှတ်(၃) # အမှတ်(၄) # အမှတ်(၅) # အမှတ်(၆) | # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ကရင်အမျိုးသားဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] | |- |၄။ |ချင်း | # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၁) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၂) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၃) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၄) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၅) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၆) | # တီးတိန်ခရိုင် # ပလက်ဝခရိုင် # ဖလန်းခရိုင် # မတူပီခရိုင် # မင်းတပ်ခရိုင် # ဟားခါးခရိုင် | # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၁) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၆) | # ဦးပေါင်လွန်မင်းထန် # ဦးထလာထန်း | # အမှတ်(၁) # အမှတ်(၆) | # [[ဇိုမီးအမျိုးသားပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] | |- |၅။ |စစ်ကိုင်း | # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၁) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၂) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၃) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၄) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၅) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၆) | # နာဂကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ # ခန္တီးခရိုင်၊ဟုမ္မလင်းခရိုင်၊မော်လိုက်ခရိုင် နှင့် တမူးခရိုင် # ကလေးခရိုင်နှင့်ယင်းမာပင်ခရိုင် # မုံရွာခရိုင် နှင့် စစ်ကိုင်းခရိုင် # ရွှေဘိုခရိုင် နှင့် ရေဦးခရိုင် # ကသာခရိုင်၊ကောလင်းခရိုင်၊ကန့်ဘလူခရိုင် | # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၁) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၂) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၃) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၄) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၅) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၆) | # ဦးခဲချိန် # ဦးအောင်ချစ်လွင် #ဒေါ်ကျော့ယဉ်ဝင်း # ဦးဝင်းတင့် # ဦးမြတ်မျိုးညွန့် # ဦးခင်မောင်အေး | # အမှတ်(၁) # အမှတ်(၂) #အမှတ်(၃) # အမှတ်(၄) # အမှတ်(၅) # အမှတ်(၆) | # [[နာဂအမျိုးသားပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] | |- |၆။ |တနင်္သာရီတိုင်း | # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၁) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၂) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၃) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၄) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၅) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၆) | # ကော့သောင်းခရိုင် # ထားဝယ်မြို့နယ် နှင့် သရက်ချောင်းမြို့နယ် # ရေဖြူမြို့နယ် နှင့် လောင်းလုံးမြို့နယ် # ဘုတ်ပြင်းခရိုင် # ပုလောမြို့နယ် နှင့် မြိတ်မြို့နယ် # ကျွန်းစုမြို့နယ် နှင့် တနင်္သာရီမြို့နယ် | # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၁) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၂) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၃) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၄) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၅) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၆) | # ဦးအောင်ကြူနိုင် # ဦးသန်းအောင် #ဦးမောင်စိန် # ဦးဇော်မင်းသန်း # ဦးမိုးမြင့် # ဦးငွေထွန်း | # အမှတ်(၁) # အမှတ်(၂) #အမှတ်(၃) # အမှတ်(၄) # အမှတ်(၅) # အမှတ်(၆) | # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] | |- |၇။ |ပဲခူး | # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၁) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၂) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၃) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၄) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၅) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၆) | # ညောင်လေးပင်ခရိုင် # တောင်ငူခရိုင် # နတ်တလင်းခရိုင် # ပဲခူးခရိုင် # ပြည်ခရိုင် # သာယာဝတီခရိုင် | # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၁) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၂) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၃) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၄) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၅) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၆) | # ဦးအောင်စိုး # ဒေါ်နီနီမာ #ဒေါ်ထားထားနု # ဦးရဲမြင့်ထွန်း # ဒေါ်ခင်ရွှေမြင့်(ခ)ဒေါ်နှောင်းထွေး # ဦးကျော်ဝင်းဦး | # အမှတ်(၁) # အမှတ်(၂) #အမှတ်(၃) # အမှတ်(၄) # အမှတ်(၅) # အမှတ်(၆) | # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] | |- |၈။ |မကွေး | # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၁) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၂) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၃) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၄) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၅) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၆) | # ချောက်ခရိုင် # နတ်မောက်မြို့နယ်၊မကွေးမြို့နယ်နှင့်မြို့သစ်မြို့နယ် # အောင်လံခရိုင်နှင့်တောင်တွင်းကြီးမြို့နယ် # ဂန့်ဂေါခရိုင်၊ငဖဲ၊စေတုတ္တရာ၊ပွင့်ဖြူ၊မင်းဘူးမြို့နယ် # ပခုက္ကူခရိုင်၊စလင်းမြို့နယ် # သရက်ခရိုင် | # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၁) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၂) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၃) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၄) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၅) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၆) | # ဦးအောင်လှထွေး # ဦးတင်မျိုးဇော် #ဦးအောင်နိုင် # ဦးစိန်ရွှေမင်း # ဦးအောင်နိုင် # ဦးခင်မောင်သန်း | # အမှတ်(၁) # အမှတ်(၂) #အမှတ်(၃) # အမှတ်(၄) # အမှတ်(၅) # အမှတ်(၆) | # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] | |- |၉။ |မန္တလေး | # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၁) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၂) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၃) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၄) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၅) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၆) | # ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊တံတားဦးခရိုင် # ညောင်ဦးခရိုင်၊မြင်းခြံခရိုင် # ပြင်ဦးလွင်ခရိုင်၊သပိတ်ကျင်းခရိုင်၊အောင်မြေသာစံခရိုင် # မဟာအောင်မြေခရိုင်၊အမရပူရခရိုင် # မိတ္ထီလာခရိုင်၊ရမည်းသင်းခရိုင် # ပြည်ထောင်စုနယ်မြေတစ်ခုလုံး | # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၁) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၂) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၃) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၄) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၅) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၆) | # ဦးခင်မောင်ဝင်း # ဦးဗိုလ်သိန်းနိုင် #ဦးဟိန်းမင်းဦး # ဦးဝင်းဖေမောင် # ဦးမောင်မောင်မြင့် # [[တင်ဦးလွင်|ဦးတင်ဦးလွင်]] | # အမှတ်(၁) # အမှတ်(၂) #အမှတ်(၃) # အမှတ်(၄) # အမှတ်(၅) # အမှတ်(၆) | # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] | |- |၁၀။ |မွန် | # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၁) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၂) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၃) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၄) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၅) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၆) | # ကျိုက်ထိုခရိုင် # မော်လမြိုင်မြို့၊ကျိုက်မရောမြို့ # မုဒုံမြို့၊သိမ်ဖြူဇရပ်မြို့ # ချောင်းဆုံမြို့နယ် # ရေးခရိုင် # သထုံခရိုင် | # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၁) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၂) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၃) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၄) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၅) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၆) | # ဒေါ်ယဉ်မင်းထိုက် # ဦးကျော်ကျော်လင်း #[[မင်းစောနွယ်|ဦးခင်မောင်ထွေး(ခ)မင်းစောနွယ်]] # နိုင်အမ်ချမ်းမွန်(ခ)မင်းစိုးနိုင် # နိုင်ချမ်းတွဲ့ # ဒေါ်အေးချမ်းမုံ | # အမှတ်(၁) # အမှတ်(၂) #အမှတ်(၃) # အမှတ်(၄) # အမှတ်(၅) # အမှတ်(၆) | # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[မွန်ညီညွတ်ရေးပါတီ]] # [[မွန်ညီညွတ်ရေးပါတီ]] # [[မွန်ညီညွတ်ရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] | |- |၁၁။ |ရခိုင် | # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၁) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၂) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၃) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၄) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၅) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၆) | # တောင်ကုတ်ခရိုင်၊သံတွဲခရိုင် # ကျောက်ဖြူခရိုင် # စစ်တွေခရိုင် # မောင်တောခရိုင် # မြောက်ဦးခရိုင် # အမ်းခရိုင် | # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၁) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၂) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၃) | # ဦးမင်းမင်းထွန်း # ဦးမြလင်း #ဦးသန်းထွန်း | # အမှတ်(၁) # အမှတ်(၂) #အမှတ်(၃) | # [[ရခိုင့်ဦးဆောင်ပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] | |- |၁၂။ |ရန်ကုန် | # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၁) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၂) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၃) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၄) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၅) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၆) | # ကျောက်တံတားခရိုင်၊ဗိုလ်တထောင်ခရိုင်၊သင်္ဃန်းကျွန်းခရိုင် # ကမာရွတ်ခရိုင်၊မရမ်းကုန်းခရိုင်၊အလုံခရိုင် # တိုက်ကြီးခရိုင်၊မှော်ဘီခရိုင်၊လှည်းကူးခရိုင် # မင်္ဂလာဒုံခရိုင်၊အင်းစိန်ခရိုင် # တွံတေးခရိုင်၊သန်လျင်ခရိုင် # ဒဂုံမြို့သစ်ခရိုင် | # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၁) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၂) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၃) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၄) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၅) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၆) | # ဦးဝင်းလှိုင် # ဦးအောင်ဝင်းသန်း #ဦးခင်မောင်တင့် # ဦးဇော်ဝင်းသန့် # ဦးအောင်သီဟ # ဦးအေးပိုင် | # အမှတ်(၁) # အမှတ်(၂) #အမှတ်(၃) # အမှတ်(၄) # အမှတ်(၅) # အမှတ်(၆) | # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] | |- |၁၃။ |ရှမ်း | # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၁) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၂) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၃) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၄) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၅) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၆) | # ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ဒေသ # ဓနု ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ # ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ # ပလောင် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ # ကိုးကန့် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ # ကလောခရိုင်၊ကျောက်မဲခရိုင်၊ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ကွတ်ခိုင်ခရိုင်၊တာချီလိတ်ခရိုင်၊တောင်ကြီးခရိုင်၊တန့်ယန်းခရိုင်၊နမ့်စန်ခရိုင်၊မူဆယ်ခရိုင်၊မိုးမိတ်ခရိုင်၊မိုင်းဆတ်ခရိုင်၊မိုင်းတုန်ခရိုင်၊မိုင်းယောင်းခရိုင်၊မိုင်းယန်းခရိုင်၊မိုင်းရှူးခရိုင်၊မိုင်းလားခရိုင်၊လားရှိုးခရိုင်၊လင်းခေးခရိုင်၊လွိုင်လင်ခရိုင်။ | # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၁) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၂) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၃) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၆) | # ဦးအမ်ဇော်လတ် # ဒေါ်မာလာဆန်း #ဦးခွန်ထိုင်း # ဒေါက်တာကျော်ထွန်း | # အမှတ်(၁) # အမှတ်(၂) #အမှတ်(၃) # အမှတ်(၆) | # [[ဝ အမျိုးသားပါတီ|ဝအမျိုးသားပါတီ]] # [[ဓနုတိုင်းရင်းသားလူမျိုးများဒီမိုကရေစီပါတီ]] # [[ပအိုဝ်း အမျိုးသား အဖွဲ့ချုပ်|ပအိုဝ်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်ပါတီ]] # ဦးအမ်ဇော်လတ် |မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၁) <br/>{{small|'''ယှဉ်ပြိုင်သူတစ်ဦးထဲရှိ၍ အလိုအလျှောက် အနိုင်ရ'''}} |- |၁၄။ |ဧရာဝတီ | # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၁) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၂) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၃) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၄) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၅) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၆) | # ကျုံပျော်ခရိုင် # ပုသိမ်ခရိုင် # ဖျာပုံခရိုင် # မအူပင်ခရိုင် # မြောင်းမြခရိုင်၊လပွတ္တာခရိုင် # မြန်အောင်ခရိုင်၊ဟင်္သာတခရိုင် | # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၁) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၂) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၃) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၄) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၅) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၆) | # ဦးရန်နိုင်ဝင်း # ဒေါ်နွယ်နွယ်ဦး #ဦးခိုင်ဝင်းအောင် # ဦးအောင်ကျော်မင်း # ဦးထိန်လင်း # ဦးမျိုးသန့် | # အမှတ်(၁) # အမှတ်(၂) #အမှတ်(၃) # အမှတ်(၄) # အမှတ်(၅) # အမှတ်(၆) | # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] |} === အပိုင်း (၁)(၂)(၃)၊အမျိုးသားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် တင်မြှောက်ခံရသူများစာရင်း{{small|(အချိုးကျကိုယ်စားပြုစနစ်)}} === {| class="wikitable" !စဉ် !တိုင်း/ပြည်နယ် !မဲဆန္ဒနယ်များ !မဲဆန္ဒနယ်မြေထဲပါဝင်သည့် မြို့နယ်များ !ကျင်းပသည့် မဲဆန္ဒနယ်မြေများ !ရွေးချယ်တင်မြှောက်မည့် ကိုယ်စားလှယ်အရေအတွက် !ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံရသူ !ကိုယ်စားလှယ်အမှတ် !နိုင်ငံရေးပါတီ !မှတ်ချက် |- |၁။ |ကချင် | # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၁) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၂) | # ပူတာအိုခရိုင်၊ချီဖွေခရိုင်၊တနိုင်းခရိုင်နှင့်ဝိုင်းမော်မြို့နယ် # ဗန်းမော်ခရိုင်၊မိုးညှင်းခရိုင်၊ မြစ်ကြီးနားမြို့နယ် နှင့် အင်ဂျင်းယန်မြို့နယ် | # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၁) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၂) | # ၂ ဦး # ၄ ဦး | (၁) *ဦးဂျာလီရဲ့ *ဦးမင်းမင်းထွန်း (၂) *ဦးဇုန်းလုတ် *ဦးအောင်းဆန်းထူး *ဦးစိန်လွင်ဦး *ဒေါက်တာမနမ်တူးဂျာ | (၁) *အမှတ်(၇) *အမှတ်(၈) (၂) *အမှတ်(၉) *အမှတ်(၁၀) *အမှတ်(၁၁) *အမှတ်(၁၂) | (၁) *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] (၂) *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[တိုင်းလိုင်(ရှမ်းနီ)အမျိုးသားများဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ]] *[[ကချင်ပြည်နယ်ပြည်သူ့ပါတီ]] | |- |၂။ |ကယား | # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၁) | # ကယားပြည်နယ် တစ်ခုလုံး | # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၁) | # ၆ ဦး | # *ဦးကျော်မြင့် *ဦးတောရယ် *ဒေါက်တာနိုင်လင်း *ဒေါ်နော်ဖလောရင့်ဒယ်နီ *ဦးဇော်မင်းထူး *ဒေါ်မာရီအားမူ | # *အမှတ်(၇) *အမှတ်(၈) *အမှတ်(၉) *အမှတ်(၁၀) *အမှတ်(၁၁) *အမှတ်(၁၂) | # *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ကယားပြည်နယ်ပြည်သူ့ပါတီ]] *[[ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီ]] *[[တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ]] | |- |၃။ |ကရင် | # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၁) | # ကရင်ပြည်နယ် တစ်ခုလုံး | # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၁) | # ၆ ဦး | # *ဦးစောနေလင်းအောင် *ဦးချစ်ဝေ *စောမြတ်ထွဋ်ဝင်း(ခ)ကိုဆွိ *နန်းစောစောမွန် *နော်ယုဇနဝါ *ခွန်ဝင်းဦး | # *အမှတ်(၇) *အမှတ်(၈) *အမှတ်(၉) *အမှတ်(၁၀) *အမှတ်(၁၁) *အမှတ်(၁၂) | # *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ကရင်အမျိုးသားဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ]] *[[ကရင်အမျိုးသားဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ]] *[[ဖလုံ-စဝေါ် ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ|ဖလုံ-စဝေါ်ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ]] *[[ပအိုဝ်းအမျိုးသားညီညွတ်ရေးပါတီ]] | |- |၄။ |ချင်း | # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၁) | # ချင်းပြည်နယ် တစ်ခုလုံး | # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၁) | # ၆ ဦး | # *ဦးကျင့်တုန်းမန် *ဦးကီးပိုင်း *ဦးအောင်မင်းပိုင် *ဦးဇော်လွန်းအောင် *ဒေါ်ကျိန်ငိုက်မန် *ဦးနန်ခင်းဇမ် | # *ဦးကျင့်တုန်းမန် *ဦးကီးပိုင်း *ဦးအောင်မင်းပိုင် *ဦးဇော်လွန်းအောင် *ဒေါ်ကျိန်ငိုက်မန် *ဦးနန်ခင်းဇမ် | # *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ဇိုမီးအမျိုးသားပါတီ]] *[[ဇိုမီးအမျိုးသားပါတီ]] | |- |၅။ |စစ်ကိုင်း | # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၁) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၂) | # ခန္တီးခရိုင်၊ဟုမ္မလင်းခရိုင်၊မော်လိုက်ခရိုင်၊တမူးခရိုင်၊ကလေးခရိုင်နှင့်ယင်းမာပင်ခရိုင် # မုံရွာခရိုင်၊စစ်ကိုင်းခရိုင်၊ရွှေဘိုခရိုင်၊ရေဦးခရိုင်၊ကသာခရိုင်၊ကောလင်းခရိုင် နှင့် ကန့်ဘလူခရိုင် | # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၁) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၂) | # ၂ ဦး # ၄ ဦး | (၁) *ဦးသန်းလှိုင် *ဦးကျော်ဇင်ထွန်း (၂) *ဒေါ်သိင်္ဂီဝင်းရွှေ *ဦးထွန်းအောင်ဝင်း *ဦးပြည့်ဖြိုးစံ *ဦးလွှမ်းမိုးနိုင် | (၁) *အမှတ်(၇) *အမှတ်(၈) (၂) *အမှတ်(၉) *အမှတ်(၁၀) *အမှတ်(၁၁) *အမှတ်(၁၂) | (၁) *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ]] (၂) *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ]] *[[ပြည်သူ့ပါတီ]] | |- |၆။ |တနင်္သာရီတိုင်း | # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၁) | # တနင်္သာရီတိုင်း တစ်ခုလုံး | # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၁) | # ၆ ဦး | # *ဦးယုနိုင် *ဦးတင်မောင်ဝင်း *ဦးဉာဏ်ထွန်း *ဦးသန်းအေး(ခ)ဦးတင်ဦး *ဦးစိုးကြည် *ဦးဝေယံမျိုး | # *အမှတ်(၇) *အမှတ်(၈) *အမှတ်(၉) *အမှတ်(၁၀) *အမှတ်(၁၁) *အမှတ်(၁၂) | # *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ]] *[[တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ]] *[[ပြည်သူ့ပါတီ]] | |- |၇။ |ပဲခူး | # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၁) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၂) | # ညောင်လေးပင်ခရိုင်၊တောင်ငူခရိုင်၊ပဲခူးခရိုင် # နတ်တလင်းခရိုင်၊ ပြည်ခရိုင်၊သာယာဝတီခရိုင် | # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၁) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၂) | # ၃ ဦး # ၃ ဦး | (၁) *[[ဇင်မင်းထက်|ဦးဇင်မင်းထက်]] *ဦးသိန်းဇော် *ဦးသောင်းရွှေ (၂) *ဦးလှသိန်း *ဦးဖြိုးဝေလင်း *ဦးမင်းစိန် | (၁) *အမှတ်(၇) *အမှတ်(၈) *အမှတ်(၉) (၂) *အမှတ်(၁၀) *အမှတ်(၁၁) *အမှတ်(၁၂) | (၁) *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ]] (၂) *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ]] | |- |၈။ |မကွေး | # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၁) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၂) | # ဂန့်ဂေါခရိုင်၊ပခုက္ကူခရိုင်၊မင်းဘူးခရိုင် # ချောက်ခရိုင်၊မကွေးခရိုင်၊သရက်ခရိုင်၊အောင်လံခရိုင် | # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၁) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၂) | # ၃ ဦး # ၃ ဦး | (၁) *ဦးခင်မောင်ဌေး *ဦးကျော်သူရဦး *ဦးစောသွင် (၂) *ဦးဇော်လတ်မိုး *ဦးဖေသန့်ဇော် *ဒေါ်ခင်ဆွေ | (၁) *အမှတ်(၇) *အမှတ်(၈) *အမှတ်(၉) (၂) *အမှတ်(၁၀) *အမှတ်(၁၁) *အမှတ်(၁၂) | (၁) *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ]] (၂) *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ]] | |- |၉။ |မန္တလေး | # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၁) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၂) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၃) | # တံတားဦးခရိုင်၊ပြင်ဦးလွင်ခရိုင်၊မဟာအောင်မြေခရိုင်၊သပိတ်ကျင်းခရိုင်၊အမရပူရခရိုင်၊အောင်မြေသာစံခရိုင် # ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ညောင်ဦးခရိုင်၊မိတ္ထီလာခရိုင်၊မြင်းခြံခရိုင် # ရမည်းသင်းခရိုင် နှင့် ပြည်ထောင်စုနယ်မြေတစ်ခုလုံး | # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၁) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၂) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၃) | (၁) ၂ဦး (၂) ၂ဦး (၃) ၂ဦး | (၁) *ဦးကျော်တင် *ဦးမြင့်ဦး (၂) *ဦးခင်မောင်မြင့် *ဦးမြင့်စန်း (၃) *[[အောင်လင်းဒွေး|ဦးအောင်လင်းဒွေး]] *ဦးကျော်တင့် | (၁) *အမှတ်(၇) *အမှတ်(၈) (၂) *အမှတ်(၉) *အမှတ်(၁၀) (၃) *အမှတ်(၁၁) *အမှတ်(၁၂) | (၁) *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ]] (၂) *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ]] (၃) *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ]] | |- |၁၀။ |မွန် | # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၁) | # မွန်ပြည်နယ် တစ်ခုလုံး | # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၁) | # ၆ ဦး | # *ဒေါက်တာဗညားအောင်မိုး *ဦးရဲထွဋ်အောင် *ဦးစိုးမင်းစမ်း *ဦးဇော်မြင့် *ဦးသိန်းမြင့် *ဒေါ်စိုးစိုးမြင့် | # *အမှတ်(၇) *အမှတ်(၈) *အမှတ်(၉) *အမှတ်(၁၀) *အမှတ်(၁၁) *အမှတ်(၁၂) | # *[[မွန်ညီညွတ်ရေးပါတီ]] *[[မွန်ညီညွတ်ရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ]] *[[အမျိုးသားအကျိုးစီးပွားတိုးတက်ရေးပါတီ]] | |- |၁၁။ |ရခိုင် | # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၁) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၂) | # စစ်တွေခရိုင်၊မောင်တောခရိုင်၊မြောက်ဦးခရိုင် # ကျောက်ဖြူခရိုင်၊တောင်ကုတ်ခရိုင်၊သံတွဲခရိုင်၊အမ်းခရိုင် | # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၁) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၂) | # ၃ ဦး # ၃ ဦး | (၁) * ဦးကျော်စိန် * ဦးကျော်စိန်လှ * ဒေါ်မြမြသက် (၂) * ဒေါက်တာခိုင်ခိုင်ဆု * ဦးဇော်ဇော်မြင့် * ဦးအောင်သိန်းဌေး | (၁) * ဦးကျော်စိန် * ဦးကျော်စိန်လှ * ဒေါ်မြမြသက် (၂) * ဒေါက်တာခိုင်ခိုင်ဆု * ဦးဇော်ဇော်မြင့် * ဦးအောင်သိန်းဌေး | (၁) * [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] * [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] * [[ရခိုင့်ဦးဆောင်ပါတီ|ရခိုင့်ဦးဆောင်ပါတီ]] (၂) * [[ရခိုင့်ဦးဆောင်ပါတီ|ရခိုင့်ဦးဆောင်ပါတီ]] * [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] * [[ရခိုင်တိုင်းရင်းသားများပါတီ]] | |- |၁၂။ |ရန်ကုန် | # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၁) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၂) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၃) | # တိုက်ကြီးခရိုင်၊မင်္ဂလာဒုံခရိုင်၊ မှော်ဘီခရိုင်၊လှည်းကူးခရိုင်၊အင်းစိန်ခရိုင် # တွံတေးခရိုင်၊သန်လျင်ခရိုင်၊ဒဂုံမြို့သစ်ခရိုင် # ကမာရွတ်ခရိုင်၊ကျောက်တံတားခရိုင်၊ဗိုလ်တထောင်ခရိုင်၊ မရမ်းကုန်းခရိုင်၊သင်္ဃန်းကျွန်းခရိုင်၊ အလုံခရိုင် | # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၁) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၂) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၃) | # ၂ ဦး # ၂ ဦး # ၂ ဦး | (၁) *ဦးရဲရင့်စိုးညွန့် *ဦးကြည်လင်းထက် (၂) *ဦးရန်နိုင်ဦး *ဦးကျော်ကျော်လတ် (၃) *ဦးတင့်ဇော် *ဦးဝဏ္ဏစိုး | (၁) *အမှတ်(၇) *အမှတ်(၈) (၂) *အမှတ်(၉) *အမှတ်(၁၀) (၃) *အမှတ်(၁၁) *အမှတ်(၁၂) | (၁) *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်သူ့ပါတီ]] (၂) *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်သူ့ပါတီ]] (၃) *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်သူ့ပါတီ]] | |- |၁၃။ |ရှမ်း | # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၁) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၂) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၃) | # ကလောခရိုင်၊တောင်ကြီးခရိုင်၊နမ့်စန်ခရိုင်၊မိုင်းရှူးခရိုင်၊လင်းခေးခရိုင်၊လွိုင်လင်ခရိုင် # ကျောက်မဲခရိုင်၊ကွတ်ခိုင်ခရိုင်၊တန့်ယန်းခရိုင်၊မူဆယ်ခရိုင်၊မိုးမိတ်ခရိုင်၊လားရှိုးခရိုင် # ကျိုင်းတုံခရိုင်၊တာချီလိတ်ခရိုင်၊မိုင်းဆတ်ခရိုင်၊မိုင်းတုန်ခရိုင်၊မိုင်းယောင်းခရိုင်၊မိုင်းယန်းခရိုင်၊မိုင်းလားခရိုင် | # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၂) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၃) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၄) | # ၂ ဦး # ၂ ဦး # ၂ ဦး | (၁) *ဦးခင်မောင်မြင့် *ခွန်စောလွင် (၂) *ဦးထွန်းလင်း *စိုင်းဝင်းခိုင် (၃) *ဦးရှောမွေလရှဲန် *ဒေါ်နန်းဝိုးစိန် | (၁) *အမှတ်(၇) *အမှတ်(၈) (၂) *အမှတ်(၉) *အမှတ်(၁၀) (၃) *အမှတ်(၁၁) *အမှတ်(၁၂) | (၁) *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပအိုဝ်း အမျိုးသား အဖွဲ့ချုပ်|ပအိုဝ်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်]] (၂) *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (ကျားဖြူပါတီ)|ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ]] (၃) *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] | |- |၁၄။ |ဧရာဝတီ | # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၁) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၂) | # ကျုံပျော်ခရိုင်၊ပုသိမ်ခရိုင်၊မြောင်းမြခရိုင်၊လပွတ္တာခရိုင် # ဖျာပုံခရိုင်၊မအူပင်ခရိုင်၊မြန်အောင်ခရိုင်၊ဟင်္သာတခရိုင် | # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၁) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၂) | # ၃ ဦး # ၃ ဦး | (၁) *[[မြင့်ကြိုင်|<s>ဦးမြင့်ကြိုင်</s>]] (ဦးပြုံးချို)<ref>{{Cite web |title=အမျိုးသားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် အစားထိုးဖြည့်စွက်ကြောင်းကြေညာခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/82258 |access-date=2026-04-30 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> *ဦးအောင်တင်မြင့် *ဒေါ်ကျင်သိန်း (၂) *[[ချစ်ဆွေ (သံအမတ်ကြီး)|ဦးချစ်ဆွေ]] *ဒေါ်ဇင်ပပဦး *ဒေါ်ခင်သန်းဦး | (၁) *အမှတ်(၇) *အမှတ်(၈) *အမှတ်(၉) (၂) *အမှတ်(၁၀) *အမှတ်(၁၁) *အမှတ်(၁၂) | (၁) *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ]] (၂) *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ]] |} == (၃)တိုင်းဒေသကြီး နှင့် ပြည်နယ် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ်ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံရသူများ== === အပိုင်း (၁)၊(၂)၊(၃) တိုင်း/ပြည်နယ် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် တင်မြှောက်ခံရသူများစာရင်း{{small|မဲအများဆုံးရသူအနိုင်ယူစနစ် }}=== {| class="wikitable" !စဉ် !တိုင်း/ပြည်နယ် !မဲဆန္ဒနယ်မြေများ !ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပသည့် မြို့နယ်များ !ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံရသူ !ကိုယ်စားပြုမဲဆန္ဒနယ် !နိုင်ငံရေးပါတီ !မှတ်ချက် |- |၁။ |ကချင်ပြည်နယ် | # ချီဖွေ # ဆော့လော် # တနိုင်း # ခေါင်လန်ဖူး # ဆွမ်ပရာဘွမ် # နောင်မွန်း # ပူတာအို # မချမ်းဘော # ဗန်းမော် # မံစီ # မိုးမောက် # ရွှေကူ # ဖားကန့် # မိုးကောင်း # မိုးညှင်း # မြစ်ကြီးနား # ဝိုင်းမော် # အင်ဂျင်းယန် | # တနိုင်း # ခေါင်လန်ဖူး # နောင်မွန်း # ပူတာအို # မချမ်းဘော # ဗန်းမော် # ရွှေကူ # ဖားကန့် # မိုးကောင်း # မိုးညှင်း # မြစ်ကြီးနား # ဝိုင်းမော် | # ဦးကောင်ဆိုင်းလ # ဦးဖီရမ်ဆားရ် # ဦးချန်တန်ခင် # ဦးငွါးဒီးယော် # ဦးရားဝမ်ဂျုံ # ဦးကျော်မင်းခိုင် # ဦးအောင်နိုင်'''**''' # ဦးမြအုန်း #ဦးနေလင်းစိုး # ဦးထက်အောင် # [[ခက်ထိန်နန်|ဦးခက်ထိန်နန်]] # ဒေါ်မိုးသီတာသိန်း | # တနိုင်း-အမှတ်၁ # ခေါင်လန်ဖူး-အမှတ်၁ # နောင်မွန်း-အမှတ်၁ # ပူတာအို-အမှတ်၁ # မချမ်းဘော-အမှတ်၁ # ဗန်းမော်-အမှတ်၁ # ရွှေကူ-အမှတ်၁ # ဖားကန့်-အမှတ်၁ #မိုးကောင်း-အမှတ်၁ # မိုးညှင်း-အမှတ်၁ # မြစ်ကြီးနား-အမှတ်၁ # ဝိုင်းမော်-အမှတ်၁ | #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] |'''**''' သည်{{small|'''ယှဉ်ပြိုင်သူတစ်ဦးထဲရှိ၍ အလိုအလျှောက် အနိုင်ရမှုကိုရည်ညွန်းသည်'''}} |- |၂။ |ကယား | # ဒီမော့ဆို # ဖရူဆို # ဖားဆောင်း # ဘောလခဲ # မယ်စဲ့ # ရှားတော # လွိုင်ကော် | # ဒီမော့ဆို # ဖရူဆို # ဘောလခဲ # လွိုင်ကော် | #ဦးစိုးရယ် #ဦးဂျိုးဇက်ကျော် #ဦးစိုးရယ် #ဦးမော်ရယ် | #ဒီမောဆို-အမှတ်၁ #ဖရူဆို-အမှတ်၁ #ဘောလခဲ-အမှတ်၁ #လွိုင်ကော်-အမှတ်၁ | #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] |၃မြို့နယ် မကျင်းပ |- |၃။ |ကရင် | # ကော့ကရိတ် # ကြာအင်းဆိပ်ကြီး # ဖာပွန် # ဘားအံ # လှိုင်းဘွဲ့ # မြဝတီ # သံတောင်ကြီး | # ဘားအံ့ # မြဝတီ # သံတောင်ကြီး # ဖာပွန် # လှိုင်းဘွဲ့ # ကော့ကရိတ် # ကြာအင်းဆိပ်ကြီး | #[[စောမြင့်ဦး|ဦးစောမြင့်ဦး]] #ဦးအေးမင်းထွေး #ဦးစန်းကို #ဦးစောမျိုးမြင့် #ဒေါ်နန်းစောမြ #စယဉ်ဌေး #ဦးညီညီလှိုင် | #ဘားအံ့-အမှတ်၁ #မြဝတီ-အမှတ်၁ #သံတောင်ကြီး-အမှတ်၁ #ဖာပွန်-အမှတ်၁ #လှိုင်းဘွဲ့-အမှတ်၁ #ကော့ကရိတ်-အမှတ်၁ #ကြာအင်းဆိပ်ကြီး-အမှတ်၁ | #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ကရင်အမျိုးသားဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] | |- |၄။ |ချင်း | #တီးတိန် #တွန်းဇံ #ပလက်ဝ #ဖလမ်း #မတူပီ #ကန်ပက်လက် #မင်းတပ် #ထန်တလန် #ဟားခါး | #တီးတိန် #ဟားခါး | #ဦးပေါင်ဇလန်း #[[ဝုန်ဆွန်းထန်|ဒေါက်တာဝုန်ဆွန်းထန်]] | #တီးတိန်-အမှတ်၁ #ဟားခါး-အမှတ်၁ | #[[ဇိုမီးအမျိုးသားပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] |၅မြို့နယ် မကျင်းပ |- |၅။ |စစ်ကိုင်း | # လေရှီး # လဟယ် # နန်းယွန်း # ကလေး # ကလေးဝ # မင်းကင်း # ကသာ # ထိန်းချိုင့် # ဗန်းမောက် # အင်းတော် # ကောလင်း # ဝန်းသို # ပင်လည်ဘူး # ကန့်ဘလူ # ကျွန်းလှ # ခန္တီး # စစ်ကိုင်း # မြင်းမူ # မြောင် # တမူး # ချောင်းဦး # ဘုတလင် # မုံရွာ # အရာတော် # ဖောင်းပြင် # မော်လိုက် # ကနီ # ဆားလင်းကြီး # ပုလဲ # ယင်းမာပင် # ဒီပဲယင်း # တန့်ဆည် # ရေဦး # ခင်ဦး # ရွှေဘို # ဝက်လက် # ဟုမ္မလင်း | # လေရှီး # လဟယ် # နန်းယွန်း # ကလေး # ကလေးဝ # မင်းကင်း # ကသာ # ဝန်းသို # ကန့်ဘလူ # ကျွန်းလှ # ခန္တီး # စစ်ကိုင်း # မြင်းမူ # တမူး # ချောင်းဦး # ဘုတလင် # မုံရွာ # အရာတော် # ဖောင်းပြင် # မော်လိုက် # ကနီ # ဆားလင်းကြီး # ရေဦး # ရွှေဘို # ဟုမ္မလင်း | #ဒေါ်ဆန်းစစ်ရှီး #ဦးဟာမန် #ဦးနောက်တွန်း #ဦးမင်းဆွေ #ဦးထွန်းထွန်း #ဦးဆန်းဝင်း #ဒေါ်အေးအေးသန်း #ဦးထိန်မင်း'''**''' #ဦးသက်ကိုကိုကျော် #ဦးမြင့်တင် #ဦးမြတ်ကို #ဦးမင်းမင်းဇေယျာမြင့် #ဦးဇေယျစိုး #ဦးခင်မောင်လွင်'''**''' #ဦးသောင်းထိုက် #ဦးအောင်မင်းကျော်သူ'''**''' #ဦးတင့်လှိုင်မြင့် #ဦးတင်ဝင်း #ဦးတင်မင်းထွဋ် #ဒေါ်စန္ဒာသိန်း'''**''' #ဦးထွန်းလွင်'''**''' #ဦးအောင်ဇော်ဦး'''**''' #ဦးရဲမိုးနိုင်'''**''' #ဒေါက်တာသောင်းနိုင် #စိုင်းစံလှစိုး | #လေရှီး-အမှတ်၁ #လဟယ်-အမှတ်၁ #နန်းယွန်း-အမှတ်၁ #ကလေး-အမှတ်၁ #ကလေးဝ-အမှတ်၁ #မင်းကင်း-အမှတ်၁ #ကသာ-အမှတ်၁ #ဝန်းသို-အမှတ်၁ #ကန့်ဘလူ-အမှတ်၁ #ကျွန်းလှ-အမှတ #ခန္တီး-အမှတ်၁ #စစ်ကိုင်း-အမှတ်၁ #မြင်းမူ #တမူး-အမှတ်၁ #ချောင်းဦး #ဘုတလင်-အမှတ်၁ #မုံရွာ-အမှတ်၁ #အရာတော်-အမှတ်၁ #ဖောင်းပြင်-အမှတ်၁ #မော်လိုက်-အမှတ်၁ #ကနီ-အမှတ်၁ #ဆားလင်းကြီး-အမှတ်၁ #ရေဦး-အမှတ်၁ #ရွှေဘို-အမှတ်၁ #ဟုမ္မလင်း-အမှတ်၁ | #[[နာဂအမျိုးသားပါတီ]] #[[နာဂအမျိုးသားပါတီ]] #[[နာဂအမျိုးသားပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[နာဂအမျိုးသားပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ရှမ်းနီ(တိုင်းလျန်)သွေးစည်းညီညွတ်ရေးပါတီ]] |'''**''' သည်{{small|'''ယှဉ်ပြိုင်သူတစ်ဦးထဲရှိ၍ အလိုအလျှောက် အနိုင်ရမှုကိုရည်ညွန်းသည်'''}} - ၁၂မြို့နယ် မကျင်းပ |- |၆။ |တနင်္သာရီ | # ကော့သောင်း # ထားဝယ် # ရေဖြူ # လောင်းလုံး # သရက်ချောင်း # ဘုတ်ပြင်း # ကျွန်းစု # တနင်္သာရီ # ပုလော # မြိတ် | # ကော့သောင်း # ထားဝယ် # ဘုတ်ပြင်း # မြိတ် # ရေဖြူ # ကျွန်းစု # တနင်္သာရီ # လောင်းလုံး # သရက်ချောင်း # ပုလော | #ဒေါက်တာဝင်းအောင် #[[မြတ်ကို|ဦးမြတ်ကို]] #ဦးအောင်ကျော်ကျော်ဦး #<s>ဦးခိုင်ဦး</s> ဦးဝင်းကြူ (ကန့်ကွက်လွှာအယူခံမှု) #ဦးခင်မောင်မြင့်'''**''' #ဦးသိန်းလွင် #ဦးထင်ပေါ် #ဒေါ်ချိုချိုစန်း #ဦးအောင်မျိုးထွန်း'''**''' #ဦးဇာနည်အောင် | #ကော့သောင်း-အမှတ်၁ #ထားဝယ်-အမှတ်၁ #ဘုတ်ပြင်း-အမှတ်၁ #မြိတ်-အမှတ်၁ #ရေဖြူ-အမှတ်၁ #ကျွန်းစု-အမှတ်၁ #တနင်္သာရီ-အမှတ်၁ #လောင်းလုံး-အမှတ်၁ #သရက်ချောင်း-အမှတ်၁ #ပုလော-အမှတ်၁ | #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] # <s>ပြည်သူ့ပါတီ</s> [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ |'''**''' သည်{{small|'''ယှဉ်ပြိုင်သူတစ်ဦးထဲရှိ၍ အလိုအလျှောက် အနိုင်ရမှုကိုရည်ညွန်းသည်'''}} |- |၇။ |ပဲခူး | # ကျောက်ကြီး # ကျောက်တံခါး # ညောင်လေးပင် # ဒိုက်ဦး # ရွှေကျင် # တောင်ငူ # ထန်းတပင် # ဖြူး # ရေတာရှည် # အုတ်တွင်း # ဇီးကုန်း # နတ်တလင်း # ပေါင်းတည် # သဲကုန်း # ကဝ # ပဲခူး # ဝေါ # သနပ်ပင် # ပေါက်ခေါင်း # ပန်းတောင်း # ပြည် # ရွှေတောင် # ကြို့ပင်ကောက် # မိုးညို # မင်းလှ # လက်ပံတန်း # သာယာဝတီ # အုတ်ဖို | # ညောင်လေးပင် # တောင်ငူ # နတ်တလင်း # ပဲခူး # ပြည် # ရွှေတောင် # လက်ပံတန်း # သာယာဝတီ # ဒိုက်ဦး # ရွှေကျင် # ထန်းတပင် # ရေတာရှည် # ဇီးကုန်း # ပေါင်းတည် # ကဝ # သနပ်ပင် # ပေါက်ခေါင်း # ပန်းတောင်း # မိုးညို # မင်းလှ # ကျောက်ကြီး # ကျောက်တံခါး # ဖြူး # အုတ်တွင်း # သဲကုန်း # ဝေါ # ကြို့ပင်ကောက် # အုတ်ဖို | #ဦးသိန်းနိုင် #ဦးသန်းစိုး #ဦးမြစိုး #[[မျိုးဆွေဝင်း|ဦးမျိုးဆွေဝင်း]] #ဦးအောင်ချိုဦး #ဦးနိုင်လင်းဆွေ(ခ)ဦးထွန်းထွန်းဦး #ဦးအောင်ကိုမင်း #ဦးရဲထွဋ် #ဦးပွင့်ဆန်း #ဦးဇော်ဝင်း #ဦးသက်တင်ထွန်း #ဦးထွန်းကိုကို #ဦးဉာဏ်ဝင်း #ဒေါ်ဝင်းဝင်းမော် #ဦးမျိုးမြင့် #ဦးတင်မျိုးဝင်း #ဦးသန်းထူးအောင် #ဦးသန်းဇော် #ဦးညွန့်မင်းစိုး #ဦးမျိုးသန့် #ဦးဝင်းနိုင် #ဦးဘုန်းမြင့်ဦး #ဦးကျော်မင်းနိုင် #ဒေါ်ခင်ခင်ဝင်း #ဦးအုန်းသွင် #ဦးသက်တိုးဝင်း #ဦးအောင်စိုးထက် #ဦးအောင်ကို | #ညောင်လေးပင်-အမှတ်၁ # တောင်ငူ-အမှတ်၁ # နတ်တလင်း-အမှတ်၁ # ပဲခူး-အမှတ်၁ # ပြည်-အမှတ်၁ # ရွှေတောင်-အမှတ်၁ # လက်ပံတန်း-အမှတ်၁ # သာယာဝတီ-အမှတ်၁ # ဒိုက်ဦး-အမှတ်၁ # ရွှေကျင်-အမှတ်၁ # ထန်းတပင်-အမှတ်၁ # ရေတာရှည်-အမှတ်၁ # ဇီးကုန်း-အမှတ်၁ # ပေါင်းတည်-အမှတ်၁ # ကဝ-အမှတ်၁ # သနပ်ပင်-အမှတ်၁ # ပေါက်ခေါင်း-အမှတ်၁ # ပန်းတောင်း-အမှတ်၁ # မိုးညို-အမှတ်၁ # မင်းလှ-အမှတ်၁ # ကျောက်ကြီး-အမှတ်၁ # ကျောက်တံခါး-အမှတ်၁ # ဖြူး-အမှတ်၁ # အုတ်တွင်း-အမှတ်၁ # သဲကုန်း-အမှတ်၁ # ဝေါ-အမှတ်၁ # ကြို့ပင်ကောက်-အမှတ်၁ # အုတ်ဖို-အမှတ်၁ | #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] | |- |၈။ |မကွေး | # ချောက် # ရေနံချောင်း # ဂန့်ဂေါ # ဆော # ထီးလင်း # ဆိပ်ဖြူ # ပခုက္ကူ # ပေါက် # မြိုင် # ရေစကြို # တောင်တွင်းကြီး # နတ်မောက် # မကွေး # မြို့သစ် # ငဖဲ # စလင်း # စေတုတ္တရာ # ပွင့်ဖြူ # မင်းဘူး # ကံမ # မင်းတုန်း # မင်းလှ # သရက် # ဆင်ပေါင်ဝဲ # အောင်လံ | # ချောက် # ရေနံချောင်း # ဂန့်ဂေါ # ပခုက္ကူ # တောင်တွင်းကြီး # မကွေး # ပွင့်ဖြူ # မင်းဘူး # သရက် # အောင်လံ # ဆိတ်ဖြူ # နတ်မောက် # မြို့သစ် # ငဖဲ # စလင်း # စေတုတ္တရာ # ကံမ # မင်းတုန်း # မင်းလှ # ဆင်ပေါင်ဝဲ | #ဦးသန်းလှိုင် #ဦးအောင်နိုင်ဝင်း #ဦးဇော်ထွန်းဦး #ဦးတင်မြင့်ဦး #ဦးလွှမ်းမိုးထက် #ဒေါက်တာမောင်မောင်ဌေး #ဦးရန်နိုင်စိုး #ဦးကျော်ဝင်းမြင့် #ဦးကျော်ကျော် #ဦးစန်းလွင် #ဦးလေးမောင် #ဦးဆန်းညွန့်အောင် #ဦးစိုးမင်းထွန်း #ဦးအောင်နိုင်လင်း #ဦးဝင်းမြိုင် #ဦးမြင့်အောင် #ဦးမြင့်ရွှေ #ဦးသိန်းဇော် #ဦးသိုက်စိုးဦး #ဦးအေးနိုင် | #ချောက်-အမှတ်၁ #ရေနံချောင်း-အမှတ်၁ #ဂန့်ဂေါ-အမှတ်၁ #ပခုက္ကူ-အမှတ်၁ #တောင်တွင်းကြီး-အမှတ်၁ #မကွေး-အမှတ်၁ #ပွင့်ဖြူ-အမှတ်၁ #မင်းဘူး-အမှတ်၁ #သရက်-အမှတ်၁ #အောင်လံ-အမှတ်၁ #ဆိတ်ဖြူ-အမှတ်၁ #နတ်မောက်-အမှတ်၁ #မြို့သစ်-အမှတ်၁ #ငဖဲ-အမှတ်၁ #စလင်း-အမှတ်၁ #စေတုတ္တရာ-အမှတ်၁ #ကံမ-အမှတ်၁ #မင်းတုန်း-အမှတ်၁ #မင်းလှ-အမှတ်၁ #ဆင်ပေါင်ဝဲ-အမှတ်၁ | #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] |၅မြို့နယ် မကျင်းပ |- |၉။ |မန္တလေး | # ကျောက်ဆည် # စဥ့်ကိုင် # မြစ်သား # ကျောက်ပန်းတောင်း # ညောင်ဦး # ငါးဇွန် # တံတားဦး # ပြင်ဦးလွင် # ချမ်းမြသာစည် # ချမ်းအေးသာစံ # ပြည်ကြီးတံခွန် # မဟာအောင်မြေ # မလှိုင် # မိတ္ထီလာ # ဝမ်းတွင်း # သာစည် # တောင်သူ # နွားထိုးကြီး # မြင်းခြံ # ပျော်ဘွယ် # ရမည်းသင်း # စဥ့်ကူး # မိုးကုတ် # သပိတ်ကျင်း # အမရပူရ # ပုသိမ်ကြီး # မတ္တရာ # အောင်မြေသာစံ | # ကျောက်ဆည် # ညောင်ဦး # ပြင်ဦးလွင် # ချမ်းအေးသာစံ # မိတ္ထီလာ # ပျော်ဘွယ် # ရမည်းသင်း # အောင်မြေသာစံ # စဥ့်ကိုင် # ကျောက်ပန်းတောင်း # တံတားဦး # ပြည်ကြီးတံခွန် # မဟာအောင်မြေ # ဝမ်းတွင်း # သာစည် # အမရပူရ # မတ္တရာ # မြစ်သား # ချမ်းမြသာစည် # မလှိုင် # တောင်သာ # မြင်းခြံ # ငါးဇွန် # သပိတ်ကျင်း # ပုသိမ်ကြီး | #ဦးစိုးစိုးထွန်း #ဦးစိန်တိုး #ဦးဝင်းဇော် #ဦးကိုကိုထွေး #ဦးအောင်ကျော်မိုး #ဦးအောင်နိုင်ညွန့် #ဦးကျော်မြင့် #[[မျိုးအောင်|ဦးမျိုးအောင်]] #ဒေါ်သိင်္ဂီအောင် #ဦးဝင်းမြင့် #[[ကျော်မိုးသက်|ဦးကျော်မိုးသက်]] #ဦးသိန်းလွင် #ဦးယဉ်မောင်ထွန်း(ခ)ဦးယဉ်မောင်သိန်း #ဦးထွန်းထွန်းဦး #ဦးလွင်မျိုးထွန်း #ဦးဇော်အောင်ထက် #ဦးနန်းဝင်းထွေး #ဦးသန်းဦး #ဦးလှကြွယ် #ဒေါ်ဝင်းဝင်းလတ် #ဦးငွေစိုးလှိုင် #ဦးမန်းမြင့် #ဦးမြတ်သူ #ဦးထွန်းတင့် #ဦးဆွေသန်း | #ကျောက်ဆည်-အမှတ်၁ # ညောင်ဦး-အမှတ်၁ # ပြင်ဦးလွင်-အမှတ်၁ # ချမ်းအေးသာစံ-အမှတ်၁ # မိတ္ထီလာ-အမှတ်၁ # ပျော်ဘွယ်-အမှတ်၁ # ရမည်းသင်း-အမှတ်၁ # အောင်မြေသာစံ-အမှတ်၁ # စဥ့်ကိုင်-အမှတ်၁ # ကျောက်ပန်းတောင်း-အမှတ်၁ # တံတားဦး-အမှတ်၁ # ပြည်ကြီးတံခွန်-အမှတ်၁ # မဟာအောင်မြေ-အမှတ်၁ # ဝမ်းတွင်း-အမှတ်၁ # သာစည်-အမှတ်၁ # အမရပူရ-အမှတ်၁ # မတ္တရာ-အမှတ်၁ # မြစ်သား-အမှတ်၁ # ချမ်းမြသာစည်-အမှတ်၁ # မလှိုင်-အမှတ်၁ # တောင်သာ-အမှတ်၁ # မြင်းခြံ-အမှတ်၁ # ငါးဇွန်-အမှတ်၁ # သပိတ်ကျင်း-အမှတ်၁ # ပုသိမ်ကြီး-အမှတ်၁ | #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] |၃မြို့နယ် မကျင်းပ |- |၁၀။ |မွန်<ref>{{Cite web |title=တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော် သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံရသူများအမည်စာရင်း ကြေညာခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/78862 |access-date=2026-03-20 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> | # ကျိုက်ထို # ဘီးလင်း # ကျိုက်မရော # ချောင်းဆုံ # မုဒုံ # မော်လမြိုင် # သံဖြူဇရပ် # ရေး # ပေါင် # သထုံ | # ကျိုက်ထို # ကျိုက်မရော # ချောင်းဆုံ # မော်လမြိုင် # သထုံ # ဘီးလင်း # မုဒုံ # သံဖြူဇရပ် # ရေး # ပေါင် | #ဦးမင်းဇေယျာဦး #ဦးအောင်ထွဋ် #[[အောင်ကြည်သိန်း|ဦးအောင်ကြည်သိန်း]] #ဦးတင်ဇော်ထွန်း #ဒေါ်လေးမိုးသူ #ဦးကျော်ဇေယျာလင်း #ဦးဌေးနိုင်(ခ)နာဲအမ်သဝ် #ဦးရွှေလူး #မိလဝီဟန် #ဦးသန်းခိုင် | #ကျိုက်ထို-အမှတ်၁ #ကျိုက်မရော-အမှတ်၁ #ချောင်းဆုံ-အမှတ်၁ #မော်လမြိုင်-အမှတ်၁ #သထုံ-အမှတ်၁ #ဘီးလင်း-အမှတ်၁ #မုဒုံ-အမှတ်၁ #သံဖြူဇရပ်-အမှတ်၁ #ရေး-အမှတ်၁ #ပေါင်-အမှတ်၁ | # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] # [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] # [[မွန်ညီညွတ်ရေးပါတီ]] # [[မွန်ညီညွတ်ရေးပါတီ]] # [[မွန်ညီညွတ်ရေးပါတီ]] # [[မွန်ညီညွတ်ရေးပါတီ]] | |- |၁၁။ |ရခိုင် | # ကျောက်ဖြူ # ရမ်းဗြဲ # စစ်တွေ # ပေါက်တော # ပုဏ္ဏားကျွန်း # ရသေ့တောင် # တောင်ကုတ် # မာန်အောင် # ဘူးသီးတောင် # မောင်တော # ကျောက်တော် # မင်းပြား # မြေပုံ # မြောက်ဦး # ဂွ # သံတွဲ # အမ်း | # ကျောက်ဖြူ # စစ်တွေ # မာန်အောင် | #ဦးကျော်ဆွေလင်း #ဦးနိုင်ဦး #ဦးထွန်းဝင်း | #ကျောက်ဖြူ-အမှတ်၁ #စစ်တွေ-အမှတ်၁ #မာန်အောင်-အမှတ်၁ | #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ရခိုင့်ဦးဆောင်ပါတီ]] |၁၄ မြို့နယ် မကျင်းပ |- |၁၂။ |ရန်ကုန် | # ကမာရွတ် # ဗဟန်း # ကျောက်တံတား # ဒဂုံ # ပန်းဘဲတန်း # လသာ # လမ်းမတော် # တိုက်ကြီး # ကော့မှူး # ကွမ်းခြံကုန်း # ဆိပ်ကြီး/ခနောင်တို # တွံတေး # ဒလ # ဒဂုံမြို့သစ် (ဆိပ်ကမ်း) # ဒဂုံမြို့သစ် (တောင်ပိုင်း) # ဒဂုံမြို့သစ်(မြောက်ပိုင်း) # ဒဂုံမြို့သစ်(အရှေ့ပိုင်း) # ဒေါပုံ # ပုဇွန်တောင် # ဗိုလ်တထောင် # မင်္ဂလာတောင်ညွန့် # သာကေတ # မရမ်းကုန်း # မြောက်ဥက္ကလာပ # လှိုင် # မင်္ဂလာဒုံ # ရွှေပြည်သာ # ထန်းတပင် # မှော်ဘီ # လှည်းကူး # တာမွေ # တောင်ဥက္ကလာပ # ရန်ကင်း # သင်္ဃန်းကျွန်း # ကိုကိုးကျွန်း # ကျောက်တန်း # ခရမ်း # သန်လျင် # သုံးခွ # ကြည့်မြင့်တိုင် # စမ်းချောင်း # အလုံ # လှိုင်သာယာ(အနောက်ပိုင်း) # လှိုင်သာယာ(အရှေ့ပိုင်း) # အင်းစိန် | # ကမာရွတ် # ကျောက်တံတား # တိုက်ကြီး # တွံတေး # ဒဂုံမြို့သစ် (တောင်ပိုင်း) # ဗိုလ်တထောင် # မရမ်းကုန်း # မင်္ဂလာဒုံ # မှော်ဘီ # သင်္ဃန်းကျွန်း # သန်လျင် # အလုံ # ရွှေပြည်သာ # ထန်းတပင် # လှည်းကူး # ဗဟန်း # ပန်းဘဲတန်း # လသာ # ကော့မှူး # ကွမ်းခြံကုန်း # ဒဂုံမြို့သစ် (မြောက်ပိုင်း) # ဒေါပုံ # ပုဇွန်တောင် # လှိုင် # တောင်ဥက္ကာလာပ # ကိုကိုးကျွန်း # ကြည့်မြင့်တိုင် # အင်းစိန် # ဒဂုံ # လမ်းမတော် # ဆိပ်ကြီး/ခနောင်တို # ဒလ # ဒဂုံမြို့သစ် (ဆိပ်ကမ်း) # ဒဂုံမြို့သစ် (အရှေ့ပိုင်း) # မင်္ဂလာတောင်ညွန့် # သာကေတ # မြောက်ဥက္ကလာပ # တာမွေ # ရန်ကင်း # ကျောက်တန်း # ခရမ်း # သုံးခွ # စမ်းချောင်း # လှိုင်သာယာ (အနောက်ပိုင်း) # လှိုင်သာယာ (အရှေ့ပိုင်း) | #ဒေါ်သီသီမွန် #ဦးသိန်းနိုင် #ဦးဝင်းသက် #ဦးနေဝင်း #ဦးစိုးယု #ဦးအောင်မိုးကျော် #ဦးမင်းသိန်းထွန်း #ဦးမျိုးမင်းနိုင် #ဦးကြည်မြင့် #ဦးနိုင်ဝင်း #ဦးရန်မျိုးနိုင် #ဒေါ်ဇင်ဇင်မျိုးထွန်း #ဦးသိန်းနိုင် #ဦးတိုင်းရ #ဦးအောင်မျိုးနိုင် #ဒေါ်ရီရီတင် #ဦးမြင့်ခိုင် #ဦးနေဝင်း #ဦးကျော်ဇင်ဟိန်း #ဦးတင်လင်း #ဒေါ်ဇာခြည်လင်း #ဦးသက်နိုင် #ဦးစည်သူကြည်မြင့် #ဦးစိုးမိုးအောင် #ဦးအောင်ကျော်မိုး #[[အောင်နိုင်သူ|ဦးအောင်နိုင်သူ]] #ဒေါ်ခင်သက်မာ #ဦးသူရိန်လင်း #ဒေါက်တာမေသန်းနွယ် #ဦးညီညီသွယ် #ဒေါ်အေးအေးမြင့် #ဒေါ်ဆွေဆွေဝင်း #ဦးဇွဲရန်နိုင်(ခ)ဦးကိုကိုဇော် #ဦးသိန်းကျော် #ဦးတင်ရှိန် #ဦးဌေးအောင် #ဒေါ်ဝင်းဝင်းအောင် #ဒေါက်တာထူးမောင် #ဦးချစ်ကိုကို #ဒေါ်အေးမင်းစိုး #ဦးအေးသိန်း #ဒေါ်ခင်မြတ်စု #ဦးမျိုးမြင့် #ဦးမင်းမင်း #ဦးကြည်စိုး | #ကမာရွတ်-အမှတ်၁ #ကျောက်တံတား-အမှတ်၁ #တိုက်ကြီး-အမှတ်၁ #တွံ့တေး-အမှတ်၁ #ဒဂုံမြို့သစ် (တောင်ပိုင်း)-အမှတ်၁ #ဗိုလ်တထောင်-အမှတ်၁ #မရမ်းကုန်း-အမှတ်၁ #မင်္ဂလာဒုံ-အမှတ်၁ #မှော်ဘီ-အမှတ်၁ #သင်္ဃန်းကျွန်း-အမှတ်၁ #သန်လျင်-အမှတ်၁ #အလုံ-အမှတ်၁ #ရွှေပြည်သာ-အမှတ်၁ #ထန်းတပင်-အမှတ်၁ #လှည်းကူး-အမှတ်၁ #ဗဟန်း-အမှတ်၁ # ပန်းဘဲတန်း-အမှတ်၁ # လသာ-အမှတ်၁ # ကော့မှူး-အမှတ်၁ # ကွမ်းခြံကုန်း-အမှတ်၁ # ဒဂုံမြို့သစ် (မြောက်ပိုင်း)-အမှတ်၁ # ဒေါပုံ-အမှတ်၁ # ပုဇွန်တောင်-အမှတ်၁ # လှိုင်-အမှတ်၁ # တောင်ဥက္ကာလာပ-အမှတ်၁ # ကိုကိုးကျွန်း-အမှတ်၁ # ကြည့်မြင့်တိုင်-အမှတ်၁ # အင်းစိန်-အမှတ်၁ # ဒဂုံ-အမှတ်၁ # လမ်းမတော်-အမှတ်၁ # ဆိပ်ကြီး/ခနောင်တို-အမှတ်၁ # ဒလ-အမှတ်၁ # ဒဂုံမြို့သစ် (ဆိပ်ကမ်း)-အမှတ်၁ # ဒဂုံမြို့သစ် (အရှေ့ပိုင်း)-အမှတ်၁ # မင်္ဂလာတောင်ညွန့်-အမှတ်၁ # သာကေတ-အမှတ်၁ # မြောက်ဥက္ကလာပ-အမှတ်၁ # တာမွေ-အမှတ်၁ # ရန်ကင်း-အမှတ်၁ # ကျောက်တန်း-အမှတ်၁ # ခရမ်း-အမှတ်၁ # သုံးခွ-အမှတ်၁ # စမ်းချောင်း-အမှတ်၁ # လှိုင်သာယာ (အနောက်ပိုင်း)-အမှတ်၁ # လှိုင်သာယာ (အရှေ့ပိုင်း)-အမှတ်၁ | #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] #[[တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] | |- |၁၃။ |ရှမ်း | # မက်မန်း # ပန်ဆန်း(ပန်ခမ်း) # နားဖန်း # ဟိုပန် # မိုင်းမော # ပန်ဝိုင် # ရွာငံ # ပင်းတယ # ဟိုပုံး # ဆီဆိုင် # ပင်လောင်း # နမ့်ဆန် # မန်တုံ # ကုန်းကြမ်း # လောက်ကိုင် # ကလော # ညောင်ရွှေ # ဖယ်ခုံ # ကျောက်မဲ # သီပေါ # နောင်ချို # နမ္မတူ # ကျိုင်းတုံ # မိုင်းခတ် # မိုင်းပျဉ်း # ကွတ်ခိုင် # တာချီလိတ် # မိုင်းဖြတ် # တောင်ကြီး # ရပ်စောက် # တန့်ယန်း # မိုင်းရယ် # ကွန်ဟိန်း # နမ့်စန် # မိုးနဲ # နမ့်ခမ်း # မူဆယ် # မဘိမ်း # မိုးမိတ် # မိုင်းဆတ် # မိုင်းတုံ # မိုင်းယောင်း # မိုင်းယန်း # ကျေးသီး # မိုင်းရှူး # မိုင်းလား # ကွမ်းလုံ # လားရှိုး # သိန္နီ # မိုင်းပန် # မောက်မယ် # လင်းခေး # မိုင်းကိုင် # လဲချား # လွိုင်လင် | # ပင်းတယ # ဟိုပုံး # နောင်ချို # ကျိုင်းတုံ # တာချီလိတ် # တောင်ကြီး # နမ့်စန် # မူဆယ် # မိုင်းဆတ် # လားရှိုး # လင်းခေး # လွိုင်လင် # မိုင်းခတ် # မိုင်းပျဉ်း # မိုင်းဖြတ် # မိုင်းတုံ # မိုင်းယောင်း # မိုင်းယန်း # ရွာငံ # ဆီဆိုင် # ကလော # ရပ်စောက် # တန့်ယန်း # မိုင်းရယ် # ကွန်ဟိန်း # မိုင်းပန် # မောက်မယ် # မိုင်းကိုင် # လဲချား # မက်မန်း # ပင်လောင်း # ညောင်ရွှေ # ဖယ်ခုံ # သီပေါ # မိုးနဲ # ကျေးသီး # မိုင်းရှူး # ကျောက်မဲ | #ဦးအာကာလင်း #ခွန်ညိုမောင် #ဦးအောင်ကျော်သန်း #စိုင်းဟွမ်နွဲ့ #စိုင်းအွန်ခမ်း #ခွန်ကြည် #ဦးလင်းအောင်ဆွေ #ဦးနော်တောင် #စိုင်းခတ္တိယ #ဒေါက်တာလဆိုင်း #စိုင်းကျော်ဌေး #ခွန်သက်နိုင် #ဦးရန်အောင် #ဦးစိုင်းထွန်းစိန် #ဦးညွန့်ဝင်း #စောမူးလာ #စိုင်းဘွန်းစီ #စိုင်လှိုင်ခမ်း #စိုင်းသန်းထွန်း(ခ)ဦးသိန်းသန်းထွန်း #ခွန်သန်းထူး #ဦးခွန်ထွန်းဖြူ #ဦးအောင်ကျော်ညွန့် #ဒေါ်နန်းဆိုင်မွန်း #ဦးစိုင်းခမ်းကော် #ဦးဝင်းလှိုင် #ဦးစိုင်းကျော်မိုး #ခွန်ဟန်သိန်းဦး #ဒေါ်နန်းမှတ်နွမ်း #ဒေါ်နန်းအက်(စ်)ကီးမိုး #ဦးခမ်းလူ #ခွန်ဖိုးစိန် #ဦးထွန်းလှ(ခ)ဦးတိုးရ #စိုင်းကျော်ရင် #ဦးညီညီဇော် #စိုင်းကျော်ဝင်း #ဒေါ်နန်းမွန်းအောင် #ဦးစိုင်းနော်ခမ်း #ဦးမြင့်ဝင်း'''**''' | #ပင်းတယ-အမှတ်၁ #ဟိုပုံး-အမှတ်၁ #နောင်ချို-အမှတ်၁ # ကျိုင်းတုံ-အမှတ်၁ # တာချီလိတ်-အမှတ်၁ # တောင်ကြီး-အမှတ်၁ # နမ့်စန်-အမှတ်၁ # မူဆယ်-အမှတ်၁ # မိုင်းဆတ်-အမှတ်၁ # လားရှိုး-အမှတ်၁ # လင်းခေး-အမှတ်၁ # လွိုင်လင်-အမှတ်၁ #မိုင်းခတ်-အမှတ်၁ #မိုင်းပျဉ်း-အမှတ်၁ #မိုင်းဖြတ်-အမှတ်၁ #မိုင်းတုံ-အမှတ်၁ #မိုင်းယောင်း-အမှတ်၁ #မိုင်းယန်း-အမှတ်၁ #ရွာငံ # ဆီဆိုင် # ကလော # ရပ်စောက် # တန့်ယန်း # မိုင်းရယ် # ကွန်ဟိန်း # မိုင်းပန် # မောက်မယ် # မိုင်းကိုင် # လဲချား # မက်မန်း-အမှတ်၁ # ပင်လောင်း-အမှတ်၁ # ညောင်ရွှေ-အမှတ်၁ # ဖယ်ခုံ-အမှတ်၁ # သီပေါ-အမှတ်၁ # မိုးနဲ-အမှတ်၁ # ကျေးသီး-အမှတ်၁ # မိုင်းရှူး-အမှတ်၁ # ကျောက်မဲ-အမှတ်၁ | #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပအိုဝ်း အမျိုးသား အဖွဲ့ချုပ်|ပအိုဝ်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပအိုဝ်း အမျိုးသား အဖွဲ့ချုပ်|ပအိုဝ်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပအိုဝ်း အမျိုးသား အဖွဲ့ချုပ်|ပအိုဝ်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #ဓနုတိုင်းရင်းသားလူမျိုးများဒီမိုကရေစီပါတီ #ပအိုဝ်း အမျိုးသား အဖွဲ့ချုပ်ပါတီ #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (ကျားဖြူပါတီ)|ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (ကျားဖြူပါတီ)|ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ]] #[[ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (ကျားဖြူပါတီ)|ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပအိုဝ်း အမျိုးသား အဖွဲ့ချုပ်|ပအိုဝ်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်ပါတီ]] #[[အင်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်ပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (ကျားဖြူပါတီ)|ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ]] #[[ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (ကျားဖြူပါတီ)|ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ]] #[[ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (ကျားဖြူပါတီ)|ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] |၁၇ မြို့ မကျင်းပ '''**''' သည်{{small|'''ယှဉ်ပြိုင်သူတစ်ဦးထဲရှိ၍ အလိုအလျှောက် အနိုင်ရမှုကိုရည်ညွန်းသည်'''}} |- |၁၄။ |ဧရာဝတီ | # ကျောင်းကုန်း # ကျုံပျော် # ရေကြည် # ကန်ကြီးထောင့် # ငပုတော # ပုသိမ် # သာပေါင်း # ကျိုက်လတ် # ဒေးဒရဲ # ဖျာပုံ # ဘိုကလေး # ညောင်တုန်း # ဓနူဖြူ # ပန်းတနော် # မအူပင် # မြောင်းမြ # ဝါးခယ်မ # အိမ်မဲ # ကြံခင်း # မြန်အောင် # အင်္ဂပူ # မော်လမြိုင်ကျွန်း # လပွတ္တာ # ဇလွန် # လေးမျက်နှာ # ဟင်္သာတ | # ကျုံပျော် # ပုသိမ် # မအူပင် # မြောင်းမြ # ကြံခင်း # မြန်အောင် # လပွတ္တာ # ဟင်္သာတ # ကျောင်းကုန်း # ကန်ကြီးထောင့် # သာပေါင်း # ကျိုက်လတ် # ဖျာပုံ # ဘိုကလေး # ပန်းတနော် # ဝါးခယ်မ # အိမ်မဲ # ရေကြည် # ငပုတော # ဒေးဒရဲ # ညောင်တုန်း # ဓနုဖြူ # အင်္ဂပူ # မော်လမြိုင်ကျွန်း # ဇလွန် # လေးမျက်နှာ | #ဦးမြင့်ကြိုင် #ဦးအေးကျော် #ဦးစောသောင်းဒန် #ဦးစိုးနိုင် #ဦးစိုးပိုင် #ဦးမျိုးမင်းသိန်း #ဦးစန်းမင်း #ဦးအေးဟန် #ဦးသိန်းထွန်း #ဦးစောသက်နိုင်ဦး #ဦးကိုကိုဇင် #ဦးကြည်ကိုကို #ဦးကျော်ကျော်(ခ)ဦးကျော်မျိုးတင် #ဦးလှဌေး #ဦးမင်းကျင်စံ(ခ)ဦးဇာနည်ကျင်စံ #ဦးစောမြသိန်း #ဦးခင်မောင်ဝင်း #[[တင်မောင်ဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးတင်မောင်ဝင်း]] #ဦးမင်းမင်းကျော် #ဦးမျိုးဇော်ဦး #ဦးစောမျိုးသီဟ #ဦးကြည်ဌေး #ဦးခင်မောင်ဇော် #ဦးအောင်ဇော်လှိုင် #ဦးချိုမြင့်ခိုင် #ဦးကျော်ဝင်းနိုင် | #ကျုံပျော်-အမှတ်၁ # ပုသိမ်-အမှတ်၁ # မအူပင်-အမှတ်၁ # မြောင်းမြ-အမှတ်၁ # ကြံခင်း-အမှတ်၁ # မြန်အောင်-အမှတ်၁ # လပွတ္တာ-အမှတ်၁ # ဟင်္သာတ-အမှတ်၁ # ကျောင်းကုန်း-အမှတ်၁ # ကန်ကြီးထောင့်-အမှတ်၁ # သာပေါင်း-အမှတ်၁ # ကျိုက်လတ်-အမှတ်၁ # ဖျာပုံ-အမှတ်၁ # ဘိုကလေး-အမှတ်၁ # ပန်းတနော်-အမှတ်၁ # ဝါးခယ်မ-အမှတ်၁ # အိမ်မဲ-အမှတ်၁ # ရေကြည်-အမှတ်၁ # ငပုတော-အမှတ်၁ # ဒေးဒရဲ-အမှတ်၁ # ညောင်တုန်း-အမှတ်၁ # ဓနုဖြူ-အမှတ်၁ # အင်္ဂပူ-အမှတ်၁ # မော်လမြိုင်ကျွန်း-အမှတ်၁ # ဇလွန်-အမှတ်၁ # လေးမျက်နှာ-အမှတ်၁ | #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] #[[တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] #[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] |} === အပိုင်း (၁)(၂)(၃)၊တိုင်း/ပြည်နယ် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် တင်မြှောက်ခံရသူများစာရင်း{{small|(အချိုးကျကိုယ်စားပြုစနစ်)}} === {| class="wikitable" !စဉ် !တိုင်း/ပြည်နယ် !မဲဆန္ဒနယ်များ !မဲဆန္ဒနယ်မြေထဲပါဝင်သည့် မြို့နယ်များ !ကျင်းပသည့် မဲဆန္ဒနယ်မြေများ !ရွေးချယ်တင်မြှောက်မည့် ကိုယ်စားလှယ်အရေအတွက် !ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံရသူ !ကိုယ်စားပြုမဲဆန္ဒနယ် !နိုင်ငံရေးပါတီ !မှတ်ချက် |- |၁။ |ကချင် | # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၁) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၂) | # ပူတာအိုခရိုင်၊ချီဖွေခရိုင်၊တနိုင်းခရိုင်နှင့်ဝိုင်းမော်မြို့နယ် # ဗန်းမော်ခရိုင်၊မိုးညှင်းခရိုင်၊ မြစ်ကြီးနားမြို့နယ် နှင့် အင်ဂျင်းယန်မြို့နယ် | # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၁) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၂) | # ၉ ဦး # ၉ ဦး | (၁) *ဦးချန်းဂျောင်ဆားရ် *ဦးရဲရင့်ဆွေ *ဦးခေါ်ဆာ *ဦးကွမ်ငါးနော်အောင် *ဦးနီးဆာ *ဦးလဟန်ဇောင်းခေါင် *ဦးဂျေဇာဒီး *ဦးဆမ်ဘုံဆင် *ဦးငွါးခီဆာ (၂) *ဒေါက်တာသန်းဌေးအောင် *ဦးသိန်းထွန်းအေး *ဦးမျိုးဆွေ *ဦးမျိုးထိုက် *ဦးဖိုးပါကြွယ် *ဦးဉာဏ်ထွန်း(ခ)ဦးအောင်စိုးသိမ်း *ဦးဇင်မောင်လွင် *ဦးဂျာဂွန်းတန် *ဦးဘောမ်ယိန်း | (၁) *ဝိုင်းမော်-အမှတ်၂ *တနိုင်း-အမှတ်၂ *ပူတာအို-အမှတ်၂ *ချီဖွေ-အမှတ်၂ *ဆွမ်ပရာဘွမ်-အမှတ်၂ *ဆော့လော်-အမှတ်၂ *ခေါင်လန်ဖူး-အမှတ်၂ *နောင်မွန်း-အမှတ်၂ *မချမ်းဘော-အမှတ်၂ (၂) *မြစ်ကြီးနား-အမှတ်၂ *မိုးညှင်း-အမှတ်၂ *ဖားကန့်-အမှတ်၂ *ရွှေကူ-အမှတ်၂ *ဗန်းမော်-အမှတ်၂ *မိုးမောက်-အမှတ်၂ *မိုးကောင်း-အမှတ်၂ *မံစီ-အမှတ်၂ *အင်ဂျင်းယန်-အမှတ်၂ | (၁) *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[လီဆူအမျိုးသားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ]] *[[ဒီမိုကရေစီပါတီသစ် (ကချင်)|ဒီမိုကရေစီပါတီသစ်]](ကချင်)ပါတီ *[[တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ]] *[[ကချင်ပြည်နယ်ပြည်သူ့ပါတီ]] *[[မြန်မာနိုင်ငံတောင်သူလယ်သမားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ]] (၂) *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] *[[တိုင်းလိုင်(ရှမ်းနီ)အမျိုးသားများဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ]] *[[တိုင်းလိုင်(ရှမ်းနီ)အမျိုးသားများဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ]] *[[ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီ]] *[[ဒီမိုကရေစီပါတီသစ် (ကချင်)|ဒီမိုကရေစီပါတီသစ်(ကချင်)ပါတီ]] | |- |၂။ |ကယား | # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၁) | # ကယားပြည်နယ် တစ်ခုလုံး | # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၁) | # ၇ ဦး | # *ဦးအံ့မော် *[[ပိုးရယ်အောင်သိန်း|ဦးပိုးရယ်အောင်သိန်း]] *ဦးရဲဝင်း *ဒေါ်နှင်းနှင်းရီ *ဦးဇော်မင်းဦး *ဦးစောဒီးဒီ *ဦးစိုးညွန့် | # *လွိုင်ကော်-အမှတ်၂ *ဒီးမော့ဆို-အမှတ်၂ *ဖရူဆို-အမှတ်၂ *ဖားဆောင်း-အမှတ်၂ *မယ်စဲ့-အမှတ်၂ *ဘောလခဲ-အမှတ်၂ *ရှားတော-အမှတ်၂ | # *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ကယားပြည်နယ်ပြည်သူ့ပါတီ]] *[[ကယားပြည်နယ်ပြည်သူ့ပါတီ]] *[[ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီ]] | |- |၃။ |ကရင် | # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၁) | # ကရင်ပြည်နယ် တစ်ခုလုံး | # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၁) | # ၇ ဦး | # *[[နန်းနီနီအေး|<s>ဒေါ်နန်းနီနီအေး</s>]] (ဦးအောင်မြင့်သိန်း)<ref>{{Cite web |title=တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော် သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်အစားထိုး ဖြည့်စွက်ကြောင်းကြေညာခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/82261 |access-date=2026-04-30 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> *ဦးသက်ထွေးလွင် *ဦးငွေထွန်း *ဒေါက်တာဌေးနောင် *စောမြင့်ထွေး *စောခေါင်ပန်ထော့ *ဦးခွန်ဖိုးအောင် | # *ဘားအံ-အမှတ်၂ *လှိုင်းဘွဲ့-အမှတ်၂ *ကြာအင်းဆိပ်ကြီး-အမှတ်၂ *မြဝတီ-အမှတ်၂ *ကော့ကရိတ်-အမှတ်၂ *ဖာပွန်-အမှတ်၂ *သံတောင်ကြီး-အမှတ်၂ | # *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ကရင်အမျိုးသားဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ]] *[[ကရင်အမျိုးသားဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ]] *[[ဖလုံ-စဝေါ် ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ|ဖလုံစဝေါ်ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ]] *[[ပအိုဝ်းအမျိုးသားညီညွတ်ရေးပါတီ]] | |- |၄။ |ချင်း | # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၁) | # ချင်းပြည်နယ် တစ်ခုလုံး | # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၁) | # ၉ ဦး | # *ဦးကောလ်လျန်ထန်း *ဦးဆန်အုပ်မန်း *ဦးသန့်စင်ဦး *ဦးတင်ကာကျင် *ဦးအောင်ကျော်ဌေး *ဦးထန်ရှင်းထောင်း *ဦးဇမ်းရှင်းဒါလ်း *ဦးဒါးလ်လမ်းမုန် *ဦးဝမ်းလျန်းထန် | # *ပလက်ဝ-၂ *ဟားခါး-၂ *မတူပီ-၂ *တီးတိန်-၂ *ထန်တလန်-၂ *မင်းတပ်-၂ *တွန်းဇံ-၂ *ကန်လက်လက်-၂ *ဖလမ်း-၂ | # *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ဇိုမီးအမျိုးသားပါတီ]] *[[ဇိုမီးအမျိုးသားပါတီ]] *[[ဇိုမီးအမျိုးသားပါတီ]] *[[ချင်းပြည်သစ်ကွန်ဂရက်ပါတီ]] | |- |၅။ |စစ်ကိုင်း | # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၁) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၂) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၃) | # နာဂကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ခန္တီးခရိုင်၊မော်လိုက်ခရိုင်၊၊တမူးခရိုင်၊ကလေးခရိုင်၊ဟုမ္မလင်းခရိုင် # ယင်းမာပင်ခရိုင်၊မုံရွာခရိုင်၊စစ်ကိုင်းခရိုင်၊ရွှေဘိုခရိုင်၊ရေဦးခရိုင် # ကသာခရိုင်၊ကောလင်းခရိုင်၊ကန့်ဘလူခရိုင် | # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၁) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၂) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၃) | # ၁၁ ဦး # ၁၇ ဦး # ၉ ဦး | (၁) *ဦးလှထွန်း *ဦးထန်ငူ *ဦးရှုမောင် *ဦးမင်းဇော် *ဦးအောင်ဇော်ဝင်း *ဦးတင်မောင်မြင့် *ဦးမော်လိပ် *ဦးအောင်နိုင်သူ *ဦးမြင့်ကျော် *ဦးစိုင်းအောင်ခမ်း *ဦးရဲနောင် (၂) *ဦးကိုလေး *ဦးသက်အောင်ဇော် *ဒေါ်ကြူကြူစိန် *ဒေါ်ထားယုခိုင် *ဦးသော်နိုင်ဦး *ဦးရဲမင်းအောင် *ဦးနိုင်သန်းထွန်း *ဦးတိုးမြင့် *ဦးကျော်စိုးဦး *ဦးအောင်လင်းဆန်း *ဦးထိန်ဝင်းအောင် *ဦးကျော်နိုင်ဝင်း *ဒေါ်နှင်းဝတ်ရည် *ဦးမြင့်လေး *ဒေါ်သန်းအေး *ဦးအံ့ကျော် *ဦးသိန်းသန်းစိုး (၃) *ဦးမျိုးသန့် *ဦးကျော်လွင်ဦး *ဦးကျော်သူ *ဒေါ်ခင်ဝိုင်းကြည် *ဦးကျော်စိုး *ဦးမင်းအောင် *ဦးသက်လွင် *ဒေါ်မာမာဝင်း *ဦးအောင်ဇော်မင်း | (၁) *နန်းယွန်း-အမှတ်၂ *လဟယ်-အမှတ်၂ *လေရှီး-အမှတ်၂ *ကလေး-အမှတ်၂ *ဟုမ္မလင်း-အမှတ်၂ *ဖောင်းပြင်-အမှတ်၂ *တမူး-အမှတ်၂ *ခန္တီး-အမှတ်၂ *မင်းကင်း-အမှတ်၂ *မော်လိုက်-အမှတ်၂ *ကလေးဝ-အမှတ်၂ (၂) *ရွှေဘို-အမှတ်၂ *စစ်ကိုင်း-အမှတ်၂ *မုံရွာ-အမှတ်၂ *ဝက်လက်-အမှတ်၂ *တန့်ဆည်-အမှတ်၂ *ပုလဲ-အမှတ်၂ *အရာတော်-အမှတ်၂ *ဒီပဲယင်း-အမှတ်၂ *ခင်ဦး-အမှတ်၂ *ရေဦး-အမှတ်၂ *ကနီ-အမှတ်၂ *ယင်းမာပင်-အမှတ်၂ *ဆားလင်းကြီး-အမှတ်၂ *မြင်းမူ-အမှတ်၂ *မြောင်-အမှတ်၂ *ချောင်းဦး-အမှတ်၂ *ဘုတလင်-အမှတ်၂ (၃) *ကန့်ဘလူ-အမှတ်၂ *ကသာ-အမှတ်၂ *ကောလင်း-အမှတ်၂ *ထီးချိုင့်-အမှတ်၂ *ဗန်းမောက်-အမှတ်၂ *ပင်လယ်ဘူး-အမှတ်၂ *အင်းတော်-အမှတ်၂ *ကျွန်းလှ-အမှတ်၂ *ဝန်းသို-အမှတ်၂ | (၁) *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[နာဂအမျိုးသားပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[နာဂအမျိုးသားပါတီ]] *[[နာဂအမျိုးသားပါတီ]] *[[တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ]] *[[တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ|တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေပါတီ]] *[[ရှမ်းနီ(တိုင်းလျန်)သွေးစည်းညီညွတ်ရေးပါတီ]] (၂) *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] *[[တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ]] *[[တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ]] *[[တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ]] *[[တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ]] *[[ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (ကျားဖြူပါတီ)|ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ]] *[[ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (ကျားဖြူပါတီ)|ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ]] *[[ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (ကျားဖြူပါတီ)|ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ]] *[[ပြည်သူ့ပါတီ]] *[[ရှမ်းနီ(တိုင်းလျန်)သွေးစည်းညီညွတ်ရေးပါတီ]] (၃) *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ]] *[[တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ]] *[[တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ]] | |- |၆။ |တနင်္သာရီတိုင်း | # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၁) | # တနင်္သာရီတိုင်း တစ်ခုလုံး | # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၁) | # ၁၀ ဦး | # *[[ဇော်နိုင်ဦး|ဦးဇော်နိုင်ဦး]] *ဦးမင်းမင်းလတ် *ဦးသက်နိုင် *ဦးတင်စိုး *ဦးဝင်းဌေး *ဦးအောင်အောင် *ဦးမိုးကျော်သူ *<s>ဦးတင်စိုး</s> ဒေါ်မြမြစိမ်း *ဦးဇော်ဇော်ထွန်း *ဦးရဲနိုင် | # *မြိတ်-အမှတ်၂ *ထားဝယ်-အမှတ်၂ *ပုလော-အမှတ်၂ *ကျွန်းစု-အမှတ်၂ *တနင်္သာရီ-အမှတ်၂ *သရက်ချောင်း-အမှတ်၂ *ရေဖြူ-အမှတ်၂ *လောင်းလုံး-အမှတ်၂ *ကော့သောင်း-အမှတ်၂ *ဘုတ်ပြင်း-အမှတ်၂ | # *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်သူ့ပါတီ]] *[[ပြည်သူ့ပါတီ]] *<s>[[ပြည်သူ့ပါတီ]]</s> [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ]] *[[မြန်မာနိုင်ငံတောင်သူလယ်သမားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ]] *[[မြန်မာနိုင်ငံတောင်သူလယ်သမားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ]] | |- |၇။ |ပဲခူး | # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၁) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၂) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၃) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၄) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၅) | # တောင်ငူခရိုင် # သာယာဝတီခရိုင် # ညောင်လေးပင်ခရိုင် # ပဲခူးခရိုင် # နတ်တလင်းခရိုင်၊ ပြည်ခရိုင် | # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၁) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၂) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၃) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၄) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၅) | # ၅ ဦး # ၆ ဦး # ၅ ဦး # ၄ ဦး # ၈ ဦး | (၁) *ဦးကျော်ဌေး *ဦးသန့်ဇော်မင်း *ဦးသောင်းဝင်း *ဦးဇော်မင်းသက် *ဦးမျိုးမျိုးသိန်း (၂) *ဦးကျော်စိုး *ဦးသက်ပိုင်ထွေး *ဦးကျော်ဇေယျ *ဦးရန်နိုင်ဝင်း *ဒေါ်လွယ်လွယ်ဝင်း *ဦးမျိုးဝင်းသန်း (၃) *ဦးမင်းအောင် *ဦးမြင့်စိုး *ဦးခိုင်စိုး *ဦးလှမိုးအောင် *ဦးကျော်လင်းခန့် (၄) *[[ထူးခြားအောင်|ဒေါက်တာထူးခြားအောင်]] *ဦးအောင်ညီညီစိုး *ဦးနေဝင်း *ဦးမျိုးသိန်းဦး (၅) *ဦးကျော်ကျော်လင်း *ဦးမျိုးမင်းဇော် *ဦးအောင်ခင်ဝင်း *ဦးထွန်းမင်းဇော် *ဦးရဲဝင်း *ဦးမျိုးခိုင် *ဦးကျော်စွာလင်း *ဒေါ်နီနီချို | (၁) *ဖြူး-အမှတ်၂ *တောင်ငူ-အမှတ်၂ *ရေတာရှည်-အမှတ်၂ *အုတ်တွင်း-အမှတ်၂ *ထန်းတပင်-အမှတ်၂ (၂) *လက်ပံတန်း-အမှတ်၂ *သာယာဝတီ-အမှတ်၂ *မိုးညို-အမှတ်၂ *မင်းလှ-အမှတ်၂ *ကြို့ပင်ကောက်-အမှတ်၂ *အုတ်ဖို-အမှတ်၂ (၃) *ကျောက်တံခါး-အမှတ်၂ *ညောင်လေးပင်-အမှတ်၂ *ဒိုက်ဦး-အမှတ်၂ *ရွှေကျင်-အမှတ်၂ *ကျောက်ကြီး-အမှတ်၂ (၄) *ပဲခူး-အမှတ်၂ *ကဝ-အမှတ်၂ *ဝေါ-အမှတ်၂ *သနပ်ပင်-အမှတ်၂ (၅) *ပြည်-အမှတ်၂ *နတ်တလင်း-အမှတ်၂ *ပန်းတောင်း-အမှတ်၂ *ပေါင်းတည်-အမှတ်၂ *သဲကုန်း-အမှတ်၂ *ရွှေတောင်-အမှတ်၂ *ပေါက်ခေါင်း-အမှတ်၂ *ဇီးကုန်း-အမှတ်၂ | (၁) *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ]] *[[ပြည်သူ့ပါတီ]] *[[မြန်မာနိုင်ငံတောင်သူလယ်သမားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ]] (၂) *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ]] *[[ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ]] *[[ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီ]] *[[ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (ကျားဖြူပါတီ)|ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ]] (၃) *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ]] *[[ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ]] *[[ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီ]] (၄) *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ]] *[[ပြည်သူ့ပါတီ]] (၅) *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ]] *[[ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီ]] *[[ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ|ဖက်ဒရယ်ဒီမိကရက်တစ်ပါတီ]] *[[ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (ကျားဖြူပါတီ)|ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ]] | |- |၈။ |မကွေး | # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၁) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၂) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၃) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၄) | # ဂန့်ဂေါခရိုင်၊ပခုက္ကူခရိုင်၊ချောက်ခရိုင် # မင်းဘူးခရိုင် # မကွေးခရိုင် # သရက်ခရိုင်၊အောင်လံခရိုင် | # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၁) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၂) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၃) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၄) | # ၁၀ ဦး # ၅ ဦး # ၄ ဦး # ၆ ဦး | (၁) *ဦးခင်မောင်ညို *ဦးသိန်းလွင် *ဦးမြင့်နိုင် *ဦးဝင်းနိုင်ဦး *ဦးသိန်းထွန်း *ဦးအောင်မြင့် *ဦးထွန်းနိုင်စိုး *ဒေါ်မူယာထွန်း *ဦးမြင့်စိုး *ဦးအောင်မျိုးမင်း (၂) *ဦးတင့်လွင် *ဦးအောင်နိုင် *ဒေါ်နွယ်နီနိုင် *ဦးသောင်းဝင်း *ဦးသိန်းထက်ဝေ (၃) *ဦးတင်ကိုကို *ဦးကြည်ထွန်း *ဦးဉာဏ်သိန်း *ဦးအောင်လင်းဦး (၄) *ဦးအောင်ချိန် *ဦးသိန်းတိုး *ဦးနိုင်မင်းသူ *ဒေါက်တာညိုဝင်း *ဒေါ်ရီရီလွင် *ဦးအောင်လှိုင်သန်း | (၁) *ပခုက္ကူ-အမှတ်၂ *ရေစကြို-အမှတ်၂ *မြိုင်-အမှတ်၂ *ပေါက်-အမှတ်၂ *ချောက်-အမှတ်၂ *ဂန့်ဂေါ-အမှတ်၂ *ရေနံချောင်း-အမှတ်၂ *ဆိပ်ဖြူ-အမှတ်၂ *ဆော-အမှတ်၂ *ထီးလင်း-အမှတ်၂ (၂) *စလင်း-အမှတ်၂ *မင်းဘူး-အမှတ်၂ *ပွင့်ဖြူ-အမှတ်၂ *ငဖဲ-အမှတ်၂ *စေတုတ္တရာ-အမှတ်၂ (၃) *မကွေး-အမှတ်၂ *နတ်မောက်-အမှတ်၂ *တောင်တွင်းကြီး-အမှတ်၂ *မြို့သစ်-အမှတ်၂ (၄) *အောင်လံ-အမှတ်၂ *ဆင်ပေါင်ဝဲ-အမှတ်၂ *မင်းလှ-အမှတ်၂ *သရက်-အမှတ်၂ *မင်းတုန်း-အမှတ်၂ *ကံမ-အမှတ်၂ | (၁) *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ]] *[[တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ]] *[[တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ]] *[[ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (ကျားဖြူပါတီ)|ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ]] *[[ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (ကျားဖြူပါတီ)|ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ]] (၂) *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ]] *[[ပြည်သူ့ပါတီ]] (၃) *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ]] *[[ပြည်သူ့ပါတီ]] (၄) *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ]] *[[တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ]] *[[ပြည်သူ့ပါတီ]] | |- |၉။ |မန္တလေး | # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၁) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၂) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၃) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၄) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၅) | # ညောင်ဦးခရိုင်၊မြင်းခြံခရိုင် # မိတ္ထီလာခရိုင်၊ရမည်းသင်းခရိုင် # ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊တံတားဦးခရိုင် # ပြင်ဦးလွင်ခရိုင်၊၊သပိတ်ကျင်းခရိုင်၊အောင်မြေသာစံခရိုင် # မဟာအောင်မြေခရိုင်၊အမရပူရခရိုင် | # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၁) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၂) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၃) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၄) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၅) | (၁) ၅ဦး (၂) ၆ဦး (၃) ၅ဦး (၄) ၇ဦး (၅) ၅ဦး | (၁) *ဦးနေလင်း *ဒေါ်မြသန္တာဦး *ဦးပြည့်ဖြိုးကျော် *ဦးလှကြည် *ဦးဘုန်းမြင့် (၂) *ဒေါ်သန်းသန်းအေး *ဦးဇော်ဝင်း *ဦးမြသွင်(ခ)မြင့်ဆန်း *ဦးဟန်မောင် *ဦးကျော်မင်းထွန်း *ဦးမင်းနိုင် (၃) *ဒေါ်သီသီကျော် *ဦးတိုက်ကြည် *ဒေါ်လဲ့လဲ့ဝင်း *ဦးစိုးမြတ်အောင် *ဦးဇော်မင်းဦး (၄) *ဦးမျိုးမြင့် *ဦးပိုအေး *ဦးညီညီ(ခ)ဦးကျော်ဆန်း *ဦးဆောင်းတင် *ဦးပါပါလွင် *ဒေါ်အေးအေးသန့် *ဦးအောင်ဇော်ဇော်မျိုး (၅) *ဦးတင်ထွန်း *ဒေါ်စောမြိုင် *ဦးမျိုးကျော် *ဒေါ်ဖြိုးသန္တာ *ဦးဇော်ဝင်းသန့်(ခ)ဦးထက်အောင်လင်း | (၁) *ကျောက်ပန်းတောင်း-အမှတ်၂ *တောင်သာ-အမှတ်၂ *မြင်းခြံ-အမှတ်၂ *နွားထိုးကြီး-အမှတ်၂ *ညောင်ဦး-အမှတ်၂ (၂) *မိတ္ထီလာ-အမှတ်၂ *ပျော်ဘွယ်-အမှတ်၂ *ရမည်းသင်း-အမှတ်၂ *ဝမ်းတွင်း-အမှတ်၂ *သာစည်-အမှတ်၂ *မလှိုင် (၃) *ကျောက်ဆည်-အမှတ်၂ *တံတားဦး-အမှတ်၂ *မြစ်သား-အမှတ်၂ *ငါန်းဇွန်-အမှတ်၂ *စဥ့်ကိုင်-အမှတ်၂ (၄) *ပြင်ဦးလွင်-အမှတ်၂ *ပုသိမ်ကြီး-အမှတ်၂ *အောင်မြေသာစံ-အမှတ်၂ *စဥ့်ကူး-အမှတ်၂ *မိုးကုတ်-အမှတ်၂ *မတ္တရာ-အမှတ်၂ *သပိတ်ကျင်း-အမှတ်၂ (၅) *ပြည်ကြီးတံခွန်-အမှတ်၂ *အမရပူရ-အမှတ်၂ *ချမ်းမြသာစည်-အမှတ်၂ *မဟာအောင်မြေ-အမှတ်၂ *ချမ်းအေးသာစံ-အမှတ်၂ | (၁) *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ]] *[[တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ]] *[[ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီ]] (၂) *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ]] *[[ပြည်သူ့ပါတီ]] *[[ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီ]] (၃) *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ]] *[[ပြည်သူ့ပါတီ]] *[[ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီ]] (၄) *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ]] *[[ပြည်သူ့ပါတီ]] *[[ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီ]] *[[ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (ကျားဖြူပါတီ)|ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ]] (၅) *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ]] *[[ပြည်သူ့ပါတီ]] *[[ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီ]] | |- |၁၀။ |မွန် | # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၁) | # မွန်ပြည်နယ် တစ်ခုလုံး | # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၁) | # ၁၀ ဦး | # *ဦးသက်ထွေး *မင်းအောင်မြင့် *ဦးမင်းမြင့်မောင်လေး *ဦးစံတင် *နိုင်လယိတမ(ခ)နိုင်ခင်မောင်ဇင် *မင်းအောင်ထူး *ဦးတင်ရီ *ဦးသန့်ဇော် *ဒေါက်တာစိုးမိုးအောင် *ဦးအောင်ကိုဝင်းသန်း | # *မော်လမြိုင်-အမှတ်၂ *ရေး-အမှတ်၂ *သထုံ-အမှတ်၂ *ပေါင်-အမှတ်၂ *မုဒုံ-အမှတ်၂ *ကျိုက်ထို-အမှတ်၂ *ဘီးလင်း-အမှတ်၂ *ကျိုက်မရော-အမှတ်၂ *သံဖြူဇရပ်-အမှတ်၂ *ချောင်းဆုံ-အမှတ်၂ | # *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[မွန်ညီညွတ်ရေးပါတီ]] *[[မွန်ညီညွတ်ရေးပါတီ]] *[[မွန်ညီညွတ်ရေးပါတီ]] *[[တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ]] *[[အမျိုးသားအကျိုးစီးပွားတိုးတက်ရေးပါတီ]] *[[ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီ]] *[[ပြည်သူ့ပါတီ]] | |- |၁၁။ |ရခိုင် | # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၁) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၂) | # စစ်တွေခရိုင်၊မောင်တောခရိုင်၊မြောက်ဦးခရိုင် # ကျောက်ဖြူခရိုင်၊တောင်ကုတ်ခရိုင်၊သံတွဲခရိုင်၊အမ်းခရိုင် | # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၁) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၂) | # ၁၀ ဦး # ၇ ဦး | (၁) * ဒေါက်တာစန်းရွှေ * ဦးကျော်စိုး * ဦးမြင့်စိုးဝင်း * ဦးသာထွန်း * ဦးထင်လင်းဦး * ဦးစောသိန်းထွန်း * ဦးတင်မောင်ဝင်း * ဦးအေးသာအောင် * ဦးဘစံ * ဦးအောင်ကျော်ဇော (၂) * ဒေါ်ခိုင်ဇင်ဦး * ဦးမြသန်း * ဦးဇော်ဇော်အောင် * ဦးအောင်စောသိန်း * ဦးသိန်းမြင့် * ဦးဇော်လင်းအောင် * ဒေါ်ချိုသဲမွန် | (၁) * စစ်တွေ-၂ * မြောက်ဦး-၂ * ကျောက်တော်-၂ * ပေါက်တော-၂ * မြေပုံ-၂ * မင်းပြား-၂ * ဘူးသီးတောင်-၂ * ပုဏ္ဏာကျွန်း-၂ * ရသေ့တောင်-၂ * မောင်တော-၂ (၂) * ရမ်းဗြဲ-၂ * အမ်း-၂ * သံတွဲ-၂ * ကျောက်ဖြူ-၂ * ဂွ-၂ * တောင်ကုတ်-၂ * မာန်အောင်-၂ | (၁) * [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] * [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] * [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] * [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] * [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] * [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] * [[ရခိုင့်ဦးဆောင်ပါတီ]] * [[ရခိုင့်ဦးဆောင်ပါတီ]] * [[ရခိုင်တိုင်းရင်းသားများပါတီ]] * [[ရခိုင်တိုင်းရင်းသားများပါတီ]] (၂) * [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] * [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] * [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] * [[ရခိုင့်ဦးဆောင်ပါတီ]] * [[ရခိုင့်ဦးဆောင်ပါတီ]] * [[ရခိုင်တိုင်းရင်းသားများပါတီ]] * [[ရခိုင်တိုင်းရင်းသားများပါတီ]] | |- |၁၂။ |ရန်ကုန် | # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၁) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၂) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၃) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၄) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၅) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၆) | # ကျောက်တံတားခရိုင်၊မရမ်းကုန်းခရိုင်၊ကမာရွတ်ခရိုင်၊အလုံခရိုင် # ဒဂုံမြို့သစ်ခရိုင်၊သင်္ဃန်းကျွန်းခရိုင် # တွံတေးခရိုင်၊အင်းစိန်ခရိုင် # သန်လျင်ခရိုင်၊ဗိုလ်တထောင်ခရိုင် # တိုက်ကြီးခရိုင်၊မှော်ဘီခရိုင် # လှည်းကူးခရိုင်၊မင်္ဂလာဒုံခရိုင် | # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၁) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၂) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၃) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၄) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၅) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၆) | # ၁၃ ဦး # ၈ ဦး # ၈ ဦး # ၁၀ ဦး # ၃ ဦး # ၃ ဦး | (၁) *[[ကျော်ကျော်စိုး|ဦးကျော်ကျော်စိုး]] *<s>ဦး[[ထင်ကျော်သူ]]</s> *ဦးအောင်ပြည်ဖြိုး *ဦးစံကျော် *ဒေါ်သင်းသင်းမိုး *ဦးထင်လင်းကျော် *ဒေါ်ခိုင်ဆုရည်ဇော် *ဦးကျော်လင်း *ဦးအောင်ခိုင်ဦး *ဒေါ်စောစောဦး *ဦးသန်းထွေး *ဦးကျော်မင်းထက် *ဒေါက်တာတင်အောင်ခိုင် *ဒေါ်အေးမြသဲဖြူ (၂) *ဦးဇော်မိုးထက် *ဒေါ်စန်းစန်းဝင်း *ဒေါ်ဥမ္မာအောင်(ခ)ဂျာတောင် *ဦးသော်တာ *ဦးဝင်းထိန် *ဒေါ်မိုးသူဇာ *ဦးဉာဏ်ထက်ခိုင် *ဦးဇော်တင် (၃) *ဦးသန့်စင်ကျော် *ဦးနေလင်းထွန်း *ဦးဝင်းထွန်းနိုင်(ခ)ရွှေဘော် *ဒေါ်စုစုမင်း *ဦးသန်းဦး *ဦးလေးစိုး *ဒေါ်စန္ဒာဝင်း *ဦးဝင်းကျော်ဦး (၄) *ဦးမျိုးသော် *ဦးအောင်နိုင် *ဦးလှဝင်းမောင် *ဦးမျိုးမြင့် *ဦးဗိုလ်ဗိုလ်ခင်မောင်တင့် *ဦးလှဌေး *ဦးဝေယံပိုင် *ဦးစိုးဦး *ဦးစိုးမြင့် *ဦးစိုင်းအောင်မြင့်ခိုင် (၅) *ဦးကျော်လင်းဇော် *ဦးစိုးဝင်းအောင် *ဦးမင်းကိုကို (၆) *ဦးအောင်ဝင်းထူး *ဒေါ်လေးလေးမြင့် *ဦးကျော်မင်းထွန်း | (၁) *မြောက်ဥက္ကလာပ-အမှတ်၂ *မရမ်းကုန်း-အမှတ်၂ *လှိုင်-အမှတ်၂ *ကြည့်မြင်တိုင်-အမှတ်၂ *စမ်းချောင်း-အမှတ်၂ *ဗဟန်း-အမှတ်၂ *ကမာရွတ်-အမှတ်၂ *အလုံ-အမှတ်၂ *လမ်းမတော်-အမှတ်၂ *ပန်းဘဲတန်း-အမှတ်၂ *ကျောက်တံတား-အမှတ်၂ *ဒဂုံ-အမှတ်၂ *လသာ-အမှတ်၂ (၂) *ဒဂုံမြို့သစ်(တောင်ပိုင်း)-အမှတ်၂ *ဒဂုံမြို့သစ်(ဆိပ်ကမ်း)-အမှတ်၂ *သင်္ဃန်းကျွန်း-အမှတ်၂ *ဒဂုံမြို့သစ်(အရှေ့ပိုင်း) *ဒဂုံမြို့သစ်(မြောက်ပိုင်း) *တောင်ဥက္ကလာပ-အမှတ်၂ *တာမွေ-အမှတ်၂ *ရန်ကင်း-အမှတ်၂ (၃) *လှိုင်သာယာ(အရှေ့ပိုင်း)-အမှတ်၂ *လှိုင်သာယာ(အနောက်ပိုင်း)-အမှတ်၂ *အင်းစိန်-အမှတ်၂ *တွံ့တေး-အမှတ်၂ *ဒလ-အမှတ်၂ *ကော့မှူး-အမှတ်၂ *ကွမ်းခြံကုန်း-အမှတ်၂ *ဆိပ်ကြီး/ခနောင်တို-အမှတ်၂ (၄) *သန်လျင်-အမှတ်၂ *ကိုကိုးကျွန်း-အမှတ်၂ *သာကေတ-အမှတ်၂ *ကျောက်တန်း-အမှတ်၂ *ခရမ်း-အမှတ်၂ *သုံးခွ-အမှတ်၂ *မင်္ဂလာတောင်ညွန့်-အမှတ်၂ *ဒေါပုံ-အမှတ်၂ *ပုဇွန်တောင်-အမှတ်၂ *ဗိုလ်တထောင်-အမှတ်၂ (၅) *မှော်ဘီ-အမှတ်၂ *တိုက်ကြီး-အမှတ်၂ *ထိန်းတပင်-အမှတ်၂ (၆) *ရွှေပြည်သာ-အမှတ်၂ *မင်္ဂလာဒုံ-အမှတ်၂ *လှည်းကူး-အမှတ်၂ | (၁) *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်သူ့ပါတီ]] *[[ပြည်သူ့ပါတီ]] *[[တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ]] *[[တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ]] *[[ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီ]] *[[ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီ]] *[[ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (ကျားဖြူပါတီ)|ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ]] (၂) *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်သူ့ပါတီ]] *[[တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ]] *[[ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီ]] *[[ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (ကျားဖြူပါတီ)|ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ]] *[[မြန်မာနိုင်ငံတောင်သူလယ်သမားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ]] (၃) *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[၈၈ မျိုးဆက် ကျောင်းသားလူငယ်များ (ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံ)|၈၈မျိုးဆက်ကျောင်းသားလူငယ်များ(ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ)ပါတီ]] *[[၈၈ မျိုးဆက် ကျောင်းသားလူငယ်များ (ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံ)|၈၈မျိုးဆက်ကျောင်းသားလူငယ်များ(ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ)ပါတီ]] *[[ပြည်သူ့ပါတီ]] *[[ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီ]] (၄) *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်သူ့ပါတီ]] *[[ပြည်သူ့ပါတီ]] *[[တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ]] *[[ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီ]] *[[ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (ကျားဖြူပါတီ)|ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ]] (၅) *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ]] (၆) *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်သူ့ပါတီ]] | |- |၁၃။ |ရှမ်း | # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၁) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၂) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၃) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၄) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၅) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၆) | # ဓနုကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊အအိုဝ်းကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ကလောခရိုင်၊တောင်ကြီးခရိုင်၊လင်းခေးခရိုင် # နမ့်စန်ခရိုင်၊မိုင်းရှူးခရိုင်၊၊လွိုင်လင်ခရိုင် # ပလောင်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ကျောက်မဲခရိုင်၊တန့်ယန်းခရိုင်၊မိုးမိတ်ခရိုင် # ကျိုင်းတုံခရိုင်၊မိုင်းဆတ်ခရိုင်၊မိုင်းတုန်ခရိုင် # မိုင်းယောင်းခရိုင်၊မိုင်းယန်းခရိုင်၊မိုင်းလားခရိုင်၊တာချီလိတ်ခရိုင် # ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ကိုးကန့်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ကွတ်ခိုင်ခရိုင်၊မူဆယ်ခရိုင်၊လားရှိုးခရိုင် | # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၂) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၃) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၄) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၅) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၆) | # ၁၃ ဦး # ၈ ဦး # ၁၀ ဦး # ၅ ဦး # ၄ ဦး # ၁၄ ဦး | (၁) #ခွန်ဝင်းနောင် #ခွန်ကျော်အေး #ဦးဒီဂေါလ် #ဦးအောင်ပြည့်စုံ #ဦးဟိန်းထက်ဇော် #ခွန်ဆောင်းရွှေ #ခွန်စနေအောင် #ခွန်ထွန်းငယ် #စိုင်းထိန်စိုး #စိုင်းလုံကျော် #ဦးလင်းလင်းနိုင် #ဦးကြည်လွင် #စဝ်သာဦး (၂) #ဒေါ်ဝါဝါထွေး #ဦးနိုင်ဝင်းအောင် #ဒေါ်နန်းသီတာနွယ် #ဦးကျော်ကျော်နိုင် #ဦးမင်းထွန်းအောင် #ဦးစိုင်းဟောင်ခမ်း #ဒေါ်နန်းခမ်းလူ(ခ)နန်းလဲ့လဲ့ဖြိုး #ခွန်ထွန်းလေး (၃) #ဦးဇော်လွင် #ဒေါ်စိုးစိုးငြိမ်း #ဦးသန်းထိုက်ဇော် #ဦးသီဟလှိုင် #ဒေါ်နန်းခမ်းမန် #ဦးစိုင်ခမ်း #ဒေါ်ခိုင်သန္တာထွေး #ဦးစိုင်းခမ်းကျော် #ဦးသန်းဇော်ဦး #နန်းခမ်းလီ (၄) #ဦးအိုက်ပလိပ် #နန်းနော် #ဦးထင်အောင်နိုင် #ဒေါ်မေနှင်းသက် #ဦးစိုင်းနော်ခမ်း (၅) #စိုင်းဝမ်းလှိုင်းတစ်ပ် #စိုင်းရီတစ် #ဦးထွန်းပေါ်သိန်း #စိုင်းခစ်နွဲ့ (၆) #ဦးကျော်သိန်းအောင် #ဦးနော်အောင် #စိုင်းဝင်းမြင့် #ဦးစိုင်းအောင်မြင့် #ဦးစိုးကမ္ဘာစိတ် #ဦးစိုင်းဘသန်း #ဦးဟော်ထိုက်ဖူ(ခ)ဦးအောင်ကျော်ထွန်း #ဒေါ်မြမြဆွေ #ဦးခင်အောင်ဆွေ #ဦးကျော်စွာဝင်း(ခ)Mအောင်ဂျာ #ဦးဌေးဝင်းလှိုင် #ဦးသန်းစိုး #ဦးမောင်မောင် #ဦးစိုင်းစမ်(ခ)စိုင်းခွန်မောင် | (၁) *ပင်လောင်း-အမှတ်၂ *ဆီဆိုင်-အမှတ်၂ *ဟိုပုံး-အမှတ်၂ *ရွာငံ-အမှတ်၂ *ပင်းတယ-အမှတ်၂ *တောင်ကြီး-အမှတ်၂ *ညောင်ရွှေ-အမှတ်၂ *ကလော-အမှတ်၂ *ရပ်စောက်-အမှတ်၂ *ဖယ်ခုံ-အမှတ်၂ *မောက်မယ်-အမှတ်၂ *လင်းခေး-အမှတ်၂ *မိုင်းပန်-အမှတ်၂ (၂) *နန့်စန်-အမှတ်၂ *လွိုင်လင်-အမှတ်၂ *ကျေးသီး-အမှတ်၂ *မိုင်းရှူး-အမှတ်၂ *ကွန်ဟိန်း-အမှတ်၂ *မိုင်းကိုင်-အမှတ်၂ *မိုးနဲ-အမှတ်၂ *လဲချား-အမှတ်၂ (၃) *နမ့်ဆန်-အမှတ်၂ *မန်တုံ-အမှတ်၂ *ကျောက်မဲ-အမှတ်၂ *သီပေါ-အမှတ်၂ *တန့်ယန်း-အမှတ်၂ *နောင်ချို-အမှတ်၂ *မိုင်းရယ်-အမှတ်၂ *မိုးမိတ်-အမှတ်၂ *နမ္မတူ-အမှတ်၂ *မဘိမ်း-အမှတ်၂ (၄) *ကျိုင်းတုံ-အမှတ်၂ *မိုင်းဆတ်-အမှတ်၂ *မိုင်းတုံ-အမှတ်၂ *မိုင်းပျဉ်း-အမှတ်၂ *မိုင်းခတ်-အမှတ်၂ (၅) *တာချီလိတ်-အမှတ်၂ *မိုင်းယန်း-အမှတ်၂ *မိုင်းယောင်း-အမှတ်၂ *မိုင်းဖြတ်-အမှတ်၂ (၆) *ပန်ဆန်း(ပန်ခမ်း)-အမှတ်၂ *ဟိုပန်-အမှတ်၂ *ပန်ဝိုင်-အမှတ်၂ *နားဖန်း-အမှတ်၂ *မိုင်းမော-အမှတ်၂ *မက်မန်း-အမှတ်၂ *လောက်ကိုင်-အမှတ်၂ *ကုန်းကြမ်း-အမှတ်၂ *လားရှိုး-အမှတ်၂ *မူဆယ်-အမှတ်၂ *ကွတ်ခိုင်-အမှတ်၂ *နမ့်ခမ်း-အမှတ်၂ *ကွမ်းလုံ-အမှတ်၂ *သိန္နီ-အမှတ်၂ | (၁) *[[ပအိုဝ်း အမျိုးသား အဖွဲ့ချုပ်|ပအိုဝ်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်ပါတီ]] *[[ပအိုဝ်း အမျိုးသား အဖွဲ့ချုပ်|ပအိုဝ်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်ပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ဓနုတိုင်းရင်းသားလူမျိုးများဒီမိုကရေစီပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပအိုဝ်း အမျိုးသား အဖွဲ့ချုပ်|ပအိုဝ်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်ပါတီ]] *[[ပအိုဝ်း အမျိုးသား အဖွဲ့ချုပ်|ပအိုဝ်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်ပါတီ]] *[[ပအိုဝ်း အမျိုးသား အဖွဲ့ချုပ်|ပအိုဝ်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်ပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ဓနုတိုင်းရင်းသားလူမျိုးများဒီမိုကရေစီပါတီ]] *[[အင်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်ပါတီ]] *[[ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (ကျားဖြူပါတီ)|ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ]] (၂) *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (ကျားဖြူပါတီ)|ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ]] *[[ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (ကျားဖြူပါတီ)|ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ]] *[[ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (ကျားဖြူပါတီ)|ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ]] *[[ပအိုဝ်း အမျိုးသား အဖွဲ့ချုပ်|ပအိုဝ်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်ပါတီ]] (၃) *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (ကျားဖြူပါတီ)|ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ]] *[[ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (ကျားဖြူပါတီ)|ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ]] *[[ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (ကျားဖြူပါတီ)|ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ]] (၄) *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (ကျားဖြူပါတီ)|ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ]] (၅) *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (ကျားဖြူပါတီ)|ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ]] *[[ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (ကျားဖြူပါတီ)|ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ]] (၆) *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (ကျားဖြူပါတီ)|ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ]] *[[ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (ကျားဖြူပါတီ)|ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ]] *[[ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (ကျားဖြူပါတီ)|ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ]] *[[တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (ကျားဖြူပါတီ)|ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ]] | |- |၁၄။ |ဧရာဝတီ | # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၁) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၂) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၃) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၄) | # မြောင်းမြခရိုင်၊လပွတ္တာခရိုင်၊ဖျာပုံခရိုင် # ပုသိမ်ခရိုင် # ကျုံပျော်ခရိုင်၊မအူပင်ခရိုင် # မြန်အောင်ခရိုင်၊ဟင်္သာတခရိုင် | # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၁) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၂) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၃) # မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၄) | # ၉ ဦး # ၄ ဦး # ၇ ဦး # ၆ ဦး | (၁) *ဒေါ်မေသန်းဦး *ဦးစိန်မြင့် *ဦးစိုးနိုင် *ဒေါ်သင်းသင်းမွန် *ဦးဝေလွင်မိုး *ဒေါ်ခင်ခင်ဝေ *ဦးသန့်ဇော်ဝင်း *ဦးချစ်မင်းနိုင် *ဦးဇော်ဝေထက် (၂) *ဦးကျော်ထွန်းဇော် *နန့်အေးအေးကြူ *ဦးကျော်ဇော *ဦးမြင့်အောင် (၃) *ဦးကျော်ဝင်းစိန် *ဦးထွန်းထွန်းဦး *ဒေါ်သူဇာသန်းမြင့် *ဦးဇေယျာမောင် *ဦးခင်စိုး *မန်းရဲသူရိန်ဟန် *ဦးထွန်းအေး (၄) *ဒေါ်စန်းစန်းချို *ဦးအောင်မျိုးဦး *ဦးဇော်လင်းအောင် *ဦးသိန်းလွင် *ဦးကြည်ဝင်း *ဦးပြည့်ဖြိုးအောင် | (၁) *လပွတ္တာ-အမှတ်၂ *မြောင်းမြ-အမှတ်၂ *မော်လမြိုင်ကျွန်း-အမှတ်၂ *ဘိုကလေး-အမှတ်၂ *ဝါးခယ်မ-အမှတ်၂ *ဖျာပုံ-အမှတ်၂ *အိမ်မဲ-အမှတ်၂ *ဒေးဒရဲ-အမှတ်၂ *ကျိုက်လတ်-အမှတ်၂ (၂) *ပုသိမ်-အမှတ်၂ *ငပုတော်-အမှတ်၂ *ကန်ကြီးထောင့်-အမှတ်၂ *သာပေါင်း-အမှတ်၂ (၃) *မအူပင်-အမှတ်၂ *ပန်းတနော်-အမှတ်၂ *ကျုံပျော်-အမှတ်၂ *ညောင်တုန်း-အမှတ်၂ *ရေကြည်-အမှတ်၂ *ဓနုဖြူ-အမှတ်၂ *ကျောင်းကုန်း-အမှတ်၂ (၄) *ဟင်္သာတ-အမှတ်၂ *မြန်အောင်-အမှတ်၂ *အင်္ဂပူ-အမှတ်၂ *ဇလွန်-အမှတ်၂ *လေးမျက်နှာ-အမှတ်၂ *ကြံ့ခင်း-အမှတ်၂ | (၁) *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ]] *[[တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ]] *[[ပြည်သူ့ပါတီ]] *[[မြန်မာနိုင်ငံတောင်သူလယ်သမားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ]] *[[ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီ]] (၂) *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ကရင်ပြည်သူ့ပါတီ]] *[[တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ]] (၃) *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ]] *[[ပြည်သူ့ပါတီ]] *[[ကရင်ပြည်သူ့ပါတီ]] *[[ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီ]] (၄) *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] *[[တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ]] *[[ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီ]] *[[ပြည်သူ့ပါတီ]] |} === အပိုင်း (၁)(၂)(၃) – တိုင်းရင်းသားလူမျိုးလွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် တင်မြှောက်ခံရသူများစာရင်း === {| class="wikitable sortable" ! စဉ် ! တိုင်း/ပြည်နယ် ! တိုင်းရင်းသားမဲဆန္ဒနယ် ! ရွေးချယ်တင်မြှောက်မည့် ကိုယ်စားလှယ်အရေအတွက် ! ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံရသူ ! နိုင်ငံရေးပါတီ ! မှတ်ချက် |- | ၁ | [[ကချင်ပြည်နယ် လွှတ်တော်|ကချင်ပြည်နယ်လွှတ်တော်]] | * ဗမာတိုင်းရင်းသားလူမျိုးမဲဆန္ဒနယ် * ရှမ်းတိုင်းရင်းသားလူမျိုးမဲဆန္ဒနယ် * လီဆူတိုင်းရင်းသားလူမျိုးမဲဆန္ဒနယ် * ရဝမ်တိုင်းရင်းသားလူမျိုးမဲဆန္ဒနယ် | ၄ဦး | * ဦးစိုးသိန်း * ဦးတင်အောင် * ဦးလီပေါ်ရဲ့ * ဦးမယစ်ယောရှု | * [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] * [[တိုင်းလိုင်(ရှမ်းနီ)အမျိုးသားများဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ]] * [[လီဆူအမျိုးသားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ]] * [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] | |- | ၂ | [[ကယားပြည်နယ် လွှတ်တော်|ကယားပြည်နယ်လွှတ်တော်]] | * ဗမာတိုင်းရင်းသားလူမျိုးမဲဆန္ဒနယ် | ၁ဦး | * ဒေါ်ခင်သန္တာထွန်း | * [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] | |- | ၃ | [[ကရင်ပြည်နယ် လွှတ်တော်|ကရင်ပြည်နယ်လွှတ်တော်]] | * ဗမာတိုင်းရင်းသားလူမျိုးမဲဆန္ဒနယ် * မွန်တိုင်းရင်းသားလူမျိုးမဲဆန္ဒနယ် * ပအိုဝ်းတိုင်းရင်းသားလူမျိုးမဲဆန္ဒနယ် | ၃ဦး | * ဦးတင်မောင်လှိုင် * ဦးမြင့်လှိုင် * ခွန်မြတ်ထူး | * [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] * [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] * [[ပအိုဝ်းအမျိုးသားညီညွတ်ရေးပါတီ]] | |- | ၄ | [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်|စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်]] | * ရှမ်းတိုင်းရင်းသားလူမျိုးမဲဆန္ဒနယ် * ချင်းတိုင်းရင်းသားလူမျိုးမဲဆန္ဒနယ် | ၂ဦး | * ဦးစိန်ဖေ * ဦးငွန်ဘွလ်ထန် | * [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] * [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] | |- | ၅ | [[တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်|တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်]] | * ကရင်တိုင်းရင်းသားလူမျိုးမဲဆန္ဒနယ် | ၁ဦး | * စောမာတင်လူသာ <br> | * [[ရှမ်းနီ(တိုင်းလျန်)သွေးစည်းညီညွတ်ရေးပါတီ|ရှန်းနီ(တိုင်းလျန်)သွေးစည်းညီညွတ်ရေးပါတီ]] <br> | |- | ၆ | [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်|ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်]] | * ကရင်တိုင်းရင်းသားလူမျိုးမဲဆန္ဒနယ် | ၁ဦး | စောလင်းအောင် | [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] | |- | ၇ |[[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်|မကွေးတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်]] | * ချင်းတိုင်းရင်းသားလူမျိုးမဲဆန္ဒနယ် | ၁ဦး | ဦးထွန်းခင် | ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ | |- | ၈ | [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်|မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်]] | * ရှမ်းတိုင်းရင်းသားလူမျိုးမဲဆန္ဒနယ် | ၁ဦး | * စိုင်းအောင်ကြည် | * [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] | |- | ၉ | [[မွန်ပြည်နယ် လွှတ်တော်|မွန်ပြည်နယ်လွှတ်တော်]] | * ဗမာတိုင်းရင်းသားလူမျိုးမဲဆန္ဒနယ် * မွန်တိုင်းရင်းသားလူမျိုးမဲဆန္ဒနယ် * ပအိုဝ်းတိုင်းရင်းသားလူမျိုးမဲဆန္ဒနယ် | ၃ဦး | * ဦးမျိုးမင်းလှိုင် * ဦးအောင်ကျော်သိန်း * ဦးချစ်သိန်း | [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] <br> [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] <br> [[ပအိုဝ်းအမျိုးသားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ]] | <ref>{{Cite web |title=တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော် သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံရသူများ အမည်စာရင်းကြေညာခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/79275 |access-date=2026-03-20 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> |- | ၁၀ | [[ရခိုင်ပြည်နယ် လွှတ်တော်|ရခိုင်ပြည်နယ်လွှတ်တော်]] | * ချင်းတိုင်းရင်းသားလူမျိုးမဲဆန္ဒနယ် | ၁ဦး | * ဦးတင်လှ | * [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] | |- | ၁၀ | [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်|ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်]] | * ကရင် တိုင်းရင်းသားလူမျိုးမဲဆန္ဒနယ် * ရခိုင်တိုင်းရင်းသားလူမျိုးမဲဆန္ဒနယ် | ၂ဦး | * စောဂျက်ကော့ထူး * ဦးနေမင်းထွန်း | * [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] * [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] | |- | ၁၀ | [[ရှမ်းပြည်နယ် လွှတ်တော်|ရှမ်းပြည်နယ်လွှတ်တော်]] | * ဗမာတိုင်းရင်းသားလူမျိုးမဲဆန္ဒနယ် * ကချင်တိုင်းရင်းသားလူမျိုးမဲဆန္ဒနယ် * လီဆူတိုင်းရင်းသားလူမျိုးမဲဆန္ဒနယ် * လားဟူတိုင်းရင်းသားလူမျိုးမဲဆန္ဒနယ် * အင်းသားတိုင်းရင်းသားလူမျိုးမဲဆန္ဒနယ် * အာခါတိုင်းရင်းသားလူမျိုးမဲဆန္ဒနယ် * ကယန်း(ခ)ပဒေါင် တိုင်းရင်းသားလူမျိုးမဲဆန္ဒနယ် | ၇ဦး | * ဒေါ်ခင်ထွေးအောင် * ဦးကိန်မိုင် * ဒေါ်ငွေလှိုင် * ဦးဝီလ်ဆင်မိုး * ဒေါ်တင်တင်ရီ * ဦးထွန်းအောင် * ဒေါ်အေးချိုစိန် | * [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] * [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] * [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] * [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] * [[အင်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်ပါတီ]] * [[အာခါအမျိုးသားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ]] * [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]]<br><br> | * ကချင်တိုင်းရင်းသား၊အာခါတိုင်းရင်းသား၊ကယန်း(ပဒေါင်)တို့သည် ယှဉ်ပြိုင်သူတစ်ဦးထဲရှိ၍ အလိုအလျောက်အနိုင်ရခဲ့ကြသည်။ |- | ၁၀ | [[ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်|ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်]] | ကရင်တိုင်းရင်းသားလူမျိုးမဲဆန္ဒနယ် <br> ရခိုင်တိုင်းရင်းသားလူမျိုးမဲဆန္ဒနယ် | ၂ဦး | * မန်းသိန်းကျော် * ဦးစိုးညွန့် | * [[ကရင်ပြည်သူ့ပါတီ]] * [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] | |} == ဆက်လက်ဖတ်ရှုရန် == *[[မြန်မာနိုင်ငံ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၅ တွင် အနိုင်ရရှိသူများ စာရင်း|၂၀၁၅ ခုနှစ်၊ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲရလဒ်များ]] *[[မြန်မာနိုင်ငံ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၀တွင် အနိုင်ရရှိသူများ စာရင်း|၂၀၂၀ ခုနှစ်၊ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲရလဒ်များ]] *[[တတိယအကြိမ် လွှတ်တော်သက်တမ်း တပ်မတော်သား ကိုယ်စားလှယ်များစာရင်း]] == ကိုးကား == <references /> {{မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရွေးကောက်ပွဲများ}} {{မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေး}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၅ ဖြစ်ရပ်များ]] [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၆ ဖြစ်ရပ်များ]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရွေးကောက်ပွဲများ]] b5hhxyoc7d48r8awpbrom1wwuwjg53d 0 280044 1051849 1050963 2026-09-08T03:34:22Z Salai Rungtoi 22844 /* စက်တင်ဘာ */ 1051849 wikitext text/x-wiki {{Events by month|၂၀၂၆|prefix=မုခ်ဝ:လက်ရှိဖြစ်ရပ်များ/}}{{Year nav|2026}} {{Year article header|2026}} == ဖြစ်ပွားဆဲ ဖြစ်ရပ်များ == * [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] * [[၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံ သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း]] * [[၂၀၂၆ အစ္စရေး–အမေရိကန်တို့၏ အီရန်အပေါ် တိုက်ခိုက်မှု]] * [[တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်]]သက်တမ်း * [[တတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော်]]သက်တမ်း == အဓိက ဖြစ်ရပ်များ == === ဇန်နဝါရီ === * [[၁ ဇန်နဝါရီ]] - [[ဘူလ်ဂေးရီးယားနိုင်ငံ]]သည် [[ယူရို|ယူရိုငွေကြေး]]ကို စတင်အသုံးပြုခဲ့ပြီး ယူရိုဇုန်၏ ၂၁ ခုမြောက် အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံ ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>{{cite press release|title=Bulgaria ready to use the euro from 1 January 2026: Council takes final steps|date=July 8, 2025|publisher=Council of the European Union|url=https://www.consilium.europa.eu/en/press/press-releases/2025/07/08/bulgaria-ready-to-use-the-euro-from-1-january-2026-council-takes-final-steps/}}</ref> * [[၅ ဇန်နဝါရီ]] - [[ကော်သူးလေတပ်မတော် (KTLA)]]က မြန်မာနိုင်ငံက ခွဲထွက်ပြီး ကော်သူးလေသမ္မတနိုင်ငံ တည်ထောင်လိုက်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=ကော်သူးလေနိုင်ငံသစ် ကြေညာ၊ သမ္မတအဖြစ် ဗိုလ်ချုပ်စောနယ်ဒါးမြ တာဝန်ယူ |url=https://burmese.dvb.no/post/740655 |access-date=8 Jan 2026 |website=DVB}}</ref> * [[၉ ဇန်နဝါရီ]] - မြန်မာနိုင်ငံနှင့် [[ဆိုမာလီယာနိုင်ငံ]]တို့သည် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၉ ရက်မှစတင်၍ နှစ်နိုင်ငံအကြား သံအမတ်ကြီးအဆင့်ဖြင့် သံတမန်အဆက်အသွယ် ထူထောင်ကြသည်။ ဆိုမာလီယာဖက်ဒရယ် သမ္မတနိုင်ငံသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ (၁၂၇) နိုင်ငံမြောက် သံတမန်အဆက်အသွယ်ထူထောင်သည့် နိုင်ငံဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်နှင့် ဆိုမာလီယာဖက်ဒရယ်သမ္မတနိုင်ငံတို့အကြား သံတမန်အဆက်အသွယ်ထူထောင် |url=https://www.mdn.gov.mm/my/pnnytheaangcusmmttmnmaaniungngntteaanng-chiumaaliiyaaphkdrysmmttniungngnttiuakaa |url-status=live |access-date=၁၇ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆ |website=Myanmar Digital News}}</ref> * [[၁၁ ဇန်နဝါရီ]] - [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅-၂၀၂၆]] ၏ အပိုင်း (၂) ကို မြို့နယ်ပေါင်း ၁၀၀ ၌ ကျင်းပခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=မြန်မာနိုင်ငံ၏ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း(၂) ကျင်းပပြီးစီး |url=https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/nm-2611131/ |access-date=2026-02-28 |language=en-US |archive-date=1 February 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260201035017/https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/nm-2611131/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |title=■ ရွေးကောက်ပွဲအပိုင်း(၂)တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်များ၌ မဲပေးမှုများ ပြီးဆုံး၍ မဲရုံများစတင်ပိတ်သိမ်း |url=https://news-eleven.com/article/309049 |access-date=2026-02-28 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> * [[၂၄ ဇန်နဝါရီ]] - အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ ဥပဒေအမှတ် ၁/၂၀၂၆ ဖြင့် [[နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံး]]ဥပဒေကို တတိယအကြိမ်ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံးဥပဒေကို တတိယအကြိမ်ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ |url=http://www.mdn.gov.mm/my/pnnytheaangcusmmttmnmaaniungngntteaa-amiusaakaakyrennglunkhunrekeaangcii |access-date=2026-03-13 |website=MDN - Myanmar DigitalNews |language=my}}</ref>               * [[၂၅ ဇန်နဝါရီ]] - [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅-၂၀၂၆]] ၏ အပိုင်း (၃) ကို မြို့နယ်ပေါင်း ၆၁ ၌ ကျင်းပခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ဇန်နဝါရီ ၂၅ ရက်(တနဂ်​နွေ​နေ့)တွင် ကျင်းပမည့် ​ရွေး​ကောက်ပွဲအပိုင်း(၃)တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ် ၆၁ မြို့နယ် |url=https://news-eleven.com/article/309419 |access-date=2026-02-28 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> * [[၂၇ ဇန်နဝါရီ]] - ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီး ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ထွန်းထွန်းနောင်]]အား စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ မူလတာဝန်များသို့ ပြန်လည်ခန့်အပ်ခဲ့ပြီး၊ ၎င်း၏နေရာတွင် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ဖုန်းမြတ်]]ကို ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးအဖြစ် အစားထိုးခန့်ထားသဖြင့် [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကောင်မရှင်]]အဖွဲ့ဝင်သစ် ဖြစ်လာသည်။ <ref>{{Cite web|title=ပြည်ထဲ​ရေးဝန်ကြီး ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထွန်းထွန်း​နောင်အား စစ်ဘက်မူလတာဝန် ပြန်လည်ထမ်းဆောင်စေပြီး ၎င်း၏​နေရာတွင် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးဖုန်းမြတ်အား ခန့်အပ်|url=https://news-eleven.com/article/309488|website=Eleven Media Group Co., Ltd|access-date=2026-03-06|language=my}}</ref> * [[၂၉ ဇန်နဝါရီ]] - ယခင်​အရေးပေါ် အခြေအနေ​ကြေညာထားသည့် ၆၃ မြို့နယ်တွင် အရေးပေါ် အခြေအနေ​နှင့် စစ်အုပ်ချုပ်​ရေးအမိန့်ကို ​ရက်​ ၉၀ ဆက်လက်တည်ရှိ​ကြောင်း အမိန့်များကို ကြေညာခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=စစ်အုပ်ချုပ်ရေးအမိန့်ဆက်လက်ထုတ်ပြန်ခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/76504 |access-date=2026-02-27 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=ယခင်​အရေးပေါ် အခြေအနေ​ကြေညာထားသည့် ၆၃ မြို့နယ်တွင် အရေးပေါ်အခြေအနေ​နှင့် စစ်အုပ်ချုပ်​ရေးအမိန့်ကို ရက်​ ၉၀ ဆက်လက်တည်ရှိ​​ကြောင်းကြေညာ |url=https://news-eleven.com/article/309542 |access-date=2026-02-27 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> === ဖေဖော်ဝါရီ === * [[၃ ဖေဖော်ဝါရီ]] - [[ပြည်ထောင်စုအတိုင်ပင်ခံကောင်စီ]]ကို [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ]] ဥပဒေအမှတ် ၃/၂၀၂၆ ဖြင့် ပြဋ္ဌာန်းဖွဲ့စည်းလိုက်သည်။ * [[၇ ဖေဖော်ဝါရီ]] - ၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွက် [[မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆု]] ပေးအပ်ချီးမြှင့်ခြင်းအခမ်းအနားကို နေပြည်တော်ရှိ  MICC -1 ခန်းမတွင် ကျင်းပခဲ့သည်။ အကောင်းဆုံးရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားဆုကို "''[[ပန်းမြိုင်လယ်မှ ဥယျာဉ်မှူး]]''"ဇာတ်ကားက ရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=■၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွက် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆုများ ပေးအပ်ချီးမြှင့်ပွဲ ပြုလုပ် |url=https://news-eleven.com/article/309744 |access-date=2026-02-22 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> * [[၁၅ ဖေဖော်ဝါရီ]] - နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက [[တီမောလက်စ်တေနိုင်ငံ]]၏ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ သံရုံး ယာယီတာဝန်ခံကို မြန်မာနိုင်ငံကနေ ထွက်ခွာရန် ညွှန်ကြားခဲ့သည်။ * [[၁၈ ဖေဖော်ဝါရီ]] - [[မြန်မာ့တော်ဝင်နဂါးတပ်တော်|ဗမာအမျိုးသားတော်လှန်ရေးတပ်မတော်]]၏ အဖွဲ့ခေါင်းဆောင် [[ဗိုလ်နဂါး]]သည် မြန်မာ့တပ်မတော်ထံ လက်နက်ချခဲ့သည်။ * [[၂၀ ဖေဖော်ဝါရီ]] - [[မြစ်ကြီးနားလေဆိပ်]]မှ ထွက်ခွာရန် ပြင်ဆင်နေသည့် [[မြန်မာအမျိုးသား လေကြောင်းလိုင်း|မြန်မာအမျိုးသားလေကြောင်းလိုင်း]] ၏ ATR-72-600 အမျိုးအစား ခရီးသည်တင်လေယာဉ်ကို FPV Suicide Drone များဖြင့် ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်ခဲ့မှု ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး လေယာဉ်၏ ခေါင်းပိုင်း၊ ကိုယ်ထည်အလယ်ပိုင်းနှင့် နောက်မီးပိုင်းတို့တွင် ဗုံးစထိမှန်၍ အနည်းငယ်ပျက်စီးခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=မြစ်ကြီးနားလေဆိပ် တိုက်ခိုက်ခံရပြီးနောက် လေယာဉ်ခရီးစဉ်များ ဖျက်သိမ်းထား |url=https://npnewsmm.com/news/699966621a20c677ac351113 |url-status=live |website=NP News}}</ref><ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2026-02-21 |title=မြစ်ကြီးနားလေဆိပ်မှာ ခရီးသည်တင်လေယာဉ် တိုက်ခိုက်ခံရ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/2026/02/21/mna-airline-rebel-drone-burma-junta/ |access-date=2026-02-22 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> * [[၂၃ ဖေဖော်ဝါရီ]] - တတိယအကြိမ်မြောက် လွှတ်တော်အသီးသီး၏ ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေးများကို ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လအတွင်း ကျင်းပသွားမည်ဖြစ်ရာ [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]]ကို (၁၆) ရက်နေ့၊ [[အမျိုးသားလွှတ်တော်]]ကို (၁၈) ရက်နေ့နှင့် တိုင်းဒေသကြီး/ပြည်နယ်လွှတ်တော်များကို (၂၀) ရက်နေ့တို့တွင် အသီးသီးစတင်ကျင်းပရန် ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး ကျင်းပရန်ခေါ်ယူခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=https://www.moi.gov.mm/index.php/news/80312 |access-date=2026-02-24 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး ကျင်းပရန်ခေါ်ယူခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=https://www.moi.gov.mm/index.php/news/80315 |access-date=2026-02-24 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေးကျင်းပရန်ခေါ်ယူခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=https://www.moi.gov.mm/index.php/news/80316 |access-date=2026-02-24 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> * [[၂၄ ဖေဖော်ဝါရီ]] - ရန်ကုန်မြို့ရှိ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ [[ဖင်လန်နိုင်ငံ]]သံရုံးကို ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ (၂၈) ရက်နေ့၌ ပိတ်သိမ်းမည်ဟု တရားဝင်ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=■ ရန်ကုန်မြို့ရှိ ဖင်လန်နိုင်ငံသံရုံး ပိတ်သိမ်းမည် |url=https://news-eleven.com/article/310071 |access-date=2026-02-24 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> * [[၂၆ ဖေဖော်ဝါရီ]] - အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ ဥပဒေအမှတ် ၉/၂၀၂၆ ဖြင့် [[အခွန်အယူခံခုံအဖွဲ့]]ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့် ဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|title=အခွန်အယူခံခုံအဖွဲ့ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့် ဥပဒေ {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/80422|website=www.moi.gov.mm|access-date=2026-02-27|language=en}}</ref> * [[၂၈ ဖေဖော်ဝါရီ]] - [[၂၀၂၆ အစ္စရေး–အမေရိကန်တို့၏ အီရန်အပေါ် တိုက်ခိုက်မှု]]: [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]နှင့် [[အစ္စရေးနိုင်ငံ|အစ္စရေး]]နိုင်ငံတို့သည် [[အီရန်နိုင်ငံ]]အတွင်း တိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ရာ နိုင်ငံတော်ခေါင်းဆောင်ကြီး အလီ ခါမေနီ အပါအဝင် အဆင့်မြင့်အရာရှိကြီး အများအပြား သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=28 February 2026 |title=US and Israel carry out joint attack on Iran as Tehran launches retaliatory strikes |url=https://www.bbc.co.uk/news/live/cn5ge95q6y7t |access-date=28 February 2026 |publisher=BBC News}}</ref> ယင်းကို တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် အီရန်က ပင်လယ်ကွေ့ဒေသရှိ အမေရိကန်စစ်အခြေစိုက်စခန်းများကို လက်တုံ့ပြန်တိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=28 February 2026 |title=US and Israel attack Iran as Trump says ‘major combat operations’ under way – live |url=https://www.theguardian.com/world/live/2026/feb/28/israel-attacks-iran-as-blasts-heard-in-tehran-live-updates?page=with:block-69a2c4c98f08e575db5bd4de#block-69a2c4c98f08e575db5bd4de |access-date=28 February 2026 |publisher=The Guardian}}</ref> === မတ် === * [[၁ မတ်]] - မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ [[မင်းတုန်းမြို့နယ်]]၊ အနောက်ဘက် ရှစ်မိုင်ခန့်အကွာ ရခိုင်ရိုးမတောင်ခြေရှိ ပြောင်းရွာဝန်းကျင်ကို လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ သေဆုံးသူ ၂၅ ဦး ရှိခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |last=ခင်ရီရီဇော် |date=2026-03-02 |title=မင်းတုန်းမြို့အနောက်ဘက် ရခိုင်ရိုးမတောင်ခြေရှိ ကုန်တင်ကားရပ်နားစခန်းကို ဗုံးကြဲ၊ ၂၅ ဦးသေဆုံး |url=https://myanmar-now.org/mm/news/73008/ |access-date=2026-03-02 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=မင်းတုန်းမြို့နယ်၌ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ကုန်သည်နှင့် ကားသမား ၂၅ ဦး သေဆုံး |url=https://burmese.dvb.no/post/748482 |access-date=2026-03-02 |website=မကွေးတိုင်း၊ မင်းတုန်းမြို့နယ်၊ ပြောင်းကျေးရွာအနားရှိ ကုန်ကားတွေ ရပ်နားထားတဲ့ နေရာကို စစ်ကောင်စီတပ်က လေကြောင်းကနေ ဗုံးကြဲတိုက်ခဲ့တာကြောင့် ရခိုင်ကုန်သည်နဲ့ ကားသမား အပါအဝင် ၂၅ ယောက် သေဆုံးပြီး ပြင်းထန… |language=en}}</ref> * [[၂ မတ်]] - [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ]]သည် [[တောင်သူလယ်သမားနေ့]] အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် အမိန့်အမှတ် ၆/၂၀၂၆ ဖြင့် အကျဉ်းသား/သူ (၂၈၂၅) ဦး<ref>{{Cite web |title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်အမိန့် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/80494 |access-date=2026-03-03 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>၊ အမိန့်အမှတ် ၇/၂၀၂၆ ဖြင့် နိုင်ငံခြားသား အကျဉ်းသား/သူ (၁၀) ဦး<ref>{{Cite web |title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်အမိန့် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/80496 |access-date=2026-03-03 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>၊ အမိန့်အမှတ် ၈/၂၀၂၆ ဖြင့် အကြမ်းဖက်မှုတိုက်ဖျက်ရေးဥပဒေပုဒ်မ ၅၀(ည) နှင့်  ၅၂(က) အရ ပြစ်မှုကျခံနေရသည့် ၇,၃၃၇ ဦး တို့အား လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်ပေးခဲ့ပြီး<ref>{{Cite web |title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်အမိန့် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/80498 |access-date=2026-03-03 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>၊​ အမိန့်အမှတ် ၉/၂၀၂၆ ဖြင့် အဆိုပါ အဆိုပါပုဒ်မများအရ တရားစွဲဆိုခံထားရကာ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေသူ ၁၂,၄၈၇ ဦး နှင့် သက်ဆိုင်သည့် အမှုပေါင်း ၉,၅၃၂ မှုကို ပိတ်သိမ်းပေးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=အကြမ်းဖက်မှုတိုက်ဖျက်ရေးဥပဒေပုဒ်မ ၅ဝ(ည)၊ ၅၂(က) ဖြင့် ကြားနာစစ်ဆေးဆဲအမှုများကိုပိတ်သိမ်းခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/80500 |access-date=2026-03-03 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> * [[၃ မတ်]] - [[၂၀၂၆ အစ္စရေး–အမေရိကန်တို့၏ အီရန်အပေါ် တိုက်ခိုက်မှု|အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသအတွင်း၌ စစ်ရေး ပဋိပက္ခများကြောင့်]] လောင်စာဆီတင်သွင်းသည့်သင်္ဘောများဖြင့် သယ်ယူပို့ဆောင်ရာ ရေလမ်းကြောင်း တစ်လျှောက်တွင် အတားအဆီး၊ အဟန့်အတားပိတ်ဆို့မှုများကြောင့် စက်သုံးဆီ ခြိုးခြံချွေတာသုံးစွဲရေးအတွက် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၇ ရက်မှစတင်၍ ပုဂ္ဂလိက ပိုင်ယာဉ်များ လစဉ် စုံရက်များတွင် စုံအက္ခရာနှင့် မ ရက်များတွင် မ အက္ခရာ နံပါတ်ပါယာဉ်များ ​မောင်းနှင်အသုံးပြုရန် [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ]] သတင်းထုတ်ပြန်​ရေးအဖွဲ့က ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=စက်သုံးဆီ ခြိုးခြံချွေတာသုံးစွဲရေးအတွက် ပြည်သူသို့ အသိပေးကြေညာချက် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80530 |access-date=2026-03-04 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> * [[၄ မတ်]] - ** သင်ကြားရေးဗီဇာ (Study Visa) ဖြင့် ဝင်ရောက်လာပြီး နိုင်ငံရေးခိုလှုံခွင့် လျှောက်ထားသူများ တိုးလာနေမှုကြောင့် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]အပါအဝင် [[အာဖဂန်နစ္စတန်နိုင်ငံ|အာဖဂန်နစ္စတန်]]၊ [[ဆူဒန်နိုင်ငံ|ဆူဒန်]] နှင့် [[ကင်မရွန်းနိုင်ငံ|ကင်မရွန်း]] စုစုပေါင်း နိုင်ငံ ၄ နိုင်ငံမှ လျှောက်ထားသူများအတွက် ဗီဇာ ထုတ်ပေးမှုကို ရပ်ဆိုင်းထားကြောင်း [[ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းနိုင်ငံ|ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းနိုင်ငံအစိုးရ]] က ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=မြန်မာအပါအဝင် နိုင်ငံလေးနိုင်ငံမှ ကျောင်းသားများကို ကျောင်းသားဗီဇာထုတ်ပေးမှု ရပ်ဆိုင်းလိုက်သည်ဟု ဗြိတိန်ကြေညာ |url=https://news-eleven.com/article/310263 |access-date=2026-03-04 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> ** ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲဝင်းဦး]]သည် [[စစ်ဘက်ရေးရာ လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့|စရဖ အရာရှိချုပ်]]အဖြစ်မှ [[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် (ကြည်း)]] အဖြစ်သို့ ရာထူးအဆင့် တိုးမြှင့်ခံခဲ့ရသည်။ ** အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီသည် [[နေပြည်တော်ကောင်စီ]]ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ (ဥပဒေအမှတ် ၁၀/၂၀၂၆)<ref>{{Cite web |title=နေပြည်တော်ကောင်စီဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80569 |access-date=2026-03-05 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> နှင့် [[ပြည်နယ်နှင့်တိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့များ|တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့]]ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ (ဥပဒေအမှတ် ၁၁/၂၀၂၆) တို့ကို အသစ်ပြင်ဆင်ပြဋ္ဌာန်းလိုက်သည်။​<ref>{{Cite web |title=တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80571 |access-date=2026-03-05 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ** စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ [[ပုလဲမြို့နယ်]]၊ မရိုးတုန်းကျေးရွာကို ပါရာမော်တာ နှစ်စီးဖြင့် ဗုံးကြဲခဲ့ရာ ကလေးငယ်တဦးအပါအဝင် ဒေသခံ ငါးဦးထက်မနည်း သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2026-03-05 |title=စစ်ရေးပြင်းထန်နေသည့် ပုလဲမြို့နယ်တွင် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ၇ ဦးသေ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/73154/ |access-date=2026-03-07 |website=Myanmar Now |language=en-US }}{{Dead link|date=May 2026 }}</ref><ref>{{Cite web |title=ပုလဲမြို့နယ်ကို စစ်တပ်က ဗုံးကြဲ၊ ပြည်သူ ၄ ဦး သေဆုံးပြီး ၇ ဦးထက်မနည်း ဒဏ်ရာရ |url=https://burmese.dvb.no/post/749049 |access-date=2026-03-07 |website=စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ပုလဲမြို့နယ်၊ မရိုးတုံးရွာကို မတ် ၄ ရက် ည ၉ နာရီကျော်နဲ့ မတ် ၅ ရက် မနက် ၁၀ နာရီကျော်မှာ စစ်တပ်က စက်တပ်လေထီးနဲ့ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့တာကြောင့် အရပ်သား ၄ ယောက် နေရာမှာတင် သေဆုံးခဲ့ပြီး … |language=en}}</ref> *[[၅ မတ်]] - [[ဗဟိုမိုဘိုင်းစက်ပစ္စည်း သက်သေခံမှတ်ပုံတင်စနစ်]]: ၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လ ပထမပတ်မှစတင်၍ မိုဘိုင်းလက်ကိုင်ဖုန်းအသုံးပြုသူများသည် စံချိန်စံညွှန်းနှင့် ကိုက်ညီပြီး နိုင်ငံတော်သို့ သတ်မှတ်ထားသော အခွန်များ ပေးဆောင်ထားသည့် ဖုန်းများကို အသုံးပြုနိုင်စေရန်အတွက် ဗဟိုမိုဘိုင်းစက်ပစ္စည်း သက်သေခံမှတ်ပုံတင်စနစ် (CEIR) ကို စတင်အသုံးပြုဆောင်ရွက်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း CEIR နှင့် EIR စနစ် စီမံကိန်းဦးစီးကော်မတီမှ သတင်းထုတ်ပြန်ထားသည်။<ref>{{Cite web |title=မတ်လ ပထမပတ်မှစ၍ ဗဟိုမိုဘိုင်းစက်ပစ္စည်းသက်သေခံမှတ်ပုံတင်စနစ်(CEIR) အား စတင်အသုံးပြုမည် |url=https://news-eleven.com/article/310289 |access-date=2026-03-06 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |title=ဗဟိုမိုဘိုင်းစက်ပစ္စည်း သက်သေခံမှတ်ပုံတင်စနစ် (CEIR) စတင်အသုံးပြုဆောင်ရွက်မည့် အစီအစဉ်ကို ပြည်သူသို့ အသိပေးကြေညာခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80618 |access-date=2026-03-06 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> *[[၆ မတ်]] - [[၂၀၂၆ အစ္စရေး–အမေရိကန်တို့၏ အီရန်အပေါ် တိုက်ခိုက်မှု]]: [[အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသ]]တွင် လတ်တလောဖြစ်ပေါ်လျက်ရှိသည့် တိုက်ခိုက်မှုများအတွက် မြန်မာနိုင်ငံအနေဖြင့် လွန်စွာစိုးရိမ်ပူပန်လျက်ရှိကြောင်း နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက ထုတ်ပြန်သည်။ <ref>{{Cite web |title=အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသတွင်းဆိုင်ရာ သတင်းထုတ်ပြန်ချက် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80643 |access-date=2026-03-07 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> *[[၇ မတ်]] - အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီသည် ဥပဒေအမှတ် ၁၂/၂၀၂၆ ဖြင့် ရှေ့နေများအက်ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေကိုလည်းကောင်း၊<ref>{{Cite web |title=ရှေ့နေများအက်ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80673 |access-date=2026-03-08 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ဥပဒေအမှတ် ၁၃/၂၀၂၆ ဖြင့် [[ယစ်မျိုးခွန်|ယစ်မျိုး]]ဥပဒေကိုလည်းကောင်း၊<ref>{{Cite web |title=ယစ်မျိုးဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80674 |access-date=2026-03-08 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ဥပဒေအမှတ် ၁၄/၂၀၂၆ ဖြင့် [[မျိုးစေ့]]ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေကိုလည်းကောင်း၊<ref>{{Cite web |title=မျိုးစေ့ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80675 |access-date=2026-03-08 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ဥပဒေအမှတ် ၁၅/၂၀၂၆ ဖြင့် [[မြေဩဇာ]]ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေကိုလည်းကောင်း<ref>{{Cite web |title=မြေဩဇာဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80676 |access-date=2026-03-08 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> အသီးသီး ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။ * [[၈ မတ်]] ** - [[အယာတိုလာ အလီ ခါမေနီ|အလီ ခါမေနီ]]၏ သား၊ [[မိုဂျ်တာဘာ ခါမေနီ|မိုဂျလ်တာဘာ ခါမေနီ]]ကို တတိယမြောက် [[အီရန်နိုင်ငံ]]၏ [[အီရန်နိုင်ငံ၏ အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင်|အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင်]] အဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံရသည်။ <ref>{{Cite web |title=အီရန်၏ အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင်နေရာကို အယာတိုလာ ခါမေနီ၏သားဖြစ်သူ မိုဂျ်တာဘာအား ရွေးချယ် |url=https://news-eleven.com/article/310269 |access-date=2026-03-10 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> ** [[အမ်းမြို့နယ်]]၊ [[ဒလက်ချောင်းဒေသ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|ဒါးလက်ချောင်းဒေသရှိ စစ်သုံ့ပန်းအကျဉ်းစခန်းအား တပ်မ​တော်က လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု]] ပြုလုပ်ခဲ့သဖြင့် တပ်မ​တော်သား စစ်သုံ့ပန်း (၁၁၆) ဦး သေဆုံးပြီး (၃၂) ဦး ဒဏ်ရာရရှိပြီး အရပ်သားသုံ့ပန်း အချို့လည်း သေဆုံးဒဏ်ရာရရှိခဲ့ဟု AA အဖွဲ့ထုတ်ပြန်သည်။ <ref>{{Cite web |title=■အမ်းမြို့နယ် ဒါးလက်ချောင်းဒေသရှိ စစ်သုံ့ပန်းအကျဉ်းစခန်းအား တပ်မ​တော်က လေကြောင်းတိုက်ခိုက် ခဲ့သဖြင့် တပ်မ​တော်သား စစ်သုံ့ပန်း(၁၁၆) ဦး သေဆုံးပြီး အရပ်သားသုံ့ပန်းအချို့ သေဆုံးဒဏ်ရာရရှိခဲ့ဟု AA အဖွဲ့ထုတ်ပြန်မှု သံသယဖြစ်ဖွယ်ရှိ |url=https://news-eleven.com/article/310463 |access-date=2026-03-13 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |title=အမ်းမြို့နယ်က စစ်သုံ့ပန်းအကျဉ်းစခန်း ဗုံးကြဲခံရပြီး ၁၂၀ နီးပါးသေဆုံး၊ ၃၀ ကျော် ဒဏ်ရာရ |url=https://burmese.dvb.no/post/749879 |access-date=2026-03-13 |website=ရခိုင်ပြည်နယ်၊ အမ်းမြို့နယ်၊ ဒါးလက်ချောင်းဒေသရှိ စစ်သုံ့ပန်းအကျဉ်းစခန်းတခုကို စစ်ကောင်စီက မတ် ၈ ရက်မှာ လေကြောင်းကနေ ၃ နာရီခွဲခန့်ကြာ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့တာကြောင့် စစ်သုံ့ပန်းနဲ့ အရပ်သား အကျဉ်းသား ၁၁၆… |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=ထွန်းအောင် |first=ဖဒူ |date=2026-03-11 |title=အမ်းမြို့နယ်ဗုံးကြဲမှု အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်မှ သုံ့ပန်းအများစု သေဆုံး |url=https://myanmar-now.org/mm/news/73267/ |access-date=2026-03-13 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> * [[၉ မတ်]] - ** ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်သည် ၂၀၂၅ ခုနှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း (၁) နှင့် (၂) အတွက် တင်သွင်းလာသည့် ရွေးကောက်ပွဲကန့်ကွက်လွှာအမှုနှစ်မှုကို စတင်ကြားနာစစ်ဆေးခဲ့ပြီး၊ ရွေးကောက်ပွဲခုံအဖွဲ့ (၁) က အမှုအမှတ် (၁/၂၀၂၅) ဖြစ်သည့် လျှောက်ထားသူ ဒေါက်တာကောင်းထက်ခိုင် (USDP) နှင့် လျှောက်ထားခံရသူ ဦးပေါင်ဇလန်း (ZNP) တို့၏အမှုကိုလည်းကောင်း၊ ရွေးကောက်ပွဲခုံအဖွဲ့ (၂) က အမှုအမှတ် (၂/၂၀၂၅) ဖြစ်သည့် လျှောက်ထားသူ ဦးဝင်းကြူ (USDP) နှင့် လျှောက်ထားခံရသူ ဦးခိုင်ဦး (PP) တို့၏အမှုကိုလည်းကောင်း အသီးသီးစတင်စစ်ဆေးခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=၂၀၂၅ ခုနှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ၊ ရွေးကောက်ပွဲကန့်ကွက်လွှာအမှုနှစ်မှုကို ရွေးကောက်ပွဲခုံအဖွဲ့ (၁) နှင့် ရွေးကောက်ပွဲခုံအဖွဲ့ (၂) တို့ဖြင့် စတင်ကြားနာစစ်ဆေး {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80710 |access-date=2026-03-10 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ** ပဲခူးတိုင်း၊ [[ညောင်လေးပင်ခရိုင်]]၊ [[ကျောက်ကြီးမြို့နယ်]]၊ [[ရေတွင်းကုန်းကြီးရွာ၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်|ရေတွင်းကုန်း]]ကျေးရွာအုပ်စုမှာ လေကြောင်းဖြင့် ဗုံးကြဲမှုကြောင့် အသက် ၆ နှစ်ကျော် ကလေးငယ်အပါအဝင် လူအယောက် ၃၀ နီးပါးသေဆုံးခဲ့ကြောင်း ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး(KNU)က ထုတ်ပြန်သည်။ <ref>{{Cite web |date=2026-03-09 |title=ကျောက်ကြီးမှာ စစ်တပ်ဗုံးကြဲလို့ လူ ၂၅ ဦးခန့်သေဆုံး၊ ၅ ဦး အသတ်ခံရတယ်လို့ KNU ပြော - ၂၀၂၆ မတ်လ ၉ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု |url=https://www.bbc.com/burmese/live/cgqgpqwww5xt |access-date=2026-03-10 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=မွန်သတင်းအေဂျင်စီ |first=လွတ်လပ်သော |date=2026-03-09 |title=ကျောက်ကြီးမြို့နယ်တွင် စစ်တပ် ပစ်ခတ်သတ်ဖြတ်မှုကြောင့် အရပ်သား ၃၀ သေဆုံး - လွတ်လပ်သော မွန်သတင်းအေဂျင်စီ သတင်း - |url=https://burmese.monnews.org/2026/03/09/%E1%80%80%E1%80%BB%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B7%E1%80%94%E1%80%9A%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%BD%E1%80%84%E1%80%BA/ |access-date=2026-03-10 |website=လွတ်လပ်သော မွန်သတင်းအေဂျင်စီ |language=en-US}}</ref> ** တနင်္သာရီတိုင်း၊ [[ပုလောမြို့နယ်]]၊ တဖီလေးခိုကျေးရွာရှိ ဘာသာရေးအဆောက်အအုံပေါ်ကို ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် အသက် ၁၁ နှစ်အောက် ကလေး ၃ ယောက်နှင့် လူကြီးပိုင်း အမျိုးသား ၃ ယောက် စုစုပေါင်း ၆ ယောက် သေဆုံးခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|title=ပုလောမြို့နယ်၌ ခရစ်ယာန်အသင်းတော်နေရာကို စစ်တပ်ဗုံးကြဲ၊ ကလေးအပါအဝင် ၆ ဦး သေဆုံး|url=https://burmese.dvb.no/post/749677|website=တနင်္သာရီတိုင်း ပုလောမြို့နယ်၊ တဖီလေးခိုကျေးရွာရှိ ဘာသာရေးအဆောက်အအုံပေါ်ကို စစ်ကောင်စီတပ်က ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့တဲ့အတွက် အသက် ၁၁ နှစ်အောက် ကလေး ၃ ယောက်နဲ့ လူကြီးပိုင်း အမျိုးသား ၃ ယောက် စုစုပေါင်း ၆ ယ…|access-date=2026-03-10|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=၂၀၂၆ မတ် ၁၀ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - ယင်းမာပင်ခရိုင်ထဲက NUG တပ်စခန်း ၂ ခု မီးရှို့ဖျက်ဆီးခံရ|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cg4gwek9gq7t|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-03-10|access-date=2026-03-10|language=my}}</ref> * [[၁၀ မတ်]] - ** အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီရုံး၊ အမိန့်အမှတ် ၈/၂၀၂၆ ဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ဒေါက်တာလင်းအောင် အား ကျန်းမာရေးအရ အနာယူးခွင့်ပြုပြီး၊ အမိန့်အမှတ် ၉/၂၀၂၆ ဖြင့် ဒေါက်တာစန္ဒာဦးအား အစားထိုး ခန့်အပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/80726|website=www.moi.gov.mm|access-date=2026-03-11|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=တာဝန်မှ အနားယူခွင့်ပြုခြင်း {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/80725|website=www.moi.gov.mm|access-date=2026-03-11|language=en}}</ref> ** အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီရုံး၊ အမိန့်အမှတ် ၁၀/၂၀၂၆ ဖြင့် [[ချင်းပြည်နယ် တရားလွှတ်တော်|ချင်းပြည်နယ်တရားလွှတ်တော်]] တရားသူကြီးချုပ် ဦး[[နေစိုး]]အား တာဝန်မှ အနားယူခွင့်ပြုလိုက်ပြီး၊<ref>{{Cite web |title=တာဝန်မှ အနားယူခွင့်ပြုခြင်း {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/80727|access-date=2026-03-11|website=www.moi.gov.mm|language=en}}</ref> အမိန့်အမှတ် ၁၁/၂၀၂၆ ဖြင့် ချင်းပြည်နယ်တရားလွှတ်တော် တရားသူကြီးချုပ် ဦးမြတ်စံဖြင့် အစားထိုးခန့်အပ်ခဲ့သည်။​<ref>{{Cite web |title=ချင်းပြည်နယ်တရားလွှတ်တော် တရားသူကြီးချုပ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/80728|access-date=2026-03-11|website=www.moi.gov.mm|language=en}}</ref> ** အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီရုံး၊ အမိန့်အမှတ် ၁၂/၂၀၂၆ ဖြင့် [[ချင်းပြည်နယ် တရားလွှတ်တော်|ချင်းပြည်နယ်တရားလွှတ်တော်]] တရားသူကြီး ဦးကျော်သောင်းအောင် နှင့် [[ရှမ်းပြည်နယ် တရားလွှတ်တော်]] တရားသူကြီးအဖြစ် ဦးအောင်မော်တို့ကို အသီးသီး ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=ပြည်နယ်တရားလွှတ်တော် တရားသူကြီးများ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80729 |access-date=2026-03-11 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ** မန္တလေးတိုင်းအတွင်း တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များ နောက်ဆုံးထိန်းချုပ်ထားသည့် [[တကောင်း|တကောင်းမြို့]]ကို စစ်ကောင်စီတပ်က ဖေဖော်ဝါရီလ ၆ ရက်မှစတင်ကာ တစ်လကျော်ကြာ အင်အားသုံးထိုးစစ်ဆင်ခဲ့ပြီးနောက် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၀ ရက်နေ့တွင် အလုံးစုံ ပြန်လည်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|title=တကောင်းမြို့ကျပြီး မန္တလေးတိုင်းတစ်ခုလုံးကို စစ်တပ် ထိန်းချုပ်|url=https://myanmar-now.org/mm/news/73241/|website=Myanmar Now|date=2026-03-10|access-date=2026-03-12|language=en-US|first=Myanmar|last=Now}}{{Dead link|date=April 2026 }}</ref><ref>{{Cite web|title=မန္တလေးတိုင်း NUG နောက်ဆုံးလက်ကျန် တကောင်းမြို့ကို စစ်ကော်မရှင်သိမ်းယူ|url=https://www.rfa.org/burmese/news/2026/03/11/myanmar-burma-conflict-tagaung-nug/|website=မြန်မာဌာန|date=2026-03-11|access-date=2026-03-12|language=my|first=R. F. A.|last=Burmese}}</ref><ref>{{Cite web|title=တကောင်းမြို့ကို ထိန်းချုပ်နိုင်ပြီလို့ စစ်ကော်မရှင်ထုတ်ပြန်လာ|url=https://myaelattathan.com/news/22992/|website=Myaelatt Athan|date=2026-03-12|access-date=2026-03-12|language=en-US|last=MLAT}}</ref> * [[၁၁ မတ်]] - ** ၂၀၂၅ - ၂၀၂၆ ပညာသင်နှစ် [[တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းစာမေးပွဲ|တက္ကသိုလ်ဝင်စာမေးပွဲ]]: ၂၀၂၅- ၂၀၂၆ ခုနှစ် တက္ကသိုလ်ဝင် စာမေးပွဲသို့ ဝင်ရောက်ဖြေဆိုရန် စာရင်းပေးသွင်းထားသူ နှစ်သိန်းခြောက်သောင်းကျော်ရှိပြီး၊ မတ်လ ၁၁ ရက်နေ့မှ စတင်ဖြေဆိုလျက်ရှိပြီး မတ်လ ၁၇ ရက်နေ့အထိ ဖြေဆိုကြရမည်ဖြစ်ပြီး မတ် ၁၅ ရက် တနင်္ဂနွေနေ့အား ပိတ်ရက်အဖြစ် သတ်မှတ်သည်။​<ref>{{Cite web |title=၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ တက္ကသိုလ်ဝင်စာမေးပွဲ ပထမနေ့ မြန်မာစာဘာသာရပ် စတင်ဖြေဆို {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80766 |access-date=2026-03-12 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=၂၀၂၅ - ၂၀၂၆ ပညာသင်နှစ် တက္ကသိုလ်ဝင်စာမေးပွဲနှင့် စက်မှု၊ စိုက်ပျိုး၊ မွေးမြူရေးတက္ကသိုလ်ဝင်စာမေးပွဲများ စတင်ဖြေဆို {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80772 |access-date=2026-03-12 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=၂၀၂၆ ခုနှစ် တက္ကသိုလ်ဝင်စာမေးပွဲ ပထမနေ့ မြန်မာစာဘာသာရပ်ဖြေဆိုသူ ကျောင်းသားကျောင်းသူပေါင်း နှစ်သိန်းခွဲကျော်ရှိ |url=https://news-eleven.com/article/310445 |access-date=2026-03-12 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> ** အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီသည် ဥပဒေအမှတ် ၁၆/၂၀၂၆ ဖြင့် [[ငွေမည်းခဝါချခြင်း|ငွေကြေးခဝါချမှု]]တိုက်ဖျက်ရေးဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းခဲ့ပြီး၊ ငွေကြေးခဝါချမှုတိုက်ဖျက်ရေးဥပဒေ (ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ဥပဒေအမှတ် ၁၁/၂၀၁၄)ကို ဤဥပဒေဖြင့် ရုပ်သိမ်းလိုက်သည်။​<ref>{{Cite web |last=Journal |first=Popular |date=2026-03-12 |title=၂၀၂၆ ခုနှစ် ငွေကြေးခဝါချမှုတို-က်ဖျ-က်ရေးဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်း |url=https://www.popularmyanmar.com/%E1%81%82%E1%81%80%E1%81%82%E1%81%86-%E1%80%81%E1%80%AF%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%85%E1%80%BA-%E1%80%84%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%81%E1%80%9D%E1%80%AB%E1%80%81%E1%80%BB/ |access-date=2026-03-12 |website=Popular |language=en-US}}</ref> ** [[ဒီမိုကရက်တစ် ကရင်အကျိုးပြုတပ်မတော်|ဒီမိုကရေစီအကျိုးပြုကရင်တပ်မတော်]] (D.K.B.A) မှ အမှတ်(၁) စစ်ကွပ်ကဲရေးလက်အောက်ခံ အမှတ်(၉၁၅) တပ်ရင်းတွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသည့် အရာရှိ ၂ ဦးအား ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး (KNU) ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့တွေထံ ပူးပေါင်းပါဝင်မှုကြောင့် တပ်ဖွဲ့ဝင်အဖြစ်မှ အပြီးအပိုင် ထုတ်ပယ်လိုက်သည်။ <ref>{{Cite web|title=၂၀၂၆ မတ် ၁၂ ရက် ဘီဘီစီ သတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - ရှမ်းမြောက်က ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်ထဲ TNLA နဲ့ MNDAA အင်အားတိုးနေ|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cj326geenvrt|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-03-12|access-date=2026-03-12|language=my}}</ref> ** စက်သုံးဆီရောင်းချမှုများအပေါ် စိစစ်ကြပ်မတ်နိုင်ရေးဆောင်ရွက်သွားမည့်အစီအမံသစ်အဖြစ် စက်သုံးဆီ ပြတ်လပ်မှုနှင့် ဆီဆိုင်များတွင် အကြိမ်ကြိမ် တန်းစီဝယ်ယူမှုများကို ထိန်းချုပ်ရန်အတွက် နေပြည်တော်၊ ရန်ကုန်၊ မန္တလေးနှင့် တောင်ကြီးမြို့တို့ရှိ စက်သုံးဆီအရောင်းဆိုင်များတွင် တယ်လီဖုန်း Application အသုံးပြု၍ အလိုအလျောက် စိစစ်ရောင်းချသည့်စနစ်ကို ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၂ ရက်နေ့မှစတင်ကာ စမ်းသပ်အသုံးပြုမည်ဟု စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာနက ကြေညာထားသည်။<ref>{{Cite web |title=စက်သုံးဆီရောင်းချမှုများအပေါ် စိစစ်ကြပ်မတ်နိုင်ရေးဆောင်ရွက်သွားမည့်အစီအမံ အသိပေးထုတ်ပြန်ခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80768 |access-date=2026-03-12 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=ရန်ကုန်မြို့ရှိ စက်သုံးဆီဆိုင်များတွင် မော်တော်ယာဉ်များကို QR Code ဖြင့် စက်သုံးဆီ စမ်းသပ်ရောင်းချ |url=https://news-eleven.com/article/310451 |access-date=2026-03-12 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> ** တနင်္သာရီတိုင်း၊ [[သရက်ချောင်းမြို့နယ်]]၊ [[မင်းဒပ်ရွာ၊ သရက်ချောင်းမြို့နယ်|မင်းဒပ်ကျေးရွာ]]ရှိ နှစ်ပေါင်း ၃၀ ကျော် အခြေချခဲ့သည့် မြန်မာ့တပ်မတော်၏ ဝင်းဝတပ်စခန်းကို KNLA နှင့် PDF တော်လှန်ရေး ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=၂၀၂၆ မတ် ၁၂ ရက် ဘီဘီစီ သတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - ရှမ်းမြောက်က ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်ထဲ TNLA နဲ့ MNDAA အင်အားတိုးနေ|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cj326geenvrt|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-03-12|access-date=2026-03-12|language=my}}</ref><ref>{{Cite web|title=သရက်ချောင်းနှင့် ပလောက်မြို့ကြား တစ်ခုတည်းသော စစ်ကော်မရှင်စခန်းကို သိမ်းယူ|url=https://myanmar-now.org/mm/news/73294/|website=Myanmar Now|date=2026-03-12|access-date=2026-03-12|language=en-US|last=သူရအောင်}}</ref> * [[၁၃ မတ်]] - [[ရန်ကုန်ယူနိုက်တက် ဘောလုံးအသင်း|ရန်ကုန်ယူနိုက်တက်အသင်း]]၏ ကစားသမားဖြစ်သူ [[မောင်မောင်လွင် (ဘောလုံးသမား)|မောင်မောင်လွင်]]သည် ပွဲကြည့်စင်ရှိ အမျိုးသမီးပရိသတ်တစ်ဦးအပေါ် ကိုယ်ထိလက်ရောက် ကျူးလွန်ခဲ့သည့်အတွက် ၎င်းအား ၆ လ ပွဲပယ်ပြစ်ဒဏ်နှင့် ဒဏ်ကြေးငွေ ကျပ်သိန်း ၃၀ ပေးဆောင်ရန် [[မြန်မာ နေရှင်နယ် လိဂ်|မြန်မာနေရှင်နယ်လိဂ်]] (MNL) က ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=အမျိုးသမီးပရိသတ် ၁ ဦးအပေါ် ကိုယ်ထိလက်ရောက်ကျူးမှုဖြင့် မောင်မောင်လွင်ကို ၆ လ ကစားခွင့်ပိတ်|url=https://burmese.dvb.no/post/750191|website=အမျိုးသမီး ပရိသတ်တယောက်အပေါ် ပွဲကြည့်စဉ်မှာ ကိုယ်ထိလက် ရောက်ကျူးလွန်ခဲ့တဲ့ ရန်ကုန်ယူနိုက်တက်အသင်းရဲ့ ကစားသမား မောင်မောင်လွင်ကို ၆ လ ပွဲပယ်နဲ့ ဒဏ်ကြေး‌ ငွေ ကျပ် သိန်း ၃၀ ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်လိုက်တယ်လို့ မြန်…|access-date=2026-03-13|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=အမျိုးသမီးပရိသတ်ကို ကိုယ်ထိလက်ရောက်တွန်းထိုးခဲ့သည့် မောင်မောင်လွင်ကို ပွဲပယ်ပြစ်ဒဏ် ခြောက်လနှင့် ဒဏ်ငွေကျပ်သိန်း ၃၀ ချမှတ်|url=https://news-eleven.com/article/310472|website=Eleven Media Group Co., Ltd|access-date=2026-03-13|language=my}}</ref> * [[၁၄ မတ်]] - အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ ဥပဒေအမှတ် ၁၇/၂၀၂၆ ဖြင့် [[အာကာသသိပ္ပံနှင့် နည်းပညာဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးကော်မရှင်]]ဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=အာကာသသိပ္ပံနှင့်နည်းပညာဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးကော်မရှင်ဥပဒေပြဋ္ဌာန်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80825 |access-date=2026-03-15 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> * [[၁၅ မတ်]] ** အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ ဥပဒေအမှတ် ၁၈/၂၀၂၆ ဖြင့် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ပြည်ထောင်စု၏ [[အခွန်အခ|အခွန်အကောက်]] ဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့တွင် စတင်အကျိုးသက်ရောက်မည်ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ပြည်ထောင်စု၏ အခွန်အကောက်ဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80851 |access-date=2026-03-16 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ** အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီရုံး အမိန့်အမှတ် ၁၃/၂၀၂၆ ဖြင့် [[ကရင်ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့|ကရင်ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့]]၊ လုံခြုံရေးနှင့် နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးကို ကြည်း ၂၇၂၃၈ ဗိုလ်မှူးကြီး မင်းသူကျော် အစား ကြည်း ၃၂၈၃၅ ဗိုလ်မှူးကြီး စိုးမိုးဝင်း ဖြင့်လည်းကောင်း၊ [[ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့|ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးအစိုးရအဖွဲ့၊]] လုံခြုံရေးနှင့် နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးကို ကြည်း ၃၀၁၀၇ ဗိုလ်မှူးကြီး ခန့်မွန်ဆွေ အစား ကြည်း ၃၀၃၃၉ ဗိုလ်မှူးကြီး စိုးမင်းဦး ဖြင့် အစားထိုးခန့်အပ်သည်။ <ref>{{Cite web |title=လုံခြုံရေးနှင့်နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးများ အစားထိုးခန့်အပ်ခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80839 |access-date=2026-03-16 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> *[[၁၆ မတ်]] **[[တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်|တတိယအကြိမ် ပြည့်သူလွှတ်တော်]]ကို ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေးကို ခေါ်ယူကျင်းပပြီး၊ [[ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ|ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ]]အဖြစ် [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီ]] ဥက္ကဋ္ဌ ဦး[[ခင်ရီ]]ကို ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက်၊ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဦး[[မောင်မောင်အုန်း]]ကို ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web|title=■တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေးများ စတင်ကျင်းပ|url=https://news-eleven.com/article/310534|website=Eleven Media Group Co., Ltd|access-date=2026-03-16|language=my}}</ref><ref>{{Cite web|title=၂၀၂၆ မတ်လ ၁၆ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - ပြည်သူ့လွှတ်တော်စတင်ကျင်းပ၊ လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဦးခင်ရီ ရေပန်းစားနေ|url=https://www.bbc.com/burmese/live/ckg352l0jz6t|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-03-16|access-date=2026-03-16|language=my}}</ref> ** ကွတ်ခိုင်မြို့ ထိန်းချုပ်ရေးနှင့်ပတ်သက်၍ ကိုးကန့်တပ် (MNDAA) နှင့် တအာင်းတပ် (TNLA) တို့အကြား နှစ်ဖက်တင်းမာမှုများ နှစ်ရက်ဆက်တိုက် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ပြီးနောက် [[ကွတ်ခိုင်မြို့]]အား MNDAA က အပြီးအပိုင် ထိန်းချုပ်လိုက်သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-03-17 |title=ရှမ်းမြောက်အရေး MNDAA နဲ့ TNLA ခေါင်းဆောင်တွေ လောက်ကိုင်မှာ တွေ့ဆုံ - ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၇ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများ တိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု |url=https://www.bbc.com/burmese/live/cvgk20p4k6pt |access-date=2026-03-17 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> ** [[နတ်တလင်းမြို့နယ်]]၊ [[ဖလံပင်ရွာမရွာ၊ နတ်တလင်းမြို့နယ်|ဖလံပင်ကျေးရွာမှ]] စစ်တပ် စစ်ကြောင်းက ပစ်ခတ်ခဲ့တာကြောင့် ပြည်သူ ၃ ဦး သေဆုံးပြီး ၅ ဦးဖမ်းဆီးခံထားရသည်။<ref>{{Cite web |last=ကျော်ကြီး |date=2026-03-17 |title=နတ်တလင်းမှာ စစ်တပ်ကပစ်ခတ်လို့ ပြည်သူ ၃ ဦးသေဆုံးပြီး ၅ ဦးဖမ်းခံရ |url=https://myaelattathan.com/news/23027/ |access-date=2026-03-19 |website=Myaelatt Athan |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=mmblogmaster |date=2026-03-17 |title=နတ်တလင်းတွင် အကြမ်းဖက်စစ်တပ်စစ်ကြောင်းက ပြည်သူ ၃ ဦးကို သတ်ဖြတ်ကာ နေအိမ် ၁၆၀ ကျော်ကို မီးရှို့ |url=https://maun-mm.com/2026/03/17/nattalin-3/ |access-date=2026-03-19 |website=Maun |language=en-US}}</ref>ဖလံပင်ရွာက နေအိမ် ၁၅၀ လုံးနှင့် [[ရှားစီးဘို (အထက်စု)ရွာ၊ နတ်တလင်းမြို့နယ်|ရှားစီးဘို]]ရွာက နေအိမ် ၁၅ လုံးတို့ကို မီးရှို့ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-03-19 |title=ရန်ကုန် - ပြည်လမ်းပေါ် က နတ်တလင်းမြို့စစ်ရေး |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cvglee9j7xzo |access-date=2026-03-19 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> * [[၁၇ မတ်]] ** အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ ဥပဒေအမှတ် ၁၉/၂၀၂၆ ဖြင့် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံကူးလက်မှတ်|မြန်မာနိုင်ငံကူးလက်မှတ်]]ဆိုင်ရာဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းသည်။ <ref>{{Cite web |title=မြန်မာနိုင်ငံကူးလက်မှတ်ဆိုင်ရာဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်း |url=https://www.myanmardigitalnewspaper.com/my/mnmaaniungngnkuulkmttchiungraaupde-ptttthaan |access-date=2026-03-18 |website=MDN - Myanmar DigitalNews |language=my}}</ref> ** "သမီးလှကျွန်း တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်ဘေးမဲ့တော" အား [[သမီးလှကျွန်းအဏ္ဏဝါအမျိုးသားဥယျာဉ်|သမီးလှကျွန်း အဏ္ဏဝါအမျိုးသားဥယျာဉ်]] သို့ ဧရိယာတိုးချဲ့ပြင်ဆင်၍ အဏ္ဏဝါအမျိုးသားဥယျာဉ်အဖြစ် အဆင့်မြှင့်တင် သတ်မှတ်ခဲ့။ * [[၁၈ မတ်]] ** [[တတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော်]]၏ ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေးကို စတင်ကျင်းပခဲ့ရာ ဦး[[အောင်လင်းဒွေး]]အား ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်လည်းကောင်း၊ ဦး [[Jeng Phang နော်တောင်]]အား ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်လည်းကောင်း အသီးသီး ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့ကြသည်။ <ref>{{Cite web |date=2026-03-18 |title=၂၀၂၆ မတ်လ ၁၈ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများ တိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - ကာလုံအမှုဆောင်ချုပ် ဦးအောင်လင်းဒွေး အမျိုးသားလွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ်ရွေးချယ်ခံရ |url=https://www.bbc.com/burmese/live/clygyzg0396t |access-date=2026-03-18 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> ** အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ ဥပဒေအမှတ် ၂၀/၂၀၂၆ ဖြင့် ပြည်ထောင်စုတရားစီရင်ရေးဥပဒေကို ပဉ္စမအကြိမ် ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းသည်။​<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုတရားစီရင်ရေးဥပဒေကို ပဉ္စမအကြိမ် ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80929 |access-date=2026-03-18 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> * [[၁၉ မတ်]] - [[၂၀၂၆ ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြား အကျပ်အတည်း]]: လေယာဉ်ဆီအကန့်အသတ်ဖြစ်မှုကြောင့် ခရီးသည်တစ်ဦးကို ၁၀ ကီလိုသာ ထပ်တိုးသယ်ယူခွင့်ပြုမည်ဟု [[အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာမြန်မာလေကြောင်း|အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာမြန်မာလေကြောင်းလိုင်း]] (MAI)နှင့် [[မြန်မာအမျိုးသား လေကြောင်းလိုင်း|မြန်မာအမျိုးသာလေကြောင်းလိုင်း]] (MNA) တို့က အသီးသီးကြေညာခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|title=၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ် ၂၀ ရက်- မတ် ၃၀ မှာ သမ္မတ တင်မြှောက်ဖို့လျာထား|url=https://www.bbc.com/burmese/live/c77ml61nz4gt|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-03-20|access-date=2026-03-20|language=my}}</ref> * [[၂၀ မတ်]] - ** [[တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေးကို စတင်ကျင်းပသည်။ ဒုတိယသမ္မတများ ရွေးချယ်တင်မြှောက်နိုင်ရန်အတွက် သက်ဆိုင်ရာ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ အစုအဖွဲ့အလိုက် အစည်းအဝေးများကို မတ်လ ၂၃ ရက်တွင် ကျင်းပမည် ဖြစ်ပြီး၊ ဒုသမ္မတသုံးယောက်ကို မတ်လ ၂၅ ရက်မှာ စိစစ်မှာဖြစ်ပြီး မတ်လ ၃၀ ရက်နေ့မှာ ရွေးချယ်တင်မြှောက်မှုပြုလုပ်မည်ဟု ကြေညာခဲ့သည်။​<ref>{{Cite web|title=၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ် ၂၀ ရက်- မတ် ၃၀ မှာ သမ္မတ တင်မြှောက်ဖို့လျာထား|url=https://www.bbc.com/burmese/live/c77ml61nz4gt|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-03-20|access-date=2026-03-20|language=my}}</ref><ref>{{Cite web|title=ဒုတိယသမ္မတလောင်းများအမည်စာရင်း မတ် ၃၀ ရက် တင်သွင်းမည်|url=https://burmese.dvb.no/post/261196|website=DVB Burmese|access-date=2026-03-20|language=en}}</ref> ** တတိယအကြိမ် [[ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်များ|ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်များ]] အသီးသီးကျင်းပပြီး၊ တိုင်းဒသေကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော်အကြီးအကဲများကို ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခဲ့ကြသည်။​ **[[၂၀၂၆ ကွတ်ခိုင်မြို့တိုက်ပွဲ]]: လောက်ကိုင်မြို့၌ [[အာရက္ခတပ်တော်]] (AA) ပါဝင်သော တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှုတစ်ရပ် ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး အပစ်အခတ်ရပ်စဲရန် သဘောတူညီမှု ရရှိခဲ့သည်။ အဆိုပါ သဘောတူညီချက်များအရ ကွတ်ခိုင်မြို့ကို MNDAA က ဆက်လက်ထိန်းချုပ်သွားမည်ဖြစ်ပြီး [[ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့|ညီနောင်မဟာမိတ်]]များအဖြစ် ဆက်လက်ရပ်တည်ရေး၊ နယ်မြေသတ်မှတ်မှု ထားရှိရေးနှင့် ဖမ်းဆီးထားသူများကို ပြန်လည်လွှတ်ပေးရေးတို့ ပါဝင်ကြောင်း TNLA ပြန်ကြားရေးတာဝန်ရှိသူ လွေးယေဦးက ပြောကြားခဲ့ရာ၊ MNDAA က ဖမ်းဆီးထားသည့် TNLA တပ်ဖွဲ့ဝင် ၁၀၀ ခန့်အား ပြန်လည်လွှတ်ပေးရန် စီစဉ်သည်။<ref>{{Cite web|title=မတ် ၂၁ ရက် နိုင်ငံတဝန်းသတင်းများအနှစ်ချုပ်-ကသာ လေကြောင်းဗုံးကြဲ ဆယ်ချီသေဆုံး|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c70530ylpgro|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-03-21|access-date=2026-03-21|language=my}}</ref> **[[၂၀၂၆ ချင်းပြည်နယ်လွှတ်တော် တိုက်ခိုက်ခံရမှု]]: ချင်းပြည်နယ်၊ ဟားခါးမြို့၌ ကျင်းပနေသည့် တတိယအကြိမ် ချင်းပြည်နယ် လွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေးကို [[ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးတပ်မတော်|ချင်းလဲန်းကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့]] (ဟားခါး)(CDF-Hakha)က ဒရုန်းဖြင့် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |date=2026-03-21 |title=မတ် ၂၁ ရက် နိုင်ငံတဝန်းသတင်းများအနှစ်ချုပ်-ကသာ လေကြောင်းဗုံးကြဲ ဆယ်ချီသေဆုံး |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c70530ylpgro |access-date=2026-03-21 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> **စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ [[ကသာမြို့]]မှာ တိုက်လေယာဉ်နှင့် ဗုံးကြဲမှုကြောင့် မဟာလေးထပ်ဘုန်းကြီးကျောင်းက သံဃာအပါအဝင် စစ်ဘေးရှောင်နှင့် ဒေသခံများ လူအယောက် ၅၀ ကျော် သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-03-21 |title=မတ် ၂၁ ရက် နိုင်ငံတဝန်းသတင်းများအနှစ်ချုပ်-ကသာ လေကြောင်းဗုံးကြဲ ဆယ်ချီသေဆုံး |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c70530ylpgro |access-date=2026-03-22 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=KNG |date=2026-03-20 |title=ကသာမြို့လယ်ခေါင် ဗုံးကြဲခံရ၊ သေဆုံးဒဏ်ရာရသူတွေများနိုင်တယ်လို့ဆို |url=https://burmese.kachinnews.com/2026/03/20/am1-388/ |access-date=2026-03-22 |website=Kachin News Group (KNG) |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |title=ကသာမြို့တွင် စစ်ရှောင်များနေသည့်ဘုန်းကြီးကျောင်း ဗုံးကြဲခံရ၍ ၆၀ ထက်မနည်းသေဆုံး |url=https://burmese.narinjara.com/local-news/detail/69be6b725ec101b7a780ccc4 |access-date=2026-03-22 |website=burmese.narinjara.com |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=ludunwayoo |date=2026-03-21 |title=စစ်တပ်လွှတ်​တော်​ငါးရက်​မြောက်​နေ့မှာ ကသာမြို့ကစစ်ဘေးရှောင်​တွေခိုလှုံတဲ့ဘုန်းကြီးကျောင်းကို စစ်​ကောင်စီ ဗုံးကြဲ |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2026/03/22/151892/ |access-date=2026-03-22 |website=LuduNwayOo |language=my-MM }}{{Dead link|date=May 2026 }}</ref><ref>{{Cite web |last=Lin |first=Editor Htein |date=2026-03-21 |title=ကသာနဲ့ မြောင်မှာ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်ခံရပြီး သေဆုံးသူအများပြားနဲ့ ဒဏ်ရာရသူတွေရှိခဲ့ |url=https://voiceofmyanmarnews.com/news/2026/03/21/%e1%80%80%e1%80%9e%e1%80%ac%e1%80%94%e1%80%b2%e1%80%b7-%e1%80%99%e1%80%bc%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%99%e1%80%be%e1%80%ac-%e1%80%9c%e1%80%b1%e1%80%80%e1%80%bc%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%84/ |access-date=2026-03-22 |website=Voice of Myanmar |language=en-US}}</ref> **၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ချင်းတော်လှန်ရေးနေ့တွင် ချင်းအမျိုးသားတရပ်လုံး အမျိုးသားရေးအသိဖြင့် စစ်မှုထမ်းပါဝင်ကြရန် [[ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး]]က တိုက်တွန်းထုတ်ပြန်သည်။<ref>{{Cite web|title=ချင်းလူငယ်များ အမျိုးသားရေးအသိဖြင့် စစ်မှုထမ်းရန် CNF တိုက်တွန်းနေ|url=https://myanmar-now.org/mm/news/73449/|website=Myanmar Now|date=2026-03-20|access-date=2026-03-22|language=en-US|first=Myanmar|last=Now}}</ref> * [[၂၂ မတ်]] - ** အရှေ့အလယ်ပိုင်း ပဋိပက္ခကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော စက်သုံးဆီပြတ်လပ်မှုကို ကြိုတင်ကာကွယ်သည့်အနေဖြင့် အစိုးရရုံးများမှ ဝန်ထမ်းများသည် ရုံးသို့လာရောက်ခြင်းမပြုဘဲ မိမိတို့၏နေအိမ် သို့မဟုတ် အဆောင်များတွင်သာ လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်ရန် သတ်မှတ်လိုက်ကြောင်း အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ၊ သတင်းထုတ်ပြန်ရေးအဖွဲ့က ထုတ်ပြန်သည်။ ယင်းသို့ အိမ်မှအလုပ်လုပ်ခြင်း (work from home) စနစ်ကို ၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လ ၂၅ ရက်မှစတင်၍ အပတ်စဉ် ဗုဒ္ဓဟူးနေ့တိုင်း ဆောင်ရွက်သွားရမည်ဖြစ်ပြီး ပုဂ္ဂလိကအလုပ်ဌာနများအနေဖြင့်လည်း အလားတူ အိမ်မှအလုပ်လုပ်ခြင်းစနစ်ကို အတတ်နိုင်ဆုံး လိုက်နာဆောင်ရွက်သွားရန် ထုတ်ပြန်ထားသည်။<ref>{{Cite web |title=အပတ်စဉ်ဗုဒ္ဓဟူးနေ့အား အစိုးရရုံးဌာနများ၏ ရုံးလုပ်ငန်းများကို နေအိမ်မှသာဆောင်ရွက်ကြရန် သတ်မှတ်ကြေညာ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/81059 |access-date=2026-03-23 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> * [[၂၃ မတ်]] - ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်သည် ခါးကျီးပေါင်းရောဂါကြောင့် အာရုံကြောညပ်ခြင်း ဝေဒနာ ခံစားခဲ့ရသဖြင့် ၂ နာရီကြာ ခွဲစိတ်မှုအောင်မြင်ကြောင်း စစ်ကော်မရှင်က ထုတ်ပြန်။<ref>{{Cite web |title=သတင်းထုတ်ပြန်ချက် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/81078 |access-date=2026-03-24 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> *[[၂၈ မတ်]] - ၂၀၂၅ မြန်မာနိုင်ငံငလျင်ကြီးလှုပ်ခတ်မှု (၁) နှစ်ပြည့်အခမ်းအနားကို နေပြည်တော်၌ ကျင်းပခဲ့ပြီး၊ ငလျင်ကြီးကြောင့် နေပြည်တော်အပါအဝင် တိုင်းဒေသကြီး၊ ပြည်နယ် (၁၀) ခု၌ သေဆုံးသူ ၃၈၁၈ ဦး၊ ပျောက်ဆုံးသူ ငါးဦး၊ ဒဏ်ရာရသူ ၅၁၀၄ ဦး၊ ဘေးသင့်အိမ်ထောင်စု ၁၆၂၅၆၃ စု၊ ဘေးသင့်လူဦးရေ ၄၂၄၀၆၃ ဦးနှင့် ယာယီရွှေ့ပြောင်း လူဦးရေ ၂၇၉၁၁၁ ဦးရှိခဲ့ကြောင်း၊ ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုအနေဖြင့် စုစုပေါင်း တန်ဖိုးကျပ် ၇၉၇၉ ဘီလီယံကျော်ရှိကြောင်း နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင် ဥက္ကဋ္ဌက ပြောကြားသည်။ <ref>{{Cite web |title=မန္တလေးငလျင်ကြီးလှုပ်ခတ်မှု (၁)နှစ်ပြည့်အခမ်းအနားကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/81220 |access-date=2026-03-30 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> *[[၃၀ မတ်]] - **[[၂၀၂၆ မြန်မာတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ရာထူးအပြောင်းအလဲ]] *** ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲဝင်းဦး|ရဲဝင်ဦး]]သည် [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]ဖြစ်လာပြီး၊ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ကျော်စွာလင်း]]သည် [[ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] ဖြစ်လာသည်။<ref>{{Cite web|title=၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ် ၃၀ ရက် ဘီဘီစီတိုက်ရိုက်သတင်းထုတ်လွှင့်ချက် - ပြည်သူ့လွှတ်တော်က စစ်ခေါင်းဆောင်ကို ဒုသမ္မတ အမည်စာရင်းတင်သွင်း|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cx290r3lvm0t|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-03-30|access-date=2026-03-30|language=my}}</ref><ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၊ မြန်မာ့တပ်မတော်၏ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် တာဝန်လွှဲပြောင်းလက်ခံခြင်း ဂုဏ်ပြုစစ်ရေးပြအခမ်းအနား ကျင်းပပြုလုပ် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81247 |access-date=2026-03-30 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> *** [[၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံ သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း|၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံသမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း]]: ပြည်သူ့လွှတ်တော်အစုအဖွဲ့က ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်နှင့် တစညပါတီမှ ဒေါက်တာကျော်ဆွေကို ဒုသမ္မတလောင်းအဖြစ် တင်သွင်းခဲ့ပြီး<ref>{{Cite web |last=Journal |first=Popular |date=2026-03-30 |title=ပြည်သူ့လွှတ်တော်က ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်နှင့် ဒေါက်တာ ကျော်ဆွေကို ဒုသမ္မတလောင်း အမည်စာရင်း တင်သွင်း |url=https://www.popularmyanmar.com/%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%80%9E%E1%80%B0%E1%80%B7%E1%80%9C%E1%80%BD%E1%80%BE%E1%80%90%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA%E1%80%80-%E1%80%97%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%9C%E1%80%BA/ |access-date=2026-03-30 |website=Popular |language=en-US}}</ref>၊ အမျိုးသားလွှတ်တော်အစုအဖွဲ့က ကချင်ပြည်နယ်ပြည်သူ့ပါတီဥက္ကဋ္ဌ ဒေါက်တာတူးဂျာနှင့် ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီကိုယ်စားပြု ကရင်ပြည်နယ်လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် [[နန်းနီနီအေး]] အား ရွေးချယ်တင်သွင်းခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |last=Journal |first=Popular |date=2026-03-30 |title=အမျိုးသားလွှတ်တော်မှ ဒေါက်တာ တူးဂျာနှင့် ဒေါ်နန်းနီနီအေးတို့အား ဒုသမ္မတလောင်းအဖြစ် အမည်စာရင်းတင်သွင်း |url=https://www.popularmyanmar.com/%E1%80%A1%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%9C%E1%80%BD%E1%80%BE%E1%80%90%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BE-%E1%80%92%E1%80%B1/ |access-date=2026-03-30 |website=Popular |language=en-US}}</ref> *** ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ကိုယ်စားပြုကော်မတီက ဦး[[ဌေးငွေ]] အား အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ၏ ပြည်ထဲရေးနှင့် လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေး ဒုတိယဝန်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ *** KIO ၊ KNU ၊ CNF ၊ KSIEC၊ CRPH နှင့် NUG တို့ပါဝင်သော [[ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီပြည်ထောင်စုပေါ်ထွန်းရေး ဦးဆောင်ကောင်စီ|ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီ ပြည်ထောင်စုပေါ်ထွန်းရေး ဦးဆောင်ကောင်စီ]]ကို ဖွဲ့စည်းလိုက်ကြောင်း ထုတ်ပြန်လိုက်သည်။ * ၃၁ မတ် ** [[၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံ သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း|၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံသမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း]]: သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့ အမျိုးသားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအစုအဖွဲ့က ဒုတိယသမ္မတလောင်းအဖြစ် [[နန်းနီနီအေး]]ကို ရွေးချယ်ခဲ့ကြပြီး၊ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအစုအဖွဲ့ကမူ ဦး[[မင်းအောင်လှိုင်]]ကို ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့ကြသည်။ <br /> === ဧပြီ === * [[၂ ဧပြီ]] - ** ထိုင်း-မြန်မာနယ်စပ် ကော့ကရိတ်-မြဝတီ အာရှလမ်းမကြီးကို တိုက်ပွဲများကြောင့် ပိတ်ထားရာမှ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂ ရက်နေ့တွင် ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်သည်။ <ref>{{Cite web |date=2026-04-02 |title=လကမ္ဘာဆီသွားမယ့် Artemis II ယာဉ် ကမ္ဘာပတ်လမ်းပေါ်ရောက်ပြီ - ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဧပြီ ၂ ရက် ဘီဘီစီမြန်မာပိုင်းသတင်းတိုက်ရိုက်ထုတ်လွှင့်ချက် |url=https://www.bbc.com/burmese/live/c3ex5eq4nypt |access-date=2026-04-02 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-04-02 |title=မြဝတီ-ကော့ကရိတ် အာရှလမ်း ပြန်ဖွင့် - New Day Myanmar |url=https://newdaymyanmar.com/%e1%80%99%e1%80%bc%e1%80%9d%e1%80%90%e1%80%ae-%e1%80%80%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%b7%e1%80%80%e1%80%9b%e1%80%ad%e1%80%90%e1%80%ba-%e1%80%a1%e1%80%ac%e1%80%9b%e1%80%be%e1%80%9c%e1%80%99%e1%80%ba%e1%80%b8/ |access-date=2026-04-02 |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=ကုန်သွယ်မှုပမာဏအများဆုံးစီးဆင်းရာ ဘားအံ-ကော့ကရိတ်-မြဝတီ (အာရှလမ်းပိုင်း) ပြန်လည်ဖွင့်လှစ် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81336 |access-date=2026-04-03 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ** [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]] ဥပဒေအမှတ် ၅၁/၂၀၂၆ ဖြင့် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်သူ့စစ်မှုထမ်းဥပဒေ|ပြည်သူ့စစ်မှုထမ်းဥပဒေ]]ကိုပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းသည်။<ref>{{Cite web |title=ပြည်သူ့စစ်မှုထမ်းဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81337 |access-date=2026-04-03 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref><br /> * [[၃ ဧပြီ]] ** [[၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံ သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း|၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံသမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း]]: ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မင်းအောင်လှိုင်]] အား မြန်မာနိုင်ငံ၏ ၁၁ ဦးမြောက် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]] အဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့ပြီး၊ ဒုတိယသမ္မတ (၁) အဖြစ် ဦး[[ညိုစော]]၊ ဒုတိယသမ္မတ (၂) အဖြစ် [[နန်းနီနီအေး]] အဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web|title=၂၀၂၆ ဧပြီ ၃ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်သမ္မတအိပ်မက်ပြည့်ဝ|url=https://www.bbc.com/burmese/live/czrey4p725jt|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-04-03|access-date=2026-04-03|language=my}}</ref> ** အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ ဥပဒေအမှတ် ၅၂/၂၀၂၆ ဖြင့် ငွေချေးသက်သေခံလက်မှတ်များ လဲလှယ်ရောင်းဝယ်ရေးဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့် ဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းသည်။ ** အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ ဥပဒေအမှတ် ၅၃/၂၀၂၆ ဖြင့် ** ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂၆ ရက်နေ့တွင် စစ်ဆေးတွေ့ရှိချက်အရ (၁-၁-၂၀၂၁) မှ (၃၁-၃-၂၀၂၅) ရက်နေ့အထိ ကာလအတွင်း ပို့ကုန်များ တင်ပို့ပြီးဖြစ်သော်လည်း ပို့ကုန်ရငွေ ပြန်လည်မဝင်ရောက်သေးသည့် ကုမ္ပဏီပေါင်း (၂၈၇) ခုသည် နိုင်ငံခြားသုံးငွေ စီမံခန့်ခွဲမှုဥပဒေ၊ စည်းမျဉ်းများနှင့် အမိန့်ကြော်ငြာစာများပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်များကို လိုက်နာခြင်းမရှိသောကြောင့် အဆိုပါကုမ္ပဏီများနှင့် ၎င်းတို့၏ ဒါရိုက်တာအဖွဲ့ဝင်များအား အမည်ပျက်စာရင်းသွင်းလိုက်ကြောင်း မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်က ထုတ်ပြန်ကြေညာသည်။<ref>{{Cite web|title=ပို့ကုန်ရငွေပြန်လည်ဝင်ရောက်ရန် ကျန်ရှိသည့်ကုမ္ပဏီ (၂၈၇) ခု၏ ကုမ္ပဏီနှင့်ကုမ္ပဏီ၏ ဒါရို-က်တာအဖွဲ့ဝင်များအား အမည်မည်းစာရင်း ထည့်သွင်းကြောင်း ဗဟိုဘဏ်က ထုတ်ပြန်|url=https://www.popularmyanmar.com/%E1%80%95%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B7%E1%80%80%E1%80%AF%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%9B%E1%80%84%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%9C%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%80%9D%E1%80%84%E1%80%BA-2/|website=Popular|date=2026-04-04|access-date=2026-04-04|language=en-US|first=Popular|last=Journal}}</ref> * [[၄ ဧပြီ]] - ဖေဖော်ဝါရီ ၂၁ ရက်မှစတင်၍ ရပ်နားထားခဲ့ရာမှ ဧပြီ ၄ ရက် နံနက်ပိုင်းတွင် [[မြစ်ကြီးနားလေဆိပ်]]၌ ခရီးသည်တင်လေကြောင်းလိုင်းများ စတင်၍ ပြန်လည်ပြေးဆွဲနေပြီဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=ကချင်ပြည်နယ် မြစ်ကြီးနားလေဆိပ်၌ လေကြောင်းလိုင်းများဆင်းသက်မှု ရက်ပေါင်း ၄၀ ကျော် ရပ်နားထားခဲ့ပြီး ယနေ့မှစ၍ ပြန်လည်ပြေးဆွဲ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/81429 |access-date=2026-04-06 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> * [[၆ ဧပြီ]] - ** ရိုဟင်ဂျာများအား လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု ကျူးလွန်ခဲ့သည်ဟူသော စွဲဆိုချက်နှင့် အဆိုပါအခင်းအဖြစ်အပျက်ဖြစ်ပွားစဉ်က [[တပ်မတော်]]၏ ရာထူးအကြီးဆုံးဖြစ်သည့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မင်းအောင်လှိုင်]]အပေါ် အရေးယူရန် တိုင်တန်းချက်ကို [[အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ|အင်ဒိုနီးရှား]]တရားစီရင်ရေး အာဏာပိုင်များက တရားဝင် လက်ခံလိုက်ပြီဖြစ်ကြောင်း ယူကေအခြေစိုက် တာဝန်ခံမှုရှိစေရေး-မြန်မာ (MAP) အဖွဲ့ကို ဦးဆောင်သူ ခရစ္စ ဂန်းနက်စ်က ပြောကြားခဲ့သည်။<ref name=":0">{{Cite web |date=2026-04-06 |title=ရိုဟင်ဂျာ ဂျီနိုဆိုက်အမှုနဲ့ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်ကို အရေးယူဖို့ တိုင်တန်းချက်ကို အင်ဒိုနီးရှား လက်ခံ - ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၆ ရက် ဘီဘီစီမြန်မာပိုင်းသတင်းများ တိုက်ရိုက်ထုတ်လွှင့်ချက် |url=https://www.bbc.com/burmese/live/c7470nv11l7t |access-date=2026-04-06 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> ** မကွေးတိုင်း၊ ဆောမြို့တွင် ပြီးခဲ့သောနှစ် အောက်တိုဘာလ၌ ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် သက်ငယ်မုဒိမ်းမှုနှင့် လူသတ်ကာ အလောင်းဖျောက်မှုကျူးလွန်သူအား အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG) ၏ ဆောမြို့နယ်တရားရုံးနှင့် မြို့နယ်တရားရေးအဖွဲ့က သေဒဏ်ချမှတ်လိုက်ကြောင်း မြို့နယ်တရားရေးအဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌ ဦးလင်းထက်က ဘီဘီစီသို့ ပြောကြားခဲ့သည်။<ref name=":0" /> ** [[တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး တတိယနေ့တွင် ၂၀၀၈ ခုနှစ် နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေနှင့် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ဆိုင်ရာ နည်းဥပဒေများအရ ခန့်အပ်မည့် ပြည်ထောင်စုအဆင့်ရာထူးများအတွက် နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံထားရသူက အဆိုပြုတင်ပြချက်များကို ဖတ်ကြားခြင်း ပြုလုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး တတိယနေ့ ကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/81463 |access-date=2026-04-07 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref><br /> *[[၇ ဧပြီ]] **တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေးစတုတ္ထနေ့တွင် ပြည်ထောင်စုတရားလွှတ်တော်ချုပ် ဥက္ကဋ္ဌ ဦး[[သာဌေး]]အပါအဝင် တရားသူကြီး ၉ ဦးပါ ဖွဲ့စည်းမှုကို လွှတ်တော်က အတည်ပြုသည်။ ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် ဥက္ကဋ္ဌ ဦးသန်းစိုးအပါအဝင် အဖွဲ့ဝင် ၁၅ ဦးကို လွှတ်တော်က အတည်ပြုသည်။ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာန အရေအတွက် (၃၁ ခု)နှင့် အမည်သတ်မှတ်ချက်ကို လွှတ်တော်က အတည်ပြုသည်။ ဗဟိုဘဏ်ဥက္ကဋ္ဌ ဒေါက်တာခင်နိုင်ဦးအား ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ခန့်အပ်ရန် လွှတ်တော်က သဘောတူသည်။ [[အဂတိလိုက်စားမှု တိုက်ဖျက်ရေး ကော်မရှင်|အဂတိလိုက်စားမှု တိုက်ဖျက်ရေးကော်မရှင်]] (အသစ်) ဥက္ကဋ္ဌ ဦးစိုးသိန်းအပါအဝင် အဖွဲ့ဝင် ၉ ဦးကို အတည်ပြုသည်။ ဝန်ကြီးများနှင့် ကျန်တရားသူကြီးများ အမည်စာရင်းများကို ဖတ်ကြားတင်ပြခဲ့ပြီး ဧပြီ ၉ ရက် အစည်းအဝေးတွင် ကန့်ကွက်မှုများ လက်ခံမည်ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး စတုတ္ထနေ့ကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/81500 |access-date=2026-04-08 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> **[[၂၀၂၆ ပန်ဆန်း ပေါက်ကွဲမှု]] * [[၈ ဧပြီ]] ** အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး အဘတ်စ် အာရတ်ချီ (Abbas Araghchi) က အီရန်နှင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတို့အကြား [[ဟော်မုဇ် ရေလက်ကြား]] ကို ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ရန် အပါအဝင် နှစ်ပတ်ကြာ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး သဘောတူညီမှုကို အတည်ပြုပြောကြားခဲ့သည်။ အဆိုပါ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးကို အီရန်အမျိုးသားလုံခြုံရေးဆိုင်ရာ အဆင့်မြင့်ကောင်စီ (Supreme National Security Council) က အတည်ပြုချက်ပေးထားသည်။<ref>{{Cite web |title=Iran agrees to ceasefire, offers conditional Hormuz passage |url=https://shafaq.com/en/Middle-East/Iran-agrees-to-ceasefire-offers-conditional-Hormuz-passage |access-date=2026-04-09 |website=Shafaq News |language=en}}</ref> ** [[တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး ပဉ္စမနေ့ကို ကျင်းပခဲ့ပြီး၊ ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး ပြီးစီးကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |date=2026-04-08 |title=ပြည်သူကိုကိုယ်စားပြုရေး ဆောင်ရွက်ရန် ပြည်သူ့ |url=https://onenewstvchannel.com/politic/people-hluttaw/%e1%80%95%e1%80%bc%e1%80%8a%e1%80%ba%e1%80%9e%e1%80%b0%e1%80%80%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%80%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%9a%e1%80%ba%e1%80%85%e1%80%ac%e1%80%b8%e1%80%95%e1%80%bc%e1%80%af%e1%80%9b%e1%80%b1/ |access-date=2026-04-09 |website=One News Myanmar |language=my-MM}}</ref><ref>{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး အောင်မြင်စွာကျင်းပပြီးစီး {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81524 |access-date=2026-04-09 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ** [[တတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော်]] ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး စတုတ္ထနေ့ကို ကျင်းပခဲ့ပြီး၊ ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး ပြီးစီးကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး အောင်မြင်စွာ ကျင်းပပြီးစီး {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81525 |access-date=2026-04-09 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref><br /> * [[၉ ဧပြီ]] ** ပြည်ထောင်စုတရားလွှတ်တော်ချုပ်တရားသူကြီးများအဖြစ် ဦးသောင်းနိုင်၊ ဦးသိန်းကိုကို၊ ဒေါ်သင်းသင်းနွဲ့၊ ဒေါ်ပြုံးပြုံးအေး၊ ဒေါက်တာကိုကိုနိုင်၊ ဦးဝင်းမြင့်၊ ဒေါ်စိုးခက်ခက်၊ ဒေါ်သင်းသင်းချိုတို့ကို ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူအတည်ပြုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=ပြည်ထောင်စုတရားလွှတ်တော်ချုပ်တရားသူကြီးရှစ်ဦးအား ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူအတည်ပြု|url=https://news-eleven.com/article/311163|website=Eleven Media Group Co., Ltd|access-date=2026-04-09|language=my}}</ref> ** [[အဂတိလိုက်စားမှု တိုက်ဖျက်ရေး ကော်မရှင်|အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးကော်မရှင်]]ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဦးစိုးသိန်းအပါအဝင် အဖွဲ့ဝင်များအဖြစ် ဦးကျော်ဝင်းသိန်း၊ ဒုတိယရဲဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဝင်းဇော်မိုး၊ ဒေါက်တာထွန်းထွန်းဦး၊ ဦးလွန်းဘော်၊ ဦးကျော်စိုးညွန့်၊ ဦးတိုးရီ၊ ဦးတင်အောင်ဝင်း၊ ဦးမင်းဟန်တို့ကို ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူအတည်ပြုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဦးစိုးသိန်းအပါအဝင် အဖွဲ့ဝင်ကိုးဦးအား ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူအတည်ပြု |url=https://news-eleven.com/article/311162 |access-date=2026-04-09 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> ** နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ်ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံရသူက အဆိုပြုတင်ပြထားသည့် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ၃၀ ဦး ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူအတည်ပြုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ်ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံရသူက အဆိုပြုတင်ပြထားသည့် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ၃၀ ဦး ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူအတည်ပြု |url=https://news-eleven.com/article/311161 |access-date=2026-04-09 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> ** ဗဟိုဘဏ်ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဒေါက်တာခင်နိုင်ဦး၊ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌများအဖြစ် ဦးဇော်မြင့်နိုင်၊ ဦးသက်ထွန်းအောင်၊ ဒေါက်တာစန္ဒာဦးနှင့် ဒါရိုက်တာအဖွဲ့ဝင်များအဖြစ်  ဒေါက်တာရီရီအး၊ ဦးတင်မြင့်၊ ဒေါက်တာလှညွန့်၊ ဒေါက်တာဇော်ဦး၊ ဒေါက်တာဖြူဖြူအိတို့ကို ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူအတည်ပြုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ် ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဒေါက်တာခင်နိုင်ဦးနှင့် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌများ၊ ဒါရိုက်တာအဖွဲ့ဝင်များအား ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူအတည်ပြု |url=https://news-eleven.com/article/311160 |access-date=2026-04-09 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> ** ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်အဖြစ် ဒေါက်တာသီတာဦးနှင့် ပြည်ထောင်စုစာရင်းစစ်ချုပ်အဖြစ် ဒေါ်နိုင်သက်ဦးတို့ကို ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူအတည်ပြုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်အဖြစ် ဒေါက်တာသီတာဦးနှင့် ပြည်ထောင်စုစာရင်းစစ်ချုပ်အဖြစ် ဒေါ်နိုင်သက်ဦးတို့အား ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူအတည်ပြု |url=https://news-eleven.com/article/311159 |access-date=2026-04-09 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> ** [[နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံး|ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံး]]ဥက္ကဋ္ဌ ဦး[[အောင်ဇော်သိန်း]]အပါအဝင် အဖွဲ့ဝင်များအဖြစ် ဦးဉာဏ်ထွန်း၊ ဦးမျိုးတင့်၊  ဦးကျော်ဆန်း၊ ဦးတူးမော်၊ ဒေါ်စုစုဝင်း၊ ဒေါ်ဥမ္မာအေး၊ ဦးတင့်ဝေ၊ ဒေါက်တာမာလာမော်တို့ကို ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူအတည်ပြုခဲ့။<ref>{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ်ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံရသူက တင်ပြထားသည့် နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံ ဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံး ဥက္ကဋ္ဌဦးအောင်ဇော်သိန်း အပါအဝင် အဖွဲ့ဝင်ကိုးဦးအား ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စု လွှတ်တော်အတည်ပြု |url=https://news-eleven.com/article/311158 |access-date=2026-04-09 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> ** ဆိုက်ဘာရာဇဝတ်မှု တစ်မျိုးဖြစ်သည့် [[ဧရာဝတီဘဏ်]] Visa Prepaid Card မှ transaction များဖြတ်တောက်ခံရမှု သုံးစွဲသူ အများအပြား ခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |title=■ AYA Visa Prepaid Card မှ transaction များဖြတ်တောက်ခံရမှုများ ဖြစ်ပွား |url=https://news-eleven.com/article/311181 |access-date=2026-04-10 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> * [[၁၀ ဧပြီ]] ** [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ]] ကြေညာချက်အမှတ် ၃/၂၀၂၆ ဖြင့် ကြေညာချက်တွင် ပြည်ထောင်စုအဆင့်ပုဂ္ဂိုလ်များအား ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်တွင် ကတိသစ္စာပြုပြီး သည့်အချိန်မှစ၍ ပြည်ထောင်စုသမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပုဒ်မ ၄၂၇ အရ အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီက ကျင့်သုံးလျက်ရှိသည့် ဥပဒေပြုရေး၊အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် တရားစီရင်ရေး အာဏာများကို လွှဲပြောင်းပေးအပ်လိုက်သည်။<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ ကြေညာချက်အမှတ် ၃ / ၂၀၂၆ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81654 |access-date=2026-04-10 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ** နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်နှင့် ဒုတိယသမ္မတများဖြစ်ကြသည့် ဦးညိုစော၊ ဒေါ်နန်းနီနီအေးတို့သည် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်နာယကရှေ့မှောက်၌ ကတိသစ္စာပြုပြီး ကတိသစ္စာပြုလွှာပေါ်တွင် လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |last=Journal |first=Popular |date=2026-04-10 |title=မြန်မာနိုင်ငံတော်သမ္မတသစ်နှင့် ဒု-သမ္မတများ ကတိသစ္စာပြု |url=https://www.popularmyanmar.com/%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%AC%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA%E1%80%9E%E1%80%99%E1%80%B9%E1%80%99%E1%80%90-3/ |access-date=2026-04-10 |website=Popular |language=en-US}}</ref> ** နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်မည့် ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့သစ်ကို အဖွဲ့ဝင် ၃၄ ဦး၊ ဝန်ကြီးဌာန (၃၁) ခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းလိုက်သည်။ <ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81565 |access-date=2026-04-10 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ** တော်လှန်ရေးကာလ ကော်သူးလေပဋိညာဉ်ကို အတည်ပြုခဲ့ပြီး [[ကော်သူးလေအတိုင်ပင်ခံကောင်စီ]] (KCC) နဲ့ [[ကော်သူးလေအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] (KGC) ကို ဖွဲ့စည်းလိုက်ကြောင်း ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံးက ကြေညာသည်။ <ref>{{Cite web |last=DVB TV News |date=2026-04-11 |title=ကော်သူးလေ အတိုင်ပင်ခံကောင်စီနဲ့ အုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီကို KNU ဖွဲ့စည်း- DVB News |url=https://www.youtube.com/watch?v=CZEAY59xewI |access-date=2026-04-12}}</ref><ref>{{Cite web |title=KNU က ကော်သူးလေပဋိညာဉ်ကို အတည်ပြုပြီး ကော်သူးလေ အတိုင်ပင်ခံကောင်စီနှင့် အုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဖွဲ့စည်း |url=https://bur.mizzima.com/2026/04/10/87297 |url-status=live |access-date=၁၂ ဧပြီ ၂၀၂၆ |website=Mizzima}}</ref><br /> * [[၁၂ ဧပြီ|၁၂]] - မကွေးတိုင်း၊ [[ပခုက္ကူမြို့နယ်]]၊ ပန်းတိုင်းခြုံကျေးရွာအုပ်စု၊ မြောက်လူးကံရွာကို စစ်တပ်က မီးရှို့တဲ့အတွက် အိမ် ၄၀၀ ကျော်မီးလောင်ကျွမ်းပြာကျသွားကြောင်း ဒေသခံတွေကပြောသည်။<ref>{{Cite web |last=Burmese|first=R. F. A.|date=2026-04-13|title=ပခုက္ကူလေဆိပ်နားက မြောက်လူးကံရွာ မီးရှို့ဖျက်ဆီးခံရ|url=https://www.rfa.org/burmese/news/2026/04/13/myauklukan-village-burnt-down/|access-date=2026-04-14|website=မြန်မာဌာန|language=my}}</ref> * ၁၃ ဧပြီ - [[ကရင်ပြည်နယ်]]၊ [[လှိုင်းဘွဲ့မြို့နယ်]]ရှိ မြိုင်ကြီးငူ-မဲသဝေါဒေသအတွင်းတည်ရှိသော စစ်တပ်၏ ကြယ်ပြောင်ကုန်း တပ်စခန်းအား [[ကရင်အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|ကရင်အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]] (KNLA) နှင့် ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက ဧပြီလ ၁၃ ရက်နေ့တွင် သိမ်းပိုက်လိုက်ပြီဖြစ်ကြောင်း မြေပြင်သတင်းရင်းမြစ်အချို့က အတည်ပြုပြောကြားသည်။<ref>{{Cite web |date=2026-04-13 |title=၂၀၂၆ ဧပြီ ၁၃ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - မြန်မာလူထုနဲ့ အတူရှိနေကြောင်း အမေရိကန်နဲ့ ယူကေက သင်္ကြန်ဆုတောင်းပေးပို့ |url=https://www.bbc.com/burmese/live/cx2dg3z017mt |access-date=2026-04-13 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> * [[၁၄ ဧပြီ]] - ချင်းပြည် (Chinland) ကောင်စီနှင့် [[ချင်းပြည်အစိုးရ]]အဖွဲ့၏ လက်အောက်ရှိ ချင်းပြည်ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနမှ တည်ထောင်သည့် Chinland Jordan School of Medicine ဆေးတက္ကသိုလ်အား ချင်းပြည်နယ်၊ ချင်းလုံမြို့၌ ၂၀၂၆ ဧပြီလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=၂၀၂၆ ဧပြီ ၁၅ ရက် - ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံရမှု ရက်ပေါင်း ၁,၉၀၀ ရှိလာ|url=https://www.bbc.com/burmese/live/c1mkk7p1j5jt|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-04-15|access-date=2026-04-15|language=my}}</ref> * ၁၆ ဧပြီ - အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများ၏ လွှမ်းမိုးမှုများကြောင့် တော်လှန်ရေးအင်အားစုများအကြား ညီညွတ်ရေးတွင် အတားအဆီးများ ရှိနေသည်ဟု [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]]၏ ယာယီသမ္မတ [[ဒူဝါလရှီးလ]]က အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ ငါးနှစ်ပြည့် မိန့်ခွန်းတွင် ပြောကြားလိုက်သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-04-16 |title=၂၀၂၆ ဧပြီ ၁၆ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံတွေရဲ့ လွှမ်းမိုးမှုကြောင့် ညီညွတ်ရေးမှာ အတားအဆီးရှိနေတယ်လို့ NUG ၅ နှစ်ပြည့်မှာ ယာယီသမ္မတ ပြော |url=https://www.bbc.com/burmese/live/cx2d1vrj7jmt |access-date=2026-04-16 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> * ၁၇ ဧပြီ - ** နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး အမိန့်အမှတ် ၄၀/၂၀၂၆ ဖြင့် အကျဉ်းသား/သူ ၄,၃၃၅ ဦးကို ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်လိုက်ပြီး<ref>{{Cite web |title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်အမိန့် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81788 |access-date=2026-04-17 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>၊ အမိန့်အမှတ် ၄၁/၂၀၂၆ ဖြင့် နိုင်ငံခြားသား အကျဉ်းသူ/သား ၁၇၉ ဦးကို ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်ပြု၍ ပြည်နှင်ဒဏ်ပေးလိုက်သည်။<ref>{{Cite web |title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်အမိန့် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81789 |access-date=2026-04-17 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> *** အဂတိလိုက်စားမှုဆိုင်ရာ ပုဒ်မများနှင့် ရာဇသတ်ကြီးပုဒ်မ ၁၃၀ (က) တို့ဖြင့် စွဲဆိုတရားစွဲခဲ့ပြီး စုစုပေါင်း ထောင်ဒဏ် ၉ နှစ်နှင့် ၆ လ ချမှတ်ကာ အကျဉ်းချခဲ့ရသည့် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦး[[ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဝင်းမြင့်]]အား တောင်ငူအကျဉ်းထောင်မှ မိသားစုထံသို့ ပြန်လည်စေလွှတ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-04-17 |title=၂၀၂၆ ခုနှစ် ဧပြီ ၁၇ ရက် ဘီဘီစီမြန်မာပိုင်းသတင်းတိုက်ရိုက်ထုတ်လွှင့်ချက် -ဒေါ်‌အောင်ဆန်းစုကြည်ကို နေအိမ်အကျယ်ချုပ်ပြောင်းရွှေ့မယ်လို့ သတင်းထွက်ပေါ် |url=https://www.bbc.com/burmese/live/c8r488z2lm3t |access-date=2026-04-17 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> * [[၁၈ ဧပြီ]] - စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ မင်းကွန်းဒေသရှိ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရလက်အောက်ခံ ပြည်သူ့လုံခြုံရေးအဖွဲ့ (ပလဖ) မှ ဒုတိယတာဝန်ခံအပါအဝင် အဖွဲ့ဝင် ၁၅ ဦးတို့သည် စစ်ကောင်စီထံ လက်နက်စွန့်လွှတ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-04-19 |title=ဧပြီ ၁၉ ရက် သတင်းများအနှစ်ချုပ် - မင်းကွန်းတိုက်နယ် ပလဖ ဒုတာဝန်ခံအပါ ၁၅ ဦး စစ်တပ်ထံ လက်နက်ချ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cg543ry1ggdo |access-date=2026-04-19 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref><br /> * [[၂၀ ဧပြီ|ဧပြီ ၂၀]] - ရန်ကုန်လေဆိပ်မှာ MNA ATR-72 ပြေးလမ်းပေါ်ထွက်ခွာနေချိန် ဘရိတ်စနစ်ချို့ယွင်းမှု ဖြစ်ပွားခဲ့းပြီး ရပ်နားထားသည့် [[အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာမြန်မာလေကြောင်း|အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာမြန်မာ့လေကြောင်း]] (MAI) ၏ Airbus A319 လေယာဉ် အမြီးပိုင်းကို ဝင်တိုက်မိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=ရန်ကုန်လေဆိပ်မှာ MNA ATR-72 ဘရိတ်ချို့ယွင်းပြီး MAI Airbus A319 ကို ဝင်တိုက်မှုဖြစ် - New Day Myanmar|url=https://newdaymyanmar.com/%e1%80%9b%e1%80%94%e1%80%ba%e1%80%80%e1%80%af%e1%80%94%e1%80%ba%e1%80%9c%e1%80%b1%e1%80%86%e1%80%ad%e1%80%95%e1%80%ba%e1%80%99%e1%80%be%e1%80%ac-mna-atr-72-%e1%80%98%e1%80%9b%e1%80%ad%e1%80%90/|date=2026-04-20|access-date=2026-04-20|language=en-US}}</ref> * [[၂၁ ဧပြီ]] - စစ်ဦးစီးအရာရှိချုပ်(လေ) ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ထွန်းဝင်း]] သည် [[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(လေ)]] ဖြစ်လာသည်။<ref>{{Cite web |date=2026-04-21 |title=အေအေ ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်ထွန်းမြတ်နိုင်နဲ့ ချင်း CPU ခေါင်းဆောင်တွေ ရခိုင်မှာတွေ့ဆုံ -၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၂၁ ရက် ဘီဘီစီမြန်မာပိုင်း တိုက်ရိုက်သတင်းထုတ်လွှင့်ချက် |url=https://www.bbc.com/burmese/live/clyxrv7g29gt |access-date=2026-04-21 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> * ၂၅ ဧပြီ - ချင်းညီနောင် (CB) အဖွဲ့က တစ်နှစ်ကျော်ကြာ သိမ်းပိုက်ထားရှိသည့် ချင်းပြည်နယ်၊ ဖလမ်းမြို့ပေါ်ရှိ နေရာအချို့ကို စစ်တပ်က ပြန်လည်သိမ်းယူနိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=ဧပြီ ၂၅ ရက် သတင်းအနှစ်ချုပ် - နေပြည်တော်မှာငလျင်လှုပ်|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cn8d05qq6edo|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-04-25|access-date=2026-04-25|language=my}}</ref> * ၂၇ ဧပြီ - အမျိုးသားစာပေဆုရှင် ဦး[[တင်ညွန့်]]နှင့် သားဖြစ်သူအပါအဝင် ၃ ဦးအား ဖမ်းဆီးခံထားရသည်။ * [[၃၀ ဧပြီ]] - ** ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၃၀) ရက်နေ့တွင် ကျရောက်သော [[ကဆုန်လပြည့် ဗုဒ္ဓနေ့|ကဆုန်လပြည့်နေ့]] အထိမ်းအမှတ်အဖြင့် နိုင်ငံသား အကျဉ်းသား၊ အကျဉ်းသူ ၁,၅၀၈ ဦး<ref>{{Cite web |title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်အမိန့် {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/82285|access-date=2026-04-30|website=www.moi.gov.mm|language=en}}</ref>နှင့် နိုင်ငံခြားသား အကျဉ်းသား၊ အကျဉ်းသူ ၁၁ ဦး<ref>{{Cite web |title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်အမိန့် {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/82287|access-date=2026-04-30|website=www.moi.gov.mm|language=en}}</ref>၊ စုစုပေါင်း ၁,၅၁၉ ဦးတို့ကို ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်ပြုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=■ အကျဉ်း​ထောင် အချုပ်​ထောင်အသီးသီးတွင် အကျဉ်းကျခံ​နေရသည့် အကျဉ်းသား အကျဉ်းသာသူ ၁၅၀၈ ဦးကို ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်​ပေး|url=https://news-eleven.com/article/311564|access-date=2026-04-30|website=Eleven Media Group Co., Ltd|language=my}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၃ဝ ရက် မတိုင်မီ ကျူးလွန်ခဲ့သော ပြစ်မှုတစ်ခုခုနှင့်စပ်လျဉ်း၍ ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်ခြင်းခံရပြီး အကျဉ်း ထောင်/အချုပ်ထောင်/စခန်းအသီးသီးတွင် ပြစ်ဒဏ်ကျခံလျက်ရှိသော အကျဉ်းသား၊ သူများကို ရာဇဝတ်ကျင့်ထုံးဥပဒေ ပုဒ်မ ၄၀၁၊ ပုဒ်မခွဲ (၁) အရ ယင်းတို့ကျခံရန်ကျန်ရှိသောပြစ်ဒဏ်၏ ခြောက်ပုံတစ်ပုံကို လွတ်ငြိမ်းသက်သာခွင့်သည်။ <ref>{{Cite web |title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းသက်သာခွင့်အမိန့် {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/82283|access-date=2026-04-30|website=www.moi.gov.mm|language=en}}</ref> *** [[အောင်ဆန်းစုကြည်|ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]]အား ကျန်ရှိနေသေးသည့် ပြစ်ဒဏ်များကို သတ်မှတ်ထားသည့် နေအိမ်တွင်သာ ဆက်လက်ကျခံစေရန် အကျဉ်းထောင်မှ နေအိမ်အကျယ်ချုပ်သို့ ပြောင်းရွှေ့လိုက်သည်။<ref>{{Cite web |title=ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို နေအိမ်အကျယ်ချုပ် ပြောင်းရွှေ့၊ ဓားစာခံအဖြစ် ဖမ်းဆီးထားဆဲဟု ကိုထိန်လင်းပြော |url=https://burmese.dvb.no/post/542191 |access-date=2026-05-01 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref><br /> === မေ === * ၁ မေ - အိန္ဒိယ-မြန်မာ နယ်စပ်အနီး [[ချင်းပြည်နယ်]]၊ ဟွာလ်းငိုးရမ်းဒေသ၊ [[ဖလမ်းမြို့နယ်]]၊ ခေါ်ပွီချစ်ပ် (Khawpuichhip) ကျေးရွာကို စစ်လေတပ်က လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ ၁၀ နှစ်အောက် ကလေး ငါးဦးနှင့် လူကြီး တဦး စုစုပေါင်း ခြောက်ဦး သေဆုံးပြီး၊ ကိုးဦး ဒဏ်ရာရရှိသည်။<ref>{{Cite web |title=အိန္ဒိယ-မြန်မာနယ်စပ်အနီး ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှု ၊ ကလေး ၅ ဦး အပါအဝင် ၆ ဦး သေဆုံး |url=https://bur.mizzima.com/2026/05/01/89167 |url-status=live |access-date=3 May 2026 |website=Mizzima}}</ref> * ၄ - ဦး[[မင်းအောင်လှိုင်]]အား စစ်ရာဇဝတ်မှုများနှင့် လူသားမျိုးနွယ်အပေါ် ကျူးလွန်သည့် ရာဇဝတ်မှုများဖြင့် စွဲဆိုထားသည့် အမှုအတွက် [[တီမောလက်စ်တေနိုင်ငံ]]၏ တရားရုံးသို့ တရားဝင် အမှုတင်သွင်းလိုက်ပြီဖြစ်ကြောင်း တရားစွဲဆိုသည့် အဖွဲ့အစည်းများက မေလ ၄ ရက်နေ့တွင် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=စစ်အာဏာရှင်မင်းအောင်လှိုင်ကို စစ်ရာဇဝတ်မှုဖြင့် တရားစွဲသည့်အမှု တီမောတရားရုံးသို့ တင်သွင်း |url=https://burmese.dvb.no/post/204215 |access-date=2026-05-04 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref> * ၅ - တော်လှန်ရေးပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလမှ စတင်ကာ ထိန်းချုပ်ထားခဲ့သော အင်းတော်မြို့၏ မြို့နယ်ခွဲဖြစ်သည့် [[မော်လူးမြို့]]ကို မြန်မာစစ်တပ်က မေလ ၅ ရက်နေ့တွင် ထိန်းချုပ်လိုက်သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-05-05 |title=၂၀၂၆ မေ ၅ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - အိန္ဒိယ-မြန်မာ နှစ်နိုင်ငံနယ်စပ်မှာ လက်နက်ကိုင်တပ်တွေ မရှိရေး နေပြည်တော်နဲ့ ဒေလီဆွေးနွေး |url=https://www.bbc.com/burmese/live/cm2p15nvdm6t |access-date=2026-05-05 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> * ၆ မေ - မတ္တရာ၊ သပိတ်ကျင်း၊ တကောင်း၊ ထီးချိုင့်၊ ကသာ၊ အင်းတော်နှင့် မော်လူးတို့ကို စစ်တပ်က ပြီးခဲ့သည့် လများအတွင်း ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ပြီးနောက် မန္တလေး-မတ္တရာ-သပိတ်ကျင်း-တကောင်း-ထီးချိုင့်-ကသာ-အင်းတော်-မော်လူး-နန့်စီးအောင်-မိုးညှင်း-မိုးကောင်း-မြစ်ကြီးနား လမ်းကြောင်းတစ်လျှောက်အား အပြည့်အဝ ထိန်းချုပ်နိုင်ပြီး၊ ဖွင့်လှစ်လိုက်ကြောင်း နိုင်ငံပိုင်သတင်းစာများမှ ကြေညာသည်။ <ref>{{Cite web|title=၂၀၂၆ မေ၇ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - မန္တလေး-မြစ်ကြီးနား ကားလမ်းတစ်ခုလုံးကို ထိန်းချုပ်နိုင်ပြီလို့ စစ်တပ်ကြေညာ|url=https://www.bbc.com/burmese/live/c3r2n458gw2t|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-05-07|access-date=2026-05-07|language=my}}</ref><ref>{{Cite web|title=တပ်မတော်စစ်ကြောင်းများက အကြမ်းဖက်သောင်းကျန်းသူများ ယာယီစိုးမိုးထားသည့် နေရာများအား ပြန်လည်တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ပြီး မန္တလေး - မတ္တရာ - သပိတ်ကျင်း-တကောင်း- ထီးချိုင့် - ကသာ - အင်းတော် - မော်လူး - နန့်စီးအောင် - မိုးညှင်း - မိုးကောင်း - မြစ်ကြီးနား ဆက်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းအား ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ပေးနိုင်ခဲ့ {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/82465|website=www.moi.gov.mm|access-date=2026-05-07|language=en}}</ref> * [[၇ မေ]] - မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ [[မိုးကုတ်မြို့နယ်|မိုးကုတ်]]ရတနာမြေမှ အလေးချိန် ၂,၂၀၀ ဂရမ် (၁၁,၀၀၀ ကရက်) အရွယ်အစားကြီးမားသည့် ပတ္တမြားတစ်ပွင့် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင် မိုးကုတ်ရတနာမြေမှ ရှာဖွေတွေ့ရှိသည့် ထူးခြားလှပပြီး အရွယ်အစားကြီးမားသော ပတ္တမြားကြီးအား ကြည့်ရှု {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/82498 |access-date=2026-05-08 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> * ၉ မေ - UFC 328 ၏ Co-Main Event ပွဲဖြစ်သည့် ဖလိုင်းဝိတ်တန်း ချန်ပီယံရှစ်ပွဲတွင် လက်ရှိချန်ပီယံ မြန်မာ MMA ကစားသမား [[ဂျော့ရှုအာဗန်|ဂျိုရှူအာဗန်]]က ပြိုင်ဘက် ဂျပန်ကစားသမား တက်ဆူရို တိုင်ရာအား အလဲထိုးနည်းဖြင့် အနိုင်ရရှိကာ ဖလိုင်းဝိတ်တန်း ချန်ပီယံခါးပတ်ကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းနိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=■ဂျိုရှူအာဗန် တက်ဆူရိုတိုင်ရာကို ငါးချီမြောက်တွင် အနိုင်ရပြီး ဖလိုင်းဝိတ်ချန်ပီယံကာကွယ် |url=https://news-eleven.com/article/311821 |access-date=2026-05-10 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> * ၁၁ မေ - ဦးရဲသွင်ဟိန်း၏ [[မြေလတ်အသံ]](Myaelatt Athan)၊ ဦးဝင်းဇော်နိုင်၏ Red News Agency နှင့် ဦးဇင်မင်းထက်၏ Asia Citizens (အာရှနိုင်ငံသားများ) သတင်းအေဂျင်စီ ၃ ခုကို ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂၃ ရက်နေ့မှစ၍ ပိတ်သိမ်းလိုက်ကြောင်း ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာနက ထုတ်ပြန်သည်။ <ref>{{Cite web|title=သတင်းအေဂျင်စီလုပ်ငန်း ပိတ်သိမ်းကြောင်း အသိပေးကြေညာချက် {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/82656|website=www.moi.gov.mm|access-date=2026-05-12|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=သတင်းဌာန ၃ ခုကို စစ်အာဏာရှင်က ထပ်မံပိတ်သိမ်း|url=https://burmese.dvb.no/post/566989|website=DVB Burmese|access-date=2026-05-12|language=en}}</ref> * ၁၄ မေ - အမေရိကန်သမ္မတ [[ဒေါ်နယ်လ် ထရမ့်|ဒေါ်နယ်ထရမ့်]] (Donald Trump) သည် တရုတ်ခေါင်းဆောင် [[ရှီကျင့်ဖျင်]] (Xi Jinping) နှင့် တွေ့ဆုံရန်အတွက် [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|တရုတ်နိုင်ငံ]]၊ [[ပေကျင်းမြို့]]သို့ ရောက်ရှိလာသည်။<ref>{{Cite web |title=■ အမေရိကန်သမ္မတထရန့်နှင့် တရုတ်သမ္မတရှီတို့ တွေ့ဆုံ |url=https://news-eleven.com/article/311904 |access-date=2026-05-14 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> * ၁၈ မေ - [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး|ရန်ကုန်တိုင်း]]၊ [[ကျောက်တန်းမြို့]]အနီး မြန်မာ့ကမ်းရိုးတန်းကို ဗဟိုပြုပြီး မနက် ၈ နာရီ ၃၅ မိနစ်ဝန်းကျင်က အင်အားရစ်ချ်တာစကေး ၅ ဒသမ ၂ အဆင့်ရှိတဲ့ အင်အားအတော်အသင့်ပြင်းထန်တဲ့ မြေငလျင်တခု လှုပ်ခတ်သွားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ကျောက်တန်းမြို့အနီး ဗဟိုပြုပြီး အင်အား ၅ ဒသမ ၃ ရှိ ငလျင်လှုပ် |url=https://burmese.dvb.no/post/359449 |access-date=2026-05-18 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref> ** စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ [[ဒီပဲယင်းမြို့နယ်]]ရှိ မုံရွာ-ရေဦး အဝေးပြေးလမ်းမကြီးဘေးတွင် တည်ရှိသော [[စိုင်ပြင်မြို့]]ကို "Operation OTT" စစ်ဆင်ရေးအဖြစ် တိုက်ခိုက်သိမ်းယူခဲ့ကြောင်း [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]] (PDF)၊ အမှတ် (၁) ရွှေဘိုခရိုင် စစ်ဌာနက သတင်းထုတ်ပြန်လိုက်သည်။<ref>{{Cite web|title=၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မေ ၁၉ ရက် ဘီဘီစီတိုက်ရိုက်သတင်းထုတ်လွှင့်ချက် - လွတ်လပ်ရေးနှစ် ၂၅၀ ပြည့် အိမ်ဖြူတော် UFC ပွဲမှာ မြန်မာဖိုက်တာ ဗန် ပါဝင်|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cgrp1972qent|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-05-19|access-date=2026-05-19|language=my}}</ref> *၁၉ မေ - ၂၀၂၅ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၁၄ ရက်တွင် KNU၊ KNLA နှင့် PDF တို့က သိမ်းပိုက်ထားသည့် [[တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး|တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊]] [[မြိတ်ခရိုင်]]၊ [[တနင်္သာရီမြို့နယ်]]၊ [[မောတောင်မြို့]]ကို စစ်အုပ်စုက ၂၀၂၆ ခုနှစ် မေလ ၅ ရက်မှစတင်သည့် စစ်ကြောင်းဖြင့် သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=တပ်မတော်စစ်ကြောင်းများက KNU၊ KNLA နှင့် PDF အမည်ခံ ကိုယ်ကျိုးရှာအကြမ်းဖက်သောင်းကျန်းသူ ပူးပေါင်းအဖွဲ့များ ယာယီစိုးမိုးထားသော မောတောင်မြို့အား အလုံးစုံပြန်လည်သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/82973 |access-date=2026-05-20 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> *မေ ၂၆ - [[၂၀၂၆ ကျောင်းသားတော်လှန်ရေးတပ်တော် အဖွဲ့ဝင်များ ဖမ်းဆီးခံရမှု]] *၂၈ မေ - ကိုးလကြာ ပိတ်ထားခဲ့သော [[ထိုင်း-မြန်မာ နယ်စပ်]] ကုန်သွယ်ရေးတွင် အရေးပါသည့် မြဝတီ-မဲဆောက် [[မြန်မာ - ထိုင်း အမှတ် (၁) ချစ်ကြည်ရေးတံတား|အမှတ် ၂ ချစ်ကြည်ရေးတံတား]]အား ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်လိုက်ပြီဖြစ်သည်။ <ref>{{Cite web |date=2026-05-28 |title=၂၀၂၆ခုနှစ် မေ ၂၈-ဘန်ကောက်မှာ ကလေးငယ်တွေကို ညှဉ်းပန်းပြီး ပန်းရောင်းခိုင်းတဲ့မြန်မာ ၃ ဦးကို ရဲဖမ်း |url=https://www.bbc.com/burmese/live/cg4pw09y4yvt |access-date=2026-05-28 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> *၂၀၂၅ ခုနှစ်  အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲတွင် ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သူများအနက် ရွေးကောက်ပွဲကုန်ကျစရိတ်စာရင်းအား သတ်မှတ်ရက်အတွင်း တင်သွင်းခြင်းမရှိသည့် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်း ၄၁ ဦးကို အရည်အချင်းပျက်ယွင်းသူများအဖြစ် ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က ကြေညာချက်အမှတ် (၄၇/၂၀၂၆)ဖြင့် ၂ဝ၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၃ ရက်တွင် ထုတ်ပြန်ထားကြောင်း မြန်မာနိုင်ငံပြန်တမ်းတွင် ဖော်ပြထားသည်။<ref>{{Cite web |title=၂၀၂၅ ခုနှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သူများအနက် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်း ၄၁ ဦးကို အရည်အချင်းပျက်ယွင်းသူများအဖြစ် UEC ကြေညာ |url=https://news-eleven.com/article/312227 |access-date=2026-05-28 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> *၃၀ မေ - သမ္မတဦး[[မင်းအောင်လှိုင်]]သည် [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]]သို့ တရားဝင်ချစ်ကြည်ရေး ခရီးစဉ် စတင်ထွက်ခွာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=NP News |url=https://www.npnewsmm.com/news/6a1a7327acbcdc59760091ee |access-date=2026-05-30 |website=www.npnewsmm.com}}</ref> *[[၃၁ မေ]] - [[၂၀၂၆ နမ့်ခမ်း ပေါက်ကွဲမှု]] === ဇွန် === *၆ ဇွန် - မြန်မာနှင့် ရုရှားတို့သည် [[တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး|တနင်္သာရီတိုင်း]]၊ [[ထားဝယ်မြို့]]ရှိ ရေနက်ဆိပ်ကမ်းစီမံကိန်းအတွက် ၆၆၀ မဂ္ဂါဝပ် [[ကျောက်မီးသွေး]]သုံး [[ဓာတ်အားပေးစက်ရုံ]] တည်ဆောက်ရေး နားလည်မှုစာချွန်လွှာကို [[စိန့်ပီတာစဘတ်မြို့]]၌ ကျင်းပသည့် စီးပွားရေးဖိုရမ်အတွင်း လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-06-10 |title=၂၀၂၆ ဇွန်လ ၁၀ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - တရားမဝင် ရွှေတူးဖော်မှုတွေ နှိမ်နင်းမယ်လို့ ဦးမင်းအောင်လှိုင်ပြော |url=https://www.bbc.com/burmese/live/czx5r48ynzgt |access-date=2026-06-10 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> *၁၁ ဇွန် - ၁၉ ဇူလိုင် - [[၂၀၂၆ ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလား]] *၁၅ ဇွန် - သမ္မတ ဦး[[မင်းအောင်လှိုင်]] သည် [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|တရုတ်နိုင်ငံ]]သို့ နိုင်ငံတော်အဆင့် ချစ်ကြည်ရေးခရီးစဉ် စတင်ထွက်ခွာခဲ့ပြီး၊ [[ပေကျင်းမြို့]]သို့ ရောက်ရှိသည်။<ref>{{Cite web |title=သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင် ဦး​ဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ တရုတ်နိုင်ငံ ​​​​ပေကျင်းမြို့သို့​ရောက်ရှိ |url=https://news-eleven.com/article/312702 |access-date=2026-06-15 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> *၂၁ ဇွန် - [[တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့]]၏ လုံခြုံရေးနှင့် နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးအဖြစ် ဗိုလ်မှူးကြီး သိန်းဇော်မြင့် အစား ဗိုလ်မှူးကြီး ရန်ကြီးအောင် အား ခန့်အပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=လုံခြုံရေးနှင့်နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီး ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း |url=http://www.moi.gov.mm/news/84248 |access-date=2026-06-22 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> * ၂၅ ဇွန် - [[တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး တရားလွှတ်တော်|တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးတရားလွှတ်တော်]] တရားသူကြီးချုပ်အဖြစ် ဒေါ်[[အေးအေးသန်း]]ကို ခန့်အပ်တာဝန်ပေးလိုက်သည်။<ref>{{Cite web |title=တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးတရားလွှတ်တော် တရားသူကြီးချုပ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း |url=http://www.moi.gov.mm/news/84447 |access-date=2026-06-26 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> ** တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးတရားလွှတ်တော် တရားသူကြီး အဖြစ် ဒေါ်ထွေးထွေးအား ခန့်အပ်တာဝန်ပေးလိုက်သည်။<ref>{{Cite web |title=တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးတရားလွှတ်တော် တရားသူကြီး ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း |url=http://www.moi.gov.mm/news/84450 |access-date=2026-06-26 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref><br /> === ဇူလိုင် === * ၁၂ ဇူလိုင် - [[ဘန်ကောက်ဆွေးနွေးပွဲ (၂၀၂၆)]]: မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေးအကျပ်အတည်းနှင့် ပတ်သက်၍ အာဆီယံ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများမှ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများ၊ အဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်များနှင့် မြန်မာနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဦး[[တင်မောင်ဆွေ]] တို့အကြား ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၁၂ ရက်တွင် ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ဘန်ကောက်မြို့၌ ကျင်းပခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-07-13 |title=ဘန်ကောက်က ဘီယာဘားဆိုင် မီးလောင်မှု သေဆုံးသူ ၂၈ ဦးအထိရှိ - ၂၀၂၆ ဇူလိုင် ၁၃ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်ထုတ်လွှင့်မှု |url=https://www.bbc.com/burmese/live/cy8w6vlglp5t |access-date=2026-07-14 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> * ၁၅ ဇူလိုင် - သံအမတ်ကြီး ဦး[[မင်းသိမ်း]]အား ကူဝိတ်နိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ် ပြောင်းရွှေ့ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=သံအမတ်ကြီး ဦးမင်းသိမ်းအား ကူဝိတ်နိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ် ပြောင်းရွှေ့ခန့်အပ် |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/85218 |access-date=2026-07-15 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> * [[၁၆ ဇူလိုင်]]- [[ထန်တလန်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] - တပ်မတော်စစ်ကြောင်းများက [[ထန်တလန်မြို့]]နှင့် ပတ်ဝန်းကျင်ဒေသတစ်ဝိုက်အား အပြည့်အဝ ပြန်လည်ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=တပ်မတော်စစ်ကြောင်းများက ထန်တလန်မြို့နှင့် ပတ်ဝန်းကျင်ဒေသတစ်ဝိုက်အား ပြန်လည်ထိန်းချုပ်ခဲ့ပြီး ဒေသဖွံ့ဖြိုးရေးလုပ်ငန်းများ ဆက်လက်ဆောင်ရွက် |url=http://www.moi.gov.mm/news/85333 |access-date=2026-07-17 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> * ၁၉ ဇူလိုင် - [[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|တအာင်းတပ်]] (TNLA) ၏ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ (၁) တားဂျုတ်ဂျား ဦးဆောင်သော ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့သည် ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရာပြည့် ဦးဆောင်သည့် အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှုကော်မတီ (NSPNC) အဖွဲ့နှင့် နေပြည်တော်၌ တွေ့ဆုံခဲ့ရာ ဦးမင်းအောင်လှိုင်၏ ရက် (၁၀၀) ငြိမ်းချမ်းရေးအစီအစဉ်တွင် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးအပါအဝင် အချက် (၆) ချက်ပါဝင်သည့် ဆွေးနွေးချက်များကို နေပြည်တော်နှင့် TNLA တို့က လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ကြောင်း ထုတ်ပြန်သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-07-20 |title=အင်ဒီဘာနမ် ယူကေဝန်ကြီးချုပ်သစ်ဖြစ်လာ - ၂၀၂၆ ဇူလိုင် ၂၀ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု |url=https://www.bbc.com/burmese/live/cjej0nw0wl1t |access-date=2026-07-21 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> * ၃၀ ဇူလိုင် - ** တတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော် ဒုတိယပုံမှန် အစည်းအဝေး ၂၃ ရက်မြောက်နေ့ ရပ်နားပြီး၊​ တတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော် ဒုတိယပုံမှန် အစည်းအဝေးကျင်းပပြီးစီးသည်။<ref>{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော် ဒုတိယပုံမှန်အစည်းအဝေး အောင်မြင်စွာ ကျင်းပပြီးစီး |url=http://www.moi.gov.mm/news/86030 |access-date=2026-07-31 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> ** တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဒုတိယပုံမှန် အစည်းအဝေး ၃၂ ရက်မြောက်နေ့ကို ရပ်နားပြီး၊ တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဒုတိယပုံမှန် အစည်းအဝေးကျင်းပပြီးစီးသည်။<ref>{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဒုတိယပုံမှန်အစည်းအဝေး အောင်မြင်စွာကျင်းပပြီးစီး |url=http://www.moi.gov.mm/news/86029 |access-date=2026-07-31 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> * ၃၁ ဇူလိုင် - အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှုတိုက်ဖျက်ရေးဥပဒေကို ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က အတည်ပြု ပြဋ္ဌာန်းလိုက်သည်။<ref>{{Cite web |title=အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှုတိုက်ဖျက်ရေးဆိုင်ရာဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်း |url=http://www.moi.gov.mm/news/86064 |access-date=2026-08-02 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref><br /> === ဩဂုတ် === * ၃ ဩဂုတ် - ဒေါ်[[အောင်ဆန်းစုကြည်]]ကို [[အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ကြက်ခြေနီ ကော်မတီ|အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ကြက်ခြေနီကော်မတီ]] (ICRC) မှ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ ဌာ‌နေကိုယ်စားလှယ်ဖြစ်သူ Mr. Arnaude de Baqque က လာရောက် တွေ့ဆုံခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ကြက်ခြေနီကော်မတီ (ICRC) မှ မြန်မာ နိုင်ငံဆိုင်ရာ ဌာ‌နေကိုယ်စားလှယ်ဖြစ်သူ လာရောက် တွေ့ဆုံ |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/86157 |access-date=2026-08-03 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> * ၆ ဩဂုတ် - ဦး[[မင်းအောင်လှိုင်]]သည် ထိုင်းနိုင်ငံသို့ တရားဝင်ခရီးစဉ်အဖြစ် ထွက်ခွာသွားခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |date=2026-08-06 |title=၂၀၂၆ ဩဂုတ် ၆ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများ တိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - ကြို့ပင်ကောက်မှာ စစ်တပ်လေကြောင်းဗုံးကြဲလို့ ၆ ဦး ဒဏ်ရာရ |url=https://www.bbc.com/burmese/live/cw20jkkz3y81t |access-date=2026-08-06 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> * ၁၃ ဩဂုတ် - ကချင်ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့၊ လုံခြုံရေးနှင့် နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီး ဗိုလ်မှူးကြီး ကျော်သူရ အစား ဗိုလ်မှူးကြီး စိုးရန်နောင် အားခန့်အပ်တာဝန်ပေးသည်။<ref>{{Cite web |title=လုံခြုံရေးနှင့် နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီး ခန့်အပ်တာဝန်ပေး |url=http://www.moi.gov.mm/news/86631 |access-date=2026-08-14 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> ** [[အာရက္ခတပ်တော်]] ထိန်းချုပ်ထားသော [[ဂွမြို့နယ်]]အတွင်းရှိ [[ကျိန္တလီမြို့|ကျိန္တိလီမြို့]]ပေါ်သို့ စစ်တပ်က ဂျက်ဖိုက်တာဖြင့် ဗုံး ၂ လုံး ကြဲချခဲ့ရာ အရပ်သား ၈ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-08-14 |title=၂၀၂၆ ခုနှစ် သြဂုတ် ၁၄ ရက် ဘီဘီစီမြန်မာပိုင်းသတင်း တိုက်ရိုက်ထုတ်လွှင့်ချက်- ကျောက်တော်၊ သံတွဲနဲ့ ဂွ ကို လေကြောင်းကနေဗုံးကြဲ |url=https://www.bbc.com/burmese/live/cr4gxy75ljg2t |access-date=2026-08-14 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> * ၁၇ ဩဂုတ် ** - မင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းနိုင်ငံသို့ တရားဝင်ခရီးစဉ်ထွက်ခွာသည်။<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်သမ္မတ မင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းနိုင်ငံသို့ တရားဝင်ခရီးစဉ်ထွက်ခွာ |url=http://www.moi.gov.mm/news/86799 |access-date=2026-08-17 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> ** [[လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန|လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့်ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန]]၊ ဒုတိယဝန်ကြီး ဒေါက်တာ [[ခိုင်ခိုင်စိုး]] ကို [[နိုင်ငံတော် သမ္မတရုံး]]၊ ဒုတိယဝန်ကြီးအဖြစ် ပြောင်းလဲတာဝန်ပေးသည်။<ref>{{Cite web |date=2026-08-17 |title=ဒေါက်တာ ခိုင်ခိုင်စိုး အား သမ္မတရုံး ဒုတိယဝန်� |url=https://onenewstvchannel.com/politic/government/%e1%80%92%e1%80%b1%e1%80%ab%e1%80%80%e1%80%ba%e1%80%90%e1%80%ac-%e1%80%81%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%81%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%85%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%b8-%e1%80%a1/ |access-date=2026-08-18 |website=One News Myanmar |language=my-MM}}</ref> ** လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့်ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန၏ ဒုတိယဝန်ကြီးအဖြစ် ဦးရဲထွန်းဦး အား ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ဒုတိယဝန်ကြီး ခန့်အပ်တာဝန်ပေး |url=http://www.moi.gov.mm/news/86828 |access-date=2026-08-18 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref><br /> * ၂၁ ဩဂုတ် - [[တပ်မတော် (လေ)|စစ်တပ်]]က [[မြောင်မြို့နယ်]]ရှိ [[ဆွဲလွဲအိုရွာ၊ မြောင်မြို့နယ်|ဆွဲလွဲအိုရွာ]]အား လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ ဇေဋ္ဌဝါဒီဘုန်းကြီးကျောင်း၌ တရားစခန်းဝင်နေသော သက်ကြီးရွယ်အို ၁၄ ဦး သေဆုံးခဲ့ကြောင်း မြေပြင်အခြေအနေသိရှိသူတစ်ဦးက ဘီဘီစီသို့ ပြောကြားခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |date=2026-08-21 |title=၂၀၂၆ ခုနှစ် သြဂုတ် ၂၁ ရက် ဘီဘီစီမြန်မာပိုင်းသတင်းတိုက်ရိုက်ထုတ်လွှင့်ချက်-ဦးမင်းအောင်လှိုင်နဲ့ လူကာရှန်ကို အလွတ်သဘောတွေ့ |url=https://www.bbc.com/burmese/live/c6n0nl5v7r8qt |access-date=2026-08-21 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> * ၂၄ ဩဂုတ် - [[ဟိုတယ်၊ ခရီးသွားလာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန|ဟိုတယ်၊ ခရီးသွားလာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှု ဝန်ကြီးဌာန]] အား ယဉ်ကျေးမှု၊ ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလာရေဝန်ကြီးဌာန အဖြစ် အမည်ပြောင်းလဲ သတ်မှတ်လိုက်သည်။ <ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာနအမည် ပြောင်းလဲသတ်မှတ်ခြင်း |url=http://www.moi.gov.mm/news/87236 |access-date=2026-08-25 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> * ၂၆ ဩဂုတ် - [[၂၀၂၆ နီပေါနိုင်ငံ ရေကြီးမှု]] * ၃၁ ဩဂုတ် - [[နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသားများ ကူညီစောင့်ရှောက်ရေး အသင်း|နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများ ကူညီစောင့်ရှောက်ရေးအသင်း]] (AAPP) ၏ တွဲဖက်အတွင်းရေးမှူး ဦးဘိုကြည်အား [[ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ]]၊ [[မနီလာမြို့]]အခြေစိုက် Ramon Magsaysay Award Foundation မှ ၂၀၂၆ ခုနှစ်အတွက် Ramon Magsaysay Award ဆုဖြင့် ဂုဏ်ပြုချီးမြှင့်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Bo Kyi |url=https://rmaward.asia/rmawardees/bo-kyi/ |access-date=2026-08-31 |website=Ramon Magsaysay Award Foundation Philippines |language=en-US}}</ref> === စက်တင်ဘာ === * [[သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန|သယံဇာတနှင့်သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီးဌာန]]သည် ၂၀၁၈ ခုနှစ်၊ သစ်တောဥပဒေပုဒ်မ ၆၊ ပုဒ်မခွဲ (င) အရ အပ်နှင်းထားသော လုပ်ပိုင်ခွင့်များကိုကျင့်သုံးလျက် ရှမ်းပြည်နယ် [[ကျိုင်းတုံခရိုင်]] [[မိုင်းပြင်းမြို့နယ်|မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်]]အတွင်း ကျရောက်နေသည့် ဧရိယာအကျယ်အဝန်း ၆၁၀၀၈ ဧကရှိသောနယ်မြေကို “သုဝဏ္ဏသျှံတောင် ကြိုးပြင်ကာကွယ်တော” အဖြစ် ၁၃၈၈ ခုနှစ်၊ ဝါခေါင်လပြည့်ကျော် (၄) ရက် (၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၁ ရက်) မှစ၍ သတ်မှတ်လိုက်သည်။<ref>{{Cite web |title=သုဝဏ္ဏသျှံတောင် ကြိုးပြင်ကာကွယ်တော သတ်မှတ် |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/87840 |access-date=2026-09-08 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> == ကွယ်လွန်သူများ == * <!--Do not add people without Wikipedia articles to this list Do not trust "this year in history" websites for accurate date information Do not link multiple occurrences of the same year, just link the first occurrence. No red links, please.-->[[၂၆ ဇန်နဝါရီ]] - [[မြင့်ထွေး]]၊ [[ကျန်းမာရေးနှင့် အားကစား ဝန်ကြီးဌာန|ကျန်းမာရေးနှင့် အားကစား ဝန်ကြီးဌာနဝန်ကြီးဟောင်း]] ([[၁၉၄၈]] ဖွား) * [[၆ ဖေဖော်ဝါရီ]] - [[စိန်ဝင်း၊ ဒေါက်တာ|စိန်ဝင်း]]၊ နိုင်ငံရေးသမားနှင့် [[ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံ အမျိုးသားညွန့်ပေါင်းအစိုးရ|ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံ အမျိုးသားညွန့်ပေါင်းအစိုးရ၏ ဝန်ကြီးချုပ်]] ([[၁၉၄၄]] မွေးဖွား) * [[၂၈ ဖေဖော်ဝါရီ]] - [[အယာတိုလာ အလီ ခါမေနီ|အလီ ခါမေနီ]]၊ အီရန်နိုင်ငံ၏ သမ္မတဟောင်းနှင့် နိုင်ငံ့အထွတ်အထိပ်ခေါင်းဆောင် ([[၁၉၃၉]] မွေးဖွား) * [[၂ ဇွန်]] - [[မင်းထင်ကိုကိုကြီး]]၊ ရုပ်ရှင်ဒါရိုက်တာနှင့် ကဗျာဆရာ (၁၉၆၁ ဝန်းကျင်မွေးဖွား) * [[၁၁ ဇွန်]] - [[ဝဇိရကိတ္တိယာဘာ]]၊ ထိုင်းတော်ဝင်မင်းသမီး ([[၁၉၇၈]] မွေးဖွား) * [[၁၈ ဇွန်]] - [[တင်မောင်မြင့် (စာရေးဆရာ)|တင်မောင်မြင့်]]၊ [[အမျိုးသားစာပေတစ်သက်တာဆု]]ရ ဆရာကြီး ([[၁၉၃၆]] မွေးဖွား) * [[၂၂ ဩဂုတ်]] - [[ကိုင်ဇာ]] ၊ အဆိုတော် ([[၁၉၆၁]] မွေးဖွား) == ကိုးကား == {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၆]] [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၀ ဆယ်စုနှစ်]] 174323zs3sdhassz22o0dg5gnov9sic 0 290506 1051821 1048758 2026-09-08T01:56:27Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[အ.လ.က (ခွဲ) ကောလိယ]] စာမျက်နှာကို [[အ.လ.က (ခွဲ) ကောလိယ (ပြွန်တန်ဆာမြို့)]] သို့ ခင်မောင်မောင်လွင်က ရွှေ့ခဲ့သည် 1048758 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က (ခွဲ) ကောလိယ''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ညောင်လေးပင်မြို့နယ်]]၊ [[ပြွန်တန်ဆာမြို့]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၅၃၄ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/nyaunglebin-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} [[Category:ညောင်လေးပင်မြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} 1s4622va3qakadl46tirtu2ufwaafsg 100 291101 1051848 1051155 2026-09-08T03:31:35Z Salai Rungtoi 22844 1051848 wikitext text/x-wiki {{Current events|year=2026|month=09|day=01|content= <!-- All news items below this line --> '''လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခများနှင့် တိုက်ခိုက်မှုများ''' *[[ကယားပြည်နယ်|ကရင်နီပြည်နယ်]]၊ [[မော်ချီးမြို့|မော်ချီး]]ဒေသအနီးတဝိုက်ကို စစ်တပ်က လေကြောင်းကနေ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်တာကြောင့် ပြည်သူ အနည်းဆုံး ၅ ယောက် သေဆုံးသည်။ [https://burmese.dvb.no/post/683206 (DVB)] '''ကျန်းမာရေးနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်''' *[[ရှမ်းပြည်နယ်]] [[ကျိုင်းတုံခရိုင်]] [[မိုင်းပြင်းမြို့နယ်|မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်]]အတွင်း ကျရောက်နေသည့် ဧရိယာအကျယ်အဝန်း ၆၁၀၀၈ ဧကရှိသောနယ်မြေကို “သုဝဏ္ဏသျှံတောင် ကြိုးပြင်ကာကွယ်တော” အဖြစ် ၁၃၈၈ ခုနှစ်၊ ဝါခေါင်လပြည့်ကျော် (၄) ရက် (၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၁ ရက်) မှစ၍ သတ်မှတ်လိုက်သည်။ [https://www.moi.gov.mm/index.php/news/87840 (MOI)] <!-- All news items above this line -->}} arfsc53sgizslks14lcmdne691fpkd7 1 291115 1051868 1051100 2026-09-08T08:55:04Z Ninjastrikers 22896 /* ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ အထူးဒေသများ" ဆောင်းပါး ခေါင်းစဉ်ရွှေ့ပြောင်းမှု အငြင်းပွားခြင်းကိစ္စ ကူညီပေးပါရန် */ အကြောင်းပြန်ခြင်း 1051868 wikitext text/x-wiki == ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ အထူးဒေသများ" ဆောင်းပါး ခေါင်းစဉ်ရွှေ့ပြောင်းမှု အငြင်းပွားခြင်းကိစ္စ ကူညီပေးပါရန် == မင်္ဂလာပါ ဆရာ{{ping|Dr Lotus Black}} ၊{{ping|Ninjastrikers}} ခင်ဗျာ -ကျွန်တော် Kyaw Myo Aung ပါ။ လတ်တလော "ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ အထူးဒေသများ" ဆောင်းပါးနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အသုံးပြုသူ:နေနီဝန်း နှင့် ခေါင်းစဉ်ရွှေ့ပြောင်းမှုဆိုင်ရာ အမြင်မတူဘဲ အငြင်းပွားမှု ဖြစ်ပွားနေပါသဖြင့် အုပ်ချုပ်သူတစ်ဦးအနေနဲ့ ဝင်ရောက် စိစစ်ဖြေရှင်းပေးပါရန် အကူအညီတောင်းခံအပ်ပါသည်။ဖြစ်စဉ်အကျဉ်းမှာ - # မူလဆောင်းပါးသည် ရှမ်းပြည်နယ်အတွင်းရှိ အထူးဒေသများကိုသာ သီးသန့် ရေးသားထားခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ #@[[အသုံးပြုသူ:နေနီဝန်း|နေနီဝန်း]]မှ မြန်မာနိုင်ငံရှိ အခြားပြည်နယ်များတွင်လည်း အထူးဒေသများ ရှိသည်ဟူသော အချက်ဖြင့် ဆောင်းပါးပါ အကြောင်းအရာများကို အပြောင်းအလဲ မလုပ်ဘဲ ခေါင်းစဉ်ကို "မြန်မာနိုင်ငံရှိ အထူးဒေသများ" ဟု ပြောင်းလဲရွှေ့ခဲဲ့ပါသည်။ # ကျွန်တော့်ဘက်မှ ဆောင်းပါးတွင်း အကြောင်းအရာသည် ရှမ်းပြည်နယ်တစ်ခုတည်းအတွက်သာ ဖြစ်သဖြင့် ခေါင်းစဉ်ပြောင်းလိုက်ပါက ဖတ်ရှုသူများ အဓိပ္ပာယ်လွဲမှားနိုင်ကြောင်း၊ တနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ ရေးလိုပါက "မြန်မာနိုင်ငံရှိ အထူးဒေသများ" ခေါင်းစဉ်ဖြင့် ဆောင်းပါးအသစ် သီးသန့် ဖန်တီးသင့်ကြောင်း အကြံပြုဆွေးနွေးခဲ့ပါသည်။ ဆောင်းပါးပါ အကြောင်းအရာနှင့် ခေါင်းစဉ် ကိုက်ညီမှုရှိစေရန်နှင့် ဝီကီပီးဒီးယား မူဝါဒစံနှုန်းများအတိုင်း ဖြစ်စေရန်အတွက် Admin များအနေဖြင့် ဆောင်းပါးအား မူလခေါင်းစဉ်အတိုင်း ပြန်လည် ရွေ့ပေးခြင်းနှင့် နှစ်ဦးနှစ်ဖက် ဆွေးနွေးမှုကို ကြားဝင်စိစစ် ဆုံးဖြတ်ပေးပါရန် လေးစားစွာဖြင့် မေတ္တာရပ်ခံအပ်ပါသည်။ [[အသုံးပြုသူ:Kyaw Myo Aung|Kyaw Myo Aung]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Kyaw Myo Aung|ဆွေးနွေး]]) ၁၅:၁၃၊ ၁ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၆ (UTC) :ကျွန်တော်၏ အမြင်မှာ [[ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ အထူးဒေသများ]] သည် သီးခြားဆောင်းပါးတစ်ခုအစား [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ အထူးဒေသများ]] ၏ ခေါင်းစဉ်ခွဲတစ်ခုသာဖြစ်သင့်သည်ဟုထင်ပါသည်။ ဆောင်းပါးတစ်ခုတည်း​မရေးဘဲ [[ကယားပြည်နယ်ရှိ အထူးဒေသများ]] [[ကချင်ပြည်နယ်ရှိ အထူးဒေသများ]] စသည်ဖြင့်ခွဲခြားရေးသားနေပါက ဆောင်းပါးများသာဖောင်းပွပြီး ဖတ်ရှုသူများအတွက်လည်း ရှာဖွေရန်အချိန်ပိုကုန်၍အကျိုးမရှိဖြစ်နိုင်ပါသည်။ ဆောင်းပါးတစ်ခုတည်းတွင်ရေးသားနိုင်ပါလျက် မလိုအပ်ဘဲ ထိုသို့ဆောင်းပါးအပြိုင်/အခွဲများရေးသားခြင်းသည် ဝီကီပီးဒီယားစံနှုန်းနှင့်ကိုက်ညီပါသလားခင်ဗျာ။ ကျွန်တော်၏အတွေ့အကြုံအရ​ဆိုလျှင် အင်္ဂလိပ်ဝီကီပီးဒီးယား၌ သီးခြားရေးသား​ထားသော မြန်မာနိုင်ငံမှကျောင်းကောင်စီအကြောင်း ဆောင်းပါးကိုပင် ကျောင်းသားခေါင်းဆောင် ဟူသောဆောင်းပါးထဲသို့ ပေါင်းထည့်ခံခဲ့ရဖူးပါသည်။ "''ဖတ်ရှုသူများ အဓိပ္ပာယ်လွဲမှားနိုင်ကြောင်း၊''" ဆိုသည့် စွပ်စွဲချက်ကိုဖြေရှင်းပေးစေလိုပါသည်။ [[ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ အထူးဒေသများ]] ဆိုသည့် ဆောင်းပါးနေရာဟောင်းမှ [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ အထူးဒေသများ#ရှမ်းပြည်နယ်ရှိအထူးဒေသများ]] ခေါင်းစဉ်ခွဲသို့ ပြန်ညွှန်းထားပြီးဖြစ်ပါသည်။ :မပြောင်းလဲမီက မူရင်းဆောင်းပါး၏ မိတ်ဆက်အပိုဒ်တွင် <br />"''ရှမ်းပြည်နယ်တွင် သတ်မှတ်ထားသည့် “အထူးဒေသများ” (Special Regions) သည် ၁၉၈၉ ခုနှစ်မှစ၍ မြန်မာ့တပ်မတော် (နဝတအစိုးရ) နှင့် ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ (ဗကပ) မှ ခွဲထွက်လာသော လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများအကြား အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး သဘောတူညီချက်များ ချုပ်ဆိုမှုအပေါ် မူတည်၍ တဖြည်းဖြည်း ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။''" <br />ဟူ၍ ရေးသားထားသည်ကိုတွေ့ခဲ့သည်။ အမှန်စင်စစ် ဗကပမှခွဲထွက်ခဲ့သော အထူးဒေသများသည် ရှမ်းပြည်နယ်တွင်သာမက ကချင်ပြည်နယ် နှင့် ကယားပြည်နယ်တို့တွင်လည်းတည်ရှိသည်။ အထူးသဖြင့်ထောက်ပြလိုသည်မှာ ရှမ်းပြည်နယ်ရှိအထူးဒေသများတွင် ဗကပခွဲထွက်မဟုတ်သည့်အဖွဲ့များလည်းအများ​ပင်ရှိသည်။ ထို့ကြောင့် ဖတ်ရှုသူများကိုအမှန်တကယ်လွဲမှားစေနိုင်သည့် ထိုပထမအပိုဒ်ကိုပြင်ဆင်ခဲ့ပါသည်။ ကျန်ရှိသည့်စာသားအကြောင်းအရာများကိုဖယ်ရှားခြင်းမပြုခဲ့ဘဲ ခေါင်းစဉ်ခွဲများအဖြစ် ဆက်လက်ထားရှိခဲ့ပါသည်။ [[အသုံးပြုသူ:နေနီဝန်း|နေနီဝန်း]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:နေနီဝန်း|ဆွေးနွေး]]) ၁၅:၃၅၊ ၁ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၆ (UTC) :: ကျွန်တော့်အနေနဲ့ '''ရှမ်းပြည်နယ်အတွင်းရှိ အထူးဒေသများ''' မှ '''[[မြန်မာနိုင်ငံရှိ အထူးဒေသများ]]''' သို့ Move လုပ်လိုက်တာကို ပြသနာ မရှိဘူးလို့ ယူဆမိပါတယ်။ ဟုတ်ပါတယ် En wiki တွေမှာ ခေါင်းစဉ်တခုအောက်မှာပဲ သက်ဆိုင်ရာ စာပိုဒ်တွေကို (သီးသန့် ဆောင်းပါး မရေးတော့ဘဲ) ပြန်ညွှန်း (Redirect) လုပ်တာတွေ တွေ့ဖူးပါတယ်။ Interlink ချိတ်ထားတဲ့ တရုတ် ဝီကိမှာတော့ 特区 (缅甸) ( ဘာသာပြန်- အထူးဒေသ (မြန်မာ) ) ဆိုပြီး ရေးထားတာတွေ့ရတယ်ဗျ။ ဘာပဲဖြစ်ဖြစ် ''မြန်မာနိုင်ငံရှိ အထူးဒေသများ'' ဆိုတာက ဆီလျော်တယ်လို့ ယူဆပါတယ်။ အခြား ပြည်နယ်က အထူးဒေသများကိုလည်း ဒီဆောင်းပါးမှာပဲ လာပေါင်းထည့်ရေးလိုက်ရင် အဆင်ပြေမယ်ထင်ပါတယ်။ နောင်အခါကျရင် အခုလိုမျိုး မူလက '''ရှမ်းပြည်နယ်အတွင်းရှိ အထူးဒေသများ''' ဆောင်းပါးများကို မိမိသဘောနဲ့ Move မလုပ်ခင် သက်ဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးချက်စာမျက်နှာမှာ အရင်ဆုံး ဆွေးနွေးကြဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အထူးသဖြင့် အငြင်းပွားဖွယ်ဖြစ်နိုင်တဲ့ ဆောင်းပါးတွေကို move လုပ်မယ်ဆိုရင်ပေါ့။ အားလုံး peace ပါ။ [[အသုံးပြုသူ:Dr Lotus Black|Dr Lotus Black]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Dr Lotus Black|ဆွေးနွေး]]) ၁၇:၂၉၊ ၁ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၆ (UTC) :::'''မြန်မာနိုင်ငံရှိ အထူးဒေသများ''' ဆောင်းပါးက ရှိသင့်တဲ့ ဆောင်းပါးတစ်ပုဒ်ပါ။ အဲဒီအတွက် "ရှမ်းပြည်နယ်အတွင်းရှိ အထူးဒေသများ" ကို ရွှေ့ပြီး ဖြည့်စွက်ရေးသားတာအတွက် ကန့်ကွက်စရာ မရှိပါဘူးဗျာ။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:Montserrat;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၀၈:၅၅၊ ၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၆ (UTC) e5x51gigjp5322u7nlcxj8s8h4a4q0d 2 291225 1051854 1051699 2026-09-08T05:08:13Z CobaltEcho9 113523 1051854 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group | group = လေးတူချင်းမျိုးနွယ်စု<br>(Letu Chin) | regions = [[မြန်မာနိုင်ငံ]]<br>• [[ရခိုင်ပြည်နယ်]] (မင်းပြားမြို့နယ်နှင့် မြောက်ဦးမြို့နယ်) [[ချင်းပြည်နယ်]] [[ပလက်ဝမြို့နယ်၊ လေးမြို့ဒေသ]] | languages = [[ချင်းဘာသာစကား|လေးတူချင်းဘာသာစကား]]၊ [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ]] | religions = [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]၊ [[ခရစ်ယာန်ဘာသာ]]၊ [[နတ်ကိုးကွယ်မှု]] |related = [[ချင်းလူမျိုး၊ ဟီယာတွီးချင်း၊ လိုင်းတူချင်း၊ စုမ်းတူချင်း၊ လောက်တူချင်း ဒိုင်ချင်း၊ ဥပူချင်း၊ နှင့် အရှိုချင်း]] }} = '''လေးတူချင်း''' = လေးတူချင်း (အင်္ဂလိပ်: ''Asho Chin'') Letu, Leitu, Laytu and Ledu) မျိုးနွယ်စုများသည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]] အနောက်ပိုင်း၊ အထူးသဖြင့် ရခိုင်ပြည်နယ်၊ မင်းပြားနှင့် မြောက်ဦးမြို့နယ်များနှင့် ချင်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း၊ ပလက်ဝမြို့နယ်၊ လေးမြို့ဒေသများတွင် မူလ အစဉ်အလာအရ နေထိုင်လာခဲ့သော [[ချင်းလူမျိုး|ချင်းလူမျိုးစုတစ်စု]] ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် တရုတ်–တိဗက် (Sino-Tibetan) ဘာသာစကားမိသားစု၏ တိဗက်–မြန်မာ (Tibeto-Burman) အကိုင်းအခက်တွင် ပါဝင်သော ချင်းလူမျိုးစုကြီး၏ လူမျိုး–ဘာသာစကား (ethnolinguistic) အသိုက်အဝန်းများထဲမှ တစ်စုဖြစ်သည်။ လေးတူချင်းကို မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း အတွဲ(၂) ၊ (ရန်ကုန်၊ စာပေဗိမာန်၊ ၁၉၅၅)၊ စာ ၃၉၅ တွင် [[ချင်းလူမျိုး| "လဲဒူ" ]] ဟူ၍ လည်းကောင်း၊ ၁၉၇၂ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၉ ရက် ပြည်ထဲရေးနှင့်သာသနာရေးဝန်ကြီးဌာနက ထုတ်ပြန်ကြေညာသော တိုင်းရင်းသားလူမျိုး ၁၄၄ မျိုးစာရင်းမူရင်းထဲတွင် အမှတ်စဉ်(၉၃)တွင် "လဲဒု" ဟူ၍လည်းကောင်း ဖော်ပြထားခဲ့သည်။ ဤသည်မှာ ကိုလိုနီခေတ်အင်္ဂလိပ်မှတ်တမ်းများကို မြန်မာဘာသာပြန်ဆိုရာတွင် မှားယွင်းခြင်းသည်ဖြစ်သည်။ လေးတူချင်းများသည် အစဉ်အလာအားဖြင့် ယနေ့ ရခိုင်ပြည်နယ်၊ ချင်းပြည်နယ် တောင်ပိုင်းနှင့် မြန်မာနိုင်ငံအနောက်ပိုင်း တောင်တန်းဒေသများ ပါဝင်သည့် အာရကန် (ရခိုင်) ရိုးမဒေသနှင့် နီးကပ်စွာ ဆက်စပ်နေကြသည်။ လေးတူချင်းအား အင်္ဂလိပ်ကိုလိုနီခေတ် သန်းခေါင်စာရင်းများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သော ၁၉၃၁ ခုနှစ်တွင် ကောက်ယူခဲ့သည့် Census of India, Vol-XI, Burma (Part 1)ထဲတွင်  C.40.Ledu ကုဒ်ဖြင့် ကောက်ယူခဲ့ကြောင်း မှတ်တမ်းတင်ထားပါသည်။ သို့သော် ၁၉၈၃ ခုနှစ် နောက်ပိုင်းမှ စပြီး လေးတူ(ချင်း)သည် “လေးမြို့(ချင်း)” ဧရိယာကုဒ်ထဲသို့‌ ရောက်ရှိသွားသည်။ ပြည်ထောင်စု သမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်အတွင်း နေထိုင်ကြသော မူရင်းဌာနေတိုင်းရင်းသား(၁၃၅)မျိုးထဲတွင် “[[မြန်မာတိုင်းရင်းသားမျိုးနွယ်များ|လေးမြို့(ချင်း)]]”မှာ အမှတ်စဉ်(၇၃)၊ ချင်း(၅၃)တွင် အမှတ်စဉ်(၄၀) ဖြစ်ပါသည်။ နိုင်ငံတော်မှ ၎င်းအတွက် ဧရိယာကို အခြေခံလျက် ချပေးထားသော ကုဒ်နံပါတ်မှာ ([https://www.networkmyanmar.org/ESW/Files/Census-Codes-2014.pdf ၄၄၁])ဖြစ်ကာ၊ သန်း‌ခေါင်စာရင်း ကောက်ခံသည့်အချိန်တိုင်း၌ ပလက်ဝမြို့နယ်၊ လေးမြို့ဒေသတွင် နေထိုင် ကြသည့် လေးတူ(ချင်း)၊ ဟီယာတွီး(ချင်း)၊ Vet(Yet)ချင်း၊ Haang(ချင်း)၊ Uppu(ချင်း) စကားပြောသော လူမှုအသိုင်းအဝိုင်းများအတွက် အသုံးပြုသည့် စုပေါင်းကုဒ် အမျိုးအစား ဖြစ်ပါသည်။ == အခြေချနေထိုင်မှု == ရခိုင်ပြည်ရှိ ချင်းလူမျိုးများနှင့် ပတ်သက်သော သမိုင်းသုတေသနများအရ ချင်းအသိုက်အဝန်းများသည် အလယ်ခေတ်ကာလအတွင်း ရခိုင်ဒေသအချို့တွင် အခြေချနေထိုင်နေပြီဖြစ်ကြောင်း တွေ့ရသည်။ ရခိုင်ရာဇဝင်မှတ်တမ်းအချို့၏ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်များတွင် ၉ ရာစုနှင့် ၁၁ ရာစုအတွင်း ရခိုင်ရိုးမနှင့် အနီးအနားချိုင့်ဝှမ်းဒေသများ၌ နေထိုင်သော ချင်းလူမျိုးစုများကို ရည်ညွှန်းထားသည်ဟု ယူဆကြသည်။ ([https://www.scribd.com/document/687255346/%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%94-%E1%80%99%E1%80%AC-%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84-%E1%80%84%E1%80%B6%E1%80%9B%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%99%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84-%E1%80%B8-%E1%80%95%E1%80%91%E1%80%99%E1%80%90%E1%80%BD%E1%80%B2-%E1%80%A6%E1%80%B8%E1%80%9C%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%99%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84 ၁] ) နောက်ပိုင်း ရခိုင်ရာဇဝင်များတွင် လေးတူချင်းနှင့် ဆက်စပ်သည်ဟု သုတေသီအချို့က ယူဆသော “လေးတူ” သို့မဟုတ် ဆင်တူအမည်များကို တွေ့ရှိရသည်။ အချို့သော အစဉ်အလာမှတ်တမ်းများတွင် မြောက်ဦးခေတ်အတွင်း ရခိုင်နိုင်ငံ၏ အရှေ့ဘက်တောင်တန်းဒေသများ၌ “လေးထု၊ လေးထူး” ဟုခေါ်သော လူမျိုးစုများ နေထိုင်ခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။ ([https://www.scribd.com/document/349629612/%E1%80%9B%E1%80%81%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84-%E1%80%9B%E1%80%AC%E1%80%87%E1%80%9D%E1%80%84-%E1%80%9E%E1%80%85-%E1%80%80-%E1%80%99-%E1%80%B8 ၂])  == လူမှုအဖွဲ့အစည်းနှင့် ယဉ်ကျေးမှု == အစဉ်အလာအရ လေးတူလူမှုအဖွဲ့အစည်းသည် ကျေးရွာအခြေပြု အသိုက်အဝန်းများနှင့် ဆွေမျိုးအခြေပြု ဆက်နွယ်မှုများပေါ်တွင် အခြေခံဖွဲ့စည်း ထားသည်။ ချင်းလူမျိုးစုအများစုကဲ့သို့ပင် တောင်ယာစိုက်ပျိုးရေးကို အဓိက လုပ်ကိုင်ခဲ့ကြပြီး ခိုင်မာသော လူမှုအဖွဲ့အစည်းဆိုင်ရာ စနစ်များကို ထိန်းသိမ်းထားခဲ့ ကြသည်။ * လေးတူယဉ်ကျေးမှု၏ အစိတ်အပိုင်းများတွင်— * အစိုင်(၆)ခု ပါဝင်သော cluster ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားခြင်း * မျိုးနွယ်စု (Clan) အခြေပြု လူမှုဖွဲ့စည်းပုံ * နှုတ်ဖြင့် လက်ဆင့်ကမ်း သမိုင်းနှင့် ရိုးရာပုံပြင်များ * ကလေးကင်ပွန်းတပ် မင်္ဂလာပြုလုပ်ခြင်း * ပါးရဲထိုးသည့်ဓလေ့များကျင့်သုံးခြင်း * ရိုးရာသီချင်းများနှင့် ဂီတအမွေအနှစ်များ * ရက်ကန်းနှင့် အထည်အလိပ်လုပ်ငန်း * လူထုအခမ်းအနားများနှင့် ပွဲတော်များ * ရိုးရာဓလေ့ထုံးတမ်းဥပဒေများ...တို့ ပါဝင်သည်။ [[ဖိုင်:Letu Chin Men in the traditional Attires.jpg|thumb|လေးတူချင်းရိုးရာအကအတွက် ပြင်ဆင်နေကြစဉ်(၂၀၁၉)]] == ကလေးကင်ပွန်းတပ် မင်္ဂလာပြုလုပ်ခြင်း == လေးတူချင်း လူမျိုးများသည် ကလေးမွေးပြီး သားယောကျ်ားလေးဖြစ်ပါက (၃)ရက် မြောက်နေ့မှာ လေး(မြှား)နဲ့ အတူ မြေကြီးအား ဆင်းနင်းစေကြသည်။ ဖခင်ဖြစ်သူက ကရင်/ခရင်ဝါးဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော လေးမြှားစင်း (၆)ချောင်းဖြင့် အပင် (သို့) တစ်စုံတစ်ခုခုကို ပစ်ခတ်သည်။ ထို့နောက် မိဘများက အိမ်ပေါ်မှ ဆင်းပြီး ကလေးကို မြေကြီးအား နင်းခိုင်း လိုက်ကြရသည်။ ထို့ကြောင့် “လေးတူချင်းများသည် လေးနဲ့အတူ မွေးဖွားလာသော လူမျိုး ဖြစ်သည်” ဟူသည့် အကြောင်းပြချက်တစ်ခုကို လက်ရှိချိန်အထိ တချို့နေရာမှာ ကျင့်သုံး ကြသေးသည်။ မိန်းကလေး ဖြစ်ပါက ပလိုင်းနှင့် ယက်သေ့တို့ကို ပေးကိုင်စေပြီး မြေကြီးကို နင်းခိုင်းကြသည်။ ဤသည်ကို အိုးကိုမ်း(Ó Kóm) ဟု‌ ခေါ်ကြသည်။ ယခုတိုင်အောင် တချို့သော မိသားစုဝင်များအနေဖြင့် ကျင့်သုံးနေဆဲ ဖြစ်ပါသည်။ ထိုကဲ့သို့ လုပ်ဆောင်ခဲ့ခြင်း၏ အဓိက ရည်ရွယ်ချက်မှာ ယောက်ျား ကလေးဖြစ်ပါက ကြီးပြင်းလာသောအခါ ထက်မြတ်ပြီး အမျိုးဂုဏ်ယူရသည့် ယောကျ်ားကောင်း၊ ယောကျ်ားမြတ်ဖြစ်နိုင်စေရန်နှင့် မိန်းကလေး ဖြစ်ပါက မိန်းကလေး ပီသစေရန်နှင့် လူဝင်ဆံ့သော မိန်းကလေးကောင်းဖြစ်စေရန် ဖြစ်သည်။ လေးတူ ချင်းလူမျိုး များသည် တခြားသော ချင်းလူမျိုးများ ကဲ့သို့ပင် ယောကျ်ားဦးစီးစနစ်(male dominant society)ဖြစ်သည့်အတွက် မိမိတို့မျိုးရိုးအား ယောကျ်ားလေး ဘက်မှသာ သတ်မှတ်သကဲ့သို့၊ ယောက်ျားကလေးကို ပိုဦးစားပေးသည်ဟု ဆိုရမည်ဖြစ်သည်။ ၎င်းမြှား (၃-၆) ချက်ပစ်ခတ် သည့်အချိန်တွင် ပစ်မှတ်အား ပစ်တိုင်းထိပါက လာမည့် သူ့အသက်တာ၌ လုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်ရာတွင် အထူးချွှန်ဆုံးဖြစ်မည်၊ အများစုထိမှန်ပါက ထူးချွှန်မည်၊ အနည်းဆုံးသာ ထိမှန်ပါက သာမန်အဆင့်သာ ရှိနိုင်သည်ဟုလည်း ယူဆကြပုံရသည်။ ဤသို့ဖြင့် နောင်တွင် လေးတူချင်းဟူ၍ အမည်သွင်သွားကြခြင်း ဖြစ်မည်ဟု မှတ်ယူရပါသည်။ [[ဖိုင်:A Letu Chin Woman with A Tattoo Face.png|thumb|ပါးရဲထိုးထားသည့် ‌လေးတူချင်းအမျိုးသမီးတစ်ဦး]] == လေးတူချင်းပါးရဲထိုးခြင်းဓလေ့ == လေးတူချင်းလူမျိုးများသည် “ပါးမဲချင်း” အုပ်စုဝင်များလည်း ဖြစ်ကြသည်။ လေးတူချင်း လူမျိုးများသည် တောင်ပိုင်းချင်းအုပ်စုဖြစ်သည်နှင့်အညီ၊ ပါးရဲထိုးခြင်းကို Mháwi Sún Ne[[https://www.dylangoldby.com/product/hmae-sun-nae-ti-cengkhu-nu-hardcover/ 1]] လို့ ခေါ်ပါသည်။ “မျက်နှာကို ထိုးထား” သည်ဟု ဆိုလိုသည်။ မိန်းကလေး အသက်အရွယ် အားဖြင့် ၁၂ မှ ၁၅ နှစ်တို့အကြား၊ လက်မထပ်မီး ပါးမဲ (သို့) ပါးရဲထိုးထားကြသည်ဟု အင်္ဂလိပ်မှတ်တမ်းအရ[<nowiki/>[[iarchive:in.gov.ignca.31115|2]]] သိရပါသည်။ သံချောင်းဒေသတွင် မိန်းကလေး အသက် ၁၂ မှ ၁၃ ခုနှစ်များအတွင်း ထိုးနှံကြသည်ဟု သိရပါသည်။ '''မင်းပြားချင်းတောင်တန်းအုပ်ချုပ်ရေး''' မှတ်တမ်းတွင် အသက် ၁၁ မှ ၁၅ နှစ်အတွင်း[[https://letu.ethnosites.com/en/history-identity-culture-lifestyle/articles/letu-history/historical-documents-on-letu-chin 3]] ဟု ဆိုထားသည်။ ခေတ်သစ်ကာလတွင် Jens Parkitny က အထူး‌လေ့လာထားသည်ကို ‌Jens Uwe Parkitny: Marked for Life: Myanmar’s Chin Women and their Facial Tattoos စာအုပ်ထဲတွင် တွေ့ရှိရသည်။ [[https://us.amazon.com/Jens-Uwe-Parkitny-Myanmars-Tattoos/dp/3735603556 3]] ---- == ရိုးရာဝတ်စုံများ == လေးတူချင်း ယောကျ်ားသင်တိုင်းအား Khrangim ဟု ခေါ်ပြီး၊ မိန်းကလေး သင်တိုင်းအား Khrawnghën ဟို ခေါ်သည်။ ဤဝတ်စုံများအား ရှေ့ခေတ်ကာလ များတွင် အထူးနတ်ရိုးရာပွဲများမှသာ ဝတ်ဆင်ကြသည်။ ၎င်းတို့ကို ရိုးရာချည်ထည်များဖြင့် ကိုယ်တိုင်ရက်လုပ်ကြသည်။ ပင်လယ်ခရုအခွံ၊ ကြွေထည်ဖြင့် ပြုလုပ်သော ကြယ်သီးများနှင့် ပုတီးအနီရောင်အလုံးများစွာ တင်ဆင်ရက်လုပ်ထားသည်။ အ‌ရောင်မှာ အနီရင့်‌ရောင်ဖြစ်သည်။ [[https://letu.ethnosites.com/en/history-identity-culture-lifestyle/articles/letu-history/cultures-traditions 4]] == ဘာသာစကားအုပ်စုနှင့် မျိုးနွယ်စုခွဲခြားမှု == လေးတူချင်းများသည် ချင်းလူမျိုး–ဘာသာစကားမိသားစု (Chin ethnolinguistic family) တွင် ပါဝင်ပြီး ယေဘုယျအားဖြင့် တောင်ပိုင်းချင်း (Southern Chin) မျိုးနွယ်စုအဖြစ် သတ်မှတ်ခံရသည်။ ဘာသာဗေဒအရ လေးတူဘာသာစကားသည် တရုတ်–တိဗက် ဘာသာစကားမိသားစုအောက်ရှိ [[ကူကီး-ချင်းနွယ် ဘာသာစကားများ|ကူကီး–ချင်း (Kuki-Chin)]] အကိုင်းအခက်နှင့် ဆက်စပ်သည်ဟု ယူဆကြသည်။ သုတေသနအများအပြားတွင် လေးတူချင်းများကို [[ဆုမ်းတူဘာသာစကား|စုမ်းတူ]]၊ လောက်တူနှင့် ချင်းပုံ လူမျိုးများနှင့်အတူ တောင်ပိုင်းချင်း သို့မဟုတ် [[ရှိုဘာသာစကား|ချိုး]] နှင့် [[အရှိုချင်းလူမျိုး|အရှို]]ချင်းတို့အကြားတွင် ရှိသော [https://brill.com/display/book/edcoll/9789004350519/B9789004350519-s012.xml?language=en&srsltid=AfmBOorRunYPrVIWId4bxJoqjQ0-Ieu4OvtNdVJRVlPjR8YERMbMuvli Hyow] အုပ်စု အဖြစ် ဖော်ပြကြသည်။ ထိုအုပ်စုများသည် မိမိတို့၏ သီးခြားလူမျိုးရေးလက္ခဏာများကို ထိန်းသိမ်းထားကြသော်လည်း ဘာသာစကား၊ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် သမိုင်းဆိုင်ရာ ဆက်နွယ်မှုများစွာ ရှိကြသည်။ ဘာသာဗေဒနှင့် လူမျိုးဗေဒဆိုင်ရာ လေ့လာမှုများတွင် ၎င်းတို့ကို Cho–Hyow–Asho အုပ်စု သို့မဟုတ် တောင်ပိုင်းချင်း (Southeastern Chin)အုပ်စုအတွင်း ပါဝင်သည့် မျိုးနွယ်စုများအဖြစ် ဆွေးနွေးဖော်ပြလေ့ရှိသည်။ === '''အက္ခရာနှင့်''' '''သရ၊ သရတွဲများပြဇယား''' === လေးတူ(ချင်း)စာပေအက္ခရာ(Letu Alphabets) {| class="wikitable" | valign="top" | A a | valign="top" | AW aw | valign="top" | B b | valign="top" | C c | valign="top" | D d | valign="top" | E e |- | valign="top" | Ë ë | valign="top" | G g | valign="top" | H h | valign="top" | I i | valign="top" | J j | valign="top" | K k |- | valign="top" | L l | valign="top" | M m | valign="top" | N n | valign="top" | O o | valign="top" | P p | valign="top" | Q q |- | valign="top" | R r | valign="top" | S s | valign="top" | T t | valign="top" | U u | valign="top" | V v | valign="top" | X x |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | Y y | valign="top" | Z z | valign="top" | | valign="top" | |} သရ(၁၁) လုံး {| class="wikitable" | valign="top" |A | valign="top" |Aw | valign="top" |E | valign="top" |Ei | valign="top" |Ë | valign="top" |I |- | valign="top" |O | valign="top" |U | valign="top" |X | valign="top" |J | valign="top" |Ä | valign="top" | |} သရတွဲ (၁၆)လုံး {| class="wikitable" | valign="top" |Ai | valign="top" |Awi | valign="top" |Au | valign="top" |Awu | valign="top" |Eu |- | valign="top" |Ëu | valign="top" |Iu | valign="top" |Oi | valign="top" |Uaw | valign="top" |Ui |- | valign="top" |Uj | valign="top" |Xi | valign="top" |Xu | valign="top" |Ji | valign="top" |Ju |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Äi | valign="top" | | valign="top" | |} မြန်မာအသံအခြေပြုအက္ခရာများ (Burmese Script-Based) {| class="wikitable" | valign="top" | K က | valign="top" | Kh ခ | valign="top" | Ng င | valign="top" | C စ | valign="top" | S ဆ |- | valign="top" | Ny ည | valign="top" | T တ/သ | valign="top" | Th ထ | valign="top" | D ဒ/ဓ | valign="top" | N န |- | valign="top" |P ပ | valign="top" |Ph ဖ | valign="top" |B ဘ | valign="top" |M မ | valign="top" |Y ရ/ယ |- | valign="top" |R ရ | valign="top" |L လ | valign="top" |V ဝ | valign="top" |H ဟ | valign="top" | |} == ကိုးကားချက်များ == Cecil Champain Lowis — The Tribes of Burma C. M. Enriquez — Races of Burma Census of India (1921, 1931) မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီ — တိုင်းရင်းသားယဉ်ကျေးမှု ရိုးရာဓလေ့ထုံးစံများ (ချင်း) Kenneth VanBik — Proto Kuki-Chin David Peterson — On Kuki-Chin Subgrouping Muhammad Zakaria — A Grammar of Hyow Tha Tun Pru — The Minbya Chin Hills of the Akyab District Kyin Lam Mang — Ethnographic Textile Art Expressing Symbolic Culture of Asho-Chin Nationals Helga So-Hartmann — Notes on the Southern Chin languages Joshua Project - The Letu Profile 0gwj6dfbr9nv3r9j97bpak6oazk6kw4 1051855 1051854 2026-09-08T05:10:12Z CobaltEcho9 113523 1051855 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group | group = လေးတူချင်းမျိုးနွယ်စု<br>(Letu Chin) | regions = [[မြန်မာနိုင်ငံ]]<br>• [[ရခိုင်ပြည်နယ်]] (မင်းပြားမြို့နယ်နှင့် မြောက်ဦးမြို့နယ်) [[ချင်းပြည်နယ်]] [[ပလက်ဝမြို့နယ်၊ လေးမြို့ဒေသ]] | languages = [[ချင်းဘာသာစကား|လေးတူချင်းဘာသာစကား]]၊ [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ]] | religions = [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]၊ [[ခရစ်ယာန်ဘာသာ]]၊ [[နတ်ကိုးကွယ်မှု]] |related = [[ချင်းလူမျိုး၊ ဟီယာတွီးချင်း၊ လိုင်းတူချင်း၊ စုမ်းတူချင်း၊ လောက်တူချင်း ဒိုင်ချင်း၊ ဥပူချင်း၊ နှင့် အရှိုချင်း]] }} = '''လေးတူချင်း''' = လေးတူချင်း (အင်္ဂလိပ်: ''Asho Chin'') Letu, Leitu, Laytu and Ledu) မျိုးနွယ်စုများသည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]] အနောက်ပိုင်း၊ အထူးသဖြင့် ရခိုင်ပြည်နယ်၊ မင်းပြားနှင့် မြောက်ဦးမြို့နယ်များနှင့် ချင်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း၊ ပလက်ဝမြို့နယ်၊ လေးမြို့ဒေသများတွင် မူလ အစဉ်အလာအရ နေထိုင်လာခဲ့သော [[ချင်းလူမျိုး|ချင်းလူမျိုးစုတစ်စု]] ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် တရုတ်–တိဗက် (Sino-Tibetan) ဘာသာစကားမိသားစု၏ တိဗက်–မြန်မာ (Tibeto-Burman) အကိုင်းအခက်တွင် ပါဝင်သော ချင်းလူမျိုးစုကြီး၏ လူမျိုး–ဘာသာစကား (ethnolinguistic) အသိုက်အဝန်းများထဲမှ တစ်စုဖြစ်သည်။ လေးတူချင်းကို မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း အတွဲ(၂) ၊ (ရန်ကုန်၊ စာပေဗိမာန်၊ ၁၉၅၅)၊ စာ ၃၉၅ တွင် [[ချင်းလူမျိုး| "လဲဒူ" ]] ဟူ၍ လည်းကောင်း၊ ၁၉၇၂ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၉ ရက် ပြည်ထဲရေးနှင့်သာသနာရေးဝန်ကြီးဌာနက ထုတ်ပြန်ကြေညာသော တိုင်းရင်းသားလူမျိုး ၁၄၄ မျိုးစာရင်းမူရင်းထဲတွင် အမှတ်စဉ်(၉၃)တွင် "လဲဒု" ဟူ၍လည်းကောင်း ဖော်ပြထားခဲ့သည်။ ဤသည်မှာ ကိုလိုနီခေတ်အင်္ဂလိပ်မှတ်တမ်းများကို မြန်မာဘာသာပြန်ဆိုရာတွင် မှားယွင်းခြင်းသည်ဖြစ်သည်။ လေးတူချင်းများသည် အစဉ်အလာအားဖြင့် ယနေ့ ရခိုင်ပြည်နယ်၊ ချင်းပြည်နယ် တောင်ပိုင်းနှင့် မြန်မာနိုင်ငံအနောက်ပိုင်း တောင်တန်းဒေသများ ပါဝင်သည့် အာရကန် (ရခိုင်) ရိုးမဒေသနှင့် နီးကပ်စွာ ဆက်စပ်နေကြသည်။ လေးတူချင်းအား အင်္ဂလိပ်ကိုလိုနီခေတ် သန်းခေါင်စာရင်းများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သော ၁၉၃၁ ခုနှစ်တွင် ကောက်ယူခဲ့သည့် Census of India, Vol-XI, Burma (Part 1)ထဲတွင်  C.40.Ledu ကုဒ်ဖြင့် ကောက်ယူခဲ့ကြောင်း မှတ်တမ်းတင်ထားပါသည်။ သို့သော် ၁၉၈၃ ခုနှစ် နောက်ပိုင်းမှ စပြီး လေးတူ(ချင်း)သည် “လေးမြို့(ချင်း)” ဧရိယာကုဒ်ထဲသို့‌ ရောက်ရှိသွားသည်။ ပြည်ထောင်စု သမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်အတွင်း နေထိုင်ကြသော မူရင်းဌာနေတိုင်းရင်းသား(၁၃၅)မျိုးထဲတွင် “[[မြန်မာတိုင်းရင်းသားမျိုးနွယ်များ|လေးမြို့(ချင်း)]]”မှာ အမှတ်စဉ်(၇၃)၊ ချင်း(၅၃)တွင် အမှတ်စဉ်(၄၀) ဖြစ်ပါသည်။ နိုင်ငံတော်မှ ၎င်းအတွက် ဧရိယာကို အခြေခံလျက် ချပေးထားသော ကုဒ်နံပါတ်မှာ ([https://www.networkmyanmar.org/ESW/Files/Census-Codes-2014.pdf ၄၄၁])ဖြစ်ကာ၊ သန်း‌ခေါင်စာရင်း ကောက်ခံသည့်အချိန်တိုင်း၌ ပလက်ဝမြို့နယ်၊ လေးမြို့ဒေသတွင် နေထိုင် ကြသည့် လေးတူ(ချင်း)၊ ဟီယာတွီး(ချင်း)၊ Vet(Yet)ချင်း၊ Haang(ချင်း)၊ Uppu(ချင်း) စကားပြောသော လူမှုအသိုင်းအဝိုင်းများအတွက် အသုံးပြုသည့် စုပေါင်းကုဒ် အမျိုးအစား ဖြစ်ပါသည်။ == အခြေချနေထိုင်မှု == ရခိုင်ပြည်ရှိ ချင်းလူမျိုးများနှင့် ပတ်သက်သော သမိုင်းသုတေသနများအရ ချင်းအသိုက်အဝန်းများသည် အလယ်ခေတ်ကာလအတွင်း ရခိုင်ဒေသအချို့တွင် အခြေချနေထိုင်နေပြီဖြစ်ကြောင်း တွေ့ရသည်။ ရခိုင်ရာဇဝင်မှတ်တမ်းအချို့၏ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်များတွင် ၉ ရာစုနှင့် ၁၁ ရာစုအတွင်း ရခိုင်ရိုးမနှင့် အနီးအနားချိုင့်ဝှမ်းဒေသများ၌ နေထိုင်သော ချင်းလူမျိုးစုများကို ရည်ညွှန်းထားသည်ဟု ယူဆကြသည်။ ([https://www.scribd.com/document/687255346/%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%94-%E1%80%99%E1%80%AC-%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84-%E1%80%84%E1%80%B6%E1%80%9B%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%99%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84-%E1%80%B8-%E1%80%95%E1%80%91%E1%80%99%E1%80%90%E1%80%BD%E1%80%B2-%E1%80%A6%E1%80%B8%E1%80%9C%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%99%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84 ၁] ) နောက်ပိုင်း ရခိုင်ရာဇဝင်များတွင် လေးတူချင်းနှင့် ဆက်စပ်သည်ဟု သုတေသီအချို့က ယူဆသော “လေးတူ” သို့မဟုတ် ဆင်တူအမည်များကို တွေ့ရှိရသည်။ အချို့သော အစဉ်အလာမှတ်တမ်းများတွင် မြောက်ဦးခေတ်အတွင်း ရခိုင်နိုင်ငံ၏ အရှေ့ဘက်တောင်တန်းဒေသများ၌ “လေးထု၊ လေးထူး” ဟုခေါ်သော လူမျိုးစုများ နေထိုင်ခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။ ([https://www.scribd.com/document/349629612/%E1%80%9B%E1%80%81%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84-%E1%80%9B%E1%80%AC%E1%80%87%E1%80%9D%E1%80%84-%E1%80%9E%E1%80%85-%E1%80%80-%E1%80%99-%E1%80%B8 ၂])  == လူမှုအဖွဲ့အစည်းနှင့် ယဉ်ကျေးမှု == အစဉ်အလာအရ လေးတူလူမှုအဖွဲ့အစည်းသည် ကျေးရွာအခြေပြု အသိုက်အဝန်းများနှင့် ဆွေမျိုးအခြေပြု ဆက်နွယ်မှုများပေါ်တွင် အခြေခံဖွဲ့စည်း ထားသည်။ ချင်းလူမျိုးစုအများစုကဲ့သို့ပင် တောင်ယာစိုက်ပျိုးရေးကို အဓိက လုပ်ကိုင်ခဲ့ကြပြီး ခိုင်မာသော လူမှုအဖွဲ့အစည်းဆိုင်ရာ စနစ်များကို ထိန်းသိမ်းထားခဲ့ ကြသည်။ * လေးတူယဉ်ကျေးမှု၏ အစိတ်အပိုင်းများတွင်— * အစိုင်(၆)ခု ပါဝင်သော cluster ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားခြင်း * မျိုးနွယ်စု (Clan) အခြေပြု လူမှုဖွဲ့စည်းပုံ * နှုတ်ဖြင့် လက်ဆင့်ကမ်း သမိုင်းနှင့် ရိုးရာပုံပြင်များ * ကလေးကင်ပွန်းတပ် မင်္ဂလာပြုလုပ်ခြင်း * ပါးရဲထိုးသည့်ဓလေ့များကျင့်သုံးခြင်း * ရိုးရာသီချင်းများနှင့် ဂီတအမွေအနှစ်များ * ရက်ကန်းနှင့် အထည်အလိပ်လုပ်ငန်း * လူထုအခမ်းအနားများနှင့် ပွဲတော်များ * ရိုးရာဓလေ့ထုံးတမ်းဥပဒေများ...တို့ ပါဝင်သည်။ [[ဖိုင်:Letu Chin Men in the traditional Attires.jpg|thumb|လေးတူချင်းရိုးရာအကအတွက် ပြင်ဆင်နေကြစဉ်(၂၀၁၉)]] == ကလေးကင်ပွန်းတပ် မင်္ဂလာပြုလုပ်ခြင်း == လေးတူချင်း လူမျိုးများသည် ကလေးမွေးပြီး သားယောကျ်ားလေးဖြစ်ပါက (၃)ရက် မြောက်နေ့မှာ လေး(မြှား)နဲ့ အတူ မြေကြီးအား ဆင်းနင်းစေကြသည်။ ဖခင်ဖြစ်သူက ကရင်/ခရင်ဝါးဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော လေးမြှားစင်း (၆)ချောင်းဖြင့် အပင် (သို့) တစ်စုံတစ်ခုခုကို ပစ်ခတ်သည်။ ထို့နောက် မိဘများက အိမ်ပေါ်မှ ဆင်းပြီး ကလေးကို မြေကြီးအား နင်းခိုင်း လိုက်ကြရသည်။ ထို့ကြောင့် “လေးတူချင်းများသည် လေးနဲ့အတူ မွေးဖွားလာသော လူမျိုး ဖြစ်သည်” ဟူသည့် အကြောင်းပြချက်တစ်ခုကို လက်ရှိချိန်အထိ တချို့နေရာမှာ ကျင့်သုံး ကြသေးသည်။ မိန်းကလေး ဖြစ်ပါက ပလိုင်းနှင့် ယက်သေ့တို့ကို ပေးကိုင်စေပြီး မြေကြီးကို နင်းခိုင်းကြသည်။ ဤသည်ကို အိုးကိုမ်း(Ó Kóm) ဟု‌ ခေါ်ကြသည်။ ယခုတိုင်အောင် တချို့သော မိသားစုဝင်များအနေဖြင့် ကျင့်သုံးနေဆဲ ဖြစ်ပါသည်။ ထိုကဲ့သို့ လုပ်ဆောင်ခဲ့ခြင်း၏ အဓိက ရည်ရွယ်ချက်မှာ ယောက်ျား ကလေးဖြစ်ပါက ကြီးပြင်းလာသောအခါ ထက်မြတ်ပြီး အမျိုးဂုဏ်ယူရသည့် ယောကျ်ားကောင်း၊ ယောကျ်ားမြတ်ဖြစ်နိုင်စေရန်နှင့် မိန်းကလေး ဖြစ်ပါက မိန်းကလေး ပီသစေရန်နှင့် လူဝင်ဆံ့သော မိန်းကလေးကောင်းဖြစ်စေရန် ဖြစ်သည်။ လေးတူ ချင်းလူမျိုး များသည် တခြားသော ချင်းလူမျိုးများ ကဲ့သို့ပင် ယောကျ်ားဦးစီးစနစ်(male dominant society)ဖြစ်သည့်အတွက် မိမိတို့မျိုးရိုးအား ယောကျ်ားလေး ဘက်မှသာ သတ်မှတ်သကဲ့သို့၊ ယောက်ျားကလေးကို ပိုဦးစားပေးသည်ဟု ဆိုရမည်ဖြစ်သည်။ ၎င်းမြှား (၃-၆) ချက်ပစ်ခတ် သည့်အချိန်တွင် ပစ်မှတ်အား ပစ်တိုင်းထိပါက လာမည့် သူ့အသက်တာ၌ လုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်ရာတွင် အထူးချွှန်ဆုံးဖြစ်မည်၊ အများစုထိမှန်ပါက ထူးချွှန်မည်၊ အနည်းဆုံးသာ ထိမှန်ပါက သာမန်အဆင့်သာ ရှိနိုင်သည်ဟုလည်း ယူဆကြပုံရသည်။ ဤသို့ဖြင့် နောင်တွင် လေးတူချင်းဟူ၍ အမည်သွင်သွားကြခြင်း ဖြစ်မည်ဟု မှတ်ယူရပါသည်။ [[ဖိုင်:A Letu Chin Woman with A Tattoo Face.png|thumb|ပါးရဲထိုးထားသည့် ‌လေးတူချင်းအမျိုးသမီးတစ်ဦး]] == လေးတူချင်းပါးရဲထိုးခြင်းဓလေ့ == လေးတူချင်းလူမျိုးများသည် “ပါးမဲချင်း” အုပ်စုဝင်များလည်း ဖြစ်ကြသည်။ လေးတူချင်း လူမျိုးများသည် တောင်ပိုင်းချင်းအုပ်စုဖြစ်သည်နှင့်အညီ၊ ပါးရဲထိုးခြင်းကို Mháwi Sún Ne[[https://www.dylangoldby.com/product/hmae-sun-nae-ti-cengkhu-nu-hardcover/ 1]] လို့ ခေါ်ပါသည်။ “မျက်နှာကို ထိုးထား” သည်ဟု ဆိုလိုသည်။ မိန်းကလေး အသက်အရွယ် အားဖြင့် ၁၂ မှ ၁၅ နှစ်တို့အကြား၊ လက်မထပ်မီး ပါးမဲ (သို့) ပါးရဲထိုးထားကြသည်ဟု အင်္ဂလိပ်မှတ်တမ်းအရ[<nowiki/>[[iarchive:in.gov.ignca.31115|2]]] သိရပါသည်။ သံချောင်းဒေသတွင် မိန်းကလေး အသက် ၁၂ မှ ၁၃ ခုနှစ်များအတွင်း ထိုးနှံကြသည်ဟု သိရပါသည်။ '''မင်းပြားချင်းတောင်တန်းအုပ်ချုပ်ရေး''' မှတ်တမ်းတွင် အသက် ၁၁ မှ ၁၅ နှစ်အတွင်း[[https://letu.ethnosites.com/en/history-identity-culture-lifestyle/articles/letu-history/historical-documents-on-letu-chin 3]] ဟု ဆိုထားသည်။ ခေတ်သစ်ကာလတွင် Jens Parkitny က အထူး‌လေ့လာထားသည်ကို ‌Jens Uwe Parkitny: Marked for Life: Myanmar’s Chin Women and their Facial Tattoos စာအုပ်ထဲတွင် တွေ့ရှိရသည်။ [[https://us.amazon.com/Jens-Uwe-Parkitny-Myanmars-Tattoos/dp/3735603556 3]] ---- == ရိုးရာဝတ်စုံများ == လေးတူချင်း ယောကျ်ားသင်တိုင်းအား Khrangim ဟု ခေါ်ပြီး၊ မိန်းကလေး သင်တိုင်းအား Khrawnghën ဟို ခေါ်သည်။ ဤဝတ်စုံများအား ရှေ့ခေတ်ကာလ များတွင် အထူးနတ်ရိုးရာပွဲများမှသာ ဝတ်ဆင်ကြသည်။ ၎င်းတို့ကို ရိုးရာချည်ထည်များဖြင့် ကိုယ်တိုင်ရက်လုပ်ကြသည်။ ပင်လယ်ခရုအခွံ၊ ကြွေထည်ဖြင့် ပြုလုပ်သော ကြယ်သီးများနှင့် ပုတီးအနီရောင်အလုံးများစွာ တင်ဆင်ရက်လုပ်ထားသည်။ အ‌ရောင်မှာ အနီရင့်‌ရောင်ဖြစ်သည်။ [[https://letu.ethnosites.com/en/history-identity-culture-lifestyle/articles/letu-history/cultures-traditions 4]] == ဘာသာစကားအုပ်စုနှင့် မျိုးနွယ်စုခွဲခြားမှု == လေးတူချင်းများသည် ချင်းလူမျိုး–ဘာသာစကားမိသားစု (Chin ethnolinguistic family) တွင် ပါဝင်ပြီး ယေဘုယျအားဖြင့် တောင်ပိုင်းချင်း (Southern Chin) မျိုးနွယ်စုအဖြစ် သတ်မှတ်ခံရသည်။ ဘာသာဗေဒအရ လေးတူဘာသာစကားသည် တရုတ်–တိဗက် ဘာသာစကားမိသားစုအောက်ရှိ [[ကူကီး-ချင်းနွယ် ဘာသာစကားများ|ကူကီး–ချင်း (Kuki-Chin)]] အကိုင်းအခက်နှင့် ဆက်စပ်သည်ဟု ယူဆကြသည်။ သုတေသနအများအပြားတွင် လေးတူချင်းများကို [[ဆုမ်းတူဘာသာစကား|စုမ်းတူ]]၊ လောက်တူနှင့် ချင်းပုံ လူမျိုးများနှင့်အတူ တောင်ပိုင်းချင်း သို့မဟုတ် [[ရှိုဘာသာစကား|ချိုး]] နှင့် [[အရှိုချင်းလူမျိုး|အရှို]]ချင်းတို့အကြားတွင် ရှိသော [https://brill.com/display/book/edcoll/9789004350519/B9789004350519-s012.xml?language=en&srsltid=AfmBOorRunYPrVIWId4bxJoqjQ0-Ieu4OvtNdVJRVlPjR8YERMbMuvli Hyow] အုပ်စု အဖြစ် ဖော်ပြကြသည်။ ထိုအုပ်စုများသည် မိမိတို့၏ သီးခြားလူမျိုးရေးလက္ခဏာများကို ထိန်းသိမ်းထားကြသော်လည်း ဘာသာစကား၊ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် သမိုင်းဆိုင်ရာ ဆက်နွယ်မှုများစွာ ရှိကြသည်။ ဘာသာဗေဒနှင့် လူမျိုးဗေဒဆိုင်ရာ လေ့လာမှုများတွင် ၎င်းတို့ကို Cho–Hyow–Asho အုပ်စု သို့မဟုတ် တောင်ပိုင်းချင်း (Southeastern Chin)အုပ်စုအတွင်း ပါဝင်သည့် မျိုးနွယ်စုများအဖြစ် ဆွေးနွေးဖော်ပြလေ့ရှိသည်။ === '''အက္ခရာနှင့်''' '''သရ၊ သရတွဲများပြဇယား''' === လေးတူ(ချင်း)စာပေအက္ခရာ(Letu Alphabets) {| class="wikitable" | valign="top" | A a | valign="top" | AW aw | valign="top" | B b | valign="top" | C c | valign="top" | D d | valign="top" | E e |- | valign="top" | Ë ë | valign="top" | G g | valign="top" | H h | valign="top" | I i | valign="top" | J j | valign="top" | K k |- | valign="top" | L l | valign="top" | M m | valign="top" | N n | valign="top" | O o | valign="top" | P p | valign="top" | Q q |- | valign="top" | R r | valign="top" | S s | valign="top" | T t | valign="top" | U u | valign="top" | V v | valign="top" | X x |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | Y y | valign="top" | Z z | valign="top" | | valign="top" | |} သရ(၁၁) လုံး {| class="wikitable" | valign="top" |A | valign="top" |Aw | valign="top" |E | valign="top" |Ei | valign="top" |Ë | valign="top" |I |- | valign="top" |O | valign="top" |U | valign="top" |X | valign="top" |J | valign="top" |Ä | valign="top" | |} သရတွဲ (၁၆)လုံး {| class="wikitable" | valign="top" |Ai | valign="top" |Awi | valign="top" |Au | valign="top" |Awu | valign="top" |Eu |- | valign="top" |Ëu | valign="top" |Iu | valign="top" |Oi | valign="top" |Uaw | valign="top" |Ui |- | valign="top" |Uj | valign="top" |Xi | valign="top" |Xu | valign="top" |Ji | valign="top" |Ju |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Äi | valign="top" | | valign="top" | |} မြန်မာအသံအခြေပြုအက္ခရာများ (Burmese Script-Based) {| class="wikitable" | valign="top" | K က | valign="top" | Kh ခ | valign="top" | Ng င | valign="top" | C စ | valign="top" | S ဆ |- | valign="top" | Ny ည | valign="top" | T တ/သ | valign="top" | Th ထ | valign="top" | D ဒ/ဓ | valign="top" | N န |- | valign="top" |P ပ | valign="top" |Ph ဖ | valign="top" |B ဘ | valign="top" |M မ | valign="top" |Y ရ/ယ |- | valign="top" |R ရ | valign="top" |L လ | valign="top" |V ဝ | valign="top" |H ဟ | valign="top" | |} == ကိုးကားချက်များ == * Cecil Champain Lowis — The Tribes of Burma * C. M. Enriquez — Races of Burma * Census of India (1921, 1931) * မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီ — တိုင်းရင်းသားယဉ်ကျေးမှု ရိုးရာဓလေ့ထုံးစံများ (ချင်း) * Kenneth VanBik — Proto Kuki-Chin * David Peterson — On Kuki-Chin Subgrouping * Muhammad Zakaria — A Grammar of Hyow * Tha Tun Pru — The Minbya Chin Hills of the Akyab District * Kyin Lam Mang — Ethnographic Textile Art Expressing Symbolic Culture of Asho-Chin Nationals * Helga So-Hartmann — Notes on the Southern Chin languages * Joshua Project - The Letu Profile r5af5zknzoa59qspjfuq0wmo9evyfw1 0 291237 1051792 1051551 2026-09-07T16:24:33Z ~2026-48694-88 147912 /* အလှမယ် */ 1051792 wikitext text/x-wiki {{Infobox pageant titleholder|name=သဲစုညိမ်း|image=Thae Su Nyein.png|birth_date={{birth date and age|df=yes|2007|7|24}}|birth_place=[[ပဲခူး]]၊ [[မြန်မာ]]|occupation=အလှမယ် သရုပ်ဆောင် မော်ဒယ်|years active=၂၀၂၃–လက်ရှိ}} '''သဲစုညိမ်း''' (၂၄ မေ ၂၀၀၇ မွေးဖွား) သည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ အလှမယ်၊ ရုပ်ရှင်မင်းသမီးနှင့် ကြော်ငြာမော်ဒယ်တစ်ဦးလည်းဖြစ်သည်။ ==ငယ်ဘဝ== သဲစုညိမ်းအား မေလ ၂၄ ရက်နေ့၊ ၂၀၀၇ ခုနစ် တွင်ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ မွေးချင်းနှစ်ယောက် အနက် အကြီးဆုံး သမီး ဖြစ်သည်။ ==အလှမယ်== သဲစုညိမ်းသည်Miss Grand Taungoo 2024 အလှမယ်ပြိုင်ပွဲတွင် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ကာ အနိုင်ရရှိခဲ့ပြီး Miss Grand Myanmar 2024 ပြိုင်ပွဲတွင် တောင်ငူကိုယ်စားပြု ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၁၀ ရက်တွင် ရန်ကုန်မြို့ရှိ Hexagon Complex ၌ ကျင်းပခဲ့သော Miss Grand Myanmar 2024 ပြိုင်ပွဲတွင် သဲစုညိမ်းသည် တောင်ငူကိုယ်စားပြု ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ပြီး အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Miss Grand Toungoo crowned winner of Miss Grand Myanmar 2024 |url=https://www.mdn.gov.mm/en/miss-grand-toungoo-crowned-winner-miss-grand-myanmar-2024 |website=Myanmar Digital News |date=၁၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃ |access-date=၆ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၆ |language=en}}</ref> ၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ဘန်ကောက်မြို့၌ ကျင်းပခဲ့သော Miss Grand International 2024 ပြိုင်ပွဲတွင် မြန်မာနိုင်ငံကိုယ်စားပြု ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ပြီး 2nd Runner-up ဆု ရရှိခဲ့<ref>{{Cite web |title=Miss Grand International 2024 ပြိုင်ပွဲတွင် အလှမယ် သဲစုညိမ်း 2nd Runner Up ရရှိ |url=https://news-eleven.com/article/296843 |website=Eleven Media Group |date=၂၅ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၄ |access-date=၆ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၆ |language=my}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Miss Grand International 2024 ပြိုင်ပွဲတွင် အလှမယ်သဲစုညိမ်းရရှိခဲ့သည့် 2nd Runner-Up ဆုကို ရုပ်သိမ်းကြောင်း MGI ထုတ်ပြန် |url=https://news-eleven.com/article/296912 |website=Eleven Media Group |date=၂၈ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၄ |access-date=၆ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၆ |language=my}} </ref> သော်လည်း MGI Organizationနှင့် အဆင်မပြေဖြစ်၍ Dethroned ခံခဲ့ရသည်။ ထို့အပြင် Miss Beauty Skin Award နှင့် I’Aura Queen Award အပါအဝင် ဆုများစွာ ရရှိခဲ့သည်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ်တွင် သဲစုညိမ်းသည် Miss Cosmo Myanmar 2026 အဖြစ် မြန်မာနိုင်ငံကိုယ်စားပြုအဖြစ် ရွေးချယ်ခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |title=Myanmar to compete in Mister Cosmo and Miss Cosmo International |url=https://www.gnlm.com.mm/myanmar-to-compete-in-mister-cosmo-and-miss-cosmo-international/ |website=Global New Light of Myanmar |date=၂၈ ဧပြီ ၂၀၂၆ |access-date=၆ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၆ |language=en}}</ref> Miss Cosmo 2026 နိုင်ငံတကာအလှမယ်ပြိုင်ပွဲတွင် မြန်မာနိုင်ငံကိုယ်စားပြု အဖြစ်ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်မည်ဖြစ်သည်။ == ကိုးကား == {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၀၇ မွေးဖွားသူများ]] [[ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အလှမယ်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ မော်ဒယ်လ်များ]] [[ကဏ္ဍ:Miss Grand Myanmar အနိုင်ရရှိသူများ]] oi088et551mwsjfrexwrw0gwirubdm5 0 291252 1051750 1051749 2026-09-07T12:03:11Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* စီးပွားရေး */ 1051750 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = အဲဟိမဲခရိုင် | native_name = {{nobold|{{lang|ja|愛媛県}}}} | settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]] | translit_lang1 = Japanese | translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]] | translit_lang1_info = {{lang|ja|愛媛県}} | translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]] | translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Ehime-ken}} | image_skyline = {{multiple image | border = infobox | total_width = 290 | image_style = border:1; | perrow = 1/2/2/1 | image1 = Isidutisan20220226 1.jpg | caption1 = View of [[Mount Ishizuchi]] | image2 = Dogo Onsen 2017-04-05 (34099934150).jpg | caption2 = [[Dogo Onsen]] | image3 = Matsuyama Castle Keep Tower 20170123-1.jpg | caption3 = [[Matsuyama Castle (Iyo)|Matsuyama Castle]] | image4 = Tensyaen20210406 12.jpg | caption4 = Uwajima Tensya Garden | image5 = Tounaru 20230526 3.jpg | caption5 = [[Besshi copper mine]] heritage site | image6 = Godankougen05.jpg | caption6 = Shikoku Karst (Godan Plateau) }} | image_caption = | image_flag = Flag of Ehime Prefecture.svg | flag_size = 100px | image_blank_emblem = Emblem of Ehime prefecture.svg | blank_emblem_size = 80px | blank_emblem_type = Emblem | image_map = Map of Japan with highlight on 38 Ehime prefecture.svg | coordinates = {{Coord|33|50|N|132|50|E|region:JP-38_scale:500000|display=inline, title}} | subdivision_type = Country | subdivision_name = [[Japan]] | subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]] | subdivision_name1 = [[Shikoku]] | subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]] | subdivision_name2 = [[Shikoku]] | seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]] | seat = [[Matsuyama]] | parts_type = Subdivisions | parts_style = para | p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 7 | p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 20 | leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]] | leader_name = [[Tokihiro Nakamura]] (since December 2010) | area_total_km2 = 5,676.23 | area_water_percent = | area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|26th]] | population_footnotes = | population_total = 1,334,841 | population_as_of = October 1, 2020 | population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|28th]] | population_density_km2 = auto | demographics_type2 = GDP | demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}</ref> | demographics2_title1 = Total | demographics2_info1 = [[JP¥]]5,138 billion<br />[[US$]]37.9 billion (2022) | iso_code = JP-38 | website = {{URL|https://www.pref.ehime.jp/index-e.html}} | module = {{Infobox place symbols| embedded=yes | country = Japan | bird = [[Japanese robin]] (''Erithacus akahige'')<ref name=symbols /> | fish = [[Pagrus major|Red sea bream]] (''Pagrus major'')<ref name=symbols /> | flower = Satsuma mandarin (''[[Citrus unshiu]]'')<ref name=symbols>{{cite web|script-title=ja:愛媛県の紹介 ＞ 愛媛県のシンボル |url=http://www.pref.ehime.jp/shokai/sinboru.html |work=Ehime prefectural website |publisher=Ehime Prefecture |access-date=9 September 2011 |language=ja |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080109163141/http://www.pref.ehime.jp/shokai/sinboru.html |archive-date=9 January 2008 }}</ref> | tree = [[Pine]] (''Pinus'')<ref name=symbols /> | mammal = [[Japanese river otter]] ("Lutra lutra whiteleyi")<ref name=symbols /><ref>{{Cite web|url=http://extinct-animals-facts.com/Recently-Extinct-Animal-Facts/Extinct-Japanese-River-Otter-Facts.html|title=Japanese River Otter Facts}}</ref> }} | anthem = [[:ja:愛媛の歌|Ehime no uta]] }} '''အဲဟိမဲခရိုင်''' (愛媛県, အဲဟိမဲခန်း<ref>{{cite book|script-title=ja:NHK日本語発音アクセント新辞典|publisher=NHK Publishing|editor=NHK Broadcasting Culture Research Institute|date=24 May 2016|lang=ja}}</ref>) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ရှိခိုခုကျွန်းရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Ehime" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|''Japan Encyclopedia'', p. 170|page=170}}.</ref> အဲဟိမဲခရိုင်တွင် လူဦးရေ ၁,၃၃၄,၈၄၁ ဦး ရှိသည်။<ref name="population1">{{cite web |url=https://www.citypopulation.de/en/japan/ehime/ |title= Ehime Population}}</ref> ဧရိယာ ၅,၆၇၆ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၂,၁၉၁ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။ ခရိုင်သည် အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် ခနဂဝခရိုင်၊ အရှေ့ဘက်တွင် တိုခုရှိမခရိုင်၊ အရှေ့တောင်ဘက်တွင် ခိုးချိခရိုင်တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ အဲဟိမဲခရိုင်သည် ဟီရိုရှီးမားခရိုင်နှင့် ဟယောတန်းဂျိမကျွန်းတွင် ၇၄ မီတာ (၂၄၃ ပေ) နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။<ref>{{cite news |script-title=ja:愛媛県～広島県の“隠れ県境”がまさかの日本最短!? 最長県境も愛媛県!? 意外と知らない県境の“魅力”と“可能性” |url=https://newsdig.tbs.co.jp/articles/itv/1567351 |access-date=31 August 2025 |work=[[TBS News]] |date=17 February 2025 |language=ja}}</ref> မဆွတ်ယမမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်ဖြစ်ပြီး ခရိုင်နှင့် ရှိခိုခုကျွန်းတစ်ခုလုံးတွင် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကကျသည့် မြို့များမှာ အိမဘရိမြို့၊ နိအိဟမမြို့နှင့် ဆိုင်းဂျောမြို့တို့ ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, "Matsuyama" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 621|page=621}}.</ref> အဲဟိမဲခရိုင်တွင် နေထိုင်ကြသူများထဲတွင် နိုဘဲဆုရရှိခဲ့သူ သုံးဦးရှိသည်။ ထိုသူများမှာ ခန်းဇဘုရို အိုအဲ (၁၉၉၄ ခုနှစ် စာပေနိုဘယ်ဆု)၊ ရှုဂျိ နခမုရ (၂၀၁၄ ခုနှစ် ရူပဗေဒနိုဘယ်ဆု) နှင့် ရှုခုရို မနဘဲ (၂၀၂၁ ခုနှစ် ရူပဗေဒနိုဘယ်ဆု) တို့ ဖြစ်သည်။ ==သမိုင်းကြောင်း== {{See also|အဲဟိမဲခရိုင်ရှိ သမိုင်းဝင်နေရာများ}} ==ပထဝီသွင်ပြင်== အဲဟိမဲခရိုင်သည် [[ရှိခိုခုကျွန်း]]၏ အနောက်မြောက်ဘက်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသည်။ မြောက်ဘက်တွင် [[ဆဲတိုကုန်းတွင်းပင်လယ်]]ကို မျက်နှာမူ တည်ရှိသည်။ အရှေ့ဘက်တွင် [[ခဂဝခရိုင်]]၊ တောင်ဘက်တွင် [[ခိုးချိခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ ခရိုင်သည် ကုန်းတွင်းပိုင်းဒေသ၏ တောင်ထူထပ်သည့်ဒေသနှင့် ရှည်လျားသည့် ကမ်းရိုးတန်းဒေသနှစ်ခုစလုံးတွင် တည်ရှိနေသည်။ ခရိုင်အတွင်းတွင် ဆဲတိုကုန်းတွင်းပင်လယ်ရှိ ကျွန်းများစွာလည်း ပါဝင်နေသည်။ အဲဟိမဲခရိုင်၏ အနောက်ဘက်ဆုံးနေရာတွင် တည်ရှိသည့် [[ဆဒမိဆခိကျွန်းဆွယ်]]သည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် အကျဉ်းမြောင်းဆုံး ကျွန်းဆွယ် ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် ခရိုင်ကုန်းမြေ၏ ၇ ရာခိုင်နှုန်းသည် အမျိုးသားဥယျာဉ်များ ဖြစ်သည်ဟု သတ်မှတ်ထားသည်။ ၎င်းတို့မှာ အရှိဇုရိ - အုဝခအိနှင့် ဆဲတိုနိုင်းခိုင်းအမျိုးသားဥယျာဉ်များ၊ အိရှိဇုချိအမျိုးသားဥယျာဉ်၊ ဟိဂျိခဝ၊ ခင်ရှခို၊ အိုခုဒိုးဂေါ့တမဂဝ၊ ဆဒမိဆခိဟန်းတိုး - အုဝခအိ၊ ဆရဂမိနဲရင်းပိုး၊ ဆဆယမနှင့် ရှိခိုခုကာ့ခရိုင်အမျိုးသားဥယျာဉ်များတို့ ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web |url=https://www.env.go.jp/park/doc/data/natural/naturalpark_4.pdf |script-title=ja:自然公園都道府県別面積総括 |trans-title=General overview of area figures for Natural Parks by prefecture |language=ja |publisher=[[Ministry of the Environment (Japan)|Ministry of the Environment]] |date=31 March 2020 |access-date=23 September 2020}}</ref> ===မြို့များ=== [[File:Ehime prefecture population pyramid 2020.svg|thumb|အဲဟိမဲခရိုင်၏ လူဦးရေပိရမစ်၊ ၂၀၂၀ ခုနှစ်]] {{See also|List of cities in Ehime Prefecture by population}}[[File:Map of Ehime Prefecture Ja.svg|thumb|250px|Map of Ehime Prefecture.<br />{{legend0|#EAB|City}} {{legend0|#ED9|Town}}]] [[Image:Views from Matsuyama Castle (Iyo) in 2010-9-6 No,3.JPG|thumb|right|Matsuyama]] [[Image:Uwajima City view.JPG|thumb|right|Uwajima]][[Image:Ehime Prefectural Government Office 20241205 001.jpg|right|thumb|The Ehime Prefectural Capitol Building]] Eleven cities are located in Ehime Prefecture: {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ(2020)<ref name="population1" /> ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Imabari, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Imabari, Ehime|Imabari]] |今治市 |419.56 |151,672 |[[File:Imabari in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Iyo, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Iyo, Ehime|Iyo]] |伊予市 |194.44 |35,133 |[[File:Ehime-iyo-city.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Matsuyama, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Matsuyama]] (capital) |松山市 |429.4 |511,192 |[[File:Ehime-matsuyama-city.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Niihama, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Niihama]] |新居浜市 |234.3 |115,938 |[[File:Niihama in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Ōzu, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Ōzu, Ehime|Ōzu]] |大洲市 |432.24 |40,575 |[[File:Ozu in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Saijō, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Saijō, Ehime|Saijō]] |西条市 |509.07 |104,791 |[[File:Saijo in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Seiyo, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Seiyo, Ehime|Seiyo]] |西予市 |514.78 |35,388 |[[File:Seiyo in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Shikokuchūō, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Shikokuchūō]] |四国中央市 |421.24 |82,754 |[[File:Ehime-shikokuchuo-city.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Tōon, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Tōon, Ehime|Tōon]] |東温市 |211.45 |33,903 |[[File:Toon in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Uwajima, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Uwajima, Ehime|Uwajima]] |宇和島市 |469.48 |70,809 |[[File:Uwajima in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Yawatahama, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Yawatahama]] |八幡浜市 |133.03 |31,987 |[[File:Yawatahama in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |} ===မြို့ငယ်နှင့် ရွာများ=== အဲဟိမဲခရိုင်ရှိ ဒေသများတွင် အောက်ပါမြို့ငယ်များနှင့် ရွာများ တည်ရှိသည်။ {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ(2020)<ref name="population1" /> ! rowspan="2" |ဒေသ ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Ainan, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Ainan, Ehime|Ainan]] |愛南町 |239.58 |19,601 |[[Minamiuwa District, Ehime|Minamiuwa District]] |[[File:Ainan in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Ikata, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Ikata]] |伊方町 |94.37 |8,397 |[[Nishiuwa District, Ehime|Nishiuwa District]] |[[File:Ikata in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Kamijima, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Kamijima, Ehime|Kamijima]] |上島町 |30.38 |6,509 |[[Ochi District, Ehime|Ochi District]] |[[File:Kamijima in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Kihoku, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Kihoku, Ehime|Kihoku]] |鬼北町 |241.87 |9,682 |[[Kitauwa District, Ehime|Kitauwa District]] |[[File:Kihoku in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Kumakōgen, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Kumakōgen, Ehime|Kumakōgen]] |久万高原町 |583.66 |7,404 |[[Kamiukena District, Ehime|Kamiukena District]] |[[File:Kumakogen in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Masaki, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Masaki, Ehime|Masaki]] |松前町 |20.41 |29,630 |[[Iyo District, Ehime|Iyo District]] |[[File:Masaki in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Matsuno, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Matsuno, Ehime|Matsuno]] |松野町 |98.5 |3,674 |[[Kitauwa District, Ehime|Kitauwa District]] |[[File:Matsuno in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Tobe, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Tobe, Ehime|Tobe]] |砥部町 |101.57 |20,480 |[[Iyo District, Ehime|Iyo District]] |[[File:Tobe in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Uchiko, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Uchiko, Ehime|Uchiko]] |内子町 |299.5 |15,322 |[[Kita District, Ehime|Kita District]] |[[File:Uchiko in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |} ===ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ=== {{main|အဲဟိမဲခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}} ==စီးပွားရေး== [[File:Iyokan on tree.jpg|thumb|အိယောခန်]] ကမ်းရိုးတန်းဧရိယာရှိ မြို့များဖြစ်သည့် အိမဘရိမြို့နှင့် ဆိုင်းဂျောမြို့ပတ်ဝန်းကျင်တွင် စက်ရုံများစွာ ရှိသည်။ ၎င်းတို့တွင် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံးသင်္ဘောတည်ဆောက်သည့် ကုမ္ပဏီဖြစ်သည့် အိမဘရိသင်္ဘောတည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်း၏ သင်္ဘောကျင်းများစွာ ပါဝင်သည်။ ဓာတုပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းများ၊ ဓာတ်ဆီသန့်စင်ရေး၊ စက္ကူနှင့် အထည်အလိပ်ထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းများသည်လည်း ခရိုင်၏ စီးပွားရေးတွင် အချက်အချာကျသည်။ နယ်ဘက်ဒေသများတွင် စိုက်ပျိုးရေးနှင့် ငါးဖမ်းလုပ်ငန်းကို အဓိကလုပ်ကိုင်ကြသည်။ အထူးသဖြင့် လိမ္မော်သီး၊ အိယောခန်တို့ကို စိုက်ပျိုးကြသည်။ ပုလဲထုတ်လုပ်သည့် လုပ်ငန်းကိုလည်း လုပ်ကိုင်ကြသည်။ အိခတနျူကလီးယားဓာတ်အားပေးစက်ရုံသည် ရှိခိုခုလျှပ်စစ်စွမ်းအင်၏ ကြီးမားသည့်အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအနေဖြင့် စွမ်းအင်များ ထုတ်လုပ်ပေးလျက်ရှိသည်။{{Citation needed|reason=Presentation of the material on the grounds|date=October 2018}} ==ပြင်ပလင့်များ== ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]] offk34hwtihggnyr8m5i6dopiy1agli 1051751 1051750 2026-09-07T12:03:28Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* စီးပွားရေး */ 1051751 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = အဲဟိမဲခရိုင် | native_name = {{nobold|{{lang|ja|愛媛県}}}} | settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]] | translit_lang1 = Japanese | translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]] | translit_lang1_info = {{lang|ja|愛媛県}} | translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]] | translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Ehime-ken}} | image_skyline = {{multiple image | border = infobox | total_width = 290 | image_style = border:1; | perrow = 1/2/2/1 | image1 = Isidutisan20220226 1.jpg | caption1 = View of [[Mount Ishizuchi]] | image2 = Dogo Onsen 2017-04-05 (34099934150).jpg | caption2 = [[Dogo Onsen]] | image3 = Matsuyama Castle Keep Tower 20170123-1.jpg | caption3 = [[Matsuyama Castle (Iyo)|Matsuyama Castle]] | image4 = Tensyaen20210406 12.jpg | caption4 = Uwajima Tensya Garden | image5 = Tounaru 20230526 3.jpg | caption5 = [[Besshi copper mine]] heritage site | image6 = Godankougen05.jpg | caption6 = Shikoku Karst (Godan Plateau) }} | image_caption = | image_flag = Flag of Ehime Prefecture.svg | flag_size = 100px | image_blank_emblem = Emblem of Ehime prefecture.svg | blank_emblem_size = 80px | blank_emblem_type = Emblem | image_map = Map of Japan with highlight on 38 Ehime prefecture.svg | coordinates = {{Coord|33|50|N|132|50|E|region:JP-38_scale:500000|display=inline, title}} | subdivision_type = Country | subdivision_name = [[Japan]] | subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]] | subdivision_name1 = [[Shikoku]] | subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]] | subdivision_name2 = [[Shikoku]] | seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]] | seat = [[Matsuyama]] | parts_type = Subdivisions | parts_style = para | p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 7 | p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 20 | leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]] | leader_name = [[Tokihiro Nakamura]] (since December 2010) | area_total_km2 = 5,676.23 | area_water_percent = | area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|26th]] | population_footnotes = | population_total = 1,334,841 | population_as_of = October 1, 2020 | population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|28th]] | population_density_km2 = auto | demographics_type2 = GDP | demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}</ref> | demographics2_title1 = Total | demographics2_info1 = [[JP¥]]5,138 billion<br />[[US$]]37.9 billion (2022) | iso_code = JP-38 | website = {{URL|https://www.pref.ehime.jp/index-e.html}} | module = {{Infobox place symbols| embedded=yes | country = Japan | bird = [[Japanese robin]] (''Erithacus akahige'')<ref name=symbols /> | fish = [[Pagrus major|Red sea bream]] (''Pagrus major'')<ref name=symbols /> | flower = Satsuma mandarin (''[[Citrus unshiu]]'')<ref name=symbols>{{cite web|script-title=ja:愛媛県の紹介 ＞ 愛媛県のシンボル |url=http://www.pref.ehime.jp/shokai/sinboru.html |work=Ehime prefectural website |publisher=Ehime Prefecture |access-date=9 September 2011 |language=ja |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080109163141/http://www.pref.ehime.jp/shokai/sinboru.html |archive-date=9 January 2008 }}</ref> | tree = [[Pine]] (''Pinus'')<ref name=symbols /> | mammal = [[Japanese river otter]] ("Lutra lutra whiteleyi")<ref name=symbols /><ref>{{Cite web|url=http://extinct-animals-facts.com/Recently-Extinct-Animal-Facts/Extinct-Japanese-River-Otter-Facts.html|title=Japanese River Otter Facts}}</ref> }} | anthem = [[:ja:愛媛の歌|Ehime no uta]] }} '''အဲဟိမဲခရိုင်''' (愛媛県, အဲဟိမဲခန်း<ref>{{cite book|script-title=ja:NHK日本語発音アクセント新辞典|publisher=NHK Publishing|editor=NHK Broadcasting Culture Research Institute|date=24 May 2016|lang=ja}}</ref>) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ရှိခိုခုကျွန်းရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Ehime" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|''Japan Encyclopedia'', p. 170|page=170}}.</ref> အဲဟိမဲခရိုင်တွင် လူဦးရေ ၁,၃၃၄,၈၄၁ ဦး ရှိသည်။<ref name="population1">{{cite web |url=https://www.citypopulation.de/en/japan/ehime/ |title= Ehime Population}}</ref> ဧရိယာ ၅,၆၇၆ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၂,၁၉၁ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။ ခရိုင်သည် အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် ခနဂဝခရိုင်၊ အရှေ့ဘက်တွင် တိုခုရှိမခရိုင်၊ အရှေ့တောင်ဘက်တွင် ခိုးချိခရိုင်တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ အဲဟိမဲခရိုင်သည် ဟီရိုရှီးမားခရိုင်နှင့် ဟယောတန်းဂျိမကျွန်းတွင် ၇၄ မီတာ (၂၄၃ ပေ) နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။<ref>{{cite news |script-title=ja:愛媛県～広島県の“隠れ県境”がまさかの日本最短!? 最長県境も愛媛県!? 意外と知らない県境の“魅力”と“可能性” |url=https://newsdig.tbs.co.jp/articles/itv/1567351 |access-date=31 August 2025 |work=[[TBS News]] |date=17 February 2025 |language=ja}}</ref> မဆွတ်ယမမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်ဖြစ်ပြီး ခရိုင်နှင့် ရှိခိုခုကျွန်းတစ်ခုလုံးတွင် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကကျသည့် မြို့များမှာ အိမဘရိမြို့၊ နိအိဟမမြို့နှင့် ဆိုင်းဂျောမြို့တို့ ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, "Matsuyama" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 621|page=621}}.</ref> အဲဟိမဲခရိုင်တွင် နေထိုင်ကြသူများထဲတွင် နိုဘဲဆုရရှိခဲ့သူ သုံးဦးရှိသည်။ ထိုသူများမှာ ခန်းဇဘုရို အိုအဲ (၁၉၉၄ ခုနှစ် စာပေနိုဘယ်ဆု)၊ ရှုဂျိ နခမုရ (၂၀၁၄ ခုနှစ် ရူပဗေဒနိုဘယ်ဆု) နှင့် ရှုခုရို မနဘဲ (၂၀၂၁ ခုနှစ် ရူပဗေဒနိုဘယ်ဆု) တို့ ဖြစ်သည်။ ==သမိုင်းကြောင်း== {{See also|အဲဟိမဲခရိုင်ရှိ သမိုင်းဝင်နေရာများ}} ==ပထဝီသွင်ပြင်== အဲဟိမဲခရိုင်သည် [[ရှိခိုခုကျွန်း]]၏ အနောက်မြောက်ဘက်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသည်။ မြောက်ဘက်တွင် [[ဆဲတိုကုန်းတွင်းပင်လယ်]]ကို မျက်နှာမူ တည်ရှိသည်။ အရှေ့ဘက်တွင် [[ခဂဝခရိုင်]]၊ တောင်ဘက်တွင် [[ခိုးချိခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ ခရိုင်သည် ကုန်းတွင်းပိုင်းဒေသ၏ တောင်ထူထပ်သည့်ဒေသနှင့် ရှည်လျားသည့် ကမ်းရိုးတန်းဒေသနှစ်ခုစလုံးတွင် တည်ရှိနေသည်။ ခရိုင်အတွင်းတွင် ဆဲတိုကုန်းတွင်းပင်လယ်ရှိ ကျွန်းများစွာလည်း ပါဝင်နေသည်။ အဲဟိမဲခရိုင်၏ အနောက်ဘက်ဆုံးနေရာတွင် တည်ရှိသည့် [[ဆဒမိဆခိကျွန်းဆွယ်]]သည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် အကျဉ်းမြောင်းဆုံး ကျွန်းဆွယ် ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် ခရိုင်ကုန်းမြေ၏ ၇ ရာခိုင်နှုန်းသည် အမျိုးသားဥယျာဉ်များ ဖြစ်သည်ဟု သတ်မှတ်ထားသည်။ ၎င်းတို့မှာ အရှိဇုရိ - အုဝခအိနှင့် ဆဲတိုနိုင်းခိုင်းအမျိုးသားဥယျာဉ်များ၊ အိရှိဇုချိအမျိုးသားဥယျာဉ်၊ ဟိဂျိခဝ၊ ခင်ရှခို၊ အိုခုဒိုးဂေါ့တမဂဝ၊ ဆဒမိဆခိဟန်းတိုး - အုဝခအိ၊ ဆရဂမိနဲရင်းပိုး၊ ဆဆယမနှင့် ရှိခိုခုကာ့ခရိုင်အမျိုးသားဥယျာဉ်များတို့ ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web |url=https://www.env.go.jp/park/doc/data/natural/naturalpark_4.pdf |script-title=ja:自然公園都道府県別面積総括 |trans-title=General overview of area figures for Natural Parks by prefecture |language=ja |publisher=[[Ministry of the Environment (Japan)|Ministry of the Environment]] |date=31 March 2020 |access-date=23 September 2020}}</ref> ===မြို့များ=== [[File:Ehime prefecture population pyramid 2020.svg|thumb|အဲဟိမဲခရိုင်၏ လူဦးရေပိရမစ်၊ ၂၀၂၀ ခုနှစ်]] {{See also|List of cities in Ehime Prefecture by population}}[[File:Map of Ehime Prefecture Ja.svg|thumb|250px|Map of Ehime Prefecture.<br />{{legend0|#EAB|City}} {{legend0|#ED9|Town}}]] [[Image:Views from Matsuyama Castle (Iyo) in 2010-9-6 No,3.JPG|thumb|right|Matsuyama]] [[Image:Uwajima City view.JPG|thumb|right|Uwajima]][[Image:Ehime Prefectural Government Office 20241205 001.jpg|right|thumb|The Ehime Prefectural Capitol Building]] Eleven cities are located in Ehime Prefecture: {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ(2020)<ref name="population1" /> ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Imabari, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Imabari, Ehime|Imabari]] |今治市 |419.56 |151,672 |[[File:Imabari in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Iyo, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Iyo, Ehime|Iyo]] |伊予市 |194.44 |35,133 |[[File:Ehime-iyo-city.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Matsuyama, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Matsuyama]] (capital) |松山市 |429.4 |511,192 |[[File:Ehime-matsuyama-city.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Niihama, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Niihama]] |新居浜市 |234.3 |115,938 |[[File:Niihama in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Ōzu, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Ōzu, Ehime|Ōzu]] |大洲市 |432.24 |40,575 |[[File:Ozu in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Saijō, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Saijō, Ehime|Saijō]] |西条市 |509.07 |104,791 |[[File:Saijo in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Seiyo, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Seiyo, Ehime|Seiyo]] |西予市 |514.78 |35,388 |[[File:Seiyo in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Shikokuchūō, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Shikokuchūō]] |四国中央市 |421.24 |82,754 |[[File:Ehime-shikokuchuo-city.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Tōon, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Tōon, Ehime|Tōon]] |東温市 |211.45 |33,903 |[[File:Toon in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Uwajima, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Uwajima, Ehime|Uwajima]] |宇和島市 |469.48 |70,809 |[[File:Uwajima in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Yawatahama, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Yawatahama]] |八幡浜市 |133.03 |31,987 |[[File:Yawatahama in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |} ===မြို့ငယ်နှင့် ရွာများ=== အဲဟိမဲခရိုင်ရှိ ဒေသများတွင် အောက်ပါမြို့ငယ်များနှင့် ရွာများ တည်ရှိသည်။ {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ(2020)<ref name="population1" /> ! rowspan="2" |ဒေသ ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Ainan, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Ainan, Ehime|Ainan]] |愛南町 |239.58 |19,601 |[[Minamiuwa District, Ehime|Minamiuwa District]] |[[File:Ainan in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Ikata, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Ikata]] |伊方町 |94.37 |8,397 |[[Nishiuwa District, Ehime|Nishiuwa District]] |[[File:Ikata in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Kamijima, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Kamijima, Ehime|Kamijima]] |上島町 |30.38 |6,509 |[[Ochi District, Ehime|Ochi District]] |[[File:Kamijima in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Kihoku, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Kihoku, Ehime|Kihoku]] |鬼北町 |241.87 |9,682 |[[Kitauwa District, Ehime|Kitauwa District]] |[[File:Kihoku in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Kumakōgen, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Kumakōgen, Ehime|Kumakōgen]] |久万高原町 |583.66 |7,404 |[[Kamiukena District, Ehime|Kamiukena District]] |[[File:Kumakogen in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Masaki, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Masaki, Ehime|Masaki]] |松前町 |20.41 |29,630 |[[Iyo District, Ehime|Iyo District]] |[[File:Masaki in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Matsuno, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Matsuno, Ehime|Matsuno]] |松野町 |98.5 |3,674 |[[Kitauwa District, Ehime|Kitauwa District]] |[[File:Matsuno in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Tobe, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Tobe, Ehime|Tobe]] |砥部町 |101.57 |20,480 |[[Iyo District, Ehime|Iyo District]] |[[File:Tobe in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Uchiko, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Uchiko, Ehime|Uchiko]] |内子町 |299.5 |15,322 |[[Kita District, Ehime|Kita District]] |[[File:Uchiko in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |} ===ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ=== {{main|အဲဟိမဲခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}} ==စီးပွားရေး== [[File:Iyokan on tree.jpg|thumb|အိယောခန်]] ကမ်းရိုးတန်းဧရိယာရှိ မြို့များဖြစ်သည့် အိမဘရိမြို့နှင့် ဆိုင်းဂျောမြို့ပတ်ဝန်းကျင်တွင် စက်ရုံများစွာ ရှိသည်။ ၎င်းတို့တွင် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံးသင်္ဘောတည်ဆောက်သည့် ကုမ္ပဏီဖြစ်သည့် အိမဘရိသင်္ဘောတည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်း၏ သင်္ဘောကျင်းများစွာ ပါဝင်သည်။ ဓာတုပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းများ၊ ဓာတ်ဆီသန့်စင်ရေး၊ စက္ကူနှင့် အထည်အလိပ်ထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းများသည်လည်း ခရိုင်၏ စီးပွားရေးတွင် အချက်အချာကျသည်။ နယ်ဘက်ဒေသများတွင် စိုက်ပျိုးရေးနှင့် ငါးဖမ်းလုပ်ငန်းကို အဓိကလုပ်ကိုင်ကြသည်။ အထူးသဖြင့် လိမ္မော်သီး၊ အိယောခန်တို့ကို စိုက်ပျိုးကြသည်။ ပုလဲထုတ်လုပ်သည့် လုပ်ငန်းကိုလည်း လုပ်ကိုင်ကြသည်။ အိခတနျူကလီးယားဓာတ်အားပေးစက်ရုံသည် ရှိခိုခုလျှပ်စစ်စွမ်းအင်၏ ကြီးမားသည့်အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအနေဖြင့် စွမ်းအင်များ ထုတ်လုပ်ပေးလျက်ရှိသည်။{{Citation needed|reason=Presentation of the material on the grounds|date=October 2018}} ==ပညာရေး== ==ပြင်ပလင့်များ== ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]] l5snxyccrfifuhfa6bphzl90n9py0xz 1051752 1051751 2026-09-07T12:03:57Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* မြို့များ */ 1051752 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = အဲဟိမဲခရိုင် | native_name = {{nobold|{{lang|ja|愛媛県}}}} | settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]] | translit_lang1 = Japanese | translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]] | translit_lang1_info = {{lang|ja|愛媛県}} | translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]] | translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Ehime-ken}} | image_skyline = {{multiple image | border = infobox | total_width = 290 | image_style = border:1; | perrow = 1/2/2/1 | image1 = Isidutisan20220226 1.jpg | caption1 = View of [[Mount Ishizuchi]] | image2 = Dogo Onsen 2017-04-05 (34099934150).jpg | caption2 = [[Dogo Onsen]] | image3 = Matsuyama Castle Keep Tower 20170123-1.jpg | caption3 = [[Matsuyama Castle (Iyo)|Matsuyama Castle]] | image4 = Tensyaen20210406 12.jpg | caption4 = Uwajima Tensya Garden | image5 = Tounaru 20230526 3.jpg | caption5 = [[Besshi copper mine]] heritage site | image6 = Godankougen05.jpg | caption6 = Shikoku Karst (Godan Plateau) }} | image_caption = | image_flag = Flag of Ehime Prefecture.svg | flag_size = 100px | image_blank_emblem = Emblem of Ehime prefecture.svg | blank_emblem_size = 80px | blank_emblem_type = Emblem | image_map = Map of Japan with highlight on 38 Ehime prefecture.svg | coordinates = {{Coord|33|50|N|132|50|E|region:JP-38_scale:500000|display=inline, title}} | subdivision_type = Country | subdivision_name = [[Japan]] | subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]] | subdivision_name1 = [[Shikoku]] | subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]] | subdivision_name2 = [[Shikoku]] | seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]] | seat = [[Matsuyama]] | parts_type = Subdivisions | parts_style = para | p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 7 | p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 20 | leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]] | leader_name = [[Tokihiro Nakamura]] (since December 2010) | area_total_km2 = 5,676.23 | area_water_percent = | area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|26th]] | population_footnotes = | population_total = 1,334,841 | population_as_of = October 1, 2020 | population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|28th]] | population_density_km2 = auto | demographics_type2 = GDP | demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}</ref> | demographics2_title1 = Total | demographics2_info1 = [[JP¥]]5,138 billion<br />[[US$]]37.9 billion (2022) | iso_code = JP-38 | website = {{URL|https://www.pref.ehime.jp/index-e.html}} | module = {{Infobox place symbols| embedded=yes | country = Japan | bird = [[Japanese robin]] (''Erithacus akahige'')<ref name=symbols /> | fish = [[Pagrus major|Red sea bream]] (''Pagrus major'')<ref name=symbols /> | flower = Satsuma mandarin (''[[Citrus unshiu]]'')<ref name=symbols>{{cite web|script-title=ja:愛媛県の紹介 ＞ 愛媛県のシンボル |url=http://www.pref.ehime.jp/shokai/sinboru.html |work=Ehime prefectural website |publisher=Ehime Prefecture |access-date=9 September 2011 |language=ja |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080109163141/http://www.pref.ehime.jp/shokai/sinboru.html |archive-date=9 January 2008 }}</ref> | tree = [[Pine]] (''Pinus'')<ref name=symbols /> | mammal = [[Japanese river otter]] ("Lutra lutra whiteleyi")<ref name=symbols /><ref>{{Cite web|url=http://extinct-animals-facts.com/Recently-Extinct-Animal-Facts/Extinct-Japanese-River-Otter-Facts.html|title=Japanese River Otter Facts}}</ref> }} | anthem = [[:ja:愛媛の歌|Ehime no uta]] }} '''အဲဟိမဲခရိုင်''' (愛媛県, အဲဟိမဲခန်း<ref>{{cite book|script-title=ja:NHK日本語発音アクセント新辞典|publisher=NHK Publishing|editor=NHK Broadcasting Culture Research Institute|date=24 May 2016|lang=ja}}</ref>) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ရှိခိုခုကျွန်းရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Ehime" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|''Japan Encyclopedia'', p. 170|page=170}}.</ref> အဲဟိမဲခရိုင်တွင် လူဦးရေ ၁,၃၃၄,၈၄၁ ဦး ရှိသည်။<ref name="population1">{{cite web |url=https://www.citypopulation.de/en/japan/ehime/ |title= Ehime Population}}</ref> ဧရိယာ ၅,၆၇၆ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၂,၁၉၁ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။ ခရိုင်သည် အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် ခနဂဝခရိုင်၊ အရှေ့ဘက်တွင် တိုခုရှိမခရိုင်၊ အရှေ့တောင်ဘက်တွင် ခိုးချိခရိုင်တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ အဲဟိမဲခရိုင်သည် ဟီရိုရှီးမားခရိုင်နှင့် ဟယောတန်းဂျိမကျွန်းတွင် ၇၄ မီတာ (၂၄၃ ပေ) နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။<ref>{{cite news |script-title=ja:愛媛県～広島県の“隠れ県境”がまさかの日本最短!? 最長県境も愛媛県!? 意外と知らない県境の“魅力”と“可能性” |url=https://newsdig.tbs.co.jp/articles/itv/1567351 |access-date=31 August 2025 |work=[[TBS News]] |date=17 February 2025 |language=ja}}</ref> မဆွတ်ယမမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်ဖြစ်ပြီး ခရိုင်နှင့် ရှိခိုခုကျွန်းတစ်ခုလုံးတွင် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကကျသည့် မြို့များမှာ အိမဘရိမြို့၊ နိအိဟမမြို့နှင့် ဆိုင်းဂျောမြို့တို့ ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, "Matsuyama" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 621|page=621}}.</ref> အဲဟိမဲခရိုင်တွင် နေထိုင်ကြသူများထဲတွင် နိုဘဲဆုရရှိခဲ့သူ သုံးဦးရှိသည်။ ထိုသူများမှာ ခန်းဇဘုရို အိုအဲ (၁၉၉၄ ခုနှစ် စာပေနိုဘယ်ဆု)၊ ရှုဂျိ နခမုရ (၂၀၁၄ ခုနှစ် ရူပဗေဒနိုဘယ်ဆု) နှင့် ရှုခုရို မနဘဲ (၂၀၂၁ ခုနှစ် ရူပဗေဒနိုဘယ်ဆု) တို့ ဖြစ်သည်။ ==သမိုင်းကြောင်း== {{See also|အဲဟိမဲခရိုင်ရှိ သမိုင်းဝင်နေရာများ}} ==ပထဝီသွင်ပြင်== အဲဟိမဲခရိုင်သည် [[ရှိခိုခုကျွန်း]]၏ အနောက်မြောက်ဘက်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသည်။ မြောက်ဘက်တွင် [[ဆဲတိုကုန်းတွင်းပင်လယ်]]ကို မျက်နှာမူ တည်ရှိသည်။ အရှေ့ဘက်တွင် [[ခဂဝခရိုင်]]၊ တောင်ဘက်တွင် [[ခိုးချိခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ ခရိုင်သည် ကုန်းတွင်းပိုင်းဒေသ၏ တောင်ထူထပ်သည့်ဒေသနှင့် ရှည်လျားသည့် ကမ်းရိုးတန်းဒေသနှစ်ခုစလုံးတွင် တည်ရှိနေသည်။ ခရိုင်အတွင်းတွင် ဆဲတိုကုန်းတွင်းပင်လယ်ရှိ ကျွန်းများစွာလည်း ပါဝင်နေသည်။ အဲဟိမဲခရိုင်၏ အနောက်ဘက်ဆုံးနေရာတွင် တည်ရှိသည့် [[ဆဒမိဆခိကျွန်းဆွယ်]]သည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် အကျဉ်းမြောင်းဆုံး ကျွန်းဆွယ် ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် ခရိုင်ကုန်းမြေ၏ ၇ ရာခိုင်နှုန်းသည် အမျိုးသားဥယျာဉ်များ ဖြစ်သည်ဟု သတ်မှတ်ထားသည်။ ၎င်းတို့မှာ အရှိဇုရိ - အုဝခအိနှင့် ဆဲတိုနိုင်းခိုင်းအမျိုးသားဥယျာဉ်များ၊ အိရှိဇုချိအမျိုးသားဥယျာဉ်၊ ဟိဂျိခဝ၊ ခင်ရှခို၊ အိုခုဒိုးဂေါ့တမဂဝ၊ ဆဒမိဆခိဟန်းတိုး - အုဝခအိ၊ ဆရဂမိနဲရင်းပိုး၊ ဆဆယမနှင့် ရှိခိုခုကာ့ခရိုင်အမျိုးသားဥယျာဉ်များတို့ ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web |url=https://www.env.go.jp/park/doc/data/natural/naturalpark_4.pdf |script-title=ja:自然公園都道府県別面積総括 |trans-title=General overview of area figures for Natural Parks by prefecture |language=ja |publisher=[[Ministry of the Environment (Japan)|Ministry of the Environment]] |date=31 March 2020 |access-date=23 September 2020}}</ref> ===မြို့များ=== [[File:Ehime prefecture population pyramid 2020.svg|thumb|အဲဟိမဲခရိုင်၏ လူဦးရေပိရမစ်၊ ၂၀၂၀ ခုနှစ်]] {{See also|List of cities in Ehime Prefecture by population}}[[File:Map of Ehime Prefecture Ja.svg|thumb|250px|Map of Ehime Prefecture.<br />{{legend0|#EAB|City}} {{legend0|#ED9|Town}}]] [[Image:Views from Matsuyama Castle (Iyo) in 2010-9-6 No,3.JPG|thumb|right|Matsuyama]] [[Image:Uwajima City view.JPG|thumb|right|Uwajima]][[Image:Ehime Prefectural Government Office 20241205 001.jpg|right|thumb|The Ehime Prefectural Capitol Building]] အဲဟိမဲခရိုင်တွင် မြို့ ၁၁ ခု ရှိသည်။ {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ(2020)<ref name="population1" /> ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Imabari, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Imabari, Ehime|Imabari]] |今治市 |419.56 |151,672 |[[File:Imabari in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Iyo, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Iyo, Ehime|Iyo]] |伊予市 |194.44 |35,133 |[[File:Ehime-iyo-city.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Matsuyama, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Matsuyama]] (capital) |松山市 |429.4 |511,192 |[[File:Ehime-matsuyama-city.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Niihama, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Niihama]] |新居浜市 |234.3 |115,938 |[[File:Niihama in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Ōzu, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Ōzu, Ehime|Ōzu]] |大洲市 |432.24 |40,575 |[[File:Ozu in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Saijō, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Saijō, Ehime|Saijō]] |西条市 |509.07 |104,791 |[[File:Saijo in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Seiyo, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Seiyo, Ehime|Seiyo]] |西予市 |514.78 |35,388 |[[File:Seiyo in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Shikokuchūō, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Shikokuchūō]] |四国中央市 |421.24 |82,754 |[[File:Ehime-shikokuchuo-city.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Tōon, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Tōon, Ehime|Tōon]] |東温市 |211.45 |33,903 |[[File:Toon in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Uwajima, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Uwajima, Ehime|Uwajima]] |宇和島市 |469.48 |70,809 |[[File:Uwajima in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Yawatahama, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Yawatahama]] |八幡浜市 |133.03 |31,987 |[[File:Yawatahama in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |} ===မြို့ငယ်နှင့် ရွာများ=== အဲဟိမဲခရိုင်ရှိ ဒေသများတွင် အောက်ပါမြို့ငယ်များနှင့် ရွာများ တည်ရှိသည်။ {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ(2020)<ref name="population1" /> ! rowspan="2" |ဒေသ ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Ainan, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Ainan, Ehime|Ainan]] |愛南町 |239.58 |19,601 |[[Minamiuwa District, Ehime|Minamiuwa District]] |[[File:Ainan in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Ikata, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Ikata]] |伊方町 |94.37 |8,397 |[[Nishiuwa District, Ehime|Nishiuwa District]] |[[File:Ikata in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Kamijima, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Kamijima, Ehime|Kamijima]] |上島町 |30.38 |6,509 |[[Ochi District, Ehime|Ochi District]] |[[File:Kamijima in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Kihoku, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Kihoku, Ehime|Kihoku]] |鬼北町 |241.87 |9,682 |[[Kitauwa District, Ehime|Kitauwa District]] |[[File:Kihoku in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Kumakōgen, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Kumakōgen, Ehime|Kumakōgen]] |久万高原町 |583.66 |7,404 |[[Kamiukena District, Ehime|Kamiukena District]] |[[File:Kumakogen in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Masaki, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Masaki, Ehime|Masaki]] |松前町 |20.41 |29,630 |[[Iyo District, Ehime|Iyo District]] |[[File:Masaki in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Matsuno, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Matsuno, Ehime|Matsuno]] |松野町 |98.5 |3,674 |[[Kitauwa District, Ehime|Kitauwa District]] |[[File:Matsuno in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Tobe, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Tobe, Ehime|Tobe]] |砥部町 |101.57 |20,480 |[[Iyo District, Ehime|Iyo District]] |[[File:Tobe in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Uchiko, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Uchiko, Ehime|Uchiko]] |内子町 |299.5 |15,322 |[[Kita District, Ehime|Kita District]] |[[File:Uchiko in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |} ===ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ=== {{main|အဲဟိမဲခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}} ==စီးပွားရေး== [[File:Iyokan on tree.jpg|thumb|အိယောခန်]] ကမ်းရိုးတန်းဧရိယာရှိ မြို့များဖြစ်သည့် အိမဘရိမြို့နှင့် ဆိုင်းဂျောမြို့ပတ်ဝန်းကျင်တွင် စက်ရုံများစွာ ရှိသည်။ ၎င်းတို့တွင် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံးသင်္ဘောတည်ဆောက်သည့် ကုမ္ပဏီဖြစ်သည့် အိမဘရိသင်္ဘောတည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်း၏ သင်္ဘောကျင်းများစွာ ပါဝင်သည်။ ဓာတုပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းများ၊ ဓာတ်ဆီသန့်စင်ရေး၊ စက္ကူနှင့် အထည်အလိပ်ထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းများသည်လည်း ခရိုင်၏ စီးပွားရေးတွင် အချက်အချာကျသည်။ နယ်ဘက်ဒေသများတွင် စိုက်ပျိုးရေးနှင့် ငါးဖမ်းလုပ်ငန်းကို အဓိကလုပ်ကိုင်ကြသည်။ အထူးသဖြင့် လိမ္မော်သီး၊ အိယောခန်တို့ကို စိုက်ပျိုးကြသည်။ ပုလဲထုတ်လုပ်သည့် လုပ်ငန်းကိုလည်း လုပ်ကိုင်ကြသည်။ အိခတနျူကလီးယားဓာတ်အားပေးစက်ရုံသည် ရှိခိုခုလျှပ်စစ်စွမ်းအင်၏ ကြီးမားသည့်အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအနေဖြင့် စွမ်းအင်များ ထုတ်လုပ်ပေးလျက်ရှိသည်။{{Citation needed|reason=Presentation of the material on the grounds|date=October 2018}} ==ပညာရေး== ==ပြင်ပလင့်များ== ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]] bln66ympftigex5o22v2tp6hekvv52w 1051753 1051752 2026-09-07T12:05:17Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ပညာရေး */ 1051753 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = အဲဟိမဲခရိုင် | native_name = {{nobold|{{lang|ja|愛媛県}}}} | settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]] | translit_lang1 = Japanese | translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]] | translit_lang1_info = {{lang|ja|愛媛県}} | translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]] | translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Ehime-ken}} | image_skyline = {{multiple image | border = infobox | total_width = 290 | image_style = border:1; | perrow = 1/2/2/1 | image1 = Isidutisan20220226 1.jpg | caption1 = View of [[Mount Ishizuchi]] | image2 = Dogo Onsen 2017-04-05 (34099934150).jpg | caption2 = [[Dogo Onsen]] | image3 = Matsuyama Castle Keep Tower 20170123-1.jpg | caption3 = [[Matsuyama Castle (Iyo)|Matsuyama Castle]] | image4 = Tensyaen20210406 12.jpg | caption4 = Uwajima Tensya Garden | image5 = Tounaru 20230526 3.jpg | caption5 = [[Besshi copper mine]] heritage site | image6 = Godankougen05.jpg | caption6 = Shikoku Karst (Godan Plateau) }} | image_caption = | image_flag = Flag of Ehime Prefecture.svg | flag_size = 100px | image_blank_emblem = Emblem of Ehime prefecture.svg | blank_emblem_size = 80px | blank_emblem_type = Emblem | image_map = Map of Japan with highlight on 38 Ehime prefecture.svg | coordinates = {{Coord|33|50|N|132|50|E|region:JP-38_scale:500000|display=inline, title}} | subdivision_type = Country | subdivision_name = [[Japan]] | subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]] | subdivision_name1 = [[Shikoku]] | subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]] | subdivision_name2 = [[Shikoku]] | seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]] | seat = [[Matsuyama]] | parts_type = Subdivisions | parts_style = para | p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 7 | p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 20 | leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]] | leader_name = [[Tokihiro Nakamura]] (since December 2010) | area_total_km2 = 5,676.23 | area_water_percent = | area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|26th]] | population_footnotes = | population_total = 1,334,841 | population_as_of = October 1, 2020 | population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|28th]] | population_density_km2 = auto | demographics_type2 = GDP | demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}</ref> | demographics2_title1 = Total | demographics2_info1 = [[JP¥]]5,138 billion<br />[[US$]]37.9 billion (2022) | iso_code = JP-38 | website = {{URL|https://www.pref.ehime.jp/index-e.html}} | module = {{Infobox place symbols| embedded=yes | country = Japan | bird = [[Japanese robin]] (''Erithacus akahige'')<ref name=symbols /> | fish = [[Pagrus major|Red sea bream]] (''Pagrus major'')<ref name=symbols /> | flower = Satsuma mandarin (''[[Citrus unshiu]]'')<ref name=symbols>{{cite web|script-title=ja:愛媛県の紹介 ＞ 愛媛県のシンボル |url=http://www.pref.ehime.jp/shokai/sinboru.html |work=Ehime prefectural website |publisher=Ehime Prefecture |access-date=9 September 2011 |language=ja |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080109163141/http://www.pref.ehime.jp/shokai/sinboru.html |archive-date=9 January 2008 }}</ref> | tree = [[Pine]] (''Pinus'')<ref name=symbols /> | mammal = [[Japanese river otter]] ("Lutra lutra whiteleyi")<ref name=symbols /><ref>{{Cite web|url=http://extinct-animals-facts.com/Recently-Extinct-Animal-Facts/Extinct-Japanese-River-Otter-Facts.html|title=Japanese River Otter Facts}}</ref> }} | anthem = [[:ja:愛媛の歌|Ehime no uta]] }} '''အဲဟိမဲခရိုင်''' (愛媛県, အဲဟိမဲခန်း<ref>{{cite book|script-title=ja:NHK日本語発音アクセント新辞典|publisher=NHK Publishing|editor=NHK Broadcasting Culture Research Institute|date=24 May 2016|lang=ja}}</ref>) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ရှိခိုခုကျွန်းရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Ehime" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|''Japan Encyclopedia'', p. 170|page=170}}.</ref> အဲဟိမဲခရိုင်တွင် လူဦးရေ ၁,၃၃၄,၈၄၁ ဦး ရှိသည်။<ref name="population1">{{cite web |url=https://www.citypopulation.de/en/japan/ehime/ |title= Ehime Population}}</ref> ဧရိယာ ၅,၆၇၆ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၂,၁၉၁ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။ ခရိုင်သည် အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် ခနဂဝခရိုင်၊ အရှေ့ဘက်တွင် တိုခုရှိမခရိုင်၊ အရှေ့တောင်ဘက်တွင် ခိုးချိခရိုင်တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ အဲဟိမဲခရိုင်သည် ဟီရိုရှီးမားခရိုင်နှင့် ဟယောတန်းဂျိမကျွန်းတွင် ၇၄ မီတာ (၂၄၃ ပေ) နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။<ref>{{cite news |script-title=ja:愛媛県～広島県の“隠れ県境”がまさかの日本最短!? 最長県境も愛媛県!? 意外と知らない県境の“魅力”と“可能性” |url=https://newsdig.tbs.co.jp/articles/itv/1567351 |access-date=31 August 2025 |work=[[TBS News]] |date=17 February 2025 |language=ja}}</ref> မဆွတ်ယမမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်ဖြစ်ပြီး ခရိုင်နှင့် ရှိခိုခုကျွန်းတစ်ခုလုံးတွင် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကကျသည့် မြို့များမှာ အိမဘရိမြို့၊ နိအိဟမမြို့နှင့် ဆိုင်းဂျောမြို့တို့ ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, "Matsuyama" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 621|page=621}}.</ref> အဲဟိမဲခရိုင်တွင် နေထိုင်ကြသူများထဲတွင် နိုဘဲဆုရရှိခဲ့သူ သုံးဦးရှိသည်။ ထိုသူများမှာ ခန်းဇဘုရို အိုအဲ (၁၉၉၄ ခုနှစ် စာပေနိုဘယ်ဆု)၊ ရှုဂျိ နခမုရ (၂၀၁၄ ခုနှစ် ရူပဗေဒနိုဘယ်ဆု) နှင့် ရှုခုရို မနဘဲ (၂၀၂၁ ခုနှစ် ရူပဗေဒနိုဘယ်ဆု) တို့ ဖြစ်သည်။ ==သမိုင်းကြောင်း== {{See also|အဲဟိမဲခရိုင်ရှိ သမိုင်းဝင်နေရာများ}} ==ပထဝီသွင်ပြင်== အဲဟိမဲခရိုင်သည် [[ရှိခိုခုကျွန်း]]၏ အနောက်မြောက်ဘက်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသည်။ မြောက်ဘက်တွင် [[ဆဲတိုကုန်းတွင်းပင်လယ်]]ကို မျက်နှာမူ တည်ရှိသည်။ အရှေ့ဘက်တွင် [[ခဂဝခရိုင်]]၊ တောင်ဘက်တွင် [[ခိုးချိခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ ခရိုင်သည် ကုန်းတွင်းပိုင်းဒေသ၏ တောင်ထူထပ်သည့်ဒေသနှင့် ရှည်လျားသည့် ကမ်းရိုးတန်းဒေသနှစ်ခုစလုံးတွင် တည်ရှိနေသည်။ ခရိုင်အတွင်းတွင် ဆဲတိုကုန်းတွင်းပင်လယ်ရှိ ကျွန်းများစွာလည်း ပါဝင်နေသည်။ အဲဟိမဲခရိုင်၏ အနောက်ဘက်ဆုံးနေရာတွင် တည်ရှိသည့် [[ဆဒမိဆခိကျွန်းဆွယ်]]သည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် အကျဉ်းမြောင်းဆုံး ကျွန်းဆွယ် ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် ခရိုင်ကုန်းမြေ၏ ၇ ရာခိုင်နှုန်းသည် အမျိုးသားဥယျာဉ်များ ဖြစ်သည်ဟု သတ်မှတ်ထားသည်။ ၎င်းတို့မှာ အရှိဇုရိ - အုဝခအိနှင့် ဆဲတိုနိုင်းခိုင်းအမျိုးသားဥယျာဉ်များ၊ အိရှိဇုချိအမျိုးသားဥယျာဉ်၊ ဟိဂျိခဝ၊ ခင်ရှခို၊ အိုခုဒိုးဂေါ့တမဂဝ၊ ဆဒမိဆခိဟန်းတိုး - အုဝခအိ၊ ဆရဂမိနဲရင်းပိုး၊ ဆဆယမနှင့် ရှိခိုခုကာ့ခရိုင်အမျိုးသားဥယျာဉ်များတို့ ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web |url=https://www.env.go.jp/park/doc/data/natural/naturalpark_4.pdf |script-title=ja:自然公園都道府県別面積総括 |trans-title=General overview of area figures for Natural Parks by prefecture |language=ja |publisher=[[Ministry of the Environment (Japan)|Ministry of the Environment]] |date=31 March 2020 |access-date=23 September 2020}}</ref> ===မြို့များ=== [[File:Ehime prefecture population pyramid 2020.svg|thumb|အဲဟိမဲခရိုင်၏ လူဦးရေပိရမစ်၊ ၂၀၂၀ ခုနှစ်]] {{See also|List of cities in Ehime Prefecture by population}}[[File:Map of Ehime Prefecture Ja.svg|thumb|250px|Map of Ehime Prefecture.<br />{{legend0|#EAB|City}} {{legend0|#ED9|Town}}]] [[Image:Views from Matsuyama Castle (Iyo) in 2010-9-6 No,3.JPG|thumb|right|Matsuyama]] [[Image:Uwajima City view.JPG|thumb|right|Uwajima]][[Image:Ehime Prefectural Government Office 20241205 001.jpg|right|thumb|The Ehime Prefectural Capitol Building]] အဲဟိမဲခရိုင်တွင် မြို့ ၁၁ ခု ရှိသည်။ {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ(2020)<ref name="population1" /> ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Imabari, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Imabari, Ehime|Imabari]] |今治市 |419.56 |151,672 |[[File:Imabari in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Iyo, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Iyo, Ehime|Iyo]] |伊予市 |194.44 |35,133 |[[File:Ehime-iyo-city.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Matsuyama, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Matsuyama]] (capital) |松山市 |429.4 |511,192 |[[File:Ehime-matsuyama-city.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Niihama, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Niihama]] |新居浜市 |234.3 |115,938 |[[File:Niihama in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Ōzu, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Ōzu, Ehime|Ōzu]] |大洲市 |432.24 |40,575 |[[File:Ozu in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Saijō, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Saijō, Ehime|Saijō]] |西条市 |509.07 |104,791 |[[File:Saijo in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Seiyo, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Seiyo, Ehime|Seiyo]] |西予市 |514.78 |35,388 |[[File:Seiyo in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Shikokuchūō, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Shikokuchūō]] |四国中央市 |421.24 |82,754 |[[File:Ehime-shikokuchuo-city.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Tōon, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Tōon, Ehime|Tōon]] |東温市 |211.45 |33,903 |[[File:Toon in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Uwajima, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Uwajima, Ehime|Uwajima]] |宇和島市 |469.48 |70,809 |[[File:Uwajima in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Yawatahama, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Yawatahama]] |八幡浜市 |133.03 |31,987 |[[File:Yawatahama in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |} ===မြို့ငယ်နှင့် ရွာများ=== အဲဟိမဲခရိုင်ရှိ ဒေသများတွင် အောက်ပါမြို့ငယ်များနှင့် ရွာများ တည်ရှိသည်။ {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ(2020)<ref name="population1" /> ! rowspan="2" |ဒေသ ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Ainan, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Ainan, Ehime|Ainan]] |愛南町 |239.58 |19,601 |[[Minamiuwa District, Ehime|Minamiuwa District]] |[[File:Ainan in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Ikata, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Ikata]] |伊方町 |94.37 |8,397 |[[Nishiuwa District, Ehime|Nishiuwa District]] |[[File:Ikata in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Kamijima, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Kamijima, Ehime|Kamijima]] |上島町 |30.38 |6,509 |[[Ochi District, Ehime|Ochi District]] |[[File:Kamijima in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Kihoku, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Kihoku, Ehime|Kihoku]] |鬼北町 |241.87 |9,682 |[[Kitauwa District, Ehime|Kitauwa District]] |[[File:Kihoku in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Kumakōgen, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Kumakōgen, Ehime|Kumakōgen]] |久万高原町 |583.66 |7,404 |[[Kamiukena District, Ehime|Kamiukena District]] |[[File:Kumakogen in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Masaki, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Masaki, Ehime|Masaki]] |松前町 |20.41 |29,630 |[[Iyo District, Ehime|Iyo District]] |[[File:Masaki in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Matsuno, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Matsuno, Ehime|Matsuno]] |松野町 |98.5 |3,674 |[[Kitauwa District, Ehime|Kitauwa District]] |[[File:Matsuno in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Tobe, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Tobe, Ehime|Tobe]] |砥部町 |101.57 |20,480 |[[Iyo District, Ehime|Iyo District]] |[[File:Tobe in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Uchiko, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Uchiko, Ehime|Uchiko]] |内子町 |299.5 |15,322 |[[Kita District, Ehime|Kita District]] |[[File:Uchiko in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |} ===ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ=== {{main|အဲဟိမဲခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}} ==စီးပွားရေး== [[File:Iyokan on tree.jpg|thumb|အိယောခန်]] ကမ်းရိုးတန်းဧရိယာရှိ မြို့များဖြစ်သည့် အိမဘရိမြို့နှင့် ဆိုင်းဂျောမြို့ပတ်ဝန်းကျင်တွင် စက်ရုံများစွာ ရှိသည်။ ၎င်းတို့တွင် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံးသင်္ဘောတည်ဆောက်သည့် ကုမ္ပဏီဖြစ်သည့် အိမဘရိသင်္ဘောတည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်း၏ သင်္ဘောကျင်းများစွာ ပါဝင်သည်။ ဓာတုပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းများ၊ ဓာတ်ဆီသန့်စင်ရေး၊ စက္ကူနှင့် အထည်အလိပ်ထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းများသည်လည်း ခရိုင်၏ စီးပွားရေးတွင် အချက်အချာကျသည်။ နယ်ဘက်ဒေသများတွင် စိုက်ပျိုးရေးနှင့် ငါးဖမ်းလုပ်ငန်းကို အဓိကလုပ်ကိုင်ကြသည်။ အထူးသဖြင့် လိမ္မော်သီး၊ အိယောခန်တို့ကို စိုက်ပျိုးကြသည်။ ပုလဲထုတ်လုပ်သည့် လုပ်ငန်းကိုလည်း လုပ်ကိုင်ကြသည်။ အိခတနျူကလီးယားဓာတ်အားပေးစက်ရုံသည် ရှိခိုခုလျှပ်စစ်စွမ်းအင်၏ ကြီးမားသည့်အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအနေဖြင့် စွမ်းအင်များ ထုတ်လုပ်ပေးလျက်ရှိသည်။{{Citation needed|reason=Presentation of the material on the grounds|date=October 2018}} ==ပညာရေး== {{div col}} ===တက္ကသိုလ်နှင့် ကောလိပ်များ=== ====နိုင်ငံပိုင်တက္ကသိုလ်==== *[[အဲဟိမဲတက္ကသိုလ်]] ====ခရိုင်ပိုင်တက္ကသိုလ်==== *[[Ehime Prefectural University of Health Science]] ====ကိုယ်ပိုင်တက္ကသိုလ်နှင့် ကောလိပ်များ==== *[[Matsuyama Shinonome College]] ([[women's college]]) *[[Matsuyama University]] *[[St. Catherine University (Japan)|St. Catherine University]] ===အထက်တန်းကျောင်းများ=== ====ခရိုင်အထက်တန်းကျောင်းများ==== *[[Ehime Prefectural Matsuyama Central Senior High School]] *[[Ehime Prefectural Matsuyama Higashi High School]] *[[Ehime Prefectural Mishima High School]] *[[Ehime Prefectural Uwajima Fisheries High School]] {{div col end}} ==ပြင်ပလင့်များ== ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]] hsugxobkq6n1vxpx8v8jnmclsphklae 1051754 1051753 2026-09-07T12:07:34Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ပြင်ပလင့်များ */ 1051754 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = အဲဟိမဲခရိုင် | native_name = {{nobold|{{lang|ja|愛媛県}}}} | settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]] | translit_lang1 = Japanese | translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]] | translit_lang1_info = {{lang|ja|愛媛県}} | translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]] | translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Ehime-ken}} | image_skyline = {{multiple image | border = infobox | total_width = 290 | image_style = border:1; | perrow = 1/2/2/1 | image1 = Isidutisan20220226 1.jpg | caption1 = View of [[Mount Ishizuchi]] | image2 = Dogo Onsen 2017-04-05 (34099934150).jpg | caption2 = [[Dogo Onsen]] | image3 = Matsuyama Castle Keep Tower 20170123-1.jpg | caption3 = [[Matsuyama Castle (Iyo)|Matsuyama Castle]] | image4 = Tensyaen20210406 12.jpg | caption4 = Uwajima Tensya Garden | image5 = Tounaru 20230526 3.jpg | caption5 = [[Besshi copper mine]] heritage site | image6 = Godankougen05.jpg | caption6 = Shikoku Karst (Godan Plateau) }} | image_caption = | image_flag = Flag of Ehime Prefecture.svg | flag_size = 100px | image_blank_emblem = Emblem of Ehime prefecture.svg | blank_emblem_size = 80px | blank_emblem_type = Emblem | image_map = Map of Japan with highlight on 38 Ehime prefecture.svg | coordinates = {{Coord|33|50|N|132|50|E|region:JP-38_scale:500000|display=inline, title}} | subdivision_type = Country | subdivision_name = [[Japan]] | subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]] | subdivision_name1 = [[Shikoku]] | subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]] | subdivision_name2 = [[Shikoku]] | seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]] | seat = [[Matsuyama]] | parts_type = Subdivisions | parts_style = para | p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 7 | p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 20 | leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]] | leader_name = [[Tokihiro Nakamura]] (since December 2010) | area_total_km2 = 5,676.23 | area_water_percent = | area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|26th]] | population_footnotes = | population_total = 1,334,841 | population_as_of = October 1, 2020 | population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|28th]] | population_density_km2 = auto | demographics_type2 = GDP | demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}</ref> | demographics2_title1 = Total | demographics2_info1 = [[JP¥]]5,138 billion<br />[[US$]]37.9 billion (2022) | iso_code = JP-38 | website = {{URL|https://www.pref.ehime.jp/index-e.html}} | module = {{Infobox place symbols| embedded=yes | country = Japan | bird = [[Japanese robin]] (''Erithacus akahige'')<ref name=symbols /> | fish = [[Pagrus major|Red sea bream]] (''Pagrus major'')<ref name=symbols /> | flower = Satsuma mandarin (''[[Citrus unshiu]]'')<ref name=symbols>{{cite web|script-title=ja:愛媛県の紹介 ＞ 愛媛県のシンボル |url=http://www.pref.ehime.jp/shokai/sinboru.html |work=Ehime prefectural website |publisher=Ehime Prefecture |access-date=9 September 2011 |language=ja |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080109163141/http://www.pref.ehime.jp/shokai/sinboru.html |archive-date=9 January 2008 }}</ref> | tree = [[Pine]] (''Pinus'')<ref name=symbols /> | mammal = [[Japanese river otter]] ("Lutra lutra whiteleyi")<ref name=symbols /><ref>{{Cite web|url=http://extinct-animals-facts.com/Recently-Extinct-Animal-Facts/Extinct-Japanese-River-Otter-Facts.html|title=Japanese River Otter Facts}}</ref> }} | anthem = [[:ja:愛媛の歌|Ehime no uta]] }} '''အဲဟိမဲခရိုင်''' (愛媛県, အဲဟိမဲခန်း<ref>{{cite book|script-title=ja:NHK日本語発音アクセント新辞典|publisher=NHK Publishing|editor=NHK Broadcasting Culture Research Institute|date=24 May 2016|lang=ja}}</ref>) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ရှိခိုခုကျွန်းရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Ehime" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|''Japan Encyclopedia'', p. 170|page=170}}.</ref> အဲဟိမဲခရိုင်တွင် လူဦးရေ ၁,၃၃၄,၈၄၁ ဦး ရှိသည်။<ref name="population1">{{cite web |url=https://www.citypopulation.de/en/japan/ehime/ |title= Ehime Population}}</ref> ဧရိယာ ၅,၆၇၆ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၂,၁၉၁ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။ ခရိုင်သည် အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် ခနဂဝခရိုင်၊ အရှေ့ဘက်တွင် တိုခုရှိမခရိုင်၊ အရှေ့တောင်ဘက်တွင် ခိုးချိခရိုင်တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ အဲဟိမဲခရိုင်သည် ဟီရိုရှီးမားခရိုင်နှင့် ဟယောတန်းဂျိမကျွန်းတွင် ၇၄ မီတာ (၂၄၃ ပေ) နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။<ref>{{cite news |script-title=ja:愛媛県～広島県の“隠れ県境”がまさかの日本最短!? 最長県境も愛媛県!? 意外と知らない県境の“魅力”と“可能性” |url=https://newsdig.tbs.co.jp/articles/itv/1567351 |access-date=31 August 2025 |work=[[TBS News]] |date=17 February 2025 |language=ja}}</ref> မဆွတ်ယမမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်ဖြစ်ပြီး ခရိုင်နှင့် ရှိခိုခုကျွန်းတစ်ခုလုံးတွင် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကကျသည့် မြို့များမှာ အိမဘရိမြို့၊ နိအိဟမမြို့နှင့် ဆိုင်းဂျောမြို့တို့ ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, "Matsuyama" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 621|page=621}}.</ref> အဲဟိမဲခရိုင်တွင် နေထိုင်ကြသူများထဲတွင် နိုဘဲဆုရရှိခဲ့သူ သုံးဦးရှိသည်။ ထိုသူများမှာ ခန်းဇဘုရို အိုအဲ (၁၉၉၄ ခုနှစ် စာပေနိုဘယ်ဆု)၊ ရှုဂျိ နခမုရ (၂၀၁၄ ခုနှစ် ရူပဗေဒနိုဘယ်ဆု) နှင့် ရှုခုရို မနဘဲ (၂၀၂၁ ခုနှစ် ရူပဗေဒနိုဘယ်ဆု) တို့ ဖြစ်သည်။ ==သမိုင်းကြောင်း== {{See also|အဲဟိမဲခရိုင်ရှိ သမိုင်းဝင်နေရာများ}} ==ပထဝီသွင်ပြင်== အဲဟိမဲခရိုင်သည် [[ရှိခိုခုကျွန်း]]၏ အနောက်မြောက်ဘက်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသည်။ မြောက်ဘက်တွင် [[ဆဲတိုကုန်းတွင်းပင်လယ်]]ကို မျက်နှာမူ တည်ရှိသည်။ အရှေ့ဘက်တွင် [[ခဂဝခရိုင်]]၊ တောင်ဘက်တွင် [[ခိုးချိခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ ခရိုင်သည် ကုန်းတွင်းပိုင်းဒေသ၏ တောင်ထူထပ်သည့်ဒေသနှင့် ရှည်လျားသည့် ကမ်းရိုးတန်းဒေသနှစ်ခုစလုံးတွင် တည်ရှိနေသည်။ ခရိုင်အတွင်းတွင် ဆဲတိုကုန်းတွင်းပင်လယ်ရှိ ကျွန်းများစွာလည်း ပါဝင်နေသည်။ အဲဟိမဲခရိုင်၏ အနောက်ဘက်ဆုံးနေရာတွင် တည်ရှိသည့် [[ဆဒမိဆခိကျွန်းဆွယ်]]သည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် အကျဉ်းမြောင်းဆုံး ကျွန်းဆွယ် ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် ခရိုင်ကုန်းမြေ၏ ၇ ရာခိုင်နှုန်းသည် အမျိုးသားဥယျာဉ်များ ဖြစ်သည်ဟု သတ်မှတ်ထားသည်။ ၎င်းတို့မှာ အရှိဇုရိ - အုဝခအိနှင့် ဆဲတိုနိုင်းခိုင်းအမျိုးသားဥယျာဉ်များ၊ အိရှိဇုချိအမျိုးသားဥယျာဉ်၊ ဟိဂျိခဝ၊ ခင်ရှခို၊ အိုခုဒိုးဂေါ့တမဂဝ၊ ဆဒမိဆခိဟန်းတိုး - အုဝခအိ၊ ဆရဂမိနဲရင်းပိုး၊ ဆဆယမနှင့် ရှိခိုခုကာ့ခရိုင်အမျိုးသားဥယျာဉ်များတို့ ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web |url=https://www.env.go.jp/park/doc/data/natural/naturalpark_4.pdf |script-title=ja:自然公園都道府県別面積総括 |trans-title=General overview of area figures for Natural Parks by prefecture |language=ja |publisher=[[Ministry of the Environment (Japan)|Ministry of the Environment]] |date=31 March 2020 |access-date=23 September 2020}}</ref> ===မြို့များ=== [[File:Ehime prefecture population pyramid 2020.svg|thumb|အဲဟိမဲခရိုင်၏ လူဦးရေပိရမစ်၊ ၂၀၂၀ ခုနှစ်]] {{See also|List of cities in Ehime Prefecture by population}}[[File:Map of Ehime Prefecture Ja.svg|thumb|250px|Map of Ehime Prefecture.<br />{{legend0|#EAB|City}} {{legend0|#ED9|Town}}]] [[Image:Views from Matsuyama Castle (Iyo) in 2010-9-6 No,3.JPG|thumb|right|Matsuyama]] [[Image:Uwajima City view.JPG|thumb|right|Uwajima]][[Image:Ehime Prefectural Government Office 20241205 001.jpg|right|thumb|The Ehime Prefectural Capitol Building]] အဲဟိမဲခရိုင်တွင် မြို့ ၁၁ ခု ရှိသည်။ {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ(2020)<ref name="population1" /> ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Imabari, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Imabari, Ehime|Imabari]] |今治市 |419.56 |151,672 |[[File:Imabari in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Iyo, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Iyo, Ehime|Iyo]] |伊予市 |194.44 |35,133 |[[File:Ehime-iyo-city.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Matsuyama, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Matsuyama]] (capital) |松山市 |429.4 |511,192 |[[File:Ehime-matsuyama-city.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Niihama, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Niihama]] |新居浜市 |234.3 |115,938 |[[File:Niihama in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Ōzu, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Ōzu, Ehime|Ōzu]] |大洲市 |432.24 |40,575 |[[File:Ozu in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Saijō, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Saijō, Ehime|Saijō]] |西条市 |509.07 |104,791 |[[File:Saijo in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Seiyo, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Seiyo, Ehime|Seiyo]] |西予市 |514.78 |35,388 |[[File:Seiyo in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Shikokuchūō, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Shikokuchūō]] |四国中央市 |421.24 |82,754 |[[File:Ehime-shikokuchuo-city.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Tōon, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Tōon, Ehime|Tōon]] |東温市 |211.45 |33,903 |[[File:Toon in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Uwajima, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Uwajima, Ehime|Uwajima]] |宇和島市 |469.48 |70,809 |[[File:Uwajima in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Yawatahama, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Yawatahama]] |八幡浜市 |133.03 |31,987 |[[File:Yawatahama in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |} ===မြို့ငယ်နှင့် ရွာများ=== အဲဟိမဲခရိုင်ရှိ ဒေသများတွင် အောက်ပါမြို့ငယ်များနှင့် ရွာများ တည်ရှိသည်။ {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ(2020)<ref name="population1" /> ! rowspan="2" |ဒေသ ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Ainan, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Ainan, Ehime|Ainan]] |愛南町 |239.58 |19,601 |[[Minamiuwa District, Ehime|Minamiuwa District]] |[[File:Ainan in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Ikata, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Ikata]] |伊方町 |94.37 |8,397 |[[Nishiuwa District, Ehime|Nishiuwa District]] |[[File:Ikata in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Kamijima, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Kamijima, Ehime|Kamijima]] |上島町 |30.38 |6,509 |[[Ochi District, Ehime|Ochi District]] |[[File:Kamijima in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Kihoku, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Kihoku, Ehime|Kihoku]] |鬼北町 |241.87 |9,682 |[[Kitauwa District, Ehime|Kitauwa District]] |[[File:Kihoku in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Kumakōgen, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Kumakōgen, Ehime|Kumakōgen]] |久万高原町 |583.66 |7,404 |[[Kamiukena District, Ehime|Kamiukena District]] |[[File:Kumakogen in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Masaki, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Masaki, Ehime|Masaki]] |松前町 |20.41 |29,630 |[[Iyo District, Ehime|Iyo District]] |[[File:Masaki in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Matsuno, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Matsuno, Ehime|Matsuno]] |松野町 |98.5 |3,674 |[[Kitauwa District, Ehime|Kitauwa District]] |[[File:Matsuno in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Tobe, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Tobe, Ehime|Tobe]] |砥部町 |101.57 |20,480 |[[Iyo District, Ehime|Iyo District]] |[[File:Tobe in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Uchiko, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Uchiko, Ehime|Uchiko]] |内子町 |299.5 |15,322 |[[Kita District, Ehime|Kita District]] |[[File:Uchiko in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |} ===ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ=== {{main|အဲဟိမဲခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}} ==စီးပွားရေး== [[File:Iyokan on tree.jpg|thumb|အိယောခန်]] ကမ်းရိုးတန်းဧရိယာရှိ မြို့များဖြစ်သည့် အိမဘရိမြို့နှင့် ဆိုင်းဂျောမြို့ပတ်ဝန်းကျင်တွင် စက်ရုံများစွာ ရှိသည်။ ၎င်းတို့တွင် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံးသင်္ဘောတည်ဆောက်သည့် ကုမ္ပဏီဖြစ်သည့် အိမဘရိသင်္ဘောတည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်း၏ သင်္ဘောကျင်းများစွာ ပါဝင်သည်။ ဓာတုပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းများ၊ ဓာတ်ဆီသန့်စင်ရေး၊ စက္ကူနှင့် အထည်အလိပ်ထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းများသည်လည်း ခရိုင်၏ စီးပွားရေးတွင် အချက်အချာကျသည်။ နယ်ဘက်ဒေသများတွင် စိုက်ပျိုးရေးနှင့် ငါးဖမ်းလုပ်ငန်းကို အဓိကလုပ်ကိုင်ကြသည်။ အထူးသဖြင့် လိမ္မော်သီး၊ အိယောခန်တို့ကို စိုက်ပျိုးကြသည်။ ပုလဲထုတ်လုပ်သည့် လုပ်ငန်းကိုလည်း လုပ်ကိုင်ကြသည်။ အိခတနျူကလီးယားဓာတ်အားပေးစက်ရုံသည် ရှိခိုခုလျှပ်စစ်စွမ်းအင်၏ ကြီးမားသည့်အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအနေဖြင့် စွမ်းအင်များ ထုတ်လုပ်ပေးလျက်ရှိသည်။{{Citation needed|reason=Presentation of the material on the grounds|date=October 2018}} ==ပညာရေး== {{div col}} ===တက္ကသိုလ်နှင့် ကောလိပ်များ=== ====နိုင်ငံပိုင်တက္ကသိုလ်==== *[[အဲဟိမဲတက္ကသိုလ်]] ====ခရိုင်ပိုင်တက္ကသိုလ်==== *[[Ehime Prefectural University of Health Science]] ====ကိုယ်ပိုင်တက္ကသိုလ်နှင့် ကောလိပ်များ==== *[[Matsuyama Shinonome College]] ([[women's college]]) *[[Matsuyama University]] *[[St. Catherine University (Japan)|St. Catherine University]] ===အထက်တန်းကျောင်းများ=== ====ခရိုင်အထက်တန်းကျောင်းများ==== *[[Ehime Prefectural Matsuyama Central Senior High School]] *[[Ehime Prefectural Matsuyama Higashi High School]] *[[Ehime Prefectural Mishima High School]] *[[Ehime Prefectural Uwajima Fisheries High School]] {{div col end}} ==ယဉ်ကျေးမှု== အဲဟိမဲခရိုင်၊ မဆွတ်ယမမြို့တွင် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ရှေးအကျဆုံး အွန်းဆန်း (ရေပူစမ်း) ဖြစ်သည့် [[ဒိုးဂေါ့အွန်းဆန်း]] ရှိသည်။ ၎င်းကို နှစ်ပေါင်း ၂၀၀၀ ကျော် အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ ==ပြင်ပလင့်များ== ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]] 9rq507v5i0dp5gbynjrgrb76yoha7qz 1051755 1051754 2026-09-07T12:08:34Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ယဉ်ကျေးမှု */ 1051755 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = အဲဟိမဲခရိုင် | native_name = {{nobold|{{lang|ja|愛媛県}}}} | settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]] | translit_lang1 = Japanese | translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]] | translit_lang1_info = {{lang|ja|愛媛県}} | translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]] | translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Ehime-ken}} | image_skyline = {{multiple image | border = infobox | total_width = 290 | image_style = border:1; | perrow = 1/2/2/1 | image1 = Isidutisan20220226 1.jpg | caption1 = View of [[Mount Ishizuchi]] | image2 = Dogo Onsen 2017-04-05 (34099934150).jpg | caption2 = [[Dogo Onsen]] | image3 = Matsuyama Castle Keep Tower 20170123-1.jpg | caption3 = [[Matsuyama Castle (Iyo)|Matsuyama Castle]] | image4 = Tensyaen20210406 12.jpg | caption4 = Uwajima Tensya Garden | image5 = Tounaru 20230526 3.jpg | caption5 = [[Besshi copper mine]] heritage site | image6 = Godankougen05.jpg | caption6 = Shikoku Karst (Godan Plateau) }} | image_caption = | image_flag = Flag of Ehime Prefecture.svg | flag_size = 100px | image_blank_emblem = Emblem of Ehime prefecture.svg | blank_emblem_size = 80px | blank_emblem_type = Emblem | image_map = Map of Japan with highlight on 38 Ehime prefecture.svg | coordinates = {{Coord|33|50|N|132|50|E|region:JP-38_scale:500000|display=inline, title}} | subdivision_type = Country | subdivision_name = [[Japan]] | subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]] | subdivision_name1 = [[Shikoku]] | subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]] | subdivision_name2 = [[Shikoku]] | seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]] | seat = [[Matsuyama]] | parts_type = Subdivisions | parts_style = para | p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 7 | p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 20 | leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]] | leader_name = [[Tokihiro Nakamura]] (since December 2010) | area_total_km2 = 5,676.23 | area_water_percent = | area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|26th]] | population_footnotes = | population_total = 1,334,841 | population_as_of = October 1, 2020 | population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|28th]] | population_density_km2 = auto | demographics_type2 = GDP | demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}</ref> | demographics2_title1 = Total | demographics2_info1 = [[JP¥]]5,138 billion<br />[[US$]]37.9 billion (2022) | iso_code = JP-38 | website = {{URL|https://www.pref.ehime.jp/index-e.html}} | module = {{Infobox place symbols| embedded=yes | country = Japan | bird = [[Japanese robin]] (''Erithacus akahige'')<ref name=symbols /> | fish = [[Pagrus major|Red sea bream]] (''Pagrus major'')<ref name=symbols /> | flower = Satsuma mandarin (''[[Citrus unshiu]]'')<ref name=symbols>{{cite web|script-title=ja:愛媛県の紹介 ＞ 愛媛県のシンボル |url=http://www.pref.ehime.jp/shokai/sinboru.html |work=Ehime prefectural website |publisher=Ehime Prefecture |access-date=9 September 2011 |language=ja |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080109163141/http://www.pref.ehime.jp/shokai/sinboru.html |archive-date=9 January 2008 }}</ref> | tree = [[Pine]] (''Pinus'')<ref name=symbols /> | mammal = [[Japanese river otter]] ("Lutra lutra whiteleyi")<ref name=symbols /><ref>{{Cite web|url=http://extinct-animals-facts.com/Recently-Extinct-Animal-Facts/Extinct-Japanese-River-Otter-Facts.html|title=Japanese River Otter Facts}}</ref> }} | anthem = [[:ja:愛媛の歌|Ehime no uta]] }} '''အဲဟိမဲခရိုင်''' (愛媛県, အဲဟိမဲခန်း<ref>{{cite book|script-title=ja:NHK日本語発音アクセント新辞典|publisher=NHK Publishing|editor=NHK Broadcasting Culture Research Institute|date=24 May 2016|lang=ja}}</ref>) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ရှိခိုခုကျွန်းရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Ehime" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|''Japan Encyclopedia'', p. 170|page=170}}.</ref> အဲဟိမဲခရိုင်တွင် လူဦးရေ ၁,၃၃၄,၈၄၁ ဦး ရှိသည်။<ref name="population1">{{cite web |url=https://www.citypopulation.de/en/japan/ehime/ |title= Ehime Population}}</ref> ဧရိယာ ၅,၆၇၆ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၂,၁၉၁ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။ ခရိုင်သည် အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် ခနဂဝခရိုင်၊ အရှေ့ဘက်တွင် တိုခုရှိမခရိုင်၊ အရှေ့တောင်ဘက်တွင် ခိုးချိခရိုင်တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ အဲဟိမဲခရိုင်သည် ဟီရိုရှီးမားခရိုင်နှင့် ဟယောတန်းဂျိမကျွန်းတွင် ၇၄ မီတာ (၂၄၃ ပေ) နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။<ref>{{cite news |script-title=ja:愛媛県～広島県の“隠れ県境”がまさかの日本最短!? 最長県境も愛媛県!? 意外と知らない県境の“魅力”と“可能性” |url=https://newsdig.tbs.co.jp/articles/itv/1567351 |access-date=31 August 2025 |work=[[TBS News]] |date=17 February 2025 |language=ja}}</ref> မဆွတ်ယမမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်ဖြစ်ပြီး ခရိုင်နှင့် ရှိခိုခုကျွန်းတစ်ခုလုံးတွင် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကကျသည့် မြို့များမှာ အိမဘရိမြို့၊ နိအိဟမမြို့နှင့် ဆိုင်းဂျောမြို့တို့ ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, "Matsuyama" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 621|page=621}}.</ref> အဲဟိမဲခရိုင်တွင် နေထိုင်ကြသူများထဲတွင် နိုဘဲဆုရရှိခဲ့သူ သုံးဦးရှိသည်။ ထိုသူများမှာ ခန်းဇဘုရို အိုအဲ (၁၉၉၄ ခုနှစ် စာပေနိုဘယ်ဆု)၊ ရှုဂျိ နခမုရ (၂၀၁၄ ခုနှစ် ရူပဗေဒနိုဘယ်ဆု) နှင့် ရှုခုရို မနဘဲ (၂၀၂၁ ခုနှစ် ရူပဗေဒနိုဘယ်ဆု) တို့ ဖြစ်သည်။ ==သမိုင်းကြောင်း== {{See also|အဲဟိမဲခရိုင်ရှိ သမိုင်းဝင်နေရာများ}} ==ပထဝီသွင်ပြင်== အဲဟိမဲခရိုင်သည် [[ရှိခိုခုကျွန်း]]၏ အနောက်မြောက်ဘက်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသည်။ မြောက်ဘက်တွင် [[ဆဲတိုကုန်းတွင်းပင်လယ်]]ကို မျက်နှာမူ တည်ရှိသည်။ အရှေ့ဘက်တွင် [[ခဂဝခရိုင်]]၊ တောင်ဘက်တွင် [[ခိုးချိခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ ခရိုင်သည် ကုန်းတွင်းပိုင်းဒေသ၏ တောင်ထူထပ်သည့်ဒေသနှင့် ရှည်လျားသည့် ကမ်းရိုးတန်းဒေသနှစ်ခုစလုံးတွင် တည်ရှိနေသည်။ ခရိုင်အတွင်းတွင် ဆဲတိုကုန်းတွင်းပင်လယ်ရှိ ကျွန်းများစွာလည်း ပါဝင်နေသည်။ အဲဟိမဲခရိုင်၏ အနောက်ဘက်ဆုံးနေရာတွင် တည်ရှိသည့် [[ဆဒမိဆခိကျွန်းဆွယ်]]သည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် အကျဉ်းမြောင်းဆုံး ကျွန်းဆွယ် ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် ခရိုင်ကုန်းမြေ၏ ၇ ရာခိုင်နှုန်းသည် အမျိုးသားဥယျာဉ်များ ဖြစ်သည်ဟု သတ်မှတ်ထားသည်။ ၎င်းတို့မှာ အရှိဇုရိ - အုဝခအိနှင့် ဆဲတိုနိုင်းခိုင်းအမျိုးသားဥယျာဉ်များ၊ အိရှိဇုချိအမျိုးသားဥယျာဉ်၊ ဟိဂျိခဝ၊ ခင်ရှခို၊ အိုခုဒိုးဂေါ့တမဂဝ၊ ဆဒမိဆခိဟန်းတိုး - အုဝခအိ၊ ဆရဂမိနဲရင်းပိုး၊ ဆဆယမနှင့် ရှိခိုခုကာ့ခရိုင်အမျိုးသားဥယျာဉ်များတို့ ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web |url=https://www.env.go.jp/park/doc/data/natural/naturalpark_4.pdf |script-title=ja:自然公園都道府県別面積総括 |trans-title=General overview of area figures for Natural Parks by prefecture |language=ja |publisher=[[Ministry of the Environment (Japan)|Ministry of the Environment]] |date=31 March 2020 |access-date=23 September 2020}}</ref> ===မြို့များ=== [[File:Ehime prefecture population pyramid 2020.svg|thumb|အဲဟိမဲခရိုင်၏ လူဦးရေပိရမစ်၊ ၂၀၂၀ ခုနှစ်]] {{See also|List of cities in Ehime Prefecture by population}}[[File:Map of Ehime Prefecture Ja.svg|thumb|250px|Map of Ehime Prefecture.<br />{{legend0|#EAB|City}} {{legend0|#ED9|Town}}]] [[Image:Views from Matsuyama Castle (Iyo) in 2010-9-6 No,3.JPG|thumb|right|Matsuyama]] [[Image:Uwajima City view.JPG|thumb|right|Uwajima]][[Image:Ehime Prefectural Government Office 20241205 001.jpg|right|thumb|The Ehime Prefectural Capitol Building]] အဲဟိမဲခရိုင်တွင် မြို့ ၁၁ ခု ရှိသည်။ {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ(2020)<ref name="population1" /> ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Imabari, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Imabari, Ehime|Imabari]] |今治市 |419.56 |151,672 |[[File:Imabari in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Iyo, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Iyo, Ehime|Iyo]] |伊予市 |194.44 |35,133 |[[File:Ehime-iyo-city.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Matsuyama, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Matsuyama]] (capital) |松山市 |429.4 |511,192 |[[File:Ehime-matsuyama-city.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Niihama, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Niihama]] |新居浜市 |234.3 |115,938 |[[File:Niihama in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Ōzu, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Ōzu, Ehime|Ōzu]] |大洲市 |432.24 |40,575 |[[File:Ozu in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Saijō, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Saijō, Ehime|Saijō]] |西条市 |509.07 |104,791 |[[File:Saijo in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Seiyo, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Seiyo, Ehime|Seiyo]] |西予市 |514.78 |35,388 |[[File:Seiyo in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Shikokuchūō, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Shikokuchūō]] |四国中央市 |421.24 |82,754 |[[File:Ehime-shikokuchuo-city.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Tōon, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Tōon, Ehime|Tōon]] |東温市 |211.45 |33,903 |[[File:Toon in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Uwajima, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Uwajima, Ehime|Uwajima]] |宇和島市 |469.48 |70,809 |[[File:Uwajima in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Yawatahama, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Yawatahama]] |八幡浜市 |133.03 |31,987 |[[File:Yawatahama in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |} ===မြို့ငယ်နှင့် ရွာများ=== အဲဟိမဲခရိုင်ရှိ ဒေသများတွင် အောက်ပါမြို့ငယ်များနှင့် ရွာများ တည်ရှိသည်။ {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ(2020)<ref name="population1" /> ! rowspan="2" |ဒေသ ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Ainan, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Ainan, Ehime|Ainan]] |愛南町 |239.58 |19,601 |[[Minamiuwa District, Ehime|Minamiuwa District]] |[[File:Ainan in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Ikata, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Ikata]] |伊方町 |94.37 |8,397 |[[Nishiuwa District, Ehime|Nishiuwa District]] |[[File:Ikata in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Kamijima, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Kamijima, Ehime|Kamijima]] |上島町 |30.38 |6,509 |[[Ochi District, Ehime|Ochi District]] |[[File:Kamijima in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Kihoku, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Kihoku, Ehime|Kihoku]] |鬼北町 |241.87 |9,682 |[[Kitauwa District, Ehime|Kitauwa District]] |[[File:Kihoku in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Kumakōgen, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Kumakōgen, Ehime|Kumakōgen]] |久万高原町 |583.66 |7,404 |[[Kamiukena District, Ehime|Kamiukena District]] |[[File:Kumakogen in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Masaki, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Masaki, Ehime|Masaki]] |松前町 |20.41 |29,630 |[[Iyo District, Ehime|Iyo District]] |[[File:Masaki in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Matsuno, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Matsuno, Ehime|Matsuno]] |松野町 |98.5 |3,674 |[[Kitauwa District, Ehime|Kitauwa District]] |[[File:Matsuno in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Tobe, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Tobe, Ehime|Tobe]] |砥部町 |101.57 |20,480 |[[Iyo District, Ehime|Iyo District]] |[[File:Tobe in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Uchiko, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Uchiko, Ehime|Uchiko]] |内子町 |299.5 |15,322 |[[Kita District, Ehime|Kita District]] |[[File:Uchiko in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |} ===ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ=== {{main|အဲဟိမဲခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}} ==စီးပွားရေး== [[File:Iyokan on tree.jpg|thumb|အိယောခန်]] ကမ်းရိုးတန်းဧရိယာရှိ မြို့များဖြစ်သည့် အိမဘရိမြို့နှင့် ဆိုင်းဂျောမြို့ပတ်ဝန်းကျင်တွင် စက်ရုံများစွာ ရှိသည်။ ၎င်းတို့တွင် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံးသင်္ဘောတည်ဆောက်သည့် ကုမ္ပဏီဖြစ်သည့် အိမဘရိသင်္ဘောတည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်း၏ သင်္ဘောကျင်းများစွာ ပါဝင်သည်။ ဓာတုပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းများ၊ ဓာတ်ဆီသန့်စင်ရေး၊ စက္ကူနှင့် အထည်အလိပ်ထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းများသည်လည်း ခရိုင်၏ စီးပွားရေးတွင် အချက်အချာကျသည်။ နယ်ဘက်ဒေသများတွင် စိုက်ပျိုးရေးနှင့် ငါးဖမ်းလုပ်ငန်းကို အဓိကလုပ်ကိုင်ကြသည်။ အထူးသဖြင့် လိမ္မော်သီး၊ အိယောခန်တို့ကို စိုက်ပျိုးကြသည်။ ပုလဲထုတ်လုပ်သည့် လုပ်ငန်းကိုလည်း လုပ်ကိုင်ကြသည်။ အိခတနျူကလီးယားဓာတ်အားပေးစက်ရုံသည် ရှိခိုခုလျှပ်စစ်စွမ်းအင်၏ ကြီးမားသည့်အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအနေဖြင့် စွမ်းအင်များ ထုတ်လုပ်ပေးလျက်ရှိသည်။{{Citation needed|reason=Presentation of the material on the grounds|date=October 2018}} ==ပညာရေး== {{div col}} ===တက္ကသိုလ်နှင့် ကောလိပ်များ=== ====နိုင်ငံပိုင်တက္ကသိုလ်==== *[[အဲဟိမဲတက္ကသိုလ်]] ====ခရိုင်ပိုင်တက္ကသိုလ်==== *[[Ehime Prefectural University of Health Science]] ====ကိုယ်ပိုင်တက္ကသိုလ်နှင့် ကောလိပ်များ==== *[[Matsuyama Shinonome College]] ([[women's college]]) *[[Matsuyama University]] *[[St. Catherine University (Japan)|St. Catherine University]] ===အထက်တန်းကျောင်းများ=== ====ခရိုင်အထက်တန်းကျောင်းများ==== *[[Ehime Prefectural Matsuyama Central Senior High School]] *[[Ehime Prefectural Matsuyama Higashi High School]] *[[Ehime Prefectural Mishima High School]] *[[Ehime Prefectural Uwajima Fisheries High School]] {{div col end}} ==ယဉ်ကျေးမှု== အဲဟိမဲခရိုင်၊ မဆွတ်ယမမြို့တွင် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ရှေးအကျဆုံး အွန်းဆန်း (ရေပူစမ်း) ဖြစ်သည့် [[ဒိုးဂေါ့အွန်းဆန်း]] ရှိသည်။ ၎င်းကို နှစ်ပေါင်း ၂၀၀၀ ကျော် အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ ==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး== [[Image:Kurushimakaikyo Ohashi bridge from Mt.Kirosan.jpg|thumb|right|Kurushima Strait Bridge on the Shimanami Kaidō]] {{div col|colwidth=16em}} ===မီးရထား=== *[[Shikoku Railway Company|Shikoku Railway]] (JR Shikoku) **[[Yosan Line]] **[[Yodo Line]] **[[Uchiko Line]] *[[Iyo Railway Co., Ltd.|Iyo Railway]] (Iyotetsu) **Gunchū Line **Takahama Line **Yokogawara Line **Matsuyama Inner Line ===ကားလမ်း=== ====အဝေးပြေးလမ်း==== *[[File:JP Expressway E11.svg|30px|link=|alt=]] [[Matsuyama Expressway]] *[[File:JP Expressway E32.svg|30px|link=|alt=]] [[Tokushima Expressway]] *[[File:JP Expressway E11.svg|30px|link=|alt=]] [[Takamatsu Expressway]] *[[File:JP Expressway E32.svg|30px|link=|alt=]] [[Kōchi Expressway]] *[[File:JP Expressway E76.svg|30px|link=|alt=]] [[Nishiseto Expressway]] (also referred to as the Shimanami Kaidō) *[[File:JP Expressway E76.svg|30px|link=|alt=]] [[Imabari-Komatsu Expressway]] ====နိုင်ငံအဆင့် အဝေးပြေးလမ်းများ==== *{{jct|country=JPN|Route|11}} *{{jct|country=JPN|Route|33}} (Matsuyama-[[Kōchi, Kōchi|Kōchi]]) *{{jct|country=JPN|Route|56}} (Matsuyama-Iyo-Uwajima-[[Sukumo, Kōchi|Sukumo]]-[[Susaki, Kōchi|Susaki]]-Kōchi) *{{jct|country=JPN|Route|192}} (Saijyo-Shikokuchūō-[[Yoshinogawa]]-[[Tokushima]]) *{{jct|country=JPN|Route|194}} *{{jct|country=JPN|Route|196}} *{{jct|country=JPN|Route|197}} *{{jct|country=JPN|Route|317}} (Matsuyama-Imabari-[[Onomichi]]) *{{jct|country=JPN|Route|319}} *{{jct|country=JPN|Route|320}} *{{jct|country=JPN|Route|378}} *{{jct|country=JPN|Route|380}} *{{jct|country=JPN|Route|437}} *{{jct|country=JPN|Route|440}} *{{jct|country=JPN|Route|441}} *{{jct|country=JPN|Route|494}} (Matsuyama-[[Niyodogawa, Kōchi|Niyodogawa]]-Susaki) ===ဆိပ်ကမ်းများ=== *Kawanoe Port *Niihama Port - Ferry route to [[Osaka]] *Toyo Port - Ferry route to Osaka *Imabari Port - Ferry route to [[Innoshima]], Hakata Island, and international container hub port *Matsuyama Port - Ferry route to [[Kitakyushu]], [[Yanai, Yamaguchi|Yanai]], [[Hiroshima]], [[Kure]], and international container hub port *Yawatahama Port - Ferry route to [[Beppu]], [[Usuki]] *Misaki Port - Ferry route to [[Ōita, Ōita|Oita]] *Uwajima Port ===လေဆိပ်=== *[[Matsuyama Airport]] {{Div col end}} ==ပြင်ပလင့်များ== ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]] leveig7u5aunet5fkibnjrrda4i45rb 1051756 1051755 2026-09-07T12:09:13Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး */ 1051756 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = အဲဟိမဲခရိုင် | native_name = {{nobold|{{lang|ja|愛媛県}}}} | settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]] | translit_lang1 = Japanese | translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]] | translit_lang1_info = {{lang|ja|愛媛県}} | translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]] | translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Ehime-ken}} | image_skyline = {{multiple image | border = infobox | total_width = 290 | image_style = border:1; | perrow = 1/2/2/1 | image1 = Isidutisan20220226 1.jpg | caption1 = View of [[Mount Ishizuchi]] | image2 = Dogo Onsen 2017-04-05 (34099934150).jpg | caption2 = [[Dogo Onsen]] | image3 = Matsuyama Castle Keep Tower 20170123-1.jpg | caption3 = [[Matsuyama Castle (Iyo)|Matsuyama Castle]] | image4 = Tensyaen20210406 12.jpg | caption4 = Uwajima Tensya Garden | image5 = Tounaru 20230526 3.jpg | caption5 = [[Besshi copper mine]] heritage site | image6 = Godankougen05.jpg | caption6 = Shikoku Karst (Godan Plateau) }} | image_caption = | image_flag = Flag of Ehime Prefecture.svg | flag_size = 100px | image_blank_emblem = Emblem of Ehime prefecture.svg | blank_emblem_size = 80px | blank_emblem_type = Emblem | image_map = Map of Japan with highlight on 38 Ehime prefecture.svg | coordinates = {{Coord|33|50|N|132|50|E|region:JP-38_scale:500000|display=inline, title}} | subdivision_type = Country | subdivision_name = [[Japan]] | subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]] | subdivision_name1 = [[Shikoku]] | subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]] | subdivision_name2 = [[Shikoku]] | seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]] | seat = [[Matsuyama]] | parts_type = Subdivisions | parts_style = para | p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 7 | p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 20 | leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]] | leader_name = [[Tokihiro Nakamura]] (since December 2010) | area_total_km2 = 5,676.23 | area_water_percent = | area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|26th]] | population_footnotes = | population_total = 1,334,841 | population_as_of = October 1, 2020 | population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|28th]] | population_density_km2 = auto | demographics_type2 = GDP | demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}</ref> | demographics2_title1 = Total | demographics2_info1 = [[JP¥]]5,138 billion<br />[[US$]]37.9 billion (2022) | iso_code = JP-38 | website = {{URL|https://www.pref.ehime.jp/index-e.html}} | module = {{Infobox place symbols| embedded=yes | country = Japan | bird = [[Japanese robin]] (''Erithacus akahige'')<ref name=symbols /> | fish = [[Pagrus major|Red sea bream]] (''Pagrus major'')<ref name=symbols /> | flower = Satsuma mandarin (''[[Citrus unshiu]]'')<ref name=symbols>{{cite web|script-title=ja:愛媛県の紹介 ＞ 愛媛県のシンボル |url=http://www.pref.ehime.jp/shokai/sinboru.html |work=Ehime prefectural website |publisher=Ehime Prefecture |access-date=9 September 2011 |language=ja |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080109163141/http://www.pref.ehime.jp/shokai/sinboru.html |archive-date=9 January 2008 }}</ref> | tree = [[Pine]] (''Pinus'')<ref name=symbols /> | mammal = [[Japanese river otter]] ("Lutra lutra whiteleyi")<ref name=symbols /><ref>{{Cite web|url=http://extinct-animals-facts.com/Recently-Extinct-Animal-Facts/Extinct-Japanese-River-Otter-Facts.html|title=Japanese River Otter Facts}}</ref> }} | anthem = [[:ja:愛媛の歌|Ehime no uta]] }} '''အဲဟိမဲခရိုင်''' (愛媛県, အဲဟိမဲခန်း<ref>{{cite book|script-title=ja:NHK日本語発音アクセント新辞典|publisher=NHK Publishing|editor=NHK Broadcasting Culture Research Institute|date=24 May 2016|lang=ja}}</ref>) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ရှိခိုခုကျွန်းရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Ehime" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|''Japan Encyclopedia'', p. 170|page=170}}.</ref> အဲဟိမဲခရိုင်တွင် လူဦးရေ ၁,၃၃၄,၈၄၁ ဦး ရှိသည်။<ref name="population1">{{cite web |url=https://www.citypopulation.de/en/japan/ehime/ |title= Ehime Population}}</ref> ဧရိယာ ၅,၆၇၆ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၂,၁၉၁ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။ ခရိုင်သည် အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် ခနဂဝခရိုင်၊ အရှေ့ဘက်တွင် တိုခုရှိမခရိုင်၊ အရှေ့တောင်ဘက်တွင် ခိုးချိခရိုင်တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ အဲဟိမဲခရိုင်သည် ဟီရိုရှီးမားခရိုင်နှင့် ဟယောတန်းဂျိမကျွန်းတွင် ၇၄ မီတာ (၂၄၃ ပေ) နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။<ref>{{cite news |script-title=ja:愛媛県～広島県の“隠れ県境”がまさかの日本最短!? 最長県境も愛媛県!? 意外と知らない県境の“魅力”と“可能性” |url=https://newsdig.tbs.co.jp/articles/itv/1567351 |access-date=31 August 2025 |work=[[TBS News]] |date=17 February 2025 |language=ja}}</ref> မဆွတ်ယမမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်ဖြစ်ပြီး ခရိုင်နှင့် ရှိခိုခုကျွန်းတစ်ခုလုံးတွင် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကကျသည့် မြို့များမှာ အိမဘရိမြို့၊ နိအိဟမမြို့နှင့် ဆိုင်းဂျောမြို့တို့ ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, "Matsuyama" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 621|page=621}}.</ref> အဲဟိမဲခရိုင်တွင် နေထိုင်ကြသူများထဲတွင် နိုဘဲဆုရရှိခဲ့သူ သုံးဦးရှိသည်။ ထိုသူများမှာ ခန်းဇဘုရို အိုအဲ (၁၉၉၄ ခုနှစ် စာပေနိုဘယ်ဆု)၊ ရှုဂျိ နခမုရ (၂၀၁၄ ခုနှစ် ရူပဗေဒနိုဘယ်ဆု) နှင့် ရှုခုရို မနဘဲ (၂၀၂၁ ခုနှစ် ရူပဗေဒနိုဘယ်ဆု) တို့ ဖြစ်သည်။ ==သမိုင်းကြောင်း== {{See also|အဲဟိမဲခရိုင်ရှိ သမိုင်းဝင်နေရာများ}} ==ပထဝီသွင်ပြင်== အဲဟိမဲခရိုင်သည် [[ရှိခိုခုကျွန်း]]၏ အနောက်မြောက်ဘက်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသည်။ မြောက်ဘက်တွင် [[ဆဲတိုကုန်းတွင်းပင်လယ်]]ကို မျက်နှာမူ တည်ရှိသည်။ အရှေ့ဘက်တွင် [[ခဂဝခရိုင်]]၊ တောင်ဘက်တွင် [[ခိုးချိခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ ခရိုင်သည် ကုန်းတွင်းပိုင်းဒေသ၏ တောင်ထူထပ်သည့်ဒေသနှင့် ရှည်လျားသည့် ကမ်းရိုးတန်းဒေသနှစ်ခုစလုံးတွင် တည်ရှိနေသည်။ ခရိုင်အတွင်းတွင် ဆဲတိုကုန်းတွင်းပင်လယ်ရှိ ကျွန်းများစွာလည်း ပါဝင်နေသည်။ အဲဟိမဲခရိုင်၏ အနောက်ဘက်ဆုံးနေရာတွင် တည်ရှိသည့် [[ဆဒမိဆခိကျွန်းဆွယ်]]သည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် အကျဉ်းမြောင်းဆုံး ကျွန်းဆွယ် ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် ခရိုင်ကုန်းမြေ၏ ၇ ရာခိုင်နှုန်းသည် အမျိုးသားဥယျာဉ်များ ဖြစ်သည်ဟု သတ်မှတ်ထားသည်။ ၎င်းတို့မှာ အရှိဇုရိ - အုဝခအိနှင့် ဆဲတိုနိုင်းခိုင်းအမျိုးသားဥယျာဉ်များ၊ အိရှိဇုချိအမျိုးသားဥယျာဉ်၊ ဟိဂျိခဝ၊ ခင်ရှခို၊ အိုခုဒိုးဂေါ့တမဂဝ၊ ဆဒမိဆခိဟန်းတိုး - အုဝခအိ၊ ဆရဂမိနဲရင်းပိုး၊ ဆဆယမနှင့် ရှိခိုခုကာ့ခရိုင်အမျိုးသားဥယျာဉ်များတို့ ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web |url=https://www.env.go.jp/park/doc/data/natural/naturalpark_4.pdf |script-title=ja:自然公園都道府県別面積総括 |trans-title=General overview of area figures for Natural Parks by prefecture |language=ja |publisher=[[Ministry of the Environment (Japan)|Ministry of the Environment]] |date=31 March 2020 |access-date=23 September 2020}}</ref> ===မြို့များ=== [[File:Ehime prefecture population pyramid 2020.svg|thumb|အဲဟိမဲခရိုင်၏ လူဦးရေပိရမစ်၊ ၂၀၂၀ ခုနှစ်]] {{See also|List of cities in Ehime Prefecture by population}}[[File:Map of Ehime Prefecture Ja.svg|thumb|250px|Map of Ehime Prefecture.<br />{{legend0|#EAB|City}} {{legend0|#ED9|Town}}]] [[Image:Views from Matsuyama Castle (Iyo) in 2010-9-6 No,3.JPG|thumb|right|Matsuyama]] [[Image:Uwajima City view.JPG|thumb|right|Uwajima]][[Image:Ehime Prefectural Government Office 20241205 001.jpg|right|thumb|The Ehime Prefectural Capitol Building]] အဲဟိမဲခရိုင်တွင် မြို့ ၁၁ ခု ရှိသည်။ {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ(2020)<ref name="population1" /> ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Imabari, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Imabari, Ehime|Imabari]] |今治市 |419.56 |151,672 |[[File:Imabari in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Iyo, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Iyo, Ehime|Iyo]] |伊予市 |194.44 |35,133 |[[File:Ehime-iyo-city.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Matsuyama, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Matsuyama]] (capital) |松山市 |429.4 |511,192 |[[File:Ehime-matsuyama-city.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Niihama, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Niihama]] |新居浜市 |234.3 |115,938 |[[File:Niihama in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Ōzu, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Ōzu, Ehime|Ōzu]] |大洲市 |432.24 |40,575 |[[File:Ozu in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Saijō, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Saijō, Ehime|Saijō]] |西条市 |509.07 |104,791 |[[File:Saijo in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Seiyo, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Seiyo, Ehime|Seiyo]] |西予市 |514.78 |35,388 |[[File:Seiyo in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Shikokuchūō, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Shikokuchūō]] |四国中央市 |421.24 |82,754 |[[File:Ehime-shikokuchuo-city.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Tōon, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Tōon, Ehime|Tōon]] |東温市 |211.45 |33,903 |[[File:Toon in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Uwajima, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Uwajima, Ehime|Uwajima]] |宇和島市 |469.48 |70,809 |[[File:Uwajima in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Yawatahama, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Yawatahama]] |八幡浜市 |133.03 |31,987 |[[File:Yawatahama in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |} ===မြို့ငယ်နှင့် ရွာများ=== အဲဟိမဲခရိုင်ရှိ ဒေသများတွင် အောက်ပါမြို့ငယ်များနှင့် ရွာများ တည်ရှိသည်။ {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ(2020)<ref name="population1" /> ! rowspan="2" |ဒေသ ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Ainan, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Ainan, Ehime|Ainan]] |愛南町 |239.58 |19,601 |[[Minamiuwa District, Ehime|Minamiuwa District]] |[[File:Ainan in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Ikata, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Ikata]] |伊方町 |94.37 |8,397 |[[Nishiuwa District, Ehime|Nishiuwa District]] |[[File:Ikata in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Kamijima, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Kamijima, Ehime|Kamijima]] |上島町 |30.38 |6,509 |[[Ochi District, Ehime|Ochi District]] |[[File:Kamijima in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Kihoku, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Kihoku, Ehime|Kihoku]] |鬼北町 |241.87 |9,682 |[[Kitauwa District, Ehime|Kitauwa District]] |[[File:Kihoku in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Kumakōgen, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Kumakōgen, Ehime|Kumakōgen]] |久万高原町 |583.66 |7,404 |[[Kamiukena District, Ehime|Kamiukena District]] |[[File:Kumakogen in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Masaki, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Masaki, Ehime|Masaki]] |松前町 |20.41 |29,630 |[[Iyo District, Ehime|Iyo District]] |[[File:Masaki in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Matsuno, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Matsuno, Ehime|Matsuno]] |松野町 |98.5 |3,674 |[[Kitauwa District, Ehime|Kitauwa District]] |[[File:Matsuno in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Tobe, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Tobe, Ehime|Tobe]] |砥部町 |101.57 |20,480 |[[Iyo District, Ehime|Iyo District]] |[[File:Tobe in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Uchiko, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Uchiko, Ehime|Uchiko]] |内子町 |299.5 |15,322 |[[Kita District, Ehime|Kita District]] |[[File:Uchiko in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |} ===ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ=== {{main|အဲဟိမဲခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}} ==စီးပွားရေး== [[File:Iyokan on tree.jpg|thumb|အိယောခန်]] ကမ်းရိုးတန်းဧရိယာရှိ မြို့များဖြစ်သည့် အိမဘရိမြို့နှင့် ဆိုင်းဂျောမြို့ပတ်ဝန်းကျင်တွင် စက်ရုံများစွာ ရှိသည်။ ၎င်းတို့တွင် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံးသင်္ဘောတည်ဆောက်သည့် ကုမ္ပဏီဖြစ်သည့် အိမဘရိသင်္ဘောတည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်း၏ သင်္ဘောကျင်းများစွာ ပါဝင်သည်။ ဓာတုပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းများ၊ ဓာတ်ဆီသန့်စင်ရေး၊ စက္ကူနှင့် အထည်အလိပ်ထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းများသည်လည်း ခရိုင်၏ စီးပွားရေးတွင် အချက်အချာကျသည်။ နယ်ဘက်ဒေသများတွင် စိုက်ပျိုးရေးနှင့် ငါးဖမ်းလုပ်ငန်းကို အဓိကလုပ်ကိုင်ကြသည်။ အထူးသဖြင့် လိမ္မော်သီး၊ အိယောခန်တို့ကို စိုက်ပျိုးကြသည်။ ပုလဲထုတ်လုပ်သည့် လုပ်ငန်းကိုလည်း လုပ်ကိုင်ကြသည်။ အိခတနျူကလီးယားဓာတ်အားပေးစက်ရုံသည် ရှိခိုခုလျှပ်စစ်စွမ်းအင်၏ ကြီးမားသည့်အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအနေဖြင့် စွမ်းအင်များ ထုတ်လုပ်ပေးလျက်ရှိသည်။{{Citation needed|reason=Presentation of the material on the grounds|date=October 2018}} ==ပညာရေး== {{div col}} ===တက္ကသိုလ်နှင့် ကောလိပ်များ=== ====နိုင်ငံပိုင်တက္ကသိုလ်==== *[[အဲဟိမဲတက္ကသိုလ်]] ====ခရိုင်ပိုင်တက္ကသိုလ်==== *[[Ehime Prefectural University of Health Science]] ====ကိုယ်ပိုင်တက္ကသိုလ်နှင့် ကောလိပ်များ==== *[[Matsuyama Shinonome College]] ([[women's college]]) *[[Matsuyama University]] *[[St. Catherine University (Japan)|St. Catherine University]] ===အထက်တန်းကျောင်းများ=== ====ခရိုင်အထက်တန်းကျောင်းများ==== *[[Ehime Prefectural Matsuyama Central Senior High School]] *[[Ehime Prefectural Matsuyama Higashi High School]] *[[Ehime Prefectural Mishima High School]] *[[Ehime Prefectural Uwajima Fisheries High School]] {{div col end}} ==ယဉ်ကျေးမှု== အဲဟိမဲခရိုင်၊ မဆွတ်ယမမြို့တွင် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ရှေးအကျဆုံး အွန်းဆန်း (ရေပူစမ်း) ဖြစ်သည့် [[ဒိုးဂေါ့အွန်းဆန်း]] ရှိသည်။ ၎င်းကို နှစ်ပေါင်း ၂၀၀၀ ကျော် အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ ==ပြင်ပလင့်များ== ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]] 9rq507v5i0dp5gbynjrgrb76yoha7qz 1051757 1051756 2026-09-07T12:09:27Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ပြင်ပလင့်များ */ 1051757 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = အဲဟိမဲခရိုင် | native_name = {{nobold|{{lang|ja|愛媛県}}}} | settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]] | translit_lang1 = Japanese | translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]] | translit_lang1_info = {{lang|ja|愛媛県}} | translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]] | translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Ehime-ken}} | image_skyline = {{multiple image | border = infobox | total_width = 290 | image_style = border:1; | perrow = 1/2/2/1 | image1 = Isidutisan20220226 1.jpg | caption1 = View of [[Mount Ishizuchi]] | image2 = Dogo Onsen 2017-04-05 (34099934150).jpg | caption2 = [[Dogo Onsen]] | image3 = Matsuyama Castle Keep Tower 20170123-1.jpg | caption3 = [[Matsuyama Castle (Iyo)|Matsuyama Castle]] | image4 = Tensyaen20210406 12.jpg | caption4 = Uwajima Tensya Garden | image5 = Tounaru 20230526 3.jpg | caption5 = [[Besshi copper mine]] heritage site | image6 = Godankougen05.jpg | caption6 = Shikoku Karst (Godan Plateau) }} | image_caption = | image_flag = Flag of Ehime Prefecture.svg | flag_size = 100px | image_blank_emblem = Emblem of Ehime prefecture.svg | blank_emblem_size = 80px | blank_emblem_type = Emblem | image_map = Map of Japan with highlight on 38 Ehime prefecture.svg | coordinates = {{Coord|33|50|N|132|50|E|region:JP-38_scale:500000|display=inline, title}} | subdivision_type = Country | subdivision_name = [[Japan]] | subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]] | subdivision_name1 = [[Shikoku]] | subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]] | subdivision_name2 = [[Shikoku]] | seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]] | seat = [[Matsuyama]] | parts_type = Subdivisions | parts_style = para | p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 7 | p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 20 | leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]] | leader_name = [[Tokihiro Nakamura]] (since December 2010) | area_total_km2 = 5,676.23 | area_water_percent = | area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|26th]] | population_footnotes = | population_total = 1,334,841 | population_as_of = October 1, 2020 | population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|28th]] | population_density_km2 = auto | demographics_type2 = GDP | demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}</ref> | demographics2_title1 = Total | demographics2_info1 = [[JP¥]]5,138 billion<br />[[US$]]37.9 billion (2022) | iso_code = JP-38 | website = {{URL|https://www.pref.ehime.jp/index-e.html}} | module = {{Infobox place symbols| embedded=yes | country = Japan | bird = [[Japanese robin]] (''Erithacus akahige'')<ref name=symbols /> | fish = [[Pagrus major|Red sea bream]] (''Pagrus major'')<ref name=symbols /> | flower = Satsuma mandarin (''[[Citrus unshiu]]'')<ref name=symbols>{{cite web|script-title=ja:愛媛県の紹介 ＞ 愛媛県のシンボル |url=http://www.pref.ehime.jp/shokai/sinboru.html |work=Ehime prefectural website |publisher=Ehime Prefecture |access-date=9 September 2011 |language=ja |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080109163141/http://www.pref.ehime.jp/shokai/sinboru.html |archive-date=9 January 2008 }}</ref> | tree = [[Pine]] (''Pinus'')<ref name=symbols /> | mammal = [[Japanese river otter]] ("Lutra lutra whiteleyi")<ref name=symbols /><ref>{{Cite web|url=http://extinct-animals-facts.com/Recently-Extinct-Animal-Facts/Extinct-Japanese-River-Otter-Facts.html|title=Japanese River Otter Facts}}</ref> }} | anthem = [[:ja:愛媛の歌|Ehime no uta]] }} '''အဲဟိမဲခရိုင်''' (愛媛県, အဲဟိမဲခန်း<ref>{{cite book|script-title=ja:NHK日本語発音アクセント新辞典|publisher=NHK Publishing|editor=NHK Broadcasting Culture Research Institute|date=24 May 2016|lang=ja}}</ref>) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ရှိခိုခုကျွန်းရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Ehime" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|''Japan Encyclopedia'', p. 170|page=170}}.</ref> အဲဟိမဲခရိုင်တွင် လူဦးရေ ၁,၃၃၄,၈၄၁ ဦး ရှိသည်။<ref name="population1">{{cite web |url=https://www.citypopulation.de/en/japan/ehime/ |title= Ehime Population}}</ref> ဧရိယာ ၅,၆၇၆ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၂,၁၉၁ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။ ခရိုင်သည် အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် ခနဂဝခရိုင်၊ အရှေ့ဘက်တွင် တိုခုရှိမခရိုင်၊ အရှေ့တောင်ဘက်တွင် ခိုးချိခရိုင်တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ အဲဟိမဲခရိုင်သည် ဟီရိုရှီးမားခရိုင်နှင့် ဟယောတန်းဂျိမကျွန်းတွင် ၇၄ မီတာ (၂၄၃ ပေ) နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။<ref>{{cite news |script-title=ja:愛媛県～広島県の“隠れ県境”がまさかの日本最短!? 最長県境も愛媛県!? 意外と知らない県境の“魅力”と“可能性” |url=https://newsdig.tbs.co.jp/articles/itv/1567351 |access-date=31 August 2025 |work=[[TBS News]] |date=17 February 2025 |language=ja}}</ref> မဆွတ်ယမမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်ဖြစ်ပြီး ခရိုင်နှင့် ရှိခိုခုကျွန်းတစ်ခုလုံးတွင် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကကျသည့် မြို့များမှာ အိမဘရိမြို့၊ နိအိဟမမြို့နှင့် ဆိုင်းဂျောမြို့တို့ ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, "Matsuyama" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 621|page=621}}.</ref> အဲဟိမဲခရိုင်တွင် နေထိုင်ကြသူများထဲတွင် နိုဘဲဆုရရှိခဲ့သူ သုံးဦးရှိသည်။ ထိုသူများမှာ ခန်းဇဘုရို အိုအဲ (၁၉၉၄ ခုနှစ် စာပေနိုဘယ်ဆု)၊ ရှုဂျိ နခမုရ (၂၀၁၄ ခုနှစ် ရူပဗေဒနိုဘယ်ဆု) နှင့် ရှုခုရို မနဘဲ (၂၀၂၁ ခုနှစ် ရူပဗေဒနိုဘယ်ဆု) တို့ ဖြစ်သည်။ ==သမိုင်းကြောင်း== {{See also|အဲဟိမဲခရိုင်ရှိ သမိုင်းဝင်နေရာများ}} ==ပထဝီသွင်ပြင်== အဲဟိမဲခရိုင်သည် [[ရှိခိုခုကျွန်း]]၏ အနောက်မြောက်ဘက်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသည်။ မြောက်ဘက်တွင် [[ဆဲတိုကုန်းတွင်းပင်လယ်]]ကို မျက်နှာမူ တည်ရှိသည်။ အရှေ့ဘက်တွင် [[ခဂဝခရိုင်]]၊ တောင်ဘက်တွင် [[ခိုးချိခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ ခရိုင်သည် ကုန်းတွင်းပိုင်းဒေသ၏ တောင်ထူထပ်သည့်ဒေသနှင့် ရှည်လျားသည့် ကမ်းရိုးတန်းဒေသနှစ်ခုစလုံးတွင် တည်ရှိနေသည်။ ခရိုင်အတွင်းတွင် ဆဲတိုကုန်းတွင်းပင်လယ်ရှိ ကျွန်းများစွာလည်း ပါဝင်နေသည်။ အဲဟိမဲခရိုင်၏ အနောက်ဘက်ဆုံးနေရာတွင် တည်ရှိသည့် [[ဆဒမိဆခိကျွန်းဆွယ်]]သည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် အကျဉ်းမြောင်းဆုံး ကျွန်းဆွယ် ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် ခရိုင်ကုန်းမြေ၏ ၇ ရာခိုင်နှုန်းသည် အမျိုးသားဥယျာဉ်များ ဖြစ်သည်ဟု သတ်မှတ်ထားသည်။ ၎င်းတို့မှာ အရှိဇုရိ - အုဝခအိနှင့် ဆဲတိုနိုင်းခိုင်းအမျိုးသားဥယျာဉ်များ၊ အိရှိဇုချိအမျိုးသားဥယျာဉ်၊ ဟိဂျိခဝ၊ ခင်ရှခို၊ အိုခုဒိုးဂေါ့တမဂဝ၊ ဆဒမိဆခိဟန်းတိုး - အုဝခအိ၊ ဆရဂမိနဲရင်းပိုး၊ ဆဆယမနှင့် ရှိခိုခုကာ့ခရိုင်အမျိုးသားဥယျာဉ်များတို့ ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web |url=https://www.env.go.jp/park/doc/data/natural/naturalpark_4.pdf |script-title=ja:自然公園都道府県別面積総括 |trans-title=General overview of area figures for Natural Parks by prefecture |language=ja |publisher=[[Ministry of the Environment (Japan)|Ministry of the Environment]] |date=31 March 2020 |access-date=23 September 2020}}</ref> ===မြို့များ=== [[File:Ehime prefecture population pyramid 2020.svg|thumb|အဲဟိမဲခရိုင်၏ လူဦးရေပိရမစ်၊ ၂၀၂၀ ခုနှစ်]] {{See also|List of cities in Ehime Prefecture by population}}[[File:Map of Ehime Prefecture Ja.svg|thumb|250px|Map of Ehime Prefecture.<br />{{legend0|#EAB|City}} {{legend0|#ED9|Town}}]] [[Image:Views from Matsuyama Castle (Iyo) in 2010-9-6 No,3.JPG|thumb|right|Matsuyama]] [[Image:Uwajima City view.JPG|thumb|right|Uwajima]][[Image:Ehime Prefectural Government Office 20241205 001.jpg|right|thumb|The Ehime Prefectural Capitol Building]] အဲဟိမဲခရိုင်တွင် မြို့ ၁၁ ခု ရှိသည်။ {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ(2020)<ref name="population1" /> ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Imabari, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Imabari, Ehime|Imabari]] |今治市 |419.56 |151,672 |[[File:Imabari in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Iyo, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Iyo, Ehime|Iyo]] |伊予市 |194.44 |35,133 |[[File:Ehime-iyo-city.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Matsuyama, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Matsuyama]] (capital) |松山市 |429.4 |511,192 |[[File:Ehime-matsuyama-city.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Niihama, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Niihama]] |新居浜市 |234.3 |115,938 |[[File:Niihama in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Ōzu, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Ōzu, Ehime|Ōzu]] |大洲市 |432.24 |40,575 |[[File:Ozu in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Saijō, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Saijō, Ehime|Saijō]] |西条市 |509.07 |104,791 |[[File:Saijo in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Seiyo, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Seiyo, Ehime|Seiyo]] |西予市 |514.78 |35,388 |[[File:Seiyo in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Shikokuchūō, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Shikokuchūō]] |四国中央市 |421.24 |82,754 |[[File:Ehime-shikokuchuo-city.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Tōon, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Tōon, Ehime|Tōon]] |東温市 |211.45 |33,903 |[[File:Toon in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Uwajima, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Uwajima, Ehime|Uwajima]] |宇和島市 |469.48 |70,809 |[[File:Uwajima in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Yawatahama, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Yawatahama]] |八幡浜市 |133.03 |31,987 |[[File:Yawatahama in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |} ===မြို့ငယ်နှင့် ရွာများ=== အဲဟိမဲခရိုင်ရှိ ဒေသများတွင် အောက်ပါမြို့ငယ်များနှင့် ရွာများ တည်ရှိသည်။ {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ(2020)<ref name="population1" /> ! rowspan="2" |ဒေသ ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Ainan, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Ainan, Ehime|Ainan]] |愛南町 |239.58 |19,601 |[[Minamiuwa District, Ehime|Minamiuwa District]] |[[File:Ainan in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Ikata, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Ikata]] |伊方町 |94.37 |8,397 |[[Nishiuwa District, Ehime|Nishiuwa District]] |[[File:Ikata in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Kamijima, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Kamijima, Ehime|Kamijima]] |上島町 |30.38 |6,509 |[[Ochi District, Ehime|Ochi District]] |[[File:Kamijima in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Kihoku, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Kihoku, Ehime|Kihoku]] |鬼北町 |241.87 |9,682 |[[Kitauwa District, Ehime|Kitauwa District]] |[[File:Kihoku in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Kumakōgen, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Kumakōgen, Ehime|Kumakōgen]] |久万高原町 |583.66 |7,404 |[[Kamiukena District, Ehime|Kamiukena District]] |[[File:Kumakogen in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Masaki, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Masaki, Ehime|Masaki]] |松前町 |20.41 |29,630 |[[Iyo District, Ehime|Iyo District]] |[[File:Masaki in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Matsuno, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Matsuno, Ehime|Matsuno]] |松野町 |98.5 |3,674 |[[Kitauwa District, Ehime|Kitauwa District]] |[[File:Matsuno in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Tobe, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Tobe, Ehime|Tobe]] |砥部町 |101.57 |20,480 |[[Iyo District, Ehime|Iyo District]] |[[File:Tobe in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Uchiko, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Uchiko, Ehime|Uchiko]] |内子町 |299.5 |15,322 |[[Kita District, Ehime|Kita District]] |[[File:Uchiko in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |} ===ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ=== {{main|အဲဟိမဲခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}} ==စီးပွားရေး== [[File:Iyokan on tree.jpg|thumb|အိယောခန်]] ကမ်းရိုးတန်းဧရိယာရှိ မြို့များဖြစ်သည့် အိမဘရိမြို့နှင့် ဆိုင်းဂျောမြို့ပတ်ဝန်းကျင်တွင် စက်ရုံများစွာ ရှိသည်။ ၎င်းတို့တွင် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံးသင်္ဘောတည်ဆောက်သည့် ကုမ္ပဏီဖြစ်သည့် အိမဘရိသင်္ဘောတည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်း၏ သင်္ဘောကျင်းများစွာ ပါဝင်သည်။ ဓာတုပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းများ၊ ဓာတ်ဆီသန့်စင်ရေး၊ စက္ကူနှင့် အထည်အလိပ်ထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းများသည်လည်း ခရိုင်၏ စီးပွားရေးတွင် အချက်အချာကျသည်။ နယ်ဘက်ဒေသများတွင် စိုက်ပျိုးရေးနှင့် ငါးဖမ်းလုပ်ငန်းကို အဓိကလုပ်ကိုင်ကြသည်။ အထူးသဖြင့် လိမ္မော်သီး၊ အိယောခန်တို့ကို စိုက်ပျိုးကြသည်။ ပုလဲထုတ်လုပ်သည့် လုပ်ငန်းကိုလည်း လုပ်ကိုင်ကြသည်။ အိခတနျူကလီးယားဓာတ်အားပေးစက်ရုံသည် ရှိခိုခုလျှပ်စစ်စွမ်းအင်၏ ကြီးမားသည့်အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအနေဖြင့် စွမ်းအင်များ ထုတ်လုပ်ပေးလျက်ရှိသည်။{{Citation needed|reason=Presentation of the material on the grounds|date=October 2018}} ==ပညာရေး== {{div col}} ===တက္ကသိုလ်နှင့် ကောလိပ်များ=== ====နိုင်ငံပိုင်တက္ကသိုလ်==== *[[အဲဟိမဲတက္ကသိုလ်]] ====ခရိုင်ပိုင်တက္ကသိုလ်==== *[[Ehime Prefectural University of Health Science]] ====ကိုယ်ပိုင်တက္ကသိုလ်နှင့် ကောလိပ်များ==== *[[Matsuyama Shinonome College]] ([[women's college]]) *[[Matsuyama University]] *[[St. Catherine University (Japan)|St. Catherine University]] ===အထက်တန်းကျောင်းများ=== ====ခရိုင်အထက်တန်းကျောင်းများ==== *[[Ehime Prefectural Matsuyama Central Senior High School]] *[[Ehime Prefectural Matsuyama Higashi High School]] *[[Ehime Prefectural Mishima High School]] *[[Ehime Prefectural Uwajima Fisheries High School]] {{div col end}} ==ယဉ်ကျေးမှု== အဲဟိမဲခရိုင်၊ မဆွတ်ယမမြို့တွင် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ရှေးအကျဆုံး အွန်းဆန်း (ရေပူစမ်း) ဖြစ်သည့် [[ဒိုးဂေါ့အွန်းဆန်း]] ရှိသည်။ ၎င်းကို နှစ်ပေါင်း ၂၀၀၀ ကျော် အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ ==ပြင်ပလင့်များ== {{Commons category|Ehime prefecture}} * {{Official website|https://www.pref.ehime.jp}} ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]] j5vmklxc55okn5pwcax8506nqkpeo8g 1051760 1051757 2026-09-07T12:10:42Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 1051760 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = အဲဟိမဲခရိုင် | native_name = {{nobold|{{lang|ja|愛媛県}}}} | settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]] | translit_lang1 = Japanese | translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]] | translit_lang1_info = {{lang|ja|愛媛県}} | translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]] | translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Ehime-ken}} | image_skyline = {{multiple image | border = infobox | total_width = 290 | image_style = border:1; | perrow = 1/2/2/1 | image1 = Isidutisan20220226 1.jpg | caption1 = View of [[Mount Ishizuchi]] | image2 = Dogo Onsen 2017-04-05 (34099934150).jpg | caption2 = [[Dogo Onsen]] | image3 = Matsuyama Castle Keep Tower 20170123-1.jpg | caption3 = [[Matsuyama Castle (Iyo)|Matsuyama Castle]] | image4 = Tensyaen20210406 12.jpg | caption4 = Uwajima Tensya Garden | image5 = Tounaru 20230526 3.jpg | caption5 = [[Besshi copper mine]] heritage site | image6 = Godankougen05.jpg | caption6 = Shikoku Karst (Godan Plateau) }} | image_caption = | image_flag = Flag of Ehime Prefecture.svg | flag_size = 100px | image_blank_emblem = Emblem of Ehime prefecture.svg | blank_emblem_size = 80px | blank_emblem_type = Emblem | image_map = Map of Japan with highlight on 38 Ehime prefecture.svg | coordinates = {{Coord|33|50|N|132|50|E|region:JP-38_scale:500000|display=inline, title}} | subdivision_type = Country | subdivision_name = [[Japan]] | subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]] | subdivision_name1 = [[Shikoku]] | subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]] | subdivision_name2 = [[Shikoku]] | seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]] | seat = [[Matsuyama]] | parts_type = Subdivisions | parts_style = para | p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 7 | p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 20 | leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]] | leader_name = [[Tokihiro Nakamura]] (since December 2010) | area_total_km2 = 5,676.23 | area_water_percent = | area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|26th]] | population_footnotes = | population_total = 1,334,841 | population_as_of = October 1, 2020 | population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|28th]] | population_density_km2 = auto | demographics_type2 = GDP | demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}</ref> | demographics2_title1 = Total | demographics2_info1 = [[JP¥]]5,138 billion<br />[[US$]]37.9 billion (2022) | iso_code = JP-38 | website = {{URL|https://www.pref.ehime.jp/index-e.html}} | module = {{Infobox place symbols| embedded=yes | country = Japan | bird = [[Japanese robin]] (''Erithacus akahige'')<ref name=symbols /> | fish = [[Pagrus major|Red sea bream]] (''Pagrus major'')<ref name=symbols /> | flower = Satsuma mandarin (''[[Citrus unshiu]]'')<ref name=symbols>{{cite web|script-title=ja:愛媛県の紹介 ＞ 愛媛県のシンボル |url=http://www.pref.ehime.jp/shokai/sinboru.html |work=Ehime prefectural website |publisher=Ehime Prefecture |access-date=9 September 2011 |language=ja |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080109163141/http://www.pref.ehime.jp/shokai/sinboru.html |archive-date=9 January 2008 }}</ref> | tree = [[Pine]] (''Pinus'')<ref name=symbols /> | mammal = [[Japanese river otter]] ("Lutra lutra whiteleyi")<ref name=symbols /><ref>{{Cite web|url=http://extinct-animals-facts.com/Recently-Extinct-Animal-Facts/Extinct-Japanese-River-Otter-Facts.html|title=Japanese River Otter Facts}}</ref> }} | anthem = [[:ja:愛媛の歌|Ehime no uta]] }} '''အဲဟိမဲခရိုင်''' (愛媛県, အဲဟိမဲခန်း<ref>{{cite book|script-title=ja:NHK日本語発音アクセント新辞典|publisher=NHK Publishing|editor=NHK Broadcasting Culture Research Institute|date=24 May 2016|lang=ja}}</ref>) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ရှိခိုခုကျွန်းရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Ehime" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|''Japan Encyclopedia'', p. 170|page=170}}.</ref> အဲဟိမဲခရိုင်တွင် လူဦးရေ ၁,၃၃၄,၈၄၁ ဦး ရှိသည်။<ref name="population1">{{cite web |url=https://www.citypopulation.de/en/japan/ehime/ |title= Ehime Population}}</ref> ဧရိယာ ၅,၆၇၆ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၂,၁၉၁ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။ ခရိုင်သည် အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် [[ခနဂဝခရိုင်]]၊ အရှေ့ဘက်တွင် [[တိုခုရှိမခရိုင်]]၊ အရှေ့တောင်ဘက်တွင် [[ခိုးချိခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ အဲဟိမဲခရိုင်သည် [[ဟီရိုရှီးမားခရိုင်]]နှင့် ဟယောတန်းဂျိမကျွန်းတွင် ၇၄ မီတာ (၂၄၃ ပေ) နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။<ref>{{cite news |script-title=ja:愛媛県～広島県の“隠れ県境”がまさかの日本最短!? 最長県境も愛媛県!? 意外と知らない県境の“魅力”と“可能性” |url=https://newsdig.tbs.co.jp/articles/itv/1567351 |access-date=31 August 2025 |work=[[TBS News]] |date=17 February 2025 |language=ja}}</ref> မဆွတ်ယမမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်ဖြစ်ပြီး ခရိုင်နှင့် ရှိခိုခုကျွန်းတစ်ခုလုံးတွင် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကကျသည့် မြို့များမှာ အိမဘရိမြို့၊ နိအိဟမမြို့နှင့် ဆိုင်းဂျောမြို့တို့ ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, "Matsuyama" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 621|page=621}}.</ref> အဲဟိမဲခရိုင်တွင် နေထိုင်ကြသူများထဲတွင် နိုဘဲဆုရရှိခဲ့သူ သုံးဦးရှိသည်။ ထိုသူများမှာ ခန်းဇဘုရို အိုအဲ (၁၉၉၄ ခုနှစ် စာပေနိုဘယ်ဆု)၊ ရှုဂျိ နခမုရ (၂၀၁၄ ခုနှစ် ရူပဗေဒနိုဘယ်ဆု) နှင့် ရှုခုရို မနဘဲ (၂၀၂၁ ခုနှစ် ရူပဗေဒနိုဘယ်ဆု) တို့ ဖြစ်သည်။ ==သမိုင်းကြောင်း== {{See also|အဲဟိမဲခရိုင်ရှိ သမိုင်းဝင်နေရာများ}} ==ပထဝီသွင်ပြင်== အဲဟိမဲခရိုင်သည် [[ရှိခိုခုကျွန်း]]၏ အနောက်မြောက်ဘက်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသည်။ မြောက်ဘက်တွင် [[ဆဲတိုကုန်းတွင်းပင်လယ်]]ကို မျက်နှာမူ တည်ရှိသည်။ အရှေ့ဘက်တွင် [[ခဂဝခရိုင်]]၊ တောင်ဘက်တွင် [[ခိုးချိခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ ခရိုင်သည် ကုန်းတွင်းပိုင်းဒေသ၏ တောင်ထူထပ်သည့်ဒေသနှင့် ရှည်လျားသည့် ကမ်းရိုးတန်းဒေသနှစ်ခုစလုံးတွင် တည်ရှိနေသည်။ ခရိုင်အတွင်းတွင် ဆဲတိုကုန်းတွင်းပင်လယ်ရှိ ကျွန်းများစွာလည်း ပါဝင်နေသည်။ အဲဟိမဲခရိုင်၏ အနောက်ဘက်ဆုံးနေရာတွင် တည်ရှိသည့် [[ဆဒမိဆခိကျွန်းဆွယ်]]သည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် အကျဉ်းမြောင်းဆုံး ကျွန်းဆွယ် ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် ခရိုင်ကုန်းမြေ၏ ၇ ရာခိုင်နှုန်းသည် အမျိုးသားဥယျာဉ်များ ဖြစ်သည်ဟု သတ်မှတ်ထားသည်။ ၎င်းတို့မှာ အရှိဇုရိ - အုဝခအိနှင့် ဆဲတိုနိုင်းခိုင်းအမျိုးသားဥယျာဉ်များ၊ အိရှိဇုချိအမျိုးသားဥယျာဉ်၊ ဟိဂျိခဝ၊ ခင်ရှခို၊ အိုခုဒိုးဂေါ့တမဂဝ၊ ဆဒမိဆခိဟန်းတိုး - အုဝခအိ၊ ဆရဂမိနဲရင်းပိုး၊ ဆဆယမနှင့် ရှိခိုခုကာ့ခရိုင်အမျိုးသားဥယျာဉ်များတို့ ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web |url=https://www.env.go.jp/park/doc/data/natural/naturalpark_4.pdf |script-title=ja:自然公園都道府県別面積総括 |trans-title=General overview of area figures for Natural Parks by prefecture |language=ja |publisher=[[Ministry of the Environment (Japan)|Ministry of the Environment]] |date=31 March 2020 |access-date=23 September 2020}}</ref> ===မြို့များ=== [[File:Ehime prefecture population pyramid 2020.svg|thumb|အဲဟိမဲခရိုင်၏ လူဦးရေပိရမစ်၊ ၂၀၂၀ ခုနှစ်]] {{See also|List of cities in Ehime Prefecture by population}}[[File:Map of Ehime Prefecture Ja.svg|thumb|250px|Map of Ehime Prefecture.<br />{{legend0|#EAB|City}} {{legend0|#ED9|Town}}]] [[Image:Views from Matsuyama Castle (Iyo) in 2010-9-6 No,3.JPG|thumb|right|Matsuyama]] [[Image:Uwajima City view.JPG|thumb|right|Uwajima]][[Image:Ehime Prefectural Government Office 20241205 001.jpg|right|thumb|The Ehime Prefectural Capitol Building]] အဲဟိမဲခရိုင်တွင် မြို့ ၁၁ ခု ရှိသည်။ {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ(2020)<ref name="population1" /> ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Imabari, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Imabari, Ehime|Imabari]] |今治市 |419.56 |151,672 |[[File:Imabari in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Iyo, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Iyo, Ehime|Iyo]] |伊予市 |194.44 |35,133 |[[File:Ehime-iyo-city.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Matsuyama, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Matsuyama]] (capital) |松山市 |429.4 |511,192 |[[File:Ehime-matsuyama-city.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Niihama, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Niihama]] |新居浜市 |234.3 |115,938 |[[File:Niihama in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Ōzu, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Ōzu, Ehime|Ōzu]] |大洲市 |432.24 |40,575 |[[File:Ozu in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Saijō, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Saijō, Ehime|Saijō]] |西条市 |509.07 |104,791 |[[File:Saijo in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Seiyo, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Seiyo, Ehime|Seiyo]] |西予市 |514.78 |35,388 |[[File:Seiyo in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Shikokuchūō, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Shikokuchūō]] |四国中央市 |421.24 |82,754 |[[File:Ehime-shikokuchuo-city.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Tōon, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Tōon, Ehime|Tōon]] |東温市 |211.45 |33,903 |[[File:Toon in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Uwajima, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Uwajima, Ehime|Uwajima]] |宇和島市 |469.48 |70,809 |[[File:Uwajima in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Yawatahama, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Yawatahama]] |八幡浜市 |133.03 |31,987 |[[File:Yawatahama in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |} ===မြို့ငယ်နှင့် ရွာများ=== အဲဟိမဲခရိုင်ရှိ ဒေသများတွင် အောက်ပါမြို့ငယ်များနှင့် ရွာများ တည်ရှိသည်။ {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ(2020)<ref name="population1" /> ! rowspan="2" |ဒေသ ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Ainan, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Ainan, Ehime|Ainan]] |愛南町 |239.58 |19,601 |[[Minamiuwa District, Ehime|Minamiuwa District]] |[[File:Ainan in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Ikata, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Ikata]] |伊方町 |94.37 |8,397 |[[Nishiuwa District, Ehime|Nishiuwa District]] |[[File:Ikata in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Kamijima, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Kamijima, Ehime|Kamijima]] |上島町 |30.38 |6,509 |[[Ochi District, Ehime|Ochi District]] |[[File:Kamijima in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Kihoku, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Kihoku, Ehime|Kihoku]] |鬼北町 |241.87 |9,682 |[[Kitauwa District, Ehime|Kitauwa District]] |[[File:Kihoku in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Kumakōgen, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Kumakōgen, Ehime|Kumakōgen]] |久万高原町 |583.66 |7,404 |[[Kamiukena District, Ehime|Kamiukena District]] |[[File:Kumakogen in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Masaki, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Masaki, Ehime|Masaki]] |松前町 |20.41 |29,630 |[[Iyo District, Ehime|Iyo District]] |[[File:Masaki in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Matsuno, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Matsuno, Ehime|Matsuno]] |松野町 |98.5 |3,674 |[[Kitauwa District, Ehime|Kitauwa District]] |[[File:Matsuno in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Tobe, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Tobe, Ehime|Tobe]] |砥部町 |101.57 |20,480 |[[Iyo District, Ehime|Iyo District]] |[[File:Tobe in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Uchiko, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Uchiko, Ehime|Uchiko]] |内子町 |299.5 |15,322 |[[Kita District, Ehime|Kita District]] |[[File:Uchiko in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |} ===ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ=== {{main|အဲဟိမဲခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}} ==စီးပွားရေး== [[File:Iyokan on tree.jpg|thumb|အိယောခန်]] ကမ်းရိုးတန်းဧရိယာရှိ မြို့များဖြစ်သည့် အိမဘရိမြို့နှင့် ဆိုင်းဂျောမြို့ပတ်ဝန်းကျင်တွင် စက်ရုံများစွာ ရှိသည်။ ၎င်းတို့တွင် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံးသင်္ဘောတည်ဆောက်သည့် ကုမ္ပဏီဖြစ်သည့် အိမဘရိသင်္ဘောတည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်း၏ သင်္ဘောကျင်းများစွာ ပါဝင်သည်။ ဓာတုပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းများ၊ ဓာတ်ဆီသန့်စင်ရေး၊ စက္ကူနှင့် အထည်အလိပ်ထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းများသည်လည်း ခရိုင်၏ စီးပွားရေးတွင် အချက်အချာကျသည်။ နယ်ဘက်ဒေသများတွင် စိုက်ပျိုးရေးနှင့် ငါးဖမ်းလုပ်ငန်းကို အဓိကလုပ်ကိုင်ကြသည်။ အထူးသဖြင့် လိမ္မော်သီး၊ အိယောခန်တို့ကို စိုက်ပျိုးကြသည်။ ပုလဲထုတ်လုပ်သည့် လုပ်ငန်းကိုလည်း လုပ်ကိုင်ကြသည်။ အိခတနျူကလီးယားဓာတ်အားပေးစက်ရုံသည် ရှိခိုခုလျှပ်စစ်စွမ်းအင်၏ ကြီးမားသည့်အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအနေဖြင့် စွမ်းအင်များ ထုတ်လုပ်ပေးလျက်ရှိသည်။{{Citation needed|reason=Presentation of the material on the grounds|date=October 2018}} ==ပညာရေး== {{div col}} ===တက္ကသိုလ်နှင့် ကောလိပ်များ=== ====နိုင်ငံပိုင်တက္ကသိုလ်==== *[[အဲဟိမဲတက္ကသိုလ်]] ====ခရိုင်ပိုင်တက္ကသိုလ်==== *[[Ehime Prefectural University of Health Science]] ====ကိုယ်ပိုင်တက္ကသိုလ်နှင့် ကောလိပ်များ==== *[[Matsuyama Shinonome College]] ([[women's college]]) *[[Matsuyama University]] *[[St. Catherine University (Japan)|St. Catherine University]] ===အထက်တန်းကျောင်းများ=== ====ခရိုင်အထက်တန်းကျောင်းများ==== *[[Ehime Prefectural Matsuyama Central Senior High School]] *[[Ehime Prefectural Matsuyama Higashi High School]] *[[Ehime Prefectural Mishima High School]] *[[Ehime Prefectural Uwajima Fisheries High School]] {{div col end}} ==ယဉ်ကျေးမှု== အဲဟိမဲခရိုင်၊ မဆွတ်ယမမြို့တွင် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ရှေးအကျဆုံး အွန်းဆန်း (ရေပူစမ်း) ဖြစ်သည့် [[ဒိုးဂေါ့အွန်းဆန်း]] ရှိသည်။ ၎င်းကို နှစ်ပေါင်း ၂၀၀၀ ကျော် အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ ==ပြင်ပလင့်များ== {{Commons category|Ehime prefecture}} * {{Official website|https://www.pref.ehime.jp}} ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]] 7d0sh2xsbnngfwijmy513bqhaev10ie 1051761 1051760 2026-09-07T12:11:33Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ယဉ်ကျေးမှု */ 1051761 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = အဲဟိမဲခရိုင် | native_name = {{nobold|{{lang|ja|愛媛県}}}} | settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]] | translit_lang1 = Japanese | translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]] | translit_lang1_info = {{lang|ja|愛媛県}} | translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]] | translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Ehime-ken}} | image_skyline = {{multiple image | border = infobox | total_width = 290 | image_style = border:1; | perrow = 1/2/2/1 | image1 = Isidutisan20220226 1.jpg | caption1 = View of [[Mount Ishizuchi]] | image2 = Dogo Onsen 2017-04-05 (34099934150).jpg | caption2 = [[Dogo Onsen]] | image3 = Matsuyama Castle Keep Tower 20170123-1.jpg | caption3 = [[Matsuyama Castle (Iyo)|Matsuyama Castle]] | image4 = Tensyaen20210406 12.jpg | caption4 = Uwajima Tensya Garden | image5 = Tounaru 20230526 3.jpg | caption5 = [[Besshi copper mine]] heritage site | image6 = Godankougen05.jpg | caption6 = Shikoku Karst (Godan Plateau) }} | image_caption = | image_flag = Flag of Ehime Prefecture.svg | flag_size = 100px | image_blank_emblem = Emblem of Ehime prefecture.svg | blank_emblem_size = 80px | blank_emblem_type = Emblem | image_map = Map of Japan with highlight on 38 Ehime prefecture.svg | coordinates = {{Coord|33|50|N|132|50|E|region:JP-38_scale:500000|display=inline, title}} | subdivision_type = Country | subdivision_name = [[Japan]] | subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]] | subdivision_name1 = [[Shikoku]] | subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]] | subdivision_name2 = [[Shikoku]] | seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]] | seat = [[Matsuyama]] | parts_type = Subdivisions | parts_style = para | p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 7 | p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 20 | leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]] | leader_name = [[Tokihiro Nakamura]] (since December 2010) | area_total_km2 = 5,676.23 | area_water_percent = | area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|26th]] | population_footnotes = | population_total = 1,334,841 | population_as_of = October 1, 2020 | population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|28th]] | population_density_km2 = auto | demographics_type2 = GDP | demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}</ref> | demographics2_title1 = Total | demographics2_info1 = [[JP¥]]5,138 billion<br />[[US$]]37.9 billion (2022) | iso_code = JP-38 | website = {{URL|https://www.pref.ehime.jp/index-e.html}} | module = {{Infobox place symbols| embedded=yes | country = Japan | bird = [[Japanese robin]] (''Erithacus akahige'')<ref name=symbols /> | fish = [[Pagrus major|Red sea bream]] (''Pagrus major'')<ref name=symbols /> | flower = Satsuma mandarin (''[[Citrus unshiu]]'')<ref name=symbols>{{cite web|script-title=ja:愛媛県の紹介 ＞ 愛媛県のシンボル |url=http://www.pref.ehime.jp/shokai/sinboru.html |work=Ehime prefectural website |publisher=Ehime Prefecture |access-date=9 September 2011 |language=ja |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080109163141/http://www.pref.ehime.jp/shokai/sinboru.html |archive-date=9 January 2008 }}</ref> | tree = [[Pine]] (''Pinus'')<ref name=symbols /> | mammal = [[Japanese river otter]] ("Lutra lutra whiteleyi")<ref name=symbols /><ref>{{Cite web|url=http://extinct-animals-facts.com/Recently-Extinct-Animal-Facts/Extinct-Japanese-River-Otter-Facts.html|title=Japanese River Otter Facts}}</ref> }} | anthem = [[:ja:愛媛の歌|Ehime no uta]] }} '''အဲဟိမဲခရိုင်''' (愛媛県, အဲဟိမဲခန်း<ref>{{cite book|script-title=ja:NHK日本語発音アクセント新辞典|publisher=NHK Publishing|editor=NHK Broadcasting Culture Research Institute|date=24 May 2016|lang=ja}}</ref>) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ရှိခိုခုကျွန်းရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Ehime" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|''Japan Encyclopedia'', p. 170|page=170}}.</ref> အဲဟိမဲခရိုင်တွင် လူဦးရေ ၁,၃၃၄,၈၄၁ ဦး ရှိသည်။<ref name="population1">{{cite web |url=https://www.citypopulation.de/en/japan/ehime/ |title= Ehime Population}}</ref> ဧရိယာ ၅,၆၇၆ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၂,၁၉၁ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။ ခရိုင်သည် အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် [[ခနဂဝခရိုင်]]၊ အရှေ့ဘက်တွင် [[တိုခုရှိမခရိုင်]]၊ အရှေ့တောင်ဘက်တွင် [[ခိုးချိခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ အဲဟိမဲခရိုင်သည် [[ဟီရိုရှီးမားခရိုင်]]နှင့် ဟယောတန်းဂျိမကျွန်းတွင် ၇၄ မီတာ (၂၄၃ ပေ) နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။<ref>{{cite news |script-title=ja:愛媛県～広島県の“隠れ県境”がまさかの日本最短!? 最長県境も愛媛県!? 意外と知らない県境の“魅力”と“可能性” |url=https://newsdig.tbs.co.jp/articles/itv/1567351 |access-date=31 August 2025 |work=[[TBS News]] |date=17 February 2025 |language=ja}}</ref> မဆွတ်ယမမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်ဖြစ်ပြီး ခရိုင်နှင့် ရှိခိုခုကျွန်းတစ်ခုလုံးတွင် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကကျသည့် မြို့များမှာ အိမဘရိမြို့၊ နိအိဟမမြို့နှင့် ဆိုင်းဂျောမြို့တို့ ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, "Matsuyama" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 621|page=621}}.</ref> အဲဟိမဲခရိုင်တွင် နေထိုင်ကြသူများထဲတွင် နိုဘဲဆုရရှိခဲ့သူ သုံးဦးရှိသည်။ ထိုသူများမှာ ခန်းဇဘုရို အိုအဲ (၁၉၉၄ ခုနှစ် စာပေနိုဘယ်ဆု)၊ ရှုဂျိ နခမုရ (၂၀၁၄ ခုနှစ် ရူပဗေဒနိုဘယ်ဆု) နှင့် ရှုခုရို မနဘဲ (၂၀၂၁ ခုနှစ် ရူပဗေဒနိုဘယ်ဆု) တို့ ဖြစ်သည်။ ==သမိုင်းကြောင်း== {{See also|အဲဟိမဲခရိုင်ရှိ သမိုင်းဝင်နေရာများ}} ==ပထဝီသွင်ပြင်== အဲဟိမဲခရိုင်သည် [[ရှိခိုခုကျွန်း]]၏ အနောက်မြောက်ဘက်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသည်။ မြောက်ဘက်တွင် [[ဆဲတိုကုန်းတွင်းပင်လယ်]]ကို မျက်နှာမူ တည်ရှိသည်။ အရှေ့ဘက်တွင် [[ခဂဝခရိုင်]]၊ တောင်ဘက်တွင် [[ခိုးချိခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ ခရိုင်သည် ကုန်းတွင်းပိုင်းဒေသ၏ တောင်ထူထပ်သည့်ဒေသနှင့် ရှည်လျားသည့် ကမ်းရိုးတန်းဒေသနှစ်ခုစလုံးတွင် တည်ရှိနေသည်။ ခရိုင်အတွင်းတွင် ဆဲတိုကုန်းတွင်းပင်လယ်ရှိ ကျွန်းများစွာလည်း ပါဝင်နေသည်။ အဲဟိမဲခရိုင်၏ အနောက်ဘက်ဆုံးနေရာတွင် တည်ရှိသည့် [[ဆဒမိဆခိကျွန်းဆွယ်]]သည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် အကျဉ်းမြောင်းဆုံး ကျွန်းဆွယ် ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် ခရိုင်ကုန်းမြေ၏ ၇ ရာခိုင်နှုန်းသည် အမျိုးသားဥယျာဉ်များ ဖြစ်သည်ဟု သတ်မှတ်ထားသည်။ ၎င်းတို့မှာ အရှိဇုရိ - အုဝခအိနှင့် ဆဲတိုနိုင်းခိုင်းအမျိုးသားဥယျာဉ်များ၊ အိရှိဇုချိအမျိုးသားဥယျာဉ်၊ ဟိဂျိခဝ၊ ခင်ရှခို၊ အိုခုဒိုးဂေါ့တမဂဝ၊ ဆဒမိဆခိဟန်းတိုး - အုဝခအိ၊ ဆရဂမိနဲရင်းပိုး၊ ဆဆယမနှင့် ရှိခိုခုကာ့ခရိုင်အမျိုးသားဥယျာဉ်များတို့ ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web |url=https://www.env.go.jp/park/doc/data/natural/naturalpark_4.pdf |script-title=ja:自然公園都道府県別面積総括 |trans-title=General overview of area figures for Natural Parks by prefecture |language=ja |publisher=[[Ministry of the Environment (Japan)|Ministry of the Environment]] |date=31 March 2020 |access-date=23 September 2020}}</ref> ===မြို့များ=== [[File:Ehime prefecture population pyramid 2020.svg|thumb|အဲဟိမဲခရိုင်၏ လူဦးရေပိရမစ်၊ ၂၀၂၀ ခုနှစ်]] {{See also|List of cities in Ehime Prefecture by population}}[[File:Map of Ehime Prefecture Ja.svg|thumb|250px|Map of Ehime Prefecture.<br />{{legend0|#EAB|City}} {{legend0|#ED9|Town}}]] [[Image:Views from Matsuyama Castle (Iyo) in 2010-9-6 No,3.JPG|thumb|right|Matsuyama]] [[Image:Uwajima City view.JPG|thumb|right|Uwajima]][[Image:Ehime Prefectural Government Office 20241205 001.jpg|right|thumb|The Ehime Prefectural Capitol Building]] အဲဟိမဲခရိုင်တွင် မြို့ ၁၁ ခု ရှိသည်။ {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ(2020)<ref name="population1" /> ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Imabari, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Imabari, Ehime|Imabari]] |今治市 |419.56 |151,672 |[[File:Imabari in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Iyo, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Iyo, Ehime|Iyo]] |伊予市 |194.44 |35,133 |[[File:Ehime-iyo-city.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Matsuyama, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Matsuyama]] (capital) |松山市 |429.4 |511,192 |[[File:Ehime-matsuyama-city.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Niihama, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Niihama]] |新居浜市 |234.3 |115,938 |[[File:Niihama in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Ōzu, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Ōzu, Ehime|Ōzu]] |大洲市 |432.24 |40,575 |[[File:Ozu in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Saijō, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Saijō, Ehime|Saijō]] |西条市 |509.07 |104,791 |[[File:Saijo in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Seiyo, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Seiyo, Ehime|Seiyo]] |西予市 |514.78 |35,388 |[[File:Seiyo in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Shikokuchūō, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Shikokuchūō]] |四国中央市 |421.24 |82,754 |[[File:Ehime-shikokuchuo-city.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Tōon, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Tōon, Ehime|Tōon]] |東温市 |211.45 |33,903 |[[File:Toon in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Uwajima, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Uwajima, Ehime|Uwajima]] |宇和島市 |469.48 |70,809 |[[File:Uwajima in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Yawatahama, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Yawatahama]] |八幡浜市 |133.03 |31,987 |[[File:Yawatahama in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |} ===မြို့ငယ်နှင့် ရွာများ=== အဲဟိမဲခရိုင်ရှိ ဒေသများတွင် အောက်ပါမြို့ငယ်များနှင့် ရွာများ တည်ရှိသည်။ {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ(2020)<ref name="population1" /> ! rowspan="2" |ဒေသ ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Ainan, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Ainan, Ehime|Ainan]] |愛南町 |239.58 |19,601 |[[Minamiuwa District, Ehime|Minamiuwa District]] |[[File:Ainan in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Ikata, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Ikata]] |伊方町 |94.37 |8,397 |[[Nishiuwa District, Ehime|Nishiuwa District]] |[[File:Ikata in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Kamijima, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Kamijima, Ehime|Kamijima]] |上島町 |30.38 |6,509 |[[Ochi District, Ehime|Ochi District]] |[[File:Kamijima in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Kihoku, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Kihoku, Ehime|Kihoku]] |鬼北町 |241.87 |9,682 |[[Kitauwa District, Ehime|Kitauwa District]] |[[File:Kihoku in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Kumakōgen, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Kumakōgen, Ehime|Kumakōgen]] |久万高原町 |583.66 |7,404 |[[Kamiukena District, Ehime|Kamiukena District]] |[[File:Kumakogen in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Masaki, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Masaki, Ehime|Masaki]] |松前町 |20.41 |29,630 |[[Iyo District, Ehime|Iyo District]] |[[File:Masaki in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Matsuno, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Matsuno, Ehime|Matsuno]] |松野町 |98.5 |3,674 |[[Kitauwa District, Ehime|Kitauwa District]] |[[File:Matsuno in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Tobe, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Tobe, Ehime|Tobe]] |砥部町 |101.57 |20,480 |[[Iyo District, Ehime|Iyo District]] |[[File:Tobe in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Uchiko, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Uchiko, Ehime|Uchiko]] |内子町 |299.5 |15,322 |[[Kita District, Ehime|Kita District]] |[[File:Uchiko in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |} ===ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ=== {{main|အဲဟိမဲခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}} ==စီးပွားရေး== [[File:Iyokan on tree.jpg|thumb|အိယောခန်]] ကမ်းရိုးတန်းဧရိယာရှိ မြို့များဖြစ်သည့် အိမဘရိမြို့နှင့် ဆိုင်းဂျောမြို့ပတ်ဝန်းကျင်တွင် စက်ရုံများစွာ ရှိသည်။ ၎င်းတို့တွင် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံးသင်္ဘောတည်ဆောက်သည့် ကုမ္ပဏီဖြစ်သည့် အိမဘရိသင်္ဘောတည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်း၏ သင်္ဘောကျင်းများစွာ ပါဝင်သည်။ ဓာတုပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းများ၊ ဓာတ်ဆီသန့်စင်ရေး၊ စက္ကူနှင့် အထည်အလိပ်ထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းများသည်လည်း ခရိုင်၏ စီးပွားရေးတွင် အချက်အချာကျသည်။ နယ်ဘက်ဒေသများတွင် စိုက်ပျိုးရေးနှင့် ငါးဖမ်းလုပ်ငန်းကို အဓိကလုပ်ကိုင်ကြသည်။ အထူးသဖြင့် လိမ္မော်သီး၊ အိယောခန်တို့ကို စိုက်ပျိုးကြသည်။ ပုလဲထုတ်လုပ်သည့် လုပ်ငန်းကိုလည်း လုပ်ကိုင်ကြသည်။ အိခတနျူကလီးယားဓာတ်အားပေးစက်ရုံသည် ရှိခိုခုလျှပ်စစ်စွမ်းအင်၏ ကြီးမားသည့်အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအနေဖြင့် စွမ်းအင်များ ထုတ်လုပ်ပေးလျက်ရှိသည်။{{Citation needed|reason=Presentation of the material on the grounds|date=October 2018}} ==ပညာရေး== {{div col}} ===တက္ကသိုလ်နှင့် ကောလိပ်များ=== ====နိုင်ငံပိုင်တက္ကသိုလ်==== *[[အဲဟိမဲတက္ကသိုလ်]] ====ခရိုင်ပိုင်တက္ကသိုလ်==== *[[Ehime Prefectural University of Health Science]] ====ကိုယ်ပိုင်တက္ကသိုလ်နှင့် ကောလိပ်များ==== *[[Matsuyama Shinonome College]] ([[women's college]]) *[[Matsuyama University]] *[[St. Catherine University (Japan)|St. Catherine University]] ===အထက်တန်းကျောင်းများ=== ====ခရိုင်အထက်တန်းကျောင်းများ==== *[[Ehime Prefectural Matsuyama Central Senior High School]] *[[Ehime Prefectural Matsuyama Higashi High School]] *[[Ehime Prefectural Mishima High School]] *[[Ehime Prefectural Uwajima Fisheries High School]] {{div col end}} ==ယဉ်ကျေးမှု== အဲဟိမဲခရိုင်၊ မဆွတ်ယမမြို့တွင် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ရှေးအကျဆုံး အွန်းဆန်း (ရေပူစမ်း) ဖြစ်သည့် [[ဒိုးဂေါ့အွန်းဆန်း]] ရှိသည်။ ၎င်းကို နှစ်ပေါင်း ၂၀၀၀ ကျော် အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ ==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး== ==ပြင်ပလင့်များ== {{Commons category|Ehime prefecture}} * {{Official website|https://www.pref.ehime.jp}} ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]] ee13xkwhrr97yz0b2t1ki640nalm6f6 1051762 1051761 2026-09-07T12:12:22Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး */ 1051762 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = အဲဟိမဲခရိုင် | native_name = {{nobold|{{lang|ja|愛媛県}}}} | settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]] | translit_lang1 = Japanese | translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]] | translit_lang1_info = {{lang|ja|愛媛県}} | translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]] | translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Ehime-ken}} | image_skyline = {{multiple image | border = infobox | total_width = 290 | image_style = border:1; | perrow = 1/2/2/1 | image1 = Isidutisan20220226 1.jpg | caption1 = View of [[Mount Ishizuchi]] | image2 = Dogo Onsen 2017-04-05 (34099934150).jpg | caption2 = [[Dogo Onsen]] | image3 = Matsuyama Castle Keep Tower 20170123-1.jpg | caption3 = [[Matsuyama Castle (Iyo)|Matsuyama Castle]] | image4 = Tensyaen20210406 12.jpg | caption4 = Uwajima Tensya Garden | image5 = Tounaru 20230526 3.jpg | caption5 = [[Besshi copper mine]] heritage site | image6 = Godankougen05.jpg | caption6 = Shikoku Karst (Godan Plateau) }} | image_caption = | image_flag = Flag of Ehime Prefecture.svg | flag_size = 100px | image_blank_emblem = Emblem of Ehime prefecture.svg | blank_emblem_size = 80px | blank_emblem_type = Emblem | image_map = Map of Japan with highlight on 38 Ehime prefecture.svg | coordinates = {{Coord|33|50|N|132|50|E|region:JP-38_scale:500000|display=inline, title}} | subdivision_type = Country | subdivision_name = [[Japan]] | subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]] | subdivision_name1 = [[Shikoku]] | subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]] | subdivision_name2 = [[Shikoku]] | seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]] | seat = [[Matsuyama]] | parts_type = Subdivisions | parts_style = para | p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 7 | p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 20 | leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]] | leader_name = [[Tokihiro Nakamura]] (since December 2010) | area_total_km2 = 5,676.23 | area_water_percent = | area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|26th]] | population_footnotes = | population_total = 1,334,841 | population_as_of = October 1, 2020 | population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|28th]] | population_density_km2 = auto | demographics_type2 = GDP | demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}</ref> | demographics2_title1 = Total | demographics2_info1 = [[JP¥]]5,138 billion<br />[[US$]]37.9 billion (2022) | iso_code = JP-38 | website = {{URL|https://www.pref.ehime.jp/index-e.html}} | module = {{Infobox place symbols| embedded=yes | country = Japan | bird = [[Japanese robin]] (''Erithacus akahige'')<ref name=symbols /> | fish = [[Pagrus major|Red sea bream]] (''Pagrus major'')<ref name=symbols /> | flower = Satsuma mandarin (''[[Citrus unshiu]]'')<ref name=symbols>{{cite web|script-title=ja:愛媛県の紹介 ＞ 愛媛県のシンボル |url=http://www.pref.ehime.jp/shokai/sinboru.html |work=Ehime prefectural website |publisher=Ehime Prefecture |access-date=9 September 2011 |language=ja |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080109163141/http://www.pref.ehime.jp/shokai/sinboru.html |archive-date=9 January 2008 }}</ref> | tree = [[Pine]] (''Pinus'')<ref name=symbols /> | mammal = [[Japanese river otter]] ("Lutra lutra whiteleyi")<ref name=symbols /><ref>{{Cite web|url=http://extinct-animals-facts.com/Recently-Extinct-Animal-Facts/Extinct-Japanese-River-Otter-Facts.html|title=Japanese River Otter Facts}}</ref> }} | anthem = [[:ja:愛媛の歌|Ehime no uta]] }} '''အဲဟိမဲခရိုင်''' (愛媛県, အဲဟိမဲခန်း<ref>{{cite book|script-title=ja:NHK日本語発音アクセント新辞典|publisher=NHK Publishing|editor=NHK Broadcasting Culture Research Institute|date=24 May 2016|lang=ja}}</ref>) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ရှိခိုခုကျွန်းရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Ehime" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|''Japan Encyclopedia'', p. 170|page=170}}.</ref> အဲဟိမဲခရိုင်တွင် လူဦးရေ ၁,၃၃၄,၈၄၁ ဦး ရှိသည်။<ref name="population1">{{cite web |url=https://www.citypopulation.de/en/japan/ehime/ |title= Ehime Population}}</ref> ဧရိယာ ၅,၆၇၆ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၂,၁၉၁ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။ ခရိုင်သည် အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် [[ခနဂဝခရိုင်]]၊ အရှေ့ဘက်တွင် [[တိုခုရှိမခရိုင်]]၊ အရှေ့တောင်ဘက်တွင် [[ခိုးချိခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ အဲဟိမဲခရိုင်သည် [[ဟီရိုရှီးမားခရိုင်]]နှင့် ဟယောတန်းဂျိမကျွန်းတွင် ၇၄ မီတာ (၂၄၃ ပေ) နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။<ref>{{cite news |script-title=ja:愛媛県～広島県の“隠れ県境”がまさかの日本最短!? 最長県境も愛媛県!? 意外と知らない県境の“魅力”と“可能性” |url=https://newsdig.tbs.co.jp/articles/itv/1567351 |access-date=31 August 2025 |work=[[TBS News]] |date=17 February 2025 |language=ja}}</ref> မဆွတ်ယမမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်ဖြစ်ပြီး ခရိုင်နှင့် ရှိခိုခုကျွန်းတစ်ခုလုံးတွင် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကကျသည့် မြို့များမှာ အိမဘရိမြို့၊ နိအိဟမမြို့နှင့် ဆိုင်းဂျောမြို့တို့ ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, "Matsuyama" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 621|page=621}}.</ref> အဲဟိမဲခရိုင်တွင် နေထိုင်ကြသူများထဲတွင် နိုဘဲဆုရရှိခဲ့သူ သုံးဦးရှိသည်။ ထိုသူများမှာ ခန်းဇဘုရို အိုအဲ (၁၉၉၄ ခုနှစ် စာပေနိုဘယ်ဆု)၊ ရှုဂျိ နခမုရ (၂၀၁၄ ခုနှစ် ရူပဗေဒနိုဘယ်ဆု) နှင့် ရှုခုရို မနဘဲ (၂၀၂၁ ခုနှစ် ရူပဗေဒနိုဘယ်ဆု) တို့ ဖြစ်သည်။ ==သမိုင်းကြောင်း== {{See also|အဲဟိမဲခရိုင်ရှိ သမိုင်းဝင်နေရာများ}} ==ပထဝီသွင်ပြင်== အဲဟိမဲခရိုင်သည် [[ရှိခိုခုကျွန်း]]၏ အနောက်မြောက်ဘက်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသည်။ မြောက်ဘက်တွင် [[ဆဲတိုကုန်းတွင်းပင်လယ်]]ကို မျက်နှာမူ တည်ရှိသည်။ အရှေ့ဘက်တွင် [[ခဂဝခရိုင်]]၊ တောင်ဘက်တွင် [[ခိုးချိခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ ခရိုင်သည် ကုန်းတွင်းပိုင်းဒေသ၏ တောင်ထူထပ်သည့်ဒေသနှင့် ရှည်လျားသည့် ကမ်းရိုးတန်းဒေသနှစ်ခုစလုံးတွင် တည်ရှိနေသည်။ ခရိုင်အတွင်းတွင် ဆဲတိုကုန်းတွင်းပင်လယ်ရှိ ကျွန်းများစွာလည်း ပါဝင်နေသည်။ အဲဟိမဲခရိုင်၏ အနောက်ဘက်ဆုံးနေရာတွင် တည်ရှိသည့် [[ဆဒမိဆခိကျွန်းဆွယ်]]သည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် အကျဉ်းမြောင်းဆုံး ကျွန်းဆွယ် ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် ခရိုင်ကုန်းမြေ၏ ၇ ရာခိုင်နှုန်းသည် အမျိုးသားဥယျာဉ်များ ဖြစ်သည်ဟု သတ်မှတ်ထားသည်။ ၎င်းတို့မှာ အရှိဇုရိ - အုဝခအိနှင့် ဆဲတိုနိုင်းခိုင်းအမျိုးသားဥယျာဉ်များ၊ အိရှိဇုချိအမျိုးသားဥယျာဉ်၊ ဟိဂျိခဝ၊ ခင်ရှခို၊ အိုခုဒိုးဂေါ့တမဂဝ၊ ဆဒမိဆခိဟန်းတိုး - အုဝခအိ၊ ဆရဂမိနဲရင်းပိုး၊ ဆဆယမနှင့် ရှိခိုခုကာ့ခရိုင်အမျိုးသားဥယျာဉ်များတို့ ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web |url=https://www.env.go.jp/park/doc/data/natural/naturalpark_4.pdf |script-title=ja:自然公園都道府県別面積総括 |trans-title=General overview of area figures for Natural Parks by prefecture |language=ja |publisher=[[Ministry of the Environment (Japan)|Ministry of the Environment]] |date=31 March 2020 |access-date=23 September 2020}}</ref> ===မြို့များ=== [[File:Ehime prefecture population pyramid 2020.svg|thumb|အဲဟိမဲခရိုင်၏ လူဦးရေပိရမစ်၊ ၂၀၂၀ ခုနှစ်]] {{See also|List of cities in Ehime Prefecture by population}}[[File:Map of Ehime Prefecture Ja.svg|thumb|250px|Map of Ehime Prefecture.<br />{{legend0|#EAB|City}} {{legend0|#ED9|Town}}]] [[Image:Views from Matsuyama Castle (Iyo) in 2010-9-6 No,3.JPG|thumb|right|Matsuyama]] [[Image:Uwajima City view.JPG|thumb|right|Uwajima]][[Image:Ehime Prefectural Government Office 20241205 001.jpg|right|thumb|The Ehime Prefectural Capitol Building]] အဲဟိမဲခရိုင်တွင် မြို့ ၁၁ ခု ရှိသည်။ {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ(2020)<ref name="population1" /> ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Imabari, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Imabari, Ehime|Imabari]] |今治市 |419.56 |151,672 |[[File:Imabari in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Iyo, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Iyo, Ehime|Iyo]] |伊予市 |194.44 |35,133 |[[File:Ehime-iyo-city.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Matsuyama, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Matsuyama]] (capital) |松山市 |429.4 |511,192 |[[File:Ehime-matsuyama-city.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Niihama, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Niihama]] |新居浜市 |234.3 |115,938 |[[File:Niihama in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Ōzu, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Ōzu, Ehime|Ōzu]] |大洲市 |432.24 |40,575 |[[File:Ozu in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Saijō, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Saijō, Ehime|Saijō]] |西条市 |509.07 |104,791 |[[File:Saijo in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Seiyo, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Seiyo, Ehime|Seiyo]] |西予市 |514.78 |35,388 |[[File:Seiyo in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Shikokuchūō, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Shikokuchūō]] |四国中央市 |421.24 |82,754 |[[File:Ehime-shikokuchuo-city.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Tōon, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Tōon, Ehime|Tōon]] |東温市 |211.45 |33,903 |[[File:Toon in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Uwajima, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Uwajima, Ehime|Uwajima]] |宇和島市 |469.48 |70,809 |[[File:Uwajima in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Yawatahama, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Yawatahama]] |八幡浜市 |133.03 |31,987 |[[File:Yawatahama in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |} ===မြို့ငယ်နှင့် ရွာများ=== အဲဟိမဲခရိုင်ရှိ ဒေသများတွင် အောက်ပါမြို့ငယ်များနှင့် ရွာများ တည်ရှိသည်။ {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ(2020)<ref name="population1" /> ! rowspan="2" |ဒေသ ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Ainan, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Ainan, Ehime|Ainan]] |愛南町 |239.58 |19,601 |[[Minamiuwa District, Ehime|Minamiuwa District]] |[[File:Ainan in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Ikata, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Ikata]] |伊方町 |94.37 |8,397 |[[Nishiuwa District, Ehime|Nishiuwa District]] |[[File:Ikata in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Kamijima, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Kamijima, Ehime|Kamijima]] |上島町 |30.38 |6,509 |[[Ochi District, Ehime|Ochi District]] |[[File:Kamijima in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Kihoku, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Kihoku, Ehime|Kihoku]] |鬼北町 |241.87 |9,682 |[[Kitauwa District, Ehime|Kitauwa District]] |[[File:Kihoku in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Kumakōgen, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Kumakōgen, Ehime|Kumakōgen]] |久万高原町 |583.66 |7,404 |[[Kamiukena District, Ehime|Kamiukena District]] |[[File:Kumakogen in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Masaki, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Masaki, Ehime|Masaki]] |松前町 |20.41 |29,630 |[[Iyo District, Ehime|Iyo District]] |[[File:Masaki in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Matsuno, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Matsuno, Ehime|Matsuno]] |松野町 |98.5 |3,674 |[[Kitauwa District, Ehime|Kitauwa District]] |[[File:Matsuno in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Tobe, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Tobe, Ehime|Tobe]] |砥部町 |101.57 |20,480 |[[Iyo District, Ehime|Iyo District]] |[[File:Tobe in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Uchiko, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Uchiko, Ehime|Uchiko]] |内子町 |299.5 |15,322 |[[Kita District, Ehime|Kita District]] |[[File:Uchiko in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |} ===ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ=== {{main|အဲဟိမဲခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}} ==စီးပွားရေး== [[File:Iyokan on tree.jpg|thumb|အိယောခန်]] ကမ်းရိုးတန်းဧရိယာရှိ မြို့များဖြစ်သည့် အိမဘရိမြို့နှင့် ဆိုင်းဂျောမြို့ပတ်ဝန်းကျင်တွင် စက်ရုံများစွာ ရှိသည်။ ၎င်းတို့တွင် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံးသင်္ဘောတည်ဆောက်သည့် ကုမ္ပဏီဖြစ်သည့် အိမဘရိသင်္ဘောတည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်း၏ သင်္ဘောကျင်းများစွာ ပါဝင်သည်။ ဓာတုပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းများ၊ ဓာတ်ဆီသန့်စင်ရေး၊ စက္ကူနှင့် အထည်အလိပ်ထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းများသည်လည်း ခရိုင်၏ စီးပွားရေးတွင် အချက်အချာကျသည်။ နယ်ဘက်ဒေသများတွင် စိုက်ပျိုးရေးနှင့် ငါးဖမ်းလုပ်ငန်းကို အဓိကလုပ်ကိုင်ကြသည်။ အထူးသဖြင့် လိမ္မော်သီး၊ အိယောခန်တို့ကို စိုက်ပျိုးကြသည်။ ပုလဲထုတ်လုပ်သည့် လုပ်ငန်းကိုလည်း လုပ်ကိုင်ကြသည်။ အိခတနျူကလီးယားဓာတ်အားပေးစက်ရုံသည် ရှိခိုခုလျှပ်စစ်စွမ်းအင်၏ ကြီးမားသည့်အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအနေဖြင့် စွမ်းအင်များ ထုတ်လုပ်ပေးလျက်ရှိသည်။{{Citation needed|reason=Presentation of the material on the grounds|date=October 2018}} ==ပညာရေး== {{div col}} ===တက္ကသိုလ်နှင့် ကောလိပ်များ=== ====နိုင်ငံပိုင်တက္ကသိုလ်==== *[[အဲဟိမဲတက္ကသိုလ်]] ====ခရိုင်ပိုင်တက္ကသိုလ်==== *[[Ehime Prefectural University of Health Science]] ====ကိုယ်ပိုင်တက္ကသိုလ်နှင့် ကောလိပ်များ==== *[[Matsuyama Shinonome College]] ([[women's college]]) *[[Matsuyama University]] *[[St. Catherine University (Japan)|St. Catherine University]] ===အထက်တန်းကျောင်းများ=== ====ခရိုင်အထက်တန်းကျောင်းများ==== *[[Ehime Prefectural Matsuyama Central Senior High School]] *[[Ehime Prefectural Matsuyama Higashi High School]] *[[Ehime Prefectural Mishima High School]] *[[Ehime Prefectural Uwajima Fisheries High School]] {{div col end}} ==ယဉ်ကျေးမှု== အဲဟိမဲခရိုင်၊ မဆွတ်ယမမြို့တွင် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ရှေးအကျဆုံး အွန်းဆန်း (ရေပူစမ်း) ဖြစ်သည့် [[ဒိုးဂေါ့အွန်းဆန်း]] ရှိသည်။ ၎င်းကို နှစ်ပေါင်း ၂၀၀၀ ကျော် အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ ==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး== [[Image:Kurushimakaikyo Ohashi bridge from Mt.Kirosan.jpg|thumb|right|Kurushima Strait Bridge on the Shimanami Kaidō]] {{div col|colwidth=16em}} ===မီးရထားလမ်း=== *[[Shikoku Railway Company|Shikoku Railway]] (JR Shikoku) **[[Yosan Line]] **[[Yodo Line]] **[[Uchiko Line]] *[[Iyo Railway Co., Ltd.|Iyo Railway]] (Iyotetsu) **Gunchū Line **Takahama Line **Yokogawara Line **Matsuyama Inner Line ===ကားလမ်း=== ====အဝေးပြေးလမ်းများ==== *[[File:JP Expressway E11.svg|30px|link=|alt=]] [[Matsuyama Expressway]] *[[File:JP Expressway E32.svg|30px|link=|alt=]] [[Tokushima Expressway]] *[[File:JP Expressway E11.svg|30px|link=|alt=]] [[Takamatsu Expressway]] *[[File:JP Expressway E32.svg|30px|link=|alt=]] [[Kōchi Expressway]] *[[File:JP Expressway E76.svg|30px|link=|alt=]] [[Nishiseto Expressway]] (also referred to as the Shimanami Kaidō) *[[File:JP Expressway E76.svg|30px|link=|alt=]] [[Imabari-Komatsu Expressway]] ====နိုင်ငံအဆင့် အဝေးပြေးလမ်းများ==== *{{jct|country=JPN|Route|11}} *{{jct|country=JPN|Route|33}} (Matsuyama-[[Kōchi, Kōchi|Kōchi]]) *{{jct|country=JPN|Route|56}} (Matsuyama-Iyo-Uwajima-[[Sukumo, Kōchi|Sukumo]]-[[Susaki, Kōchi|Susaki]]-Kōchi) *{{jct|country=JPN|Route|192}} (Saijyo-Shikokuchūō-[[Yoshinogawa]]-[[Tokushima]]) *{{jct|country=JPN|Route|194}} *{{jct|country=JPN|Route|196}} *{{jct|country=JPN|Route|197}} *{{jct|country=JPN|Route|317}} (Matsuyama-Imabari-[[Onomichi]]) *{{jct|country=JPN|Route|319}} *{{jct|country=JPN|Route|320}} *{{jct|country=JPN|Route|378}} *{{jct|country=JPN|Route|380}} *{{jct|country=JPN|Route|437}} *{{jct|country=JPN|Route|440}} *{{jct|country=JPN|Route|441}} *{{jct|country=JPN|Route|494}} (Matsuyama-[[Niyodogawa, Kōchi|Niyodogawa]]-Susaki) ===ဆိပ်ကမ်းများ=== *Kawanoe Port *Niihama Port - Ferry route to [[Osaka]] *Toyo Port - Ferry route to Osaka *Imabari Port - Ferry route to [[Innoshima]], Hakata Island, and international container hub port *Matsuyama Port - Ferry route to [[Kitakyushu]], [[Yanai, Yamaguchi|Yanai]], [[Hiroshima]], [[Kure]], and international container hub port *Yawatahama Port - Ferry route to [[Beppu]], [[Usuki]] *Misaki Port - Ferry route to [[Ōita, Ōita|Oita]] *Uwajima Port ===လေဆိပ်=== *[[Matsuyama Airport]] {{Div col end}} ==ပြင်ပလင့်များ== {{Commons category|Ehime prefecture}} * {{Official website|https://www.pref.ehime.jp}} ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]] ah1fjsw5vzd4cei4i8qunqwzalxlqpp 1051763 1051762 2026-09-07T12:17:27Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး */ 1051763 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = အဲဟိမဲခရိုင် | native_name = {{nobold|{{lang|ja|愛媛県}}}} | settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]] | translit_lang1 = Japanese | translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]] | translit_lang1_info = {{lang|ja|愛媛県}} | translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]] | translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Ehime-ken}} | image_skyline = {{multiple image | border = infobox | total_width = 290 | image_style = border:1; | perrow = 1/2/2/1 | image1 = Isidutisan20220226 1.jpg | caption1 = View of [[Mount Ishizuchi]] | image2 = Dogo Onsen 2017-04-05 (34099934150).jpg | caption2 = [[Dogo Onsen]] | image3 = Matsuyama Castle Keep Tower 20170123-1.jpg | caption3 = [[Matsuyama Castle (Iyo)|Matsuyama Castle]] | image4 = Tensyaen20210406 12.jpg | caption4 = Uwajima Tensya Garden | image5 = Tounaru 20230526 3.jpg | caption5 = [[Besshi copper mine]] heritage site | image6 = Godankougen05.jpg | caption6 = Shikoku Karst (Godan Plateau) }} | image_caption = | image_flag = Flag of Ehime Prefecture.svg | flag_size = 100px | image_blank_emblem = Emblem of Ehime prefecture.svg | blank_emblem_size = 80px | blank_emblem_type = Emblem | image_map = Map of Japan with highlight on 38 Ehime prefecture.svg | coordinates = {{Coord|33|50|N|132|50|E|region:JP-38_scale:500000|display=inline, title}} | subdivision_type = Country | subdivision_name = [[Japan]] | subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]] | subdivision_name1 = [[Shikoku]] | subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]] | subdivision_name2 = [[Shikoku]] | seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]] | seat = [[Matsuyama]] | parts_type = Subdivisions | parts_style = para | p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 7 | p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 20 | leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]] | leader_name = [[Tokihiro Nakamura]] (since December 2010) | area_total_km2 = 5,676.23 | area_water_percent = | area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|26th]] | population_footnotes = | population_total = 1,334,841 | population_as_of = October 1, 2020 | population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|28th]] | population_density_km2 = auto | demographics_type2 = GDP | demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}</ref> | demographics2_title1 = Total | demographics2_info1 = [[JP¥]]5,138 billion<br />[[US$]]37.9 billion (2022) | iso_code = JP-38 | website = {{URL|https://www.pref.ehime.jp/index-e.html}} | module = {{Infobox place symbols| embedded=yes | country = Japan | bird = [[Japanese robin]] (''Erithacus akahige'')<ref name=symbols /> | fish = [[Pagrus major|Red sea bream]] (''Pagrus major'')<ref name=symbols /> | flower = Satsuma mandarin (''[[Citrus unshiu]]'')<ref name=symbols>{{cite web|script-title=ja:愛媛県の紹介 ＞ 愛媛県のシンボル |url=http://www.pref.ehime.jp/shokai/sinboru.html |work=Ehime prefectural website |publisher=Ehime Prefecture |access-date=9 September 2011 |language=ja |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080109163141/http://www.pref.ehime.jp/shokai/sinboru.html |archive-date=9 January 2008 }}</ref> | tree = [[Pine]] (''Pinus'')<ref name=symbols /> | mammal = [[Japanese river otter]] ("Lutra lutra whiteleyi")<ref name=symbols /><ref>{{Cite web|url=http://extinct-animals-facts.com/Recently-Extinct-Animal-Facts/Extinct-Japanese-River-Otter-Facts.html|title=Japanese River Otter Facts}}</ref> }} | anthem = [[:ja:愛媛の歌|Ehime no uta]] }} '''အဲဟိမဲခရိုင်''' (愛媛県, အဲဟိမဲခန်း<ref>{{cite book|script-title=ja:NHK日本語発音アクセント新辞典|publisher=NHK Publishing|editor=NHK Broadcasting Culture Research Institute|date=24 May 2016|lang=ja}}</ref>) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ရှိခိုခုကျွန်းရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Ehime" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|''Japan Encyclopedia'', p. 170|page=170}}.</ref> အဲဟိမဲခရိုင်တွင် လူဦးရေ ၁,၃၃၄,၈၄၁ ဦး ရှိသည်။<ref name="population1">{{cite web |url=https://www.citypopulation.de/en/japan/ehime/ |title= Ehime Population}}</ref> ဧရိယာ ၅,၆၇၆ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၂,၁၉၁ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။ ခရိုင်သည် အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် [[ခနဂဝခရိုင်]]၊ အရှေ့ဘက်တွင် [[တိုခုရှိမခရိုင်]]၊ အရှေ့တောင်ဘက်တွင် [[ခိုးချိခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ အဲဟိမဲခရိုင်သည် [[ဟီရိုရှီးမားခရိုင်]]နှင့် ဟယောတန်းဂျိမကျွန်းတွင် ၇၄ မီတာ (၂၄၃ ပေ) နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။<ref>{{cite news |script-title=ja:愛媛県～広島県の“隠れ県境”がまさかの日本最短!? 最長県境も愛媛県!? 意外と知らない県境の“魅力”と“可能性” |url=https://newsdig.tbs.co.jp/articles/itv/1567351 |access-date=31 August 2025 |work=[[TBS News]] |date=17 February 2025 |language=ja}}</ref> မဆွတ်ယမမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်ဖြစ်ပြီး ခရိုင်နှင့် ရှိခိုခုကျွန်းတစ်ခုလုံးတွင် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကကျသည့် မြို့များမှာ အိမဘရိမြို့၊ နိအိဟမမြို့နှင့် ဆိုင်းဂျောမြို့တို့ ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, "Matsuyama" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 621|page=621}}.</ref> အဲဟိမဲခရိုင်တွင် နေထိုင်ကြသူများထဲတွင် နိုဘဲဆုရရှိခဲ့သူ သုံးဦးရှိသည်။ ထိုသူများမှာ ခန်းဇဘုရို အိုအဲ (၁၉၉၄ ခုနှစ် စာပေနိုဘယ်ဆု)၊ ရှုဂျိ နခမုရ (၂၀၁၄ ခုနှစ် ရူပဗေဒနိုဘယ်ဆု) နှင့် ရှုခုရို မနဘဲ (၂၀၂၁ ခုနှစ် ရူပဗေဒနိုဘယ်ဆု) တို့ ဖြစ်သည်။ ==သမိုင်းကြောင်း== {{See also|အဲဟိမဲခရိုင်ရှိ သမိုင်းဝင်နေရာများ}} ==ပထဝီသွင်ပြင်== အဲဟိမဲခရိုင်သည် [[ရှိခိုခုကျွန်း]]၏ အနောက်မြောက်ဘက်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသည်။ မြောက်ဘက်တွင် [[ဆဲတိုကုန်းတွင်းပင်လယ်]]ကို မျက်နှာမူ တည်ရှိသည်။ အရှေ့ဘက်တွင် [[ခဂဝခရိုင်]]၊ တောင်ဘက်တွင် [[ခိုးချိခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ ခရိုင်သည် ကုန်းတွင်းပိုင်းဒေသ၏ တောင်ထူထပ်သည့်ဒေသနှင့် ရှည်လျားသည့် ကမ်းရိုးတန်းဒေသနှစ်ခုစလုံးတွင် တည်ရှိနေသည်။ ခရိုင်အတွင်းတွင် ဆဲတိုကုန်းတွင်းပင်လယ်ရှိ ကျွန်းများစွာလည်း ပါဝင်နေသည်။ အဲဟိမဲခရိုင်၏ အနောက်ဘက်ဆုံးနေရာတွင် တည်ရှိသည့် [[ဆဒမိဆခိကျွန်းဆွယ်]]သည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် အကျဉ်းမြောင်းဆုံး ကျွန်းဆွယ် ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် ခရိုင်ကုန်းမြေ၏ ၇ ရာခိုင်နှုန်းသည် အမျိုးသားဥယျာဉ်များ ဖြစ်သည်ဟု သတ်မှတ်ထားသည်။ ၎င်းတို့မှာ အရှိဇုရိ - အုဝခအိနှင့် ဆဲတိုနိုင်းခိုင်းအမျိုးသားဥယျာဉ်များ၊ အိရှိဇုချိအမျိုးသားဥယျာဉ်၊ ဟိဂျိခဝ၊ ခင်ရှခို၊ အိုခုဒိုးဂေါ့တမဂဝ၊ ဆဒမိဆခိဟန်းတိုး - အုဝခအိ၊ ဆရဂမိနဲရင်းပိုး၊ ဆဆယမနှင့် ရှိခိုခုကာ့ခရိုင်အမျိုးသားဥယျာဉ်များတို့ ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web |url=https://www.env.go.jp/park/doc/data/natural/naturalpark_4.pdf |script-title=ja:自然公園都道府県別面積総括 |trans-title=General overview of area figures for Natural Parks by prefecture |language=ja |publisher=[[Ministry of the Environment (Japan)|Ministry of the Environment]] |date=31 March 2020 |access-date=23 September 2020}}</ref> ===မြို့များ=== [[File:Ehime prefecture population pyramid 2020.svg|thumb|အဲဟိမဲခရိုင်၏ လူဦးရေပိရမစ်၊ ၂၀၂၀ ခုနှစ်]] {{See also|List of cities in Ehime Prefecture by population}}[[File:Map of Ehime Prefecture Ja.svg|thumb|250px|Map of Ehime Prefecture.<br />{{legend0|#EAB|City}} {{legend0|#ED9|Town}}]] [[Image:Views from Matsuyama Castle (Iyo) in 2010-9-6 No,3.JPG|thumb|right|Matsuyama]] [[Image:Uwajima City view.JPG|thumb|right|Uwajima]][[Image:Ehime Prefectural Government Office 20241205 001.jpg|right|thumb|The Ehime Prefectural Capitol Building]] အဲဟိမဲခရိုင်တွင် မြို့ ၁၁ ခု ရှိသည်။ {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ(2020)<ref name="population1" /> ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Imabari, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Imabari, Ehime|Imabari]] |今治市 |419.56 |151,672 |[[File:Imabari in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Iyo, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Iyo, Ehime|Iyo]] |伊予市 |194.44 |35,133 |[[File:Ehime-iyo-city.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Matsuyama, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Matsuyama]] (capital) |松山市 |429.4 |511,192 |[[File:Ehime-matsuyama-city.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Niihama, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Niihama]] |新居浜市 |234.3 |115,938 |[[File:Niihama in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Ōzu, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Ōzu, Ehime|Ōzu]] |大洲市 |432.24 |40,575 |[[File:Ozu in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Saijō, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Saijō, Ehime|Saijō]] |西条市 |509.07 |104,791 |[[File:Saijo in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Seiyo, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Seiyo, Ehime|Seiyo]] |西予市 |514.78 |35,388 |[[File:Seiyo in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Shikokuchūō, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Shikokuchūō]] |四国中央市 |421.24 |82,754 |[[File:Ehime-shikokuchuo-city.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Tōon, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Tōon, Ehime|Tōon]] |東温市 |211.45 |33,903 |[[File:Toon in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Uwajima, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Uwajima, Ehime|Uwajima]] |宇和島市 |469.48 |70,809 |[[File:Uwajima in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Yawatahama, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Yawatahama]] |八幡浜市 |133.03 |31,987 |[[File:Yawatahama in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |} ===မြို့ငယ်နှင့် ရွာများ=== အဲဟိမဲခရိုင်ရှိ ဒေသများတွင် အောက်ပါမြို့ငယ်များနှင့် ရွာများ တည်ရှိသည်။ {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ(2020)<ref name="population1" /> ! rowspan="2" |ဒေသ ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Ainan, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Ainan, Ehime|Ainan]] |愛南町 |239.58 |19,601 |[[Minamiuwa District, Ehime|Minamiuwa District]] |[[File:Ainan in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Ikata, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Ikata]] |伊方町 |94.37 |8,397 |[[Nishiuwa District, Ehime|Nishiuwa District]] |[[File:Ikata in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Kamijima, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Kamijima, Ehime|Kamijima]] |上島町 |30.38 |6,509 |[[Ochi District, Ehime|Ochi District]] |[[File:Kamijima in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Kihoku, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Kihoku, Ehime|Kihoku]] |鬼北町 |241.87 |9,682 |[[Kitauwa District, Ehime|Kitauwa District]] |[[File:Kihoku in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Kumakōgen, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Kumakōgen, Ehime|Kumakōgen]] |久万高原町 |583.66 |7,404 |[[Kamiukena District, Ehime|Kamiukena District]] |[[File:Kumakogen in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Masaki, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Masaki, Ehime|Masaki]] |松前町 |20.41 |29,630 |[[Iyo District, Ehime|Iyo District]] |[[File:Masaki in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Matsuno, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Matsuno, Ehime|Matsuno]] |松野町 |98.5 |3,674 |[[Kitauwa District, Ehime|Kitauwa District]] |[[File:Matsuno in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Tobe, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Tobe, Ehime|Tobe]] |砥部町 |101.57 |20,480 |[[Iyo District, Ehime|Iyo District]] |[[File:Tobe in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Uchiko, Ehime.svg|frameless|25x25px]] [[Uchiko, Ehime|Uchiko]] |内子町 |299.5 |15,322 |[[Kita District, Ehime|Kita District]] |[[File:Uchiko in Ehime Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |} ===ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ=== {{main|အဲဟိမဲခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}} ==စီးပွားရေး== [[File:Iyokan on tree.jpg|thumb|အိယောခန်]] ကမ်းရိုးတန်းဧရိယာရှိ မြို့များဖြစ်သည့် အိမဘရိမြို့နှင့် ဆိုင်းဂျောမြို့ပတ်ဝန်းကျင်တွင် စက်ရုံများစွာ ရှိသည်။ ၎င်းတို့တွင် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံးသင်္ဘောတည်ဆောက်သည့် ကုမ္ပဏီဖြစ်သည့် အိမဘရိသင်္ဘောတည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်း၏ သင်္ဘောကျင်းများစွာ ပါဝင်သည်။ ဓာတုပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းများ၊ ဓာတ်ဆီသန့်စင်ရေး၊ စက္ကူနှင့် အထည်အလိပ်ထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းများသည်လည်း ခရိုင်၏ စီးပွားရေးတွင် အချက်အချာကျသည်။ နယ်ဘက်ဒေသများတွင် စိုက်ပျိုးရေးနှင့် ငါးဖမ်းလုပ်ငန်းကို အဓိကလုပ်ကိုင်ကြသည်။ အထူးသဖြင့် လိမ္မော်သီး၊ အိယောခန်တို့ကို စိုက်ပျိုးကြသည်။ ပုလဲထုတ်လုပ်သည့် လုပ်ငန်းကိုလည်း လုပ်ကိုင်ကြသည်။ အိခတနျူကလီးယားဓာတ်အားပေးစက်ရုံသည် ရှိခိုခုလျှပ်စစ်စွမ်းအင်၏ ကြီးမားသည့်အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအနေဖြင့် စွမ်းအင်များ ထုတ်လုပ်ပေးလျက်ရှိသည်။{{Citation needed|reason=Presentation of the material on the grounds|date=October 2018}} ==ပညာရေး== {{div col}} ===တက္ကသိုလ်နှင့် ကောလိပ်များ=== ====နိုင်ငံပိုင်တက္ကသိုလ်==== *[[အဲဟိမဲတက္ကသိုလ်]] ====ခရိုင်ပိုင်တက္ကသိုလ်==== *[[Ehime Prefectural University of Health Science]] ====ကိုယ်ပိုင်တက္ကသိုလ်နှင့် ကောလိပ်များ==== *[[Matsuyama Shinonome College]] ([[women's college]]) *[[Matsuyama University]] *[[St. Catherine University (Japan)|St. Catherine University]] ===အထက်တန်းကျောင်းများ=== ====ခရိုင်အထက်တန်းကျောင်းများ==== *[[Ehime Prefectural Matsuyama Central Senior High School]] *[[Ehime Prefectural Matsuyama Higashi High School]] *[[Ehime Prefectural Mishima High School]] *[[Ehime Prefectural Uwajima Fisheries High School]] {{div col end}} ==ယဉ်ကျေးမှု== အဲဟိမဲခရိုင်၊ မဆွတ်ယမမြို့တွင် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ရှေးအကျဆုံး အွန်းဆန်း (ရေပူစမ်း) ဖြစ်သည့် [[ဒိုးဂေါ့အွန်းဆန်း]] ရှိသည်။ ၎င်းကို နှစ်ပေါင်း ၂၀၀၀ ကျော် အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ ==ပြင်ပလင့်များ== {{Commons category|Ehime prefecture}} * {{Official website|https://www.pref.ehime.jp}} ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]] 7d0sh2xsbnngfwijmy513bqhaev10ie 100 291271 1051767 1051721 2026-09-07T13:11:36Z Salai Rungtoi 22844 1051767 wikitext text/x-wiki {{Current events|year=2026|month=09|day=04|content= <!-- All news items below this line --> '''နိုင်ငံရေးနှင့် ရွေးကောက်ပွဲများ''' *[[ဦးမင်းအောင်လှိုင်၏ နိုင်ငံတော်အဆင့် ခရီးစဉ်များ]] **ဦး[[မင်းအောင်လှိုင်]]နှင့်ဇနီး ဦးဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ [[ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ|ဗီယက်နမ်ဆိုရှယ်လစ်သမ္မတနိုင်ငံ]]သို့ တရားဝင်ခရီးစဉ် စတင်ထွက်ခွာသည်။ [https://moi.gov.mm/news/87669 (MOI)] <!-- All news items above this line -->}} mvxyya2h26z31ulhztcf7exxi7jo0w3 100 291273 1051851 1051723 2026-09-08T04:26:36Z Zawzawaungthwin 100038 သတင်း 1051851 wikitext text/x-wiki {{Current events|year=2026|month=09|day=07|content= <!-- All news items below this line --> '''ဥပဒေနှင့် ရာဇဝတ်မှု''' *[[ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်|ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်]]သည် တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော် သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော် ရွေးကောက်ပွဲဥပဒေ ပုဒ်မ ၇၅(ခ) အရ [[တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်|တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်]] (မဲအများဆုံးရသူအနိုင်ယူစနစ်)၊ [[မြိတ်မြို့နယ်]] မဲဆန္ဒနယ်အတွက် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အမှတ် (၁) အဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံထားရသော [[ပြည်သူ့ပါတီ]]မှ ဦးခိုင်ဦး၏ ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံရခြင်းကို ဥပဒေအရ ပျက်ပြယ်ကြောင်းနှင့် ယင်းမဲဆန္ဒနယ်၏ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အမှတ် (၁) အဖြစ် [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]]မှ ဦးဝင်းကြူက ဥပဒေနှင့်အညီ ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံရသူ ဖြစ်ကြောင်း ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၇ ရက်စွဲပါ ကြေညာချက်အမှတ် (၅၄/၂၀၂၆) ဖြင့် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။[https://www.moi.gov.mm/index.php/news/87835 (MOI)] **[[ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်|ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်]]သည် ကြေညာချက်အမှတ် (၅၅/၂၀၂၆) ဖြင့် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော် (အချိုးကျကိုယ်စားပြုစနစ်) မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၁) တွင် ပြည်သူ့ပါတီမှ ဦးတင်စိုးအစား ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီမှ ဒေါ်မြမြစိမ်းကို လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ပြောင်းလဲသတ်မှတ်ခဲ့သည်။[https://www.moi.gov.mm/index.php/news/87837 (MOI)] <!-- All news items above this line -->}} 6jrro5lnwry2rw9p2pffcpcssg3qeab 1051852 1051851 2026-09-08T04:30:38Z Zawzawaungthwin 100038 [[မြန်မာနိုင်ငံ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅ - ၂၀၂၆ တွင် အနိုင်ရရှိသူများ စာရင်း]] 1051852 wikitext text/x-wiki {{Current events|year=2026|month=09|day=07|content= <!-- All news items below this line --> '''ဥပဒေနှင့် ရာဇဝတ်မှု''' * [[မြန်မာနိုင်ငံ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅ - ၂၀၂၆ တွင် အနိုင်ရရှိသူများ စာရင်း]] **[[ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်|ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်]]သည် တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော် သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော် ရွေးကောက်ပွဲဥပဒေ ပုဒ်မ ၇၅(ခ) အရ [[တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်|တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်]] (မဲအများဆုံးရသူအနိုင်ယူစနစ်)၊ [[မြိတ်မြို့နယ်]] မဲဆန္ဒနယ်အတွက် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အမှတ် (၁) အဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံထားရသော [[ပြည်သူ့ပါတီ]]မှ ဦးခိုင်ဦး၏ ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံရခြင်းကို ဥပဒေအရ ပျက်ပြယ်ကြောင်းနှင့် ယင်းမဲဆန္ဒနယ်၏ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အမှတ် (၁) အဖြစ် [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]]မှ ဦးဝင်းကြူက ဥပဒေနှင့်အညီ ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံရသူ ဖြစ်ကြောင်း ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၇ ရက်စွဲပါ ကြေညာချက်အမှတ် (၅၄/၂၀၂၆) ဖြင့် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။[https://www.moi.gov.mm/index.php/news/87835 (MOI)] ***[[ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်|ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်]]သည် ကြေညာချက်အမှတ် (၅၅/၂၀၂၆) ဖြင့် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော် (အချိုးကျကိုယ်စားပြုစနစ်) မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၁) တွင် ပြည်သူ့ပါတီမှ ဦးတင်စိုးအစား ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီမှ ဒေါ်မြမြစိမ်းကို လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ပြောင်းလဲသတ်မှတ်ခဲ့သည်။[https://www.moi.gov.mm/index.php/news/87837 (MOI)] <!-- All news items above this line -->}} 85wrta1dtiptgzm2hgs8qpbphr4em1r 3 291288 1051759 2026-09-07T12:09:44Z Manchiu 3925 [[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Doyo234]] စာမျက်နှာကို [[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:泽超]] သို့ Manchiuက ရွှေ့ခဲ့သည်: အသုံးပြုသူ "[[Special:CentralAuth/Doyo234|Doyo234]]" ကို "[[Special:CentralAuth/泽超|泽超]]" သို့ အမည်ပြောင်းလဲစဉ် စာမျက်နှာအား အလိုအလျောက် ရွှေ့ပြောင်းခြင်း 1051759 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:泽超]] 8dgzlltxtksspc3squ9fjhb6k49xyy1 0 291289 1051764 2026-09-07T12:25:31Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "{{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = တိုခုရှိမခရိုင် | native_name = {{nobold|{{lang|ja|徳島県}}}} | settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]] | translit_lang1 = Japanese | translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]]..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1051764 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = တိုခုရှိမခရိုင် | native_name = {{nobold|{{lang|ja|徳島県}}}} | settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]] | translit_lang1 = Japanese | translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]] | translit_lang1_info = {{lang|ja|徳島県}} | translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]] | translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Tokushima-ken}} | image_skyline = {{Multiple image | perrow = 1/2/1/2/2 | border = infobox | total_width = 280 | caption_align = center | image1 = Naruto whirlpools 20170609-2.jpg | caption1 = Naruto whirlpools and [[Ōnaruto Bridge|Naruto suspension bridge]] | image5 = The Otsuka Museum of Art20s3203-B-T.jpg | caption5 = [[Ōtsuka Museum of Art|Naruto Museum of Art]] | image2 = Awa Odori by Mizutamaren "水玉連" - Aug 13, 2018 (2).jpg | caption2 = [[Awa Dance Festival|Awa Odori]] | image6 = Oboke gorge pleasure boat 2106 August 13.B.jpg | caption6 = Oboke gorge and pleasure boat | image3 = Asa-kaigan-railway DMV.jpg | caption3 = [[Dual-mode vehicle]] in [[Asatō Line]] | image4 = Kazura Bridge in Ikeda Town.jpg | caption4 = Kazura waddle bridge in Iya Valley | image7 = Turugisan20220528 6.jpg | caption7 = [[Mount Tsurugi (Tokushima)|On the top of Mount Tsurugi]] | image8 = Awano-dochu Hatougatake.JPG | caption8 = [[Hoodoo (geology)|Hoodoo]] in [[Dochū-Kōtsu Prefectural Natural Park]] }} | image_flag = Flag of Tokushima Prefecture.svg | flag_size = 100px | image_blank_emblem = Emblem of Tokushima Prefecture.svg | blank_emblem_size = 80px | blank_emblem_type = Symbol | image_map = Map of Japan with highlight on 36 Tokushima prefecture.svg | coordinates = | subdivision_type = Country | subdivision_name = [[Japan]] | subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]] | subdivision_name1 = [[Shikoku]] | subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]] | subdivision_name2 = [[Shikoku]] | seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]] | seat = [[Tokushima, Tokushima|Tokushima]] | parts_type = Subdivisions | parts_style = para | p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 8 | p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 24 | leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]] | leader_name = [[Masazumi Gotoda]] | area_total_km2 = 4146.80 | area_water_percent = 1.5 | area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|36th]] | population_footnotes = | population_total = 682439 | population_as_of = February 1, 2025 | population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|44th]] | population_density_km2 = 165 | demographics_type2 = GDP | demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}</ref> | demographics2_title1 = Total | demographics2_info1 = [[JP¥]] 3,266 billion<br />[[US$]] 24.1 billion (2022) | iso_code = JP-36 | website = [http://www.pref.tokushima.jp/english/ pref.tokushima.jp/english/] | module = {{Infobox place symbols| embedded=yes | country = Japan | bird = White [[heron]] | fish = | flower = [[Sudachi]] (''Citrus&nbsp;sudachi'') | tree = Yamamomo (''[[Myrica rubra|Myrica&nbsp;rubra]]'') | mascot = Sudachi-kun }} | official_name = | anthem = [[:ja:徳島県民の歌|Tokushima kenmin no uta]] }} '''တိုခုရှိမခရိုင်''' (徳島県, တိုခုရှိမခန်း) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ရှိခိုခုကျွန်း]]တွင်ရှိသည့် ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် လူဦးရေ ၆၈၂,၄၃၉ ဦး ရှိသည်။ ဧရိယာ ၄,၁၄၆ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁၆၀၁ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ မြောက်ဘက်တွင် [[ခဂဝခရိုင်]]၊ အနောက်ဘက်တွင် [[အဲဟိမဲခရိုင်]]၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် [[ခိုးချိခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ တိုခုရှိမမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်နှင့် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကမြို့များမှာ အနန်းမြို့၊ နရုတိုမြို့၊ ယောရှိနိုဂဝမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ တိုခုရှိမခရိုင်သည် ခိအိရေလက်ကြားတွင် တည်ရှိသည်။ ခိအိရေလက်ကြားသည် ဆဲတိုကုန်းတွင်းပင်လယ်နှင့် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာကို ဆက်သွယ်ပေးသည့် ရေလက်ကြားတစ်ခု ဖြစ်သည်။ တိုခုရှိမခရိုင်သည် နရုတိုရေလက်ကြားကို ဖြတ်သန်းဖောက်လုပ်ထားသည့် အိုးနရုတိုတံတားဖြင့် အဝဂျိကျွန်းနှင့် ဆက်သွယ်ထားသည်။ ထိုတံတားသည် ခိုးဘဲ - အဝဂျိ - နရုတိုအဝေးပြေးလမ်းမ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ တိုခုရှိမခရိုင်နှင့် ခိုးဘဲမြို့ကို ချိတ်ဆက်ပေးထားသည့်တံတား ဖြစ်သည်။ ==ပြင်ပလင့်များ== ==ကိုးကား== {{reflist}} 5v5sivfqzcd4y70ob7ju9y8074yxd9y 1051765 1051764 2026-09-07T12:26:07Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည် 1051765 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = တိုခုရှိမခရိုင် | native_name = {{nobold|{{lang|ja|徳島県}}}} | settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]] | translit_lang1 = Japanese | translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]] | translit_lang1_info = {{lang|ja|徳島県}} | translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]] | translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Tokushima-ken}} | image_skyline = {{Multiple image | perrow = 1/2/1/2/2 | border = infobox | total_width = 280 | caption_align = center | image1 = Naruto whirlpools 20170609-2.jpg | caption1 = Naruto whirlpools and [[Ōnaruto Bridge|Naruto suspension bridge]] | image5 = The Otsuka Museum of Art20s3203-B-T.jpg | caption5 = [[Ōtsuka Museum of Art|Naruto Museum of Art]] | image2 = Awa Odori by Mizutamaren "水玉連" - Aug 13, 2018 (2).jpg | caption2 = [[Awa Dance Festival|Awa Odori]] | image6 = Oboke gorge pleasure boat 2106 August 13.B.jpg | caption6 = Oboke gorge and pleasure boat | image3 = Asa-kaigan-railway DMV.jpg | caption3 = [[Dual-mode vehicle]] in [[Asatō Line]] | image4 = Kazura Bridge in Ikeda Town.jpg | caption4 = Kazura waddle bridge in Iya Valley | image7 = Turugisan20220528 6.jpg | caption7 = [[Mount Tsurugi (Tokushima)|On the top of Mount Tsurugi]] | image8 = Awano-dochu Hatougatake.JPG | caption8 = [[Hoodoo (geology)|Hoodoo]] in [[Dochū-Kōtsu Prefectural Natural Park]] }} | image_flag = Flag of Tokushima Prefecture.svg | flag_size = 100px | image_blank_emblem = Emblem of Tokushima Prefecture.svg | blank_emblem_size = 80px | blank_emblem_type = Symbol | image_map = Map of Japan with highlight on 36 Tokushima prefecture.svg | coordinates = | subdivision_type = Country | subdivision_name = [[Japan]] | subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]] | subdivision_name1 = [[Shikoku]] | subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]] | subdivision_name2 = [[Shikoku]] | seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]] | seat = [[Tokushima, Tokushima|Tokushima]] | parts_type = Subdivisions | parts_style = para | p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 8 | p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 24 | leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]] | leader_name = [[Masazumi Gotoda]] | area_total_km2 = 4146.80 | area_water_percent = 1.5 | area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|36th]] | population_footnotes = | population_total = 682439 | population_as_of = February 1, 2025 | population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|44th]] | population_density_km2 = 165 | demographics_type2 = GDP | demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}</ref> | demographics2_title1 = Total | demographics2_info1 = [[JP¥]] 3,266 billion<br />[[US$]] 24.1 billion (2022) | iso_code = JP-36 | website = [http://www.pref.tokushima.jp/english/ pref.tokushima.jp/english/] | module = {{Infobox place symbols| embedded=yes | country = Japan | bird = White [[heron]] | fish = | flower = [[Sudachi]] (''Citrus&nbsp;sudachi'') | tree = Yamamomo (''[[Myrica rubra|Myrica&nbsp;rubra]]'') | mascot = Sudachi-kun }} | official_name = | anthem = [[:ja:徳島県民の歌|Tokushima kenmin no uta]] }} '''တိုခုရှိမခရိုင်''' (徳島県, တိုခုရှိမခန်း) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ရှိခိုခုကျွန်း]]တွင်ရှိသည့် ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် လူဦးရေ ၆၈၂,၄၃၉ ဦး ရှိသည်။ ဧရိယာ ၄,၁၄၆ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁၆၀၁ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ မြောက်ဘက်တွင် [[ခဂဝခရိုင်]]၊ အနောက်ဘက်တွင် [[အဲဟိမဲခရိုင်]]၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် [[ခိုးချိခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ တိုခုရှိမမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်နှင့် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကမြို့များမှာ အနန်းမြို့၊ နရုတိုမြို့၊ ယောရှိနိုဂဝမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ တိုခုရှိမခရိုင်သည် ခိအိရေလက်ကြားတွင် တည်ရှိသည်။ ခိအိရေလက်ကြားသည် ဆဲတိုကုန်းတွင်းပင်လယ်နှင့် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာကို ဆက်သွယ်ပေးသည့် ရေလက်ကြားတစ်ခု ဖြစ်သည်။ တိုခုရှိမခရိုင်သည် နရုတိုရေလက်ကြားကို ဖြတ်သန်းဖောက်လုပ်ထားသည့် အိုးနရုတိုတံတားဖြင့် အဝဂျိကျွန်းနှင့် ဆက်သွယ်ထားသည်။ ထိုတံတားသည် ခိုးဘဲ - အဝဂျိ - နရုတိုအဝေးပြေးလမ်းမ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ တိုခုရှိမခရိုင်နှင့် ခိုးဘဲမြို့ကို ချိတ်ဆက်ပေးထားသည့်တံတား ဖြစ်သည်။ ==ပြင်ပလင့်များ== ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]] e7vs1hhw8s3he5iwrknlskeuuwcp62g 1051766 1051765 2026-09-07T12:30:20Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ပြင်ပလင့်များ */ 1051766 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = တိုခုရှိမခရိုင် | native_name = {{nobold|{{lang|ja|徳島県}}}} | settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]] | translit_lang1 = Japanese | translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]] | translit_lang1_info = {{lang|ja|徳島県}} | translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]] | translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Tokushima-ken}} | image_skyline = {{Multiple image | perrow = 1/2/1/2/2 | border = infobox | total_width = 280 | caption_align = center | image1 = Naruto whirlpools 20170609-2.jpg | caption1 = Naruto whirlpools and [[Ōnaruto Bridge|Naruto suspension bridge]] | image5 = The Otsuka Museum of Art20s3203-B-T.jpg | caption5 = [[Ōtsuka Museum of Art|Naruto Museum of Art]] | image2 = Awa Odori by Mizutamaren "水玉連" - Aug 13, 2018 (2).jpg | caption2 = [[Awa Dance Festival|Awa Odori]] | image6 = Oboke gorge pleasure boat 2106 August 13.B.jpg | caption6 = Oboke gorge and pleasure boat | image3 = Asa-kaigan-railway DMV.jpg | caption3 = [[Dual-mode vehicle]] in [[Asatō Line]] | image4 = Kazura Bridge in Ikeda Town.jpg | caption4 = Kazura waddle bridge in Iya Valley | image7 = Turugisan20220528 6.jpg | caption7 = [[Mount Tsurugi (Tokushima)|On the top of Mount Tsurugi]] | image8 = Awano-dochu Hatougatake.JPG | caption8 = [[Hoodoo (geology)|Hoodoo]] in [[Dochū-Kōtsu Prefectural Natural Park]] }} | image_flag = Flag of Tokushima Prefecture.svg | flag_size = 100px | image_blank_emblem = Emblem of Tokushima Prefecture.svg | blank_emblem_size = 80px | blank_emblem_type = Symbol | image_map = Map of Japan with highlight on 36 Tokushima prefecture.svg | coordinates = | subdivision_type = Country | subdivision_name = [[Japan]] | subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]] | subdivision_name1 = [[Shikoku]] | subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]] | subdivision_name2 = [[Shikoku]] | seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]] | seat = [[Tokushima, Tokushima|Tokushima]] | parts_type = Subdivisions | parts_style = para | p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 8 | p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 24 | leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]] | leader_name = [[Masazumi Gotoda]] | area_total_km2 = 4146.80 | area_water_percent = 1.5 | area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|36th]] | population_footnotes = | population_total = 682439 | population_as_of = February 1, 2025 | population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|44th]] | population_density_km2 = 165 | demographics_type2 = GDP | demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}</ref> | demographics2_title1 = Total | demographics2_info1 = [[JP¥]] 3,266 billion<br />[[US$]] 24.1 billion (2022) | iso_code = JP-36 | website = [http://www.pref.tokushima.jp/english/ pref.tokushima.jp/english/] | module = {{Infobox place symbols| embedded=yes | country = Japan | bird = White [[heron]] | fish = | flower = [[Sudachi]] (''Citrus&nbsp;sudachi'') | tree = Yamamomo (''[[Myrica rubra|Myrica&nbsp;rubra]]'') | mascot = Sudachi-kun }} | official_name = | anthem = [[:ja:徳島県民の歌|Tokushima kenmin no uta]] }} '''တိုခုရှိမခရိုင်''' (徳島県, တိုခုရှိမခန်း) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ရှိခိုခုကျွန်း]]တွင်ရှိသည့် ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် လူဦးရေ ၆၈၂,၄၃၉ ဦး ရှိသည်။ ဧရိယာ ၄,၁၄၆ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁၆၀၁ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ မြောက်ဘက်တွင် [[ခဂဝခရိုင်]]၊ အနောက်ဘက်တွင် [[အဲဟိမဲခရိုင်]]၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် [[ခိုးချိခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ တိုခုရှိမမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်နှင့် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကမြို့များမှာ အနန်းမြို့၊ နရုတိုမြို့၊ ယောရှိနိုဂဝမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ တိုခုရှိမခရိုင်သည် ခိအိရေလက်ကြားတွင် တည်ရှိသည်။ ခိအိရေလက်ကြားသည် ဆဲတိုကုန်းတွင်းပင်လယ်နှင့် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာကို ဆက်သွယ်ပေးသည့် ရေလက်ကြားတစ်ခု ဖြစ်သည်။ တိုခုရှိမခရိုင်သည် နရုတိုရေလက်ကြားကို ဖြတ်သန်းဖောက်လုပ်ထားသည့် အိုးနရုတိုတံတားဖြင့် အဝဂျိကျွန်းနှင့် ဆက်သွယ်ထားသည်။ ထိုတံတားသည် ခိုးဘဲ - အဝဂျိ - နရုတိုအဝေးပြေးလမ်းမ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ တိုခုရှိမခရိုင်နှင့် ခိုးဘဲမြို့ကို ချိတ်ဆက်ပေးထားသည့်တံတား ဖြစ်သည်။ ==ပထဝီသွင်ပြင်== ==ပြင်ပလင့်များ== ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]] 2t0tlea0j4wdijoqpc04iupxcaimx2l 1051806 1051766 2026-09-08T00:18:47Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ပထဝီသွင်ပြင် */ 1051806 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = တိုခုရှိမခရိုင် | native_name = {{nobold|{{lang|ja|徳島県}}}} | settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]] | translit_lang1 = Japanese | translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]] | translit_lang1_info = {{lang|ja|徳島県}} | translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]] | translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Tokushima-ken}} | image_skyline = {{Multiple image | perrow = 1/2/1/2/2 | border = infobox | total_width = 280 | caption_align = center | image1 = Naruto whirlpools 20170609-2.jpg | caption1 = Naruto whirlpools and [[Ōnaruto Bridge|Naruto suspension bridge]] | image5 = The Otsuka Museum of Art20s3203-B-T.jpg | caption5 = [[Ōtsuka Museum of Art|Naruto Museum of Art]] | image2 = Awa Odori by Mizutamaren "水玉連" - Aug 13, 2018 (2).jpg | caption2 = [[Awa Dance Festival|Awa Odori]] | image6 = Oboke gorge pleasure boat 2106 August 13.B.jpg | caption6 = Oboke gorge and pleasure boat | image3 = Asa-kaigan-railway DMV.jpg | caption3 = [[Dual-mode vehicle]] in [[Asatō Line]] | image4 = Kazura Bridge in Ikeda Town.jpg | caption4 = Kazura waddle bridge in Iya Valley | image7 = Turugisan20220528 6.jpg | caption7 = [[Mount Tsurugi (Tokushima)|On the top of Mount Tsurugi]] | image8 = Awano-dochu Hatougatake.JPG | caption8 = [[Hoodoo (geology)|Hoodoo]] in [[Dochū-Kōtsu Prefectural Natural Park]] }} | image_flag = Flag of Tokushima Prefecture.svg | flag_size = 100px | image_blank_emblem = Emblem of Tokushima Prefecture.svg | blank_emblem_size = 80px | blank_emblem_type = Symbol | image_map = Map of Japan with highlight on 36 Tokushima prefecture.svg | coordinates = | subdivision_type = Country | subdivision_name = [[Japan]] | subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]] | subdivision_name1 = [[Shikoku]] | subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]] | subdivision_name2 = [[Shikoku]] | seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]] | seat = [[Tokushima, Tokushima|Tokushima]] | parts_type = Subdivisions | parts_style = para | p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 8 | p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 24 | leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]] | leader_name = [[Masazumi Gotoda]] | area_total_km2 = 4146.80 | area_water_percent = 1.5 | area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|36th]] | population_footnotes = | population_total = 682439 | population_as_of = February 1, 2025 | population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|44th]] | population_density_km2 = 165 | demographics_type2 = GDP | demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}</ref> | demographics2_title1 = Total | demographics2_info1 = [[JP¥]] 3,266 billion<br />[[US$]] 24.1 billion (2022) | iso_code = JP-36 | website = [http://www.pref.tokushima.jp/english/ pref.tokushima.jp/english/] | module = {{Infobox place symbols| embedded=yes | country = Japan | bird = White [[heron]] | fish = | flower = [[Sudachi]] (''Citrus&nbsp;sudachi'') | tree = Yamamomo (''[[Myrica rubra|Myrica&nbsp;rubra]]'') | mascot = Sudachi-kun }} | official_name = | anthem = [[:ja:徳島県民の歌|Tokushima kenmin no uta]] }} '''တိုခုရှိမခရိုင်''' (徳島県, တိုခုရှိမခန်း) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ရှိခိုခုကျွန်း]]တွင်ရှိသည့် ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် လူဦးရေ ၆၈၂,၄၃၉ ဦး ရှိသည်။ ဧရိယာ ၄,၁၄၆ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁၆၀၁ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ မြောက်ဘက်တွင် [[ခဂဝခရိုင်]]၊ အနောက်ဘက်တွင် [[အဲဟိမဲခရိုင်]]၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် [[ခိုးချိခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ တိုခုရှိမမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်နှင့် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကမြို့များမှာ အနန်းမြို့၊ နရုတိုမြို့၊ ယောရှိနိုဂဝမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ တိုခုရှိမခရိုင်သည် ခိအိရေလက်ကြားတွင် တည်ရှိသည်။ ခိအိရေလက်ကြားသည် ဆဲတိုကုန်းတွင်းပင်လယ်နှင့် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာကို ဆက်သွယ်ပေးသည့် ရေလက်ကြားတစ်ခု ဖြစ်သည်။ တိုခုရှိမခရိုင်သည် နရုတိုရေလက်ကြားကို ဖြတ်သန်းဖောက်လုပ်ထားသည့် အိုးနရုတိုတံတားဖြင့် အဝဂျိကျွန်းနှင့် ဆက်သွယ်ထားသည်။ ထိုတံတားသည် ခိုးဘဲ - အဝဂျိ - နရုတိုအဝေးပြေးလမ်းမ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ တိုခုရှိမခရိုင်နှင့် ခိုးဘဲမြို့ကို ချိတ်ဆက်ပေးထားသည့်တံတား ဖြစ်သည်။ ==ပထဝီသွင်ပြင်== [[Image:Map of Tokushima Prefecture Ja.svg|thumb|250px|တိုခုရှိမခရိုင်မြေပုံ<br />{{legend0|#EAB|City}} {{legend0|#ED9|Town}} {{legend0|#BFE|Village}}]] ခရိုင်၏ မြောက်ဘက်ပိုင်းနယ်နိမိတ်တလျောက်တွင် ဆနုခိတောင်တန်း တည်ရှိသည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့အရ ခရိုင်ကုန်းမြေဧရိယာ၏ ၉ ရာခိုင်နှုန်းသည် အမျိုးသားဥယျာဉ်များ ဖြစ်ကြသည်။ ၎င်းတို့မှာ ဆဲတိုနိုင်းခိုင်းအမျိုးသားဥယျာဉ်၊ မုရိုတို - အနန်းခိုင်းဂန်းနှင့် ဆွတ်ရုဂိဆန်အမျိုးသားဥယျာဉ်၊ ချူးဘုဆန်းခဲ၊ ဒိုချူး - ခိုးဆွတ်၊ ဟရှိခုရ၊ ဟိဂရှိဆန်းခဲ၊ အိုခုမိယဂဝ - အုချိဒနိ၊ အိုးအဆယမခရိုင်အမျိုးသားဥယျာဉ်များတို့ ဖြစ်သည်။ ===မြို့များ=== ===မြို့ငယ်နှင့် ရွာများ=== ==ပြင်ပလင့်များ== ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]] p0gk3txztk9tnfoqyx35h372p7von6d 1051807 1051806 2026-09-08T00:19:19Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ပထဝီသွင်ပြင် */ 1051807 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = တိုခုရှိမခရိုင် | native_name = {{nobold|{{lang|ja|徳島県}}}} | settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]] | translit_lang1 = Japanese | translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]] | translit_lang1_info = {{lang|ja|徳島県}} | translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]] | translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Tokushima-ken}} | image_skyline = {{Multiple image | perrow = 1/2/1/2/2 | border = infobox | total_width = 280 | caption_align = center | image1 = Naruto whirlpools 20170609-2.jpg | caption1 = Naruto whirlpools and [[Ōnaruto Bridge|Naruto suspension bridge]] | image5 = The Otsuka Museum of Art20s3203-B-T.jpg | caption5 = [[Ōtsuka Museum of Art|Naruto Museum of Art]] | image2 = Awa Odori by Mizutamaren "水玉連" - Aug 13, 2018 (2).jpg | caption2 = [[Awa Dance Festival|Awa Odori]] | image6 = Oboke gorge pleasure boat 2106 August 13.B.jpg | caption6 = Oboke gorge and pleasure boat | image3 = Asa-kaigan-railway DMV.jpg | caption3 = [[Dual-mode vehicle]] in [[Asatō Line]] | image4 = Kazura Bridge in Ikeda Town.jpg | caption4 = Kazura waddle bridge in Iya Valley | image7 = Turugisan20220528 6.jpg | caption7 = [[Mount Tsurugi (Tokushima)|On the top of Mount Tsurugi]] | image8 = Awano-dochu Hatougatake.JPG | caption8 = [[Hoodoo (geology)|Hoodoo]] in [[Dochū-Kōtsu Prefectural Natural Park]] }} | image_flag = Flag of Tokushima Prefecture.svg | flag_size = 100px | image_blank_emblem = Emblem of Tokushima Prefecture.svg | blank_emblem_size = 80px | blank_emblem_type = Symbol | image_map = Map of Japan with highlight on 36 Tokushima prefecture.svg | coordinates = | subdivision_type = Country | subdivision_name = [[Japan]] | subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]] | subdivision_name1 = [[Shikoku]] | subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]] | subdivision_name2 = [[Shikoku]] | seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]] | seat = [[Tokushima, Tokushima|Tokushima]] | parts_type = Subdivisions | parts_style = para | p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 8 | p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 24 | leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]] | leader_name = [[Masazumi Gotoda]] | area_total_km2 = 4146.80 | area_water_percent = 1.5 | area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|36th]] | population_footnotes = | population_total = 682439 | population_as_of = February 1, 2025 | population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|44th]] | population_density_km2 = 165 | demographics_type2 = GDP | demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}</ref> | demographics2_title1 = Total | demographics2_info1 = [[JP¥]] 3,266 billion<br />[[US$]] 24.1 billion (2022) | iso_code = JP-36 | website = [http://www.pref.tokushima.jp/english/ pref.tokushima.jp/english/] | module = {{Infobox place symbols| embedded=yes | country = Japan | bird = White [[heron]] | fish = | flower = [[Sudachi]] (''Citrus&nbsp;sudachi'') | tree = Yamamomo (''[[Myrica rubra|Myrica&nbsp;rubra]]'') | mascot = Sudachi-kun }} | official_name = | anthem = [[:ja:徳島県民の歌|Tokushima kenmin no uta]] }} '''တိုခုရှိမခရိုင်''' (徳島県, တိုခုရှိမခန်း) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ရှိခိုခုကျွန်း]]တွင်ရှိသည့် ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် လူဦးရေ ၆၈၂,၄၃၉ ဦး ရှိသည်။ ဧရိယာ ၄,၁၄၆ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁၆၀၁ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ မြောက်ဘက်တွင် [[ခဂဝခရိုင်]]၊ အနောက်ဘက်တွင် [[အဲဟိမဲခရိုင်]]၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် [[ခိုးချိခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ တိုခုရှိမမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်နှင့် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကမြို့များမှာ အနန်းမြို့၊ နရုတိုမြို့၊ ယောရှိနိုဂဝမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ တိုခုရှိမခရိုင်သည် ခိအိရေလက်ကြားတွင် တည်ရှိသည်။ ခိအိရေလက်ကြားသည် ဆဲတိုကုန်းတွင်းပင်လယ်နှင့် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာကို ဆက်သွယ်ပေးသည့် ရေလက်ကြားတစ်ခု ဖြစ်သည်။ တိုခုရှိမခရိုင်သည် နရုတိုရေလက်ကြားကို ဖြတ်သန်းဖောက်လုပ်ထားသည့် အိုးနရုတိုတံတားဖြင့် အဝဂျိကျွန်းနှင့် ဆက်သွယ်ထားသည်။ ထိုတံတားသည် ခိုးဘဲ - အဝဂျိ - နရုတိုအဝေးပြေးလမ်းမ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ တိုခုရှိမခရိုင်နှင့် ခိုးဘဲမြို့ကို ချိတ်ဆက်ပေးထားသည့်တံတား ဖြစ်သည်။ ==ပထဝီသွင်ပြင်== [[Image:Map of Tokushima Prefecture Ja.svg|thumb|250px|တိုခုရှိမခရိုင်မြေပုံ<br />{{legend0|#EAB|City}} {{legend0|#ED9|Town}} {{legend0|#BFE|Village}}]] ခရိုင်၏ မြောက်ဘက်ပိုင်းနယ်နိမိတ်တလျောက်တွင် ဆနုခိတောင်တန်း တည်ရှိသည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့အရ ခရိုင်ကုန်းမြေဧရိယာ၏ ၉ ရာခိုင်နှုန်းသည် အမျိုးသားဥယျာဉ်များ ဖြစ်ကြသည်။ ၎င်းတို့မှာ ဆဲတိုနိုင်းခိုင်းအမျိုးသားဥယျာဉ်၊ မုရိုတို - အနန်းခိုင်းဂန်းနှင့် ဆွတ်ရုဂိဆန်အမျိုးသားဥယျာဉ်၊ ချူးဘုဆန်းခဲ၊ ဒိုချူး - ခိုးဆွတ်၊ ဟရှိခုရ၊ ဟိဂရှိဆန်းခဲ၊ အိုခုမိယဂဝ - အုချိဒနိ၊ အိုးအဆယမခရိုင်အမျိုးသားဥယျာဉ်များတို့ ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web |url=https://www.env.go.jp/en/nature/nps/park/doc/files/np_6.pdf |title=General overview of area figures for Natural Parks by prefecture |publisher=[[Ministry of the Environment (Japan)|Ministry of the Environment]] |access-date=26 June 2012}}</ref> ===မြို့များ=== ===မြို့ငယ်နှင့် ရွာများ=== ==ပြင်ပလင့်များ== ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]] ti87h7o044j2vril0eta8ne8ogvshfq 1051835 1051807 2026-09-08T02:28:16Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* မြို့များ */ 1051835 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = တိုခုရှိမခရိုင် | native_name = {{nobold|{{lang|ja|徳島県}}}} | settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]] | translit_lang1 = Japanese | translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]] | translit_lang1_info = {{lang|ja|徳島県}} | translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]] | translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Tokushima-ken}} | image_skyline = {{Multiple image | perrow = 1/2/1/2/2 | border = infobox | total_width = 280 | caption_align = center | image1 = Naruto whirlpools 20170609-2.jpg | caption1 = Naruto whirlpools and [[Ōnaruto Bridge|Naruto suspension bridge]] | image5 = The Otsuka Museum of Art20s3203-B-T.jpg | caption5 = [[Ōtsuka Museum of Art|Naruto Museum of Art]] | image2 = Awa Odori by Mizutamaren "水玉連" - Aug 13, 2018 (2).jpg | caption2 = [[Awa Dance Festival|Awa Odori]] | image6 = Oboke gorge pleasure boat 2106 August 13.B.jpg | caption6 = Oboke gorge and pleasure boat | image3 = Asa-kaigan-railway DMV.jpg | caption3 = [[Dual-mode vehicle]] in [[Asatō Line]] | image4 = Kazura Bridge in Ikeda Town.jpg | caption4 = Kazura waddle bridge in Iya Valley | image7 = Turugisan20220528 6.jpg | caption7 = [[Mount Tsurugi (Tokushima)|On the top of Mount Tsurugi]] | image8 = Awano-dochu Hatougatake.JPG | caption8 = [[Hoodoo (geology)|Hoodoo]] in [[Dochū-Kōtsu Prefectural Natural Park]] }} | image_flag = Flag of Tokushima Prefecture.svg | flag_size = 100px | image_blank_emblem = Emblem of Tokushima Prefecture.svg | blank_emblem_size = 80px | blank_emblem_type = Symbol | image_map = Map of Japan with highlight on 36 Tokushima prefecture.svg | coordinates = | subdivision_type = Country | subdivision_name = [[Japan]] | subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]] | subdivision_name1 = [[Shikoku]] | subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]] | subdivision_name2 = [[Shikoku]] | seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]] | seat = [[Tokushima, Tokushima|Tokushima]] | parts_type = Subdivisions | parts_style = para | p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 8 | p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 24 | leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]] | leader_name = [[Masazumi Gotoda]] | area_total_km2 = 4146.80 | area_water_percent = 1.5 | area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|36th]] | population_footnotes = | population_total = 682439 | population_as_of = February 1, 2025 | population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|44th]] | population_density_km2 = 165 | demographics_type2 = GDP | demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}</ref> | demographics2_title1 = Total | demographics2_info1 = [[JP¥]] 3,266 billion<br />[[US$]] 24.1 billion (2022) | iso_code = JP-36 | website = [http://www.pref.tokushima.jp/english/ pref.tokushima.jp/english/] | module = {{Infobox place symbols| embedded=yes | country = Japan | bird = White [[heron]] | fish = | flower = [[Sudachi]] (''Citrus&nbsp;sudachi'') | tree = Yamamomo (''[[Myrica rubra|Myrica&nbsp;rubra]]'') | mascot = Sudachi-kun }} | official_name = | anthem = [[:ja:徳島県民の歌|Tokushima kenmin no uta]] }} '''တိုခုရှိမခရိုင်''' (徳島県, တိုခုရှိမခန်း) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ရှိခိုခုကျွန်း]]တွင်ရှိသည့် ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် လူဦးရေ ၆၈၂,၄၃၉ ဦး ရှိသည်။ ဧရိယာ ၄,၁၄၆ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁၆၀၁ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ မြောက်ဘက်တွင် [[ခဂဝခရိုင်]]၊ အနောက်ဘက်တွင် [[အဲဟိမဲခရိုင်]]၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် [[ခိုးချိခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ တိုခုရှိမမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်နှင့် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကမြို့များမှာ အနန်းမြို့၊ နရုတိုမြို့၊ ယောရှိနိုဂဝမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ တိုခုရှိမခရိုင်သည် ခိအိရေလက်ကြားတွင် တည်ရှိသည်။ ခိအိရေလက်ကြားသည် ဆဲတိုကုန်းတွင်းပင်လယ်နှင့် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာကို ဆက်သွယ်ပေးသည့် ရေလက်ကြားတစ်ခု ဖြစ်သည်။ တိုခုရှိမခရိုင်သည် နရုတိုရေလက်ကြားကို ဖြတ်သန်းဖောက်လုပ်ထားသည့် အိုးနရုတိုတံတားဖြင့် အဝဂျိကျွန်းနှင့် ဆက်သွယ်ထားသည်။ ထိုတံတားသည် ခိုးဘဲ - အဝဂျိ - နရုတိုအဝေးပြေးလမ်းမ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ တိုခုရှိမခရိုင်နှင့် ခိုးဘဲမြို့ကို ချိတ်ဆက်ပေးထားသည့်တံတား ဖြစ်သည်။ ==ပထဝီသွင်ပြင်== [[Image:Map of Tokushima Prefecture Ja.svg|thumb|250px|တိုခုရှိမခရိုင်မြေပုံ<br />{{legend0|#EAB|City}} {{legend0|#ED9|Town}} {{legend0|#BFE|Village}}]] ခရိုင်၏ မြောက်ဘက်ပိုင်းနယ်နိမိတ်တလျောက်တွင် ဆနုခိတောင်တန်း တည်ရှိသည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့အရ ခရိုင်ကုန်းမြေဧရိယာ၏ ၉ ရာခိုင်နှုန်းသည် အမျိုးသားဥယျာဉ်များ ဖြစ်ကြသည်။ ၎င်းတို့မှာ ဆဲတိုနိုင်းခိုင်းအမျိုးသားဥယျာဉ်၊ မုရိုတို - အနန်းခိုင်းဂန်းနှင့် ဆွတ်ရုဂိဆန်အမျိုးသားဥယျာဉ်၊ ချူးဘုဆန်းခဲ၊ ဒိုချူး - ခိုးဆွတ်၊ ဟရှိခုရ၊ ဟိဂရှိဆန်းခဲ၊ အိုခုမိယဂဝ - အုချိဒနိ၊ အိုးအဆယမခရိုင်အမျိုးသားဥယျာဉ်များတို့ ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web |url=https://www.env.go.jp/en/nature/nps/park/doc/files/np_6.pdf |title=General overview of area figures for Natural Parks by prefecture |publisher=[[Ministry of the Environment (Japan)|Ministry of the Environment]] |access-date=26 June 2012}}</ref> ===မြို့များ=== {{See also|တိုခုရှိမခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက် မြို့များ}} တိုခုရှိမခရိုင်တွင် မြို့ ၈ ခု တည်ရှိသည်။ {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Anan, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Anan, Tokushima|Anan]] |阿南市 |279.25 |70,405 |[[File:Anan in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Awa, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Awa, Tokushima|Awa]] |阿波市 |191.11 |35,294 |[[File:Awa in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Komatsushima, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Komatsushima, Tokushima|Komatsushima]] |小松島市 |45.37 |36,817 |[[File:Komatsushima in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Mima, Tokushima (no text).svg|frameless|25x25px]] [[Mima, Tokushima|Mima]] |美馬市 |367.14 |28,689 |[[File:Mima in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Miyoshi, Tokushima (no text).svg|frameless|25x25px]] [[Miyoshi, Tokushima|Miyoshi]] |三好市 |721.42 |24,368 |[[File:Miyoshi in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Naruto, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Naruto, Tokushima|Naruto]] |鳴門市 |135.66 |56,222 |[[File:Naruto in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Tokushima, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Tokushima (city)|Tokushima]] (capital) |徳島市 |191 |258,554 |[[File:Tokushima in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Yoshinogawa, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Yoshinogawa, Tokushima|Yoshinogawa]] |吉野川市 |144.14 |39,405 |[[File:Yoshinogawa in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |} ===မြို့ငယ်နှင့် ရွာများ=== ==ပြင်ပလင့်များ== ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]] kawnxsbv0fqdbuyvi5ivh9xikb7qa36 1051836 1051835 2026-09-08T02:29:29Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* မြို့ငယ်နှင့် ရွာများ */ 1051836 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = တိုခုရှိမခရိုင် | native_name = {{nobold|{{lang|ja|徳島県}}}} | settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]] | translit_lang1 = Japanese | translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]] | translit_lang1_info = {{lang|ja|徳島県}} | translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]] | translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Tokushima-ken}} | image_skyline = {{Multiple image | perrow = 1/2/1/2/2 | border = infobox | total_width = 280 | caption_align = center | image1 = Naruto whirlpools 20170609-2.jpg | caption1 = Naruto whirlpools and [[Ōnaruto Bridge|Naruto suspension bridge]] | image5 = The Otsuka Museum of Art20s3203-B-T.jpg | caption5 = [[Ōtsuka Museum of Art|Naruto Museum of Art]] | image2 = Awa Odori by Mizutamaren "水玉連" - Aug 13, 2018 (2).jpg | caption2 = [[Awa Dance Festival|Awa Odori]] | image6 = Oboke gorge pleasure boat 2106 August 13.B.jpg | caption6 = Oboke gorge and pleasure boat | image3 = Asa-kaigan-railway DMV.jpg | caption3 = [[Dual-mode vehicle]] in [[Asatō Line]] | image4 = Kazura Bridge in Ikeda Town.jpg | caption4 = Kazura waddle bridge in Iya Valley | image7 = Turugisan20220528 6.jpg | caption7 = [[Mount Tsurugi (Tokushima)|On the top of Mount Tsurugi]] | image8 = Awano-dochu Hatougatake.JPG | caption8 = [[Hoodoo (geology)|Hoodoo]] in [[Dochū-Kōtsu Prefectural Natural Park]] }} | image_flag = Flag of Tokushima Prefecture.svg | flag_size = 100px | image_blank_emblem = Emblem of Tokushima Prefecture.svg | blank_emblem_size = 80px | blank_emblem_type = Symbol | image_map = Map of Japan with highlight on 36 Tokushima prefecture.svg | coordinates = | subdivision_type = Country | subdivision_name = [[Japan]] | subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]] | subdivision_name1 = [[Shikoku]] | subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]] | subdivision_name2 = [[Shikoku]] | seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]] | seat = [[Tokushima, Tokushima|Tokushima]] | parts_type = Subdivisions | parts_style = para | p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 8 | p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 24 | leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]] | leader_name = [[Masazumi Gotoda]] | area_total_km2 = 4146.80 | area_water_percent = 1.5 | area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|36th]] | population_footnotes = | population_total = 682439 | population_as_of = February 1, 2025 | population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|44th]] | population_density_km2 = 165 | demographics_type2 = GDP | demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}</ref> | demographics2_title1 = Total | demographics2_info1 = [[JP¥]] 3,266 billion<br />[[US$]] 24.1 billion (2022) | iso_code = JP-36 | website = [http://www.pref.tokushima.jp/english/ pref.tokushima.jp/english/] | module = {{Infobox place symbols| embedded=yes | country = Japan | bird = White [[heron]] | fish = | flower = [[Sudachi]] (''Citrus&nbsp;sudachi'') | tree = Yamamomo (''[[Myrica rubra|Myrica&nbsp;rubra]]'') | mascot = Sudachi-kun }} | official_name = | anthem = [[:ja:徳島県民の歌|Tokushima kenmin no uta]] }} '''တိုခုရှိမခရိုင်''' (徳島県, တိုခုရှိမခန်း) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ရှိခိုခုကျွန်း]]တွင်ရှိသည့် ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် လူဦးရေ ၆၈၂,၄၃၉ ဦး ရှိသည်။ ဧရိယာ ၄,၁၄၆ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁၆၀၁ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ မြောက်ဘက်တွင် [[ခဂဝခရိုင်]]၊ အနောက်ဘက်တွင် [[အဲဟိမဲခရိုင်]]၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် [[ခိုးချိခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ တိုခုရှိမမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်နှင့် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကမြို့များမှာ အနန်းမြို့၊ နရုတိုမြို့၊ ယောရှိနိုဂဝမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ တိုခုရှိမခရိုင်သည် ခိအိရေလက်ကြားတွင် တည်ရှိသည်။ ခိအိရေလက်ကြားသည် ဆဲတိုကုန်းတွင်းပင်လယ်နှင့် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာကို ဆက်သွယ်ပေးသည့် ရေလက်ကြားတစ်ခု ဖြစ်သည်။ တိုခုရှိမခရိုင်သည် နရုတိုရေလက်ကြားကို ဖြတ်သန်းဖောက်လုပ်ထားသည့် အိုးနရုတိုတံတားဖြင့် အဝဂျိကျွန်းနှင့် ဆက်သွယ်ထားသည်။ ထိုတံတားသည် ခိုးဘဲ - အဝဂျိ - နရုတိုအဝေးပြေးလမ်းမ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ တိုခုရှိမခရိုင်နှင့် ခိုးဘဲမြို့ကို ချိတ်ဆက်ပေးထားသည့်တံတား ဖြစ်သည်။ ==ပထဝီသွင်ပြင်== [[Image:Map of Tokushima Prefecture Ja.svg|thumb|250px|တိုခုရှိမခရိုင်မြေပုံ<br />{{legend0|#EAB|City}} {{legend0|#ED9|Town}} {{legend0|#BFE|Village}}]] ခရိုင်၏ မြောက်ဘက်ပိုင်းနယ်နိမိတ်တလျောက်တွင် ဆနုခိတောင်တန်း တည်ရှိသည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့အရ ခရိုင်ကုန်းမြေဧရိယာ၏ ၉ ရာခိုင်နှုန်းသည် အမျိုးသားဥယျာဉ်များ ဖြစ်ကြသည်။ ၎င်းတို့မှာ ဆဲတိုနိုင်းခိုင်းအမျိုးသားဥယျာဉ်၊ မုရိုတို - အနန်းခိုင်းဂန်းနှင့် ဆွတ်ရုဂိဆန်အမျိုးသားဥယျာဉ်၊ ချူးဘုဆန်းခဲ၊ ဒိုချူး - ခိုးဆွတ်၊ ဟရှိခုရ၊ ဟိဂရှိဆန်းခဲ၊ အိုခုမိယဂဝ - အုချိဒနိ၊ အိုးအဆယမခရိုင်အမျိုးသားဥယျာဉ်များတို့ ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web |url=https://www.env.go.jp/en/nature/nps/park/doc/files/np_6.pdf |title=General overview of area figures for Natural Parks by prefecture |publisher=[[Ministry of the Environment (Japan)|Ministry of the Environment]] |access-date=26 June 2012}}</ref> ===မြို့များ=== {{See also|တိုခုရှိမခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက် မြို့များ}} တိုခုရှိမခရိုင်တွင် မြို့ ၈ ခု တည်ရှိသည်။ {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Anan, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Anan, Tokushima|Anan]] |阿南市 |279.25 |70,405 |[[File:Anan in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Awa, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Awa, Tokushima|Awa]] |阿波市 |191.11 |35,294 |[[File:Awa in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Komatsushima, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Komatsushima, Tokushima|Komatsushima]] |小松島市 |45.37 |36,817 |[[File:Komatsushima in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Mima, Tokushima (no text).svg|frameless|25x25px]] [[Mima, Tokushima|Mima]] |美馬市 |367.14 |28,689 |[[File:Mima in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Miyoshi, Tokushima (no text).svg|frameless|25x25px]] [[Miyoshi, Tokushima|Miyoshi]] |三好市 |721.42 |24,368 |[[File:Miyoshi in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Naruto, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Naruto, Tokushima|Naruto]] |鳴門市 |135.66 |56,222 |[[File:Naruto in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Tokushima, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Tokushima (city)|Tokushima]] (capital) |徳島市 |191 |258,554 |[[File:Tokushima in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Yoshinogawa, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Yoshinogawa, Tokushima|Yoshinogawa]] |吉野川市 |144.14 |39,405 |[[File:Yoshinogawa in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |} ===မြို့ငယ်နှင့် ရွာများ=== တိုခုရှိမခရိုင်အတွင်းရှိ ဒေသများတွင် အောက်ပါမြို့ငယ်များနှင့် ရွာများလည်း တည်ရှိသည်။ {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |ဒေသ ! rowspan="2" |အမျိုးအစား ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Aizumi, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Aizumi, Tokushima|Aizumi]] |藍住町 |16.27 |35,054 |[[Itano District, Tokushima|Itano District]] |Town |[[File:Aizumi in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Higashimiyoshi, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Higashimiyoshi]] |東みよし町 |122.48 |14,025 |[[Miyoshi District, Tokushima|Miyoshi District]] |Town |[[File:Higashimiyoshi in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Ishii, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Ishii, Tokushima|Ishii]] |石井町 |28.85 |25,062 |[[Myōzai District, Tokushima|Myōzai District]] |Town |[[File:Ishii in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Itano, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Itano, Tokushima|Itano]] |板野町 |36.22 |13,183 |[[Itano District, Tokushima|Itano District]] |Town |[[File:Itano in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Kaiyo, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Kaiyō, Tokushima|Kaiyō]] |海陽町 |327.65 |8,578 |[[Kaifu District, Tokushima|Kaifu District]] |Town |[[File:Kaiyo in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Kamiita, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Kamiita, Tokushima|Kamiita]] |上板町 |34.58 |11,562 |[[Itano District, Tokushima|Itano District]] |Town |[[File:Kamiita in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Kamikatsu, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Kamikatsu, Tokushima|Kamikatsu]] |上勝町 |109.63 |1,344 |[[Katsuura District, Tokushima|Katsuura District]] |Town |[[File:Kamikatsu in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Kamiyama, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Kamiyama, Tokushima|Kamiyama]] |神山町 |173.3 |4,724 |[[Myōzai District, Tokushima|Myōzai District]] |Town |[[File:Kamiyama in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Katsuura, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Katsuura, Tokushima|Katsuura]] |勝浦町 |69.83 |5,131 |[[Katsuura District, Tokushima|Katsuura District]] |Town |[[File:Katsuura in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Kitajima, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Kitajima, Tokushima|Kitajima]] |北島町 |8.74 |22,645 |[[Itano District, Tokushima|Itano District]] |Town |[[File:Kitajima in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Matsushige, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Matsushige, Tokushima|Matsushige]] |松茂町 |14.24 |14,819 |[[Itano District, Tokushima|Itano District]] |Town |[[File:Matsushige in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Minami, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Minami, Tokushima|Minami]] |美波町 |140.8 |6,433 |[[Kaifu District, Tokushima|Kaifu District]] |Town |[[File:Minami in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Mugi, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Mugi, Tokushima|Mugi]] |牟岐町 |56.62 |3,852 |[[Kaifu District, Tokushima|Kaifu District]] |Town |[[File:Mugi in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Naka, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Naka, Tokushima|Naka]] |那賀町 |694.98 |7,549 |[[Naka District, Tokushima|Naka District]] |Town |[[File:Naka in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Sanagochi, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Sanagōchi, Tokushima|Sanagōchi]] |佐那河内村 |42.28 |2,106 |[[Myōdō District, Tokushima|Myōdō District]] |Village |[[File:Sanagochi in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Tsurugi, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Tsurugi, Tokushima|Tsurugi]] |つるぎ町 |194.84 |7,877 |[[Mima District, Tokushima|Mima District]] |Town |[[File:Tsurugi in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |} ==ပြင်ပလင့်များ== ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]] qwg96itdkgb2dfy0c8glu8uqvmur2a0 1051837 1051836 2026-09-08T02:30:11Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* မြို့ငယ်နှင့် ရွာများ */ 1051837 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = တိုခုရှိမခရိုင် | native_name = {{nobold|{{lang|ja|徳島県}}}} | settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]] | translit_lang1 = Japanese | translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]] | translit_lang1_info = {{lang|ja|徳島県}} | translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]] | translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Tokushima-ken}} | image_skyline = {{Multiple image | perrow = 1/2/1/2/2 | border = infobox | total_width = 280 | caption_align = center | image1 = Naruto whirlpools 20170609-2.jpg | caption1 = Naruto whirlpools and [[Ōnaruto Bridge|Naruto suspension bridge]] | image5 = The Otsuka Museum of Art20s3203-B-T.jpg | caption5 = [[Ōtsuka Museum of Art|Naruto Museum of Art]] | image2 = Awa Odori by Mizutamaren "水玉連" - Aug 13, 2018 (2).jpg | caption2 = [[Awa Dance Festival|Awa Odori]] | image6 = Oboke gorge pleasure boat 2106 August 13.B.jpg | caption6 = Oboke gorge and pleasure boat | image3 = Asa-kaigan-railway DMV.jpg | caption3 = [[Dual-mode vehicle]] in [[Asatō Line]] | image4 = Kazura Bridge in Ikeda Town.jpg | caption4 = Kazura waddle bridge in Iya Valley | image7 = Turugisan20220528 6.jpg | caption7 = [[Mount Tsurugi (Tokushima)|On the top of Mount Tsurugi]] | image8 = Awano-dochu Hatougatake.JPG | caption8 = [[Hoodoo (geology)|Hoodoo]] in [[Dochū-Kōtsu Prefectural Natural Park]] }} | image_flag = Flag of Tokushima Prefecture.svg | flag_size = 100px | image_blank_emblem = Emblem of Tokushima Prefecture.svg | blank_emblem_size = 80px | blank_emblem_type = Symbol | image_map = Map of Japan with highlight on 36 Tokushima prefecture.svg | coordinates = | subdivision_type = Country | subdivision_name = [[Japan]] | subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]] | subdivision_name1 = [[Shikoku]] | subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]] | subdivision_name2 = [[Shikoku]] | seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]] | seat = [[Tokushima, Tokushima|Tokushima]] | parts_type = Subdivisions | parts_style = para | p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 8 | p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 24 | leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]] | leader_name = [[Masazumi Gotoda]] | area_total_km2 = 4146.80 | area_water_percent = 1.5 | area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|36th]] | population_footnotes = | population_total = 682439 | population_as_of = February 1, 2025 | population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|44th]] | population_density_km2 = 165 | demographics_type2 = GDP | demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}</ref> | demographics2_title1 = Total | demographics2_info1 = [[JP¥]] 3,266 billion<br />[[US$]] 24.1 billion (2022) | iso_code = JP-36 | website = [http://www.pref.tokushima.jp/english/ pref.tokushima.jp/english/] | module = {{Infobox place symbols| embedded=yes | country = Japan | bird = White [[heron]] | fish = | flower = [[Sudachi]] (''Citrus&nbsp;sudachi'') | tree = Yamamomo (''[[Myrica rubra|Myrica&nbsp;rubra]]'') | mascot = Sudachi-kun }} | official_name = | anthem = [[:ja:徳島県民の歌|Tokushima kenmin no uta]] }} '''တိုခုရှိမခရိုင်''' (徳島県, တိုခုရှိမခန်း) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ရှိခိုခုကျွန်း]]တွင်ရှိသည့် ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် လူဦးရေ ၆၈၂,၄၃၉ ဦး ရှိသည်။ ဧရိယာ ၄,၁၄၆ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁၆၀၁ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ မြောက်ဘက်တွင် [[ခဂဝခရိုင်]]၊ အနောက်ဘက်တွင် [[အဲဟိမဲခရိုင်]]၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် [[ခိုးချိခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ တိုခုရှိမမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်နှင့် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကမြို့များမှာ အနန်းမြို့၊ နရုတိုမြို့၊ ယောရှိနိုဂဝမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ တိုခုရှိမခရိုင်သည် ခိအိရေလက်ကြားတွင် တည်ရှိသည်။ ခိအိရေလက်ကြားသည် ဆဲတိုကုန်းတွင်းပင်လယ်နှင့် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာကို ဆက်သွယ်ပေးသည့် ရေလက်ကြားတစ်ခု ဖြစ်သည်။ တိုခုရှိမခရိုင်သည် နရုတိုရေလက်ကြားကို ဖြတ်သန်းဖောက်လုပ်ထားသည့် အိုးနရုတိုတံတားဖြင့် အဝဂျိကျွန်းနှင့် ဆက်သွယ်ထားသည်။ ထိုတံတားသည် ခိုးဘဲ - အဝဂျိ - နရုတိုအဝေးပြေးလမ်းမ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ တိုခုရှိမခရိုင်နှင့် ခိုးဘဲမြို့ကို ချိတ်ဆက်ပေးထားသည့်တံတား ဖြစ်သည်။ ==ပထဝီသွင်ပြင်== [[Image:Map of Tokushima Prefecture Ja.svg|thumb|250px|တိုခုရှိမခရိုင်မြေပုံ<br />{{legend0|#EAB|City}} {{legend0|#ED9|Town}} {{legend0|#BFE|Village}}]] ခရိုင်၏ မြောက်ဘက်ပိုင်းနယ်နိမိတ်တလျောက်တွင် ဆနုခိတောင်တန်း တည်ရှိသည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့အရ ခရိုင်ကုန်းမြေဧရိယာ၏ ၉ ရာခိုင်နှုန်းသည် အမျိုးသားဥယျာဉ်များ ဖြစ်ကြသည်။ ၎င်းတို့မှာ ဆဲတိုနိုင်းခိုင်းအမျိုးသားဥယျာဉ်၊ မုရိုတို - အနန်းခိုင်းဂန်းနှင့် ဆွတ်ရုဂိဆန်အမျိုးသားဥယျာဉ်၊ ချူးဘုဆန်းခဲ၊ ဒိုချူး - ခိုးဆွတ်၊ ဟရှိခုရ၊ ဟိဂရှိဆန်းခဲ၊ အိုခုမိယဂဝ - အုချိဒနိ၊ အိုးအဆယမခရိုင်အမျိုးသားဥယျာဉ်များတို့ ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web |url=https://www.env.go.jp/en/nature/nps/park/doc/files/np_6.pdf |title=General overview of area figures for Natural Parks by prefecture |publisher=[[Ministry of the Environment (Japan)|Ministry of the Environment]] |access-date=26 June 2012}}</ref> ===မြို့များ=== {{See also|တိုခုရှိမခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက် မြို့များ}} တိုခုရှိမခရိုင်တွင် မြို့ ၈ ခု တည်ရှိသည်။ {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Anan, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Anan, Tokushima|Anan]] |阿南市 |279.25 |70,405 |[[File:Anan in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Awa, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Awa, Tokushima|Awa]] |阿波市 |191.11 |35,294 |[[File:Awa in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Komatsushima, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Komatsushima, Tokushima|Komatsushima]] |小松島市 |45.37 |36,817 |[[File:Komatsushima in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Mima, Tokushima (no text).svg|frameless|25x25px]] [[Mima, Tokushima|Mima]] |美馬市 |367.14 |28,689 |[[File:Mima in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Miyoshi, Tokushima (no text).svg|frameless|25x25px]] [[Miyoshi, Tokushima|Miyoshi]] |三好市 |721.42 |24,368 |[[File:Miyoshi in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Naruto, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Naruto, Tokushima|Naruto]] |鳴門市 |135.66 |56,222 |[[File:Naruto in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Tokushima, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Tokushima (city)|Tokushima]] (capital) |徳島市 |191 |258,554 |[[File:Tokushima in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Yoshinogawa, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Yoshinogawa, Tokushima|Yoshinogawa]] |吉野川市 |144.14 |39,405 |[[File:Yoshinogawa in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |} ===မြို့ငယ်နှင့် ရွာများ=== တိုခုရှိမခရိုင်အတွင်းရှိ ဒေသများတွင် အောက်ပါမြို့ငယ်များနှင့် ရွာများလည်း တည်ရှိသည်။ {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |ဒေသ ! rowspan="2" |အမျိုးအစား ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Aizumi, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Aizumi, Tokushima|Aizumi]] |藍住町 |16.27 |35,054 |[[Itano District, Tokushima|Itano District]] |Town |[[File:Aizumi in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Higashimiyoshi, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Higashimiyoshi]] |東みよし町 |122.48 |14,025 |[[Miyoshi District, Tokushima|Miyoshi District]] |Town |[[File:Higashimiyoshi in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Ishii, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Ishii, Tokushima|Ishii]] |石井町 |28.85 |25,062 |[[Myōzai District, Tokushima|Myōzai District]] |Town |[[File:Ishii in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Itano, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Itano, Tokushima|Itano]] |板野町 |36.22 |13,183 |[[Itano District, Tokushima|Itano District]] |Town |[[File:Itano in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Kaiyo, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Kaiyō, Tokushima|Kaiyō]] |海陽町 |327.65 |8,578 |[[Kaifu District, Tokushima|Kaifu District]] |Town |[[File:Kaiyo in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Kamiita, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Kamiita, Tokushima|Kamiita]] |上板町 |34.58 |11,562 |[[Itano District, Tokushima|Itano District]] |Town |[[File:Kamiita in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Kamikatsu, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Kamikatsu, Tokushima|Kamikatsu]] |上勝町 |109.63 |1,344 |[[Katsuura District, Tokushima|Katsuura District]] |Town |[[File:Kamikatsu in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Kamiyama, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Kamiyama, Tokushima|Kamiyama]] |神山町 |173.3 |4,724 |[[Myōzai District, Tokushima|Myōzai District]] |Town |[[File:Kamiyama in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Katsuura, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Katsuura, Tokushima|Katsuura]] |勝浦町 |69.83 |5,131 |[[Katsuura District, Tokushima|Katsuura District]] |Town |[[File:Katsuura in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Kitajima, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Kitajima, Tokushima|Kitajima]] |北島町 |8.74 |22,645 |[[Itano District, Tokushima|Itano District]] |Town |[[File:Kitajima in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Matsushige, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Matsushige, Tokushima|Matsushige]] |松茂町 |14.24 |14,819 |[[Itano District, Tokushima|Itano District]] |Town |[[File:Matsushige in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Minami, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Minami, Tokushima|Minami]] |美波町 |140.8 |6,433 |[[Kaifu District, Tokushima|Kaifu District]] |Town |[[File:Minami in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Mugi, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Mugi, Tokushima|Mugi]] |牟岐町 |56.62 |3,852 |[[Kaifu District, Tokushima|Kaifu District]] |Town |[[File:Mugi in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Naka, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Naka, Tokushima|Naka]] |那賀町 |694.98 |7,549 |[[Naka District, Tokushima|Naka District]] |Town |[[File:Naka in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Sanagochi, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Sanagōchi, Tokushima|Sanagōchi]] |佐那河内村 |42.28 |2,106 |[[Myōdō District, Tokushima|Myōdō District]] |Village |[[File:Sanagochi in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Tsurugi, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Tsurugi, Tokushima|Tsurugi]] |つるぎ町 |194.84 |7,877 |[[Mima District, Tokushima|Mima District]] |Town |[[File:Tsurugi in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |} ===ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ=== {{main|တိုခုရှိမခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}} ==ပြင်ပလင့်များ== ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]] cwqyqnuk13356pq81fht1lx9hzr9tcc 1051838 1051837 2026-09-08T02:30:49Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ */ 1051838 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = တိုခုရှိမခရိုင် | native_name = {{nobold|{{lang|ja|徳島県}}}} | settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]] | translit_lang1 = Japanese | translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]] | translit_lang1_info = {{lang|ja|徳島県}} | translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]] | translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Tokushima-ken}} | image_skyline = {{Multiple image | perrow = 1/2/1/2/2 | border = infobox | total_width = 280 | caption_align = center | image1 = Naruto whirlpools 20170609-2.jpg | caption1 = Naruto whirlpools and [[Ōnaruto Bridge|Naruto suspension bridge]] | image5 = The Otsuka Museum of Art20s3203-B-T.jpg | caption5 = [[Ōtsuka Museum of Art|Naruto Museum of Art]] | image2 = Awa Odori by Mizutamaren "水玉連" - Aug 13, 2018 (2).jpg | caption2 = [[Awa Dance Festival|Awa Odori]] | image6 = Oboke gorge pleasure boat 2106 August 13.B.jpg | caption6 = Oboke gorge and pleasure boat | image3 = Asa-kaigan-railway DMV.jpg | caption3 = [[Dual-mode vehicle]] in [[Asatō Line]] | image4 = Kazura Bridge in Ikeda Town.jpg | caption4 = Kazura waddle bridge in Iya Valley | image7 = Turugisan20220528 6.jpg | caption7 = [[Mount Tsurugi (Tokushima)|On the top of Mount Tsurugi]] | image8 = Awano-dochu Hatougatake.JPG | caption8 = [[Hoodoo (geology)|Hoodoo]] in [[Dochū-Kōtsu Prefectural Natural Park]] }} | image_flag = Flag of Tokushima Prefecture.svg | flag_size = 100px | image_blank_emblem = Emblem of Tokushima Prefecture.svg | blank_emblem_size = 80px | blank_emblem_type = Symbol | image_map = Map of Japan with highlight on 36 Tokushima prefecture.svg | coordinates = | subdivision_type = Country | subdivision_name = [[Japan]] | subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]] | subdivision_name1 = [[Shikoku]] | subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]] | subdivision_name2 = [[Shikoku]] | seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]] | seat = [[Tokushima, Tokushima|Tokushima]] | parts_type = Subdivisions | parts_style = para | p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 8 | p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 24 | leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]] | leader_name = [[Masazumi Gotoda]] | area_total_km2 = 4146.80 | area_water_percent = 1.5 | area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|36th]] | population_footnotes = | population_total = 682439 | population_as_of = February 1, 2025 | population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|44th]] | population_density_km2 = 165 | demographics_type2 = GDP | demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}</ref> | demographics2_title1 = Total | demographics2_info1 = [[JP¥]] 3,266 billion<br />[[US$]] 24.1 billion (2022) | iso_code = JP-36 | website = [http://www.pref.tokushima.jp/english/ pref.tokushima.jp/english/] | module = {{Infobox place symbols| embedded=yes | country = Japan | bird = White [[heron]] | fish = | flower = [[Sudachi]] (''Citrus&nbsp;sudachi'') | tree = Yamamomo (''[[Myrica rubra|Myrica&nbsp;rubra]]'') | mascot = Sudachi-kun }} | official_name = | anthem = [[:ja:徳島県民の歌|Tokushima kenmin no uta]] }} '''တိုခုရှိမခရိုင်''' (徳島県, တိုခုရှိမခန်း) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ရှိခိုခုကျွန်း]]တွင်ရှိသည့် ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် လူဦးရေ ၆၈၂,၄၃၉ ဦး ရှိသည်။ ဧရိယာ ၄,၁၄၆ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁၆၀၁ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ မြောက်ဘက်တွင် [[ခဂဝခရိုင်]]၊ အနောက်ဘက်တွင် [[အဲဟိမဲခရိုင်]]၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် [[ခိုးချိခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ တိုခုရှိမမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်နှင့် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကမြို့များမှာ အနန်းမြို့၊ နရုတိုမြို့၊ ယောရှိနိုဂဝမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ တိုခုရှိမခရိုင်သည် ခိအိရေလက်ကြားတွင် တည်ရှိသည်။ ခိအိရေလက်ကြားသည် ဆဲတိုကုန်းတွင်းပင်လယ်နှင့် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာကို ဆက်သွယ်ပေးသည့် ရေလက်ကြားတစ်ခု ဖြစ်သည်။ တိုခုရှိမခရိုင်သည် နရုတိုရေလက်ကြားကို ဖြတ်သန်းဖောက်လုပ်ထားသည့် အိုးနရုတိုတံတားဖြင့် အဝဂျိကျွန်းနှင့် ဆက်သွယ်ထားသည်။ ထိုတံတားသည် ခိုးဘဲ - အဝဂျိ - နရုတိုအဝေးပြေးလမ်းမ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ တိုခုရှိမခရိုင်နှင့် ခိုးဘဲမြို့ကို ချိတ်ဆက်ပေးထားသည့်တံတား ဖြစ်သည်။ ==ပထဝီသွင်ပြင်== [[Image:Map of Tokushima Prefecture Ja.svg|thumb|250px|တိုခုရှိမခရိုင်မြေပုံ<br />{{legend0|#EAB|City}} {{legend0|#ED9|Town}} {{legend0|#BFE|Village}}]] ခရိုင်၏ မြောက်ဘက်ပိုင်းနယ်နိမိတ်တလျောက်တွင် ဆနုခိတောင်တန်း တည်ရှိသည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့အရ ခရိုင်ကုန်းမြေဧရိယာ၏ ၉ ရာခိုင်နှုန်းသည် အမျိုးသားဥယျာဉ်များ ဖြစ်ကြသည်။ ၎င်းတို့မှာ ဆဲတိုနိုင်းခိုင်းအမျိုးသားဥယျာဉ်၊ မုရိုတို - အနန်းခိုင်းဂန်းနှင့် ဆွတ်ရုဂိဆန်အမျိုးသားဥယျာဉ်၊ ချူးဘုဆန်းခဲ၊ ဒိုချူး - ခိုးဆွတ်၊ ဟရှိခုရ၊ ဟိဂရှိဆန်းခဲ၊ အိုခုမိယဂဝ - အုချိဒနိ၊ အိုးအဆယမခရိုင်အမျိုးသားဥယျာဉ်များတို့ ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web |url=https://www.env.go.jp/en/nature/nps/park/doc/files/np_6.pdf |title=General overview of area figures for Natural Parks by prefecture |publisher=[[Ministry of the Environment (Japan)|Ministry of the Environment]] |access-date=26 June 2012}}</ref> ===မြို့များ=== {{See also|တိုခုရှိမခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက် မြို့များ}} တိုခုရှိမခရိုင်တွင် မြို့ ၈ ခု တည်ရှိသည်။ {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Anan, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Anan, Tokushima|Anan]] |阿南市 |279.25 |70,405 |[[File:Anan in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Awa, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Awa, Tokushima|Awa]] |阿波市 |191.11 |35,294 |[[File:Awa in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Komatsushima, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Komatsushima, Tokushima|Komatsushima]] |小松島市 |45.37 |36,817 |[[File:Komatsushima in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Mima, Tokushima (no text).svg|frameless|25x25px]] [[Mima, Tokushima|Mima]] |美馬市 |367.14 |28,689 |[[File:Mima in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Miyoshi, Tokushima (no text).svg|frameless|25x25px]] [[Miyoshi, Tokushima|Miyoshi]] |三好市 |721.42 |24,368 |[[File:Miyoshi in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Naruto, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Naruto, Tokushima|Naruto]] |鳴門市 |135.66 |56,222 |[[File:Naruto in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Tokushima, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Tokushima (city)|Tokushima]] (capital) |徳島市 |191 |258,554 |[[File:Tokushima in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Yoshinogawa, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Yoshinogawa, Tokushima|Yoshinogawa]] |吉野川市 |144.14 |39,405 |[[File:Yoshinogawa in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |} ===မြို့ငယ်နှင့် ရွာများ=== တိုခုရှိမခရိုင်အတွင်းရှိ ဒေသများတွင် အောက်ပါမြို့ငယ်များနှင့် ရွာများလည်း တည်ရှိသည်။ {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |ဒေသ ! rowspan="2" |အမျိုးအစား ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Aizumi, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Aizumi, Tokushima|Aizumi]] |藍住町 |16.27 |35,054 |[[Itano District, Tokushima|Itano District]] |Town |[[File:Aizumi in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Higashimiyoshi, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Higashimiyoshi]] |東みよし町 |122.48 |14,025 |[[Miyoshi District, Tokushima|Miyoshi District]] |Town |[[File:Higashimiyoshi in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Ishii, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Ishii, Tokushima|Ishii]] |石井町 |28.85 |25,062 |[[Myōzai District, Tokushima|Myōzai District]] |Town |[[File:Ishii in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Itano, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Itano, Tokushima|Itano]] |板野町 |36.22 |13,183 |[[Itano District, Tokushima|Itano District]] |Town |[[File:Itano in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Kaiyo, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Kaiyō, Tokushima|Kaiyō]] |海陽町 |327.65 |8,578 |[[Kaifu District, Tokushima|Kaifu District]] |Town |[[File:Kaiyo in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Kamiita, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Kamiita, Tokushima|Kamiita]] |上板町 |34.58 |11,562 |[[Itano District, Tokushima|Itano District]] |Town |[[File:Kamiita in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Kamikatsu, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Kamikatsu, Tokushima|Kamikatsu]] |上勝町 |109.63 |1,344 |[[Katsuura District, Tokushima|Katsuura District]] |Town |[[File:Kamikatsu in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Kamiyama, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Kamiyama, Tokushima|Kamiyama]] |神山町 |173.3 |4,724 |[[Myōzai District, Tokushima|Myōzai District]] |Town |[[File:Kamiyama in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Katsuura, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Katsuura, Tokushima|Katsuura]] |勝浦町 |69.83 |5,131 |[[Katsuura District, Tokushima|Katsuura District]] |Town |[[File:Katsuura in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Kitajima, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Kitajima, Tokushima|Kitajima]] |北島町 |8.74 |22,645 |[[Itano District, Tokushima|Itano District]] |Town |[[File:Kitajima in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Matsushige, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Matsushige, Tokushima|Matsushige]] |松茂町 |14.24 |14,819 |[[Itano District, Tokushima|Itano District]] |Town |[[File:Matsushige in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Minami, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Minami, Tokushima|Minami]] |美波町 |140.8 |6,433 |[[Kaifu District, Tokushima|Kaifu District]] |Town |[[File:Minami in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Mugi, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Mugi, Tokushima|Mugi]] |牟岐町 |56.62 |3,852 |[[Kaifu District, Tokushima|Kaifu District]] |Town |[[File:Mugi in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Naka, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Naka, Tokushima|Naka]] |那賀町 |694.98 |7,549 |[[Naka District, Tokushima|Naka District]] |Town |[[File:Naka in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Sanagochi, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Sanagōchi, Tokushima|Sanagōchi]] |佐那河内村 |42.28 |2,106 |[[Myōdō District, Tokushima|Myōdō District]] |Village |[[File:Sanagochi in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Tsurugi, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Tsurugi, Tokushima|Tsurugi]] |つるぎ町 |194.84 |7,877 |[[Mima District, Tokushima|Mima District]] |Town |[[File:Tsurugi in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |} ===ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ=== {{main|တိုခုရှိမခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}} ==စီးပွားရေးနှင့် လုပ်ငန်းများ== ==ပြင်ပလင့်များ== ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]] bocbak4thpjgz0pinicyg505i3i4xmj 1051839 1051838 2026-09-08T02:31:01Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ */ 1051839 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = တိုခုရှိမခရိုင် | native_name = {{nobold|{{lang|ja|徳島県}}}} | settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]] | translit_lang1 = Japanese | translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]] | translit_lang1_info = {{lang|ja|徳島県}} | translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]] | translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Tokushima-ken}} | image_skyline = {{Multiple image | perrow = 1/2/1/2/2 | border = infobox | total_width = 280 | caption_align = center | image1 = Naruto whirlpools 20170609-2.jpg | caption1 = Naruto whirlpools and [[Ōnaruto Bridge|Naruto suspension bridge]] | image5 = The Otsuka Museum of Art20s3203-B-T.jpg | caption5 = [[Ōtsuka Museum of Art|Naruto Museum of Art]] | image2 = Awa Odori by Mizutamaren "水玉連" - Aug 13, 2018 (2).jpg | caption2 = [[Awa Dance Festival|Awa Odori]] | image6 = Oboke gorge pleasure boat 2106 August 13.B.jpg | caption6 = Oboke gorge and pleasure boat | image3 = Asa-kaigan-railway DMV.jpg | caption3 = [[Dual-mode vehicle]] in [[Asatō Line]] | image4 = Kazura Bridge in Ikeda Town.jpg | caption4 = Kazura waddle bridge in Iya Valley | image7 = Turugisan20220528 6.jpg | caption7 = [[Mount Tsurugi (Tokushima)|On the top of Mount Tsurugi]] | image8 = Awano-dochu Hatougatake.JPG | caption8 = [[Hoodoo (geology)|Hoodoo]] in [[Dochū-Kōtsu Prefectural Natural Park]] }} | image_flag = Flag of Tokushima Prefecture.svg | flag_size = 100px | image_blank_emblem = Emblem of Tokushima Prefecture.svg | blank_emblem_size = 80px | blank_emblem_type = Symbol | image_map = Map of Japan with highlight on 36 Tokushima prefecture.svg | coordinates = | subdivision_type = Country | subdivision_name = [[Japan]] | subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]] | subdivision_name1 = [[Shikoku]] | subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]] | subdivision_name2 = [[Shikoku]] | seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]] | seat = [[Tokushima, Tokushima|Tokushima]] | parts_type = Subdivisions | parts_style = para | p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 8 | p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 24 | leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]] | leader_name = [[Masazumi Gotoda]] | area_total_km2 = 4146.80 | area_water_percent = 1.5 | area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|36th]] | population_footnotes = | population_total = 682439 | population_as_of = February 1, 2025 | population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|44th]] | population_density_km2 = 165 | demographics_type2 = GDP | demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}</ref> | demographics2_title1 = Total | demographics2_info1 = [[JP¥]] 3,266 billion<br />[[US$]] 24.1 billion (2022) | iso_code = JP-36 | website = [http://www.pref.tokushima.jp/english/ pref.tokushima.jp/english/] | module = {{Infobox place symbols| embedded=yes | country = Japan | bird = White [[heron]] | fish = | flower = [[Sudachi]] (''Citrus&nbsp;sudachi'') | tree = Yamamomo (''[[Myrica rubra|Myrica&nbsp;rubra]]'') | mascot = Sudachi-kun }} | official_name = | anthem = [[:ja:徳島県民の歌|Tokushima kenmin no uta]] }} '''တိုခုရှိမခရိုင်''' (徳島県, တိုခုရှိမခန်း) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ရှိခိုခုကျွန်း]]တွင်ရှိသည့် ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် လူဦးရေ ၆၈၂,၄၃၉ ဦး ရှိသည်။ ဧရိယာ ၄,၁၄၆ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁၆၀၁ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ မြောက်ဘက်တွင် [[ခဂဝခရိုင်]]၊ အနောက်ဘက်တွင် [[အဲဟိမဲခရိုင်]]၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် [[ခိုးချိခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ တိုခုရှိမမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်နှင့် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကမြို့များမှာ အနန်းမြို့၊ နရုတိုမြို့၊ ယောရှိနိုဂဝမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ တိုခုရှိမခရိုင်သည် ခိအိရေလက်ကြားတွင် တည်ရှိသည်။ ခိအိရေလက်ကြားသည် ဆဲတိုကုန်းတွင်းပင်လယ်နှင့် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာကို ဆက်သွယ်ပေးသည့် ရေလက်ကြားတစ်ခု ဖြစ်သည်။ တိုခုရှိမခရိုင်သည် နရုတိုရေလက်ကြားကို ဖြတ်သန်းဖောက်လုပ်ထားသည့် အိုးနရုတိုတံတားဖြင့် အဝဂျိကျွန်းနှင့် ဆက်သွယ်ထားသည်။ ထိုတံတားသည် ခိုးဘဲ - အဝဂျိ - နရုတိုအဝေးပြေးလမ်းမ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ တိုခုရှိမခရိုင်နှင့် ခိုးဘဲမြို့ကို ချိတ်ဆက်ပေးထားသည့်တံတား ဖြစ်သည်။ ==ပထဝီသွင်ပြင်== [[Image:Map of Tokushima Prefecture Ja.svg|thumb|250px|တိုခုရှိမခရိုင်မြေပုံ<br />{{legend0|#EAB|City}} {{legend0|#ED9|Town}} {{legend0|#BFE|Village}}]] ခရိုင်၏ မြောက်ဘက်ပိုင်းနယ်နိမိတ်တလျောက်တွင် ဆနုခိတောင်တန်း တည်ရှိသည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့အရ ခရိုင်ကုန်းမြေဧရိယာ၏ ၉ ရာခိုင်နှုန်းသည် အမျိုးသားဥယျာဉ်များ ဖြစ်ကြသည်။ ၎င်းတို့မှာ ဆဲတိုနိုင်းခိုင်းအမျိုးသားဥယျာဉ်၊ မုရိုတို - အနန်းခိုင်းဂန်းနှင့် ဆွတ်ရုဂိဆန်အမျိုးသားဥယျာဉ်၊ ချူးဘုဆန်းခဲ၊ ဒိုချူး - ခိုးဆွတ်၊ ဟရှိခုရ၊ ဟိဂရှိဆန်းခဲ၊ အိုခုမိယဂဝ - အုချိဒနိ၊ အိုးအဆယမခရိုင်အမျိုးသားဥယျာဉ်များတို့ ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web |url=https://www.env.go.jp/en/nature/nps/park/doc/files/np_6.pdf |title=General overview of area figures for Natural Parks by prefecture |publisher=[[Ministry of the Environment (Japan)|Ministry of the Environment]] |access-date=26 June 2012}}</ref> ===မြို့များ=== {{See also|တိုခုရှိမခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက် မြို့များ}} တိုခုရှိမခရိုင်တွင် မြို့ ၈ ခု တည်ရှိသည်။ {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Anan, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Anan, Tokushima|Anan]] |阿南市 |279.25 |70,405 |[[File:Anan in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Awa, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Awa, Tokushima|Awa]] |阿波市 |191.11 |35,294 |[[File:Awa in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Komatsushima, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Komatsushima, Tokushima|Komatsushima]] |小松島市 |45.37 |36,817 |[[File:Komatsushima in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Mima, Tokushima (no text).svg|frameless|25x25px]] [[Mima, Tokushima|Mima]] |美馬市 |367.14 |28,689 |[[File:Mima in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Miyoshi, Tokushima (no text).svg|frameless|25x25px]] [[Miyoshi, Tokushima|Miyoshi]] |三好市 |721.42 |24,368 |[[File:Miyoshi in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Naruto, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Naruto, Tokushima|Naruto]] |鳴門市 |135.66 |56,222 |[[File:Naruto in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Tokushima, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Tokushima (city)|Tokushima]] (capital) |徳島市 |191 |258,554 |[[File:Tokushima in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Yoshinogawa, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Yoshinogawa, Tokushima|Yoshinogawa]] |吉野川市 |144.14 |39,405 |[[File:Yoshinogawa in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |} ===မြို့ငယ်နှင့် ရွာများ=== တိုခုရှိမခရိုင်အတွင်းရှိ ဒေသများတွင် အောက်ပါမြို့ငယ်များနှင့် ရွာများလည်း တည်ရှိသည်။ {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |ဒေသ ! rowspan="2" |အမျိုးအစား ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Aizumi, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Aizumi, Tokushima|Aizumi]] |藍住町 |16.27 |35,054 |[[Itano District, Tokushima|Itano District]] |Town |[[File:Aizumi in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Higashimiyoshi, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Higashimiyoshi]] |東みよし町 |122.48 |14,025 |[[Miyoshi District, Tokushima|Miyoshi District]] |Town |[[File:Higashimiyoshi in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Ishii, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Ishii, Tokushima|Ishii]] |石井町 |28.85 |25,062 |[[Myōzai District, Tokushima|Myōzai District]] |Town |[[File:Ishii in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Itano, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Itano, Tokushima|Itano]] |板野町 |36.22 |13,183 |[[Itano District, Tokushima|Itano District]] |Town |[[File:Itano in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Kaiyo, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Kaiyō, Tokushima|Kaiyō]] |海陽町 |327.65 |8,578 |[[Kaifu District, Tokushima|Kaifu District]] |Town |[[File:Kaiyo in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Kamiita, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Kamiita, Tokushima|Kamiita]] |上板町 |34.58 |11,562 |[[Itano District, Tokushima|Itano District]] |Town |[[File:Kamiita in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Kamikatsu, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Kamikatsu, Tokushima|Kamikatsu]] |上勝町 |109.63 |1,344 |[[Katsuura District, Tokushima|Katsuura District]] |Town |[[File:Kamikatsu in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Kamiyama, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Kamiyama, Tokushima|Kamiyama]] |神山町 |173.3 |4,724 |[[Myōzai District, Tokushima|Myōzai District]] |Town |[[File:Kamiyama in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Katsuura, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Katsuura, Tokushima|Katsuura]] |勝浦町 |69.83 |5,131 |[[Katsuura District, Tokushima|Katsuura District]] |Town |[[File:Katsuura in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Kitajima, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Kitajima, Tokushima|Kitajima]] |北島町 |8.74 |22,645 |[[Itano District, Tokushima|Itano District]] |Town |[[File:Kitajima in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Matsushige, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Matsushige, Tokushima|Matsushige]] |松茂町 |14.24 |14,819 |[[Itano District, Tokushima|Itano District]] |Town |[[File:Matsushige in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Minami, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Minami, Tokushima|Minami]] |美波町 |140.8 |6,433 |[[Kaifu District, Tokushima|Kaifu District]] |Town |[[File:Minami in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Mugi, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Mugi, Tokushima|Mugi]] |牟岐町 |56.62 |3,852 |[[Kaifu District, Tokushima|Kaifu District]] |Town |[[File:Mugi in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Naka, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Naka, Tokushima|Naka]] |那賀町 |694.98 |7,549 |[[Naka District, Tokushima|Naka District]] |Town |[[File:Naka in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Sanagochi, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Sanagōchi, Tokushima|Sanagōchi]] |佐那河内村 |42.28 |2,106 |[[Myōdō District, Tokushima|Myōdō District]] |Village |[[File:Sanagochi in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Tsurugi, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Tsurugi, Tokushima|Tsurugi]] |つるぎ町 |194.84 |7,877 |[[Mima District, Tokushima|Mima District]] |Town |[[File:Tsurugi in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |} ===ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ=== {{main|တိုခုရှိမခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}} ==စီးပွားရေးနှင့် လုပ်ငန်းများ== ==ပြင်ပလင့်များ== ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]] h91f3yptouo2lof6y6xj0jiine2mkep 1051840 1051839 2026-09-08T02:41:27Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* စီးပွားရေးနှင့် လုပ်ငန်းများ */ 1051840 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = တိုခုရှိမခရိုင် | native_name = {{nobold|{{lang|ja|徳島県}}}} | settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]] | translit_lang1 = Japanese | translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]] | translit_lang1_info = {{lang|ja|徳島県}} | translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]] | translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Tokushima-ken}} | image_skyline = {{Multiple image | perrow = 1/2/1/2/2 | border = infobox | total_width = 280 | caption_align = center | image1 = Naruto whirlpools 20170609-2.jpg | caption1 = Naruto whirlpools and [[Ōnaruto Bridge|Naruto suspension bridge]] | image5 = The Otsuka Museum of Art20s3203-B-T.jpg | caption5 = [[Ōtsuka Museum of Art|Naruto Museum of Art]] | image2 = Awa Odori by Mizutamaren "水玉連" - Aug 13, 2018 (2).jpg | caption2 = [[Awa Dance Festival|Awa Odori]] | image6 = Oboke gorge pleasure boat 2106 August 13.B.jpg | caption6 = Oboke gorge and pleasure boat | image3 = Asa-kaigan-railway DMV.jpg | caption3 = [[Dual-mode vehicle]] in [[Asatō Line]] | image4 = Kazura Bridge in Ikeda Town.jpg | caption4 = Kazura waddle bridge in Iya Valley | image7 = Turugisan20220528 6.jpg | caption7 = [[Mount Tsurugi (Tokushima)|On the top of Mount Tsurugi]] | image8 = Awano-dochu Hatougatake.JPG | caption8 = [[Hoodoo (geology)|Hoodoo]] in [[Dochū-Kōtsu Prefectural Natural Park]] }} | image_flag = Flag of Tokushima Prefecture.svg | flag_size = 100px | image_blank_emblem = Emblem of Tokushima Prefecture.svg | blank_emblem_size = 80px | blank_emblem_type = Symbol | image_map = Map of Japan with highlight on 36 Tokushima prefecture.svg | coordinates = | subdivision_type = Country | subdivision_name = [[Japan]] | subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]] | subdivision_name1 = [[Shikoku]] | subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]] | subdivision_name2 = [[Shikoku]] | seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]] | seat = [[Tokushima, Tokushima|Tokushima]] | parts_type = Subdivisions | parts_style = para | p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 8 | p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 24 | leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]] | leader_name = [[Masazumi Gotoda]] | area_total_km2 = 4146.80 | area_water_percent = 1.5 | area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|36th]] | population_footnotes = | population_total = 682439 | population_as_of = February 1, 2025 | population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|44th]] | population_density_km2 = 165 | demographics_type2 = GDP | demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}</ref> | demographics2_title1 = Total | demographics2_info1 = [[JP¥]] 3,266 billion<br />[[US$]] 24.1 billion (2022) | iso_code = JP-36 | website = [http://www.pref.tokushima.jp/english/ pref.tokushima.jp/english/] | module = {{Infobox place symbols| embedded=yes | country = Japan | bird = White [[heron]] | fish = | flower = [[Sudachi]] (''Citrus&nbsp;sudachi'') | tree = Yamamomo (''[[Myrica rubra|Myrica&nbsp;rubra]]'') | mascot = Sudachi-kun }} | official_name = | anthem = [[:ja:徳島県民の歌|Tokushima kenmin no uta]] }} '''တိုခုရှိမခရိုင်''' (徳島県, တိုခုရှိမခန်း) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ရှိခိုခုကျွန်း]]တွင်ရှိသည့် ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် လူဦးရေ ၆၈၂,၄၃၉ ဦး ရှိသည်။ ဧရိယာ ၄,၁၄၆ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁၆၀၁ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ မြောက်ဘက်တွင် [[ခဂဝခရိုင်]]၊ အနောက်ဘက်တွင် [[အဲဟိမဲခရိုင်]]၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် [[ခိုးချိခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ တိုခုရှိမမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်နှင့် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကမြို့များမှာ အနန်းမြို့၊ နရုတိုမြို့၊ ယောရှိနိုဂဝမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ တိုခုရှိမခရိုင်သည် ခိအိရေလက်ကြားတွင် တည်ရှိသည်။ ခိအိရေလက်ကြားသည် ဆဲတိုကုန်းတွင်းပင်လယ်နှင့် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာကို ဆက်သွယ်ပေးသည့် ရေလက်ကြားတစ်ခု ဖြစ်သည်။ တိုခုရှိမခရိုင်သည် နရုတိုရေလက်ကြားကို ဖြတ်သန်းဖောက်လုပ်ထားသည့် အိုးနရုတိုတံတားဖြင့် အဝဂျိကျွန်းနှင့် ဆက်သွယ်ထားသည်။ ထိုတံတားသည် ခိုးဘဲ - အဝဂျိ - နရုတိုအဝေးပြေးလမ်းမ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ တိုခုရှိမခရိုင်နှင့် ခိုးဘဲမြို့ကို ချိတ်ဆက်ပေးထားသည့်တံတား ဖြစ်သည်။ ==ပထဝီသွင်ပြင်== [[Image:Map of Tokushima Prefecture Ja.svg|thumb|250px|တိုခုရှိမခရိုင်မြေပုံ<br />{{legend0|#EAB|City}} {{legend0|#ED9|Town}} {{legend0|#BFE|Village}}]] ခရိုင်၏ မြောက်ဘက်ပိုင်းနယ်နိမိတ်တလျောက်တွင် ဆနုခိတောင်တန်း တည်ရှိသည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့အရ ခရိုင်ကုန်းမြေဧရိယာ၏ ၉ ရာခိုင်နှုန်းသည် အမျိုးသားဥယျာဉ်များ ဖြစ်ကြသည်။ ၎င်းတို့မှာ ဆဲတိုနိုင်းခိုင်းအမျိုးသားဥယျာဉ်၊ မုရိုတို - အနန်းခိုင်းဂန်းနှင့် ဆွတ်ရုဂိဆန်အမျိုးသားဥယျာဉ်၊ ချူးဘုဆန်းခဲ၊ ဒိုချူး - ခိုးဆွတ်၊ ဟရှိခုရ၊ ဟိဂရှိဆန်းခဲ၊ အိုခုမိယဂဝ - အုချိဒနိ၊ အိုးအဆယမခရိုင်အမျိုးသားဥယျာဉ်များတို့ ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web |url=https://www.env.go.jp/en/nature/nps/park/doc/files/np_6.pdf |title=General overview of area figures for Natural Parks by prefecture |publisher=[[Ministry of the Environment (Japan)|Ministry of the Environment]] |access-date=26 June 2012}}</ref> ===မြို့များ=== {{See also|တိုခုရှိမခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက် မြို့များ}} တိုခုရှိမခရိုင်တွင် မြို့ ၈ ခု တည်ရှိသည်။ {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Anan, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Anan, Tokushima|Anan]] |阿南市 |279.25 |70,405 |[[File:Anan in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Awa, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Awa, Tokushima|Awa]] |阿波市 |191.11 |35,294 |[[File:Awa in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Komatsushima, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Komatsushima, Tokushima|Komatsushima]] |小松島市 |45.37 |36,817 |[[File:Komatsushima in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Mima, Tokushima (no text).svg|frameless|25x25px]] [[Mima, Tokushima|Mima]] |美馬市 |367.14 |28,689 |[[File:Mima in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Miyoshi, Tokushima (no text).svg|frameless|25x25px]] [[Miyoshi, Tokushima|Miyoshi]] |三好市 |721.42 |24,368 |[[File:Miyoshi in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Naruto, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Naruto, Tokushima|Naruto]] |鳴門市 |135.66 |56,222 |[[File:Naruto in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Tokushima, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Tokushima (city)|Tokushima]] (capital) |徳島市 |191 |258,554 |[[File:Tokushima in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Yoshinogawa, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Yoshinogawa, Tokushima|Yoshinogawa]] |吉野川市 |144.14 |39,405 |[[File:Yoshinogawa in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |} ===မြို့ငယ်နှင့် ရွာများ=== တိုခုရှိမခရိုင်အတွင်းရှိ ဒေသများတွင် အောက်ပါမြို့ငယ်များနှင့် ရွာများလည်း တည်ရှိသည်။ {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |ဒေသ ! rowspan="2" |အမျိုးအစား ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Aizumi, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Aizumi, Tokushima|Aizumi]] |藍住町 |16.27 |35,054 |[[Itano District, Tokushima|Itano District]] |Town |[[File:Aizumi in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Higashimiyoshi, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Higashimiyoshi]] |東みよし町 |122.48 |14,025 |[[Miyoshi District, Tokushima|Miyoshi District]] |Town |[[File:Higashimiyoshi in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Ishii, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Ishii, Tokushima|Ishii]] |石井町 |28.85 |25,062 |[[Myōzai District, Tokushima|Myōzai District]] |Town |[[File:Ishii in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Itano, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Itano, Tokushima|Itano]] |板野町 |36.22 |13,183 |[[Itano District, Tokushima|Itano District]] |Town |[[File:Itano in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Kaiyo, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Kaiyō, Tokushima|Kaiyō]] |海陽町 |327.65 |8,578 |[[Kaifu District, Tokushima|Kaifu District]] |Town |[[File:Kaiyo in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Kamiita, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Kamiita, Tokushima|Kamiita]] |上板町 |34.58 |11,562 |[[Itano District, Tokushima|Itano District]] |Town |[[File:Kamiita in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Kamikatsu, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Kamikatsu, Tokushima|Kamikatsu]] |上勝町 |109.63 |1,344 |[[Katsuura District, Tokushima|Katsuura District]] |Town |[[File:Kamikatsu in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Kamiyama, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Kamiyama, Tokushima|Kamiyama]] |神山町 |173.3 |4,724 |[[Myōzai District, Tokushima|Myōzai District]] |Town |[[File:Kamiyama in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Katsuura, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Katsuura, Tokushima|Katsuura]] |勝浦町 |69.83 |5,131 |[[Katsuura District, Tokushima|Katsuura District]] |Town |[[File:Katsuura in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Kitajima, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Kitajima, Tokushima|Kitajima]] |北島町 |8.74 |22,645 |[[Itano District, Tokushima|Itano District]] |Town |[[File:Kitajima in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Matsushige, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Matsushige, Tokushima|Matsushige]] |松茂町 |14.24 |14,819 |[[Itano District, Tokushima|Itano District]] |Town |[[File:Matsushige in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Minami, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Minami, Tokushima|Minami]] |美波町 |140.8 |6,433 |[[Kaifu District, Tokushima|Kaifu District]] |Town |[[File:Minami in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Mugi, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Mugi, Tokushima|Mugi]] |牟岐町 |56.62 |3,852 |[[Kaifu District, Tokushima|Kaifu District]] |Town |[[File:Mugi in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Naka, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Naka, Tokushima|Naka]] |那賀町 |694.98 |7,549 |[[Naka District, Tokushima|Naka District]] |Town |[[File:Naka in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Sanagochi, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Sanagōchi, Tokushima|Sanagōchi]] |佐那河内村 |42.28 |2,106 |[[Myōdō District, Tokushima|Myōdō District]] |Village |[[File:Sanagochi in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Tsurugi, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Tsurugi, Tokushima|Tsurugi]] |つるぎ町 |194.84 |7,877 |[[Mima District, Tokushima|Mima District]] |Town |[[File:Tsurugi in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |} ===ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ=== {{main|တိုခုရှိမခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}} ==စီးပွားရေးနှင့် လုပ်ငန်းများ== တိုခုရှိမခရိုင်သည် စိုက်ပျိုးရေး၊ သစ်လုပ်ငန်းနှင့် ငါးဖမ်းလုပ်ငန်းတို့အပေါ်တွင် မှီခိုလျက်ရှိသည်။ စိုက်ပျိုးရေးနှင့် ထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းလုပ်သားအရေအတွက်ရာခိုင်နှုန်းသည် ခိုးချိခရိုင်ပြီးပါက ရှိခိုခုကျွန်းတွင် ဒုတိယအများဆုံး ဖြစ်သည်။ ယောရှိနိုမြစ်၏ အောက်ဘက်ပိုင်းဒေသတွင် စပါးစိုက်ခင်းများ ရှိသည်။ ထိုမြစ်၏ ကမ်းခြေတလျောက်တွင် သေးငယ်၍ ကျဉ်းမြောင်းသည့် လွင်ပြင်များစွာ ရှိသည်။ ကျန်ရှိနေသည့် မြေအများစုကို ဟင်းသီးဟင်းရွက်နှင့် ပန်းစိုက်ပျိုးရန် အသုံးပြုကြသည်။ တိုခုရှိမခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် အကြီးမားဆုံး ပန်းဂေါ်ဖီနှင့် ကြာစွယ် ထုတ်လုပ်သည့် ခရိုင်ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် လေးခုမြောက် မုန်လာဥနီ ထုတ်လုပ်သည့်ခရိုင် ဖြစ်သည်။ ဂျပန် indigo ပန်းကို ဤခရိုင်တွင်သာ စိုက်ပျိုးကြသည်။ အခရှိရေလက်ကြားတံတား ပြီးစီးခဲ့မှုနှင့်အတူ တိုခုရှိမခရိုင်မြောက်ပိုင်းသည်လည်း အရှိန်အဟုန်ဖြင့် တိုးတက်လာခဲ့သည်။ ဤတံတားသည် တိုခုရှိမခရိုင်နှင့် ခိုးဘဲမြို့တို့ကို ချိတ်ဆက်ပေးထားသည်။ တိုခုရှိမမြို့နှင့် နရုတိုဒေသများ၏ ပတ်ဝန်းကျင်တွင် စက်မှုလုပ်ငန်းများ တိုးတက်ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် အဇုမိမြို့၊ အိတနိုဒေသနှင့် ခိတဂျိမမြို့တို့သည် လျင်မြန်စွာတိုးတက်ခဲ့ကြသည်။ ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဧပြီလတွင် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ပထမဆုံးဖြစ်သည့် နည်းပညာစွန့်ဦးတီထွင်ကျောင်းကို ခမိယမဒေသ၏ တိုခုရှိမမြို့တွင် စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ အသက် ၁၅ နှစ်မှ ၂၀ နှစ်ရှိ ကျောင်းသားများသည် အင်ဂျင်နီယာ၊ ပရိုဂရမ်းမင်းနှင့် ဒီဇိုင်း၊ စီးပွားရေးကျွမ်းကျင်မှု၊ ဈေးကွက်ဆိုင်ရာပညာရပ်များကို လေ့လာကြရသည်။ ဤကျောင်းတွင် ကျောင်းသားများသည် စီးပွားရေးစီမံကိန်းများအကြောင်းသင်ကြားကြရသည်။<ref>{{Cite news |date=2022-08-21 |title=Can a sleepy Japanese town become Asia's Silicon Valley? |language=en-GB |work=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/business-62463974 |access-date=2022-08-22}}</ref> ==ပြင်ပလင့်များ== ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]] r6npt5bocfqwagc1qmum1wwowu9qqqj 1051841 1051840 2026-09-08T02:41:57Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ပြင်ပလင့်များ */ 1051841 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = တိုခုရှိမခရိုင် | native_name = {{nobold|{{lang|ja|徳島県}}}} | settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]] | translit_lang1 = Japanese | translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]] | translit_lang1_info = {{lang|ja|徳島県}} | translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]] | translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Tokushima-ken}} | image_skyline = {{Multiple image | perrow = 1/2/1/2/2 | border = infobox | total_width = 280 | caption_align = center | image1 = Naruto whirlpools 20170609-2.jpg | caption1 = Naruto whirlpools and [[Ōnaruto Bridge|Naruto suspension bridge]] | image5 = The Otsuka Museum of Art20s3203-B-T.jpg | caption5 = [[Ōtsuka Museum of Art|Naruto Museum of Art]] | image2 = Awa Odori by Mizutamaren "水玉連" - Aug 13, 2018 (2).jpg | caption2 = [[Awa Dance Festival|Awa Odori]] | image6 = Oboke gorge pleasure boat 2106 August 13.B.jpg | caption6 = Oboke gorge and pleasure boat | image3 = Asa-kaigan-railway DMV.jpg | caption3 = [[Dual-mode vehicle]] in [[Asatō Line]] | image4 = Kazura Bridge in Ikeda Town.jpg | caption4 = Kazura waddle bridge in Iya Valley | image7 = Turugisan20220528 6.jpg | caption7 = [[Mount Tsurugi (Tokushima)|On the top of Mount Tsurugi]] | image8 = Awano-dochu Hatougatake.JPG | caption8 = [[Hoodoo (geology)|Hoodoo]] in [[Dochū-Kōtsu Prefectural Natural Park]] }} | image_flag = Flag of Tokushima Prefecture.svg | flag_size = 100px | image_blank_emblem = Emblem of Tokushima Prefecture.svg | blank_emblem_size = 80px | blank_emblem_type = Symbol | image_map = Map of Japan with highlight on 36 Tokushima prefecture.svg | coordinates = | subdivision_type = Country | subdivision_name = [[Japan]] | subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]] | subdivision_name1 = [[Shikoku]] | subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]] | subdivision_name2 = [[Shikoku]] | seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]] | seat = [[Tokushima, Tokushima|Tokushima]] | parts_type = Subdivisions | parts_style = para | p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 8 | p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 24 | leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]] | leader_name = [[Masazumi Gotoda]] | area_total_km2 = 4146.80 | area_water_percent = 1.5 | area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|36th]] | population_footnotes = | population_total = 682439 | population_as_of = February 1, 2025 | population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|44th]] | population_density_km2 = 165 | demographics_type2 = GDP | demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}</ref> | demographics2_title1 = Total | demographics2_info1 = [[JP¥]] 3,266 billion<br />[[US$]] 24.1 billion (2022) | iso_code = JP-36 | website = [http://www.pref.tokushima.jp/english/ pref.tokushima.jp/english/] | module = {{Infobox place symbols| embedded=yes | country = Japan | bird = White [[heron]] | fish = | flower = [[Sudachi]] (''Citrus&nbsp;sudachi'') | tree = Yamamomo (''[[Myrica rubra|Myrica&nbsp;rubra]]'') | mascot = Sudachi-kun }} | official_name = | anthem = [[:ja:徳島県民の歌|Tokushima kenmin no uta]] }} '''တိုခုရှိမခရိုင်''' (徳島県, တိုခုရှိမခန်း) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ရှိခိုခုကျွန်း]]တွင်ရှိသည့် ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် လူဦးရေ ၆၈၂,၄၃၉ ဦး ရှိသည်။ ဧရိယာ ၄,၁၄၆ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁၆၀၁ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ မြောက်ဘက်တွင် [[ခဂဝခရိုင်]]၊ အနောက်ဘက်တွင် [[အဲဟိမဲခရိုင်]]၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် [[ခိုးချိခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ တိုခုရှိမမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်နှင့် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကမြို့များမှာ အနန်းမြို့၊ နရုတိုမြို့၊ ယောရှိနိုဂဝမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ တိုခုရှိမခရိုင်သည် ခိအိရေလက်ကြားတွင် တည်ရှိသည်။ ခိအိရေလက်ကြားသည် ဆဲတိုကုန်းတွင်းပင်လယ်နှင့် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာကို ဆက်သွယ်ပေးသည့် ရေလက်ကြားတစ်ခု ဖြစ်သည်။ တိုခုရှိမခရိုင်သည် နရုတိုရေလက်ကြားကို ဖြတ်သန်းဖောက်လုပ်ထားသည့် အိုးနရုတိုတံတားဖြင့် အဝဂျိကျွန်းနှင့် ဆက်သွယ်ထားသည်။ ထိုတံတားသည် ခိုးဘဲ - အဝဂျိ - နရုတိုအဝေးပြေးလမ်းမ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ တိုခုရှိမခရိုင်နှင့် ခိုးဘဲမြို့ကို ချိတ်ဆက်ပေးထားသည့်တံတား ဖြစ်သည်။ ==ပထဝီသွင်ပြင်== [[Image:Map of Tokushima Prefecture Ja.svg|thumb|250px|တိုခုရှိမခရိုင်မြေပုံ<br />{{legend0|#EAB|City}} {{legend0|#ED9|Town}} {{legend0|#BFE|Village}}]] ခရိုင်၏ မြောက်ဘက်ပိုင်းနယ်နိမိတ်တလျောက်တွင် ဆနုခိတောင်တန်း တည်ရှိသည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့အရ ခရိုင်ကုန်းမြေဧရိယာ၏ ၉ ရာခိုင်နှုန်းသည် အမျိုးသားဥယျာဉ်များ ဖြစ်ကြသည်။ ၎င်းတို့မှာ ဆဲတိုနိုင်းခိုင်းအမျိုးသားဥယျာဉ်၊ မုရိုတို - အနန်းခိုင်းဂန်းနှင့် ဆွတ်ရုဂိဆန်အမျိုးသားဥယျာဉ်၊ ချူးဘုဆန်းခဲ၊ ဒိုချူး - ခိုးဆွတ်၊ ဟရှိခုရ၊ ဟိဂရှိဆန်းခဲ၊ အိုခုမိယဂဝ - အုချိဒနိ၊ အိုးအဆယမခရိုင်အမျိုးသားဥယျာဉ်များတို့ ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web |url=https://www.env.go.jp/en/nature/nps/park/doc/files/np_6.pdf |title=General overview of area figures for Natural Parks by prefecture |publisher=[[Ministry of the Environment (Japan)|Ministry of the Environment]] |access-date=26 June 2012}}</ref> ===မြို့များ=== {{See also|တိုခုရှိမခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက် မြို့များ}} တိုခုရှိမခရိုင်တွင် မြို့ ၈ ခု တည်ရှိသည်။ {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Anan, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Anan, Tokushima|Anan]] |阿南市 |279.25 |70,405 |[[File:Anan in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Awa, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Awa, Tokushima|Awa]] |阿波市 |191.11 |35,294 |[[File:Awa in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Komatsushima, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Komatsushima, Tokushima|Komatsushima]] |小松島市 |45.37 |36,817 |[[File:Komatsushima in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Mima, Tokushima (no text).svg|frameless|25x25px]] [[Mima, Tokushima|Mima]] |美馬市 |367.14 |28,689 |[[File:Mima in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Miyoshi, Tokushima (no text).svg|frameless|25x25px]] [[Miyoshi, Tokushima|Miyoshi]] |三好市 |721.42 |24,368 |[[File:Miyoshi in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Naruto, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Naruto, Tokushima|Naruto]] |鳴門市 |135.66 |56,222 |[[File:Naruto in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Tokushima, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Tokushima (city)|Tokushima]] (capital) |徳島市 |191 |258,554 |[[File:Tokushima in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Yoshinogawa, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Yoshinogawa, Tokushima|Yoshinogawa]] |吉野川市 |144.14 |39,405 |[[File:Yoshinogawa in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |} ===မြို့ငယ်နှင့် ရွာများ=== တိုခုရှိမခရိုင်အတွင်းရှိ ဒေသများတွင် အောက်ပါမြို့ငယ်များနှင့် ရွာများလည်း တည်ရှိသည်။ {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |ဒေသ ! rowspan="2" |အမျိုးအစား ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Aizumi, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Aizumi, Tokushima|Aizumi]] |藍住町 |16.27 |35,054 |[[Itano District, Tokushima|Itano District]] |Town |[[File:Aizumi in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Higashimiyoshi, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Higashimiyoshi]] |東みよし町 |122.48 |14,025 |[[Miyoshi District, Tokushima|Miyoshi District]] |Town |[[File:Higashimiyoshi in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Ishii, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Ishii, Tokushima|Ishii]] |石井町 |28.85 |25,062 |[[Myōzai District, Tokushima|Myōzai District]] |Town |[[File:Ishii in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Itano, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Itano, Tokushima|Itano]] |板野町 |36.22 |13,183 |[[Itano District, Tokushima|Itano District]] |Town |[[File:Itano in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Kaiyo, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Kaiyō, Tokushima|Kaiyō]] |海陽町 |327.65 |8,578 |[[Kaifu District, Tokushima|Kaifu District]] |Town |[[File:Kaiyo in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Kamiita, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Kamiita, Tokushima|Kamiita]] |上板町 |34.58 |11,562 |[[Itano District, Tokushima|Itano District]] |Town |[[File:Kamiita in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Kamikatsu, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Kamikatsu, Tokushima|Kamikatsu]] |上勝町 |109.63 |1,344 |[[Katsuura District, Tokushima|Katsuura District]] |Town |[[File:Kamikatsu in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Kamiyama, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Kamiyama, Tokushima|Kamiyama]] |神山町 |173.3 |4,724 |[[Myōzai District, Tokushima|Myōzai District]] |Town |[[File:Kamiyama in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Katsuura, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Katsuura, Tokushima|Katsuura]] |勝浦町 |69.83 |5,131 |[[Katsuura District, Tokushima|Katsuura District]] |Town |[[File:Katsuura in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Kitajima, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Kitajima, Tokushima|Kitajima]] |北島町 |8.74 |22,645 |[[Itano District, Tokushima|Itano District]] |Town |[[File:Kitajima in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Matsushige, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Matsushige, Tokushima|Matsushige]] |松茂町 |14.24 |14,819 |[[Itano District, Tokushima|Itano District]] |Town |[[File:Matsushige in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Minami, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Minami, Tokushima|Minami]] |美波町 |140.8 |6,433 |[[Kaifu District, Tokushima|Kaifu District]] |Town |[[File:Minami in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Mugi, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Mugi, Tokushima|Mugi]] |牟岐町 |56.62 |3,852 |[[Kaifu District, Tokushima|Kaifu District]] |Town |[[File:Mugi in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Naka, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Naka, Tokushima|Naka]] |那賀町 |694.98 |7,549 |[[Naka District, Tokushima|Naka District]] |Town |[[File:Naka in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Sanagochi, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Sanagōchi, Tokushima|Sanagōchi]] |佐那河内村 |42.28 |2,106 |[[Myōdō District, Tokushima|Myōdō District]] |Village |[[File:Sanagochi in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Tsurugi, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Tsurugi, Tokushima|Tsurugi]] |つるぎ町 |194.84 |7,877 |[[Mima District, Tokushima|Mima District]] |Town |[[File:Tsurugi in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |} ===ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ=== {{main|တိုခုရှိမခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}} ==စီးပွားရေးနှင့် လုပ်ငန်းများ== တိုခုရှိမခရိုင်သည် စိုက်ပျိုးရေး၊ သစ်လုပ်ငန်းနှင့် ငါးဖမ်းလုပ်ငန်းတို့အပေါ်တွင် မှီခိုလျက်ရှိသည်။ စိုက်ပျိုးရေးနှင့် ထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းလုပ်သားအရေအတွက်ရာခိုင်နှုန်းသည် ခိုးချိခရိုင်ပြီးပါက ရှိခိုခုကျွန်းတွင် ဒုတိယအများဆုံး ဖြစ်သည်။ ယောရှိနိုမြစ်၏ အောက်ဘက်ပိုင်းဒေသတွင် စပါးစိုက်ခင်းများ ရှိသည်။ ထိုမြစ်၏ ကမ်းခြေတလျောက်တွင် သေးငယ်၍ ကျဉ်းမြောင်းသည့် လွင်ပြင်များစွာ ရှိသည်။ ကျန်ရှိနေသည့် မြေအများစုကို ဟင်းသီးဟင်းရွက်နှင့် ပန်းစိုက်ပျိုးရန် အသုံးပြုကြသည်။ တိုခုရှိမခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် အကြီးမားဆုံး ပန်းဂေါ်ဖီနှင့် ကြာစွယ် ထုတ်လုပ်သည့် ခရိုင်ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် လေးခုမြောက် မုန်လာဥနီ ထုတ်လုပ်သည့်ခရိုင် ဖြစ်သည်။ ဂျပန် indigo ပန်းကို ဤခရိုင်တွင်သာ စိုက်ပျိုးကြသည်။ အခရှိရေလက်ကြားတံတား ပြီးစီးခဲ့မှုနှင့်အတူ တိုခုရှိမခရိုင်မြောက်ပိုင်းသည်လည်း အရှိန်အဟုန်ဖြင့် တိုးတက်လာခဲ့သည်။ ဤတံတားသည် တိုခုရှိမခရိုင်နှင့် ခိုးဘဲမြို့တို့ကို ချိတ်ဆက်ပေးထားသည်။ တိုခုရှိမမြို့နှင့် နရုတိုဒေသများ၏ ပတ်ဝန်းကျင်တွင် စက်မှုလုပ်ငန်းများ တိုးတက်ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် အဇုမိမြို့၊ အိတနိုဒေသနှင့် ခိတဂျိမမြို့တို့သည် လျင်မြန်စွာတိုးတက်ခဲ့ကြသည်။ ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဧပြီလတွင် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ပထမဆုံးဖြစ်သည့် နည်းပညာစွန့်ဦးတီထွင်ကျောင်းကို ခမိယမဒေသ၏ တိုခုရှိမမြို့တွင် စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ အသက် ၁၅ နှစ်မှ ၂၀ နှစ်ရှိ ကျောင်းသားများသည် အင်ဂျင်နီယာ၊ ပရိုဂရမ်းမင်းနှင့် ဒီဇိုင်း၊ စီးပွားရေးကျွမ်းကျင်မှု၊ ဈေးကွက်ဆိုင်ရာပညာရပ်များကို လေ့လာကြရသည်။ ဤကျောင်းတွင် ကျောင်းသားများသည် စီးပွားရေးစီမံကိန်းများအကြောင်းသင်ကြားကြရသည်။<ref>{{Cite news |date=2022-08-21 |title=Can a sleepy Japanese town become Asia's Silicon Valley? |language=en-GB |work=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/business-62463974 |access-date=2022-08-22}}</ref> ==စိုက်ပျိုးရေး== ==ပြင်ပလင့်များ== ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]] d633go6lybn9idlz5f0k1pau6rva6m6 1051856 1051841 2026-09-08T05:38:03Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* စိုက်ပျိုးရေး */ 1051856 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = တိုခုရှိမခရိုင် | native_name = {{nobold|{{lang|ja|徳島県}}}} | settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]] | translit_lang1 = Japanese | translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]] | translit_lang1_info = {{lang|ja|徳島県}} | translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]] | translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Tokushima-ken}} | image_skyline = {{Multiple image | perrow = 1/2/1/2/2 | border = infobox | total_width = 280 | caption_align = center | image1 = Naruto whirlpools 20170609-2.jpg | caption1 = Naruto whirlpools and [[Ōnaruto Bridge|Naruto suspension bridge]] | image5 = The Otsuka Museum of Art20s3203-B-T.jpg | caption5 = [[Ōtsuka Museum of Art|Naruto Museum of Art]] | image2 = Awa Odori by Mizutamaren "水玉連" - Aug 13, 2018 (2).jpg | caption2 = [[Awa Dance Festival|Awa Odori]] | image6 = Oboke gorge pleasure boat 2106 August 13.B.jpg | caption6 = Oboke gorge and pleasure boat | image3 = Asa-kaigan-railway DMV.jpg | caption3 = [[Dual-mode vehicle]] in [[Asatō Line]] | image4 = Kazura Bridge in Ikeda Town.jpg | caption4 = Kazura waddle bridge in Iya Valley | image7 = Turugisan20220528 6.jpg | caption7 = [[Mount Tsurugi (Tokushima)|On the top of Mount Tsurugi]] | image8 = Awano-dochu Hatougatake.JPG | caption8 = [[Hoodoo (geology)|Hoodoo]] in [[Dochū-Kōtsu Prefectural Natural Park]] }} | image_flag = Flag of Tokushima Prefecture.svg | flag_size = 100px | image_blank_emblem = Emblem of Tokushima Prefecture.svg | blank_emblem_size = 80px | blank_emblem_type = Symbol | image_map = Map of Japan with highlight on 36 Tokushima prefecture.svg | coordinates = | subdivision_type = Country | subdivision_name = [[Japan]] | subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]] | subdivision_name1 = [[Shikoku]] | subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]] | subdivision_name2 = [[Shikoku]] | seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]] | seat = [[Tokushima, Tokushima|Tokushima]] | parts_type = Subdivisions | parts_style = para | p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 8 | p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 24 | leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]] | leader_name = [[Masazumi Gotoda]] | area_total_km2 = 4146.80 | area_water_percent = 1.5 | area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|36th]] | population_footnotes = | population_total = 682439 | population_as_of = February 1, 2025 | population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|44th]] | population_density_km2 = 165 | demographics_type2 = GDP | demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}</ref> | demographics2_title1 = Total | demographics2_info1 = [[JP¥]] 3,266 billion<br />[[US$]] 24.1 billion (2022) | iso_code = JP-36 | website = [http://www.pref.tokushima.jp/english/ pref.tokushima.jp/english/] | module = {{Infobox place symbols| embedded=yes | country = Japan | bird = White [[heron]] | fish = | flower = [[Sudachi]] (''Citrus&nbsp;sudachi'') | tree = Yamamomo (''[[Myrica rubra|Myrica&nbsp;rubra]]'') | mascot = Sudachi-kun }} | official_name = | anthem = [[:ja:徳島県民の歌|Tokushima kenmin no uta]] }} '''တိုခုရှိမခရိုင်''' (徳島県, တိုခုရှိမခန်း) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ရှိခိုခုကျွန်း]]တွင်ရှိသည့် ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် လူဦးရေ ၆၈၂,၄၃၉ ဦး ရှိသည်။ ဧရိယာ ၄,၁၄၆ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁၆၀၁ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ မြောက်ဘက်တွင် [[ခဂဝခရိုင်]]၊ အနောက်ဘက်တွင် [[အဲဟိမဲခရိုင်]]၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် [[ခိုးချိခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ တိုခုရှိမမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်နှင့် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကမြို့များမှာ အနန်းမြို့၊ နရုတိုမြို့၊ ယောရှိနိုဂဝမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ တိုခုရှိမခရိုင်သည် ခိအိရေလက်ကြားတွင် တည်ရှိသည်။ ခိအိရေလက်ကြားသည် ဆဲတိုကုန်းတွင်းပင်လယ်နှင့် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာကို ဆက်သွယ်ပေးသည့် ရေလက်ကြားတစ်ခု ဖြစ်သည်။ တိုခုရှိမခရိုင်သည် နရုတိုရေလက်ကြားကို ဖြတ်သန်းဖောက်လုပ်ထားသည့် အိုးနရုတိုတံတားဖြင့် အဝဂျိကျွန်းနှင့် ဆက်သွယ်ထားသည်။ ထိုတံတားသည် ခိုးဘဲ - အဝဂျိ - နရုတိုအဝေးပြေးလမ်းမ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ တိုခုရှိမခရိုင်နှင့် ခိုးဘဲမြို့ကို ချိတ်ဆက်ပေးထားသည့်တံတား ဖြစ်သည်။ ==ပထဝီသွင်ပြင်== [[Image:Map of Tokushima Prefecture Ja.svg|thumb|250px|တိုခုရှိမခရိုင်မြေပုံ<br />{{legend0|#EAB|City}} {{legend0|#ED9|Town}} {{legend0|#BFE|Village}}]] ခရိုင်၏ မြောက်ဘက်ပိုင်းနယ်နိမိတ်တလျောက်တွင် ဆနုခိတောင်တန်း တည်ရှိသည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့အရ ခရိုင်ကုန်းမြေဧရိယာ၏ ၉ ရာခိုင်နှုန်းသည် အမျိုးသားဥယျာဉ်များ ဖြစ်ကြသည်။ ၎င်းတို့မှာ ဆဲတိုနိုင်းခိုင်းအမျိုးသားဥယျာဉ်၊ မုရိုတို - အနန်းခိုင်းဂန်းနှင့် ဆွတ်ရုဂိဆန်အမျိုးသားဥယျာဉ်၊ ချူးဘုဆန်းခဲ၊ ဒိုချူး - ခိုးဆွတ်၊ ဟရှိခုရ၊ ဟိဂရှိဆန်းခဲ၊ အိုခုမိယဂဝ - အုချိဒနိ၊ အိုးအဆယမခရိုင်အမျိုးသားဥယျာဉ်များတို့ ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web |url=https://www.env.go.jp/en/nature/nps/park/doc/files/np_6.pdf |title=General overview of area figures for Natural Parks by prefecture |publisher=[[Ministry of the Environment (Japan)|Ministry of the Environment]] |access-date=26 June 2012}}</ref> ===မြို့များ=== {{See also|တိုခုရှိမခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက် မြို့များ}} တိုခုရှိမခရိုင်တွင် မြို့ ၈ ခု တည်ရှိသည်။ {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Anan, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Anan, Tokushima|Anan]] |阿南市 |279.25 |70,405 |[[File:Anan in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Awa, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Awa, Tokushima|Awa]] |阿波市 |191.11 |35,294 |[[File:Awa in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Komatsushima, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Komatsushima, Tokushima|Komatsushima]] |小松島市 |45.37 |36,817 |[[File:Komatsushima in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Mima, Tokushima (no text).svg|frameless|25x25px]] [[Mima, Tokushima|Mima]] |美馬市 |367.14 |28,689 |[[File:Mima in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Miyoshi, Tokushima (no text).svg|frameless|25x25px]] [[Miyoshi, Tokushima|Miyoshi]] |三好市 |721.42 |24,368 |[[File:Miyoshi in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Naruto, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Naruto, Tokushima|Naruto]] |鳴門市 |135.66 |56,222 |[[File:Naruto in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Tokushima, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Tokushima (city)|Tokushima]] (capital) |徳島市 |191 |258,554 |[[File:Tokushima in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Yoshinogawa, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Yoshinogawa, Tokushima|Yoshinogawa]] |吉野川市 |144.14 |39,405 |[[File:Yoshinogawa in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |} ===မြို့ငယ်နှင့် ရွာများ=== တိုခုရှိမခရိုင်အတွင်းရှိ ဒေသများတွင် အောက်ပါမြို့ငယ်များနှင့် ရွာများလည်း တည်ရှိသည်။ {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |ဒေသ ! rowspan="2" |အမျိုးအစား ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Aizumi, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Aizumi, Tokushima|Aizumi]] |藍住町 |16.27 |35,054 |[[Itano District, Tokushima|Itano District]] |Town |[[File:Aizumi in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Higashimiyoshi, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Higashimiyoshi]] |東みよし町 |122.48 |14,025 |[[Miyoshi District, Tokushima|Miyoshi District]] |Town |[[File:Higashimiyoshi in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Ishii, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Ishii, Tokushima|Ishii]] |石井町 |28.85 |25,062 |[[Myōzai District, Tokushima|Myōzai District]] |Town |[[File:Ishii in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Itano, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Itano, Tokushima|Itano]] |板野町 |36.22 |13,183 |[[Itano District, Tokushima|Itano District]] |Town |[[File:Itano in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Kaiyo, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Kaiyō, Tokushima|Kaiyō]] |海陽町 |327.65 |8,578 |[[Kaifu District, Tokushima|Kaifu District]] |Town |[[File:Kaiyo in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Kamiita, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Kamiita, Tokushima|Kamiita]] |上板町 |34.58 |11,562 |[[Itano District, Tokushima|Itano District]] |Town |[[File:Kamiita in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Kamikatsu, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Kamikatsu, Tokushima|Kamikatsu]] |上勝町 |109.63 |1,344 |[[Katsuura District, Tokushima|Katsuura District]] |Town |[[File:Kamikatsu in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Kamiyama, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Kamiyama, Tokushima|Kamiyama]] |神山町 |173.3 |4,724 |[[Myōzai District, Tokushima|Myōzai District]] |Town |[[File:Kamiyama in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Katsuura, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Katsuura, Tokushima|Katsuura]] |勝浦町 |69.83 |5,131 |[[Katsuura District, Tokushima|Katsuura District]] |Town |[[File:Katsuura in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Kitajima, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Kitajima, Tokushima|Kitajima]] |北島町 |8.74 |22,645 |[[Itano District, Tokushima|Itano District]] |Town |[[File:Kitajima in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Matsushige, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Matsushige, Tokushima|Matsushige]] |松茂町 |14.24 |14,819 |[[Itano District, Tokushima|Itano District]] |Town |[[File:Matsushige in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Minami, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Minami, Tokushima|Minami]] |美波町 |140.8 |6,433 |[[Kaifu District, Tokushima|Kaifu District]] |Town |[[File:Minami in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Mugi, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Mugi, Tokushima|Mugi]] |牟岐町 |56.62 |3,852 |[[Kaifu District, Tokushima|Kaifu District]] |Town |[[File:Mugi in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Naka, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Naka, Tokushima|Naka]] |那賀町 |694.98 |7,549 |[[Naka District, Tokushima|Naka District]] |Town |[[File:Naka in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Sanagochi, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Sanagōchi, Tokushima|Sanagōchi]] |佐那河内村 |42.28 |2,106 |[[Myōdō District, Tokushima|Myōdō District]] |Village |[[File:Sanagochi in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Tsurugi, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Tsurugi, Tokushima|Tsurugi]] |つるぎ町 |194.84 |7,877 |[[Mima District, Tokushima|Mima District]] |Town |[[File:Tsurugi in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |} ===ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ=== {{main|တိုခုရှိမခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}} ==စီးပွားရေးနှင့် လုပ်ငန်းများ== တိုခုရှိမခရိုင်သည် စိုက်ပျိုးရေး၊ သစ်လုပ်ငန်းနှင့် ငါးဖမ်းလုပ်ငန်းတို့အပေါ်တွင် မှီခိုလျက်ရှိသည်။ စိုက်ပျိုးရေးနှင့် ထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းလုပ်သားအရေအတွက်ရာခိုင်နှုန်းသည် ခိုးချိခရိုင်ပြီးပါက ရှိခိုခုကျွန်းတွင် ဒုတိယအများဆုံး ဖြစ်သည်။ ယောရှိနိုမြစ်၏ အောက်ဘက်ပိုင်းဒေသတွင် စပါးစိုက်ခင်းများ ရှိသည်။ ထိုမြစ်၏ ကမ်းခြေတလျောက်တွင် သေးငယ်၍ ကျဉ်းမြောင်းသည့် လွင်ပြင်များစွာ ရှိသည်။ ကျန်ရှိနေသည့် မြေအများစုကို ဟင်းသီးဟင်းရွက်နှင့် ပန်းစိုက်ပျိုးရန် အသုံးပြုကြသည်။ တိုခုရှိမခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် အကြီးမားဆုံး ပန်းဂေါ်ဖီနှင့် ကြာစွယ် ထုတ်လုပ်သည့် ခရိုင်ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် လေးခုမြောက် မုန်လာဥနီ ထုတ်လုပ်သည့်ခရိုင် ဖြစ်သည်။ ဂျပန် indigo ပန်းကို ဤခရိုင်တွင်သာ စိုက်ပျိုးကြသည်။ အခရှိရေလက်ကြားတံတား ပြီးစီးခဲ့မှုနှင့်အတူ တိုခုရှိမခရိုင်မြောက်ပိုင်းသည်လည်း အရှိန်အဟုန်ဖြင့် တိုးတက်လာခဲ့သည်။ ဤတံတားသည် တိုခုရှိမခရိုင်နှင့် ခိုးဘဲမြို့တို့ကို ချိတ်ဆက်ပေးထားသည်။ တိုခုရှိမမြို့နှင့် နရုတိုဒေသများ၏ ပတ်ဝန်းကျင်တွင် စက်မှုလုပ်ငန်းများ တိုးတက်ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် အဇုမိမြို့၊ အိတနိုဒေသနှင့် ခိတဂျိမမြို့တို့သည် လျင်မြန်စွာတိုးတက်ခဲ့ကြသည်။ ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဧပြီလတွင် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ပထမဆုံးဖြစ်သည့် နည်းပညာစွန့်ဦးတီထွင်ကျောင်းကို ခမိယမဒေသ၏ တိုခုရှိမမြို့တွင် စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ အသက် ၁၅ နှစ်မှ ၂၀ နှစ်ရှိ ကျောင်းသားများသည် အင်ဂျင်နီယာ၊ ပရိုဂရမ်းမင်းနှင့် ဒီဇိုင်း၊ စီးပွားရေးကျွမ်းကျင်မှု၊ ဈေးကွက်ဆိုင်ရာပညာရပ်များကို လေ့လာကြရသည်။ ဤကျောင်းတွင် ကျောင်းသားများသည် စီးပွားရေးစီမံကိန်းများအကြောင်းသင်ကြားကြရသည်။<ref>{{Cite news |date=2022-08-21 |title=Can a sleepy Japanese town become Asia's Silicon Valley? |language=en-GB |work=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/business-62463974 |access-date=2022-08-22}}</ref> ==စိုက်ပျိုးရေး== တိုခုရှိမခရိုင်တွင် အမျိုးမျိုသော ဟင်းသီးဟင်းရွက်များကို စိုက်ပျိုးနိုင်သည့် မြေအရင်းအမြစ် များစွာ ရှိသည်။ ယောရှိနိုမြစ်မြောက်ဘက်ပိုင်းရှိ လွင်ပြင်သည် မြေဩဇာကြွယ်ဝသည်။ ထိုနေရာတွင် စိုက်ပျိုးသည့် ဟင်းသီးဟင်းရွက်များကို ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ပင်မကုန်းမြေဖြစ်သည့် ခိုးဘဲ၊ အိုဆာကာနှင့် ကျိုတိုမြို့များသို့ ပို့ဆောင်ရောင်းချသည်။ တိုခုရှိမခရိုင်မှ ထွက်ကုန်များသည် ခန်းဆိုင်းဒေသဈေးကွက်တွင် အမြဲတမ်း ထိပ်တမ်းဈေးကွက်ဝေစုကို ရယူထားသည်။ အထူးသဖြင့် ထင်ရှားသည့် ထွက်ကုန်သည် နရုတိုကန်စွန်းဥ၊ ဆုဒချိ (Sudachi)၊ ကြာမြစ်နှင့် စတော်ဘယ်ရီသီးများ ဖြစ်သည်။ ==ပြင်ပလင့်များ== ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]] d1erq32ke0p3fxxsfptucj0otx6lro2 1051857 1051856 2026-09-08T05:38:45Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* စိုက်ပျိုးရေး */ 1051857 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = တိုခုရှိမခရိုင် | native_name = {{nobold|{{lang|ja|徳島県}}}} | settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]] | translit_lang1 = Japanese | translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]] | translit_lang1_info = {{lang|ja|徳島県}} | translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]] | translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Tokushima-ken}} | image_skyline = {{Multiple image | perrow = 1/2/1/2/2 | border = infobox | total_width = 280 | caption_align = center | image1 = Naruto whirlpools 20170609-2.jpg | caption1 = Naruto whirlpools and [[Ōnaruto Bridge|Naruto suspension bridge]] | image5 = The Otsuka Museum of Art20s3203-B-T.jpg | caption5 = [[Ōtsuka Museum of Art|Naruto Museum of Art]] | image2 = Awa Odori by Mizutamaren "水玉連" - Aug 13, 2018 (2).jpg | caption2 = [[Awa Dance Festival|Awa Odori]] | image6 = Oboke gorge pleasure boat 2106 August 13.B.jpg | caption6 = Oboke gorge and pleasure boat | image3 = Asa-kaigan-railway DMV.jpg | caption3 = [[Dual-mode vehicle]] in [[Asatō Line]] | image4 = Kazura Bridge in Ikeda Town.jpg | caption4 = Kazura waddle bridge in Iya Valley | image7 = Turugisan20220528 6.jpg | caption7 = [[Mount Tsurugi (Tokushima)|On the top of Mount Tsurugi]] | image8 = Awano-dochu Hatougatake.JPG | caption8 = [[Hoodoo (geology)|Hoodoo]] in [[Dochū-Kōtsu Prefectural Natural Park]] }} | image_flag = Flag of Tokushima Prefecture.svg | flag_size = 100px | image_blank_emblem = Emblem of Tokushima Prefecture.svg | blank_emblem_size = 80px | blank_emblem_type = Symbol | image_map = Map of Japan with highlight on 36 Tokushima prefecture.svg | coordinates = | subdivision_type = Country | subdivision_name = [[Japan]] | subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]] | subdivision_name1 = [[Shikoku]] | subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]] | subdivision_name2 = [[Shikoku]] | seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]] | seat = [[Tokushima, Tokushima|Tokushima]] | parts_type = Subdivisions | parts_style = para | p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 8 | p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 24 | leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]] | leader_name = [[Masazumi Gotoda]] | area_total_km2 = 4146.80 | area_water_percent = 1.5 | area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|36th]] | population_footnotes = | population_total = 682439 | population_as_of = February 1, 2025 | population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|44th]] | population_density_km2 = 165 | demographics_type2 = GDP | demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}</ref> | demographics2_title1 = Total | demographics2_info1 = [[JP¥]] 3,266 billion<br />[[US$]] 24.1 billion (2022) | iso_code = JP-36 | website = [http://www.pref.tokushima.jp/english/ pref.tokushima.jp/english/] | module = {{Infobox place symbols| embedded=yes | country = Japan | bird = White [[heron]] | fish = | flower = [[Sudachi]] (''Citrus&nbsp;sudachi'') | tree = Yamamomo (''[[Myrica rubra|Myrica&nbsp;rubra]]'') | mascot = Sudachi-kun }} | official_name = | anthem = [[:ja:徳島県民の歌|Tokushima kenmin no uta]] }} '''တိုခုရှိမခရိုင်''' (徳島県, တိုခုရှိမခန်း) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ရှိခိုခုကျွန်း]]တွင်ရှိသည့် ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် လူဦးရေ ၆၈၂,၄၃၉ ဦး ရှိသည်။ ဧရိယာ ၄,၁၄၆ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁၆၀၁ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ မြောက်ဘက်တွင် [[ခဂဝခရိုင်]]၊ အနောက်ဘက်တွင် [[အဲဟိမဲခရိုင်]]၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် [[ခိုးချိခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ တိုခုရှိမမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်နှင့် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကမြို့များမှာ အနန်းမြို့၊ နရုတိုမြို့၊ ယောရှိနိုဂဝမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ တိုခုရှိမခရိုင်သည် ခိအိရေလက်ကြားတွင် တည်ရှိသည်။ ခိအိရေလက်ကြားသည် ဆဲတိုကုန်းတွင်းပင်လယ်နှင့် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာကို ဆက်သွယ်ပေးသည့် ရေလက်ကြားတစ်ခု ဖြစ်သည်။ တိုခုရှိမခရိုင်သည် နရုတိုရေလက်ကြားကို ဖြတ်သန်းဖောက်လုပ်ထားသည့် အိုးနရုတိုတံတားဖြင့် အဝဂျိကျွန်းနှင့် ဆက်သွယ်ထားသည်။ ထိုတံတားသည် ခိုးဘဲ - အဝဂျိ - နရုတိုအဝေးပြေးလမ်းမ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ တိုခုရှိမခရိုင်နှင့် ခိုးဘဲမြို့ကို ချိတ်ဆက်ပေးထားသည့်တံတား ဖြစ်သည်။ ==ပထဝီသွင်ပြင်== [[Image:Map of Tokushima Prefecture Ja.svg|thumb|250px|တိုခုရှိမခရိုင်မြေပုံ<br />{{legend0|#EAB|City}} {{legend0|#ED9|Town}} {{legend0|#BFE|Village}}]] ခရိုင်၏ မြောက်ဘက်ပိုင်းနယ်နိမိတ်တလျောက်တွင် ဆနုခိတောင်တန်း တည်ရှိသည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့အရ ခရိုင်ကုန်းမြေဧရိယာ၏ ၉ ရာခိုင်နှုန်းသည် အမျိုးသားဥယျာဉ်များ ဖြစ်ကြသည်။ ၎င်းတို့မှာ ဆဲတိုနိုင်းခိုင်းအမျိုးသားဥယျာဉ်၊ မုရိုတို - အနန်းခိုင်းဂန်းနှင့် ဆွတ်ရုဂိဆန်အမျိုးသားဥယျာဉ်၊ ချူးဘုဆန်းခဲ၊ ဒိုချူး - ခိုးဆွတ်၊ ဟရှိခုရ၊ ဟိဂရှိဆန်းခဲ၊ အိုခုမိယဂဝ - အုချိဒနိ၊ အိုးအဆယမခရိုင်အမျိုးသားဥယျာဉ်များတို့ ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web |url=https://www.env.go.jp/en/nature/nps/park/doc/files/np_6.pdf |title=General overview of area figures for Natural Parks by prefecture |publisher=[[Ministry of the Environment (Japan)|Ministry of the Environment]] |access-date=26 June 2012}}</ref> ===မြို့များ=== {{See also|တိုခုရှိမခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက် မြို့များ}} တိုခုရှိမခရိုင်တွင် မြို့ ၈ ခု တည်ရှိသည်။ {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Anan, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Anan, Tokushima|Anan]] |阿南市 |279.25 |70,405 |[[File:Anan in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Awa, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Awa, Tokushima|Awa]] |阿波市 |191.11 |35,294 |[[File:Awa in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Komatsushima, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Komatsushima, Tokushima|Komatsushima]] |小松島市 |45.37 |36,817 |[[File:Komatsushima in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Mima, Tokushima (no text).svg|frameless|25x25px]] [[Mima, Tokushima|Mima]] |美馬市 |367.14 |28,689 |[[File:Mima in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Miyoshi, Tokushima (no text).svg|frameless|25x25px]] [[Miyoshi, Tokushima|Miyoshi]] |三好市 |721.42 |24,368 |[[File:Miyoshi in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Naruto, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Naruto, Tokushima|Naruto]] |鳴門市 |135.66 |56,222 |[[File:Naruto in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Tokushima, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Tokushima (city)|Tokushima]] (capital) |徳島市 |191 |258,554 |[[File:Tokushima in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Yoshinogawa, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Yoshinogawa, Tokushima|Yoshinogawa]] |吉野川市 |144.14 |39,405 |[[File:Yoshinogawa in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |} ===မြို့ငယ်နှင့် ရွာများ=== တိုခုရှိမခရိုင်အတွင်းရှိ ဒေသများတွင် အောက်ပါမြို့ငယ်များနှင့် ရွာများလည်း တည်ရှိသည်။ {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |ဒေသ ! rowspan="2" |အမျိုးအစား ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Aizumi, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Aizumi, Tokushima|Aizumi]] |藍住町 |16.27 |35,054 |[[Itano District, Tokushima|Itano District]] |Town |[[File:Aizumi in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Higashimiyoshi, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Higashimiyoshi]] |東みよし町 |122.48 |14,025 |[[Miyoshi District, Tokushima|Miyoshi District]] |Town |[[File:Higashimiyoshi in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Ishii, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Ishii, Tokushima|Ishii]] |石井町 |28.85 |25,062 |[[Myōzai District, Tokushima|Myōzai District]] |Town |[[File:Ishii in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Itano, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Itano, Tokushima|Itano]] |板野町 |36.22 |13,183 |[[Itano District, Tokushima|Itano District]] |Town |[[File:Itano in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Kaiyo, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Kaiyō, Tokushima|Kaiyō]] |海陽町 |327.65 |8,578 |[[Kaifu District, Tokushima|Kaifu District]] |Town |[[File:Kaiyo in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Kamiita, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Kamiita, Tokushima|Kamiita]] |上板町 |34.58 |11,562 |[[Itano District, Tokushima|Itano District]] |Town |[[File:Kamiita in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Kamikatsu, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Kamikatsu, Tokushima|Kamikatsu]] |上勝町 |109.63 |1,344 |[[Katsuura District, Tokushima|Katsuura District]] |Town |[[File:Kamikatsu in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Kamiyama, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Kamiyama, Tokushima|Kamiyama]] |神山町 |173.3 |4,724 |[[Myōzai District, Tokushima|Myōzai District]] |Town |[[File:Kamiyama in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Katsuura, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Katsuura, Tokushima|Katsuura]] |勝浦町 |69.83 |5,131 |[[Katsuura District, Tokushima|Katsuura District]] |Town |[[File:Katsuura in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Kitajima, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Kitajima, Tokushima|Kitajima]] |北島町 |8.74 |22,645 |[[Itano District, Tokushima|Itano District]] |Town |[[File:Kitajima in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Matsushige, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Matsushige, Tokushima|Matsushige]] |松茂町 |14.24 |14,819 |[[Itano District, Tokushima|Itano District]] |Town |[[File:Matsushige in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Minami, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Minami, Tokushima|Minami]] |美波町 |140.8 |6,433 |[[Kaifu District, Tokushima|Kaifu District]] |Town |[[File:Minami in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Mugi, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Mugi, Tokushima|Mugi]] |牟岐町 |56.62 |3,852 |[[Kaifu District, Tokushima|Kaifu District]] |Town |[[File:Mugi in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Naka, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Naka, Tokushima|Naka]] |那賀町 |694.98 |7,549 |[[Naka District, Tokushima|Naka District]] |Town |[[File:Naka in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Sanagochi, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Sanagōchi, Tokushima|Sanagōchi]] |佐那河内村 |42.28 |2,106 |[[Myōdō District, Tokushima|Myōdō District]] |Village |[[File:Sanagochi in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Tsurugi, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Tsurugi, Tokushima|Tsurugi]] |つるぎ町 |194.84 |7,877 |[[Mima District, Tokushima|Mima District]] |Town |[[File:Tsurugi in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |} ===ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ=== {{main|တိုခုရှိမခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}} ==စီးပွားရေးနှင့် လုပ်ငန်းများ== တိုခုရှိမခရိုင်သည် စိုက်ပျိုးရေး၊ သစ်လုပ်ငန်းနှင့် ငါးဖမ်းလုပ်ငန်းတို့အပေါ်တွင် မှီခိုလျက်ရှိသည်။ စိုက်ပျိုးရေးနှင့် ထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းလုပ်သားအရေအတွက်ရာခိုင်နှုန်းသည် ခိုးချိခရိုင်ပြီးပါက ရှိခိုခုကျွန်းတွင် ဒုတိယအများဆုံး ဖြစ်သည်။ ယောရှိနိုမြစ်၏ အောက်ဘက်ပိုင်းဒေသတွင် စပါးစိုက်ခင်းများ ရှိသည်။ ထိုမြစ်၏ ကမ်းခြေတလျောက်တွင် သေးငယ်၍ ကျဉ်းမြောင်းသည့် လွင်ပြင်များစွာ ရှိသည်။ ကျန်ရှိနေသည့် မြေအများစုကို ဟင်းသီးဟင်းရွက်နှင့် ပန်းစိုက်ပျိုးရန် အသုံးပြုကြသည်။ တိုခုရှိမခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် အကြီးမားဆုံး ပန်းဂေါ်ဖီနှင့် ကြာစွယ် ထုတ်လုပ်သည့် ခရိုင်ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် လေးခုမြောက် မုန်လာဥနီ ထုတ်လုပ်သည့်ခရိုင် ဖြစ်သည်။ ဂျပန် indigo ပန်းကို ဤခရိုင်တွင်သာ စိုက်ပျိုးကြသည်။ အခရှိရေလက်ကြားတံတား ပြီးစီးခဲ့မှုနှင့်အတူ တိုခုရှိမခရိုင်မြောက်ပိုင်းသည်လည်း အရှိန်အဟုန်ဖြင့် တိုးတက်လာခဲ့သည်။ ဤတံတားသည် တိုခုရှိမခရိုင်နှင့် ခိုးဘဲမြို့တို့ကို ချိတ်ဆက်ပေးထားသည်။ တိုခုရှိမမြို့နှင့် နရုတိုဒေသများ၏ ပတ်ဝန်းကျင်တွင် စက်မှုလုပ်ငန်းများ တိုးတက်ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် အဇုမိမြို့၊ အိတနိုဒေသနှင့် ခိတဂျိမမြို့တို့သည် လျင်မြန်စွာတိုးတက်ခဲ့ကြသည်။ ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဧပြီလတွင် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ပထမဆုံးဖြစ်သည့် နည်းပညာစွန့်ဦးတီထွင်ကျောင်းကို ခမိယမဒေသ၏ တိုခုရှိမမြို့တွင် စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ အသက် ၁၅ နှစ်မှ ၂၀ နှစ်ရှိ ကျောင်းသားများသည် အင်ဂျင်နီယာ၊ ပရိုဂရမ်းမင်းနှင့် ဒီဇိုင်း၊ စီးပွားရေးကျွမ်းကျင်မှု၊ ဈေးကွက်ဆိုင်ရာပညာရပ်များကို လေ့လာကြရသည်။ ဤကျောင်းတွင် ကျောင်းသားများသည် စီးပွားရေးစီမံကိန်းများအကြောင်းသင်ကြားကြရသည်။<ref>{{Cite news |date=2022-08-21 |title=Can a sleepy Japanese town become Asia's Silicon Valley? |language=en-GB |work=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/business-62463974 |access-date=2022-08-22}}</ref> ==စိုက်ပျိုးရေး== တိုခုရှိမခရိုင်တွင် အမျိုးမျိုသော ဟင်းသီးဟင်းရွက်များကို စိုက်ပျိုးနိုင်သည့် မြေအရင်းအမြစ် များစွာ ရှိသည်။ ယောရှိနိုမြစ်မြောက်ဘက်ပိုင်းရှိ လွင်ပြင်သည် မြေဩဇာကြွယ်ဝသည်။ ထိုနေရာတွင် စိုက်ပျိုးသည့် ဟင်းသီးဟင်းရွက်များကို ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ပင်မကုန်းမြေဖြစ်သည့် ခိုးဘဲ၊ အိုဆာကာနှင့် ကျိုတိုမြို့များသို့ ပို့ဆောင်ရောင်းချသည်။ တိုခုရှိမခရိုင်မှ ထွက်ကုန်များသည် ခန်းဆိုင်းဒေသဈေးကွက်တွင် အမြဲတမ်း ထိပ်တမ်းဈေးကွက်ဝေစုကို ရယူထားသည်။ အထူးသဖြင့် ထင်ရှားသည့် ထွက်ကုန်သည် နရုတိုကန်စွန်းဥ၊ ဆုဒချိ (Sudachi)၊ ကြာမြစ်နှင့် စတော်ဘယ်ရီသီးများ ဖြစ်သည်။ == လူဦးရေဆိုင်ရာ == {{Empty section|date=December 2018}} [[File:Tokushima prefecture population pyramid 2020.svg|thumb|တိုခုရှိမခရိုင်၏ လူဦးရေပိရမစ်၊ ၂၀၂၀ ခုနှစ်]] ==ပြင်ပလင့်များ== ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]] or43c7lfl32439b2nsrizom2gviz8hr 1051858 1051857 2026-09-08T05:39:22Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* လူဦးရေဆိုင်ရာ */ 1051858 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = တိုခုရှိမခရိုင် | native_name = {{nobold|{{lang|ja|徳島県}}}} | settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]] | translit_lang1 = Japanese | translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]] | translit_lang1_info = {{lang|ja|徳島県}} | translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]] | translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Tokushima-ken}} | image_skyline = {{Multiple image | perrow = 1/2/1/2/2 | border = infobox | total_width = 280 | caption_align = center | image1 = Naruto whirlpools 20170609-2.jpg | caption1 = Naruto whirlpools and [[Ōnaruto Bridge|Naruto suspension bridge]] | image5 = The Otsuka Museum of Art20s3203-B-T.jpg | caption5 = [[Ōtsuka Museum of Art|Naruto Museum of Art]] | image2 = Awa Odori by Mizutamaren "水玉連" - Aug 13, 2018 (2).jpg | caption2 = [[Awa Dance Festival|Awa Odori]] | image6 = Oboke gorge pleasure boat 2106 August 13.B.jpg | caption6 = Oboke gorge and pleasure boat | image3 = Asa-kaigan-railway DMV.jpg | caption3 = [[Dual-mode vehicle]] in [[Asatō Line]] | image4 = Kazura Bridge in Ikeda Town.jpg | caption4 = Kazura waddle bridge in Iya Valley | image7 = Turugisan20220528 6.jpg | caption7 = [[Mount Tsurugi (Tokushima)|On the top of Mount Tsurugi]] | image8 = Awano-dochu Hatougatake.JPG | caption8 = [[Hoodoo (geology)|Hoodoo]] in [[Dochū-Kōtsu Prefectural Natural Park]] }} | image_flag = Flag of Tokushima Prefecture.svg | flag_size = 100px | image_blank_emblem = Emblem of Tokushima Prefecture.svg | blank_emblem_size = 80px | blank_emblem_type = Symbol | image_map = Map of Japan with highlight on 36 Tokushima prefecture.svg | coordinates = | subdivision_type = Country | subdivision_name = [[Japan]] | subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]] | subdivision_name1 = [[Shikoku]] | subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]] | subdivision_name2 = [[Shikoku]] | seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]] | seat = [[Tokushima, Tokushima|Tokushima]] | parts_type = Subdivisions | parts_style = para | p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 8 | p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 24 | leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]] | leader_name = [[Masazumi Gotoda]] | area_total_km2 = 4146.80 | area_water_percent = 1.5 | area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|36th]] | population_footnotes = | population_total = 682439 | population_as_of = February 1, 2025 | population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|44th]] | population_density_km2 = 165 | demographics_type2 = GDP | demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}</ref> | demographics2_title1 = Total | demographics2_info1 = [[JP¥]] 3,266 billion<br />[[US$]] 24.1 billion (2022) | iso_code = JP-36 | website = [http://www.pref.tokushima.jp/english/ pref.tokushima.jp/english/] | module = {{Infobox place symbols| embedded=yes | country = Japan | bird = White [[heron]] | fish = | flower = [[Sudachi]] (''Citrus&nbsp;sudachi'') | tree = Yamamomo (''[[Myrica rubra|Myrica&nbsp;rubra]]'') | mascot = Sudachi-kun }} | official_name = | anthem = [[:ja:徳島県民の歌|Tokushima kenmin no uta]] }} '''တိုခုရှိမခရိုင်''' (徳島県, တိုခုရှိမခန်း) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ရှိခိုခုကျွန်း]]တွင်ရှိသည့် ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် လူဦးရေ ၆၈၂,၄၃၉ ဦး ရှိသည်။ ဧရိယာ ၄,၁၄၆ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁၆၀၁ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ မြောက်ဘက်တွင် [[ခဂဝခရိုင်]]၊ အနောက်ဘက်တွင် [[အဲဟိမဲခရိုင်]]၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် [[ခိုးချိခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ တိုခုရှိမမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်နှင့် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကမြို့များမှာ အနန်းမြို့၊ နရုတိုမြို့၊ ယောရှိနိုဂဝမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ တိုခုရှိမခရိုင်သည် ခိအိရေလက်ကြားတွင် တည်ရှိသည်။ ခိအိရေလက်ကြားသည် ဆဲတိုကုန်းတွင်းပင်လယ်နှင့် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာကို ဆက်သွယ်ပေးသည့် ရေလက်ကြားတစ်ခု ဖြစ်သည်။ တိုခုရှိမခရိုင်သည် နရုတိုရေလက်ကြားကို ဖြတ်သန်းဖောက်လုပ်ထားသည့် အိုးနရုတိုတံတားဖြင့် အဝဂျိကျွန်းနှင့် ဆက်သွယ်ထားသည်။ ထိုတံတားသည် ခိုးဘဲ - အဝဂျိ - နရုတိုအဝေးပြေးလမ်းမ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ တိုခုရှိမခရိုင်နှင့် ခိုးဘဲမြို့ကို ချိတ်ဆက်ပေးထားသည့်တံတား ဖြစ်သည်။ ==ပထဝီသွင်ပြင်== [[Image:Map of Tokushima Prefecture Ja.svg|thumb|250px|တိုခုရှိမခရိုင်မြေပုံ<br />{{legend0|#EAB|City}} {{legend0|#ED9|Town}} {{legend0|#BFE|Village}}]] ခရိုင်၏ မြောက်ဘက်ပိုင်းနယ်နိမိတ်တလျောက်တွင် ဆနုခိတောင်တန်း တည်ရှိသည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့အရ ခရိုင်ကုန်းမြေဧရိယာ၏ ၉ ရာခိုင်နှုန်းသည် အမျိုးသားဥယျာဉ်များ ဖြစ်ကြသည်။ ၎င်းတို့မှာ ဆဲတိုနိုင်းခိုင်းအမျိုးသားဥယျာဉ်၊ မုရိုတို - အနန်းခိုင်းဂန်းနှင့် ဆွတ်ရုဂိဆန်အမျိုးသားဥယျာဉ်၊ ချူးဘုဆန်းခဲ၊ ဒိုချူး - ခိုးဆွတ်၊ ဟရှိခုရ၊ ဟိဂရှိဆန်းခဲ၊ အိုခုမိယဂဝ - အုချိဒနိ၊ အိုးအဆယမခရိုင်အမျိုးသားဥယျာဉ်များတို့ ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web |url=https://www.env.go.jp/en/nature/nps/park/doc/files/np_6.pdf |title=General overview of area figures for Natural Parks by prefecture |publisher=[[Ministry of the Environment (Japan)|Ministry of the Environment]] |access-date=26 June 2012}}</ref> ===မြို့များ=== {{See also|တိုခုရှိမခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက် မြို့များ}} တိုခုရှိမခရိုင်တွင် မြို့ ၈ ခု တည်ရှိသည်။ {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Anan, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Anan, Tokushima|Anan]] |阿南市 |279.25 |70,405 |[[File:Anan in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Awa, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Awa, Tokushima|Awa]] |阿波市 |191.11 |35,294 |[[File:Awa in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Komatsushima, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Komatsushima, Tokushima|Komatsushima]] |小松島市 |45.37 |36,817 |[[File:Komatsushima in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Mima, Tokushima (no text).svg|frameless|25x25px]] [[Mima, Tokushima|Mima]] |美馬市 |367.14 |28,689 |[[File:Mima in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Miyoshi, Tokushima (no text).svg|frameless|25x25px]] [[Miyoshi, Tokushima|Miyoshi]] |三好市 |721.42 |24,368 |[[File:Miyoshi in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Naruto, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Naruto, Tokushima|Naruto]] |鳴門市 |135.66 |56,222 |[[File:Naruto in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Tokushima, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Tokushima (city)|Tokushima]] (capital) |徳島市 |191 |258,554 |[[File:Tokushima in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Yoshinogawa, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Yoshinogawa, Tokushima|Yoshinogawa]] |吉野川市 |144.14 |39,405 |[[File:Yoshinogawa in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |} ===မြို့ငယ်နှင့် ရွာများ=== တိုခုရှိမခရိုင်အတွင်းရှိ ဒေသများတွင် အောက်ပါမြို့ငယ်များနှင့် ရွာများလည်း တည်ရှိသည်။ {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |ဒေသ ! rowspan="2" |အမျိုးအစား ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Aizumi, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Aizumi, Tokushima|Aizumi]] |藍住町 |16.27 |35,054 |[[Itano District, Tokushima|Itano District]] |Town |[[File:Aizumi in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Higashimiyoshi, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Higashimiyoshi]] |東みよし町 |122.48 |14,025 |[[Miyoshi District, Tokushima|Miyoshi District]] |Town |[[File:Higashimiyoshi in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Ishii, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Ishii, Tokushima|Ishii]] |石井町 |28.85 |25,062 |[[Myōzai District, Tokushima|Myōzai District]] |Town |[[File:Ishii in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Itano, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Itano, Tokushima|Itano]] |板野町 |36.22 |13,183 |[[Itano District, Tokushima|Itano District]] |Town |[[File:Itano in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Kaiyo, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Kaiyō, Tokushima|Kaiyō]] |海陽町 |327.65 |8,578 |[[Kaifu District, Tokushima|Kaifu District]] |Town |[[File:Kaiyo in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Kamiita, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Kamiita, Tokushima|Kamiita]] |上板町 |34.58 |11,562 |[[Itano District, Tokushima|Itano District]] |Town |[[File:Kamiita in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Kamikatsu, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Kamikatsu, Tokushima|Kamikatsu]] |上勝町 |109.63 |1,344 |[[Katsuura District, Tokushima|Katsuura District]] |Town |[[File:Kamikatsu in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Kamiyama, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Kamiyama, Tokushima|Kamiyama]] |神山町 |173.3 |4,724 |[[Myōzai District, Tokushima|Myōzai District]] |Town |[[File:Kamiyama in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Katsuura, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Katsuura, Tokushima|Katsuura]] |勝浦町 |69.83 |5,131 |[[Katsuura District, Tokushima|Katsuura District]] |Town |[[File:Katsuura in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Kitajima, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Kitajima, Tokushima|Kitajima]] |北島町 |8.74 |22,645 |[[Itano District, Tokushima|Itano District]] |Town |[[File:Kitajima in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Matsushige, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Matsushige, Tokushima|Matsushige]] |松茂町 |14.24 |14,819 |[[Itano District, Tokushima|Itano District]] |Town |[[File:Matsushige in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Minami, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Minami, Tokushima|Minami]] |美波町 |140.8 |6,433 |[[Kaifu District, Tokushima|Kaifu District]] |Town |[[File:Minami in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Mugi, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Mugi, Tokushima|Mugi]] |牟岐町 |56.62 |3,852 |[[Kaifu District, Tokushima|Kaifu District]] |Town |[[File:Mugi in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Naka, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Naka, Tokushima|Naka]] |那賀町 |694.98 |7,549 |[[Naka District, Tokushima|Naka District]] |Town |[[File:Naka in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Sanagochi, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Sanagōchi, Tokushima|Sanagōchi]] |佐那河内村 |42.28 |2,106 |[[Myōdō District, Tokushima|Myōdō District]] |Village |[[File:Sanagochi in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Tsurugi, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Tsurugi, Tokushima|Tsurugi]] |つるぎ町 |194.84 |7,877 |[[Mima District, Tokushima|Mima District]] |Town |[[File:Tsurugi in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |} ===ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ=== {{main|တိုခုရှိမခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}} ==စီးပွားရေးနှင့် လုပ်ငန်းများ== တိုခုရှိမခရိုင်သည် စိုက်ပျိုးရေး၊ သစ်လုပ်ငန်းနှင့် ငါးဖမ်းလုပ်ငန်းတို့အပေါ်တွင် မှီခိုလျက်ရှိသည်။ စိုက်ပျိုးရေးနှင့် ထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းလုပ်သားအရေအတွက်ရာခိုင်နှုန်းသည် ခိုးချိခရိုင်ပြီးပါက ရှိခိုခုကျွန်းတွင် ဒုတိယအများဆုံး ဖြစ်သည်။ ယောရှိနိုမြစ်၏ အောက်ဘက်ပိုင်းဒေသတွင် စပါးစိုက်ခင်းများ ရှိသည်။ ထိုမြစ်၏ ကမ်းခြေတလျောက်တွင် သေးငယ်၍ ကျဉ်းမြောင်းသည့် လွင်ပြင်များစွာ ရှိသည်။ ကျန်ရှိနေသည့် မြေအများစုကို ဟင်းသီးဟင်းရွက်နှင့် ပန်းစိုက်ပျိုးရန် အသုံးပြုကြသည်။ တိုခုရှိမခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် အကြီးမားဆုံး ပန်းဂေါ်ဖီနှင့် ကြာစွယ် ထုတ်လုပ်သည့် ခရိုင်ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် လေးခုမြောက် မုန်လာဥနီ ထုတ်လုပ်သည့်ခရိုင် ဖြစ်သည်။ ဂျပန် indigo ပန်းကို ဤခရိုင်တွင်သာ စိုက်ပျိုးကြသည်။ အခရှိရေလက်ကြားတံတား ပြီးစီးခဲ့မှုနှင့်အတူ တိုခုရှိမခရိုင်မြောက်ပိုင်းသည်လည်း အရှိန်အဟုန်ဖြင့် တိုးတက်လာခဲ့သည်။ ဤတံတားသည် တိုခုရှိမခရိုင်နှင့် ခိုးဘဲမြို့တို့ကို ချိတ်ဆက်ပေးထားသည်။ တိုခုရှိမမြို့နှင့် နရုတိုဒေသများ၏ ပတ်ဝန်းကျင်တွင် စက်မှုလုပ်ငန်းများ တိုးတက်ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် အဇုမိမြို့၊ အိတနိုဒေသနှင့် ခိတဂျိမမြို့တို့သည် လျင်မြန်စွာတိုးတက်ခဲ့ကြသည်။ ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဧပြီလတွင် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ပထမဆုံးဖြစ်သည့် နည်းပညာစွန့်ဦးတီထွင်ကျောင်းကို ခမိယမဒေသ၏ တိုခုရှိမမြို့တွင် စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ အသက် ၁၅ နှစ်မှ ၂၀ နှစ်ရှိ ကျောင်းသားများသည် အင်ဂျင်နီယာ၊ ပရိုဂရမ်းမင်းနှင့် ဒီဇိုင်း၊ စီးပွားရေးကျွမ်းကျင်မှု၊ ဈေးကွက်ဆိုင်ရာပညာရပ်များကို လေ့လာကြရသည်။ ဤကျောင်းတွင် ကျောင်းသားများသည် စီးပွားရေးစီမံကိန်းများအကြောင်းသင်ကြားကြရသည်။<ref>{{Cite news |date=2022-08-21 |title=Can a sleepy Japanese town become Asia's Silicon Valley? |language=en-GB |work=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/business-62463974 |access-date=2022-08-22}}</ref> ==စိုက်ပျိုးရေး== တိုခုရှိမခရိုင်တွင် အမျိုးမျိုသော ဟင်းသီးဟင်းရွက်များကို စိုက်ပျိုးနိုင်သည့် မြေအရင်းအမြစ် များစွာ ရှိသည်။ ယောရှိနိုမြစ်မြောက်ဘက်ပိုင်းရှိ လွင်ပြင်သည် မြေဩဇာကြွယ်ဝသည်။ ထိုနေရာတွင် စိုက်ပျိုးသည့် ဟင်းသီးဟင်းရွက်များကို ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ပင်မကုန်းမြေဖြစ်သည့် ခိုးဘဲ၊ အိုဆာကာနှင့် ကျိုတိုမြို့များသို့ ပို့ဆောင်ရောင်းချသည်။ တိုခုရှိမခရိုင်မှ ထွက်ကုန်များသည် ခန်းဆိုင်းဒေသဈေးကွက်တွင် အမြဲတမ်း ထိပ်တမ်းဈေးကွက်ဝေစုကို ရယူထားသည်။ အထူးသဖြင့် ထင်ရှားသည့် ထွက်ကုန်သည် နရုတိုကန်စွန်းဥ၊ ဆုဒချိ (Sudachi)၊ ကြာမြစ်နှင့် စတော်ဘယ်ရီသီးများ ဖြစ်သည်။ == လူဦးရေဆိုင်ရာ == {{Empty section|date=December 2018}} [[File:Tokushima prefecture population pyramid 2020.svg|thumb|တိုခုရှိမခရိုင်၏ လူဦးရေပိရမစ်၊ ၂၀၂၀ ခုနှစ်]] == ယဉ်ကျေးမှု == * [[Jōruri (music)|Awa Marionette Jōruri]] * [[Awa Odori Kaikan Hall]] * [[Ichinomiya Castle]] * [[Iya Valley]] * [[Mt. Bizan]] * [[Naruto whirlpools]] * [[Oboke Koboke Gorge]] * [[Otsuka Museum of Art]] * [[Tokushima Castle]] * [[Tokushima Handicraft Village]] * [[Tokushima Prefectural Awa Jurobei Yashiki Puppet Theater and Museum]] * [[Tokushima University]] {{Gallery |Image:Iya Valley 01.jpg|View of Iya Valley, Miyoshi |Image:Turugisan01.jpg|View of Mount Tsurugi |Image:Onaruto-bridge and Naruto Channel,Naruto-city,Japan.JPG|Onaruto-bridge and Naruto whirlpools }} ==ပြင်ပလင့်များ== ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]] lrxg1wvvs1b9lrdnc1xfokr3zsole3i 1051859 1051858 2026-09-08T05:41:29Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ယဉ်ကျေးမှု */ 1051859 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = တိုခုရှိမခရိုင် | native_name = {{nobold|{{lang|ja|徳島県}}}} | settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]] | translit_lang1 = Japanese | translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]] | translit_lang1_info = {{lang|ja|徳島県}} | translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]] | translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Tokushima-ken}} | image_skyline = {{Multiple image | perrow = 1/2/1/2/2 | border = infobox | total_width = 280 | caption_align = center | image1 = Naruto whirlpools 20170609-2.jpg | caption1 = Naruto whirlpools and [[Ōnaruto Bridge|Naruto suspension bridge]] | image5 = The Otsuka Museum of Art20s3203-B-T.jpg | caption5 = [[Ōtsuka Museum of Art|Naruto Museum of Art]] | image2 = Awa Odori by Mizutamaren "水玉連" - Aug 13, 2018 (2).jpg | caption2 = [[Awa Dance Festival|Awa Odori]] | image6 = Oboke gorge pleasure boat 2106 August 13.B.jpg | caption6 = Oboke gorge and pleasure boat | image3 = Asa-kaigan-railway DMV.jpg | caption3 = [[Dual-mode vehicle]] in [[Asatō Line]] | image4 = Kazura Bridge in Ikeda Town.jpg | caption4 = Kazura waddle bridge in Iya Valley | image7 = Turugisan20220528 6.jpg | caption7 = [[Mount Tsurugi (Tokushima)|On the top of Mount Tsurugi]] | image8 = Awano-dochu Hatougatake.JPG | caption8 = [[Hoodoo (geology)|Hoodoo]] in [[Dochū-Kōtsu Prefectural Natural Park]] }} | image_flag = Flag of Tokushima Prefecture.svg | flag_size = 100px | image_blank_emblem = Emblem of Tokushima Prefecture.svg | blank_emblem_size = 80px | blank_emblem_type = Symbol | image_map = Map of Japan with highlight on 36 Tokushima prefecture.svg | coordinates = | subdivision_type = Country | subdivision_name = [[Japan]] | subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]] | subdivision_name1 = [[Shikoku]] | subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]] | subdivision_name2 = [[Shikoku]] | seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]] | seat = [[Tokushima, Tokushima|Tokushima]] | parts_type = Subdivisions | parts_style = para | p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 8 | p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 24 | leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]] | leader_name = [[Masazumi Gotoda]] | area_total_km2 = 4146.80 | area_water_percent = 1.5 | area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|36th]] | population_footnotes = | population_total = 682439 | population_as_of = February 1, 2025 | population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|44th]] | population_density_km2 = 165 | demographics_type2 = GDP | demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}</ref> | demographics2_title1 = Total | demographics2_info1 = [[JP¥]] 3,266 billion<br />[[US$]] 24.1 billion (2022) | iso_code = JP-36 | website = [http://www.pref.tokushima.jp/english/ pref.tokushima.jp/english/] | module = {{Infobox place symbols| embedded=yes | country = Japan | bird = White [[heron]] | fish = | flower = [[Sudachi]] (''Citrus&nbsp;sudachi'') | tree = Yamamomo (''[[Myrica rubra|Myrica&nbsp;rubra]]'') | mascot = Sudachi-kun }} | official_name = | anthem = [[:ja:徳島県民の歌|Tokushima kenmin no uta]] }} '''တိုခုရှိမခရိုင်''' (徳島県, တိုခုရှိမခန်း) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ရှိခိုခုကျွန်း]]တွင်ရှိသည့် ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် လူဦးရေ ၆၈၂,၄၃၉ ဦး ရှိသည်။ ဧရိယာ ၄,၁၄၆ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁၆၀၁ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ မြောက်ဘက်တွင် [[ခဂဝခရိုင်]]၊ အနောက်ဘက်တွင် [[အဲဟိမဲခရိုင်]]၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် [[ခိုးချိခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ တိုခုရှိမမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်နှင့် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကမြို့များမှာ အနန်းမြို့၊ နရုတိုမြို့၊ ယောရှိနိုဂဝမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ တိုခုရှိမခရိုင်သည် ခိအိရေလက်ကြားတွင် တည်ရှိသည်။ ခိအိရေလက်ကြားသည် ဆဲတိုကုန်းတွင်းပင်လယ်နှင့် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာကို ဆက်သွယ်ပေးသည့် ရေလက်ကြားတစ်ခု ဖြစ်သည်။ တိုခုရှိမခရိုင်သည် နရုတိုရေလက်ကြားကို ဖြတ်သန်းဖောက်လုပ်ထားသည့် အိုးနရုတိုတံတားဖြင့် အဝဂျိကျွန်းနှင့် ဆက်သွယ်ထားသည်။ ထိုတံတားသည် ခိုးဘဲ - အဝဂျိ - နရုတိုအဝေးပြေးလမ်းမ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ တိုခုရှိမခရိုင်နှင့် ခိုးဘဲမြို့ကို ချိတ်ဆက်ပေးထားသည့်တံတား ဖြစ်သည်။ ==ပထဝီသွင်ပြင်== [[Image:Map of Tokushima Prefecture Ja.svg|thumb|250px|တိုခုရှိမခရိုင်မြေပုံ<br />{{legend0|#EAB|City}} {{legend0|#ED9|Town}} {{legend0|#BFE|Village}}]] ခရိုင်၏ မြောက်ဘက်ပိုင်းနယ်နိမိတ်တလျောက်တွင် ဆနုခိတောင်တန်း တည်ရှိသည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့အရ ခရိုင်ကုန်းမြေဧရိယာ၏ ၉ ရာခိုင်နှုန်းသည် အမျိုးသားဥယျာဉ်များ ဖြစ်ကြသည်။ ၎င်းတို့မှာ ဆဲတိုနိုင်းခိုင်းအမျိုးသားဥယျာဉ်၊ မုရိုတို - အနန်းခိုင်းဂန်းနှင့် ဆွတ်ရုဂိဆန်အမျိုးသားဥယျာဉ်၊ ချူးဘုဆန်းခဲ၊ ဒိုချူး - ခိုးဆွတ်၊ ဟရှိခုရ၊ ဟိဂရှိဆန်းခဲ၊ အိုခုမိယဂဝ - အုချိဒနိ၊ အိုးအဆယမခရိုင်အမျိုးသားဥယျာဉ်များတို့ ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web |url=https://www.env.go.jp/en/nature/nps/park/doc/files/np_6.pdf |title=General overview of area figures for Natural Parks by prefecture |publisher=[[Ministry of the Environment (Japan)|Ministry of the Environment]] |access-date=26 June 2012}}</ref> ===မြို့များ=== {{See also|တိုခုရှိမခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက် မြို့များ}} တိုခုရှိမခရိုင်တွင် မြို့ ၈ ခု တည်ရှိသည်။ {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Anan, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Anan, Tokushima|Anan]] |阿南市 |279.25 |70,405 |[[File:Anan in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Awa, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Awa, Tokushima|Awa]] |阿波市 |191.11 |35,294 |[[File:Awa in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Komatsushima, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Komatsushima, Tokushima|Komatsushima]] |小松島市 |45.37 |36,817 |[[File:Komatsushima in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Mima, Tokushima (no text).svg|frameless|25x25px]] [[Mima, Tokushima|Mima]] |美馬市 |367.14 |28,689 |[[File:Mima in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Miyoshi, Tokushima (no text).svg|frameless|25x25px]] [[Miyoshi, Tokushima|Miyoshi]] |三好市 |721.42 |24,368 |[[File:Miyoshi in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Naruto, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Naruto, Tokushima|Naruto]] |鳴門市 |135.66 |56,222 |[[File:Naruto in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Tokushima, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Tokushima (city)|Tokushima]] (capital) |徳島市 |191 |258,554 |[[File:Tokushima in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Yoshinogawa, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Yoshinogawa, Tokushima|Yoshinogawa]] |吉野川市 |144.14 |39,405 |[[File:Yoshinogawa in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |} ===မြို့ငယ်နှင့် ရွာများ=== တိုခုရှိမခရိုင်အတွင်းရှိ ဒေသများတွင် အောက်ပါမြို့ငယ်များနှင့် ရွာများလည်း တည်ရှိသည်။ {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |ဒေသ ! rowspan="2" |အမျိုးအစား ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Aizumi, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Aizumi, Tokushima|Aizumi]] |藍住町 |16.27 |35,054 |[[Itano District, Tokushima|Itano District]] |Town |[[File:Aizumi in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Higashimiyoshi, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Higashimiyoshi]] |東みよし町 |122.48 |14,025 |[[Miyoshi District, Tokushima|Miyoshi District]] |Town |[[File:Higashimiyoshi in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Ishii, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Ishii, Tokushima|Ishii]] |石井町 |28.85 |25,062 |[[Myōzai District, Tokushima|Myōzai District]] |Town |[[File:Ishii in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Itano, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Itano, Tokushima|Itano]] |板野町 |36.22 |13,183 |[[Itano District, Tokushima|Itano District]] |Town |[[File:Itano in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Kaiyo, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Kaiyō, Tokushima|Kaiyō]] |海陽町 |327.65 |8,578 |[[Kaifu District, Tokushima|Kaifu District]] |Town |[[File:Kaiyo in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Kamiita, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Kamiita, Tokushima|Kamiita]] |上板町 |34.58 |11,562 |[[Itano District, Tokushima|Itano District]] |Town |[[File:Kamiita in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Kamikatsu, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Kamikatsu, Tokushima|Kamikatsu]] |上勝町 |109.63 |1,344 |[[Katsuura District, Tokushima|Katsuura District]] |Town |[[File:Kamikatsu in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Kamiyama, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Kamiyama, Tokushima|Kamiyama]] |神山町 |173.3 |4,724 |[[Myōzai District, Tokushima|Myōzai District]] |Town |[[File:Kamiyama in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Katsuura, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Katsuura, Tokushima|Katsuura]] |勝浦町 |69.83 |5,131 |[[Katsuura District, Tokushima|Katsuura District]] |Town |[[File:Katsuura in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Kitajima, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Kitajima, Tokushima|Kitajima]] |北島町 |8.74 |22,645 |[[Itano District, Tokushima|Itano District]] |Town |[[File:Kitajima in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Matsushige, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Matsushige, Tokushima|Matsushige]] |松茂町 |14.24 |14,819 |[[Itano District, Tokushima|Itano District]] |Town |[[File:Matsushige in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Minami, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Minami, Tokushima|Minami]] |美波町 |140.8 |6,433 |[[Kaifu District, Tokushima|Kaifu District]] |Town |[[File:Minami in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Mugi, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Mugi, Tokushima|Mugi]] |牟岐町 |56.62 |3,852 |[[Kaifu District, Tokushima|Kaifu District]] |Town |[[File:Mugi in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Naka, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Naka, Tokushima|Naka]] |那賀町 |694.98 |7,549 |[[Naka District, Tokushima|Naka District]] |Town |[[File:Naka in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Sanagochi, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Sanagōchi, Tokushima|Sanagōchi]] |佐那河内村 |42.28 |2,106 |[[Myōdō District, Tokushima|Myōdō District]] |Village |[[File:Sanagochi in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Tsurugi, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Tsurugi, Tokushima|Tsurugi]] |つるぎ町 |194.84 |7,877 |[[Mima District, Tokushima|Mima District]] |Town |[[File:Tsurugi in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |} ===ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ=== {{main|တိုခုရှိမခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}} ==စီးပွားရေးနှင့် လုပ်ငန်းများ== တိုခုရှိမခရိုင်သည် စိုက်ပျိုးရေး၊ သစ်လုပ်ငန်းနှင့် ငါးဖမ်းလုပ်ငန်းတို့အပေါ်တွင် မှီခိုလျက်ရှိသည်။ စိုက်ပျိုးရေးနှင့် ထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းလုပ်သားအရေအတွက်ရာခိုင်နှုန်းသည် ခိုးချိခရိုင်ပြီးပါက ရှိခိုခုကျွန်းတွင် ဒုတိယအများဆုံး ဖြစ်သည်။ ယောရှိနိုမြစ်၏ အောက်ဘက်ပိုင်းဒေသတွင် စပါးစိုက်ခင်းများ ရှိသည်။ ထိုမြစ်၏ ကမ်းခြေတလျောက်တွင် သေးငယ်၍ ကျဉ်းမြောင်းသည့် လွင်ပြင်များစွာ ရှိသည်။ ကျန်ရှိနေသည့် မြေအများစုကို ဟင်းသီးဟင်းရွက်နှင့် ပန်းစိုက်ပျိုးရန် အသုံးပြုကြသည်။ တိုခုရှိမခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် အကြီးမားဆုံး ပန်းဂေါ်ဖီနှင့် ကြာစွယ် ထုတ်လုပ်သည့် ခရိုင်ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် လေးခုမြောက် မုန်လာဥနီ ထုတ်လုပ်သည့်ခရိုင် ဖြစ်သည်။ ဂျပန် indigo ပန်းကို ဤခရိုင်တွင်သာ စိုက်ပျိုးကြသည်။ အခရှိရေလက်ကြားတံတား ပြီးစီးခဲ့မှုနှင့်အတူ တိုခုရှိမခရိုင်မြောက်ပိုင်းသည်လည်း အရှိန်အဟုန်ဖြင့် တိုးတက်လာခဲ့သည်။ ဤတံတားသည် တိုခုရှိမခရိုင်နှင့် ခိုးဘဲမြို့တို့ကို ချိတ်ဆက်ပေးထားသည်။ တိုခုရှိမမြို့နှင့် နရုတိုဒေသများ၏ ပတ်ဝန်းကျင်တွင် စက်မှုလုပ်ငန်းများ တိုးတက်ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် အဇုမိမြို့၊ အိတနိုဒေသနှင့် ခိတဂျိမမြို့တို့သည် လျင်မြန်စွာတိုးတက်ခဲ့ကြသည်။ ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဧပြီလတွင် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ပထမဆုံးဖြစ်သည့် နည်းပညာစွန့်ဦးတီထွင်ကျောင်းကို ခမိယမဒေသ၏ တိုခုရှိမမြို့တွင် စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ အသက် ၁၅ နှစ်မှ ၂၀ နှစ်ရှိ ကျောင်းသားများသည် အင်ဂျင်နီယာ၊ ပရိုဂရမ်းမင်းနှင့် ဒီဇိုင်း၊ စီးပွားရေးကျွမ်းကျင်မှု၊ ဈေးကွက်ဆိုင်ရာပညာရပ်များကို လေ့လာကြရသည်။ ဤကျောင်းတွင် ကျောင်းသားများသည် စီးပွားရေးစီမံကိန်းများအကြောင်းသင်ကြားကြရသည်။<ref>{{Cite news |date=2022-08-21 |title=Can a sleepy Japanese town become Asia's Silicon Valley? |language=en-GB |work=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/business-62463974 |access-date=2022-08-22}}</ref> ==စိုက်ပျိုးရေး== တိုခုရှိမခရိုင်တွင် အမျိုးမျိုသော ဟင်းသီးဟင်းရွက်များကို စိုက်ပျိုးနိုင်သည့် မြေအရင်းအမြစ် များစွာ ရှိသည်။ ယောရှိနိုမြစ်မြောက်ဘက်ပိုင်းရှိ လွင်ပြင်သည် မြေဩဇာကြွယ်ဝသည်။ ထိုနေရာတွင် စိုက်ပျိုးသည့် ဟင်းသီးဟင်းရွက်များကို ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ပင်မကုန်းမြေဖြစ်သည့် ခိုးဘဲ၊ အိုဆာကာနှင့် ကျိုတိုမြို့များသို့ ပို့ဆောင်ရောင်းချသည်။ တိုခုရှိမခရိုင်မှ ထွက်ကုန်များသည် ခန်းဆိုင်းဒေသဈေးကွက်တွင် အမြဲတမ်း ထိပ်တမ်းဈေးကွက်ဝေစုကို ရယူထားသည်။ အထူးသဖြင့် ထင်ရှားသည့် ထွက်ကုန်သည် နရုတိုကန်စွန်းဥ၊ ဆုဒချိ (Sudachi)၊ ကြာမြစ်နှင့် စတော်ဘယ်ရီသီးများ ဖြစ်သည်။ == လူဦးရေဆိုင်ရာ == {{Empty section|date=December 2018}} [[File:Tokushima prefecture population pyramid 2020.svg|thumb|တိုခုရှိမခရိုင်၏ လူဦးရေပိရမစ်၊ ၂၀၂၀ ခုနှစ်]] == ယဉ်ကျေးမှု == * [[Jōruri (music)|Awa Marionette Jōruri]] * [[Awa Odori Kaikan Hall]] * [[Ichinomiya Castle]] * [[Iya Valley]] * [[Mt. Bizan]] * [[Naruto whirlpools]] * [[Oboke Koboke Gorge]] * [[Otsuka Museum of Art]] * [[Tokushima Castle]] * [[Tokushima Handicraft Village]] * [[Tokushima Prefectural Awa Jurobei Yashiki Puppet Theater and Museum]] * [[Tokushima University]] {{Gallery |Image:Iya Valley 01.jpg|အိယလွင်ပြင်၊ မိယောရှိမြို့ |Image:Turugisan01.jpg|ဆွတ်ရုဂိတောင်မြင်ကွင်း |Image:Onaruto-bridge and Naruto Channel,Naruto-city,Japan.JPG|အိုးနရုတိုတံတားနှင့် နရုတိုရေဝဲများ }} ==ပြင်ပလင့်များ== ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]] 06dmqehvdeljh349f6gpozrxoo6vdhc 1051861 1051859 2026-09-08T05:43:03Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ယဉ်ကျေးမှု */ 1051861 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = တိုခုရှိမခရိုင် | native_name = {{nobold|{{lang|ja|徳島県}}}} | settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]] | translit_lang1 = Japanese | translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]] | translit_lang1_info = {{lang|ja|徳島県}} | translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]] | translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Tokushima-ken}} | image_skyline = {{Multiple image | perrow = 1/2/1/2/2 | border = infobox | total_width = 280 | caption_align = center | image1 = Naruto whirlpools 20170609-2.jpg | caption1 = Naruto whirlpools and [[Ōnaruto Bridge|Naruto suspension bridge]] | image5 = The Otsuka Museum of Art20s3203-B-T.jpg | caption5 = [[Ōtsuka Museum of Art|Naruto Museum of Art]] | image2 = Awa Odori by Mizutamaren "水玉連" - Aug 13, 2018 (2).jpg | caption2 = [[Awa Dance Festival|Awa Odori]] | image6 = Oboke gorge pleasure boat 2106 August 13.B.jpg | caption6 = Oboke gorge and pleasure boat | image3 = Asa-kaigan-railway DMV.jpg | caption3 = [[Dual-mode vehicle]] in [[Asatō Line]] | image4 = Kazura Bridge in Ikeda Town.jpg | caption4 = Kazura waddle bridge in Iya Valley | image7 = Turugisan20220528 6.jpg | caption7 = [[Mount Tsurugi (Tokushima)|On the top of Mount Tsurugi]] | image8 = Awano-dochu Hatougatake.JPG | caption8 = [[Hoodoo (geology)|Hoodoo]] in [[Dochū-Kōtsu Prefectural Natural Park]] }} | image_flag = Flag of Tokushima Prefecture.svg | flag_size = 100px | image_blank_emblem = Emblem of Tokushima Prefecture.svg | blank_emblem_size = 80px | blank_emblem_type = Symbol | image_map = Map of Japan with highlight on 36 Tokushima prefecture.svg | coordinates = | subdivision_type = Country | subdivision_name = [[Japan]] | subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]] | subdivision_name1 = [[Shikoku]] | subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]] | subdivision_name2 = [[Shikoku]] | seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]] | seat = [[Tokushima, Tokushima|Tokushima]] | parts_type = Subdivisions | parts_style = para | p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 8 | p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 24 | leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]] | leader_name = [[Masazumi Gotoda]] | area_total_km2 = 4146.80 | area_water_percent = 1.5 | area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|36th]] | population_footnotes = | population_total = 682439 | population_as_of = February 1, 2025 | population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|44th]] | population_density_km2 = 165 | demographics_type2 = GDP | demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}</ref> | demographics2_title1 = Total | demographics2_info1 = [[JP¥]] 3,266 billion<br />[[US$]] 24.1 billion (2022) | iso_code = JP-36 | website = [http://www.pref.tokushima.jp/english/ pref.tokushima.jp/english/] | module = {{Infobox place symbols| embedded=yes | country = Japan | bird = White [[heron]] | fish = | flower = [[Sudachi]] (''Citrus&nbsp;sudachi'') | tree = Yamamomo (''[[Myrica rubra|Myrica&nbsp;rubra]]'') | mascot = Sudachi-kun }} | official_name = | anthem = [[:ja:徳島県民の歌|Tokushima kenmin no uta]] }} '''တိုခုရှိမခရိုင်''' (徳島県, တိုခုရှိမခန်း) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ရှိခိုခုကျွန်း]]တွင်ရှိသည့် ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် လူဦးရေ ၆၈၂,၄၃၉ ဦး ရှိသည်။ ဧရိယာ ၄,၁၄၆ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁၆၀၁ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ မြောက်ဘက်တွင် [[ခဂဝခရိုင်]]၊ အနောက်ဘက်တွင် [[အဲဟိမဲခရိုင်]]၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် [[ခိုးချိခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ တိုခုရှိမမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်နှင့် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကမြို့များမှာ အနန်းမြို့၊ နရုတိုမြို့၊ ယောရှိနိုဂဝမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ တိုခုရှိမခရိုင်သည် ခိအိရေလက်ကြားတွင် တည်ရှိသည်။ ခိအိရေလက်ကြားသည် ဆဲတိုကုန်းတွင်းပင်လယ်နှင့် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာကို ဆက်သွယ်ပေးသည့် ရေလက်ကြားတစ်ခု ဖြစ်သည်။ တိုခုရှိမခရိုင်သည် နရုတိုရေလက်ကြားကို ဖြတ်သန်းဖောက်လုပ်ထားသည့် အိုးနရုတိုတံတားဖြင့် အဝဂျိကျွန်းနှင့် ဆက်သွယ်ထားသည်။ ထိုတံတားသည် ခိုးဘဲ - အဝဂျိ - နရုတိုအဝေးပြေးလမ်းမ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ တိုခုရှိမခရိုင်နှင့် ခိုးဘဲမြို့ကို ချိတ်ဆက်ပေးထားသည့်တံတား ဖြစ်သည်။ ==ပထဝီသွင်ပြင်== [[Image:Map of Tokushima Prefecture Ja.svg|thumb|250px|တိုခုရှိမခရိုင်မြေပုံ<br />{{legend0|#EAB|City}} {{legend0|#ED9|Town}} {{legend0|#BFE|Village}}]] ခရိုင်၏ မြောက်ဘက်ပိုင်းနယ်နိမိတ်တလျောက်တွင် ဆနုခိတောင်တန်း တည်ရှိသည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့အရ ခရိုင်ကုန်းမြေဧရိယာ၏ ၉ ရာခိုင်နှုန်းသည် အမျိုးသားဥယျာဉ်များ ဖြစ်ကြသည်။ ၎င်းတို့မှာ ဆဲတိုနိုင်းခိုင်းအမျိုးသားဥယျာဉ်၊ မုရိုတို - အနန်းခိုင်းဂန်းနှင့် ဆွတ်ရုဂိဆန်အမျိုးသားဥယျာဉ်၊ ချူးဘုဆန်းခဲ၊ ဒိုချူး - ခိုးဆွတ်၊ ဟရှိခုရ၊ ဟိဂရှိဆန်းခဲ၊ အိုခုမိယဂဝ - အုချိဒနိ၊ အိုးအဆယမခရိုင်အမျိုးသားဥယျာဉ်များတို့ ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web |url=https://www.env.go.jp/en/nature/nps/park/doc/files/np_6.pdf |title=General overview of area figures for Natural Parks by prefecture |publisher=[[Ministry of the Environment (Japan)|Ministry of the Environment]] |access-date=26 June 2012}}</ref> ===မြို့များ=== {{See also|တိုခုရှိမခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက် မြို့များ}} တိုခုရှိမခရိုင်တွင် မြို့ ၈ ခု တည်ရှိသည်။ {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Anan, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Anan, Tokushima|Anan]] |阿南市 |279.25 |70,405 |[[File:Anan in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Awa, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Awa, Tokushima|Awa]] |阿波市 |191.11 |35,294 |[[File:Awa in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Komatsushima, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Komatsushima, Tokushima|Komatsushima]] |小松島市 |45.37 |36,817 |[[File:Komatsushima in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Mima, Tokushima (no text).svg|frameless|25x25px]] [[Mima, Tokushima|Mima]] |美馬市 |367.14 |28,689 |[[File:Mima in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Miyoshi, Tokushima (no text).svg|frameless|25x25px]] [[Miyoshi, Tokushima|Miyoshi]] |三好市 |721.42 |24,368 |[[File:Miyoshi in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Naruto, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Naruto, Tokushima|Naruto]] |鳴門市 |135.66 |56,222 |[[File:Naruto in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Tokushima, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Tokushima (city)|Tokushima]] (capital) |徳島市 |191 |258,554 |[[File:Tokushima in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Yoshinogawa, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Yoshinogawa, Tokushima|Yoshinogawa]] |吉野川市 |144.14 |39,405 |[[File:Yoshinogawa in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |} ===မြို့ငယ်နှင့် ရွာများ=== တိုခုရှိမခရိုင်အတွင်းရှိ ဒေသများတွင် အောက်ပါမြို့ငယ်များနှင့် ရွာများလည်း တည်ရှိသည်။ {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |ဒေသ ! rowspan="2" |အမျိုးအစား ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Aizumi, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Aizumi, Tokushima|Aizumi]] |藍住町 |16.27 |35,054 |[[Itano District, Tokushima|Itano District]] |Town |[[File:Aizumi in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Higashimiyoshi, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Higashimiyoshi]] |東みよし町 |122.48 |14,025 |[[Miyoshi District, Tokushima|Miyoshi District]] |Town |[[File:Higashimiyoshi in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Ishii, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Ishii, Tokushima|Ishii]] |石井町 |28.85 |25,062 |[[Myōzai District, Tokushima|Myōzai District]] |Town |[[File:Ishii in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Itano, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Itano, Tokushima|Itano]] |板野町 |36.22 |13,183 |[[Itano District, Tokushima|Itano District]] |Town |[[File:Itano in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Kaiyo, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Kaiyō, Tokushima|Kaiyō]] |海陽町 |327.65 |8,578 |[[Kaifu District, Tokushima|Kaifu District]] |Town |[[File:Kaiyo in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Kamiita, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Kamiita, Tokushima|Kamiita]] |上板町 |34.58 |11,562 |[[Itano District, Tokushima|Itano District]] |Town |[[File:Kamiita in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Kamikatsu, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Kamikatsu, Tokushima|Kamikatsu]] |上勝町 |109.63 |1,344 |[[Katsuura District, Tokushima|Katsuura District]] |Town |[[File:Kamikatsu in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Kamiyama, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Kamiyama, Tokushima|Kamiyama]] |神山町 |173.3 |4,724 |[[Myōzai District, Tokushima|Myōzai District]] |Town |[[File:Kamiyama in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Katsuura, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Katsuura, Tokushima|Katsuura]] |勝浦町 |69.83 |5,131 |[[Katsuura District, Tokushima|Katsuura District]] |Town |[[File:Katsuura in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Kitajima, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Kitajima, Tokushima|Kitajima]] |北島町 |8.74 |22,645 |[[Itano District, Tokushima|Itano District]] |Town |[[File:Kitajima in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Matsushige, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Matsushige, Tokushima|Matsushige]] |松茂町 |14.24 |14,819 |[[Itano District, Tokushima|Itano District]] |Town |[[File:Matsushige in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Minami, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Minami, Tokushima|Minami]] |美波町 |140.8 |6,433 |[[Kaifu District, Tokushima|Kaifu District]] |Town |[[File:Minami in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Mugi, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Mugi, Tokushima|Mugi]] |牟岐町 |56.62 |3,852 |[[Kaifu District, Tokushima|Kaifu District]] |Town |[[File:Mugi in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Naka, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Naka, Tokushima|Naka]] |那賀町 |694.98 |7,549 |[[Naka District, Tokushima|Naka District]] |Town |[[File:Naka in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Sanagochi, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Sanagōchi, Tokushima|Sanagōchi]] |佐那河内村 |42.28 |2,106 |[[Myōdō District, Tokushima|Myōdō District]] |Village |[[File:Sanagochi in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Tsurugi, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Tsurugi, Tokushima|Tsurugi]] |つるぎ町 |194.84 |7,877 |[[Mima District, Tokushima|Mima District]] |Town |[[File:Tsurugi in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |} ===ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ=== {{main|တိုခုရှိမခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}} ==စီးပွားရေးနှင့် လုပ်ငန်းများ== တိုခုရှိမခရိုင်သည် စိုက်ပျိုးရေး၊ သစ်လုပ်ငန်းနှင့် ငါးဖမ်းလုပ်ငန်းတို့အပေါ်တွင် မှီခိုလျက်ရှိသည်။ စိုက်ပျိုးရေးနှင့် ထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းလုပ်သားအရေအတွက်ရာခိုင်နှုန်းသည် ခိုးချိခရိုင်ပြီးပါက ရှိခိုခုကျွန်းတွင် ဒုတိယအများဆုံး ဖြစ်သည်။ ယောရှိနိုမြစ်၏ အောက်ဘက်ပိုင်းဒေသတွင် စပါးစိုက်ခင်းများ ရှိသည်။ ထိုမြစ်၏ ကမ်းခြေတလျောက်တွင် သေးငယ်၍ ကျဉ်းမြောင်းသည့် လွင်ပြင်များစွာ ရှိသည်။ ကျန်ရှိနေသည့် မြေအများစုကို ဟင်းသီးဟင်းရွက်နှင့် ပန်းစိုက်ပျိုးရန် အသုံးပြုကြသည်။ တိုခုရှိမခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် အကြီးမားဆုံး ပန်းဂေါ်ဖီနှင့် ကြာစွယ် ထုတ်လုပ်သည့် ခရိုင်ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် လေးခုမြောက် မုန်လာဥနီ ထုတ်လုပ်သည့်ခရိုင် ဖြစ်သည်။ ဂျပန် indigo ပန်းကို ဤခရိုင်တွင်သာ စိုက်ပျိုးကြသည်။ အခရှိရေလက်ကြားတံတား ပြီးစီးခဲ့မှုနှင့်အတူ တိုခုရှိမခရိုင်မြောက်ပိုင်းသည်လည်း အရှိန်အဟုန်ဖြင့် တိုးတက်လာခဲ့သည်။ ဤတံတားသည် တိုခုရှိမခရိုင်နှင့် ခိုးဘဲမြို့တို့ကို ချိတ်ဆက်ပေးထားသည်။ တိုခုရှိမမြို့နှင့် နရုတိုဒေသများ၏ ပတ်ဝန်းကျင်တွင် စက်မှုလုပ်ငန်းများ တိုးတက်ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် အဇုမိမြို့၊ အိတနိုဒေသနှင့် ခိတဂျိမမြို့တို့သည် လျင်မြန်စွာတိုးတက်ခဲ့ကြသည်။ ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဧပြီလတွင် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ပထမဆုံးဖြစ်သည့် နည်းပညာစွန့်ဦးတီထွင်ကျောင်းကို ခမိယမဒေသ၏ တိုခုရှိမမြို့တွင် စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ အသက် ၁၅ နှစ်မှ ၂၀ နှစ်ရှိ ကျောင်းသားများသည် အင်ဂျင်နီယာ၊ ပရိုဂရမ်းမင်းနှင့် ဒီဇိုင်း၊ စီးပွားရေးကျွမ်းကျင်မှု၊ ဈေးကွက်ဆိုင်ရာပညာရပ်များကို လေ့လာကြရသည်။ ဤကျောင်းတွင် ကျောင်းသားများသည် စီးပွားရေးစီမံကိန်းများအကြောင်းသင်ကြားကြရသည်။<ref>{{Cite news |date=2022-08-21 |title=Can a sleepy Japanese town become Asia's Silicon Valley? |language=en-GB |work=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/business-62463974 |access-date=2022-08-22}}</ref> ==စိုက်ပျိုးရေး== တိုခုရှိမခရိုင်တွင် အမျိုးမျိုသော ဟင်းသီးဟင်းရွက်များကို စိုက်ပျိုးနိုင်သည့် မြေအရင်းအမြစ် များစွာ ရှိသည်။ ယောရှိနိုမြစ်မြောက်ဘက်ပိုင်းရှိ လွင်ပြင်သည် မြေဩဇာကြွယ်ဝသည်။ ထိုနေရာတွင် စိုက်ပျိုးသည့် ဟင်းသီးဟင်းရွက်များကို ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ပင်မကုန်းမြေဖြစ်သည့် ခိုးဘဲ၊ အိုဆာကာနှင့် ကျိုတိုမြို့များသို့ ပို့ဆောင်ရောင်းချသည်။ တိုခုရှိမခရိုင်မှ ထွက်ကုန်များသည် ခန်းဆိုင်းဒေသဈေးကွက်တွင် အမြဲတမ်း ထိပ်တမ်းဈေးကွက်ဝေစုကို ရယူထားသည်။ အထူးသဖြင့် ထင်ရှားသည့် ထွက်ကုန်သည် နရုတိုကန်စွန်းဥ၊ ဆုဒချိ (Sudachi)၊ ကြာမြစ်နှင့် စတော်ဘယ်ရီသီးများ ဖြစ်သည်။ == လူဦးရေဆိုင်ရာ == {{Empty section|date=December 2018}} [[File:Tokushima prefecture population pyramid 2020.svg|thumb|တိုခုရှိမခရိုင်၏ လူဦးရေပိရမစ်၊ ၂၀၂၀ ခုနှစ်]] == ယဉ်ကျေးမှု == * [[Jōruri (music)|Awa Marionette Jōruri]] * [[Awa Odori Kaikan Hall]] * [[Ichinomiya Castle]] * [[Iya Valley]] * [[Mt. Bizan]] * [[Naruto whirlpools]] * [[Oboke Koboke Gorge]] * [[Otsuka Museum of Art]] * [[Tokushima Castle]] * [[Tokushima Handicraft Village]] * [[Tokushima Prefectural Awa Jurobei Yashiki Puppet Theater and Museum]] * [[Tokushima University]] {{Gallery |Image:Iya Valley 01.jpg|အိယလွင်ပြင်၊ မိယောရှိမြို့ |Image:Turugisan01.jpg|ဆွတ်ရုဂိတောင်မြင်ကွင်း |Image:Onaruto-bridge and Naruto Channel,Naruto-city,Japan.JPG|အိုးနရုတိုတံတားနှင့် နရုတိုရေဝဲများ }} ==ခရိုင်သင်္ကေတ== တိုခုရှိမခရိုင်၏ သင်္ကေတသည် ဟိရဂနအက္ခရာနှစ်ခုဖြစ်သည့် တို（と）နှင့် ခု（く）ကို ပေါင်းစပ်ထားသည်။ ခရိုင်၏ အမည်တွင်ပါဝင်သည့် ပထမအက္ခရာနှစ်ခု ဖြစ်သည်။ ==ပြင်ပလင့်များ== ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]] n29dxf4i9ebsoxipe8gymsrq5j4oiki 1051862 1051861 2026-09-08T05:43:15Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ပြင်ပလင့်များ */ 1051862 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = တိုခုရှိမခရိုင် | native_name = {{nobold|{{lang|ja|徳島県}}}} | settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]] | translit_lang1 = Japanese | translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]] | translit_lang1_info = {{lang|ja|徳島県}} | translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]] | translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Tokushima-ken}} | image_skyline = {{Multiple image | perrow = 1/2/1/2/2 | border = infobox | total_width = 280 | caption_align = center | image1 = Naruto whirlpools 20170609-2.jpg | caption1 = Naruto whirlpools and [[Ōnaruto Bridge|Naruto suspension bridge]] | image5 = The Otsuka Museum of Art20s3203-B-T.jpg | caption5 = [[Ōtsuka Museum of Art|Naruto Museum of Art]] | image2 = Awa Odori by Mizutamaren "水玉連" - Aug 13, 2018 (2).jpg | caption2 = [[Awa Dance Festival|Awa Odori]] | image6 = Oboke gorge pleasure boat 2106 August 13.B.jpg | caption6 = Oboke gorge and pleasure boat | image3 = Asa-kaigan-railway DMV.jpg | caption3 = [[Dual-mode vehicle]] in [[Asatō Line]] | image4 = Kazura Bridge in Ikeda Town.jpg | caption4 = Kazura waddle bridge in Iya Valley | image7 = Turugisan20220528 6.jpg | caption7 = [[Mount Tsurugi (Tokushima)|On the top of Mount Tsurugi]] | image8 = Awano-dochu Hatougatake.JPG | caption8 = [[Hoodoo (geology)|Hoodoo]] in [[Dochū-Kōtsu Prefectural Natural Park]] }} | image_flag = Flag of Tokushima Prefecture.svg | flag_size = 100px | image_blank_emblem = Emblem of Tokushima Prefecture.svg | blank_emblem_size = 80px | blank_emblem_type = Symbol | image_map = Map of Japan with highlight on 36 Tokushima prefecture.svg | coordinates = | subdivision_type = Country | subdivision_name = [[Japan]] | subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]] | subdivision_name1 = [[Shikoku]] | subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]] | subdivision_name2 = [[Shikoku]] | seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]] | seat = [[Tokushima, Tokushima|Tokushima]] | parts_type = Subdivisions | parts_style = para | p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 8 | p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 24 | leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]] | leader_name = [[Masazumi Gotoda]] | area_total_km2 = 4146.80 | area_water_percent = 1.5 | area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|36th]] | population_footnotes = | population_total = 682439 | population_as_of = February 1, 2025 | population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|44th]] | population_density_km2 = 165 | demographics_type2 = GDP | demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}</ref> | demographics2_title1 = Total | demographics2_info1 = [[JP¥]] 3,266 billion<br />[[US$]] 24.1 billion (2022) | iso_code = JP-36 | website = [http://www.pref.tokushima.jp/english/ pref.tokushima.jp/english/] | module = {{Infobox place symbols| embedded=yes | country = Japan | bird = White [[heron]] | fish = | flower = [[Sudachi]] (''Citrus&nbsp;sudachi'') | tree = Yamamomo (''[[Myrica rubra|Myrica&nbsp;rubra]]'') | mascot = Sudachi-kun }} | official_name = | anthem = [[:ja:徳島県民の歌|Tokushima kenmin no uta]] }} '''တိုခုရှိမခရိုင်''' (徳島県, တိုခုရှိမခန်း) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ရှိခိုခုကျွန်း]]တွင်ရှိသည့် ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် လူဦးရေ ၆၈၂,၄၃၉ ဦး ရှိသည်။ ဧရိယာ ၄,၁၄၆ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁၆၀၁ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ မြောက်ဘက်တွင် [[ခဂဝခရိုင်]]၊ အနောက်ဘက်တွင် [[အဲဟိမဲခရိုင်]]၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် [[ခိုးချိခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ တိုခုရှိမမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်နှင့် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကမြို့များမှာ အနန်းမြို့၊ နရုတိုမြို့၊ ယောရှိနိုဂဝမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ တိုခုရှိမခရိုင်သည် ခိအိရေလက်ကြားတွင် တည်ရှိသည်။ ခိအိရေလက်ကြားသည် ဆဲတိုကုန်းတွင်းပင်လယ်နှင့် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာကို ဆက်သွယ်ပေးသည့် ရေလက်ကြားတစ်ခု ဖြစ်သည်။ တိုခုရှိမခရိုင်သည် နရုတိုရေလက်ကြားကို ဖြတ်သန်းဖောက်လုပ်ထားသည့် အိုးနရုတိုတံတားဖြင့် အဝဂျိကျွန်းနှင့် ဆက်သွယ်ထားသည်။ ထိုတံတားသည် ခိုးဘဲ - အဝဂျိ - နရုတိုအဝေးပြေးလမ်းမ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ တိုခုရှိမခရိုင်နှင့် ခိုးဘဲမြို့ကို ချိတ်ဆက်ပေးထားသည့်တံတား ဖြစ်သည်။ ==ပထဝီသွင်ပြင်== [[Image:Map of Tokushima Prefecture Ja.svg|thumb|250px|တိုခုရှိမခရိုင်မြေပုံ<br />{{legend0|#EAB|City}} {{legend0|#ED9|Town}} {{legend0|#BFE|Village}}]] ခရိုင်၏ မြောက်ဘက်ပိုင်းနယ်နိမိတ်တလျောက်တွင် ဆနုခိတောင်တန်း တည်ရှိသည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့အရ ခရိုင်ကုန်းမြေဧရိယာ၏ ၉ ရာခိုင်နှုန်းသည် အမျိုးသားဥယျာဉ်များ ဖြစ်ကြသည်။ ၎င်းတို့မှာ ဆဲတိုနိုင်းခိုင်းအမျိုးသားဥယျာဉ်၊ မုရိုတို - အနန်းခိုင်းဂန်းနှင့် ဆွတ်ရုဂိဆန်အမျိုးသားဥယျာဉ်၊ ချူးဘုဆန်းခဲ၊ ဒိုချူး - ခိုးဆွတ်၊ ဟရှိခုရ၊ ဟိဂရှိဆန်းခဲ၊ အိုခုမိယဂဝ - အုချိဒနိ၊ အိုးအဆယမခရိုင်အမျိုးသားဥယျာဉ်များတို့ ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web |url=https://www.env.go.jp/en/nature/nps/park/doc/files/np_6.pdf |title=General overview of area figures for Natural Parks by prefecture |publisher=[[Ministry of the Environment (Japan)|Ministry of the Environment]] |access-date=26 June 2012}}</ref> ===မြို့များ=== {{See also|တိုခုရှိမခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက် မြို့များ}} တိုခုရှိမခရိုင်တွင် မြို့ ၈ ခု တည်ရှိသည်။ {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Anan, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Anan, Tokushima|Anan]] |阿南市 |279.25 |70,405 |[[File:Anan in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Awa, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Awa, Tokushima|Awa]] |阿波市 |191.11 |35,294 |[[File:Awa in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Komatsushima, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Komatsushima, Tokushima|Komatsushima]] |小松島市 |45.37 |36,817 |[[File:Komatsushima in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Mima, Tokushima (no text).svg|frameless|25x25px]] [[Mima, Tokushima|Mima]] |美馬市 |367.14 |28,689 |[[File:Mima in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Miyoshi, Tokushima (no text).svg|frameless|25x25px]] [[Miyoshi, Tokushima|Miyoshi]] |三好市 |721.42 |24,368 |[[File:Miyoshi in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Naruto, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Naruto, Tokushima|Naruto]] |鳴門市 |135.66 |56,222 |[[File:Naruto in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Tokushima, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Tokushima (city)|Tokushima]] (capital) |徳島市 |191 |258,554 |[[File:Tokushima in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Yoshinogawa, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Yoshinogawa, Tokushima|Yoshinogawa]] |吉野川市 |144.14 |39,405 |[[File:Yoshinogawa in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |} ===မြို့ငယ်နှင့် ရွာများ=== တိုခုရှိမခရိုင်အတွင်းရှိ ဒေသများတွင် အောက်ပါမြို့ငယ်များနှင့် ရွာများလည်း တည်ရှိသည်။ {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |ဒေသ ! rowspan="2" |အမျိုးအစား ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Aizumi, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Aizumi, Tokushima|Aizumi]] |藍住町 |16.27 |35,054 |[[Itano District, Tokushima|Itano District]] |Town |[[File:Aizumi in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Higashimiyoshi, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Higashimiyoshi]] |東みよし町 |122.48 |14,025 |[[Miyoshi District, Tokushima|Miyoshi District]] |Town |[[File:Higashimiyoshi in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Ishii, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Ishii, Tokushima|Ishii]] |石井町 |28.85 |25,062 |[[Myōzai District, Tokushima|Myōzai District]] |Town |[[File:Ishii in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Itano, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Itano, Tokushima|Itano]] |板野町 |36.22 |13,183 |[[Itano District, Tokushima|Itano District]] |Town |[[File:Itano in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Kaiyo, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Kaiyō, Tokushima|Kaiyō]] |海陽町 |327.65 |8,578 |[[Kaifu District, Tokushima|Kaifu District]] |Town |[[File:Kaiyo in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Kamiita, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Kamiita, Tokushima|Kamiita]] |上板町 |34.58 |11,562 |[[Itano District, Tokushima|Itano District]] |Town |[[File:Kamiita in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Kamikatsu, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Kamikatsu, Tokushima|Kamikatsu]] |上勝町 |109.63 |1,344 |[[Katsuura District, Tokushima|Katsuura District]] |Town |[[File:Kamikatsu in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Kamiyama, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Kamiyama, Tokushima|Kamiyama]] |神山町 |173.3 |4,724 |[[Myōzai District, Tokushima|Myōzai District]] |Town |[[File:Kamiyama in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Katsuura, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Katsuura, Tokushima|Katsuura]] |勝浦町 |69.83 |5,131 |[[Katsuura District, Tokushima|Katsuura District]] |Town |[[File:Katsuura in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Kitajima, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Kitajima, Tokushima|Kitajima]] |北島町 |8.74 |22,645 |[[Itano District, Tokushima|Itano District]] |Town |[[File:Kitajima in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Matsushige, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Matsushige, Tokushima|Matsushige]] |松茂町 |14.24 |14,819 |[[Itano District, Tokushima|Itano District]] |Town |[[File:Matsushige in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Minami, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Minami, Tokushima|Minami]] |美波町 |140.8 |6,433 |[[Kaifu District, Tokushima|Kaifu District]] |Town |[[File:Minami in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Mugi, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Mugi, Tokushima|Mugi]] |牟岐町 |56.62 |3,852 |[[Kaifu District, Tokushima|Kaifu District]] |Town |[[File:Mugi in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Naka, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Naka, Tokushima|Naka]] |那賀町 |694.98 |7,549 |[[Naka District, Tokushima|Naka District]] |Town |[[File:Naka in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Sanagochi, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Sanagōchi, Tokushima|Sanagōchi]] |佐那河内村 |42.28 |2,106 |[[Myōdō District, Tokushima|Myōdō District]] |Village |[[File:Sanagochi in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Tsurugi, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Tsurugi, Tokushima|Tsurugi]] |つるぎ町 |194.84 |7,877 |[[Mima District, Tokushima|Mima District]] |Town |[[File:Tsurugi in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |} ===ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ=== {{main|တိုခုရှိမခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}} ==စီးပွားရေးနှင့် လုပ်ငန်းများ== တိုခုရှိမခရိုင်သည် စိုက်ပျိုးရေး၊ သစ်လုပ်ငန်းနှင့် ငါးဖမ်းလုပ်ငန်းတို့အပေါ်တွင် မှီခိုလျက်ရှိသည်။ စိုက်ပျိုးရေးနှင့် ထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းလုပ်သားအရေအတွက်ရာခိုင်နှုန်းသည် ခိုးချိခရိုင်ပြီးပါက ရှိခိုခုကျွန်းတွင် ဒုတိယအများဆုံး ဖြစ်သည်။ ယောရှိနိုမြစ်၏ အောက်ဘက်ပိုင်းဒေသတွင် စပါးစိုက်ခင်းများ ရှိသည်။ ထိုမြစ်၏ ကမ်းခြေတလျောက်တွင် သေးငယ်၍ ကျဉ်းမြောင်းသည့် လွင်ပြင်များစွာ ရှိသည်။ ကျန်ရှိနေသည့် မြေအများစုကို ဟင်းသီးဟင်းရွက်နှင့် ပန်းစိုက်ပျိုးရန် အသုံးပြုကြသည်။ တိုခုရှိမခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် အကြီးမားဆုံး ပန်းဂေါ်ဖီနှင့် ကြာစွယ် ထုတ်လုပ်သည့် ခရိုင်ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် လေးခုမြောက် မုန်လာဥနီ ထုတ်လုပ်သည့်ခရိုင် ဖြစ်သည်။ ဂျပန် indigo ပန်းကို ဤခရိုင်တွင်သာ စိုက်ပျိုးကြသည်။ အခရှိရေလက်ကြားတံတား ပြီးစီးခဲ့မှုနှင့်အတူ တိုခုရှိမခရိုင်မြောက်ပိုင်းသည်လည်း အရှိန်အဟုန်ဖြင့် တိုးတက်လာခဲ့သည်။ ဤတံတားသည် တိုခုရှိမခရိုင်နှင့် ခိုးဘဲမြို့တို့ကို ချိတ်ဆက်ပေးထားသည်။ တိုခုရှိမမြို့နှင့် နရုတိုဒေသများ၏ ပတ်ဝန်းကျင်တွင် စက်မှုလုပ်ငန်းများ တိုးတက်ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် အဇုမိမြို့၊ အိတနိုဒေသနှင့် ခိတဂျိမမြို့တို့သည် လျင်မြန်စွာတိုးတက်ခဲ့ကြသည်။ ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဧပြီလတွင် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ပထမဆုံးဖြစ်သည့် နည်းပညာစွန့်ဦးတီထွင်ကျောင်းကို ခမိယမဒေသ၏ တိုခုရှိမမြို့တွင် စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ အသက် ၁၅ နှစ်မှ ၂၀ နှစ်ရှိ ကျောင်းသားများသည် အင်ဂျင်နီယာ၊ ပရိုဂရမ်းမင်းနှင့် ဒီဇိုင်း၊ စီးပွားရေးကျွမ်းကျင်မှု၊ ဈေးကွက်ဆိုင်ရာပညာရပ်များကို လေ့လာကြရသည်။ ဤကျောင်းတွင် ကျောင်းသားများသည် စီးပွားရေးစီမံကိန်းများအကြောင်းသင်ကြားကြရသည်။<ref>{{Cite news |date=2022-08-21 |title=Can a sleepy Japanese town become Asia's Silicon Valley? |language=en-GB |work=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/business-62463974 |access-date=2022-08-22}}</ref> ==စိုက်ပျိုးရေး== တိုခုရှိမခရိုင်တွင် အမျိုးမျိုသော ဟင်းသီးဟင်းရွက်များကို စိုက်ပျိုးနိုင်သည့် မြေအရင်းအမြစ် များစွာ ရှိသည်။ ယောရှိနိုမြစ်မြောက်ဘက်ပိုင်းရှိ လွင်ပြင်သည် မြေဩဇာကြွယ်ဝသည်။ ထိုနေရာတွင် စိုက်ပျိုးသည့် ဟင်းသီးဟင်းရွက်များကို ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ပင်မကုန်းမြေဖြစ်သည့် ခိုးဘဲ၊ အိုဆာကာနှင့် ကျိုတိုမြို့များသို့ ပို့ဆောင်ရောင်းချသည်။ တိုခုရှိမခရိုင်မှ ထွက်ကုန်များသည် ခန်းဆိုင်းဒေသဈေးကွက်တွင် အမြဲတမ်း ထိပ်တမ်းဈေးကွက်ဝေစုကို ရယူထားသည်။ အထူးသဖြင့် ထင်ရှားသည့် ထွက်ကုန်သည် နရုတိုကန်စွန်းဥ၊ ဆုဒချိ (Sudachi)၊ ကြာမြစ်နှင့် စတော်ဘယ်ရီသီးများ ဖြစ်သည်။ == လူဦးရေဆိုင်ရာ == {{Empty section|date=December 2018}} [[File:Tokushima prefecture population pyramid 2020.svg|thumb|တိုခုရှိမခရိုင်၏ လူဦးရေပိရမစ်၊ ၂၀၂၀ ခုနှစ်]] == ယဉ်ကျေးမှု == * [[Jōruri (music)|Awa Marionette Jōruri]] * [[Awa Odori Kaikan Hall]] * [[Ichinomiya Castle]] * [[Iya Valley]] * [[Mt. Bizan]] * [[Naruto whirlpools]] * [[Oboke Koboke Gorge]] * [[Otsuka Museum of Art]] * [[Tokushima Castle]] * [[Tokushima Handicraft Village]] * [[Tokushima Prefectural Awa Jurobei Yashiki Puppet Theater and Museum]] * [[Tokushima University]] {{Gallery |Image:Iya Valley 01.jpg|အိယလွင်ပြင်၊ မိယောရှိမြို့ |Image:Turugisan01.jpg|ဆွတ်ရုဂိတောင်မြင်ကွင်း |Image:Onaruto-bridge and Naruto Channel,Naruto-city,Japan.JPG|အိုးနရုတိုတံတားနှင့် နရုတိုရေဝဲများ }} ==ခရိုင်သင်္ကေတ== တိုခုရှိမခရိုင်၏ သင်္ကေတသည် ဟိရဂနအက္ခရာနှစ်ခုဖြစ်သည့် တို（と）နှင့် ခု（く）ကို ပေါင်းစပ်ထားသည်။ ခရိုင်၏ အမည်တွင်ပါဝင်သည့် ပထမအက္ခရာနှစ်ခု ဖြစ်သည်။ ==ပြင်ပလင့်များ== {{commons category|Tokushima prefecture}} *{{Wikivoyage-inline}} * [http://www.pref.tokushima.jp/english/ English language pages of the official Tokushima Prefecture website] * [http://our.pref.tokushima.jp/e_living/index.php English Living Guide to Tokushima] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110823213608/http://our.pref.tokushima.jp/e_living/index.php |date=2011-08-23 }} * [http://www.awanavi.jp/english/ English Guide AWANAVI] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180211213842/https://www.awanavi.jp/english/ |date=2018-02-11 }} {{coord|34|2|N|134|26|E|scale:500000|display=title}} ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]] hbf4tsyiw0lcmk9k2lx1dceumf543ci 1051863 1051862 2026-09-08T05:46:33Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 1051863 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = တိုခုရှိမခရိုင် | native_name = {{nobold|{{lang|ja|徳島県}}}} | settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]] | translit_lang1 = Japanese | translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]] | translit_lang1_info = {{lang|ja|徳島県}} | translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]] | translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Tokushima-ken}} | image_skyline = {{Multiple image | perrow = 1/2/1/2/2 | border = infobox | total_width = 280 | caption_align = center | image1 = Naruto whirlpools 20170609-2.jpg | caption1 = Naruto whirlpools and [[Ōnaruto Bridge|Naruto suspension bridge]] | image5 = The Otsuka Museum of Art20s3203-B-T.jpg | caption5 = [[Ōtsuka Museum of Art|Naruto Museum of Art]] | image2 = Awa Odori by Mizutamaren "水玉連" - Aug 13, 2018 (2).jpg | caption2 = [[Awa Dance Festival|Awa Odori]] | image6 = Oboke gorge pleasure boat 2106 August 13.B.jpg | caption6 = Oboke gorge and pleasure boat | image3 = Asa-kaigan-railway DMV.jpg | caption3 = [[Dual-mode vehicle]] in [[Asatō Line]] | image4 = Kazura Bridge in Ikeda Town.jpg | caption4 = Kazura waddle bridge in Iya Valley | image7 = Turugisan20220528 6.jpg | caption7 = [[Mount Tsurugi (Tokushima)|On the top of Mount Tsurugi]] | image8 = Awano-dochu Hatougatake.JPG | caption8 = [[Hoodoo (geology)|Hoodoo]] in [[Dochū-Kōtsu Prefectural Natural Park]] }} | image_flag = Flag of Tokushima Prefecture.svg | flag_size = 100px | image_blank_emblem = Emblem of Tokushima Prefecture.svg | blank_emblem_size = 80px | blank_emblem_type = Symbol | image_map = Map of Japan with highlight on 36 Tokushima prefecture.svg | coordinates = | subdivision_type = Country | subdivision_name = [[Japan]] | subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]] | subdivision_name1 = [[Shikoku]] | subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]] | subdivision_name2 = [[Shikoku]] | seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]] | seat = [[Tokushima, Tokushima|Tokushima]] | parts_type = Subdivisions | parts_style = para | p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 8 | p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 24 | leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]] | leader_name = [[Masazumi Gotoda]] | area_total_km2 = 4146.80 | area_water_percent = 1.5 | area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|36th]] | population_footnotes = | population_total = 682439 | population_as_of = February 1, 2025 | population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|44th]] | population_density_km2 = 165 | demographics_type2 = GDP | demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}</ref> | demographics2_title1 = Total | demographics2_info1 = [[JP¥]] 3,266 billion<br />[[US$]] 24.1 billion (2022) | iso_code = JP-36 | website = [http://www.pref.tokushima.jp/english/ pref.tokushima.jp/english/] | module = {{Infobox place symbols| embedded=yes | country = Japan | bird = White [[heron]] | fish = | flower = [[Sudachi]] (''Citrus&nbsp;sudachi'') | tree = Yamamomo (''[[Myrica rubra|Myrica&nbsp;rubra]]'') | mascot = Sudachi-kun }} | official_name = | anthem = [[:ja:徳島県民の歌|Tokushima kenmin no uta]] }} '''တိုခုရှိမခရိုင်''' (徳島県, တိုခုရှိမခန်း) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ရှိခိုခုကျွန်း]]တွင်ရှိသည့် ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် လူဦးရေ ၆၈၂,၄၃၉ ဦး ရှိသည်။ ဧရိယာ ၄,၁၄၆ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁၆၀၁ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ မြောက်ဘက်တွင် [[ခဂဝခရိုင်]]၊ အနောက်ဘက်တွင် [[အဲဟိမဲခရိုင်]]၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် [[ခိုးချိခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ တိုခုရှိမမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်နှင့် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကမြို့များမှာ အနန်းမြို့၊ နရုတိုမြို့၊ ယောရှိနိုဂဝမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ တိုခုရှိမခရိုင်သည် [[ခိအိရေလက်ကြား]]တွင် တည်ရှိသည်။ ခိအိရေလက်ကြားသည် [[ဆဲတိုကုန်းတွင်းပင်လယ်]]နှင့် [[ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာ]]ကို ဆက်သွယ်ပေးသည့် ရေလက်ကြားတစ်ခု ဖြစ်သည်။ တိုခုရှိမခရိုင်သည် [[နရုတိုရေလက်ကြား]]ကို ဖြတ်သန်းဖောက်လုပ်ထားသည့် [[အိုးနရုတိုတံတား]]ဖြင့် [[အဝဂျိကျွန်း]]နှင့် ဆက်သွယ်ထားသည်။ ထိုတံတားသည် ခိုးဘဲ - အဝဂျိ - နရုတိုအဝေးပြေးလမ်းမ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ တိုခုရှိမခရိုင်နှင့် ခိုးဘဲမြို့ကို ချိတ်ဆက်ပေးထားသည့်တံတား ဖြစ်သည်။ ==ပထဝီသွင်ပြင်== [[Image:Map of Tokushima Prefecture Ja.svg|thumb|250px|တိုခုရှိမခရိုင်မြေပုံ<br />{{legend0|#EAB|City}} {{legend0|#ED9|Town}} {{legend0|#BFE|Village}}]] ခရိုင်၏ မြောက်ဘက်ပိုင်းနယ်နိမိတ်တလျောက်တွင် ဆနုခိတောင်တန်း တည်ရှိသည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့အရ ခရိုင်ကုန်းမြေဧရိယာ၏ ၉ ရာခိုင်နှုန်းသည် အမျိုးသားဥယျာဉ်များ ဖြစ်ကြသည်။ ၎င်းတို့မှာ ဆဲတိုနိုင်းခိုင်းအမျိုးသားဥယျာဉ်၊ မုရိုတို - အနန်းခိုင်းဂန်းနှင့် ဆွတ်ရုဂိဆန်အမျိုးသားဥယျာဉ်၊ ချူးဘုဆန်းခဲ၊ ဒိုချူး - ခိုးဆွတ်၊ ဟရှိခုရ၊ ဟိဂရှိဆန်းခဲ၊ အိုခုမိယဂဝ - အုချိဒနိ၊ အိုးအဆယမခရိုင်အမျိုးသားဥယျာဉ်များတို့ ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web |url=https://www.env.go.jp/en/nature/nps/park/doc/files/np_6.pdf |title=General overview of area figures for Natural Parks by prefecture |publisher=[[Ministry of the Environment (Japan)|Ministry of the Environment]] |access-date=26 June 2012}}</ref> ===မြို့များ=== {{See also|တိုခုရှိမခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက် မြို့များ}} တိုခုရှိမခရိုင်တွင် မြို့ ၈ ခု တည်ရှိသည်။ {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Anan, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Anan, Tokushima|Anan]] |阿南市 |279.25 |70,405 |[[File:Anan in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Awa, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Awa, Tokushima|Awa]] |阿波市 |191.11 |35,294 |[[File:Awa in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Komatsushima, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Komatsushima, Tokushima|Komatsushima]] |小松島市 |45.37 |36,817 |[[File:Komatsushima in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Mima, Tokushima (no text).svg|frameless|25x25px]] [[Mima, Tokushima|Mima]] |美馬市 |367.14 |28,689 |[[File:Mima in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Miyoshi, Tokushima (no text).svg|frameless|25x25px]] [[Miyoshi, Tokushima|Miyoshi]] |三好市 |721.42 |24,368 |[[File:Miyoshi in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Naruto, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Naruto, Tokushima|Naruto]] |鳴門市 |135.66 |56,222 |[[File:Naruto in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Tokushima, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Tokushima (city)|Tokushima]] (capital) |徳島市 |191 |258,554 |[[File:Tokushima in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Yoshinogawa, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Yoshinogawa, Tokushima|Yoshinogawa]] |吉野川市 |144.14 |39,405 |[[File:Yoshinogawa in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |} ===မြို့ငယ်နှင့် ရွာများ=== တိုခုရှိမခရိုင်အတွင်းရှိ ဒေသများတွင် အောက်ပါမြို့ငယ်များနှင့် ရွာများလည်း တည်ရှိသည်။ {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |ဒေသ ! rowspan="2" |အမျိုးအစား ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Aizumi, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Aizumi, Tokushima|Aizumi]] |藍住町 |16.27 |35,054 |[[Itano District, Tokushima|Itano District]] |Town |[[File:Aizumi in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Higashimiyoshi, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Higashimiyoshi]] |東みよし町 |122.48 |14,025 |[[Miyoshi District, Tokushima|Miyoshi District]] |Town |[[File:Higashimiyoshi in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Ishii, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Ishii, Tokushima|Ishii]] |石井町 |28.85 |25,062 |[[Myōzai District, Tokushima|Myōzai District]] |Town |[[File:Ishii in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Itano, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Itano, Tokushima|Itano]] |板野町 |36.22 |13,183 |[[Itano District, Tokushima|Itano District]] |Town |[[File:Itano in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Kaiyo, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Kaiyō, Tokushima|Kaiyō]] |海陽町 |327.65 |8,578 |[[Kaifu District, Tokushima|Kaifu District]] |Town |[[File:Kaiyo in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Kamiita, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Kamiita, Tokushima|Kamiita]] |上板町 |34.58 |11,562 |[[Itano District, Tokushima|Itano District]] |Town |[[File:Kamiita in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Kamikatsu, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Kamikatsu, Tokushima|Kamikatsu]] |上勝町 |109.63 |1,344 |[[Katsuura District, Tokushima|Katsuura District]] |Town |[[File:Kamikatsu in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Kamiyama, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Kamiyama, Tokushima|Kamiyama]] |神山町 |173.3 |4,724 |[[Myōzai District, Tokushima|Myōzai District]] |Town |[[File:Kamiyama in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Katsuura, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Katsuura, Tokushima|Katsuura]] |勝浦町 |69.83 |5,131 |[[Katsuura District, Tokushima|Katsuura District]] |Town |[[File:Katsuura in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Kitajima, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Kitajima, Tokushima|Kitajima]] |北島町 |8.74 |22,645 |[[Itano District, Tokushima|Itano District]] |Town |[[File:Kitajima in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Matsushige, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Matsushige, Tokushima|Matsushige]] |松茂町 |14.24 |14,819 |[[Itano District, Tokushima|Itano District]] |Town |[[File:Matsushige in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Minami, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Minami, Tokushima|Minami]] |美波町 |140.8 |6,433 |[[Kaifu District, Tokushima|Kaifu District]] |Town |[[File:Minami in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Mugi, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Mugi, Tokushima|Mugi]] |牟岐町 |56.62 |3,852 |[[Kaifu District, Tokushima|Kaifu District]] |Town |[[File:Mugi in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Naka, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Naka, Tokushima|Naka]] |那賀町 |694.98 |7,549 |[[Naka District, Tokushima|Naka District]] |Town |[[File:Naka in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Sanagochi, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Sanagōchi, Tokushima|Sanagōchi]] |佐那河内村 |42.28 |2,106 |[[Myōdō District, Tokushima|Myōdō District]] |Village |[[File:Sanagochi in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Tsurugi, Tokushima.svg|frameless|25x25px]] [[Tsurugi, Tokushima|Tsurugi]] |つるぎ町 |194.84 |7,877 |[[Mima District, Tokushima|Mima District]] |Town |[[File:Tsurugi in Tokushima Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |} ===ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ=== {{main|တိုခုရှိမခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}} ==စီးပွားရေးနှင့် လုပ်ငန်းများ== တိုခုရှိမခရိုင်သည် စိုက်ပျိုးရေး၊ သစ်လုပ်ငန်းနှင့် ငါးဖမ်းလုပ်ငန်းတို့အပေါ်တွင် မှီခိုလျက်ရှိသည်။ စိုက်ပျိုးရေးနှင့် ထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းလုပ်သားအရေအတွက်ရာခိုင်နှုန်းသည် [[ခိုးချိခရိုင်]]ပြီးပါက ရှိခိုခုကျွန်းတွင် ဒုတိယအများဆုံး ဖြစ်သည်။ [[ယောရှိနိုမြစ်]]၏ အောက်ဘက်ပိုင်းဒေသတွင် စပါးစိုက်ခင်းများ ရှိသည်။ ထိုမြစ်၏ ကမ်းခြေတလျောက်တွင် သေးငယ်၍ ကျဉ်းမြောင်းသည့် လွင်ပြင်များစွာ ရှိသည်။ ကျန်ရှိနေသည့် မြေအများစုကို ဟင်းသီးဟင်းရွက်နှင့် ပန်းစိုက်ပျိုးရန် အသုံးပြုကြသည်။ တိုခုရှိမခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် အကြီးမားဆုံး ပန်းဂေါ်ဖီနှင့် ကြာစွယ် ထုတ်လုပ်သည့် ခရိုင်ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် လေးခုမြောက် မုန်လာဥနီ ထုတ်လုပ်သည့်ခရိုင် ဖြစ်သည်။ ဂျပန် indigo ပန်းကို ဤခရိုင်တွင်သာ စိုက်ပျိုးကြသည်။ အခရှိရေလက်ကြားတံတား ပြီးစီးခဲ့မှုနှင့်အတူ တိုခုရှိမခရိုင်မြောက်ပိုင်းသည်လည်း အရှိန်အဟုန်ဖြင့် တိုးတက်လာခဲ့သည်။ ဤတံတားသည် [[တိုခုရှိမခရိုင်]]နှင့် [[ခိုးဘဲမြို့]]တို့ကို ချိတ်ဆက်ပေးထားသည်။ တိုခုရှိမမြို့နှင့် နရုတိုဒေသများ၏ ပတ်ဝန်းကျင်တွင် စက်မှုလုပ်ငန်းများ တိုးတက်ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် အဇုမိမြို့၊ အိတနိုဒေသနှင့် ခိတဂျိမမြို့တို့သည် လျင်မြန်စွာတိုးတက်ခဲ့ကြသည်။ ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဧပြီလတွင် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ပထမဆုံးဖြစ်သည့် နည်းပညာစွန့်ဦးတီထွင်ကျောင်းကို ခမိယမဒေသ၏ တိုခုရှိမမြို့တွင် စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ အသက် ၁၅ နှစ်မှ ၂၀ နှစ်ရှိ ကျောင်းသားများသည် အင်ဂျင်နီယာ၊ ပရိုဂရမ်းမင်းနှင့် ဒီဇိုင်း၊ စီးပွားရေးကျွမ်းကျင်မှု၊ ဈေးကွက်ဆိုင်ရာပညာရပ်များကို လေ့လာကြရသည်။ ဤကျောင်းတွင် ကျောင်းသားများသည် စီးပွားရေးစီမံကိန်းများအကြောင်းသင်ကြားကြရသည်။<ref>{{Cite news |date=2022-08-21 |title=Can a sleepy Japanese town become Asia's Silicon Valley? |language=en-GB |work=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/business-62463974 |access-date=2022-08-22}}</ref> ==စိုက်ပျိုးရေး== တိုခုရှိမခရိုင်တွင် အမျိုးမျိုသော ဟင်းသီးဟင်းရွက်များကို စိုက်ပျိုးနိုင်သည့် မြေအရင်းအမြစ် များစွာ ရှိသည်။ ယောရှိနိုမြစ်မြောက်ဘက်ပိုင်းရှိ လွင်ပြင်သည် မြေဩဇာကြွယ်ဝသည်။ ထိုနေရာတွင် စိုက်ပျိုးသည့် ဟင်းသီးဟင်းရွက်များကို ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ပင်မကုန်းမြေဖြစ်သည့် [[ခိုးဘဲမြို့|ခိုးဘဲ]]၊ [[အိုဆာကာမြို့|အိုဆာကာ]]နှင့် [[ကျိုတိုမြို့]]များသို့ ပို့ဆောင်ရောင်းချသည်။ တိုခုရှိမခရိုင်မှ ထွက်ကုန်များသည် ခန်းဆိုင်းဒေသဈေးကွက်တွင် အမြဲတမ်း ထိပ်တမ်းဈေးကွက်ဝေစုကို ရယူထားသည်။ အထူးသဖြင့် ထင်ရှားသည့် ထွက်ကုန်သည် နရုတိုကန်စွန်းဥ၊ ဆုဒချိ (Sudachi)၊ ကြာမြစ်နှင့် စတော်ဘယ်ရီသီးများ ဖြစ်သည်။ == လူဦးရေဆိုင်ရာ == {{Empty section|date=December 2018}} [[File:Tokushima prefecture population pyramid 2020.svg|thumb|တိုခုရှိမခရိုင်၏ လူဦးရေပိရမစ်၊ ၂၀၂၀ ခုနှစ်]] == ယဉ်ကျေးမှု == * [[Jōruri (music)|Awa Marionette Jōruri]] * [[Awa Odori Kaikan Hall]] * [[Ichinomiya Castle]] * [[Iya Valley]] * [[Mt. Bizan]] * [[Naruto whirlpools]] * [[Oboke Koboke Gorge]] * [[Otsuka Museum of Art]] * [[Tokushima Castle]] * [[Tokushima Handicraft Village]] * [[Tokushima Prefectural Awa Jurobei Yashiki Puppet Theater and Museum]] * [[Tokushima University]] {{Gallery |Image:Iya Valley 01.jpg|အိယလွင်ပြင်၊ မိယောရှိမြို့ |Image:Turugisan01.jpg|ဆွတ်ရုဂိတောင်မြင်ကွင်း |Image:Onaruto-bridge and Naruto Channel,Naruto-city,Japan.JPG|အိုးနရုတိုတံတားနှင့် နရုတိုရေဝဲများ }} ==ခရိုင်သင်္ကေတ== တိုခုရှိမခရိုင်၏ သင်္ကေတသည် ဟိရဂနအက္ခရာနှစ်ခုဖြစ်သည့် တို（と）နှင့် ခု（く）ကို ပေါင်းစပ်ထားသည်။ ခရိုင်၏ အမည်တွင်ပါဝင်သည့် ပထမအက္ခရာနှစ်ခု ဖြစ်သည်။ ==ပြင်ပလင့်များ== {{commons category|Tokushima prefecture}} *{{Wikivoyage-inline}} * [http://www.pref.tokushima.jp/english/ English language pages of the official Tokushima Prefecture website] * [http://our.pref.tokushima.jp/e_living/index.php English Living Guide to Tokushima] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110823213608/http://our.pref.tokushima.jp/e_living/index.php |date=2011-08-23 }} * [http://www.awanavi.jp/english/ English Guide AWANAVI] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180211213842/https://www.awanavi.jp/english/ |date=2018-02-11 }} {{coord|34|2|N|134|26|E|scale:500000|display=title}} ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]] i2n075cxzy56vy68e77td31i7ezc16z 0 291290 1051780 2026-09-07T14:56:31Z Zawzawaungthwin 100038 [[လှဖေ၊ ဦး (ဒဂုန်)]] စာမျက်နှာကို [[လှဖေ (ဒဂုန်)]] သို့ Zawzawaungthwinက ရွှေ့ခဲ့သည်: မလိုအပ်သော စကားဘညှပ်၊ သံတူကြောင်းကွဲများ ဖယ်ရှားခြင်း 1051780 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[လှဖေ (ဒဂုန်)]] d3w54v5b0msybrn9b6puly07szf00dr 3 291291 1051781 2026-09-07T14:56:43Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1051781 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &#126;2026-48651-63 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၄:၅၆၊ ၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၆ (UTC) aar79boq7ofdia1qq2asl2afzvksozn 0 291292 1051782 2026-09-07T14:59:48Z Mkant00 135890 "[[သင်္ချာ|သင်္ချာပညာ]]တွင် '''အစဉ်ကျသော ဖီးလ်ဒ်''' (ordered field) ဆိုသည်မှာ [[ဖီးလ်ဒ်]] (field) ၏ တွက်ချက်မှုများ (operations) နှင့် ကိုက်ညီမှုရှိသော ၎င်..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1051782 wikitext text/x-wiki [[သင်္ချာ|သင်္ချာပညာ]]တွင် '''အစဉ်ကျသော ဖီးလ်ဒ်''' (ordered field) ဆိုသည်မှာ [[ဖီးလ်ဒ်]] (field) ၏ တွက်ချက်မှုများ (operations) နှင့် ကိုက်ညီမှုရှိသော ၎င်း၏ [[အစုဝင်|အစုဝင်များ]] (elements) အား အပြည့်အဝ အစဉ်ကျခြင်း (total ordering) နှင့်အတူ ပူးတွဲထားသည့် ဖီးလ်ဒ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ အစဉ်ကျသော ဖီးလ်ဒ်များ၏ အခြေခံဥပမာများမှာ ၎င်းတို့၏ စံသတ်မှတ်ထားသော အစဉ်များ (standard orderings) နှင့်တကွဖြစ်သော [[အတိပြကိန်း|ရာရှင်နယ်ကိန်းများ]] (rational numbers) နှင့် [[ကိန်းစစ်|ကိန်းစစ်များ]] (real numbers) တို့ ဖြစ်ကြသည်။ အစဉ်ကျသော ဖီးလ်ဒ်တစ်ခု၏ ဖီးလ်ဒ်ပိုင်း (subfield) တိုင်းသည်လည်း လှုံ့ဆော်ခံ (induced) အစီအစဉ်ကို ဆက်ခံရရှိသည့် အစဉ်ကျသော ဖီးလ်ဒ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ အစဉ်ကျသော ဖီးလ်ဒ်တိုင်းတွင် ရာရှင်နယ်ကိန်းများနှင့် [[အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်|အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဖြစ်သော]] (isomorphic) အစဉ်ကျသည့် ဖီးလ်ဒ်ပိုင်းတစ်ခု ပါဝင်သည်။ ဒက်ဒီကင်း-ပြည့်စုံသော (Dedekind-complete) အစဉ်ကျသည့် ဖီးလ်ဒ်တိုင်းသည် ကိန်းစစ်များနှင့် အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဖြစ်သည်။ အစဉ်ကျသော ဖီးလ်ဒ်တစ်ခုတွင် နှစ်ထပ်ကိန်းများ (squares) သည် မလွဲမသွေ [[အနုတ်ကိန်း|အနုတ်ကိန်း]]မဟုတ်သော (non-negative) ကိန်းများ ဖြစ်ကြသည်။ [[ကိန်းယောင်|ကိန်းယောင်]]ယူနစ် (imaginary unit) <math>i</math> ၏ နှစ်ထပ်ကိန်းသည် <math>-1</math> ဖြစ်သောကြောင့် [[ကိန်းထွေး|ကိန်းထွေးများ]] (complex numbers) ကို အစဉ်ချရန် မဖြစ်နိုင်ကြောင်း ဤအချက်က ရည်ညွှန်းသည်။ မည်သည့် အစဉ်ကျသော ဖီးလ်ဒ်တွင်မဆို <math>-1</math> သည် အနုတ်ကိန်းဖြစ်သည်။ [[အဆုံးရှိ ဖီးလ်ဒ်|အဆုံးရှိ ဖီးလ်ဒ်များ]] (finite fields) ကို အစဉ်ချရန် မဖြစ်နိုင်ပေ။ သမိုင်းကြောင်းအရ အစဉ်ကျသော ဖီးလ်ဒ်တစ်ခုအား [[နဂိုမှန်အဆို|နဂိုမှန်အဆို]] ဖွဲ့စည်းခြင်း (axiomatization) ကို ဒေးဗစ် ဟီလ်ဘတ်၊ အော်တို ဟိုလ်ဒါ နှင့် ဟန်းစ် ဟန်း အပါအဝင် သင်္ချာပညာရှင်များက ကိန်းစစ်များမှတစ်ဆင့် တဖြည်းဖြည်း သရုပ်မဲ့ပြုလုပ် (abstracted) ခဲ့ကြသည်။ ဤသည်မှာ နောက်ဆုံးတွင် အစဉ်ကျသော ဖီးလ်ဒ်များနှင့် ပုံစံတကျအားဖြင့် ကိန်းစစ်ဖြစ်သော ဖီးလ်ဒ်များ (formally real fields) ဆိုင်ရာ အာတင်-ရှရိုင်ယာ သီအိုရီ (Artin-Schreier theory) အဖြစ်သို့ တိုးတက်လာခဲ့သည်။ == အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်များ (Definitions) == အစဉ်ကျသော ဖီးလ်ဒ်တစ်ခုအတွက် အဓိပ္ပာယ် ထပ်တူညီသော (equivalent) ဘုံအဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက် နှစ်ခုရှိသည်။ === အပြည့်အဝ အစဉ်ကျခြင်း (Total order) === <math>\mathbb{F}</math> အပေါ်ရှိ အပြည့်အဝ အစဉ်ကျခြင်း <math> \leq </math> နှင့်အတူ [[ဖီးလ်ဒ်]] <math>(\mathbb{F}, +, \cdot\,)</math> တစ်ခုသည် <math>a, b, c \in \mathbb{F}</math> အားလုံးအတွက် အောက်ပါ ဂုဏ်သတ္တိများ (properties) နှင့် ပြည့်စုံပါက ၎င်းကို '''အစဉ်ကျသော ဖီးလ်ဒ်''' ဟု ခေါ်သည်။ * <math>a \leq b</math> ဖြစ်လျှင် <math>a + c \leq b + c</math> ဖြစ်သည်။ * <math>0 \leq a</math> နှင့် <math>0 \leq b</math> ဖြစ်လျှင် <math>0 \leq a \cdot b</math> ဖြစ်သည်။ <math>a\le b </math> နှင့် <math>a\ne b</math> တို့အတွက် <math>a < b</math> ဟု ရေးသားကြသည်။ <math>b\ge a</math> နှင့် <math>b> a</math> [[သင်္ချာဆိုင်ရာ သင်္ကေတများစာရင်း|သင်္ကေတအသုံးအနှုန်းများ]] (notations) သည် အသီးသီးအားဖြင့် <math>a\le b</math> နှင့် <math>a < b</math> ကို ကိုယ်စားပြုသည်။ <math>a>0</math> ဖြစ်သော အစုဝင်များ <math>a\in \mathbb{F}</math> ကို အပေါင်း (positive) ဟု ခေါ်သည်။ === အပေါင်း ကတော့ပုံ (Positive cone) === [[ဖီးလ်ဒ်]] <math>\mathbb{F}</math> တစ်ခု၏ '''အပေါင်းအကြို ကတော့ပုံ''' (prepositive cone) သို့မဟုတ် '''အကြိုအစဉ်ကျခြင်း''' (preordering) ဆိုသည်မှာ အောက်ပါ ဂုဏ်သတ္တိများရှိသော [[အစုပိုင်း]] <math>P \subseteq \mathbb{F}</math> တစ်ခု ဖြစ်သည်။ * <math>P</math> အတွင်းရှိ <math>a</math> နှင့် <math>b</math> တို့အတွက် <math>a + b</math> နှင့် <math>a \cdot b</math> နှစ်ခုစလုံးသည် <math>P</math> တွင် ပါဝင်သည်။ * အကယ်၍ <math>a \in \mathbb{F}</math> ဖြစ်လျှင် <math>a^2 \in P</math> ဖြစ်သည်။ အထူးသဖြင့် <math>0 = 0^2 \in P</math> နှင့် <math>1 = 1^2 \in P</math> တို့ ဖြစ်ကြသည်။ * [[အစုဝင်]] <math>-1</math> သည် <math>P</math> တွင် မပါဝင်ပေ။ '''အကြိုအစဉ်ကျသော ဖီးလ်ဒ်''' (preordered field) ဆိုသည်မှာ အကြိုအစဉ်ကျခြင်း <math>P</math> တစ်ခု တပ်ဆင်ထားသည့် ဖီးလ်ဒ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်း၏ သုညမဟုတ်သော အစုဝင်များ <math>P^*</math> သည် <math>\mathbb{F}^*</math> ဟု သတ်မှတ်ရေးသားသော <math>\mathbb{F}</math> ၏ [[မြှောက်ခြင်း|မြှောက်ခြင်းဆိုင်ရာ]] [[အုပ်စု (သင်္ချာ)|အုပ်စု]] (multiplicative group) ၏ [[အုပ်စုပိုင်း]] (subgroup) တစ်ခုအဖြစ် ဖွဲ့စည်းသည်။ ထို့အပြင် [[အစု]] <math>\mathbb{F}</math> သည် <math>P</math> နှင့် <math>-P</math> တို့၏ ပေါင်းစပ်စု (union) ဖြစ်ပါက <math>P</math> ကို <math>\mathbb{F}</math> ၏ '''အပေါင်း ကတော့ပုံ''' တစ်ခုဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။ <math>P</math> ၏ သုညမဟုတ်သော အစုဝင်များကို <math>\mathbb{F}</math> ၏ '''အပေါင်း''' အစုဝင်များဟု ခေါ်သည်။ အစဉ်ကျသော ဖီးလ်ဒ်တစ်ခုဆိုသည်မှာ အပေါင်း ကတော့ပုံ <math>P</math> နှင့်တွဲဖက်ထားသော ဖီးလ်ဒ် <math>\mathbb{F}</math> တစ်ခု ဖြစ်သည်။ <math>\mathbb{F}</math> အပေါ်ရှိ အကြိုအစဉ်ကျခြင်းများသည် အတိအကျအားဖြင့် <math>\mathbb{F}</math> အပေါ်ရှိ အပေါင်း ကတော့ပုံများ မိသားစု (families) ၏ ထပ်တူပိုင်းအစုများ (intersections) ဖြစ်ကြသည်။ အပေါင်း ကတော့ပုံများသည် အကြီးဆုံး အကြိုအစဉ်ကျခြင်းများ ဖြစ်ကြသည်။ === အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်နှစ်ခု၏ ထပ်တူညီမှု (Equivalence of the two definitions) === <math>\mathbb{F}</math> သည် [[ဖီးလ်ဒ်]]တစ်ခု ဖြစ်ပါစေ။ <math>\mathbb{F}</math> ၏ ဖီးလ်ဒ်အစီအစဉ်များနှင့် <math>\mathbb{F}</math> ၏ အပေါင်း ကတော့ပုံများကြားတွင် [[ဘိုင်ဂျက်တစ် ဖန်ရှင်|ဘိုင်ဂျက်ရှင်း]] (bijection) တစ်ခု ရှိသည်။ ပထမအဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်ပါအတိုင်း ဖီးလ်ဒ်အစီအစဉ် <math>\leq</math> တစ်ခု ပေးထားပါက <math>a \geq 0</math> ဖြစ်သော [[အစုဝင်|အစုဝင်များ]]စုသည် <math>\mathbb{F}</math> ၏ အပေါင်း ကတော့ပုံတစ်ခုကို ဖွဲ့စည်းသည်။ ပြောင်းပြန်အားဖြင့် (Conversely) ဒုတိယအဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်ပါအတိုင်း <math>\mathbb{F}</math> ၏ အပေါင်း ကတော့ပုံ <math>P</math> တစ်ခု ပေးထားပါက <math>a \leq_P b</math> သည် <math>b - a \in P</math> ဟူသော အဓိပ္ပာယ်သက်ရောက်စေရန် သတ်မှတ်ခြင်းဖြင့် <math>\mathbb{F}</math> အပေါ်ရှိ အပြည့်အဝ အစဉ်ကျခြင်း <math>\leq_P</math> တစ်ခုကို ဆက်စပ်ပေးနိုင်သည်။ ဤအပြည့်အဝ အစဉ်ကျခြင်း <math>\leq_P</math> သည် ပထမအဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်၏ ဂုဏ်သတ္တိများနှင့် ပြည့်စုံသည်။ == အစဉ်ကျသော ဖီးလ်ဒ်များ၏ ဥပမာများ (Examples of ordered fields) == အစဉ်ကျသော ဖီးလ်ဒ်များ၏ ဥပမာများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။ * ၎င်း၏ စံသတ်မှတ်ထားသော အစဉ်နှင့်တကွဖြစ်သော [[အတိပြကိန်း|ရာရှင်နယ်ကိန်းများ]] ၏ ဖီးလ်ဒ် <math>\mathbb{Q}</math> * ၎င်း၏ စံသတ်မှတ်ထားသော အစဉ်နှင့်တကွဖြစ်သော [[ကိန်းစစ်|ကိန်းစစ်များ]] ၏ ဖီးလ်ဒ် <math>\mathbb{R}</math> * ကိန်းစစ် ကိန်းရင်းများ (real algebraic numbers) သို့မဟုတ် တွက်ချက်နိုင်သောကိန်းများ (computable numbers) ကဲ့သို့သော အစဉ်ကျသည့် ဖီးလ်ဒ်တစ်ခု၏ မည်သည့် ဖီးလ်ဒ်ပိုင်းမဆိုသည် ၎င်းအစီအစဉ်ကို ဖီးလ်ဒ်ပိုင်းအထိ ကန့်သတ်ခြင်း (restricting) ဖြင့် အစဉ်ကျသော ဖီးလ်ဒ်တစ်ခု ဖြစ်လာသည်။ * ရာရှင်နယ် မြှောက်ဖော်ကိန်းများ (coefficients) ပါရှိသော [[ပိုလီနိုမီရယ်|ပိုလီနိုမီရယ်များ]] (polynomials) ဖြစ်ကြသည့် <math>p(x)</math> နှင့် <math>q(x)</math> တို့ပါဝင်ပြီး <math>q(x) \ne 0</math> ဖြစ်သော ရာရှင်နယ် [[ဖန်ရှင်|ဖန်ရှင်များ]] (rational functions) ၏ ဖီးလ်ဒ် <math>\mathbb{Q}(x)</math> ကို ကိန်းစစ် [[ကိန်းလွန်|ကိန်းလွန်ကိန်း]] (transcendental number) တစ်ခု <math>\alpha</math> အား သတ်မှတ်ပေးခြင်းနှင့် <math>p(\alpha)/q(\alpha) > 0</math> ဖြစ်ရန် လိုအပ်လုံလောက်သောအခြေအနေ (if and only if) အဖြစ်သာ <math>p(x)/q(x) > 0</math> ကို အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ခြင်းတို့ဖြင့် အစဉ်ကျသော ဖီးလ်ဒ်တစ်ခုအဖြစ် ဖန်တီးနိုင်သည်။ ဤအချက်သည် <math>x\mapsto \alpha</math> မှတစ်ဆင့် <math>\mathbb{Q}(x)</math> ကို <math>\mathbb{R}</math> ထဲသို့ ထည့်သွင်းခြင်း (embedding) နှင့် <math>\mathbb{R}</math> ၏ အစီအစဉ်ကို <math>\mathbb{Q}(x)</math> [[ပုံရိပ်_နှင့်_မူလပုံရိပ်#ပုံရိပ်_(Image)|ပုံရိပ်]] (image) ၏ အစီအစဉ်တစ်ခုအဖြစ် ကန့်သတ်ခြင်းတို့နှင့် အဓိပ္ပာယ် ထပ်တူညီသည်။ ဤနည်းလမ်းဖြင့် <math>\mathbb{Q}(x)</math> ၏ မတူညီသော အစီအစဉ်များစွာကို ရရှိသည်။ * ကိန်းစစ် မြှောက်ဖော်ကိန်းများ ပါရှိသော ပိုလီနိုမီရယ်များဖြစ်ကြသည့် <math>p(x)</math> နှင့် <math>q(x)</math> တို့ပါဝင်ပြီး <math>q(x) \ne 0</math> ဖြစ်သော ရာရှင်နယ် ဖန်ရှင်များ၏ ဖီးလ်ဒ် <math>\mathbb{R}(x)</math> ကို <math>p(x)/q(x) > 0</math> အား <math>p_n/q_m > 0</math> ဟူသော အဓိပ္ပာယ်ဖြစ်ရန် သတ်မှတ်ခြင်းဖြင့် အစဉ်ကျသော ဖီးလ်ဒ်တစ်ခုအဖြစ် ဖန်တီးနိုင်သည်။ ဤနေရာတွင် <math>p_n \neq 0</math> နှင့် <math>q_m \neq 0</math> တို့သည် အသီးသီးအားဖြင့် <math>p(x) = p_n x^n + \dots + p_0</math> နှင့် <math>q(x) = q_m x^m + \dots + q_0</math> တို့၏ ဦးဆောင်မြှောက်ဖော်ကိန်းများ (leading coefficients) ဖြစ်ကြသည်။ အဓိပ္ပာယ် ထပ်တူညီမှုအရ ရာရှင်နယ် ဖန်ရှင်များ <math>f(x), g(x)\in \mathbb{R}(x)</math> အတွက် လုံလောက်စွာ ကြီးမားသော (sufficiently large) <math>t\in\mathbb{R}</math> အားလုံး၌ <math>f(t) < g(t)</math> ဖြစ်ရန် လိုအပ်လုံလောက်သောအခြေအနေဖြစ်မှသာ <math>f(x) < g(x)</math> ရှိမည်ဖြစ်သည်။ ဤအစဉ်ကျသော ဖီးလ်ဒ်တွင် ပိုလီနိုမီရယ် <math>p(x)=x</math> သည် မည်သည့် ကိန်းသေ ပိုလီနိုမီရယ် (constant polynomial) ထက်မဆို ပိုကြီးမားပြီး အစဉ်ကျသော ဖီးလ်ဒ်သည် [[အာခီမီးဒီးစ်_ဂုဏ်သတ္တိ|အာခီမီးဒီးစ်]] (Archimedean) မဟုတ်ပေ။ * <math>x</math> အား အလွန်သေးငယ်လွန်းသော ပမာဏများ (infinitesimal) နှင့် အပေါင်းဖြစ်ရန် ယူဆထားပြီး ကိန်းစစ် မြှောက်ဖော်ကိန်းများ ပါဝင်သော ပုံစံတကျ လော်ရင့် [[ကိန်းစဉ်တန်း]] (formal Laurent series) ၏ ဖီးလ်ဒ် <math>\mathbb{R}((x))</math> * အက္ခရာသင်္ချာဆိုင်ရာ အပိတ်ဖြစ်သော ကိန်းစစ် ဖီးလ်ဒ်များ (real closed fields) ကိန်းစစ်လွန်ကိန်းများ (surreal numbers) သည် အစုတစ်ခုထက်စာလျှင် အတန်းအစားအစစ် (proper class) တစ်ခုအဖြစ် ဖွဲ့စည်းသော်လည်း အခြားတစ်ဖက်တွင်မူ အစဉ်ကျသော ဖီးလ်ဒ်တစ်ခု၏ [[နဂိုမှန်အဆို|နဂိုမှန်အဆိုများ]] (axioms) ကို လိုက်နာကြသည်။ အစဉ်ကျသော ဖီးလ်ဒ်တိုင်းကို ကိန်းစစ်လွန်ကိန်းများထဲသို့ ထည့်သွင်းနိုင်သည်။ == အစဉ်ကျသော ဖီးလ်ဒ်များ၏ ဂုဏ်သတ္တိများ (Properties of ordered fields) == [[File:Invariance of less-than-relation by multiplication with positive number.svg|thumb|<math>a > 0 \land x < y \Rightarrow ax < ay</math> ဂုဏ်သတ္တိ ]] [[File:Translation invariance of less-than-relation.svg|thumb|<math>x < y \Rightarrow a+x < a+y</math> ဂုဏ်သတ္တိ ]] <math>\mathbb{F}</math> အတွင်းရှိ <math>a</math>, <math>b</math>, <math>c</math>, <math>d</math> တိုင်းအတွက် * <math>-a \leq 0 \leq a</math> သို့မဟုတ် <math>a \leq 0 \leq -a</math> ဖြစ်သည်။ * မညီမျှခြင်းများကို ပေါင်းထည့်နိုင်သည်။ အကယ်၍ <math>a \leq b</math> နှင့် <math>c \leq d</math> ဖြစ်လျှင် <math>a + c \leq b + d</math> ဖြစ်သည်။ * မညီမျှခြင်းများကို အပေါင်း [[အစုဝင်|အစုဝင်များ]] နှင့် မြှောက်နိုင်သည်။ အကယ်၍ <math>a \leq b</math> နှင့် <math>0 \leq c</math> ဖြစ်လျှင် <math>ac \leq bc</math> ဖြစ်သည်။ * [[အနုတ်ကိန်း|အနုတ်ကိန်းများ]] နှင့် မြှောက်ခြင်းသည် မညီမျှခြင်းတစ်ခုကို ပြောင်းပြန်လှန်ပစ်သည်။ အကယ်၍ <math>a \leq b</math> နှင့် <math>c \leq 0</math> ဖြစ်လျှင် <math>ac \geq bc</math> ဖြစ်သည်။ * အကယ်၍ <math>a < b</math> နှင့် <math>a, b > 0</math> ဖြစ်လျှင် <math>1/b < 1/a</math> ဖြစ်သည်။ * နှစ်ထပ်ကိန်းများသည် အနုတ်ကိန်းမဟုတ်ပေ။ <math>\mathbb{F}</math> အတွင်းရှိ <math>a</math> အားလုံးအတွက် <math>0 \leq a^2</math> ဖြစ်သည်။ အထူးသဖြင့် <math>1=1^2</math> ဖြစ်သောကြောင့် <math>0 \leq 1</math> ဖြစ်လာသည်။ <math>0 \neq 1</math> ဖြစ်သောကြောင့် <math>0 < 1</math> ဖြစ်ကြောင်း ကောက်ချက်ချနိုင်သည်။ * အစဉ်ကျသော ဖီးလ်ဒ်တစ်ခုတွင် ဝိသေသတန်ဖိုး <math>0</math> ရှိသည်။ <math>1 > 0</math> ဖြစ်သောကြောင့် <math>1 + 1 > 0</math> နှင့် <math>1 + 1 + 1 > 0</math> အစရှိသဖြင့် ဖြစ်လာပြီး <math>1</math> များ၏ မည်သည့် အဆုံးရှိ ပေါင်းလဒ်မျှ သုညနှင့် မညီမျှနိုင်ပေ။ အထူးသဖြင့် [[အဆုံးရှိ ဖီးလ်ဒ်|အဆုံးရှိ ဖီးလ်ဒ်များ]] ကို အစဉ်ချရန် မဖြစ်နိုင်ပေ။ * နှစ်ထပ်ကိန်းများ၏ အသေးအဖွဲမဟုတ်သော (non-trivial) ပေါင်းလဒ်တိုင်းသည် သုညမဟုတ်ပေ။ အဓိပ္ပာယ် ထပ်တူညီမှုအရ <math>\textstyle \sum_{k=1}^n a_k^2 = 0 \; \Longrightarrow \; \forall k \; \colon a_k = 0 </math> ဖြစ်သည်။ အစဉ်ကျသော ဖီးလ်ဒ်တစ်ခု၏ ဖီးလ်ဒ်ပိုင်းတိုင်းသည်လည်း အစဉ်ကျသော ဖီးလ်ဒ်တစ်ခု ဖြစ်ပြီး လှုံ့ဆော်ခံ အစီအစဉ်ကို ဆက်ခံရရှိသည်။ ဝိသေသတန်ဖိုး <math>0</math> ရှိသော အခြားမည်သည့် ဖီးလ်ဒ်အတွက်မဆိုဖြစ်သည့်နည်းတူ အငယ်ဆုံး ဖီးလ်ဒ်ပိုင်းသည် ရာရှင်နယ်ကိန်းများနှင့် [[အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်|အိုင်ဆိုမော်ဖစ်]] ဖြစ်သည်။ ဤရာရှင်နယ် ဖီးလ်ဒ်ပိုင်းအပေါ်ရှိ အစီအစဉ်သည် ရာရှင်နယ်ကိန်းများကိုယ်တိုင်၏ အစီအစဉ်နှင့် အတူတူပင် ဖြစ်သည်။ အကယ်၍ အစဉ်ကျသော ဖီးလ်ဒ်တစ်ခု၏ အစုဝင်တိုင်းသည် ၎င်း၏ ရာရှင်နယ် ဖီးလ်ဒ်ပိုင်းမှ အစုဝင်နှစ်ခုကြားတွင် တည်ရှိပါက ယင်းဖီးလ်ဒ်ကို [[အာခီမီးဒီးစ်_ဂုဏ်သတ္တိ|အာခီမီးဒီးစ်]] ဟု ဆိုသည်။ ထိုသို့မဟုတ်ပါက ထိုကဲ့သို့သော ဖီးလ်ဒ်သည် အာခီမီးဒီးစ်မဟုတ်သော အစဉ်ကျသည့် ဖီးလ်ဒ်တစ်ခု ဖြစ်လာပြီး အလွန်သေးငယ်လွန်းသော ပမာဏများအပြင် မည်သည့် ရာရှင်နယ်ကိန်းထက်မဆို ပိုကြီးမားသည့် [[အနန္တ]] (infinite) အစုဝင်များလည်း ပါဝင်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် ကိန်းစစ်များသည် အာခီမီးဒီးစ် ဖီးလ်ဒ်တစ်ခုကို ဖွဲ့စည်းသော်လည်း ဟိုက်ပါကိန်းစစ်များသည် အာခီမီးဒီးစ်မဟုတ်သော ဖီးလ်ဒ်တစ်ခုကို ဖွဲ့စည်းသည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ၎င်းသည် စံသတ်မှတ်ထားသော [[သဘာဝကိန်း]] တစ်ခုခုထက် ပိုကြီးမားသည့် အစုဝင်များဖြင့် ကိန်းစစ်များကို တိုးချဲ့ထားသောကြောင့် ဖြစ်သည်။<ref name="BairHenry">{{Citation |last1=Bair |first1=Jacques |last2=Henry |first2=Valérie |title=Implicit Differentiation with Microscopes |journal=The Mathematical Intelligencer |volume=32 |issue=1 |date=2010 |pages=53–55 |doi=10.1007/s02832-009-9095-x |url=http://orbi.ulg.ac.be/bitstream/2268/13591/1/ImplicitDiff.pdf |access-date=2013-05-04}}</ref> <math>\mathbb{F}</math> အတွင်း အထက်ဘောင် (upper bound) တစ်ခုပါရှိသော <math>\mathbb{F}</math> ၏ ဗလာမဟုတ်သောအစုပိုင်း (non-empty subset) တိုင်း၌ <math>\mathbb{F}</math> တွင် အငယ်ဆုံး အထက်ဘောင် (least upper bound) တစ်ခုရှိမှသာလျှင် အစဉ်ကျသော ဖီးလ်ဒ် <math>\mathbb{F}</math> သည် ကိန်းစစ် ဖီးလ်ဒ် <math>\mathbb{R}</math> နှင့် အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဖြစ်သည်။ ဤဂုဏ်သတ္တိက ဖီးလ်ဒ်သည် အာခီမီးဒီးစ်ဖြစ်ကြောင်း ရည်ညွှန်းသည်။ === အစဉ်ကျသော ဖီးလ်ဒ်တစ်ခုအပေါ်ရှိ ဗက်တာရပ်ဝန်းများ (Vector spaces over an ordered field) === အစဉ်ကျသော ဖီးလ်ဒ်တစ်ခုအပေါ်ရှိ [[ဗက်တာရပ်ဝန်း|ဗက်တာရပ်ဝန်းများ]] နှင့် အထူးသဖြင့် <math>n</math>-ရပ်ဝန်းများသည် အချို့သော အထူးဂုဏ်သတ္တိများကို ပြသပြီး တိကျသော တည်ဆောက်ပုံများ ရှိကြသည်။ ၎င်းတို့မှာ ဦးတည်ချက် (orientation) ၊ ခုံးခြင်းသဘာဝ (convexity) နှင့် အပေါင်းကိန်းသေချာသော အတွင်းမြှောက်လဒ် (positively-definite inner product) တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ၎င်းဂုဏ်သတ္တိများကို အခြားသော အစဉ်ကျသည့် ဖီးလ်ဒ်များအပေါ်ရှိ ဗက်တာရပ်ဝန်းများဆီသို့ ယေဘုယျပြု (generalized) နိုင်သည်။ == ဖီးလ်ဒ်များ၏ အစဉ်ချနိုင်စွမ်း (Orderability of fields) == အစဉ်ကျသော ဖီးလ်ဒ်တိုင်းသည် ပုံစံတကျအားဖြင့် ကိန်းစစ်ဖြစ်သော ဖီးလ်ဒ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဆိုလိုသည်မှာ <math>0</math> ကို သုညမဟုတ်သော နှစ်ထပ်ကိန်းများ၏ ပေါင်းလဒ်တစ်ခုအဖြစ် ရေးသား၍မရနိုင်ပေ။ ပြောင်းပြန်အားဖြင့် ပုံစံတကျအားဖြင့် ကိန်းစစ်ဖြစ်သော ဖီးလ်ဒ်တိုင်းကို ကိုက်ညီမှုရှိသော အပြည့်အဝ အစဉ်ကျခြင်းဖြင့် တပ်ဆင်နိုင်ပြီး ယင်းက ၎င်းကို အစဉ်ကျသော ဖီးလ်ဒ်တစ်ခုအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲပေးမည်ဖြစ်သည်။ ဤအစီအစဉ်သည် တစ်ခုတည်းသီးသန့်ဖြစ်ရန် (uniquely determined) မလိုအပ်ပေ။ သက်သေပြချက်သည် ဇွန်း၏ အထောက်အကူပြု သီအိုရမ် (Zorn's lemma) ကို အသုံးပြုသည်။ အဆုံးရှိ ဖီးလ်ဒ်များနှင့် ပို၍ ယေဘုယျအားဖြင့် အပေါင်း ဝိသေသတန်ဖိုး (positive characteristic) ရှိသော ဖီးလ်ဒ်များကို အစဉ်ကျသော ဖီးလ်ဒ်များအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲ၍မရနိုင်ပေ။ <math>-1</math> သည် [[ကိန်းယောင်|ကိန်းယောင်ယူနစ်]] <math>i</math> ၏ နှစ်ထပ်ကိန်းတစ်ခု ဖြစ်သောကြောင့် [[ကိန်းထွေး|ကိန်းထွေးများ]] ကိုလည်း အစဉ်ကျသော ဖီးလ်ဒ်တစ်ခုအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲ၍မရနိုင်ပေ။ ထို့ပြင် ဟန်ဆယ်၏ အထောက်အကူပြု သီအိုရမ်အရ <math>\mathbb{Q}_2</math> တွင် <math>-7</math> ၏ နှစ်ထပ်ကိန်းရင်း (square root) တစ်ခု ပါဝင်သောကြောင့် <math>1^2 + 1^2 + 1^2 + 2^2 + (\sqrt{-7})^2 = 0</math> ဖြစ်လာပြီး <math>\mathbb{Q}_p</math> (<math>p > 2</math>) တွင် <math>1 - p</math> ၏ နှစ်ထပ်ကိန်းရင်းတစ်ခု ပါဝင်သောကြောင့် <math>(p - 1)\cdot 1^2 + (\sqrt{1 - p})^2 = 0</math> ဖြစ်လာသည့်အတွက် <math>p</math>-အခြေခံကိန်းများကို အစဉ်ချရန် မဖြစ်နိုင်ပေ။ (နှစ်ထပ်ကိန်းရင်းများဖြစ်ကြသော <math>\sqrt{-7}</math> နှင့် <math>\sqrt{1 - p}</math> တို့၏ နှစ်ထပ်ကိန်းများသည် <math>\mathbb{Q}</math> တွင် ပါဝင်သော်လည်း <math>< 0</math> ဖြစ်သောကြောင့် ဤကိန်းရင်းများသည် <math>\mathbb{Q}</math> တွင် မပါဝင်နိုင်ပေ။) == အစီအစဉ်မှ လှုံ့ဆော်ဖြစ်ပေါ်လာသော တိုပေါ်လော်ဂျီ (Topology induced by the order) == အကယ်၍ <math>\mathbb{F}</math> သည် အပြည့်အဝ အစဉ်ကျခြင်း <math>\leq</math> မှ ပေါ်ထွက်လာသော အစဉ် [[တိုပေါ်လော်ဂျီ]] (order topology) ဖြင့် တပ်ဆင်ထားပါက တွက်ချက်မှုများဖြစ်သည့် <math>+</math> နှင့် <math>\times</math> တို့သည် [[အဆက်မပြတ် ဖန်ရှင်|အဆက်မပြတ်ဖြစ်သော]] (continuous) အရာများဖြစ်ကြောင်း [[နဂိုမှန်အဆို|နဂိုမှန်အဆိုများ]] က အာမခံပေးသည့်အတွက် <math>\mathbb{F}</math> သည် တိုပေါ်လော်ဂျီဆိုင်ရာ ဖီးလ်ဒ် (topological field) တစ်ခု ဖြစ်လာသည်။ == ဟယ်ရီဆန် တိုပေါ်လော်ဂျီ (Harrison topology) == '''ဟယ်ရီဆန် တိုပေါ်လော်ဂျီ''' ဆိုသည်မှာ ပုံစံတကျအားဖြင့် ကိန်းစစ်ဖြစ်သော ဖီးလ်ဒ် <math>\mathbb{F}</math> တစ်ခု၏ အစီအစဉ်များအစု <math>X_\mathbb{F}</math> အပေါ်ရှိ [[တိုပေါ်လော်ဂျီ]] (topology) တစ်ခု ဖြစ်သည်။ အစီအစဉ်တစ်ခုစီသည် <math>\mathbb{F}^*</math> မှ <math>\{-1, 1\}</math> ဆီသို့ လွှမ်းခြုံဖြစ်သော (onto) မြှောက်ခြင်းဆိုင်ရာ [[အုပ်စု (သင်္ချာ)|အုပ်စု]] [[ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်]] (multiplicative group homomorphism) တစ်ခုနှင့် ကိုက်ညီသည်။ <math>\{-1, 1\}</math> ကို တစ်ပိုင်းတစ်စ တိုပေါ်လော်ဂျီ (discrete topology) အဖြစ် ပေးခြင်းနှင့် <math>\{-1, 1\}^\mathbb{F}</math> ကို မြှောက်လဒ် တိုပေါ်လော်ဂျီ (product topology) အဖြစ် ပေးခြင်းက <math>\mathbb{F}</math> အပေါ်ရှိ ရပ်ဝန်းပိုင်း တိုပေါ်လော်ဂျီ (subspace topology) ကို လှုံ့ဆော်ပေးသည်။ '''ဟယ်ရီဆန် အစုများ''' <math>H(a) = \{ P \in X_\mathbb{F} : a \in P \}</math> သည် ဟယ်ရီဆန် တိုပေါ်လော်ဂျီအတွက် အခြေအစုပိုင်း (subbasis) တစ်ခုကို ဖွဲ့စည်းသည်။ မြှောက်လဒ်သည် ဘူးလီးယန်း ရပ်ဝန်း (Boolean space) တစ်ခု ဖြစ်ပြီး ယင်းသည် ကျစ်လျစ်သော (compact) ၊ ဟောက်စ်ဒေါ့ဖ် ဖြစ်မှုနှင့် အပြည့်အဝ ဆက်စပ်မှုမရှိသော (totally disconnected) ဂုဏ်သတ္တိများရှိသည်။ <math>X_\mathbb{F}</math> သည် အပိတ်စုပိုင်း (closed subset) တစ်ခုဖြစ်သည့်အတွက် ထပ်မံ၍ ဘူးလီးယန်းသဘောတရား ဖြစ်သည်။ == ယပ်တောင်ပုံများနှင့် စူပါအစဉ်ကျသော ဖီးလ်ဒ်များ (Fans and superordered fields) == <math>\mathbb{F}</math> အပေါ်ရှိ '''ယပ်တောင်ပုံ''' (fan) ဆိုသည်မှာ အကယ်၍ <math>S</math> သည် <math>T \setminus \{0\}</math> ပါဝင်ပြီး <math>-1</math> မပါဝင်သည့် <math>\mathbb{F}^*</math> အတွင်းရှိ အညွှန်း <math>2</math> (index 2) ၏ အုပ်စုပိုင်းတစ်ခုဖြစ်လျှင် <math>S \cup \{0\}</math> သည် အစီအစဉ်တစ်ခုဖြစ်သည်ဟူသော ဂုဏ်သတ္တိရှိသည့် အကြိုအစဉ်ကျခြင်း <math>T</math> တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤနေရာတွင် <math>S</math> သည် [[ပေါင်းခြင်း]] အောက်၌ အပိတ် (closed) ဖြစ်ကြောင်း ဆိုလိုသည်။ '''စူပါအစဉ်ကျသော ဖီးလ်ဒ်''' (superordered field) ဆိုသည်မှာ နှစ်ထပ်ကိန်းများ၏ ပေါင်းလဒ်များစုက ယပ်တောင်ပုံတစ်ခုကို ဖွဲ့စည်းပေးသည့် ပုံစံတကျအားဖြင့် ကိန်းစစ်ဖြစ်သော ဖီးလ်ဒ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ == ကိုးကား == * {{Citation |last=Lam |first=Tsit-Yuen |title=Orderings, valuations and quadratic forms |series=CBMS Regional Conference Series in Mathematics |volume=52 |publication-place=Providence, RI |publisher=American Mathematical Society |date=1983 |isbn=978-0-8218-0702-6 |mr=0716164 |zbl=0516.12001 |url-access=registration |url=https://archive.org/details/orderingsvaluati0000lamt}} * {{Citation |last=Lam |first=Tsit-Yuen |title=Introduction to Quadratic Forms over Fields |series=Graduate Studies in Mathematics |volume=67 |publication-place=Providence, RI |publisher=American Mathematical Society |date=2005 |isbn=978-0-8218-1095-8 |mr=2104929 |zbl=1068.11023}} * {{Citation |last=Lang |first=Serge |title=Algebra |edition=3rd revised |series=Graduate Texts in Mathematics |volume=211 |publication-place=New York |publisher=Springer-Verlag |date=2002 |isbn=978-0-387-95385-4 |mr=1878556 |zbl=0984.00001 |doi=10.1007/978-1-4613-0041-0}} [[Category:ဖီးလ်ဒ် သီအိုရီ]] 2rflrz190m79f15d73dr4axuzpgh8zd 1051786 1051782 2026-09-07T15:26:26Z Dr Lotus Black 31011 /* ကိုးကား */ 1051786 wikitext text/x-wiki [[သင်္ချာ|သင်္ချာပညာ]]တွင် '''အစဉ်ကျသော ဖီးလ်ဒ်''' (ordered field) ဆိုသည်မှာ [[ဖီးလ်ဒ်]] (field) ၏ တွက်ချက်မှုများ (operations) နှင့် ကိုက်ညီမှုရှိသော ၎င်း၏ [[အစုဝင်|အစုဝင်များ]] (elements) အား အပြည့်အဝ အစဉ်ကျခြင်း (total ordering) နှင့်အတူ ပူးတွဲထားသည့် ဖီးလ်ဒ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ အစဉ်ကျသော ဖီးလ်ဒ်များ၏ အခြေခံဥပမာများမှာ ၎င်းတို့၏ စံသတ်မှတ်ထားသော အစဉ်များ (standard orderings) နှင့်တကွဖြစ်သော [[အတိပြကိန်း|ရာရှင်နယ်ကိန်းများ]] (rational numbers) နှင့် [[ကိန်းစစ်|ကိန်းစစ်များ]] (real numbers) တို့ ဖြစ်ကြသည်။ အစဉ်ကျသော ဖီးလ်ဒ်တစ်ခု၏ ဖီးလ်ဒ်ပိုင်း (subfield) တိုင်းသည်လည်း လှုံ့ဆော်ခံ (induced) အစီအစဉ်ကို ဆက်ခံရရှိသည့် အစဉ်ကျသော ဖီးလ်ဒ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ အစဉ်ကျသော ဖီးလ်ဒ်တိုင်းတွင် ရာရှင်နယ်ကိန်းများနှင့် [[အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်|အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဖြစ်သော]] (isomorphic) အစဉ်ကျသည့် ဖီးလ်ဒ်ပိုင်းတစ်ခု ပါဝင်သည်။ ဒက်ဒီကင်း-ပြည့်စုံသော (Dedekind-complete) အစဉ်ကျသည့် ဖီးလ်ဒ်တိုင်းသည် ကိန်းစစ်များနှင့် အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဖြစ်သည်။ အစဉ်ကျသော ဖီးလ်ဒ်တစ်ခုတွင် နှစ်ထပ်ကိန်းများ (squares) သည် မလွဲမသွေ [[အနုတ်ကိန်း|အနုတ်ကိန်း]]မဟုတ်သော (non-negative) ကိန်းများ ဖြစ်ကြသည်။ [[ကိန်းယောင်|ကိန်းယောင်]]ယူနစ် (imaginary unit) <math>i</math> ၏ နှစ်ထပ်ကိန်းသည် <math>-1</math> ဖြစ်သောကြောင့် [[ကိန်းထွေး|ကိန်းထွေးများ]] (complex numbers) ကို အစဉ်ချရန် မဖြစ်နိုင်ကြောင်း ဤအချက်က ရည်ညွှန်းသည်။ မည်သည့် အစဉ်ကျသော ဖီးလ်ဒ်တွင်မဆို <math>-1</math> သည် အနုတ်ကိန်းဖြစ်သည်။ [[အဆုံးရှိ ဖီးလ်ဒ်|အဆုံးရှိ ဖီးလ်ဒ်များ]] (finite fields) ကို အစဉ်ချရန် မဖြစ်နိုင်ပေ။ သမိုင်းကြောင်းအရ အစဉ်ကျသော ဖီးလ်ဒ်တစ်ခုအား [[နဂိုမှန်အဆို|နဂိုမှန်အဆို]] ဖွဲ့စည်းခြင်း (axiomatization) ကို ဒေးဗစ် ဟီလ်ဘတ်၊ အော်တို ဟိုလ်ဒါ နှင့် ဟန်းစ် ဟန်း အပါအဝင် သင်္ချာပညာရှင်များက ကိန်းစစ်များမှတစ်ဆင့် တဖြည်းဖြည်း သရုပ်မဲ့ပြုလုပ် (abstracted) ခဲ့ကြသည်။ ဤသည်မှာ နောက်ဆုံးတွင် အစဉ်ကျသော ဖီးလ်ဒ်များနှင့် ပုံစံတကျအားဖြင့် ကိန်းစစ်ဖြစ်သော ဖီးလ်ဒ်များ (formally real fields) ဆိုင်ရာ အာတင်-ရှရိုင်ယာ သီအိုရီ (Artin-Schreier theory) အဖြစ်သို့ တိုးတက်လာခဲ့သည်။ == အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်များ (Definitions) == အစဉ်ကျသော ဖီးလ်ဒ်တစ်ခုအတွက် အဓိပ္ပာယ် ထပ်တူညီသော (equivalent) ဘုံအဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက် နှစ်ခုရှိသည်။ === အပြည့်အဝ အစဉ်ကျခြင်း (Total order) === <math>\mathbb{F}</math> အပေါ်ရှိ အပြည့်အဝ အစဉ်ကျခြင်း <math> \leq </math> နှင့်အတူ [[ဖီးလ်ဒ်]] <math>(\mathbb{F}, +, \cdot\,)</math> တစ်ခုသည် <math>a, b, c \in \mathbb{F}</math> အားလုံးအတွက် အောက်ပါ ဂုဏ်သတ္တိများ (properties) နှင့် ပြည့်စုံပါက ၎င်းကို '''အစဉ်ကျသော ဖီးလ်ဒ်''' ဟု ခေါ်သည်။ * <math>a \leq b</math> ဖြစ်လျှင် <math>a + c \leq b + c</math> ဖြစ်သည်။ * <math>0 \leq a</math> နှင့် <math>0 \leq b</math> ဖြစ်လျှင် <math>0 \leq a \cdot b</math> ဖြစ်သည်။ <math>a\le b </math> နှင့် <math>a\ne b</math> တို့အတွက် <math>a < b</math> ဟု ရေးသားကြသည်။ <math>b\ge a</math> နှင့် <math>b> a</math> [[သင်္ချာဆိုင်ရာ သင်္ကေတများစာရင်း|သင်္ကေတအသုံးအနှုန်းများ]] (notations) သည် အသီးသီးအားဖြင့် <math>a\le b</math> နှင့် <math>a < b</math> ကို ကိုယ်စားပြုသည်။ <math>a>0</math> ဖြစ်သော အစုဝင်များ <math>a\in \mathbb{F}</math> ကို အပေါင်း (positive) ဟု ခေါ်သည်။ === အပေါင်း ကတော့ပုံ (Positive cone) === [[ဖီးလ်ဒ်]] <math>\mathbb{F}</math> တစ်ခု၏ '''အပေါင်းအကြို ကတော့ပုံ''' (prepositive cone) သို့မဟုတ် '''အကြိုအစဉ်ကျခြင်း''' (preordering) ဆိုသည်မှာ အောက်ပါ ဂုဏ်သတ္တိများရှိသော [[အစုပိုင်း]] <math>P \subseteq \mathbb{F}</math> တစ်ခု ဖြစ်သည်။ * <math>P</math> အတွင်းရှိ <math>a</math> နှင့် <math>b</math> တို့အတွက် <math>a + b</math> နှင့် <math>a \cdot b</math> နှစ်ခုစလုံးသည် <math>P</math> တွင် ပါဝင်သည်။ * အကယ်၍ <math>a \in \mathbb{F}</math> ဖြစ်လျှင် <math>a^2 \in P</math> ဖြစ်သည်။ အထူးသဖြင့် <math>0 = 0^2 \in P</math> နှင့် <math>1 = 1^2 \in P</math> တို့ ဖြစ်ကြသည်။ * [[အစုဝင်]] <math>-1</math> သည် <math>P</math> တွင် မပါဝင်ပေ။ '''အကြိုအစဉ်ကျသော ဖီးလ်ဒ်''' (preordered field) ဆိုသည်မှာ အကြိုအစဉ်ကျခြင်း <math>P</math> တစ်ခု တပ်ဆင်ထားသည့် ဖီးလ်ဒ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်း၏ သုညမဟုတ်သော အစုဝင်များ <math>P^*</math> သည် <math>\mathbb{F}^*</math> ဟု သတ်မှတ်ရေးသားသော <math>\mathbb{F}</math> ၏ [[မြှောက်ခြင်း|မြှောက်ခြင်းဆိုင်ရာ]] [[အုပ်စု (သင်္ချာ)|အုပ်စု]] (multiplicative group) ၏ [[အုပ်စုပိုင်း]] (subgroup) တစ်ခုအဖြစ် ဖွဲ့စည်းသည်။ ထို့အပြင် [[အစု]] <math>\mathbb{F}</math> သည် <math>P</math> နှင့် <math>-P</math> တို့၏ ပေါင်းစပ်စု (union) ဖြစ်ပါက <math>P</math> ကို <math>\mathbb{F}</math> ၏ '''အပေါင်း ကတော့ပုံ''' တစ်ခုဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။ <math>P</math> ၏ သုညမဟုတ်သော အစုဝင်များကို <math>\mathbb{F}</math> ၏ '''အပေါင်း''' အစုဝင်များဟု ခေါ်သည်။ အစဉ်ကျသော ဖီးလ်ဒ်တစ်ခုဆိုသည်မှာ အပေါင်း ကတော့ပုံ <math>P</math> နှင့်တွဲဖက်ထားသော ဖီးလ်ဒ် <math>\mathbb{F}</math> တစ်ခု ဖြစ်သည်။ <math>\mathbb{F}</math> အပေါ်ရှိ အကြိုအစဉ်ကျခြင်းများသည် အတိအကျအားဖြင့် <math>\mathbb{F}</math> အပေါ်ရှိ အပေါင်း ကတော့ပုံများ မိသားစု (families) ၏ ထပ်တူပိုင်းအစုများ (intersections) ဖြစ်ကြသည်။ အပေါင်း ကတော့ပုံများသည် အကြီးဆုံး အကြိုအစဉ်ကျခြင်းများ ဖြစ်ကြသည်။ === အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်နှစ်ခု၏ ထပ်တူညီမှု (Equivalence of the two definitions) === <math>\mathbb{F}</math> သည် [[ဖီးလ်ဒ်]]တစ်ခု ဖြစ်ပါစေ။ <math>\mathbb{F}</math> ၏ ဖီးလ်ဒ်အစီအစဉ်များနှင့် <math>\mathbb{F}</math> ၏ အပေါင်း ကတော့ပုံများကြားတွင် [[ဘိုင်ဂျက်တစ် ဖန်ရှင်|ဘိုင်ဂျက်ရှင်း]] (bijection) တစ်ခု ရှိသည်။ ပထမအဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်ပါအတိုင်း ဖီးလ်ဒ်အစီအစဉ် <math>\leq</math> တစ်ခု ပေးထားပါက <math>a \geq 0</math> ဖြစ်သော [[အစုဝင်|အစုဝင်များ]]စုသည် <math>\mathbb{F}</math> ၏ အပေါင်း ကတော့ပုံတစ်ခုကို ဖွဲ့စည်းသည်။ ပြောင်းပြန်အားဖြင့် (Conversely) ဒုတိယအဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်ပါအတိုင်း <math>\mathbb{F}</math> ၏ အပေါင်း ကတော့ပုံ <math>P</math> တစ်ခု ပေးထားပါက <math>a \leq_P b</math> သည် <math>b - a \in P</math> ဟူသော အဓိပ္ပာယ်သက်ရောက်စေရန် သတ်မှတ်ခြင်းဖြင့် <math>\mathbb{F}</math> အပေါ်ရှိ အပြည့်အဝ အစဉ်ကျခြင်း <math>\leq_P</math> တစ်ခုကို ဆက်စပ်ပေးနိုင်သည်။ ဤအပြည့်အဝ အစဉ်ကျခြင်း <math>\leq_P</math> သည် ပထမအဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်၏ ဂုဏ်သတ္တိများနှင့် ပြည့်စုံသည်။ == အစဉ်ကျသော ဖီးလ်ဒ်များ၏ ဥပမာများ (Examples of ordered fields) == အစဉ်ကျသော ဖီးလ်ဒ်များ၏ ဥပမာများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။ * ၎င်း၏ စံသတ်မှတ်ထားသော အစဉ်နှင့်တကွဖြစ်သော [[အတိပြကိန်း|ရာရှင်နယ်ကိန်းများ]] ၏ ဖီးလ်ဒ် <math>\mathbb{Q}</math> * ၎င်း၏ စံသတ်မှတ်ထားသော အစဉ်နှင့်တကွဖြစ်သော [[ကိန်းစစ်|ကိန်းစစ်များ]] ၏ ဖီးလ်ဒ် <math>\mathbb{R}</math> * ကိန်းစစ် ကိန်းရင်းများ (real algebraic numbers) သို့မဟုတ် တွက်ချက်နိုင်သောကိန်းများ (computable numbers) ကဲ့သို့သော အစဉ်ကျသည့် ဖီးလ်ဒ်တစ်ခု၏ မည်သည့် ဖီးလ်ဒ်ပိုင်းမဆိုသည် ၎င်းအစီအစဉ်ကို ဖီးလ်ဒ်ပိုင်းအထိ ကန့်သတ်ခြင်း (restricting) ဖြင့် အစဉ်ကျသော ဖီးလ်ဒ်တစ်ခု ဖြစ်လာသည်။ * ရာရှင်နယ် မြှောက်ဖော်ကိန်းများ (coefficients) ပါရှိသော [[ပိုလီနိုမီရယ်|ပိုလီနိုမီရယ်များ]] (polynomials) ဖြစ်ကြသည့် <math>p(x)</math> နှင့် <math>q(x)</math> တို့ပါဝင်ပြီး <math>q(x) \ne 0</math> ဖြစ်သော ရာရှင်နယ် [[ဖန်ရှင်|ဖန်ရှင်များ]] (rational functions) ၏ ဖီးလ်ဒ် <math>\mathbb{Q}(x)</math> ကို ကိန်းစစ် [[ကိန်းလွန်|ကိန်းလွန်ကိန်း]] (transcendental number) တစ်ခု <math>\alpha</math> အား သတ်မှတ်ပေးခြင်းနှင့် <math>p(\alpha)/q(\alpha) > 0</math> ဖြစ်ရန် လိုအပ်လုံလောက်သောအခြေအနေ (if and only if) အဖြစ်သာ <math>p(x)/q(x) > 0</math> ကို အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ခြင်းတို့ဖြင့် အစဉ်ကျသော ဖီးလ်ဒ်တစ်ခုအဖြစ် ဖန်တီးနိုင်သည်။ ဤအချက်သည် <math>x\mapsto \alpha</math> မှတစ်ဆင့် <math>\mathbb{Q}(x)</math> ကို <math>\mathbb{R}</math> ထဲသို့ ထည့်သွင်းခြင်း (embedding) နှင့် <math>\mathbb{R}</math> ၏ အစီအစဉ်ကို <math>\mathbb{Q}(x)</math> [[ပုံရိပ်_နှင့်_မူလပုံရိပ်#ပုံရိပ်_(Image)|ပုံရိပ်]] (image) ၏ အစီအစဉ်တစ်ခုအဖြစ် ကန့်သတ်ခြင်းတို့နှင့် အဓိပ္ပာယ် ထပ်တူညီသည်။ ဤနည်းလမ်းဖြင့် <math>\mathbb{Q}(x)</math> ၏ မတူညီသော အစီအစဉ်များစွာကို ရရှိသည်။ * ကိန်းစစ် မြှောက်ဖော်ကိန်းများ ပါရှိသော ပိုလီနိုမီရယ်များဖြစ်ကြသည့် <math>p(x)</math> နှင့် <math>q(x)</math> တို့ပါဝင်ပြီး <math>q(x) \ne 0</math> ဖြစ်သော ရာရှင်နယ် ဖန်ရှင်များ၏ ဖီးလ်ဒ် <math>\mathbb{R}(x)</math> ကို <math>p(x)/q(x) > 0</math> အား <math>p_n/q_m > 0</math> ဟူသော အဓိပ္ပာယ်ဖြစ်ရန် သတ်မှတ်ခြင်းဖြင့် အစဉ်ကျသော ဖီးလ်ဒ်တစ်ခုအဖြစ် ဖန်တီးနိုင်သည်။ ဤနေရာတွင် <math>p_n \neq 0</math> နှင့် <math>q_m \neq 0</math> တို့သည် အသီးသီးအားဖြင့် <math>p(x) = p_n x^n + \dots + p_0</math> နှင့် <math>q(x) = q_m x^m + \dots + q_0</math> တို့၏ ဦးဆောင်မြှောက်ဖော်ကိန်းများ (leading coefficients) ဖြစ်ကြသည်။ အဓိပ္ပာယ် ထပ်တူညီမှုအရ ရာရှင်နယ် ဖန်ရှင်များ <math>f(x), g(x)\in \mathbb{R}(x)</math> အတွက် လုံလောက်စွာ ကြီးမားသော (sufficiently large) <math>t\in\mathbb{R}</math> အားလုံး၌ <math>f(t) < g(t)</math> ဖြစ်ရန် လိုအပ်လုံလောက်သောအခြေအနေဖြစ်မှသာ <math>f(x) < g(x)</math> ရှိမည်ဖြစ်သည်။ ဤအစဉ်ကျသော ဖီးလ်ဒ်တွင် ပိုလီနိုမီရယ် <math>p(x)=x</math> သည် မည်သည့် ကိန်းသေ ပိုလီနိုမီရယ် (constant polynomial) ထက်မဆို ပိုကြီးမားပြီး အစဉ်ကျသော ဖီးလ်ဒ်သည် [[အာခီမီးဒီးစ်_ဂုဏ်သတ္တိ|အာခီမီးဒီးစ်]] (Archimedean) မဟုတ်ပေ။ * <math>x</math> အား အလွန်သေးငယ်လွန်းသော ပမာဏများ (infinitesimal) နှင့် အပေါင်းဖြစ်ရန် ယူဆထားပြီး ကိန်းစစ် မြှောက်ဖော်ကိန်းများ ပါဝင်သော ပုံစံတကျ လော်ရင့် [[ကိန်းစဉ်တန်း]] (formal Laurent series) ၏ ဖီးလ်ဒ် <math>\mathbb{R}((x))</math> * အက္ခရာသင်္ချာဆိုင်ရာ အပိတ်ဖြစ်သော ကိန်းစစ် ဖီးလ်ဒ်များ (real closed fields) ကိန်းစစ်လွန်ကိန်းများ (surreal numbers) သည် အစုတစ်ခုထက်စာလျှင် အတန်းအစားအစစ် (proper class) တစ်ခုအဖြစ် ဖွဲ့စည်းသော်လည်း အခြားတစ်ဖက်တွင်မူ အစဉ်ကျသော ဖီးလ်ဒ်တစ်ခု၏ [[နဂိုမှန်အဆို|နဂိုမှန်အဆိုများ]] (axioms) ကို လိုက်နာကြသည်။ အစဉ်ကျသော ဖီးလ်ဒ်တိုင်းကို ကိန်းစစ်လွန်ကိန်းများထဲသို့ ထည့်သွင်းနိုင်သည်။ == အစဉ်ကျသော ဖီးလ်ဒ်များ၏ ဂုဏ်သတ္တိများ (Properties of ordered fields) == [[File:Invariance of less-than-relation by multiplication with positive number.svg|thumb|<math>a > 0 \land x < y \Rightarrow ax < ay</math> ဂုဏ်သတ္တိ ]] [[File:Translation invariance of less-than-relation.svg|thumb|<math>x < y \Rightarrow a+x < a+y</math> ဂုဏ်သတ္တိ ]] <math>\mathbb{F}</math> အတွင်းရှိ <math>a</math>, <math>b</math>, <math>c</math>, <math>d</math> တိုင်းအတွက် * <math>-a \leq 0 \leq a</math> သို့မဟုတ် <math>a \leq 0 \leq -a</math> ဖြစ်သည်။ * မညီမျှခြင်းများကို ပေါင်းထည့်နိုင်သည်။ အကယ်၍ <math>a \leq b</math> နှင့် <math>c \leq d</math> ဖြစ်လျှင် <math>a + c \leq b + d</math> ဖြစ်သည်။ * မညီမျှခြင်းများကို အပေါင်း [[အစုဝင်|အစုဝင်များ]] နှင့် မြှောက်နိုင်သည်။ အကယ်၍ <math>a \leq b</math> နှင့် <math>0 \leq c</math> ဖြစ်လျှင် <math>ac \leq bc</math> ဖြစ်သည်။ * [[အနုတ်ကိန်း|အနုတ်ကိန်းများ]] နှင့် မြှောက်ခြင်းသည် မညီမျှခြင်းတစ်ခုကို ပြောင်းပြန်လှန်ပစ်သည်။ အကယ်၍ <math>a \leq b</math> နှင့် <math>c \leq 0</math> ဖြစ်လျှင် <math>ac \geq bc</math> ဖြစ်သည်။ * အကယ်၍ <math>a < b</math> နှင့် <math>a, b > 0</math> ဖြစ်လျှင် <math>1/b < 1/a</math> ဖြစ်သည်။ * နှစ်ထပ်ကိန်းများသည် အနုတ်ကိန်းမဟုတ်ပေ။ <math>\mathbb{F}</math> အတွင်းရှိ <math>a</math> အားလုံးအတွက် <math>0 \leq a^2</math> ဖြစ်သည်။ အထူးသဖြင့် <math>1=1^2</math> ဖြစ်သောကြောင့် <math>0 \leq 1</math> ဖြစ်လာသည်။ <math>0 \neq 1</math> ဖြစ်သောကြောင့် <math>0 < 1</math> ဖြစ်ကြောင်း ကောက်ချက်ချနိုင်သည်။ * အစဉ်ကျသော ဖီးလ်ဒ်တစ်ခုတွင် ဝိသေသတန်ဖိုး <math>0</math> ရှိသည်။ <math>1 > 0</math> ဖြစ်သောကြောင့် <math>1 + 1 > 0</math> နှင့် <math>1 + 1 + 1 > 0</math> အစရှိသဖြင့် ဖြစ်လာပြီး <math>1</math> များ၏ မည်သည့် အဆုံးရှိ ပေါင်းလဒ်မျှ သုညနှင့် မညီမျှနိုင်ပေ။ အထူးသဖြင့် [[အဆုံးရှိ ဖီးလ်ဒ်|အဆုံးရှိ ဖီးလ်ဒ်များ]] ကို အစဉ်ချရန် မဖြစ်နိုင်ပေ။ * နှစ်ထပ်ကိန်းများ၏ အသေးအဖွဲမဟုတ်သော (non-trivial) ပေါင်းလဒ်တိုင်းသည် သုညမဟုတ်ပေ။ အဓိပ္ပာယ် ထပ်တူညီမှုအရ <math>\textstyle \sum_{k=1}^n a_k^2 = 0 \; \Longrightarrow \; \forall k \; \colon a_k = 0 </math> ဖြစ်သည်။ အစဉ်ကျသော ဖီးလ်ဒ်တစ်ခု၏ ဖီးလ်ဒ်ပိုင်းတိုင်းသည်လည်း အစဉ်ကျသော ဖီးလ်ဒ်တစ်ခု ဖြစ်ပြီး လှုံ့ဆော်ခံ အစီအစဉ်ကို ဆက်ခံရရှိသည်။ ဝိသေသတန်ဖိုး <math>0</math> ရှိသော အခြားမည်သည့် ဖီးလ်ဒ်အတွက်မဆိုဖြစ်သည့်နည်းတူ အငယ်ဆုံး ဖီးလ်ဒ်ပိုင်းသည် ရာရှင်နယ်ကိန်းများနှင့် [[အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်|အိုင်ဆိုမော်ဖစ်]] ဖြစ်သည်။ ဤရာရှင်နယ် ဖီးလ်ဒ်ပိုင်းအပေါ်ရှိ အစီအစဉ်သည် ရာရှင်နယ်ကိန်းများကိုယ်တိုင်၏ အစီအစဉ်နှင့် အတူတူပင် ဖြစ်သည်။ အကယ်၍ အစဉ်ကျသော ဖီးလ်ဒ်တစ်ခု၏ အစုဝင်တိုင်းသည် ၎င်း၏ ရာရှင်နယ် ဖီးလ်ဒ်ပိုင်းမှ အစုဝင်နှစ်ခုကြားတွင် တည်ရှိပါက ယင်းဖီးလ်ဒ်ကို [[အာခီမီးဒီးစ်_ဂုဏ်သတ္တိ|အာခီမီးဒီးစ်]] ဟု ဆိုသည်။ ထိုသို့မဟုတ်ပါက ထိုကဲ့သို့သော ဖီးလ်ဒ်သည် အာခီမီးဒီးစ်မဟုတ်သော အစဉ်ကျသည့် ဖီးလ်ဒ်တစ်ခု ဖြစ်လာပြီး အလွန်သေးငယ်လွန်းသော ပမာဏများအပြင် မည်သည့် ရာရှင်နယ်ကိန်းထက်မဆို ပိုကြီးမားသည့် [[အနန္တ]] (infinite) အစုဝင်များလည်း ပါဝင်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် ကိန်းစစ်များသည် အာခီမီးဒီးစ် ဖီးလ်ဒ်တစ်ခုကို ဖွဲ့စည်းသော်လည်း ဟိုက်ပါကိန်းစစ်များသည် အာခီမီးဒီးစ်မဟုတ်သော ဖီးလ်ဒ်တစ်ခုကို ဖွဲ့စည်းသည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ၎င်းသည် စံသတ်မှတ်ထားသော [[သဘာဝကိန်း]] တစ်ခုခုထက် ပိုကြီးမားသည့် အစုဝင်များဖြင့် ကိန်းစစ်များကို တိုးချဲ့ထားသောကြောင့် ဖြစ်သည်။<ref name="BairHenry">{{Citation |last1=Bair |first1=Jacques |last2=Henry |first2=Valérie |title=Implicit Differentiation with Microscopes |journal=The Mathematical Intelligencer |volume=32 |issue=1 |date=2010 |pages=53–55 |doi=10.1007/s02832-009-9095-x |url=http://orbi.ulg.ac.be/bitstream/2268/13591/1/ImplicitDiff.pdf |access-date=2013-05-04}}</ref> <math>\mathbb{F}</math> အတွင်း အထက်ဘောင် (upper bound) တစ်ခုပါရှိသော <math>\mathbb{F}</math> ၏ ဗလာမဟုတ်သောအစုပိုင်း (non-empty subset) တိုင်း၌ <math>\mathbb{F}</math> တွင် အငယ်ဆုံး အထက်ဘောင် (least upper bound) တစ်ခုရှိမှသာလျှင် အစဉ်ကျသော ဖီးလ်ဒ် <math>\mathbb{F}</math> သည် ကိန်းစစ် ဖီးလ်ဒ် <math>\mathbb{R}</math> နှင့် အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဖြစ်သည်။ ဤဂုဏ်သတ္တိက ဖီးလ်ဒ်သည် အာခီမီးဒီးစ်ဖြစ်ကြောင်း ရည်ညွှန်းသည်။ === အစဉ်ကျသော ဖီးလ်ဒ်တစ်ခုအပေါ်ရှိ ဗက်တာရပ်ဝန်းများ (Vector spaces over an ordered field) === အစဉ်ကျသော ဖီးလ်ဒ်တစ်ခုအပေါ်ရှိ [[ဗက်တာရပ်ဝန်း|ဗက်တာရပ်ဝန်းများ]] နှင့် အထူးသဖြင့် <math>n</math>-ရပ်ဝန်းများသည် အချို့သော အထူးဂုဏ်သတ္တိများကို ပြသပြီး တိကျသော တည်ဆောက်ပုံများ ရှိကြသည်။ ၎င်းတို့မှာ ဦးတည်ချက် (orientation) ၊ ခုံးခြင်းသဘာဝ (convexity) နှင့် အပေါင်းကိန်းသေချာသော အတွင်းမြှောက်လဒ် (positively-definite inner product) တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ၎င်းဂုဏ်သတ္တိများကို အခြားသော အစဉ်ကျသည့် ဖီးလ်ဒ်များအပေါ်ရှိ ဗက်တာရပ်ဝန်းများဆီသို့ ယေဘုယျပြု (generalized) နိုင်သည်။ == ဖီးလ်ဒ်များ၏ အစဉ်ချနိုင်စွမ်း (Orderability of fields) == အစဉ်ကျသော ဖီးလ်ဒ်တိုင်းသည် ပုံစံတကျအားဖြင့် ကိန်းစစ်ဖြစ်သော ဖီးလ်ဒ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဆိုလိုသည်မှာ <math>0</math> ကို သုညမဟုတ်သော နှစ်ထပ်ကိန်းများ၏ ပေါင်းလဒ်တစ်ခုအဖြစ် ရေးသား၍မရနိုင်ပေ။ ပြောင်းပြန်အားဖြင့် ပုံစံတကျအားဖြင့် ကိန်းစစ်ဖြစ်သော ဖီးလ်ဒ်တိုင်းကို ကိုက်ညီမှုရှိသော အပြည့်အဝ အစဉ်ကျခြင်းဖြင့် တပ်ဆင်နိုင်ပြီး ယင်းက ၎င်းကို အစဉ်ကျသော ဖီးလ်ဒ်တစ်ခုအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲပေးမည်ဖြစ်သည်။ ဤအစီအစဉ်သည် တစ်ခုတည်းသီးသန့်ဖြစ်ရန် (uniquely determined) မလိုအပ်ပေ။ သက်သေပြချက်သည် ဇွန်း၏ အထောက်အကူပြု သီအိုရမ် (Zorn's lemma) ကို အသုံးပြုသည်။ အဆုံးရှိ ဖီးလ်ဒ်များနှင့် ပို၍ ယေဘုယျအားဖြင့် အပေါင်း ဝိသေသတန်ဖိုး (positive characteristic) ရှိသော ဖီးလ်ဒ်များကို အစဉ်ကျသော ဖီးလ်ဒ်များအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲ၍မရနိုင်ပေ။ <math>-1</math> သည် [[ကိန်းယောင်|ကိန်းယောင်ယူနစ်]] <math>i</math> ၏ နှစ်ထပ်ကိန်းတစ်ခု ဖြစ်သောကြောင့် [[ကိန်းထွေး|ကိန်းထွေးများ]] ကိုလည်း အစဉ်ကျသော ဖီးလ်ဒ်တစ်ခုအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲ၍မရနိုင်ပေ။ ထို့ပြင် ဟန်ဆယ်၏ အထောက်အကူပြု သီအိုရမ်အရ <math>\mathbb{Q}_2</math> တွင် <math>-7</math> ၏ နှစ်ထပ်ကိန်းရင်း (square root) တစ်ခု ပါဝင်သောကြောင့် <math>1^2 + 1^2 + 1^2 + 2^2 + (\sqrt{-7})^2 = 0</math> ဖြစ်လာပြီး <math>\mathbb{Q}_p</math> (<math>p > 2</math>) တွင် <math>1 - p</math> ၏ နှစ်ထပ်ကိန်းရင်းတစ်ခု ပါဝင်သောကြောင့် <math>(p - 1)\cdot 1^2 + (\sqrt{1 - p})^2 = 0</math> ဖြစ်လာသည့်အတွက် <math>p</math>-အခြေခံကိန်းများကို အစဉ်ချရန် မဖြစ်နိုင်ပေ။ (နှစ်ထပ်ကိန်းရင်းများဖြစ်ကြသော <math>\sqrt{-7}</math> နှင့် <math>\sqrt{1 - p}</math> တို့၏ နှစ်ထပ်ကိန်းများသည် <math>\mathbb{Q}</math> တွင် ပါဝင်သော်လည်း <math>< 0</math> ဖြစ်သောကြောင့် ဤကိန်းရင်းများသည် <math>\mathbb{Q}</math> တွင် မပါဝင်နိုင်ပေ။) == အစီအစဉ်မှ လှုံ့ဆော်ဖြစ်ပေါ်လာသော တိုပေါ်လော်ဂျီ (Topology induced by the order) == အကယ်၍ <math>\mathbb{F}</math> သည် အပြည့်အဝ အစဉ်ကျခြင်း <math>\leq</math> မှ ပေါ်ထွက်လာသော အစဉ် [[တိုပေါ်လော်ဂျီ]] (order topology) ဖြင့် တပ်ဆင်ထားပါက တွက်ချက်မှုများဖြစ်သည့် <math>+</math> နှင့် <math>\times</math> တို့သည် [[အဆက်မပြတ် ဖန်ရှင်|အဆက်မပြတ်ဖြစ်သော]] (continuous) အရာများဖြစ်ကြောင်း [[နဂိုမှန်အဆို|နဂိုမှန်အဆိုများ]] က အာမခံပေးသည့်အတွက် <math>\mathbb{F}</math> သည် တိုပေါ်လော်ဂျီဆိုင်ရာ ဖီးလ်ဒ် (topological field) တစ်ခု ဖြစ်လာသည်။ == ဟယ်ရီဆန် တိုပေါ်လော်ဂျီ (Harrison topology) == '''ဟယ်ရီဆန် တိုပေါ်လော်ဂျီ''' ဆိုသည်မှာ ပုံစံတကျအားဖြင့် ကိန်းစစ်ဖြစ်သော ဖီးလ်ဒ် <math>\mathbb{F}</math> တစ်ခု၏ အစီအစဉ်များအစု <math>X_\mathbb{F}</math> အပေါ်ရှိ [[တိုပေါ်လော်ဂျီ]] (topology) တစ်ခု ဖြစ်သည်။ အစီအစဉ်တစ်ခုစီသည် <math>\mathbb{F}^*</math> မှ <math>\{-1, 1\}</math> ဆီသို့ လွှမ်းခြုံဖြစ်သော (onto) မြှောက်ခြင်းဆိုင်ရာ [[အုပ်စု (သင်္ချာ)|အုပ်စု]] [[ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်]] (multiplicative group homomorphism) တစ်ခုနှင့် ကိုက်ညီသည်။ <math>\{-1, 1\}</math> ကို တစ်ပိုင်းတစ်စ တိုပေါ်လော်ဂျီ (discrete topology) အဖြစ် ပေးခြင်းနှင့် <math>\{-1, 1\}^\mathbb{F}</math> ကို မြှောက်လဒ် တိုပေါ်လော်ဂျီ (product topology) အဖြစ် ပေးခြင်းက <math>\mathbb{F}</math> အပေါ်ရှိ ရပ်ဝန်းပိုင်း တိုပေါ်လော်ဂျီ (subspace topology) ကို လှုံ့ဆော်ပေးသည်။ '''ဟယ်ရီဆန် အစုများ''' <math>H(a) = \{ P \in X_\mathbb{F} : a \in P \}</math> သည် ဟယ်ရီဆန် တိုပေါ်လော်ဂျီအတွက် အခြေအစုပိုင်း (subbasis) တစ်ခုကို ဖွဲ့စည်းသည်။ မြှောက်လဒ်သည် ဘူးလီးယန်း ရပ်ဝန်း (Boolean space) တစ်ခု ဖြစ်ပြီး ယင်းသည် ကျစ်လျစ်သော (compact) ၊ ဟောက်စ်ဒေါ့ဖ် ဖြစ်မှုနှင့် အပြည့်အဝ ဆက်စပ်မှုမရှိသော (totally disconnected) ဂုဏ်သတ္တိများရှိသည်။ <math>X_\mathbb{F}</math> သည် အပိတ်စုပိုင်း (closed subset) တစ်ခုဖြစ်သည့်အတွက် ထပ်မံ၍ ဘူးလီးယန်းသဘောတရား ဖြစ်သည်။ == ယပ်တောင်ပုံများနှင့် စူပါအစဉ်ကျသော ဖီးလ်ဒ်များ (Fans and superordered fields) == <math>\mathbb{F}</math> အပေါ်ရှိ '''ယပ်တောင်ပုံ''' (fan) ဆိုသည်မှာ အကယ်၍ <math>S</math> သည် <math>T \setminus \{0\}</math> ပါဝင်ပြီး <math>-1</math> မပါဝင်သည့် <math>\mathbb{F}^*</math> အတွင်းရှိ အညွှန်း <math>2</math> (index 2) ၏ အုပ်စုပိုင်းတစ်ခုဖြစ်လျှင် <math>S \cup \{0\}</math> သည် အစီအစဉ်တစ်ခုဖြစ်သည်ဟူသော ဂုဏ်သတ္တိရှိသည့် အကြိုအစဉ်ကျခြင်း <math>T</math> တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤနေရာတွင် <math>S</math> သည် [[ပေါင်းခြင်း]] အောက်၌ အပိတ် (closed) ဖြစ်ကြောင်း ဆိုလိုသည်။ '''စူပါအစဉ်ကျသော ဖီးလ်ဒ်''' (superordered field) ဆိုသည်မှာ နှစ်ထပ်ကိန်းများ၏ ပေါင်းလဒ်များစုက ယပ်တောင်ပုံတစ်ခုကို ဖွဲ့စည်းပေးသည့် ပုံစံတကျအားဖြင့် ကိန်းစစ်ဖြစ်သော ဖီးလ်ဒ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ == ကိုးကား == {{Reflist}} * {{Citation |last=Lam |first=Tsit-Yuen |title=Orderings, valuations and quadratic forms |series=CBMS Regional Conference Series in Mathematics |volume=52 |publication-place=Providence, RI |publisher=American Mathematical Society |date=1983 |isbn=978-0-8218-0702-6 |mr=0716164 |zbl=0516.12001 |url-access=registration |url=https://archive.org/details/orderingsvaluati0000lamt}} * {{Citation |last=Lam |first=Tsit-Yuen |title=Introduction to Quadratic Forms over Fields |series=Graduate Studies in Mathematics |volume=67 |publication-place=Providence, RI |publisher=American Mathematical Society |date=2005 |isbn=978-0-8218-1095-8 |mr=2104929 |zbl=1068.11023}} * {{Citation |last=Lang |first=Serge |title=Algebra |edition=3rd revised |series=Graduate Texts in Mathematics |volume=211 |publication-place=New York |publisher=Springer-Verlag |date=2002 |isbn=978-0-387-95385-4 |mr=1878556 |zbl=0984.00001 |doi=10.1007/978-1-4613-0041-0}} [[Category:ဖီးလ်ဒ် သီအိုရီ]] 6o2brbehix947angnwh43eyyw6dqal6 2 291293 1051783 2026-09-07T15:04:08Z Ga Yet Kyaw 147905 ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး ပန်းတနော်မြို့နယ် ခရေကန်ကျေးရွာအုပ်စု ဂရက်ကျော်ကျေးရွာ 1051783 wikitext text/x-wiki ဂရက်ကျော်ကျေးရွာ avuf94id2desjm2ajtzcisx61vwm8qx 3 291294 1051789 2026-09-07T15:56:53Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1051789 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Ga Yet Kyaw ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၅:၅၆၊ ၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၆ (UTC) abxe6rxboi8g4pi4ouwoer07732xrak 0 291295 1051794 2026-09-07T16:47:03Z Mkant00 135890 "[[သဘာဝကိန်း]] (natural number) <math>a</math> နှင့် <math>b</math> တို့နှစ်ခုလုံးကို စား၍ပြတ်သော [[ကိန်း]] 1 မှလွဲ၍ အခြား သဘာဝကိန်း မရှိပါက ၎င်းတို့ကို '''နှိုင..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1051794 wikitext text/x-wiki [[သဘာဝကိန်း]] (natural number) <math>a</math> နှင့် <math>b</math> တို့နှစ်ခုလုံးကို စား၍ပြတ်သော [[ကိန်း]] 1 မှလွဲ၍ အခြား သဘာဝကိန်း မရှိပါက ၎င်းတို့ကို '''နှိုင်းရသုဒ္ဓ (coprime)''' (<math>a \perp b</math>) ဖြစ်သည်ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ အခြားတူညီသော အသုံးအနှုန်းများမှာ relatively prime သို့မဟုတ် အချင်းချင်း [[သုဒ္ဓကိန်း]]ဖြစ်ခြင်း (mutually prime) တို့ဖြစ်ကြသည်။ တနည်းအားဖြင့် သဘာဝကိန်းနှစ်ခုတွင် ဘုံ သုဒ္ဓဆခွဲကိန်း (prime factor) မရှိလျှင် ၎င်းတို့သည် နှိုင်းရသုဒ္ဓဖြစ်ကြသည်။ ဤ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက် (definition) အရ ကိန်း 1 ကိုယ်တိုင်အပါအဝင် မည်သည့် သဘာဝကိန်းမဆို ကိန်း 1 နှင့် နှိုင်းရသုဒ္ဓဖြစ်ကြသည်။ ထို့ကြောင့် နှိုင်းရသုဒ္ဓဖြစ်သော ကိန်းနှစ်ခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည့် သုညမဟုတ်သော ပိုင်းခြေ (denominator) ပါဝင်သည့် [[အပိုင်းကိန်း]] (fraction) တစ်ခုကို ထပ်မံ၍ အချိုးချ၍မရနိုင်ပေ။ ကိန်းနှစ်ခု၏ အကြီးဆုံး ဘုံဆခွဲကိန်း (greatest common divisor) သည် 1 ဖြစ်မှသာလျှင် ၎င်းတို့သည် နှိုင်းရသုဒ္ဓဖြစ်ကြသဖြင့် ယင်းအချက်ကို နှိုင်းရသုဒ္ဓဖြစ်ကြောင်း [[သင်္ချာဆိုင်ရာ သက်သေပြခြင်း|သက်သေပြရန်အတွက်]] များသောအားဖြင့် တွက်ချက်အသုံးပြုကြသည်။ သဘာဝကိန်းသုံးခုနှင့်အထက် ပါဝင်သော [[အစု]] (set) တစ်ခုအတွင်းရှိ မည်သည့် မတူညီသော [[အစုဝင်]] (element) နှစ်ခုကိုမဆို ရွေးချယ်ရာတွင် အချင်းချင်း နှိုင်းရသုဒ္ဓဖြစ်နေပါက ၎င်းတို့ကို အစုံလိုက် နှိုင်းရသုဒ္ဓဖြစ်သော (pairwise coprime) ကိန်းများဟု ခေါ်ဆိုသည်။ အကယ်၍ ထိုကိန်းများအားလုံးတွင် ဘုံပါဝင်နေသော သုဒ္ဓဆခွဲကိန်း တစ်ခုမျှမရှိပါက ယေဘုယျအားဖြင့် နှိုင်းရသုဒ္ဓကိန်းများဟုသာ ခေါ်ဆိုသည်။ အစုံလိုက် နှိုင်းရသုဒ္ဓဖြစ်သော ကိန်းများသည် အမြဲတမ်း နှိုင်းရသုဒ္ဓဖြစ်ကြသော်လည်း ၎င်း၏ ပြောင်းပြန်အဆို (converse) မှာ အမြဲတမ်း မှန်ကန်ခြင်းမရှိပေ။ ဥပမာအားဖြင့် 6၊ 10 နှင့် 15 တို့သည် နှိုင်းရသုဒ္ဓဖြစ်ကြသော်လည်း <math>\operatorname{gcd}(10, 15) = 5</math> ဖြစ်နေသောကြောင့် အစုံလိုက် နှိုင်းရသုဒ္ဓ မဖြစ်ကြပေ။ == ဥပမာများ (Examples) == * [[ကိန်း]] 12 နှင့် 77 တို့၏ [[ကိန်းပြည့်]] ဆခွဲကိန်းခွဲခြင်း (integer factorization) များဖြစ်သော <math>12= 2\cdot 2\cdot3</math> နှင့် <math>77= 7\cdot11</math> တို့တွင် ဘုံ သုဒ္ဓဆခွဲကိန်းများ မပါဝင်သောကြောင့် ၎င်းတို့သည် နှိုင်းရသုဒ္ဓဖြစ်ကြသည်။ * ကိန်း 15 နှင့် 25 တို့၏ ကိန်းပြည့် ဆခွဲကိန်းခွဲခြင်းများဖြစ်သော <math>15 = 3 \cdot 5</math> နှင့် <math>25 = 5 \cdot 5</math> တို့တွင် ကိန်း 5 သည် နှစ်ခုလုံး၌ ပါဝင်နေသည်။ ထိုကိန်း 5 သည် <math>\operatorname{gcd}(15, 25)</math> လည်း ဖြစ်သောကြောင့် ၎င်းကိန်းနှစ်ခုသည် နှိုင်းရသုဒ္ဓ မဖြစ်ကြပေ။ * 9 နှင့် 17 စုံတွဲ၊ 17 နှင့် 64 စုံတွဲ၊ 9 နှင့် 64 စုံတွဲ ဟူသော အတွဲသုံးတွဲစလုံးသည် နှိုင်းရသုဒ္ဓဖြစ်ကြသောကြောင့် ကိန်း 9၊ 17 နှင့် 64 တို့သည် အစုံလိုက် နှိုင်းရသုဒ္ဓဖြစ်ကြသည်။ မတူညီသော [[သုဒ္ဓကိန်း]] (prime number) နှစ်ခုသည် ၎င်းတို့ကိုယ်တိုင်ကိုသာ သုဒ္ဓဆခွဲကိန်းအဖြစ် ပိုင်ဆိုင်ကြသောကြောင့် ၎င်းတို့သည် အမြဲတမ်း နှိုင်းရသုဒ္ဓဖြစ်ကြသည်။ နှိုင်းရသုဒ္ဓဖြစ်သော ကိန်းများ၏ အခြားဥပမာများမှာ ခြားနားခြင်းရလဒ် (difference) 1 ရှိသော ကိန်းနှစ်ခု သို့မဟုတ် ခြားနားခြင်းရလဒ် 2 ရှိသော [[စုံမသဘာဝ (စုံကိန်း/မကိန်း)|မကိန်း]] (odd number) နှစ်ခု တို့ဖြစ်ကြသည်။ [[ကိန်းသီအိုရီ]] (number theory) ဆိုင်ရာ ပြဿနာများစွာတွင် နှိုင်းရသုဒ္ဓဖြစ်ခြင်းကို ကန့်သတ်ချက်တစ်ခုအဖြစ် မကြာခဏ တွေ့ရှိရသည်။ ဥပမာအားဖြင့် တရုတ် အကြွင်း သီအိုရမ် (Chinese remainder theorem) အတွက် မရှိမဖြစ်လိုအပ်သော ကြိုတင်အခြေအနေမှာ မော်ဂျူလပ်စ် (modulus) များသည် အစုံလိုက် နှိုင်းရသုဒ္ဓဖြစ်ရန် ဖြစ်သည်။ အွိုင်လာ၏ တိုးရှန့် [[ဖန်ရှင်]] (Euler's totient function) သည် မည်သည့် အပေါင်း [[သဘာဝကိန်း]] <math>n</math> ကိုမဆို <math>\{1, \dots, n\}</math> အစုအတွင်းရှိ <math>n</math> နှင့် နှိုင်းရသုဒ္ဓဖြစ်သော ကိန်းပြည့် (integer) များ၏ အရေအတွက်သို့ သတ်မှတ်ပေးသည်။ == ဂုဏ်သတ္တိများ (Properties) == နှိုင်းရသုဒ္ဓဖြစ်ခြင်းသည် ဘိုင်နရီ ဆက်သွယ်ချက် (binary relation) တစ်ခုဖြစ်သည်။ : <math>\text{Coprimality} = \left\{ \left(a,b\right)\in\mathbb{N}\times\mathbb{N}\ \vert\ a \perp b \right\}</math> ဤဆက်သွယ်ချက်သည် ကူးပြောင်းနိုင်သော (transitive) ဂုဏ်သတ္တိ မရှိပေ။ ဥပမာအားဖြင့် [[ကိန်း]] 2 နှင့် 3 သည် နှိုင်းရသုဒ္ဓဖြစ်သကဲ့သို့ ကိန်း 3 နှင့် 4 သည်လည်း နှိုင်းရသုဒ္ဓဖြစ်ကြသော်လည်း ကိန်း 2 နှင့် 4 မှာမူ နှိုင်းရသုဒ္ဓ မဖြစ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ [[ကိန်းပြည့်|ကိန်းပြည့်များ]]အကြားရှိ နှိုင်းရသုဒ္ဓ စုံတွဲများ၏ ချဉ်းကပ်မှုဆိုင်ရာ သဘာဝ သိပ်သည်းဆ (asymptotic natural density) မှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။ : <math>\lim_{N \to \infty} \frac{\left|\left\{(a,b) \in \{1, \dots, N\}^2 \mid \operatorname{gcd}(a, b) = 1\right\}\right|}{N^2} = \frac{1}{\zeta(2)} = \frac{6}{\pi^2} \approx 61\,\%,</math> ဤ [[ညီမျှခြင်း]] (equation) တွင် <math>\zeta</math> သည် ရီးမန်း ဇီတာ [[ဖန်ရှင်]] (Riemann zeta function) ဖြစ်ပြီး <math>\pi</math> သည် [[ပိုင် (သင်္ချာ)|ပိုင်]] (Pi) ဖြစ်သည်။ <ref>Bundschuh (2008), pp. 19–20, 51–52</ref> ယေဘုယျအားဖြင့် အကြီးဆုံး ဘုံဆခွဲကိန်း <math>r</math> ရှိသော <math>n</math>-ခုတွဲ (<math>n</math>-tuples) များ၏ ချဉ်းကပ်မှု သိပ်သည်းဆ (asymptotic density) သည် <math>1 / (r^n\,\zeta(n))</math> ဖြစ်သည်။ ဤနေရာတွင် <math>n</math> သည် <math>n \ge 2</math> ဖြစ်သည်။ ၎င်းအချက်ကို အက်ခ်ဖို့ဒ် ကိုဟင် မှ အကျိုးဆက်သီအိုရမ် (corollary) 3.3 အဖြစ် သက်သေပြသရုပ်ဖော်ခဲ့သည်။<ref>Cohen (1959), p. 413</ref> == ကွင်းများအတွင်း နှိုင်းရသုဒ္ဓဖြစ်ခြင်း (Coprimality in rings) == နှိုင်းရသုဒ္ဓဖြစ်ခြင်း သဘောတရားကို [[သဘာဝကိန်း|သဘာဝကိန်းများ]]မှတဆင့် ပရင်စီပယ် အိုင်ဒီးလ် ဒိုမိန်း (Principal Ideal Domain) များဆီသို့ တိုးချဲ့အသုံးချနိုင်သည်။ ထိုသို့သော [[ကွင်း (အက္ခရာသင်္ချာ)|ကွင်း]] (ring) တစ်ခုတွင် ယူနစ်များ (units) သည် [[အစုဝင်|အစုဝင်များ]]အားလုံးကို စား၍ပြတ်သော [[ကိန်း|ကိန်းများ]] ဖြစ်ကြသည်။ ကွင်းတစ်ခု၏ အစုဝင်နှစ်ခုအတွက် ၎င်းတို့၏ တစ်ခုတည်းသော ဘုံဆခွဲကိန်းများသည် ယူနစ်များသာဖြစ်နေပါက ၎င်းအစုဝင်နှစ်ခုကို နှိုင်းရသုဒ္ဓဖြစ်သည်ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ ဥပမာအားဖြင့် [[ကိန်းပြည့်|ကိန်းပြည့်များ]]၏ ကွင်း (ring of integers) တွင် ကိန်း 2 နှင့် -3 တို့သည် နှိုင်းရသုဒ္ဓဖြစ်ကြသည်။ အကြောင်းမှာ ၎င်းတို့နှစ်ခု၏ တစ်ခုတည်းသော ဘုံဆခွဲကိန်းများသည် ယူနစ်များဖြစ်သော 1 နှင့် -1 တို့သာဖြစ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ == ကိုးကားများ (References) == * {{Citation |last=Bundschuh |first=Peter |title=Einführung in die Zahlentheorie |edition=6th |publication-place=Berlin, Heidelberg |publisher=Springer-Verlag |date=2008 |isbn=978-3-540-76490-8 |mr=2432029 |zbl=1146.11001 |doi=10.1007/978-3-540-76491-5}} * {{Citation |last=Cohen |first=Eckford |title=Arithmetical functions associated with arbitrary sets of integers |journal=Acta Arithmetica |volume=5 |issue=4 |pages=407–415 |date=1959 |mr=0109155 |zbl=0089.02901 |doi=10.4064/aa-5-4-407-415}} * {{Citation |last=Strick |first=Heinz Klaus |title=Mathematik ist wunderschön |edition=2nd |publication-place=Berlin, Heidelberg |publisher=Springer-Verlag |date=2021 |isbn=978-3-662-63109-6 |doi=10.1007/978-3-662-63110-2}} [[Category:ကိန်းသီအိုရီ]] gab1b6kkayum5yzkuige7huwprlv4i7 1051880 1051794 2026-09-08T11:55:38Z Dr Lotus Black 31011 /* ကိုးကားများ (References) */ 1051880 wikitext text/x-wiki [[သဘာဝကိန်း]] (natural number) <math>a</math> နှင့် <math>b</math> တို့နှစ်ခုလုံးကို စား၍ပြတ်သော [[ကိန်း]] 1 မှလွဲ၍ အခြား သဘာဝကိန်း မရှိပါက ၎င်းတို့ကို '''နှိုင်းရသုဒ္ဓ (coprime)''' (<math>a \perp b</math>) ဖြစ်သည်ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ အခြားတူညီသော အသုံးအနှုန်းများမှာ relatively prime သို့မဟုတ် အချင်းချင်း [[သုဒ္ဓကိန်း]]ဖြစ်ခြင်း (mutually prime) တို့ဖြစ်ကြသည်။ တနည်းအားဖြင့် သဘာဝကိန်းနှစ်ခုတွင် ဘုံ သုဒ္ဓဆခွဲကိန်း (prime factor) မရှိလျှင် ၎င်းတို့သည် နှိုင်းရသုဒ္ဓဖြစ်ကြသည်။ ဤ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက် (definition) အရ ကိန်း 1 ကိုယ်တိုင်အပါအဝင် မည်သည့် သဘာဝကိန်းမဆို ကိန်း 1 နှင့် နှိုင်းရသုဒ္ဓဖြစ်ကြသည်။ ထို့ကြောင့် နှိုင်းရသုဒ္ဓဖြစ်သော ကိန်းနှစ်ခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည့် သုညမဟုတ်သော ပိုင်းခြေ (denominator) ပါဝင်သည့် [[အပိုင်းကိန်း]] (fraction) တစ်ခုကို ထပ်မံ၍ အချိုးချ၍မရနိုင်ပေ။ ကိန်းနှစ်ခု၏ အကြီးဆုံး ဘုံဆခွဲကိန်း (greatest common divisor) သည် 1 ဖြစ်မှသာလျှင် ၎င်းတို့သည် နှိုင်းရသုဒ္ဓဖြစ်ကြသဖြင့် ယင်းအချက်ကို နှိုင်းရသုဒ္ဓဖြစ်ကြောင်း [[သင်္ချာဆိုင်ရာ သက်သေပြခြင်း|သက်သေပြရန်အတွက်]] များသောအားဖြင့် တွက်ချက်အသုံးပြုကြသည်။ သဘာဝကိန်းသုံးခုနှင့်အထက် ပါဝင်သော [[အစု]] (set) တစ်ခုအတွင်းရှိ မည်သည့် မတူညီသော [[အစုဝင်]] (element) နှစ်ခုကိုမဆို ရွေးချယ်ရာတွင် အချင်းချင်း နှိုင်းရသုဒ္ဓဖြစ်နေပါက ၎င်းတို့ကို အစုံလိုက် နှိုင်းရသုဒ္ဓဖြစ်သော (pairwise coprime) ကိန်းများဟု ခေါ်ဆိုသည်။ အကယ်၍ ထိုကိန်းများအားလုံးတွင် ဘုံပါဝင်နေသော သုဒ္ဓဆခွဲကိန်း တစ်ခုမျှမရှိပါက ယေဘုယျအားဖြင့် နှိုင်းရသုဒ္ဓကိန်းများဟုသာ ခေါ်ဆိုသည်။ အစုံလိုက် နှိုင်းရသုဒ္ဓဖြစ်သော ကိန်းများသည် အမြဲတမ်း နှိုင်းရသုဒ္ဓဖြစ်ကြသော်လည်း ၎င်း၏ ပြောင်းပြန်အဆို (converse) မှာ အမြဲတမ်း မှန်ကန်ခြင်းမရှိပေ။ ဥပမာအားဖြင့် 6၊ 10 နှင့် 15 တို့သည် နှိုင်းရသုဒ္ဓဖြစ်ကြသော်လည်း <math>\operatorname{gcd}(10, 15) = 5</math> ဖြစ်နေသောကြောင့် အစုံလိုက် နှိုင်းရသုဒ္ဓ မဖြစ်ကြပေ။ == ဥပမာများ (Examples) == * [[ကိန်း]] 12 နှင့် 77 တို့၏ [[ကိန်းပြည့်]] ဆခွဲကိန်းခွဲခြင်း (integer factorization) များဖြစ်သော <math>12= 2\cdot 2\cdot3</math> နှင့် <math>77= 7\cdot11</math> တို့တွင် ဘုံ သုဒ္ဓဆခွဲကိန်းများ မပါဝင်သောကြောင့် ၎င်းတို့သည် နှိုင်းရသုဒ္ဓဖြစ်ကြသည်။ * ကိန်း 15 နှင့် 25 တို့၏ ကိန်းပြည့် ဆခွဲကိန်းခွဲခြင်းများဖြစ်သော <math>15 = 3 \cdot 5</math> နှင့် <math>25 = 5 \cdot 5</math> တို့တွင် ကိန်း 5 သည် နှစ်ခုလုံး၌ ပါဝင်နေသည်။ ထိုကိန်း 5 သည် <math>\operatorname{gcd}(15, 25)</math> လည်း ဖြစ်သောကြောင့် ၎င်းကိန်းနှစ်ခုသည် နှိုင်းရသုဒ္ဓ မဖြစ်ကြပေ။ * 9 နှင့် 17 စုံတွဲ၊ 17 နှင့် 64 စုံတွဲ၊ 9 နှင့် 64 စုံတွဲ ဟူသော အတွဲသုံးတွဲစလုံးသည် နှိုင်းရသုဒ္ဓဖြစ်ကြသောကြောင့် ကိန်း 9၊ 17 နှင့် 64 တို့သည် အစုံလိုက် နှိုင်းရသုဒ္ဓဖြစ်ကြသည်။ မတူညီသော [[သုဒ္ဓကိန်း]] (prime number) နှစ်ခုသည် ၎င်းတို့ကိုယ်တိုင်ကိုသာ သုဒ္ဓဆခွဲကိန်းအဖြစ် ပိုင်ဆိုင်ကြသောကြောင့် ၎င်းတို့သည် အမြဲတမ်း နှိုင်းရသုဒ္ဓဖြစ်ကြသည်။ နှိုင်းရသုဒ္ဓဖြစ်သော ကိန်းများ၏ အခြားဥပမာများမှာ ခြားနားခြင်းရလဒ် (difference) 1 ရှိသော ကိန်းနှစ်ခု သို့မဟုတ် ခြားနားခြင်းရလဒ် 2 ရှိသော [[စုံမသဘာဝ (စုံကိန်း/မကိန်း)|မကိန်း]] (odd number) နှစ်ခု တို့ဖြစ်ကြသည်။ [[ကိန်းသီအိုရီ]] (number theory) ဆိုင်ရာ ပြဿနာများစွာတွင် နှိုင်းရသုဒ္ဓဖြစ်ခြင်းကို ကန့်သတ်ချက်တစ်ခုအဖြစ် မကြာခဏ တွေ့ရှိရသည်။ ဥပမာအားဖြင့် တရုတ် အကြွင်း သီအိုရမ် (Chinese remainder theorem) အတွက် မရှိမဖြစ်လိုအပ်သော ကြိုတင်အခြေအနေမှာ မော်ဂျူလပ်စ် (modulus) များသည် အစုံလိုက် နှိုင်းရသုဒ္ဓဖြစ်ရန် ဖြစ်သည်။ အွိုင်လာ၏ တိုးရှန့် [[ဖန်ရှင်]] (Euler's totient function) သည် မည်သည့် အပေါင်း [[သဘာဝကိန်း]] <math>n</math> ကိုမဆို <math>\{1, \dots, n\}</math> အစုအတွင်းရှိ <math>n</math> နှင့် နှိုင်းရသုဒ္ဓဖြစ်သော ကိန်းပြည့် (integer) များ၏ အရေအတွက်သို့ သတ်မှတ်ပေးသည်။ == ဂုဏ်သတ္တိများ (Properties) == နှိုင်းရသုဒ္ဓဖြစ်ခြင်းသည် ဘိုင်နရီ ဆက်သွယ်ချက် (binary relation) တစ်ခုဖြစ်သည်။ : <math>\text{Coprimality} = \left\{ \left(a,b\right)\in\mathbb{N}\times\mathbb{N}\ \vert\ a \perp b \right\}</math> ဤဆက်သွယ်ချက်သည် ကူးပြောင်းနိုင်သော (transitive) ဂုဏ်သတ္တိ မရှိပေ။ ဥပမာအားဖြင့် [[ကိန်း]] 2 နှင့် 3 သည် နှိုင်းရသုဒ္ဓဖြစ်သကဲ့သို့ ကိန်း 3 နှင့် 4 သည်လည်း နှိုင်းရသုဒ္ဓဖြစ်ကြသော်လည်း ကိန်း 2 နှင့် 4 မှာမူ နှိုင်းရသုဒ္ဓ မဖြစ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ [[ကိန်းပြည့်|ကိန်းပြည့်များ]]အကြားရှိ နှိုင်းရသုဒ္ဓ စုံတွဲများ၏ ချဉ်းကပ်မှုဆိုင်ရာ သဘာဝ သိပ်သည်းဆ (asymptotic natural density) မှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။ : <math>\lim_{N \to \infty} \frac{\left|\left\{(a,b) \in \{1, \dots, N\}^2 \mid \operatorname{gcd}(a, b) = 1\right\}\right|}{N^2} = \frac{1}{\zeta(2)} = \frac{6}{\pi^2} \approx 61\,\%,</math> ဤ [[ညီမျှခြင်း]] (equation) တွင် <math>\zeta</math> သည် ရီးမန်း ဇီတာ [[ဖန်ရှင်]] (Riemann zeta function) ဖြစ်ပြီး <math>\pi</math> သည် [[ပိုင် (သင်္ချာ)|ပိုင်]] (Pi) ဖြစ်သည်။ <ref>Bundschuh (2008), pp. 19–20, 51–52</ref> ယေဘုယျအားဖြင့် အကြီးဆုံး ဘုံဆခွဲကိန်း <math>r</math> ရှိသော <math>n</math>-ခုတွဲ (<math>n</math>-tuples) များ၏ ချဉ်းကပ်မှု သိပ်သည်းဆ (asymptotic density) သည် <math>1 / (r^n\,\zeta(n))</math> ဖြစ်သည်။ ဤနေရာတွင် <math>n</math> သည် <math>n \ge 2</math> ဖြစ်သည်။ ၎င်းအချက်ကို အက်ခ်ဖို့ဒ် ကိုဟင် မှ အကျိုးဆက်သီအိုရမ် (corollary) 3.3 အဖြစ် သက်သေပြသရုပ်ဖော်ခဲ့သည်။<ref>Cohen (1959), p. 413</ref> == ကွင်းများအတွင်း နှိုင်းရသုဒ္ဓဖြစ်ခြင်း (Coprimality in rings) == နှိုင်းရသုဒ္ဓဖြစ်ခြင်း သဘောတရားကို [[သဘာဝကိန်း|သဘာဝကိန်းများ]]မှတဆင့် ပရင်စီပယ် အိုင်ဒီးလ် ဒိုမိန်း (Principal Ideal Domain) များဆီသို့ တိုးချဲ့အသုံးချနိုင်သည်။ ထိုသို့သော [[ကွင်း (အက္ခရာသင်္ချာ)|ကွင်း]] (ring) တစ်ခုတွင် ယူနစ်များ (units) သည် [[အစုဝင်|အစုဝင်များ]]အားလုံးကို စား၍ပြတ်သော [[ကိန်း|ကိန်းများ]] ဖြစ်ကြသည်။ ကွင်းတစ်ခု၏ အစုဝင်နှစ်ခုအတွက် ၎င်းတို့၏ တစ်ခုတည်းသော ဘုံဆခွဲကိန်းများသည် ယူနစ်များသာဖြစ်နေပါက ၎င်းအစုဝင်နှစ်ခုကို နှိုင်းရသုဒ္ဓဖြစ်သည်ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ ဥပမာအားဖြင့် [[ကိန်းပြည့်|ကိန်းပြည့်များ]]၏ ကွင်း (ring of integers) တွင် ကိန်း 2 နှင့် -3 တို့သည် နှိုင်းရသုဒ္ဓဖြစ်ကြသည်။ အကြောင်းမှာ ၎င်းတို့နှစ်ခု၏ တစ်ခုတည်းသော ဘုံဆခွဲကိန်းများသည် ယူနစ်များဖြစ်သော 1 နှင့် -1 တို့သာဖြစ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ == ကိုးကားများ == * {{Citation |last=Bundschuh |first=Peter |title=Einführung in die Zahlentheorie |edition=6th |publication-place=Berlin, Heidelberg |publisher=Springer-Verlag |date=2008 |isbn=978-3-540-76490-8 |mr=2432029 |zbl=1146.11001 |doi=10.1007/978-3-540-76491-5}} * {{Citation |last=Cohen |first=Eckford |title=Arithmetical functions associated with arbitrary sets of integers |journal=Acta Arithmetica |volume=5 |issue=4 |pages=407–415 |date=1959 |mr=0109155 |zbl=0089.02901 |doi=10.4064/aa-5-4-407-415}} * {{Citation |last=Strick |first=Heinz Klaus |title=Mathematik ist wunderschön |edition=2nd |publication-place=Berlin, Heidelberg |publisher=Springer-Verlag |date=2021 |isbn=978-3-662-63109-6 |doi=10.1007/978-3-662-63110-2}} [[Category:ကိန်းသီအိုရီ]] mh6jg2ax31ds98ralxhsbfn7fdcjctg 3 291296 1051795 2026-09-07T16:57:00Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1051795 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &#126;2026-48694-88 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၆:၅၇၊ ၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၆ (UTC) ci4hnz9cxrz8k990yyq49rqges4z2gg 0 291297 1051798 2026-09-07T19:42:58Z Mkant00 135890 "'''ဂိမ်းသီအိုရီ (Game theory)''' ဆိုသည်မှာ မဟာဗျူဟာမြောက် အပြန်အလှန်တုံ့ပြန်မှုများအတွက် [[သင်္ချာ|သင်္ချာဆိုင်ရာ]] မော်ဒယ်ပုံစံများကိ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1051798 wikitext text/x-wiki '''ဂိမ်းသီအိုရီ (Game theory)''' ဆိုသည်မှာ မဟာဗျူဟာမြောက် အပြန်အလှန်တုံ့ပြန်မှုများအတွက် [[သင်္ချာ|သင်္ချာဆိုင်ရာ]] မော်ဒယ်ပုံစံများကို လေ့လာသော ပညာရပ်ဖြစ်သည်။ ဤပညာရပ်ကို လူမှုသိပ္ပံနယ်ပယ် အသီးသီးတွင် အသုံးချနိုင်ရုံသာမက ဘောဂဗေဒ၊ ယုတ္တိဗေဒ (logic)၊ စနစ်များဆိုင်ရာ သိပ္ပံပညာ (systems science) နှင့် ကွန်ပျူတာသိပ္ပံ (computer science) တို့တွင်လည်း ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် အသုံးပြုကြသည်။ အစောပိုင်းကာလများက ဂိမ်းသီအိုရီသည် လူနှစ်ဦးပါဝင်သော ပေါင်းလဒ်သုည ဂိမ်းများ (zero-sum games) ကိုသာ အဓိကထား လေ့လာခဲ့သော်လည်း နောင်တွင် ပေါင်းလဒ်သုည မဟုတ်သော ဂိမ်းများ (non-zero-sum games) အထိပါ နယ်ပယ်ကျယ်ပြန့်လာခဲ့သည်။ ယနေ့ခေတ်တွင်မူ ဂိမ်းသီအိုရီကို လူ၊ တိရစ္ဆာန်နှင့် ကွန်ပျူတာစနစ်များအကြား ယုတ္တိကျကျ ဆုံးဖြတ်ချက်ချမှတ်ခြင်း (decision making) လုပ်ငန်းစဉ်များကို လေ့လာရာ၌ အခြေခံကျသော ဘုံသဘောတရားတစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်လက်ခံထားကြသည်။ ခေတ်သစ် ဂိမ်းသီအိုရီသည် ဂျွန် ဖွန်နွိုင်းမန်း ၏ သက်သေပြချက်နှင့်အတူ လူနှစ်ဦးပါဝင်သော ပေါင်းလဒ်သုည ဂိမ်းများရှိ ကျပန်းရွေးချယ်မှု မဟာဗျူဟာ မျှခြေများ (mixed-strategy equilibria) ဟူသော အယူအဆမှတဆင့် စတင်ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ ၎င်းနှင့် အော့စကာ မော်ဂန်စတိန်း တို့ ပူးတွဲရေးသားခဲ့ပြီး ၁၉၄၄ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ဝေခဲ့သော Theory of Games and Economic Behavior စာအုပ်တွင် ကစားသမားများစွာ ပါဝင်ပြီး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်သော ဂိမ်းများ (cooperative games) အကြောင်းကိုပါ ထည့်သွင်းစဉ်းစားလာကာ မျှော်မှန်း အသုံးဝင်မှု (expected utility) ဆိုင်ရာ [[နဂိုမှန်အဆို|နဂိုမှန်အဆိုဆိုင်ရာ]] သီအိုရီတစ်ခုကိုပါ ပံ့ပိုးပေးနိုင်ခဲ့သည်။ ၁၉၅၀ ပြည့်လွန်နှစ်များသို့ ရောက်သောအခါ ဂျွန် နက်ရှ်က အဆုံးရှိ (finite) ကစားသမား အရေအတွက်နှင့် အဆုံးရှိ သက်ရောက်ချက် [[အစု|အစုများ]] (finite action sets) ပါဝင်ပြီး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခြင်းမရှိသော ဂိမ်း (non-cooperative game) တိုင်းတွင် ကျပန်းရွေးချယ်မှု မဟာဗျူဟာများပါဝင်သည့် နက်ရှ် မျှခြေ (Nash equilibrium) အနည်းဆုံးတစ်ခု အမြဲရှိကြောင်းကို သက်သေပြနိုင်ခဲ့သည်။ == လူသိများသော ဂိမ်း ဥပမာများ (Well-known examples of games) == === အကျဉ်းသား၏ အကျပ်အတည်း (Prisoner's dilemma) === သံသယရှိသူ နှစ်ဦးကို အပေးအယူတစ်ခု ကမ်းလှမ်းထားသည်ဟု ဆိုကြပါစို့။ အကယ်၍ တစ်ဦးက အခြားတစ်ဦးကို သစ္စာဖောက်ကာ ဝန်ခံပြီး ကျန်တစ်ဦးက နှုတ်ဆိတ်နေပါက သစ္စာဖောက်သူသည် ချက်ချင်းလွတ်မြောက်သွားမည်ဖြစ်ပြီး နှုတ်ဆိတ်နေသူမှာမူ ကာလရှည် ထောင်ဒဏ်ကျခံရမည်ဖြစ်သည်။ အကယ်၍ ၎င်းတို့ နှစ်ဦးစလုံးက ဝန်ခံခဲ့ပါက နှစ်ဦးစလုံး အလယ်အလတ် ထောင်ဒဏ်ကို အသီးသီး ကျခံရမည်ဖြစ်သည်။ ဤအခြေအနေတွင် သစ္စာဖောက်ခြင်းသည် ကစားသမားနှစ်ဦးစလုံးအတွက် လွှမ်းမိုးမှုရှိသော မဟာဗျူဟာ (dominant strategy) ဖြစ်လာသည်။ ၎င်းသည် နှစ်ဦးစလုံး သစ္စာဖောက်သည့် နက်ရှ် မျှခြေကို ရရှိစေသော်လည်း လက်တွေ့တွင် အပြန်အလှန် နှုတ်ဆိတ်နေခြင်းကသာ ၎င်းတို့အတွက် ပိုမိုကောင်းမွန်သော ပေါင်းစပ်ရလဒ်ကို ရရှိစေမည်ဖြစ်သည်။ === အဆုံးစွန် ကမ်းလှမ်းချက် ဂိမ်း (Ultimatum game) === ကစားသမားတစ်ဦးဖြစ်သော ကမ်းလှမ်းသူကို ငွေကြေးပမာဏတစ်ခု ပေးအပ်ထားပြီး တုံ့ပြန်သူနှင့် ခွဲဝေရန် တာဝန်ပေးထားသည်။ တုံ့ပြန်သူအနေဖြင့် အဆိုပြုချက်ကို လက်ခံနိုင်သည် (သို့မဟုတ်) ငြင်းပယ်နိုင်သည်။ အကယ်၍ တုံ့ပြန်သူက လက်ခံပါက ငွေကြေးကို အဆိုပြုချက်အတိုင်း ခွဲဝေပေးမည်ဖြစ်သည်။ အကယ်၍ ငြင်းပယ်ပါကမူ ကစားသမားနှစ်ဦးစလုံး မည်သည့်အရာမျှ ရရှိမည်မဟုတ်ပေ။ ဤဂိမ်းက လူမှုရေးအရ လက်ခံနိုင်မှု၊ တရားမျှတမှုနှင့် ရက်ရောမှုစသည့် အချက်များသည် သန့်စင်သော ကိုယ်ကျိုးရှာမှုအပေါ် မည်ကဲ့သို့ မကြာခဏ လွှမ်းမိုးသွားတတ်ကြောင်းကို သရုပ်ပြလျက်ရှိသည်။ == ဂိမ်း အမျိုးအစားများ (Different types of games) == === ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်သော ဂိမ်းနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခြင်းမရှိသော ဂိမ်း (Cooperative / non-cooperative) === ကစားသမားများသည် ပြင်ပမှ စည်းမျဉ်းများဖြင့် တွန်းအားပေးထားသော ခိုင်မာသည့် ကတိကဝတ်များကို ဖွဲ့စည်းနိုင်မည်ဆိုပါက ထိုဂိမ်းကို ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်သော ဂိမ်းဟု ခေါ်ဆိုသည်။ ဥပမာပြရလျှင် စာချုပ်ဥပဒေမှတစ်ဆင့် ဖွဲ့စည်းချုပ်ဆိုခြင်းမျိုး ဖြစ်သည်။ သို့ရာတွင် သဘောတူညီချက် အားလုံးကို မိမိဖာသာ အကောင်အထည်ဖော်ရန် လိုအပ်နေမည်ဆိုပါက ၎င်းကို ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခြင်းမရှိသော ဂိမ်းဟု ခေါ်ဆိုရမည်ဖြစ်သည်။ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခြင်းမရှိသော ဂိမ်းသီအိုရီသည် နက်ရှ် မျှခြေများကို ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာပြီး ကစားသမား တစ်ဦးချင်းစီ၏ လုပ်ဆောင်ချက်များ (actions) နှင့် ရရှိလာမည့် အကျိုးအမြတ်များ (payoffs) ကို ကြိုတင်ခန့်မှန်းခြင်းအပေါ်တွင်သာ အဓိကထား လေ့လာသည်။ === အချိုးညီ ဂိမ်းနှင့် အချိုးမညီ ဂိမ်း (Symmetric / asymmetric) === အချိုးညီ ဂိမ်း (symmetric game) ဆိုသည်မှာ ကစားသမားတစ်ဦး ရရှိမည့် အကျိုးအမြတ်သည် ၎င်းတို့ရွေးချယ်ကစားသည့် မဟာဗျူဟာများအပေါ်တွင်သာ မူတည်ပြီး မည်သူကစားသည်ဟူသော အချက်အပေါ်တွင် မူတည်ခြင်းမရှိသည့် ဂိမ်းမျိုးကို ခေါ်သည်။ ကြက်သူရဲဘောကြောင်ဂိမ်း (game of chicken)၊ အကျဉ်းသား၏ အကျပ်အတည်း (prisoner's dilemma) နှင့် သမင်လိုက်လံဖမ်းဆီးခြင်း (stag hunt) စသည့် စံပြဖော်ပြချက်များ (representations) အားလုံးသည် အချိုးညီ ဂိမ်းများပင် ဖြစ်ကြသည်။ ဆန့်ကျင်ဘက်အားဖြင့် အချိုးမညီ ဂိမ်းများ (asymmetric games) ဆိုသည်မှာမူ ကစားသမားနှစ်ဦးစလုံးအတွက် တူညီသော မဟာဗျူဟာ [[အစု|အစုများ]] မရှိခြင်း (သို့မဟုတ်) ကစားသမား မည်သူမည်ဝါဖြစ်မှုအပေါ် မူတည်ကာ ရရှိမည့် အကျိုးအမြတ်များ ကွာခြားသွားသည့် ဂိမ်းများကို ခေါ်ဆိုသည်။ === ပေါင်းလဒ်သုညနှင့် ပေါင်းလဒ်သုည မဟုတ်မှု(Zero-sum / non-zero-sum) === ပေါင်းလဒ်သုည ဂိမ်းများတွင် ကစားသမားအားလုံးအတွက် စုစုပေါင်းအကျိုးအမြတ်ကို ပေါင်းလိုက်ပါက အမြဲတမ်း သုည (သို့မဟုတ်) သတ်မှတ်ထားသော ကိန်းသေ (constant) တစ်ခုသာ ရရှိသည်။ ဆိုလိုသည်မှာ ကစားသမားတစ်ဦး အကျိုးအမြတ် ရရှိသွားခြင်းသည် အခြားကစားသမား တစ်ဦးဦး၏ တူညီသော ဆုံးရှုံးမှုကြောင့်သာ ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းဖြစ်သည်။ ဖဲကစားခြင်းနှင့် စစ်တုရင်ကစားခြင်းတို့မှာ ပေါင်းလဒ်သုည ဂိမ်းများအတွက် ထင်ရှားသော ဥပမာများ ဖြစ်ကြသည်။ သို့သော်လည်း ဂိမ်းသီအိုရီပညာရှင် အများစု လေ့လာလေ့ရှိသည့် ဂိမ်းများမှာ ပေါင်းလဒ်သုည မဟုတ်သော ဂိမ်းများသာ ဖြစ်သည်။ ဤဂိမ်းအမျိုးအစားတွင် ကစားသမားတစ်ဦး၏ အကျိုးအမြတ် ရရှိမှုသည် အခြားတစ်ဦး၏ ဆုံးရှုံးမှုနှင့် တိုက်ရိုက်ဆက်စပ်နေရန် မလိုအပ်ပေ။ === တစ်ပြိုင်နက်တည်းနှင့် အစဉ်လိုက် (Simultaneous / sequential) === တစ်ပြိုင်နက်တည်း ဂိမ်းများ ဆိုသည်မှာ ကစားသမားနှစ်ဦးစလုံးက အချိန်ကိုက် တစ်ပြိုင်နက်တည်း ရွေ့လျားသော ဂိမ်းများကို ဆိုလိုခြင်းဖြစ်ပြီး နောက်ကစားမည့်သူများသည် အစောပိုင်း ကစားသမားများ၏ လုပ်ဆောင်ချက်များကို ကြိုတင်မသိရှိနိုင်ပေ။ အစဉ်လိုက် ဂိမ်းများ (sequential games) ဆိုသည်မှာမူ ကစားသမားများက ဆုံးဖြတ်ချက်များကို တစ်ပြိုင်နက်တည်း မချမှတ်ဘဲ အဆင့်လိုက် လုပ်ဆောင်ရသည့် အပြောင်းအလဲရှိသော (dynamic) ဂိမ်းများ ဖြစ်ကြသည်။ ဤဂိမ်းများတွင် အစောပိုင်း ကစားသမားများ၏ လုပ်ဆောင်ချက်များသည် အခြားကစားသမားများ၏ ရလဒ်နှင့် ဆုံးဖြတ်ချက်များအပေါ်များစွာ သက်ရောက်မှုရှိသည်။ === ပြီးပြည့်စုံသော သတင်းအချက်အလက်နှင့် ပြီးပြည့်စုံမှုမရှိသော သတင်းအချက်အလက် (Perfect and imperfect information) === ပြီးပြည့်စုံသော သတင်းအချက်အလက် ပါရှိသည့် ဂိမ်းများတွင် ဂိမ်း၏ အဆင့်တိုင်း၌ ကစားသမားအားလုံးသည် ယခင်ဖြစ်ပျက်ခဲ့သည့် သမိုင်းကြောင်းများနှင့် အခြားပြိုင်ဘက်များ၏ ယခင်ရွေ့လျားမှု အားလုံးကို သိရှိထားကြသည်။ စစ်တုရင်နှင့် ဂိုကစားနည်းတို့မှာ ဤအမျိုးအစားတွင် အကျုံးဝင်သည်။ ဆန့်ကျင်ဘက်အနေဖြင့် ပြိုင်ဘက်က ပြုလုပ်ခဲ့ပြီးသော ရွေ့လျားမှုအားလုံးကို ကစားသမားများက အပြည့်အဝ မသိရှိနိုင်သောအခါ ထိုဂိမ်းမျိုးကို ပြီးပြည့်စုံမှုမရှိသော သတင်းအချက်အလက် ဂိမ်းဟု ခေါ်ဆိုသည်။ === အခြားထင်ရှားသော အမျိုးအစားများ (Other notable types) === * '''စီစဉ်တွဲစပ်မှုဆိုင်ရာ ဂိမ်းများ (Combinatorial games)''' - ပြီးပြည့်စုံသော သတင်းအချက်အလက်များ ပါဝင်ပြီး ကံတရားအပေါ် လုံးဝမှီခိုမှုမရှိသော အစဉ်လိုက် လူနှစ်ဦး ဂိမ်းများ ဖြစ်ကြသည်။ ဤဂိမ်းများသည် စစ်တုရင်နှင့် ဂိုကစားနည်းကဲ့သို့သော သီးခြားဖြစ်နေသည့် (discrete) [[သင်္ချာ|သင်္ချာဆိုင်ရာ]] တည်ဆောက်ပုံများအပေါ်တွင်သာ အဓိက အာရုံစိုက်လေ့ရှိသည်။ * '''ဆင့်ကဲဖြစ်စဉ်ဆိုင်ရာ ဂိမ်းသီအိုရီ (Evolutionary game theory)''' - ဤအမျိုးအစားသည် သန့်စင်သော ဆင်ခြင်တုံတရား (rationality) သက်သက်ထက် ဆင့်ကဲဖြစ်စဉ်နှင့် သင်ယူမှုအပေါ် အခြေခံသည့် စည်းမျဉ်းများနှင့်အညီ အချိန်နှင့်အမျှ မဟာဗျူဟာများကို ချိန်ညှိပြောင်းလဲတတ်သော ကစားသမားများ၏ သဘာဝကို လေ့လာသည်။ == ဂိမ်းများကို ကိုယ်စားပြုဖော်ပြမှု (Representation of games) == ဂိမ်းတစ်ခုကို အပြည့်အဝ သတ်မှတ်ပြဋ္ဌာန်းနိုင်ရန်အတွက် ကစားသမားများ၊ ဆုံးဖြတ်ချက်ချမှတ်ရမည့် အမှတ်တစ်ခုစီ၌ ရရှိနိုင်မည့် သတင်းအချက်အလက်များနှင့် လုပ်ဆောင်နိုင်စွမ်းများကို ကြိုတင်သတ်မှတ်ထားရမည်ဖြစ်သည့်အပြင် ရလဒ်တစ်ခုစီတိုင်းအတွက် ရရှိလာမည့် အကျိုးအမြတ်များကိုလည်း တိတိကျကျ သတ်မှတ်ပေးထားရမည်ဖြစ်သည်။ === ဖြန့်ကျက်ပုံစံ (Extensive form) === ရွေ့လျားမှုများကို အချိန်အလိုက် အစီအစဉ်တကျ (sequencing) ပြုလုပ်ထားသော အစဉ်လိုက် ဂိမ်းများကို ပုံစံတကျ (formalize) ဖော်ပြရန်အတွက် ဖြန့်ကျက်ပုံစံ (extensive form) ကို အသုံးပြုနိုင်သည်။ ၎င်းတို့ကို ဂိမ်းသစ်ပင်ဂရပ်များ (game trees) အသုံးပြု၍ မျက်မြင်လွယ်ကူအောင် ဖော်ပြလေ့ရှိသည်။ ထိပ်စွန်းမှတ် (vertex) (သို့မဟုတ်) ဆုံမှတ် (node) တစ်ခုစီသည် ကစားသမားတစ်ဦးဦး၏ ရွေးချယ်မှုအမှတ် (သို့မဟုတ်) ကံတရားအပေါ် မူတည်နေသော သဘာဝအခြေအနေ တစ်ခုကို ကိုယ်စားပြုပြီး မျဉ်းများသည် ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသော လုပ်ဆောင်ချက်တစ်ခုစီကို ကိုယ်စားပြု ဖော်ပြသည်။ ပြီးပြည့်စုံသော သတင်းအချက်အလက်များပါရှိသည့် ဖြန့်ကျက်ပုံစံ ဂိမ်းများကို ဖြေရှင်းရာတွင် ယေဘုယျအားဖြင့် နောက်ပြန် ဆင့်ကဲတွက်ချက်နည်း (backward induction) ကို အသုံးပြုလေ့ရှိသည်။ === ပုံမှန်ပုံစံ (Normal form) === ပုံမှန်ပုံစံ (normal form) (သို့မဟုတ်) မဟာဗျူဟာပုံစံ ဂိမ်းကို ကစားသမားများ၊ ၎င်းတို့၏ မဟာဗျူဟာများနှင့် အကျိုးအမြတ်များကို ပြသသည့် [[ကိန်းအုံ]] (matrix) (သို့မဟုတ်) [[အတိုင်းအတာ (သင်္ချာ)|အတိုင်းအတာ]] <math>n</math> ခုရှိသော အခင်းအကျင်း (<math>n</math>-dimensional array) ဖြင့် ယေဘုယျအားဖြင့် ကိုယ်စားပြုဖော်ပြလေ့ရှိသည်။ အဆိုပါ [[ကိန်းအုံ]]ကို လူနှစ်ဦးပါဝင်သော ဂိမ်းများအတွက် အများဆုံး အသုံးပြုကြသည်။ ဤပုံစံတွင် ကစားသမားတစ်ဦးစီသည် တစ်ပြိုင်နက်တည်း အရေးယူဆောင်ရွက်သည် (သို့မဟုတ်) အနည်းဆုံး အခြားသူ၏ လုပ်ဆောင်ချက်များကို မသိရှိဘဲ ဆောင်ရွက်သည်ဟု ယူဆထားသည်။ == အထွေထွေနှင့် လက်တွေ့အသုံးချမှုများ (General and applied uses) == === ဘောဂဗေဒနှင့် စီးပွားရေး (Economics and Business) === ဂိမ်းသီအိုရီသည် အချင်းချင်းဆက်သွယ်နေသော ကိုယ်စားလှယ်များ၏ ယှဉ်ပြိုင်မှု အပြုအမူများကို မော်ဒယ်တည်ဆောက် လေ့လာရန်အတွက် [[သင်္ချာ|သင်္ချာဆိုင်ရာ]] ဘောဂဗေဒ (mathematical economics) နှင့် စီးပွားရေးနယ်ပယ်တို့တွင် မရှိမဖြစ် အသုံးပြုသော အဓိကနည်းလမ်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ သုတေသနပြုချက်များသည် ကစားသမားများအနေဖြင့် မိမိတို့၏ အကျိုးအမြတ် အမြင့်ဆုံးရရှိစေရန် အကျိုးသင့်အကြောင်းသင့် ဆောင်ရွက်ကြမည်ဟု ယူဆထားပြီး ရလဒ်များကို ကြိုတင်ခန့်မှန်းနိုင်သော အဖြေ သဘောတရားများ (solution concepts) ဟုခေါ်သည့် ပုံစံတကျ စည်းမျဉ်းများ (formal rules) အပေါ်တွင်သာ အဓိက အာရုံစိုက်သည်။ ၎င်း၏ ထင်ရှားသော ဥပမာတစ်ခုမှာ နက်ရှ် မျှခြေပင် ဖြစ်သည်။ === ဇီဝဗေဒ (Biology) === ဘောဂဗေဒနယ်ပယ်နှင့် မတူညီသည်မှာ ဇီဝဗေဒဆိုင်ရာ ဂိမ်းများတွင် အကျိုးအမြတ်များသည် ဂျွန် ဖွန်နွိုင်းမန်း နှင့် အော့စကာ မော်ဂန်စတိန်း တို့ ဆိုလိုသော အသုံးဝင်မှုမျိုး မဟုတ်ဘဲ မျိုးပွားမှု အောင်မြင်ခြင်းကဲ့သို့သော ကြံ့ခိုင်မှု (fitness) အပေါ်တွင်သာ အခြေခံထားပြီး သိသာထင်ရှားသော အကျိုးသင့်အကြောင်းသင့် ရွေးချယ်မှု ယူဆချက်ကိုလည်း ဖယ်ရှားထားသည်။ ဇီဝဗေဒပညာရှင်များသည် ဆင့်ကဲဖြစ်စဉ်ဆိုင်ရာ တွန်းအားများဖြင့် ထိန်းသိမ်းထားနိုင်မည့် မျှခြေများကိုသာ အာရုံစိုက်ကြပြီး ၎င်းတို့အနက် ဆင့်ကဲဖြစ်စဉ်အရ တည်ငြိမ်သော မဟာဗျူဟာ (evolutionarily stable strategy) သည် အထင်ရှားဆုံးဖြစ်သည်။ === ကွန်ပျူတာသိပ္ပံ (Computer science) === ဂိမ်းသီအိုရီသည် ကိုယ်စားလှယ်များစွာပါဝင်သော စနစ်များ (multi-agent systems) နှင့် အွန်လိုင်း အဆင့်ဆင့်တွက်နည်းများ (online algorithms) အတွက် သဘောတရားရေးရာ အခြေခံများကို ခိုင်ခိုင်မာမာ ပံ့ပိုးပေးထားသည်။ အင်တာနက် ပေါ်ပေါက်လာမှုက အဆင့်ဆင့်တွက်နည်းဆိုင်ရာ ဂိမ်းသီအိုရီ (algorithmic game theory) ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကို တွန်းအားပေးခဲ့ပြီး ၎င်းကို အင်တာနက် ဈေးကွက်များ၊ တွက်ချက်မှုဆိုင်ရာ လေလံပွဲများနှင့် တူညီအဆင့်ရှိ အချင်းချင်း ချိတ်ဆက်ထားသော စနစ်များ (peer-to-peer systems) တွင် တွင်ကျယ်စွာ အသုံးချလျက်ရှိသည်။ == ကိုးကား == * {{Citation |last=Myerson |first=Roger B. |author-link=Roger B. Myerson |title=Game Theory: Analysis of Conflict |publication-place=Cambridge, MA |publisher=Harvard University Press |year=1991 |isbn=978-0-674-34116-6}} * {{Citation |last1=von Neumann |first1=John |author-link1=John von Neumann |last2=Morgenstern |first2=Oskar |author-link2=Oskar Morgenstern |title=Theory of Games and Economic Behavior |publication-place=Princeton, NJ |publisher=Princeton University Press |year=1944 |isbn=978-0-691-13061-3 |mr=0011937 |zbl=0063.05930}} * {{Citation |last=Gibbons |first=Robert D. |title=Game Theory for Applied Economists |publication-place=Princeton, NJ |publisher=Princeton University Press |year=1992 |isbn=978-0-691-00395-5}} * {{Citation |last1=Osborne |first1=Martin J. |last2=Rubinstein |first2=Ariel |author-link2=Ariel Rubinstein |title=A Course in Game Theory |publication-place=Cambridge, MA |publisher=MIT Press |year=1994 |isbn=978-0-262-65040-3 |mr=1301776 |zbl=1194.91003}} * {{Citation |last=Watson |first=Joel |title=Strategy: An Introduction to Game Theory |edition=3rd |publication-place=New York |publisher=W. W. Norton & Company |year=2013 |isbn=978-0-393-91838-0}} jm04t6a93wtq2o6n5l9m0fkv4wyo34d 1051799 1051798 2026-09-07T19:54:20Z Mkant00 135890 /* အကျဉ်းသား၏ အကျပ်အတည်း (Prisoner's dilemma) */ 1051799 wikitext text/x-wiki '''ဂိမ်းသီအိုရီ (Game theory)''' ဆိုသည်မှာ မဟာဗျူဟာမြောက် အပြန်အလှန်တုံ့ပြန်မှုများအတွက် [[သင်္ချာ|သင်္ချာဆိုင်ရာ]] မော်ဒယ်ပုံစံများကို လေ့လာသော ပညာရပ်ဖြစ်သည်။ ဤပညာရပ်ကို လူမှုသိပ္ပံနယ်ပယ် အသီးသီးတွင် အသုံးချနိုင်ရုံသာမက ဘောဂဗေဒ၊ ယုတ္တိဗေဒ (logic)၊ စနစ်များဆိုင်ရာ သိပ္ပံပညာ (systems science) နှင့် ကွန်ပျူတာသိပ္ပံ (computer science) တို့တွင်လည်း ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် အသုံးပြုကြသည်။ အစောပိုင်းကာလများက ဂိမ်းသီအိုရီသည် လူနှစ်ဦးပါဝင်သော ပေါင်းလဒ်သုည ဂိမ်းများ (zero-sum games) ကိုသာ အဓိကထား လေ့လာခဲ့သော်လည်း နောင်တွင် ပေါင်းလဒ်သုည မဟုတ်သော ဂိမ်းများ (non-zero-sum games) အထိပါ နယ်ပယ်ကျယ်ပြန့်လာခဲ့သည်။ ယနေ့ခေတ်တွင်မူ ဂိမ်းသီအိုရီကို လူ၊ တိရစ္ဆာန်နှင့် ကွန်ပျူတာစနစ်များအကြား ယုတ္တိကျကျ ဆုံးဖြတ်ချက်ချမှတ်ခြင်း (decision making) လုပ်ငန်းစဉ်များကို လေ့လာရာ၌ အခြေခံကျသော ဘုံသဘောတရားတစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်လက်ခံထားကြသည်။ ခေတ်သစ် ဂိမ်းသီအိုရီသည် ဂျွန် ဖွန်နွိုင်းမန်း ၏ သက်သေပြချက်နှင့်အတူ လူနှစ်ဦးပါဝင်သော ပေါင်းလဒ်သုည ဂိမ်းများရှိ ကျပန်းရွေးချယ်မှု မဟာဗျူဟာ မျှခြေများ (mixed-strategy equilibria) ဟူသော အယူအဆမှတဆင့် စတင်ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ ၎င်းနှင့် အော့စကာ မော်ဂန်စတိန်း တို့ ပူးတွဲရေးသားခဲ့ပြီး ၁၉၄၄ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ဝေခဲ့သော Theory of Games and Economic Behavior စာအုပ်တွင် ကစားသမားများစွာ ပါဝင်ပြီး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်သော ဂိမ်းများ (cooperative games) အကြောင်းကိုပါ ထည့်သွင်းစဉ်းစားလာကာ မျှော်မှန်း အသုံးဝင်မှု (expected utility) ဆိုင်ရာ [[နဂိုမှန်အဆို|နဂိုမှန်အဆိုဆိုင်ရာ]] သီအိုရီတစ်ခုကိုပါ ပံ့ပိုးပေးနိုင်ခဲ့သည်။ ၁၉၅၀ ပြည့်လွန်နှစ်များသို့ ရောက်သောအခါ ဂျွန် နက်ရှ်က အဆုံးရှိ (finite) ကစားသမား အရေအတွက်နှင့် အဆုံးရှိ သက်ရောက်ချက် [[အစု|အစုများ]] (finite action sets) ပါဝင်ပြီး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခြင်းမရှိသော ဂိမ်း (non-cooperative game) တိုင်းတွင် ကျပန်းရွေးချယ်မှု မဟာဗျူဟာများပါဝင်သည့် နက်ရှ် မျှခြေ (Nash equilibrium) အနည်းဆုံးတစ်ခု အမြဲရှိကြောင်းကို သက်သေပြနိုင်ခဲ့သည်။ == လူသိများသော ဂိမ်း ဥပမာများ (Well-known examples of games) == === အကျဉ်းသား၏ အကျပ်အတည်း (Prisoner's dilemma) === သံသယရှိသူ နှစ်ဦးကို အပေးအယူတစ်ခု ကမ်းလှမ်းထားသည်ဟု ဆိုကြပါစို့။ အကယ်၍ တစ်ဦးက အခြားတစ်ဦးကို သစ္စာဖောက်ကာ ဝန်ခံပြီး ကျန်တစ်ဦးက နှုတ်ဆိတ်နေပါက သစ္စာဖောက်သူသည် ချက်ချင်းလွတ်မြောက်သွားမည်ဖြစ်ပြီး နှုတ်ဆိတ်နေသူမှာမူ ကာလရှည် ထောင်ဒဏ်ကျခံရမည်ဖြစ်သည်။ အကယ်၍ ၎င်းတို့ နှစ်ဦးစလုံးက ဝန်ခံခဲ့ပါက နှစ်ဦးစလုံး အလယ်အလတ် ထောင်ဒဏ်ကို အသီးသီး ကျခံရမည်ဖြစ်သည်။ ဤအခြေအနေတွင် သစ္စာဖောက်ခြင်းသည် ကစားသမားနှစ်ဦးစလုံးအတွက် လွှမ်းမိုးမှုရှိသော မဟာဗျူဟာ (dominant strategy) ဖြစ်လာသည်။ ၎င်းသည် နှစ်ဦးစလုံး သစ္စာဖောက်သည့် နက်ရှ် မျှခြေကို ရရှိစေသော်လည်း လက်တွေ့တွင် အပြန်အလှန် နှုတ်ဆိတ်နေခြင်းကသာ ၎င်းတို့အတွက် ပိုမိုကောင်းမွန်သော ပေါင်းစပ်ရလဒ်ကို ရရှိစေမည်ဖြစ်သည်။ {| class="wikitable" |- ! {{diagonal split header|<br />အကျဉ်းသား A|အကျဉ်းသား B}} !! အကျဉ်းသား B နှုတ်ဆိတ်နေသည်<br />(''ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်သည်'') !! အကျဉ်းသား B ဝန်ခံသည်<br />(''သစ္စာဖောက်သည်'') |- ! အကျဉ်းသား A နှုတ်ဆိတ်နေသည်<br />(''ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်သည်'') | နှစ်ဦးစလုံး 1 နှစ်စီ ကျခံရမည်|| အကျဉ်းသား A: 3 နှစ်<br />အကျဉ်းသား B: လွတ်မြောက်မည် |- ! အကျဉ်းသား A ဝန်ခံသည်<br />(''သစ္စာဖောက်သည်'') | အကျဉ်းသား A: လွတ်မြောက်မည်<br />အကျဉ်းသား B: 3 နှစ် || နှစ်ဦးစလုံး 2 နှစ်စီ ကျခံရမည် |} === အဆုံးစွန် ကမ်းလှမ်းချက် ဂိမ်း (Ultimatum game) === ကစားသမားတစ်ဦးဖြစ်သော ကမ်းလှမ်းသူကို ငွေကြေးပမာဏတစ်ခု ပေးအပ်ထားပြီး တုံ့ပြန်သူနှင့် ခွဲဝေရန် တာဝန်ပေးထားသည်။ တုံ့ပြန်သူအနေဖြင့် အဆိုပြုချက်ကို လက်ခံနိုင်သည် (သို့မဟုတ်) ငြင်းပယ်နိုင်သည်။ အကယ်၍ တုံ့ပြန်သူက လက်ခံပါက ငွေကြေးကို အဆိုပြုချက်အတိုင်း ခွဲဝေပေးမည်ဖြစ်သည်။ အကယ်၍ ငြင်းပယ်ပါကမူ ကစားသမားနှစ်ဦးစလုံး မည်သည့်အရာမျှ ရရှိမည်မဟုတ်ပေ။ ဤဂိမ်းက လူမှုရေးအရ လက်ခံနိုင်မှု၊ တရားမျှတမှုနှင့် ရက်ရောမှုစသည့် အချက်များသည် သန့်စင်သော ကိုယ်ကျိုးရှာမှုအပေါ် မည်ကဲ့သို့ မကြာခဏ လွှမ်းမိုးသွားတတ်ကြောင်းကို သရုပ်ပြလျက်ရှိသည်။ == ဂိမ်း အမျိုးအစားများ (Different types of games) == === ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်သော ဂိမ်းနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခြင်းမရှိသော ဂိမ်း (Cooperative / non-cooperative) === ကစားသမားများသည် ပြင်ပမှ စည်းမျဉ်းများဖြင့် တွန်းအားပေးထားသော ခိုင်မာသည့် ကတိကဝတ်များကို ဖွဲ့စည်းနိုင်မည်ဆိုပါက ထိုဂိမ်းကို ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်သော ဂိမ်းဟု ခေါ်ဆိုသည်။ ဥပမာပြရလျှင် စာချုပ်ဥပဒေမှတစ်ဆင့် ဖွဲ့စည်းချုပ်ဆိုခြင်းမျိုး ဖြစ်သည်။ သို့ရာတွင် သဘောတူညီချက် အားလုံးကို မိမိဖာသာ အကောင်အထည်ဖော်ရန် လိုအပ်နေမည်ဆိုပါက ၎င်းကို ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခြင်းမရှိသော ဂိမ်းဟု ခေါ်ဆိုရမည်ဖြစ်သည်။ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခြင်းမရှိသော ဂိမ်းသီအိုရီသည် နက်ရှ် မျှခြေများကို ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာပြီး ကစားသမား တစ်ဦးချင်းစီ၏ လုပ်ဆောင်ချက်များ (actions) နှင့် ရရှိလာမည့် အကျိုးအမြတ်များ (payoffs) ကို ကြိုတင်ခန့်မှန်းခြင်းအပေါ်တွင်သာ အဓိကထား လေ့လာသည်။ === အချိုးညီ ဂိမ်းနှင့် အချိုးမညီ ဂိမ်း (Symmetric / asymmetric) === အချိုးညီ ဂိမ်း (symmetric game) ဆိုသည်မှာ ကစားသမားတစ်ဦး ရရှိမည့် အကျိုးအမြတ်သည် ၎င်းတို့ရွေးချယ်ကစားသည့် မဟာဗျူဟာများအပေါ်တွင်သာ မူတည်ပြီး မည်သူကစားသည်ဟူသော အချက်အပေါ်တွင် မူတည်ခြင်းမရှိသည့် ဂိမ်းမျိုးကို ခေါ်သည်။ ကြက်သူရဲဘောကြောင်ဂိမ်း (game of chicken)၊ အကျဉ်းသား၏ အကျပ်အတည်း (prisoner's dilemma) နှင့် သမင်လိုက်လံဖမ်းဆီးခြင်း (stag hunt) စသည့် စံပြဖော်ပြချက်များ (representations) အားလုံးသည် အချိုးညီ ဂိမ်းများပင် ဖြစ်ကြသည်။ ဆန့်ကျင်ဘက်အားဖြင့် အချိုးမညီ ဂိမ်းများ (asymmetric games) ဆိုသည်မှာမူ ကစားသမားနှစ်ဦးစလုံးအတွက် တူညီသော မဟာဗျူဟာ [[အစု|အစုများ]] မရှိခြင်း (သို့မဟုတ်) ကစားသမား မည်သူမည်ဝါဖြစ်မှုအပေါ် မူတည်ကာ ရရှိမည့် အကျိုးအမြတ်များ ကွာခြားသွားသည့် ဂိမ်းများကို ခေါ်ဆိုသည်။ === ပေါင်းလဒ်သုညနှင့် ပေါင်းလဒ်သုည မဟုတ်မှု(Zero-sum / non-zero-sum) === ပေါင်းလဒ်သုည ဂိမ်းများတွင် ကစားသမားအားလုံးအတွက် စုစုပေါင်းအကျိုးအမြတ်ကို ပေါင်းလိုက်ပါက အမြဲတမ်း သုည (သို့မဟုတ်) သတ်မှတ်ထားသော ကိန်းသေ (constant) တစ်ခုသာ ရရှိသည်။ ဆိုလိုသည်မှာ ကစားသမားတစ်ဦး အကျိုးအမြတ် ရရှိသွားခြင်းသည် အခြားကစားသမား တစ်ဦးဦး၏ တူညီသော ဆုံးရှုံးမှုကြောင့်သာ ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းဖြစ်သည်။ ဖဲကစားခြင်းနှင့် စစ်တုရင်ကစားခြင်းတို့မှာ ပေါင်းလဒ်သုည ဂိမ်းများအတွက် ထင်ရှားသော ဥပမာများ ဖြစ်ကြသည်။ သို့သော်လည်း ဂိမ်းသီအိုရီပညာရှင် အများစု လေ့လာလေ့ရှိသည့် ဂိမ်းများမှာ ပေါင်းလဒ်သုည မဟုတ်သော ဂိမ်းများသာ ဖြစ်သည်။ ဤဂိမ်းအမျိုးအစားတွင် ကစားသမားတစ်ဦး၏ အကျိုးအမြတ် ရရှိမှုသည် အခြားတစ်ဦး၏ ဆုံးရှုံးမှုနှင့် တိုက်ရိုက်ဆက်စပ်နေရန် မလိုအပ်ပေ။ === တစ်ပြိုင်နက်တည်းနှင့် အစဉ်လိုက် (Simultaneous / sequential) === တစ်ပြိုင်နက်တည်း ဂိမ်းများ ဆိုသည်မှာ ကစားသမားနှစ်ဦးစလုံးက အချိန်ကိုက် တစ်ပြိုင်နက်တည်း ရွေ့လျားသော ဂိမ်းများကို ဆိုလိုခြင်းဖြစ်ပြီး နောက်ကစားမည့်သူများသည် အစောပိုင်း ကစားသမားများ၏ လုပ်ဆောင်ချက်များကို ကြိုတင်မသိရှိနိုင်ပေ။ အစဉ်လိုက် ဂိမ်းများ (sequential games) ဆိုသည်မှာမူ ကစားသမားများက ဆုံးဖြတ်ချက်များကို တစ်ပြိုင်နက်တည်း မချမှတ်ဘဲ အဆင့်လိုက် လုပ်ဆောင်ရသည့် အပြောင်းအလဲရှိသော (dynamic) ဂိမ်းများ ဖြစ်ကြသည်။ ဤဂိမ်းများတွင် အစောပိုင်း ကစားသမားများ၏ လုပ်ဆောင်ချက်များသည် အခြားကစားသမားများ၏ ရလဒ်နှင့် ဆုံးဖြတ်ချက်များအပေါ်များစွာ သက်ရောက်မှုရှိသည်။ === ပြီးပြည့်စုံသော သတင်းအချက်အလက်နှင့် ပြီးပြည့်စုံမှုမရှိသော သတင်းအချက်အလက် (Perfect and imperfect information) === ပြီးပြည့်စုံသော သတင်းအချက်အလက် ပါရှိသည့် ဂိမ်းများတွင် ဂိမ်း၏ အဆင့်တိုင်း၌ ကစားသမားအားလုံးသည် ယခင်ဖြစ်ပျက်ခဲ့သည့် သမိုင်းကြောင်းများနှင့် အခြားပြိုင်ဘက်များ၏ ယခင်ရွေ့လျားမှု အားလုံးကို သိရှိထားကြသည်။ စစ်တုရင်နှင့် ဂိုကစားနည်းတို့မှာ ဤအမျိုးအစားတွင် အကျုံးဝင်သည်။ ဆန့်ကျင်ဘက်အနေဖြင့် ပြိုင်ဘက်က ပြုလုပ်ခဲ့ပြီးသော ရွေ့လျားမှုအားလုံးကို ကစားသမားများက အပြည့်အဝ မသိရှိနိုင်သောအခါ ထိုဂိမ်းမျိုးကို ပြီးပြည့်စုံမှုမရှိသော သတင်းအချက်အလက် ဂိမ်းဟု ခေါ်ဆိုသည်။ === အခြားထင်ရှားသော အမျိုးအစားများ (Other notable types) === * '''စီစဉ်တွဲစပ်မှုဆိုင်ရာ ဂိမ်းများ (Combinatorial games)''' - ပြီးပြည့်စုံသော သတင်းအချက်အလက်များ ပါဝင်ပြီး ကံတရားအပေါ် လုံးဝမှီခိုမှုမရှိသော အစဉ်လိုက် လူနှစ်ဦး ဂိမ်းများ ဖြစ်ကြသည်။ ဤဂိမ်းများသည် စစ်တုရင်နှင့် ဂိုကစားနည်းကဲ့သို့သော သီးခြားဖြစ်နေသည့် (discrete) [[သင်္ချာ|သင်္ချာဆိုင်ရာ]] တည်ဆောက်ပုံများအပေါ်တွင်သာ အဓိက အာရုံစိုက်လေ့ရှိသည်။ * '''ဆင့်ကဲဖြစ်စဉ်ဆိုင်ရာ ဂိမ်းသီအိုရီ (Evolutionary game theory)''' - ဤအမျိုးအစားသည် သန့်စင်သော ဆင်ခြင်တုံတရား (rationality) သက်သက်ထက် ဆင့်ကဲဖြစ်စဉ်နှင့် သင်ယူမှုအပေါ် အခြေခံသည့် စည်းမျဉ်းများနှင့်အညီ အချိန်နှင့်အမျှ မဟာဗျူဟာများကို ချိန်ညှိပြောင်းလဲတတ်သော ကစားသမားများ၏ သဘာဝကို လေ့လာသည်။ == ဂိမ်းများကို ကိုယ်စားပြုဖော်ပြမှု (Representation of games) == ဂိမ်းတစ်ခုကို အပြည့်အဝ သတ်မှတ်ပြဋ္ဌာန်းနိုင်ရန်အတွက် ကစားသမားများ၊ ဆုံးဖြတ်ချက်ချမှတ်ရမည့် အမှတ်တစ်ခုစီ၌ ရရှိနိုင်မည့် သတင်းအချက်အလက်များနှင့် လုပ်ဆောင်နိုင်စွမ်းများကို ကြိုတင်သတ်မှတ်ထားရမည်ဖြစ်သည့်အပြင် ရလဒ်တစ်ခုစီတိုင်းအတွက် ရရှိလာမည့် အကျိုးအမြတ်များကိုလည်း တိတိကျကျ သတ်မှတ်ပေးထားရမည်ဖြစ်သည်။ === ဖြန့်ကျက်ပုံစံ (Extensive form) === ရွေ့လျားမှုများကို အချိန်အလိုက် အစီအစဉ်တကျ (sequencing) ပြုလုပ်ထားသော အစဉ်လိုက် ဂိမ်းများကို ပုံစံတကျ (formalize) ဖော်ပြရန်အတွက် ဖြန့်ကျက်ပုံစံ (extensive form) ကို အသုံးပြုနိုင်သည်။ ၎င်းတို့ကို ဂိမ်းသစ်ပင်ဂရပ်များ (game trees) အသုံးပြု၍ မျက်မြင်လွယ်ကူအောင် ဖော်ပြလေ့ရှိသည်။ ထိပ်စွန်းမှတ် (vertex) (သို့မဟုတ်) ဆုံမှတ် (node) တစ်ခုစီသည် ကစားသမားတစ်ဦးဦး၏ ရွေးချယ်မှုအမှတ် (သို့မဟုတ်) ကံတရားအပေါ် မူတည်နေသော သဘာဝအခြေအနေ တစ်ခုကို ကိုယ်စားပြုပြီး မျဉ်းများသည် ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသော လုပ်ဆောင်ချက်တစ်ခုစီကို ကိုယ်စားပြု ဖော်ပြသည်။ ပြီးပြည့်စုံသော သတင်းအချက်အလက်များပါရှိသည့် ဖြန့်ကျက်ပုံစံ ဂိမ်းများကို ဖြေရှင်းရာတွင် ယေဘုယျအားဖြင့် နောက်ပြန် ဆင့်ကဲတွက်ချက်နည်း (backward induction) ကို အသုံးပြုလေ့ရှိသည်။ === ပုံမှန်ပုံစံ (Normal form) === ပုံမှန်ပုံစံ (normal form) (သို့မဟုတ်) မဟာဗျူဟာပုံစံ ဂိမ်းကို ကစားသမားများ၊ ၎င်းတို့၏ မဟာဗျူဟာများနှင့် အကျိုးအမြတ်များကို ပြသသည့် [[ကိန်းအုံ]] (matrix) (သို့မဟုတ်) [[အတိုင်းအတာ (သင်္ချာ)|အတိုင်းအတာ]] <math>n</math> ခုရှိသော အခင်းအကျင်း (<math>n</math>-dimensional array) ဖြင့် ယေဘုယျအားဖြင့် ကိုယ်စားပြုဖော်ပြလေ့ရှိသည်။ အဆိုပါ [[ကိန်းအုံ]]ကို လူနှစ်ဦးပါဝင်သော ဂိမ်းများအတွက် အများဆုံး အသုံးပြုကြသည်။ ဤပုံစံတွင် ကစားသမားတစ်ဦးစီသည် တစ်ပြိုင်နက်တည်း အရေးယူဆောင်ရွက်သည် (သို့မဟုတ်) အနည်းဆုံး အခြားသူ၏ လုပ်ဆောင်ချက်များကို မသိရှိဘဲ ဆောင်ရွက်သည်ဟု ယူဆထားသည်။ == အထွေထွေနှင့် လက်တွေ့အသုံးချမှုများ (General and applied uses) == === ဘောဂဗေဒနှင့် စီးပွားရေး (Economics and Business) === ဂိမ်းသီအိုရီသည် အချင်းချင်းဆက်သွယ်နေသော ကိုယ်စားလှယ်များ၏ ယှဉ်ပြိုင်မှု အပြုအမူများကို မော်ဒယ်တည်ဆောက် လေ့လာရန်အတွက် [[သင်္ချာ|သင်္ချာဆိုင်ရာ]] ဘောဂဗေဒ (mathematical economics) နှင့် စီးပွားရေးနယ်ပယ်တို့တွင် မရှိမဖြစ် အသုံးပြုသော အဓိကနည်းလမ်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ သုတေသနပြုချက်များသည် ကစားသမားများအနေဖြင့် မိမိတို့၏ အကျိုးအမြတ် အမြင့်ဆုံးရရှိစေရန် အကျိုးသင့်အကြောင်းသင့် ဆောင်ရွက်ကြမည်ဟု ယူဆထားပြီး ရလဒ်များကို ကြိုတင်ခန့်မှန်းနိုင်သော အဖြေ သဘောတရားများ (solution concepts) ဟုခေါ်သည့် ပုံစံတကျ စည်းမျဉ်းများ (formal rules) အပေါ်တွင်သာ အဓိက အာရုံစိုက်သည်။ ၎င်း၏ ထင်ရှားသော ဥပမာတစ်ခုမှာ နက်ရှ် မျှခြေပင် ဖြစ်သည်။ === ဇီဝဗေဒ (Biology) === ဘောဂဗေဒနယ်ပယ်နှင့် မတူညီသည်မှာ ဇီဝဗေဒဆိုင်ရာ ဂိမ်းများတွင် အကျိုးအမြတ်များသည် ဂျွန် ဖွန်နွိုင်းမန်း နှင့် အော့စကာ မော်ဂန်စတိန်း တို့ ဆိုလိုသော အသုံးဝင်မှုမျိုး မဟုတ်ဘဲ မျိုးပွားမှု အောင်မြင်ခြင်းကဲ့သို့သော ကြံ့ခိုင်မှု (fitness) အပေါ်တွင်သာ အခြေခံထားပြီး သိသာထင်ရှားသော အကျိုးသင့်အကြောင်းသင့် ရွေးချယ်မှု ယူဆချက်ကိုလည်း ဖယ်ရှားထားသည်။ ဇီဝဗေဒပညာရှင်များသည် ဆင့်ကဲဖြစ်စဉ်ဆိုင်ရာ တွန်းအားများဖြင့် ထိန်းသိမ်းထားနိုင်မည့် မျှခြေများကိုသာ အာရုံစိုက်ကြပြီး ၎င်းတို့အနက် ဆင့်ကဲဖြစ်စဉ်အရ တည်ငြိမ်သော မဟာဗျူဟာ (evolutionarily stable strategy) သည် အထင်ရှားဆုံးဖြစ်သည်။ === ကွန်ပျူတာသိပ္ပံ (Computer science) === ဂိမ်းသီအိုရီသည် ကိုယ်စားလှယ်များစွာပါဝင်သော စနစ်များ (multi-agent systems) နှင့် အွန်လိုင်း အဆင့်ဆင့်တွက်နည်းများ (online algorithms) အတွက် သဘောတရားရေးရာ အခြေခံများကို ခိုင်ခိုင်မာမာ ပံ့ပိုးပေးထားသည်။ အင်တာနက် ပေါ်ပေါက်လာမှုက အဆင့်ဆင့်တွက်နည်းဆိုင်ရာ ဂိမ်းသီအိုရီ (algorithmic game theory) ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကို တွန်းအားပေးခဲ့ပြီး ၎င်းကို အင်တာနက် ဈေးကွက်များ၊ တွက်ချက်မှုဆိုင်ရာ လေလံပွဲများနှင့် တူညီအဆင့်ရှိ အချင်းချင်း ချိတ်ဆက်ထားသော စနစ်များ (peer-to-peer systems) တွင် တွင်ကျယ်စွာ အသုံးချလျက်ရှိသည်။ == ကိုးကား == * {{Citation |last=Myerson |first=Roger B. |author-link=Roger B. Myerson |title=Game Theory: Analysis of Conflict |publication-place=Cambridge, MA |publisher=Harvard University Press |year=1991 |isbn=978-0-674-34116-6}} * {{Citation |last1=von Neumann |first1=John |author-link1=John von Neumann |last2=Morgenstern |first2=Oskar |author-link2=Oskar Morgenstern |title=Theory of Games and Economic Behavior |publication-place=Princeton, NJ |publisher=Princeton University Press |year=1944 |isbn=978-0-691-13061-3 |mr=0011937 |zbl=0063.05930}} * {{Citation |last=Gibbons |first=Robert D. |title=Game Theory for Applied Economists |publication-place=Princeton, NJ |publisher=Princeton University Press |year=1992 |isbn=978-0-691-00395-5}} * {{Citation |last1=Osborne |first1=Martin J. |last2=Rubinstein |first2=Ariel |author-link2=Ariel Rubinstein |title=A Course in Game Theory |publication-place=Cambridge, MA |publisher=MIT Press |year=1994 |isbn=978-0-262-65040-3 |mr=1301776 |zbl=1194.91003}} * {{Citation |last=Watson |first=Joel |title=Strategy: An Introduction to Game Theory |edition=3rd |publication-place=New York |publisher=W. W. Norton & Company |year=2013 |isbn=978-0-393-91838-0}} qb6mi1jf84frbpmbi8rv0rj1ianps51 1051801 1051799 2026-09-07T20:00:23Z Mkant00 135890 /* အဆုံးစွန် ကမ်းလှမ်းချက် ဂိမ်း (Ultimatum game) */ 1051801 wikitext text/x-wiki '''ဂိမ်းသီအိုရီ (Game theory)''' ဆိုသည်မှာ မဟာဗျူဟာမြောက် အပြန်အလှန်တုံ့ပြန်မှုများအတွက် [[သင်္ချာ|သင်္ချာဆိုင်ရာ]] မော်ဒယ်ပုံစံများကို လေ့လာသော ပညာရပ်ဖြစ်သည်။ ဤပညာရပ်ကို လူမှုသိပ္ပံနယ်ပယ် အသီးသီးတွင် အသုံးချနိုင်ရုံသာမက ဘောဂဗေဒ၊ ယုတ္တိဗေဒ (logic)၊ စနစ်များဆိုင်ရာ သိပ္ပံပညာ (systems science) နှင့် ကွန်ပျူတာသိပ္ပံ (computer science) တို့တွင်လည်း ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် အသုံးပြုကြသည်။ အစောပိုင်းကာလများက ဂိမ်းသီအိုရီသည် လူနှစ်ဦးပါဝင်သော ပေါင်းလဒ်သုည ဂိမ်းများ (zero-sum games) ကိုသာ အဓိကထား လေ့လာခဲ့သော်လည်း နောင်တွင် ပေါင်းလဒ်သုည မဟုတ်သော ဂိမ်းများ (non-zero-sum games) အထိပါ နယ်ပယ်ကျယ်ပြန့်လာခဲ့သည်။ ယနေ့ခေတ်တွင်မူ ဂိမ်းသီအိုရီကို လူ၊ တိရစ္ဆာန်နှင့် ကွန်ပျူတာစနစ်များအကြား ယုတ္တိကျကျ ဆုံးဖြတ်ချက်ချမှတ်ခြင်း (decision making) လုပ်ငန်းစဉ်များကို လေ့လာရာ၌ အခြေခံကျသော ဘုံသဘောတရားတစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်လက်ခံထားကြသည်။ ခေတ်သစ် ဂိမ်းသီအိုရီသည် ဂျွန် ဖွန်နွိုင်းမန်း ၏ သက်သေပြချက်နှင့်အတူ လူနှစ်ဦးပါဝင်သော ပေါင်းလဒ်သုည ဂိမ်းများရှိ ကျပန်းရွေးချယ်မှု မဟာဗျူဟာ မျှခြေများ (mixed-strategy equilibria) ဟူသော အယူအဆမှတဆင့် စတင်ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ ၎င်းနှင့် အော့စကာ မော်ဂန်စတိန်း တို့ ပူးတွဲရေးသားခဲ့ပြီး ၁၉၄၄ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ဝေခဲ့သော Theory of Games and Economic Behavior စာအုပ်တွင် ကစားသမားများစွာ ပါဝင်ပြီး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်သော ဂိမ်းများ (cooperative games) အကြောင်းကိုပါ ထည့်သွင်းစဉ်းစားလာကာ မျှော်မှန်း အသုံးဝင်မှု (expected utility) ဆိုင်ရာ [[နဂိုမှန်အဆို|နဂိုမှန်အဆိုဆိုင်ရာ]] သီအိုရီတစ်ခုကိုပါ ပံ့ပိုးပေးနိုင်ခဲ့သည်။ ၁၉၅၀ ပြည့်လွန်နှစ်များသို့ ရောက်သောအခါ ဂျွန် နက်ရှ်က အဆုံးရှိ (finite) ကစားသမား အရေအတွက်နှင့် အဆုံးရှိ သက်ရောက်ချက် [[အစု|အစုများ]] (finite action sets) ပါဝင်ပြီး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခြင်းမရှိသော ဂိမ်း (non-cooperative game) တိုင်းတွင် ကျပန်းရွေးချယ်မှု မဟာဗျူဟာများပါဝင်သည့် နက်ရှ် မျှခြေ (Nash equilibrium) အနည်းဆုံးတစ်ခု အမြဲရှိကြောင်းကို သက်သေပြနိုင်ခဲ့သည်။ == လူသိများသော ဂိမ်း ဥပမာများ (Well-known examples of games) == === အကျဉ်းသား၏ အကျပ်အတည်း (Prisoner's dilemma) === သံသယရှိသူ နှစ်ဦးကို အပေးအယူတစ်ခု ကမ်းလှမ်းထားသည်ဟု ဆိုကြပါစို့။ အကယ်၍ တစ်ဦးက အခြားတစ်ဦးကို သစ္စာဖောက်ကာ ဝန်ခံပြီး ကျန်တစ်ဦးက နှုတ်ဆိတ်နေပါက သစ္စာဖောက်သူသည် ချက်ချင်းလွတ်မြောက်သွားမည်ဖြစ်ပြီး နှုတ်ဆိတ်နေသူမှာမူ ကာလရှည် ထောင်ဒဏ်ကျခံရမည်ဖြစ်သည်။ အကယ်၍ ၎င်းတို့ နှစ်ဦးစလုံးက ဝန်ခံခဲ့ပါက နှစ်ဦးစလုံး အလယ်အလတ် ထောင်ဒဏ်ကို အသီးသီး ကျခံရမည်ဖြစ်သည်။ ဤအခြေအနေတွင် သစ္စာဖောက်ခြင်းသည် ကစားသမားနှစ်ဦးစလုံးအတွက် လွှမ်းမိုးမှုရှိသော မဟာဗျူဟာ (dominant strategy) ဖြစ်လာသည်။ ၎င်းသည် နှစ်ဦးစလုံး သစ္စာဖောက်သည့် နက်ရှ် မျှခြေကို ရရှိစေသော်လည်း လက်တွေ့တွင် အပြန်အလှန် နှုတ်ဆိတ်နေခြင်းကသာ ၎င်းတို့အတွက် ပိုမိုကောင်းမွန်သော ပေါင်းစပ်ရလဒ်ကို ရရှိစေမည်ဖြစ်သည်။ {| class="wikitable" |- ! {{diagonal split header|<br />အကျဉ်းသား A|အကျဉ်းသား B}} !! အကျဉ်းသား B နှုတ်ဆိတ်နေသည်<br />(''ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်သည်'') !! အကျဉ်းသား B ဝန်ခံသည်<br />(''သစ္စာဖောက်သည်'') |- ! အကျဉ်းသား A နှုတ်ဆိတ်နေသည်<br />(''ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်သည်'') | နှစ်ဦးစလုံး 1 နှစ်စီ ကျခံရမည်|| အကျဉ်းသား A: 3 နှစ်<br />အကျဉ်းသား B: လွတ်မြောက်မည် |- ! အကျဉ်းသား A ဝန်ခံသည်<br />(''သစ္စာဖောက်သည်'') | အကျဉ်းသား A: လွတ်မြောက်မည်<br />အကျဉ်းသား B: 3 နှစ် || နှစ်ဦးစလုံး 2 နှစ်စီ ကျခံရမည် |} === အဆုံးစွန် ကမ်းလှမ်းချက် ဂိမ်း (Ultimatum game) === ကစားသမားတစ်ဦးဖြစ်သော ကမ်းလှမ်းသူကို ငွေကြေးပမာဏတစ်ခု ပေးအပ်ထားပြီး တုံ့ပြန်သူနှင့် ခွဲဝေရန် တာဝန်ပေးထားသည်။ တုံ့ပြန်သူအနေဖြင့် အဆိုပြုချက်ကို လက်ခံနိုင်သည် (သို့မဟုတ်) ငြင်းပယ်နိုင်သည်။ အကယ်၍ တုံ့ပြန်သူက လက်ခံပါက ငွေကြေးကို အဆိုပြုချက်အတိုင်း ခွဲဝေပေးမည်ဖြစ်သည်။ အကယ်၍ ငြင်းပယ်ပါကမူ ကစားသမားနှစ်ဦးစလုံး မည်သည့်အရာမျှ ရရှိမည်မဟုတ်ပေ။ ဤဂိမ်းက လူမှုရေးအရ လက်ခံနိုင်မှု၊ တရားမျှတမှုနှင့် ရက်ရောမှုစသည့် အချက်များသည် သန့်စင်သော ကိုယ်ကျိုးရှာမှုအပေါ် မည်ကဲ့သို့ မကြာခဏ လွှမ်းမိုးသွားတတ်ကြောင်းကို သရုပ်ပြလျက်ရှိသည်။ အဆုံးစွန် ကမ်းလှမ်းချက် ဂိမ်း (ultimatum game) ၏ အရိုးရှင်းဆုံးပုံစံတွင် ကမ်းလှမ်းသူအတွက် တရားမျှတသော (Fair) နှင့် တရားမျှတမှုမရှိသော (Unfair) ဟူ၍ ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသော မဟာဗျူဟာ (strategy) နှစ်ခု ရှိသည်။ ပိုမိုလက်တွေ့ကျသော ပုံစံတစ်ခုတွင်မူ ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသော ကမ်းလှမ်းမှုများစွာကို ခွင့်ပြုပေးမည်ဖြစ်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် ခွဲဝေမည့်အရာသည် 100 ဆင့် (cents) တန်ဖိုးရှိသော ဒေါ်လာငွေစက္ကူတစ်ရွက် ဖြစ်နိုင်သည်။ ထိုအခြေအနေတွင် ကမ်းလှမ်းသူ၏ မဟာဗျူဟာအစု (strategy set) သည် ၎င်းတို့ရွေးချယ်မည့် ကမ်းလှမ်းချက် ''S'' အတွက် 0 နှင့် 100 အပါအဝင် ၎င်းတို့အကြားရှိ [[ကိန်းပြည့်]] (integer) များအားလုံး ဖြစ်လာမည်ဖြစ်သည်။ ယင်းတွင် ဂိမ်းပိုင်းဆိုင်ရာ ပြည့်စုံသော မျှခြေ (subgame perfect equilibria) နှစ်ခု ရှိလာမည်ဖြစ်သည်။ ပထမတစ်ခုမှာ ကမ်းလှမ်းသူက ''S''=0 ဟု ကမ်းလှမ်းပြီး လက်ခံသူက လက်ခံသည့် အခြေအနေဖြစ်သည်။ ဤအခြေအနေတွင် လက်ခံသူသည် ၎င်း၏ ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသော မဟာဗျူဟာနှစ်ခုအကြား အကျိုးအမြတ်တူညီနေမည် (indifferent) ဖြစ်သောကြောင့် ယင်းကို အားနည်းသော မျှခြေ (weak equilibrium) ဟု သတ်မှတ်သည်။ ဒုတိယတစ်ခုမှာ အားကောင်းသော မျှခြေ (strong equilibrium) ဖြစ်သည်။ ယင်းအခြေအနေတွင် ကမ်းလှမ်းသူက ''S''=1 ဟု ကမ်းလှမ်းပြီး လက်ခံသူသည် ''S''>=1 ဖြစ်ပါက လက်ခံ၍ ''S''=0 ဖြစ်ပါက ငြင်းပယ်မည်ဖြစ်သည်။ အဆုံးစွန် ကမ်းလှမ်းချက် ဂိမ်း (ultimatum game) ကို အဆက်မပြတ် မဟာဗျူဟာအစု (continuous strategy set) တစ်ခု အသုံးပြု၍လည်း မော်ဒယ်တည်ဆောက်လေ့ရှိသည်။ ကမ်းလှမ်းသူသည် လက်ခံသူအား ကမ်းလှမ်းရန် မုန့်တစ်ခု၏ ဝေစု S ကို ရွေးချယ်သည်ဟု ယူဆပါ။ ဤနေရာတွင် S သည် 0 နှင့် 1 အပါအဝင် ၎င်းတို့အကြားရှိ မည်သည့် [[ကိန်းစစ်]] (real number) မဆို ဖြစ်နိုင်သည်။ အကယ်၍ လက်ခံသူက ယင်းကမ်းလှမ်းချက်ကို လက်ခံပါက ကမ်းလှမ်းသူ၏ အကျိုးအမြတ် (payoff) သည် (1-S) ဖြစ်လာမည်ဖြစ်ပြီး လက်ခံသူ၏ အကျိုးအမြတ်မှာ S ဖြစ်လာမည်ဖြစ်သည်။ အကယ်၍ လက်ခံသူက ကမ်းလှမ်းချက်ကို ငြင်းပယ်ပါက ကစားသမားနှစ်ဦးစလုံး သုညသာ ရရှိမည်ဖြစ်သည်။ ဤအခြေအနေတွင် တစ်ခုတည်းသီးသန့်ဖြစ်သော (unique) ဂိမ်းပိုင်းဆိုင်ရာ ပြည့်စုံသော မျှခြေ (subgame perfect equilibrium) မှာ ကမ်းလှမ်းသူက S=0 ဟု ကမ်းလှမ်းပြီး လက်ခံသူက လက်ခံသည့် အခြေအနေဖြစ်သည်။ လက်ခံသူသည် လက်ခံသည်ဖြစ်စေ၊ ငြင်းပယ်သည်ဖြစ်စေ ၎င်း၏ အကျိုးအမြတ်မှာ 0 ပင် ဖြစ်နေသောကြောင့် ယင်းကို အားနည်းသော မျှခြေ (weak equilibrium) ဟု သတ်မှတ်သည်။ S > 0 ဖြစ်သော မည်သည့် ဝေစုကမျှ ဂိမ်းပိုင်းဆိုင်ရာ ပြည့်စုံသော မျှခြေကို ဖြစ်ပေါ်စေမည်မဟုတ်ပေ။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ကမ်းလှမ်းသူသည် အလွန်သေးငယ်သော ကိန်း <math>\epsilon</math> တစ်ခုအတွက် S' = S - <math>\epsilon</math> ဟူသော ကမ်းလှမ်းချက်သို့ ပြောင်းလဲသွေဖည်သွားနိုင်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ထိုသို့ သွေဖည်သွားသော်လည်း လက်ခံသူ၏ အကောင်းဆုံး တုံ့ပြန်မှု (best response) သည် လက်ခံရန်သာ ဖြစ်နေမည်ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ဤအားနည်းသော မျှခြေသည် မဟာဗျူဟာ ရပ်ဝန်း (strategy space) အဆက်မပြတ် ဖြစ်နေခြင်းကြောင့်သာ ပေါ်ပေါက်လာရသည့် နောက်ဆက်တွဲရလဒ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ == ဂိမ်း အမျိုးအစားများ (Different types of games) == === ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်သော ဂိမ်းနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခြင်းမရှိသော ဂိမ်း (Cooperative / non-cooperative) === ကစားသမားများသည် ပြင်ပမှ စည်းမျဉ်းများဖြင့် တွန်းအားပေးထားသော ခိုင်မာသည့် ကတိကဝတ်များကို ဖွဲ့စည်းနိုင်မည်ဆိုပါက ထိုဂိမ်းကို ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်သော ဂိမ်းဟု ခေါ်ဆိုသည်။ ဥပမာပြရလျှင် စာချုပ်ဥပဒေမှတစ်ဆင့် ဖွဲ့စည်းချုပ်ဆိုခြင်းမျိုး ဖြစ်သည်။ သို့ရာတွင် သဘောတူညီချက် အားလုံးကို မိမိဖာသာ အကောင်အထည်ဖော်ရန် လိုအပ်နေမည်ဆိုပါက ၎င်းကို ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခြင်းမရှိသော ဂိမ်းဟု ခေါ်ဆိုရမည်ဖြစ်သည်။ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခြင်းမရှိသော ဂိမ်းသီအိုရီသည် နက်ရှ် မျှခြေများကို ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာပြီး ကစားသမား တစ်ဦးချင်းစီ၏ လုပ်ဆောင်ချက်များ (actions) နှင့် ရရှိလာမည့် အကျိုးအမြတ်များ (payoffs) ကို ကြိုတင်ခန့်မှန်းခြင်းအပေါ်တွင်သာ အဓိကထား လေ့လာသည်။ === အချိုးညီ ဂိမ်းနှင့် အချိုးမညီ ဂိမ်း (Symmetric / asymmetric) === အချိုးညီ ဂိမ်း (symmetric game) ဆိုသည်မှာ ကစားသမားတစ်ဦး ရရှိမည့် အကျိုးအမြတ်သည် ၎င်းတို့ရွေးချယ်ကစားသည့် မဟာဗျူဟာများအပေါ်တွင်သာ မူတည်ပြီး မည်သူကစားသည်ဟူသော အချက်အပေါ်တွင် မူတည်ခြင်းမရှိသည့် ဂိမ်းမျိုးကို ခေါ်သည်။ ကြက်သူရဲဘောကြောင်ဂိမ်း (game of chicken)၊ အကျဉ်းသား၏ အကျပ်အတည်း (prisoner's dilemma) နှင့် သမင်လိုက်လံဖမ်းဆီးခြင်း (stag hunt) စသည့် စံပြဖော်ပြချက်များ (representations) အားလုံးသည် အချိုးညီ ဂိမ်းများပင် ဖြစ်ကြသည်။ ဆန့်ကျင်ဘက်အားဖြင့် အချိုးမညီ ဂိမ်းများ (asymmetric games) ဆိုသည်မှာမူ ကစားသမားနှစ်ဦးစလုံးအတွက် တူညီသော မဟာဗျူဟာ [[အစု|အစုများ]] မရှိခြင်း (သို့မဟုတ်) ကစားသမား မည်သူမည်ဝါဖြစ်မှုအပေါ် မူတည်ကာ ရရှိမည့် အကျိုးအမြတ်များ ကွာခြားသွားသည့် ဂိမ်းများကို ခေါ်ဆိုသည်။ === ပေါင်းလဒ်သုညနှင့် ပေါင်းလဒ်သုည မဟုတ်မှု(Zero-sum / non-zero-sum) === ပေါင်းလဒ်သုည ဂိမ်းများတွင် ကစားသမားအားလုံးအတွက် စုစုပေါင်းအကျိုးအမြတ်ကို ပေါင်းလိုက်ပါက အမြဲတမ်း သုည (သို့မဟုတ်) သတ်မှတ်ထားသော ကိန်းသေ (constant) တစ်ခုသာ ရရှိသည်။ ဆိုလိုသည်မှာ ကစားသမားတစ်ဦး အကျိုးအမြတ် ရရှိသွားခြင်းသည် အခြားကစားသမား တစ်ဦးဦး၏ တူညီသော ဆုံးရှုံးမှုကြောင့်သာ ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းဖြစ်သည်။ ဖဲကစားခြင်းနှင့် စစ်တုရင်ကစားခြင်းတို့မှာ ပေါင်းလဒ်သုည ဂိမ်းများအတွက် ထင်ရှားသော ဥပမာများ ဖြစ်ကြသည်။ သို့သော်လည်း ဂိမ်းသီအိုရီပညာရှင် အများစု လေ့လာလေ့ရှိသည့် ဂိမ်းများမှာ ပေါင်းလဒ်သုည မဟုတ်သော ဂိမ်းများသာ ဖြစ်သည်။ ဤဂိမ်းအမျိုးအစားတွင် ကစားသမားတစ်ဦး၏ အကျိုးအမြတ် ရရှိမှုသည် အခြားတစ်ဦး၏ ဆုံးရှုံးမှုနှင့် တိုက်ရိုက်ဆက်စပ်နေရန် မလိုအပ်ပေ။ === တစ်ပြိုင်နက်တည်းနှင့် အစဉ်လိုက် (Simultaneous / sequential) === တစ်ပြိုင်နက်တည်း ဂိမ်းများ ဆိုသည်မှာ ကစားသမားနှစ်ဦးစလုံးက အချိန်ကိုက် တစ်ပြိုင်နက်တည်း ရွေ့လျားသော ဂိမ်းများကို ဆိုလိုခြင်းဖြစ်ပြီး နောက်ကစားမည့်သူများသည် အစောပိုင်း ကစားသမားများ၏ လုပ်ဆောင်ချက်များကို ကြိုတင်မသိရှိနိုင်ပေ။ အစဉ်လိုက် ဂိမ်းများ (sequential games) ဆိုသည်မှာမူ ကစားသမားများက ဆုံးဖြတ်ချက်များကို တစ်ပြိုင်နက်တည်း မချမှတ်ဘဲ အဆင့်လိုက် လုပ်ဆောင်ရသည့် အပြောင်းအလဲရှိသော (dynamic) ဂိမ်းများ ဖြစ်ကြသည်။ ဤဂိမ်းများတွင် အစောပိုင်း ကစားသမားများ၏ လုပ်ဆောင်ချက်များသည် အခြားကစားသမားများ၏ ရလဒ်နှင့် ဆုံးဖြတ်ချက်များအပေါ်များစွာ သက်ရောက်မှုရှိသည်။ === ပြီးပြည့်စုံသော သတင်းအချက်အလက်နှင့် ပြီးပြည့်စုံမှုမရှိသော သတင်းအချက်အလက် (Perfect and imperfect information) === ပြီးပြည့်စုံသော သတင်းအချက်အလက် ပါရှိသည့် ဂိမ်းများတွင် ဂိမ်း၏ အဆင့်တိုင်း၌ ကစားသမားအားလုံးသည် ယခင်ဖြစ်ပျက်ခဲ့သည့် သမိုင်းကြောင်းများနှင့် အခြားပြိုင်ဘက်များ၏ ယခင်ရွေ့လျားမှု အားလုံးကို သိရှိထားကြသည်။ စစ်တုရင်နှင့် ဂိုကစားနည်းတို့မှာ ဤအမျိုးအစားတွင် အကျုံးဝင်သည်။ ဆန့်ကျင်ဘက်အနေဖြင့် ပြိုင်ဘက်က ပြုလုပ်ခဲ့ပြီးသော ရွေ့လျားမှုအားလုံးကို ကစားသမားများက အပြည့်အဝ မသိရှိနိုင်သောအခါ ထိုဂိမ်းမျိုးကို ပြီးပြည့်စုံမှုမရှိသော သတင်းအချက်အလက် ဂိမ်းဟု ခေါ်ဆိုသည်။ === အခြားထင်ရှားသော အမျိုးအစားများ (Other notable types) === * '''စီစဉ်တွဲစပ်မှုဆိုင်ရာ ဂိမ်းများ (Combinatorial games)''' - ပြီးပြည့်စုံသော သတင်းအချက်အလက်များ ပါဝင်ပြီး ကံတရားအပေါ် လုံးဝမှီခိုမှုမရှိသော အစဉ်လိုက် လူနှစ်ဦး ဂိမ်းများ ဖြစ်ကြသည်။ ဤဂိမ်းများသည် စစ်တုရင်နှင့် ဂိုကစားနည်းကဲ့သို့သော သီးခြားဖြစ်နေသည့် (discrete) [[သင်္ချာ|သင်္ချာဆိုင်ရာ]] တည်ဆောက်ပုံများအပေါ်တွင်သာ အဓိက အာရုံစိုက်လေ့ရှိသည်။ * '''ဆင့်ကဲဖြစ်စဉ်ဆိုင်ရာ ဂိမ်းသီအိုရီ (Evolutionary game theory)''' - ဤအမျိုးအစားသည် သန့်စင်သော ဆင်ခြင်တုံတရား (rationality) သက်သက်ထက် ဆင့်ကဲဖြစ်စဉ်နှင့် သင်ယူမှုအပေါ် အခြေခံသည့် စည်းမျဉ်းများနှင့်အညီ အချိန်နှင့်အမျှ မဟာဗျူဟာများကို ချိန်ညှိပြောင်းလဲတတ်သော ကစားသမားများ၏ သဘာဝကို လေ့လာသည်။ == ဂိမ်းများကို ကိုယ်စားပြုဖော်ပြမှု (Representation of games) == ဂိမ်းတစ်ခုကို အပြည့်အဝ သတ်မှတ်ပြဋ္ဌာန်းနိုင်ရန်အတွက် ကစားသမားများ၊ ဆုံးဖြတ်ချက်ချမှတ်ရမည့် အမှတ်တစ်ခုစီ၌ ရရှိနိုင်မည့် သတင်းအချက်အလက်များနှင့် လုပ်ဆောင်နိုင်စွမ်းများကို ကြိုတင်သတ်မှတ်ထားရမည်ဖြစ်သည့်အပြင် ရလဒ်တစ်ခုစီတိုင်းအတွက် ရရှိလာမည့် အကျိုးအမြတ်များကိုလည်း တိတိကျကျ သတ်မှတ်ပေးထားရမည်ဖြစ်သည်။ === ဖြန့်ကျက်ပုံစံ (Extensive form) === ရွေ့လျားမှုများကို အချိန်အလိုက် အစီအစဉ်တကျ (sequencing) ပြုလုပ်ထားသော အစဉ်လိုက် ဂိမ်းများကို ပုံစံတကျ (formalize) ဖော်ပြရန်အတွက် ဖြန့်ကျက်ပုံစံ (extensive form) ကို အသုံးပြုနိုင်သည်။ ၎င်းတို့ကို ဂိမ်းသစ်ပင်ဂရပ်များ (game trees) အသုံးပြု၍ မျက်မြင်လွယ်ကူအောင် ဖော်ပြလေ့ရှိသည်။ ထိပ်စွန်းမှတ် (vertex) (သို့မဟုတ်) ဆုံမှတ် (node) တစ်ခုစီသည် ကစားသမားတစ်ဦးဦး၏ ရွေးချယ်မှုအမှတ် (သို့မဟုတ်) ကံတရားအပေါ် မူတည်နေသော သဘာဝအခြေအနေ တစ်ခုကို ကိုယ်စားပြုပြီး မျဉ်းများသည် ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသော လုပ်ဆောင်ချက်တစ်ခုစီကို ကိုယ်စားပြု ဖော်ပြသည်။ ပြီးပြည့်စုံသော သတင်းအချက်အလက်များပါရှိသည့် ဖြန့်ကျက်ပုံစံ ဂိမ်းများကို ဖြေရှင်းရာတွင် ယေဘုယျအားဖြင့် နောက်ပြန် ဆင့်ကဲတွက်ချက်နည်း (backward induction) ကို အသုံးပြုလေ့ရှိသည်။ === ပုံမှန်ပုံစံ (Normal form) === ပုံမှန်ပုံစံ (normal form) (သို့မဟုတ်) မဟာဗျူဟာပုံစံ ဂိမ်းကို ကစားသမားများ၊ ၎င်းတို့၏ မဟာဗျူဟာများနှင့် အကျိုးအမြတ်များကို ပြသသည့် [[ကိန်းအုံ]] (matrix) (သို့မဟုတ်) [[အတိုင်းအတာ (သင်္ချာ)|အတိုင်းအတာ]] <math>n</math> ခုရှိသော အခင်းအကျင်း (<math>n</math>-dimensional array) ဖြင့် ယေဘုယျအားဖြင့် ကိုယ်စားပြုဖော်ပြလေ့ရှိသည်။ အဆိုပါ [[ကိန်းအုံ]]ကို လူနှစ်ဦးပါဝင်သော ဂိမ်းများအတွက် အများဆုံး အသုံးပြုကြသည်။ ဤပုံစံတွင် ကစားသမားတစ်ဦးစီသည် တစ်ပြိုင်နက်တည်း အရေးယူဆောင်ရွက်သည် (သို့မဟုတ်) အနည်းဆုံး အခြားသူ၏ လုပ်ဆောင်ချက်များကို မသိရှိဘဲ ဆောင်ရွက်သည်ဟု ယူဆထားသည်။ == အထွေထွေနှင့် လက်တွေ့အသုံးချမှုများ (General and applied uses) == === ဘောဂဗေဒနှင့် စီးပွားရေး (Economics and Business) === ဂိမ်းသီအိုရီသည် အချင်းချင်းဆက်သွယ်နေသော ကိုယ်စားလှယ်များ၏ ယှဉ်ပြိုင်မှု အပြုအမူများကို မော်ဒယ်တည်ဆောက် လေ့လာရန်အတွက် [[သင်္ချာ|သင်္ချာဆိုင်ရာ]] ဘောဂဗေဒ (mathematical economics) နှင့် စီးပွားရေးနယ်ပယ်တို့တွင် မရှိမဖြစ် အသုံးပြုသော အဓိကနည်းလမ်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ သုတေသနပြုချက်များသည် ကစားသမားများအနေဖြင့် မိမိတို့၏ အကျိုးအမြတ် အမြင့်ဆုံးရရှိစေရန် အကျိုးသင့်အကြောင်းသင့် ဆောင်ရွက်ကြမည်ဟု ယူဆထားပြီး ရလဒ်များကို ကြိုတင်ခန့်မှန်းနိုင်သော အဖြေ သဘောတရားများ (solution concepts) ဟုခေါ်သည့် ပုံစံတကျ စည်းမျဉ်းများ (formal rules) အပေါ်တွင်သာ အဓိက အာရုံစိုက်သည်။ ၎င်း၏ ထင်ရှားသော ဥပမာတစ်ခုမှာ နက်ရှ် မျှခြေပင် ဖြစ်သည်။ === ဇီဝဗေဒ (Biology) === ဘောဂဗေဒနယ်ပယ်နှင့် မတူညီသည်မှာ ဇီဝဗေဒဆိုင်ရာ ဂိမ်းများတွင် အကျိုးအမြတ်များသည် ဂျွန် ဖွန်နွိုင်းမန်း နှင့် အော့စကာ မော်ဂန်စတိန်း တို့ ဆိုလိုသော အသုံးဝင်မှုမျိုး မဟုတ်ဘဲ မျိုးပွားမှု အောင်မြင်ခြင်းကဲ့သို့သော ကြံ့ခိုင်မှု (fitness) အပေါ်တွင်သာ အခြေခံထားပြီး သိသာထင်ရှားသော အကျိုးသင့်အကြောင်းသင့် ရွေးချယ်မှု ယူဆချက်ကိုလည်း ဖယ်ရှားထားသည်။ ဇီဝဗေဒပညာရှင်များသည် ဆင့်ကဲဖြစ်စဉ်ဆိုင်ရာ တွန်းအားများဖြင့် ထိန်းသိမ်းထားနိုင်မည့် မျှခြေများကိုသာ အာရုံစိုက်ကြပြီး ၎င်းတို့အနက် ဆင့်ကဲဖြစ်စဉ်အရ တည်ငြိမ်သော မဟာဗျူဟာ (evolutionarily stable strategy) သည် အထင်ရှားဆုံးဖြစ်သည်။ === ကွန်ပျူတာသိပ္ပံ (Computer science) === ဂိမ်းသီအိုရီသည် ကိုယ်စားလှယ်များစွာပါဝင်သော စနစ်များ (multi-agent systems) နှင့် အွန်လိုင်း အဆင့်ဆင့်တွက်နည်းများ (online algorithms) အတွက် သဘောတရားရေးရာ အခြေခံများကို ခိုင်ခိုင်မာမာ ပံ့ပိုးပေးထားသည်။ အင်တာနက် ပေါ်ပေါက်လာမှုက အဆင့်ဆင့်တွက်နည်းဆိုင်ရာ ဂိမ်းသီအိုရီ (algorithmic game theory) ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကို တွန်းအားပေးခဲ့ပြီး ၎င်းကို အင်တာနက် ဈေးကွက်များ၊ တွက်ချက်မှုဆိုင်ရာ လေလံပွဲများနှင့် တူညီအဆင့်ရှိ အချင်းချင်း ချိတ်ဆက်ထားသော စနစ်များ (peer-to-peer systems) တွင် တွင်ကျယ်စွာ အသုံးချလျက်ရှိသည်။ == ကိုးကား == * {{Citation |last=Myerson |first=Roger B. |author-link=Roger B. Myerson |title=Game Theory: Analysis of Conflict |publication-place=Cambridge, MA |publisher=Harvard University Press |year=1991 |isbn=978-0-674-34116-6}} * {{Citation |last1=von Neumann |first1=John |author-link1=John von Neumann |last2=Morgenstern |first2=Oskar |author-link2=Oskar Morgenstern |title=Theory of Games and Economic Behavior |publication-place=Princeton, NJ |publisher=Princeton University Press |year=1944 |isbn=978-0-691-13061-3 |mr=0011937 |zbl=0063.05930}} * {{Citation |last=Gibbons |first=Robert D. |title=Game Theory for Applied Economists |publication-place=Princeton, NJ |publisher=Princeton University Press |year=1992 |isbn=978-0-691-00395-5}} * {{Citation |last1=Osborne |first1=Martin J. |last2=Rubinstein |first2=Ariel |author-link2=Ariel Rubinstein |title=A Course in Game Theory |publication-place=Cambridge, MA |publisher=MIT Press |year=1994 |isbn=978-0-262-65040-3 |mr=1301776 |zbl=1194.91003}} * {{Citation |last=Watson |first=Joel |title=Strategy: An Introduction to Game Theory |edition=3rd |publication-place=New York |publisher=W. W. Norton & Company |year=2013 |isbn=978-0-393-91838-0}} jw62tmvyvsigvbbcsw9mtegxmdlf7pr 1051802 1051801 2026-09-07T20:08:24Z Mkant00 135890 /* အချိုးညီ ဂိမ်းနှင့် အချိုးမညီ ဂိမ်း (Symmetric / asymmetric) */ 1051802 wikitext text/x-wiki '''ဂိမ်းသီအိုရီ (Game theory)''' ဆိုသည်မှာ မဟာဗျူဟာမြောက် အပြန်အလှန်တုံ့ပြန်မှုများအတွက် [[သင်္ချာ|သင်္ချာဆိုင်ရာ]] မော်ဒယ်ပုံစံများကို လေ့လာသော ပညာရပ်ဖြစ်သည်။ ဤပညာရပ်ကို လူမှုသိပ္ပံနယ်ပယ် အသီးသီးတွင် အသုံးချနိုင်ရုံသာမက ဘောဂဗေဒ၊ ယုတ္တိဗေဒ (logic)၊ စနစ်များဆိုင်ရာ သိပ္ပံပညာ (systems science) နှင့် ကွန်ပျူတာသိပ္ပံ (computer science) တို့တွင်လည်း ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် အသုံးပြုကြသည်။ အစောပိုင်းကာလများက ဂိမ်းသီအိုရီသည် လူနှစ်ဦးပါဝင်သော ပေါင်းလဒ်သုည ဂိမ်းများ (zero-sum games) ကိုသာ အဓိကထား လေ့လာခဲ့သော်လည်း နောင်တွင် ပေါင်းလဒ်သုည မဟုတ်သော ဂိမ်းများ (non-zero-sum games) အထိပါ နယ်ပယ်ကျယ်ပြန့်လာခဲ့သည်။ ယနေ့ခေတ်တွင်မူ ဂိမ်းသီအိုရီကို လူ၊ တိရစ္ဆာန်နှင့် ကွန်ပျူတာစနစ်များအကြား ယုတ္တိကျကျ ဆုံးဖြတ်ချက်ချမှတ်ခြင်း (decision making) လုပ်ငန်းစဉ်များကို လေ့လာရာ၌ အခြေခံကျသော ဘုံသဘောတရားတစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်လက်ခံထားကြသည်။ ခေတ်သစ် ဂိမ်းသီအိုရီသည် ဂျွန် ဖွန်နွိုင်းမန်း ၏ သက်သေပြချက်နှင့်အတူ လူနှစ်ဦးပါဝင်သော ပေါင်းလဒ်သုည ဂိမ်းများရှိ ကျပန်းရွေးချယ်မှု မဟာဗျူဟာ မျှခြေများ (mixed-strategy equilibria) ဟူသော အယူအဆမှတဆင့် စတင်ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ ၎င်းနှင့် အော့စကာ မော်ဂန်စတိန်း တို့ ပူးတွဲရေးသားခဲ့ပြီး ၁၉၄၄ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ဝေခဲ့သော Theory of Games and Economic Behavior စာအုပ်တွင် ကစားသမားများစွာ ပါဝင်ပြီး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်သော ဂိမ်းများ (cooperative games) အကြောင်းကိုပါ ထည့်သွင်းစဉ်းစားလာကာ မျှော်မှန်း အသုံးဝင်မှု (expected utility) ဆိုင်ရာ [[နဂိုမှန်အဆို|နဂိုမှန်အဆိုဆိုင်ရာ]] သီအိုရီတစ်ခုကိုပါ ပံ့ပိုးပေးနိုင်ခဲ့သည်။ ၁၉၅၀ ပြည့်လွန်နှစ်များသို့ ရောက်သောအခါ ဂျွန် နက်ရှ်က အဆုံးရှိ (finite) ကစားသမား အရေအတွက်နှင့် အဆုံးရှိ သက်ရောက်ချက် [[အစု|အစုများ]] (finite action sets) ပါဝင်ပြီး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခြင်းမရှိသော ဂိမ်း (non-cooperative game) တိုင်းတွင် ကျပန်းရွေးချယ်မှု မဟာဗျူဟာများပါဝင်သည့် နက်ရှ် မျှခြေ (Nash equilibrium) အနည်းဆုံးတစ်ခု အမြဲရှိကြောင်းကို သက်သေပြနိုင်ခဲ့သည်။ == လူသိများသော ဂိမ်း ဥပမာများ (Well-known examples of games) == === အကျဉ်းသား၏ အကျပ်အတည်း (Prisoner's dilemma) === သံသယရှိသူ နှစ်ဦးကို အပေးအယူတစ်ခု ကမ်းလှမ်းထားသည်ဟု ဆိုကြပါစို့။ အကယ်၍ တစ်ဦးက အခြားတစ်ဦးကို သစ္စာဖောက်ကာ ဝန်ခံပြီး ကျန်တစ်ဦးက နှုတ်ဆိတ်နေပါက သစ္စာဖောက်သူသည် ချက်ချင်းလွတ်မြောက်သွားမည်ဖြစ်ပြီး နှုတ်ဆိတ်နေသူမှာမူ ကာလရှည် ထောင်ဒဏ်ကျခံရမည်ဖြစ်သည်။ အကယ်၍ ၎င်းတို့ နှစ်ဦးစလုံးက ဝန်ခံခဲ့ပါက နှစ်ဦးစလုံး အလယ်အလတ် ထောင်ဒဏ်ကို အသီးသီး ကျခံရမည်ဖြစ်သည်။ ဤအခြေအနေတွင် သစ္စာဖောက်ခြင်းသည် ကစားသမားနှစ်ဦးစလုံးအတွက် လွှမ်းမိုးမှုရှိသော မဟာဗျူဟာ (dominant strategy) ဖြစ်လာသည်။ ၎င်းသည် နှစ်ဦးစလုံး သစ္စာဖောက်သည့် နက်ရှ် မျှခြေကို ရရှိစေသော်လည်း လက်တွေ့တွင် အပြန်အလှန် နှုတ်ဆိတ်နေခြင်းကသာ ၎င်းတို့အတွက် ပိုမိုကောင်းမွန်သော ပေါင်းစပ်ရလဒ်ကို ရရှိစေမည်ဖြစ်သည်။ {| class="wikitable" |- ! {{diagonal split header|<br />အကျဉ်းသား A|အကျဉ်းသား B}} !! အကျဉ်းသား B နှုတ်ဆိတ်နေသည်<br />(''ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်သည်'') !! အကျဉ်းသား B ဝန်ခံသည်<br />(''သစ္စာဖောက်သည်'') |- ! အကျဉ်းသား A နှုတ်ဆိတ်နေသည်<br />(''ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်သည်'') | နှစ်ဦးစလုံး 1 နှစ်စီ ကျခံရမည်|| အကျဉ်းသား A: 3 နှစ်<br />အကျဉ်းသား B: လွတ်မြောက်မည် |- ! အကျဉ်းသား A ဝန်ခံသည်<br />(''သစ္စာဖောက်သည်'') | အကျဉ်းသား A: လွတ်မြောက်မည်<br />အကျဉ်းသား B: 3 နှစ် || နှစ်ဦးစလုံး 2 နှစ်စီ ကျခံရမည် |} === အဆုံးစွန် ကမ်းလှမ်းချက် ဂိမ်း (Ultimatum game) === ကစားသမားတစ်ဦးဖြစ်သော ကမ်းလှမ်းသူကို ငွေကြေးပမာဏတစ်ခု ပေးအပ်ထားပြီး တုံ့ပြန်သူနှင့် ခွဲဝေရန် တာဝန်ပေးထားသည်။ တုံ့ပြန်သူအနေဖြင့် အဆိုပြုချက်ကို လက်ခံနိုင်သည် (သို့မဟုတ်) ငြင်းပယ်နိုင်သည်။ အကယ်၍ တုံ့ပြန်သူက လက်ခံပါက ငွေကြေးကို အဆိုပြုချက်အတိုင်း ခွဲဝေပေးမည်ဖြစ်သည်။ အကယ်၍ ငြင်းပယ်ပါကမူ ကစားသမားနှစ်ဦးစလုံး မည်သည့်အရာမျှ ရရှိမည်မဟုတ်ပေ။ ဤဂိမ်းက လူမှုရေးအရ လက်ခံနိုင်မှု၊ တရားမျှတမှုနှင့် ရက်ရောမှုစသည့် အချက်များသည် သန့်စင်သော ကိုယ်ကျိုးရှာမှုအပေါ် မည်ကဲ့သို့ မကြာခဏ လွှမ်းမိုးသွားတတ်ကြောင်းကို သရုပ်ပြလျက်ရှိသည်။ အဆုံးစွန် ကမ်းလှမ်းချက် ဂိမ်း (ultimatum game) ၏ အရိုးရှင်းဆုံးပုံစံတွင် ကမ်းလှမ်းသူအတွက် တရားမျှတသော (Fair) နှင့် တရားမျှတမှုမရှိသော (Unfair) ဟူ၍ ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသော မဟာဗျူဟာ (strategy) နှစ်ခု ရှိသည်။ ပိုမိုလက်တွေ့ကျသော ပုံစံတစ်ခုတွင်မူ ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသော ကမ်းလှမ်းမှုများစွာကို ခွင့်ပြုပေးမည်ဖြစ်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် ခွဲဝေမည့်အရာသည် 100 ဆင့် (cents) တန်ဖိုးရှိသော ဒေါ်လာငွေစက္ကူတစ်ရွက် ဖြစ်နိုင်သည်။ ထိုအခြေအနေတွင် ကမ်းလှမ်းသူ၏ မဟာဗျူဟာအစု (strategy set) သည် ၎င်းတို့ရွေးချယ်မည့် ကမ်းလှမ်းချက် ''S'' အတွက် 0 နှင့် 100 အပါအဝင် ၎င်းတို့အကြားရှိ [[ကိန်းပြည့်]] (integer) များအားလုံး ဖြစ်လာမည်ဖြစ်သည်။ ယင်းတွင် ဂိမ်းပိုင်းဆိုင်ရာ ပြည့်စုံသော မျှခြေ (subgame perfect equilibria) နှစ်ခု ရှိလာမည်ဖြစ်သည်။ ပထမတစ်ခုမှာ ကမ်းလှမ်းသူက ''S''=0 ဟု ကမ်းလှမ်းပြီး လက်ခံသူက လက်ခံသည့် အခြေအနေဖြစ်သည်။ ဤအခြေအနေတွင် လက်ခံသူသည် ၎င်း၏ ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသော မဟာဗျူဟာနှစ်ခုအကြား အကျိုးအမြတ်တူညီနေမည် (indifferent) ဖြစ်သောကြောင့် ယင်းကို အားနည်းသော မျှခြေ (weak equilibrium) ဟု သတ်မှတ်သည်။ ဒုတိယတစ်ခုမှာ အားကောင်းသော မျှခြေ (strong equilibrium) ဖြစ်သည်။ ယင်းအခြေအနေတွင် ကမ်းလှမ်းသူက ''S''=1 ဟု ကမ်းလှမ်းပြီး လက်ခံသူသည် ''S''>=1 ဖြစ်ပါက လက်ခံ၍ ''S''=0 ဖြစ်ပါက ငြင်းပယ်မည်ဖြစ်သည်။ အဆုံးစွန် ကမ်းလှမ်းချက် ဂိမ်း (ultimatum game) ကို အဆက်မပြတ် မဟာဗျူဟာအစု (continuous strategy set) တစ်ခု အသုံးပြု၍လည်း မော်ဒယ်တည်ဆောက်လေ့ရှိသည်။ ကမ်းလှမ်းသူသည် လက်ခံသူအား ကမ်းလှမ်းရန် မုန့်တစ်ခု၏ ဝေစု S ကို ရွေးချယ်သည်ဟု ယူဆပါ။ ဤနေရာတွင် S သည် 0 နှင့် 1 အပါအဝင် ၎င်းတို့အကြားရှိ မည်သည့် [[ကိန်းစစ်]] (real number) မဆို ဖြစ်နိုင်သည်။ အကယ်၍ လက်ခံသူက ယင်းကမ်းလှမ်းချက်ကို လက်ခံပါက ကမ်းလှမ်းသူ၏ အကျိုးအမြတ် (payoff) သည် (1-S) ဖြစ်လာမည်ဖြစ်ပြီး လက်ခံသူ၏ အကျိုးအမြတ်မှာ S ဖြစ်လာမည်ဖြစ်သည်။ အကယ်၍ လက်ခံသူက ကမ်းလှမ်းချက်ကို ငြင်းပယ်ပါက ကစားသမားနှစ်ဦးစလုံး သုညသာ ရရှိမည်ဖြစ်သည်။ ဤအခြေအနေတွင် တစ်ခုတည်းသီးသန့်ဖြစ်သော (unique) ဂိမ်းပိုင်းဆိုင်ရာ ပြည့်စုံသော မျှခြေ (subgame perfect equilibrium) မှာ ကမ်းလှမ်းသူက S=0 ဟု ကမ်းလှမ်းပြီး လက်ခံသူက လက်ခံသည့် အခြေအနေဖြစ်သည်။ လက်ခံသူသည် လက်ခံသည်ဖြစ်စေ၊ ငြင်းပယ်သည်ဖြစ်စေ ၎င်း၏ အကျိုးအမြတ်မှာ 0 ပင် ဖြစ်နေသောကြောင့် ယင်းကို အားနည်းသော မျှခြေ (weak equilibrium) ဟု သတ်မှတ်သည်။ S > 0 ဖြစ်သော မည်သည့် ဝေစုကမျှ ဂိမ်းပိုင်းဆိုင်ရာ ပြည့်စုံသော မျှခြေကို ဖြစ်ပေါ်စေမည်မဟုတ်ပေ။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ကမ်းလှမ်းသူသည် အလွန်သေးငယ်သော ကိန်း <math>\epsilon</math> တစ်ခုအတွက် S' = S - <math>\epsilon</math> ဟူသော ကမ်းလှမ်းချက်သို့ ပြောင်းလဲသွေဖည်သွားနိုင်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ထိုသို့ သွေဖည်သွားသော်လည်း လက်ခံသူ၏ အကောင်းဆုံး တုံ့ပြန်မှု (best response) သည် လက်ခံရန်သာ ဖြစ်နေမည်ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ဤအားနည်းသော မျှခြေသည် မဟာဗျူဟာ ရပ်ဝန်း (strategy space) အဆက်မပြတ် ဖြစ်နေခြင်းကြောင့်သာ ပေါ်ပေါက်လာရသည့် နောက်ဆက်တွဲရလဒ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ == ဂိမ်း အမျိုးအစားများ (Different types of games) == === ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်သော ဂိမ်းနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခြင်းမရှိသော ဂိမ်း (Cooperative / non-cooperative) === ကစားသမားများသည် ပြင်ပမှ စည်းမျဉ်းများဖြင့် တွန်းအားပေးထားသော ခိုင်မာသည့် ကတိကဝတ်များကို ဖွဲ့စည်းနိုင်မည်ဆိုပါက ထိုဂိမ်းကို ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်သော ဂိမ်းဟု ခေါ်ဆိုသည်။ ဥပမာပြရလျှင် စာချုပ်ဥပဒေမှတစ်ဆင့် ဖွဲ့စည်းချုပ်ဆိုခြင်းမျိုး ဖြစ်သည်။ သို့ရာတွင် သဘောတူညီချက် အားလုံးကို မိမိဖာသာ အကောင်အထည်ဖော်ရန် လိုအပ်နေမည်ဆိုပါက ၎င်းကို ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခြင်းမရှိသော ဂိမ်းဟု ခေါ်ဆိုရမည်ဖြစ်သည်။ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခြင်းမရှိသော ဂိမ်းသီအိုရီသည် နက်ရှ် မျှခြေများကို ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာပြီး ကစားသမား တစ်ဦးချင်းစီ၏ လုပ်ဆောင်ချက်များ (actions) နှင့် ရရှိလာမည့် အကျိုးအမြတ်များ (payoffs) ကို ကြိုတင်ခန့်မှန်းခြင်းအပေါ်တွင်သာ အဓိကထား လေ့လာသည်။ === အချိုးညီ ဂိမ်းနှင့် အချိုးမညီ ဂိမ်း (Symmetric / asymmetric) === အချိုးညီ ဂိမ်း (symmetric game) ဆိုသည်မှာ ကစားသမားတစ်ဦး ရရှိမည့် အကျိုးအမြတ်သည် ၎င်းတို့ရွေးချယ်ကစားသည့် မဟာဗျူဟာများအပေါ်တွင်သာ မူတည်ပြီး မည်သူကစားသည်ဟူသော အချက်အပေါ်တွင် မူတည်ခြင်းမရှိသည့် ဂိမ်းမျိုးကို ခေါ်သည်။ ကြက်သူရဲဘောကြောင်ဂိမ်း (game of chicken)၊ အကျဉ်းသား၏ အကျပ်အတည်း (prisoner's dilemma) နှင့် သမင်လိုက်လံဖမ်းဆီးခြင်း (stag hunt) စသည့် စံပြဖော်ပြချက်များ (representations) အားလုံးသည် အချိုးညီ ဂိမ်းများပင် ဖြစ်ကြသည်။ ဆန့်ကျင်ဘက်အားဖြင့် အချိုးမညီ ဂိမ်းများ (asymmetric games) ဆိုသည်မှာမူ ကစားသမားနှစ်ဦးစလုံးအတွက် တူညီသော မဟာဗျူဟာ [[အစု|အစုများ]] မရှိခြင်း (သို့မဟုတ်) ကစားသမား မည်သူမည်ဝါဖြစ်မှုအပေါ် မူတည်ကာ ရရှိမည့် အကျိုးအမြတ်များ ကွာခြားသွားသည့် ဂိမ်းများကို ခေါ်ဆိုသည်။ {| style="background:var(--background-color-base,#fff); color:var(--color-base,#202122); float: right; clear: right; margin: 0 0 1em 1.5em; text-align: center; border-collapse: collapse; width: 230px;" cellpadding="8" |- | style="width: 33%;" | | style="width: 33%; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-emphasized,#202122);" | သမင် | style="width: 33%; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-emphasized,#202122);" | ယုန် |- | style="border-right: 1px solid var(--border-color-emphasized,#202122); text-align: right; font-weight: bold; padding-right: 10px;" | သမင် | style="border-right: 1px solid var(--border-color-emphasized,#202122); border-bottom: 1px solid var(--border-color-emphasized,#202122); font-size: 120%; white-space: nowrap;" | 10, 10 | style="border-right: 1px solid var(--border-color-emphasized,#202122); border-bottom: 1px solid var(--border-color-emphasized,#202122); font-size: 120%; white-space: nowrap;" | 1, 8 |- | style="border-right: 1px solid var(--border-color-emphasized,#202122); text-align: right; font-weight: bold; padding-right: 10px;" | ယုန် | style="border-right: 1px solid var(--border-color-emphasized,#202122); border-bottom: 1px solid var(--border-color-emphasized,#202122); font-size: 120%; white-space: nowrap;" | 8, 1 | style="border-right: 1px solid var(--border-color-emphasized,#202122); border-bottom: 1px solid var(--border-color-emphasized,#202122); font-size: 120%; white-space: nowrap;" | 5, 5 |- | colspan="3" style="font-size: 90%; padding-top: 8px; text-align: center;" | '' သမင်လိုက်လံဖမ်းဆီးခြင်း ဥပမာ'' |} သမင်လိုက်လံဖမ်းဆီးခြင်း ဂိမ်းဆိုသည်မှာ ပါဝင်သူများ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခြင်းဖြင့် ပိုမိုကြီးမားသော ပန်းတိုင်တစ်ခုကို ရရှိနိုင်သော်လည်း မိမိကိုယ်ကို အကာအကွယ်ပေးသည့် ပိုမိုဘေးကင်းသော ရွေးချယ်စရာကိုလည်း ရွေးချယ်နိုင်သည့် အခြေအနေ သို့မဟုတ် ဂိမ်းတစ်ခုကို ဖော်ပြခြင်းဖြစ်သည်။ ယင်းဂိမ်းကို အာမခံချက် ဂိမ်း (assurance game)၊ ယုံကြည်မှု အကျပ်အတည်း (trust dilemma) သို့မဟုတ် ဘုံအကျိုးစီးပွား ဂိမ်း (common interest game) ဟုလည်း ခေါ်ဆိုကြသည်။ ဤဂိမ်း၌ ပါဝင်သူများသည် သမင်တစ်ကောင်ကို အတူတကွ ပူးပေါင်းဖမ်းဆီးပါက အောင်မြင်မှုရရှိကာ နှစ်ဦးစလုံး ပိုမိုကောင်းမွန်သော အကျိုးကျေးဇူးကို ရရှိမည်ဖြစ်သည်။ သို့သော် အခြားတစ်ဦးက ယုန်ဖမ်းသွားချိန်တွင် မိမိတစ်ဦးတည်း သမင်လိုက်ဖမ်းမိသဖြင့် မအောင်မြင်ဘဲ ဆုံးရှုံးရမည့် ဆိုးရွားသော ရလဒ်မှ ကာကွယ်နိုင်ရန်အတွက် တစ်ဦးတည်း ယုန်ဖမ်းသည့် ပိုမိုဘေးကင်းသော နည်းလမ်းကိုလည်း ရွေးချယ်နိုင်သည်။ ရွေးချယ်စရာတစ်ခုစီ၏ သင်္ချာဆိုင်ရာ အကျိုးအမြတ်များ (mathematical payoffs) အပေါ် အခြေခံလျက် ဤဂိမ်းသည် ဘေးကင်းလုံခြုံမှုနှင့် လူမှုရေးအရ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုတို့အကြား စံပြု ပဋိပက္ခ (stylized conflict) တစ်ခုကို ပုံဖော်ပေးသည်။ ပုံပါ အကျိုးအမြတ် [[ကိန်းအုံ]] (payoff matrix) ရှိ အကွက်တစ်ခုစီရှိ ကိန်းဂဏန်းအတွဲများသည် ကစားသမားတစ်ဦးစီ ရရှိမည့် အကျိုးအမြတ်များကို အသီးသီး ဖော်ပြခြင်းဖြစ်သည်။ ကော်မာရှေ့ရှိ ပထမကိန်းသည် ကစားသမား 1 ၏ အကျိုးအမြတ်ဖြစ်ပြီး ဒုတိယကိန်းသည် ကစားသမား 2 ၏ အကျိုးအမြတ်ဖြစ်သည်။ ကစားသမားနှစ်ဦးစလုံး သမင်လိုက်ဖမ်းရန် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ပါက အမဲလိုက်မှု အောင်မြင်သဖြင့် နှစ်ဦးစလုံး အမြင့်ဆုံး အကျိုးအမြတ် 10 စီ ရရှိကြမည်ဖြစ်သည်။ သို့သော် ကစားသမားတစ်ဦးက သမင်ဖမ်းရန် ရွေးချယ်ပြီး အခြားတစ်ဦးက ယုန်ဖမ်းရန် ရွေးချယ်ပါက သမင်ဖမ်းသူသည် တစ်ဦးတည်းမို့ မအောင်မြင်ဘဲ အနိမ့်ဆုံး အကျိုးအမြတ် 1 သာ ရရှိမည်ဖြစ်ကာ ယုန်ဖမ်းသူမှာ အကျိုးအမြတ် 8 ရရှိမည်ဖြစ်သည်။ အကယ်၍ ကစားသမားနှစ်ဦးစလုံး ပိုမိုဘေးကင်းသော ယုန်ဖမ်းခြင်းကိုသာ အသီးသီး ရွေးချယ်ကြပါက အခြားသူ၏ အပြုအမူအပေါ် မမှီခိုဘဲ နှစ်ဦးစလုံး အလယ်အလတ် အကျိုးအမြတ် 5 စီ ရရှိမည်ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ဤဂိမ်းတွင် နှစ်ဦးစလုံး ပူးပေါင်း၍ သမင်ဖမ်းခြင်းသည် အကျိုးအမြတ် အများဆုံးရရှိစေသော အကောင်းဆုံးရလဒ်ဖြစ်သော်လည်း မိမိဖာသာ ယုန်ဖမ်းခြင်းသည် အခြားသူ၏ သစ္စာဖောက်မှုကြောင့် အကျိုးအမြတ် 1 သာရမည့် ဆုံးရှုံးနိုင်ခြေမှ အကာအကွယ်ပေးထားသည့် ဘေးကင်းသော ရွေးချယ်မှုအဖြစ် တည်ရှိနေသည်။ === ပေါင်းလဒ်သုညနှင့် ပေါင်းလဒ်သုည မဟုတ်မှု(Zero-sum / non-zero-sum) === ပေါင်းလဒ်သုည ဂိမ်းများတွင် ကစားသမားအားလုံးအတွက် စုစုပေါင်းအကျိုးအမြတ်ကို ပေါင်းလိုက်ပါက အမြဲတမ်း သုည (သို့မဟုတ်) သတ်မှတ်ထားသော ကိန်းသေ (constant) တစ်ခုသာ ရရှိသည်။ ဆိုလိုသည်မှာ ကစားသမားတစ်ဦး အကျိုးအမြတ် ရရှိသွားခြင်းသည် အခြားကစားသမား တစ်ဦးဦး၏ တူညီသော ဆုံးရှုံးမှုကြောင့်သာ ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းဖြစ်သည်။ ဖဲကစားခြင်းနှင့် စစ်တုရင်ကစားခြင်းတို့မှာ ပေါင်းလဒ်သုည ဂိမ်းများအတွက် ထင်ရှားသော ဥပမာများ ဖြစ်ကြသည်။ သို့သော်လည်း ဂိမ်းသီအိုရီပညာရှင် အများစု လေ့လာလေ့ရှိသည့် ဂိမ်းများမှာ ပေါင်းလဒ်သုည မဟုတ်သော ဂိမ်းများသာ ဖြစ်သည်။ ဤဂိမ်းအမျိုးအစားတွင် ကစားသမားတစ်ဦး၏ အကျိုးအမြတ် ရရှိမှုသည် အခြားတစ်ဦး၏ ဆုံးရှုံးမှုနှင့် တိုက်ရိုက်ဆက်စပ်နေရန် မလိုအပ်ပေ။ === တစ်ပြိုင်နက်တည်းနှင့် အစဉ်လိုက် (Simultaneous / sequential) === တစ်ပြိုင်နက်တည်း ဂိမ်းများ ဆိုသည်မှာ ကစားသမားနှစ်ဦးစလုံးက အချိန်ကိုက် တစ်ပြိုင်နက်တည်း ရွေ့လျားသော ဂိမ်းများကို ဆိုလိုခြင်းဖြစ်ပြီး နောက်ကစားမည့်သူများသည် အစောပိုင်း ကစားသမားများ၏ လုပ်ဆောင်ချက်များကို ကြိုတင်မသိရှိနိုင်ပေ။ အစဉ်လိုက် ဂိမ်းများ (sequential games) ဆိုသည်မှာမူ ကစားသမားများက ဆုံးဖြတ်ချက်များကို တစ်ပြိုင်နက်တည်း မချမှတ်ဘဲ အဆင့်လိုက် လုပ်ဆောင်ရသည့် အပြောင်းအလဲရှိသော (dynamic) ဂိမ်းများ ဖြစ်ကြသည်။ ဤဂိမ်းများတွင် အစောပိုင်း ကစားသမားများ၏ လုပ်ဆောင်ချက်များသည် အခြားကစားသမားများ၏ ရလဒ်နှင့် ဆုံးဖြတ်ချက်များအပေါ်များစွာ သက်ရောက်မှုရှိသည်။ === ပြီးပြည့်စုံသော သတင်းအချက်အလက်နှင့် ပြီးပြည့်စုံမှုမရှိသော သတင်းအချက်အလက် (Perfect and imperfect information) === ပြီးပြည့်စုံသော သတင်းအချက်အလက် ပါရှိသည့် ဂိမ်းများတွင် ဂိမ်း၏ အဆင့်တိုင်း၌ ကစားသမားအားလုံးသည် ယခင်ဖြစ်ပျက်ခဲ့သည့် သမိုင်းကြောင်းများနှင့် အခြားပြိုင်ဘက်များ၏ ယခင်ရွေ့လျားမှု အားလုံးကို သိရှိထားကြသည်။ စစ်တုရင်နှင့် ဂိုကစားနည်းတို့မှာ ဤအမျိုးအစားတွင် အကျုံးဝင်သည်။ ဆန့်ကျင်ဘက်အနေဖြင့် ပြိုင်ဘက်က ပြုလုပ်ခဲ့ပြီးသော ရွေ့လျားမှုအားလုံးကို ကစားသမားများက အပြည့်အဝ မသိရှိနိုင်သောအခါ ထိုဂိမ်းမျိုးကို ပြီးပြည့်စုံမှုမရှိသော သတင်းအချက်အလက် ဂိမ်းဟု ခေါ်ဆိုသည်။ === အခြားထင်ရှားသော အမျိုးအစားများ (Other notable types) === * '''စီစဉ်တွဲစပ်မှုဆိုင်ရာ ဂိမ်းများ (Combinatorial games)''' - ပြီးပြည့်စုံသော သတင်းအချက်အလက်များ ပါဝင်ပြီး ကံတရားအပေါ် လုံးဝမှီခိုမှုမရှိသော အစဉ်လိုက် လူနှစ်ဦး ဂိမ်းများ ဖြစ်ကြသည်။ ဤဂိမ်းများသည် စစ်တုရင်နှင့် ဂိုကစားနည်းကဲ့သို့သော သီးခြားဖြစ်နေသည့် (discrete) [[သင်္ချာ|သင်္ချာဆိုင်ရာ]] တည်ဆောက်ပုံများအပေါ်တွင်သာ အဓိက အာရုံစိုက်လေ့ရှိသည်။ * '''ဆင့်ကဲဖြစ်စဉ်ဆိုင်ရာ ဂိမ်းသီအိုရီ (Evolutionary game theory)''' - ဤအမျိုးအစားသည် သန့်စင်သော ဆင်ခြင်တုံတရား (rationality) သက်သက်ထက် ဆင့်ကဲဖြစ်စဉ်နှင့် သင်ယူမှုအပေါ် အခြေခံသည့် စည်းမျဉ်းများနှင့်အညီ အချိန်နှင့်အမျှ မဟာဗျူဟာများကို ချိန်ညှိပြောင်းလဲတတ်သော ကစားသမားများ၏ သဘာဝကို လေ့လာသည်။ == ဂိမ်းများကို ကိုယ်စားပြုဖော်ပြမှု (Representation of games) == ဂိမ်းတစ်ခုကို အပြည့်အဝ သတ်မှတ်ပြဋ္ဌာန်းနိုင်ရန်အတွက် ကစားသမားများ၊ ဆုံးဖြတ်ချက်ချမှတ်ရမည့် အမှတ်တစ်ခုစီ၌ ရရှိနိုင်မည့် သတင်းအချက်အလက်များနှင့် လုပ်ဆောင်နိုင်စွမ်းများကို ကြိုတင်သတ်မှတ်ထားရမည်ဖြစ်သည့်အပြင် ရလဒ်တစ်ခုစီတိုင်းအတွက် ရရှိလာမည့် အကျိုးအမြတ်များကိုလည်း တိတိကျကျ သတ်မှတ်ပေးထားရမည်ဖြစ်သည်။ === ဖြန့်ကျက်ပုံစံ (Extensive form) === ရွေ့လျားမှုများကို အချိန်အလိုက် အစီအစဉ်တကျ (sequencing) ပြုလုပ်ထားသော အစဉ်လိုက် ဂိမ်းများကို ပုံစံတကျ (formalize) ဖော်ပြရန်အတွက် ဖြန့်ကျက်ပုံစံ (extensive form) ကို အသုံးပြုနိုင်သည်။ ၎င်းတို့ကို ဂိမ်းသစ်ပင်ဂရပ်များ (game trees) အသုံးပြု၍ မျက်မြင်လွယ်ကူအောင် ဖော်ပြလေ့ရှိသည်။ ထိပ်စွန်းမှတ် (vertex) (သို့မဟုတ်) ဆုံမှတ် (node) တစ်ခုစီသည် ကစားသမားတစ်ဦးဦး၏ ရွေးချယ်မှုအမှတ် (သို့မဟုတ်) ကံတရားအပေါ် မူတည်နေသော သဘာဝအခြေအနေ တစ်ခုကို ကိုယ်စားပြုပြီး မျဉ်းများသည် ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသော လုပ်ဆောင်ချက်တစ်ခုစီကို ကိုယ်စားပြု ဖော်ပြသည်။ ပြီးပြည့်စုံသော သတင်းအချက်အလက်များပါရှိသည့် ဖြန့်ကျက်ပုံစံ ဂိမ်းများကို ဖြေရှင်းရာတွင် ယေဘုယျအားဖြင့် နောက်ပြန် ဆင့်ကဲတွက်ချက်နည်း (backward induction) ကို အသုံးပြုလေ့ရှိသည်။ === ပုံမှန်ပုံစံ (Normal form) === ပုံမှန်ပုံစံ (normal form) (သို့မဟုတ်) မဟာဗျူဟာပုံစံ ဂိမ်းကို ကစားသမားများ၊ ၎င်းတို့၏ မဟာဗျူဟာများနှင့် အကျိုးအမြတ်များကို ပြသသည့် [[ကိန်းအုံ]] (matrix) (သို့မဟုတ်) [[အတိုင်းအတာ (သင်္ချာ)|အတိုင်းအတာ]] <math>n</math> ခုရှိသော အခင်းအကျင်း (<math>n</math>-dimensional array) ဖြင့် ယေဘုယျအားဖြင့် ကိုယ်စားပြုဖော်ပြလေ့ရှိသည်။ အဆိုပါ [[ကိန်းအုံ]]ကို လူနှစ်ဦးပါဝင်သော ဂိမ်းများအတွက် အများဆုံး အသုံးပြုကြသည်။ ဤပုံစံတွင် ကစားသမားတစ်ဦးစီသည် တစ်ပြိုင်နက်တည်း အရေးယူဆောင်ရွက်သည် (သို့မဟုတ်) အနည်းဆုံး အခြားသူ၏ လုပ်ဆောင်ချက်များကို မသိရှိဘဲ ဆောင်ရွက်သည်ဟု ယူဆထားသည်။ == အထွေထွေနှင့် လက်တွေ့အသုံးချမှုများ (General and applied uses) == === ဘောဂဗေဒနှင့် စီးပွားရေး (Economics and Business) === ဂိမ်းသီအိုရီသည် အချင်းချင်းဆက်သွယ်နေသော ကိုယ်စားလှယ်များ၏ ယှဉ်ပြိုင်မှု အပြုအမူများကို မော်ဒယ်တည်ဆောက် လေ့လာရန်အတွက် [[သင်္ချာ|သင်္ချာဆိုင်ရာ]] ဘောဂဗေဒ (mathematical economics) နှင့် စီးပွားရေးနယ်ပယ်တို့တွင် မရှိမဖြစ် အသုံးပြုသော အဓိကနည်းလမ်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ သုတေသနပြုချက်များသည် ကစားသမားများအနေဖြင့် မိမိတို့၏ အကျိုးအမြတ် အမြင့်ဆုံးရရှိစေရန် အကျိုးသင့်အကြောင်းသင့် ဆောင်ရွက်ကြမည်ဟု ယူဆထားပြီး ရလဒ်များကို ကြိုတင်ခန့်မှန်းနိုင်သော အဖြေ သဘောတရားများ (solution concepts) ဟုခေါ်သည့် ပုံစံတကျ စည်းမျဉ်းများ (formal rules) အပေါ်တွင်သာ အဓိက အာရုံစိုက်သည်။ ၎င်း၏ ထင်ရှားသော ဥပမာတစ်ခုမှာ နက်ရှ် မျှခြေပင် ဖြစ်သည်။ === ဇီဝဗေဒ (Biology) === ဘောဂဗေဒနယ်ပယ်နှင့် မတူညီသည်မှာ ဇီဝဗေဒဆိုင်ရာ ဂိမ်းများတွင် အကျိုးအမြတ်များသည် ဂျွန် ဖွန်နွိုင်းမန်း နှင့် အော့စကာ မော်ဂန်စတိန်း တို့ ဆိုလိုသော အသုံးဝင်မှုမျိုး မဟုတ်ဘဲ မျိုးပွားမှု အောင်မြင်ခြင်းကဲ့သို့သော ကြံ့ခိုင်မှု (fitness) အပေါ်တွင်သာ အခြေခံထားပြီး သိသာထင်ရှားသော အကျိုးသင့်အကြောင်းသင့် ရွေးချယ်မှု ယူဆချက်ကိုလည်း ဖယ်ရှားထားသည်။ ဇီဝဗေဒပညာရှင်များသည် ဆင့်ကဲဖြစ်စဉ်ဆိုင်ရာ တွန်းအားများဖြင့် ထိန်းသိမ်းထားနိုင်မည့် မျှခြေများကိုသာ အာရုံစိုက်ကြပြီး ၎င်းတို့အနက် ဆင့်ကဲဖြစ်စဉ်အရ တည်ငြိမ်သော မဟာဗျူဟာ (evolutionarily stable strategy) သည် အထင်ရှားဆုံးဖြစ်သည်။ === ကွန်ပျူတာသိပ္ပံ (Computer science) === ဂိမ်းသီအိုရီသည် ကိုယ်စားလှယ်များစွာပါဝင်သော စနစ်များ (multi-agent systems) နှင့် အွန်လိုင်း အဆင့်ဆင့်တွက်နည်းများ (online algorithms) အတွက် သဘောတရားရေးရာ အခြေခံများကို ခိုင်ခိုင်မာမာ ပံ့ပိုးပေးထားသည်။ အင်တာနက် ပေါ်ပေါက်လာမှုက အဆင့်ဆင့်တွက်နည်းဆိုင်ရာ ဂိမ်းသီအိုရီ (algorithmic game theory) ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကို တွန်းအားပေးခဲ့ပြီး ၎င်းကို အင်တာနက် ဈေးကွက်များ၊ တွက်ချက်မှုဆိုင်ရာ လေလံပွဲများနှင့် တူညီအဆင့်ရှိ အချင်းချင်း ချိတ်ဆက်ထားသော စနစ်များ (peer-to-peer systems) တွင် တွင်ကျယ်စွာ အသုံးချလျက်ရှိသည်။ == ကိုးကား == * {{Citation |last=Myerson |first=Roger B. |author-link=Roger B. Myerson |title=Game Theory: Analysis of Conflict |publication-place=Cambridge, MA |publisher=Harvard University Press |year=1991 |isbn=978-0-674-34116-6}} * {{Citation |last1=von Neumann |first1=John |author-link1=John von Neumann |last2=Morgenstern |first2=Oskar |author-link2=Oskar Morgenstern |title=Theory of Games and Economic Behavior |publication-place=Princeton, NJ |publisher=Princeton University Press |year=1944 |isbn=978-0-691-13061-3 |mr=0011937 |zbl=0063.05930}} * {{Citation |last=Gibbons |first=Robert D. |title=Game Theory for Applied Economists |publication-place=Princeton, NJ |publisher=Princeton University Press |year=1992 |isbn=978-0-691-00395-5}} * {{Citation |last1=Osborne |first1=Martin J. |last2=Rubinstein |first2=Ariel |author-link2=Ariel Rubinstein |title=A Course in Game Theory |publication-place=Cambridge, MA |publisher=MIT Press |year=1994 |isbn=978-0-262-65040-3 |mr=1301776 |zbl=1194.91003}} * {{Citation |last=Watson |first=Joel |title=Strategy: An Introduction to Game Theory |edition=3rd |publication-place=New York |publisher=W. W. Norton & Company |year=2013 |isbn=978-0-393-91838-0}} qmjmw57o3alkyobuimcxsndsdbi1k8f 1051803 1051802 2026-09-07T20:15:40Z Mkant00 135890 /* ပေါင်းလဒ်သုညနှင့် ပေါင်းလဒ်သုည မဟုတ်မှု(Zero-sum / non-zero-sum) */ 1051803 wikitext text/x-wiki '''ဂိမ်းသီအိုရီ (Game theory)''' ဆိုသည်မှာ မဟာဗျူဟာမြောက် အပြန်အလှန်တုံ့ပြန်မှုများအတွက် [[သင်္ချာ|သင်္ချာဆိုင်ရာ]] မော်ဒယ်ပုံစံများကို လေ့လာသော ပညာရပ်ဖြစ်သည်။ ဤပညာရပ်ကို လူမှုသိပ္ပံနယ်ပယ် အသီးသီးတွင် အသုံးချနိုင်ရုံသာမက ဘောဂဗေဒ၊ ယုတ္တိဗေဒ (logic)၊ စနစ်များဆိုင်ရာ သိပ္ပံပညာ (systems science) နှင့် ကွန်ပျူတာသိပ္ပံ (computer science) တို့တွင်လည်း ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် အသုံးပြုကြသည်။ အစောပိုင်းကာလများက ဂိမ်းသီအိုရီသည် လူနှစ်ဦးပါဝင်သော ပေါင်းလဒ်သုည ဂိမ်းများ (zero-sum games) ကိုသာ အဓိကထား လေ့လာခဲ့သော်လည်း နောင်တွင် ပေါင်းလဒ်သုည မဟုတ်သော ဂိမ်းများ (non-zero-sum games) အထိပါ နယ်ပယ်ကျယ်ပြန့်လာခဲ့သည်။ ယနေ့ခေတ်တွင်မူ ဂိမ်းသီအိုရီကို လူ၊ တိရစ္ဆာန်နှင့် ကွန်ပျူတာစနစ်များအကြား ယုတ္တိကျကျ ဆုံးဖြတ်ချက်ချမှတ်ခြင်း (decision making) လုပ်ငန်းစဉ်များကို လေ့လာရာ၌ အခြေခံကျသော ဘုံသဘောတရားတစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်လက်ခံထားကြသည်။ ခေတ်သစ် ဂိမ်းသီအိုရီသည် ဂျွန် ဖွန်နွိုင်းမန်း ၏ သက်သေပြချက်နှင့်အတူ လူနှစ်ဦးပါဝင်သော ပေါင်းလဒ်သုည ဂိမ်းများရှိ ကျပန်းရွေးချယ်မှု မဟာဗျူဟာ မျှခြေများ (mixed-strategy equilibria) ဟူသော အယူအဆမှတဆင့် စတင်ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ ၎င်းနှင့် အော့စကာ မော်ဂန်စတိန်း တို့ ပူးတွဲရေးသားခဲ့ပြီး ၁၉၄၄ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ဝေခဲ့သော Theory of Games and Economic Behavior စာအုပ်တွင် ကစားသမားများစွာ ပါဝင်ပြီး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်သော ဂိမ်းများ (cooperative games) အကြောင်းကိုပါ ထည့်သွင်းစဉ်းစားလာကာ မျှော်မှန်း အသုံးဝင်မှု (expected utility) ဆိုင်ရာ [[နဂိုမှန်အဆို|နဂိုမှန်အဆိုဆိုင်ရာ]] သီအိုရီတစ်ခုကိုပါ ပံ့ပိုးပေးနိုင်ခဲ့သည်။ ၁၉၅၀ ပြည့်လွန်နှစ်များသို့ ရောက်သောအခါ ဂျွန် နက်ရှ်က အဆုံးရှိ (finite) ကစားသမား အရေအတွက်နှင့် အဆုံးရှိ သက်ရောက်ချက် [[အစု|အစုများ]] (finite action sets) ပါဝင်ပြီး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခြင်းမရှိသော ဂိမ်း (non-cooperative game) တိုင်းတွင် ကျပန်းရွေးချယ်မှု မဟာဗျူဟာများပါဝင်သည့် နက်ရှ် မျှခြေ (Nash equilibrium) အနည်းဆုံးတစ်ခု အမြဲရှိကြောင်းကို သက်သေပြနိုင်ခဲ့သည်။ == လူသိများသော ဂိမ်း ဥပမာများ (Well-known examples of games) == === အကျဉ်းသား၏ အကျပ်အတည်း (Prisoner's dilemma) === သံသယရှိသူ နှစ်ဦးကို အပေးအယူတစ်ခု ကမ်းလှမ်းထားသည်ဟု ဆိုကြပါစို့။ အကယ်၍ တစ်ဦးက အခြားတစ်ဦးကို သစ္စာဖောက်ကာ ဝန်ခံပြီး ကျန်တစ်ဦးက နှုတ်ဆိတ်နေပါက သစ္စာဖောက်သူသည် ချက်ချင်းလွတ်မြောက်သွားမည်ဖြစ်ပြီး နှုတ်ဆိတ်နေသူမှာမူ ကာလရှည် ထောင်ဒဏ်ကျခံရမည်ဖြစ်သည်။ အကယ်၍ ၎င်းတို့ နှစ်ဦးစလုံးက ဝန်ခံခဲ့ပါက နှစ်ဦးစလုံး အလယ်အလတ် ထောင်ဒဏ်ကို အသီးသီး ကျခံရမည်ဖြစ်သည်။ ဤအခြေအနေတွင် သစ္စာဖောက်ခြင်းသည် ကစားသမားနှစ်ဦးစလုံးအတွက် လွှမ်းမိုးမှုရှိသော မဟာဗျူဟာ (dominant strategy) ဖြစ်လာသည်။ ၎င်းသည် နှစ်ဦးစလုံး သစ္စာဖောက်သည့် နက်ရှ် မျှခြေကို ရရှိစေသော်လည်း လက်တွေ့တွင် အပြန်အလှန် နှုတ်ဆိတ်နေခြင်းကသာ ၎င်းတို့အတွက် ပိုမိုကောင်းမွန်သော ပေါင်းစပ်ရလဒ်ကို ရရှိစေမည်ဖြစ်သည်။ {| class="wikitable" |- ! {{diagonal split header|<br />အကျဉ်းသား A|အကျဉ်းသား B}} !! အကျဉ်းသား B နှုတ်ဆိတ်နေသည်<br />(''ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်သည်'') !! အကျဉ်းသား B ဝန်ခံသည်<br />(''သစ္စာဖောက်သည်'') |- ! အကျဉ်းသား A နှုတ်ဆိတ်နေသည်<br />(''ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်သည်'') | နှစ်ဦးစလုံး 1 နှစ်စီ ကျခံရမည်|| အကျဉ်းသား A: 3 နှစ်<br />အကျဉ်းသား B: လွတ်မြောက်မည် |- ! အကျဉ်းသား A ဝန်ခံသည်<br />(''သစ္စာဖောက်သည်'') | အကျဉ်းသား A: လွတ်မြောက်မည်<br />အကျဉ်းသား B: 3 နှစ် || နှစ်ဦးစလုံး 2 နှစ်စီ ကျခံရမည် |} === အဆုံးစွန် ကမ်းလှမ်းချက် ဂိမ်း (Ultimatum game) === ကစားသမားတစ်ဦးဖြစ်သော ကမ်းလှမ်းသူကို ငွေကြေးပမာဏတစ်ခု ပေးအပ်ထားပြီး တုံ့ပြန်သူနှင့် ခွဲဝေရန် တာဝန်ပေးထားသည်။ တုံ့ပြန်သူအနေဖြင့် အဆိုပြုချက်ကို လက်ခံနိုင်သည် (သို့မဟုတ်) ငြင်းပယ်နိုင်သည်။ အကယ်၍ တုံ့ပြန်သူက လက်ခံပါက ငွေကြေးကို အဆိုပြုချက်အတိုင်း ခွဲဝေပေးမည်ဖြစ်သည်။ အကယ်၍ ငြင်းပယ်ပါကမူ ကစားသမားနှစ်ဦးစလုံး မည်သည့်အရာမျှ ရရှိမည်မဟုတ်ပေ။ ဤဂိမ်းက လူမှုရေးအရ လက်ခံနိုင်မှု၊ တရားမျှတမှုနှင့် ရက်ရောမှုစသည့် အချက်များသည် သန့်စင်သော ကိုယ်ကျိုးရှာမှုအပေါ် မည်ကဲ့သို့ မကြာခဏ လွှမ်းမိုးသွားတတ်ကြောင်းကို သရုပ်ပြလျက်ရှိသည်။ အဆုံးစွန် ကမ်းလှမ်းချက် ဂိမ်း (ultimatum game) ၏ အရိုးရှင်းဆုံးပုံစံတွင် ကမ်းလှမ်းသူအတွက် တရားမျှတသော (Fair) နှင့် တရားမျှတမှုမရှိသော (Unfair) ဟူ၍ ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသော မဟာဗျူဟာ (strategy) နှစ်ခု ရှိသည်။ ပိုမိုလက်တွေ့ကျသော ပုံစံတစ်ခုတွင်မူ ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသော ကမ်းလှမ်းမှုများစွာကို ခွင့်ပြုပေးမည်ဖြစ်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် ခွဲဝေမည့်အရာသည် 100 ဆင့် (cents) တန်ဖိုးရှိသော ဒေါ်လာငွေစက္ကူတစ်ရွက် ဖြစ်နိုင်သည်။ ထိုအခြေအနေတွင် ကမ်းလှမ်းသူ၏ မဟာဗျူဟာအစု (strategy set) သည် ၎င်းတို့ရွေးချယ်မည့် ကမ်းလှမ်းချက် ''S'' အတွက် 0 နှင့် 100 အပါအဝင် ၎င်းတို့အကြားရှိ [[ကိန်းပြည့်]] (integer) များအားလုံး ဖြစ်လာမည်ဖြစ်သည်။ ယင်းတွင် ဂိမ်းပိုင်းဆိုင်ရာ ပြည့်စုံသော မျှခြေ (subgame perfect equilibria) နှစ်ခု ရှိလာမည်ဖြစ်သည်။ ပထမတစ်ခုမှာ ကမ်းလှမ်းသူက ''S''=0 ဟု ကမ်းလှမ်းပြီး လက်ခံသူက လက်ခံသည့် အခြေအနေဖြစ်သည်။ ဤအခြေအနေတွင် လက်ခံသူသည် ၎င်း၏ ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသော မဟာဗျူဟာနှစ်ခုအကြား အကျိုးအမြတ်တူညီနေမည် (indifferent) ဖြစ်သောကြောင့် ယင်းကို အားနည်းသော မျှခြေ (weak equilibrium) ဟု သတ်မှတ်သည်။ ဒုတိယတစ်ခုမှာ အားကောင်းသော မျှခြေ (strong equilibrium) ဖြစ်သည်။ ယင်းအခြေအနေတွင် ကမ်းလှမ်းသူက ''S''=1 ဟု ကမ်းလှမ်းပြီး လက်ခံသူသည် ''S''>=1 ဖြစ်ပါက လက်ခံ၍ ''S''=0 ဖြစ်ပါက ငြင်းပယ်မည်ဖြစ်သည်။ အဆုံးစွန် ကမ်းလှမ်းချက် ဂိမ်း (ultimatum game) ကို အဆက်မပြတ် မဟာဗျူဟာအစု (continuous strategy set) တစ်ခု အသုံးပြု၍လည်း မော်ဒယ်တည်ဆောက်လေ့ရှိသည်။ ကမ်းလှမ်းသူသည် လက်ခံသူအား ကမ်းလှမ်းရန် မုန့်တစ်ခု၏ ဝေစု S ကို ရွေးချယ်သည်ဟု ယူဆပါ။ ဤနေရာတွင် S သည် 0 နှင့် 1 အပါအဝင် ၎င်းတို့အကြားရှိ မည်သည့် [[ကိန်းစစ်]] (real number) မဆို ဖြစ်နိုင်သည်။ အကယ်၍ လက်ခံသူက ယင်းကမ်းလှမ်းချက်ကို လက်ခံပါက ကမ်းလှမ်းသူ၏ အကျိုးအမြတ် (payoff) သည် (1-S) ဖြစ်လာမည်ဖြစ်ပြီး လက်ခံသူ၏ အကျိုးအမြတ်မှာ S ဖြစ်လာမည်ဖြစ်သည်။ အကယ်၍ လက်ခံသူက ကမ်းလှမ်းချက်ကို ငြင်းပယ်ပါက ကစားသမားနှစ်ဦးစလုံး သုညသာ ရရှိမည်ဖြစ်သည်။ ဤအခြေအနေတွင် တစ်ခုတည်းသီးသန့်ဖြစ်သော (unique) ဂိမ်းပိုင်းဆိုင်ရာ ပြည့်စုံသော မျှခြေ (subgame perfect equilibrium) မှာ ကမ်းလှမ်းသူက S=0 ဟု ကမ်းလှမ်းပြီး လက်ခံသူက လက်ခံသည့် အခြေအနေဖြစ်သည်။ လက်ခံသူသည် လက်ခံသည်ဖြစ်စေ၊ ငြင်းပယ်သည်ဖြစ်စေ ၎င်း၏ အကျိုးအမြတ်မှာ 0 ပင် ဖြစ်နေသောကြောင့် ယင်းကို အားနည်းသော မျှခြေ (weak equilibrium) ဟု သတ်မှတ်သည်။ S > 0 ဖြစ်သော မည်သည့် ဝေစုကမျှ ဂိမ်းပိုင်းဆိုင်ရာ ပြည့်စုံသော မျှခြေကို ဖြစ်ပေါ်စေမည်မဟုတ်ပေ။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ကမ်းလှမ်းသူသည် အလွန်သေးငယ်သော ကိန်း <math>\epsilon</math> တစ်ခုအတွက် S' = S - <math>\epsilon</math> ဟူသော ကမ်းလှမ်းချက်သို့ ပြောင်းလဲသွေဖည်သွားနိုင်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ထိုသို့ သွေဖည်သွားသော်လည်း လက်ခံသူ၏ အကောင်းဆုံး တုံ့ပြန်မှု (best response) သည် လက်ခံရန်သာ ဖြစ်နေမည်ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ဤအားနည်းသော မျှခြေသည် မဟာဗျူဟာ ရပ်ဝန်း (strategy space) အဆက်မပြတ် ဖြစ်နေခြင်းကြောင့်သာ ပေါ်ပေါက်လာရသည့် နောက်ဆက်တွဲရလဒ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ == ဂိမ်း အမျိုးအစားများ (Different types of games) == === ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်သော ဂိမ်းနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခြင်းမရှိသော ဂိမ်း (Cooperative / non-cooperative) === ကစားသမားများသည် ပြင်ပမှ စည်းမျဉ်းများဖြင့် တွန်းအားပေးထားသော ခိုင်မာသည့် ကတိကဝတ်များကို ဖွဲ့စည်းနိုင်မည်ဆိုပါက ထိုဂိမ်းကို ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်သော ဂိမ်းဟု ခေါ်ဆိုသည်။ ဥပမာပြရလျှင် စာချုပ်ဥပဒေမှတစ်ဆင့် ဖွဲ့စည်းချုပ်ဆိုခြင်းမျိုး ဖြစ်သည်။ သို့ရာတွင် သဘောတူညီချက် အားလုံးကို မိမိဖာသာ အကောင်အထည်ဖော်ရန် လိုအပ်နေမည်ဆိုပါက ၎င်းကို ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခြင်းမရှိသော ဂိမ်းဟု ခေါ်ဆိုရမည်ဖြစ်သည်။ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခြင်းမရှိသော ဂိမ်းသီအိုရီသည် နက်ရှ် မျှခြေများကို ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာပြီး ကစားသမား တစ်ဦးချင်းစီ၏ လုပ်ဆောင်ချက်များ (actions) နှင့် ရရှိလာမည့် အကျိုးအမြတ်များ (payoffs) ကို ကြိုတင်ခန့်မှန်းခြင်းအပေါ်တွင်သာ အဓိကထား လေ့လာသည်။ === အချိုးညီ ဂိမ်းနှင့် အချိုးမညီ ဂိမ်း (Symmetric / asymmetric) === အချိုးညီ ဂိမ်း (symmetric game) ဆိုသည်မှာ ကစားသမားတစ်ဦး ရရှိမည့် အကျိုးအမြတ်သည် ၎င်းတို့ရွေးချယ်ကစားသည့် မဟာဗျူဟာများအပေါ်တွင်သာ မူတည်ပြီး မည်သူကစားသည်ဟူသော အချက်အပေါ်တွင် မူတည်ခြင်းမရှိသည့် ဂိမ်းမျိုးကို ခေါ်သည်။ ကြက်သူရဲဘောကြောင်ဂိမ်း (game of chicken)၊ အကျဉ်းသား၏ အကျပ်အတည်း (prisoner's dilemma) နှင့် သမင်လိုက်လံဖမ်းဆီးခြင်း (stag hunt) စသည့် စံပြဖော်ပြချက်များ (representations) အားလုံးသည် အချိုးညီ ဂိမ်းများပင် ဖြစ်ကြသည်။ ဆန့်ကျင်ဘက်အားဖြင့် အချိုးမညီ ဂိမ်းများ (asymmetric games) ဆိုသည်မှာမူ ကစားသမားနှစ်ဦးစလုံးအတွက် တူညီသော မဟာဗျူဟာ [[အစု|အစုများ]] မရှိခြင်း (သို့မဟုတ်) ကစားသမား မည်သူမည်ဝါဖြစ်မှုအပေါ် မူတည်ကာ ရရှိမည့် အကျိုးအမြတ်များ ကွာခြားသွားသည့် ဂိမ်းများကို ခေါ်ဆိုသည်။ {| style="background:var(--background-color-base,#fff); color:var(--color-base,#202122); float: right; clear: right; margin: 0 0 1em 1.5em; text-align: center; border-collapse: collapse; width: 230px;" cellpadding="8" |- | style="width: 33%;" | | style="width: 33%; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-emphasized,#202122);" | သမင် | style="width: 33%; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-emphasized,#202122);" | ယုန် |- | style="border-right: 1px solid var(--border-color-emphasized,#202122); text-align: right; font-weight: bold; padding-right: 10px;" | သမင် | style="border-right: 1px solid var(--border-color-emphasized,#202122); border-bottom: 1px solid var(--border-color-emphasized,#202122); font-size: 120%; white-space: nowrap;" | 10, 10 | style="border-right: 1px solid var(--border-color-emphasized,#202122); border-bottom: 1px solid var(--border-color-emphasized,#202122); font-size: 120%; white-space: nowrap;" | 1, 8 |- | style="border-right: 1px solid var(--border-color-emphasized,#202122); text-align: right; font-weight: bold; padding-right: 10px;" | ယုန် | style="border-right: 1px solid var(--border-color-emphasized,#202122); border-bottom: 1px solid var(--border-color-emphasized,#202122); font-size: 120%; white-space: nowrap;" | 8, 1 | style="border-right: 1px solid var(--border-color-emphasized,#202122); border-bottom: 1px solid var(--border-color-emphasized,#202122); font-size: 120%; white-space: nowrap;" | 5, 5 |- | colspan="3" style="font-size: 90%; padding-top: 8px; text-align: center;" | '' သမင်လိုက်လံဖမ်းဆီးခြင်း ဥပမာ'' |} သမင်လိုက်လံဖမ်းဆီးခြင်း ဂိမ်းဆိုသည်မှာ ပါဝင်သူများ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခြင်းဖြင့် ပိုမိုကြီးမားသော ပန်းတိုင်တစ်ခုကို ရရှိနိုင်သော်လည်း မိမိကိုယ်ကို အကာအကွယ်ပေးသည့် ပိုမိုဘေးကင်းသော ရွေးချယ်စရာကိုလည်း ရွေးချယ်နိုင်သည့် အခြေအနေ သို့မဟုတ် ဂိမ်းတစ်ခုကို ဖော်ပြခြင်းဖြစ်သည်။ ယင်းဂိမ်းကို အာမခံချက် ဂိမ်း (assurance game)၊ ယုံကြည်မှု အကျပ်အတည်း (trust dilemma) သို့မဟုတ် ဘုံအကျိုးစီးပွား ဂိမ်း (common interest game) ဟုလည်း ခေါ်ဆိုကြသည်။ ဤဂိမ်း၌ ပါဝင်သူများသည် သမင်တစ်ကောင်ကို အတူတကွ ပူးပေါင်းဖမ်းဆီးပါက အောင်မြင်မှုရရှိကာ နှစ်ဦးစလုံး ပိုမိုကောင်းမွန်သော အကျိုးကျေးဇူးကို ရရှိမည်ဖြစ်သည်။ သို့သော် အခြားတစ်ဦးက ယုန်ဖမ်းသွားချိန်တွင် မိမိတစ်ဦးတည်း သမင်လိုက်ဖမ်းမိသဖြင့် မအောင်မြင်ဘဲ ဆုံးရှုံးရမည့် ဆိုးရွားသော ရလဒ်မှ ကာကွယ်နိုင်ရန်အတွက် တစ်ဦးတည်း ယုန်ဖမ်းသည့် ပိုမိုဘေးကင်းသော နည်းလမ်းကိုလည်း ရွေးချယ်နိုင်သည်။ ရွေးချယ်စရာတစ်ခုစီ၏ သင်္ချာဆိုင်ရာ အကျိုးအမြတ်များ (mathematical payoffs) အပေါ် အခြေခံလျက် ဤဂိမ်းသည် ဘေးကင်းလုံခြုံမှုနှင့် လူမှုရေးအရ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုတို့အကြား စံပြု ပဋိပက္ခ (stylized conflict) တစ်ခုကို ပုံဖော်ပေးသည်။ ပုံပါ အကျိုးအမြတ် [[ကိန်းအုံ]] (payoff matrix) ရှိ အကွက်တစ်ခုစီရှိ ကိန်းဂဏန်းအတွဲများသည် ကစားသမားတစ်ဦးစီ ရရှိမည့် အကျိုးအမြတ်များကို အသီးသီး ဖော်ပြခြင်းဖြစ်သည်။ ကော်မာရှေ့ရှိ ပထမကိန်းသည် ကစားသမား 1 ၏ အကျိုးအမြတ်ဖြစ်ပြီး ဒုတိယကိန်းသည် ကစားသမား 2 ၏ အကျိုးအမြတ်ဖြစ်သည်။ ကစားသမားနှစ်ဦးစလုံး သမင်လိုက်ဖမ်းရန် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ပါက အမဲလိုက်မှု အောင်မြင်သဖြင့် နှစ်ဦးစလုံး အမြင့်ဆုံး အကျိုးအမြတ် 10 စီ ရရှိကြမည်ဖြစ်သည်။ သို့သော် ကစားသမားတစ်ဦးက သမင်ဖမ်းရန် ရွေးချယ်ပြီး အခြားတစ်ဦးက ယုန်ဖမ်းရန် ရွေးချယ်ပါက သမင်ဖမ်းသူသည် တစ်ဦးတည်းမို့ မအောင်မြင်ဘဲ အနိမ့်ဆုံး အကျိုးအမြတ် 1 သာ ရရှိမည်ဖြစ်ကာ ယုန်ဖမ်းသူမှာ အကျိုးအမြတ် 8 ရရှိမည်ဖြစ်သည်။ အကယ်၍ ကစားသမားနှစ်ဦးစလုံး ပိုမိုဘေးကင်းသော ယုန်ဖမ်းခြင်းကိုသာ အသီးသီး ရွေးချယ်ကြပါက အခြားသူ၏ အပြုအမူအပေါ် မမှီခိုဘဲ နှစ်ဦးစလုံး အလယ်အလတ် အကျိုးအမြတ် 5 စီ ရရှိမည်ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ဤဂိမ်းတွင် နှစ်ဦးစလုံး ပူးပေါင်း၍ သမင်ဖမ်းခြင်းသည် အကျိုးအမြတ် အများဆုံးရရှိစေသော အကောင်းဆုံးရလဒ်ဖြစ်သော်လည်း မိမိဖာသာ ယုန်ဖမ်းခြင်းသည် အခြားသူ၏ သစ္စာဖောက်မှုကြောင့် အကျိုးအမြတ် 1 သာရမည့် ဆုံးရှုံးနိုင်ခြေမှ အကာအကွယ်ပေးထားသည့် ဘေးကင်းသော ရွေးချယ်မှုအဖြစ် တည်ရှိနေသည်။ === ပေါင်းလဒ်သုညနှင့် ပေါင်းလဒ်သုည မဟုတ်မှု(Zero-sum / non-zero-sum) === ပေါင်းလဒ်သုည ဂိမ်းများတွင် ကစားသမားအားလုံးအတွက် စုစုပေါင်းအကျိုးအမြတ်ကို ပေါင်းလိုက်ပါက အမြဲတမ်း သုည (သို့မဟုတ်) သတ်မှတ်ထားသော ကိန်းသေ (constant) တစ်ခုသာ ရရှိသည်။ ဆိုလိုသည်မှာ ကစားသမားတစ်ဦး အကျိုးအမြတ် ရရှိသွားခြင်းသည် အခြားကစားသမား တစ်ဦးဦး၏ တူညီသော ဆုံးရှုံးမှုကြောင့်သာ ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းဖြစ်သည်။ ဖဲကစားခြင်းနှင့် စစ်တုရင်ကစားခြင်းတို့မှာ ပေါင်းလဒ်သုည ဂိမ်းများအတွက် ထင်ရှားသော ဥပမာများ ဖြစ်ကြသည်။ သို့သော်လည်း ဂိမ်းသီအိုရီပညာရှင် အများစု လေ့လာလေ့ရှိသည့် ဂိမ်းများမှာ ပေါင်းလဒ်သုည မဟုတ်သော ဂိမ်းများသာ ဖြစ်သည်။ ဤဂိမ်းအမျိုးအစားတွင် ကစားသမားတစ်ဦး၏ အကျိုးအမြတ် ရရှိမှုသည် အခြားတစ်ဦး၏ ဆုံးရှုံးမှုနှင့် တိုက်ရိုက်ဆက်စပ်နေရန် မလိုအပ်ပေ။ {| class="wikitable" style="float:right; margin-left:1em; text-align:center;" |+ align=bottom |''လူနှစ်ဦးပါ ပေါင်းလဒ်သုည ဂိမ်း'' ! {{diagonal split header|{{red|အနီ}}|{{blue|အပြာ}}}} ! {{blue|''A''}} ! {{blue|''B''}} ! {{blue|''C''}} |- ! {{red|''1''}} | {{diagonal split header|{{red|30}}|{{blue|−30}}|white}} | {{diagonal split header|{{red|−10}}|{{blue|10}}|white}} | {{diagonal split header|{{red|20}}|{{blue|−20}}|white}} |- ! {{red|''2''}} | {{diagonal split header|{{red|−10}}|{{blue|10}}|white}} | {{diagonal split header|{{red|20}}|{{blue|−20}}|white}} | {{diagonal split header|{{red|−20}}|{{blue|20}}|white}} |} ဥပမာ - အနီက 2 ကို ရွေးချယ်ပြီး အပြာက B ကို ရွေးချယ်သည်ဆိုပါစို့။ အကျိုးအမြတ်ကို ခွဲဝေချထားပေးသည့်အခါ အနီသည် ရမှတ် 20 ရရှိပြီး အပြာသည် ရမှတ် 20 ဆုံးရှုံးသည်။ ဤဂိမ်းတွင် ကစားသမားနှစ်ဦးစလုံးသည် အကျိုးအမြတ် ကိန်းအုံ (payoff matrix) ကို သိရှိထားကြပြီး မိမိတို့၏ ရမှတ်များကို အမြင့်ဆုံးဖြစ်စေရန် ကြိုးပမ်းကြသည်။ အနီက ဤသို့ ဆင်ခြင်တွေးတောနိုင်သည် ။ "2 ဖြင့် ကစားပါက ရမှတ် 20 အထိ ဆုံးရှုံးနိုင်ပြီး အနိုင်ရပါကလည်း 20 သာ ရရှိနိုင်သည်။ သို့သော် 1 ဖြင့် ကစားပါက 10 သာ ဆုံးရှုံးနိုင်ပြီး 30 အထိ အနိုင်ရရှိနိုင်သောကြောင့် 1 သည် ပို၍ များစွာ ကောင်းမွန်ပုံပေါ်သည်။" အလားတူ ဆင်ခြင်တွေးတောမှုဖြင့်ပင် အပြာသည်လည်း C ကို ရွေးချယ်မည်ဖြစ်သည်။ ကစားသမားနှစ်ဦးစလုံး အဆိုပါ သက်ရောက်ချက်များကို ရွေးချယ်ပါက အနီသည် ရမှတ် 20 အနိုင်ရရှိမည်ဖြစ်သည်။ အကယ်၍ အပြာက အနီ၏ ဆင်ခြင်တွေးတောပုံနှင့် 1 ကို ရွေးချယ်မည့်အချက်ကို ကြိုတင်ခန့်မှန်းမိပါက ရမှတ် 10 ရရှိစေရန်အတွက် B ကို ရွေးချယ်ပေမည်။ အကယ်၍ အနီကလည်း ဤလှည့်ကွက်ကို ကြိုတင်သိမြင်ကာ 2 သို့ ပြောင်းလဲရွေးချယ်ပါက အနီသည် ရမှတ် 20 အနိုင်ရရှိမည်ဖြစ်သည်။ အထက်ပါ ကိန်းအုံရှိ အကွက်တိုင်းတွင် အနီရောင် ကစားသမားနှင့် အပြာရောင် ကစားသမားတို့၏ အကျိုးအမြတ် ပေါင်းလဒ်သည် အမြဲတမ်း သုည ဖြစ်နေသည်ကို တွေ့မြင်နိုင်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် 30 + (-30) = 0 သို့မဟုတ် 20 + (-20) = 0 ဖြစ်သည်။ ကစားသမားတစ်ဦး ရရှိသော အကျိုးအမြတ်တိုင်းသည် အခြားတစ်ဦး၏ အတိအကျ တူညီသော ဆုံးရှုံးမှုမှ လာခြင်းဖြစ်သောကြောင့် စနစ်တစ်ခုလုံးတွင် အကျိုးအမြတ် အတိုးအလျော့ အသစ် ထွက်ပေါ်မလာဘဲ စုစုပေါင်း အကျိုးအမြတ်သည် သုညအဖြစ် အမြဲတမ်း ကိန်းသေ တည်ရှိနေသည်။ === တစ်ပြိုင်နက်တည်းနှင့် အစဉ်လိုက် (Simultaneous / sequential) === တစ်ပြိုင်နက်တည်း ဂိမ်းများ ဆိုသည်မှာ ကစားသမားနှစ်ဦးစလုံးက အချိန်ကိုက် တစ်ပြိုင်နက်တည်း ရွေ့လျားသော ဂိမ်းများကို ဆိုလိုခြင်းဖြစ်ပြီး နောက်ကစားမည့်သူများသည် အစောပိုင်း ကစားသမားများ၏ လုပ်ဆောင်ချက်များကို ကြိုတင်မသိရှိနိုင်ပေ။ အစဉ်လိုက် ဂိမ်းများ (sequential games) ဆိုသည်မှာမူ ကစားသမားများက ဆုံးဖြတ်ချက်များကို တစ်ပြိုင်နက်တည်း မချမှတ်ဘဲ အဆင့်လိုက် လုပ်ဆောင်ရသည့် အပြောင်းအလဲရှိသော (dynamic) ဂိမ်းများ ဖြစ်ကြသည်။ ဤဂိမ်းများတွင် အစောပိုင်း ကစားသမားများ၏ လုပ်ဆောင်ချက်များသည် အခြားကစားသမားများ၏ ရလဒ်နှင့် ဆုံးဖြတ်ချက်များအပေါ်များစွာ သက်ရောက်မှုရှိသည်။ === ပြီးပြည့်စုံသော သတင်းအချက်အလက်နှင့် ပြီးပြည့်စုံမှုမရှိသော သတင်းအချက်အလက် (Perfect and imperfect information) === ပြီးပြည့်စုံသော သတင်းအချက်အလက် ပါရှိသည့် ဂိမ်းများတွင် ဂိမ်း၏ အဆင့်တိုင်း၌ ကစားသမားအားလုံးသည် ယခင်ဖြစ်ပျက်ခဲ့သည့် သမိုင်းကြောင်းများနှင့် အခြားပြိုင်ဘက်များ၏ ယခင်ရွေ့လျားမှု အားလုံးကို သိရှိထားကြသည်။ စစ်တုရင်နှင့် ဂိုကစားနည်းတို့မှာ ဤအမျိုးအစားတွင် အကျုံးဝင်သည်။ ဆန့်ကျင်ဘက်အနေဖြင့် ပြိုင်ဘက်က ပြုလုပ်ခဲ့ပြီးသော ရွေ့လျားမှုအားလုံးကို ကစားသမားများက အပြည့်အဝ မသိရှိနိုင်သောအခါ ထိုဂိမ်းမျိုးကို ပြီးပြည့်စုံမှုမရှိသော သတင်းအချက်အလက် ဂိမ်းဟု ခေါ်ဆိုသည်။ === အခြားထင်ရှားသော အမျိုးအစားများ (Other notable types) === * '''စီစဉ်တွဲစပ်မှုဆိုင်ရာ ဂိမ်းများ (Combinatorial games)''' - ပြီးပြည့်စုံသော သတင်းအချက်အလက်များ ပါဝင်ပြီး ကံတရားအပေါ် လုံးဝမှီခိုမှုမရှိသော အစဉ်လိုက် လူနှစ်ဦး ဂိမ်းများ ဖြစ်ကြသည်။ ဤဂိမ်းများသည် စစ်တုရင်နှင့် ဂိုကစားနည်းကဲ့သို့သော သီးခြားဖြစ်နေသည့် (discrete) [[သင်္ချာ|သင်္ချာဆိုင်ရာ]] တည်ဆောက်ပုံများအပေါ်တွင်သာ အဓိက အာရုံစိုက်လေ့ရှိသည်။ * '''ဆင့်ကဲဖြစ်စဉ်ဆိုင်ရာ ဂိမ်းသီအိုရီ (Evolutionary game theory)''' - ဤအမျိုးအစားသည် သန့်စင်သော ဆင်ခြင်တုံတရား (rationality) သက်သက်ထက် ဆင့်ကဲဖြစ်စဉ်နှင့် သင်ယူမှုအပေါ် အခြေခံသည့် စည်းမျဉ်းများနှင့်အညီ အချိန်နှင့်အမျှ မဟာဗျူဟာများကို ချိန်ညှိပြောင်းလဲတတ်သော ကစားသမားများ၏ သဘာဝကို လေ့လာသည်။ == ဂိမ်းများကို ကိုယ်စားပြုဖော်ပြမှု (Representation of games) == ဂိမ်းတစ်ခုကို အပြည့်အဝ သတ်မှတ်ပြဋ္ဌာန်းနိုင်ရန်အတွက် ကစားသမားများ၊ ဆုံးဖြတ်ချက်ချမှတ်ရမည့် အမှတ်တစ်ခုစီ၌ ရရှိနိုင်မည့် သတင်းအချက်အလက်များနှင့် လုပ်ဆောင်နိုင်စွမ်းများကို ကြိုတင်သတ်မှတ်ထားရမည်ဖြစ်သည့်အပြင် ရလဒ်တစ်ခုစီတိုင်းအတွက် ရရှိလာမည့် အကျိုးအမြတ်များကိုလည်း တိတိကျကျ သတ်မှတ်ပေးထားရမည်ဖြစ်သည်။ === ဖြန့်ကျက်ပုံစံ (Extensive form) === ရွေ့လျားမှုများကို အချိန်အလိုက် အစီအစဉ်တကျ (sequencing) ပြုလုပ်ထားသော အစဉ်လိုက် ဂိမ်းများကို ပုံစံတကျ (formalize) ဖော်ပြရန်အတွက် ဖြန့်ကျက်ပုံစံ (extensive form) ကို အသုံးပြုနိုင်သည်။ ၎င်းတို့ကို ဂိမ်းသစ်ပင်ဂရပ်များ (game trees) အသုံးပြု၍ မျက်မြင်လွယ်ကူအောင် ဖော်ပြလေ့ရှိသည်။ ထိပ်စွန်းမှတ် (vertex) (သို့မဟုတ်) ဆုံမှတ် (node) တစ်ခုစီသည် ကစားသမားတစ်ဦးဦး၏ ရွေးချယ်မှုအမှတ် (သို့မဟုတ်) ကံတရားအပေါ် မူတည်နေသော သဘာဝအခြေအနေ တစ်ခုကို ကိုယ်စားပြုပြီး မျဉ်းများသည် ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသော လုပ်ဆောင်ချက်တစ်ခုစီကို ကိုယ်စားပြု ဖော်ပြသည်။ ပြီးပြည့်စုံသော သတင်းအချက်အလက်များပါရှိသည့် ဖြန့်ကျက်ပုံစံ ဂိမ်းများကို ဖြေရှင်းရာတွင် ယေဘုယျအားဖြင့် နောက်ပြန် ဆင့်ကဲတွက်ချက်နည်း (backward induction) ကို အသုံးပြုလေ့ရှိသည်။ === ပုံမှန်ပုံစံ (Normal form) === ပုံမှန်ပုံစံ (normal form) (သို့မဟုတ်) မဟာဗျူဟာပုံစံ ဂိမ်းကို ကစားသမားများ၊ ၎င်းတို့၏ မဟာဗျူဟာများနှင့် အကျိုးအမြတ်များကို ပြသသည့် [[ကိန်းအုံ]] (matrix) (သို့မဟုတ်) [[အတိုင်းအတာ (သင်္ချာ)|အတိုင်းအတာ]] <math>n</math> ခုရှိသော အခင်းအကျင်း (<math>n</math>-dimensional array) ဖြင့် ယေဘုယျအားဖြင့် ကိုယ်စားပြုဖော်ပြလေ့ရှိသည်။ အဆိုပါ [[ကိန်းအုံ]]ကို လူနှစ်ဦးပါဝင်သော ဂိမ်းများအတွက် အများဆုံး အသုံးပြုကြသည်။ ဤပုံစံတွင် ကစားသမားတစ်ဦးစီသည် တစ်ပြိုင်နက်တည်း အရေးယူဆောင်ရွက်သည် (သို့မဟုတ်) အနည်းဆုံး အခြားသူ၏ လုပ်ဆောင်ချက်များကို မသိရှိဘဲ ဆောင်ရွက်သည်ဟု ယူဆထားသည်။ == အထွေထွေနှင့် လက်တွေ့အသုံးချမှုများ (General and applied uses) == === ဘောဂဗေဒနှင့် စီးပွားရေး (Economics and Business) === ဂိမ်းသီအိုရီသည် အချင်းချင်းဆက်သွယ်နေသော ကိုယ်စားလှယ်များ၏ ယှဉ်ပြိုင်မှု အပြုအမူများကို မော်ဒယ်တည်ဆောက် လေ့လာရန်အတွက် [[သင်္ချာ|သင်္ချာဆိုင်ရာ]] ဘောဂဗေဒ (mathematical economics) နှင့် စီးပွားရေးနယ်ပယ်တို့တွင် မရှိမဖြစ် အသုံးပြုသော အဓိကနည်းလမ်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ သုတေသနပြုချက်များသည် ကစားသမားများအနေဖြင့် မိမိတို့၏ အကျိုးအမြတ် အမြင့်ဆုံးရရှိစေရန် အကျိုးသင့်အကြောင်းသင့် ဆောင်ရွက်ကြမည်ဟု ယူဆထားပြီး ရလဒ်များကို ကြိုတင်ခန့်မှန်းနိုင်သော အဖြေ သဘောတရားများ (solution concepts) ဟုခေါ်သည့် ပုံစံတကျ စည်းမျဉ်းများ (formal rules) အပေါ်တွင်သာ အဓိက အာရုံစိုက်သည်။ ၎င်း၏ ထင်ရှားသော ဥပမာတစ်ခုမှာ နက်ရှ် မျှခြေပင် ဖြစ်သည်။ === ဇီဝဗေဒ (Biology) === ဘောဂဗေဒနယ်ပယ်နှင့် မတူညီသည်မှာ ဇီဝဗေဒဆိုင်ရာ ဂိမ်းများတွင် အကျိုးအမြတ်များသည် ဂျွန် ဖွန်နွိုင်းမန်း နှင့် အော့စကာ မော်ဂန်စတိန်း တို့ ဆိုလိုသော အသုံးဝင်မှုမျိုး မဟုတ်ဘဲ မျိုးပွားမှု အောင်မြင်ခြင်းကဲ့သို့သော ကြံ့ခိုင်မှု (fitness) အပေါ်တွင်သာ အခြေခံထားပြီး သိသာထင်ရှားသော အကျိုးသင့်အကြောင်းသင့် ရွေးချယ်မှု ယူဆချက်ကိုလည်း ဖယ်ရှားထားသည်။ ဇီဝဗေဒပညာရှင်များသည် ဆင့်ကဲဖြစ်စဉ်ဆိုင်ရာ တွန်းအားများဖြင့် ထိန်းသိမ်းထားနိုင်မည့် မျှခြေများကိုသာ အာရုံစိုက်ကြပြီး ၎င်းတို့အနက် ဆင့်ကဲဖြစ်စဉ်အရ တည်ငြိမ်သော မဟာဗျူဟာ (evolutionarily stable strategy) သည် အထင်ရှားဆုံးဖြစ်သည်။ === ကွန်ပျူတာသိပ္ပံ (Computer science) === ဂိမ်းသီအိုရီသည် ကိုယ်စားလှယ်များစွာပါဝင်သော စနစ်များ (multi-agent systems) နှင့် အွန်လိုင်း အဆင့်ဆင့်တွက်နည်းများ (online algorithms) အတွက် သဘောတရားရေးရာ အခြေခံများကို ခိုင်ခိုင်မာမာ ပံ့ပိုးပေးထားသည်။ အင်တာနက် ပေါ်ပေါက်လာမှုက အဆင့်ဆင့်တွက်နည်းဆိုင်ရာ ဂိမ်းသီအိုရီ (algorithmic game theory) ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကို တွန်းအားပေးခဲ့ပြီး ၎င်းကို အင်တာနက် ဈေးကွက်များ၊ တွက်ချက်မှုဆိုင်ရာ လေလံပွဲများနှင့် တူညီအဆင့်ရှိ အချင်းချင်း ချိတ်ဆက်ထားသော စနစ်များ (peer-to-peer systems) တွင် တွင်ကျယ်စွာ အသုံးချလျက်ရှိသည်။ == ကိုးကား == * {{Citation |last=Myerson |first=Roger B. |author-link=Roger B. Myerson |title=Game Theory: Analysis of Conflict |publication-place=Cambridge, MA |publisher=Harvard University Press |year=1991 |isbn=978-0-674-34116-6}} * {{Citation |last1=von Neumann |first1=John |author-link1=John von Neumann |last2=Morgenstern |first2=Oskar |author-link2=Oskar Morgenstern |title=Theory of Games and Economic Behavior |publication-place=Princeton, NJ |publisher=Princeton University Press |year=1944 |isbn=978-0-691-13061-3 |mr=0011937 |zbl=0063.05930}} * {{Citation |last=Gibbons |first=Robert D. |title=Game Theory for Applied Economists |publication-place=Princeton, NJ |publisher=Princeton University Press |year=1992 |isbn=978-0-691-00395-5}} * {{Citation |last1=Osborne |first1=Martin J. |last2=Rubinstein |first2=Ariel |author-link2=Ariel Rubinstein |title=A Course in Game Theory |publication-place=Cambridge, MA |publisher=MIT Press |year=1994 |isbn=978-0-262-65040-3 |mr=1301776 |zbl=1194.91003}} * {{Citation |last=Watson |first=Joel |title=Strategy: An Introduction to Game Theory |edition=3rd |publication-place=New York |publisher=W. W. Norton & Company |year=2013 |isbn=978-0-393-91838-0}} 09cft8ut6p9msdm2pe7cc1ym8d1shvl 1051804 1051803 2026-09-07T20:24:20Z Mkant00 135890 1051804 wikitext text/x-wiki '''ဂိမ်းသီအိုရီ (Game theory)''' ဆိုသည်မှာ မဟာဗျူဟာမြောက် အပြန်အလှန်တုံ့ပြန်မှုများအတွက် [[သင်္ချာ|သင်္ချာဆိုင်ရာ]] မော်ဒယ်ပုံစံများကို လေ့လာသော ပညာရပ်ဖြစ်သည်။ ဤပညာရပ်ကို လူမှုသိပ္ပံနယ်ပယ် အသီးသီးတွင် အသုံးချနိုင်ရုံသာမက ဘောဂဗေဒ၊ ယုတ္တိဗေဒ (logic)၊ စနစ်များဆိုင်ရာ သိပ္ပံပညာ (systems science) နှင့် ကွန်ပျူတာသိပ္ပံ (computer science) တို့တွင်လည်း ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် အသုံးပြုကြသည်။ အစောပိုင်းကာလများက ဂိမ်းသီအိုရီသည် လူနှစ်ဦးပါဝင်သော ပေါင်းလဒ်သုည ဂိမ်းများ (zero-sum games) ကိုသာ အဓိကထား လေ့လာခဲ့သော်လည်း နောင်တွင် ပေါင်းလဒ်သုည မဟုတ်သော ဂိမ်းများ (non-zero-sum games) အထိပါ နယ်ပယ်ကျယ်ပြန့်လာခဲ့သည်။ ယနေ့ခေတ်တွင်မူ ဂိမ်းသီအိုရီကို လူ၊ တိရစ္ဆာန်နှင့် ကွန်ပျူတာစနစ်များအကြား ယုတ္တိကျကျ ဆုံးဖြတ်ချက်ချမှတ်ခြင်း (decision making) လုပ်ငန်းစဉ်များကို လေ့လာရာ၌ အခြေခံကျသော ဘုံသဘောတရားတစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်လက်ခံထားကြသည်။ ခေတ်သစ် ဂိမ်းသီအိုရီသည် ဂျွန် ဖွန်နွိုင်းမန်း ၏ သက်သေပြချက်နှင့်အတူ လူနှစ်ဦးပါဝင်သော ပေါင်းလဒ်သုည ဂိမ်းများရှိ ကျပန်းရွေးချယ်မှု မဟာဗျူဟာ မျှခြေများ (mixed-strategy equilibria) ဟူသော အယူအဆမှတဆင့် စတင်ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ ၎င်းနှင့် အော့စကာ မော်ဂန်စတိန်း တို့ ပူးတွဲရေးသားခဲ့ပြီး ၁၉၄၄ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ဝေခဲ့သော Theory of Games and Economic Behavior စာအုပ်တွင် ကစားသမားများစွာ ပါဝင်ပြီး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်သော ဂိမ်းများ (cooperative games) အကြောင်းကိုပါ ထည့်သွင်းစဉ်းစားလာကာ မျှော်မှန်း အသုံးဝင်မှု (expected utility) ဆိုင်ရာ [[နဂိုမှန်အဆို|နဂိုမှန်အဆိုဆိုင်ရာ]] သီအိုရီတစ်ခုကိုပါ ပံ့ပိုးပေးနိုင်ခဲ့သည်။ ၁၉၅၀ ပြည့်လွန်နှစ်များသို့ ရောက်သောအခါ ဂျွန် နက်ရှ်က အဆုံးရှိ (finite) ကစားသမား အရေအတွက်နှင့် အဆုံးရှိ သက်ရောက်ချက် [[အစု|အစုများ]] (finite action sets) ပါဝင်ပြီး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခြင်းမရှိသော ဂိမ်း (non-cooperative game) တိုင်းတွင် ကျပန်းရွေးချယ်မှု မဟာဗျူဟာများပါဝင်သည့် နက်ရှ် မျှခြေ (Nash equilibrium) အနည်းဆုံးတစ်ခု အမြဲရှိကြောင်းကို သက်သေပြနိုင်ခဲ့သည်။ {| class="wikitable floatright" style="text-align:center; font-size:95%; margin-left:1em; margin-bottom:1ex" |+ ပြိုင်ဆိုင်မှု ဂိမ်းတစ်ခု !scope="col" rowspan="2"| ကစားသမား 1 ၏<br/>မဟာဗျူဟာ !scope="col" colspan="4"| ကစားသမား 2 ၏ မဟာဗျူဟာ |- !scope="col"| "0" ကို ရွေးချယ်ခြင်း !scope="col"| "1" ကို ရွေးချယ်ခြင်း !scope="col"| "2" ကို ရွေးချယ်ခြင်း !scope="col"| "3" ကို ရွေးချယ်ခြင်း |- !scope="row"| "0" ကို ရွေးချယ်ခြင်း |style="background:#ffbbbb"| 0, 0 | 2, −2 | 2, −2 | 2, −2 |- !scope="row"| "1" ကို ရွေးချယ်ခြင်း | −2, 2 | 1, 1 |style="background:#eeaaff"| 3, −1 | 3, −1 |- !scope="row"| "2" ကို ရွေးချယ်ခြင်း | −2, 2 |style="background:#ccddff;"| −1, 3 |style="background:#aaffaa;"| 2, 2 | 4, 0 |- !scope="row"| "3" ကို ရွေးချယ်ခြင်း | −2, 2 | −1, 3 | 0, 4 | 3, 3 |} ဥပမာ ကစားသမားနှစ်ဦးစလုံးက 0 မှ 3 အထိ [[ကိန်းပြည့်]] (integer) တစ်ခုကို တစ်ပြိုင်နက်တည်း ရွေးချယ်ရသည့် လူနှစ်ဦးပါ ဂိမ်းတစ်ခုဖြင့် သရုပ်ဖော်နိုင်သည်။ ထိုရွေးချယ်မှုတွင် ကစားသမားနှစ်ဦးစလုံးသည် ၎င်းတို့ရွေးချယ်ထားသော ကိန်းနှစ်ခုအနက် ပိုငယ်သည့်ကိန်းနှင့် တူညီသော ရမှတ်ကို အသီးသီး ရရှိကြမည်ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် ကစားသမားတစ်ဦးက အခြားတစ်ဦးထက် ပိုကြီးသောကိန်းကို ရွေးချယ်ပါက ပိုကြီးသောကိန်းကို ရွေးချယ်သူသည် အခြားသူထံသို့ ရမှတ် 2 မှတ် ပေးအပ်ရမည်ဖြစ်သည်။ ကစားသမားနှစ်ဦးစလုံးက 0 ကို ရွေးချယ်သည့် အခြေအနေဟူသော တစ်ခုတည်းသီးသန့်ဖြစ်သည့် သန့်စင်သော မဟာဗျူဟာ နက်ရှ် မျှခြေ (pure-strategy Nash equilibrium) တစ်ခုသာ ရှိသည်။ ဇယားတွင် ၎င်းအကွက်ကို အနီနုရောင်ဖြင့် အသားပေးဖော်ပြထားသည်။ အခြားသော မဟာဗျူဟာတိုင်းတွင်မူ ကစားသမားတစ်ဦးသည် မိမိ၏ ကိန်းကို အခြားကစားသမား ရွေးချယ်ထားသော ကိန်းထက် 1 လျော့နည်းသည့် ကိန်းတစ်ခုသို့ ပြောင်းလဲရွေးချယ်ခြင်းဖြင့် မိမိ၏ အကျိုးအမြတ်ကို ပိုမိုတိုးတက်ကောင်းမွန်စေနိုင်သည်။ ဘေးရှိ ဇယားတွင် အကယ်၍ ဂိမ်းသည် အစိမ်းရောင်အကွက်၌ စတင်ခဲ့ပါက ကစားသမား 1 ၏ အကျိုးစီးပွားအတွက် ခရမ်းရောင်အကွက်သို့ ရွှေ့ခြင်းက ပိုမိုအကျိုးရှိပြီး ကစားသမား 2 ၏ အကျိုးစီးပွားအတွက်မူ အပြာရောင်အကွက်သို့ ရွှေ့ခြင်းက ပိုမိုအကျိုးရှိမည်ဖြစ်သည်။ အကယ်၍ ကစားသမားနှစ်ဦးစလုံး တူညီသောကိန်းကို ရွေးချယ်ပါက ထိုသတ်မှတ်ကိန်းပမာဏအတိုင်း အသီးသီး အနိုင်ရရှိပြီး မတူညီပါက မည်သည့်အရာမျှ မရရှိစေရန် ဤဂိမ်းကို ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းလိုက်မည်ဆိုပါက (0,0)၊ (1,1)၊ (2,2) နှင့် (3,3) ဟူ၍ နက်ရှ် မျှခြေ 4 ခု ရှိလာမည်ဖြစ်သည်။ == လူသိများသော ဂိမ်း ဥပမာများ (Well-known examples of games) == === အကျဉ်းသား၏ အကျပ်အတည်း (Prisoner's dilemma) === သံသယရှိသူ နှစ်ဦးကို အပေးအယူတစ်ခု ကမ်းလှမ်းထားသည်ဟု ဆိုကြပါစို့။ အကယ်၍ တစ်ဦးက အခြားတစ်ဦးကို သစ္စာဖောက်ကာ ဝန်ခံပြီး ကျန်တစ်ဦးက နှုတ်ဆိတ်နေပါက သစ္စာဖောက်သူသည် ချက်ချင်းလွတ်မြောက်သွားမည်ဖြစ်ပြီး နှုတ်ဆိတ်နေသူမှာမူ ကာလရှည် ထောင်ဒဏ်ကျခံရမည်ဖြစ်သည်။ အကယ်၍ ၎င်းတို့ နှစ်ဦးစလုံးက ဝန်ခံခဲ့ပါက နှစ်ဦးစလုံး အလယ်အလတ် ထောင်ဒဏ်ကို အသီးသီး ကျခံရမည်ဖြစ်သည်။ ဤအခြေအနေတွင် သစ္စာဖောက်ခြင်းသည် ကစားသမားနှစ်ဦးစလုံးအတွက် လွှမ်းမိုးမှုရှိသော မဟာဗျူဟာ (dominant strategy) ဖြစ်လာသည်။ ၎င်းသည် နှစ်ဦးစလုံး သစ္စာဖောက်သည့် နက်ရှ် မျှခြေကို ရရှိစေသော်လည်း လက်တွေ့တွင် အပြန်အလှန် နှုတ်ဆိတ်နေခြင်းကသာ ၎င်းတို့အတွက် ပိုမိုကောင်းမွန်သော ပေါင်းစပ်ရလဒ်ကို ရရှိစေမည်ဖြစ်သည်။ {| class="wikitable" |- ! {{diagonal split header|<br />အကျဉ်းသား A|အကျဉ်းသား B}} !! အကျဉ်းသား B နှုတ်ဆိတ်နေသည်<br />(''ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်သည်'') !! အကျဉ်းသား B ဝန်ခံသည်<br />(''သစ္စာဖောက်သည်'') |- ! အကျဉ်းသား A နှုတ်ဆိတ်နေသည်<br />(''ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်သည်'') | နှစ်ဦးစလုံး 1 နှစ်စီ ကျခံရမည်|| အကျဉ်းသား A: 3 နှစ်<br />အကျဉ်းသား B: လွတ်မြောက်မည် |- ! အကျဉ်းသား A ဝန်ခံသည်<br />(''သစ္စာဖောက်သည်'') | အကျဉ်းသား A: လွတ်မြောက်မည်<br />အကျဉ်းသား B: 3 နှစ် || နှစ်ဦးစလုံး 2 နှစ်စီ ကျခံရမည် |} === အဆုံးစွန် ကမ်းလှမ်းချက် ဂိမ်း (Ultimatum game) === ကစားသမားတစ်ဦးဖြစ်သော ကမ်းလှမ်းသူကို ငွေကြေးပမာဏတစ်ခု ပေးအပ်ထားပြီး တုံ့ပြန်သူနှင့် ခွဲဝေရန် တာဝန်ပေးထားသည်။ တုံ့ပြန်သူအနေဖြင့် အဆိုပြုချက်ကို လက်ခံနိုင်သည် (သို့မဟုတ်) ငြင်းပယ်နိုင်သည်။ အကယ်၍ တုံ့ပြန်သူက လက်ခံပါက ငွေကြေးကို အဆိုပြုချက်အတိုင်း ခွဲဝေပေးမည်ဖြစ်သည်။ အကယ်၍ ငြင်းပယ်ပါကမူ ကစားသမားနှစ်ဦးစလုံး မည်သည့်အရာမျှ ရရှိမည်မဟုတ်ပေ။ ဤဂိမ်းက လူမှုရေးအရ လက်ခံနိုင်မှု၊ တရားမျှတမှုနှင့် ရက်ရောမှုစသည့် အချက်များသည် သန့်စင်သော ကိုယ်ကျိုးရှာမှုအပေါ် မည်ကဲ့သို့ မကြာခဏ လွှမ်းမိုးသွားတတ်ကြောင်းကို သရုပ်ပြလျက်ရှိသည်။ အဆုံးစွန် ကမ်းလှမ်းချက် ဂိမ်း (ultimatum game) ၏ အရိုးရှင်းဆုံးပုံစံတွင် ကမ်းလှမ်းသူအတွက် တရားမျှတသော (Fair) နှင့် တရားမျှတမှုမရှိသော (Unfair) ဟူ၍ ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသော မဟာဗျူဟာ (strategy) နှစ်ခု ရှိသည်။ ပိုမိုလက်တွေ့ကျသော ပုံစံတစ်ခုတွင်မူ ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသော ကမ်းလှမ်းမှုများစွာကို ခွင့်ပြုပေးမည်ဖြစ်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် ခွဲဝေမည့်အရာသည် 100 ဆင့် (cents) တန်ဖိုးရှိသော ဒေါ်လာငွေစက္ကူတစ်ရွက် ဖြစ်နိုင်သည်။ ထိုအခြေအနေတွင် ကမ်းလှမ်းသူ၏ မဟာဗျူဟာအစု (strategy set) သည် ၎င်းတို့ရွေးချယ်မည့် ကမ်းလှမ်းချက် ''S'' အတွက် 0 နှင့် 100 အပါအဝင် ၎င်းတို့အကြားရှိ [[ကိန်းပြည့်]] (integer) များအားလုံး ဖြစ်လာမည်ဖြစ်သည်။ ယင်းတွင် ဂိမ်းပိုင်းဆိုင်ရာ ပြည့်စုံသော မျှခြေ (subgame perfect equilibria) နှစ်ခု ရှိလာမည်ဖြစ်သည်။ ပထမတစ်ခုမှာ ကမ်းလှမ်းသူက ''S''=0 ဟု ကမ်းလှမ်းပြီး လက်ခံသူက လက်ခံသည့် အခြေအနေဖြစ်သည်။ ဤအခြေအနေတွင် လက်ခံသူသည် ၎င်း၏ ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသော မဟာဗျူဟာနှစ်ခုအကြား အကျိုးအမြတ်တူညီနေမည် (indifferent) ဖြစ်သောကြောင့် ယင်းကို အားနည်းသော မျှခြေ (weak equilibrium) ဟု သတ်မှတ်သည်။ ဒုတိယတစ်ခုမှာ အားကောင်းသော မျှခြေ (strong equilibrium) ဖြစ်သည်။ ယင်းအခြေအနေတွင် ကမ်းလှမ်းသူက ''S''=1 ဟု ကမ်းလှမ်းပြီး လက်ခံသူသည် ''S''>=1 ဖြစ်ပါက လက်ခံ၍ ''S''=0 ဖြစ်ပါက ငြင်းပယ်မည်ဖြစ်သည်။ အဆုံးစွန် ကမ်းလှမ်းချက် ဂိမ်း (ultimatum game) ကို အဆက်မပြတ် မဟာဗျူဟာအစု (continuous strategy set) တစ်ခု အသုံးပြု၍လည်း မော်ဒယ်တည်ဆောက်လေ့ရှိသည်။ ကမ်းလှမ်းသူသည် လက်ခံသူအား ကမ်းလှမ်းရန် မုန့်တစ်ခု၏ ဝေစု S ကို ရွေးချယ်သည်ဟု ယူဆပါ။ ဤနေရာတွင် S သည် 0 နှင့် 1 အပါအဝင် ၎င်းတို့အကြားရှိ မည်သည့် [[ကိန်းစစ်]] (real number) မဆို ဖြစ်နိုင်သည်။ အကယ်၍ လက်ခံသူက ယင်းကမ်းလှမ်းချက်ကို လက်ခံပါက ကမ်းလှမ်းသူ၏ အကျိုးအမြတ် (payoff) သည် (1-S) ဖြစ်လာမည်ဖြစ်ပြီး လက်ခံသူ၏ အကျိုးအမြတ်မှာ S ဖြစ်လာမည်ဖြစ်သည်။ အကယ်၍ လက်ခံသူက ကမ်းလှမ်းချက်ကို ငြင်းပယ်ပါက ကစားသမားနှစ်ဦးစလုံး သုညသာ ရရှိမည်ဖြစ်သည်။ ဤအခြေအနေတွင် တစ်ခုတည်းသီးသန့်ဖြစ်သော (unique) ဂိမ်းပိုင်းဆိုင်ရာ ပြည့်စုံသော မျှခြေ (subgame perfect equilibrium) မှာ ကမ်းလှမ်းသူက S=0 ဟု ကမ်းလှမ်းပြီး လက်ခံသူက လက်ခံသည့် အခြေအနေဖြစ်သည်။ လက်ခံသူသည် လက်ခံသည်ဖြစ်စေ၊ ငြင်းပယ်သည်ဖြစ်စေ ၎င်း၏ အကျိုးအမြတ်မှာ 0 ပင် ဖြစ်နေသောကြောင့် ယင်းကို အားနည်းသော မျှခြေ (weak equilibrium) ဟု သတ်မှတ်သည်။ S > 0 ဖြစ်သော မည်သည့် ဝေစုကမျှ ဂိမ်းပိုင်းဆိုင်ရာ ပြည့်စုံသော မျှခြေကို ဖြစ်ပေါ်စေမည်မဟုတ်ပေ။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ကမ်းလှမ်းသူသည် အလွန်သေးငယ်သော ကိန်း <math>\epsilon</math> တစ်ခုအတွက် S' = S - <math>\epsilon</math> ဟူသော ကမ်းလှမ်းချက်သို့ ပြောင်းလဲသွေဖည်သွားနိုင်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ထိုသို့ သွေဖည်သွားသော်လည်း လက်ခံသူ၏ အကောင်းဆုံး တုံ့ပြန်မှု (best response) သည် လက်ခံရန်သာ ဖြစ်နေမည်ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ဤအားနည်းသော မျှခြေသည် မဟာဗျူဟာ ရပ်ဝန်း (strategy space) အဆက်မပြတ် ဖြစ်နေခြင်းကြောင့်သာ ပေါ်ပေါက်လာရသည့် နောက်ဆက်တွဲရလဒ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ == ဂိမ်း အမျိုးအစားများ (Different types of games) == === ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်သော ဂိမ်းနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခြင်းမရှိသော ဂိမ်း (Cooperative / non-cooperative) === ကစားသမားများသည် ပြင်ပမှ စည်းမျဉ်းများဖြင့် တွန်းအားပေးထားသော ခိုင်မာသည့် ကတိကဝတ်များကို ဖွဲ့စည်းနိုင်မည်ဆိုပါက ထိုဂိမ်းကို ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်သော ဂိမ်းဟု ခေါ်ဆိုသည်။ ဥပမာပြရလျှင် စာချုပ်ဥပဒေမှတစ်ဆင့် ဖွဲ့စည်းချုပ်ဆိုခြင်းမျိုး ဖြစ်သည်။ သို့ရာတွင် သဘောတူညီချက် အားလုံးကို မိမိဖာသာ အကောင်အထည်ဖော်ရန် လိုအပ်နေမည်ဆိုပါက ၎င်းကို ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခြင်းမရှိသော ဂိမ်းဟု ခေါ်ဆိုရမည်ဖြစ်သည်။ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခြင်းမရှိသော ဂိမ်းသီအိုရီသည် နက်ရှ် မျှခြေများကို ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာပြီး ကစားသမား တစ်ဦးချင်းစီ၏ လုပ်ဆောင်ချက်များ (actions) နှင့် ရရှိလာမည့် အကျိုးအမြတ်များ (payoffs) ကို ကြိုတင်ခန့်မှန်းခြင်းအပေါ်တွင်သာ အဓိကထား လေ့လာသည်။ === အချိုးညီ ဂိမ်းနှင့် အချိုးမညီ ဂိမ်း (Symmetric / asymmetric) === အချိုးညီ ဂိမ်း (symmetric game) ဆိုသည်မှာ ကစားသမားတစ်ဦး ရရှိမည့် အကျိုးအမြတ်သည် ၎င်းတို့ရွေးချယ်ကစားသည့် မဟာဗျူဟာများအပေါ်တွင်သာ မူတည်ပြီး မည်သူကစားသည်ဟူသော အချက်အပေါ်တွင် မူတည်ခြင်းမရှိသည့် ဂိမ်းမျိုးကို ခေါ်သည်။ ကြက်သူရဲဘောကြောင်ဂိမ်း (game of chicken)၊ အကျဉ်းသား၏ အကျပ်အတည်း (prisoner's dilemma) နှင့် သမင်လိုက်လံဖမ်းဆီးခြင်း (stag hunt) စသည့် စံပြဖော်ပြချက်များ (representations) အားလုံးသည် အချိုးညီ ဂိမ်းများပင် ဖြစ်ကြသည်။ ဆန့်ကျင်ဘက်အားဖြင့် အချိုးမညီ ဂိမ်းများ (asymmetric games) ဆိုသည်မှာမူ ကစားသမားနှစ်ဦးစလုံးအတွက် တူညီသော မဟာဗျူဟာ [[အစု|အစုများ]] မရှိခြင်း (သို့မဟုတ်) ကစားသမား မည်သူမည်ဝါဖြစ်မှုအပေါ် မူတည်ကာ ရရှိမည့် အကျိုးအမြတ်များ ကွာခြားသွားသည့် ဂိမ်းများကို ခေါ်ဆိုသည်။ {| style="background:var(--background-color-base,#fff); color:var(--color-base,#202122); float: right; clear: right; margin: 0 0 1em 1.5em; text-align: center; border-collapse: collapse; width: 230px;" cellpadding="8" |- | style="width: 33%;" | | style="width: 33%; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-emphasized,#202122);" | သမင် | style="width: 33%; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-emphasized,#202122);" | ယုန် |- | style="border-right: 1px solid var(--border-color-emphasized,#202122); text-align: right; font-weight: bold; padding-right: 10px;" | သမင် | style="border-right: 1px solid var(--border-color-emphasized,#202122); border-bottom: 1px solid var(--border-color-emphasized,#202122); font-size: 120%; white-space: nowrap;" | 10, 10 | style="border-right: 1px solid var(--border-color-emphasized,#202122); border-bottom: 1px solid var(--border-color-emphasized,#202122); font-size: 120%; white-space: nowrap;" | 1, 8 |- | style="border-right: 1px solid var(--border-color-emphasized,#202122); text-align: right; font-weight: bold; padding-right: 10px;" | ယုန် | style="border-right: 1px solid var(--border-color-emphasized,#202122); border-bottom: 1px solid var(--border-color-emphasized,#202122); font-size: 120%; white-space: nowrap;" | 8, 1 | style="border-right: 1px solid var(--border-color-emphasized,#202122); border-bottom: 1px solid var(--border-color-emphasized,#202122); font-size: 120%; white-space: nowrap;" | 5, 5 |- | colspan="3" style="font-size: 90%; padding-top: 8px; text-align: center;" | '' သမင်လိုက်လံဖမ်းဆီးခြင်း ဥပမာ'' |} သမင်လိုက်လံဖမ်းဆီးခြင်း ဂိမ်းဆိုသည်မှာ ပါဝင်သူများ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခြင်းဖြင့် ပိုမိုကြီးမားသော ပန်းတိုင်တစ်ခုကို ရရှိနိုင်သော်လည်း မိမိကိုယ်ကို အကာအကွယ်ပေးသည့် ပိုမိုဘေးကင်းသော ရွေးချယ်စရာကိုလည်း ရွေးချယ်နိုင်သည့် အခြေအနေ သို့မဟုတ် ဂိမ်းတစ်ခုကို ဖော်ပြခြင်းဖြစ်သည်။ ယင်းဂိမ်းကို အာမခံချက် ဂိမ်း (assurance game)၊ ယုံကြည်မှု အကျပ်အတည်း (trust dilemma) သို့မဟုတ် ဘုံအကျိုးစီးပွား ဂိမ်း (common interest game) ဟုလည်း ခေါ်ဆိုကြသည်။ ဤဂိမ်း၌ ပါဝင်သူများသည် သမင်တစ်ကောင်ကို အတူတကွ ပူးပေါင်းဖမ်းဆီးပါက အောင်မြင်မှုရရှိကာ နှစ်ဦးစလုံး ပိုမိုကောင်းမွန်သော အကျိုးကျေးဇူးကို ရရှိမည်ဖြစ်သည်။ သို့သော် အခြားတစ်ဦးက ယုန်ဖမ်းသွားချိန်တွင် မိမိတစ်ဦးတည်း သမင်လိုက်ဖမ်းမိသဖြင့် မအောင်မြင်ဘဲ ဆုံးရှုံးရမည့် ဆိုးရွားသော ရလဒ်မှ ကာကွယ်နိုင်ရန်အတွက် တစ်ဦးတည်း ယုန်ဖမ်းသည့် ပိုမိုဘေးကင်းသော နည်းလမ်းကိုလည်း ရွေးချယ်နိုင်သည်။ ရွေးချယ်စရာတစ်ခုစီ၏ သင်္ချာဆိုင်ရာ အကျိုးအမြတ်များ (mathematical payoffs) အပေါ် အခြေခံလျက် ဤဂိမ်းသည် ဘေးကင်းလုံခြုံမှုနှင့် လူမှုရေးအရ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုတို့အကြား စံပြု ပဋိပက္ခ (stylized conflict) တစ်ခုကို ပုံဖော်ပေးသည်။ ပုံပါ အကျိုးအမြတ် [[ကိန်းအုံ]] (payoff matrix) ရှိ အကွက်တစ်ခုစီရှိ ကိန်းဂဏန်းအတွဲများသည် ကစားသမားတစ်ဦးစီ ရရှိမည့် အကျိုးအမြတ်များကို အသီးသီး ဖော်ပြခြင်းဖြစ်သည်။ ကော်မာရှေ့ရှိ ပထမကိန်းသည် ကစားသမား 1 ၏ အကျိုးအမြတ်ဖြစ်ပြီး ဒုတိယကိန်းသည် ကစားသမား 2 ၏ အကျိုးအမြတ်ဖြစ်သည်။ ကစားသမားနှစ်ဦးစလုံး သမင်လိုက်ဖမ်းရန် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ပါက အမဲလိုက်မှု အောင်မြင်သဖြင့် နှစ်ဦးစလုံး အမြင့်ဆုံး အကျိုးအမြတ် 10 စီ ရရှိကြမည်ဖြစ်သည်။ သို့သော် ကစားသမားတစ်ဦးက သမင်ဖမ်းရန် ရွေးချယ်ပြီး အခြားတစ်ဦးက ယုန်ဖမ်းရန် ရွေးချယ်ပါက သမင်ဖမ်းသူသည် တစ်ဦးတည်းမို့ မအောင်မြင်ဘဲ အနိမ့်ဆုံး အကျိုးအမြတ် 1 သာ ရရှိမည်ဖြစ်ကာ ယုန်ဖမ်းသူမှာ အကျိုးအမြတ် 8 ရရှိမည်ဖြစ်သည်။ အကယ်၍ ကစားသမားနှစ်ဦးစလုံး ပိုမိုဘေးကင်းသော ယုန်ဖမ်းခြင်းကိုသာ အသီးသီး ရွေးချယ်ကြပါက အခြားသူ၏ အပြုအမူအပေါ် မမှီခိုဘဲ နှစ်ဦးစလုံး အလယ်အလတ် အကျိုးအမြတ် 5 စီ ရရှိမည်ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ဤဂိမ်းတွင် နှစ်ဦးစလုံး ပူးပေါင်း၍ သမင်ဖမ်းခြင်းသည် အကျိုးအမြတ် အများဆုံးရရှိစေသော အကောင်းဆုံးရလဒ်ဖြစ်သော်လည်း မိမိဖာသာ ယုန်ဖမ်းခြင်းသည် အခြားသူ၏ သစ္စာဖောက်မှုကြောင့် အကျိုးအမြတ် 1 သာရမည့် ဆုံးရှုံးနိုင်ခြေမှ အကာအကွယ်ပေးထားသည့် ဘေးကင်းသော ရွေးချယ်မှုအဖြစ် တည်ရှိနေသည်။ === ပေါင်းလဒ်သုညနှင့် ပေါင်းလဒ်သုည မဟုတ်မှု(Zero-sum / non-zero-sum) === ပေါင်းလဒ်သုည ဂိမ်းများတွင် ကစားသမားအားလုံးအတွက် စုစုပေါင်းအကျိုးအမြတ်ကို ပေါင်းလိုက်ပါက အမြဲတမ်း သုည (သို့မဟုတ်) သတ်မှတ်ထားသော ကိန်းသေ (constant) တစ်ခုသာ ရရှိသည်။ ဆိုလိုသည်မှာ ကစားသမားတစ်ဦး အကျိုးအမြတ် ရရှိသွားခြင်းသည် အခြားကစားသမား တစ်ဦးဦး၏ တူညီသော ဆုံးရှုံးမှုကြောင့်သာ ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းဖြစ်သည်။ ဖဲကစားခြင်းနှင့် စစ်တုရင်ကစားခြင်းတို့မှာ ပေါင်းလဒ်သုည ဂိမ်းများအတွက် ထင်ရှားသော ဥပမာများ ဖြစ်ကြသည်။ သို့သော်လည်း ဂိမ်းသီအိုရီပညာရှင် အများစု လေ့လာလေ့ရှိသည့် ဂိမ်းများမှာ ပေါင်းလဒ်သုည မဟုတ်သော ဂိမ်းများသာ ဖြစ်သည်။ ဤဂိမ်းအမျိုးအစားတွင် ကစားသမားတစ်ဦး၏ အကျိုးအမြတ် ရရှိမှုသည် အခြားတစ်ဦး၏ ဆုံးရှုံးမှုနှင့် တိုက်ရိုက်ဆက်စပ်နေရန် မလိုအပ်ပေ။ {| class="wikitable" style="float:right; margin-left:1em; text-align:center;" |+ align=bottom |''လူနှစ်ဦးပါ ပေါင်းလဒ်သုည ဂိမ်း'' ! {{diagonal split header|{{red|အနီ}}|{{blue|အပြာ}}}} ! {{blue|''A''}} ! {{blue|''B''}} ! {{blue|''C''}} |- ! {{red|''1''}} | {{diagonal split header|{{red|30}}|{{blue|−30}}|white}} | {{diagonal split header|{{red|−10}}|{{blue|10}}|white}} | {{diagonal split header|{{red|20}}|{{blue|−20}}|white}} |- ! {{red|''2''}} | {{diagonal split header|{{red|−10}}|{{blue|10}}|white}} | {{diagonal split header|{{red|20}}|{{blue|−20}}|white}} | {{diagonal split header|{{red|−20}}|{{blue|20}}|white}} |} ဥပမာ - အနီက 2 ကို ရွေးချယ်ပြီး အပြာက B ကို ရွေးချယ်သည်ဆိုပါစို့။ အကျိုးအမြတ်ကို ခွဲဝေချထားပေးသည့်အခါ အနီသည် ရမှတ် 20 ရရှိပြီး အပြာသည် ရမှတ် 20 ဆုံးရှုံးသည်။ ဤဂိမ်းတွင် ကစားသမားနှစ်ဦးစလုံးသည် အကျိုးအမြတ် ကိန်းအုံ (payoff matrix) ကို သိရှိထားကြပြီး မိမိတို့၏ ရမှတ်များကို အမြင့်ဆုံးဖြစ်စေရန် ကြိုးပမ်းကြသည်။ အနီက ဤသို့ ဆင်ခြင်တွေးတောနိုင်သည် ။ "2 ဖြင့် ကစားပါက ရမှတ် 20 အထိ ဆုံးရှုံးနိုင်ပြီး အနိုင်ရပါကလည်း 20 သာ ရရှိနိုင်သည်။ သို့သော် 1 ဖြင့် ကစားပါက 10 သာ ဆုံးရှုံးနိုင်ပြီး 30 အထိ အနိုင်ရရှိနိုင်သောကြောင့် 1 သည် ပို၍ များစွာ ကောင်းမွန်ပုံပေါ်သည်။" အလားတူ ဆင်ခြင်တွေးတောမှုဖြင့်ပင် အပြာသည်လည်း C ကို ရွေးချယ်မည်ဖြစ်သည်။ ကစားသမားနှစ်ဦးစလုံး အဆိုပါ သက်ရောက်ချက်များကို ရွေးချယ်ပါက အနီသည် ရမှတ် 20 အနိုင်ရရှိမည်ဖြစ်သည်။ အကယ်၍ အပြာက အနီ၏ ဆင်ခြင်တွေးတောပုံနှင့် 1 ကို ရွေးချယ်မည့်အချက်ကို ကြိုတင်ခန့်မှန်းမိပါက ရမှတ် 10 ရရှိစေရန်အတွက် B ကို ရွေးချယ်ပေမည်။ အကယ်၍ အနီကလည်း ဤလှည့်ကွက်ကို ကြိုတင်သိမြင်ကာ 2 သို့ ပြောင်းလဲရွေးချယ်ပါက အနီသည် ရမှတ် 20 အနိုင်ရရှိမည်ဖြစ်သည်။ အထက်ပါ ကိန်းအုံရှိ အကွက်တိုင်းတွင် အနီရောင် ကစားသမားနှင့် အပြာရောင် ကစားသမားတို့၏ အကျိုးအမြတ် ပေါင်းလဒ်သည် အမြဲတမ်း သုည ဖြစ်နေသည်ကို တွေ့မြင်နိုင်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် 30 + (-30) = 0 သို့မဟုတ် 20 + (-20) = 0 ဖြစ်သည်။ ကစားသမားတစ်ဦး ရရှိသော အကျိုးအမြတ်တိုင်းသည် အခြားတစ်ဦး၏ အတိအကျ တူညီသော ဆုံးရှုံးမှုမှ လာခြင်းဖြစ်သောကြောင့် စနစ်တစ်ခုလုံးတွင် အကျိုးအမြတ် အတိုးအလျော့ အသစ် ထွက်ပေါ်မလာဘဲ စုစုပေါင်း အကျိုးအမြတ်သည် သုညအဖြစ် အမြဲတမ်း ကိန်းသေ တည်ရှိနေသည်။ === တစ်ပြိုင်နက်တည်းနှင့် အစဉ်လိုက် (Simultaneous / sequential) === တစ်ပြိုင်နက်တည်း ဂိမ်းများ ဆိုသည်မှာ ကစားသမားနှစ်ဦးစလုံးက အချိန်ကိုက် တစ်ပြိုင်နက်တည်း ရွေ့လျားသော ဂိမ်းများကို ဆိုလိုခြင်းဖြစ်ပြီး နောက်ကစားမည့်သူများသည် အစောပိုင်း ကစားသမားများ၏ လုပ်ဆောင်ချက်များကို ကြိုတင်မသိရှိနိုင်ပေ။ အစဉ်လိုက် ဂိမ်းများ (sequential games) ဆိုသည်မှာမူ ကစားသမားများက ဆုံးဖြတ်ချက်များကို တစ်ပြိုင်နက်တည်း မချမှတ်ဘဲ အဆင့်လိုက် လုပ်ဆောင်ရသည့် အပြောင်းအလဲရှိသော (dynamic) ဂိမ်းများ ဖြစ်ကြသည်။ ဤဂိမ်းများတွင် အစောပိုင်း ကစားသမားများ၏ လုပ်ဆောင်ချက်များသည် အခြားကစားသမားများ၏ ရလဒ်နှင့် ဆုံးဖြတ်ချက်များအပေါ်များစွာ သက်ရောက်မှုရှိသည်။ === ပြီးပြည့်စုံသော သတင်းအချက်အလက်နှင့် ပြီးပြည့်စုံမှုမရှိသော သတင်းအချက်အလက် (Perfect and imperfect information) === ပြီးပြည့်စုံသော သတင်းအချက်အလက် ပါရှိသည့် ဂိမ်းများတွင် ဂိမ်း၏ အဆင့်တိုင်း၌ ကစားသမားအားလုံးသည် ယခင်ဖြစ်ပျက်ခဲ့သည့် သမိုင်းကြောင်းများနှင့် အခြားပြိုင်ဘက်များ၏ ယခင်ရွေ့လျားမှု အားလုံးကို သိရှိထားကြသည်။ စစ်တုရင်နှင့် ဂိုကစားနည်းတို့မှာ ဤအမျိုးအစားတွင် အကျုံးဝင်သည်။ ဆန့်ကျင်ဘက်အနေဖြင့် ပြိုင်ဘက်က ပြုလုပ်ခဲ့ပြီးသော ရွေ့လျားမှုအားလုံးကို ကစားသမားများက အပြည့်အဝ မသိရှိနိုင်သောအခါ ထိုဂိမ်းမျိုးကို ပြီးပြည့်စုံမှုမရှိသော သတင်းအချက်အလက် ဂိမ်းဟု ခေါ်ဆိုသည်။ === အခြားထင်ရှားသော အမျိုးအစားများ (Other notable types) === * '''စီစဉ်တွဲစပ်မှုဆိုင်ရာ ဂိမ်းများ (Combinatorial games)''' - ပြီးပြည့်စုံသော သတင်းအချက်အလက်များ ပါဝင်ပြီး ကံတရားအပေါ် လုံးဝမှီခိုမှုမရှိသော အစဉ်လိုက် လူနှစ်ဦး ဂိမ်းများ ဖြစ်ကြသည်။ ဤဂိမ်းများသည် စစ်တုရင်နှင့် ဂိုကစားနည်းကဲ့သို့သော သီးခြားဖြစ်နေသည့် (discrete) [[သင်္ချာ|သင်္ချာဆိုင်ရာ]] တည်ဆောက်ပုံများအပေါ်တွင်သာ အဓိက အာရုံစိုက်လေ့ရှိသည်။ * '''ဆင့်ကဲဖြစ်စဉ်ဆိုင်ရာ ဂိမ်းသီအိုရီ (Evolutionary game theory)''' - ဤအမျိုးအစားသည် သန့်စင်သော ဆင်ခြင်တုံတရား (rationality) သက်သက်ထက် ဆင့်ကဲဖြစ်စဉ်နှင့် သင်ယူမှုအပေါ် အခြေခံသည့် စည်းမျဉ်းများနှင့်အညီ အချိန်နှင့်အမျှ မဟာဗျူဟာများကို ချိန်ညှိပြောင်းလဲတတ်သော ကစားသမားများ၏ သဘာဝကို လေ့လာသည်။ == ဂိမ်းများကို ကိုယ်စားပြုဖော်ပြမှု (Representation of games) == ဂိမ်းတစ်ခုကို အပြည့်အဝ သတ်မှတ်ပြဋ္ဌာန်းနိုင်ရန်အတွက် ကစားသမားများ၊ ဆုံးဖြတ်ချက်ချမှတ်ရမည့် အမှတ်တစ်ခုစီ၌ ရရှိနိုင်မည့် သတင်းအချက်အလက်များနှင့် လုပ်ဆောင်နိုင်စွမ်းများကို ကြိုတင်သတ်မှတ်ထားရမည်ဖြစ်သည့်အပြင် ရလဒ်တစ်ခုစီတိုင်းအတွက် ရရှိလာမည့် အကျိုးအမြတ်များကိုလည်း တိတိကျကျ သတ်မှတ်ပေးထားရမည်ဖြစ်သည်။ === ဖြန့်ကျက်ပုံစံ (Extensive form) === ရွေ့လျားမှုများကို အချိန်အလိုက် အစီအစဉ်တကျ (sequencing) ပြုလုပ်ထားသော အစဉ်လိုက် ဂိမ်းများကို ပုံစံတကျ (formalize) ဖော်ပြရန်အတွက် ဖြန့်ကျက်ပုံစံ (extensive form) ကို အသုံးပြုနိုင်သည်။ ၎င်းတို့ကို ဂိမ်းသစ်ပင်ဂရပ်များ (game trees) အသုံးပြု၍ မျက်မြင်လွယ်ကူအောင် ဖော်ပြလေ့ရှိသည်။ ထိပ်စွန်းမှတ် (vertex) (သို့မဟုတ်) ဆုံမှတ် (node) တစ်ခုစီသည် ကစားသမားတစ်ဦးဦး၏ ရွေးချယ်မှုအမှတ် (သို့မဟုတ်) ကံတရားအပေါ် မူတည်နေသော သဘာဝအခြေအနေ တစ်ခုကို ကိုယ်စားပြုပြီး မျဉ်းများသည် ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသော လုပ်ဆောင်ချက်တစ်ခုစီကို ကိုယ်စားပြု ဖော်ပြသည်။ ပြီးပြည့်စုံသော သတင်းအချက်အလက်များပါရှိသည့် ဖြန့်ကျက်ပုံစံ ဂိမ်းများကို ဖြေရှင်းရာတွင် ယေဘုယျအားဖြင့် နောက်ပြန် ဆင့်ကဲတွက်ချက်နည်း (backward induction) ကို အသုံးပြုလေ့ရှိသည်။ === ပုံမှန်ပုံစံ (Normal form) === ပုံမှန်ပုံစံ (normal form) (သို့မဟုတ်) မဟာဗျူဟာပုံစံ ဂိမ်းကို ကစားသမားများ၊ ၎င်းတို့၏ မဟာဗျူဟာများနှင့် အကျိုးအမြတ်များကို ပြသသည့် [[ကိန်းအုံ]] (matrix) (သို့မဟုတ်) [[အတိုင်းအတာ (သင်္ချာ)|အတိုင်းအတာ]] <math>n</math> ခုရှိသော အခင်းအကျင်း (<math>n</math>-dimensional array) ဖြင့် ယေဘုယျအားဖြင့် ကိုယ်စားပြုဖော်ပြလေ့ရှိသည်။ အဆိုပါ [[ကိန်းအုံ]]ကို လူနှစ်ဦးပါဝင်သော ဂိမ်းများအတွက် အများဆုံး အသုံးပြုကြသည်။ ဤပုံစံတွင် ကစားသမားတစ်ဦးစီသည် တစ်ပြိုင်နက်တည်း အရေးယူဆောင်ရွက်သည် (သို့မဟုတ်) အနည်းဆုံး အခြားသူ၏ လုပ်ဆောင်ချက်များကို မသိရှိဘဲ ဆောင်ရွက်သည်ဟု ယူဆထားသည်။ == အထွေထွေနှင့် လက်တွေ့အသုံးချမှုများ (General and applied uses) == === ဘောဂဗေဒနှင့် စီးပွားရေး (Economics and Business) === ဂိမ်းသီအိုရီသည် အချင်းချင်းဆက်သွယ်နေသော ကိုယ်စားလှယ်များ၏ ယှဉ်ပြိုင်မှု အပြုအမူများကို မော်ဒယ်တည်ဆောက် လေ့လာရန်အတွက် [[သင်္ချာ|သင်္ချာဆိုင်ရာ]] ဘောဂဗေဒ (mathematical economics) နှင့် စီးပွားရေးနယ်ပယ်တို့တွင် မရှိမဖြစ် အသုံးပြုသော အဓိကနည်းလမ်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ သုတေသနပြုချက်များသည် ကစားသမားများအနေဖြင့် မိမိတို့၏ အကျိုးအမြတ် အမြင့်ဆုံးရရှိစေရန် အကျိုးသင့်အကြောင်းသင့် ဆောင်ရွက်ကြမည်ဟု ယူဆထားပြီး ရလဒ်များကို ကြိုတင်ခန့်မှန်းနိုင်သော အဖြေ သဘောတရားများ (solution concepts) ဟုခေါ်သည့် ပုံစံတကျ စည်းမျဉ်းများ (formal rules) အပေါ်တွင်သာ အဓိက အာရုံစိုက်သည်။ ၎င်း၏ ထင်ရှားသော ဥပမာတစ်ခုမှာ နက်ရှ် မျှခြေပင် ဖြစ်သည်။ === ဇီဝဗေဒ (Biology) === ဘောဂဗေဒနယ်ပယ်နှင့် မတူညီသည်မှာ ဇီဝဗေဒဆိုင်ရာ ဂိမ်းများတွင် အကျိုးအမြတ်များသည် ဂျွန် ဖွန်နွိုင်းမန်း နှင့် အော့စကာ မော်ဂန်စတိန်း တို့ ဆိုလိုသော အသုံးဝင်မှုမျိုး မဟုတ်ဘဲ မျိုးပွားမှု အောင်မြင်ခြင်းကဲ့သို့သော ကြံ့ခိုင်မှု (fitness) အပေါ်တွင်သာ အခြေခံထားပြီး သိသာထင်ရှားသော အကျိုးသင့်အကြောင်းသင့် ရွေးချယ်မှု ယူဆချက်ကိုလည်း ဖယ်ရှားထားသည်။ ဇီဝဗေဒပညာရှင်များသည် ဆင့်ကဲဖြစ်စဉ်ဆိုင်ရာ တွန်းအားများဖြင့် ထိန်းသိမ်းထားနိုင်မည့် မျှခြေများကိုသာ အာရုံစိုက်ကြပြီး ၎င်းတို့အနက် ဆင့်ကဲဖြစ်စဉ်အရ တည်ငြိမ်သော မဟာဗျူဟာ (evolutionarily stable strategy) သည် အထင်ရှားဆုံးဖြစ်သည်။ === ကွန်ပျူတာသိပ္ပံ (Computer science) === ဂိမ်းသီအိုရီသည် ကိုယ်စားလှယ်များစွာပါဝင်သော စနစ်များ (multi-agent systems) နှင့် အွန်လိုင်း အဆင့်ဆင့်တွက်နည်းများ (online algorithms) အတွက် သဘောတရားရေးရာ အခြေခံများကို ခိုင်ခိုင်မာမာ ပံ့ပိုးပေးထားသည်။ အင်တာနက် ပေါ်ပေါက်လာမှုက အဆင့်ဆင့်တွက်နည်းဆိုင်ရာ ဂိမ်းသီအိုရီ (algorithmic game theory) ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကို တွန်းအားပေးခဲ့ပြီး ၎င်းကို အင်တာနက် ဈေးကွက်များ၊ တွက်ချက်မှုဆိုင်ရာ လေလံပွဲများနှင့် တူညီအဆင့်ရှိ အချင်းချင်း ချိတ်ဆက်ထားသော စနစ်များ (peer-to-peer systems) တွင် တွင်ကျယ်စွာ အသုံးချလျက်ရှိသည်။ == ကိုးကား == * {{Citation |last=Myerson |first=Roger B. |author-link=Roger B. Myerson |title=Game Theory: Analysis of Conflict |publication-place=Cambridge, MA |publisher=Harvard University Press |year=1991 |isbn=978-0-674-34116-6}} * {{Citation |last1=von Neumann |first1=John |author-link1=John von Neumann |last2=Morgenstern |first2=Oskar |author-link2=Oskar Morgenstern |title=Theory of Games and Economic Behavior |publication-place=Princeton, NJ |publisher=Princeton University Press |year=1944 |isbn=978-0-691-13061-3 |mr=0011937 |zbl=0063.05930}} * {{Citation |last=Gibbons |first=Robert D. |title=Game Theory for Applied Economists |publication-place=Princeton, NJ |publisher=Princeton University Press |year=1992 |isbn=978-0-691-00395-5}} * {{Citation |last1=Osborne |first1=Martin J. |last2=Rubinstein |first2=Ariel |author-link2=Ariel Rubinstein |title=A Course in Game Theory |publication-place=Cambridge, MA |publisher=MIT Press |year=1994 |isbn=978-0-262-65040-3 |mr=1301776 |zbl=1194.91003}} * {{Citation |last=Watson |first=Joel |title=Strategy: An Introduction to Game Theory |edition=3rd |publication-place=New York |publisher=W. W. Norton & Company |year=2013 |isbn=978-0-393-91838-0}} [[ကဏ္ဍ:ဂိမ်း သီအိုရီ]] 1u4smsh6njrxlx4ti9vgdtq2032x3ow 3 291298 1051800 2026-09-07T19:57:24Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1051800 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &#126;2026-48516-26 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၉:၅၇၊ ၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၆ (UTC) oijircc4izj1xmn51d8xiehceofgagi 0 291299 1051809 2026-09-08T01:32:07Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "'''အ.လ.က (ခွဲ) ကျွန်းဦးခင်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဒိုက်ဦးမြို့နယ်]]၊ [[ကျွန်းဦးခင်ရွာ၊ ဒိုက်ဦးမြို့နယ်|ကျွန်းဦးခင်ရွာ]]ရှိ အ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1051809 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က (ခွဲ) ကျွန်းဦးခင်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဒိုက်ဦးမြို့နယ်]]၊ [[ကျွန်းဦးခင်ရွာ၊ ဒိုက်ဦးမြို့နယ်|ကျွန်းဦးခင်ရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၈ ခုနှစ်၊ မတ်လတွင် ကျောင်းသား ၂၀၆ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/daik-u-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|17.91787835495494| 96.51762261974683|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[ကဏ္ဍ:ဒိုက်ဦးမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} a1c8xcw14q9dn7nbkerxqkbfldmqg27 0 291300 1051810 2026-09-08T01:34:50Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "'''အ.လ.က (ခွဲ) ခင်တန်း ''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဒိုက်ဦးမြို့နယ်]]၊ [[ခင်တန်းရွာ၊ ဒိုက်ဦးမြို့နယ်|ခင်တန်းရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ်..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1051810 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က (ခွဲ) ခင်တန်း ''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဒိုက်ဦးမြို့နယ်]]၊ [[ခင်တန်းရွာ၊ ဒိုက်ဦးမြို့နယ်|ခင်တန်းရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၈ ခုနှစ်၊ မတ်လတွင် ကျောင်းသား ၁၆၀ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/daik-u-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|17.606542684170126| 96.54374456689149|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[ကဏ္ဍ:ဒိုက်ဦးမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} lb6rnam2x8sm0gvmrcjdrqp3ceyqv4y 0 291301 1051811 2026-09-08T01:37:04Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "'''အ.လ.က (ခွဲ) ညောင်ကန်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဒိုက်ဦးမြို့နယ်]]၊ [[ညောင်ကန်ရွာ၊ ဒိုက်ဦးမြို့နယ်|ညောင်ကန်ရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1051811 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က (ခွဲ) ညောင်ကန်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဒိုက်ဦးမြို့နယ်]]၊ [[ညောင်ကန်ရွာ၊ ဒိုက်ဦးမြို့နယ်|ညောင်ကန်ရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၈ ခုနှစ်၊ မတ်လတွင် ကျောင်းသား ၁၈၄ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/daik-u-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|17.873406341346545| 96.62939914543644|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[ကဏ္ဍ:ဒိုက်ဦးမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} 2tlr3gtl3tg18z58pee0ik6iuhy4ga2 0 291302 1051812 2026-09-08T01:38:49Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "'''အ.လ.က (ခွဲ) အုတ်ဝင်း''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဒိုက်ဦးမြို့နယ်]]၊ [[အုတ်ဝင်းရွာ၊ ဒိုက်ဦးမြို့နယ်|အုတ်ဝင်းရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1051812 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က (ခွဲ) အုတ်ဝင်း''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဒိုက်ဦးမြို့နယ်]]၊ [[အုတ်ဝင်းရွာ၊ ဒိုက်ဦးမြို့နယ်|အုတ်ဝင်းရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၈ ခုနှစ်၊ မတ်လတွင် ကျောင်းသား ၁၆၉ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/daik-u-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|17.797451397739962| 96.61384595935317|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[ကဏ္ဍ:ဒိုက်ဦးမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} psuvjpfxb0mwqglkcmpkjazmt9o7k4e 0 291303 1051813 2026-09-08T01:40:17Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "'''အ.လ.က (ခွဲ) ဆင်ဇလုပ်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဒိုက်ဦးမြို့နယ်]]၊ [[ဆင်ဇလုပ်ရွာ၊ ဒိုက်ဦးမြို့နယ်|ဆင်ဇလုပ်ရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1051813 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က (ခွဲ) ဆင်ဇလုပ်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဒိုက်ဦးမြို့နယ်]]၊ [[ဆင်ဇလုပ်ရွာ၊ ဒိုက်ဦးမြို့နယ်|ဆင်ဇလုပ်ရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၈ ခုနှစ်၊ မတ်လတွင် ကျောင်းသား ၂၉၉ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/daik-u-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|17.87359211769477| 96.55898291451305|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[ကဏ္ဍ:ဒိုက်ဦးမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} rfrfn6sdl8ab44apj1rq308988wdfw5 0 291304 1051814 2026-09-08T01:41:51Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "'''အ.လ.က (ခွဲ) မြောက်ချောကုန်း''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဒိုက်ဦးမြို့နယ်]]၊ မြောက်ချောကုန်းရွာ၊ ဒိုက်ဦးမြို့နယ်|မြောက်ချောက..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1051814 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က (ခွဲ) မြောက်ချောကုန်း''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဒိုက်ဦးမြို့နယ်]]၊ [[မြောက်ချောကုန်းရွာ၊ ဒိုက်ဦးမြို့နယ်|မြောက်ချောကုန်းရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၈ ခုနှစ်၊ မတ်လတွင် ကျောင်းသား ၁၄၀ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/daik-u-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|17.739776710772276| 96.57456319583608|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[ကဏ္ဍ:ဒိုက်ဦးမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} 6143338oxcd7jz8gc2vt5ihh6rxrrq6 0 291305 1051815 2026-09-08T01:44:02Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "'''အ.လ.က (ခွဲ) ရေလွှဲ''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဒိုက်ဦးမြို့နယ်]]၊ [[ရေလွှဲရွာ၊ ဒိုက်ဦးမြို့နယ်|ရေလွှဲရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1051815 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က (ခွဲ) ရေလွှဲ''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဒိုက်ဦးမြို့နယ်]]၊ [[ရေလွှဲရွာ၊ ဒိုက်ဦးမြို့နယ်|ရေလွှဲရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၈ ခုနှစ်၊ မတ်လတွင် ကျောင်းသား ၁၉၂ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/daik-u-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|17.761214231278036| 96.7151019631725|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[ကဏ္ဍ:ဒိုက်ဦးမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} b4qrxv1jmy6bwg25peepamtbyck5jbr 0 291306 1051816 2026-09-08T01:46:51Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "'''အ.လ.က (ခွဲ) ကုက္ကိုင်း''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဒိုက်ဦးမြို့နယ်]]၊ [[ကုက္ကိုင်းရွာ၊ ဒိုက်ဦးမြို့နယ်|ကုက္ကိုင်းရွာ]] ရှိ အခြေ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1051816 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က (ခွဲ) ကုက္ကိုင်း''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဒိုက်ဦးမြို့နယ်]]၊ [[ကုက္ကိုင်းရွာ၊ ဒိုက်ဦးမြို့နယ်|ကုက္ကိုင်းရွာ]] ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၈ ခုနှစ်၊ မတ်လတွင် ကျောင်းသား ၂၆၃ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/daik-u-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|17.760451416363644| 96.50346669436077|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[ကဏ္ဍ:ဒိုက်ဦးမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} t7b5glmo7z5vkn69wmyr7pg13pi3zd3 0 291307 1051817 2026-09-08T01:48:19Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "'''အ.လ.က (ခွဲ) ရွှေညောင်ပင်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဒိုက်ဦးမြို့နယ်]]၊ [[ရွှေညောင်ပင်ရွာ၊ ဒိုက်ဦးမြို့နယ်|ရွှေညောင်ပင်ရွာ]]ရှ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1051817 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က (ခွဲ) ရွှေညောင်ပင်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဒိုက်ဦးမြို့နယ်]]၊ [[ရွှေညောင်ပင်ရွာ၊ ဒိုက်ဦးမြို့နယ်|ရွှေညောင်ပင်ရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၈ ခုနှစ်၊ မတ်လတွင် ကျောင်းသား ၂၄၆ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/daik-u-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|17.743883706775318| 96.51886720252953|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[ကဏ္ဍ:ဒိုက်ဦးမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} l5uqkmyvxt2pykebf0t1ekrfnbyp6op 0 291308 1051818 2026-09-08T01:50:15Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "'''အ.လ.က (ခွဲ) ကမာကလစ်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဒိုက်ဦးမြို့နယ်]]၊ [[ကမာကလစ်ရွာ၊ ဒိုက်ဦးမြို့နယ်|ကမာကလစ်ရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ်..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1051818 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က (ခွဲ) ကမာကလစ်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဒိုက်ဦးမြို့နယ်]]၊ [[ကမာကလစ်ရွာ၊ ဒိုက်ဦးမြို့နယ်|ကမာကလစ်ရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၈ ခုနှစ်၊ မတ်လတွင် ကျောင်းသား ၂၅၁ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/daik-u-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|17.7049940049467| 96.80359431241034|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[ကဏ္ဍ:ဒိုက်ဦးမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} jq0imhvqragl94t46l8irb1pnyy9ey8 0 291309 1051819 2026-09-08T01:53:23Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "'''အ.လ.က (ခွဲ) အမရ''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဒိုက်ဦးမြို့နယ်]]၊ [[အမရရွာ၊ ဒိုက်ဦးမြို့နယ်|အမရရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1051819 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က (ခွဲ) အမရ''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဒိုက်ဦးမြို့နယ်]]၊ [[အမရရွာ၊ ဒိုက်ဦးမြို့နယ်|အမရရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၈ ခုနှစ်၊ မတ်လတွင် ကျောင်းသား ၂၀၅ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/daik-u-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|17.688179258381385| 96.65363601722612|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[ကဏ္ဍ:ဒိုက်ဦးမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} lm2lay1hhp8arckcp8wu86b2ggybpk6 0 291310 1051820 2026-09-08T01:54:53Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "'''အ.လ.က (ခွဲ) ဘောနီ''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဒိုက်ဦးမြို့နယ်]]၊ [[ဘောနီရွာ၊ ဒိုက်ဦးမြို့နယ်|ဘောနီရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1051820 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က (ခွဲ) ဘောနီ''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဒိုက်ဦးမြို့နယ်]]၊ [[ဘောနီရွာ၊ ဒိုက်ဦးမြို့နယ်|ဘောနီရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၈ ခုနှစ်၊ မတ်လတွင် ကျောင်းသား ၄၈၈ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/daik-u-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|17.70697663581262| 96.5103499118465|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[ကဏ္ဍ:ဒိုက်ဦးမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} sxdugyw0hdtu9xznmt2f7rktsyisi0f 0 291311 1051822 2026-09-08T01:56:27Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[အ.လ.က (ခွဲ) ကောလိယ]] စာမျက်နှာကို [[အ.လ.က (ခွဲ) ကောလိယ (ပြွန်တန်ဆာမြို့)]] သို့ ခင်မောင်မောင်လွင်က ရွှေ့ခဲ့သည် 1051822 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[အ.လ.က (ခွဲ) ကောလိယ (ပြွန်တန်ဆာမြို့)]] lp9p7h3fcq1mr5zuexs9rioqmxs9q5z 1051823 1051822 2026-09-08T01:57:46Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[အ.လ.က (ခွဲ) ကောလိယ (ပြွန်တန်ဆာမြို့)]] သို့ ပြန်ညွှန်းကို ဖယ်ရှားခဲ့သည် 1051823 wikitext text/x-wiki {{သံတူကြောင်းကွဲ}} မြန်မာနိုင်ငံတွင် '''အ.လ.က (ခွဲ) ကောလိယ''' အမည်ဖြင့် အောက်ပါအခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲများ ရှိသည်။ *[[အ.လ.က (ခွဲ) ကောလိယ (ပြွန်တန်ဆာမြို့)]] *[[အ.လ.က (ခွဲ) ကောလိယ (ဒိုက်ဦးမြို့နယ်)]] gfbw6i9d5ae5m28tzogc8ggidy8d3gz 0 291312 1051824 2026-09-08T01:59:46Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "'''အ.လ.က (ခွဲ) ကောလိယ''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဒိုက်ဦးမြို့နယ်]]၊ [[ကောလိယရွာ၊ ဒိုက်ဦးမြို့နယ်|ကောလိယရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1051824 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က (ခွဲ) ကောလိယ''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဒိုက်ဦးမြို့နယ်]]၊ [[ကောလိယရွာ၊ ဒိုက်ဦးမြို့နယ်|ကောလိယရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၈ ခုနှစ်၊ မတ်လတွင် ကျောင်းသား ၂၃၁ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/daik-u-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဒိုက်ဦးမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} lz94hnfa7zafuq0cynnmf8qrrv3ujcm 0 291313 1051825 2026-09-08T02:02:20Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "'''အ.လ.က (ခွဲ) မှော်အင်း''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဒိုက်ဦးမြို့နယ်]]၊ [[မှော်အင်းရွာ၊ ဒိုက်ဦးမြို့နယ်|မှော်အင်းရွာ]]ရှိ အခြေခံပ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1051825 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က (ခွဲ) မှော်အင်း''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဒိုက်ဦးမြို့နယ်]]၊ [[မှော်အင်းရွာ၊ ဒိုက်ဦးမြို့နယ်|မှော်အင်းရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၈ ခုနှစ်၊ မတ်လတွင် ကျောင်းသား ၃၀၇ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/daik-u-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဒိုက်ဦးမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} qgbhv74ws52lofr4xtyqwqz0zaij806 0 291314 1051826 2026-09-08T02:04:50Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "'''အ.လ.က (ခွဲ) ဆင်တဲ''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဒိုက်ဦးမြို့နယ်]]၊ [[ဆင်တဲရွာ၊ ဒိုက်ဦးမြို့နယ်|ဆင်တဲရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1051826 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က (ခွဲ) ဆင်တဲ''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဒိုက်ဦးမြို့နယ်]]၊ [[ဆင်တဲရွာ၊ ဒိုက်ဦးမြို့နယ်|ဆင်တဲရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၈ ခုနှစ်၊ မတ်လတွင် ကျောင်းသား ၁၁၈ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/daik-u-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဒိုက်ဦးမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} gfm1p0y029hc4jefw5fibl53qxcva3a 0 291315 1051827 2026-09-08T02:06:30Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "'''အ.လ.က (ခွဲ) ကြိုးကြာကွင်း''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဒိုက်ဦးမြို့နယ်]]၊ ကြိုးကြာကွင်းရွာ၊ ဒိုက်ဦးမြို့နယ်|ကြိုးကြာကွင်းရွ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1051827 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က (ခွဲ) ကြိုးကြာကွင်း''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဒိုက်ဦးမြို့နယ်]]၊ [[ကြိုးကြာကွင်းရွာ၊ ဒိုက်ဦးမြို့နယ်|ကြိုးကြာကွင်းရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၈ ခုနှစ်၊ မတ်လတွင် ကျောင်းသား ၁၂၈ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/daik-u-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|17.82063767678205| 96.58155125007845|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[ကဏ္ဍ:ဒိုက်ဦးမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} l0w6jqnzu3mjuouoa14n9sx91bb4k7m 0 291316 1051828 2026-09-08T02:07:51Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "'''အ.လ.က (ခွဲ) အေးချမ်းစု''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဒိုက်ဦးမြို့နယ်]]၊ [[အေးချမ်းစုရွာ၊ ဒိုက်ဦးမြို့နယ်|အေးချမ်းစုရွာ]]ရှိ အခြေ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1051828 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က (ခွဲ) အေးချမ်းစု''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဒိုက်ဦးမြို့နယ်]]၊ [[အေးချမ်းစုရွာ၊ ဒိုက်ဦးမြို့နယ်|အေးချမ်းစုရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၈ ခုနှစ်၊ မတ်လတွင် ကျောင်းသား ၁၁၄ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/daik-u-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|17.916206175027007| 96.59868444170638|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[ကဏ္ဍ:ဒိုက်ဦးမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} dccwttl5ncnu6i2dwqmcuaufiw3eu5b 0 291317 1051829 2026-09-08T02:09:08Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "'''အ.လ.က (ခွဲ) တောင်သာ''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဒိုက်ဦးမြို့နယ်]]၊ [[တောင်သာရွာ၊ ဒိုက်ဦးမြို့နယ်|တောင်သာရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ်..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1051829 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က (ခွဲ) တောင်သာ''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဒိုက်ဦးမြို့နယ်]]၊ [[တောင်သာရွာ၊ ဒိုက်ဦးမြို့နယ်|တောင်သာရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၈ ခုနှစ်၊ မတ်လတွင် ကျောင်းသား ၃၀၃ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/daik-u-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|17.84636910814539| 96.52519645185724|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[ကဏ္ဍ:ဒိုက်ဦးမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} c1ocreyxirh20arfgqo8ic62t5eq6x2 0 291318 1051830 2026-09-08T02:12:23Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "'''အ.လ.က (ခွဲ) နှင်းဝိရွာမ''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဒိုက်ဦးမြို့နယ်]]၊ [[နှင်းဝိရွာမရွာ၊ ဒိုက်ဦးမြို့နယ်|နှင်းဝိရွာမရွာ]]ရှိ အ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1051830 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က (ခွဲ) နှင်းဝိရွာမ''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဒိုက်ဦးမြို့နယ်]]၊ [[နှင်းဝိရွာမရွာ၊ ဒိုက်ဦးမြို့နယ်|နှင်းဝိရွာမရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၈ ခုနှစ်၊ မတ်လတွင် ကျောင်းသား ၁၆၆ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/daik-u-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဒိုက်ဦးမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} lxna3ayi59f06twi7xxnjjl0xmb7lx9 0 291319 1051831 2026-09-08T02:13:10Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "'''အ.လ.က (ခွဲ) နှင်းပုလဲ''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဒိုက်ဦးမြို့နယ်]]၊ [[နှင်းပုလဲရွာ၊ ဒိုက်ဦးမြို့နယ်|နှင်းပုလဲရွာ]]ရှိ အခြေခံပ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1051831 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က (ခွဲ) နှင်းပုလဲ''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဒိုက်ဦးမြို့နယ်]]၊ [[နှင်းပုလဲရွာ၊ ဒိုက်ဦးမြို့နယ်|နှင်းပုလဲရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၈ ခုနှစ်၊ မတ်လတွင် ကျောင်းသား ၁၆၇ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/daik-u-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|yyyyyyy|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[ကဏ္ဍ:ဒိုက်ဦးမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} hyr754kwdyvvjd5lc7903tv16yg3u1m 1051832 1051831 2026-09-08T02:14:10Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ကိုးကား */ 1051832 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က (ခွဲ) နှင်းပုလဲ''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဒိုက်ဦးမြို့နယ်]]၊ [[နှင်းပုလဲရွာ၊ ဒိုက်ဦးမြို့နယ်|နှင်းပုလဲရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၈ ခုနှစ်၊ မတ်လတွင် ကျောင်းသား ၁၆၇ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/daik-u-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဒိုက်ဦးမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} ms65pxa791pqk4vhlnlmyujnp4frhgu 0 291320 1051833 2026-09-08T02:22:08Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "'''အ.ထ.က (၁) ဖြူး''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဖြူးမြို့နယ်]]၊ [[ဖြူးမြို့]]ရှိ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1051833 wikitext text/x-wiki '''အ.ထ.က (၁) ဖြူး''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဖြူးမြို့နယ်]]၊ [[ဖြူးမြို့]]ရှိ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၂၄၃၄ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/phyu-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|18.481967598018983| 96.43222239513598|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[ကဏ္ဍ:ဖြူးမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} 4tya2eku71yi454qrw9kla9xueu68ql 14 291321 1051834 2026-09-08T02:22:29Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "[[ကဏ္ဍ:ဖြူးမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]]" အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1051834 wikitext text/x-wiki [[ကဏ္ဍ:ဖြူးမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] jp1aj5qdqx5a3h4wynnqnai45hqf9iz 100 291322 1051843 2026-09-08T03:20:53Z Salai Rungtoi 22844 "{{Current events|year=2026|month=09|day=08|content= <!-- All news items below this line --> <!-- All news items above this line -->}}" အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1051843 wikitext text/x-wiki {{Current events|year=2026|month=09|day=08|content= <!-- All news items below this line --> <!-- All news items above this line -->}} 1w0speopo521fsygo7107gbkailcrew 100 291323 1051844 2026-09-08T03:23:48Z Salai Rungtoi 22844 "{{#invoke:current events calendar|main|year=2026|month=10}}<noinclude> [[Category:လက်ရှိဖြစ်ရပ် ပြက္ခဒိန်များ]] </noinclude>" အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1051844 wikitext text/x-wiki {{#invoke:current events calendar|main|year=2026|month=10}}<noinclude> [[Category:လက်ရှိဖြစ်ရပ် ပြက္ခဒိန်များ]] </noinclude> kdpoqlbu0ewnljzuynzgh6wmkmzdbjy 100 291324 1051845 2026-09-08T03:25:34Z Salai Rungtoi 22844 " {{Events by month|၂၀၂၆|prefix=မုခ်ဝ:လက်ရှိဖြစ်ရပ်များ/}} [[၂၀၂၆]] ခုနှစ်၊ [[အောက်တိုဘာ]]သည် ယခုလက်ရှိ သာမန်နှစ်၏ ဒသမမြောက်လ ဖြစ်သည်။ ကြာသပတေးနေ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1051845 wikitext text/x-wiki {{Events by month|၂၀၂၆|prefix=မုခ်ဝ:လက်ရှိဖြစ်ရပ်များ/}} [[၂၀၂၆]] ခုနှစ်၊ [[အောက်တိုဘာ]]သည် ယခုလက်ရှိ သာမန်နှစ်၏ ဒသမမြောက်လ ဖြစ်သည်။ [[ကြာသပတေးနေ့]]တွင် စတင်ခဲ့သော ဤလသည် ရက်ပေါင်း ၃၁ ကြာပြီးနောက် [[တနင်္ဂနွေနေ့]]တွင် ကုန်ဆုံးမည်ဖြစ်သည်။ == [[မုခ်ဝ:လက်ရှိဖြစ်ရပ်များ]] == <div style="display: flex; flex-flow: row wrap; margin: 0 -5px;"> <div style="flex: 100 1 200px; margin: 0 5px;"> {{မုခ်ဝ:လက်ရှိဖြစ်ရပ်များ/Month Inclusion|၂၀၂၆ အောက်တိုဘာ}} </div> <div style="flex: 1 100 250px; margin: 0 5px;"> {{မုခ်ဝ:လက်ရှိဖြစ်ရပ်များ/စက်တင်ဘာ ၂၀၂၆/ပြက္ခဒိန်}} {{မုခ်ဝ:လက်ရှိဖြစ်ရပ်များ/Sidebar}} </div> </div> {{commons category|September 2026}} {{events by month links|year=2026|prefix=Portal:Current events/}} [[ကဏ္ဍ:အောက်တိုဘာ]] [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၆]] lvtt073nx8c8ah9pprrnp76gq4cdy0q 1051846 1051845 2026-09-08T03:26:52Z Salai Rungtoi 22844 1051846 wikitext text/x-wiki {{Events by month|၂၀၂၆|prefix=မုခ်ဝ:လက်ရှိဖြစ်ရပ်များ/}} [[၂၀၂၆]] ခုနှစ်၊ [[အောက်တိုဘာ]]သည် ယခုလက်ရှိ သာမန်နှစ်၏ ဒသမမြောက်လ ဖြစ်သည်။ [[ကြာသပတေးနေ့]]တွင် စတင်ခဲ့သော ဤလသည် ရက်ပေါင်း ၃၁ ကြာပြီးနောက် [[တနင်္ဂနွေနေ့]]တွင် ကုန်ဆုံးမည်ဖြစ်သည်။ == [[မုခ်ဝ:လက်ရှိဖြစ်ရပ်များ]] == <div style="display: flex; flex-flow: row wrap; margin: 0 -5px;"> <div style="flex: 100 1 200px; margin: 0 5px;"> {{မုခ်ဝ:လက်ရှိဖြစ်ရပ်များ/Month Inclusion|၂၀၂၆ အောက်တိုဘာ}} </div> <div style="flex: 1 100 250px; margin: 0 5px;"> {{မုခ်ဝ:လက်ရှိဖြစ်ရပ်များ/အောက်တိုဘာ ၂၀၂၆/ပြက္ခဒိန်}} {{မုခ်ဝ:လက်ရှိဖြစ်ရပ်များ/Sidebar}} </div> </div> {{commons category|September 2026}} {{events by month links|year=2026|prefix=Portal:Current events/}} [[ကဏ္ဍ:အောက်တိုဘာ]] [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၆]] 4pgt42ubd566todv842q04hq12h83vp 3 291325 1051850 2026-09-08T03:58:23Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1051850 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် မင်းမြတ်အောင် ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၃:၅၈၊ ၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၆ (UTC) 58nzqjx0r7mt9zfb39lre39k4n8d6b5 0 291326 1051864 2026-09-08T05:56:21Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "{{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = ခိုးချိခရိုင် | native_name = {{nobold|{{lang|ja|高知県}}}} | settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]] | translit_lang1 = Japanese | translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]] | tra..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1051864 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = ခိုးချိခရိုင် | native_name = {{nobold|{{lang|ja|高知県}}}} | settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]] | translit_lang1 = Japanese | translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]] | translit_lang1_info = {{lang|ja|高知県}} | translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]] | translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Kōchi-ken}} | image_skyline = Shimanto River And Iwama Bridge 1.jpg | image_caption = [[Shimanto River]] and [[Iwama Bridge]], famous sights in [[Shimanto, Kōchi (city)|Shimanto]] City, Kōchi Prefecture | image_flag = Flag of Kochi Prefecture.svg | flag_size = 100px | image_blank_emblem = Emblem of Kochi Prefecture.svg | blank_emblem_size = 80px | blank_emblem_type = Symbol | image_map = Map of Japan with highlight on 39 Kochi prefecture.svg | coordinates = {{coord|33|26|N|133|26|E|display=inline,title}} | subdivision_type = Country | subdivision_name = {{flag|Japan}} | subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]] | subdivision_name1 = [[Shikoku]] | subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]] | subdivision_name2 = [[Shikoku]] | seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]] | seat = [[Kōchi, Kōchi|Kōchi]] | parts_type = Subdivisions | parts_style = para | p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 6 | p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 34 | leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]] | leader_name = [[Seiji Hamada]] | area_total_km2 = 7,103.93 | area_water_percent = 0.2 | area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|18th]] | population_footnotes = | population_total = 652,459 | population_as_of = February 1, 2025 | population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|45th]] | population_density_km2 = 91.9 | demographics_type2 = GDP | demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}</ref> | demographics2_title1 = Total | demographics2_info1 = [[JP¥]] 2,407 billion<br />[[US$]] 17.8 billion (2022) | iso_code = JP-39 | website = {{url|www.pref.kochi.lg.jp/english/}} | module = {{Infobox place symbols| embedded=yes | country = Japan | bird = Fairy [[Pitta (bird)|pitta]] (''Pitta nympha'') | fish = | flower = Yamamomo (''[[Myrica rubra]]'') | tree = Yanase [[Sugi]] (''Cryptomeria japonica'') }} | anthem = [[:ja:高知県民の歌|Kōchi kenmin no uta]] }} '''ခိုးချိခရိုင်''' (高知県, ခိုးချိခန်း<ref>{{cite book|script-title=ja:NHK日本語発音アクセント新辞典|publisher=NHK Publishing|editor=NHK Broadcasting Culture Research Institute|date=24 May 2016|lang=ja}}</ref>) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ရှိခိုခုကျွန်း]]ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Kōchi prefecture" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|''Japan Encyclopedia'', p. 538|page=538}}.</ref> ခိုးချိခရိုင်တွင် လူဦးရေ ၆၆၉,၅၁၆ (၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့အရ) နေထိုင်ကြသည်။ ဧရိယာ ၇,၁၀၃ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၂,၇၄၂ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ ခိုးချိခရိုင်သည် အနောက်မြောက်ဘက်တွင် [[အဲဟိမဲခရိုင်]]၊ အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် [[တိုခုရှိမခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ ခိုးချိမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်ဖြစ်ကာ အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကကျသည့် မြု့များမှာ နန်းခိုခုမြို့၊ ရှိမန်းတိုမြို့၊ ခိုးနန်းမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ ခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ပစိဖိတ်ကမ်းရိုးတန်းတွင် တည်ရှိနေပြီး ရှိခိုခုကျွန်း၏ တောင်ဘက်တွင် ကြီးမားသည့် ပင်လယ်အော်က ဝန်းရံထားသည်။ ခရိုင်၏ တောင်ဘက်စွန်းနေရာရှိ တိုဆရှိမိဇိမြို့တွင် အရှိဇုရိအငူ ရှိသည်။ ခိုးချိခရိုင်တွင် [[ခိုးချိရဲတိုက်]]နှင့် [[ရှိမန်းတိုမြစ်]]တို့ ရှိသည်။<ref>Nussbaum, "Kōchi" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 538|page=538}}.</ref> ==သမိုင်းကြောင်း== {{See also|ခိုးချိခရိုင်ရှိ သမိုင်းဝင်နေရာများ}} ==ပြင်ပလင့်များ== {{Commons category-inline}} * {{Official website|http://www.pref.kochi.lg.jp/english/}} {{in lang|en}} ==ကိုးကား== {{reflist}} msdwgfydf7gigkkk4lz1bh580gu64kj 1051865 1051864 2026-09-08T05:57:50Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 1051865 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = ခိုးချိခရိုင် | native_name = {{nobold|{{lang|ja|高知県}}}} | settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]] | translit_lang1 = Japanese | translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]] | translit_lang1_info = {{lang|ja|高知県}} | translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]] | translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Kōchi-ken}} | image_skyline = Shimanto River And Iwama Bridge 1.jpg | image_caption = [[ရှိမန်းတိုမြစ်]]နှင့် [[အိဝမတံတား]] - ခိုးချိခရိုင်၊ ရှိမန်းတိုမြို့တွင် ထင်ရှားသည့် နေရာဖြစ်သည်။ | image_flag = Flag of Kochi Prefecture.svg | flag_size = 100px | image_blank_emblem = Emblem of Kochi Prefecture.svg | blank_emblem_size = 80px | blank_emblem_type = Symbol | image_map = Map of Japan with highlight on 39 Kochi prefecture.svg | coordinates = {{coord|33|26|N|133|26|E|display=inline,title}} | subdivision_type = Country | subdivision_name = {{flag|Japan}} | subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]] | subdivision_name1 = [[Shikoku]] | subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]] | subdivision_name2 = [[Shikoku]] | seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]] | seat = [[Kōchi, Kōchi|Kōchi]] | parts_type = Subdivisions | parts_style = para | p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 6 | p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 34 | leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]] | leader_name = [[Seiji Hamada]] | area_total_km2 = 7,103.93 | area_water_percent = 0.2 | area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|18th]] | population_footnotes = | population_total = 652,459 | population_as_of = February 1, 2025 | population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|45th]] | population_density_km2 = 91.9 | demographics_type2 = GDP | demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}</ref> | demographics2_title1 = Total | demographics2_info1 = [[JP¥]] 2,407 billion<br />[[US$]] 17.8 billion (2022) | iso_code = JP-39 | website = {{url|www.pref.kochi.lg.jp/english/}} | module = {{Infobox place symbols| embedded=yes | country = Japan | bird = Fairy [[Pitta (bird)|pitta]] (''Pitta nympha'') | fish = | flower = Yamamomo (''[[Myrica rubra]]'') | tree = Yanase [[Sugi]] (''Cryptomeria japonica'') }} | anthem = [[:ja:高知県民の歌|Kōchi kenmin no uta]] }} '''ခိုးချိခရိုင်''' (高知県, ခိုးချိခန်း<ref>{{cite book|script-title=ja:NHK日本語発音アクセント新辞典|publisher=NHK Publishing|editor=NHK Broadcasting Culture Research Institute|date=24 May 2016|lang=ja}}</ref>) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ရှိခိုခုကျွန်း]]ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Kōchi prefecture" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|''Japan Encyclopedia'', p. 538|page=538}}.</ref> ခိုးချိခရိုင်တွင် လူဦးရေ ၆၆၉,၅၁၆ (၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့အရ) နေထိုင်ကြသည်။ ဧရိယာ ၇,၁၀၃ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၂,၇၄၂ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ ခိုးချိခရိုင်သည် အနောက်မြောက်ဘက်တွင် [[အဲဟိမဲခရိုင်]]၊ အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် [[တိုခုရှိမခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ ခိုးချိမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်ဖြစ်ကာ အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကကျသည့် မြု့များမှာ နန်းခိုခုမြို့၊ ရှိမန်းတိုမြို့၊ ခိုးနန်းမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ ခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ပစိဖိတ်ကမ်းရိုးတန်းတွင် တည်ရှိနေပြီး ရှိခိုခုကျွန်း၏ တောင်ဘက်တွင် ကြီးမားသည့် ပင်လယ်အော်က ဝန်းရံထားသည်။ ခရိုင်၏ တောင်ဘက်စွန်းနေရာရှိ တိုဆရှိမိဇိမြို့တွင် အရှိဇုရိအငူ ရှိသည်။ ခိုးချိခရိုင်တွင် [[ခိုးချိရဲတိုက်]]နှင့် [[ရှိမန်းတိုမြစ်]]တို့ ရှိသည်။<ref>Nussbaum, "Kōchi" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 538|page=538}}.</ref> ==သမိုင်းကြောင်း== {{See also|ခိုးချိခရိုင်ရှိ သမိုင်းဝင်နေရာများ}} ==ပြင်ပလင့်များ== {{Commons category-inline}} * {{Official website|http://www.pref.kochi.lg.jp/english/}} {{in lang|en}} ==ကိုးကား== {{reflist}} bksi56ngu170v93rmhkm1y71hf4310e 0 291327 1051867 2026-09-08T08:21:16Z Mkant00 135890 "[[သင်္ချာ|သင်္ချာပညာ]]တွင် ဒစ်ဖရန်ရှယ် ညီမျှခြင်း (differential equation) သည် မသိ[[ဖန်ရှင်]] (unknown function) တစ်ခု သို့မဟုတ် တစ်ခုထက်ပိုသော ဖန်ရှင်များ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1051867 wikitext text/x-wiki [[သင်္ချာ|သင်္ချာပညာ]]တွင် ဒစ်ဖရန်ရှယ် ညီမျှခြင်း (differential equation) သည် မသိ[[ဖန်ရှင်]] (unknown function) တစ်ခု သို့မဟုတ် တစ်ခုထက်ပိုသော ဖန်ရှင်များကို ၎င်းတို့၏ အဆင့်ဆင့်သော [[ဆင်းသက်ချက် (ဒစ်ဖရန်ရှယ် ကဲကုလပ်)|ဆင်းသက်ချက်]] (derivative) များနှင့် ဆက်စပ်ပေးသည့် [[ညီမျှခြင်း]] (equation) တစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ဖန်ရှင်နယ် (functional) ညီမျှခြင်း၏ တိကျသော အမျိုးအစားတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤဝေါဟာရကို အခြားအထူးပြုချက်မပါဘဲ အသုံးပြုသောအခါ ၎င်းသည် ရိုးရိုး ဒစ်ဖရန်ရှယ် ညီမျှခြင်း (ordinary differential equation) ကို ရည်ညွှန်းလေ့ရှိသည်။ ဤညီမျှခြင်းတွင် မသိဖန်ရှင်များသည် ကိန်းရှင် (variable) တစ်ခုတည်းအပေါ်တွင်သာ မှီခိုနေသည်။ ဒစ်ဖရန်ရှယ် ညီမျှခြင်းများသည် ရူပဗေဒ၊ ဘောဂဗေဒ၊ ဇီဝဗေဒနှင့် အင်ဂျင်နီယာ သိပ္ပံပညာရပ်များ (engineering sciences) ရှိ အမျိုးမျိုးသော ဖြစ်စဉ်များကို မော်ဒယ် (model) တည်ဆောက်ရာတွင် အလွန်အရေးကြီးသည်။ ၎င်းတို့သည် ပမာဏ (quantity) တစ်ခုကို ၎င်း၏ ပြောင်းလဲနှုန်းများ (rates of change) သို့မဟုတ် ပိုမိုမြင့်မားသောအဆင့် ဆင်းသက်ချက် (higher-order derivative) များနှင့် တိုက်ရိုက် ဆက်စပ်ပေးသည်။ ရိုးရှင်းသော ညီမျှခြင်းများတွင် တိကျသော (exact) ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှုဆိုင်ရာ အဖြေများ (analytical solutions) ရှိသော်လည်း အများစုတွင် ထိုသို့မရှိပေ။ တိကျသော အဖြေများကို မရရှိနိုင်သောအခါ အဖြေများ၏ ဂုဏ်သတ္တိ (property) များကို ဒိုင်းနမစ်စနစ်များ (dynamical systems) သီအိုရီ (theory) ကို အသုံးပြု၍ အရည်အသွေးပိုင်းဆိုင်ရာ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်း (qualitative analysis) ပြုလုပ်နိုင်သည်။ သို့မဟုတ် ခေတ်သစ် ကွန်ပျူတာနည်းပညာများဖြင့် အလွန်ထိရောက်မှုရှိစေရန် ဖန်တီးထားသော ကိန်းဂဏန်းဆိုင်ရာ နည်းလမ်းများ (numerical methods) ကို အသုံးပြု၍ ခန့်မှန်းတွက်ချက်ခြင်း (approximation) ကိုလည်း ပြုလုပ်နိုင်သည်။ == မက္ကင်းနစ်မှ ဥပမာ (Example from mechanics) == ကလပ်စစ်ကယ် မက္ကင်းနစ် (classical mechanics) တွင် နယူတန် ၏ ရွေ့လျားမှု နိယာမများသည် အရာဝတ္ထုတစ်ခု၏ ရွေ့လျားမှုကို ရွေ့လျားမှု [[ညီမျှခြင်း]] (equation of motion) ဟု လူသိများသော ဒစ်ဖရန်ရှယ် ညီမျှခြင်း တစ်ခုအနေဖြင့် ဖော်ပြသည်။ တည်နေရာသည် အချိန်၏ မသိ[[ဖန်ရှင်]] ဖြစ်သည်။ အလျင် (velocity) နှင့် အရှိန် (acceleration) တို့သည် ၎င်း၏ ပထမနှင့် ဒုတိယ [[ဆင်းသက်ချက် (ဒစ်ဖရန်ရှယ် ကဲကုလပ်)|ဆင်းသက်ချက်များ]] အသီးသီး ဖြစ်ကြသည်။ ဥပမာအားဖြင့် ကိန်းသေ (constant) ဒြပ်ဆွဲအား (<math>G</math>) နှင့် ၎င်း၏ အလျင် (<math>v</math>) နှင့် တိုက်ရိုက်အချိုးကျခြင်း (direct proportionality) ရှိသော လေထုခုခံမှု (air resistance) (<math>R</math>) တို့ကိုသာ ခံစားရသည့် ကျဆင်းနေသော ဘောလုံးတစ်လုံးကို အောက်ပါအတိုင်း မော်ဒယ် တည်ဆောက်နိုင်သည်။ :<math>\vec{\mathrm{G}} + \vec{\mathrm{R}} = m \frac {d\vec{v}}{dt}</math> လေထု၏ ခုခံဆွဲအား (aerodynamic drag)သည် <math>\vec{R} = - k \vec{v}(t)</math> ဖြစ်သည်ဟု ယူဆရမည်။ ဤနေရာတွင် <math>k>0</math> ဖြစ်ပြီး <math>m</math> သည် ဒြပ်ထု (mass) ဖြစ်သည်။ ဤအင်အားများ (forces) ကို ဒေါင်လိုက်ဝင်ရိုး (vertical axis) ပေါ်သို့ ပရိုဂျက်ရှင်း (projection) ချသောအခါ <math>v</math> သည် အလျင်၏ ဒေါင်လိုက် အစိတ်အပိုင်းဖြစ်ပြီး အောက်ပါ ပထမအဆင့် မျဉ်းဖြောင့် ဒစ်ဖရန်ရှယ် ညီမျှခြင်း (first-order linear differential equation) ကို ရရှိသည်။ :<math>v(t) + \frac {m}{k} \frac {dv(t)}{dt} = \frac {G}{k}</math> ဤညီမျှခြင်းအတွက် တိကျသော ယေဘုယျအဖြေမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။ :<math>v(t) = \frac {G}{k} + C\mathrm{e}^{-\frac {k}{m}t} </math> == ဒစ်ဖရန်ရှယ် ညီမျှခြင်းများ၏ သမိုင်း (History of differential equations) == [[သင်္ချာ|သင်္ချာဆိုင်ရာ]] မော်ဒယ် တည်ဆောက်ခြင်းသည် ဉာဏ်တဖန်မွေးခေတ် အတွင်း စတင်ပေါ်ပေါက်ခဲ့သော်လည်း ပုံစံတကျ (formal) ဒစ်ဖရန်ရှယ် [[ညီမျှခြင်း|ညီမျှခြင်းများ]]သည် အိုင်းဆက် နယူတန် နှင့် ဂေါ့ဖရီးဒ် ဝီလ်ဟမ် လိုက်ဘနစ် တို့၏ ကဲကုလပ် (calculus) ကို တီထွင်မှုနှင့်အတူ ပေါ်ထွက်လာခဲ့သည်။ သူ၏ 1671 ခုနှစ် စာတမ်းတွင် နယူတန် သည် <math>\frac {dy}{dx} = f(x)</math> နှင့် <math>\frac {dy}{dx} = f(x, y)</math> ကဲ့သို့သော ညီမျှခြင်းများကို ပုံစံတကျ ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး ၎င်းတို့ကို [[ကိန်းစဉ်တန်း|အနန္တ ကိန်းစဉ်တန်း]] (infinite series) များကို အသုံးပြု၍ ဖြေရှင်းခဲ့သည် <ref>Newton (1744), p. 66</ref>။ 1695 ခုနှစ်တွင် ဂျေးကော့ဘ် ဘာနူးလီ သည် မျဉ်းဖြောင့်မဟုတ်သော ဘာနူးလီ ဒစ်ဖရန်ရှယ် ညီမျှခြင်းကို အဆိုပြုခဲ့ပြီး ထိုညီမျှခြင်းကို လိုက်ဘနစ် က မကြာမီတွင် ရိုးရှင်းအောင်ပြုလုပ်၍ ဖြေရှင်းခဲ့သည်။ တုန်ခါနေသော ကြိုးကဲ့သို့သော အစောပိုင်း ရူပဗေဒ ပြဿနာများကို ရောန် လီ ရွန် ဒီအာလမ်ဘတ်၊ လီယွန်ဟတ် အွိုင်လာ၊ ဒန်နီယယ် ဘာနူးလီ နှင့် ဂျိုးဆက် လူဝီ လာဂေါင့် တို့က လေ့လာခဲ့ကြသည် <ref>Fraser (1983), pp. 107–113</ref><ref>Wheeler and Crummett (1987), pp. 33–37</ref>။ ဤသည်မှာ 1746 ခုနှစ်တွင် ဒီအာလမ်ဘတ် အား 1D လှိုင်းညီမျှခြင်း (wave equation) ကို ရှာဖွေတွေ့ရှိစေခဲ့ပြီး များမကြာမီတွင် အွိုင်လာ သည် 3D ပုံစံကို ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည် <ref>Speiser (2008), p. 191</ref>။ 1750 ခုနှစ်များတွင် အွိုင်လာ နှင့် လာဂေါင့် တို့သည် tautochrone မျဉ်းကွေး (curve) ပြဿနာကို ဖြေရှင်းရန် အွိုင်လာ-လာဂေါင့် ညီမျှခြင်းကို တီထွင်ခဲ့ကြသည်။ ဤသည်မှာ နောက်ဆုံးတွင် လာဂေါင့်ဂျီယံ မက္ကင်းနစ် (Lagrangian mechanics) ကို ပုံစံတကျ ဖွဲ့စည်းခြင်းသို့ ရောက်ရှိစေခဲ့သည်။ ထို့နောက် 1822 ခုနှစ်တွင် ဂျိုးဇက် ဖူရီယေး သည် အပူကူးပြောင်းခြင်းနှင့် ပတ်သက်သော သူ၏ အခြေခံကျသည့် သုတေသနကို ထုတ်ဝေခဲ့ပြီး အပူ ညီမျှခြင်း (heat equation) ကို ရောက်ရှိစေခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ယခုအခါ [[ဖြစ်တန်စွမ်း]] သီအိုရီ (probability theory)၊ ဘဏ္ဍာရေးဆိုင်ရာ သင်္ချာနှင့် ကွမ်တမ် မက္ကင်းနစ် (quantum mechanics) ကဲ့သို့သော ကွဲပြားသည့် နယ်ပယ်များအတွက် အခြေခံကျသော ကိန်းရှင်ခွဲ ဒစ်ဖရန်ရှယ် ညီမျှခြင်း (partial differential equation) တစ်ခု ဖြစ်သည် <ref>Fourier(1822)</ref>။ == ဒစ်ဖရန်ရှယ် ညီမျှခြင်း အမျိုးအစားများ (Types of differential equations) == [[ညီမျှခြင်း|ညီမျှခြင်းများကို]] အမျိုးအစားခွဲခြားခြင်း (classifying) သည် ၎င်းတို့ကို ဖြေရှင်းရန် သို့မဟုတ် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာရန်အတွက် သင့်လျော်သော [[သင်္ချာ|သင်္ချာဆိုင်ရာ]] ကိရိယာများကို အဆုံးအဖြတ်ပေးသည်။ * ရိုးရိုး ဒစ်ဖရန်ရှယ် ညီမျှခြင်းများတွင် ကိန်းရှင်တစ်ခုတည်းပါဝင်သော [[ဖန်ရှင်|ဖန်ရှင်များ]] ပါဝင်သည်။ သို့သော် ကိန်းရှင်ခွဲ ဒစ်ဖရန်ရှယ် ညီမျှခြင်းများတွင် အမှီအခိုကင်းသော ကိန်းရှင် (independent variable) များစွာပါဝင်သော ဖန်ရှင်များ ပါဝင်သည်။ * ၎င်းတို့ကို မျဉ်းဖြောင့် (linear) နှင့် မျဉ်းဖြောင့်မဟုတ်သော ညီမျှခြင်းများ (nonlinear equation) အပြင် တစ်ပြေးညီ (homogeneous) နှင့် တစ်ပြေးညီမဟုတ်သော ပုံစံများဟူ၍ ထပ်မံခွဲခြားထားသည်။ အခြားသော တိကျသည့် အမျိုးအစားခွဲများတွင် အင်တီဂရယ်-ဒစ်ဖရန်ရှယ် ညီမျှခြင်း (integro-differential equation) များ ပါဝင်သည်။ ၎င်းတို့သည် ဆင်းသက်ချက်များနှင့် [[အင်တီဂရေးရှင်း|အင်တီဂရယ်]] (integral) များကို ပေါင်းစပ်ထားသည်။ တောင့်တင်းသော ညီမျှခြင်း (stiff equation) များသည် ကိန်းရှင်ကြားခံများ ပြောင်းလဲခြင်း (variation of parameters) အပေါ် အလွန်တုံ့ပြန်မှုလွယ်ကူသည်။ ဟိုလိုမော်ဖစ် ညီမျှခြင်း (holomorphic equation) များကို [[ကိန်းထွေး]] (complex number) များအပေါ်တွင် အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ထားသည်။ စတော့ကတ်စတစ် ဒစ်ဖရန်ရှယ် ညီမျှခြင်း (stochastic differential equation) များသည် စတော့ကတ်စတစ် လုပ်ငန်းစဉ် (stochastic process) များကို ပေါင်းစပ်ထည့်သွင်းထားသည်။ နှောင့်နှေး ဒစ်ဖရန်ရှယ် ညီမျှခြင်း (delay differential equation) များသည် ယခင် အခြေအနေများအပေါ် မှီခိုသည်။ သရုပ်မဲ့ ဒစ်ဖရန်ရှယ် ညီမျှခြင်းများသည် ဖန်ရှင်နယ် ရပ်ဝန်းများအတွင်း လုပ်ဆောင်ကြသည်။ ဥပမာအားဖြင့် ဟီလ်ဘတ် ရပ်ဝန်း (Hilbert space) နှင့် ဘာနက် ရပ်ဝန်း (Banach space) တို့ဖြစ်သည်။ == အဖြေများ တည်ရှိမှု (Existence of solutions) == ဒစ်ဖရန်ရှယ် [[ညီမျှခြင်း|ညီမျှခြင်းများ]]ကို ဖြေရှင်းခြင်းသည် [[အက္ခရာသင်္ချာ]] ညီမျှခြင်း (algebraic equation) များကို ဖြေရှင်းခြင်းထက် များစွာ ပိုမိုရှုပ်ထွေးသည်။ ပြတ်သားသည့် အဖြေများသည် ရှားပါးပြီး တည်ရှိမှု (existence) ကို အာမခံချက် မပေးနိုင်ပေ။ မူလအခြေအနေ (initial condition) <math>y(x_0)=y_0</math> ပါရှိသော ပထမအဆင့် ရိုးရိုး ဒစ်ဖရန်ရှယ် ညီမျှခြင်း <math>\frac{dy}{dx} = g(x, y)</math> များအတွက် ပီကတ်-လင်ဒီလော့ဖ် သီအိုရမ် (Picard-Lindelöf theorem) က <math>x_0</math> ပတ်လည်ရှိ အပိုင်းအခြား (interval) တစ်ခုပေါ်တွင် တစ်ခုတည်းသီးသန့်ဖြစ်သော (unique) ဒေသအလိုက် အဖြေတစ်ခုကို အာမခံပေးသည်။ ဤသို့ဖြစ်ရန် <math>g(x, y)</math> သည် [[အဆက်မပြတ် ဖန်ရှင်|အဆက်မပြတ်ဖြစ်သော (continuous) ဖန်ရှင်]]ဖြစ်ရန်နှင့် <math>y</math> တွင် ဒေသအလိုက် လစ်ပ်ရှစ်ဇ် အဆက်မပြတ် (locally Lipschitz continuous) ဖြစ်ရန် လိုအပ်သည်။ <math>\frac{\partial g}{\partial y}</math> သည် အဆက်မပြတ်ဖြစ်ပါက ဤအခြေအနေသည် အလိုအလျောက် ပြည့်စုံသွားသည်။ မျဉ်းဖြောင့်ဖြစ်သော <math>n</math>-အဆင့် မူလအခြေအနေပေး ပြဿနာ (initial value problem) တစ်ခုအတွက် :<math>f_{n}(x)\frac{d^n y}{dx^n} + \cdots + f_{1}(x)\frac{d y}{dx} + f_{0}(x)y = g(x)</math> မြှောက်ဖော်ကိန်း (coefficient) များဖြစ်သော <math>\{f_0, \dots, f_n\}</math> နှင့် <math>g</math> တို့သည် မူလအမှတ် <math>x_0</math> ပါဝင်သော အပိုင်းအခြားတစ်ခုပေါ်တွင် အဆက်မပြတ်ဖြစ်မည်ဆိုပါစို့။ ထို့ပြင် ထိုအပိုင်းအခြားပေါ်ရှိ နေရာတိုင်းတွင် <math>f_n(x) \neq 0</math> ဖြစ်မည်ဆိုပါစို့။ ထိုအခါ ၎င်းသည် <math>n</math> ခုသော မူလအခြေအနေများဖြစ်သည့် <math>y(x_0) = y_0, y'(x_0) = y_1, \dots, y^{(n-1)}(x_0) = y_{n-1}</math> တို့နှင့် ကိုက်ညီပါက တစ်ခုတည်းသီးသန့်ဖြစ်သော အဖြေတစ်ခု တည်ရှိသည် <ref>Zill (2001)</ref>။ == ဒစ်ဖရန်ရှယ် ညီမျှခြင်းများ၏ ဥပမာများ (Examples of differential equations) == === ပထမအဆင့် ညီမျှခြင်းများ (First-order equations) === ;ခွဲထုတ်၍ရသော ကိန်းရှင်များ (Separable variables) ရိုးရှင်းသော ပထမအဆင့် မျဉ်းဖြောင့် ရိုးရိုး ဒစ်ဖရန်ရှယ် [[ညီမျှခြင်း|ညီမျှခြင်း]]တစ်ခုသည် အောက်ပါပုံစံကို ဆောင်သည်။ :<math>\frac{\mathrm{d}y}{\mathrm{d}t} + f(t) y = 0 </math> <math>y \neq 0</math> ဟု ယူဆပါက ကိန်းရှင်များ ခွဲထုတ်ခြင်း (separation of variables) ဖြင့် <math>\frac{\mathrm{d}y}{y} = - f(t) \mathrm{d}t</math> ကို ရရှိသည်။ နှစ်ဖက်စလုံးကို [[အင်တီဂရေးရှင်း|အင်တီဂရိတ်လုပ်ခြင်း]] (integration) ဖြင့် ယေဘုယျအဖြေကို ရရှိသည်။ :<math>y = A \exp\left(- \int f(t) \mathrm{d}t\right)</math> ဤနေရာတွင် <math>A</math> သည် အလိုရှိသလို ရွေးချယ်ထားသော (arbitrary) ကိန်းသေ တစ်ခုဖြစ်သည်။ <math>A=0</math> ဟု သတ်မှတ်ခြင်းဖြင့် အသေးအဖွဲ (trivial) အဖြေဖြစ်သော <math>y(t)=0</math> ကို ပြန်လည်ရရှိသည်။ ====ခွဲထုတ်၍မရသော ကိန်းရှင်များ (Non-separable variables)==== ယေဘုယျ တစ်ပြေးညီမဟုတ်သော ပုံစံမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။ :<math>\frac{\mathrm{d}y}{\mathrm{d}x} + p(x) y = q(x)</math> ၎င်းကို အင်တီဂရယ်အထောက်အကူပြု ဆခွဲကိန်း (integrating factor) <math>\mu(x) = \exp\left( \int_{x_0}^x p(t) \mathrm{d}t \right)</math> မိတ်ဆက်ခြင်းဖြင့် ဖြေရှင်းနိုင်သည်။ ညီမျှခြင်းကို <math>\mu(x)</math> ဖြင့် [[မြှောက်ခြင်း]] (multiplication) အားဖြင့် အောက်ပါအတိုင်း ပြန်လည်ရေးသားနိုင်သည်။ :<math>\frac{\mathrm{d}(\mu(x)y)}{\mathrm{d}x} = \mu(x)q(x)</math> ဆက်စပ်နေသော အပိုင်းအခြား (connected interval) တစ်ခုပေါ်ရှိ တိကျသောအဖြေသို့ ဦးတည်သွားစေသည်။ :<math>y(x) = \frac{\int_{x_0}^x \mu(s)q(s)\,\mathrm{d}s + y(x_0)}{\mu(x)}</math> === ဒုတိယအဆင့် ညီမျှခြင်းများ (Second-order equations) === ==== အားလျော့ခြင်းမရှိသော ရိုးရှင်းသည့် တုန်ခါမှု (Undamped simple oscillation)==== ပွတ်တိုက်မှုကင်းမဲ့သော ကာလမှန် (periodic) ရွေ့လျားမှုကို အောက်ပါအတိုင်း မော်ဒယ် တည်ဆောက်နိုင်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် စပရိန် ဒြပ်ထုတစ်ခု၏ ရွေ့လျားမှုဖြစ်သည်။ :<math>\frac{d^2x}{dt^2}=-\omega^2x\,</math> ဤနေရာတွင် <math>\omega > 0</math> ဖြစ်သည်။ ယေဘုယျအဖြေမှာ <math>x(t) = A \cos (\omega t) + B \sin (\omega t)</math> ဖြစ်သည်။ မူလအခြေအနေများကို အသုံးချခြင်းဖြင့် <math>A=1</math> နှင့် <math>B=0</math> တို့ကို ရရှိပြီး <math>x(t) = \cos (\omega t)</math> ဟူသော ရလဒ်ထွက်ပေါ်လာသည်။ ဥပမာအားဖြင့် မူလ ယူနစ် အရွေ့ဖြစ်သော <math>x(0) = 1</math> နှင့် သုညဖြစ်သော မူလအလျင် <math>x'(0) = 0</math> တို့ကို အသုံးပြုနိုင်သည်။ လွှဲကျယ် (amplitude) <math>R</math> နှင့် အခြေပြထောင့် (phase) <math>\phi</math> တို့ကို အသုံးပြု၍ ယေဘုယျအဖြေကို <math>x(t) = R \cos (\omega t + \phi)</math> အဖြစ်လည်း ရေးသားနိုင်သည်။ ====အားလျော့ တုန်ခါမှု (Damped oscillation)==== လက်တွေ့ကျသော စနစ်များတွင် ပွတ်တိုက်မှုသည် အလျင်နှင့် တိုက်ရိုက်အချိုးကျသော ဆွဲငင်အားတစ်ခုကို ဖြစ်ပေါ်စေပြီး ညီမျှခြင်းကို အောက်ပါအတိုင်း ပြောင်းလဲသွားစေသည်။ :<math>\frac{d^2x}{dt^2} = - c \frac{dx}{dt} - \omega^2x\, </math> ဤနေရာတွင် <math>c > 0</math> သည် အားလျော့မှု မြှောက်ဖော်ကိန်းဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ကိန်းသေမြှောက်ဖော်ကိန်းများပါသော မျဉ်းဖြောင့် (linear differential equation with constant coefficients) ဒုတိယအဆင့် တစ်ပြေးညီ ရိုးရိုး ဒစ်ဖရန်ရှယ် ညီမျှခြင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ <math>A \mathrm{e}^{rt}</math> ပုံစံရှိသော အဖြေတစ်ခုကို အစားထိုးခြင်း (substitution) ဖြင့် အောက်ပါ ဝိသေသလက္ခဏာ ညီမျှခြင်း (characteristic equation) ကို ရရှိသည်။ :<math>r^2 + c r + \omega^2 = 0\,</math> <math>c < 2\omega</math> ဖြစ်ပါက ကိန်းရင်းများသည် [[ကိန်းထွေး]] ကွန်ဂျူဂိတ် (complex conjugate) များ ဖြစ်ကြသည်။ ထို့ပြင် စနစ်သည် ထပ်ကိန်းအလိုက် ကျဆင်းသွားသော တုန်ခါမှုများကို ပြသသည်။ ထိုစနစ်ကို အားလျော့မှုနည်းပါးသော စနစ်ဟုခေါ်သည်။ :: <math>x(t) = {\rm e}^{-\frac{c}{2}t} \left(C_1 \cos \left(t \sqrt{\omega^2 - \frac{c^2}{4}}\right) + C_2 \sin \left(t \sqrt{\omega^2 - \frac{c^2}{4}}\right) \right) \,</math> ဤနေရာတွင် <math>C_1</math> နှင့် <math>C_2</math> တို့သည် အလိုရှိသလို ရွေးချယ်ထားသော ကိန်းသေများ ဖြစ်ကြသည်။ == ကိုးကားများ (References) == * {{Citation |last=Boyer |first=Carl B. |title=The History of the Calculus and Its Conceptual Development |publication-place=New York |publisher=Dover Publications |date=1959 |isbn=978-0-486-60509-8}} * {{Citation |last=Cajori |first=Florian |title=The History of Notations of the Calculus |journal=Annals of Mathematics |volume=25 |issue=1 |date=1923 |pages=1–46 |doi=10.2307/1967725 |publisher=Princeton University |publication-place=Princeton, NJ}} * {{Citation |last=Fourier |first=Joseph |title=Théorie analytique de la chaleur |publication-place=Paris |publisher=Firmin Didot Père et Fils |date=1822}} * {{Citation |last=Fraser |first=Craig |title=Review of The evolution of dynamics, vibration theory from 1687 to 1742, by John T. Cannon and Sigalia Dostrovsky |journal=Bulletin of the American Mathematical Society |volume=9 |issue=1 |date=1983 |pages=107–113 |doi=10.1090/S0273-0979-1983-15175-3 |publisher=American Mathematical Society |publication-place=Providence, RI}} * {{Citation |last=Newton |first=Isaac |title=Methodus Fluxionum et Serierum Infinitarum |publication-place=Lausanne |publisher=Marc-Michel Bousquet & Co. |date=1744 |series=Opuscula Mathematica, Philosophica et Philologica |volume=1}} * {{Citation |last=Speiser |first=David |title=Discovering the Principles of Mechanics 1600-1800 |editor1-last=Williams |editor1-first=Kim |editor2-last=Caparrini |editor2-first=Sandro |publication-place=Basel |publisher=Birkhäuser |date=2008 |isbn=978-3-7643-8564-4}} * {{Citation |editor-last=Struik |editor-first=Dirk Jan |title=A Source Book in Mathematics, 1200-1800 |publication-place=Cambridge, MA |publisher=Harvard University Press |date=1969 |isbn=978-0-674-82355-6}} * {{Citation |last1=Wheeler |first1=Gerard F. |last2=Crummett |first2=William P. |title=The Vibrating String Controversy |journal=American Journal of Physics |volume=55 |issue=1 |date=1987 |pages=33–37 |doi=10.1119/1.15311 |publisher=American Association of Physics Teachers |publication-place=College Park, MD}} * {{Citation |last=Zill |first=Dennis G. |title=A First Course in Differential Equations |edition=Classic 5th |publication-place=Pacific Grove, CA |publisher=Brooks/Cole |date=2001 |isbn=978-0-534-37388-7}} [[Category:ကဲကုလပ်]] 3sh5ce3go9f2n1rwgj5u3blwa24r2ef 1051874 1051867 2026-09-08T11:20:04Z Dr Lotus Black 31011 /* ကိုးကားများ (References) */ 1051874 wikitext text/x-wiki [[သင်္ချာ|သင်္ချာပညာ]]တွင် ဒစ်ဖရန်ရှယ် ညီမျှခြင်း (differential equation) သည် မသိ[[ဖန်ရှင်]] (unknown function) တစ်ခု သို့မဟုတ် တစ်ခုထက်ပိုသော ဖန်ရှင်များကို ၎င်းတို့၏ အဆင့်ဆင့်သော [[ဆင်းသက်ချက် (ဒစ်ဖရန်ရှယ် ကဲကုလပ်)|ဆင်းသက်ချက်]] (derivative) များနှင့် ဆက်စပ်ပေးသည့် [[ညီမျှခြင်း]] (equation) တစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ဖန်ရှင်နယ် (functional) ညီမျှခြင်း၏ တိကျသော အမျိုးအစားတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤဝေါဟာရကို အခြားအထူးပြုချက်မပါဘဲ အသုံးပြုသောအခါ ၎င်းသည် ရိုးရိုး ဒစ်ဖရန်ရှယ် ညီမျှခြင်း (ordinary differential equation) ကို ရည်ညွှန်းလေ့ရှိသည်။ ဤညီမျှခြင်းတွင် မသိဖန်ရှင်များသည် ကိန်းရှင် (variable) တစ်ခုတည်းအပေါ်တွင်သာ မှီခိုနေသည်။ ဒစ်ဖရန်ရှယ် ညီမျှခြင်းများသည် ရူပဗေဒ၊ ဘောဂဗေဒ၊ ဇီဝဗေဒနှင့် အင်ဂျင်နီယာ သိပ္ပံပညာရပ်များ (engineering sciences) ရှိ အမျိုးမျိုးသော ဖြစ်စဉ်များကို မော်ဒယ် (model) တည်ဆောက်ရာတွင် အလွန်အရေးကြီးသည်။ ၎င်းတို့သည် ပမာဏ (quantity) တစ်ခုကို ၎င်း၏ ပြောင်းလဲနှုန်းများ (rates of change) သို့မဟုတ် ပိုမိုမြင့်မားသောအဆင့် ဆင်းသက်ချက် (higher-order derivative) များနှင့် တိုက်ရိုက် ဆက်စပ်ပေးသည်။ ရိုးရှင်းသော ညီမျှခြင်းများတွင် တိကျသော (exact) ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှုဆိုင်ရာ အဖြေများ (analytical solutions) ရှိသော်လည်း အများစုတွင် ထိုသို့မရှိပေ။ တိကျသော အဖြေများကို မရရှိနိုင်သောအခါ အဖြေများ၏ ဂုဏ်သတ္တိ (property) များကို ဒိုင်းနမစ်စနစ်များ (dynamical systems) သီအိုရီ (theory) ကို အသုံးပြု၍ အရည်အသွေးပိုင်းဆိုင်ရာ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်း (qualitative analysis) ပြုလုပ်နိုင်သည်။ သို့မဟုတ် ခေတ်သစ် ကွန်ပျူတာနည်းပညာများဖြင့် အလွန်ထိရောက်မှုရှိစေရန် ဖန်တီးထားသော ကိန်းဂဏန်းဆိုင်ရာ နည်းလမ်းများ (numerical methods) ကို အသုံးပြု၍ ခန့်မှန်းတွက်ချက်ခြင်း (approximation) ကိုလည်း ပြုလုပ်နိုင်သည်။ == မက္ကင်းနစ်မှ ဥပမာ (Example from mechanics) == ကလပ်စစ်ကယ် မက္ကင်းနစ် (classical mechanics) တွင် နယူတန် ၏ ရွေ့လျားမှု နိယာမများသည် အရာဝတ္ထုတစ်ခု၏ ရွေ့လျားမှုကို ရွေ့လျားမှု [[ညီမျှခြင်း]] (equation of motion) ဟု လူသိများသော ဒစ်ဖရန်ရှယ် ညီမျှခြင်း တစ်ခုအနေဖြင့် ဖော်ပြသည်။ တည်နေရာသည် အချိန်၏ မသိ[[ဖန်ရှင်]] ဖြစ်သည်။ အလျင် (velocity) နှင့် အရှိန် (acceleration) တို့သည် ၎င်း၏ ပထမနှင့် ဒုတိယ [[ဆင်းသက်ချက် (ဒစ်ဖရန်ရှယ် ကဲကုလပ်)|ဆင်းသက်ချက်များ]] အသီးသီး ဖြစ်ကြသည်။ ဥပမာအားဖြင့် ကိန်းသေ (constant) ဒြပ်ဆွဲအား (<math>G</math>) နှင့် ၎င်း၏ အလျင် (<math>v</math>) နှင့် တိုက်ရိုက်အချိုးကျခြင်း (direct proportionality) ရှိသော လေထုခုခံမှု (air resistance) (<math>R</math>) တို့ကိုသာ ခံစားရသည့် ကျဆင်းနေသော ဘောလုံးတစ်လုံးကို အောက်ပါအတိုင်း မော်ဒယ် တည်ဆောက်နိုင်သည်။ :<math>\vec{\mathrm{G}} + \vec{\mathrm{R}} = m \frac {d\vec{v}}{dt}</math> လေထု၏ ခုခံဆွဲအား (aerodynamic drag)သည် <math>\vec{R} = - k \vec{v}(t)</math> ဖြစ်သည်ဟု ယူဆရမည်။ ဤနေရာတွင် <math>k>0</math> ဖြစ်ပြီး <math>m</math> သည် ဒြပ်ထု (mass) ဖြစ်သည်။ ဤအင်အားများ (forces) ကို ဒေါင်လိုက်ဝင်ရိုး (vertical axis) ပေါ်သို့ ပရိုဂျက်ရှင်း (projection) ချသောအခါ <math>v</math> သည် အလျင်၏ ဒေါင်လိုက် အစိတ်အပိုင်းဖြစ်ပြီး အောက်ပါ ပထမအဆင့် မျဉ်းဖြောင့် ဒစ်ဖရန်ရှယ် ညီမျှခြင်း (first-order linear differential equation) ကို ရရှိသည်။ :<math>v(t) + \frac {m}{k} \frac {dv(t)}{dt} = \frac {G}{k}</math> ဤညီမျှခြင်းအတွက် တိကျသော ယေဘုယျအဖြေမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။ :<math>v(t) = \frac {G}{k} + C\mathrm{e}^{-\frac {k}{m}t} </math> == ဒစ်ဖရန်ရှယ် ညီမျှခြင်းများ၏ သမိုင်း (History of differential equations) == [[သင်္ချာ|သင်္ချာဆိုင်ရာ]] မော်ဒယ် တည်ဆောက်ခြင်းသည် ဉာဏ်တဖန်မွေးခေတ် အတွင်း စတင်ပေါ်ပေါက်ခဲ့သော်လည်း ပုံစံတကျ (formal) ဒစ်ဖရန်ရှယ် [[ညီမျှခြင်း|ညီမျှခြင်းများ]]သည် အိုင်းဆက် နယူတန် နှင့် ဂေါ့ဖရီးဒ် ဝီလ်ဟမ် လိုက်ဘနစ် တို့၏ ကဲကုလပ် (calculus) ကို တီထွင်မှုနှင့်အတူ ပေါ်ထွက်လာခဲ့သည်။ သူ၏ 1671 ခုနှစ် စာတမ်းတွင် နယူတန် သည် <math>\frac {dy}{dx} = f(x)</math> နှင့် <math>\frac {dy}{dx} = f(x, y)</math> ကဲ့သို့သော ညီမျှခြင်းများကို ပုံစံတကျ ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး ၎င်းတို့ကို [[ကိန်းစဉ်တန်း|အနန္တ ကိန်းစဉ်တန်း]] (infinite series) များကို အသုံးပြု၍ ဖြေရှင်းခဲ့သည် <ref>Newton (1744), p. 66</ref>။ 1695 ခုနှစ်တွင် ဂျေးကော့ဘ် ဘာနူးလီ သည် မျဉ်းဖြောင့်မဟုတ်သော ဘာနူးလီ ဒစ်ဖရန်ရှယ် ညီမျှခြင်းကို အဆိုပြုခဲ့ပြီး ထိုညီမျှခြင်းကို လိုက်ဘနစ် က မကြာမီတွင် ရိုးရှင်းအောင်ပြုလုပ်၍ ဖြေရှင်းခဲ့သည်။ တုန်ခါနေသော ကြိုးကဲ့သို့သော အစောပိုင်း ရူပဗေဒ ပြဿနာများကို ရောန် လီ ရွန် ဒီအာလမ်ဘတ်၊ လီယွန်ဟတ် အွိုင်လာ၊ ဒန်နီယယ် ဘာနူးလီ နှင့် ဂျိုးဆက် လူဝီ လာဂေါင့် တို့က လေ့လာခဲ့ကြသည် <ref>Fraser (1983), pp. 107–113</ref><ref>Wheeler and Crummett (1987), pp. 33–37</ref>။ ဤသည်မှာ 1746 ခုနှစ်တွင် ဒီအာလမ်ဘတ် အား 1D လှိုင်းညီမျှခြင်း (wave equation) ကို ရှာဖွေတွေ့ရှိစေခဲ့ပြီး များမကြာမီတွင် အွိုင်လာ သည် 3D ပုံစံကို ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည် <ref>Speiser (2008), p. 191</ref>။ 1750 ခုနှစ်များတွင် အွိုင်လာ နှင့် လာဂေါင့် တို့သည် tautochrone မျဉ်းကွေး (curve) ပြဿနာကို ဖြေရှင်းရန် အွိုင်လာ-လာဂေါင့် ညီမျှခြင်းကို တီထွင်ခဲ့ကြသည်။ ဤသည်မှာ နောက်ဆုံးတွင် လာဂေါင့်ဂျီယံ မက္ကင်းနစ် (Lagrangian mechanics) ကို ပုံစံတကျ ဖွဲ့စည်းခြင်းသို့ ရောက်ရှိစေခဲ့သည်။ ထို့နောက် 1822 ခုနှစ်တွင် ဂျိုးဇက် ဖူရီယေး သည် အပူကူးပြောင်းခြင်းနှင့် ပတ်သက်သော သူ၏ အခြေခံကျသည့် သုတေသနကို ထုတ်ဝေခဲ့ပြီး အပူ ညီမျှခြင်း (heat equation) ကို ရောက်ရှိစေခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ယခုအခါ [[ဖြစ်တန်စွမ်း]] သီအိုရီ (probability theory)၊ ဘဏ္ဍာရေးဆိုင်ရာ သင်္ချာနှင့် ကွမ်တမ် မက္ကင်းနစ် (quantum mechanics) ကဲ့သို့သော ကွဲပြားသည့် နယ်ပယ်များအတွက် အခြေခံကျသော ကိန်းရှင်ခွဲ ဒစ်ဖရန်ရှယ် ညီမျှခြင်း (partial differential equation) တစ်ခု ဖြစ်သည် <ref>Fourier(1822)</ref>။ == ဒစ်ဖရန်ရှယ် ညီမျှခြင်း အမျိုးအစားများ (Types of differential equations) == [[ညီမျှခြင်း|ညီမျှခြင်းများကို]] အမျိုးအစားခွဲခြားခြင်း (classifying) သည် ၎င်းတို့ကို ဖြေရှင်းရန် သို့မဟုတ် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာရန်အတွက် သင့်လျော်သော [[သင်္ချာ|သင်္ချာဆိုင်ရာ]] ကိရိယာများကို အဆုံးအဖြတ်ပေးသည်။ * ရိုးရိုး ဒစ်ဖရန်ရှယ် ညီမျှခြင်းများတွင် ကိန်းရှင်တစ်ခုတည်းပါဝင်သော [[ဖန်ရှင်|ဖန်ရှင်များ]] ပါဝင်သည်။ သို့သော် ကိန်းရှင်ခွဲ ဒစ်ဖရန်ရှယ် ညီမျှခြင်းများတွင် အမှီအခိုကင်းသော ကိန်းရှင် (independent variable) များစွာပါဝင်သော ဖန်ရှင်များ ပါဝင်သည်။ * ၎င်းတို့ကို မျဉ်းဖြောင့် (linear) နှင့် မျဉ်းဖြောင့်မဟုတ်သော ညီမျှခြင်းများ (nonlinear equation) အပြင် တစ်ပြေးညီ (homogeneous) နှင့် တစ်ပြေးညီမဟုတ်သော ပုံစံများဟူ၍ ထပ်မံခွဲခြားထားသည်။ အခြားသော တိကျသည့် အမျိုးအစားခွဲများတွင် အင်တီဂရယ်-ဒစ်ဖရန်ရှယ် ညီမျှခြင်း (integro-differential equation) များ ပါဝင်သည်။ ၎င်းတို့သည် ဆင်းသက်ချက်များနှင့် [[အင်တီဂရေးရှင်း|အင်တီဂရယ်]] (integral) များကို ပေါင်းစပ်ထားသည်။ တောင့်တင်းသော ညီမျှခြင်း (stiff equation) များသည် ကိန်းရှင်ကြားခံများ ပြောင်းလဲခြင်း (variation of parameters) အပေါ် အလွန်တုံ့ပြန်မှုလွယ်ကူသည်။ ဟိုလိုမော်ဖစ် ညီမျှခြင်း (holomorphic equation) များကို [[ကိန်းထွေး]] (complex number) များအပေါ်တွင် အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ထားသည်။ စတော့ကတ်စတစ် ဒစ်ဖရန်ရှယ် ညီမျှခြင်း (stochastic differential equation) များသည် စတော့ကတ်စတစ် လုပ်ငန်းစဉ် (stochastic process) များကို ပေါင်းစပ်ထည့်သွင်းထားသည်။ နှောင့်နှေး ဒစ်ဖရန်ရှယ် ညီမျှခြင်း (delay differential equation) များသည် ယခင် အခြေအနေများအပေါ် မှီခိုသည်။ သရုပ်မဲ့ ဒစ်ဖရန်ရှယ် ညီမျှခြင်းများသည် ဖန်ရှင်နယ် ရပ်ဝန်းများအတွင်း လုပ်ဆောင်ကြသည်။ ဥပမာအားဖြင့် ဟီလ်ဘတ် ရပ်ဝန်း (Hilbert space) နှင့် ဘာနက် ရပ်ဝန်း (Banach space) တို့ဖြစ်သည်။ == အဖြေများ တည်ရှိမှု (Existence of solutions) == ဒစ်ဖရန်ရှယ် [[ညီမျှခြင်း|ညီမျှခြင်းများ]]ကို ဖြေရှင်းခြင်းသည် [[အက္ခရာသင်္ချာ]] ညီမျှခြင်း (algebraic equation) များကို ဖြေရှင်းခြင်းထက် များစွာ ပိုမိုရှုပ်ထွေးသည်။ ပြတ်သားသည့် အဖြေများသည် ရှားပါးပြီး တည်ရှိမှု (existence) ကို အာမခံချက် မပေးနိုင်ပေ။ မူလအခြေအနေ (initial condition) <math>y(x_0)=y_0</math> ပါရှိသော ပထမအဆင့် ရိုးရိုး ဒစ်ဖရန်ရှယ် ညီမျှခြင်း <math>\frac{dy}{dx} = g(x, y)</math> များအတွက် ပီကတ်-လင်ဒီလော့ဖ် သီအိုရမ် (Picard-Lindelöf theorem) က <math>x_0</math> ပတ်လည်ရှိ အပိုင်းအခြား (interval) တစ်ခုပေါ်တွင် တစ်ခုတည်းသီးသန့်ဖြစ်သော (unique) ဒေသအလိုက် အဖြေတစ်ခုကို အာမခံပေးသည်။ ဤသို့ဖြစ်ရန် <math>g(x, y)</math> သည် [[အဆက်မပြတ် ဖန်ရှင်|အဆက်မပြတ်ဖြစ်သော (continuous) ဖန်ရှင်]]ဖြစ်ရန်နှင့် <math>y</math> တွင် ဒေသအလိုက် လစ်ပ်ရှစ်ဇ် အဆက်မပြတ် (locally Lipschitz continuous) ဖြစ်ရန် လိုအပ်သည်။ <math>\frac{\partial g}{\partial y}</math> သည် အဆက်မပြတ်ဖြစ်ပါက ဤအခြေအနေသည် အလိုအလျောက် ပြည့်စုံသွားသည်။ မျဉ်းဖြောင့်ဖြစ်သော <math>n</math>-အဆင့် မူလအခြေအနေပေး ပြဿနာ (initial value problem) တစ်ခုအတွက် :<math>f_{n}(x)\frac{d^n y}{dx^n} + \cdots + f_{1}(x)\frac{d y}{dx} + f_{0}(x)y = g(x)</math> မြှောက်ဖော်ကိန်း (coefficient) များဖြစ်သော <math>\{f_0, \dots, f_n\}</math> နှင့် <math>g</math> တို့သည် မူလအမှတ် <math>x_0</math> ပါဝင်သော အပိုင်းအခြားတစ်ခုပေါ်တွင် အဆက်မပြတ်ဖြစ်မည်ဆိုပါစို့။ ထို့ပြင် ထိုအပိုင်းအခြားပေါ်ရှိ နေရာတိုင်းတွင် <math>f_n(x) \neq 0</math> ဖြစ်မည်ဆိုပါစို့။ ထိုအခါ ၎င်းသည် <math>n</math> ခုသော မူလအခြေအနေများဖြစ်သည့် <math>y(x_0) = y_0, y'(x_0) = y_1, \dots, y^{(n-1)}(x_0) = y_{n-1}</math> တို့နှင့် ကိုက်ညီပါက တစ်ခုတည်းသီးသန့်ဖြစ်သော အဖြေတစ်ခု တည်ရှိသည် <ref>Zill (2001)</ref>။ == ဒစ်ဖရန်ရှယ် ညီမျှခြင်းများ၏ ဥပမာများ (Examples of differential equations) == === ပထမအဆင့် ညီမျှခြင်းများ (First-order equations) === ;ခွဲထုတ်၍ရသော ကိန်းရှင်များ (Separable variables) ရိုးရှင်းသော ပထမအဆင့် မျဉ်းဖြောင့် ရိုးရိုး ဒစ်ဖရန်ရှယ် [[ညီမျှခြင်း|ညီမျှခြင်း]]တစ်ခုသည် အောက်ပါပုံစံကို ဆောင်သည်။ :<math>\frac{\mathrm{d}y}{\mathrm{d}t} + f(t) y = 0 </math> <math>y \neq 0</math> ဟု ယူဆပါက ကိန်းရှင်များ ခွဲထုတ်ခြင်း (separation of variables) ဖြင့် <math>\frac{\mathrm{d}y}{y} = - f(t) \mathrm{d}t</math> ကို ရရှိသည်။ နှစ်ဖက်စလုံးကို [[အင်တီဂရေးရှင်း|အင်တီဂရိတ်လုပ်ခြင်း]] (integration) ဖြင့် ယေဘုယျအဖြေကို ရရှိသည်။ :<math>y = A \exp\left(- \int f(t) \mathrm{d}t\right)</math> ဤနေရာတွင် <math>A</math> သည် အလိုရှိသလို ရွေးချယ်ထားသော (arbitrary) ကိန်းသေ တစ်ခုဖြစ်သည်။ <math>A=0</math> ဟု သတ်မှတ်ခြင်းဖြင့် အသေးအဖွဲ (trivial) အဖြေဖြစ်သော <math>y(t)=0</math> ကို ပြန်လည်ရရှိသည်။ ====ခွဲထုတ်၍မရသော ကိန်းရှင်များ (Non-separable variables)==== ယေဘုယျ တစ်ပြေးညီမဟုတ်သော ပုံစံမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။ :<math>\frac{\mathrm{d}y}{\mathrm{d}x} + p(x) y = q(x)</math> ၎င်းကို အင်တီဂရယ်အထောက်အကူပြု ဆခွဲကိန်း (integrating factor) <math>\mu(x) = \exp\left( \int_{x_0}^x p(t) \mathrm{d}t \right)</math> မိတ်ဆက်ခြင်းဖြင့် ဖြေရှင်းနိုင်သည်။ ညီမျှခြင်းကို <math>\mu(x)</math> ဖြင့် [[မြှောက်ခြင်း]] (multiplication) အားဖြင့် အောက်ပါအတိုင်း ပြန်လည်ရေးသားနိုင်သည်။ :<math>\frac{\mathrm{d}(\mu(x)y)}{\mathrm{d}x} = \mu(x)q(x)</math> ဆက်စပ်နေသော အပိုင်းအခြား (connected interval) တစ်ခုပေါ်ရှိ တိကျသောအဖြေသို့ ဦးတည်သွားစေသည်။ :<math>y(x) = \frac{\int_{x_0}^x \mu(s)q(s)\,\mathrm{d}s + y(x_0)}{\mu(x)}</math> === ဒုတိယအဆင့် ညီမျှခြင်းများ (Second-order equations) === ==== အားလျော့ခြင်းမရှိသော ရိုးရှင်းသည့် တုန်ခါမှု (Undamped simple oscillation)==== ပွတ်တိုက်မှုကင်းမဲ့သော ကာလမှန် (periodic) ရွေ့လျားမှုကို အောက်ပါအတိုင်း မော်ဒယ် တည်ဆောက်နိုင်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် စပရိန် ဒြပ်ထုတစ်ခု၏ ရွေ့လျားမှုဖြစ်သည်။ :<math>\frac{d^2x}{dt^2}=-\omega^2x\,</math> ဤနေရာတွင် <math>\omega > 0</math> ဖြစ်သည်။ ယေဘုယျအဖြေမှာ <math>x(t) = A \cos (\omega t) + B \sin (\omega t)</math> ဖြစ်သည်။ မူလအခြေအနေများကို အသုံးချခြင်းဖြင့် <math>A=1</math> နှင့် <math>B=0</math> တို့ကို ရရှိပြီး <math>x(t) = \cos (\omega t)</math> ဟူသော ရလဒ်ထွက်ပေါ်လာသည်။ ဥပမာအားဖြင့် မူလ ယူနစ် အရွေ့ဖြစ်သော <math>x(0) = 1</math> နှင့် သုညဖြစ်သော မူလအလျင် <math>x'(0) = 0</math> တို့ကို အသုံးပြုနိုင်သည်။ လွှဲကျယ် (amplitude) <math>R</math> နှင့် အခြေပြထောင့် (phase) <math>\phi</math> တို့ကို အသုံးပြု၍ ယေဘုယျအဖြေကို <math>x(t) = R \cos (\omega t + \phi)</math> အဖြစ်လည်း ရေးသားနိုင်သည်။ ====အားလျော့ တုန်ခါမှု (Damped oscillation)==== လက်တွေ့ကျသော စနစ်များတွင် ပွတ်တိုက်မှုသည် အလျင်နှင့် တိုက်ရိုက်အချိုးကျသော ဆွဲငင်အားတစ်ခုကို ဖြစ်ပေါ်စေပြီး ညီမျှခြင်းကို အောက်ပါအတိုင်း ပြောင်းလဲသွားစေသည်။ :<math>\frac{d^2x}{dt^2} = - c \frac{dx}{dt} - \omega^2x\, </math> ဤနေရာတွင် <math>c > 0</math> သည် အားလျော့မှု မြှောက်ဖော်ကိန်းဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ကိန်းသေမြှောက်ဖော်ကိန်းများပါသော မျဉ်းဖြောင့် (linear differential equation with constant coefficients) ဒုတိယအဆင့် တစ်ပြေးညီ ရိုးရိုး ဒစ်ဖရန်ရှယ် ညီမျှခြင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ <math>A \mathrm{e}^{rt}</math> ပုံစံရှိသော အဖြေတစ်ခုကို အစားထိုးခြင်း (substitution) ဖြင့် အောက်ပါ ဝိသေသလက္ခဏာ ညီမျှခြင်း (characteristic equation) ကို ရရှိသည်။ :<math>r^2 + c r + \omega^2 = 0\,</math> <math>c < 2\omega</math> ဖြစ်ပါက ကိန်းရင်းများသည် [[ကိန်းထွေး]] ကွန်ဂျူဂိတ် (complex conjugate) များ ဖြစ်ကြသည်။ ထို့ပြင် စနစ်သည် ထပ်ကိန်းအလိုက် ကျဆင်းသွားသော တုန်ခါမှုများကို ပြသသည်။ ထိုစနစ်ကို အားလျော့မှုနည်းပါးသော စနစ်ဟုခေါ်သည်။ :: <math>x(t) = {\rm e}^{-\frac{c}{2}t} \left(C_1 \cos \left(t \sqrt{\omega^2 - \frac{c^2}{4}}\right) + C_2 \sin \left(t \sqrt{\omega^2 - \frac{c^2}{4}}\right) \right) \,</math> ဤနေရာတွင် <math>C_1</math> နှင့် <math>C_2</math> တို့သည် အလိုရှိသလို ရွေးချယ်ထားသော ကိန်းသေများ ဖြစ်ကြသည်။ == ကိုးကားများ == * {{Citation |last=Boyer |first=Carl B. |title=The History of the Calculus and Its Conceptual Development |publication-place=New York |publisher=Dover Publications |date=1959 |isbn=978-0-486-60509-8}} * {{Citation |last=Cajori |first=Florian |title=The History of Notations of the Calculus |journal=Annals of Mathematics |volume=25 |issue=1 |date=1923 |pages=1–46 |doi=10.2307/1967725 |publisher=Princeton University |publication-place=Princeton, NJ}} * {{Citation |last=Fourier |first=Joseph |title=Théorie analytique de la chaleur |publication-place=Paris |publisher=Firmin Didot Père et Fils |date=1822}} * {{Citation |last=Fraser |first=Craig |title=Review of The evolution of dynamics, vibration theory from 1687 to 1742, by John T. Cannon and Sigalia Dostrovsky |journal=Bulletin of the American Mathematical Society |volume=9 |issue=1 |date=1983 |pages=107–113 |doi=10.1090/S0273-0979-1983-15175-3 |publisher=American Mathematical Society |publication-place=Providence, RI}} * {{Citation |last=Newton |first=Isaac |title=Methodus Fluxionum et Serierum Infinitarum |publication-place=Lausanne |publisher=Marc-Michel Bousquet & Co. |date=1744 |series=Opuscula Mathematica, Philosophica et Philologica |volume=1}} * {{Citation |last=Speiser |first=David |title=Discovering the Principles of Mechanics 1600-1800 |editor1-last=Williams |editor1-first=Kim |editor2-last=Caparrini |editor2-first=Sandro |publication-place=Basel |publisher=Birkhäuser |date=2008 |isbn=978-3-7643-8564-4}} * {{Citation |editor-last=Struik |editor-first=Dirk Jan |title=A Source Book in Mathematics, 1200-1800 |publication-place=Cambridge, MA |publisher=Harvard University Press |date=1969 |isbn=978-0-674-82355-6}} * {{Citation |last1=Wheeler |first1=Gerard F. |last2=Crummett |first2=William P. |title=The Vibrating String Controversy |journal=American Journal of Physics |volume=55 |issue=1 |date=1987 |pages=33–37 |doi=10.1119/1.15311 |publisher=American Association of Physics Teachers |publication-place=College Park, MD}} * {{Citation |last=Zill |first=Dennis G. |title=A First Course in Differential Equations |edition=Classic 5th |publication-place=Pacific Grove, CA |publisher=Brooks/Cole |date=2001 |isbn=978-0-534-37388-7}} [[Category:ကဲကုလပ်]] e33j0pckdraaykbm29bn8du8qd3fhdd 0 291328 1051875 2026-09-08T11:22:41Z Zawzawaungthwin 100038 ၂၀၂၆ လေးမျက်နှာ ရေကြီးမှု သည် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လနှောင်းပိုင်းမှ စက်တင်ဘာလ ၈ ရက်နေ့အထိ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး၊ ဟင်္သာတခရိုင်၊ လေးမျက်နှာမြို့နယ်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော သဘာဝဘေးအန္တရာယ်နှင့် ရေကာတာအရေးပေါ် အခြေအနေတစ်ရပ် ဖြစ်သည် 1051875 wikitext text/x-wiki {{Infobox event | title = ၂၀၂၆ လေးမျက်နှာ ရေကြီးမှု | date = ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၃၀ ရက် | time = ည ၁၀:၄၂ နာရီ (စတင်ဖြစ်ပွားချိန်) | duration = ဇူလိုင်လ ၃၀ ရက်မှ စက်တင်ဘာလ ၈ ရက် (ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည့်ကာလ) | location = [[လေးမျက်နှာမြို့နယ်]]၊ [[ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[မြန်မာနိုင်ငံ]] | coordinates = | map = {{Location map | Myanmar | lat = 17.5944 | long = 95.1833 | width = 250 | label = လေးမျက်နှာမြို့နယ် | position = right | caption = မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း တည်နေရာပြမြေပုံ }} | cause = ငဝန်မြစ်ရေ မြင့်တက်ခြင်းနှင့် ငဝန်ရေကာတာ အောက်ခံမြစ်ကျိုးအင်းသဲကြောမှ ထူးပေါက်ခြင်း | impact = လေးမျက်နှာ၊ ဟင်္သာတ၊ ရေကြည်၊ ငါးသိုင်းချောင်း၊ ကျုံပျော်နှင့် ကျောင်းကုန်းမြို့နယ်များရှိ ရပ်ကွက် (၁၉) ခုနှင့် ကျေးရွာအချို့ ရေကြီးရေလျှံမှုဖြစ်ပွား | fatalities = ၂ ဦး<ref>{{Cite web |date=2026-08-05 |title=လေးမျက်နှာ ရေကြီးမှု လူ ၂ ဦးသေဆုံး |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/ckg698w1lldo |access-date=2026-09-08 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> | injuries = မသိရှိရ }} '''၂၀၂၆ လေးမျက်နှာ ရေကြီးမှု''' သည် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လနှောင်းပိုင်းမှ စက်တင်ဘာလ ၈ ရက်နေ့အထိ [[ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဟင်္သာတခရိုင်]]၊ [[လေးမျက်နှာမြို့နယ်]]တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော သဘာဝဘေးအန္တရာယ်နှင့် ရေကာတာအရေးပေါ် အခြေအနေတစ်ရပ် ဖြစ်သည်။ မိုးသည်းထန်စွာရွာသွန်းမှုနှင့် ငဝန်မြစ်ရေ မြင့်တက်လာမှုတို့ကြောင့် လေးမျက်နှာမြို့နယ်၊ ဂျမ်းကုန်းကျေးရွာအနီးရှိ ငဝန်မြစ်ရေကာတာ၏ အောက်ခံမြစ်ကျိုးအင်း သဲကြောမှတဆင့် ထူးပေါက်၍ ရေဖြတ်သန်းစီးဆင်းခဲ့ခြင်းကြောင့် ဇူလိုင်လ ၃၀ ရက် ည ၁၀ နာရီ ၄၂ မိနစ်တွင် တာတမံနိမ့်ကျကာ ရေကျော်စီးဝင်မှု စတင်ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=လေးမျက်နှာမြို့နယ်၌ မြစ်ရေထပ်တိုးသဖြင့် ရေလွှမ်းဧရိယာပိုကျယ်လာ၊ ကူညီကယ်ဆယ်ရေး အမြန်လိုအပ် |url=https://burmese.dvb.no/post/715751 |access-date=2026-09-08 |website=DVB Burmese |language=my}}</ref> အဆိုပါရေကျော်စီးဝင်မှုကြောင့် လေးမျက်နှာမြို့နယ်အပြင် [[ဟင်္သာတမြို့နယ်]]၊ [[ရေကြည်မြို့နယ်]]၊ [[ငသိုင်းချောင်းမြို့|ငါးသိုင်းချောင်း]]၊ [[ကျုံပျော်မြို့နယ်]]နှင့် [[ကျောင်းကုန်းမြို့နယ်]]တို့ရှိ ရပ်ကွက် (၁၉) ခုနှင့် ကျေးရွာအချို့တွင်ပါ ရေကြီးရေလျှံမှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-08-05 |title=ငဝန်မြစ် တာဘောင်ကျိုးပြီး ၆ ရက်- လေးမျက်နှာရေဘေး ဘာကြောင့် ပိုဆိုးလာနိုင်သလဲ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c04kvldern7o |access-date=2026-09-08 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> == ဖြစ်စဥ်ဖြစ်ပွားခြင်း == ငဝန်ရေကာတာသည် လေးမျက်နှာမြို့နယ်အတွင်း တာမိုင် ၁၉/၁ မှ ၃၉/၀ အထိ မိုင် ၂၀ ခန့် ရှည်လျားပြီး မြို့ပေါ်ရပ်ကွက် (၅) ခုနှင့် ကျေးရွာအုပ်စု (၂၁) အုပ်စုတို့ကို ကာကွယ်ပေးထားသည်။ ယခုနှစ် ဇူလိုင်လနှောင်းပိုင်းကာလအတွင်း ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးတွင် မိုးသည်းထန်စွာ ရွာသွန်းမှုနှင့် ငဝန်မြစ်ရေ မြင့်တက်လာမှုတို့ကြောင့် ငဝန်ရေကာတာ၏ အောက်ခံမြစ်ကျိုးအင်း သဲကြောမှ ထူးပေါက်၍ ရေဖြတ်သန်းစီးဆင်းခဲ့သည်။ဇူလိုင်လ ၃၀ ရက် ညပိုင်းတွင် လေးမျက်နှာမြို့နယ်၊ ဂျမ်းကုန်းကျေးရွာအနီးရှိ ငဝန်မြစ်ရေကာတာဘောင် ကျိုးပေါက်ခဲ့ပြီး အဆိုပါ တာကျိုးပေါက်သည့်နေရာသည် နောက်ပိုင်းတွင် ပေ ၂၀၀ ကျော်အထိ ကျယ်လာခဲ့သည်။ တာဘောင်ကျိုးပေါက်ပြီးနောက် ရေများ တဟုန်ထိုး အလုံးအရင်းနှင့် ဝင်ရောက်လာခဲ့ကာ ပုံမှန်နှစ်စဉ် မြစ်ရေကြီးခြင်းနှင့် မတူဘဲ ဗြုန်းစားကြီး ပေါက်ထွက်ခဲ့ခြင်းကြောင့် ဒေသခံများမှာ ကြိုတင်ပြင်ဆင်ချိန်မရဘဲ ကိုယ်လွတ်ရုန်း ထွက်ပြေးခဲ့ကြရကာ စားသောက်စရာနှင့် အသုံးအဆောင်များကိုပင် သယ်ယူနိုင်ခြင်းမရှိဘဲ ခါးဝတ်ခါးစားဖြင့် ထွက်ပြေးခဲ့ကြရသည်။ တာနိမ့်ကျပြီး ရေကျော်စီးဝင်မှုနှင့် တာကျိုးပေါက်မှုတို့ကြောင့် ဇူလိုင်လ ၃၀ ရက် ည ၁၀ နာရီ ၄၂ မိနစ်တွင် စတင်ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2026-08-02 |title=ငဝန်မြစ်ရေကာတာကျိုးပေါက်လို့ ရေဘေးသင့်သူ သောင်းချီရှိနေ၊ ပိတ်မိနေသူတွေ ကျန်နေဆဲ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/2026/08/02/ngawon-river-dam-breach-tens-thousands-of-people-affected-in-irrawaddy-region/ |access-date=2026-09-08 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> ငဝန်ရေကာတာ ကျိုးပေါက်မှုကြောင့် ရေတက်မြန်လာပြီး လေးမျက်နှာမြို့ပေါ်ရှိ ရပ်ကွက် (၅) ခုအပြင် ညောင်ပင်ဝဲ၊ မသဲကုန်း၊ ရွှေကညင်ပင်ကျောင်း၊ သရက်ကန်၊ လေးအိမ်တန်း၊ ဂျမ်းကုန်း၊ ကျွန်းတဲနှင့် ကွမ်းခြံကုန်း စသည့်ကျေးရွာများ ရေနစ်မြုပ်ခဲ့သည်။ မိုးရွာ၍ ရေကြီးနစ်မြုပ်သလို ကွက်၍နစ်မြုပ်ခြင်းမျိုး မဟုတ်ဘဲ ဒေသတစ်ခုလုံး ရေလွှမ်းမိုးနစ်မြုပ်သွားသည့် သဘောမျိုးဖြစ်ပေါ်ခဲ့ပြီး အိုင်သပြုမြို့နှင့် အခြားအောက်ပိုင်းဒေသများအထိ ရေဆက်လက် ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ရေဘေးဒဏ်ကြောင့် လူသေဆုံးမှုများလည်း ရှိလာခဲ့ရာ ဩဂုတ်လ ၃ ရက် ညနေပိုင်းတွင် လေးမျက်နှာမြို့ အမှတ် (၃) ရပ်ကွက်ရှိ ရေမြုပ်နေသော နေအိမ်တစ်လုံးအတွင်း၌ အသက် ၆၉ နှစ်အရွယ် အမျိုးသမီးကြီးတစ်ဦး သေဆုံးနေသည်ကို တွေ့ရှိခဲ့ရသည်။ ထို့အပြင် ဩဂုတ်လ ၅ ရက်နေ့တွင်လည်း အိုင်သပြုကျေးရွာ အောင်မင်္ဂလာရပ်ကွက်အတွင်း ရေစီးနှင့် မျောပါသွားခဲ့သော အသက် ၂၀ ကျော်အရွယ် အမျိုးသားတစ်ဦး၏ ရုပ်အလောင်းကို ကူညီကယ်ဆယ်ရေးအဖွဲ့များက ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ရသဖြင့် ရေဘေးကြောင့် သေဆုံးသူ ၂ ဦး ရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2026-08-05 |title=လေးမျက်နှာရေဘေး လူ နှစ်ဦး သေဆုံး၊ ရေဘေးသင့်သူ သုံးသောင်းကျော်အထိ ရှိလာ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/2026/08/05/dam-breaches-two-dead-more-than-thirty-thousand-people-affected/ |access-date=2026-09-08 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> အစိုးရဘက်ကမူ ဤရေကာတာကျိုးပေါက်မှု နောက်ဆက်တွဲ သေဆုံးသူ၊ ပျောက်ဆုံးနေသူများနှင့် ပတ်သက်၍ အသေးစိတ် ထုတ်ပြန်ထားခြင်း မရှိပေ။ သို့သော် အစိုးရ၏ ထုတ်ပြန်ချက်များအရ ရေဘေးသင့်ဧရိယာနှင့် လူဦးရေမှာ ရက်အလိုက် အလွန်အမင်း တိုးတက်လာခဲ့သည်။ ဩဂုတ်လ ၄ ရက်နေ့ညနေပိုင်းအထိ စာရင်းများအရ ရပ်ကွက် (၅) ခုနှင့် ကျေးရွာ (၁၀၆) ရွာတို့မှ အိမ်ခြေ ၇,၇၃၄ လုံး၊ လူဦးရေ ၃၂,၆၀၇ ဦးအထိ ရေဘေးသင့်လျက်ရှိသည်။ ယခင် ဩဂုတ် ၂ ရက်နေ့က ရေဘေးသင့်လူဦးရေ ၁၄,၀၅၆ ဦးသာ ရှိခဲ့ရာမှ နှစ်ရက်အတွင်း လူဦးရေ ၁၈,၅၅၁ ဦးနှင့် အိမ်ခြေ ၃,၁၅၈ လုံးမှ ၇,၇၃၄ လုံးအထိ တိုးလာခဲ့ပြီး ရေဘေးသင့်ရွာအရေအတွက်မှာလည်း ၁၄ ရွာမှ ၁၀၆ ရွာအထိ မြင့်တက်လာခဲ့သည်။လူမှုကူညီရေးအဖွဲ့များ၏ ပြောကြားချက်အရ လေးမျက်နှာ၊ ရေကြည်၊ ကျုံပျော်၊ ငါးသိုင်းချောင်းနှင့် ဟင်္သာတမြို့နယ်များပါ ရွာများနှင့် လယ်ကွင်းများပါ မကျန် ရေနစ်မြုပ်လာနေပြီဖြစ်ကာ၊ လေးမျက်နှာ-အိုင်သပြု-ငါးသိုင်းချောင်း လမ်းပေါ်ရှိ တံတားတစ်စင်း ရေတိုက်စားခံရပြီး ကျိုးကျသွားခဲ့သလို ပုသိမ်-ဟင်္သာတ-ကြံခင်း မီးရထားလမ်းပိုင်းလည်း ရေနစ်မြုပ်နေသဖြင့် ဩဂုတ်လ ၄ ရက်နေ့မှစ၍ ရထားပြေးဆွဲမှုကို ယာယီရပ်ဆိုင်းထားရသည်။<ref>{{Cite web |date=2026-08-04 |title=ရေဘေးသင့် လေးမျက်နှာမြို့တွင်း အခြေအနေ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cnvne8e8161o |access-date=2026-09-08 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> == ထိခိုက်ခံစားရသည့် မြို့နယ်များအတွင်း ရေဝင်ရောက်မှု အမြင့်ဆုံး အခြေအနေ == လေးမျက်နှာမြို့နယ်ရှိ ငဝန်ရေကာတာ တာတမံနိမ့်ကျမှုနှင့် ရေကျော်စီးဝင်မှုများကြောင့် အနီးဝန်းကျင်ရှိ မြို့နယ်များတွင်ပါ ရေကြီးရေလျှံမှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး မြစ်ရေဝင်ရောက်မှု အမြင့်ဆုံးစံချိန်များ မှတ်တမ်းတင်နိုင်ခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် ရေကြည်မြို့နယ်တွင် ဩဂုတ်လ ၂၄ ရက်နေ့၌ ငဝန်မြစ်ရေသည် ၁၁ ပေ ၂ လက်မခန့်အထိ အမြင့်ဆုံး ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး၊ ငါးသိုင်းချောင်းမြို့တွင်လည်း ဩဂုတ်လ ၂၃ ရက်နေ့၌ မြစ်ရေ ၁၀ ပေ ၉ လက်မခန့်အထိ အမြင့်ဆုံး စီးဝင်ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ကျုံပျော်မြို့နယ်တွင် ဩဂုတ်လ ၃၀ ရက်နေ့၌ မြစ်ရေ ၈ ပေ ၁ လက်မခန့်အထိ မြင့်တက်ဝင်ရောက်ခဲ့သကဲ့သို့ ကျောင်းကုန်းမြို့နယ်တွင်လည်း ၎င်းနေ့ရက်၌ပင် ရေအမှတ် ၇ ပေ ၁ လက်မခန့်အထိ အမြင့်ဆုံး ရေဝင်ရောက်မှုများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးအတွင်း မြို့နယ်ခြောက်မြို့နယ်ရှိ ရပ်ကွက် ၁၉ခုနှင့် ကျေးရွာအချို့ ရေဝင်ရောက်ခဲ့သဖြင့် ကူညီကယ်ဆယ်ရေးနှင့် တားဆီးကာကွယ်ရေးဆက်လက်ဆောင်ရွက် |url=http://www.moi.gov.mm/news/87799 |access-date=2026-09-08 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးအတွင်း မြို့နယ် ခြောက်မြို့နယ်ရှိ ရပ်ကွက် ၁၉ ခုနှင့် ကျေးရွာအချို့ ရေဝင်ရောက်မှုဖြစ်ပွား ကူညီကယ်ဆယ်ရေးနှင့် တားဆီးကာကွယ်ရေးလုပ်ငန်းများ အင်တိုက်အားတိုက် ဆက်လက်ဆောင်ရွက်ပေးလျက်ရှိ |url=http://www.moi.gov.mm/news/87563 |access-date=2026-09-08 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> ယင်းအပြင် ဩဂုတ် ၂၅ ရက် နံနက်ပိုင်းမှစ၍ ညောင်တုန်းမြို့နယ် ဂန်ချောင်းကျေးရွာအနီး ညောင်တုန်းကျွန်းတာ (ဧရာဝတီမြစ်ခွဲ) တာမိုင် ၁၁/၆ နှင့် ၁၁/၇ ကြားနေရာ၌ တိုးမြစ်၏ မြစ်ကမ်းရေတိုက်စားမှုကြောင့် ညောင်တုန်းကျွန်းတာ (ဧရာဝတီမြစ်ခွဲ) တွင် အလျား ပေ ၃၀၀၊ အနံ ၄၅ ပေခန့် တာကိုယ်ထည်တိုက်စားကာ အိပဲ့ကျမှုဖြစ်ပွားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ညောင်တုန်းမြို့နယ် ဂန်ချောင်းကျေးရွာအနီး ညောင်တုန်းကျွန်းတာ (ဧရာဝတီမြစ်ခွဲ) တာကိုယ်ထည်တိုက်စားခံရမှု တားဆီးကာကွယ်ရေးလုပ်ငန်းများ အင်တိုက်အားတိုက် ဆက်လက်ဆောင်ရွက်ပေးလျက်ရှိ |url=http://www.moi.gov.mm/news/87795 |access-date=2026-09-08 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> == တာတမံအရေးပေါ်ကာကွယ်ရေးနှင့် ရေဝင်လမ်းကြောင်း ထိန်းချုပ်ခြင်း == ၂၀၂၆ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၈ ရက်နေ့တွင် ရေကြီးရေလျှံမှစတင်ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ရေဝင်လမ်းကြောင်းကို စတင် ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ကြသည်။ထိုသို့ဆောင်ရွက်ခဲ့ရာတွင် ရေဝင်လမ်းကြောင်းအတွင်း Geo-bags အိတ်ကြီးများချခြင်း၊ ပန်းတာ၏ လက်ဝဲဘက်ခြမ်းနှင့် လက်ယာဘက်ခြမ်းတို့တွင် ရေတိုက်စားမှုမှကာကွယ်ရန် သဲအိတ် ၁၀၀ ပါ နိုင်လွန်ပိုက်ကြိုးဖြင့်ထုပ်ပိုးထားသည့် သဲအိတ်တွဲများချခြင်း၊ ဧရာမောင်သောင်တူးစက်ကြီး ရေယာဉ် တွဲဖြင့် သဲတူးဖော်ပြီး ပန်းတာရေဝင်လမ်းအနီးသို့ သဲမှုတ်သွင်းခြင်း၊ ပန်းတာရေဝင်လမ်း ပိတ်ဆို့ ကာကွယ်ရန်အတွက် ဒဂုန်စာမရီ ရေယာဉ်နှင့် မြဟန်တိုး ရေယာဉ်တို့ဖြင့် Geo-bags အိတ်များချခြင်း၊ ရွှေစင်ကြယ်နှင့် ရွှေနန်းတော် ဆောက်လုပ်ရေးရေယာဉ်များက Steel Sheet Pile များကို ကရိန်းနှင့် Silent Pile Driver, Electric Vibratoury Pile Hammer များ အသုံးပြု၍ ရိုက်သွင်းခြင်း၊ Steel Sheet Pile ပိုမိုတည်ငြိမ်ခိုင်ခံ့စေရန် အနောက်ဘက်မှ ထောက်ကန်ပေးနိုင်ရေး အတွက် သဲအိတ်များချခြင်း၊ Split Barge ရေယာဉ်ဖြင့် ရေယာဉ်အလယ်ပိုင်းမှ ဝမ်းဖွင့်ချသည့် စနစ်ကို အသုံးပြု၍ Geo-Bag သဲအိတ်ကြီးများချခြင်း၊ ရေဝင်လမ်း ပိတ်ဆို့ကာကွယ်ရန် CB တွဲခွံ ၈၀ ပေ × ၁၈ ပေ × ၉ ပေ အတွင်း သဲ၊ ကျောက် ထည့်သွင်း နစ်မြုပ်ဆောင်ရွက်ခြင်း အစရှိသည့် နည်းလမ်းများကို အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ == ဖတ်ရှုရန် == * [[၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံ ရေကြီးမှု]] == ကိုးကား == {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားသော ရေကြီးမှုများ]] [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၆ သဘာဝဘေးအန္တရာယ်များ]] nz0rqk69tbcr9m8ujv9w9fi3v2pn5za