ဝီကီပီးဒီးယား mywiki https://my.wikipedia.org/wiki/%E1%80%97%E1%80%9F%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%85%E1%80%AC%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%AC MediaWiki 1.47.0-wmf.19 first-letter မီဒီယာ အထူး ဆွေးနွေးချက် အသုံးပြုသူ အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက် ဝီကီပီးဒီးယား ဝီကီပီးဒီးယား ဆွေးနွေးချက် ဖိုင် ဖိုင် ဆွေးနွေးချက် မီဒီယာဝီကီ မီဒီယာဝီကီ ဆွေးနွေးချက် တမ်းပလိတ် တမ်းပလိတ် ဆွေးနွေးချက် အကူအညီ အကူအညီ ဆွေးနွေးချက် ကဏ္ဍ ကဏ္ဍ ဆွေးနွေးချက် မုခ်ဝ မုခ်ဝ ဆွေးနွေးချက် စာမူကြမ်း စာမူကြမ်း ဆွေးနွေးချက် TimedText TimedText talk မော်ဂျူး မော်ဂျူး ဆွေးနွေးချက် Event Event talk 0 2937 1052399 1050168 2026-09-11T19:18:32Z ~2026-49192-66 148067 ---- 1052399 wikitext text/x-wiki '''ဂူဂဲလ် အယ်လ်အယ်လ်စီ''' (Google LLC) (အသံထွက်: /ˈɡuːɡəl/, ဂူးဂဲလ်) သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုအခြေစိုက် ဘက်ပေါင်းစုံလုပ်ငန်းရှင် ကမ္ဘာကျော် ကော်ပိုရေးရှင်းနှင့် နည်းပညာကုမ္ပဏီတစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် အွန်လိုင်းကြော်ငြာ (online advertising)၊ [[ဝဘ်ရှာဖွေရေးစက်စနစ်|ရှာဖွေရေးအင်ဂျင်]] (search engine) နည်းပညာ၊ [[တိမ်တိုက် ကွန်ပျူတာ|ကလောက် ကွန်ပြူတင်း]] (cloud computing)၊ [[ကွန်ပျူတာ ဆော့ဖ်ဝဲရ်|ကွန်ပြူတာဆော့ဖ်ဝဲလ်]] (computer software)၊ [[ကွမ်​တမ်​သီ​အို​ရီ|ကွမ်တမ် ကွန်ပြူတင်း]] (quantum computing)၊ [[အီးကောမတ်စ်နှင့် ဂျီအမ်အက်စ်|အီး-ကောမတ်စ်]] (e-commerce)၊ စားသုံးသူ [[အီလက်ထရွန်းနစ်|အီလက်ထရောနစ်]]ပစ္စည်းများ (consumer electronics) နှင့် [[ဉာဏ်ရည်တု]] (artificial intelligence - AI)တို့ကို အဓိကထား၍ လုပ်ဆောင်သည်။ [[ဘီဘီစီ]] (BBC) က ၎င်းအား "ကမ္ဘာပေါ်တွင် အစွမ်းအထက်ဆုံး ကုမ္ပဏီ" <ref>{{Cite news|last=Jack|first=Simon|date=November 21, 2017|title=Google – powerful and responsible?|language=en-myanmar|work=---–|url=https://www.google.com|url-status=live|access-date=--------|archive-date=-----|archive-url=https://web.google.com|pages=--–-}}</ref> ဟု ရည်ညွှန်းခဲ့ပြီး ဈေးကွက်လွှမ်းမိုးမှု၊ ဒေတာစုဆောင်းမှု (data collection) နှင့် ဉာဏ်ရည်တုနယ်ပယ်ရှိ နည်းပညာဆိုင်ရာ အားသာချက်များကြောင့် ကမ္ဘာပေါ်တွင် တန်ဖိုးအရှိဆုံး အမှတ်တံဆိပ်များ (most valuable brands) ထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ <ref>{{Cite web|last=McCormick|first=Rich|date=June 2, 2016|title=Elon Musk: There's only one AI company that worries me|url=https://www.theverge.com/2016/6/2/11837566/elon-musk-one-ai-company-that-worries-me|url-status=live|access-date=March 29, 2022|website=[[The Verge]]|language=en|archive-date=March 29, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220329031133/https://www.theverge.com/2016/6/2/11837566/elon-musk-one-ai-company-that-worries-me}}</ref><ref>{{Cite web|date=October 20, 2020|title=Justice Department Sues Monopolist Google For Violating Antitrust Laws|url=https://www.justice.gov/opa/pr/justice-department-sues-monopolist-google-violating-antitrust-laws|access-date=March 29, 2022|website=U.S. Department of Justice|language=en|archive-date=January 20, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210120170848/https://www.justice.gov/opa/pr/justice-department-sues-monopolist-google-violating-antitrust-laws|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|title=Land of the Giants: The Titans of Tech|url=https://plus.cnn.com/plus/title-2244411|access-date=April 18, 2022|website=CNN+|language=en|archive-date=April 17, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220417230628/https://plus.cnn.com/plus/title-2244411|url-status=live}}</ref> [[အမေဇုံ (ကုမ္ပဏီ)|အမေဇုန်]] (Amazon)၊ [[အက်ပဲ|အက်ပဲလ်]] (Apple)၊ [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|မေတာ]] (Meta) နှင့် [[မိုက်ခရိုဆော့ဖ်]] (Microsoft) တို့နှင့်အတူ ဂူဂဲလ်၏ မိခင်ကုမ္ပဏီဖြစ်သော အယ်လ်ဖာဘက် (Alphabet Inc.) သည် "နည်းပညာ ကြီးငါးကြီး" (Big Tech) ဟု ခေါ်ဆိုကြသော နည်းပညာကုမ္ပဏီကြီး ငါးခုအနက်မှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ ==သမိုင်းကြောင်း== ဂူဂယ်သည် ၁၉၉၆ ဇန်နဝါရီလတွင် [[လယ်ရီပေ့ချ်]] (Larry Page) နှင့် [[ဆာဂေး ဘရင်]] (Sergey Brin) ဟူသော [[စတန်းဖို့ဒ် တက္ကသိုလ်]]မှ ပီအိပ်ချ်ဒီ ကျောင်းသား ၂ ယောက် တင်သွင်းခဲ့သော Search Engine အကြောင်း ရေးသားထားတဲ့ စာတမ်းတစ်စောင်မှ စတင်ခဲ့သည်။ အစပိုင်းတွင် သူတို့၏ Search Engine ကို BackRub လို့ အမည်ပေးခဲ့သည်။ ဆိုဒ်တစ်ခု၏ အရေးပါမှုကို သူ့ကို ရည်ညွှန်းထားတဲ့ backlinks တွေပေါ်မူတည်ပြီး ခန့်မှန်း သတ်မှတ် ဖို့ ဒီဇိုင်းထုတ်ထားခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။ သို့သော် ယင်းမတိုင်မီက ထိုနည်းစနစ်ကို သုံးထားသော Rankdex အမည်ရှိ search engine တစ်ခု ရှိနှင့်ပြီး ဖြစ်သည်။ သူတို့ နှစ်ယောက်သည် သီးစစ်လုပ်နေစဉ်အတွင်း ဂူဂယ် ဖြစ်လာမည့် search engine အတွက် အခြေခံများ တည်ဆောက်နိုင်ခဲ့ကြသည်။ အစပိုင်းတွင် သူတို့ search engine ၏ လိပ်စာသည် [[စတန်းဖို့ဒ် တက္ကသိုလ်]]၏ subdomain တစ်ခုဖြစ်သော google.stanford.edu အနေဖြင့် စတင်ခဲ့သည်။ google.com ဒိုမိန်း ကို ၁၉၉၇ စက်တင်ဘာလ ၁၅ ရက်နေ့တွင်မှ မှတ်ပုံတင်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၈ စက်တင်ဘာလ ၄ ရက်နေ့တွင် Google Inc. ကို သူငယ်ချင်းတစ်ယောက်၏ ကားဂိုထောင်ထဲတွင် စတင်ခဲ့သည်။ ထိုကဲ့သို စတင်နိုင်ရန်အတွက် လိုအပ်သော ငွေ အရင်းအနှီးကို [[Sun Microsystems]] ကို စတင်တည်ထောင်ခဲ့သူ Andy Bechtolsheim က ဒေါ်လာ ၁၀၀၀၀၀ တန် ချက်လက်မှတ်တစ်ခု စတင် ထုတ်ပေးရာမှ အခြားရင်းနှီးမြုပ်နှံသူများ ပါဝင်လာပြီး စုစုပေါင်း ဒေါ်လာ ၁.၁ သန်းအထိ တိုးတက်များပြားလာခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။<ref name=":0">{{Cite journal|last=Brin|first=Sergey|author-link=Sergey Brin|last2=Page|first2=Lawrence|author-link2=Larry Page|year=1998|title=The anatomy of a large-scale hypertextual Web search engine|url=http://infolab.stanford.edu/pub/papers/google.pdf|journal=Computer Networks and ISDN Systems|volume=30|issue=1–7|pages=107–117|citeseerx=10.1.1.115.5930|doi=10.1016/S0169-7552(98)00110-X}}</ref><ref>{{cite journal |last=Barroso |first=L.A. |last2=Dean |first2=J. |last3=Holzle |first3=U. |date=April 29, 2003 |title=Web search for a planet: the google cluster architecture |journal=IEEE Micro |volume=23 |issue=2 |pages=22–28 |doi=10.1109/mm.2003.1196112 |quote=We believe that the best price/performance tradeoff for our applications comes from fashioning a reliable computing infrastructure from clusters of unreliable commodity PCs.|url=https://semanticscholar.org/paper/8db8e53c92af2f97974707119525aa089f6ed53a }}</ref> ၁၉၉၉ မတ်လ တွင် [[ဆီလီကွန်]] တောင်ကြားတွင် ရှိသော Palo Alto သို့ ကုမ္ပဏီကို ပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ထိုအဆောက်အဦးများကို [[ဂူဂယ်ပလက်စ်]]အဖြစ် လူသိများလာခဲ့သည်။ ဂူဂယ်သည် ရိုးစင်းသော ဒီဇိုင်းနှင့် လွယ်ကူစွာ အသုံးချနိုင်မှုတို့ကြောင့် အသုံးချသူ အများစုက နှစ်သက်ခဲ့ကြသည်။ ၂ဝဝဝ ခုနှစ်က စတင်ပြီး ဂူဂယ်တွင် Search Keywords တွေကို အခြေခံသော ကြော်ငြာများ စတင် ထည့်သွင်းလာခဲ့သည်။ ဂူဂယ် အမည် စတင်ဖြစ်ပေါ်လာပုံမှာ "googol" (၁ နောက်မှ သုည ၁၀၀ လုံး) ဟူသော စာလုံးကို "google" ဟု မှားပေါင်းရာက စလာခဲ့ခြင်းဖြစ်ကာ ''Merriam Webster Collegiate Dictionary'' နှင့် ''Oxford English Dictionary'' များတွင် google ၏ အဓိပ္ပာယ်ကို "အင်တာနက်မှ အချက်အလက်များရယူရန် ဂူဂယ် Search Engine ကို အသုံးပြုခြင်း" ဟု ၂၀၀၆ မှ စတင်ကာ ထည့်သွင်းခဲ့သည်။ ==အချက်အလက်စင်တာများ== ၂၀၁၄ ခုနှစ်အထိ ဂူဂယ်သည် [[အမေရိကန်နိုင်ငံ]] တွင် [[အချက်အလက်စင်တာ]] ၆ ခု၊ [[ချီလီနိုင်ငံ]]၊ [[ဖင်လန်နိုင်ငံ]]၊ [[အိုင်ယာလန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဘယ်လ်ဂျီယံနိုင်ငံ]]၊ [[စင်ကာပူနိုင်ငံ]] နှင့် [[ထိုင်ဝမ်]]တို့တွင် စင်တာ ၁ ခုထိ ထားရှိလည်ပတ်နေသည်။ ၂၀၁၁ ခုနှစ်အတွင်းက နောက်ထပ် အာရှတိုက်တွင် အချက်အလက်စင်တာ ၃ ခု တည်ဆောက်ရန်အတွက် အမေရိကန်ဒေါ်လာ သန်း၂၀၀ ထပ်မံ ရင်းနှီးမြုပ်နှံမည်ဖြစ်ပြီး ၎င်းအချက်အလက်စင်တာများကို [[စင်ကာပူ]]၊ [[ထိုင်ဝမ်]]နှင့် [[ဟောင်ကောင်]]တို့တွင် တည်ဆောက်မည်ဟု ကြေညာခဲ့သည်။ ၂၀၁၃ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် ''[[ဝါရှင်တန်ပို့စ်|ဝါရှင်တန်ပို့စ် သတင်းစာ]]''က ဂူဂယ်၏ အချက်အလက်စင်တာများကြား အချက်အလက်များပေးပို့မှုသည် [[အမေရိကန်နိုင်ငံ အမျိုးသားလုံခြုံရေးအေဂျင်စီ]]မှ "MUSCULAR" ဟုခေါ်သော ပရိုဂရမ် နှင့် တားဆီးထားပြီး အချက်အလက်ပေးမှုများကြားတွင် မည်သို့မှ စာဝှက်ထားခြင်း (encrypt) မရှိကြောင်း ရေးသားခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ၂၀၁၃ ခုနှစ် နောက်ပိုင်းတွင် အချက်အလက်ပေးပို့မှုများတွင် စာဝှက်ထားမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ==ထုတ်ကုန်နှင့် ဝန်ဆောင်မှုများ== ဂူဂယ်၏ အဓိက ဆားဗစ်သည် Google web search engine ဖြစ်သော်လည်း အခြား ထင်ရှား လူကြိုက်များသော ဆားဗစ်များ ရှိသည်။ Google ၏အခြားဆားဗစ်တစ်ခုဖြစ်သော [[ဂျီမေးလ်]] သည်လည်း ထင်ရှားသော အီလက်ထရောနှစ် စာပို့စနစ်ဖြစ်သည်။ [[Google Reader]]၊ [[Google Document]]၊ [[Google Photo]] အစရှိသည်တို့သည် ၎င်း၏ အခမဲ့ ဆားဗစ်များဖြစ်ကြသည်။ အခမဲ့ ဆားဗစ်ဟုဆိုသော်လည်း ၎င်းတို့ သတ်မှတ်ပေးထားသော ၁၅ [[GB]] ပြည့်သွားပါက ငွေပေး၍ ဝယ်ယူအသုံးပြုနိုင်သည်။ [[Google chrome|Google Chrome]] သည်လည်း သွက်လက်ပေါ့ပါးသော Browser တစ်ခုဖြစ်သည်။ ===[[ဆော့ဖ်ဝဲ]]များ=== ဂူဂယ်သည် သူ၏ Google Web Mail Service ထဲတွင် ဖုန်းဝန်ဆောင်မှုအသစ် ထပ်မံထည်သွင်းလိုက်သည်။ ယခင်က ဖုန်းခေါ်ဆိုနိုင်သော်လည်း [[Gtalk]] တွင် @gtalk2viop ဆိုသော address ကိုတဆင့်ခံပြီး ဖုန်းနံပါတ်ရိုက်ထည့်မှ ခေါ်ဆိုနိုင်ခဲ့သည်။ ယခု feature အသစ်တွင် Phone feature အပြည့်ပါဝင်လာသောကြောင့် ခေါ်ဆိုမှု ပိုမိုအဆင်ပြေလာသည်။ [[နိုင်ငံကုဒ်]] ကိုလည်း တပါတည်း တွဲထည့်ပေးထားသည်။ ၎င်း feature အသစ်တွင် ခေါ်ဆိုမှု မှတ်တမ်း၊ ဖုန်းခေါ်ဆိုမှုနှုန်းထားနှင့် [[အွန်လိုင်း]]မှ ငွေအလွယ်တကူခြေနိုင်သော လုပ်ဆောင်ချက်များ ထည့်ပေးထားသည်။ === စီးပွားရေး ထုတ်ကုန်များ === ၂၀၀၂ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ဂူဂဲလ်ရှာဖွေရေးပစ္စည်း (Google Search Appliance) ဟု အမည်ရသော ပရိုဂရမ်ကို စတင်မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။ ကြီးမားသော အဖွဲ့အစည်းများအတွက် နည်းပညာ ရှာဖွေမှုများကို ပိုမိုထောက်ပံ့ပေးနိုင်မည် ဖြစ်သည်။ ၃ နှစ်ကြာသောအခါ သေးငယ်သော အဖွဲ့အစည်းများအတွက် ရည်ရွယ်သော မီနီဗားရှင်း ကိုမိတ်ဆက်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၆ ခုနှစ် နှောင်းပိုင်းတွင် စိတ်ကြိုက်ရှာဖွေရေး။ စီးပွားရေး အက်ဒီရှင် (Custom Search Business Edition) ကို စတင်ရောင်းချခဲ့သည်။ ယင်းသည် ဂူဂယ်ဝက်ဘ်ဆိုဒ်] ကို ကြော်ငြာများမပါဝင်ဘဲ အသုံးပြုနိုင်သည်။ သို့သော် ၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် ဝန်ဆောင်မှုကို အွန်လိုင်းဝန်ဆောင်မှုအဖြစ် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ ဂူဂယ် [[အက်ပလီကေးရှင်း]] များကို ပိုမိုဝန်ဆောင်မှု ပေးနိုင်ခဲ့သည်။ ဂျီမေးလ် နှင့် ဂူဂယ်ဒေါ့စ် တို့ကို ကိုယ်ပိုင်[[ဒိုမိန်း]]ဖြင့် အသုံးပြုနိုင်အောင် ပြုလုပ်ပေးခဲ့သည်။ ထိုကဲ့သို့သော ဝန်ဆောင်မှုများကို Edition အမြောက်အမြား ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ အခြေခံ အခမဲ့ (စံသတ်မှတ်ထားသော Edition)၊ စီးပွားရေး၊ ပညာရေး နှင့် အစိုးရအတွက် စသည်ဖြင့် အမျိုးမျိုးထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ==ကော်ပိုရိတ်ရေးရာ နှင့် ယဉ်ကျေးမှု== ''[[ဖော်ကျွန်းမဂ္ဂဇင်း]]'' ၏ ဖော်ပြချက်အရ ဂူဂယ်ကုမ္ပဏီသည် ၂၀၀၇၊ ၂၀၀၈ နှင့် ၂၀၁၂ ခုနှစ်တို့မှ အလုပ်လုပ်ရန်အတွက် အကောင်းဆုံးကုမ္ပဏီအဖြစ် သတ်မှတ်ခြင်းခံရသည်။ ၂၀၀၉ နှင့် ၂၀၁၀ ခုနှစ်တို့တွင် စတုတ္ထနေရာတွင် ရပ်တည်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၀ တွင် ဘွဲ့ရလူငယ်များအတွက် အလုပ်လုပ်ရန် ဆွဲဆောင်မှုအရှိဆုံးကုမ္ပဏီအဖြစ်လည်း သတ်မှတ်ခံထားရသည်။ ဂူဂယ်၏ လုပ်ငန်းရေးရာ ဆောင်ပုဒ်များမှာ "မကောင်းတာမလုပ်ဘဲ ပိုက်ဆံရနိုင်တယ်"၊ "သင်ဟာ တူညီဝတ်စုံမဝတ်ဘဲ လူအများလေးစားရသောလူဖြစ်နိုင်သည်"၊ "အလုပ်ကို စိန်ခေါ်ရမည်ဖြစ်ပြီး၊ စိန်ခေါ်မှုဟာ ပျော်စရာဖြစ်သင့်ပါတယ်" တို့ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၃ ခုနှစ် အချက်အလက်များအရ ဂူဂယ်တွင် ဝန်ထမ်း ၄၇၇၅၆ ဦး အလုပ်လုပ်နေကြကာ ဆော့ဝဲလ် ရေးသူ ၁ သောင်းကျော် ပါဝင်ပြီး ရုံးခွဲ ၄၀ ကျော်တွင် ရုံးစိုက်ထားသည်။ == ကိုးကား == {{reflist|2}} [[Category:ဂူဂယ်]] [[Category:ကွန်ပျူတာ ကော်ပိုရေးရှင်းများ]] 5wy2o8wu1g5mu0u7hkbh0ecw3t7mwu0 1052408 1052399 2026-09-12T03:14:53Z Zawzawaungthwin 100038 [[Special:Contributions/~2026-49192-66|~2026-49192-66]] ([[User talk:~2026-49192-66|ဆွေးနွေးချက်]]) ၏ မူဟောင်း [[Special:Diff/1052399|1052399]] ကို ပြန်ပြင်လိုက်သည် 1052408 wikitext text/x-wiki {{Infobox company|name=Google LLC|logo=Google 2026 logo.svg|logo_upright=1.1|logo_caption=The [[Google logo]] used since 2026|logo_alt=Each letter of "Google" is colored (from left to right) in blue, red, yellow, blue, green, and red.|image=Googleplex HQ (cropped).jpg|image_upright=1.1|image_caption=Google's headquarters, the [[Googleplex]]|former_name=Google Inc. (1998–2017)|type=[[Subsidiary]]|traded_as=|industry={{Unbulleted list | [[Internet]] | [[Cloud computing]] | [[Computer software]] | [[Computer hardware]] | [[Artificial intelligence]] | [[Advertising]] }}|founded={{Start date and age|1998|09|04}}{{efn|Google was incorporated on September 4, 1998, however, since 2002, the company has celebrated its anniversaries on various days in September, most frequently on September 27.<ref>{{Cite magazine |last=Fitzpatrick |first=Alex |date=September 4, 2014 |title=Google Used to Be the Company That Did 'Nothing But Search' |url=https://time.com/3250807/google-anniversary/ |magazine=[[Time (magazine)|Time]] |access-date=September 27, 2019 |archive-date=October 16, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191016175103/https://time.com/3250807/google-anniversary/ |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |date=September 27, 2019 |title=When is Google's birthday – and why are people confused? |url=https://www.telegraph.co.uk/technology/2019/09/27/when-is-googles-21st-birthday-doodle/ |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220110/https://www.telegraph.co.uk/technology/2019/09/27/when-is-googles-21st-birthday-doodle/ |archive-date=January 10, 2022 |url-access=subscription |url-status=live |work=[[The Daily Telegraph]]}}{{cbignore}}</ref><ref>{{Cite web |last=Griffin |first=Andrew |date=September 27, 2019 |title=Google birthday: The one big problem with the company's celebratory doodle |url=https://www.independent.co.uk/life-style/gadgets-and-tech/google-birthday-surprise-spinner-date-problem-start-company-a7968951.html |website=[[The Independent]] |access-date=September 27, 2019 |archive-date=January 12, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210112103548/https://www.independent.co.uk/life-style/gadgets-and-tech/google-birthday-surprise-spinner-date-problem-start-company-a7968951.html |url-status=live }}</ref> The shift in dates reportedly happened to celebrate index-size milestones in tandem with the birthday.<ref>{{Cite web |last=Wray |first=Richard |date=September 5, 2008 |title=Happy birthday Google |url=https://www.theguardian.com/business/2008/sep/05/google.mediabusiness |website=[[The Guardian]] |access-date=September 27, 2019 |archive-date=January 12, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210112103550/https://www.theguardian.com/business/2008/sep/05/google.mediabusiness |url-status=live}}</ref>}} in [[Menlo Park, California|Menlo Park]], [[California]], United States|founders={{Unbulleted list | [[Larry Page]] | [[Sergey Brin]] }}|hq_location=[[Googleplex]]|hq_location_city=[[Mountain View, California]]|hq_location_country=U.S.|area_served=တစ်ကမ္ဘာလုံး|key_people={{Ubl | [[Sundar Pichai]] ([[Chief executive officer|CEO]]) | [[Ruth Porat]] ([[President (corporate title)|President]] and [[Chief investment officer|CIO]]) | [[Anat Ashkenazi]] ([[Chief financial officer|CFO]]) | [[Thomas Kurian]] ([[CEO]] of [[Google Cloud Platform|Google Cloud]]) }}|products={{Ubl | [[Android (operating system)|Android]] | [[Google Nest|Nest]] | [[Google Pixel|Pixel]] | [[Google Search|Search]] | [[Google Workspace|Workspace]] | [[Fitbit]] | [[Waze]] | [[YouTube]] | [[Gemini_(chatbot)|Gemini]] | [[List of Google products|Full list]] }}|parent=[[Alphabet Inc.]]|subsid={{Ubl | [[Adscape]] | [[Cameyo]] | [[Charleston Road Registry]] | [[Google DeepMind|DeepMind]] | [[Endoxon]] | [[FeedBurner]] | [[ImageAmerica]] | [[Kaltix]] | [[Google Nest|Nest Labs]] | [[reCAPTCHA]] | [[YouTube]] | [[ZipDash]] }}|website={{URL|https://google.com/}}|footnotes=<ref>{{Cite web |date=January 16, 2015 |title=Company – Google |url=https://www.google.com/intl/en/about/company/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150116073513/https://www.google.com/intl/en/about/company/ |archive-date=January 16, 2015 |access-date=September 13, 2018}}</ref><ref>{{Cite web |last=Claburn |first=Thomas |date=September 24, 2008 |title=Google Founded By Sergey Brin, Larry Page... And Hubert Chang?!? |url=https://www.informationweek.com/applications/google-founded-by-sergey-brin-larry-page-and-hubert-chang!/d/d-id/1072309 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110628231125/http://www.informationweek.com/news/internet/google/210603678 |archive-date=June 28, 2011 |access-date=January 22, 2017 |website=[[InformationWeek]] |publisher=[[UBM plc]]}}</ref><ref>{{Cite web |title=Locations – Google Jobs |url=https://www.google.com/about/jobs/locations/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130930200600/http://www.google.com/about/jobs/locations/ |archive-date=September 30, 2013 |access-date=September 27, 2013}}</ref><ref name="Wakabayashi2019" />|module={{infobox network service provider|child=yes|asn=15169}}}}'''ဂူဂဲလ် အယ်လ်အယ်လ်စီ''' (Google LLC) (အသံထွက်: /ˈɡuːɡəl/, ဂူးဂဲလ်) သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုအခြေစိုက် ဘက်ပေါင်းစုံလုပ်ငန်းရှင် ကမ္ဘာကျော် ကော်ပိုရေးရှင်းနှင့် နည်းပညာကုမ္ပဏီတစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် အွန်လိုင်းကြော်ငြာ (online advertising)၊ [[ဝဘ်ရှာဖွေရေးစက်စနစ်|ရှာဖွေရေးအင်ဂျင်]] (search engine) နည်းပညာ၊ [[တိမ်တိုက် ကွန်ပျူတာ|ကလောက် ကွန်ပြူတင်း]] (cloud computing)၊ [[ကွန်ပျူတာ ဆော့ဖ်ဝဲရ်|ကွန်ပြူတာဆော့ဖ်ဝဲလ်]] (computer software)၊ [[ကွမ်​တမ်​သီ​အို​ရီ|ကွမ်တမ် ကွန်ပြူတင်း]] (quantum computing)၊ [[အီးကောမတ်စ်နှင့် ဂျီအမ်အက်စ်|အီး-ကောမတ်စ်]] (e-commerce)၊ စားသုံးသူ [[အီလက်ထရွန်းနစ်|အီလက်ထရောနစ်]]ပစ္စည်းများ (consumer electronics) နှင့် [[ဉာဏ်ရည်တု]] (artificial intelligence - AI)တို့ကို အဓိကထား၍ လုပ်ဆောင်သည်။ [[ဘီဘီစီ]] (BBC) က ၎င်းအား "ကမ္ဘာပေါ်တွင် အစွမ်းအထက်ဆုံး ကုမ္ပဏီ" <ref>{{Cite news|last=Jack|first=Simon|date=November 21, 2017|title=Google – powerful and responsible?|language=en-GB|work=[[BBC News]]|url=https://www.bbc.com/news/business-42060091|url-status=live|access-date=March 29, 2022|archive-date=March 29, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220329031631/https://www.bbc.com/news/business-42060091}}</ref> ဟု ရည်ညွှန်းခဲ့ပြီး ဈေးကွက်လွှမ်းမိုးမှု၊ ဒေတာစုဆောင်းမှု (data collection) နှင့် ဉာဏ်ရည်တုနယ်ပယ်ရှိ နည်းပညာဆိုင်ရာ အားသာချက်များကြောင့် ကမ္ဘာပေါ်တွင် တန်ဖိုးအရှိဆုံး အမှတ်တံဆိပ်များ (most valuable brands) ထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ <ref>{{Cite web|last=McCormick|first=Rich|date=June 2, 2016|title=Elon Musk: There's only one AI company that worries me|url=https://www.theverge.com/2016/6/2/11837566/elon-musk-one-ai-company-that-worries-me|url-status=live|access-date=March 29, 2022|website=[[The Verge]]|language=en|archive-date=March 29, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220329031133/https://www.theverge.com/2016/6/2/11837566/elon-musk-one-ai-company-that-worries-me}}</ref><ref>{{Cite web|date=October 20, 2020|title=Justice Department Sues Monopolist Google For Violating Antitrust Laws|url=https://www.justice.gov/opa/pr/justice-department-sues-monopolist-google-violating-antitrust-laws|access-date=March 29, 2022|website=U.S. Department of Justice|language=en|archive-date=January 20, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210120170848/https://www.justice.gov/opa/pr/justice-department-sues-monopolist-google-violating-antitrust-laws|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|title=Land of the Giants: The Titans of Tech|url=https://plus.cnn.com/plus/title-2244411|access-date=April 18, 2022|website=CNN+|language=en|archive-date=April 17, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220417230628/https://plus.cnn.com/plus/title-2244411|url-status=live}}</ref> [[အမေဇုံ (ကုမ္ပဏီ)|အမေဇုန်]] (Amazon)၊ [[အက်ပဲ|အက်ပဲလ်]] (Apple)၊ [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|မေတာ]] (Meta) နှင့် [[မိုက်ခရိုဆော့ဖ်]] (Microsoft) တို့နှင့်အတူ ဂူဂဲလ်၏ မိခင်ကုမ္ပဏီဖြစ်သော အယ်လ်ဖာဘက် (Alphabet Inc.) သည် "နည်းပညာ ကြီးငါးကြီး" (Big Tech) ဟု ခေါ်ဆိုကြသော နည်းပညာကုမ္ပဏီကြီး ငါးခုအနက်မှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ ==သမိုင်းကြောင်း== ဂူဂယ်သည် ၁၉၉၆ ဇန်နဝါရီလတွင် [[လယ်ရီပေ့ချ်]] (Larry Page) နှင့် [[ဆာဂေး ဘရင်]] (Sergey Brin) ဟူသော [[စတန်းဖို့ဒ် တက္ကသိုလ်]]မှ ပီအိပ်ချ်ဒီ ကျောင်းသား ၂ ယောက် တင်သွင်းခဲ့သော Search Engine အကြောင်း ရေးသားထားတဲ့ စာတမ်းတစ်စောင်မှ စတင်ခဲ့သည်။ အစပိုင်းတွင် သူတို့၏ Search Engine ကို BackRub လို့ အမည်ပေးခဲ့သည်။ ဆိုဒ်တစ်ခု၏ အရေးပါမှုကို သူ့ကို ရည်ညွှန်းထားတဲ့ backlinks တွေပေါ်မူတည်ပြီး ခန့်မှန်း သတ်မှတ် ဖို့ ဒီဇိုင်းထုတ်ထားခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။ သို့သော် ယင်းမတိုင်မီက ထိုနည်းစနစ်ကို သုံးထားသော Rankdex အမည်ရှိ search engine တစ်ခု ရှိနှင့်ပြီး ဖြစ်သည်။ သူတို့ နှစ်ယောက်သည် သီးစစ်လုပ်နေစဉ်အတွင်း ဂူဂယ် ဖြစ်လာမည့် search engine အတွက် အခြေခံများ တည်ဆောက်နိုင်ခဲ့ကြသည်။ အစပိုင်းတွင် သူတို့ search engine ၏ လိပ်စာသည် [[စတန်းဖို့ဒ် တက္ကသိုလ်]]၏ subdomain တစ်ခုဖြစ်သော google.stanford.edu အနေဖြင့် စတင်ခဲ့သည်။ google.com ဒိုမိန်း ကို ၁၉၉၇ စက်တင်ဘာလ ၁၅ ရက်နေ့တွင်မှ မှတ်ပုံတင်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၈ စက်တင်ဘာလ ၄ ရက်နေ့တွင် Google Inc. ကို သူငယ်ချင်းတစ်ယောက်၏ ကားဂိုထောင်ထဲတွင် စတင်ခဲ့သည်။ ထိုကဲ့သို စတင်နိုင်ရန်အတွက် လိုအပ်သော ငွေ အရင်းအနှီးကို [[Sun Microsystems]] ကို စတင်တည်ထောင်ခဲ့သူ Andy Bechtolsheim က ဒေါ်လာ ၁၀၀၀၀၀ တန် ချက်လက်မှတ်တစ်ခု စတင် ထုတ်ပေးရာမှ အခြားရင်းနှီးမြုပ်နှံသူများ ပါဝင်လာပြီး စုစုပေါင်း ဒေါ်လာ ၁.၁ သန်းအထိ တိုးတက်များပြားလာခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။<ref name=":0">{{Cite journal|last=Brin|first=Sergey|author-link=Sergey Brin|last2=Page|first2=Lawrence|author-link2=Larry Page|year=1998|title=The anatomy of a large-scale hypertextual Web search engine|url=http://infolab.stanford.edu/pub/papers/google.pdf|journal=Computer Networks and ISDN Systems|volume=30|issue=1–7|pages=107–117|citeseerx=10.1.1.115.5930|doi=10.1016/S0169-7552(98)00110-X}}</ref><ref>{{cite journal |last=Barroso |first=L.A. |last2=Dean |first2=J. |last3=Holzle |first3=U. |date=April 29, 2003 |title=Web search for a planet: the google cluster architecture |journal=IEEE Micro |volume=23 |issue=2 |pages=22–28 |doi=10.1109/mm.2003.1196112 |quote=We believe that the best price/performance tradeoff for our applications comes from fashioning a reliable computing infrastructure from clusters of unreliable commodity PCs.|url=https://semanticscholar.org/paper/8db8e53c92af2f97974707119525aa089f6ed53a }}</ref> ၁၉၉၉ မတ်လ တွင် [[ဆီလီကွန်]] တောင်ကြားတွင် ရှိသော Palo Alto သို့ ကုမ္ပဏီကို ပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ထိုအဆောက်အဦးများကို [[ဂူဂယ်ပလက်စ်]]အဖြစ် လူသိများလာခဲ့သည်။ ဂူဂယ်သည် ရိုးစင်းသော ဒီဇိုင်းနှင့် လွယ်ကူစွာ အသုံးချနိုင်မှုတို့ကြောင့် အသုံးချသူ အများစုက နှစ်သက်ခဲ့ကြသည်။ ၂ဝဝဝ ခုနှစ်က စတင်ပြီး ဂူဂယ်တွင် Search Keywords တွေကို အခြေခံသော ကြော်ငြာများ စတင် ထည့်သွင်းလာခဲ့သည်။ ဂူဂယ် အမည် စတင်ဖြစ်ပေါ်လာပုံမှာ "googol" (၁ နောက်မှ သုည ၁၀၀ လုံး) ဟူသော စာလုံးကို "google" ဟု မှားပေါင်းရာက စလာခဲ့ခြင်းဖြစ်ကာ ''Merriam Webster Collegiate Dictionary'' နှင့် ''Oxford English Dictionary'' များတွင် google ၏ အဓိပ္ပာယ်ကို "အင်တာနက်မှ အချက်အလက်များရယူရန် ဂူဂယ် Search Engine ကို အသုံးပြုခြင်း" ဟု ၂၀၀၆ မှ စတင်ကာ ထည့်သွင်းခဲ့သည်။ ==အချက်အလက်စင်တာများ== ၂၀၁၄ ခုနှစ်အထိ ဂူဂယ်သည် [[အမေရိကန်နိုင်ငံ]] တွင် [[အချက်အလက်စင်တာ]] ၆ ခု၊ [[ချီလီနိုင်ငံ]]၊ [[ဖင်လန်နိုင်ငံ]]၊ [[အိုင်ယာလန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဘယ်လ်ဂျီယံနိုင်ငံ]]၊ [[စင်ကာပူနိုင်ငံ]] နှင့် [[ထိုင်ဝမ်]]တို့တွင် စင်တာ ၁ ခုထိ ထားရှိလည်ပတ်နေသည်။ ၂၀၁၁ ခုနှစ်အတွင်းက နောက်ထပ် အာရှတိုက်တွင် အချက်အလက်စင်တာ ၃ ခု တည်ဆောက်ရန်အတွက် အမေရိကန်ဒေါ်လာ သန်း၂၀၀ ထပ်မံ ရင်းနှီးမြုပ်နှံမည်ဖြစ်ပြီး ၎င်းအချက်အလက်စင်တာများကို [[စင်ကာပူ]]၊ [[ထိုင်ဝမ်]]နှင့် [[ဟောင်ကောင်]]တို့တွင် တည်ဆောက်မည်ဟု ကြေညာခဲ့သည်။ ၂၀၁၃ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် ''[[ဝါရှင်တန်ပို့စ်|ဝါရှင်တန်ပို့စ် သတင်းစာ]]''က ဂူဂယ်၏ အချက်အလက်စင်တာများကြား အချက်အလက်များပေးပို့မှုသည် [[အမေရိကန်နိုင်ငံ အမျိုးသားလုံခြုံရေးအေဂျင်စီ]]မှ "MUSCULAR" ဟုခေါ်သော ပရိုဂရမ် နှင့် တားဆီးထားပြီး အချက်အလက်ပေးမှုများကြားတွင် မည်သို့မှ စာဝှက်ထားခြင်း (encrypt) မရှိကြောင်း ရေးသားခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ၂၀၁၃ ခုနှစ် နောက်ပိုင်းတွင် အချက်အလက်ပေးပို့မှုများတွင် စာဝှက်ထားမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ==ထုတ်ကုန်နှင့် ဝန်ဆောင်မှုများ== ဂူဂယ်၏ အဓိက ဆားဗစ်သည် Google web search engine ဖြစ်သော်လည်း အခြား ထင်ရှား လူကြိုက်များသော ဆားဗစ်များ ရှိသည်။ Google ၏အခြားဆားဗစ်တစ်ခုဖြစ်သော [[ဂျီမေးလ်]] သည်လည်း ထင်ရှားသော အီလက်ထရောနှစ် စာပို့စနစ်ဖြစ်သည်။ [[Google Reader]]၊ [[Google Document]]၊ [[Google Photo]] အစရှိသည်တို့သည် ၎င်း၏ အခမဲ့ ဆားဗစ်များဖြစ်ကြသည်။ အခမဲ့ ဆားဗစ်ဟုဆိုသော်လည်း ၎င်းတို့ သတ်မှတ်ပေးထားသော ၁၅ [[GB]] ပြည့်သွားပါက ငွေပေး၍ ဝယ်ယူအသုံးပြုနိုင်သည်။ [[Google chrome|Google Chrome]] သည်လည်း သွက်လက်ပေါ့ပါးသော Browser တစ်ခုဖြစ်သည်။ ===[[ဆော့ဖ်ဝဲ]]များ=== ဂူဂယ်သည် သူ၏ Google Web Mail Service ထဲတွင် ဖုန်းဝန်ဆောင်မှုအသစ် ထပ်မံထည်သွင်းလိုက်သည်။ ယခင်က ဖုန်းခေါ်ဆိုနိုင်သော်လည်း [[Gtalk]] တွင် @gtalk2viop ဆိုသော address ကိုတဆင့်ခံပြီး ဖုန်းနံပါတ်ရိုက်ထည့်မှ ခေါ်ဆိုနိုင်ခဲ့သည်။ ယခု feature အသစ်တွင် Phone feature အပြည့်ပါဝင်လာသောကြောင့် ခေါ်ဆိုမှု ပိုမိုအဆင်ပြေလာသည်။ [[နိုင်ငံကုဒ်]] ကိုလည်း တပါတည်း တွဲထည့်ပေးထားသည်။ ၎င်း feature အသစ်တွင် ခေါ်ဆိုမှု မှတ်တမ်း၊ ဖုန်းခေါ်ဆိုမှုနှုန်းထားနှင့် [[အွန်လိုင်း]]မှ ငွေအလွယ်တကူခြေနိုင်သော လုပ်ဆောင်ချက်များ ထည့်ပေးထားသည်။ === စီးပွားရေး ထုတ်ကုန်များ === ၂၀၀၂ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ဂူဂဲလ်ရှာဖွေရေးပစ္စည်း (Google Search Appliance) ဟု အမည်ရသော ပရိုဂရမ်ကို စတင်မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။ ကြီးမားသော အဖွဲ့အစည်းများအတွက် နည်းပညာ ရှာဖွေမှုများကို ပိုမိုထောက်ပံ့ပေးနိုင်မည် ဖြစ်သည်။ ၃ နှစ်ကြာသောအခါ သေးငယ်သော အဖွဲ့အစည်းများအတွက် ရည်ရွယ်သော မီနီဗားရှင်း ကိုမိတ်ဆက်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၆ ခုနှစ် နှောင်းပိုင်းတွင် စိတ်ကြိုက်ရှာဖွေရေး။ စီးပွားရေး အက်ဒီရှင် (Custom Search Business Edition) ကို စတင်ရောင်းချခဲ့သည်။ ယင်းသည် ဂူဂယ်ဝက်ဘ်ဆိုဒ်] ကို ကြော်ငြာများမပါဝင်ဘဲ အသုံးပြုနိုင်သည်။ သို့သော် ၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် ဝန်ဆောင်မှုကို အွန်လိုင်းဝန်ဆောင်မှုအဖြစ် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ ဂူဂယ် [[အက်ပလီကေးရှင်း]] များကို ပိုမိုဝန်ဆောင်မှု ပေးနိုင်ခဲ့သည်။ ဂျီမေးလ် နှင့် ဂူဂယ်ဒေါ့စ် တို့ကို ကိုယ်ပိုင်[[ဒိုမိန်း]]ဖြင့် အသုံးပြုနိုင်အောင် ပြုလုပ်ပေးခဲ့သည်။ ထိုကဲ့သို့သော ဝန်ဆောင်မှုများကို Edition အမြောက်အမြား ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ အခြေခံ အခမဲ့ (စံသတ်မှတ်ထားသော Edition)၊ စီးပွားရေး၊ ပညာရေး နှင့် အစိုးရအတွက် စသည်ဖြင့် အမျိုးမျိုးထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ==ကော်ပိုရိတ်ရေးရာ နှင့် ယဉ်ကျေးမှု== ''[[ဖော်ကျွန်းမဂ္ဂဇင်း]]'' ၏ ဖော်ပြချက်အရ ဂူဂယ်ကုမ္ပဏီသည် ၂၀၀၇၊ ၂၀၀၈ နှင့် ၂၀၁၂ ခုနှစ်တို့မှ အလုပ်လုပ်ရန်အတွက် အကောင်းဆုံးကုမ္ပဏီအဖြစ် သတ်မှတ်ခြင်းခံရသည်။ ၂၀၀၉ နှင့် ၂၀၁၀ ခုနှစ်တို့တွင် စတုတ္ထနေရာတွင် ရပ်တည်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၀ တွင် ဘွဲ့ရလူငယ်များအတွက် အလုပ်လုပ်ရန် ဆွဲဆောင်မှုအရှိဆုံးကုမ္ပဏီအဖြစ်လည်း သတ်မှတ်ခံထားရသည်။ ဂူဂယ်၏ လုပ်ငန်းရေးရာ ဆောင်ပုဒ်များမှာ "မကောင်းတာမလုပ်ဘဲ ပိုက်ဆံရနိုင်တယ်"၊ "သင်ဟာ တူညီဝတ်စုံမဝတ်ဘဲ လူအများလေးစားရသောလူဖြစ်နိုင်သည်"၊ "အလုပ်ကို စိန်ခေါ်ရမည်ဖြစ်ပြီး၊ စိန်ခေါ်မှုဟာ ပျော်စရာဖြစ်သင့်ပါတယ်" တို့ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၃ ခုနှစ် အချက်အလက်များအရ ဂူဂယ်တွင် ဝန်ထမ်း ၄၇၇၅၆ ဦး အလုပ်လုပ်နေကြကာ ဆော့ဝဲလ် ရေးသူ ၁ သောင်းကျော် ပါဝင်ပြီး ရုံးခွဲ ၄၀ ကျော်တွင် ရုံးစိုက်ထားသည်။ == ကိုးကား == {{reflist|2}} [[Category:ဂူဂယ်]] [[Category:ကွန်ပျူတာ ကော်ပိုရေးရှင်းများ]] tk5brrv5psk5jm7nlcq7nalrg67dulz 0 3126 1052509 835054 2026-09-12T11:37:23Z Dr Lotus Black 31011 [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ရူပဗေဒ]]ကို ဖယ်ရှားခဲ့သည်၊ [[Category:ဒြပ်]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည် 1052509 wikitext text/x-wiki [[File:Atisane3.png|thumb|350px| terpenoid မော်လီကျူး တစ်ခု၏ ပြင်ညီပုံ (ဝဲ) နှင့် ရုပ်လုံးကြွပုံ (လယ်၊ ယာ) များ]] '''မော်လီကျူး''' ({{lang-en|'''molecule'''}}) ဆိုသည်မှာ - [[လျှပ်စစ်သံလိုက်ဓာတ်|လျှပ်စစ်စက်ကွင်း]] ဖြစ်ပေါ်စုတွဲပေးမှုအလျောက် [[အာကာသ|အာကာသ(နေရာရပ်ဝန်းထု)]]အတွင်း တပူးပူးတတွဲတွဲ [[နှိုင်းရအလျင်|လှုပ်ရှားသွားလာ]]နေသည့် '''တစ်ခုမက၊ အမျိုးမတူသော [[အက်တမ်]]များ အစုအတွဲကို [[အမှုန်|အမှုန်]] တစ်ခုသဖွယ် ကိုင်တွယ်စဉ်းစားထားခြင်း''' ဖြစ်၏။<br> သာဓကအားဖြင့် [[ရေ]]ဟူသော [[ဒြပ်|ဒြပ်သားထု]]မှာ H₂O ဟူသော မော်လီကျူး (အက်တမ်တွဲ) များ အရေအတွက် မြောက်မြားစွာ စုဝေးနေခြင်း ဖြစ်ပြီး ၎င်း မော်လီကျူး H₂O ၁စီမှာ၊ [[အောက်ဆီဂျင်|အောက်စီဂျင်]] [[အက်တမ်]] (oxygem atom) O ၁ခုစီနှင့် [[ဟိုက်ဒရိုဂျင်|ဟိုက်ဒြိုဂျင်]] အက်တမ် (hydrogen atom) H ၂ခုစီ စုတွဲနေခြင်း ဖြစ်၏။ == အကိုးအကား == {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဓာတုဗေဒ]] [[ကဏ္ဍ:ဒြပ်]] cfxq0z8g1p3qjderwydcbmxf8jvqd4m 1052510 1052509 2026-09-12T11:37:47Z Dr Lotus Black 31011 [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:မော်လီကျူးများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည် 1052510 wikitext text/x-wiki [[File:Atisane3.png|thumb|350px| terpenoid မော်လီကျူး တစ်ခု၏ ပြင်ညီပုံ (ဝဲ) နှင့် ရုပ်လုံးကြွပုံ (လယ်၊ ယာ) များ]] '''မော်လီကျူး''' ({{lang-en|'''molecule'''}}) ဆိုသည်မှာ - [[လျှပ်စစ်သံလိုက်ဓာတ်|လျှပ်စစ်စက်ကွင်း]] ဖြစ်ပေါ်စုတွဲပေးမှုအလျောက် [[အာကာသ|အာကာသ(နေရာရပ်ဝန်းထု)]]အတွင်း တပူးပူးတတွဲတွဲ [[နှိုင်းရအလျင်|လှုပ်ရှားသွားလာ]]နေသည့် '''တစ်ခုမက၊ အမျိုးမတူသော [[အက်တမ်]]များ အစုအတွဲကို [[အမှုန်|အမှုန်]] တစ်ခုသဖွယ် ကိုင်တွယ်စဉ်းစားထားခြင်း''' ဖြစ်၏။<br> သာဓကအားဖြင့် [[ရေ]]ဟူသော [[ဒြပ်|ဒြပ်သားထု]]မှာ H₂O ဟူသော မော်လီကျူး (အက်တမ်တွဲ) များ အရေအတွက် မြောက်မြားစွာ စုဝေးနေခြင်း ဖြစ်ပြီး ၎င်း မော်လီကျူး H₂O ၁စီမှာ၊ [[အောက်ဆီဂျင်|အောက်စီဂျင်]] [[အက်တမ်]] (oxygem atom) O ၁ခုစီနှင့် [[ဟိုက်ဒရိုဂျင်|ဟိုက်ဒြိုဂျင်]] အက်တမ် (hydrogen atom) H ၂ခုစီ စုတွဲနေခြင်း ဖြစ်၏။ == အကိုးအကား == {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဓာတုဗေဒ]] [[ကဏ္ဍ:ဒြပ်]] [[ကဏ္ဍ:မော်လီကျူးများ]] 40hcjnv3erdvzb5dhuzg2lp7ynioge8 0 3134 1052396 1046524 2026-09-11T17:28:44Z Khun Zay Ya 133599 1052396 wikitext text/x-wiki {{Infobox မြို့ <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ---------------->| | official_name = တောင်ကြီးမြို့ | other_name = Taunggyi | native_name =<small>{{blk|ဝေင်ꩻတောင်ႏကီꩻ}} <small>([[ပအိုဝ်း]])<br/> {{shn|ဝဵင်းတူၼ်ႈတီး}} <small>([[ရှမ်း]]) | settlement_type = <!--For Town or Village (Leave blank for the default City)--> | settlement_type = ပြည်နယ်မြို့တော် | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = {{multiple image|total_width=270px|perrow=1/2/2/1|border=infobox | image1 = Shwe Bone Pwint Pagoda, Taunggyi,Shan.jpg | alt1 = | image2 = Celebration above us.jpg | alt2 = | image3 = စူဠာမုနိဆုတောင်းပြည့်မြတ်စွာဘုရား.jpg | alt3 = | image4 = Houses on the hills of Kan Gyi Quarter, Taunggyi, Myanmar.jpg | alt4 = | image5 = Old cherry blossom tree near Shan State Buddhist University, Taunggyi.jpg | alt5 = | image6 = Sulamuni Pagoda against the backdrop of Taunggyi Crag, Shan State, Myanmar.jpg | alt6 = }} | image_map = {{maplink|frame=yes|plain=yes|type=shape|stroke-width=2|stroke-color=#000000|zoom=8}} | imagesize = | image_caption = <small> အထက်မှစ၍: ရွှေဘုန်းပွင့်ဘုရားနှင့်တောင်ကြီးမြို့မြင်ကွင်း၊ တောင်ကြီးတန်ဆောင်တိုင်ဖွင့်ပွဲည၊ စူဠာမုနိလောကချမ်းသာစေတီတော်၊ ကန်ကြီးရပ်ကွက်၊ ရှမ်းပြည်နယ် ဗုဒ္ဓတက္ကသိုလ်အနီးရှိ သက်တမ်းရင့် ချယ်ရီပင်ကြီး ဝေဆာစွာ ပွင့်ဖူးနေပုံ၊ တောင်ကြီးမြို့။ </small> | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_blank_emblem = | blank_emblem_type = | blank_emblem_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | image_map1 = | mapsize1 = | map_caption1 = | image_dot_map = | dot_mapsize = | dot_map_caption = | dot_x = | dot_y = | pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ<!-- the name of a location map as per http://en.wikipedia.org/wiki/Template:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = တောင်ကြီးမြို့၊ ရှမ်းပြည်နယ်၊ မြန်မာနိုင်ငံ | pushpin_mapsize = 250 <!-- Location ------------------>| coordinates_region = MM မြန်မာနိုင်ငံ | subdivision_type = နိုင်ငံ | subdivision_name = [[မြန်မာနိုင်ငံ]] | subdivision_type1 = ပြည်နယ် | subdivision_name1 = [[ရှမ်းပြည်နယ်]] | subdivision_type2 = ခရိုင် | subdivision_name2 = [[တောင်ကြီးခရိုင်]] | subdivision_type3 = မြို့နယ် | subdivision_name3 = [[တောင်ကြီးမြို့နယ်]] | subdivision_type4 = | subdivision_name4 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | leader_title2 = | leader_name2 = | leader_title3 = | leader_name3 = | leader_title4 = | leader_name4 = | established_title = တည်ထောင်ခြင်း | established_date = ၁၈၉၄ | established_title2 = <!-- Incorporated (town) --> | established_date2 = | established_title3 = <!-- Incorporated (city) --> | established_date3 = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | unit_pref = Imperial <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> | area_water_km2 = | area_total_sq_mi = | area_land_sq_mi = | area_water_sq_mi = | area_water_percent = | area_urban_km2 = | area_urban_sq_mi = | area_metro_km2 = | area_metro_sq_mi = | area_blank1_title = | area_blank1_km2 = | area_blank1_sq_mi = <!-- Population -----------------------> | population_as_of = | population_footnotes = | population_note = | population_total = 246675 | population_density_km2 = | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_urban = | population_density_urban_km2 = | population_density_urban_sq_mi = | population_blank1_title = လူမျိုးများ | population_blank1 = [[ပအိုဝ်း]]၊[[ဗမာ]]၊ [[ရှမ်းလူမျိုး|ရှမ်း]]၊ [[အင်းသား]]၊ [[ဓနု]]၊ [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ တရုတ်လူမျိုး|တရုတ်]]၊ [[ဗမာအိန္ဒိယလူမျိုး|အိန္ဒိယ]]၊ [[မြန်မာပြည်ဖွား ဂေါ်ရခါးလူမျိုးများ|ဂေါ်ရခါး]]၊ [[တောင်ရိုး]]။ | population_blank2_title = ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှု | population_blank2 = [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]၊ [[ခရစ်ယာန်]]၊ [[အစ္စလာမ်]]၊ [[ဟိန္ဒူ]]၊ [[ဆစ်ခ်ဘာသာ]]။ | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = | utc_offset = | timezone_DST = | utc_offset_DST = | latd = 20 | latm = 47 | lats = | latNS = N | longd = 97 | longm = 02 | longs = | longEW = E | elevation_m = ၁၄၀၀ | elevation_ft = ၄၇၁၂ <!-- Area/postal codes & others -------->| postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = ၀၈၁<ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=http://www.myanmars.net/myanmar/telephone-area-codes.htm |accessdate=19 July 2010 |archivedate=15 June 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110615013401/http://www.myanmars.net/myanmar/telephone-area-codes.htm }}</ref> | blank_name = | blank_info = | blank1_name = | blank1_info = | website = | footnotes = }} '''တောင်ကြီးမြို့''' ({{lang-shn|ဝဵင်းတူၼ်ႈတီး}}; {{lang-blk|ဝေင်ꩻတောင်ႏကီꩻ}}) သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[ရှမ်းပြည်နယ်]]၏ မြို့တော်ဖြစ်ပြီး ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း၏ ရုံးစိုက်ရာမြို့လည်း ဖြစ်သည်။တောင်ခြေလွင်ပြင်တွင် တည်ရှိခြင်းမဟုတ်ဘဲ မြန်မာနိုင်ငံ အရှေ့ဘက်တောင်တန်းကြီး ၏အထက် ပင်လယ်ရေပြင်အမြင့်ပေ ၄,၇၁၂ ပေ (၁,၄၃၆ မီတာ)ပေါ်တွင် တိုက်ရိုက်တည်ထားသော မြို့တစ်မြို့ဖြစ်သောကြောင့် ကောင်းကင်မြင့်မြင့်၌ နတ်ဗိမာန် မြို့တော်ကြီးတစ်ခု သဖွယ်တည်ရှိနေသည်။တောင်ပေါ်တွင် တည်ရှိခြင်းကြောင့် မြို့၏ မည်သည့်နေရာကမဆို ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ ချိုင့်ဝှမ်းလွင်ပြင်များနှင့် တောင်တန်းကြီးများ၏ အလှကို အပေါ်စီးမှ စီးမိုးမြင်တွေ့နိုင်သည်၊၊ တစ်နှစ်ပတ်လုံး သန့်ရှင်းလတ်ဆတ်သော တောင်ပေါ်လေကို ရှူရှိုက်ရသဖြင့် ကျန်းမာရေးနှင့် ညီညွတ်သော တောင်စခန်းမြို့ တစ်ခုအဖြစ်လည်း ကျော်ကြားသည်၊၊<ref name="climatedata">{{cite web |title=Climate of Taunggyi |url=https://en.climate-data.org/asia/myanmar/shan-state/taunggyi-3652/ |publisher=Climate-Data.org |access-date=2026-05-10}}</ref> တောင်ကြီးမြို့သည် အေးမြသာယာသော တောင်စခန်းမြို့တစ်ခု ဖြစ်ရုံတင်မကဘဲ ရှမ်းပြည်နယ်၏ အုပ်ချုပ်ရေး၊ စီးပွားရေးနှင့် ပညာရေးဆိုင်ရာ အချက်အချာကျသော ဗဟိုချက်မမြို့လည်း ဖြစ်သည်၊၊ ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း၊ မြောက်ပိုင်းနှင့် အရှေ့ပိုင်း (ကျိုင်းတုံ) တို့ကို ဆက်သွယ်ပေးထားသည့် လမ်းမကြီးများပေါ်တွင် တည်ရှိသဖြင့် ကုန်စည်စီးဆင်းမှုအတွက် အရေးပါသော မဟာဗျူဟာမြောက် မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်သည်၊၊ထို့ပြင် ပြည်နယ်အစိုးရရုံးစိုက်ရာ မြို့ဖြစ်သည်နှင့်အညီ ခေတ်မီအဆင့်မြင့် အခြေခံအဆောက်အအုံများ၊ တက္ကသိုလ်များနှင့် ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု လုပ်ငန်းများ စုစည်းရာ ရှမ်းပြည်နယ်၏ အစည်ကားဆုံးသော မြို့ပြအချက်အချာလည်း ဖြစ်ပေသည်၊၊ တောင်ကြီးမြို့၏ ဆောင်းဦးနှင့် ဆောင်းနှောင်းကာလများတွင် ပွင့်လန်းသည့် [[ချယ်ရီပန်း]]၊ နွေဦးကာလတွင် ဖူးပွင့်သည့် ခရမ်းပြာရောင် [[စိန်ပန်းပြာ ]]နှင့် ဆွယ်တော်ပန်း တို့ကြောင့် မြို့၏အလှမှာ ပိုမိုတင့်တယ်လျက် ရှိသည်၊၊ == တောင်ကြီးမြို့သမိုင်း == ဗြိတိသျှကိုလိုနီခေတ် မတိုင်မီက တောင်ကြီးမြို့နေရာသည် တဲအိမ်အနည်းငယ်သာရှိသည့် ပအိုဝ်းရွာငယ်လေး တစ်ရွာသာ ဖြစ်သည်။ ထိုစဉ်က ရွာအမည်ကို ပအိုဝ်းဘာသာဖြင့် ဒုံတောင်တီ (ဒုံ - ရွာ၊ တောင်တီ - တည်ပင်ပေါက်ရာ) ဟု ခေါ်ဆိုခဲ့ကြသည်။ ရှမ်းဘာသာဖြင့် တွမ်တီး ဟု ခေါ်ဆိုပြီး တည်ပင် (သို့မဟုတ်) ကတည်ပင် ပေါက်ရာရွာ ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။<ref name="history1">ယုဝတီမာလာသိန်း၊ "မဟာပါသာဏမုံတဝဂူ ဆောင်းပါး"၊ ယုဝတီဂျာနယ်၊၊</ref> နောင်တွင် မြန်မာအသံဖြင့် တောင်ကြီး ဟု ပြောင်းလဲခေါ်ဆိုခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်သည်။ ထိုရွာနှင့် အနီးတစ်ဝိုက်တွင် ပင်လုံရွာ၊ ရှမ်းရွာ၊ မွန်ခြိန်ရွာ (မိန်မြိန်ရွာ) နှင့် ဝါးပြားရွာများသာ ရှိခဲ့ပြီး ရေကန် လေးကန်နှင့် အင်းကြီးတစ်အင်း ရှိခဲ့သည်။ရှမ်းလူမျိုးများ၏ သမိုင်းဝင် ပင်မမြို့တော်များမှာ လင်းခေး၊ မိုင်းပွန်၊ သီပေါ၊ သိန္နီ၊ ကျိုင်းတုံ စသည့် နန်းမြို့တော်များ ဖြစ်ကြပြီး၊ တောင်ကြီးမြို့သည်မူ မူလက ပအိုဝ်းရွာလေးတစ်ရွာသာ ဖြစ်ခဲ့ကာ ဗြိတိသျှတို့က မြို့တော်အဖြစ် အကွက်ချ တည်ဆောက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ <ref>Saimong Mangrai, Sao, ''The Shan States and the British Annexation'', Cornell University Southeast Asia Program, 1965.</ref> [[File:Taunggyi Scape.jpg|thumb|တောင်ကြီးမြို့]] ၁၈၈၅ ခုနှစ်တွင် အင်္ဂလိပ်တို့ အထက်မြန်မာပြည်ကို သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် ရှမ်းပြည်နယ်သို့ တက်လာကာ ပထမဦးစွာ ညောင်ရွှေမြို့နယ်၊ မိုင်းသောက်ကျေးရွာတွင် စတင်ရုံးစိုက်ခဲ့သည်။ သို့သော် မိုင်းသောက်ဒေသသည် ငှက်ဖျားရောဂါ ထူထပ်ခြင်း၊ ပထဝီအနေအထားနှင့် ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ အခက်အခဲများကြောင့် ၁၈၉၄ ခုနှစ်တွင် ရုံးကန်နားများကို ယခုတောင်ကြီးမြို့ တည်ရာအရပ်သို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်။<ref name="history2">တောင်ကြီးမြို့ သမိုင်းမှတ်တမ်းများ၊၊</ref> ဗြိတိသျှ အုပ်ချုပ်ရေးအရာရှိ Sir J. George Scott ၏ စာရင်းဇယားများအရ ၁၈၉၄ ခုနှစ်တွင် အင်္ဂလိပ်တို့သည် ပူပြင်းသော ညောင်ရွှေ အုပ်ချုပ်ရေးစခန်းအစား အေးမြသော တောင်ကြီးဒေသသို့ စိုက်ပျိုးရေးနှင့် စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ စခန်းပြောင်းရွှေ့ရန် ကွင်းဆင်းစစ်ဆေးခဲ့စဉ်က ထိုနေရာတွင် ပအိုဝ်း မိသားစု အိမ်ခြေ ၁၆ အိမ်ခန့်သာရှိသော ပအိုဝ်းရွာငယ် ကို စတင်တွေ့ရှိခဲ့ကြောင်း အတိအကျ မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။ <ref>Scott, J. George, ''Gazetteer of Upper Burma and the Shan States'', 1900.</ref> အင်္ဂလိပ်အစိုးရသည် တောင်ကြီးမြို့ကို မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၅၃ ခုနှစ် (ခရစ်နှစ် ၁၈၉၀ ပြည့်နှစ်) တွင် တည်ထောင်ခဲ့သည်ဟု မှတ်တမ်းအချို့က ဆိုသော်လည်း၊ အချို့သော သက်ကြီးရွယ်အိုများ၏ အဆိုအရ ၁၂၅၁ ခုနှစ် (ခရစ်နှစ် ၁၈၈၉) တွင် စတင်တည်သည်ဟုလည်း ဝိဝါဒ ရှိသည်။ တောင်ကြီးမြို့ကို မြို့ကွက်ပုံစံ စနစ်တကျ ရေးဆွဲ၍ လမ်းမကြီး လမ်းငယ်များ ဖောက်လုပ်ကာ တပ်မြေဌာနကဲ့သို့ တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ၁၉၀၆ ခုနှစ်တွင် တောင်ကြီးမြို့၌ အိမ်ခြေ ၁,၀၀၀ ခန့် ရှိလာခဲ့သည်။ တောင်ကြီးမြို့သည် ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း၏ ရုံးစိုက်ရာမြို့ ဖြစ်လာသကဲ့သို့ စစ်ရေးအရလည်း ဗြိတိသျှတပ်ဖွဲ့များ၏ အဓိကစခန်းနှင့် ရိက္ခာပံ့ပိုးရာ ဗဟိုချက် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ မြို့၏ ရပ်ကွက်များကို အဆင့်ဆင့် တည်ထောင်ခဲ့ကြသည်။ဈေးပိုင်းရပ်သည် ပအိုဝ်းတိုင်းရင်းသားများ ဖြစ်ကြသည့် ဇရပ်ဒကာ ဦးချုံနှင့် ပဉ္စင်းဘဖြူတို့က တည်ခဲ့သည်။ကူညီကုန်းရပ် (ယခင် ကူလီကုန်း)သည် အင်းလေးဒေသမှ စော်ဘွားနှင့် မတည့်၍ ပြောင်းရွှေ့လာသော အင်းသားလမ်းအလုပ်သမား (ကူလီ) များကို အခြေချစေကာ ဘုရားဒါယကာ ညွန့်နှင့် ဒါယကာ ကျော်တို့က တည်ခဲ့သည်။ညောင်ပင်သာရပ် (ယခင် ထာခယ်ရွာ)သည် ဆရာစန္တက တည်ခဲ့သည်။ နဂါးပတ်ကျောင်းဝန်းကျင်သည် မောင်ဖာဝမ်က တည်ခဲ့သည်။ယခု မြို့မဈေးကြီး တည်ရှိရာနေရာသည် ယခင်က ဦးကြီးခမ်းလော်ရွာ နေရာဟောင်း ဖြစ်သည်။ တောင်ကြီးမြို့၏ အရှေ့ဘက် တောင်တန်းများပေါ်တွင် မိရဲ၊ သထုံ၊ ဝိန်ယ အစရှိသော ပအိုဝ်းရွာများ ရှိခဲ့ပြီး ဝိန်ယ မှာ ပအိုဝ်းဘာသာဖြင့် မြို့ဟောင်း ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသဖြင့် ၎င်းနေရာသည် တောင်ကြီးမြို့၏ မူလအစ မြို့ဟောင်းနေရာ ဖြစ်နိုင်သည်ဟု ယူဆကြသည်။ တောင်ကြီးမြို့ဦးအစပိုင်းတွင် ကန်ဦးကျောင်း၊ မင်းကျောင်း၊ ကုန်းသာကျောင်း၊ နဂါးပတ်ကျောင်းနှင့် ပထမတောင်ကျောင်းကြီးများသာ ရှိခဲ့သည်။ မင်းကျောင်း၏ ပထမဆုံး ကျောင်းထိုင်ဆရာတော်မှာ မဲနယ်တောင်တန်း၊ လုံဒါရွာမှ ပအိုဝ်းတိုင်းရင်းသား ဆရာတော်တစ်ပါး ဖြစ်သည်။ မြို့၏အရှေ့ဘက် တောင်ထိပ်တွင် စေတီတော်တစ်ဆူနှင့် ထူးခြားသော ကျောက်ဆောင်ကြီးများ ရှိသောကြောင့် ဒေသခံများ အမြဲမပြတ် သွားရောက်ဖူးမြော် လည်ပတ်လေ့ရှိသည်။ == ပထဝီဝင်နှင့် ရာသီဥတု == တောင်ကြီးမြို့သည် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ပျမ်းမျှ ၄,၇၁၂ ပေ (၁,၄၃၆ မီတာ) မြင့်သော ရှမ်းကုန်းပြင်မြင့် ၏ အနောက်ဘက်အစွန်းတွင် တည်ရှိသည်။ ပထဝီဝင်သတ်မှတ်ချက်အရ မြောက်လတ္တီတွဒ် ၂၀ ဒီဂရီ ၄၇ မိနစ်နှင့် အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် ၉၇ ဒီဂရီ ၀၂ မိနစ်တွင် တည်ရှိသည်။ တောင်ကြီးမြို့၏ မြေမျက်နှာသွင်ပြင် သည် ထူးခြားပြီး အခြားသော မြေပြန့်လွင်ပြင်မြို့များကဲ့သို့ မဟုတ်ဘဲ ရှမ်းရိုးမတောင်တန်းကြီးများ၏ ကုန်းမြင့်ကမ္ဘားနံရံ ပေါ်တွင် တိုက်ရိုက်ဖြန့်ကျက်တည်ဆောက်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။<ref name="Bender1983">Bender, F. (1983). ''Geology of Burma''. Gebrüder Borntraeger. p. 112. ISBN 978-3-443-11001-7.</ref> [[File:Taunggyi cityscape seen from Nyaungshwe plain.jpg|thumb| ညောင်ရွှေလွင်ပြင်မှ လှမ်းမြင်ရသော တောင်ကြီးမြို့တည်နေပုံ]] ဘူမိဗေဒဖွဲ့စည်းပုံအရ တောင်ကြီးမြို့ပြ တည်ရှိရာ ကုန်းမြင့်ကြီးသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံးနှင့် လှုပ်ရှားမှုအရှိဆုံး သက်တမ်းရင့် ပြတ်ရွှေ့ကြီးတစ်ခုဖြစ်သည့် ကျောက်ကြမ်းပြတ်ရွှေ့ ၏ ဘူမိရုပ်သွင် လှုပ်ရှားမှုများကြောင့် ပေါ်ပေါက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>Bertrand, G., & Rangin, C. (2003). ''Tectonics of the Western Margin of the Shan Plateau (Myanmar)''. Journal of Asian Earth Sciences, 21(9), 951-967.</ref> ဤပြတ်ရွှေ့ကြီးကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော ကမ္ဘားနံရံ၏ အနောက်ဘက်အောက်ခြေတွင် စိမ်းစိုလှပသော ညောင်ရွှေလွင်ပြင် (Nyaungshwe Valley) နှင့် [[အင်းလေးကန်]] တည်ရှိပြီး၊အရှေ့ဘက်မျက်နှာစာတွင် အမြင့်ပေ ၅,၀၀၀ ကျော်ရှိပြီး ထုံးကျောက် များဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော မတ်စောက်သည့် ကျောက်ဆောင်ထောက် တောင်ကုန်းကြီး သို့မဟုတ် တောင်ချွန်းကြီး သည် မြို့ပြတစ်ခုလုံးကို မေးတင်စီးမိုးထားသည်။ အနောက်ဘက်တွင်မူ နိမ့်ဆင်းသွားသော မြေမျက်နှာသွင်ပြင်နှင့်အတူ ကလောကုန်းမြင့်ဒေသ၊ ဆီဆိုင်တောင်ကြားလမ်းများနှင့် ချိတ်ဆက်လျက်ရှိသည်။ ဤကဲ့သို့ ကုန်းမြင့်ထိပ်ဖျားတွင် တိုက်ရိုက်တည်ရှိနေခြင်းကြောင့် တစ်နှစ်ပတ်လုံး သာယာအေးမြသော ကုန်းမြင့်သမပိုင်းရာသီဥတု ကို ရရှိစေကာ၊ ပထဝီဝင်အနေအထားအရ "တိမ်လွှာမေးတင် မြို့တော်" အဖြစ် ရုပ်လုံးပေါ်လွင်လျက်ရှိသည်။<ref name="Scott1901">Scott, J. G. (1901). ''Gazetteer of Upper Burma and the Shan States''. Government Printing. Part 2, Vol. 3, p. 245.</ref> တောင်ကြီးမြို့၏ မြို့ပြဗိသုကာဒီဇိုင်းသည် သဘာဝအနိမ့်အမြင့် မြေမျက်နှာသွင်ပြင်နှင့် လိုက်လျောညီထွေဖြစ်အောင် အကွက်ချထားသည့် လှေကားထစ်ပုံစံ ကုန်းမြင့်အဆင့်ဆင့်မြို့ပြစနစ် (Terraced Urban Grid System) ကို အသုံးပြုထားသည်။ မြို့ပြ၏ ပင်မဝင်ရိုးစွန်းဖြစ်သော ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းလမ်းမကြီးသည် တောင်တန်း၏ အနိမ့်အမြင့် Contour Line များအတိုင်း မြောက်မှတောင်သို့ ရှည်လျားစွာ ဖောက်လုပ်ထားသည်။ ယင်းလမ်းမကြီးများကို အရှေ့နှင့်အနောက် ချိတ်ဆက်ပေးသော လမ်းသွယ် များမှာမူ မတ်စောက်သော တောင်စောင်းအတက်အဆင်း (Steep Slopes) များအဖြစ် တည်ရှိနေသဖြင့် မြို့ပြကို အကွက်ချစနစ်ကျနစေသည်။မြေပြန့်ဧရိယာ ကန့်သတ်ချက်ရှိသော ကုန်းမြင့်မြို့ဖြစ်သည်နှင့်အညီ ခေတ်မီဗိသုကာနည်းပညာများဖြစ်သော ခိုင်ခံ့သည့် Structural Retaining Walls နှင့် Foundation Engineering များကို အသုံးပြုကာ တောင်စောင်းများတွင် ခေတ်မီအထပ်မြင့် လူနေအဆောက်အအုံများနှင့် စီးပွားရေးအဆောက်အအုံများကို စုစည်းတည်ဆောက်ထားသည်။<ref name="DHSHD2024">Department of Urban and Housing Development (DUHD). (2024). ''Taunggyi Urban Development Vision and Spatial Framework''. Ministry of Construction. pp. 12–15.</ref>မြို့ပြဗဟိုချက်များတွင် သဘာဝအစိမ်းရောင်နယ်မြေ (Green Spaces) များဖြစ်သည့် မြကန်သာပန်းခြံ နှင့် စဝ်စံထွန်းပန်းခြံကဲ့သို့သော နေရာများကို ထိန်းသိမ်းထားရှိသည့်အပြင်၊ တောင်ပေါ်မှ ထွက်ရှိသော "ဂူနီရေထွက်" ကဲ့သို့သော သဘာဝကုန်းမြင့်ရေထွက်မျက်နှာစာ (Natural Spring Frontage) များကို မြို့ပြရေပေးဝေရေးစနစ်နှင့် အပန်းဖြေကဏ္ဍတို့တွင် ခေတ်မီစွာ ပေါင်းစပ်အဆင့်မြှင့်တင်ထားသည်။ တောင်ကြီးမြို့၏ ဤကဲ့သို့သော ခေတ်မီတောင်ပေါ်မြို့ပြရုပ်သွင်၊ ပထဝီဝင်နှင့် လိုက်လျောညီထွေဖြစ်သည့် မြို့ကွက်ဒီဇိုင်းတို့ကြောင့် ရှမ်းပြည်နယ်၏ စံပြဗိသုကာလက်ရာအဆန်းပြားဆုံးနှင့် သန့်ရှင်းစိမ်းစိုသော ကုန်းမြင့်အုပ်ချုပ်ရေးမြို့တော်အဖြစ် ရပ်တည်လျက်ရှိသည်။<ref name="ShanMasterPlan">Shan State Government. (2023). ''Shan State Spatial Development Master Plan (2020-2040)''. Regional Planning Sector. pp. 78–81.</ref> မြင့်မားသော မြေမျက်နှာသွင်ပြင်ကြောင့် တစ်နှစ်ပတ်လုံး သာယာအေးမြသော ရာသီဥတုရှိပြီး မုတ်သုံရာသီဥတု၏ သက်ရောက်မှုကြောင့် မေလမှ အောက်တိုဘာလအတွင်း မိုးရွာသွန်းမှု များပြားလေ့ရှိသည်။ နွေရာသီ (ဧပြီလ နှင့် မေလ) သည် အပူဆုံးကာလဖြစ်သော်လည်း ပျမ်းမျှအမြင့်ဆုံးအပူချိန်သည် ၂၇ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ် ဝန်းကျင်သာရှိပြီး၊ ဆောင်းရာသီ (နိုဝင်ဘာလမှ ဖေဖော်ဝါရီလ) တွင်မူ မြောက်ပိုင်းမှအေးများကြောင့် အပူချိန်သည် ၇ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်အထိ သိသိသာသာ အေးစိမ့်ဆင်းသက်သွားလေ့ရှိသည်။<ref name="MyanmarMet">မိုးလေဝသနှင့်ဇလဗေဒညွှန်ကြားမှုဦးစီးဌာန (မြန်မာနိုင်ငံ)။ (၂၀၂၄)။ ''တောင်ကြီးမြို့၏ နှစ်အလိုက် မိုးလေဝသနှင့် ရာသီဥတုအချက်အလက်များ''။</ref> {{Weather box |location = တောင်ကြီးမြို့ (ပျမ်းမျှဒေတာများ) |metric first = yes |single line = yes |Jan high C = 22.1 |Feb high C = 24.5 |Mar high C = 27.2 |Apr high C = 28.5 |May high C = 26.8 |Jun high C = 24.8 |Jul high C = 24.1 |Aug high C = 23.9 |Sep high C = 24.5 |Oct high C = 24.4 |Nov high C = 23.1 |Dec high C = 21.4 |year high C = 24.6 |Jan mean C = 14.5 |Feb mean C = 16.8 |Mar mean C = 19.8 |Apr mean C = 21.9 |May mean C = 21.5 |Jun mean C = 20.4 |Jul mean C = 19.9 |Aug mean C = 19.7 |Sep mean C = 19.9 |Oct mean C = 19.4 |Nov mean C = 17.2 |Dec mean C = 14.7 |year mean C = 18.8 |Jan low C = 7.0 |Feb low C = 9.1 |Mar low C = 12.4 |Apr low C = 15.3 |May low C = 16.2 |Jun low C = 16.0 |Jul low C = 15.8 |Aug low C = 15.6 |Sep low C = 15.4 |Oct low C = 14.5 |Nov low C = 11.3 |Dec low C = 8.1 |year low C = 13.1 |Jan rain mm = 4 |Feb rain mm = 6 |Mar rain mm = 12 |Apr rain mm = 45 |May rain mm = 170 |Jun rain mm = 210 |Jul rain mm = 230 |Aug rain mm = 270 |Sep rain mm = 220 |Oct rain mm = 160 |Nov rain mm = 50 |Dec rain mm = 10 |year rain mm = 1387 |source = NOAA (National Oceanic and Atmospheric Administration)<ref name="NOAA">"Taunggyi Climate Normals". National Oceanic and Atmospheric Administration. Retrieved May 2026.</ref> }} == အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် မြို့ပြရပ်ကွက်များ == တောင်ကြီးမြို့ပြ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေ အတွင်းရှိ ဒေသန္တရစီမံခန့်ခွဲမှုလုပ်ငန်းများကို ပိုမိုထိရောက်စေရန်အတွက် တောင်ကြီးမြို့နယ် အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေးဦးစီးဌာနနှင့် မြို့တော်စည်ပင်သာယာရေးကော်မတီတို့မှ မြို့ပေါ်ရပ်ကွက်များကို စနစ်တကျ တိုးချဲ့ဖွဲ့စည်းခဲ့ရာ လက်ရှိတွင် တရားဝင် မြို့ပေါ်ရပ်ကွက် (၂၂) ခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ထားသည်။<ref name="GADTaunggyi2026">တောင်ကြီးမြို့နယ် အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေးဦးစီးဌာန. (၂၀၂၆). ''တောင်ကြီးမြို့နယ် ဒေသဆိုင်ရာအချက်အလက်များ (၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လထုတ်)''. ရှမ်းပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့ရုံး. စာ-၁၂–၁၅.</ref> === မြို့ပေါ်ရပ်ကွက်များ === မြန်မာနိုင်ငံ အစိုးရ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန၊ ပြည်သူ့အင်အားဦးစီးဌာန၏ တရားဝင် ထုတ်ပြန်ချက်အရ တောင်ကြီးမြို့နယ်ရှိ တောင်ကြီးမြို့ မြို့ပေါ်ရပ်ကွက်များကို အောက်ပါအတိုင်း ဖွဲ့စည်းထားသည်။<ref name="dop2014">{{cite web |url=http://www.dop.gov.mm |title=ရှမ်းပြည်နယ်၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ တောင်ကြီးမြို့နယ် အစီရင်ခံစာ၊ သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ အတွဲ (၃-ခ) |publisher=လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန၊ ပြည်သူ့အင်အားဦးစီးဌာန |accessdate=2026-05-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200000000000/http://www.dop.gov.mm |archive-date=2020-01-01}}</ref> # ညောင်ဖြူစခန်းရပ်ကွက် # မင်္ဂလာဦးရပ်ကွက် # ပြည်တော်သာရပ်ကွက် # ရတနာသီရိရပ်ကွက် # ညောင်ရွှေဟော်ကုန်းရပ်ကွက် # ရေအေးကွင်းရပ်ကွက် # ကန်အောက်ရပ်ကွက် # ချမ်းမြသာစည်ရပ်ကွက် # ဈေးပိုင်းရပ်ကွက် # ရွှေတောင်ရပ်ကွက် # ကန်ရှေ့ရပ်ကွက် # လမ်းမတော်ရပ်ကွက် # ဟော်ကုန်းရပ်ကွက် # စိန်ပန်းရပ်ကွက် # ကန်သာရပ်ကွက် # မြို့မရပ်ကွက် # သစ်တောရပ်ကွက် # ချမ်းသာရပ်ကွက် # ကျောင်းကြီးစုရပ်ကွက် # စဝ်စံထွန်းရပ်ကွက် # ဘုရားဖြူရပ်ကွက် # ကံကြီးရပ်ကွက် # အေးသာယာ (မြို့သစ်အဖြစ် သီးသန့်ခွဲထုတ်ထားသော်လည်း အုပ်ချုပ်ရေးအရ တောင်ကြီးမြို့နယ်ခွဲ၏ မြို့ပေါ်ရပ်ကွက်စာရင်းအောက်တွင် ထည့်သွင်းရေတွက်လေ့ရှိပါသည်) == လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး == တောင်ကြီးမြို့သည် ရှမ်းပြည်နယ်၏ အချက်အချာကျသော လမ်းဆုံလမ်းခွတွင် တည်ရှိပြီး ကုန်းလမ်းနှင့် လေကြောင်းဆက်သွယ်ရေးအတွက် အဓိက တံခါးပေါက်တစ်ခု ဖြစ်သည်၊၊ တောင်ကြီးမြို့၏ အဓိက လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးမှာ ကားလမ်းဖြစ်သည်၊၊ [[ရန်ကုန်မြို့]]မှ ၄၀၅ မိုင် (၆၅၂ ကီလိုမီတာ) ခန့်နှင့် [[မန္တလေးမြို့]]မှ ၁၆၄ မိုင် (၂၆၄ ကီလိုမီတာ) ခန့် ကွာဝေးသည်၊၊ တောင်ကြီးမြို့သည် အမှတ် (၄) ပြည်ထောင်စုလမ်းမကြီးပေါ်တွင် တည်ရှိပြီး ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်းရှိ မြို့နယ်များသာမက ရှမ်းပြည်နယ်အရှေ့ပိုင်း ([[ကျိုင်းတုံမြို့]]၊ [[တာချီလိတ်မြို့]]) နှင့် ကယားပြည်နယ် ([[လွိုင်ကော်မြို့]]) တို့သို့ ဆက်သွယ်ပေးထားသည့် ဗဟိုချက်မ ဖြစ်သည်၊၊<ref name="roadref">{{cite web |title=Distance from Yangon to Taunggyi |url=https://www.distancefromto.net/distance-from-yangon-to-taunggyi |access-date=2026-05-10}}</ref> တောင်ကြီးမြို့ကို ဖြတ်သန်းသော ရထားလမ်းကို ၁၉၉၅ ခုနှစ်တွင် ဖောက်လုပ်ခဲ့သည်၊၊ လက်ရှိတွင် တောင်ကြီးမှ ဆီဆိုင်၊ ဆိုက်ခေါင် သို့ ပြေးဆွဲသော ရထားခရီးစဉ်များ ရှိသော်လည်း လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး ကောင်းမွန်လာမှုကြောင့် တောင်ကြီးဈေးနေ့များတွင်သာ အဓိကထား ပြေးဆွဲပေးလျက်ရှိသည်၊၊<ref name="railref">{{cite news |title=Taunggyi-Saikhaung railway operations |publisher=Global New Light of Myanmar |date=2018-10-24 |url=https://www.gnlm.com.mm/ |access-date=2026-05-10}}</ref> မြန်မာနိုင်ငံ အခြားဒေသများသို့ ရထားဖြင့် သွားရောက်လိုသော ခရီးသည်များသည် တောင်ကြီးမြို့နှင့် ၁၂ မိုင်အကွာရှိ [[ရွှေညောင်မြို့]] ရထားဘူတာသို့ သွားရောက်စီးနင်းရသည်၊၊ တောင်ကြီးမြို့အတွက် အနီးဆုံး လေဆိပ်မှာ ၂၄ မိုင်ခန့် အကွာတွင် တည်ရှိသော [[ဟဲဟိုးလေဆိပ်]] ဖြစ်သည်၊၊ ဟဲဟိုးလေဆိပ်သည် ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း၏ အဓိက လေကြောင်းဝင်ပေါက်ဖြစ်ပြီး ရန်ကုန်၊ မန္တလေးနှင့် အခြားမြို့ကြီးများသို့ နေ့စဉ် ပျံသန်းမှုများ ရှိသည်၊၊<ref name="airportref">{{cite web |title=Heho Airport Information |url=https://www.world-airport-codes.com/myanmar/heho-2856.html |access-date=2026-05-10 }}{{Dead link|date=May 2026 }}</ref> == ယဉ်ကျေးမှု == [[File:Balloon festival - panoramio (1).jpg|thumb|တောင်ကြီး တန်ဆောင်တိုင်]] [[File:Kwan Yin Si Hpaya Kyaung, Taunggyi.JPG|thumb|ကွမ်ရင်စီဘုရားကျောင်း]] တောင်ကြီးမြို့သည် [[ပအိုဝ်းလူမျိုး|ပအိုဝ်း]]၊ [[ရှမ်းလူမျိုး|ရှမ်း]]၊ [[အင်းသားလူမျိုး|အင်းသား]]၊ [[ဗမာလူမျိုး|ဗမာ]]၊ [[ဓနုလူမျိုး|ဓနု]] နှင့် [[မြန်မာပြည်ဖွား ဂေါ်ရခါးလူမျိုးများ|ဂေါ်ရခါး]] အစရှိသည့် တိုင်းရင်းသားပေါင်းစုံ စုပေါင်းနေထိုင်ရာ မြို့ဖြစ်သည်နှင့်အညီ ယဉ်ကျေးမှုပုံစံ အစုံအလင်ကို တစ်နေရာတည်းတွင် မြင်တွေ့နိုင်သော ယဉ်ကျေးမှုစုံလင်ရာ ဗဟိုချက် တစ်ခု ဖြစ်သည်၊၊ တောင်ကြီးမြို့၏ အထင်ရှားဆုံးသော ယဉ်ကျေးမှုအမှတ်အသားမှာ နှစ်စဉ် [[တန်ဆောင်မုန်းလ]]တွင် ကျင်းပသည့် [[တောင်ကြီး တန်ဆောင်တိုင် မီးပုံးပျံပွဲတော်|တောင်ကြီးမီးပုံးပျံပွဲတော်]] ဖြစ်သည်၊၊ ဤပွဲတော်သည် မြန်မာနိုင်ငံတွင်သာမက ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသည်များအကြားတွင်ပါ အလွန်ကျော်ကြားသည်၊၊ ညလွှတ်မီးကြီး (ညမီးပုံပျံ) များတွင် မီးရှူးမီးပန်းများဖြင့် အလှဆင်လွှတ်တင်ခြင်းနှင့် နေ့လွှတ်အရုပ်မီးပုံပျံများကို ပုံစံအမျိုးမျိုးဖြင့် ပြုလုပ်လွှတ်တင်ခြင်းတို့မှာ တောင်ကြီးမြို့၏ ထူးခြားသော လက်မှုပညာနှင့် ယဉ်ကျေးမှုအမှတ်အသား ဖြစ်သည်၊၊<ref name="festref">{{cite news |title=Taunggyi Fire Balloon Festival |url=https://www.mmtimes.com/ |publisher=Myanmar Times |access-date=2026-05-10}}</ref> [[File:ကထိန်ပွဲ 2.jpg|thumb|ကထိန်ပွဲ]] တောင်ကြီးမြို့၏ ကထိန်ပွဲတော်သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ အခြားဒေသများနှင့်မတူဘဲ ထူးခြားစည်ကားလှသည်၊၊ သီတင်းကျွတ်လပြည့်ကျော် ၁ ရက်မှ တန်ဆောင်မုန်းလပြည့်နေ့အထိ ကထိန်ကာလအတွင်း မြို့ပေါ်ရှိ ရပ်ကွက်အသီးသီးနှင့် ရုံးဌာနများမှ ကထိန်အလှူလှည့်လည်ပွဲများကို နေ့စဉ်ရက်ဆက် ကျင်းပကြသည်၊၊ အထူးသဖြင့် တန်ဆောင်မုန်းလဆန်းပိုင်းတွင် ကျင်းပလေ့ရှိသော "အရုဏ်တော်လှည့်ပွဲ" သည် တောင်ကြီးမြို့၏ ဝိသေသတစ်ခု ဖြစ်သည်၊၊ အလှူရှင်များသည် အရုဏ်မတက်မီ အစောပိုင်းအချိန်များတွင် မြို့တွင်း၌ တူရိယာအစုံအလင်၊ အကအလှများဖြင့် စီတန်းလှည့်လည်၍ လှူဖွယ်ပစ္စည်းများကို ဗုဒ္ဓဘာသာကျောင်းတိုက်များသို့ သွားရောက်လှူဒါန်းကြသည်၊၊ အေးမြသော တောင်ပေါ်မြို့ညချမ်းတွင် ဆင်နွှဲကြသည့် ဤကထိန်ပွဲသည် တောင်ကြီးမြို့၏ ဘာသာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှု ပေါင်းစပ်မှုကို ပေါ်လွင်စေသော ပွဲတော်တစ်ခု ဖြစ်သည်၊၊<ref name="kathina">{{cite news |title=Traditional Kathina Festivals in Taunggyi |url=https://www.gnlm.com.mm/ |publisher=Global New Light of Myanmar |access-date=2026-05-10}}</ref> ရှမ်းပြည်နယ်၏ ရိုးရာဓလေ့တစ်ခုဖြစ်သော ငါးရက်တစ်ဈေး ယဉ်ကျေးမှုကို တောင်ကြီးမြို့တွင် ထင်ရှားစွာ မြင်တွေ့နိုင်သည်၊၊ တောင်ကြီးဈေးနေ့များတွင် ပတ်ဝန်းကျင်ကျေးရွာများမှ တိုင်းရင်းသားများ မိမိတို့၏ ရိုးရာဝတ်စုံများကို ဝတ်ဆင်၍ ဒေသထွက်ကုန်များ လာရောက်ရောင်းချကြသည်၊၊ မြို့ပြဖွံ့ဖြိုးလာသော်လည်း ဤဈေးနေ့ယဉ်ကျေးမှုမှာ ဒေသခံတို့၏ လူမှုစီးပွားဘဝနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဖလှယ်ရေးတွင် အရေးပါမြဲ ဖြစ်သည်၊၊ [[File:Ngar Htamin Nel.jpg|thumb|ငါးထမင်းနယ်]] တောင်ကြီးမြို့သည် တိုင်းရင်းသားပေါင်းစုံတို့၏ ရိုးရာအစားအစာများ စုစည်းရာနေရာလည်း ဖြစ်သည်၊၊ [[ရှမ်းခေါက်ဆွဲ]]၊ [[တို့ဟူးနွေး]]၊ ဟင်းထုပ်၊ [[ငါးထမင်းနယ်]] နှင့် ပအိုဝ်းရိုးရာ အစားအစာများသည် တောင်ကြီးမြို့၏ အစားအစာယဉ်ကျေးမှုကို ပိုမိုကြွယ်ဝစေသည်၊၊ ထို့ပြင် တပေါင်းလပြည့်နေ့တွင် ကျင်းပသည့် ပအိုဝ်းအမျိုးသားနေ့ကဲ့သို့သော တိုင်းရင်းသားရိုးရာနေ့များတွင် ဒေသခံတို့၏ ဝတ်စားဆင်ယင်မှုနှင့် အကအလှများကို ခမ်းနားစွာ မြင်တွေ့နိုင်သည်၊၊ တောင်ကြီးမြို့တွင် တည်ရှိသော [[ရှမ်းပြည်နယ်ယဉ်ကျေးမှုပြတိုက်]]တွင် ရှမ်းပြည်နယ်အတွင်းရှိ တိုင်းရင်းသားတို့၏ ရိုးရာဝတ်စုံများ၊ အသုံးအဆောင်ပစ္စည်းများ၊ စော်ဘွားများအသုံးပြုခဲ့သည့် အဆောင်အယောင်များနှင့် သမိုင်းဝင်ပစ္စည်းများကို ခင်းကျင်းပြသထားသဖြင့် ဒေသ၏ ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်များကို တစ်နေရာတည်းတွင် လေ့လာနိုင်သည်၊၊<ref name="museumref">{{cite web |title=Shan State Cultural Museum |url=https://www.tourism.gov.mm/ |publisher=Ministry of Hotels and Tourism |access-date=2026-05-10 |archive-date=30 April 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260430021552/https://tourism.gov.mm/ |url-status=dead }}</ref> === လည်ပတ်စရာများ === တောင်ကြီးမြို့နှင့် မနီးမဝေးတွင် တည်ရှိသော [[အင်းလေးကန်]]သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယအကြီးဆုံး ကုန်းတွင်းရေအိုင်ကြီးဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာကျော် [[အင်းသားလူမျိုး]]တို့၏ ထူးခြားသော ရေပေါ်နေထိုင်မှု ဘဝဓလေ့များကြောင့် ထင်ရှားသည်၊၊ ဤဒေသသည် သဘာဝအလှအပနှင့် ရှေးဟောင်းယဉ်ကျေးမှုများ ပေါင်းစပ်နေသော ခရီးသွားဆွဲဆောင်မှု အချက်အချာဒေသ ဖြစ်သည်၊၊ အင်းလေးဒေသ၏ အထင်ရှားဆုံးသော ဆွဲဆောင်မှုမှာ နှစ်စဉ် [[တော်သလင်းလ]]တွင် ကျင်းပသည့် [[ဖောင်တော်ဦးဘုရား]]ပွဲတော် ဖြစ်သည်၊၊ တန်ခိုးကြီး ရုပ်ပွားတော်မြတ် (၄) ဆူကို ဒေသတွင်း ကျေးရွာများသို့ ဖောင်တော်ဖြင့် လှည့်လည်အပူဇော်ခံသည့် ပွဲတော်မှာ အလွန်စည်ကားလှသည်၊၊ ထိုပွဲတော်တွင် အင်းသားတို့၏ ထူးခြားသော "ခြေဖြင့်လှေလှော်ခြင်း" အတတ်ပညာကို အသုံးပြု၍ ကျင်းပသော လှေလှော်ပြိုင်ပွဲများသည် ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသည်များကို အဓိကဆွဲဆောင်ရာ ယဉ်ကျေးမှုပြကွက်တစ်ခု ဖြစ်သည်၊၊<ref name="inlefest">{{cite web |title=Inle Lake Phaung Daw Oo Pagoda Festival |url=https://www.tourism.gov.mm/ |publisher=Ministry of Hotels and Tourism |access-date=2026-05-10 |archive-date=30 April 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260430021552/https://tourism.gov.mm/ |url-status=dead }}</ref> တောင်ကြီးမြို့၏ အရှေ့တောင်ဘက်ရှိ [[ပအိုဝ်းကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]တွင် တည်ရှိသော [[မွေတော်ကက္ကူဘုရား]]တန်းသည် ရှမ်းပြည်နယ်၏ အံ့ဖွယ်ယဉ်ကျေးမှုနယ်မြေတစ်ခု ဖြစ်သည်၊၊ ၁၆ ရာစုလက်ရာ စေတီပေါင်း ၂,၀၀၀ ကျော် တစ်နေရာတည်းတွင် စုဝေးတည်ရှိနေမှုမှာ ဗိသုကာပညာရပ်အရ အလွန်ပင် ခမ်းနားလှသည်၊၊ နှစ်စဉ် [[တပေါင်းလ]]တွင် ကျင်းပသည့် ကက္ကူဘုရားပွဲသည် ပအိုဝ်းတိုင်းရင်းသားတို့၏ ရိုးရာယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဝတ်စားဆင်ယင်မှုများကို လေ့လာနိုင်သော အကောင်းဆုံးအချိန် ဖြစ်သည်၊၊<ref name="kakku">{{cite news |title=The Ancient Pagodas of Kakku |publisher=Myanmar Insider |url=https://www.myanmarinsider.com/ |access-date=2026-05-10}}</ref> အင်းလေးဒေသနှင့် မနီးမဝေးရှိ [[ပင်းတယမြို့]]ရှိ [[ပင်းတယဂူ]]သည်လည်း ခရီးသွားများ မဖြစ်မနေ သွားရောက်လေ့လာသင့်သည့် နေရာဖြစ်သည်၊၊ သဘာဝထုံးကျောက်ဂူအတွင်း ရှေးဟောင်း ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်ပေါင်း ၈,၀၀၀ ကျော် ကိန်းဝပ်စံပယ်နေမှုမှာ အလွန်ပင် ကြည်ညိုဖွယ်ကောင်းသည်၊၊ ထို့ပြင် ပင်းတယဒေသ၏ ထင်ရှားသော ရှမ်းရိုးရာစက္ကူနှင့် ရှမ်းထီးလုပ်ငန်းများသည်လည်း ဒေသတွင်း ယဉ်ကျေးမှုလက်ရာများအဖြစ် ထင်ရှားသည်၊၊ ခရီးသွားများအတွက် အနားယူအပန်းဖြေနိုင်သော ရေပူစမ်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး အင်းလေးကန်၏ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်အလှကို ခံစားရင်း ဒေသခံတို့၏ လူမှုဘဝကိုပါ လေ့လာနိုင်သော နေရာတစ်ခု ဖြစ်သည်၊၊ {{Panorama | image = File:Taung Gyi Pano from Shwe Phone Pwint2.jpg | height = 150 | alt = ရွှေဘုန်းပွင့်ဘုရားတောင်ပေါ်မှမြင်ရသော တောင်ကြီးမြို့ မြင်ကွင်း | caption = <center>ရွှေဘုန်းပွင့်ဘုရားတောင်ပေါ်မှမြင်ရသော တောင်ကြီးမြို့ မြင်ကွင်း</center> }} == ပညာရေး == === အခြေခံပညာ === တောင်ကြီးမြို့တွင် အစိုးရအထက်တန်းကျောင်းပေါင်း ၁၂ ကျောင်း ရှိသည်။ === အဆင့်မြင့်ပညာ === * [[တောင်ကြီးတက္ကသိုလ်]] * [[နည်းပညာတက္ကသိုလ်(တောင်ကြီး)]] * [[ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်(တောင်ကြီး)]] * [[ဆေးတက္ကသိုလ် (တောင်ကြီး)]] *အားကစားနှင့်ကာယပညာသိပ္ပံ(တောင်ကြီး) == ကျန်းမာရေး == === အစိုးရဆေးရုံများ === * စဝ်စံထွန်း အထွေထွေရောဂါကု ဆေးရုံကြီး * တောင်ကြီး မိခင်နှင့်ကလေးဆေးရုံ *တောင်ကြီး တက္ကသိုလ်ဆေးရုံ<ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://www.pyithuhluttaw.gov.mm/question-2198 |accessdate=1 January 2019 |archivedate=1 January 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190101100918/https://www.pyithuhluttaw.gov.mm/question-2198 }}</ref> * အဆုတ်ရောဂါကုဆေးရုံ == အားကစား == [[တောင်ကြီး အားကစားကွင်း]]သည် ဘက်စုံသုံးအားကစားကွင်း တစ်ခုဖြစ်ပြီး တောင်ကြီးမြို့တွင် တည်ရှိသည်။ အဆိုပါ အားကစားကွင်းသည် [[ကမ္ဘောဇ ဘောလုံးအသင်း|ရှမ်းယူနိုက်တက် ဘောလုံးအသင်း]]၏ အိမ်ကွင်းလည်း ဖြစ်သည်။ အဆိုပါဘောလုံးအသင်းသည် ၂၀၀၇ ခုနှစ် မြန်မာပရီးမီးယားလိဂ်ပြိုင်ပွဲတွင်လည်း ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ကစားခဲ့သည်။ ၂၀၀၉ ခုနှစ် [[မြန်မာ နေရှင်နယ် လိဂ်|မြန်မာနေရှင်နယ်လိဂ်]]စတင် ကျင်းပစဉ်ကတည်းကပင် ပါဝင်ခဲ့သော အသင်းတစ်သင်းဖြစ်ပြီး ရှမ်းပြည်နယ်ကို ကိုယ်စားပြုသော အသင်းလည်းဖြစ်သည်။ == ဓာတ်ပုံများ == <gallery> File:Taunggyi night.jpg|ညမြင်ကွင်း ဖိုင်:St. Josephs Cathedral Taunggyi.jpeg|St. Josephs ဝတ်ပြုကျောင်းကြီး ဖိုင်:Shwe Bone Pwint Pagoda, Taunggyi,Shan.jpg|၂၀၁၈ ခုနှစ် တောင်ကြီးမြို့ ဖိုင်:Sikh Taunggyi.JPG|Sikh ဝတ်ပြုကျောင်းကြီး ဖိုင်:University of Medicine, Taunggyi-2.jpg|[[ဆေးတက္ကသိုလ် (တောင်ကြီး)]] ဖိုင်:TU Taunggyi.jpg|[[နည်းပညာတက္ကသိုလ်(တောင်ကြီး)]] ဖိုင်:Sulamani Pagoda - Taunggyi.jpg|စူဠာမုဏိလောကချမ်းသာစေတီတော် </gallery> == ကိုးကား == <references/> * မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း အတွဲ(၅)။ * မြန်မာပြည်ဖွားဂေါ်ရခါး၊ ရေး-မေမြို့ချစ်ဆွေ၊ ၂၀၀၀ ခုနစ်ထုတ် <br /> {{ရှမ်းပြည်နယ်}} {{မြန်မာတိုင်းနှင့် ပြည်နယ်များ}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့များ]] [[Category:ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ မြို့များ]] f05lps7z1n9epvma10v9slvynsnd007 0 4527 1052409 827299 2026-09-12T03:30:57Z ပရဟိတ 147401 /* ဧတဒဂ် ဘွဲ့တံဆိပ်တော်ရ ရဟန်းယောက်ျား ၄၁-ပါး */ 1052409 wikitext text/x-wiki {{wiktionary}} '''ဧတဒဂ်''' ဟူသော ပါဠိစကား၏အဓိပ္ပာယ်မှာ (ဧတံ+ဒဂ္ဂ) = ဧတဒဂ္ဂ = ဤသူသည်မြတ်၏ဟု မြတ်စွာဘုရား မိန့်တော်မူသော ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်သည်။ မြတ်စွာဘုရား လက်ထက်တော်အခါက တပည့်သာဝကနှင့် ဒါယကာ ဒါယိကာမတို့တွင် ရှေးရှေးသော ဘဝသံသရာတို့က ဖြည့်ကျင့်ဆည်းပူးခဲ့သော ပါရမီကုသိုလ်နှင့် တောင့်တခဲ့ဖူးသော ဆုတောင်းနှင့် ဖြည့်ကျင့်ခဲ့သော ပါရမီအလျောက် သီလဂုဏ်၊ သမာဓိဂုဏ်၊ ပညာဂုဏ် စသည်တို့ဖြင့် ကဲလွန်သော ပုဂ္ဂိုလ်ထူး၊ ပုဂ္ဂိုလ်မြတ်တို့ကို ပရိသတ်တို့အလယ်တွင် ဘုရားရှင်ကိုယ်တော်တိုင် ရွေးချယ်ကာ ဧတဒဂ် ဘွဲ့တံဆိပ်ထူးကို ချီးကျူးပေးအပ်လေ့ရှိသည်။ <ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း အတွဲ(၁၅) ဥ-အွန်</ref> ==ဧတဒဂ် ဘွဲ့တံဆိပ်တော်ရ ရဟန်းယောက်ျား ၄၁-ပါး== (၁) 'အဂ္ဂရတ္တညူ' ဘွဲ့တံဆိပ်ရသူ [[ကောဏ္ဍည|အရှင်ကောဏ္ဍည]]၊ (၂) 'အဂ္ဂ မဟာပညာ' ဘွဲ့တံဆိပ်ရသူ [[သာရိပုတ္တရာထေရ်|အရှင်သာရိပုတ္တရာ]]၊ (၃) တန်ခိုးအရာ၌ 'အဂ္ဂ ဣဒ္ဓိမန္တ' ဘွဲ့တံဆိပ်ရသူ [[အရှင်မောဂ္ဂလာန်]]၊ (၄) ဓူတင်ဆောင် 'အဂ္ဂ ဓုတင်္ဂဓရ'ဘွဲ့တံဆိပ်ရသူ [[အရှင်မဟာကဿပ]]၊ (၅) 'ဒိဗ္ဗစက္ခုဉာဏ်' ဘွဲ့တံဆိပ်ရသူ [[အနုရုဒ္ဓါထေရ်|အရှင်အနုရုဒ္ဓါ]]၊ (၆) အမျိုးမြတ်'အဂ္ဂ ဥစ္စကုလိက' ဘွဲ့တံဆိပ်ရသူ [[အရှင်ဘဒ္ဒိယ]]၊ (၎င်းသည် ဘဝမခြားဘဲ ငါးရာတိုင်တိုင်ဆက်၍မင်းဖြစ်ဖူးသောကြောင့် အမျိုးမြတ်ဘွဲ့ထူးတံဆိပ်ရသည်ဟူ၏။) (၇) အသံကောင်း 'အဂ္ဂ မဉ္ဇူသရ' ဘွဲ့တံဆိပ်ရသူ [[အရှင်လကုဏ္ဍကဘဒ္ဒိယ]]၊ (၈) ခြင်္သေ့သံဖြင့်ကြုံးဝါးသည့် 'အဂ္ဂ သီဟနာဒိက' ဘွဲ့တံဆိပ်ရသူ [[အရှင်ပိဏ္ဍောလဘာရဒွါဇ]]၊ (၎င်းသည် အရဟတ္တဖိုလ်ရသည့်နေ့မှာပင် မဂ်ဖိုလ်၌ သံသယရှိသောသူသည် ငါ့ကိုမေးကြလော့ဟု မကြောက်မရွံ့ ခြင်္သေ့သံဆို၍ ဘုရားရှေ့တော်၌လည်း အရှင်ဘုရားသာသနာတော်၌ ပြုဖွယ်ကိစ္စသည် အကျွန်ုပ်အား အပြီးတိုင်ရောက်ပါပြီဟု ခြင်္သေ့သံဖြင့်ဆိုလေသည်၊ ထို့ကြောင့် ဧတဒဂ်ရသည်ဟူ၏။) (၉) တရားဟောကောင်း 'အဂ္ဂ ဓမ္မကထိက' ဘွဲ့တံဆိပ်ရသူ [[အရှင်ပုဏ္ဏ]]၊ (၁၀) အကျဉ်းကိုအကျယ်ဖွဲ့တတ်ရာ၌ တံဆိပ်ရသူ [[မဟာကစ္စည်းထေရ်|အရှင်မဟာကစ္စည်း]]၊ (၁၁) စိတ်နှလုံးဖြင့်ပြီးသောကိုယ် (နိမ္မိတရုပ်) ကိုဖန်ဆင်းရာ၌ 'အဂ္ဂ စေတာ ဝိဝဋ္ဋ' ဘွဲ့ ကိုလည်းကောင်း၊ ရူပါဝစရဈာန် ဝင်စားရာတွင်လည်းကောင်း ဧတဒဂ်နှစ်ခုကို ရသူ [[အရှင်စူဠပန်]]၊ (၁၂) 'အဂ္ဂ သညာ ဝိဝဋ္ဋ ကုသလ' အရာ၌ ဘွဲ့တံဆိပ်ရသူ [[အရှင်မဟာပန်]]၊ (၁၃) ကိလေသာကင်း၍နေသောအရာ မြတ်သောအလှူခံပုဂ္ဂိုလ်အရာတို့၌ ဘွဲ့တံဆိပ်နှစ်ထပ်ရသူ [[သုဘူတိ|အရှင်သုဘူတိထေရ်]]၊ (၁၄) အရညကင်တောရ ဘွဲ့တံဆိပ်ရသူ ရှားတောနေ [[ရေဝတထေရ်|အရှင်ရေဝတထေရ်]]၊ (၁၅) ဈာန်ဝင်စားသောအရာ၌ ဘွဲ့တံဆိပ်ရသူ [[အရှင်ကင်္ခါရေဝတ]]၊ (၁၆) လုံ့လဝီရိယအရာ၌ ဘွဲ့တံဆိပ်ရသူ ကုဋေ ၂၀-တန် တန်ဆာကို လူ့ဘဝက ဝတ်ဆင်ခဲ့ဖူးသော သူဌေးသား သောဏခေါ် [[အရှင်သောဏကောဠိဝိသထေရ်|အရှင်ကောဋိဝိသသောဏ]]၊ (၁၇) သာယာ နာပျော်ဖွယ်ရှိအောင် ရွတ်ဖတ်တတ်သောအရာ၌ 'အဂ္ဂ ကလျာဏ ဝါက္ကရ' ဘွဲ့တံဆိပ်ရသူ လူ့ဘဝက တစ်ကုဋေတန် နားတောင်းတန်ဆာ ဆင်ပန်ခဲ့ဖူးသည့် [[အရှင်ကုဋိကဏ္ဏသောဏ]]၊ (၁၈) လာဘ်ပေါများသော အရာ၌ 'အဂ္ဂ လာဘီ' ဘွဲ့တံဆိပ်ရသူ [[သီဝလိထေရ်|အရှင်သီဝလိ]]၊ (၁၉) သဒ္ဓါအားကြီးသောအရာ၌ 'အဂ္ဂ သဒ္ဓါဓိမုတ္တ' ဘွဲ့တံဆိပ်ရသူ [[အရှင်ဝက္ကလိ]]၊ (၂၀) သိက္ခာသုံးပါးကို လိုလားလိုက်နာရာ၌ 'အဂ္ဂ သိက္ခာကာမ' ဘွဲ့တံဆိပ်ရ သားတော် [[ရာဟုလာထေရ်|အရှင်ရာဟုလာ]]။ (၂၁) 'အဂ္ဂ သဒ္ဓါ ပဗ္ဗဇ္ဇိတ' အရာ၌ ဘွဲ့တံဆိပ်ရသူ [[အရှင်ရဋ္ဌပါလထေရ်|အရှင်ရဋ္ဌပါလ]]၊ (၂၂) စာရေးတံခေါ် မဲလိပ်ချအလှူကို ရှေးဦးစွာယူရာ၌ 'အဂ္ဂ ပဌမ သလာက ဂဏှန္တ' ဘွဲ့တံဆိပ်ရသူ [[အရှင်ကောဏ္ဍဒါန]]၊ (၂၃) ကဗျာကာထာ သီကုံးဖွဲ့ဆိုရာ၌ လျင်မြန်ခြင်း 'အဂ္ဂ ပဋိဘာဝနဝန္တ' ဘွဲ့တံဆိပ်ရသူ [[အရှင်ဝင်္ဂီသ]]၊ (၂၄) ထက်ဝန်းကျင်ကြည်ညိုဖွယ်ကို ဆောင်ရာ၌ 'အဂ္ဂ သမန္တ ပါသာဒိက' ဘွဲ့တံဆိပ်ရသူ [[အရှင် ဥပသေန]]၊ (၂၅) ကျောင်းအိပ်ယာနေရာ ခင်းတတ်ရာ၌ 'အဂ္ဂ သေနာသန ပညာပက' ဘွဲ့တံဆိပ်ရသူ [[အရှင် ဒဗ္ဗ]]၊ (၂၆) နတ်တို့ချစ်မြတ်နိုးအပ်သည့်အရာ၌ 'အဂ္ဂ ဒေဝါနံ ပိယမနာပ' ဘွဲ့တံဆိပ်ရသူ [[အရှင် ပိလိန္ဒဝစ္ဆ]]၊ (၂၇) တရားကို လျင်စွာသိသောအရာ၌ 'အဂ္ဂခိပ္ပါဘိည'ဘွဲ့တံဆိပ်ရသူ [[အရှင်ဒါရုစိ]]၊ (၂၈) ဆန်းဆန်းကြယ်ကြယ်စကားကိုပြောဆိုတတ်ရာ၌ 'အဂ္ဂ စိတ္တ ကထိက' ဘွဲ့တံဆိပ်ရသူ [[အရှင်ကုမာရကဿပ]]၊ (၂၉) 'အဂ္ဂ ပဋိသမ္ဘိဒါပတ္တ' ဉာဏ်အရာ၌ ဘွဲ့တံဆိပ်ရသူ [[အရှင် မဟာကောဋ္ဌိတ]]၊ (၃၀) ဗဟုသုတအရာ, သတိမမေ့သည့်အရာ, ပညာလျင်သည့်အရာ, လုံ့လရှိသည့်အရာ, အလုပ်အကျွေးကောင်း, ပေါင်း ဘွဲ့တံဆိပ်ငါးထပ်ရသူ [[အာနန္ဒာထေရ်|အရှင်အာနန္ဒ]]၊ (၃၁) အခြံအရံများခြင်း၌ 'အဂ္ဂ မဟာပရိသ' ဘွဲ့တံဆိပ်ရသူ [[ဥရုဝေလ ကဿပထေရ်|အရှင် ဥရုဝေဠကဿပ]]၊ (၃၂) အမျိုးကို ကြည်ညိုအောင်ပြုလုပ်တတ်ရာ၌ 'အဂ္ဂ ကုလပသာဒက' ဘွဲ့တံဆိပ်ရသူ [[ကာဠုဒါယီထေရ်|အရှင်ကာဠုဒါယီ]]၊ (၃၃) အနာရောဂါကင်းရာ၌ 'အဂ္ဂ အပ္ပါဗာဓိက' ဘွဲ့တံဆိပ်ရသူ [[အရှင် ဗာကုလ]]၊ (၎င်းသည် သန်းဝေခြင်း ချေဆတ်ခြင်းမျှမရှိ) (၃၄) ပုဗ္ဗေနိဝါသဉာဏ်၌ 'အဂ္ဂ ပုဗ္ဗေနိဝါသ အနုဿရန္တ' ဘွဲ့တံဆိပ်ရသူ[[အရှင်သောဘိတ]]၊ (၃၅) ဝိနည်းဓိုရ်ရာထူး၌ 'အဂ္ဂဝိနယဓရ' ဘွဲ့တံဆိပ်ရသူ [[ဥပါလိထေရ်]] (၃၆) ဘိက္ခုနီမတို့ကိုဆုံးမရာ၌ အကောင်းဆုံး 'အဂ္ဂဘိက္ခုနောဝါဒက' ဘွဲ့တံဆိပ်ရသူ [[အရှင် နန္ဒက]]၊ (၃၇) ဣန္ဒြေကောင်းရာ၌'အဂ္ဂဣေ`န္ဒိယဂုတ္တဒွါရ' ဘွဲ့တံဆိပ်ရသူ ညီတော်မင်းနန်ခေါ် [[အရှင်နန္ဒထေရ်|အရှင်နန္ဒ]]၊ (၃၈) ရဟန်းတော်တို့ကို ဆုံးမရာ၌အကောင်းဆုံး 'အဂ္ဂ ဘိက္ခု ဩဝါဒက' ဘွဲ့တံဆိပ်ရသူ [[အရှင်မဟာကပ္ပိန္န]]၊ (၃၉) တေဇောကသိုဏ်းရာထူး၌'အဂ္ဂ တေဇောဓာတု ကုသလ' ဘွဲ့တံဆိပ်ရသူ [[အရှင် သာဂတထေရ်]]၊ (၄၀) ဒေသနာတော် အသစ်အသစ် တင်ရာ၌ 'အဂ္ဂ ပဋိဘာနေယျက' ဘွဲ့တံဆိပ်ရသူ [[အရှင် ရာဓ]]၊ (၄၁) ညစ်နွမ်းခေါင်းပါးသောပံ့သကူသင်္ကန်းကို ဆောင်ရာ၌ 'အဂ္ဂ လုခ စီဝရ ဓရ' ဘွဲ့တံဆိပ်ရသူ [[အရှင်မောဃရာဇထေရ်|အရှင်မောဃရာဇ]]။ == ဧတဒဂ် ဘွဲ့တံဆိပ်တော်ရ ရဟန်းမိန်းမ ၁၃-ပါး == (၁) မိထွေးတော် [[ဂေါတမီထေရီ|မဟာပဇာပတိဂေါတမီ ထေရီ]] - 'အဂ္ဂရတ္တညူ' ဘွဲ့တံဆိပ်တော်ရသည်။ (၂) [[ခေမာထေရီ]] 'အဂ္ဂ မဟာပညာ' ဘွဲ့တံဆိပ်တော်ရသည်။ (၃) [[ဥပ္ပလဝဏ်ထေရီ]] - 'တန်ခိုးကြီး' ဘွဲ့တံဆိပ်တော်ရသည်။ (ဘုရားရှင် ယမိုက်ပြာဋိဟာပြခါနီး၌အရှင်ဘုရား တန်ခိုးပြတော်မမူပါနှင့်တော့၊ တပည့်မသည် အလျား ၁၂-ယူဇနာ၊ အနံ၁၂-ယူဇနာ၊ အဝန်း ၃၆-ယူဇနာ၊ ဗိုလ်ထုနှင့် စကြာမင်းဟန်ဖန်ဆင်း၍ ခြေတော်မြတ်ကို ဦးတိုက်ပါမည်ဟု လျှောက်ထားရာတွင်ဧတဒဂ် ဘွဲ့ထူးရလေသည်။ ) (၄) [[ပဋာစာရီထေရီ]]- ဝိနည်းဓိုရ်အရာ၌ 'အဂ္ဂ ဝိနယ ဓါရီ' ဘွဲ့တံဆိပ်တော်မြတ်ရသည်။ (၅)[[ဓမ္မဒိန္နာထေရီ]] 'အဂ္ဂ ဓမ္မကထိက' ဘွဲ့တံဆိပ်တော်ရသည်။ (ဝိသာခါ ဒါယိကာကြီးက တရားဟောရန်လျှောက်ထားတောင်းပန်သောကြောင့် အထူးထူးသောနည်းတို့ဖြင့် ခက်ခဲနက်နဲသိမ်မွေ့သောမူလပဏ္ဏာသကျမ်း၌ ''စူဠဝေဒလ္လ'' သုတ်ကိုဟောတော်မူရာ ငါဘုရားဟောသော်လည်း သည်အတိုင်းပင် ဟောရတော့မည်ဟု ကောင်းချီးပေးလျက် ဧတဒဂ်ဘွဲ့ထူးကို အပ်နှင်းချီးမြှောက်လေသည်ဟူ၏။) (၆) [[နန္ဒာထေရီ]]- ဈာန်ဝင်စားသောအရာ၌ 'အဂ္ဂ ဈာယိကာ' ဘွဲ့ထူးတံဆိပ်တော်ရသည်။ (၇) [[သောဏာထေရီ]]- 'လုံ့လ ဝီရိယကောင်း' ဘွဲ့တံဆိပ်တော်ရသည်။ (၈) [[သကုလာထေရီ|ဗကုလာထေရီ]]- 'ဒိဗ္ဗစက္ခုဉာဏ်' ဘွဲ့တံဆိပ်တော်ရသည်။ (အချို့မူ၌ ''သကုလာ''ဟု ရှိသည်။) (၉) [[ဘဒ္ဒါကုဏ္ဍလကေသာထေရီ]] - အဘိညာဉ်အရာ၌ လျင်မြန်သောကြောင့် 'အဂ္ဂခိပ္ပါဘိည' တံဆိပ်တော်ရသည်။ (၁၀) [[ဘဒ္ဒကာပိလာနီထေရီ]]- 'ပုဗ္ဗေနိဝါသဉာဏ်' တံဆိပ်တော်ရသည်။ (၁၁) ရာဟုလာမယ်တော် ဘဒ္ဒကဉ္စနာ [[ယသောဓရာ|ယသော်ဓရာ ထေရီ]]- 'ဉာဏ်အမြင်ကြီးရာ၌' တံဆိပ်တော်ရသည်။ (၁၂) [[ကိသာဂေါတမီထေရီ]] - ညစ်နွမ်းခေါင်းပါးသော ပံ့သကူသင်္ကန်းကို ဆောင်ရာ၌ 'အဂ္ဂ လူခ စီဝရ ဓါရီ' တံဆိပ်တော်မြတ်ရသည်။ (၁၃) [[သိင်္ဂါလမာတုထေရီ]]- သဒ္ဓါတရားကောင်း 'သဒ္ဓါဓိမုတ္တ' ဘွဲ့တံဆိပ်တော်မြတ်ရ လေသည်။ == ဧတဒဂ် ဘွဲ့တံဆိပ်ရ လူမိန်းမ ၁၀-ယောက် == (၁) သေနိယ သူဌေးသမီး [[သုဇာတာ]]- ရှေးဦးစွာ သရဏဂုံဆောက်တည်ရာ၌ 'အဂ္ဂ ပထမသရဏဂမဏ' ဘွဲ့တံဆိပ်တော်ရလေသည်။ (၂) ပုဗ္ဗာရုံ ကျောင်းအမကြီး [[ဝိသာခါ ကျောင်းအမ|ဝိသာခါ]]- အလှူဒါနအရာ၌ အများဆုံး ဘွဲ့တံဆိပ်တော် ရလေသည်။ (၃) [[ခုဇ္ဇုတ္တရာ]]- 'အဂ္ဂ ဗဟုသုတ' ဘွဲ့တံဆိပ်တော်ရလေသည်။ ၎င်းသည် အကြားအမြင်များ၍ သာမာဝတီကြီးမှူးသော အုပ်စုငါးရာတို့အား သင်ကြားပို့ချရလေသည်၊ ၎င်းသင်ကြားပို့ချရသော ကျမ်းကားသုတ္တန်ပိဋက၌ ဣတိဝုတ္တက ကျမ်းဟူ၍ ကျမ်းသီးတစ်စောင်ပင်ဖြစ်လေသည်၊ သည်ကို အကြောင်းပြု၍ဧတဒဂ်ဘွဲ့ထူးရသည်ဟူ၏။ (၄) [[သာမာဝတီ]]-မေတ္တာဖြင့်နေသောအရာ၌ 'အဂ္ဂ မေတ္တာ ဝိဟာရီ' ဘွဲ့တံဆိပ်ကို ရလေသည်။ (၅) [[နန္ဒမာတာ ဥတ္တရာ]]- ဈန်ဝင်စားရာ၌ 'အဂ္ဂဈာယီ' ဘွဲ့တံဆိပ်တော်ကို ရလေသည်။ (၆) ကောလိယမင်းသမီး [[သုပ္ပဝါသာ]]- အကောင်းအမြတ်ပေးလှူရာ၌ 'အဂ္ဂ ပဏီတ ဒါယိကာ' ဘွဲ့တံဆိပ်ကိုရလေသည်။ (၇) [[သုပ္ပိယာ]] - သူနာကို ပြုစုလုပ်ကျွေးရာ၌ အကောင်းဆုံးသူနာပြုတတ်သူ 'အဂ္ဂဂိလာနုပဋ္ဌာက' ဘွဲ့တံဆိပ်တော်ကို ရလေသည်။ (၈) [[ကာတိယာနီ]] - မတုန်မလှုပ် ကြည်ညိုရာ၌ 'အဂ္ဂ အဝေစ္စ ပသန္န'ဘွဲ့တံဆိပ်တော်ရလေသည်။ (၉) [[နကုလမာတာ]] ဘုရားနှင့်အကျွမ်းဝင်ခြင်း၌'အဂ္ဂ ဝိဿာသီက' ဘွဲ့တံဆိပ်တော်ကို ရလေသည်။(နကုလ ပိတာ နှင့်တူ) (၁၀) [[ကာဠီ]] ခေါ် ဒါယိကာမ- အဆင့်ကြားအားဖြင့် ဘုရားကိုကြည်ညိုသောအရာ၌ 'အဂ္ဂအနုဿဝ ပသန္န'ခေါ် ဘွဲ့တံဆိပ်တော်ကို ရလေသည်။ == ဧတဒဂ်ဘွဲ့ထူး ခံယူရသူ လူဒါယကာ ယောက်ျား ၁၀-ယောက် == (၁) ''တဖုဿ ဘလ္လိက'' ကုန်သည် ညီနောင်- ရှေးဦးစွာ သရဏဂုံဆောက်တည်ရာ၌ ဘွဲ့ထူးရလေသည်။ ၎င်းတို့သည် ဘုရားဖြစ်၍ ၄၉-ရက်အလွန် လင်းလွန်းပင်ရင်းမှာ ဘုရားရှင်က်ု အဦးဆုံး ဖူးမြင်ရသော ထူးမြတ်သောသူတို့ပင်တည်း။ သို့သော် သံဃာရတနာ မပေါ်ထွန်းသေးရကား ''ဒွေဝါစိက သရဏဂုံ''သာ ရသည်။ (၂) [[အနာထပိဏ်|အနာထပိဏ် သူဌေးကြီး]]- အလှူဒါနအရာ၌ အများဆုံး ဘွဲ့တံဆိပ်တော်ရလေသည်။ (၃) [[စိတ္တသူကြွယ်]]- တရားဟောကောင်း ဘွဲ့တံဆိပ်ရလေသည်။ ၎င်းသည် ရုပ် နာမ် ကံ ဝိပါက်တို့၌ အထူးလိမ္မာလျက် နောင်ခါ သဠာယတနသံယုတ်၌ သုတ်ပေါင်းတစ်ဆယ်ကျော်ရှိသော ''စိတ္တသံယုတ်''ကိုဟောရာတွင် ဧတဒဂ်ဘွဲ့ တံဆိပ်တော်မြတ်ရလေသည်။ (၄) [[ဟတ္ထကာဠာဝက]] - ''သင်္ဂဟဝတ္ထုလေးပါးဖြင့် ထောက်ပံ့၍ ပရိသတ်အား မိမိထံသို့ရောက်အောင် ဆွဲဆောင်ရာ၌'' ဘွဲ့တံဆိပ်တော်ရလေသည်။ (၅) [[မဟာနာမ]] သာကီဝင်မင်းသား- အခါမပြတ် အကောင်းအမြတ်တို့ကို ပေးလှူတတ်ရာ၌ 'အဂ္ဂပဏီတ ဒါယကာ' ဘွဲ့တံဆိပ်ရလေသည်။ (၆) ဝေသာလီမြို့နေ [[ဥဂ္ဂသူကြွယ်]]- နှစ်သက်ဖွယ်အရာကို ပေးလှူတတ်သည့်အရာ၌ 'အဂ္ဂမနာပ ဒါယကာ'ဘွဲ့တံဆိပ်တော်ရလေသည်။ (၇) ဟတ္ထိဂါမရွာနေ [[ဥဂ္ဂတသူကြွယ်]] - သံဃာအလုပ်အကျွေးကောင်း 'အဂ္ဂ သံဃုပဋ္ဌာက' ဘွဲ့တံဆိပ်တော်ရလေသည်။ (၈) [[သူရမ္ဗဋ္ဌသူဌေး]] - မတုန်မလှုပ် ကြည်ညိုရာ၌ 'အဝေစ္စ ပသန္န' ဘွဲ့တံဆိပ်ရလေသည်၊ အချို့မူ၌ သုရဗန္ဓ-သူရဗန်ဟုရှိသည်။ (၉) [[ဇီဝက|ဆရာဇီဝက]]- ပုဂ္ဂိုလ်ကို ကြည်ညိုတတ်သောအရာ၌ ဘွဲ့တံဆိပ်ရလေသည်၊ သီလ သမာဓိ ပညာစသော ဂုဏ်ကျေးဇူး အထူးရှိသောရဟန်းကို ဂုဏ်ကျေးဇူးအလျောက် အထူးတလည် ကြည်ညိုမြတ်နိုးတတ်သောကြောင့် 'ပုဂ္ဂလ ပသန္န' ဘွဲ့တံဆိပ်ရသည်ဟူ၏။ (၁၀) [[နကုလပိတာ]] သူကြွယ်- ဘုရားနှင့် အကျွမ်းဝင်ရာ၌ ဘွဲ့တံဆိပ်ရသည်။ သူသည် ဘုရားရှင်ကို ရှေးဦးအကြိမ်တွေ့ကာမျှပင် ''ချစ်သားရယ် ဒီမျှလောက်ကြာမြင့်အောင် မိဘကိုစွန့်၍ ဘယ်အရပ်သို့ကြွနေသနည်း''ဟု အကျွမ်းတဝင်ပြောဆိုလေသည်။ သို့ဆိုနိုင်ခြင်းကား ဘဝမခြားဘဲ ငါးရာတိုင်တိုင်ဘုရားရှင်၏ အဘဖြစ်ဖူးပြီ။ ထို့အတူ ဘကြီးငါးရာ၊ ဘထွေးငါးရာ၊ ဝရီးအဖြစ် အကြိမ်ငါးရာ ဘဝမခြားဘဲဖြစ်ဖူးသည်ကို စွဲ၍ အကျွမ်းတဝင် ဘုရားရှင်အား ''ချစ်သား ချစ်သား''နှင့် ခေါ်လေ့ရှိသတတ်။ ထို့ကြောင့် 'ဝိဿာသက'ဘွဲ့တံဆိပ်ရလေသည် ဟူ၏။<ref>အင်္ဂုတ္တရ။ ပါဠိ။ ပ-အုပ်၊ နှာ-၂၃။</ref> == ရည်ညွှန်းကိုးကား == <references/> [[Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ]] [[Category:မြန်မာ့ ဓလေ့ထုံးစံ]] b16touc35gjg2ktrzi2npwfmx3gvs38 14 4933 1052506 230350 2026-09-12T11:12:14Z Dr Lotus Black 31011 1052506 wikitext text/x-wiki {{cat main|ကုန်းဘောင်ခေတ်}} {{Cat diffuse}} [[Category:မြန်မာသက်ဦးဆံပိုင်ဘုရင်စနစ်]] n1mlty4ct8m7i62g3iun5rgekof9a4p 1052507 1052506 2026-09-12T11:12:45Z Dr Lotus Black 31011 1052507 wikitext text/x-wiki {{cat main|ကုန်းဘောင်ခေတ်}} {{Commons category|Konbaung dynasty}} {{Cat diffuse}} [[Category:မြန်မာသက်ဦးဆံပိုင်ဘုရင်စနစ်]] ina42bsy69qbe5ji1gusrbogqk5y4bw 0 5148 1052357 956973 2026-09-11T15:29:27Z ~2026-39963-61 145736 /* သရုပ်ဆောင်ခဲ့သော ရုပ်ရှင်ကားများ */ 1052357 wikitext text/x-wiki {{Infobox artist | name= ဝင်းဦး | image= Winoo.gif | caption= | birth_name= လှမြင့် | other name = ကိုဦး | birth_date= {{Birth date|1935|03|13|df=y}} | birth_place= [[ရန်ကုန်မြို့]] | death_date= {{Death date and age|1988|12|14|1935|03|13|df=y}} | death_place= [[ရန်ကုန်မြို့]] | resting_place= [[ရန်ကုန်မြို့]] | nationality= မြန်မာ | education= တီတီစီလေ့ကျင့်ရေးကျောင်း၊ [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]၊ ဗိုလ်သင်တန်းအပတ်စဉ်(၈) | known_for= ဒါရိုက်တာ၊ မင်းသား၊ ဇာတ်ညွှန်းဆရာ၊ အဆိုတော်၊ စာရေးဆရာ၊ ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီပိုင်ရှင်နှင့် မဂ္ဂဇင်းစာအုပ်ထုတ်ဝေသူပိုင်ရှင် | notable_works= {{unbulleted list | ''နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်'' ၁၉၆၂ | ''[[မောင်တို့ချယ်ရီမြေ]]'' ၁၉၆၃ | ''[[တိမ်လွှာမို့မိုလွင်]]'' ၁၉၆၇ | ''မင်း ဘယ်ပြေးမလဲ မိချိုသဲ'' | ''ဆောင်းအိပ်မက်'' ၁၉၆၇ | [[မှုံရွှေရည်]] | ''သိုး''၊ ''ကျောက်မဲအကျဉ်းသား'' | ''[[တကျော့ နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ (ရုပ်ရှင်)|တကျော့နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ]]'' | ''ခိုင်မာလာနှင်းဆီ'' }} | movement= | spouse= }} '''ဝင်းဦး''' (၁၉၃၅-၁၉၈၈) သည် မြန်မာ့အနုပညာသမိုင်းတွင် ထူးချွန်သော မင်းသား၊ ဒါရိုက်တာ၊ ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီပိုင်ရှင်၊ ဇာတ်ညွှန်းရေးဆရာ၊ စာရေးဆရာ၊ မဂ္ဂဇင်းထုတ်ဝေသူ၊ ပုံနှိပ်တိုက်ပိုင်ရှင်၊ အဆိုတော် နှင့် ဓာတ်ပြားတိုက်ပိုင်ရှင် ဖြစ်သည်။ == ငယ်ဘဝ == ဝင်းဦးကို သမိုင်းအငြိမ်းစားပါမောက္ခ [[ဘညွန့်|ဦးဘညွန့်]] (ခေတ်ဟောင်းတေးဂီတသမိုင်းတွင်ထင်ရှားသည့် ချစ်ဒုက္ခသီချင်းသီဆိုသူ) နှင့် ဒေါ်နှင်းရီ (မင်နီဘခက်)တို့က ရန်ကုန်မြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ ဝင်းဦး၏ အမည်ရင်းမှာ လှမြင့်ဖြစ်ပြီး ငယ်နာမည်မှာ ဘိုနီဖြစ်သည်။ မွေးချင်းငါးဦးအနက် တတိယမြောက်ဖြစ်သည်။ မွေးချင်းအားလုံးမှာ အနုပညာရှင်များဖြစ် အစဉ်လိုက် ဒေါ်တင်တင်ဦး (စာရေးဆရာမမေယု)၊ ကိုကျော်ဝင်း (မင်းသား ဝင်းညွန့်)၊ ကိုအုန်းကြိုင် (မင်းသား အောင်မိုး)၊ တက္ကသိုလ် ကြည်ရွှင်တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ဝင်းဦးဟု နာမည်ပေးထားခြင်းမှာ အစ်မဖြစ်သူ တင်တင်ဦး နှင့် အစ်ကိုဝင်းညွန့် နာမည် ရှေ့ဆုံးနှင့် နောက်ဆုံးစာလုံးကိုယူ၍ ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ဦးဘညွန့်သည်ချစ်ဒုက္ခနှင့်ဆူထူးရွယ်သီချင်းနှစ်ပုဒ်ဖြင့် ဓာတ်ပြားရအဆိုတော်အဖြစ် နာမည်ကျန်ရစ်သူ ဖြစ်ကာ တက္ကသိုလ်ပါမောက္ခတစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။ မိခင် မင်နီဘခက်၏ ဖခင်သည် မြန်မာတိုင်းရင်းဆေးပညာအကြောင်း သုတေသနများ ဆောင်ရွက်ခဲ့သော ဆရာဝန် ကာနယ်ဘခက် ဖြစ်၍ ကာနယ်ဘခက်ရဲ့ ဖခင်ဖြစ်သူမှာ မြန်မာပြည်၌ ပထမဆုံးဖွဲ့ခဲ့သည့် လက်ထောက်ဘုရင်ခံ၏ အတိုင်ပင်ခံကောင်စီဝင် မော်လမြိုင်မြို့မှ ဦးခက် ဖြစ်သည်။<ref name="bbc myanmar"/> == ပညာရေး == ဝင်းဦးသည် [[ဒုတိယကမ္ဘာစစ်]]ကြီး ပြီးသောအခါ တီတီစီလေ့ကျင့်ရေးကျောင်းတွင် ပညာကို စတင်သင်ယူခဲ့သည်။ တီတီစီကျောင်းမှာပင် တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းအောင်မြင်ခဲ့သည်။ [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]တွင် ဆက်လက် ပညာသင်ကြားရာ ဥပစာအထက်တန်း အောင်မြင်ခဲ့သည်။ တက္ကသိုလ်ပညာကို ဆုံးခန်းတိုင် မသင်ဘဲ ဗိုလ်သင်တန်းအပတ်စဉ်(၈)ကို တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်ကိုဦး အမည်ဖြင့် တပ်မတော် (ကြည်း) ၌ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ == စစ်မှုထမ်းဘဝ == ဝင်းဦးသည် တပ်မဟာ(၅)နှင့် တပ်ရင်း(၇)တို့)တွင် အမှုထမ်းခဲ့သည်။ ယင်းကဲ့သို့ အမှုထမ်းနေစဉ်အတွင်း [[မှော်ဘီမြို့]]ရှိ ကြည်း၊ ရေ၊ လေ၊ ပူးပေါင်းစစ်ဆင်ရေး လေထီးသင်တန်းသို့ တက်ရောက်ပြီး ၁၉၅၉ ခုနှစ်တွင် ဩစတြေးလျနိုင်ငံသို့ လေထီးပညာရပ်များ သွားရောက် သင်ကြားခဲ့သည်။ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာသောအခါ မှော်ဘီလေထီးသင်တန်းကျောင်းတွင် နည်းပြအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီးနောက် ၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် တပ်မတော်မှ ဗိုလ်ကြီးအဆင့်ဖြင့် အနားယူခဲ့သည်။<ref name="multi-talented">{{cite web |url=https://www.moi.gov.mm/npe/?q=news/7/08/2013/id-4850|title=မြန်မာ့အနုပညာလောက၏ စွယ်စုံအနုပညာရှင် အကယ်ဒမီ ဝင်းဦး |last=Phyo Sandar Myint |first= |date=7 August 2013|access-date=16 May 2020 |language=Myanmar |trans-title=Academy-winner Win Oo, a multi-talented artist in the Myanma entertainment industry (literature, music and films}}</ref> == အနုပညာလုပ်ငန်း == ဝင်းဦးသည် စာပေလောကတွင် အောင်မြင်ခဲ့သလို ရုပ်ရှင်လောကတွင်လည်း လျှမ်းလျှမ်းတောက်အောင်မြင်ခဲ့သည့် အနုပညာသမားတစ်ဦးဖြစ်သည်။ ဝင်းဦးသည် ''မင်းထင်ရွှေမှန်'' ရာဇဝင်ဇာတ်ကား ဇာတ်ညွှန်းရေးသားရာမှ အစပြုကာ စာပေလောကမှ ရုပ်ရှင်လောကသို့ နယ်ပယ်ချဲ့ထွင်လာခဲ့သည်။ ဝင်းဦး၏ ပွဲဦးထွက်ဇာတ်ကားမှာ [[ရှုမဝ ရုပ်စုံမဂ္ဂဇင်း|ရှုမဝ မဂ္ဂဇင်း]]တွင် သူကိုယ်တိုင်ရေးသားထားသည့် ''နှစ်ယောက်ထဲနေချင်တယ်'' ဝတ္ထုရှည်ကို မင်းသမီး [[တင်တင်မူ]]နှင့်အတူ ဇာတ်ကား အဖြစ် ပုံဖော်ခဲ့သည်။ ထိုဇာတ်ကားနှင့်အတူ ယင်းဇာတ်ကား၏ဇာတ်ဝင်တေးဖြစ်သည့် ''မီးပုံပွဲ'' သီချင်းသည် ထိုအချိန်က ဝင်းဦးဟူသော သရုပ်ဆောင်သစ်၏ နာမည်နှင့်အတူ မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံးရှိ ရုပ်ရှင်ပရိသတ်များ၏ ရင်ထဲသို့ လွှမ်းမိုးနိုင်ခဲ့သည်။ သို့သော် ထိုဇာတ်ကားသည် ဝင်းဦး၏ ပထမဆုံး ရုံတင်ခဲ့သောဇာတ်ကားမဟုတ်ပေ။ ပထမဆုံးရုပ်ရှင်ဖြစ်သည့် "နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်" ဇာတ်ကား ရိုက်ကူးနေစဉ်မှာပင် မြဇော်ရုပ်ရှင် ထုတ်လုပ်ရေးက ဒါရိုက်တာ မင်းရှင်နောင်အား တာဝန်ပေးပီး " ချစ်သောသူ တယောက်" ဇာတ်ကားကို ရိုက်ကူးစေခဲ့သည်။ " ချစ်သောသူ တယောက်" ဇာတ်ကားသည် " နှစ်ယောက်ထဲနေချင်တယ်" ဇာတ်ကားထက် စောစီးစွာ ရုံတင်ခဲ့သော်လည်း အောင်မြင်မှု မရခဲ့ပေ။ ထို့အပြင် ဝင်းဦးသည် အခြားသောရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီများအတွက် ဇာတ်ကားပေါင်းများစွာတွင် ပါဝင်သရုပ်ဆောင် ပေးခဲ့ရုံသာမက "စန္ဒာ" ကိုယ်ပိုင်ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီကိုလည်း တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ဝင်းဦးကိုယ်တိုင်ဒါရိုက်တာလုပ်ပြီး ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သော ''ဆောင်းအိပ်မက်'' ဇာတ်ကားတွင် နှစ်ကိုယ်ခွဲသရုပ်ဆောင်မှုဖြင့် ၁၉၆၇ခုနှစ်တွင် ပထမဆုံးအကြိမ် [[မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆု|အကယ်ဒမီဆု]] ရရှိခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်တွင် အလားတူပင် ကိုယ်တိုင်ပါဝင်သရုပ်ဆောင် ရိုက်ကူးခဲ့သည့် နာမည်ကျော် ''[[မှုံရွှေရည်]]'' ဇာတ်ကားဖြင့် ဒုတိယအကြိမ် အကယ်ဒမီဆု ထပ်မံရရှိခဲ့ပြန်သည်။ ဝင်းဦး၏ အနုပညာ သက်တမ်းတလျှောက်တွင် အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆု နှစ်ကြိမ်၊ ဇာတ်ကားဆု နှစ်ကြိမ် ရရှိဆွတ်ခူးနိုင်ခဲ့သည်။ ဝင်းဦးရိုက်ကူးခဲ့သည့် ''ချစ်သူရွေးမယ်ချစ်ဝဲလယ်'' ဇာတ်ကားသည် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်လောက၏ပထမဆုံးသော ရှစ်ကိုယ်ခွဲ ဇာတ်ကား ဖြစ်သည်။<ref name="bbc myanmar">{{cite web |url=https://www.bbc.com/burmese/in-depth-46605005|title= နှုတ်ခမ်းမွေးမင်းသား ဝင်းဦးရဲ့ အမြတ်နိုးဆုံးအနုပညာက ဘာလဲ|website= BBC Myanmar|last= Bo Bo |first= |date=18 December 2018|access-date=16 May 2020 |language=Myanmar |trans-title=What’s the type of arts the mustache actor Win Oo admires best?}}</ref> ဝင်းဦးပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည့် နာမည်ကြီးဇာတ်ကားအချို့မှာ မင်းသမီး တင်တင်မူနှင့် နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်၊ [[ခင်သန်းနု]]နှင့် မှုံရွှေရည်၊ [[မောင်တို့ချယ်ရီမြေ]]နှင့် ကျောက်မဲအကျဉ်းသား မြင့်မြင့်ခင်နှင့် တိမ်လွှာမို့မိုလွင်၊ စန္ဒာနှင့် မင်း ဘယ်ပြေးမလဲ မိချိုသဲ၊ တင်တင်အေး၊ အေးအေးသင်းတို့နှင့် ဆောင်းအိပ်မက်၊ ချစ်စပယ်နှင့် မောင့်အချစ်တော်၊ [[နေဝင်း၊ ကောလိပ်ဂျင်|ကောလိပ်ဂျင်နေဝင်း]]၊ [[ခင်သန်းနု]]တို့နှင့် သိုး၊ မင်းသမီးချိုပြုံး၊ [[တင်တင်မြ]] တို့နှင့် [[တကျော့ နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ (ရုပ်ရှင်)|တကျော့နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ]]၊ မင်းသမီးမပါပဲရိုက်ကူးခဲ့သည့် အတွယ်အတာ နှင့် နောက်ဆုံးရိုက်ကူးခဲ့သည့် ခိုင်မာလာနှင်းဆီ ဇာတ်ကားတို့မှာ အထူးထင်ရှားခဲ့သည်။ <ref>{{cite book|publisher=ပညာရွှေတောင် စာအုပ်တိုက်|date=ဧပြီ ၂၀၀၃|edition=ပထမ အကြိမ်|author=ပြန်ကြားရေးနှင့် ပြည်သူ့ ဆက်ဆံရေး ဦးစီး ဌာန (ရုံးချုပ်) စာတည်း အဖွဲ့|title=နှစ်ဆယ် ရာစု မြန်မာ စာရေး ဆရာ များနှင့် စာစု စာရင်း}}</ref><ref name="multi-talented"/> === အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆု === အကယ်ဒမီ (အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆု) နှစ်ကြိမ် ဆွတ်ခူးရရှိခဲ့သည်။ * ၁၉၆၇-ခုနှစ် (ဆောင်းအိပ်မက်)ဇာတ်ကား * ၁၉၇၀-ခုနှစ် (မှုံရွှေရည်)ဇာတ်ကား ၎င်းအပြင် ဝင်းဦး၏ အဆိုတော်ဘဝကို အစပြုခဲ့သည့် သီချင်းမှာ "တေလေငှက်"ဖြစ်ပြီး ယင်းသီချင်းကို "ချစ်သောသူတစ်ယောက်"ဇာတ်ကားတွင် ကိုယ်တိုင်သီဆိုသရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ဝင်းဦးသည် အချစ်၊ အလွမ်း၊ တိုင်းပြု ပြည်ပြု သီချင်းများနှင့် ခေတ်ပေါ်သီချင်းများ သာမက ရှေးသီချင်းကြီးများကိုပါ ပိုင်နိုင်စွာသီဆိုနိုင်သူ တစ်ဦးဖြစ်ပြီး တစ်ချိန်က [[မန္တလေး]][[မြို့မအပျော်တမ်းတူရိယာအဖွဲ့]]နှင့်တွဲဖက်၍လည်း သီချင်းများ သီဆိုခဲ့သည်။ ၎င်းအပြင် "ကင်းဝန်" အမည်ရှိဓာတ်ပြားကုမ္ပဏီ တည်ထောင်ကာ ကိုယ်တိုင်သီဆိုသည့် သီချင်းများကို ဓာတ်ပြားများအဖြစ် ထုတ်လုပ်ဖြန့်ဖြူးခဲ့သေးသည်။ == စာပေလုပ်ငန်း == ဝင်းဦးသည် ကျောင်းသား ဘဝကပင် သွေးသောက် မဂ္ဂဇင်းနှင့် ရှုမဝမဂ္ဂဇင်း တို့တွင် ညိုမင်းလွင် ကလောင် အမည်ဖြင့် ကဗျာ၊ ဝတ္ထုများ ရေးသားခဲ့သည်။ ပထမဆုံး ရေးသားခဲ့သော ဝတ္ထုမှာ ဂျိန်း ဖြစ်သည်။ ၁၉၆ဝ ပြည့်နှစ် ရှုမဝမဂ္ဂဇင်း၌ တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားတစ်ဦး မဂ္ဂဇင်း ဝတ္ထုရှည်ကြီးကို ရေးသားခဲ့သည်။ ဤမဂ္ဂဇင်း ဝတ္ထုရှည်ကို ဝင်းဦး ကလောင်အမည်ဖြင့် ရေးသားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဝင်းဦး ဆိုသော အမည်သည် ယင်း ဝတ္ထုရှည်ကြီးကြောင့် နာမည်ကျော်ကြား လူသိများခဲ့သည် မှန်သော်လည်း တစ်နိုင်ငံလုံးက ဝင်းဦးကို အသိအမှတ် ပြုခဲ့သည်မှာ ရုပ်ရှင်ကြောင့်ပင် ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်းတိုက်ကို တည်ထောင်ပြီး မြန်မာ့စာပေသမိုင်းတွင် ပထမဆုံးသော ရောင်စုံအော့ဖ်ဆက် နည်းဖြင့် ထုတ်လုပ်သည့် ပထမဆုံးသော "စန္ဒာ"ပုဂ္ဂလိက ရောင်စုံမဂ္ဂဇင်းကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။<ref>{{cite web |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/laughter-the-best-medicine.html |title=Laughter, the best medicine |last=Kyaw Hsu Mon |first= |date=29 August 2015 |website=The Irrawaddy |access-date=16 May 2020 |quote= In the 1960s, Maung Maung’s work appeared in “Sandar,” a popular magazine published by actor Win Oo.}}</ref> ထိုမဂ္ဂဇင်းတွင် ဝင်းဦးသည် ခင်မောင်ဝင့်အမည်ဖြင့် ကမ္ဘာ့ရုပ်ရှင်လောကနှင့် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်လောကအကြောင်းများကို သုတရသ ပြောင်မြောက်စွာ ရေးသားခဲ့သည်။ ယင်းမဂ္ဂဇင်းတွင် ကလေးများအတွက် ဦးဦးပုံပြောမယ်၊ အမျိုးသမီးများအတွက် မရှပ်တေး ဟူသော အခန်းကဏ္ဍများကြောင့် ပရိသတ်များ၏အထူး အားပေးမှုကိုရရှိကာ ထိုအချိန်က စောင်ရေအများဆုံးသော မဂ္ဂဇင်း တစ်စောင်ဖြစ်ခဲ့သည်။ စာမူ အရေအတွက် များများ ဖော်ပြနိုင်ရန်အတွက် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်းတွင် စာလုံးသေး (၁၂) ပွိုင့်ကို စတင် အသုံးပြုခဲ့သည်။ ဝင်းဦး၏ ကလောင်အမည်ခွဲများမှာ ညိုမင်းလွင်၊ ခင်မောင်ဝင့်၊ မိုးကျော်ခေါင် နှင့် ကိုဦးတို့ ဖြစ်သည်။ == ဘဝနိဂုံး == ထို့နောက် ဝင်းဦးသည် ၁၉၈၈ခုနှစ် ဧပြီလတွင် အူမကြီးကင်ဆာကြောင့် ဗြိတိန်သို့ ဆေးသွားကုပြီး ပြန်လာသည်။ ၁၉၈၈ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ခိုင်မာလာနှင်းဆီ ဇာတ်ကားရိုက်ကူးဆဲတွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ကွယ်လွန်ပြီးသောအခါ ဝင်းဦး၏ အမွေများအား ဒေါ်အိုင်ရင်းတင်လှက ဆက်ခံရသည်။ ပေခြောက်ထောင်ကျော် ရိုက်ကူးထားကာ အပြီးမသတ် ရသေးသော ခိုင်မာလာနှင်းဆီ ဇာတ်ကားကို ဒေါ်အိုင်ရင်းတင်လှက ရုပ်ရှင်မင်းသား[[ရန်အောင်(ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်)|ရန်အောင်]] နှင့် အစားထိုး အပြီးသတ် ရိုက်ကူးခဲ့သည်။<ref>အမှတ်(၂၆၄) နိုဝင်ဘာလ၊ ၁၉၉၁−ခုနှစ်ထုတ် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်း၊</ref> == ရေးသား ပြုစုခဲ့သော စာအုပ်များ == {| class="wikitable sortable" ! စဉ် !! အမည် !! ထုတ်ဝေနှစ် !! မှတ်ချက် |- | ၁||[[ကျွန်တော်မွှေးတဲ့မီး (စာအုပ်)|ကျွန်တော်မွှေးတဲ့မီး]]||၁၉၆၉||လုံးချင်းဝတ္ထု |- | ၂||[[သိုး (စာအုပ်)|သိုး]]||၁၉၆၁||လုံးချင်းဝတ္ထု |- | ၃||[[နုနုငယ်ငယ် (စာအုပ်)|နုနုငယ်ငယ်]]||၁၉၆၁||လုံးချင်းဝတ္ထု |- | ၄||[[အာကသဒုံးယာဉ် လက်နက်များ (စာအုပ်)|အာကသဒုံးယာဉ် လက်နက်များ]]||၁၉၆၁|| |- | ၅||[[အသက်ရှင်နေနည်းနှင့် လေဟာပြင်ခရီး (စာအုပ်)|အသက်ရှင်နေနည်းနှင့် လေဟာပြင်ခရီး]]||၁၉၆၁||၁၉၆၁ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် ရှုမဝပုံနှိပ်တိုက်မှ ရိုက်နှိပ်သည်။ |- | ၆||[[မုန်းလဲမေ့ပါနိုင် (စာအုပ်)|မုန်းလဲမေ့ပါနိုင်]]||၁၉၆၂|| |- | ၇||[[လွမ်းလေသူ အမိုက်အမဲ ဝတ္ထုတိုပေါင်းချုပ်]]||၁၉၆၂||ကင်းဝန်စာအုပ်အမှတ်(၅)၊၁၉၆၂ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၈||[[တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားတစ်ဦး (စာအုပ်)|တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားတစ်ဦး]]||၁၉၆၂|| |- | ၉||[[နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ် (စာအုပ်)|နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်]]||၁၉၆၂|| |- | ၁၀||တေးသီချင်းဆန်းများ||၁၉၆၃|| |- | ၁၁||[[ပန်းကြဲတဲ့ ဖဲစက်ရာမှာ (စာအုပ်)|ပန်းကြဲတဲ့ ဖဲစက်ရာမှာ]]||၁၉၆၃|| |- | ၁၂||[[မျက်ရှု (စာအုပ်)|မျက်ရှု]]||၁၉၆၆|| |- | ၁၃||[[ယောက်ျား မပီသသူနှင့် ချစ်မိသူ လူတစ်ယောက်အကြောင်း (စာအုပ်)|ယောက်ျား မပီသသူနှင့် ချစ်မိသူ လူတစ်ယောက်အကြောင်း]]||၁၉၆၉|| |- | ၁၄||[[အသည်းစား မဟာရာဇာ၏ ရှင်းတမ်း (စာအုပ်)|အသည်းစား မဟာရာဇာ၏ ရှင်းတမ်း]]||၁၉၆၉|| |- | ၁၅||ဝင်းဦး၏တေးပေါင်းချုပ်||၁၉၆၉||၁၉၆၉ခုနှစ်၊ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၁၆|| တေးပေါင်းချုပ် လက်ရွေးစင်||၁၉၆၉|| |- | ၁၇||[[နှလုံးသား အသစ်နှင့် ချစ်မည့်သူ (စာအုပ်)|နှလုံးသား အသစ်နှင့် ချစ်မည့်သူ]]||၁၉၇ဝ|| |- | ၁၈||[[မိန်းမလှအမုန်း (စာအုပ်)|မိန်းမလှအမုန်း]]||၁၉၇၀|| |- | ၁၉||[[ငွေလှိုင်းဇာပေါ်မှာ (စာအုပ်)|ငွေလှိုင်းဇာပေါ်မှာ]]||၁၉၇၁||လုံးချင်းဝတ္ထု၊ |- | ၂၀||[[ဆွေး (စာအုပ်)|ဆွေး]]||၁၉၇၁||လုံးချင်းဝတ္ထု၊ ၁၉၇၁ အောက်တိုဘာလ ပထမအကြိမ် အုပ်ရေ၆၀၀၀ အဖိုး(၅)ကျပ်။ |- | ၂၁||[[ရေဒီယိုတေးများ (စာအုပ်)|ရေဒီယိုတေးများ]]||၁၉၇၁|| |- | ၂၂||[[လတန်ခူးပေမို့ (စာအုပ်)|လတန်ခူးပေမို့]]||၁၉၇၁||ပထမဆုံးထုတ်ဝေသည့် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်း၌ ရေးသည့် အခန်းဆက် ဝတ္ထုရှည် |- | ၂၃||[[နောင်အင်းလေး (စာအုပ်)|နောင်အင်းလေး]]||၁၉၇၂||မြန်မာ့အလင်း၌ ရေးသည့် အခန်းဆက် ဝတ္ထုရှည် |- | ၂၄||[[ကြင်နာသူ့အသဲ (စာအုပ်)|ကြင်နာသူ့အသဲ]]||၁၉၇၂||ဤစာအုပ်ကို [[ချစ်သူကြင်သူမြတ်နိုးသူ]] အမည်ဖြင့် ရုပ်ရှင်ရိုက်ခဲ့သည်။ |- | ၂၅||[[ချစ်ဦးသူနှင့် ချစ်ဖူးသူ (စာအုပ်)|ချစ်ဦးသူနှင့် ချစ်ဖူးသူ]]||၁၉၇၂|| |- | ၂၆||[[ဩစတြေးလျမှ ချစ်သမျှအကြောင်း (စာအုပ်)|ဩစတြေးလျားမှ ချစ်သမျှအကြောင်း]]||၁၉၇၂||၁၉၇၂ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလတွင် ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၂၇||[[နာမည်ကျော် ဇာတ်လိုက်မင်းသား ကိုဂွတို (စာအုပ်)|နာမည်ကျော် ဇာတ်လိုက်မင်းသား ကိုဂွတို]]||၁၉၇၃||စန္ဒာ ရုပ်စုံမဂ္ဂဇင်း၌ ရေးသည့် အခန်းဆက် ဝတ္ထုရှည် |- | ၂၈||[[ကျွန်တော် ကျွန်မတို့အရွယ်]]||၁၉၇၄||၁၉၇၄ခုနှစ်၊ ဇွန်လတွင် စန္ဒာပုံနှိပ်တိုက်မှ ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၂၉|| [[ဆယ်စုခေတ် တစ်နှစ်စွန်း မန်းသင်္ကြန် (စာအုပ်)|ဆယ်စုခေတ် တစ်နှစ်စွန်း မန်းသင်္ကြန်]]||၁၉၇၉||၁၉၇၉ ဩဂုတ်လတွင် ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၃၀|| [[ပုဂ္ဂိုလ်ကျော် (၁၃) ဦး (စာအုပ်)|ပုဂ္ဂိုလ်ကျော် (၁၃) ဦး]]||၁၉၆၂||၁၉၆၂ခုနှစ်၊ ရှုမဝစာအုပ်တိုက်မှ ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၃၁|| [[မျှော်လင့်ခိုး သံသရာဝယ် (စာအုပ်)|မြှော်လင့်ခိုး သံသရာဝယ်]]|| || |- | ၃၂||[[သည်ခေတ် သည်အရွယ် သည်လိင်ကိစ္စ (စာအုပ်)|သည်ခေတ် သည်အရွယ် သည်လိင်ကိစ္စ]]|| || |} == သရုပ်ဆောင်ခဲ့သော ရုပ်ရှင်ကားများ == {| class="wikitable sortable" ! စဉ် !! ဇာတ်ကားအမည် !! ပြသခဲ့သည့်နှစ် !! မှတ်ချက် |- | ၁||ချစ်သောသူတစ်ယောက် |၁၉၆၂||ခင်သန်းနု |- | ၂||နှစ်ယောက်တည်းနေချင်တယ် |၁၉၆၂||တင်တင်မူ၊ဒေစီကျော်ဝင်း |- | ၃||မုန်းတလှဲ့ ပြုံးတလှဲ့||၁၉၆၂ |ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- | ၄||ဆောင်းတညဝယ် |၁၉၆၃||ဝါဝါဝင်းရွှေ |- | ၅||ဗိမ္မသာရ |၁၉၆၃||အေဝမ်းတင်မောင်၊ကြည်ကြည်ဌေး၊ ကြည်ကြည်ညွန့် |- | ၆||မာနတံခွန် |၁၉၆၃||ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- | ၇||ပိတောက်ရိပ်ဝယ် |၁၉၆၃|| ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး၊နှင်းဆီ |- | ၈||ဘဝမှတ်တမ်း |၁၉၆၃||ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- | ၉||မြတ် |၁၉၆၃||မြင့်မြင့်ခင်၊ချစ်စပယ် |- | ၁၀||တပွင့်ထဲပန်မယ် |၁၉၆၃||ကြည်ကြည်ဌေး၊သီသီ |- | ၁၁||မောင်တို့ချယ်ရီမြေ | ၁၉၆၃||ခင်သန်းနု |- | ၁၂||ဤစံအိမ်ဝယ် |၁၉၆၃||ဝါဝါဝင်းရွှေ |- | ၁၃||ချစ်သောမောင်မောင် ||၁၉၆၃||သီသီ |- | ၁၄||မောင်ချော့မြှူပါ့မယ် ||၁၉၆၃||ကြည်ကြည်ဌေး |- | ၁၅||ရင်သွေးရင်နှစ် ||၁၉၆၃||မေသစ်၊ ဝါဝါဝင်းရွှေ |- | ၁၆||သစ္စာတူပြိုင် |၁၉၆၄||မြင့်မြင့်ခင် |- | ၁၇||ဘယ်ရပ်ဌာနီ |၁၉၆၄||ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၁၈||မောင့်အချစ်တော် |၁၉၆၄||တင်တင်မူ၊ချစ်စပယ် |- |၁၉ |မေတ္တာပန်းဥယျာဉ် |၁၉၆၄ |မြင့်မြင့်ခင်၊ခင်သန်းနု |- |၂၀ |သိကြားစေသက်သေညွှန်း |၁၉၆၄ |ဝါဝါဝင်းရွှေ၊ခင်သန်းနု |- |၂၁ |ညီညီလွင် |၁၉၆၄ |ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၂၂ |မုန်းမေ့ပါနိုင် |၁၉၆၅ |တင်တင်မူ၊သီသီ၊ ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၂၃ |ချစ်သဲ |၁၉၆၅ |ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၂၄ |ဆုထူးငယ်ပန်ရွယ်သွန်း |၁၉၆၆ |ဒေစီကျော်ဝင်း၊နွဲ့နွဲ့စန်း |- |၂၅ |ရီးစားဓမြ (ခင်သန်းနု) |၁၉၆၇ |ခင်သန်းနု |- |၂၆ |မောင်မောင်နဲ့သိင်္ဂီ |၁၉၆၇ |စံရှားတင်၊စမ်းစမ်းဝင်း |- |၂၇ |နှင်းပျောက်တဲ့နွေ |၁၉၆၇ |တင်တင်မူ၊ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- |၂၈ |ဆောင်းအိပ်မက် |၁၉၆၇ |ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး၊ အေးအေးသင်း (၁၉၆၇ခုနှစ်တွင် အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆုရရှိသည့်ဇာတ်ကား) |- |၂၉ |ကိုယ့်ချစ်သူဘယ်မှာရှိတယ် |၁၉၆၈ |ခင်သန်းနု |- |၃၀ |သိုး |၁၉၆၈ |ခင်သန်းနု |- |၃၁ |တိမ်လွှာမို့မို့လွင် |၁၉၆၈ |မြင့်မြင့်ခင် |- |၃၂ |ကျောက်မဲအကျဉ်းသား (ခင်သန်းနု) |၁၉၆၉ |ခင်သန်းနု |- |၃၃ |မှုံရွှေရည် (*) |၁၉၇၀ |ခင်သန်းနု၊အောင်လွင်၊ဖိုးပါကြီး၊ခင်လေးဆွေနှင့် ကလေးသရုပ်ဆောင်စန္ဒာလင်း |- |၃၄ |တစ်ကျော့နှစ်ကျော့တေးကိုသီ |၁၉၇၁ |တင်တင်မြ၊ချိုပြုံး |- |၃၅ |အတွယ်အတာ |၁၉၇၂ |(ကလေးသရုပ်ဆောင် စန္ဒာလင်း) |- |၃၆ |လတ်လတ် (ခင်သန်းနု) |၁၉၇၃ |ခင်သန်းနု |- |၃၇ |မုန်းပါတယ်မောင့်ကို |၁၉၇၃ |မြင့်မြင့်ခင် |- |၃၈ |ပန်းမြို့တော်သို့ခြေလှမ်းသုံးဆယ် (ချိုပြုံး) |၁၉၇၃ |ကျော်စွာဝင်း၊ချိုပြုံးတို့ခေါင်းဆောင်ပါဝင်၍ ဧည့်သည်သရုပ်ဆောင်အဖြစ်ပါဝင်သည်။ |- |၃၉ |ချစ်သူရွေးမယ်ချစ်ဝဲလယ် |၁၉၇၅ |မြင့်မြင့်ခင်၊တင်တင်နွဲ့၊စမ်းစမ်းအေး၊မြင့်မြင့်ခိုင်၊ချိုပြုံး၊နွဲ့နွဲ့မူ၊စန္ဒာ တို့နှင့်တွဲဖက်၍ မြန်မာ့ရုပ်ရှင်သမိုင်းတွင် ပထမဆုံးအကြိမ် (၈)ကိုယ်ခွဲသရုပ်ဆောင်သည်။ |- |၄၀ |မင်းဘယ်ပြေးမလဲမိချိုသဲ |၁၉၇၆ |စန္ဒာ |- |၄၁ |တိမ်ဦးလေပြေမောင့်ကိုစေ |၁၉၇၇ |ခင်ယုမေ၊တင်တင်နွဲ့ |- |၄၂ |သက်တန့်ပေါ်ကလူတစ်ယောက် |၁၉၈၀ |ခင်သန်းနု၊အေးအေးသင်း |- |၄၃ |မိန်းမနဲ့ယောက်ျား |၁၉၈၁ |မြင့်မြင့်ခိုင်၊ယဉ်ယဉ်အေး |- |၄၄ |ကျွန်တော်ပြောချင်သောအချစ်အကြောင်း |၁၉၈၁ |ခင်သန်းနွယ် |- |၄၅ |မေတ္တာကမ္ဘာခြားလေသူ |၁၉၈၁ |နွဲ့နွဲ့မူ |- |၄၆ |ချစ်သူကြင်သူမြတ်နိုးသူ |၁၉၈၁ |မြင့်မြင့်ခင်၊မြင့်မြင့်ခိုင် |- |၄၇ |ဇာတိသွေး |၁၉၈၁ |ကြည်ကြည်ဌေး၊ဆွေဇင်ထိုက် |- |၄၈ |ရာမလက္ခဏလိုအချစ်မျိုး |၁၉၈၂ |ဆွေဇင်ထိုက် |- |၄၉ |ဝေဠု |၁၉၈၂ |ကျော်စွာဝင်း၊ မေဝင်းမောင် |- |၅၀ |မိုးပုလဲသူဇာ |၁၉၈၂ |စောမြသန္တာ၊ သီတာဝင်း |- |၅၁ |နှစ်ယောက်တည်းနေချင်တယ် |၁၉၈၂ |ဝင်းဦးအဖြစ်နာမည်ကျော်ခဲ့သည့် တင်တင်မူနှင့်အောင်မြင်ခဲ့သောကားကို ကိုယ်တိုင်ဒါရိုက်တာလုပ်၍ အေးမင်းဝင်း၊ချိုပြုံး၊မေဝင်းမောင်တို့နှင့်ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ |- |၅၂ |ငွေလှိုင်းဇာပေါ်မှာ |၁၉၈၇ |ကိုယ်တိုင်ဒါရိုက်တာလုပ်ပြီး ကျော်စွာဝင်း၊ချိုပြုံးတို့နှင့် ကျော်စွာဝင်းဖခင်နေရာမှ သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ |- |၅၃ |ခိုင်မာလာနှင်းဆီ |၁၉၈၇-၈၈ |ခင်သန်းနုနှင့် ပေ၆၀၀၀ကျော်ရိုက်ကူးထားခဲ့ပြီးကွယ်လွန်ပြီးနောက် ရန်အောင်နှင့်ဆက်လက်ရိုက်ကူးကာ ၁၉၉၂ခုနှစ်တွင် ရုံတင်ပြသခဲ့သည်။ |} == သီဆိုခဲ့သော တေးသီချင်းများ == ==အကိုးအကား== {{reflist}} {{lifetime|၁၉၃၅|၁၉၈၈}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား အဆိုတော်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆုရှင်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ]] ihggdwrp8uje0pu7rlutghp2m9z0aja 1052359 1052357 2026-09-11T15:36:45Z ~2026-39963-61 145736 1052359 wikitext text/x-wiki {{Infobox artist | name= ဝင်းဦး | image= Winoo.gif | caption= | birth_name= လှမြင့် | other name = ကိုဦး | birth_date= {{Birth date|1935|03|13|df=y}} | birth_place= [[ရန်ကုန်မြို့]] | death_date= {{Death date and age|1988|12|14|1935|03|13|df=y}} | death_place= [[ရန်ကုန်မြို့]] | resting_place= [[ရန်ကုန်မြို့]] | nationality= မြန်မာ | education= တီတီစီလေ့ကျင့်ရေးကျောင်း၊ [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]၊ ဗိုလ်သင်တန်းအပတ်စဉ်(၈) | known_for= ဒါရိုက်တာ၊ မင်းသား၊ ဇာတ်ညွှန်းဆရာ၊ အဆိုတော်၊ စာရေးဆရာ၊ ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီပိုင်ရှင်နှင့် မဂ္ဂဇင်းစာအုပ်ထုတ်ဝေသူပိုင်ရှင် | notable_works= {{unbulleted list | ''နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်'' ၁၉၆၂ | ''[[မောင်တို့ချယ်ရီမြေ]]'' ၁၉၆၃ | ''[[တိမ်လွှာမို့မိုလွင်]]'' ၁၉၆၇ | ''မင်း ဘယ်ပြေးမလဲ မိချိုသဲ'' | ''ဆောင်းအိပ်မက်'' ၁၉၆၇ | [[မှုံရွှေရည်]] | ''သိုး''၊ ''ကျောက်မဲအကျဉ်းသား'' | ''[[တကျော့ နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ (ရုပ်ရှင်)|တကျော့နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ]]'' | ''ခိုင်မာလာနှင်းဆီ'' }} | movement= | spouse= }} '''ဝင်းဦး''' (၁၉၃၅-၁၉၈၈) သည် မြန်မာ့အနုပညာသမိုင်းတွင် ထူးချွန်သော မင်းသား၊ ဒါရိုက်တာ၊ ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီပိုင်ရှင်၊ ဇာတ်ညွှန်းရေးဆရာ၊ စာရေးဆရာ၊ မဂ္ဂဇင်းထုတ်ဝေသူ၊ ပုံနှိပ်တိုက်ပိုင်ရှင်၊ အဆိုတော် နှင့် ဓာတ်ပြားတိုက်ပိုင်ရှင် ဖြစ်သည်။ == ငယ်ဘဝ == ဝင်းဦးကို သမိုင်းအငြိမ်းစားပါမောက္ခ [[ဘညွန့်|ဦးဘညွန့်]] (ခေတ်ဟောင်းတေးဂီတသမိုင်းတွင်ထင်ရှားသည့် ချစ်ဒုက္ခသီချင်းသီဆိုသူ) နှင့် ဒေါ်နှင်းရီ (မင်နီဘခက်)တို့က ရန်ကုန်မြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ ဝင်းဦး၏ အမည်ရင်းမှာ လှမြင့်ဖြစ်ပြီး ငယ်နာမည်မှာ ဘိုနီဖြစ်သည်။ မွေးချင်းငါးဦးအနက် တတိယမြောက်ဖြစ်သည်။ မွေးချင်းအားလုံးမှာ အနုပညာရှင်များဖြစ် အစဉ်လိုက် ဒေါ်တင်တင်ဦး (စာရေးဆရာမမေယု)၊ ကိုကျော်ဝင်း (မင်းသား ဝင်းညွန့်)၊ ကိုအုန်းကြိုင် (မင်းသား အောင်မိုး)၊ တက္ကသိုလ် ကြည်ရွှင်တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ဝင်းဦးဟု နာမည်ပေးထားခြင်းမှာ အစ်မဖြစ်သူ တင်တင်ဦး နှင့် အစ်ကိုဝင်းညွန့် နာမည် ရှေ့ဆုံးနှင့် နောက်ဆုံးစာလုံးကိုယူ၍ ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ဦးဘညွန့်သည်ချစ်ဒုက္ခနှင့်ဆူထူးရွယ်သီချင်းနှစ်ပုဒ်ဖြင့် ဓာတ်ပြားရအဆိုတော်အဖြစ် နာမည်ကျန်ရစ်သူ ဖြစ်ကာ တက္ကသိုလ်ပါမောက္ခတစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။ မိခင် မင်နီဘခက်၏ ဖခင်သည် မြန်မာတိုင်းရင်းဆေးပညာအကြောင်း သုတေသနများ ဆောင်ရွက်ခဲ့သော ဆရာဝန် ကာနယ်ဘခက် ဖြစ်၍ ကာနယ်ဘခက်ရဲ့ ဖခင်ဖြစ်သူမှာ မြန်မာပြည်၌ ပထမဆုံးဖွဲ့ခဲ့သည့် လက်ထောက်ဘုရင်ခံ၏ အတိုင်ပင်ခံကောင်စီဝင် မော်လမြိုင်မြို့မှ ဦးခက် ဖြစ်သည်။<ref name="bbc myanmar"/> == ပညာရေး == ဝင်းဦးသည် [[ဒုတိယကမ္ဘာစစ်]]ကြီး ပြီးသောအခါ တီတီစီလေ့ကျင့်ရေးကျောင်းတွင် ပညာကို စတင်သင်ယူခဲ့သည်။ တီတီစီကျောင်းမှာပင် တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းအောင်မြင်ခဲ့သည်။ [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]တွင် ဆက်လက် ပညာသင်ကြားရာ ဥပစာအထက်တန်း အောင်မြင်ခဲ့သည်။ တက္ကသိုလ်ပညာကို ဆုံးခန်းတိုင် မသင်ဘဲ ဗိုလ်သင်တန်းအပတ်စဉ်(၈)ကို တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်ကိုဦး အမည်ဖြင့် တပ်မတော် (ကြည်း) ၌ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ == စစ်မှုထမ်းဘဝ == ဝင်းဦးသည် တပ်မဟာ(၅)နှင့် တပ်ရင်း(၇)တို့)တွင် အမှုထမ်းခဲ့သည်။ ယင်းကဲ့သို့ အမှုထမ်းနေစဉ်အတွင်း [[မှော်ဘီမြို့]]ရှိ ကြည်း၊ ရေ၊ လေ၊ ပူးပေါင်းစစ်ဆင်ရေး လေထီးသင်တန်းသို့ တက်ရောက်ပြီး ၁၉၅၉ ခုနှစ်တွင် ဩစတြေးလျနိုင်ငံသို့ လေထီးပညာရပ်များ သွားရောက် သင်ကြားခဲ့သည်။ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာသောအခါ မှော်ဘီလေထီးသင်တန်းကျောင်းတွင် နည်းပြအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီးနောက် ၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် တပ်မတော်မှ ဗိုလ်ကြီးအဆင့်ဖြင့် အနားယူခဲ့သည်။<ref name="multi-talented">{{cite web |url=https://www.moi.gov.mm/npe/?q=news/7/08/2013/id-4850|title=မြန်မာ့အနုပညာလောက၏ စွယ်စုံအနုပညာရှင် အကယ်ဒမီ ဝင်းဦး |last=Phyo Sandar Myint |first= |date=7 August 2013|access-date=16 May 2020 |language=Myanmar |trans-title=Academy-winner Win Oo, a multi-talented artist in the Myanma entertainment industry (literature, music and films}}</ref> == အနုပညာလုပ်ငန်း == ဝင်းဦးသည် စာပေလောကတွင် အောင်မြင်ခဲ့သလို ရုပ်ရှင်လောကတွင်လည်း လျှမ်းလျှမ်းတောက်အောင်မြင်ခဲ့သည့် အနုပညာသမားတစ်ဦးဖြစ်သည်။ ဝင်းဦးသည် ''မင်းထင်ရွှေမှန်'' ရာဇဝင်ဇာတ်ကား ဇာတ်ညွှန်းရေးသားရာမှ အစပြုကာ စာပေလောကမှ ရုပ်ရှင်လောကသို့ နယ်ပယ်ချဲ့ထွင်လာခဲ့သည်။ ဝင်းဦး၏ ပွဲဦးထွက်ဇာတ်ကားမှာ [[ရှုမဝ ရုပ်စုံမဂ္ဂဇင်း|ရှုမဝ မဂ္ဂဇင်း]]တွင် သူကိုယ်တိုင်ရေးသားထားသည့် ''နှစ်ယောက်ထဲနေချင်တယ်'' ဝတ္ထုရှည်ကို မင်းသမီး [[တင်တင်မူ]]နှင့်အတူ ဇာတ်ကား အဖြစ် ပုံဖော်ခဲ့သည်။ ထိုဇာတ်ကားနှင့်အတူ ယင်းဇာတ်ကား၏ဇာတ်ဝင်တေးဖြစ်သည့် ''မီးပုံပွဲ'' သီချင်းသည် ထိုအချိန်က ဝင်းဦးဟူသော သရုပ်ဆောင်သစ်၏ နာမည်နှင့်အတူ မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံးရှိ ရုပ်ရှင်ပရိသတ်များ၏ ရင်ထဲသို့ လွှမ်းမိုးနိုင်ခဲ့သည်။ သို့သော် ထိုဇာတ်ကားသည် ဝင်းဦး၏ ပထမဆုံး ရုံတင်ခဲ့သောဇာတ်ကားမဟုတ်ပေ။ ပထမဆုံးရုပ်ရှင်ဖြစ်သည့် "နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်" ဇာတ်ကား ရိုက်ကူးနေစဉ်မှာပင် မြဇော်ရုပ်ရှင် ထုတ်လုပ်ရေးက ဒါရိုက်တာ မင်းရှင်နောင်အား တာဝန်ပေးပီး " ချစ်သောသူ တယောက်" ဇာတ်ကားကို ရိုက်ကူးစေခဲ့သည်။ " ချစ်သောသူ တယောက်" ဇာတ်ကားသည် " နှစ်ယောက်ထဲနေချင်တယ်" ဇာတ်ကားထက် စောစီးစွာ ရုံတင်ခဲ့သော်လည်း အောင်မြင်မှု မရခဲ့ပေ။ ထို့အပြင် ဝင်းဦးသည် အခြားသောရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီများအတွက် ဇာတ်ကားပေါင်းများစွာတွင် ပါဝင်သရုပ်ဆောင် ပေးခဲ့ရုံသာမက "စန္ဒာ" ကိုယ်ပိုင်ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီကိုလည်း တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ဝင်းဦးကိုယ်တိုင်ဒါရိုက်တာလုပ်ပြီး ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သော ''ဆောင်းအိပ်မက်'' ဇာတ်ကားတွင် နှစ်ကိုယ်ခွဲသရုပ်ဆောင်မှုဖြင့် ၁၉၆၇ခုနှစ်တွင် ပထမဆုံးအကြိမ် [[မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆု|အကယ်ဒမီဆု]] ရရှိခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်တွင် အလားတူပင် ကိုယ်တိုင်ပါဝင်သရုပ်ဆောင် ရိုက်ကူးခဲ့သည့် နာမည်ကျော် ''[[မှုံရွှေရည်]]'' ဇာတ်ကားဖြင့် ဒုတိယအကြိမ် အကယ်ဒမီဆု ထပ်မံရရှိခဲ့ပြန်သည်။ ဝင်းဦး၏ အနုပညာ သက်တမ်းတလျှောက်တွင် အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆု နှစ်ကြိမ်၊ ဇာတ်ကားဆု နှစ်ကြိမ် ရရှိဆွတ်ခူးနိုင်ခဲ့သည်။ ဝင်းဦးရိုက်ကူးခဲ့သည့် ''ချစ်သူရွေးမယ်ချစ်ဝဲလယ်'' ဇာတ်ကားသည် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်လောက၏ပထမဆုံးသော ရှစ်ကိုယ်ခွဲ ဇာတ်ကား ဖြစ်သည်။<ref name="bbc myanmar">{{cite web |url=https://www.bbc.com/burmese/in-depth-46605005|title= နှုတ်ခမ်းမွေးမင်းသား ဝင်းဦးရဲ့ အမြတ်နိုးဆုံးအနုပညာက ဘာလဲ|website= BBC Myanmar|last= Bo Bo |first= |date=18 December 2018|access-date=16 May 2020 |language=Myanmar |trans-title=What’s the type of arts the mustache actor Win Oo admires best?}}</ref> ဝင်းဦးပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည့် နာမည်ကြီးဇာတ်ကားအချို့မှာ မင်းသမီး တင်တင်မူနှင့် နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်၊ [[ခင်သန်းနု]]နှင့် မှုံရွှေရည်၊ [[မောင်တို့ချယ်ရီမြေ]]နှင့် ကျောက်မဲအကျဉ်းသား မြင့်မြင့်ခင်နှင့် တိမ်လွှာမို့မိုလွင်၊ စန္ဒာနှင့် မင်း ဘယ်ပြေးမလဲ မိချိုသဲ၊ တင်တင်အေး၊ အေးအေးသင်းတို့နှင့် ဆောင်းအိပ်မက်၊ ချစ်စပယ်နှင့် မောင့်အချစ်တော်၊ [[နေဝင်း၊ ကောလိပ်ဂျင်|ကောလိပ်ဂျင်နေဝင်း]]၊ [[ခင်သန်းနု]]တို့နှင့် သိုး၊ မင်းသမီးချိုပြုံး၊ [[တင်တင်မြ]] တို့နှင့် [[တကျော့ နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ (ရုပ်ရှင်)|တကျော့နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ]]၊ မင်းသမီးမပါပဲရိုက်ကူးခဲ့သည့် အတွယ်အတာ နှင့် နောက်ဆုံးရိုက်ကူးခဲ့သည့် ခိုင်မာလာနှင်းဆီ ဇာတ်ကားတို့မှာ အထူးထင်ရှားခဲ့သည်။ <ref>{{cite book|publisher=ပညာရွှေတောင် စာအုပ်တိုက်|date=ဧပြီ ၂၀၀၃|edition=ပထမ အကြိမ်|author=ပြန်ကြားရေးနှင့် ပြည်သူ့ ဆက်ဆံရေး ဦးစီး ဌာန (ရုံးချုပ်) စာတည်း အဖွဲ့|title=နှစ်ဆယ် ရာစု မြန်မာ စာရေး ဆရာ များနှင့် စာစု စာရင်း}}</ref><ref name="multi-talented"/> === အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆု === အကယ်ဒမီ (အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆု) နှစ်ကြိမ် ဆွတ်ခူးရရှိခဲ့သည်။ * ၁၉၆၇-ခုနှစ် (ဆောင်းအိပ်မက်)ဇာတ်ကား * ၁၉၇၀-ခုနှစ် (မှုံရွှေရည်)ဇာတ်ကား ၎င်းအပြင် ဝင်းဦး၏ အဆိုတော်ဘဝကို အစပြုခဲ့သည့် သီချင်းမှာ "တေလေငှက်"ဖြစ်ပြီး ယင်းသီချင်းကို "ချစ်သောသူတစ်ယောက်"ဇာတ်ကားတွင် ကိုယ်တိုင်သီဆိုသရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ဝင်းဦးသည် အချစ်၊ အလွမ်း၊ တိုင်းပြု ပြည်ပြု သီချင်းများနှင့် ခေတ်ပေါ်သီချင်းများ သာမက ရှေးသီချင်းကြီးများကိုပါ ပိုင်နိုင်စွာသီဆိုနိုင်သူ တစ်ဦးဖြစ်ပြီး တစ်ချိန်က [[မန္တလေး]][[မြို့မအပျော်တမ်းတူရိယာအဖွဲ့]]နှင့်တွဲဖက်၍လည်း သီချင်းများ သီဆိုခဲ့သည်။ ၎င်းအပြင် "ကင်းဝန်" အမည်ရှိဓာတ်ပြားကုမ္ပဏီ တည်ထောင်ကာ ကိုယ်တိုင်သီဆိုသည့် သီချင်းများကို ဓာတ်ပြားများအဖြစ် ထုတ်လုပ်ဖြန့်ဖြူးခဲ့သေးသည်။ == စာပေလုပ်ငန်း == ဝင်းဦးသည် ကျောင်းသား ဘဝကပင် သွေးသောက် မဂ္ဂဇင်းနှင့် ရှုမဝမဂ္ဂဇင်း တို့တွင် ညိုမင်းလွင် ကလောင် အမည်ဖြင့် ကဗျာ၊ ဝတ္ထုများ ရေးသားခဲ့သည်။ ပထမဆုံး ရေးသားခဲ့သော ဝတ္ထုမှာ ဂျိန်း ဖြစ်သည်။ ၁၉၆ဝ ပြည့်နှစ် ရှုမဝမဂ္ဂဇင်း၌ တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားတစ်ဦး မဂ္ဂဇင်း ဝတ္ထုရှည်ကြီးကို ရေးသားခဲ့သည်။ ဤမဂ္ဂဇင်း ဝတ္ထုရှည်ကို ဝင်းဦး ကလောင်အမည်ဖြင့် ရေးသားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဝင်းဦး ဆိုသော အမည်သည် ယင်း ဝတ္ထုရှည်ကြီးကြောင့် နာမည်ကျော်ကြား လူသိများခဲ့သည် မှန်သော်လည်း တစ်နိုင်ငံလုံးက ဝင်းဦးကို အသိအမှတ် ပြုခဲ့သည်မှာ ရုပ်ရှင်ကြောင့်ပင် ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်းတိုက်ကို တည်ထောင်ပြီး မြန်မာ့စာပေသမိုင်းတွင် ပထမဆုံးသော ရောင်စုံအော့ဖ်ဆက် နည်းဖြင့် ထုတ်လုပ်သည့် ပထမဆုံးသော "စန္ဒာ"ပုဂ္ဂလိက ရောင်စုံမဂ္ဂဇင်းကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။<ref>{{cite web |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/laughter-the-best-medicine.html |title=Laughter, the best medicine |last=Kyaw Hsu Mon |first= |date=29 August 2015 |website=The Irrawaddy |access-date=16 May 2020 |quote= In the 1960s, Maung Maung’s work appeared in “Sandar,” a popular magazine published by actor Win Oo.}}</ref> ထိုမဂ္ဂဇင်းတွင် ဝင်းဦးသည် ခင်မောင်ဝင့်အမည်ဖြင့် ကမ္ဘာ့ရုပ်ရှင်လောကနှင့် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်လောကအကြောင်းများကို သုတရသ ပြောင်မြောက်စွာ ရေးသားခဲ့သည်။ ယင်းမဂ္ဂဇင်းတွင် ကလေးများအတွက် ဦးဦးပုံပြောမယ်၊ အမျိုးသမီးများအတွက် မရှပ်တေး ဟူသော အခန်းကဏ္ဍများကြောင့် ပရိသတ်များ၏အထူး အားပေးမှုကိုရရှိကာ ထိုအချိန်က စောင်ရေအများဆုံးသော မဂ္ဂဇင်း တစ်စောင်ဖြစ်ခဲ့သည်။ စာမူ အရေအတွက် များများ ဖော်ပြနိုင်ရန်အတွက် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်းတွင် စာလုံးသေး (၁၂) ပွိုင့်ကို စတင် အသုံးပြုခဲ့သည်။ ဝင်းဦး၏ ကလောင်အမည်ခွဲများမှာ ညိုမင်းလွင်၊ ခင်မောင်ဝင့်၊ မိုးကျော်ခေါင် နှင့် ကိုဦးတို့ ဖြစ်သည်။ == ဘဝနိဂုံး == ထို့နောက် ဝင်းဦးသည် ၁၉၈၈ခုနှစ် ဧပြီလတွင် အူမကြီးကင်ဆာကြောင့် ဗြိတိန်သို့ ဆေးသွားကုပြီး ပြန်လာသည်။ ၁၉၈၈ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ခိုင်မာလာနှင်းဆီ ဇာတ်ကားရိုက်ကူးဆဲတွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ကွယ်လွန်ပြီးသောအခါ ဝင်းဦး၏ အမွေများအား ဒေါ်အိုင်ရင်းတင်လှက ဆက်ခံရသည်။ ပေခြောက်ထောင်ကျော် ရိုက်ကူးထားကာ အပြီးမသတ် ရသေးသော ခိုင်မာလာနှင်းဆီ ဇာတ်ကားကို ဒေါ်အိုင်ရင်းတင်လှက ရုပ်ရှင်မင်းသား[[ရန်အောင်(ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်)|ရန်အောင်]] နှင့် အစားထိုး အပြီးသတ် ရိုက်ကူးခဲ့သည်။<ref>အမှတ်(၂၆၄) နိုဝင်ဘာလ၊ ၁၉၉၁−ခုနှစ်ထုတ် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်း၊</ref> == ရေးသား ပြုစုခဲ့သော စာအုပ်များ == {| class="wikitable sortable" ! စဉ် !! အမည် !! ထုတ်ဝေနှစ် !! မှတ်ချက် |- | ၁||[[ကျွန်တော်မွှေးတဲ့မီး (စာအုပ်)|ကျွန်တော်မွှေးတဲ့မီး]]||၁၉၆၉||လုံးချင်းဝတ္ထု |- | ၂||[[သိုး (စာအုပ်)|သိုး]]||၁၉၆၁||လုံးချင်းဝတ္ထု |- | ၃||[[နုနုငယ်ငယ် (စာအုပ်)|နုနုငယ်ငယ်]]||၁၉၆၁||လုံးချင်းဝတ္ထု |- | ၄||[[အာကသဒုံးယာဉ် လက်နက်များ (စာအုပ်)|အာကသဒုံးယာဉ် လက်နက်များ]]||၁၉၆၁|| |- | ၅||[[အသက်ရှင်နေနည်းနှင့် လေဟာပြင်ခရီး (စာအုပ်)|အသက်ရှင်နေနည်းနှင့် လေဟာပြင်ခရီး]]||၁၉၆၁||၁၉၆၁ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် ရှုမဝပုံနှိပ်တိုက်မှ ရိုက်နှိပ်သည်။ |- | ၆||[[မုန်းလဲမေ့ပါနိုင် (စာအုပ်)|မုန်းလဲမေ့ပါနိုင်]]||၁၉၆၂|| |- | ၇||[[လွမ်းလေသူ အမိုက်အမဲ ဝတ္ထုတိုပေါင်းချုပ်]]||၁၉၆၂||ကင်းဝန်စာအုပ်အမှတ်(၅)၊၁၉၆၂ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၈||[[တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားတစ်ဦး (စာအုပ်)|တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားတစ်ဦး]]||၁၉၆၂|| |- | ၉||[[နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ် (စာအုပ်)|နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်]]||၁၉၆၂|| |- | ၁၀||တေးသီချင်းဆန်းများ||၁၉၆၃|| |- | ၁၁||[[ပန်းကြဲတဲ့ ဖဲစက်ရာမှာ (စာအုပ်)|ပန်းကြဲတဲ့ ဖဲစက်ရာမှာ]]||၁၉၆၃|| |- | ၁၂||[[မျက်ရှု (စာအုပ်)|မျက်ရှု]]||၁၉၆၆|| |- | ၁၃||[[ယောက်ျား မပီသသူနှင့် ချစ်မိသူ လူတစ်ယောက်အကြောင်း (စာအုပ်)|ယောက်ျား မပီသသူနှင့် ချစ်မိသူ လူတစ်ယောက်အကြောင်း]]||၁၉၆၉|| |- | ၁၄||[[အသည်းစား မဟာရာဇာ၏ ရှင်းတမ်း (စာအုပ်)|အသည်းစား မဟာရာဇာ၏ ရှင်းတမ်း]]||၁၉၆၉|| |- | ၁၅||ဝင်းဦး၏တေးပေါင်းချုပ်||၁၉၆၉||၁၉၆၉ခုနှစ်၊ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၁၆|| တေးပေါင်းချုပ် လက်ရွေးစင်||၁၉၆၉|| |- | ၁၇||[[နှလုံးသား အသစ်နှင့် ချစ်မည့်သူ (စာအုပ်)|နှလုံးသား အသစ်နှင့် ချစ်မည့်သူ]]||၁၉၇ဝ|| |- | ၁၈||[[မိန်းမလှအမုန်း (စာအုပ်)|မိန်းမလှအမုန်း]]||၁၉၇၀|| |- | ၁၉||[[ငွေလှိုင်းဇာပေါ်မှာ (စာအုပ်)|ငွေလှိုင်းဇာပေါ်မှာ]]||၁၉၇၁||လုံးချင်းဝတ္ထု၊ |- | ၂၀||[[ဆွေး (စာအုပ်)|ဆွေး]]||၁၉၇၁||လုံးချင်းဝတ္ထု၊ ၁၉၇၁ အောက်တိုဘာလ ပထမအကြိမ် အုပ်ရေ၆၀၀၀ အဖိုး(၅)ကျပ်။ |- | ၂၁||[[ရေဒီယိုတေးများ (စာအုပ်)|ရေဒီယိုတေးများ]]||၁၉၇၁|| |- | ၂၂||[[လတန်ခူးပေမို့ (စာအုပ်)|လတန်ခူးပေမို့]]||၁၉၇၁||ပထမဆုံးထုတ်ဝေသည့် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်း၌ ရေးသည့် အခန်းဆက် ဝတ္ထုရှည် |- | ၂၃||[[နောင်အင်းလေး (စာအုပ်)|နောင်အင်းလေး]]||၁၉၇၂||မြန်မာ့အလင်း၌ ရေးသည့် အခန်းဆက် ဝတ္ထုရှည် |- | ၂၄||[[ကြင်နာသူ့အသဲ (စာအုပ်)|ကြင်နာသူ့အသဲ]]||၁၉၇၂||ဤစာအုပ်ကို [[ချစ်သူကြင်သူမြတ်နိုးသူ]] အမည်ဖြင့် ရုပ်ရှင်ရိုက်ခဲ့သည်။ |- | ၂၅||[[ချစ်ဦးသူနှင့် ချစ်ဖူးသူ (စာအုပ်)|ချစ်ဦးသူနှင့် ချစ်ဖူးသူ]]||၁၉၇၂|| |- | ၂၆||[[ဩစတြေးလျမှ ချစ်သမျှအကြောင်း (စာအုပ်)|ဩစတြေးလျားမှ ချစ်သမျှအကြောင်း]]||၁၉၇၂||၁၉၇၂ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလတွင် ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၂၇||[[နာမည်ကျော် ဇာတ်လိုက်မင်းသား ကိုဂွတို (စာအုပ်)|နာမည်ကျော် ဇာတ်လိုက်မင်းသား ကိုဂွတို]]||၁၉၇၃||စန္ဒာ ရုပ်စုံမဂ္ဂဇင်း၌ ရေးသည့် အခန်းဆက် ဝတ္ထုရှည် |- | ၂၈||[[ကျွန်တော် ကျွန်မတို့အရွယ်]]||၁၉၇၄||၁၉၇၄ခုနှစ်၊ ဇွန်လတွင် စန္ဒာပုံနှိပ်တိုက်မှ ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၂၉|| [[ဆယ်စုခေတ် တစ်နှစ်စွန်း မန်းသင်္ကြန် (စာအုပ်)|ဆယ်စုခေတ် တစ်နှစ်စွန်း မန်းသင်္ကြန်]]||၁၉၇၉||၁၉၇၉ ဩဂုတ်လတွင် ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၃၀|| [[ပုဂ္ဂိုလ်ကျော် (၁၃) ဦး (စာအုပ်)|ပုဂ္ဂိုလ်ကျော် (၁၃) ဦး]]||၁၉၆၂||၁၉၆၂ခုနှစ်၊ ရှုမဝစာအုပ်တိုက်မှ ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၃၁|| [[မျှော်လင့်ခိုး သံသရာဝယ် (စာအုပ်)|မြှော်လင့်ခိုး သံသရာဝယ်]]|| || |- | ၃၂||[[သည်ခေတ် သည်အရွယ် သည်လိင်ကိစ္စ (စာအုပ်)|သည်ခေတ် သည်အရွယ် သည်လိင်ကိစ္စ]]|| || |} == သရုပ်ဆောင်ခဲ့သော ရုပ်ရှင်ကားများ == {| class="wikitable sortable" ! စဉ် !! ဇာတ်ကားအမည် !! ပြသခဲ့သည့်နှစ် !! မှတ်ချက် |- | ၁||ချစ်သောသူတစ်ယောက် |၁၉၆၂||ခင်သန်းနု |- | ၂||နှစ်ယောက်တည်းနေချင်တယ် |၁၉၆၂||တင်တင်မူ၊ဒေစီကျော်ဝင်း |- | ၃||မုန်းတလှဲ့ ပြုံးတလှဲ့||၁၉၆၂ |ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- | ၄||ဆောင်းတညဝယ် |၁၉၆၃||ဝါဝါဝင်းရွှေ |- | ၅||ဗိမ္မသာရ |၁၉၆၃||အေဝမ်းတင်မောင်၊ကြည်ကြည်ဌေး၊ ကြည်ကြည်ညွန့် |- | ၆||မာနတံခွန် |၁၉၆၃||ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- | ၇||ပိတောက်ရိပ်ဝယ် |၁၉၆၃|| ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး၊နှင်းဆီ |- | ၈||ဘဝမှတ်တမ်း |၁၉၆၃||ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- | ၉||မြတ် |၁၉၆၃||မြင့်မြင့်ခင်၊ချစ်စပယ် |- | ၁၀||တပွင့်ထဲပန်မယ် |၁၉၆၃||ကြည်ကြည်ဌေး၊သီသီ |- | ၁၁||မောင်တို့ချယ်ရီမြေ | ၁၉၆၃||ခင်သန်းနု |- | ၁၂||ဤစံအိမ်ဝယ် |၁၉၆၃||ဝါဝါဝင်းရွှေ |- | ၁၃||ချစ်သောမောင်မောင် ||၁၉၆၃||သီသီ |- | ၁၄||မောင်ချော့မြှူပါ့မယ် ||၁၉၆၃||ကြည်ကြည်ဌေး |- | ၁၅||ရင်သွေးရင်နှစ် ||၁၉၆၃||မေသစ်၊ ဝါဝါဝင်းရွှေ |- | ၁၆||သစ္စာတူပြိုင် |၁၉၆၄||မြင့်မြင့်ခင် |- | ၁၇||ဘယ်ရပ်ဌာနီ |၁၉၆၄||ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၁၈||မောင့်အချစ်တော် |၁၉၆၄||တင်တင်မူ၊ချစ်စပယ် |- |၁၉ |မေတ္တာပန်းဥယျာဉ် |၁၉၆၄ |မြင့်မြင့်ခင်၊ခင်သန်းနု |- |၂၀ |သိကြားစေသက်သေညွှန်း |၁၉၆၄ |ဝါဝါဝင်းရွှေ၊ခင်သန်းနု |- |၂၁ |ညီညီလွင် |၁၉၆၄ |ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၂၂ |မုန်းမေ့ပါနိုင် |၁၉၆၅ |တင်တင်မူ၊သီသီ၊ ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၂၃ |ချစ်သဲ |၁၉၆၅ |ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၂၄ |ဆုထူးငယ်ပန်ရွယ်သွန်း |၁၉၆၆ |ဒေစီကျော်ဝင်း၊နွဲ့နွဲ့စန်း |- |၂၅ |ရီးစားဓမြ (ခင်သန်းနု) |၁၉၆၇ |ခင်သန်းနု |- |၂၆ |မောင်မောင်နဲ့သိင်္ဂီ |၁၉၆၇ |စံရှားတင်၊စမ်းစမ်းဝင်း |- |၂၇ |နှင်းပျောက်တဲ့နွေ |၁၉၆၇ |တင်တင်မူ၊ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- |၂၈ |ဆောင်းအိပ်မက် |၁၉၆၇ |ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး၊ အေးအေးသင်း (၁၉၆၇ခုနှစ်တွင် အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆုရရှိသည့်ဇာတ်ကား) |- |၂၉ |ကိုယ့်ချစ်သူဘယ်မှာရှိတယ် |၁၉၆၈ |ခင်သန်းနု |- |၃၀ |သိုး |၁၉၆၈ |ခင်သန်းနု |- |၃၁ |တိမ်လွှာမို့မို့လွင် |၁၉၆၈ |မြင့်မြင့်ခင် |- |၃၂ |ကျောက်မဲအကျဉ်းသား (ခင်သန်းနု) |၁၉၆၉ |ခင်သန်းနု |- |၃၃ |မှုံရွှေရည် (*) |၁၉၇၀ |ခင်သန်းနု၊အောင်လွင်၊ဖိုးပါကြီး၊ခင်လေးဆွေနှင့် ကလေးသရုပ်ဆောင်စန္ဒာလင်း |- |၃၄ |တစ်ကျော့နှစ်ကျော့တေးကိုသီ |၁၉၇၁ |တင်တင်မြ၊ချိုပြုံး |- |၃၅ |အတွယ်အတာ |၁၉၇၂ |(ကလေးသရုပ်ဆောင် စန္ဒာလင်း) |- |၃၆ |လတ်လတ် (ခင်သန်းနု) |၁၉၇၃ |ခင်သန်းနု |- |၃၇ |မုန်းပါတယ်မောင့်ကို |၁၉၇၃ |မြင့်မြင့်ခင် |- |၃၈ |ပန်းမြို့တော်သို့ခြေလှမ်းသုံးဆယ် (ချိုပြုံး) |၁၉၇၃ |ကျော်စွာဝင်း၊ချိုပြုံးတို့ခေါင်းဆောင်ပါဝင်၍ ဧည့်သည်သရုပ်ဆောင်အဖြစ်ပါဝင်သည်။ |- |၃၉ |ချစ်သူရွေးမယ်ချစ်ဝဲလယ် |၁၉၇၅ |မြင့်မြင့်ခင်၊တင်တင်နွဲ့၊စမ်းစမ်းအေး၊မြင့်မြင့်ခိုင်၊ချိုပြုံး၊နွဲ့နွဲ့မူ၊စန္ဒာ တို့နှင့်တွဲဖက်၍ မြန်မာ့ရုပ်ရှင်သမိုင်းတွင် ပထမဆုံးအကြိမ် (၈)ကိုယ်ခွဲသရုပ်ဆောင်သည်။ |- |၄၀ |မင်းဘယ်ပြေးမလဲမိချိုသဲ |၁၉၇၆ |စန္ဒာ |- |၄၁ |တိမ်ဦးလေပြေမောင့်ကိုစေ |၁၉၇၇ |ခင်ယုမေ၊တင်တင်နွဲ့ |- |၄၂ |သက်တန့်ပေါ်ကလူတစ်ယောက် |၁၉၈၀ |ခင်သန်းနု၊အေးအေးသင်း |- |၄၃ |မိန်းမနဲ့ယောက်ျား |၁၉၈၁ |မြင့်မြင့်ခိုင်၊ယဉ်ယဉ်အေး |- |၄၄ |ကျွန်တော်ပြောချင်သောအချစ်အကြောင်း |၁၉၈၁ |ခင်သန်းနွယ် |- |၄၅ |မေတ္တာကမ္ဘာခြားလေသူ |၁၉၈၁ |နွဲ့နွဲ့မူ |- |၄၆ |ချစ်သူကြင်သူမြတ်နိုးသူ |၁၉၈၁ |မြင့်မြင့်ခင်၊မြင့်မြင့်ခိုင် |- |၄၇ |ဇာတိသွေး |၁၉၈၁ |ကြည်ကြည်ဌေး၊ဆွေဇင်ထိုက် |- |၄၈ |ရာမလက္ခဏလိုအချစ်မျိုး |၁၉၈၂ |ဆွေဇင်ထိုက် |- |၄၉ |ဝေဠု |၁၉၈၂ |ကျော်စွာဝင်း၊ မေဝင်းမောင် |- |၅၀ |မိုးပုလဲသူဇာ |၁၉၈၂ |စောမြသန္တာ၊ သီတာဝင်း |- |၅၁ |နှစ်ယောက်တည်းနေချင်တယ် |၁၉၈၂ |ဝင်းဦးအဖြစ်နာမည်ကျော်ခဲ့သည့် တင်တင်မူနှင့်အောင်မြင်ခဲ့သောကားကို ကိုယ်တိုင်ဒါရိုက်တာလုပ်၍ အေးမင်းဝင်း၊ချိုပြုံး၊မေဝင်းမောင်တို့နှင့်ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ |- |၅၂ |ငွေလှိုင်းဇာပေါ်မှာ |၁၉၈၇ |ကိုယ်တိုင်ဒါရိုက်တာလုပ်ပြီး ကျော်စွာဝင်း၊ချိုပြုံးတို့နှင့် ကျော်စွာဝင်းဖခင်နေရာမှ သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ |- |၅၃ |ခိုင်မာလာနှင်းဆီ |၁၉၈၇-၈၈ |ခင်သန်းနုနှင့် ပေ၆၀၀၀ကျော်ရိုက်ကူးထားခဲ့ပြီးကွယ်လွန်ပြီးနောက် ရန်အောင်နှင့်ဆက်လက်ရိုက်ကူးကာ ၁၉၉၂ခုနှစ်တွင် ရုံတင်ပြသခဲ့သည်။ |} ရတနာပုံ တေးစီးရီး - မေသစ် ရီရီသန့် တို့နှင့် တွဲဖက် ==အကိုးအကား== {{reflist}} {{lifetime|၁၉၃၅|၁၉၈၈}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား အဆိုတော်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆုရှင်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ]] 5klnlll0lkrmk7kpqngpnw99xjx3tbh 1052360 1052359 2026-09-11T15:38:27Z ~2026-39963-61 145736 /* သရုပ်ဆောင်ခဲ့သော ရုပ်ရှင်ကားများ */ 1052360 wikitext text/x-wiki {{Infobox artist | name= ဝင်းဦး | image= Winoo.gif | caption= | birth_name= လှမြင့် | other name = ကိုဦး | birth_date= {{Birth date|1935|03|13|df=y}} | birth_place= [[ရန်ကုန်မြို့]] | death_date= {{Death date and age|1988|12|14|1935|03|13|df=y}} | death_place= [[ရန်ကုန်မြို့]] | resting_place= [[ရန်ကုန်မြို့]] | nationality= မြန်မာ | education= တီတီစီလေ့ကျင့်ရေးကျောင်း၊ [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]၊ ဗိုလ်သင်တန်းအပတ်စဉ်(၈) | known_for= ဒါရိုက်တာ၊ မင်းသား၊ ဇာတ်ညွှန်းဆရာ၊ အဆိုတော်၊ စာရေးဆရာ၊ ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီပိုင်ရှင်နှင့် မဂ္ဂဇင်းစာအုပ်ထုတ်ဝေသူပိုင်ရှင် | notable_works= {{unbulleted list | ''နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်'' ၁၉၆၂ | ''[[မောင်တို့ချယ်ရီမြေ]]'' ၁၉၆၃ | ''[[တိမ်လွှာမို့မိုလွင်]]'' ၁၉၆၇ | ''မင်း ဘယ်ပြေးမလဲ မိချိုသဲ'' | ''ဆောင်းအိပ်မက်'' ၁၉၆၇ | [[မှုံရွှေရည်]] | ''သိုး''၊ ''ကျောက်မဲအကျဉ်းသား'' | ''[[တကျော့ နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ (ရုပ်ရှင်)|တကျော့နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ]]'' | ''ခိုင်မာလာနှင်းဆီ'' }} | movement= | spouse= }} '''ဝင်းဦး''' (၁၉၃၅-၁၉၈၈) သည် မြန်မာ့အနုပညာသမိုင်းတွင် ထူးချွန်သော မင်းသား၊ ဒါရိုက်တာ၊ ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီပိုင်ရှင်၊ ဇာတ်ညွှန်းရေးဆရာ၊ စာရေးဆရာ၊ မဂ္ဂဇင်းထုတ်ဝေသူ၊ ပုံနှိပ်တိုက်ပိုင်ရှင်၊ အဆိုတော် နှင့် ဓာတ်ပြားတိုက်ပိုင်ရှင် ဖြစ်သည်။ == ငယ်ဘဝ == ဝင်းဦးကို သမိုင်းအငြိမ်းစားပါမောက္ခ [[ဘညွန့်|ဦးဘညွန့်]] (ခေတ်ဟောင်းတေးဂီတသမိုင်းတွင်ထင်ရှားသည့် ချစ်ဒုက္ခသီချင်းသီဆိုသူ) နှင့် ဒေါ်နှင်းရီ (မင်နီဘခက်)တို့က ရန်ကုန်မြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ ဝင်းဦး၏ အမည်ရင်းမှာ လှမြင့်ဖြစ်ပြီး ငယ်နာမည်မှာ ဘိုနီဖြစ်သည်။ မွေးချင်းငါးဦးအနက် တတိယမြောက်ဖြစ်သည်။ မွေးချင်းအားလုံးမှာ အနုပညာရှင်များဖြစ် အစဉ်လိုက် ဒေါ်တင်တင်ဦး (စာရေးဆရာမမေယု)၊ ကိုကျော်ဝင်း (မင်းသား ဝင်းညွန့်)၊ ကိုအုန်းကြိုင် (မင်းသား အောင်မိုး)၊ တက္ကသိုလ် ကြည်ရွှင်တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ဝင်းဦးဟု နာမည်ပေးထားခြင်းမှာ အစ်မဖြစ်သူ တင်တင်ဦး နှင့် အစ်ကိုဝင်းညွန့် နာမည် ရှေ့ဆုံးနှင့် နောက်ဆုံးစာလုံးကိုယူ၍ ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ဦးဘညွန့်သည်ချစ်ဒုက္ခနှင့်ဆူထူးရွယ်သီချင်းနှစ်ပုဒ်ဖြင့် ဓာတ်ပြားရအဆိုတော်အဖြစ် နာမည်ကျန်ရစ်သူ ဖြစ်ကာ တက္ကသိုလ်ပါမောက္ခတစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။ မိခင် မင်နီဘခက်၏ ဖခင်သည် မြန်မာတိုင်းရင်းဆေးပညာအကြောင်း သုတေသနများ ဆောင်ရွက်ခဲ့သော ဆရာဝန် ကာနယ်ဘခက် ဖြစ်၍ ကာနယ်ဘခက်ရဲ့ ဖခင်ဖြစ်သူမှာ မြန်မာပြည်၌ ပထမဆုံးဖွဲ့ခဲ့သည့် လက်ထောက်ဘုရင်ခံ၏ အတိုင်ပင်ခံကောင်စီဝင် မော်လမြိုင်မြို့မှ ဦးခက် ဖြစ်သည်။<ref name="bbc myanmar"/> == ပညာရေး == ဝင်းဦးသည် [[ဒုတိယကမ္ဘာစစ်]]ကြီး ပြီးသောအခါ တီတီစီလေ့ကျင့်ရေးကျောင်းတွင် ပညာကို စတင်သင်ယူခဲ့သည်။ တီတီစီကျောင်းမှာပင် တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းအောင်မြင်ခဲ့သည်။ [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]တွင် ဆက်လက် ပညာသင်ကြားရာ ဥပစာအထက်တန်း အောင်မြင်ခဲ့သည်။ တက္ကသိုလ်ပညာကို ဆုံးခန်းတိုင် မသင်ဘဲ ဗိုလ်သင်တန်းအပတ်စဉ်(၈)ကို တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်ကိုဦး အမည်ဖြင့် တပ်မတော် (ကြည်း) ၌ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ == စစ်မှုထမ်းဘဝ == ဝင်းဦးသည် တပ်မဟာ(၅)နှင့် တပ်ရင်း(၇)တို့)တွင် အမှုထမ်းခဲ့သည်။ ယင်းကဲ့သို့ အမှုထမ်းနေစဉ်အတွင်း [[မှော်ဘီမြို့]]ရှိ ကြည်း၊ ရေ၊ လေ၊ ပူးပေါင်းစစ်ဆင်ရေး လေထီးသင်တန်းသို့ တက်ရောက်ပြီး ၁၉၅၉ ခုနှစ်တွင် ဩစတြေးလျနိုင်ငံသို့ လေထီးပညာရပ်များ သွားရောက် သင်ကြားခဲ့သည်။ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာသောအခါ မှော်ဘီလေထီးသင်တန်းကျောင်းတွင် နည်းပြအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီးနောက် ၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် တပ်မတော်မှ ဗိုလ်ကြီးအဆင့်ဖြင့် အနားယူခဲ့သည်။<ref name="multi-talented">{{cite web |url=https://www.moi.gov.mm/npe/?q=news/7/08/2013/id-4850|title=မြန်မာ့အနုပညာလောက၏ စွယ်စုံအနုပညာရှင် အကယ်ဒမီ ဝင်းဦး |last=Phyo Sandar Myint |first= |date=7 August 2013|access-date=16 May 2020 |language=Myanmar |trans-title=Academy-winner Win Oo, a multi-talented artist in the Myanma entertainment industry (literature, music and films}}</ref> == အနုပညာလုပ်ငန်း == ဝင်းဦးသည် စာပေလောကတွင် အောင်မြင်ခဲ့သလို ရုပ်ရှင်လောကတွင်လည်း လျှမ်းလျှမ်းတောက်အောင်မြင်ခဲ့သည့် အနုပညာသမားတစ်ဦးဖြစ်သည်။ ဝင်းဦးသည် ''မင်းထင်ရွှေမှန်'' ရာဇဝင်ဇာတ်ကား ဇာတ်ညွှန်းရေးသားရာမှ အစပြုကာ စာပေလောကမှ ရုပ်ရှင်လောကသို့ နယ်ပယ်ချဲ့ထွင်လာခဲ့သည်။ ဝင်းဦး၏ ပွဲဦးထွက်ဇာတ်ကားမှာ [[ရှုမဝ ရုပ်စုံမဂ္ဂဇင်း|ရှုမဝ မဂ္ဂဇင်း]]တွင် သူကိုယ်တိုင်ရေးသားထားသည့် ''နှစ်ယောက်ထဲနေချင်တယ်'' ဝတ္ထုရှည်ကို မင်းသမီး [[တင်တင်မူ]]နှင့်အတူ ဇာတ်ကား အဖြစ် ပုံဖော်ခဲ့သည်။ ထိုဇာတ်ကားနှင့်အတူ ယင်းဇာတ်ကား၏ဇာတ်ဝင်တေးဖြစ်သည့် ''မီးပုံပွဲ'' သီချင်းသည် ထိုအချိန်က ဝင်းဦးဟူသော သရုပ်ဆောင်သစ်၏ နာမည်နှင့်အတူ မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံးရှိ ရုပ်ရှင်ပရိသတ်များ၏ ရင်ထဲသို့ လွှမ်းမိုးနိုင်ခဲ့သည်။ သို့သော် ထိုဇာတ်ကားသည် ဝင်းဦး၏ ပထမဆုံး ရုံတင်ခဲ့သောဇာတ်ကားမဟုတ်ပေ။ ပထမဆုံးရုပ်ရှင်ဖြစ်သည့် "နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်" ဇာတ်ကား ရိုက်ကူးနေစဉ်မှာပင် မြဇော်ရုပ်ရှင် ထုတ်လုပ်ရေးက ဒါရိုက်တာ မင်းရှင်နောင်အား တာဝန်ပေးပီး " ချစ်သောသူ တယောက်" ဇာတ်ကားကို ရိုက်ကူးစေခဲ့သည်။ " ချစ်သောသူ တယောက်" ဇာတ်ကားသည် " နှစ်ယောက်ထဲနေချင်တယ်" ဇာတ်ကားထက် စောစီးစွာ ရုံတင်ခဲ့သော်လည်း အောင်မြင်မှု မရခဲ့ပေ။ ထို့အပြင် ဝင်းဦးသည် အခြားသောရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီများအတွက် ဇာတ်ကားပေါင်းများစွာတွင် ပါဝင်သရုပ်ဆောင် ပေးခဲ့ရုံသာမက "စန္ဒာ" ကိုယ်ပိုင်ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီကိုလည်း တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ဝင်းဦးကိုယ်တိုင်ဒါရိုက်တာလုပ်ပြီး ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သော ''ဆောင်းအိပ်မက်'' ဇာတ်ကားတွင် နှစ်ကိုယ်ခွဲသရုပ်ဆောင်မှုဖြင့် ၁၉၆၇ခုနှစ်တွင် ပထမဆုံးအကြိမ် [[မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆု|အကယ်ဒမီဆု]] ရရှိခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်တွင် အလားတူပင် ကိုယ်တိုင်ပါဝင်သရုပ်ဆောင် ရိုက်ကူးခဲ့သည့် နာမည်ကျော် ''[[မှုံရွှေရည်]]'' ဇာတ်ကားဖြင့် ဒုတိယအကြိမ် အကယ်ဒမီဆု ထပ်မံရရှိခဲ့ပြန်သည်။ ဝင်းဦး၏ အနုပညာ သက်တမ်းတလျှောက်တွင် အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆု နှစ်ကြိမ်၊ ဇာတ်ကားဆု နှစ်ကြိမ် ရရှိဆွတ်ခူးနိုင်ခဲ့သည်။ ဝင်းဦးရိုက်ကူးခဲ့သည့် ''ချစ်သူရွေးမယ်ချစ်ဝဲလယ်'' ဇာတ်ကားသည် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်လောက၏ပထမဆုံးသော ရှစ်ကိုယ်ခွဲ ဇာတ်ကား ဖြစ်သည်။<ref name="bbc myanmar">{{cite web |url=https://www.bbc.com/burmese/in-depth-46605005|title= နှုတ်ခမ်းမွေးမင်းသား ဝင်းဦးရဲ့ အမြတ်နိုးဆုံးအနုပညာက ဘာလဲ|website= BBC Myanmar|last= Bo Bo |first= |date=18 December 2018|access-date=16 May 2020 |language=Myanmar |trans-title=What’s the type of arts the mustache actor Win Oo admires best?}}</ref> ဝင်းဦးပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည့် နာမည်ကြီးဇာတ်ကားအချို့မှာ မင်းသမီး တင်တင်မူနှင့် နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်၊ [[ခင်သန်းနု]]နှင့် မှုံရွှေရည်၊ [[မောင်တို့ချယ်ရီမြေ]]နှင့် ကျောက်မဲအကျဉ်းသား မြင့်မြင့်ခင်နှင့် တိမ်လွှာမို့မိုလွင်၊ စန္ဒာနှင့် မင်း ဘယ်ပြေးမလဲ မိချိုသဲ၊ တင်တင်အေး၊ အေးအေးသင်းတို့နှင့် ဆောင်းအိပ်မက်၊ ချစ်စပယ်နှင့် မောင့်အချစ်တော်၊ [[နေဝင်း၊ ကောလိပ်ဂျင်|ကောလိပ်ဂျင်နေဝင်း]]၊ [[ခင်သန်းနု]]တို့နှင့် သိုး၊ မင်းသမီးချိုပြုံး၊ [[တင်တင်မြ]] တို့နှင့် [[တကျော့ နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ (ရုပ်ရှင်)|တကျော့နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ]]၊ မင်းသမီးမပါပဲရိုက်ကူးခဲ့သည့် အတွယ်အတာ နှင့် နောက်ဆုံးရိုက်ကူးခဲ့သည့် ခိုင်မာလာနှင်းဆီ ဇာတ်ကားတို့မှာ အထူးထင်ရှားခဲ့သည်။ <ref>{{cite book|publisher=ပညာရွှေတောင် စာအုပ်တိုက်|date=ဧပြီ ၂၀၀၃|edition=ပထမ အကြိမ်|author=ပြန်ကြားရေးနှင့် ပြည်သူ့ ဆက်ဆံရေး ဦးစီး ဌာန (ရုံးချုပ်) စာတည်း အဖွဲ့|title=နှစ်ဆယ် ရာစု မြန်မာ စာရေး ဆရာ များနှင့် စာစု စာရင်း}}</ref><ref name="multi-talented"/> === အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆု === အကယ်ဒမီ (အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆု) နှစ်ကြိမ် ဆွတ်ခူးရရှိခဲ့သည်။ * ၁၉၆၇-ခုနှစ် (ဆောင်းအိပ်မက်)ဇာတ်ကား * ၁၉၇၀-ခုနှစ် (မှုံရွှေရည်)ဇာတ်ကား ၎င်းအပြင် ဝင်းဦး၏ အဆိုတော်ဘဝကို အစပြုခဲ့သည့် သီချင်းမှာ "တေလေငှက်"ဖြစ်ပြီး ယင်းသီချင်းကို "ချစ်သောသူတစ်ယောက်"ဇာတ်ကားတွင် ကိုယ်တိုင်သီဆိုသရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ဝင်းဦးသည် အချစ်၊ အလွမ်း၊ တိုင်းပြု ပြည်ပြု သီချင်းများနှင့် ခေတ်ပေါ်သီချင်းများ သာမက ရှေးသီချင်းကြီးများကိုပါ ပိုင်နိုင်စွာသီဆိုနိုင်သူ တစ်ဦးဖြစ်ပြီး တစ်ချိန်က [[မန္တလေး]][[မြို့မအပျော်တမ်းတူရိယာအဖွဲ့]]နှင့်တွဲဖက်၍လည်း သီချင်းများ သီဆိုခဲ့သည်။ ၎င်းအပြင် "ကင်းဝန်" အမည်ရှိဓာတ်ပြားကုမ္ပဏီ တည်ထောင်ကာ ကိုယ်တိုင်သီဆိုသည့် သီချင်းများကို ဓာတ်ပြားများအဖြစ် ထုတ်လုပ်ဖြန့်ဖြူးခဲ့သေးသည်။ == စာပေလုပ်ငန်း == ဝင်းဦးသည် ကျောင်းသား ဘဝကပင် သွေးသောက် မဂ္ဂဇင်းနှင့် ရှုမဝမဂ္ဂဇင်း တို့တွင် ညိုမင်းလွင် ကလောင် အမည်ဖြင့် ကဗျာ၊ ဝတ္ထုများ ရေးသားခဲ့သည်။ ပထမဆုံး ရေးသားခဲ့သော ဝတ္ထုမှာ ဂျိန်း ဖြစ်သည်။ ၁၉၆ဝ ပြည့်နှစ် ရှုမဝမဂ္ဂဇင်း၌ တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားတစ်ဦး မဂ္ဂဇင်း ဝတ္ထုရှည်ကြီးကို ရေးသားခဲ့သည်။ ဤမဂ္ဂဇင်း ဝတ္ထုရှည်ကို ဝင်းဦး ကလောင်အမည်ဖြင့် ရေးသားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဝင်းဦး ဆိုသော အမည်သည် ယင်း ဝတ္ထုရှည်ကြီးကြောင့် နာမည်ကျော်ကြား လူသိများခဲ့သည် မှန်သော်လည်း တစ်နိုင်ငံလုံးက ဝင်းဦးကို အသိအမှတ် ပြုခဲ့သည်မှာ ရုပ်ရှင်ကြောင့်ပင် ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်းတိုက်ကို တည်ထောင်ပြီး မြန်မာ့စာပေသမိုင်းတွင် ပထမဆုံးသော ရောင်စုံအော့ဖ်ဆက် နည်းဖြင့် ထုတ်လုပ်သည့် ပထမဆုံးသော "စန္ဒာ"ပုဂ္ဂလိက ရောင်စုံမဂ္ဂဇင်းကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။<ref>{{cite web |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/laughter-the-best-medicine.html |title=Laughter, the best medicine |last=Kyaw Hsu Mon |first= |date=29 August 2015 |website=The Irrawaddy |access-date=16 May 2020 |quote= In the 1960s, Maung Maung’s work appeared in “Sandar,” a popular magazine published by actor Win Oo.}}</ref> ထိုမဂ္ဂဇင်းတွင် ဝင်းဦးသည် ခင်မောင်ဝင့်အမည်ဖြင့် ကမ္ဘာ့ရုပ်ရှင်လောကနှင့် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်လောကအကြောင်းများကို သုတရသ ပြောင်မြောက်စွာ ရေးသားခဲ့သည်။ ယင်းမဂ္ဂဇင်းတွင် ကလေးများအတွက် ဦးဦးပုံပြောမယ်၊ အမျိုးသမီးများအတွက် မရှပ်တေး ဟူသော အခန်းကဏ္ဍများကြောင့် ပရိသတ်များ၏အထူး အားပေးမှုကိုရရှိကာ ထိုအချိန်က စောင်ရေအများဆုံးသော မဂ္ဂဇင်း တစ်စောင်ဖြစ်ခဲ့သည်။ စာမူ အရေအတွက် များများ ဖော်ပြနိုင်ရန်အတွက် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်းတွင် စာလုံးသေး (၁၂) ပွိုင့်ကို စတင် အသုံးပြုခဲ့သည်။ ဝင်းဦး၏ ကလောင်အမည်ခွဲများမှာ ညိုမင်းလွင်၊ ခင်မောင်ဝင့်၊ မိုးကျော်ခေါင် နှင့် ကိုဦးတို့ ဖြစ်သည်။ == ဘဝနိဂုံး == ထို့နောက် ဝင်းဦးသည် ၁၉၈၈ခုနှစ် ဧပြီလတွင် အူမကြီးကင်ဆာကြောင့် ဗြိတိန်သို့ ဆေးသွားကုပြီး ပြန်လာသည်။ ၁၉၈၈ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ခိုင်မာလာနှင်းဆီ ဇာတ်ကားရိုက်ကူးဆဲတွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ကွယ်လွန်ပြီးသောအခါ ဝင်းဦး၏ အမွေများအား ဒေါ်အိုင်ရင်းတင်လှက ဆက်ခံရသည်။ ပေခြောက်ထောင်ကျော် ရိုက်ကူးထားကာ အပြီးမသတ် ရသေးသော ခိုင်မာလာနှင်းဆီ ဇာတ်ကားကို ဒေါ်အိုင်ရင်းတင်လှက ရုပ်ရှင်မင်းသား[[ရန်အောင်(ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်)|ရန်အောင်]] နှင့် အစားထိုး အပြီးသတ် ရိုက်ကူးခဲ့သည်။<ref>အမှတ်(၂၆၄) နိုဝင်ဘာလ၊ ၁၉၉၁−ခုနှစ်ထုတ် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်း၊</ref> == ရေးသား ပြုစုခဲ့သော စာအုပ်များ == {| class="wikitable sortable" ! စဉ် !! အမည် !! ထုတ်ဝေနှစ် !! မှတ်ချက် |- | ၁||[[ကျွန်တော်မွှေးတဲ့မီး (စာအုပ်)|ကျွန်တော်မွှေးတဲ့မီး]]||၁၉၆၉||လုံးချင်းဝတ္ထု |- | ၂||[[သိုး (စာအုပ်)|သိုး]]||၁၉၆၁||လုံးချင်းဝတ္ထု |- | ၃||[[နုနုငယ်ငယ် (စာအုပ်)|နုနုငယ်ငယ်]]||၁၉၆၁||လုံးချင်းဝတ္ထု |- | ၄||[[အာကသဒုံးယာဉ် လက်နက်များ (စာအုပ်)|အာကသဒုံးယာဉ် လက်နက်များ]]||၁၉၆၁|| |- | ၅||[[အသက်ရှင်နေနည်းနှင့် လေဟာပြင်ခရီး (စာအုပ်)|အသက်ရှင်နေနည်းနှင့် လေဟာပြင်ခရီး]]||၁၉၆၁||၁၉၆၁ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် ရှုမဝပုံနှိပ်တိုက်မှ ရိုက်နှိပ်သည်။ |- | ၆||[[မုန်းလဲမေ့ပါနိုင် (စာအုပ်)|မုန်းလဲမေ့ပါနိုင်]]||၁၉၆၂|| |- | ၇||[[လွမ်းလေသူ အမိုက်အမဲ ဝတ္ထုတိုပေါင်းချုပ်]]||၁၉၆၂||ကင်းဝန်စာအုပ်အမှတ်(၅)၊၁၉၆၂ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၈||[[တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားတစ်ဦး (စာအုပ်)|တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားတစ်ဦး]]||၁၉၆၂|| |- | ၉||[[နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ် (စာအုပ်)|နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်]]||၁၉၆၂|| |- | ၁၀||တေးသီချင်းဆန်းများ||၁၉၆၃|| |- | ၁၁||[[ပန်းကြဲတဲ့ ဖဲစက်ရာမှာ (စာအုပ်)|ပန်းကြဲတဲ့ ဖဲစက်ရာမှာ]]||၁၉၆၃|| |- | ၁၂||[[မျက်ရှု (စာအုပ်)|မျက်ရှု]]||၁၉၆၆|| |- | ၁၃||[[ယောက်ျား မပီသသူနှင့် ချစ်မိသူ လူတစ်ယောက်အကြောင်း (စာအုပ်)|ယောက်ျား မပီသသူနှင့် ချစ်မိသူ လူတစ်ယောက်အကြောင်း]]||၁၉၆၉|| |- | ၁၄||[[အသည်းစား မဟာရာဇာ၏ ရှင်းတမ်း (စာအုပ်)|အသည်းစား မဟာရာဇာ၏ ရှင်းတမ်း]]||၁၉၆၉|| |- | ၁၅||ဝင်းဦး၏တေးပေါင်းချုပ်||၁၉၆၉||၁၉၆၉ခုနှစ်၊ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၁၆|| တေးပေါင်းချုပ် လက်ရွေးစင်||၁၉၆၉|| |- | ၁၇||[[နှလုံးသား အသစ်နှင့် ချစ်မည့်သူ (စာအုပ်)|နှလုံးသား အသစ်နှင့် ချစ်မည့်သူ]]||၁၉၇ဝ|| |- | ၁၈||[[မိန်းမလှအမုန်း (စာအုပ်)|မိန်းမလှအမုန်း]]||၁၉၇၀|| |- | ၁၉||[[ငွေလှိုင်းဇာပေါ်မှာ (စာအုပ်)|ငွေလှိုင်းဇာပေါ်မှာ]]||၁၉၇၁||လုံးချင်းဝတ္ထု၊ |- | ၂၀||[[ဆွေး (စာအုပ်)|ဆွေး]]||၁၉၇၁||လုံးချင်းဝတ္ထု၊ ၁၉၇၁ အောက်တိုဘာလ ပထမအကြိမ် အုပ်ရေ၆၀၀၀ အဖိုး(၅)ကျပ်။ |- | ၂၁||[[ရေဒီယိုတေးများ (စာအုပ်)|ရေဒီယိုတေးများ]]||၁၉၇၁|| |- | ၂၂||[[လတန်ခူးပေမို့ (စာအုပ်)|လတန်ခူးပေမို့]]||၁၉၇၁||ပထမဆုံးထုတ်ဝေသည့် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်း၌ ရေးသည့် အခန်းဆက် ဝတ္ထုရှည် |- | ၂၃||[[နောင်အင်းလေး (စာအုပ်)|နောင်အင်းလေး]]||၁၉၇၂||မြန်မာ့အလင်း၌ ရေးသည့် အခန်းဆက် ဝတ္ထုရှည် |- | ၂၄||[[ကြင်နာသူ့အသဲ (စာအုပ်)|ကြင်နာသူ့အသဲ]]||၁၉၇၂||ဤစာအုပ်ကို [[ချစ်သူကြင်သူမြတ်နိုးသူ]] အမည်ဖြင့် ရုပ်ရှင်ရိုက်ခဲ့သည်။ |- | ၂၅||[[ချစ်ဦးသူနှင့် ချစ်ဖူးသူ (စာအုပ်)|ချစ်ဦးသူနှင့် ချစ်ဖူးသူ]]||၁၉၇၂|| |- | ၂၆||[[ဩစတြေးလျမှ ချစ်သမျှအကြောင်း (စာအုပ်)|ဩစတြေးလျားမှ ချစ်သမျှအကြောင်း]]||၁၉၇၂||၁၉၇၂ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလတွင် ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၂၇||[[နာမည်ကျော် ဇာတ်လိုက်မင်းသား ကိုဂွတို (စာအုပ်)|နာမည်ကျော် ဇာတ်လိုက်မင်းသား ကိုဂွတို]]||၁၉၇၃||စန္ဒာ ရုပ်စုံမဂ္ဂဇင်း၌ ရေးသည့် အခန်းဆက် ဝတ္ထုရှည် |- | ၂၈||[[ကျွန်တော် ကျွန်မတို့အရွယ်]]||၁၉၇၄||၁၉၇၄ခုနှစ်၊ ဇွန်လတွင် စန္ဒာပုံနှိပ်တိုက်မှ ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၂၉|| [[ဆယ်စုခေတ် တစ်နှစ်စွန်း မန်းသင်္ကြန် (စာအုပ်)|ဆယ်စုခေတ် တစ်နှစ်စွန်း မန်းသင်္ကြန်]]||၁၉၇၉||၁၉၇၉ ဩဂုတ်လတွင် ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၃၀|| [[ပုဂ္ဂိုလ်ကျော် (၁၃) ဦး (စာအုပ်)|ပုဂ္ဂိုလ်ကျော် (၁၃) ဦး]]||၁၉၆၂||၁၉၆၂ခုနှစ်၊ ရှုမဝစာအုပ်တိုက်မှ ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၃၁|| [[မျှော်လင့်ခိုး သံသရာဝယ် (စာအုပ်)|မြှော်လင့်ခိုး သံသရာဝယ်]]|| || |- | ၃၂||[[သည်ခေတ် သည်အရွယ် သည်လိင်ကိစ္စ (စာအုပ်)|သည်ခေတ် သည်အရွယ် သည်လိင်ကိစ္စ]]|| || |} == သရုပ်ဆောင်ခဲ့သော ရုပ်ရှင်ကားများ == {| class="wikitable sortable" ! စဉ် !! ဇာတ်ကားအမည် !! ပြသခဲ့သည့်နှစ် !! မှတ်ချက် |- | ၁||ချစ်သောသူတစ်ယောက် |၁၉၆၂||ခင်သန်းနု |- | ၂||နှစ်ယောက်တည်းနေချင်တယ် |၁၉၆၂||တင်တင်မူ၊ဒေစီကျော်ဝင်း |- | ၃||မုန်းတလှဲ့ ပြုံးတလှဲ့||၁၉၆၂ |ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- | ၄||ဆောင်းတညဝယ် |၁၉၆၃||ဝါဝါဝင်းရွှေ |- | ၅||ဗိမ္မသာရ |၁၉၆၃||အေဝမ်းတင်မောင်၊ကြည်ကြည်ဌေး၊ ကြည်ကြည်ညွန့် |- | ၆||မာနတံခွန် |၁၉၆၃||ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- | ၇||ပိတောက်ရိပ်ဝယ် |၁၉၆၃|| ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး၊နှင်းဆီ |- | ၈||ဘဝမှတ်တမ်း |၁၉၆၃||ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- | ၉||မြတ် |၁၉၆၃||မြင့်မြင့်ခင်၊ချစ်စပယ် |- | ၁၀||တပွင့်ထဲပန်မယ် |၁၉၆၃||ကြည်ကြည်ဌေး၊သီသီ |- | ၁၁||မောင်တို့ချယ်ရီမြေ | ၁၉၆၃||ခင်သန်းနု |- | ၁၂||ဤစံအိမ်ဝယ် |၁၉၆၃||ဝါဝါဝင်းရွှေ |- | ၁၃||ချစ်သောမောင်မောင် ||၁၉၆၃||သီသီ |- | ၁၄||မောင်ချော့မြှူပါ့မယ် ||၁၉၆၃||ကြည်ကြည်ဌေး |- | ၁၅||ရင်သွေးရင်နှစ် ||၁၉၆၃||မေသစ်၊ ဝါဝါဝင်းရွှေ |- | ၁၆||သစ္စာတူပြိုင် |၁၉၆၄||မြင့်မြင့်ခင် |- | ၁၇||ဘယ်ရပ်ဌာနီ |၁၉၆၄||ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၁၈||မောင့်အချစ်တော် |၁၉၆၄||တင်တင်မူ၊ချစ်စပယ် |- |၁၉ |မေတ္တာပန်းဥယျာဉ် |၁၉၆၄ |မြင့်မြင့်ခင်၊ခင်သန်းနု |- |၂၀ |သိကြားစေသက်သေညွှန်း |၁၉၆၄ |ဝါဝါဝင်းရွှေ၊ခင်သန်းနု |- |၂၁ |ညီညီလွင် |၁၉၆၄ |ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၂၂ |မုန်းမေ့ပါနိုင် |၁၉၆၅ |တင်တင်မူ၊သီသီ၊ ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၂၃ |ချစ်သဲ |၁၉၆၅ |ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၂၄ |ဆုထူးငယ်ပန်ရွယ်သွန်း |၁၉၆၆ |ဒေစီကျော်ဝင်း၊နွဲ့နွဲ့စန်း |- |၂၅ |ရီးစားဓမြ (ခင်သန်းနု) |၁၉၆၇ |ခင်သန်းနု |- |၂၆ |မောင်မောင်နဲ့သိင်္ဂီ |၁၉၆၇ |စံရှားတင်၊စမ်းစမ်းဝင်း |- |၂၇ |နှင်းပျောက်တဲ့နွေ |၁၉၆၇ |တင်တင်မူ၊ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- |၂၈ |ဆောင်းအိပ်မက် |၁၉၆၇ |ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး၊ အေးအေးသင်း (၁၉၆၇ခုနှစ်တွင် အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆုရရှိသည့်ဇာတ်ကား) |- |၂၉ |ကိုယ့်ချစ်သူဘယ်မှာရှိတယ် |၁၉၆၈ |ခင်သန်းနု |- |၃၀ |သိုး |၁၉၆၈ |ခင်သန်းနု |- |၃၁ |တိမ်လွှာမို့မို့လွင် |၁၉၆၈ |မြင့်မြင့်ခင် |- |၃၂ |ကျောက်မဲအကျဉ်းသား (ခင်သန်းနု) |၁၉၆၉ |ခင်သန်းနု |- |၃၃ |မှုံရွှေရည် (*) |၁၉၇၀ |ခင်သန်းနု၊အောင်လွင်၊ဖိုးပါကြီး၊ခင်လေးဆွေနှင့် ကလေးသရုပ်ဆောင်စန္ဒာလင်း |- |၃၄ |တစ်ကျော့နှစ်ကျော့တေးကိုသီ |၁၉၇၁ |တင်တင်မြ၊ချိုပြုံး |- |၃၅ |အတွယ်အတာ |၁၉၇၂ |(ကလေးသရုပ်ဆောင် စန္ဒာလင်း) |- |၃၆ |လတ်လတ် (ခင်သန်းနု) |၁၉၇၃ |ခင်သန်းနု |- |၃၇ |မုန်းပါတယ်မောင့်ကို |၁၉၇၃ |မြင့်မြင့်ခင် |- |၃၈ |ပန်းမြို့တော်သို့ခြေလှမ်းသုံးဆယ် (ချိုပြုံး) |၁၉၇၃ |ကျော်စွာဝင်း၊ချိုပြုံးတို့ခေါင်းဆောင်ပါဝင်၍ ဧည့်သည်သရုပ်ဆောင်အဖြစ်ပါဝင်သည်။ |- |၃၉ |ချစ်သူရွေးမယ်ချစ်ဝဲလယ် |၁၉၇၅ |မြင့်မြင့်ခင်၊တင်တင်နွဲ့၊စမ်းစမ်းအေး၊မြင့်မြင့်ခိုင်၊ချိုပြုံး၊နွဲ့နွဲ့မူ၊စန္ဒာ တို့နှင့်တွဲဖက်၍ မြန်မာ့ရုပ်ရှင်သမိုင်းတွင် ပထမဆုံးအကြိမ် (၈)ကိုယ်ခွဲသရုပ်ဆောင်သည်။ |- |၄၀ |မင်းဘယ်ပြေးမလဲမိချိုသဲ |၁၉၇၆ |စန္ဒာ |- |၄၁ |တိမ်ဦးလေပြေမောင့်ကိုစေ |၁၉၇၇ |ခင်ယုမေ၊တင်တင်နွဲ့ |- |၄၂ |သက်တန့်ပေါ်ကလူတစ်ယောက် |၁၉၈၀ |ခင်သန်းနု၊အေးအေးသင်း |- |၄၃ |မိန်းမနဲ့ယောက်ျား |၁၉၈၁ |မြင့်မြင့်ခိုင်၊ယဉ်ယဉ်အေး |- |၄၄ |ကျွန်တော်ပြောချင်သောအချစ်အကြောင်း |၁၉၈၁ |ခင်သန်းနွယ် |- |၄၅ |မေတ္တာကမ္ဘာခြားလေသူ |၁၉၈၁ |နွဲ့နွဲ့မူ |- |၄၆ |ချစ်သူကြင်သူမြတ်နိုးသူ |၁၉၈၁ |မြင့်မြင့်ခင်၊မြင့်မြင့်ခိုင် |- |၄၇ |ဇာတိသွေး |၁၉၈၁ |ကြည်ကြည်ဌေး၊ဆွေဇင်ထိုက် |- |၄၈ |ရာမလက္ခဏလိုအချစ်မျိုး |၁၉၈၂ |ဆွေဇင်ထိုက် |- |၄၉ |ဝေဠု |၁၉၈၂ |ကျော်စွာဝင်း၊ မေဝင်းမောင် |- |၅၀ |မိုးပုလဲသူဇာ |၁၉၈၂ |စောမြသန္တာ၊ သီတာဝင်း |- |၅၁ |နှစ်ယောက်တည်းနေချင်တယ် |၁၉၈၂ |ဝင်းဦးအဖြစ်နာမည်ကျော်ခဲ့သည့် တင်တင်မူနှင့်အောင်မြင်ခဲ့သောကားကို ကိုယ်တိုင်ဒါရိုက်တာလုပ်၍ အေးမင်းဝင်း၊ချိုပြုံး၊မေဝင်းမောင်တို့နှင့်ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ |- |၅၂ |ငွေလှိုင်းဇာပေါ်မှာ |၁၉၈၇ |ကိုယ်တိုင်ဒါရိုက်တာလုပ်ပြီး ကျော်စွာဝင်း၊ချိုပြုံးတို့နှင့် ကျော်စွာဝင်းဖခင်နေရာမှ သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ |- |၅၃ |ခိုင်မာလာနှင်းဆီ |၁၉၈၇-၈၈ |ခင်သန်းနုနှင့် ပေ၆၀၀၀ကျော်ရိုက်ကူးထားခဲ့ပြီးကွယ်လွန်ပြီးနောက် ရန်အောင်နှင့်ဆက်လက်ရိုက်ကူးကာ ၁၉၉၂ခုနှစ်တွင် ရုံတင်ပြသခဲ့သည်။ |} == သီဆိုခဲ့သောတေးသီချင်းများ == ရတနာပုံ တေးစီးရီး - မေသစ် ရီရီသန့် တို့နှင့် တွဲဖက် ==အကိုးအကား== {{reflist}} {{lifetime|၁၉၃၅|၁၉၈၈}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား အဆိုတော်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆုရှင်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ]] hik2urln77w5e5arlwe670sva2sfi9s 1052361 1052360 2026-09-11T15:39:26Z ~2026-39963-61 145736 /* သီဆိုခဲ့သောတေးသီချင်းများ */ 1052361 wikitext text/x-wiki {{Infobox artist | name= ဝင်းဦး | image= Winoo.gif | caption= | birth_name= လှမြင့် | other name = ကိုဦး | birth_date= {{Birth date|1935|03|13|df=y}} | birth_place= [[ရန်ကုန်မြို့]] | death_date= {{Death date and age|1988|12|14|1935|03|13|df=y}} | death_place= [[ရန်ကုန်မြို့]] | resting_place= [[ရန်ကုန်မြို့]] | nationality= မြန်မာ | education= တီတီစီလေ့ကျင့်ရေးကျောင်း၊ [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]၊ ဗိုလ်သင်တန်းအပတ်စဉ်(၈) | known_for= ဒါရိုက်တာ၊ မင်းသား၊ ဇာတ်ညွှန်းဆရာ၊ အဆိုတော်၊ စာရေးဆရာ၊ ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီပိုင်ရှင်နှင့် မဂ္ဂဇင်းစာအုပ်ထုတ်ဝေသူပိုင်ရှင် | notable_works= {{unbulleted list | ''နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်'' ၁၉၆၂ | ''[[မောင်တို့ချယ်ရီမြေ]]'' ၁၉၆၃ | ''[[တိမ်လွှာမို့မိုလွင်]]'' ၁၉၆၇ | ''မင်း ဘယ်ပြေးမလဲ မိချိုသဲ'' | ''ဆောင်းအိပ်မက်'' ၁၉၆၇ | [[မှုံရွှေရည်]] | ''သိုး''၊ ''ကျောက်မဲအကျဉ်းသား'' | ''[[တကျော့ နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ (ရုပ်ရှင်)|တကျော့နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ]]'' | ''ခိုင်မာလာနှင်းဆီ'' }} | movement= | spouse= }} '''ဝင်းဦး''' (၁၉၃၅-၁၉၈၈) သည် မြန်မာ့အနုပညာသမိုင်းတွင် ထူးချွန်သော မင်းသား၊ ဒါရိုက်တာ၊ ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီပိုင်ရှင်၊ ဇာတ်ညွှန်းရေးဆရာ၊ စာရေးဆရာ၊ မဂ္ဂဇင်းထုတ်ဝေသူ၊ ပုံနှိပ်တိုက်ပိုင်ရှင်၊ အဆိုတော် နှင့် ဓာတ်ပြားတိုက်ပိုင်ရှင် ဖြစ်သည်။ == ငယ်ဘဝ == ဝင်းဦးကို သမိုင်းအငြိမ်းစားပါမောက္ခ [[ဘညွန့်|ဦးဘညွန့်]] (ခေတ်ဟောင်းတေးဂီတသမိုင်းတွင်ထင်ရှားသည့် ချစ်ဒုက္ခသီချင်းသီဆိုသူ) နှင့် ဒေါ်နှင်းရီ (မင်နီဘခက်)တို့က ရန်ကုန်မြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ ဝင်းဦး၏ အမည်ရင်းမှာ လှမြင့်ဖြစ်ပြီး ငယ်နာမည်မှာ ဘိုနီဖြစ်သည်။ မွေးချင်းငါးဦးအနက် တတိယမြောက်ဖြစ်သည်။ မွေးချင်းအားလုံးမှာ အနုပညာရှင်များဖြစ် အစဉ်လိုက် ဒေါ်တင်တင်ဦး (စာရေးဆရာမမေယု)၊ ကိုကျော်ဝင်း (မင်းသား ဝင်းညွန့်)၊ ကိုအုန်းကြိုင် (မင်းသား အောင်မိုး)၊ တက္ကသိုလ် ကြည်ရွှင်တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ဝင်းဦးဟု နာမည်ပေးထားခြင်းမှာ အစ်မဖြစ်သူ တင်တင်ဦး နှင့် အစ်ကိုဝင်းညွန့် နာမည် ရှေ့ဆုံးနှင့် နောက်ဆုံးစာလုံးကိုယူ၍ ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ဦးဘညွန့်သည်ချစ်ဒုက္ခနှင့်ဆူထူးရွယ်သီချင်းနှစ်ပုဒ်ဖြင့် ဓာတ်ပြားရအဆိုတော်အဖြစ် နာမည်ကျန်ရစ်သူ ဖြစ်ကာ တက္ကသိုလ်ပါမောက္ခတစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။ မိခင် မင်နီဘခက်၏ ဖခင်သည် မြန်မာတိုင်းရင်းဆေးပညာအကြောင်း သုတေသနများ ဆောင်ရွက်ခဲ့သော ဆရာဝန် ကာနယ်ဘခက် ဖြစ်၍ ကာနယ်ဘခက်ရဲ့ ဖခင်ဖြစ်သူမှာ မြန်မာပြည်၌ ပထမဆုံးဖွဲ့ခဲ့သည့် လက်ထောက်ဘုရင်ခံ၏ အတိုင်ပင်ခံကောင်စီဝင် မော်လမြိုင်မြို့မှ ဦးခက် ဖြစ်သည်။<ref name="bbc myanmar"/> == ပညာရေး == ဝင်းဦးသည် [[ဒုတိယကမ္ဘာစစ်]]ကြီး ပြီးသောအခါ တီတီစီလေ့ကျင့်ရေးကျောင်းတွင် ပညာကို စတင်သင်ယူခဲ့သည်။ တီတီစီကျောင်းမှာပင် တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းအောင်မြင်ခဲ့သည်။ [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]တွင် ဆက်လက် ပညာသင်ကြားရာ ဥပစာအထက်တန်း အောင်မြင်ခဲ့သည်။ တက္ကသိုလ်ပညာကို ဆုံးခန်းတိုင် မသင်ဘဲ ဗိုလ်သင်တန်းအပတ်စဉ်(၈)ကို တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်ကိုဦး အမည်ဖြင့် တပ်မတော် (ကြည်း) ၌ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ == စစ်မှုထမ်းဘဝ == ဝင်းဦးသည် တပ်မဟာ(၅)နှင့် တပ်ရင်း(၇)တို့)တွင် အမှုထမ်းခဲ့သည်။ ယင်းကဲ့သို့ အမှုထမ်းနေစဉ်အတွင်း [[မှော်ဘီမြို့]]ရှိ ကြည်း၊ ရေ၊ လေ၊ ပူးပေါင်းစစ်ဆင်ရေး လေထီးသင်တန်းသို့ တက်ရောက်ပြီး ၁၉၅၉ ခုနှစ်တွင် ဩစတြေးလျနိုင်ငံသို့ လေထီးပညာရပ်များ သွားရောက် သင်ကြားခဲ့သည်။ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာသောအခါ မှော်ဘီလေထီးသင်တန်းကျောင်းတွင် နည်းပြအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီးနောက် ၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် တပ်မတော်မှ ဗိုလ်ကြီးအဆင့်ဖြင့် အနားယူခဲ့သည်။<ref name="multi-talented">{{cite web |url=https://www.moi.gov.mm/npe/?q=news/7/08/2013/id-4850|title=မြန်မာ့အနုပညာလောက၏ စွယ်စုံအနုပညာရှင် အကယ်ဒမီ ဝင်းဦး |last=Phyo Sandar Myint |first= |date=7 August 2013|access-date=16 May 2020 |language=Myanmar |trans-title=Academy-winner Win Oo, a multi-talented artist in the Myanma entertainment industry (literature, music and films}}</ref> == အနုပညာလုပ်ငန်း == ဝင်းဦးသည် စာပေလောကတွင် အောင်မြင်ခဲ့သလို ရုပ်ရှင်လောကတွင်လည်း လျှမ်းလျှမ်းတောက်အောင်မြင်ခဲ့သည့် အနုပညာသမားတစ်ဦးဖြစ်သည်။ ဝင်းဦးသည် ''မင်းထင်ရွှေမှန်'' ရာဇဝင်ဇာတ်ကား ဇာတ်ညွှန်းရေးသားရာမှ အစပြုကာ စာပေလောကမှ ရုပ်ရှင်လောကသို့ နယ်ပယ်ချဲ့ထွင်လာခဲ့သည်။ ဝင်းဦး၏ ပွဲဦးထွက်ဇာတ်ကားမှာ [[ရှုမဝ ရုပ်စုံမဂ္ဂဇင်း|ရှုမဝ မဂ္ဂဇင်း]]တွင် သူကိုယ်တိုင်ရေးသားထားသည့် ''နှစ်ယောက်ထဲနေချင်တယ်'' ဝတ္ထုရှည်ကို မင်းသမီး [[တင်တင်မူ]]နှင့်အတူ ဇာတ်ကား အဖြစ် ပုံဖော်ခဲ့သည်။ ထိုဇာတ်ကားနှင့်အတူ ယင်းဇာတ်ကား၏ဇာတ်ဝင်တေးဖြစ်သည့် ''မီးပုံပွဲ'' သီချင်းသည် ထိုအချိန်က ဝင်းဦးဟူသော သရုပ်ဆောင်သစ်၏ နာမည်နှင့်အတူ မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံးရှိ ရုပ်ရှင်ပရိသတ်များ၏ ရင်ထဲသို့ လွှမ်းမိုးနိုင်ခဲ့သည်။ သို့သော် ထိုဇာတ်ကားသည် ဝင်းဦး၏ ပထမဆုံး ရုံတင်ခဲ့သောဇာတ်ကားမဟုတ်ပေ။ ပထမဆုံးရုပ်ရှင်ဖြစ်သည့် "နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်" ဇာတ်ကား ရိုက်ကူးနေစဉ်မှာပင် မြဇော်ရုပ်ရှင် ထုတ်လုပ်ရေးက ဒါရိုက်တာ မင်းရှင်နောင်အား တာဝန်ပေးပီး " ချစ်သောသူ တယောက်" ဇာတ်ကားကို ရိုက်ကူးစေခဲ့သည်။ " ချစ်သောသူ တယောက်" ဇာတ်ကားသည် " နှစ်ယောက်ထဲနေချင်တယ်" ဇာတ်ကားထက် စောစီးစွာ ရုံတင်ခဲ့သော်လည်း အောင်မြင်မှု မရခဲ့ပေ။ ထို့အပြင် ဝင်းဦးသည် အခြားသောရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီများအတွက် ဇာတ်ကားပေါင်းများစွာတွင် ပါဝင်သရုပ်ဆောင် ပေးခဲ့ရုံသာမက "စန္ဒာ" ကိုယ်ပိုင်ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီကိုလည်း တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ဝင်းဦးကိုယ်တိုင်ဒါရိုက်တာလုပ်ပြီး ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သော ''ဆောင်းအိပ်မက်'' ဇာတ်ကားတွင် နှစ်ကိုယ်ခွဲသရုပ်ဆောင်မှုဖြင့် ၁၉၆၇ခုနှစ်တွင် ပထမဆုံးအကြိမ် [[မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆု|အကယ်ဒမီဆု]] ရရှိခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်တွင် အလားတူပင် ကိုယ်တိုင်ပါဝင်သရုပ်ဆောင် ရိုက်ကူးခဲ့သည့် နာမည်ကျော် ''[[မှုံရွှေရည်]]'' ဇာတ်ကားဖြင့် ဒုတိယအကြိမ် အကယ်ဒမီဆု ထပ်မံရရှိခဲ့ပြန်သည်။ ဝင်းဦး၏ အနုပညာ သက်တမ်းတလျှောက်တွင် အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆု နှစ်ကြိမ်၊ ဇာတ်ကားဆု နှစ်ကြိမ် ရရှိဆွတ်ခူးနိုင်ခဲ့သည်။ ဝင်းဦးရိုက်ကူးခဲ့သည့် ''ချစ်သူရွေးမယ်ချစ်ဝဲလယ်'' ဇာတ်ကားသည် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်လောက၏ပထမဆုံးသော ရှစ်ကိုယ်ခွဲ ဇာတ်ကား ဖြစ်သည်။<ref name="bbc myanmar">{{cite web |url=https://www.bbc.com/burmese/in-depth-46605005|title= နှုတ်ခမ်းမွေးမင်းသား ဝင်းဦးရဲ့ အမြတ်နိုးဆုံးအနုပညာက ဘာလဲ|website= BBC Myanmar|last= Bo Bo |first= |date=18 December 2018|access-date=16 May 2020 |language=Myanmar |trans-title=What’s the type of arts the mustache actor Win Oo admires best?}}</ref> ဝင်းဦးပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည့် နာမည်ကြီးဇာတ်ကားအချို့မှာ မင်းသမီး တင်တင်မူနှင့် နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်၊ [[ခင်သန်းနု]]နှင့် မှုံရွှေရည်၊ [[မောင်တို့ချယ်ရီမြေ]]နှင့် ကျောက်မဲအကျဉ်းသား မြင့်မြင့်ခင်နှင့် တိမ်လွှာမို့မိုလွင်၊ စန္ဒာနှင့် မင်း ဘယ်ပြေးမလဲ မိချိုသဲ၊ တင်တင်အေး၊ အေးအေးသင်းတို့နှင့် ဆောင်းအိပ်မက်၊ ချစ်စပယ်နှင့် မောင့်အချစ်တော်၊ [[နေဝင်း၊ ကောလိပ်ဂျင်|ကောလိပ်ဂျင်နေဝင်း]]၊ [[ခင်သန်းနု]]တို့နှင့် သိုး၊ မင်းသမီးချိုပြုံး၊ [[တင်တင်မြ]] တို့နှင့် [[တကျော့ နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ (ရုပ်ရှင်)|တကျော့နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ]]၊ မင်းသမီးမပါပဲရိုက်ကူးခဲ့သည့် အတွယ်အတာ နှင့် နောက်ဆုံးရိုက်ကူးခဲ့သည့် ခိုင်မာလာနှင်းဆီ ဇာတ်ကားတို့မှာ အထူးထင်ရှားခဲ့သည်။ <ref>{{cite book|publisher=ပညာရွှေတောင် စာအုပ်တိုက်|date=ဧပြီ ၂၀၀၃|edition=ပထမ အကြိမ်|author=ပြန်ကြားရေးနှင့် ပြည်သူ့ ဆက်ဆံရေး ဦးစီး ဌာန (ရုံးချုပ်) စာတည်း အဖွဲ့|title=နှစ်ဆယ် ရာစု မြန်မာ စာရေး ဆရာ များနှင့် စာစု စာရင်း}}</ref><ref name="multi-talented"/> === အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆု === အကယ်ဒမီ (အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆု) နှစ်ကြိမ် ဆွတ်ခူးရရှိခဲ့သည်။ * ၁၉၆၇-ခုနှစ် (ဆောင်းအိပ်မက်)ဇာတ်ကား * ၁၉၇၀-ခုနှစ် (မှုံရွှေရည်)ဇာတ်ကား ၎င်းအပြင် ဝင်းဦး၏ အဆိုတော်ဘဝကို အစပြုခဲ့သည့် သီချင်းမှာ "တေလေငှက်"ဖြစ်ပြီး ယင်းသီချင်းကို "ချစ်သောသူတစ်ယောက်"ဇာတ်ကားတွင် ကိုယ်တိုင်သီဆိုသရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ဝင်းဦးသည် အချစ်၊ အလွမ်း၊ တိုင်းပြု ပြည်ပြု သီချင်းများနှင့် ခေတ်ပေါ်သီချင်းများ သာမက ရှေးသီချင်းကြီးများကိုပါ ပိုင်နိုင်စွာသီဆိုနိုင်သူ တစ်ဦးဖြစ်ပြီး တစ်ချိန်က [[မန္တလေး]][[မြို့မအပျော်တမ်းတူရိယာအဖွဲ့]]နှင့်တွဲဖက်၍လည်း သီချင်းများ သီဆိုခဲ့သည်။ ၎င်းအပြင် "ကင်းဝန်" အမည်ရှိဓာတ်ပြားကုမ္ပဏီ တည်ထောင်ကာ ကိုယ်တိုင်သီဆိုသည့် သီချင်းများကို ဓာတ်ပြားများအဖြစ် ထုတ်လုပ်ဖြန့်ဖြူးခဲ့သေးသည်။ == စာပေလုပ်ငန်း == ဝင်းဦးသည် ကျောင်းသား ဘဝကပင် သွေးသောက် မဂ္ဂဇင်းနှင့် ရှုမဝမဂ္ဂဇင်း တို့တွင် ညိုမင်းလွင် ကလောင် အမည်ဖြင့် ကဗျာ၊ ဝတ္ထုများ ရေးသားခဲ့သည်။ ပထမဆုံး ရေးသားခဲ့သော ဝတ္ထုမှာ ဂျိန်း ဖြစ်သည်။ ၁၉၆ဝ ပြည့်နှစ် ရှုမဝမဂ္ဂဇင်း၌ တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားတစ်ဦး မဂ္ဂဇင်း ဝတ္ထုရှည်ကြီးကို ရေးသားခဲ့သည်။ ဤမဂ္ဂဇင်း ဝတ္ထုရှည်ကို ဝင်းဦး ကလောင်အမည်ဖြင့် ရေးသားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဝင်းဦး ဆိုသော အမည်သည် ယင်း ဝတ္ထုရှည်ကြီးကြောင့် နာမည်ကျော်ကြား လူသိများခဲ့သည် မှန်သော်လည်း တစ်နိုင်ငံလုံးက ဝင်းဦးကို အသိအမှတ် ပြုခဲ့သည်မှာ ရုပ်ရှင်ကြောင့်ပင် ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်းတိုက်ကို တည်ထောင်ပြီး မြန်မာ့စာပေသမိုင်းတွင် ပထမဆုံးသော ရောင်စုံအော့ဖ်ဆက် နည်းဖြင့် ထုတ်လုပ်သည့် ပထမဆုံးသော "စန္ဒာ"ပုဂ္ဂလိက ရောင်စုံမဂ္ဂဇင်းကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။<ref>{{cite web |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/laughter-the-best-medicine.html |title=Laughter, the best medicine |last=Kyaw Hsu Mon |first= |date=29 August 2015 |website=The Irrawaddy |access-date=16 May 2020 |quote= In the 1960s, Maung Maung’s work appeared in “Sandar,” a popular magazine published by actor Win Oo.}}</ref> ထိုမဂ္ဂဇင်းတွင် ဝင်းဦးသည် ခင်မောင်ဝင့်အမည်ဖြင့် ကမ္ဘာ့ရုပ်ရှင်လောကနှင့် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်လောကအကြောင်းများကို သုတရသ ပြောင်မြောက်စွာ ရေးသားခဲ့သည်။ ယင်းမဂ္ဂဇင်းတွင် ကလေးများအတွက် ဦးဦးပုံပြောမယ်၊ အမျိုးသမီးများအတွက် မရှပ်တေး ဟူသော အခန်းကဏ္ဍများကြောင့် ပရိသတ်များ၏အထူး အားပေးမှုကိုရရှိကာ ထိုအချိန်က စောင်ရေအများဆုံးသော မဂ္ဂဇင်း တစ်စောင်ဖြစ်ခဲ့သည်။ စာမူ အရေအတွက် များများ ဖော်ပြနိုင်ရန်အတွက် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်းတွင် စာလုံးသေး (၁၂) ပွိုင့်ကို စတင် အသုံးပြုခဲ့သည်။ ဝင်းဦး၏ ကလောင်အမည်ခွဲများမှာ ညိုမင်းလွင်၊ ခင်မောင်ဝင့်၊ မိုးကျော်ခေါင် နှင့် ကိုဦးတို့ ဖြစ်သည်။ == ဘဝနိဂုံး == ထို့နောက် ဝင်းဦးသည် ၁၉၈၈ခုနှစ် ဧပြီလတွင် အူမကြီးကင်ဆာကြောင့် ဗြိတိန်သို့ ဆေးသွားကုပြီး ပြန်လာသည်။ ၁၉၈၈ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ခိုင်မာလာနှင်းဆီ ဇာတ်ကားရိုက်ကူးဆဲတွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ကွယ်လွန်ပြီးသောအခါ ဝင်းဦး၏ အမွေများအား ဒေါ်အိုင်ရင်းတင်လှက ဆက်ခံရသည်။ ပေခြောက်ထောင်ကျော် ရိုက်ကူးထားကာ အပြီးမသတ် ရသေးသော ခိုင်မာလာနှင်းဆီ ဇာတ်ကားကို ဒေါ်အိုင်ရင်းတင်လှက ရုပ်ရှင်မင်းသား[[ရန်အောင်(ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်)|ရန်အောင်]] နှင့် အစားထိုး အပြီးသတ် ရိုက်ကူးခဲ့သည်။<ref>အမှတ်(၂၆၄) နိုဝင်ဘာလ၊ ၁၉၉၁−ခုနှစ်ထုတ် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်း၊</ref> == ရေးသား ပြုစုခဲ့သော စာအုပ်များ == {| class="wikitable sortable" ! စဉ် !! အမည် !! ထုတ်ဝေနှစ် !! မှတ်ချက် |- | ၁||[[ကျွန်တော်မွှေးတဲ့မီး (စာအုပ်)|ကျွန်တော်မွှေးတဲ့မီး]]||၁၉၆၉||လုံးချင်းဝတ္ထု |- | ၂||[[သိုး (စာအုပ်)|သိုး]]||၁၉၆၁||လုံးချင်းဝတ္ထု |- | ၃||[[နုနုငယ်ငယ် (စာအုပ်)|နုနုငယ်ငယ်]]||၁၉၆၁||လုံးချင်းဝတ္ထု |- | ၄||[[အာကသဒုံးယာဉ် လက်နက်များ (စာအုပ်)|အာကသဒုံးယာဉ် လက်နက်များ]]||၁၉၆၁|| |- | ၅||[[အသက်ရှင်နေနည်းနှင့် လေဟာပြင်ခရီး (စာအုပ်)|အသက်ရှင်နေနည်းနှင့် လေဟာပြင်ခရီး]]||၁၉၆၁||၁၉၆၁ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် ရှုမဝပုံနှိပ်တိုက်မှ ရိုက်နှိပ်သည်။ |- | ၆||[[မုန်းလဲမေ့ပါနိုင် (စာအုပ်)|မုန်းလဲမေ့ပါနိုင်]]||၁၉၆၂|| |- | ၇||[[လွမ်းလေသူ အမိုက်အမဲ ဝတ္ထုတိုပေါင်းချုပ်]]||၁၉၆၂||ကင်းဝန်စာအုပ်အမှတ်(၅)၊၁၉၆၂ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၈||[[တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားတစ်ဦး (စာအုပ်)|တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားတစ်ဦး]]||၁၉၆၂|| |- | ၉||[[နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ် (စာအုပ်)|နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်]]||၁၉၆၂|| |- | ၁၀||တေးသီချင်းဆန်းများ||၁၉၆၃|| |- | ၁၁||[[ပန်းကြဲတဲ့ ဖဲစက်ရာမှာ (စာအုပ်)|ပန်းကြဲတဲ့ ဖဲစက်ရာမှာ]]||၁၉၆၃|| |- | ၁၂||[[မျက်ရှု (စာအုပ်)|မျက်ရှု]]||၁၉၆၆|| |- | ၁၃||[[ယောက်ျား မပီသသူနှင့် ချစ်မိသူ လူတစ်ယောက်အကြောင်း (စာအုပ်)|ယောက်ျား မပီသသူနှင့် ချစ်မိသူ လူတစ်ယောက်အကြောင်း]]||၁၉၆၉|| |- | ၁၄||[[အသည်းစား မဟာရာဇာ၏ ရှင်းတမ်း (စာအုပ်)|အသည်းစား မဟာရာဇာ၏ ရှင်းတမ်း]]||၁၉၆၉|| |- | ၁၅||ဝင်းဦး၏တေးပေါင်းချုပ်||၁၉၆၉||၁၉၆၉ခုနှစ်၊ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၁၆|| တေးပေါင်းချုပ် လက်ရွေးစင်||၁၉၆၉|| |- | ၁၇||[[နှလုံးသား အသစ်နှင့် ချစ်မည့်သူ (စာအုပ်)|နှလုံးသား အသစ်နှင့် ချစ်မည့်သူ]]||၁၉၇ဝ|| |- | ၁၈||[[မိန်းမလှအမုန်း (စာအုပ်)|မိန်းမလှအမုန်း]]||၁၉၇၀|| |- | ၁၉||[[ငွေလှိုင်းဇာပေါ်မှာ (စာအုပ်)|ငွေလှိုင်းဇာပေါ်မှာ]]||၁၉၇၁||လုံးချင်းဝတ္ထု၊ |- | ၂၀||[[ဆွေး (စာအုပ်)|ဆွေး]]||၁၉၇၁||လုံးချင်းဝတ္ထု၊ ၁၉၇၁ အောက်တိုဘာလ ပထမအကြိမ် အုပ်ရေ၆၀၀၀ အဖိုး(၅)ကျပ်။ |- | ၂၁||[[ရေဒီယိုတေးများ (စာအုပ်)|ရေဒီယိုတေးများ]]||၁၉၇၁|| |- | ၂၂||[[လတန်ခူးပေမို့ (စာအုပ်)|လတန်ခူးပေမို့]]||၁၉၇၁||ပထမဆုံးထုတ်ဝေသည့် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်း၌ ရေးသည့် အခန်းဆက် ဝတ္ထုရှည် |- | ၂၃||[[နောင်အင်းလေး (စာအုပ်)|နောင်အင်းလေး]]||၁၉၇၂||မြန်မာ့အလင်း၌ ရေးသည့် အခန်းဆက် ဝတ္ထုရှည် |- | ၂၄||[[ကြင်နာသူ့အသဲ (စာအုပ်)|ကြင်နာသူ့အသဲ]]||၁၉၇၂||ဤစာအုပ်ကို [[ချစ်သူကြင်သူမြတ်နိုးသူ]] အမည်ဖြင့် ရုပ်ရှင်ရိုက်ခဲ့သည်။ |- | ၂၅||[[ချစ်ဦးသူနှင့် ချစ်ဖူးသူ (စာအုပ်)|ချစ်ဦးသူနှင့် ချစ်ဖူးသူ]]||၁၉၇၂|| |- | ၂၆||[[ဩစတြေးလျမှ ချစ်သမျှအကြောင်း (စာအုပ်)|ဩစတြေးလျားမှ ချစ်သမျှအကြောင်း]]||၁၉၇၂||၁၉၇၂ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလတွင် ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၂၇||[[နာမည်ကျော် ဇာတ်လိုက်မင်းသား ကိုဂွတို (စာအုပ်)|နာမည်ကျော် ဇာတ်လိုက်မင်းသား ကိုဂွတို]]||၁၉၇၃||စန္ဒာ ရုပ်စုံမဂ္ဂဇင်း၌ ရေးသည့် အခန်းဆက် ဝတ္ထုရှည် |- | ၂၈||[[ကျွန်တော် ကျွန်မတို့အရွယ်]]||၁၉၇၄||၁၉၇၄ခုနှစ်၊ ဇွန်လတွင် စန္ဒာပုံနှိပ်တိုက်မှ ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၂၉|| [[ဆယ်စုခေတ် တစ်နှစ်စွန်း မန်းသင်္ကြန် (စာအုပ်)|ဆယ်စုခေတ် တစ်နှစ်စွန်း မန်းသင်္ကြန်]]||၁၉၇၉||၁၉၇၉ ဩဂုတ်လတွင် ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၃၀|| [[ပုဂ္ဂိုလ်ကျော် (၁၃) ဦး (စာအုပ်)|ပုဂ္ဂိုလ်ကျော် (၁၃) ဦး]]||၁၉၆၂||၁၉၆၂ခုနှစ်၊ ရှုမဝစာအုပ်တိုက်မှ ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၃၁|| [[မျှော်လင့်ခိုး သံသရာဝယ် (စာအုပ်)|မြှော်လင့်ခိုး သံသရာဝယ်]]|| || |- | ၃၂||[[သည်ခေတ် သည်အရွယ် သည်လိင်ကိစ္စ (စာအုပ်)|သည်ခေတ် သည်အရွယ် သည်လိင်ကိစ္စ]]|| || |} == သရုပ်ဆောင်ခဲ့သော ရုပ်ရှင်ကားများ == {| class="wikitable sortable" ! စဉ် !! ဇာတ်ကားအမည် !! ပြသခဲ့သည့်နှစ် !! မှတ်ချက် |- | ၁||ချစ်သောသူတစ်ယောက် |၁၉၆၂||ခင်သန်းနု |- | ၂||နှစ်ယောက်တည်းနေချင်တယ် |၁၉၆၂||တင်တင်မူ၊ဒေစီကျော်ဝင်း |- | ၃||မုန်းတလှဲ့ ပြုံးတလှဲ့||၁၉၆၂ |ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- | ၄||ဆောင်းတညဝယ် |၁၉၆၃||ဝါဝါဝင်းရွှေ |- | ၅||ဗိမ္မသာရ |၁၉၆၃||အေဝမ်းတင်မောင်၊ကြည်ကြည်ဌေး၊ ကြည်ကြည်ညွန့် |- | ၆||မာနတံခွန် |၁၉၆၃||ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- | ၇||ပိတောက်ရိပ်ဝယ် |၁၉၆၃|| ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး၊နှင်းဆီ |- | ၈||ဘဝမှတ်တမ်း |၁၉၆၃||ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- | ၉||မြတ် |၁၉၆၃||မြင့်မြင့်ခင်၊ချစ်စပယ် |- | ၁၀||တပွင့်ထဲပန်မယ် |၁၉၆၃||ကြည်ကြည်ဌေး၊သီသီ |- | ၁၁||မောင်တို့ချယ်ရီမြေ | ၁၉၆၃||ခင်သန်းနု |- | ၁၂||ဤစံအိမ်ဝယ် |၁၉၆၃||ဝါဝါဝင်းရွှေ |- | ၁၃||ချစ်သောမောင်မောင် ||၁၉၆၃||သီသီ |- | ၁၄||မောင်ချော့မြှူပါ့မယ် ||၁၉၆၃||ကြည်ကြည်ဌေး |- | ၁၅||ရင်သွေးရင်နှစ် ||၁၉၆၃||မေသစ်၊ ဝါဝါဝင်းရွှေ |- | ၁၆||သစ္စာတူပြိုင် |၁၉၆၄||မြင့်မြင့်ခင် |- | ၁၇||ဘယ်ရပ်ဌာနီ |၁၉၆၄||ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၁၈||မောင့်အချစ်တော် |၁၉၆၄||တင်တင်မူ၊ချစ်စပယ် |- |၁၉ |မေတ္တာပန်းဥယျာဉ် |၁၉၆၄ |မြင့်မြင့်ခင်၊ခင်သန်းနု |- |၂၀ |သိကြားစေသက်သေညွှန်း |၁၉၆၄ |ဝါဝါဝင်းရွှေ၊ခင်သန်းနု |- |၂၁ |ညီညီလွင် |၁၉၆၄ |ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၂၂ |မုန်းမေ့ပါနိုင် |၁၉၆၅ |တင်တင်မူ၊သီသီ၊ ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၂၃ |ချစ်သဲ |၁၉၆၅ |ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၂၄ |ဆုထူးငယ်ပန်ရွယ်သွန်း |၁၉၆၆ |ဒေစီကျော်ဝင်း၊နွဲ့နွဲ့စန်း |- |၂၅ |ရီးစားဓမြ (ခင်သန်းနု) |၁၉၆၇ |ခင်သန်းနု |- |၂၆ |မောင်မောင်နဲ့သိင်္ဂီ |၁၉၆၇ |စံရှားတင်၊စမ်းစမ်းဝင်း |- |၂၇ |နှင်းပျောက်တဲ့နွေ |၁၉၆၇ |တင်တင်မူ၊ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- |၂၈ |ဆောင်းအိပ်မက် |၁၉၆၇ |ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး၊ အေးအေးသင်း (၁၉၆၇ခုနှစ်တွင် အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆုရရှိသည့်ဇာတ်ကား) |- |၂၉ |ကိုယ့်ချစ်သူဘယ်မှာရှိတယ် |၁၉၆၈ |ခင်သန်းနု |- |၃၀ |သိုး |၁၉၆၈ |ခင်သန်းနု |- |၃၁ |တိမ်လွှာမို့မို့လွင် |၁၉၆၈ |မြင့်မြင့်ခင် |- |၃၂ |ကျောက်မဲအကျဉ်းသား (ခင်သန်းနု) |၁၉၆၉ |ခင်သန်းနု |- |၃၃ |မှုံရွှေရည် (*) |၁၉၇၀ |ခင်သန်းနု၊အောင်လွင်၊ဖိုးပါကြီး၊ခင်လေးဆွေနှင့် ကလေးသရုပ်ဆောင်စန္ဒာလင်း |- |၃၄ |တစ်ကျော့နှစ်ကျော့တေးကိုသီ |၁၉၇၁ |တင်တင်မြ၊ချိုပြုံး |- |၃၅ |အတွယ်အတာ |၁၉၇၂ |(ကလေးသရုပ်ဆောင် စန္ဒာလင်း) |- |၃၆ |လတ်လတ် (ခင်သန်းနု) |၁၉၇၃ |ခင်သန်းနု |- |၃၇ |မုန်းပါတယ်မောင့်ကို |၁၉၇၃ |မြင့်မြင့်ခင် |- |၃၈ |ပန်းမြို့တော်သို့ခြေလှမ်းသုံးဆယ် (ချိုပြုံး) |၁၉၇၃ |ကျော်စွာဝင်း၊ချိုပြုံးတို့ခေါင်းဆောင်ပါဝင်၍ ဧည့်သည်သရုပ်ဆောင်အဖြစ်ပါဝင်သည်။ |- |၃၉ |ချစ်သူရွေးမယ်ချစ်ဝဲလယ် |၁၉၇၅ |မြင့်မြင့်ခင်၊တင်တင်နွဲ့၊စမ်းစမ်းအေး၊မြင့်မြင့်ခိုင်၊ချိုပြုံး၊နွဲ့နွဲ့မူ၊စန္ဒာ တို့နှင့်တွဲဖက်၍ မြန်မာ့ရုပ်ရှင်သမိုင်းတွင် ပထမဆုံးအကြိမ် (၈)ကိုယ်ခွဲသရုပ်ဆောင်သည်။ |- |၄၀ |မင်းဘယ်ပြေးမလဲမိချိုသဲ |၁၉၇၆ |စန္ဒာ |- |၄၁ |တိမ်ဦးလေပြေမောင့်ကိုစေ |၁၉၇၇ |ခင်ယုမေ၊တင်တင်နွဲ့ |- |၄၂ |သက်တန့်ပေါ်ကလူတစ်ယောက် |၁၉၈၀ |ခင်သန်းနု၊အေးအေးသင်း |- |၄၃ |မိန်းမနဲ့ယောက်ျား |၁၉၈၁ |မြင့်မြင့်ခိုင်၊ယဉ်ယဉ်အေး |- |၄၄ |ကျွန်တော်ပြောချင်သောအချစ်အကြောင်း |၁၉၈၁ |ခင်သန်းနွယ် |- |၄၅ |မေတ္တာကမ္ဘာခြားလေသူ |၁၉၈၁ |နွဲ့နွဲ့မူ |- |၄၆ |ချစ်သူကြင်သူမြတ်နိုးသူ |၁၉၈၁ |မြင့်မြင့်ခင်၊မြင့်မြင့်ခိုင် |- |၄၇ |ဇာတိသွေး |၁၉၈၁ |ကြည်ကြည်ဌေး၊ဆွေဇင်ထိုက် |- |၄၈ |ရာမလက္ခဏလိုအချစ်မျိုး |၁၉၈၂ |ဆွေဇင်ထိုက် |- |၄၉ |ဝေဠု |၁၉၈၂ |ကျော်စွာဝင်း၊ မေဝင်းမောင် |- |၅၀ |မိုးပုလဲသူဇာ |၁၉၈၂ |စောမြသန္တာ၊ သီတာဝင်း |- |၅၁ |နှစ်ယောက်တည်းနေချင်တယ် |၁၉၈၂ |ဝင်းဦးအဖြစ်နာမည်ကျော်ခဲ့သည့် တင်တင်မူနှင့်အောင်မြင်ခဲ့သောကားကို ကိုယ်တိုင်ဒါရိုက်တာလုပ်၍ အေးမင်းဝင်း၊ချိုပြုံး၊မေဝင်းမောင်တို့နှင့်ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ |- |၅၂ |ငွေလှိုင်းဇာပေါ်မှာ |၁၉၈၇ |ကိုယ်တိုင်ဒါရိုက်တာလုပ်ပြီး ကျော်စွာဝင်း၊ချိုပြုံးတို့နှင့် ကျော်စွာဝင်းဖခင်နေရာမှ သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ |- |၅၃ |ခိုင်မာလာနှင်းဆီ |၁၉၈၇-၈၈ |ခင်သန်းနုနှင့် ပေ၆၀၀၀ကျော်ရိုက်ကူးထားခဲ့ပြီးကွယ်လွန်ပြီးနောက် ရန်အောင်နှင့်ဆက်လက်ရိုက်ကူးကာ ၁၉၉၂ခုနှစ်တွင် ရုံတင်ပြသခဲ့သည်။ |} == သီဆိုခဲ့သောတေးသီချင်းများ == ရတနာပုံ တေးစီးရီး - မေသစ် ရီရီသန့် တို့နှင့် တွဲဖက် ခေတ်ဟောင်း ပြန်ဆိုတေး - ၂ ခွေတွဲ ==အကိုးအကား== {{reflist}} {{lifetime|၁၉၃၅|၁၉၈၈}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား အဆိုတော်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆုရှင်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ]] mzytfslv5mqqn2c0f62b6wgd6tkgamr 1052362 1052361 2026-09-11T15:40:59Z ~2026-39963-61 145736 /* သီဆိုခဲ့သောတေးသီချင်းများ */ 1052362 wikitext text/x-wiki {{Infobox artist | name= ဝင်းဦး | image= Winoo.gif | caption= | birth_name= လှမြင့် | other name = ကိုဦး | birth_date= {{Birth date|1935|03|13|df=y}} | birth_place= [[ရန်ကုန်မြို့]] | death_date= {{Death date and age|1988|12|14|1935|03|13|df=y}} | death_place= [[ရန်ကုန်မြို့]] | resting_place= [[ရန်ကုန်မြို့]] | nationality= မြန်မာ | education= တီတီစီလေ့ကျင့်ရေးကျောင်း၊ [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]၊ ဗိုလ်သင်တန်းအပတ်စဉ်(၈) | known_for= ဒါရိုက်တာ၊ မင်းသား၊ ဇာတ်ညွှန်းဆရာ၊ အဆိုတော်၊ စာရေးဆရာ၊ ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီပိုင်ရှင်နှင့် မဂ္ဂဇင်းစာအုပ်ထုတ်ဝေသူပိုင်ရှင် | notable_works= {{unbulleted list | ''နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်'' ၁၉၆၂ | ''[[မောင်တို့ချယ်ရီမြေ]]'' ၁၉၆၃ | ''[[တိမ်လွှာမို့မိုလွင်]]'' ၁၉၆၇ | ''မင်း ဘယ်ပြေးမလဲ မိချိုသဲ'' | ''ဆောင်းအိပ်မက်'' ၁၉၆၇ | [[မှုံရွှေရည်]] | ''သိုး''၊ ''ကျောက်မဲအကျဉ်းသား'' | ''[[တကျော့ နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ (ရုပ်ရှင်)|တကျော့နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ]]'' | ''ခိုင်မာလာနှင်းဆီ'' }} | movement= | spouse= }} '''ဝင်းဦး''' (၁၉၃၅-၁၉၈၈) သည် မြန်မာ့အနုပညာသမိုင်းတွင် ထူးချွန်သော မင်းသား၊ ဒါရိုက်တာ၊ ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီပိုင်ရှင်၊ ဇာတ်ညွှန်းရေးဆရာ၊ စာရေးဆရာ၊ မဂ္ဂဇင်းထုတ်ဝေသူ၊ ပုံနှိပ်တိုက်ပိုင်ရှင်၊ အဆိုတော် နှင့် ဓာတ်ပြားတိုက်ပိုင်ရှင် ဖြစ်သည်။ == ငယ်ဘဝ == ဝင်းဦးကို သမိုင်းအငြိမ်းစားပါမောက္ခ [[ဘညွန့်|ဦးဘညွန့်]] (ခေတ်ဟောင်းတေးဂီတသမိုင်းတွင်ထင်ရှားသည့် ချစ်ဒုက္ခသီချင်းသီဆိုသူ) နှင့် ဒေါ်နှင်းရီ (မင်နီဘခက်)တို့က ရန်ကုန်မြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ ဝင်းဦး၏ အမည်ရင်းမှာ လှမြင့်ဖြစ်ပြီး ငယ်နာမည်မှာ ဘိုနီဖြစ်သည်။ မွေးချင်းငါးဦးအနက် တတိယမြောက်ဖြစ်သည်။ မွေးချင်းအားလုံးမှာ အနုပညာရှင်များဖြစ် အစဉ်လိုက် ဒေါ်တင်တင်ဦး (စာရေးဆရာမမေယု)၊ ကိုကျော်ဝင်း (မင်းသား ဝင်းညွန့်)၊ ကိုအုန်းကြိုင် (မင်းသား အောင်မိုး)၊ တက္ကသိုလ် ကြည်ရွှင်တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ဝင်းဦးဟု နာမည်ပေးထားခြင်းမှာ အစ်မဖြစ်သူ တင်တင်ဦး နှင့် အစ်ကိုဝင်းညွန့် နာမည် ရှေ့ဆုံးနှင့် နောက်ဆုံးစာလုံးကိုယူ၍ ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ဦးဘညွန့်သည်ချစ်ဒုက္ခနှင့်ဆူထူးရွယ်သီချင်းနှစ်ပုဒ်ဖြင့် ဓာတ်ပြားရအဆိုတော်အဖြစ် နာမည်ကျန်ရစ်သူ ဖြစ်ကာ တက္ကသိုလ်ပါမောက္ခတစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။ မိခင် မင်နီဘခက်၏ ဖခင်သည် မြန်မာတိုင်းရင်းဆေးပညာအကြောင်း သုတေသနများ ဆောင်ရွက်ခဲ့သော ဆရာဝန် ကာနယ်ဘခက် ဖြစ်၍ ကာနယ်ဘခက်ရဲ့ ဖခင်ဖြစ်သူမှာ မြန်မာပြည်၌ ပထမဆုံးဖွဲ့ခဲ့သည့် လက်ထောက်ဘုရင်ခံ၏ အတိုင်ပင်ခံကောင်စီဝင် မော်လမြိုင်မြို့မှ ဦးခက် ဖြစ်သည်။<ref name="bbc myanmar"/> == ပညာရေး == ဝင်းဦးသည် [[ဒုတိယကမ္ဘာစစ်]]ကြီး ပြီးသောအခါ တီတီစီလေ့ကျင့်ရေးကျောင်းတွင် ပညာကို စတင်သင်ယူခဲ့သည်။ တီတီစီကျောင်းမှာပင် တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းအောင်မြင်ခဲ့သည်။ [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]တွင် ဆက်လက် ပညာသင်ကြားရာ ဥပစာအထက်တန်း အောင်မြင်ခဲ့သည်။ တက္ကသိုလ်ပညာကို ဆုံးခန်းတိုင် မသင်ဘဲ ဗိုလ်သင်တန်းအပတ်စဉ်(၈)ကို တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်ကိုဦး အမည်ဖြင့် တပ်မတော် (ကြည်း) ၌ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ == စစ်မှုထမ်းဘဝ == ဝင်းဦးသည် တပ်မဟာ(၅)နှင့် တပ်ရင်း(၇)တို့)တွင် အမှုထမ်းခဲ့သည်။ ယင်းကဲ့သို့ အမှုထမ်းနေစဉ်အတွင်း [[မှော်ဘီမြို့]]ရှိ ကြည်း၊ ရေ၊ လေ၊ ပူးပေါင်းစစ်ဆင်ရေး လေထီးသင်တန်းသို့ တက်ရောက်ပြီး ၁၉၅၉ ခုနှစ်တွင် ဩစတြေးလျနိုင်ငံသို့ လေထီးပညာရပ်များ သွားရောက် သင်ကြားခဲ့သည်။ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာသောအခါ မှော်ဘီလေထီးသင်တန်းကျောင်းတွင် နည်းပြအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီးနောက် ၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် တပ်မတော်မှ ဗိုလ်ကြီးအဆင့်ဖြင့် အနားယူခဲ့သည်။<ref name="multi-talented">{{cite web |url=https://www.moi.gov.mm/npe/?q=news/7/08/2013/id-4850|title=မြန်မာ့အနုပညာလောက၏ စွယ်စုံအနုပညာရှင် အကယ်ဒမီ ဝင်းဦး |last=Phyo Sandar Myint |first= |date=7 August 2013|access-date=16 May 2020 |language=Myanmar |trans-title=Academy-winner Win Oo, a multi-talented artist in the Myanma entertainment industry (literature, music and films}}</ref> == အနုပညာလုပ်ငန်း == ဝင်းဦးသည် စာပေလောကတွင် အောင်မြင်ခဲ့သလို ရုပ်ရှင်လောကတွင်လည်း လျှမ်းလျှမ်းတောက်အောင်မြင်ခဲ့သည့် အနုပညာသမားတစ်ဦးဖြစ်သည်။ ဝင်းဦးသည် ''မင်းထင်ရွှေမှန်'' ရာဇဝင်ဇာတ်ကား ဇာတ်ညွှန်းရေးသားရာမှ အစပြုကာ စာပေလောကမှ ရုပ်ရှင်လောကသို့ နယ်ပယ်ချဲ့ထွင်လာခဲ့သည်။ ဝင်းဦး၏ ပွဲဦးထွက်ဇာတ်ကားမှာ [[ရှုမဝ ရုပ်စုံမဂ္ဂဇင်း|ရှုမဝ မဂ္ဂဇင်း]]တွင် သူကိုယ်တိုင်ရေးသားထားသည့် ''နှစ်ယောက်ထဲနေချင်တယ်'' ဝတ္ထုရှည်ကို မင်းသမီး [[တင်တင်မူ]]နှင့်အတူ ဇာတ်ကား အဖြစ် ပုံဖော်ခဲ့သည်။ ထိုဇာတ်ကားနှင့်အတူ ယင်းဇာတ်ကား၏ဇာတ်ဝင်တေးဖြစ်သည့် ''မီးပုံပွဲ'' သီချင်းသည် ထိုအချိန်က ဝင်းဦးဟူသော သရုပ်ဆောင်သစ်၏ နာမည်နှင့်အတူ မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံးရှိ ရုပ်ရှင်ပရိသတ်များ၏ ရင်ထဲသို့ လွှမ်းမိုးနိုင်ခဲ့သည်။ သို့သော် ထိုဇာတ်ကားသည် ဝင်းဦး၏ ပထမဆုံး ရုံတင်ခဲ့သောဇာတ်ကားမဟုတ်ပေ။ ပထမဆုံးရုပ်ရှင်ဖြစ်သည့် "နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်" ဇာတ်ကား ရိုက်ကူးနေစဉ်မှာပင် မြဇော်ရုပ်ရှင် ထုတ်လုပ်ရေးက ဒါရိုက်တာ မင်းရှင်နောင်အား တာဝန်ပေးပီး " ချစ်သောသူ တယောက်" ဇာတ်ကားကို ရိုက်ကူးစေခဲ့သည်။ " ချစ်သောသူ တယောက်" ဇာတ်ကားသည် " နှစ်ယောက်ထဲနေချင်တယ်" ဇာတ်ကားထက် စောစီးစွာ ရုံတင်ခဲ့သော်လည်း အောင်မြင်မှု မရခဲ့ပေ။ ထို့အပြင် ဝင်းဦးသည် အခြားသောရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီများအတွက် ဇာတ်ကားပေါင်းများစွာတွင် ပါဝင်သရုပ်ဆောင် ပေးခဲ့ရုံသာမက "စန္ဒာ" ကိုယ်ပိုင်ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီကိုလည်း တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ဝင်းဦးကိုယ်တိုင်ဒါရိုက်တာလုပ်ပြီး ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သော ''ဆောင်းအိပ်မက်'' ဇာတ်ကားတွင် နှစ်ကိုယ်ခွဲသရုပ်ဆောင်မှုဖြင့် ၁၉၆၇ခုနှစ်တွင် ပထမဆုံးအကြိမ် [[မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆု|အကယ်ဒမီဆု]] ရရှိခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်တွင် အလားတူပင် ကိုယ်တိုင်ပါဝင်သရုပ်ဆောင် ရိုက်ကူးခဲ့သည့် နာမည်ကျော် ''[[မှုံရွှေရည်]]'' ဇာတ်ကားဖြင့် ဒုတိယအကြိမ် အကယ်ဒမီဆု ထပ်မံရရှိခဲ့ပြန်သည်။ ဝင်းဦး၏ အနုပညာ သက်တမ်းတလျှောက်တွင် အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆု နှစ်ကြိမ်၊ ဇာတ်ကားဆု နှစ်ကြိမ် ရရှိဆွတ်ခူးနိုင်ခဲ့သည်။ ဝင်းဦးရိုက်ကူးခဲ့သည့် ''ချစ်သူရွေးမယ်ချစ်ဝဲလယ်'' ဇာတ်ကားသည် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်လောက၏ပထမဆုံးသော ရှစ်ကိုယ်ခွဲ ဇာတ်ကား ဖြစ်သည်။<ref name="bbc myanmar">{{cite web |url=https://www.bbc.com/burmese/in-depth-46605005|title= နှုတ်ခမ်းမွေးမင်းသား ဝင်းဦးရဲ့ အမြတ်နိုးဆုံးအနုပညာက ဘာလဲ|website= BBC Myanmar|last= Bo Bo |first= |date=18 December 2018|access-date=16 May 2020 |language=Myanmar |trans-title=What’s the type of arts the mustache actor Win Oo admires best?}}</ref> ဝင်းဦးပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည့် နာမည်ကြီးဇာတ်ကားအချို့မှာ မင်းသမီး တင်တင်မူနှင့် နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်၊ [[ခင်သန်းနု]]နှင့် မှုံရွှေရည်၊ [[မောင်တို့ချယ်ရီမြေ]]နှင့် ကျောက်မဲအကျဉ်းသား မြင့်မြင့်ခင်နှင့် တိမ်လွှာမို့မိုလွင်၊ စန္ဒာနှင့် မင်း ဘယ်ပြေးမလဲ မိချိုသဲ၊ တင်တင်အေး၊ အေးအေးသင်းတို့နှင့် ဆောင်းအိပ်မက်၊ ချစ်စပယ်နှင့် မောင့်အချစ်တော်၊ [[နေဝင်း၊ ကောလိပ်ဂျင်|ကောလိပ်ဂျင်နေဝင်း]]၊ [[ခင်သန်းနု]]တို့နှင့် သိုး၊ မင်းသမီးချိုပြုံး၊ [[တင်တင်မြ]] တို့နှင့် [[တကျော့ နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ (ရုပ်ရှင်)|တကျော့နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ]]၊ မင်းသမီးမပါပဲရိုက်ကူးခဲ့သည့် အတွယ်အတာ နှင့် နောက်ဆုံးရိုက်ကူးခဲ့သည့် ခိုင်မာလာနှင်းဆီ ဇာတ်ကားတို့မှာ အထူးထင်ရှားခဲ့သည်။ <ref>{{cite book|publisher=ပညာရွှေတောင် စာအုပ်တိုက်|date=ဧပြီ ၂၀၀၃|edition=ပထမ အကြိမ်|author=ပြန်ကြားရေးနှင့် ပြည်သူ့ ဆက်ဆံရေး ဦးစီး ဌာန (ရုံးချုပ်) စာတည်း အဖွဲ့|title=နှစ်ဆယ် ရာစု မြန်မာ စာရေး ဆရာ များနှင့် စာစု စာရင်း}}</ref><ref name="multi-talented"/> === အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆု === အကယ်ဒမီ (အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆု) နှစ်ကြိမ် ဆွတ်ခူးရရှိခဲ့သည်။ * ၁၉၆၇-ခုနှစ် (ဆောင်းအိပ်မက်)ဇာတ်ကား * ၁၉၇၀-ခုနှစ် (မှုံရွှေရည်)ဇာတ်ကား ၎င်းအပြင် ဝင်းဦး၏ အဆိုတော်ဘဝကို အစပြုခဲ့သည့် သီချင်းမှာ "တေလေငှက်"ဖြစ်ပြီး ယင်းသီချင်းကို "ချစ်သောသူတစ်ယောက်"ဇာတ်ကားတွင် ကိုယ်တိုင်သီဆိုသရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ဝင်းဦးသည် အချစ်၊ အလွမ်း၊ တိုင်းပြု ပြည်ပြု သီချင်းများနှင့် ခေတ်ပေါ်သီချင်းများ သာမက ရှေးသီချင်းကြီးများကိုပါ ပိုင်နိုင်စွာသီဆိုနိုင်သူ တစ်ဦးဖြစ်ပြီး တစ်ချိန်က [[မန္တလေး]][[မြို့မအပျော်တမ်းတူရိယာအဖွဲ့]]နှင့်တွဲဖက်၍လည်း သီချင်းများ သီဆိုခဲ့သည်။ ၎င်းအပြင် "ကင်းဝန်" အမည်ရှိဓာတ်ပြားကုမ္ပဏီ တည်ထောင်ကာ ကိုယ်တိုင်သီဆိုသည့် သီချင်းများကို ဓာတ်ပြားများအဖြစ် ထုတ်လုပ်ဖြန့်ဖြူးခဲ့သေးသည်။ == စာပေလုပ်ငန်း == ဝင်းဦးသည် ကျောင်းသား ဘဝကပင် သွေးသောက် မဂ္ဂဇင်းနှင့် ရှုမဝမဂ္ဂဇင်း တို့တွင် ညိုမင်းလွင် ကလောင် အမည်ဖြင့် ကဗျာ၊ ဝတ္ထုများ ရေးသားခဲ့သည်။ ပထမဆုံး ရေးသားခဲ့သော ဝတ္ထုမှာ ဂျိန်း ဖြစ်သည်။ ၁၉၆ဝ ပြည့်နှစ် ရှုမဝမဂ္ဂဇင်း၌ တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားတစ်ဦး မဂ္ဂဇင်း ဝတ္ထုရှည်ကြီးကို ရေးသားခဲ့သည်။ ဤမဂ္ဂဇင်း ဝတ္ထုရှည်ကို ဝင်းဦး ကလောင်အမည်ဖြင့် ရေးသားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဝင်းဦး ဆိုသော အမည်သည် ယင်း ဝတ္ထုရှည်ကြီးကြောင့် နာမည်ကျော်ကြား လူသိများခဲ့သည် မှန်သော်လည်း တစ်နိုင်ငံလုံးက ဝင်းဦးကို အသိအမှတ် ပြုခဲ့သည်မှာ ရုပ်ရှင်ကြောင့်ပင် ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်းတိုက်ကို တည်ထောင်ပြီး မြန်မာ့စာပေသမိုင်းတွင် ပထမဆုံးသော ရောင်စုံအော့ဖ်ဆက် နည်းဖြင့် ထုတ်လုပ်သည့် ပထမဆုံးသော "စန္ဒာ"ပုဂ္ဂလိက ရောင်စုံမဂ္ဂဇင်းကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။<ref>{{cite web |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/laughter-the-best-medicine.html |title=Laughter, the best medicine |last=Kyaw Hsu Mon |first= |date=29 August 2015 |website=The Irrawaddy |access-date=16 May 2020 |quote= In the 1960s, Maung Maung’s work appeared in “Sandar,” a popular magazine published by actor Win Oo.}}</ref> ထိုမဂ္ဂဇင်းတွင် ဝင်းဦးသည် ခင်မောင်ဝင့်အမည်ဖြင့် ကမ္ဘာ့ရုပ်ရှင်လောကနှင့် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်လောကအကြောင်းများကို သုတရသ ပြောင်မြောက်စွာ ရေးသားခဲ့သည်။ ယင်းမဂ္ဂဇင်းတွင် ကလေးများအတွက် ဦးဦးပုံပြောမယ်၊ အမျိုးသမီးများအတွက် မရှပ်တေး ဟူသော အခန်းကဏ္ဍများကြောင့် ပရိသတ်များ၏အထူး အားပေးမှုကိုရရှိကာ ထိုအချိန်က စောင်ရေအများဆုံးသော မဂ္ဂဇင်း တစ်စောင်ဖြစ်ခဲ့သည်။ စာမူ အရေအတွက် များများ ဖော်ပြနိုင်ရန်အတွက် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်းတွင် စာလုံးသေး (၁၂) ပွိုင့်ကို စတင် အသုံးပြုခဲ့သည်။ ဝင်းဦး၏ ကလောင်အမည်ခွဲများမှာ ညိုမင်းလွင်၊ ခင်မောင်ဝင့်၊ မိုးကျော်ခေါင် နှင့် ကိုဦးတို့ ဖြစ်သည်။ == ဘဝနိဂုံး == ထို့နောက် ဝင်းဦးသည် ၁၉၈၈ခုနှစ် ဧပြီလတွင် အူမကြီးကင်ဆာကြောင့် ဗြိတိန်သို့ ဆေးသွားကုပြီး ပြန်လာသည်။ ၁၉၈၈ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ခိုင်မာလာနှင်းဆီ ဇာတ်ကားရိုက်ကူးဆဲတွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ကွယ်လွန်ပြီးသောအခါ ဝင်းဦး၏ အမွေများအား ဒေါ်အိုင်ရင်းတင်လှက ဆက်ခံရသည်။ ပေခြောက်ထောင်ကျော် ရိုက်ကူးထားကာ အပြီးမသတ် ရသေးသော ခိုင်မာလာနှင်းဆီ ဇာတ်ကားကို ဒေါ်အိုင်ရင်းတင်လှက ရုပ်ရှင်မင်းသား[[ရန်အောင်(ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်)|ရန်အောင်]] နှင့် အစားထိုး အပြီးသတ် ရိုက်ကူးခဲ့သည်။<ref>အမှတ်(၂၆၄) နိုဝင်ဘာလ၊ ၁၉၉၁−ခုနှစ်ထုတ် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်း၊</ref> == ရေးသား ပြုစုခဲ့သော စာအုပ်များ == {| class="wikitable sortable" ! စဉ် !! အမည် !! ထုတ်ဝေနှစ် !! မှတ်ချက် |- | ၁||[[ကျွန်တော်မွှေးတဲ့မီး (စာအုပ်)|ကျွန်တော်မွှေးတဲ့မီး]]||၁၉၆၉||လုံးချင်းဝတ္ထု |- | ၂||[[သိုး (စာအုပ်)|သိုး]]||၁၉၆၁||လုံးချင်းဝတ္ထု |- | ၃||[[နုနုငယ်ငယ် (စာအုပ်)|နုနုငယ်ငယ်]]||၁၉၆၁||လုံးချင်းဝတ္ထု |- | ၄||[[အာကသဒုံးယာဉ် လက်နက်များ (စာအုပ်)|အာကသဒုံးယာဉ် လက်နက်များ]]||၁၉၆၁|| |- | ၅||[[အသက်ရှင်နေနည်းနှင့် လေဟာပြင်ခရီး (စာအုပ်)|အသက်ရှင်နေနည်းနှင့် လေဟာပြင်ခရီး]]||၁၉၆၁||၁၉၆၁ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် ရှုမဝပုံနှိပ်တိုက်မှ ရိုက်နှိပ်သည်။ |- | ၆||[[မုန်းလဲမေ့ပါနိုင် (စာအုပ်)|မုန်းလဲမေ့ပါနိုင်]]||၁၉၆၂|| |- | ၇||[[လွမ်းလေသူ အမိုက်အမဲ ဝတ္ထုတိုပေါင်းချုပ်]]||၁၉၆၂||ကင်းဝန်စာအုပ်အမှတ်(၅)၊၁၉၆၂ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၈||[[တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားတစ်ဦး (စာအုပ်)|တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားတစ်ဦး]]||၁၉၆၂|| |- | ၉||[[နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ် (စာအုပ်)|နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်]]||၁၉၆၂|| |- | ၁၀||တေးသီချင်းဆန်းများ||၁၉၆၃|| |- | ၁၁||[[ပန်းကြဲတဲ့ ဖဲစက်ရာမှာ (စာအုပ်)|ပန်းကြဲတဲ့ ဖဲစက်ရာမှာ]]||၁၉၆၃|| |- | ၁၂||[[မျက်ရှု (စာအုပ်)|မျက်ရှု]]||၁၉၆၆|| |- | ၁၃||[[ယောက်ျား မပီသသူနှင့် ချစ်မိသူ လူတစ်ယောက်အကြောင်း (စာအုပ်)|ယောက်ျား မပီသသူနှင့် ချစ်မိသူ လူတစ်ယောက်အကြောင်း]]||၁၉၆၉|| |- | ၁၄||[[အသည်းစား မဟာရာဇာ၏ ရှင်းတမ်း (စာအုပ်)|အသည်းစား မဟာရာဇာ၏ ရှင်းတမ်း]]||၁၉၆၉|| |- | ၁၅||ဝင်းဦး၏တေးပေါင်းချုပ်||၁၉၆၉||၁၉၆၉ခုနှစ်၊ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၁၆|| တေးပေါင်းချုပ် လက်ရွေးစင်||၁၉၆၉|| |- | ၁၇||[[နှလုံးသား အသစ်နှင့် ချစ်မည့်သူ (စာအုပ်)|နှလုံးသား အသစ်နှင့် ချစ်မည့်သူ]]||၁၉၇ဝ|| |- | ၁၈||[[မိန်းမလှအမုန်း (စာအုပ်)|မိန်းမလှအမုန်း]]||၁၉၇၀|| |- | ၁၉||[[ငွေလှိုင်းဇာပေါ်မှာ (စာအုပ်)|ငွေလှိုင်းဇာပေါ်မှာ]]||၁၉၇၁||လုံးချင်းဝတ္ထု၊ |- | ၂၀||[[ဆွေး (စာအုပ်)|ဆွေး]]||၁၉၇၁||လုံးချင်းဝတ္ထု၊ ၁၉၇၁ အောက်တိုဘာလ ပထမအကြိမ် အုပ်ရေ၆၀၀၀ အဖိုး(၅)ကျပ်။ |- | ၂၁||[[ရေဒီယိုတေးများ (စာအုပ်)|ရေဒီယိုတေးများ]]||၁၉၇၁|| |- | ၂၂||[[လတန်ခူးပေမို့ (စာအုပ်)|လတန်ခူးပေမို့]]||၁၉၇၁||ပထမဆုံးထုတ်ဝေသည့် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်း၌ ရေးသည့် အခန်းဆက် ဝတ္ထုရှည် |- | ၂၃||[[နောင်အင်းလေး (စာအုပ်)|နောင်အင်းလေး]]||၁၉၇၂||မြန်မာ့အလင်း၌ ရေးသည့် အခန်းဆက် ဝတ္ထုရှည် |- | ၂၄||[[ကြင်နာသူ့အသဲ (စာအုပ်)|ကြင်နာသူ့အသဲ]]||၁၉၇၂||ဤစာအုပ်ကို [[ချစ်သူကြင်သူမြတ်နိုးသူ]] အမည်ဖြင့် ရုပ်ရှင်ရိုက်ခဲ့သည်။ |- | ၂၅||[[ချစ်ဦးသူနှင့် ချစ်ဖူးသူ (စာအုပ်)|ချစ်ဦးသူနှင့် ချစ်ဖူးသူ]]||၁၉၇၂|| |- | ၂၆||[[ဩစတြေးလျမှ ချစ်သမျှအကြောင်း (စာအုပ်)|ဩစတြေးလျားမှ ချစ်သမျှအကြောင်း]]||၁၉၇၂||၁၉၇၂ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလတွင် ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၂၇||[[နာမည်ကျော် ဇာတ်လိုက်မင်းသား ကိုဂွတို (စာအုပ်)|နာမည်ကျော် ဇာတ်လိုက်မင်းသား ကိုဂွတို]]||၁၉၇၃||စန္ဒာ ရုပ်စုံမဂ္ဂဇင်း၌ ရေးသည့် အခန်းဆက် ဝတ္ထုရှည် |- | ၂၈||[[ကျွန်တော် ကျွန်မတို့အရွယ်]]||၁၉၇၄||၁၉၇၄ခုနှစ်၊ ဇွန်လတွင် စန္ဒာပုံနှိပ်တိုက်မှ ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၂၉|| [[ဆယ်စုခေတ် တစ်နှစ်စွန်း မန်းသင်္ကြန် (စာအုပ်)|ဆယ်စုခေတ် တစ်နှစ်စွန်း မန်းသင်္ကြန်]]||၁၉၇၉||၁၉၇၉ ဩဂုတ်လတွင် ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၃၀|| [[ပုဂ္ဂိုလ်ကျော် (၁၃) ဦး (စာအုပ်)|ပုဂ္ဂိုလ်ကျော် (၁၃) ဦး]]||၁၉၆၂||၁၉၆၂ခုနှစ်၊ ရှုမဝစာအုပ်တိုက်မှ ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၃၁|| [[မျှော်လင့်ခိုး သံသရာဝယ် (စာအုပ်)|မြှော်လင့်ခိုး သံသရာဝယ်]]|| || |- | ၃၂||[[သည်ခေတ် သည်အရွယ် သည်လိင်ကိစ္စ (စာအုပ်)|သည်ခေတ် သည်အရွယ် သည်လိင်ကိစ္စ]]|| || |} == သရုပ်ဆောင်ခဲ့သော ရုပ်ရှင်ကားများ == {| class="wikitable sortable" ! စဉ် !! ဇာတ်ကားအမည် !! ပြသခဲ့သည့်နှစ် !! မှတ်ချက် |- | ၁||ချစ်သောသူတစ်ယောက် |၁၉၆၂||ခင်သန်းနု |- | ၂||နှစ်ယောက်တည်းနေချင်တယ် |၁၉၆၂||တင်တင်မူ၊ဒေစီကျော်ဝင်း |- | ၃||မုန်းတလှဲ့ ပြုံးတလှဲ့||၁၉၆၂ |ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- | ၄||ဆောင်းတညဝယ် |၁၉၆၃||ဝါဝါဝင်းရွှေ |- | ၅||ဗိမ္မသာရ |၁၉၆၃||အေဝမ်းတင်မောင်၊ကြည်ကြည်ဌေး၊ ကြည်ကြည်ညွန့် |- | ၆||မာနတံခွန် |၁၉၆၃||ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- | ၇||ပိတောက်ရိပ်ဝယ် |၁၉၆၃|| ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး၊နှင်းဆီ |- | ၈||ဘဝမှတ်တမ်း |၁၉၆၃||ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- | ၉||မြတ် |၁၉၆၃||မြင့်မြင့်ခင်၊ချစ်စပယ် |- | ၁၀||တပွင့်ထဲပန်မယ် |၁၉၆၃||ကြည်ကြည်ဌေး၊သီသီ |- | ၁၁||မောင်တို့ချယ်ရီမြေ | ၁၉၆၃||ခင်သန်းနု |- | ၁၂||ဤစံအိမ်ဝယ် |၁၉၆၃||ဝါဝါဝင်းရွှေ |- | ၁၃||ချစ်သောမောင်မောင် ||၁၉၆၃||သီသီ |- | ၁၄||မောင်ချော့မြှူပါ့မယ် ||၁၉၆၃||ကြည်ကြည်ဌေး |- | ၁၅||ရင်သွေးရင်နှစ် ||၁၉၆၃||မေသစ်၊ ဝါဝါဝင်းရွှေ |- | ၁၆||သစ္စာတူပြိုင် |၁၉၆၄||မြင့်မြင့်ခင် |- | ၁၇||ဘယ်ရပ်ဌာနီ |၁၉၆၄||ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၁၈||မောင့်အချစ်တော် |၁၉၆၄||တင်တင်မူ၊ချစ်စပယ် |- |၁၉ |မေတ္တာပန်းဥယျာဉ် |၁၉၆၄ |မြင့်မြင့်ခင်၊ခင်သန်းနု |- |၂၀ |သိကြားစေသက်သေညွှန်း |၁၉၆၄ |ဝါဝါဝင်းရွှေ၊ခင်သန်းနု |- |၂၁ |ညီညီလွင် |၁၉၆၄ |ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၂၂ |မုန်းမေ့ပါနိုင် |၁၉၆၅ |တင်တင်မူ၊သီသီ၊ ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၂၃ |ချစ်သဲ |၁၉၆၅ |ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၂၄ |ဆုထူးငယ်ပန်ရွယ်သွန်း |၁၉၆၆ |ဒေစီကျော်ဝင်း၊နွဲ့နွဲ့စန်း |- |၂၅ |ရီးစားဓမြ (ခင်သန်းနု) |၁၉၆၇ |ခင်သန်းနု |- |၂၆ |မောင်မောင်နဲ့သိင်္ဂီ |၁၉၆၇ |စံရှားတင်၊စမ်းစမ်းဝင်း |- |၂၇ |နှင်းပျောက်တဲ့နွေ |၁၉၆၇ |တင်တင်မူ၊ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- |၂၈ |ဆောင်းအိပ်မက် |၁၉၆၇ |ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး၊ အေးအေးသင်း (၁၉၆၇ခုနှစ်တွင် အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆုရရှိသည့်ဇာတ်ကား) |- |၂၉ |ကိုယ့်ချစ်သူဘယ်မှာရှိတယ် |၁၉၆၈ |ခင်သန်းနု |- |၃၀ |သိုး |၁၉၆၈ |ခင်သန်းနု |- |၃၁ |တိမ်လွှာမို့မို့လွင် |၁၉၆၈ |မြင့်မြင့်ခင် |- |၃၂ |ကျောက်မဲအကျဉ်းသား (ခင်သန်းနု) |၁၉၆၉ |ခင်သန်းနု |- |၃၃ |မှုံရွှေရည် (*) |၁၉၇၀ |ခင်သန်းနု၊အောင်လွင်၊ဖိုးပါကြီး၊ခင်လေးဆွေနှင့် ကလေးသရုပ်ဆောင်စန္ဒာလင်း |- |၃၄ |တစ်ကျော့နှစ်ကျော့တေးကိုသီ |၁၉၇၁ |တင်တင်မြ၊ချိုပြုံး |- |၃၅ |အတွယ်အတာ |၁၉၇၂ |(ကလေးသရုပ်ဆောင် စန္ဒာလင်း) |- |၃၆ |လတ်လတ် (ခင်သန်းနု) |၁၉၇၃ |ခင်သန်းနု |- |၃၇ |မုန်းပါတယ်မောင့်ကို |၁၉၇၃ |မြင့်မြင့်ခင် |- |၃၈ |ပန်းမြို့တော်သို့ခြေလှမ်းသုံးဆယ် (ချိုပြုံး) |၁၉၇၃ |ကျော်စွာဝင်း၊ချိုပြုံးတို့ခေါင်းဆောင်ပါဝင်၍ ဧည့်သည်သရုပ်ဆောင်အဖြစ်ပါဝင်သည်။ |- |၃၉ |ချစ်သူရွေးမယ်ချစ်ဝဲလယ် |၁၉၇၅ |မြင့်မြင့်ခင်၊တင်တင်နွဲ့၊စမ်းစမ်းအေး၊မြင့်မြင့်ခိုင်၊ချိုပြုံး၊နွဲ့နွဲ့မူ၊စန္ဒာ တို့နှင့်တွဲဖက်၍ မြန်မာ့ရုပ်ရှင်သမိုင်းတွင် ပထမဆုံးအကြိမ် (၈)ကိုယ်ခွဲသရုပ်ဆောင်သည်။ |- |၄၀ |မင်းဘယ်ပြေးမလဲမိချိုသဲ |၁၉၇၆ |စန္ဒာ |- |၄၁ |တိမ်ဦးလေပြေမောင့်ကိုစေ |၁၉၇၇ |ခင်ယုမေ၊တင်တင်နွဲ့ |- |၄၂ |သက်တန့်ပေါ်ကလူတစ်ယောက် |၁၉၈၀ |ခင်သန်းနု၊အေးအေးသင်း |- |၄၃ |မိန်းမနဲ့ယောက်ျား |၁၉၈၁ |မြင့်မြင့်ခိုင်၊ယဉ်ယဉ်အေး |- |၄၄ |ကျွန်တော်ပြောချင်သောအချစ်အကြောင်း |၁၉၈၁ |ခင်သန်းနွယ် |- |၄၅ |မေတ္တာကမ္ဘာခြားလေသူ |၁၉၈၁ |နွဲ့နွဲ့မူ |- |၄၆ |ချစ်သူကြင်သူမြတ်နိုးသူ |၁၉၈၁ |မြင့်မြင့်ခင်၊မြင့်မြင့်ခိုင် |- |၄၇ |ဇာတိသွေး |၁၉၈၁ |ကြည်ကြည်ဌေး၊ဆွေဇင်ထိုက် |- |၄၈ |ရာမလက္ခဏလိုအချစ်မျိုး |၁၉၈၂ |ဆွေဇင်ထိုက် |- |၄၉ |ဝေဠု |၁၉၈၂ |ကျော်စွာဝင်း၊ မေဝင်းမောင် |- |၅၀ |မိုးပုလဲသူဇာ |၁၉၈၂ |စောမြသန္တာ၊ သီတာဝင်း |- |၅၁ |နှစ်ယောက်တည်းနေချင်တယ် |၁၉၈၂ |ဝင်းဦးအဖြစ်နာမည်ကျော်ခဲ့သည့် တင်တင်မူနှင့်အောင်မြင်ခဲ့သောကားကို ကိုယ်တိုင်ဒါရိုက်တာလုပ်၍ အေးမင်းဝင်း၊ချိုပြုံး၊မေဝင်းမောင်တို့နှင့်ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ |- |၅၂ |ငွေလှိုင်းဇာပေါ်မှာ |၁၉၈၇ |ကိုယ်တိုင်ဒါရိုက်တာလုပ်ပြီး ကျော်စွာဝင်း၊ချိုပြုံးတို့နှင့် ကျော်စွာဝင်းဖခင်နေရာမှ သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ |- |၅၃ |ခိုင်မာလာနှင်းဆီ |၁၉၈၇-၈၈ |ခင်သန်းနုနှင့် ပေ၆၀၀၀ကျော်ရိုက်ကူးထားခဲ့ပြီးကွယ်လွန်ပြီးနောက် ရန်အောင်နှင့်ဆက်လက်ရိုက်ကူးကာ ၁၉၉၂ခုနှစ်တွင် ရုံတင်ပြသခဲ့သည်။ |} == သီဆိုခဲ့သောတေးသီချင်းများ == ရတနာပုံ တေးစီးရီး - မေသစ် ရီရီသန့် တို့နှင့် တွဲဖက် ခေတ်ဟောင်း ပြန်ဆိုတေး - ၂ ခွေတွဲ မဟာဂီတတေးသီချင်းများ ==အကိုးအကား== {{reflist}} {{lifetime|၁၉၃၅|၁၉၈၈}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား အဆိုတော်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆုရှင်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ]] so7wfnjpx11mbg0tz72fkjwjjsd6kiy 1052363 1052362 2026-09-11T15:43:04Z ~2026-39963-61 145736 /* သီဆိုခဲ့သောတေးသီချင်းများ */ 1052363 wikitext text/x-wiki {{Infobox artist | name= ဝင်းဦး | image= Winoo.gif | caption= | birth_name= လှမြင့် | other name = ကိုဦး | birth_date= {{Birth date|1935|03|13|df=y}} | birth_place= [[ရန်ကုန်မြို့]] | death_date= {{Death date and age|1988|12|14|1935|03|13|df=y}} | death_place= [[ရန်ကုန်မြို့]] | resting_place= [[ရန်ကုန်မြို့]] | nationality= မြန်မာ | education= တီတီစီလေ့ကျင့်ရေးကျောင်း၊ [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]၊ ဗိုလ်သင်တန်းအပတ်စဉ်(၈) | known_for= ဒါရိုက်တာ၊ မင်းသား၊ ဇာတ်ညွှန်းဆရာ၊ အဆိုတော်၊ စာရေးဆရာ၊ ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီပိုင်ရှင်နှင့် မဂ္ဂဇင်းစာအုပ်ထုတ်ဝေသူပိုင်ရှင် | notable_works= {{unbulleted list | ''နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်'' ၁၉၆၂ | ''[[မောင်တို့ချယ်ရီမြေ]]'' ၁၉၆၃ | ''[[တိမ်လွှာမို့မိုလွင်]]'' ၁၉၆၇ | ''မင်း ဘယ်ပြေးမလဲ မိချိုသဲ'' | ''ဆောင်းအိပ်မက်'' ၁၉၆၇ | [[မှုံရွှေရည်]] | ''သိုး''၊ ''ကျောက်မဲအကျဉ်းသား'' | ''[[တကျော့ နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ (ရုပ်ရှင်)|တကျော့နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ]]'' | ''ခိုင်မာလာနှင်းဆီ'' }} | movement= | spouse= }} '''ဝင်းဦး''' (၁၉၃၅-၁၉၈၈) သည် မြန်မာ့အနုပညာသမိုင်းတွင် ထူးချွန်သော မင်းသား၊ ဒါရိုက်တာ၊ ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီပိုင်ရှင်၊ ဇာတ်ညွှန်းရေးဆရာ၊ စာရေးဆရာ၊ မဂ္ဂဇင်းထုတ်ဝေသူ၊ ပုံနှိပ်တိုက်ပိုင်ရှင်၊ အဆိုတော် နှင့် ဓာတ်ပြားတိုက်ပိုင်ရှင် ဖြစ်သည်။ == ငယ်ဘဝ == ဝင်းဦးကို သမိုင်းအငြိမ်းစားပါမောက္ခ [[ဘညွန့်|ဦးဘညွန့်]] (ခေတ်ဟောင်းတေးဂီတသမိုင်းတွင်ထင်ရှားသည့် ချစ်ဒုက္ခသီချင်းသီဆိုသူ) နှင့် ဒေါ်နှင်းရီ (မင်နီဘခက်)တို့က ရန်ကုန်မြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ ဝင်းဦး၏ အမည်ရင်းမှာ လှမြင့်ဖြစ်ပြီး ငယ်နာမည်မှာ ဘိုနီဖြစ်သည်။ မွေးချင်းငါးဦးအနက် တတိယမြောက်ဖြစ်သည်။ မွေးချင်းအားလုံးမှာ အနုပညာရှင်များဖြစ် အစဉ်လိုက် ဒေါ်တင်တင်ဦး (စာရေးဆရာမမေယု)၊ ကိုကျော်ဝင်း (မင်းသား ဝင်းညွန့်)၊ ကိုအုန်းကြိုင် (မင်းသား အောင်မိုး)၊ တက္ကသိုလ် ကြည်ရွှင်တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ဝင်းဦးဟု နာမည်ပေးထားခြင်းမှာ အစ်မဖြစ်သူ တင်တင်ဦး နှင့် အစ်ကိုဝင်းညွန့် နာမည် ရှေ့ဆုံးနှင့် နောက်ဆုံးစာလုံးကိုယူ၍ ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ဦးဘညွန့်သည်ချစ်ဒုက္ခနှင့်ဆူထူးရွယ်သီချင်းနှစ်ပုဒ်ဖြင့် ဓာတ်ပြားရအဆိုတော်အဖြစ် နာမည်ကျန်ရစ်သူ ဖြစ်ကာ တက္ကသိုလ်ပါမောက္ခတစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။ မိခင် မင်နီဘခက်၏ ဖခင်သည် မြန်မာတိုင်းရင်းဆေးပညာအကြောင်း သုတေသနများ ဆောင်ရွက်ခဲ့သော ဆရာဝန် ကာနယ်ဘခက် ဖြစ်၍ ကာနယ်ဘခက်ရဲ့ ဖခင်ဖြစ်သူမှာ မြန်မာပြည်၌ ပထမဆုံးဖွဲ့ခဲ့သည့် လက်ထောက်ဘုရင်ခံ၏ အတိုင်ပင်ခံကောင်စီဝင် မော်လမြိုင်မြို့မှ ဦးခက် ဖြစ်သည်။<ref name="bbc myanmar"/> == ပညာရေး == ဝင်းဦးသည် [[ဒုတိယကမ္ဘာစစ်]]ကြီး ပြီးသောအခါ တီတီစီလေ့ကျင့်ရေးကျောင်းတွင် ပညာကို စတင်သင်ယူခဲ့သည်။ တီတီစီကျောင်းမှာပင် တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းအောင်မြင်ခဲ့သည်။ [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]တွင် ဆက်လက် ပညာသင်ကြားရာ ဥပစာအထက်တန်း အောင်မြင်ခဲ့သည်။ တက္ကသိုလ်ပညာကို ဆုံးခန်းတိုင် မသင်ဘဲ ဗိုလ်သင်တန်းအပတ်စဉ်(၈)ကို တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်ကိုဦး အမည်ဖြင့် တပ်မတော် (ကြည်း) ၌ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ == စစ်မှုထမ်းဘဝ == ဝင်းဦးသည် တပ်မဟာ(၅)နှင့် တပ်ရင်း(၇)တို့)တွင် အမှုထမ်းခဲ့သည်။ ယင်းကဲ့သို့ အမှုထမ်းနေစဉ်အတွင်း [[မှော်ဘီမြို့]]ရှိ ကြည်း၊ ရေ၊ လေ၊ ပူးပေါင်းစစ်ဆင်ရေး လေထီးသင်တန်းသို့ တက်ရောက်ပြီး ၁၉၅၉ ခုနှစ်တွင် ဩစတြေးလျနိုင်ငံသို့ လေထီးပညာရပ်များ သွားရောက် သင်ကြားခဲ့သည်။ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာသောအခါ မှော်ဘီလေထီးသင်တန်းကျောင်းတွင် နည်းပြအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီးနောက် ၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် တပ်မတော်မှ ဗိုလ်ကြီးအဆင့်ဖြင့် အနားယူခဲ့သည်။<ref name="multi-talented">{{cite web |url=https://www.moi.gov.mm/npe/?q=news/7/08/2013/id-4850|title=မြန်မာ့အနုပညာလောက၏ စွယ်စုံအနုပညာရှင် အကယ်ဒမီ ဝင်းဦး |last=Phyo Sandar Myint |first= |date=7 August 2013|access-date=16 May 2020 |language=Myanmar |trans-title=Academy-winner Win Oo, a multi-talented artist in the Myanma entertainment industry (literature, music and films}}</ref> == အနုပညာလုပ်ငန်း == ဝင်းဦးသည် စာပေလောကတွင် အောင်မြင်ခဲ့သလို ရုပ်ရှင်လောကတွင်လည်း လျှမ်းလျှမ်းတောက်အောင်မြင်ခဲ့သည့် အနုပညာသမားတစ်ဦးဖြစ်သည်။ ဝင်းဦးသည် ''မင်းထင်ရွှေမှန်'' ရာဇဝင်ဇာတ်ကား ဇာတ်ညွှန်းရေးသားရာမှ အစပြုကာ စာပေလောကမှ ရုပ်ရှင်လောကသို့ နယ်ပယ်ချဲ့ထွင်လာခဲ့သည်။ ဝင်းဦး၏ ပွဲဦးထွက်ဇာတ်ကားမှာ [[ရှုမဝ ရုပ်စုံမဂ္ဂဇင်း|ရှုမဝ မဂ္ဂဇင်း]]တွင် သူကိုယ်တိုင်ရေးသားထားသည့် ''နှစ်ယောက်ထဲနေချင်တယ်'' ဝတ္ထုရှည်ကို မင်းသမီး [[တင်တင်မူ]]နှင့်အတူ ဇာတ်ကား အဖြစ် ပုံဖော်ခဲ့သည်။ ထိုဇာတ်ကားနှင့်အတူ ယင်းဇာတ်ကား၏ဇာတ်ဝင်တေးဖြစ်သည့် ''မီးပုံပွဲ'' သီချင်းသည် ထိုအချိန်က ဝင်းဦးဟူသော သရုပ်ဆောင်သစ်၏ နာမည်နှင့်အတူ မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံးရှိ ရုပ်ရှင်ပရိသတ်များ၏ ရင်ထဲသို့ လွှမ်းမိုးနိုင်ခဲ့သည်။ သို့သော် ထိုဇာတ်ကားသည် ဝင်းဦး၏ ပထမဆုံး ရုံတင်ခဲ့သောဇာတ်ကားမဟုတ်ပေ။ ပထမဆုံးရုပ်ရှင်ဖြစ်သည့် "နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်" ဇာတ်ကား ရိုက်ကူးနေစဉ်မှာပင် မြဇော်ရုပ်ရှင် ထုတ်လုပ်ရေးက ဒါရိုက်တာ မင်းရှင်နောင်အား တာဝန်ပေးပီး " ချစ်သောသူ တယောက်" ဇာတ်ကားကို ရိုက်ကူးစေခဲ့သည်။ " ချစ်သောသူ တယောက်" ဇာတ်ကားသည် " နှစ်ယောက်ထဲနေချင်တယ်" ဇာတ်ကားထက် စောစီးစွာ ရုံတင်ခဲ့သော်လည်း အောင်မြင်မှု မရခဲ့ပေ။ ထို့အပြင် ဝင်းဦးသည် အခြားသောရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီများအတွက် ဇာတ်ကားပေါင်းများစွာတွင် ပါဝင်သရုပ်ဆောင် ပေးခဲ့ရုံသာမက "စန္ဒာ" ကိုယ်ပိုင်ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီကိုလည်း တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ဝင်းဦးကိုယ်တိုင်ဒါရိုက်တာလုပ်ပြီး ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သော ''ဆောင်းအိပ်မက်'' ဇာတ်ကားတွင် နှစ်ကိုယ်ခွဲသရုပ်ဆောင်မှုဖြင့် ၁၉၆၇ခုနှစ်တွင် ပထမဆုံးအကြိမ် [[မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆု|အကယ်ဒမီဆု]] ရရှိခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်တွင် အလားတူပင် ကိုယ်တိုင်ပါဝင်သရုပ်ဆောင် ရိုက်ကူးခဲ့သည့် နာမည်ကျော် ''[[မှုံရွှေရည်]]'' ဇာတ်ကားဖြင့် ဒုတိယအကြိမ် အကယ်ဒမီဆု ထပ်မံရရှိခဲ့ပြန်သည်။ ဝင်းဦး၏ အနုပညာ သက်တမ်းတလျှောက်တွင် အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆု နှစ်ကြိမ်၊ ဇာတ်ကားဆု နှစ်ကြိမ် ရရှိဆွတ်ခူးနိုင်ခဲ့သည်။ ဝင်းဦးရိုက်ကူးခဲ့သည့် ''ချစ်သူရွေးမယ်ချစ်ဝဲလယ်'' ဇာတ်ကားသည် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်လောက၏ပထမဆုံးသော ရှစ်ကိုယ်ခွဲ ဇာတ်ကား ဖြစ်သည်။<ref name="bbc myanmar">{{cite web |url=https://www.bbc.com/burmese/in-depth-46605005|title= နှုတ်ခမ်းမွေးမင်းသား ဝင်းဦးရဲ့ အမြတ်နိုးဆုံးအနုပညာက ဘာလဲ|website= BBC Myanmar|last= Bo Bo |first= |date=18 December 2018|access-date=16 May 2020 |language=Myanmar |trans-title=What’s the type of arts the mustache actor Win Oo admires best?}}</ref> ဝင်းဦးပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည့် နာမည်ကြီးဇာတ်ကားအချို့မှာ မင်းသမီး တင်တင်မူနှင့် နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်၊ [[ခင်သန်းနု]]နှင့် မှုံရွှေရည်၊ [[မောင်တို့ချယ်ရီမြေ]]နှင့် ကျောက်မဲအကျဉ်းသား မြင့်မြင့်ခင်နှင့် တိမ်လွှာမို့မိုလွင်၊ စန္ဒာနှင့် မင်း ဘယ်ပြေးမလဲ မိချိုသဲ၊ တင်တင်အေး၊ အေးအေးသင်းတို့နှင့် ဆောင်းအိပ်မက်၊ ချစ်စပယ်နှင့် မောင့်အချစ်တော်၊ [[နေဝင်း၊ ကောလိပ်ဂျင်|ကောလိပ်ဂျင်နေဝင်း]]၊ [[ခင်သန်းနု]]တို့နှင့် သိုး၊ မင်းသမီးချိုပြုံး၊ [[တင်တင်မြ]] တို့နှင့် [[တကျော့ နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ (ရုပ်ရှင်)|တကျော့နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ]]၊ မင်းသမီးမပါပဲရိုက်ကူးခဲ့သည့် အတွယ်အတာ နှင့် နောက်ဆုံးရိုက်ကူးခဲ့သည့် ခိုင်မာလာနှင်းဆီ ဇာတ်ကားတို့မှာ အထူးထင်ရှားခဲ့သည်။ <ref>{{cite book|publisher=ပညာရွှေတောင် စာအုပ်တိုက်|date=ဧပြီ ၂၀၀၃|edition=ပထမ အကြိမ်|author=ပြန်ကြားရေးနှင့် ပြည်သူ့ ဆက်ဆံရေး ဦးစီး ဌာန (ရုံးချုပ်) စာတည်း အဖွဲ့|title=နှစ်ဆယ် ရာစု မြန်မာ စာရေး ဆရာ များနှင့် စာစု စာရင်း}}</ref><ref name="multi-talented"/> === အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆု === အကယ်ဒမီ (အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆု) နှစ်ကြိမ် ဆွတ်ခူးရရှိခဲ့သည်။ * ၁၉၆၇-ခုနှစ် (ဆောင်းအိပ်မက်)ဇာတ်ကား * ၁၉၇၀-ခုနှစ် (မှုံရွှေရည်)ဇာတ်ကား ၎င်းအပြင် ဝင်းဦး၏ အဆိုတော်ဘဝကို အစပြုခဲ့သည့် သီချင်းမှာ "တေလေငှက်"ဖြစ်ပြီး ယင်းသီချင်းကို "ချစ်သောသူတစ်ယောက်"ဇာတ်ကားတွင် ကိုယ်တိုင်သီဆိုသရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ဝင်းဦးသည် အချစ်၊ အလွမ်း၊ တိုင်းပြု ပြည်ပြု သီချင်းများနှင့် ခေတ်ပေါ်သီချင်းများ သာမက ရှေးသီချင်းကြီးများကိုပါ ပိုင်နိုင်စွာသီဆိုနိုင်သူ တစ်ဦးဖြစ်ပြီး တစ်ချိန်က [[မန္တလေး]][[မြို့မအပျော်တမ်းတူရိယာအဖွဲ့]]နှင့်တွဲဖက်၍လည်း သီချင်းများ သီဆိုခဲ့သည်။ ၎င်းအပြင် "ကင်းဝန်" အမည်ရှိဓာတ်ပြားကုမ္ပဏီ တည်ထောင်ကာ ကိုယ်တိုင်သီဆိုသည့် သီချင်းများကို ဓာတ်ပြားများအဖြစ် ထုတ်လုပ်ဖြန့်ဖြူးခဲ့သေးသည်။ == စာပေလုပ်ငန်း == ဝင်းဦးသည် ကျောင်းသား ဘဝကပင် သွေးသောက် မဂ္ဂဇင်းနှင့် ရှုမဝမဂ္ဂဇင်း တို့တွင် ညိုမင်းလွင် ကလောင် အမည်ဖြင့် ကဗျာ၊ ဝတ္ထုများ ရေးသားခဲ့သည်။ ပထမဆုံး ရေးသားခဲ့သော ဝတ္ထုမှာ ဂျိန်း ဖြစ်သည်။ ၁၉၆ဝ ပြည့်နှစ် ရှုမဝမဂ္ဂဇင်း၌ တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားတစ်ဦး မဂ္ဂဇင်း ဝတ္ထုရှည်ကြီးကို ရေးသားခဲ့သည်။ ဤမဂ္ဂဇင်း ဝတ္ထုရှည်ကို ဝင်းဦး ကလောင်အမည်ဖြင့် ရေးသားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဝင်းဦး ဆိုသော အမည်သည် ယင်း ဝတ္ထုရှည်ကြီးကြောင့် နာမည်ကျော်ကြား လူသိများခဲ့သည် မှန်သော်လည်း တစ်နိုင်ငံလုံးက ဝင်းဦးကို အသိအမှတ် ပြုခဲ့သည်မှာ ရုပ်ရှင်ကြောင့်ပင် ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်းတိုက်ကို တည်ထောင်ပြီး မြန်မာ့စာပေသမိုင်းတွင် ပထမဆုံးသော ရောင်စုံအော့ဖ်ဆက် နည်းဖြင့် ထုတ်လုပ်သည့် ပထမဆုံးသော "စန္ဒာ"ပုဂ္ဂလိက ရောင်စုံမဂ္ဂဇင်းကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။<ref>{{cite web |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/laughter-the-best-medicine.html |title=Laughter, the best medicine |last=Kyaw Hsu Mon |first= |date=29 August 2015 |website=The Irrawaddy |access-date=16 May 2020 |quote= In the 1960s, Maung Maung’s work appeared in “Sandar,” a popular magazine published by actor Win Oo.}}</ref> ထိုမဂ္ဂဇင်းတွင် ဝင်းဦးသည် ခင်မောင်ဝင့်အမည်ဖြင့် ကမ္ဘာ့ရုပ်ရှင်လောကနှင့် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်လောကအကြောင်းများကို သုတရသ ပြောင်မြောက်စွာ ရေးသားခဲ့သည်။ ယင်းမဂ္ဂဇင်းတွင် ကလေးများအတွက် ဦးဦးပုံပြောမယ်၊ အမျိုးသမီးများအတွက် မရှပ်တေး ဟူသော အခန်းကဏ္ဍများကြောင့် ပရိသတ်များ၏အထူး အားပေးမှုကိုရရှိကာ ထိုအချိန်က စောင်ရေအများဆုံးသော မဂ္ဂဇင်း တစ်စောင်ဖြစ်ခဲ့သည်။ စာမူ အရေအတွက် များများ ဖော်ပြနိုင်ရန်အတွက် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်းတွင် စာလုံးသေး (၁၂) ပွိုင့်ကို စတင် အသုံးပြုခဲ့သည်။ ဝင်းဦး၏ ကလောင်အမည်ခွဲများမှာ ညိုမင်းလွင်၊ ခင်မောင်ဝင့်၊ မိုးကျော်ခေါင် နှင့် ကိုဦးတို့ ဖြစ်သည်။ == ဘဝနိဂုံး == ထို့နောက် ဝင်းဦးသည် ၁၉၈၈ခုနှစ် ဧပြီလတွင် အူမကြီးကင်ဆာကြောင့် ဗြိတိန်သို့ ဆေးသွားကုပြီး ပြန်လာသည်။ ၁၉၈၈ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ခိုင်မာလာနှင်းဆီ ဇာတ်ကားရိုက်ကူးဆဲတွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ကွယ်လွန်ပြီးသောအခါ ဝင်းဦး၏ အမွေများအား ဒေါ်အိုင်ရင်းတင်လှက ဆက်ခံရသည်။ ပေခြောက်ထောင်ကျော် ရိုက်ကူးထားကာ အပြီးမသတ် ရသေးသော ခိုင်မာလာနှင်းဆီ ဇာတ်ကားကို ဒေါ်အိုင်ရင်းတင်လှက ရုပ်ရှင်မင်းသား[[ရန်အောင်(ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်)|ရန်အောင်]] နှင့် အစားထိုး အပြီးသတ် ရိုက်ကူးခဲ့သည်။<ref>အမှတ်(၂၆၄) နိုဝင်ဘာလ၊ ၁၉၉၁−ခုနှစ်ထုတ် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်း၊</ref> == ရေးသား ပြုစုခဲ့သော စာအုပ်များ == {| class="wikitable sortable" ! စဉ် !! အမည် !! ထုတ်ဝေနှစ် !! မှတ်ချက် |- | ၁||[[ကျွန်တော်မွှေးတဲ့မီး (စာအုပ်)|ကျွန်တော်မွှေးတဲ့မီး]]||၁၉၆၉||လုံးချင်းဝတ္ထု |- | ၂||[[သိုး (စာအုပ်)|သိုး]]||၁၉၆၁||လုံးချင်းဝတ္ထု |- | ၃||[[နုနုငယ်ငယ် (စာအုပ်)|နုနုငယ်ငယ်]]||၁၉၆၁||လုံးချင်းဝတ္ထု |- | ၄||[[အာကသဒုံးယာဉ် လက်နက်များ (စာအုပ်)|အာကသဒုံးယာဉ် လက်နက်များ]]||၁၉၆၁|| |- | ၅||[[အသက်ရှင်နေနည်းနှင့် လေဟာပြင်ခရီး (စာအုပ်)|အသက်ရှင်နေနည်းနှင့် လေဟာပြင်ခရီး]]||၁၉၆၁||၁၉၆၁ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် ရှုမဝပုံနှိပ်တိုက်မှ ရိုက်နှိပ်သည်။ |- | ၆||[[မုန်းလဲမေ့ပါနိုင် (စာအုပ်)|မုန်းလဲမေ့ပါနိုင်]]||၁၉၆၂|| |- | ၇||[[လွမ်းလေသူ အမိုက်အမဲ ဝတ္ထုတိုပေါင်းချုပ်]]||၁၉၆၂||ကင်းဝန်စာအုပ်အမှတ်(၅)၊၁၉၆၂ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၈||[[တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားတစ်ဦး (စာအုပ်)|တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားတစ်ဦး]]||၁၉၆၂|| |- | ၉||[[နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ် (စာအုပ်)|နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်]]||၁၉၆၂|| |- | ၁၀||တေးသီချင်းဆန်းများ||၁၉၆၃|| |- | ၁၁||[[ပန်းကြဲတဲ့ ဖဲစက်ရာမှာ (စာအုပ်)|ပန်းကြဲတဲ့ ဖဲစက်ရာမှာ]]||၁၉၆၃|| |- | ၁၂||[[မျက်ရှု (စာအုပ်)|မျက်ရှု]]||၁၉၆၆|| |- | ၁၃||[[ယောက်ျား မပီသသူနှင့် ချစ်မိသူ လူတစ်ယောက်အကြောင်း (စာအုပ်)|ယောက်ျား မပီသသူနှင့် ချစ်မိသူ လူတစ်ယောက်အကြောင်း]]||၁၉၆၉|| |- | ၁၄||[[အသည်းစား မဟာရာဇာ၏ ရှင်းတမ်း (စာအုပ်)|အသည်းစား မဟာရာဇာ၏ ရှင်းတမ်း]]||၁၉၆၉|| |- | ၁၅||ဝင်းဦး၏တေးပေါင်းချုပ်||၁၉၆၉||၁၉၆၉ခုနှစ်၊ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၁၆|| တေးပေါင်းချုပ် လက်ရွေးစင်||၁၉၆၉|| |- | ၁၇||[[နှလုံးသား အသစ်နှင့် ချစ်မည့်သူ (စာအုပ်)|နှလုံးသား အသစ်နှင့် ချစ်မည့်သူ]]||၁၉၇ဝ|| |- | ၁၈||[[မိန်းမလှအမုန်း (စာအုပ်)|မိန်းမလှအမုန်း]]||၁၉၇၀|| |- | ၁၉||[[ငွေလှိုင်းဇာပေါ်မှာ (စာအုပ်)|ငွေလှိုင်းဇာပေါ်မှာ]]||၁၉၇၁||လုံးချင်းဝတ္ထု၊ |- | ၂၀||[[ဆွေး (စာအုပ်)|ဆွေး]]||၁၉၇၁||လုံးချင်းဝတ္ထု၊ ၁၉၇၁ အောက်တိုဘာလ ပထမအကြိမ် အုပ်ရေ၆၀၀၀ အဖိုး(၅)ကျပ်။ |- | ၂၁||[[ရေဒီယိုတေးများ (စာအုပ်)|ရေဒီယိုတေးများ]]||၁၉၇၁|| |- | ၂၂||[[လတန်ခူးပေမို့ (စာအုပ်)|လတန်ခူးပေမို့]]||၁၉၇၁||ပထမဆုံးထုတ်ဝေသည့် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်း၌ ရေးသည့် အခန်းဆက် ဝတ္ထုရှည် |- | ၂၃||[[နောင်အင်းလေး (စာအုပ်)|နောင်အင်းလေး]]||၁၉၇၂||မြန်မာ့အလင်း၌ ရေးသည့် အခန်းဆက် ဝတ္ထုရှည် |- | ၂၄||[[ကြင်နာသူ့အသဲ (စာအုပ်)|ကြင်နာသူ့အသဲ]]||၁၉၇၂||ဤစာအုပ်ကို [[ချစ်သူကြင်သူမြတ်နိုးသူ]] အမည်ဖြင့် ရုပ်ရှင်ရိုက်ခဲ့သည်။ |- | ၂၅||[[ချစ်ဦးသူနှင့် ချစ်ဖူးသူ (စာအုပ်)|ချစ်ဦးသူနှင့် ချစ်ဖူးသူ]]||၁၉၇၂|| |- | ၂၆||[[ဩစတြေးလျမှ ချစ်သမျှအကြောင်း (စာအုပ်)|ဩစတြေးလျားမှ ချစ်သမျှအကြောင်း]]||၁၉၇၂||၁၉၇၂ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလတွင် ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၂၇||[[နာမည်ကျော် ဇာတ်လိုက်မင်းသား ကိုဂွတို (စာအုပ်)|နာမည်ကျော် ဇာတ်လိုက်မင်းသား ကိုဂွတို]]||၁၉၇၃||စန္ဒာ ရုပ်စုံမဂ္ဂဇင်း၌ ရေးသည့် အခန်းဆက် ဝတ္ထုရှည် |- | ၂၈||[[ကျွန်တော် ကျွန်မတို့အရွယ်]]||၁၉၇၄||၁၉၇၄ခုနှစ်၊ ဇွန်လတွင် စန္ဒာပုံနှိပ်တိုက်မှ ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၂၉|| [[ဆယ်စုခေတ် တစ်နှစ်စွန်း မန်းသင်္ကြန် (စာအုပ်)|ဆယ်စုခေတ် တစ်နှစ်စွန်း မန်းသင်္ကြန်]]||၁၉၇၉||၁၉၇၉ ဩဂုတ်လတွင် ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၃၀|| [[ပုဂ္ဂိုလ်ကျော် (၁၃) ဦး (စာအုပ်)|ပုဂ္ဂိုလ်ကျော် (၁၃) ဦး]]||၁၉၆၂||၁၉၆၂ခုနှစ်၊ ရှုမဝစာအုပ်တိုက်မှ ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၃၁|| [[မျှော်လင့်ခိုး သံသရာဝယ် (စာအုပ်)|မြှော်လင့်ခိုး သံသရာဝယ်]]|| || |- | ၃၂||[[သည်ခေတ် သည်အရွယ် သည်လိင်ကိစ္စ (စာအုပ်)|သည်ခေတ် သည်အရွယ် သည်လိင်ကိစ္စ]]|| || |} == သရုပ်ဆောင်ခဲ့သော ရုပ်ရှင်ကားများ == {| class="wikitable sortable" ! စဉ် !! ဇာတ်ကားအမည် !! ပြသခဲ့သည့်နှစ် !! မှတ်ချက် |- | ၁||ချစ်သောသူတစ်ယောက် |၁၉၆၂||ခင်သန်းနု |- | ၂||နှစ်ယောက်တည်းနေချင်တယ် |၁၉၆၂||တင်တင်မူ၊ဒေစီကျော်ဝင်း |- | ၃||မုန်းတလှဲ့ ပြုံးတလှဲ့||၁၉၆၂ |ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- | ၄||ဆောင်းတညဝယ် |၁၉၆၃||ဝါဝါဝင်းရွှေ |- | ၅||ဗိမ္မသာရ |၁၉၆၃||အေဝမ်းတင်မောင်၊ကြည်ကြည်ဌေး၊ ကြည်ကြည်ညွန့် |- | ၆||မာနတံခွန် |၁၉၆၃||ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- | ၇||ပိတောက်ရိပ်ဝယ် |၁၉၆၃|| ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး၊နှင်းဆီ |- | ၈||ဘဝမှတ်တမ်း |၁၉၆၃||ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- | ၉||မြတ် |၁၉၆၃||မြင့်မြင့်ခင်၊ချစ်စပယ် |- | ၁၀||တပွင့်ထဲပန်မယ် |၁၉၆၃||ကြည်ကြည်ဌေး၊သီသီ |- | ၁၁||မောင်တို့ချယ်ရီမြေ | ၁၉၆၃||ခင်သန်းနု |- | ၁၂||ဤစံအိမ်ဝယ် |၁၉၆၃||ဝါဝါဝင်းရွှေ |- | ၁၃||ချစ်သောမောင်မောင် ||၁၉၆၃||သီသီ |- | ၁၄||မောင်ချော့မြှူပါ့မယ် ||၁၉၆၃||ကြည်ကြည်ဌေး |- | ၁၅||ရင်သွေးရင်နှစ် ||၁၉၆၃||မေသစ်၊ ဝါဝါဝင်းရွှေ |- | ၁၆||သစ္စာတူပြိုင် |၁၉၆၄||မြင့်မြင့်ခင် |- | ၁၇||ဘယ်ရပ်ဌာနီ |၁၉၆၄||ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၁၈||မောင့်အချစ်တော် |၁၉၆၄||တင်တင်မူ၊ချစ်စပယ် |- |၁၉ |မေတ္တာပန်းဥယျာဉ် |၁၉၆၄ |မြင့်မြင့်ခင်၊ခင်သန်းနု |- |၂၀ |သိကြားစေသက်သေညွှန်း |၁၉၆၄ |ဝါဝါဝင်းရွှေ၊ခင်သန်းနု |- |၂၁ |ညီညီလွင် |၁၉၆၄ |ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၂၂ |မုန်းမေ့ပါနိုင် |၁၉၆၅ |တင်တင်မူ၊သီသီ၊ ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၂၃ |ချစ်သဲ |၁၉၆၅ |ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၂၄ |ဆုထူးငယ်ပန်ရွယ်သွန်း |၁၉၆၆ |ဒေစီကျော်ဝင်း၊နွဲ့နွဲ့စန်း |- |၂၅ |ရီးစားဓမြ (ခင်သန်းနု) |၁၉၆၇ |ခင်သန်းနု |- |၂၆ |မောင်မောင်နဲ့သိင်္ဂီ |၁၉၆၇ |စံရှားတင်၊စမ်းစမ်းဝင်း |- |၂၇ |နှင်းပျောက်တဲ့နွေ |၁၉၆၇ |တင်တင်မူ၊ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- |၂၈ |ဆောင်းအိပ်မက် |၁၉၆၇ |ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး၊ အေးအေးသင်း (၁၉၆၇ခုနှစ်တွင် အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆုရရှိသည့်ဇာတ်ကား) |- |၂၉ |ကိုယ့်ချစ်သူဘယ်မှာရှိတယ် |၁၉၆၈ |ခင်သန်းနု |- |၃၀ |သိုး |၁၉၆၈ |ခင်သန်းနု |- |၃၁ |တိမ်လွှာမို့မို့လွင် |၁၉၆၈ |မြင့်မြင့်ခင် |- |၃၂ |ကျောက်မဲအကျဉ်းသား (ခင်သန်းနု) |၁၉၆၉ |ခင်သန်းနု |- |၃၃ |မှုံရွှေရည် (*) |၁၉၇၀ |ခင်သန်းနု၊အောင်လွင်၊ဖိုးပါကြီး၊ခင်လေးဆွေနှင့် ကလေးသရုပ်ဆောင်စန္ဒာလင်း |- |၃၄ |တစ်ကျော့နှစ်ကျော့တေးကိုသီ |၁၉၇၁ |တင်တင်မြ၊ချိုပြုံး |- |၃၅ |အတွယ်အတာ |၁၉၇၂ |(ကလေးသရုပ်ဆောင် စန္ဒာလင်း) |- |၃၆ |လတ်လတ် (ခင်သန်းနု) |၁၉၇၃ |ခင်သန်းနု |- |၃၇ |မုန်းပါတယ်မောင့်ကို |၁၉၇၃ |မြင့်မြင့်ခင် |- |၃၈ |ပန်းမြို့တော်သို့ခြေလှမ်းသုံးဆယ် (ချိုပြုံး) |၁၉၇၃ |ကျော်စွာဝင်း၊ချိုပြုံးတို့ခေါင်းဆောင်ပါဝင်၍ ဧည့်သည်သရုပ်ဆောင်အဖြစ်ပါဝင်သည်။ |- |၃၉ |ချစ်သူရွေးမယ်ချစ်ဝဲလယ် |၁၉၇၅ |မြင့်မြင့်ခင်၊တင်တင်နွဲ့၊စမ်းစမ်းအေး၊မြင့်မြင့်ခိုင်၊ချိုပြုံး၊နွဲ့နွဲ့မူ၊စန္ဒာ တို့နှင့်တွဲဖက်၍ မြန်မာ့ရုပ်ရှင်သမိုင်းတွင် ပထမဆုံးအကြိမ် (၈)ကိုယ်ခွဲသရုပ်ဆောင်သည်။ |- |၄၀ |မင်းဘယ်ပြေးမလဲမိချိုသဲ |၁၉၇၆ |စန္ဒာ |- |၄၁ |တိမ်ဦးလေပြေမောင့်ကိုစေ |၁၉၇၇ |ခင်ယုမေ၊တင်တင်နွဲ့ |- |၄၂ |သက်တန့်ပေါ်ကလူတစ်ယောက် |၁၉၈၀ |ခင်သန်းနု၊အေးအေးသင်း |- |၄၃ |မိန်းမနဲ့ယောက်ျား |၁၉၈၁ |မြင့်မြင့်ခိုင်၊ယဉ်ယဉ်အေး |- |၄၄ |ကျွန်တော်ပြောချင်သောအချစ်အကြောင်း |၁၉၈၁ |ခင်သန်းနွယ် |- |၄၅ |မေတ္တာကမ္ဘာခြားလေသူ |၁၉၈၁ |နွဲ့နွဲ့မူ |- |၄၆ |ချစ်သူကြင်သူမြတ်နိုးသူ |၁၉၈၁ |မြင့်မြင့်ခင်၊မြင့်မြင့်ခိုင် |- |၄၇ |ဇာတိသွေး |၁၉၈၁ |ကြည်ကြည်ဌေး၊ဆွေဇင်ထိုက် |- |၄၈ |ရာမလက္ခဏလိုအချစ်မျိုး |၁၉၈၂ |ဆွေဇင်ထိုက် |- |၄၉ |ဝေဠု |၁၉၈၂ |ကျော်စွာဝင်း၊ မေဝင်းမောင် |- |၅၀ |မိုးပုလဲသူဇာ |၁၉၈၂ |စောမြသန္တာ၊ သီတာဝင်း |- |၅၁ |နှစ်ယောက်တည်းနေချင်တယ် |၁၉၈၂ |ဝင်းဦးအဖြစ်နာမည်ကျော်ခဲ့သည့် တင်တင်မူနှင့်အောင်မြင်ခဲ့သောကားကို ကိုယ်တိုင်ဒါရိုက်တာလုပ်၍ အေးမင်းဝင်း၊ချိုပြုံး၊မေဝင်းမောင်တို့နှင့်ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ |- |၅၂ |ငွေလှိုင်းဇာပေါ်မှာ |၁၉၈၇ |ကိုယ်တိုင်ဒါရိုက်တာလုပ်ပြီး ကျော်စွာဝင်း၊ချိုပြုံးတို့နှင့် ကျော်စွာဝင်းဖခင်နေရာမှ သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ |- |၅၃ |ခိုင်မာလာနှင်းဆီ |၁၉၈၇-၈၈ |ခင်သန်းနုနှင့် ပေ၆၀၀၀ကျော်ရိုက်ကူးထားခဲ့ပြီးကွယ်လွန်ပြီးနောက် ရန်အောင်နှင့်ဆက်လက်ရိုက်ကူးကာ ၁၉၉၂ခုနှစ်တွင် ရုံတင်ပြသခဲ့သည်။ |} == သီဆိုခဲ့သောတေးသီချင်းများ == ရတနာပုံ တေးစီးရီး - မေသစ် ရီရီသန့် တို့နှင့် တွဲဖက် ခေတ်ဟောင်း ပြန်ဆိုတေး - ၂ ခွေတွဲ မဟာဂီတတေးသီချင်းများ အလင်္ကာကျော်စွာ ဆရာ ရွှေပြည်အေး တေးနုလက်ရာများ အမှတ် (၃) ==အကိုးအကား== {{reflist}} {{lifetime|၁၉၃၅|၁၉၈၈}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား အဆိုတော်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆုရှင်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ]] gtvpim74h8t6yqtfzuu8kntfknmqe8k 1052364 1052363 2026-09-11T15:44:06Z ~2026-39963-61 145736 /* သီဆိုခဲ့သောတေးသီချင်းများ */ 1052364 wikitext text/x-wiki {{Infobox artist | name= ဝင်းဦး | image= Winoo.gif | caption= | birth_name= လှမြင့် | other name = ကိုဦး | birth_date= {{Birth date|1935|03|13|df=y}} | birth_place= [[ရန်ကုန်မြို့]] | death_date= {{Death date and age|1988|12|14|1935|03|13|df=y}} | death_place= [[ရန်ကုန်မြို့]] | resting_place= [[ရန်ကုန်မြို့]] | nationality= မြန်မာ | education= တီတီစီလေ့ကျင့်ရေးကျောင်း၊ [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]၊ ဗိုလ်သင်တန်းအပတ်စဉ်(၈) | known_for= ဒါရိုက်တာ၊ မင်းသား၊ ဇာတ်ညွှန်းဆရာ၊ အဆိုတော်၊ စာရေးဆရာ၊ ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီပိုင်ရှင်နှင့် မဂ္ဂဇင်းစာအုပ်ထုတ်ဝေသူပိုင်ရှင် | notable_works= {{unbulleted list | ''နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်'' ၁၉၆၂ | ''[[မောင်တို့ချယ်ရီမြေ]]'' ၁၉၆၃ | ''[[တိမ်လွှာမို့မိုလွင်]]'' ၁၉၆၇ | ''မင်း ဘယ်ပြေးမလဲ မိချိုသဲ'' | ''ဆောင်းအိပ်မက်'' ၁၉၆၇ | [[မှုံရွှေရည်]] | ''သိုး''၊ ''ကျောက်မဲအကျဉ်းသား'' | ''[[တကျော့ နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ (ရုပ်ရှင်)|တကျော့နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ]]'' | ''ခိုင်မာလာနှင်းဆီ'' }} | movement= | spouse= }} '''ဝင်းဦး''' (၁၉၃၅-၁၉၈၈) သည် မြန်မာ့အနုပညာသမိုင်းတွင် ထူးချွန်သော မင်းသား၊ ဒါရိုက်တာ၊ ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီပိုင်ရှင်၊ ဇာတ်ညွှန်းရေးဆရာ၊ စာရေးဆရာ၊ မဂ္ဂဇင်းထုတ်ဝေသူ၊ ပုံနှိပ်တိုက်ပိုင်ရှင်၊ အဆိုတော် နှင့် ဓာတ်ပြားတိုက်ပိုင်ရှင် ဖြစ်သည်။ == ငယ်ဘဝ == ဝင်းဦးကို သမိုင်းအငြိမ်းစားပါမောက္ခ [[ဘညွန့်|ဦးဘညွန့်]] (ခေတ်ဟောင်းတေးဂီတသမိုင်းတွင်ထင်ရှားသည့် ချစ်ဒုက္ခသီချင်းသီဆိုသူ) နှင့် ဒေါ်နှင်းရီ (မင်နီဘခက်)တို့က ရန်ကုန်မြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ ဝင်းဦး၏ အမည်ရင်းမှာ လှမြင့်ဖြစ်ပြီး ငယ်နာမည်မှာ ဘိုနီဖြစ်သည်။ မွေးချင်းငါးဦးအနက် တတိယမြောက်ဖြစ်သည်။ မွေးချင်းအားလုံးမှာ အနုပညာရှင်များဖြစ် အစဉ်လိုက် ဒေါ်တင်တင်ဦး (စာရေးဆရာမမေယု)၊ ကိုကျော်ဝင်း (မင်းသား ဝင်းညွန့်)၊ ကိုအုန်းကြိုင် (မင်းသား အောင်မိုး)၊ တက္ကသိုလ် ကြည်ရွှင်တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ဝင်းဦးဟု နာမည်ပေးထားခြင်းမှာ အစ်မဖြစ်သူ တင်တင်ဦး နှင့် အစ်ကိုဝင်းညွန့် နာမည် ရှေ့ဆုံးနှင့် နောက်ဆုံးစာလုံးကိုယူ၍ ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ဦးဘညွန့်သည်ချစ်ဒုက္ခနှင့်ဆူထူးရွယ်သီချင်းနှစ်ပုဒ်ဖြင့် ဓာတ်ပြားရအဆိုတော်အဖြစ် နာမည်ကျန်ရစ်သူ ဖြစ်ကာ တက္ကသိုလ်ပါမောက္ခတစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။ မိခင် မင်နီဘခက်၏ ဖခင်သည် မြန်မာတိုင်းရင်းဆေးပညာအကြောင်း သုတေသနများ ဆောင်ရွက်ခဲ့သော ဆရာဝန် ကာနယ်ဘခက် ဖြစ်၍ ကာနယ်ဘခက်ရဲ့ ဖခင်ဖြစ်သူမှာ မြန်မာပြည်၌ ပထမဆုံးဖွဲ့ခဲ့သည့် လက်ထောက်ဘုရင်ခံ၏ အတိုင်ပင်ခံကောင်စီဝင် မော်လမြိုင်မြို့မှ ဦးခက် ဖြစ်သည်။<ref name="bbc myanmar"/> == ပညာရေး == ဝင်းဦးသည် [[ဒုတိယကမ္ဘာစစ်]]ကြီး ပြီးသောအခါ တီတီစီလေ့ကျင့်ရေးကျောင်းတွင် ပညာကို စတင်သင်ယူခဲ့သည်။ တီတီစီကျောင်းမှာပင် တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းအောင်မြင်ခဲ့သည်။ [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]တွင် ဆက်လက် ပညာသင်ကြားရာ ဥပစာအထက်တန်း အောင်မြင်ခဲ့သည်။ တက္ကသိုလ်ပညာကို ဆုံးခန်းတိုင် မသင်ဘဲ ဗိုလ်သင်တန်းအပတ်စဉ်(၈)ကို တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်ကိုဦး အမည်ဖြင့် တပ်မတော် (ကြည်း) ၌ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ == စစ်မှုထမ်းဘဝ == ဝင်းဦးသည် တပ်မဟာ(၅)နှင့် တပ်ရင်း(၇)တို့)တွင် အမှုထမ်းခဲ့သည်။ ယင်းကဲ့သို့ အမှုထမ်းနေစဉ်အတွင်း [[မှော်ဘီမြို့]]ရှိ ကြည်း၊ ရေ၊ လေ၊ ပူးပေါင်းစစ်ဆင်ရေး လေထီးသင်တန်းသို့ တက်ရောက်ပြီး ၁၉၅၉ ခုနှစ်တွင် ဩစတြေးလျနိုင်ငံသို့ လေထီးပညာရပ်များ သွားရောက် သင်ကြားခဲ့သည်။ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာသောအခါ မှော်ဘီလေထီးသင်တန်းကျောင်းတွင် နည်းပြအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီးနောက် ၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် တပ်မတော်မှ ဗိုလ်ကြီးအဆင့်ဖြင့် အနားယူခဲ့သည်။<ref name="multi-talented">{{cite web |url=https://www.moi.gov.mm/npe/?q=news/7/08/2013/id-4850|title=မြန်မာ့အနုပညာလောက၏ စွယ်စုံအနုပညာရှင် အကယ်ဒမီ ဝင်းဦး |last=Phyo Sandar Myint |first= |date=7 August 2013|access-date=16 May 2020 |language=Myanmar |trans-title=Academy-winner Win Oo, a multi-talented artist in the Myanma entertainment industry (literature, music and films}}</ref> == အနုပညာလုပ်ငန်း == ဝင်းဦးသည် စာပေလောကတွင် အောင်မြင်ခဲ့သလို ရုပ်ရှင်လောကတွင်လည်း လျှမ်းလျှမ်းတောက်အောင်မြင်ခဲ့သည့် အနုပညာသမားတစ်ဦးဖြစ်သည်။ ဝင်းဦးသည် ''မင်းထင်ရွှေမှန်'' ရာဇဝင်ဇာတ်ကား ဇာတ်ညွှန်းရေးသားရာမှ အစပြုကာ စာပေလောကမှ ရုပ်ရှင်လောကသို့ နယ်ပယ်ချဲ့ထွင်လာခဲ့သည်။ ဝင်းဦး၏ ပွဲဦးထွက်ဇာတ်ကားမှာ [[ရှုမဝ ရုပ်စုံမဂ္ဂဇင်း|ရှုမဝ မဂ္ဂဇင်း]]တွင် သူကိုယ်တိုင်ရေးသားထားသည့် ''နှစ်ယောက်ထဲနေချင်တယ်'' ဝတ္ထုရှည်ကို မင်းသမီး [[တင်တင်မူ]]နှင့်အတူ ဇာတ်ကား အဖြစ် ပုံဖော်ခဲ့သည်။ ထိုဇာတ်ကားနှင့်အတူ ယင်းဇာတ်ကား၏ဇာတ်ဝင်တေးဖြစ်သည့် ''မီးပုံပွဲ'' သီချင်းသည် ထိုအချိန်က ဝင်းဦးဟူသော သရုပ်ဆောင်သစ်၏ နာမည်နှင့်အတူ မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံးရှိ ရုပ်ရှင်ပရိသတ်များ၏ ရင်ထဲသို့ လွှမ်းမိုးနိုင်ခဲ့သည်။ သို့သော် ထိုဇာတ်ကားသည် ဝင်းဦး၏ ပထမဆုံး ရုံတင်ခဲ့သောဇာတ်ကားမဟုတ်ပေ။ ပထမဆုံးရုပ်ရှင်ဖြစ်သည့် "နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်" ဇာတ်ကား ရိုက်ကူးနေစဉ်မှာပင် မြဇော်ရုပ်ရှင် ထုတ်လုပ်ရေးက ဒါရိုက်တာ မင်းရှင်နောင်အား တာဝန်ပေးပီး " ချစ်သောသူ တယောက်" ဇာတ်ကားကို ရိုက်ကူးစေခဲ့သည်။ " ချစ်သောသူ တယောက်" ဇာတ်ကားသည် " နှစ်ယောက်ထဲနေချင်တယ်" ဇာတ်ကားထက် စောစီးစွာ ရုံတင်ခဲ့သော်လည်း အောင်မြင်မှု မရခဲ့ပေ။ ထို့အပြင် ဝင်းဦးသည် အခြားသောရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီများအတွက် ဇာတ်ကားပေါင်းများစွာတွင် ပါဝင်သရုပ်ဆောင် ပေးခဲ့ရုံသာမက "စန္ဒာ" ကိုယ်ပိုင်ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီကိုလည်း တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ဝင်းဦးကိုယ်တိုင်ဒါရိုက်တာလုပ်ပြီး ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သော ''ဆောင်းအိပ်မက်'' ဇာတ်ကားတွင် နှစ်ကိုယ်ခွဲသရုပ်ဆောင်မှုဖြင့် ၁၉၆၇ခုနှစ်တွင် ပထမဆုံးအကြိမ် [[မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆု|အကယ်ဒမီဆု]] ရရှိခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်တွင် အလားတူပင် ကိုယ်တိုင်ပါဝင်သရုပ်ဆောင် ရိုက်ကူးခဲ့သည့် နာမည်ကျော် ''[[မှုံရွှေရည်]]'' ဇာတ်ကားဖြင့် ဒုတိယအကြိမ် အကယ်ဒမီဆု ထပ်မံရရှိခဲ့ပြန်သည်။ ဝင်းဦး၏ အနုပညာ သက်တမ်းတလျှောက်တွင် အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆု နှစ်ကြိမ်၊ ဇာတ်ကားဆု နှစ်ကြိမ် ရရှိဆွတ်ခူးနိုင်ခဲ့သည်။ ဝင်းဦးရိုက်ကူးခဲ့သည့် ''ချစ်သူရွေးမယ်ချစ်ဝဲလယ်'' ဇာတ်ကားသည် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်လောက၏ပထမဆုံးသော ရှစ်ကိုယ်ခွဲ ဇာတ်ကား ဖြစ်သည်။<ref name="bbc myanmar">{{cite web |url=https://www.bbc.com/burmese/in-depth-46605005|title= နှုတ်ခမ်းမွေးမင်းသား ဝင်းဦးရဲ့ အမြတ်နိုးဆုံးအနုပညာက ဘာလဲ|website= BBC Myanmar|last= Bo Bo |first= |date=18 December 2018|access-date=16 May 2020 |language=Myanmar |trans-title=What’s the type of arts the mustache actor Win Oo admires best?}}</ref> ဝင်းဦးပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည့် နာမည်ကြီးဇာတ်ကားအချို့မှာ မင်းသမီး တင်တင်မူနှင့် နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်၊ [[ခင်သန်းနု]]နှင့် မှုံရွှေရည်၊ [[မောင်တို့ချယ်ရီမြေ]]နှင့် ကျောက်မဲအကျဉ်းသား မြင့်မြင့်ခင်နှင့် တိမ်လွှာမို့မိုလွင်၊ စန္ဒာနှင့် မင်း ဘယ်ပြေးမလဲ မိချိုသဲ၊ တင်တင်အေး၊ အေးအေးသင်းတို့နှင့် ဆောင်းအိပ်မက်၊ ချစ်စပယ်နှင့် မောင့်အချစ်တော်၊ [[နေဝင်း၊ ကောလိပ်ဂျင်|ကောလိပ်ဂျင်နေဝင်း]]၊ [[ခင်သန်းနု]]တို့နှင့် သိုး၊ မင်းသမီးချိုပြုံး၊ [[တင်တင်မြ]] တို့နှင့် [[တကျော့ နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ (ရုပ်ရှင်)|တကျော့နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ]]၊ မင်းသမီးမပါပဲရိုက်ကူးခဲ့သည့် အတွယ်အတာ နှင့် နောက်ဆုံးရိုက်ကူးခဲ့သည့် ခိုင်မာလာနှင်းဆီ ဇာတ်ကားတို့မှာ အထူးထင်ရှားခဲ့သည်။ <ref>{{cite book|publisher=ပညာရွှေတောင် စာအုပ်တိုက်|date=ဧပြီ ၂၀၀၃|edition=ပထမ အကြိမ်|author=ပြန်ကြားရေးနှင့် ပြည်သူ့ ဆက်ဆံရေး ဦးစီး ဌာန (ရုံးချုပ်) စာတည်း အဖွဲ့|title=နှစ်ဆယ် ရာစု မြန်မာ စာရေး ဆရာ များနှင့် စာစု စာရင်း}}</ref><ref name="multi-talented"/> === အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆု === အကယ်ဒမီ (အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆု) နှစ်ကြိမ် ဆွတ်ခူးရရှိခဲ့သည်။ * ၁၉၆၇-ခုနှစ် (ဆောင်းအိပ်မက်)ဇာတ်ကား * ၁၉၇၀-ခုနှစ် (မှုံရွှေရည်)ဇာတ်ကား ၎င်းအပြင် ဝင်းဦး၏ အဆိုတော်ဘဝကို အစပြုခဲ့သည့် သီချင်းမှာ "တေလေငှက်"ဖြစ်ပြီး ယင်းသီချင်းကို "ချစ်သောသူတစ်ယောက်"ဇာတ်ကားတွင် ကိုယ်တိုင်သီဆိုသရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ဝင်းဦးသည် အချစ်၊ အလွမ်း၊ တိုင်းပြု ပြည်ပြု သီချင်းများနှင့် ခေတ်ပေါ်သီချင်းများ သာမက ရှေးသီချင်းကြီးများကိုပါ ပိုင်နိုင်စွာသီဆိုနိုင်သူ တစ်ဦးဖြစ်ပြီး တစ်ချိန်က [[မန္တလေး]][[မြို့မအပျော်တမ်းတူရိယာအဖွဲ့]]နှင့်တွဲဖက်၍လည်း သီချင်းများ သီဆိုခဲ့သည်။ ၎င်းအပြင် "ကင်းဝန်" အမည်ရှိဓာတ်ပြားကုမ္ပဏီ တည်ထောင်ကာ ကိုယ်တိုင်သီဆိုသည့် သီချင်းများကို ဓာတ်ပြားများအဖြစ် ထုတ်လုပ်ဖြန့်ဖြူးခဲ့သေးသည်။ == စာပေလုပ်ငန်း == ဝင်းဦးသည် ကျောင်းသား ဘဝကပင် သွေးသောက် မဂ္ဂဇင်းနှင့် ရှုမဝမဂ္ဂဇင်း တို့တွင် ညိုမင်းလွင် ကလောင် အမည်ဖြင့် ကဗျာ၊ ဝတ္ထုများ ရေးသားခဲ့သည်။ ပထမဆုံး ရေးသားခဲ့သော ဝတ္ထုမှာ ဂျိန်း ဖြစ်သည်။ ၁၉၆ဝ ပြည့်နှစ် ရှုမဝမဂ္ဂဇင်း၌ တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားတစ်ဦး မဂ္ဂဇင်း ဝတ္ထုရှည်ကြီးကို ရေးသားခဲ့သည်။ ဤမဂ္ဂဇင်း ဝတ္ထုရှည်ကို ဝင်းဦး ကလောင်အမည်ဖြင့် ရေးသားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဝင်းဦး ဆိုသော အမည်သည် ယင်း ဝတ္ထုရှည်ကြီးကြောင့် နာမည်ကျော်ကြား လူသိများခဲ့သည် မှန်သော်လည်း တစ်နိုင်ငံလုံးက ဝင်းဦးကို အသိအမှတ် ပြုခဲ့သည်မှာ ရုပ်ရှင်ကြောင့်ပင် ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်းတိုက်ကို တည်ထောင်ပြီး မြန်မာ့စာပေသမိုင်းတွင် ပထမဆုံးသော ရောင်စုံအော့ဖ်ဆက် နည်းဖြင့် ထုတ်လုပ်သည့် ပထမဆုံးသော "စန္ဒာ"ပုဂ္ဂလိက ရောင်စုံမဂ္ဂဇင်းကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။<ref>{{cite web |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/laughter-the-best-medicine.html |title=Laughter, the best medicine |last=Kyaw Hsu Mon |first= |date=29 August 2015 |website=The Irrawaddy |access-date=16 May 2020 |quote= In the 1960s, Maung Maung’s work appeared in “Sandar,” a popular magazine published by actor Win Oo.}}</ref> ထိုမဂ္ဂဇင်းတွင် ဝင်းဦးသည် ခင်မောင်ဝင့်အမည်ဖြင့် ကမ္ဘာ့ရုပ်ရှင်လောကနှင့် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်လောကအကြောင်းများကို သုတရသ ပြောင်မြောက်စွာ ရေးသားခဲ့သည်။ ယင်းမဂ္ဂဇင်းတွင် ကလေးများအတွက် ဦးဦးပုံပြောမယ်၊ အမျိုးသမီးများအတွက် မရှပ်တေး ဟူသော အခန်းကဏ္ဍများကြောင့် ပရိသတ်များ၏အထူး အားပေးမှုကိုရရှိကာ ထိုအချိန်က စောင်ရေအများဆုံးသော မဂ္ဂဇင်း တစ်စောင်ဖြစ်ခဲ့သည်။ စာမူ အရေအတွက် များများ ဖော်ပြနိုင်ရန်အတွက် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်းတွင် စာလုံးသေး (၁၂) ပွိုင့်ကို စတင် အသုံးပြုခဲ့သည်။ ဝင်းဦး၏ ကလောင်အမည်ခွဲများမှာ ညိုမင်းလွင်၊ ခင်မောင်ဝင့်၊ မိုးကျော်ခေါင် နှင့် ကိုဦးတို့ ဖြစ်သည်။ == ဘဝနိဂုံး == ထို့နောက် ဝင်းဦးသည် ၁၉၈၈ခုနှစ် ဧပြီလတွင် အူမကြီးကင်ဆာကြောင့် ဗြိတိန်သို့ ဆေးသွားကုပြီး ပြန်လာသည်။ ၁၉၈၈ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ခိုင်မာလာနှင်းဆီ ဇာတ်ကားရိုက်ကူးဆဲတွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ကွယ်လွန်ပြီးသောအခါ ဝင်းဦး၏ အမွေများအား ဒေါ်အိုင်ရင်းတင်လှက ဆက်ခံရသည်။ ပေခြောက်ထောင်ကျော် ရိုက်ကူးထားကာ အပြီးမသတ် ရသေးသော ခိုင်မာလာနှင်းဆီ ဇာတ်ကားကို ဒေါ်အိုင်ရင်းတင်လှက ရုပ်ရှင်မင်းသား[[ရန်အောင်(ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်)|ရန်အောင်]] နှင့် အစားထိုး အပြီးသတ် ရိုက်ကူးခဲ့သည်။<ref>အမှတ်(၂၆၄) နိုဝင်ဘာလ၊ ၁၉၉၁−ခုနှစ်ထုတ် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်း၊</ref> == ရေးသား ပြုစုခဲ့သော စာအုပ်များ == {| class="wikitable sortable" ! စဉ် !! အမည် !! ထုတ်ဝေနှစ် !! မှတ်ချက် |- | ၁||[[ကျွန်တော်မွှေးတဲ့မီး (စာအုပ်)|ကျွန်တော်မွှေးတဲ့မီး]]||၁၉၆၉||လုံးချင်းဝတ္ထု |- | ၂||[[သိုး (စာအုပ်)|သိုး]]||၁၉၆၁||လုံးချင်းဝတ္ထု |- | ၃||[[နုနုငယ်ငယ် (စာအုပ်)|နုနုငယ်ငယ်]]||၁၉၆၁||လုံးချင်းဝတ္ထု |- | ၄||[[အာကသဒုံးယာဉ် လက်နက်များ (စာအုပ်)|အာကသဒုံးယာဉ် လက်နက်များ]]||၁၉၆၁|| |- | ၅||[[အသက်ရှင်နေနည်းနှင့် လေဟာပြင်ခရီး (စာအုပ်)|အသက်ရှင်နေနည်းနှင့် လေဟာပြင်ခရီး]]||၁၉၆၁||၁၉၆၁ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် ရှုမဝပုံနှိပ်တိုက်မှ ရိုက်နှိပ်သည်။ |- | ၆||[[မုန်းလဲမေ့ပါနိုင် (စာအုပ်)|မုန်းလဲမေ့ပါနိုင်]]||၁၉၆၂|| |- | ၇||[[လွမ်းလေသူ အမိုက်အမဲ ဝတ္ထုတိုပေါင်းချုပ်]]||၁၉၆၂||ကင်းဝန်စာအုပ်အမှတ်(၅)၊၁၉၆၂ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၈||[[တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားတစ်ဦး (စာအုပ်)|တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားတစ်ဦး]]||၁၉၆၂|| |- | ၉||[[နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ် (စာအုပ်)|နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်]]||၁၉၆၂|| |- | ၁၀||တေးသီချင်းဆန်းများ||၁၉၆၃|| |- | ၁၁||[[ပန်းကြဲတဲ့ ဖဲစက်ရာမှာ (စာအုပ်)|ပန်းကြဲတဲ့ ဖဲစက်ရာမှာ]]||၁၉၆၃|| |- | ၁၂||[[မျက်ရှု (စာအုပ်)|မျက်ရှု]]||၁၉၆၆|| |- | ၁၃||[[ယောက်ျား မပီသသူနှင့် ချစ်မိသူ လူတစ်ယောက်အကြောင်း (စာအုပ်)|ယောက်ျား မပီသသူနှင့် ချစ်မိသူ လူတစ်ယောက်အကြောင်း]]||၁၉၆၉|| |- | ၁၄||[[အသည်းစား မဟာရာဇာ၏ ရှင်းတမ်း (စာအုပ်)|အသည်းစား မဟာရာဇာ၏ ရှင်းတမ်း]]||၁၉၆၉|| |- | ၁၅||ဝင်းဦး၏တေးပေါင်းချုပ်||၁၉၆၉||၁၉၆၉ခုနှစ်၊ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၁၆|| တေးပေါင်းချုပ် လက်ရွေးစင်||၁၉၆၉|| |- | ၁၇||[[နှလုံးသား အသစ်နှင့် ချစ်မည့်သူ (စာအုပ်)|နှလုံးသား အသစ်နှင့် ချစ်မည့်သူ]]||၁၉၇ဝ|| |- | ၁၈||[[မိန်းမလှအမုန်း (စာအုပ်)|မိန်းမလှအမုန်း]]||၁၉၇၀|| |- | ၁၉||[[ငွေလှိုင်းဇာပေါ်မှာ (စာအုပ်)|ငွေလှိုင်းဇာပေါ်မှာ]]||၁၉၇၁||လုံးချင်းဝတ္ထု၊ |- | ၂၀||[[ဆွေး (စာအုပ်)|ဆွေး]]||၁၉၇၁||လုံးချင်းဝတ္ထု၊ ၁၉၇၁ အောက်တိုဘာလ ပထမအကြိမ် အုပ်ရေ၆၀၀၀ အဖိုး(၅)ကျပ်။ |- | ၂၁||[[ရေဒီယိုတေးများ (စာအုပ်)|ရေဒီယိုတေးများ]]||၁၉၇၁|| |- | ၂၂||[[လတန်ခူးပေမို့ (စာအုပ်)|လတန်ခူးပေမို့]]||၁၉၇၁||ပထမဆုံးထုတ်ဝေသည့် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်း၌ ရေးသည့် အခန်းဆက် ဝတ္ထုရှည် |- | ၂၃||[[နောင်အင်းလေး (စာအုပ်)|နောင်အင်းလေး]]||၁၉၇၂||မြန်မာ့အလင်း၌ ရေးသည့် အခန်းဆက် ဝတ္ထုရှည် |- | ၂၄||[[ကြင်နာသူ့အသဲ (စာအုပ်)|ကြင်နာသူ့အသဲ]]||၁၉၇၂||ဤစာအုပ်ကို [[ချစ်သူကြင်သူမြတ်နိုးသူ]] အမည်ဖြင့် ရုပ်ရှင်ရိုက်ခဲ့သည်။ |- | ၂၅||[[ချစ်ဦးသူနှင့် ချစ်ဖူးသူ (စာအုပ်)|ချစ်ဦးသူနှင့် ချစ်ဖူးသူ]]||၁၉၇၂|| |- | ၂၆||[[ဩစတြေးလျမှ ချစ်သမျှအကြောင်း (စာအုပ်)|ဩစတြေးလျားမှ ချစ်သမျှအကြောင်း]]||၁၉၇၂||၁၉၇၂ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလတွင် ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၂၇||[[နာမည်ကျော် ဇာတ်လိုက်မင်းသား ကိုဂွတို (စာအုပ်)|နာမည်ကျော် ဇာတ်လိုက်မင်းသား ကိုဂွတို]]||၁၉၇၃||စန္ဒာ ရုပ်စုံမဂ္ဂဇင်း၌ ရေးသည့် အခန်းဆက် ဝတ္ထုရှည် |- | ၂၈||[[ကျွန်တော် ကျွန်မတို့အရွယ်]]||၁၉၇၄||၁၉၇၄ခုနှစ်၊ ဇွန်လတွင် စန္ဒာပုံနှိပ်တိုက်မှ ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၂၉|| [[ဆယ်စုခေတ် တစ်နှစ်စွန်း မန်းသင်္ကြန် (စာအုပ်)|ဆယ်စုခေတ် တစ်နှစ်စွန်း မန်းသင်္ကြန်]]||၁၉၇၉||၁၉၇၉ ဩဂုတ်လတွင် ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၃၀|| [[ပုဂ္ဂိုလ်ကျော် (၁၃) ဦး (စာအုပ်)|ပုဂ္ဂိုလ်ကျော် (၁၃) ဦး]]||၁၉၆၂||၁၉၆၂ခုနှစ်၊ ရှုမဝစာအုပ်တိုက်မှ ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၃၁|| [[မျှော်လင့်ခိုး သံသရာဝယ် (စာအုပ်)|မြှော်လင့်ခိုး သံသရာဝယ်]]|| || |- | ၃၂||[[သည်ခေတ် သည်အရွယ် သည်လိင်ကိစ္စ (စာအုပ်)|သည်ခေတ် သည်အရွယ် သည်လိင်ကိစ္စ]]|| || |} == သရုပ်ဆောင်ခဲ့သော ရုပ်ရှင်ကားများ == {| class="wikitable sortable" ! စဉ် !! ဇာတ်ကားအမည် !! ပြသခဲ့သည့်နှစ် !! မှတ်ချက် |- | ၁||ချစ်သောသူတစ်ယောက် |၁၉၆၂||ခင်သန်းနု |- | ၂||နှစ်ယောက်တည်းနေချင်တယ် |၁၉၆၂||တင်တင်မူ၊ဒေစီကျော်ဝင်း |- | ၃||မုန်းတလှဲ့ ပြုံးတလှဲ့||၁၉၆၂ |ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- | ၄||ဆောင်းတညဝယ် |၁၉၆၃||ဝါဝါဝင်းရွှေ |- | ၅||ဗိမ္မသာရ |၁၉၆၃||အေဝမ်းတင်မောင်၊ကြည်ကြည်ဌေး၊ ကြည်ကြည်ညွန့် |- | ၆||မာနတံခွန် |၁၉၆၃||ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- | ၇||ပိတောက်ရိပ်ဝယ် |၁၉၆၃|| ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး၊နှင်းဆီ |- | ၈||ဘဝမှတ်တမ်း |၁၉၆၃||ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- | ၉||မြတ် |၁၉၆၃||မြင့်မြင့်ခင်၊ချစ်စပယ် |- | ၁၀||တပွင့်ထဲပန်မယ် |၁၉၆၃||ကြည်ကြည်ဌေး၊သီသီ |- | ၁၁||မောင်တို့ချယ်ရီမြေ | ၁၉၆၃||ခင်သန်းနု |- | ၁၂||ဤစံအိမ်ဝယ် |၁၉၆၃||ဝါဝါဝင်းရွှေ |- | ၁၃||ချစ်သောမောင်မောင် ||၁၉၆၃||သီသီ |- | ၁၄||မောင်ချော့မြှူပါ့မယ် ||၁၉၆၃||ကြည်ကြည်ဌေး |- | ၁၅||ရင်သွေးရင်နှစ် ||၁၉၆၃||မေသစ်၊ ဝါဝါဝင်းရွှေ |- | ၁၆||သစ္စာတူပြိုင် |၁၉၆၄||မြင့်မြင့်ခင် |- | ၁၇||ဘယ်ရပ်ဌာနီ |၁၉၆၄||ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၁၈||မောင့်အချစ်တော် |၁၉၆၄||တင်တင်မူ၊ချစ်စပယ် |- |၁၉ |မေတ္တာပန်းဥယျာဉ် |၁၉၆၄ |မြင့်မြင့်ခင်၊ခင်သန်းနု |- |၂၀ |သိကြားစေသက်သေညွှန်း |၁၉၆၄ |ဝါဝါဝင်းရွှေ၊ခင်သန်းနု |- |၂၁ |ညီညီလွင် |၁၉၆၄ |ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၂၂ |မုန်းမေ့ပါနိုင် |၁၉၆၅ |တင်တင်မူ၊သီသီ၊ ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၂၃ |ချစ်သဲ |၁၉၆၅ |ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၂၄ |ဆုထူးငယ်ပန်ရွယ်သွန်း |၁၉၆၆ |ဒေစီကျော်ဝင်း၊နွဲ့နွဲ့စန်း |- |၂၅ |ရီးစားဓမြ (ခင်သန်းနု) |၁၉၆၇ |ခင်သန်းနု |- |၂၆ |မောင်မောင်နဲ့သိင်္ဂီ |၁၉၆၇ |စံရှားတင်၊စမ်းစမ်းဝင်း |- |၂၇ |နှင်းပျောက်တဲ့နွေ |၁၉၆၇ |တင်တင်မူ၊ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- |၂၈ |ဆောင်းအိပ်မက် |၁၉၆၇ |ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး၊ အေးအေးသင်း (၁၉၆၇ခုနှစ်တွင် အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆုရရှိသည့်ဇာတ်ကား) |- |၂၉ |ကိုယ့်ချစ်သူဘယ်မှာရှိတယ် |၁၉၆၈ |ခင်သန်းနု |- |၃၀ |သိုး |၁၉၆၈ |ခင်သန်းနု |- |၃၁ |တိမ်လွှာမို့မို့လွင် |၁၉၆၈ |မြင့်မြင့်ခင် |- |၃၂ |ကျောက်မဲအကျဉ်းသား (ခင်သန်းနု) |၁၉၆၉ |ခင်သန်းနု |- |၃၃ |မှုံရွှေရည် (*) |၁၉၇၀ |ခင်သန်းနု၊အောင်လွင်၊ဖိုးပါကြီး၊ခင်လေးဆွေနှင့် ကလေးသရုပ်ဆောင်စန္ဒာလင်း |- |၃၄ |တစ်ကျော့နှစ်ကျော့တေးကိုသီ |၁၉၇၁ |တင်တင်မြ၊ချိုပြုံး |- |၃၅ |အတွယ်အတာ |၁၉၇၂ |(ကလေးသရုပ်ဆောင် စန္ဒာလင်း) |- |၃၆ |လတ်လတ် (ခင်သန်းနု) |၁၉၇၃ |ခင်သန်းနု |- |၃၇ |မုန်းပါတယ်မောင့်ကို |၁၉၇၃ |မြင့်မြင့်ခင် |- |၃၈ |ပန်းမြို့တော်သို့ခြေလှမ်းသုံးဆယ် (ချိုပြုံး) |၁၉၇၃ |ကျော်စွာဝင်း၊ချိုပြုံးတို့ခေါင်းဆောင်ပါဝင်၍ ဧည့်သည်သရုပ်ဆောင်အဖြစ်ပါဝင်သည်။ |- |၃၉ |ချစ်သူရွေးမယ်ချစ်ဝဲလယ် |၁၉၇၅ |မြင့်မြင့်ခင်၊တင်တင်နွဲ့၊စမ်းစမ်းအေး၊မြင့်မြင့်ခိုင်၊ချိုပြုံး၊နွဲ့နွဲ့မူ၊စန္ဒာ တို့နှင့်တွဲဖက်၍ မြန်မာ့ရုပ်ရှင်သမိုင်းတွင် ပထမဆုံးအကြိမ် (၈)ကိုယ်ခွဲသရုပ်ဆောင်သည်။ |- |၄၀ |မင်းဘယ်ပြေးမလဲမိချိုသဲ |၁၉၇၆ |စန္ဒာ |- |၄၁ |တိမ်ဦးလေပြေမောင့်ကိုစေ |၁၉၇၇ |ခင်ယုမေ၊တင်တင်နွဲ့ |- |၄၂ |သက်တန့်ပေါ်ကလူတစ်ယောက် |၁၉၈၀ |ခင်သန်းနု၊အေးအေးသင်း |- |၄၃ |မိန်းမနဲ့ယောက်ျား |၁၉၈၁ |မြင့်မြင့်ခိုင်၊ယဉ်ယဉ်အေး |- |၄၄ |ကျွန်တော်ပြောချင်သောအချစ်အကြောင်း |၁၉၈၁ |ခင်သန်းနွယ် |- |၄၅ |မေတ္တာကမ္ဘာခြားလေသူ |၁၉၈၁ |နွဲ့နွဲ့မူ |- |၄၆ |ချစ်သူကြင်သူမြတ်နိုးသူ |၁၉၈၁ |မြင့်မြင့်ခင်၊မြင့်မြင့်ခိုင် |- |၄၇ |ဇာတိသွေး |၁၉၈၁ |ကြည်ကြည်ဌေး၊ဆွေဇင်ထိုက် |- |၄၈ |ရာမလက္ခဏလိုအချစ်မျိုး |၁၉၈၂ |ဆွေဇင်ထိုက် |- |၄၉ |ဝေဠု |၁၉၈၂ |ကျော်စွာဝင်း၊ မေဝင်းမောင် |- |၅၀ |မိုးပုလဲသူဇာ |၁၉၈၂ |စောမြသန္တာ၊ သီတာဝင်း |- |၅၁ |နှစ်ယောက်တည်းနေချင်တယ် |၁၉၈၂ |ဝင်းဦးအဖြစ်နာမည်ကျော်ခဲ့သည့် တင်တင်မူနှင့်အောင်မြင်ခဲ့သောကားကို ကိုယ်တိုင်ဒါရိုက်တာလုပ်၍ အေးမင်းဝင်း၊ချိုပြုံး၊မေဝင်းမောင်တို့နှင့်ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ |- |၅၂ |ငွေလှိုင်းဇာပေါ်မှာ |၁၉၈၇ |ကိုယ်တိုင်ဒါရိုက်တာလုပ်ပြီး ကျော်စွာဝင်း၊ချိုပြုံးတို့နှင့် ကျော်စွာဝင်းဖခင်နေရာမှ သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ |- |၅၃ |ခိုင်မာလာနှင်းဆီ |၁၉၈၇-၈၈ |ခင်သန်းနုနှင့် ပေ၆၀၀၀ကျော်ရိုက်ကူးထားခဲ့ပြီးကွယ်လွန်ပြီးနောက် ရန်အောင်နှင့်ဆက်လက်ရိုက်ကူးကာ ၁၉၉၂ခုနှစ်တွင် ရုံတင်ပြသခဲ့သည်။ |} == သီဆိုခဲ့သောတေးသီချင်းများ == ရတနာပုံ တေးစီးရီး - မေသစ် ရီရီသန့် တို့နှင့် တွဲဖက် ခေတ်ဟောင်း ပြန်ဆိုတေး - ၂ ခွေတွဲ ပုဏ္ဏကလိုအချစ်မျိုး မဟာဂီတတေးသီချင်းများ အလင်္ကာကျော်စွာ ဆရာ ရွှေပြည်အေး တေးနုလက်ရာများ အမှတ် (၃) ==အကိုးအကား== {{reflist}} {{lifetime|၁၉၃၅|၁၉၈၈}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား အဆိုတော်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆုရှင်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ]] afwps3m0i1x69sa1gjc7aqksoimz5lb 1052366 1052364 2026-09-11T15:45:03Z ~2026-39963-61 145736 /* သီဆိုခဲ့သောတေးသီချင်းများ */ 1052366 wikitext text/x-wiki {{Infobox artist | name= ဝင်းဦး | image= Winoo.gif | caption= | birth_name= လှမြင့် | other name = ကိုဦး | birth_date= {{Birth date|1935|03|13|df=y}} | birth_place= [[ရန်ကုန်မြို့]] | death_date= {{Death date and age|1988|12|14|1935|03|13|df=y}} | death_place= [[ရန်ကုန်မြို့]] | resting_place= [[ရန်ကုန်မြို့]] | nationality= မြန်မာ | education= တီတီစီလေ့ကျင့်ရေးကျောင်း၊ [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]၊ ဗိုလ်သင်တန်းအပတ်စဉ်(၈) | known_for= ဒါရိုက်တာ၊ မင်းသား၊ ဇာတ်ညွှန်းဆရာ၊ အဆိုတော်၊ စာရေးဆရာ၊ ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီပိုင်ရှင်နှင့် မဂ္ဂဇင်းစာအုပ်ထုတ်ဝေသူပိုင်ရှင် | notable_works= {{unbulleted list | ''နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်'' ၁၉၆၂ | ''[[မောင်တို့ချယ်ရီမြေ]]'' ၁၉၆၃ | ''[[တိမ်လွှာမို့မိုလွင်]]'' ၁၉၆၇ | ''မင်း ဘယ်ပြေးမလဲ မိချိုသဲ'' | ''ဆောင်းအိပ်မက်'' ၁၉၆၇ | [[မှုံရွှေရည်]] | ''သိုး''၊ ''ကျောက်မဲအကျဉ်းသား'' | ''[[တကျော့ နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ (ရုပ်ရှင်)|တကျော့နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ]]'' | ''ခိုင်မာလာနှင်းဆီ'' }} | movement= | spouse= }} '''ဝင်းဦး''' (၁၉၃၅-၁၉၈၈) သည် မြန်မာ့အနုပညာသမိုင်းတွင် ထူးချွန်သော မင်းသား၊ ဒါရိုက်တာ၊ ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီပိုင်ရှင်၊ ဇာတ်ညွှန်းရေးဆရာ၊ စာရေးဆရာ၊ မဂ္ဂဇင်းထုတ်ဝေသူ၊ ပုံနှိပ်တိုက်ပိုင်ရှင်၊ အဆိုတော် နှင့် ဓာတ်ပြားတိုက်ပိုင်ရှင် ဖြစ်သည်။ == ငယ်ဘဝ == ဝင်းဦးကို သမိုင်းအငြိမ်းစားပါမောက္ခ [[ဘညွန့်|ဦးဘညွန့်]] (ခေတ်ဟောင်းတေးဂီတသမိုင်းတွင်ထင်ရှားသည့် ချစ်ဒုက္ခသီချင်းသီဆိုသူ) နှင့် ဒေါ်နှင်းရီ (မင်နီဘခက်)တို့က ရန်ကုန်မြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ ဝင်းဦး၏ အမည်ရင်းမှာ လှမြင့်ဖြစ်ပြီး ငယ်နာမည်မှာ ဘိုနီဖြစ်သည်။ မွေးချင်းငါးဦးအနက် တတိယမြောက်ဖြစ်သည်။ မွေးချင်းအားလုံးမှာ အနုပညာရှင်များဖြစ် အစဉ်လိုက် ဒေါ်တင်တင်ဦး (စာရေးဆရာမမေယု)၊ ကိုကျော်ဝင်း (မင်းသား ဝင်းညွန့်)၊ ကိုအုန်းကြိုင် (မင်းသား အောင်မိုး)၊ တက္ကသိုလ် ကြည်ရွှင်တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ဝင်းဦးဟု နာမည်ပေးထားခြင်းမှာ အစ်မဖြစ်သူ တင်တင်ဦး နှင့် အစ်ကိုဝင်းညွန့် နာမည် ရှေ့ဆုံးနှင့် နောက်ဆုံးစာလုံးကိုယူ၍ ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ဦးဘညွန့်သည်ချစ်ဒုက္ခနှင့်ဆူထူးရွယ်သီချင်းနှစ်ပုဒ်ဖြင့် ဓာတ်ပြားရအဆိုတော်အဖြစ် နာမည်ကျန်ရစ်သူ ဖြစ်ကာ တက္ကသိုလ်ပါမောက္ခတစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။ မိခင် မင်နီဘခက်၏ ဖခင်သည် မြန်မာတိုင်းရင်းဆေးပညာအကြောင်း သုတေသနများ ဆောင်ရွက်ခဲ့သော ဆရာဝန် ကာနယ်ဘခက် ဖြစ်၍ ကာနယ်ဘခက်ရဲ့ ဖခင်ဖြစ်သူမှာ မြန်မာပြည်၌ ပထမဆုံးဖွဲ့ခဲ့သည့် လက်ထောက်ဘုရင်ခံ၏ အတိုင်ပင်ခံကောင်စီဝင် မော်လမြိုင်မြို့မှ ဦးခက် ဖြစ်သည်။<ref name="bbc myanmar"/> == ပညာရေး == ဝင်းဦးသည် [[ဒုတိယကမ္ဘာစစ်]]ကြီး ပြီးသောအခါ တီတီစီလေ့ကျင့်ရေးကျောင်းတွင် ပညာကို စတင်သင်ယူခဲ့သည်။ တီတီစီကျောင်းမှာပင် တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းအောင်မြင်ခဲ့သည်။ [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]တွင် ဆက်လက် ပညာသင်ကြားရာ ဥပစာအထက်တန်း အောင်မြင်ခဲ့သည်။ တက္ကသိုလ်ပညာကို ဆုံးခန်းတိုင် မသင်ဘဲ ဗိုလ်သင်တန်းအပတ်စဉ်(၈)ကို တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်ကိုဦး အမည်ဖြင့် တပ်မတော် (ကြည်း) ၌ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ == စစ်မှုထမ်းဘဝ == ဝင်းဦးသည် တပ်မဟာ(၅)နှင့် တပ်ရင်း(၇)တို့)တွင် အမှုထမ်းခဲ့သည်။ ယင်းကဲ့သို့ အမှုထမ်းနေစဉ်အတွင်း [[မှော်ဘီမြို့]]ရှိ ကြည်း၊ ရေ၊ လေ၊ ပူးပေါင်းစစ်ဆင်ရေး လေထီးသင်တန်းသို့ တက်ရောက်ပြီး ၁၉၅၉ ခုနှစ်တွင် ဩစတြေးလျနိုင်ငံသို့ လေထီးပညာရပ်များ သွားရောက် သင်ကြားခဲ့သည်။ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာသောအခါ မှော်ဘီလေထီးသင်တန်းကျောင်းတွင် နည်းပြအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီးနောက် ၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် တပ်မတော်မှ ဗိုလ်ကြီးအဆင့်ဖြင့် အနားယူခဲ့သည်။<ref name="multi-talented">{{cite web |url=https://www.moi.gov.mm/npe/?q=news/7/08/2013/id-4850|title=မြန်မာ့အနုပညာလောက၏ စွယ်စုံအနုပညာရှင် အကယ်ဒမီ ဝင်းဦး |last=Phyo Sandar Myint |first= |date=7 August 2013|access-date=16 May 2020 |language=Myanmar |trans-title=Academy-winner Win Oo, a multi-talented artist in the Myanma entertainment industry (literature, music and films}}</ref> == အနုပညာလုပ်ငန်း == ဝင်းဦးသည် စာပေလောကတွင် အောင်မြင်ခဲ့သလို ရုပ်ရှင်လောကတွင်လည်း လျှမ်းလျှမ်းတောက်အောင်မြင်ခဲ့သည့် အနုပညာသမားတစ်ဦးဖြစ်သည်။ ဝင်းဦးသည် ''မင်းထင်ရွှေမှန်'' ရာဇဝင်ဇာတ်ကား ဇာတ်ညွှန်းရေးသားရာမှ အစပြုကာ စာပေလောကမှ ရုပ်ရှင်လောကသို့ နယ်ပယ်ချဲ့ထွင်လာခဲ့သည်။ ဝင်းဦး၏ ပွဲဦးထွက်ဇာတ်ကားမှာ [[ရှုမဝ ရုပ်စုံမဂ္ဂဇင်း|ရှုမဝ မဂ္ဂဇင်း]]တွင် သူကိုယ်တိုင်ရေးသားထားသည့် ''နှစ်ယောက်ထဲနေချင်တယ်'' ဝတ္ထုရှည်ကို မင်းသမီး [[တင်တင်မူ]]နှင့်အတူ ဇာတ်ကား အဖြစ် ပုံဖော်ခဲ့သည်။ ထိုဇာတ်ကားနှင့်အတူ ယင်းဇာတ်ကား၏ဇာတ်ဝင်တေးဖြစ်သည့် ''မီးပုံပွဲ'' သီချင်းသည် ထိုအချိန်က ဝင်းဦးဟူသော သရုပ်ဆောင်သစ်၏ နာမည်နှင့်အတူ မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံးရှိ ရုပ်ရှင်ပရိသတ်များ၏ ရင်ထဲသို့ လွှမ်းမိုးနိုင်ခဲ့သည်။ သို့သော် ထိုဇာတ်ကားသည် ဝင်းဦး၏ ပထမဆုံး ရုံတင်ခဲ့သောဇာတ်ကားမဟုတ်ပေ။ ပထမဆုံးရုပ်ရှင်ဖြစ်သည့် "နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်" ဇာတ်ကား ရိုက်ကူးနေစဉ်မှာပင် မြဇော်ရုပ်ရှင် ထုတ်လုပ်ရေးက ဒါရိုက်တာ မင်းရှင်နောင်အား တာဝန်ပေးပီး " ချစ်သောသူ တယောက်" ဇာတ်ကားကို ရိုက်ကူးစေခဲ့သည်။ " ချစ်သောသူ တယောက်" ဇာတ်ကားသည် " နှစ်ယောက်ထဲနေချင်တယ်" ဇာတ်ကားထက် စောစီးစွာ ရုံတင်ခဲ့သော်လည်း အောင်မြင်မှု မရခဲ့ပေ။ ထို့အပြင် ဝင်းဦးသည် အခြားသောရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီများအတွက် ဇာတ်ကားပေါင်းများစွာတွင် ပါဝင်သရုပ်ဆောင် ပေးခဲ့ရုံသာမက "စန္ဒာ" ကိုယ်ပိုင်ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီကိုလည်း တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ဝင်းဦးကိုယ်တိုင်ဒါရိုက်တာလုပ်ပြီး ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သော ''ဆောင်းအိပ်မက်'' ဇာတ်ကားတွင် နှစ်ကိုယ်ခွဲသရုပ်ဆောင်မှုဖြင့် ၁၉၆၇ခုနှစ်တွင် ပထမဆုံးအကြိမ် [[မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆု|အကယ်ဒမီဆု]] ရရှိခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်တွင် အလားတူပင် ကိုယ်တိုင်ပါဝင်သရုပ်ဆောင် ရိုက်ကူးခဲ့သည့် နာမည်ကျော် ''[[မှုံရွှေရည်]]'' ဇာတ်ကားဖြင့် ဒုတိယအကြိမ် အကယ်ဒမီဆု ထပ်မံရရှိခဲ့ပြန်သည်။ ဝင်းဦး၏ အနုပညာ သက်တမ်းတလျှောက်တွင် အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆု နှစ်ကြိမ်၊ ဇာတ်ကားဆု နှစ်ကြိမ် ရရှိဆွတ်ခူးနိုင်ခဲ့သည်။ ဝင်းဦးရိုက်ကူးခဲ့သည့် ''ချစ်သူရွေးမယ်ချစ်ဝဲလယ်'' ဇာတ်ကားသည် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်လောက၏ပထမဆုံးသော ရှစ်ကိုယ်ခွဲ ဇာတ်ကား ဖြစ်သည်။<ref name="bbc myanmar">{{cite web |url=https://www.bbc.com/burmese/in-depth-46605005|title= နှုတ်ခမ်းမွေးမင်းသား ဝင်းဦးရဲ့ အမြတ်နိုးဆုံးအနုပညာက ဘာလဲ|website= BBC Myanmar|last= Bo Bo |first= |date=18 December 2018|access-date=16 May 2020 |language=Myanmar |trans-title=What’s the type of arts the mustache actor Win Oo admires best?}}</ref> ဝင်းဦးပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည့် နာမည်ကြီးဇာတ်ကားအချို့မှာ မင်းသမီး တင်တင်မူနှင့် နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်၊ [[ခင်သန်းနု]]နှင့် မှုံရွှေရည်၊ [[မောင်တို့ချယ်ရီမြေ]]နှင့် ကျောက်မဲအကျဉ်းသား မြင့်မြင့်ခင်နှင့် တိမ်လွှာမို့မိုလွင်၊ စန္ဒာနှင့် မင်း ဘယ်ပြေးမလဲ မိချိုသဲ၊ တင်တင်အေး၊ အေးအေးသင်းတို့နှင့် ဆောင်းအိပ်မက်၊ ချစ်စပယ်နှင့် မောင့်အချစ်တော်၊ [[နေဝင်း၊ ကောလိပ်ဂျင်|ကောလိပ်ဂျင်နေဝင်း]]၊ [[ခင်သန်းနု]]တို့နှင့် သိုး၊ မင်းသမီးချိုပြုံး၊ [[တင်တင်မြ]] တို့နှင့် [[တကျော့ နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ (ရုပ်ရှင်)|တကျော့နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ]]၊ မင်းသမီးမပါပဲရိုက်ကူးခဲ့သည့် အတွယ်အတာ နှင့် နောက်ဆုံးရိုက်ကူးခဲ့သည့် ခိုင်မာလာနှင်းဆီ ဇာတ်ကားတို့မှာ အထူးထင်ရှားခဲ့သည်။ <ref>{{cite book|publisher=ပညာရွှေတောင် စာအုပ်တိုက်|date=ဧပြီ ၂၀၀၃|edition=ပထမ အကြိမ်|author=ပြန်ကြားရေးနှင့် ပြည်သူ့ ဆက်ဆံရေး ဦးစီး ဌာန (ရုံးချုပ်) စာတည်း အဖွဲ့|title=နှစ်ဆယ် ရာစု မြန်မာ စာရေး ဆရာ များနှင့် စာစု စာရင်း}}</ref><ref name="multi-talented"/> === အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆု === အကယ်ဒမီ (အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆု) နှစ်ကြိမ် ဆွတ်ခူးရရှိခဲ့သည်။ * ၁၉၆၇-ခုနှစ် (ဆောင်းအိပ်မက်)ဇာတ်ကား * ၁၉၇၀-ခုနှစ် (မှုံရွှေရည်)ဇာတ်ကား ၎င်းအပြင် ဝင်းဦး၏ အဆိုတော်ဘဝကို အစပြုခဲ့သည့် သီချင်းမှာ "တေလေငှက်"ဖြစ်ပြီး ယင်းသီချင်းကို "ချစ်သောသူတစ်ယောက်"ဇာတ်ကားတွင် ကိုယ်တိုင်သီဆိုသရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ဝင်းဦးသည် အချစ်၊ အလွမ်း၊ တိုင်းပြု ပြည်ပြု သီချင်းများနှင့် ခေတ်ပေါ်သီချင်းများ သာမက ရှေးသီချင်းကြီးများကိုပါ ပိုင်နိုင်စွာသီဆိုနိုင်သူ တစ်ဦးဖြစ်ပြီး တစ်ချိန်က [[မန္တလေး]][[မြို့မအပျော်တမ်းတူရိယာအဖွဲ့]]နှင့်တွဲဖက်၍လည်း သီချင်းများ သီဆိုခဲ့သည်။ ၎င်းအပြင် "ကင်းဝန်" အမည်ရှိဓာတ်ပြားကုမ္ပဏီ တည်ထောင်ကာ ကိုယ်တိုင်သီဆိုသည့် သီချင်းများကို ဓာတ်ပြားများအဖြစ် ထုတ်လုပ်ဖြန့်ဖြူးခဲ့သေးသည်။ == စာပေလုပ်ငန်း == ဝင်းဦးသည် ကျောင်းသား ဘဝကပင် သွေးသောက် မဂ္ဂဇင်းနှင့် ရှုမဝမဂ္ဂဇင်း တို့တွင် ညိုမင်းလွင် ကလောင် အမည်ဖြင့် ကဗျာ၊ ဝတ္ထုများ ရေးသားခဲ့သည်။ ပထမဆုံး ရေးသားခဲ့သော ဝတ္ထုမှာ ဂျိန်း ဖြစ်သည်။ ၁၉၆ဝ ပြည့်နှစ် ရှုမဝမဂ္ဂဇင်း၌ တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားတစ်ဦး မဂ္ဂဇင်း ဝတ္ထုရှည်ကြီးကို ရေးသားခဲ့သည်။ ဤမဂ္ဂဇင်း ဝတ္ထုရှည်ကို ဝင်းဦး ကလောင်အမည်ဖြင့် ရေးသားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဝင်းဦး ဆိုသော အမည်သည် ယင်း ဝတ္ထုရှည်ကြီးကြောင့် နာမည်ကျော်ကြား လူသိများခဲ့သည် မှန်သော်လည်း တစ်နိုင်ငံလုံးက ဝင်းဦးကို အသိအမှတ် ပြုခဲ့သည်မှာ ရုပ်ရှင်ကြောင့်ပင် ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်းတိုက်ကို တည်ထောင်ပြီး မြန်မာ့စာပေသမိုင်းတွင် ပထမဆုံးသော ရောင်စုံအော့ဖ်ဆက် နည်းဖြင့် ထုတ်လုပ်သည့် ပထမဆုံးသော "စန္ဒာ"ပုဂ္ဂလိက ရောင်စုံမဂ္ဂဇင်းကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။<ref>{{cite web |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/laughter-the-best-medicine.html |title=Laughter, the best medicine |last=Kyaw Hsu Mon |first= |date=29 August 2015 |website=The Irrawaddy |access-date=16 May 2020 |quote= In the 1960s, Maung Maung’s work appeared in “Sandar,” a popular magazine published by actor Win Oo.}}</ref> ထိုမဂ္ဂဇင်းတွင် ဝင်းဦးသည် ခင်မောင်ဝင့်အမည်ဖြင့် ကမ္ဘာ့ရုပ်ရှင်လောကနှင့် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်လောကအကြောင်းများကို သုတရသ ပြောင်မြောက်စွာ ရေးသားခဲ့သည်။ ယင်းမဂ္ဂဇင်းတွင် ကလေးများအတွက် ဦးဦးပုံပြောမယ်၊ အမျိုးသမီးများအတွက် မရှပ်တေး ဟူသော အခန်းကဏ္ဍများကြောင့် ပရိသတ်များ၏အထူး အားပေးမှုကိုရရှိကာ ထိုအချိန်က စောင်ရေအများဆုံးသော မဂ္ဂဇင်း တစ်စောင်ဖြစ်ခဲ့သည်။ စာမူ အရေအတွက် များများ ဖော်ပြနိုင်ရန်အတွက် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်းတွင် စာလုံးသေး (၁၂) ပွိုင့်ကို စတင် အသုံးပြုခဲ့သည်။ ဝင်းဦး၏ ကလောင်အမည်ခွဲများမှာ ညိုမင်းလွင်၊ ခင်မောင်ဝင့်၊ မိုးကျော်ခေါင် နှင့် ကိုဦးတို့ ဖြစ်သည်။ == ဘဝနိဂုံး == ထို့နောက် ဝင်းဦးသည် ၁၉၈၈ခုနှစ် ဧပြီလတွင် အူမကြီးကင်ဆာကြောင့် ဗြိတိန်သို့ ဆေးသွားကုပြီး ပြန်လာသည်။ ၁၉၈၈ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ခိုင်မာလာနှင်းဆီ ဇာတ်ကားရိုက်ကူးဆဲတွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ကွယ်လွန်ပြီးသောအခါ ဝင်းဦး၏ အမွေများအား ဒေါ်အိုင်ရင်းတင်လှက ဆက်ခံရသည်။ ပေခြောက်ထောင်ကျော် ရိုက်ကူးထားကာ အပြီးမသတ် ရသေးသော ခိုင်မာလာနှင်းဆီ ဇာတ်ကားကို ဒေါ်အိုင်ရင်းတင်လှက ရုပ်ရှင်မင်းသား[[ရန်အောင်(ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်)|ရန်အောင်]] နှင့် အစားထိုး အပြီးသတ် ရိုက်ကူးခဲ့သည်။<ref>အမှတ်(၂၆၄) နိုဝင်ဘာလ၊ ၁၉၉၁−ခုနှစ်ထုတ် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်း၊</ref> == ရေးသား ပြုစုခဲ့သော စာအုပ်များ == {| class="wikitable sortable" ! စဉ် !! အမည် !! ထုတ်ဝေနှစ် !! မှတ်ချက် |- | ၁||[[ကျွန်တော်မွှေးတဲ့မီး (စာအုပ်)|ကျွန်တော်မွှေးတဲ့မီး]]||၁၉၆၉||လုံးချင်းဝတ္ထု |- | ၂||[[သိုး (စာအုပ်)|သိုး]]||၁၉၆၁||လုံးချင်းဝတ္ထု |- | ၃||[[နုနုငယ်ငယ် (စာအုပ်)|နုနုငယ်ငယ်]]||၁၉၆၁||လုံးချင်းဝတ္ထု |- | ၄||[[အာကသဒုံးယာဉ် လက်နက်များ (စာအုပ်)|အာကသဒုံးယာဉ် လက်နက်များ]]||၁၉၆၁|| |- | ၅||[[အသက်ရှင်နေနည်းနှင့် လေဟာပြင်ခရီး (စာအုပ်)|အသက်ရှင်နေနည်းနှင့် လေဟာပြင်ခရီး]]||၁၉၆၁||၁၉၆၁ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် ရှုမဝပုံနှိပ်တိုက်မှ ရိုက်နှိပ်သည်။ |- | ၆||[[မုန်းလဲမေ့ပါနိုင် (စာအုပ်)|မုန်းလဲမေ့ပါနိုင်]]||၁၉၆၂|| |- | ၇||[[လွမ်းလေသူ အမိုက်အမဲ ဝတ္ထုတိုပေါင်းချုပ်]]||၁၉၆၂||ကင်းဝန်စာအုပ်အမှတ်(၅)၊၁၉၆၂ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၈||[[တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားတစ်ဦး (စာအုပ်)|တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားတစ်ဦး]]||၁၉၆၂|| |- | ၉||[[နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ် (စာအုပ်)|နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်]]||၁၉၆၂|| |- | ၁၀||တေးသီချင်းဆန်းများ||၁၉၆၃|| |- | ၁၁||[[ပန်းကြဲတဲ့ ဖဲစက်ရာမှာ (စာအုပ်)|ပန်းကြဲတဲ့ ဖဲစက်ရာမှာ]]||၁၉၆၃|| |- | ၁၂||[[မျက်ရှု (စာအုပ်)|မျက်ရှု]]||၁၉၆၆|| |- | ၁၃||[[ယောက်ျား မပီသသူနှင့် ချစ်မိသူ လူတစ်ယောက်အကြောင်း (စာအုပ်)|ယောက်ျား မပီသသူနှင့် ချစ်မိသူ လူတစ်ယောက်အကြောင်း]]||၁၉၆၉|| |- | ၁၄||[[အသည်းစား မဟာရာဇာ၏ ရှင်းတမ်း (စာအုပ်)|အသည်းစား မဟာရာဇာ၏ ရှင်းတမ်း]]||၁၉၆၉|| |- | ၁၅||ဝင်းဦး၏တေးပေါင်းချုပ်||၁၉၆၉||၁၉၆၉ခုနှစ်၊ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၁၆|| တေးပေါင်းချုပ် လက်ရွေးစင်||၁၉၆၉|| |- | ၁၇||[[နှလုံးသား အသစ်နှင့် ချစ်မည့်သူ (စာအုပ်)|နှလုံးသား အသစ်နှင့် ချစ်မည့်သူ]]||၁၉၇ဝ|| |- | ၁၈||[[မိန်းမလှအမုန်း (စာအုပ်)|မိန်းမလှအမုန်း]]||၁၉၇၀|| |- | ၁၉||[[ငွေလှိုင်းဇာပေါ်မှာ (စာအုပ်)|ငွေလှိုင်းဇာပေါ်မှာ]]||၁၉၇၁||လုံးချင်းဝတ္ထု၊ |- | ၂၀||[[ဆွေး (စာအုပ်)|ဆွေး]]||၁၉၇၁||လုံးချင်းဝတ္ထု၊ ၁၉၇၁ အောက်တိုဘာလ ပထမအကြိမ် အုပ်ရေ၆၀၀၀ အဖိုး(၅)ကျပ်။ |- | ၂၁||[[ရေဒီယိုတေးများ (စာအုပ်)|ရေဒီယိုတေးများ]]||၁၉၇၁|| |- | ၂၂||[[လတန်ခူးပေမို့ (စာအုပ်)|လတန်ခူးပေမို့]]||၁၉၇၁||ပထမဆုံးထုတ်ဝေသည့် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်း၌ ရေးသည့် အခန်းဆက် ဝတ္ထုရှည် |- | ၂၃||[[နောင်အင်းလေး (စာအုပ်)|နောင်အင်းလေး]]||၁၉၇၂||မြန်မာ့အလင်း၌ ရေးသည့် အခန်းဆက် ဝတ္ထုရှည် |- | ၂၄||[[ကြင်နာသူ့အသဲ (စာအုပ်)|ကြင်နာသူ့အသဲ]]||၁၉၇၂||ဤစာအုပ်ကို [[ချစ်သူကြင်သူမြတ်နိုးသူ]] အမည်ဖြင့် ရုပ်ရှင်ရိုက်ခဲ့သည်။ |- | ၂၅||[[ချစ်ဦးသူနှင့် ချစ်ဖူးသူ (စာအုပ်)|ချစ်ဦးသူနှင့် ချစ်ဖူးသူ]]||၁၉၇၂|| |- | ၂၆||[[ဩစတြေးလျမှ ချစ်သမျှအကြောင်း (စာအုပ်)|ဩစတြေးလျားမှ ချစ်သမျှအကြောင်း]]||၁၉၇၂||၁၉၇၂ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလတွင် ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၂၇||[[နာမည်ကျော် ဇာတ်လိုက်မင်းသား ကိုဂွတို (စာအုပ်)|နာမည်ကျော် ဇာတ်လိုက်မင်းသား ကိုဂွတို]]||၁၉၇၃||စန္ဒာ ရုပ်စုံမဂ္ဂဇင်း၌ ရေးသည့် အခန်းဆက် ဝတ္ထုရှည် |- | ၂၈||[[ကျွန်တော် ကျွန်မတို့အရွယ်]]||၁၉၇၄||၁၉၇၄ခုနှစ်၊ ဇွန်လတွင် စန္ဒာပုံနှိပ်တိုက်မှ ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၂၉|| [[ဆယ်စုခေတ် တစ်နှစ်စွန်း မန်းသင်္ကြန် (စာအုပ်)|ဆယ်စုခေတ် တစ်နှစ်စွန်း မန်းသင်္ကြန်]]||၁၉၇၉||၁၉၇၉ ဩဂုတ်လတွင် ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၃၀|| [[ပုဂ္ဂိုလ်ကျော် (၁၃) ဦး (စာအုပ်)|ပုဂ္ဂိုလ်ကျော် (၁၃) ဦး]]||၁၉၆၂||၁၉၆၂ခုနှစ်၊ ရှုမဝစာအုပ်တိုက်မှ ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၃၁|| [[မျှော်လင့်ခိုး သံသရာဝယ် (စာအုပ်)|မြှော်လင့်ခိုး သံသရာဝယ်]]|| || |- | ၃၂||[[သည်ခေတ် သည်အရွယ် သည်လိင်ကိစ္စ (စာအုပ်)|သည်ခေတ် သည်အရွယ် သည်လိင်ကိစ္စ]]|| || |} == သရုပ်ဆောင်ခဲ့သော ရုပ်ရှင်ကားများ == {| class="wikitable sortable" ! စဉ် !! ဇာတ်ကားအမည် !! ပြသခဲ့သည့်နှစ် !! မှတ်ချက် |- | ၁||ချစ်သောသူတစ်ယောက် |၁၉၆၂||ခင်သန်းနု |- | ၂||နှစ်ယောက်တည်းနေချင်တယ် |၁၉၆၂||တင်တင်မူ၊ဒေစီကျော်ဝင်း |- | ၃||မုန်းတလှဲ့ ပြုံးတလှဲ့||၁၉၆၂ |ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- | ၄||ဆောင်းတညဝယ် |၁၉၆၃||ဝါဝါဝင်းရွှေ |- | ၅||ဗိမ္မသာရ |၁၉၆၃||အေဝမ်းတင်မောင်၊ကြည်ကြည်ဌေး၊ ကြည်ကြည်ညွန့် |- | ၆||မာနတံခွန် |၁၉၆၃||ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- | ၇||ပိတောက်ရိပ်ဝယ် |၁၉၆၃|| ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး၊နှင်းဆီ |- | ၈||ဘဝမှတ်တမ်း |၁၉၆၃||ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- | ၉||မြတ် |၁၉၆၃||မြင့်မြင့်ခင်၊ချစ်စပယ် |- | ၁၀||တပွင့်ထဲပန်မယ် |၁၉၆၃||ကြည်ကြည်ဌေး၊သီသီ |- | ၁၁||မောင်တို့ချယ်ရီမြေ | ၁၉၆၃||ခင်သန်းနု |- | ၁၂||ဤစံအိမ်ဝယ် |၁၉၆၃||ဝါဝါဝင်းရွှေ |- | ၁၃||ချစ်သောမောင်မောင် ||၁၉၆၃||သီသီ |- | ၁၄||မောင်ချော့မြှူပါ့မယ် ||၁၉၆၃||ကြည်ကြည်ဌေး |- | ၁၅||ရင်သွေးရင်နှစ် ||၁၉၆၃||မေသစ်၊ ဝါဝါဝင်းရွှေ |- | ၁၆||သစ္စာတူပြိုင် |၁၉၆၄||မြင့်မြင့်ခင် |- | ၁၇||ဘယ်ရပ်ဌာနီ |၁၉၆၄||ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၁၈||မောင့်အချစ်တော် |၁၉၆၄||တင်တင်မူ၊ချစ်စပယ် |- |၁၉ |မေတ္တာပန်းဥယျာဉ် |၁၉၆၄ |မြင့်မြင့်ခင်၊ခင်သန်းနု |- |၂၀ |သိကြားစေသက်သေညွှန်း |၁၉၆၄ |ဝါဝါဝင်းရွှေ၊ခင်သန်းနု |- |၂၁ |ညီညီလွင် |၁၉၆၄ |ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၂၂ |မုန်းမေ့ပါနိုင် |၁၉၆၅ |တင်တင်မူ၊သီသီ၊ ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၂၃ |ချစ်သဲ |၁၉၆၅ |ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၂၄ |ဆုထူးငယ်ပန်ရွယ်သွန်း |၁၉၆၆ |ဒေစီကျော်ဝင်း၊နွဲ့နွဲ့စန်း |- |၂၅ |ရီးစားဓမြ (ခင်သန်းနု) |၁၉၆၇ |ခင်သန်းနု |- |၂၆ |မောင်မောင်နဲ့သိင်္ဂီ |၁၉၆၇ |စံရှားတင်၊စမ်းစမ်းဝင်း |- |၂၇ |နှင်းပျောက်တဲ့နွေ |၁၉၆၇ |တင်တင်မူ၊ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- |၂၈ |ဆောင်းအိပ်မက် |၁၉၆၇ |ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး၊ အေးအေးသင်း (၁၉၆၇ခုနှစ်တွင် အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆုရရှိသည့်ဇာတ်ကား) |- |၂၉ |ကိုယ့်ချစ်သူဘယ်မှာရှိတယ် |၁၉၆၈ |ခင်သန်းနု |- |၃၀ |သိုး |၁၉၆၈ |ခင်သန်းနု |- |၃၁ |တိမ်လွှာမို့မို့လွင် |၁၉၆၈ |မြင့်မြင့်ခင် |- |၃၂ |ကျောက်မဲအကျဉ်းသား (ခင်သန်းနု) |၁၉၆၉ |ခင်သန်းနု |- |၃၃ |မှုံရွှေရည် (*) |၁၉၇၀ |ခင်သန်းနု၊အောင်လွင်၊ဖိုးပါကြီး၊ခင်လေးဆွေနှင့် ကလေးသရုပ်ဆောင်စန္ဒာလင်း |- |၃၄ |တစ်ကျော့နှစ်ကျော့တေးကိုသီ |၁၉၇၁ |တင်တင်မြ၊ချိုပြုံး |- |၃၅ |အတွယ်အတာ |၁၉၇၂ |(ကလေးသရုပ်ဆောင် စန္ဒာလင်း) |- |၃၆ |လတ်လတ် (ခင်သန်းနု) |၁၉၇၃ |ခင်သန်းနု |- |၃၇ |မုန်းပါတယ်မောင့်ကို |၁၉၇၃ |မြင့်မြင့်ခင် |- |၃၈ |ပန်းမြို့တော်သို့ခြေလှမ်းသုံးဆယ် (ချိုပြုံး) |၁၉၇၃ |ကျော်စွာဝင်း၊ချိုပြုံးတို့ခေါင်းဆောင်ပါဝင်၍ ဧည့်သည်သရုပ်ဆောင်အဖြစ်ပါဝင်သည်။ |- |၃၉ |ချစ်သူရွေးမယ်ချစ်ဝဲလယ် |၁၉၇၅ |မြင့်မြင့်ခင်၊တင်တင်နွဲ့၊စမ်းစမ်းအေး၊မြင့်မြင့်ခိုင်၊ချိုပြုံး၊နွဲ့နွဲ့မူ၊စန္ဒာ တို့နှင့်တွဲဖက်၍ မြန်မာ့ရုပ်ရှင်သမိုင်းတွင် ပထမဆုံးအကြိမ် (၈)ကိုယ်ခွဲသရုပ်ဆောင်သည်။ |- |၄၀ |မင်းဘယ်ပြေးမလဲမိချိုသဲ |၁၉၇၆ |စန္ဒာ |- |၄၁ |တိမ်ဦးလေပြေမောင့်ကိုစေ |၁၉၇၇ |ခင်ယုမေ၊တင်တင်နွဲ့ |- |၄၂ |သက်တန့်ပေါ်ကလူတစ်ယောက် |၁၉၈၀ |ခင်သန်းနု၊အေးအေးသင်း |- |၄၃ |မိန်းမနဲ့ယောက်ျား |၁၉၈၁ |မြင့်မြင့်ခိုင်၊ယဉ်ယဉ်အေး |- |၄၄ |ကျွန်တော်ပြောချင်သောအချစ်အကြောင်း |၁၉၈၁ |ခင်သန်းနွယ် |- |၄၅ |မေတ္တာကမ္ဘာခြားလေသူ |၁၉၈၁ |နွဲ့နွဲ့မူ |- |၄၆ |ချစ်သူကြင်သူမြတ်နိုးသူ |၁၉၈၁ |မြင့်မြင့်ခင်၊မြင့်မြင့်ခိုင် |- |၄၇ |ဇာတိသွေး |၁၉၈၁ |ကြည်ကြည်ဌေး၊ဆွေဇင်ထိုက် |- |၄၈ |ရာမလက္ခဏလိုအချစ်မျိုး |၁၉၈၂ |ဆွေဇင်ထိုက် |- |၄၉ |ဝေဠု |၁၉၈၂ |ကျော်စွာဝင်း၊ မေဝင်းမောင် |- |၅၀ |မိုးပုလဲသူဇာ |၁၉၈၂ |စောမြသန္တာ၊ သီတာဝင်း |- |၅၁ |နှစ်ယောက်တည်းနေချင်တယ် |၁၉၈၂ |ဝင်းဦးအဖြစ်နာမည်ကျော်ခဲ့သည့် တင်တင်မူနှင့်အောင်မြင်ခဲ့သောကားကို ကိုယ်တိုင်ဒါရိုက်တာလုပ်၍ အေးမင်းဝင်း၊ချိုပြုံး၊မေဝင်းမောင်တို့နှင့်ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ |- |၅၂ |ငွေလှိုင်းဇာပေါ်မှာ |၁၉၈၇ |ကိုယ်တိုင်ဒါရိုက်တာလုပ်ပြီး ကျော်စွာဝင်း၊ချိုပြုံးတို့နှင့် ကျော်စွာဝင်းဖခင်နေရာမှ သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ |- |၅၃ |ခိုင်မာလာနှင်းဆီ |၁၉၈၇-၈၈ |ခင်သန်းနုနှင့် ပေ၆၀၀၀ကျော်ရိုက်ကူးထားခဲ့ပြီးကွယ်လွန်ပြီးနောက် ရန်အောင်နှင့်ဆက်လက်ရိုက်ကူးကာ ၁၉၉၂ခုနှစ်တွင် ရုံတင်ပြသခဲ့သည်။ |} == သီဆိုခဲ့သောတေးသီချင်းများ == ရတနာပုံ တေးစီးရီး - မေသစ် ရီရီသန့် တို့နှင့် တွဲဖက် ခေတ်ဟောင်း ပြန်ဆိုတေး - ၂ ခွေတွဲ ပုဏ္ဏကလိုအချစ်မျိုး မဟာဂီတတေးသီချင်းများ အလင်္ကာကျော်စွာ ဆရာ ရွှေပြည်အေး တေးနုလက်ရာ အမှတ် (၃) ==အကိုးအကား== {{reflist}} {{lifetime|၁၉၃၅|၁၉၈၈}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား အဆိုတော်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆုရှင်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ]] rc09kj8c5my3ndrctepoi052330yrog 1052367 1052366 2026-09-11T15:47:17Z ~2026-39963-61 145736 /* သီဆိုခဲ့သောတေးသီချင်းများ */ 1052367 wikitext text/x-wiki {{Infobox artist | name= ဝင်းဦး | image= Winoo.gif | caption= | birth_name= လှမြင့် | other name = ကိုဦး | birth_date= {{Birth date|1935|03|13|df=y}} | birth_place= [[ရန်ကုန်မြို့]] | death_date= {{Death date and age|1988|12|14|1935|03|13|df=y}} | death_place= [[ရန်ကုန်မြို့]] | resting_place= [[ရန်ကုန်မြို့]] | nationality= မြန်မာ | education= တီတီစီလေ့ကျင့်ရေးကျောင်း၊ [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]၊ ဗိုလ်သင်တန်းအပတ်စဉ်(၈) | known_for= ဒါရိုက်တာ၊ မင်းသား၊ ဇာတ်ညွှန်းဆရာ၊ အဆိုတော်၊ စာရေးဆရာ၊ ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီပိုင်ရှင်နှင့် မဂ္ဂဇင်းစာအုပ်ထုတ်ဝေသူပိုင်ရှင် | notable_works= {{unbulleted list | ''နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်'' ၁၉၆၂ | ''[[မောင်တို့ချယ်ရီမြေ]]'' ၁၉၆၃ | ''[[တိမ်လွှာမို့မိုလွင်]]'' ၁၉၆၇ | ''မင်း ဘယ်ပြေးမလဲ မိချိုသဲ'' | ''ဆောင်းအိပ်မက်'' ၁၉၆၇ | [[မှုံရွှေရည်]] | ''သိုး''၊ ''ကျောက်မဲအကျဉ်းသား'' | ''[[တကျော့ နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ (ရုပ်ရှင်)|တကျော့နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ]]'' | ''ခိုင်မာလာနှင်းဆီ'' }} | movement= | spouse= }} '''ဝင်းဦး''' (၁၉၃၅-၁၉၈၈) သည် မြန်မာ့အနုပညာသမိုင်းတွင် ထူးချွန်သော မင်းသား၊ ဒါရိုက်တာ၊ ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီပိုင်ရှင်၊ ဇာတ်ညွှန်းရေးဆရာ၊ စာရေးဆရာ၊ မဂ္ဂဇင်းထုတ်ဝေသူ၊ ပုံနှိပ်တိုက်ပိုင်ရှင်၊ အဆိုတော် နှင့် ဓာတ်ပြားတိုက်ပိုင်ရှင် ဖြစ်သည်။ == ငယ်ဘဝ == ဝင်းဦးကို သမိုင်းအငြိမ်းစားပါမောက္ခ [[ဘညွန့်|ဦးဘညွန့်]] (ခေတ်ဟောင်းတေးဂီတသမိုင်းတွင်ထင်ရှားသည့် ချစ်ဒုက္ခသီချင်းသီဆိုသူ) နှင့် ဒေါ်နှင်းရီ (မင်နီဘခက်)တို့က ရန်ကုန်မြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ ဝင်းဦး၏ အမည်ရင်းမှာ လှမြင့်ဖြစ်ပြီး ငယ်နာမည်မှာ ဘိုနီဖြစ်သည်။ မွေးချင်းငါးဦးအနက် တတိယမြောက်ဖြစ်သည်။ မွေးချင်းအားလုံးမှာ အနုပညာရှင်များဖြစ် အစဉ်လိုက် ဒေါ်တင်တင်ဦး (စာရေးဆရာမမေယု)၊ ကိုကျော်ဝင်း (မင်းသား ဝင်းညွန့်)၊ ကိုအုန်းကြိုင် (မင်းသား အောင်မိုး)၊ တက္ကသိုလ် ကြည်ရွှင်တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ဝင်းဦးဟု နာမည်ပေးထားခြင်းမှာ အစ်မဖြစ်သူ တင်တင်ဦး နှင့် အစ်ကိုဝင်းညွန့် နာမည် ရှေ့ဆုံးနှင့် နောက်ဆုံးစာလုံးကိုယူ၍ ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ဦးဘညွန့်သည်ချစ်ဒုက္ခနှင့်ဆူထူးရွယ်သီချင်းနှစ်ပုဒ်ဖြင့် ဓာတ်ပြားရအဆိုတော်အဖြစ် နာမည်ကျန်ရစ်သူ ဖြစ်ကာ တက္ကသိုလ်ပါမောက္ခတစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။ မိခင် မင်နီဘခက်၏ ဖခင်သည် မြန်မာတိုင်းရင်းဆေးပညာအကြောင်း သုတေသနများ ဆောင်ရွက်ခဲ့သော ဆရာဝန် ကာနယ်ဘခက် ဖြစ်၍ ကာနယ်ဘခက်ရဲ့ ဖခင်ဖြစ်သူမှာ မြန်မာပြည်၌ ပထမဆုံးဖွဲ့ခဲ့သည့် လက်ထောက်ဘုရင်ခံ၏ အတိုင်ပင်ခံကောင်စီဝင် မော်လမြိုင်မြို့မှ ဦးခက် ဖြစ်သည်။<ref name="bbc myanmar"/> == ပညာရေး == ဝင်းဦးသည် [[ဒုတိယကမ္ဘာစစ်]]ကြီး ပြီးသောအခါ တီတီစီလေ့ကျင့်ရေးကျောင်းတွင် ပညာကို စတင်သင်ယူခဲ့သည်။ တီတီစီကျောင်းမှာပင် တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းအောင်မြင်ခဲ့သည်။ [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]တွင် ဆက်လက် ပညာသင်ကြားရာ ဥပစာအထက်တန်း အောင်မြင်ခဲ့သည်။ တက္ကသိုလ်ပညာကို ဆုံးခန်းတိုင် မသင်ဘဲ ဗိုလ်သင်တန်းအပတ်စဉ်(၈)ကို တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်ကိုဦး အမည်ဖြင့် တပ်မတော် (ကြည်း) ၌ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ == စစ်မှုထမ်းဘဝ == ဝင်းဦးသည် တပ်မဟာ(၅)နှင့် တပ်ရင်း(၇)တို့)တွင် အမှုထမ်းခဲ့သည်။ ယင်းကဲ့သို့ အမှုထမ်းနေစဉ်အတွင်း [[မှော်ဘီမြို့]]ရှိ ကြည်း၊ ရေ၊ လေ၊ ပူးပေါင်းစစ်ဆင်ရေး လေထီးသင်တန်းသို့ တက်ရောက်ပြီး ၁၉၅၉ ခုနှစ်တွင် ဩစတြေးလျနိုင်ငံသို့ လေထီးပညာရပ်များ သွားရောက် သင်ကြားခဲ့သည်။ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာသောအခါ မှော်ဘီလေထီးသင်တန်းကျောင်းတွင် နည်းပြအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီးနောက် ၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် တပ်မတော်မှ ဗိုလ်ကြီးအဆင့်ဖြင့် အနားယူခဲ့သည်။<ref name="multi-talented">{{cite web |url=https://www.moi.gov.mm/npe/?q=news/7/08/2013/id-4850|title=မြန်မာ့အနုပညာလောက၏ စွယ်စုံအနုပညာရှင် အကယ်ဒမီ ဝင်းဦး |last=Phyo Sandar Myint |first= |date=7 August 2013|access-date=16 May 2020 |language=Myanmar |trans-title=Academy-winner Win Oo, a multi-talented artist in the Myanma entertainment industry (literature, music and films}}</ref> == အနုပညာလုပ်ငန်း == ဝင်းဦးသည် စာပေလောကတွင် အောင်မြင်ခဲ့သလို ရုပ်ရှင်လောကတွင်လည်း လျှမ်းလျှမ်းတောက်အောင်မြင်ခဲ့သည့် အနုပညာသမားတစ်ဦးဖြစ်သည်။ ဝင်းဦးသည် ''မင်းထင်ရွှေမှန်'' ရာဇဝင်ဇာတ်ကား ဇာတ်ညွှန်းရေးသားရာမှ အစပြုကာ စာပေလောကမှ ရုပ်ရှင်လောကသို့ နယ်ပယ်ချဲ့ထွင်လာခဲ့သည်။ ဝင်းဦး၏ ပွဲဦးထွက်ဇာတ်ကားမှာ [[ရှုမဝ ရုပ်စုံမဂ္ဂဇင်း|ရှုမဝ မဂ္ဂဇင်း]]တွင် သူကိုယ်တိုင်ရေးသားထားသည့် ''နှစ်ယောက်ထဲနေချင်တယ်'' ဝတ္ထုရှည်ကို မင်းသမီး [[တင်တင်မူ]]နှင့်အတူ ဇာတ်ကား အဖြစ် ပုံဖော်ခဲ့သည်။ ထိုဇာတ်ကားနှင့်အတူ ယင်းဇာတ်ကား၏ဇာတ်ဝင်တေးဖြစ်သည့် ''မီးပုံပွဲ'' သီချင်းသည် ထိုအချိန်က ဝင်းဦးဟူသော သရုပ်ဆောင်သစ်၏ နာမည်နှင့်အတူ မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံးရှိ ရုပ်ရှင်ပရိသတ်များ၏ ရင်ထဲသို့ လွှမ်းမိုးနိုင်ခဲ့သည်။ သို့သော် ထိုဇာတ်ကားသည် ဝင်းဦး၏ ပထမဆုံး ရုံတင်ခဲ့သောဇာတ်ကားမဟုတ်ပေ။ ပထမဆုံးရုပ်ရှင်ဖြစ်သည့် "နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်" ဇာတ်ကား ရိုက်ကူးနေစဉ်မှာပင် မြဇော်ရုပ်ရှင် ထုတ်လုပ်ရေးက ဒါရိုက်တာ မင်းရှင်နောင်အား တာဝန်ပေးပီး " ချစ်သောသူ တယောက်" ဇာတ်ကားကို ရိုက်ကူးစေခဲ့သည်။ " ချစ်သောသူ တယောက်" ဇာတ်ကားသည် " နှစ်ယောက်ထဲနေချင်တယ်" ဇာတ်ကားထက် စောစီးစွာ ရုံတင်ခဲ့သော်လည်း အောင်မြင်မှု မရခဲ့ပေ။ ထို့အပြင် ဝင်းဦးသည် အခြားသောရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီများအတွက် ဇာတ်ကားပေါင်းများစွာတွင် ပါဝင်သရုပ်ဆောင် ပေးခဲ့ရုံသာမက "စန္ဒာ" ကိုယ်ပိုင်ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီကိုလည်း တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ဝင်းဦးကိုယ်တိုင်ဒါရိုက်တာလုပ်ပြီး ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သော ''ဆောင်းအိပ်မက်'' ဇာတ်ကားတွင် နှစ်ကိုယ်ခွဲသရုပ်ဆောင်မှုဖြင့် ၁၉၆၇ခုနှစ်တွင် ပထမဆုံးအကြိမ် [[မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆု|အကယ်ဒမီဆု]] ရရှိခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်တွင် အလားတူပင် ကိုယ်တိုင်ပါဝင်သရုပ်ဆောင် ရိုက်ကူးခဲ့သည့် နာမည်ကျော် ''[[မှုံရွှေရည်]]'' ဇာတ်ကားဖြင့် ဒုတိယအကြိမ် အကယ်ဒမီဆု ထပ်မံရရှိခဲ့ပြန်သည်။ ဝင်းဦး၏ အနုပညာ သက်တမ်းတလျှောက်တွင် အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆု နှစ်ကြိမ်၊ ဇာတ်ကားဆု နှစ်ကြိမ် ရရှိဆွတ်ခူးနိုင်ခဲ့သည်။ ဝင်းဦးရိုက်ကူးခဲ့သည့် ''ချစ်သူရွေးမယ်ချစ်ဝဲလယ်'' ဇာတ်ကားသည် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်လောက၏ပထမဆုံးသော ရှစ်ကိုယ်ခွဲ ဇာတ်ကား ဖြစ်သည်။<ref name="bbc myanmar">{{cite web |url=https://www.bbc.com/burmese/in-depth-46605005|title= နှုတ်ခမ်းမွေးမင်းသား ဝင်းဦးရဲ့ အမြတ်နိုးဆုံးအနုပညာက ဘာလဲ|website= BBC Myanmar|last= Bo Bo |first= |date=18 December 2018|access-date=16 May 2020 |language=Myanmar |trans-title=What’s the type of arts the mustache actor Win Oo admires best?}}</ref> ဝင်းဦးပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည့် နာမည်ကြီးဇာတ်ကားအချို့မှာ မင်းသမီး တင်တင်မူနှင့် နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်၊ [[ခင်သန်းနု]]နှင့် မှုံရွှေရည်၊ [[မောင်တို့ချယ်ရီမြေ]]နှင့် ကျောက်မဲအကျဉ်းသား မြင့်မြင့်ခင်နှင့် တိမ်လွှာမို့မိုလွင်၊ စန္ဒာနှင့် မင်း ဘယ်ပြေးမလဲ မိချိုသဲ၊ တင်တင်အေး၊ အေးအေးသင်းတို့နှင့် ဆောင်းအိပ်မက်၊ ချစ်စပယ်နှင့် မောင့်အချစ်တော်၊ [[နေဝင်း၊ ကောလိပ်ဂျင်|ကောလိပ်ဂျင်နေဝင်း]]၊ [[ခင်သန်းနု]]တို့နှင့် သိုး၊ မင်းသမီးချိုပြုံး၊ [[တင်တင်မြ]] တို့နှင့် [[တကျော့ နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ (ရုပ်ရှင်)|တကျော့နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ]]၊ မင်းသမီးမပါပဲရိုက်ကူးခဲ့သည့် အတွယ်အတာ နှင့် နောက်ဆုံးရိုက်ကူးခဲ့သည့် ခိုင်မာလာနှင်းဆီ ဇာတ်ကားတို့မှာ အထူးထင်ရှားခဲ့သည်။ <ref>{{cite book|publisher=ပညာရွှေတောင် စာအုပ်တိုက်|date=ဧပြီ ၂၀၀၃|edition=ပထမ အကြိမ်|author=ပြန်ကြားရေးနှင့် ပြည်သူ့ ဆက်ဆံရေး ဦးစီး ဌာန (ရုံးချုပ်) စာတည်း အဖွဲ့|title=နှစ်ဆယ် ရာစု မြန်မာ စာရေး ဆရာ များနှင့် စာစု စာရင်း}}</ref><ref name="multi-talented"/> === အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆု === အကယ်ဒမီ (အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆု) နှစ်ကြိမ် ဆွတ်ခူးရရှိခဲ့သည်။ * ၁၉၆၇-ခုနှစ် (ဆောင်းအိပ်မက်)ဇာတ်ကား * ၁၉၇၀-ခုနှစ် (မှုံရွှေရည်)ဇာတ်ကား ၎င်းအပြင် ဝင်းဦး၏ အဆိုတော်ဘဝကို အစပြုခဲ့သည့် သီချင်းမှာ "တေလေငှက်"ဖြစ်ပြီး ယင်းသီချင်းကို "ချစ်သောသူတစ်ယောက်"ဇာတ်ကားတွင် ကိုယ်တိုင်သီဆိုသရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ဝင်းဦးသည် အချစ်၊ အလွမ်း၊ တိုင်းပြု ပြည်ပြု သီချင်းများနှင့် ခေတ်ပေါ်သီချင်းများ သာမက ရှေးသီချင်းကြီးများကိုပါ ပိုင်နိုင်စွာသီဆိုနိုင်သူ တစ်ဦးဖြစ်ပြီး တစ်ချိန်က [[မန္တလေး]][[မြို့မအပျော်တမ်းတူရိယာအဖွဲ့]]နှင့်တွဲဖက်၍လည်း သီချင်းများ သီဆိုခဲ့သည်။ ၎င်းအပြင် "ကင်းဝန်" အမည်ရှိဓာတ်ပြားကုမ္ပဏီ တည်ထောင်ကာ ကိုယ်တိုင်သီဆိုသည့် သီချင်းများကို ဓာတ်ပြားများအဖြစ် ထုတ်လုပ်ဖြန့်ဖြူးခဲ့သေးသည်။ == စာပေလုပ်ငန်း == ဝင်းဦးသည် ကျောင်းသား ဘဝကပင် သွေးသောက် မဂ္ဂဇင်းနှင့် ရှုမဝမဂ္ဂဇင်း တို့တွင် ညိုမင်းလွင် ကလောင် အမည်ဖြင့် ကဗျာ၊ ဝတ္ထုများ ရေးသားခဲ့သည်။ ပထမဆုံး ရေးသားခဲ့သော ဝတ္ထုမှာ ဂျိန်း ဖြစ်သည်။ ၁၉၆ဝ ပြည့်နှစ် ရှုမဝမဂ္ဂဇင်း၌ တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားတစ်ဦး မဂ္ဂဇင်း ဝတ္ထုရှည်ကြီးကို ရေးသားခဲ့သည်။ ဤမဂ္ဂဇင်း ဝတ္ထုရှည်ကို ဝင်းဦး ကလောင်အမည်ဖြင့် ရေးသားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဝင်းဦး ဆိုသော အမည်သည် ယင်း ဝတ္ထုရှည်ကြီးကြောင့် နာမည်ကျော်ကြား လူသိများခဲ့သည် မှန်သော်လည်း တစ်နိုင်ငံလုံးက ဝင်းဦးကို အသိအမှတ် ပြုခဲ့သည်မှာ ရုပ်ရှင်ကြောင့်ပင် ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်းတိုက်ကို တည်ထောင်ပြီး မြန်မာ့စာပေသမိုင်းတွင် ပထမဆုံးသော ရောင်စုံအော့ဖ်ဆက် နည်းဖြင့် ထုတ်လုပ်သည့် ပထမဆုံးသော "စန္ဒာ"ပုဂ္ဂလိက ရောင်စုံမဂ္ဂဇင်းကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။<ref>{{cite web |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/laughter-the-best-medicine.html |title=Laughter, the best medicine |last=Kyaw Hsu Mon |first= |date=29 August 2015 |website=The Irrawaddy |access-date=16 May 2020 |quote= In the 1960s, Maung Maung’s work appeared in “Sandar,” a popular magazine published by actor Win Oo.}}</ref> ထိုမဂ္ဂဇင်းတွင် ဝင်းဦးသည် ခင်မောင်ဝင့်အမည်ဖြင့် ကမ္ဘာ့ရုပ်ရှင်လောကနှင့် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်လောကအကြောင်းများကို သုတရသ ပြောင်မြောက်စွာ ရေးသားခဲ့သည်။ ယင်းမဂ္ဂဇင်းတွင် ကလေးများအတွက် ဦးဦးပုံပြောမယ်၊ အမျိုးသမီးများအတွက် မရှပ်တေး ဟူသော အခန်းကဏ္ဍများကြောင့် ပရိသတ်များ၏အထူး အားပေးမှုကိုရရှိကာ ထိုအချိန်က စောင်ရေအများဆုံးသော မဂ္ဂဇင်း တစ်စောင်ဖြစ်ခဲ့သည်။ စာမူ အရေအတွက် များများ ဖော်ပြနိုင်ရန်အတွက် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်းတွင် စာလုံးသေး (၁၂) ပွိုင့်ကို စတင် အသုံးပြုခဲ့သည်။ ဝင်းဦး၏ ကလောင်အမည်ခွဲများမှာ ညိုမင်းလွင်၊ ခင်မောင်ဝင့်၊ မိုးကျော်ခေါင် နှင့် ကိုဦးတို့ ဖြစ်သည်။ == ဘဝနိဂုံး == ထို့နောက် ဝင်းဦးသည် ၁၉၈၈ခုနှစ် ဧပြီလတွင် အူမကြီးကင်ဆာကြောင့် ဗြိတိန်သို့ ဆေးသွားကုပြီး ပြန်လာသည်။ ၁၉၈၈ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ခိုင်မာလာနှင်းဆီ ဇာတ်ကားရိုက်ကူးဆဲတွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ကွယ်လွန်ပြီးသောအခါ ဝင်းဦး၏ အမွေများအား ဒေါ်အိုင်ရင်းတင်လှက ဆက်ခံရသည်။ ပေခြောက်ထောင်ကျော် ရိုက်ကူးထားကာ အပြီးမသတ် ရသေးသော ခိုင်မာလာနှင်းဆီ ဇာတ်ကားကို ဒေါ်အိုင်ရင်းတင်လှက ရုပ်ရှင်မင်းသား[[ရန်အောင်(ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်)|ရန်အောင်]] နှင့် အစားထိုး အပြီးသတ် ရိုက်ကူးခဲ့သည်။<ref>အမှတ်(၂၆၄) နိုဝင်ဘာလ၊ ၁၉၉၁−ခုနှစ်ထုတ် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်း၊</ref> == ရေးသား ပြုစုခဲ့သော စာအုပ်များ == {| class="wikitable sortable" ! စဉ် !! အမည် !! ထုတ်ဝေနှစ် !! မှတ်ချက် |- | ၁||[[ကျွန်တော်မွှေးတဲ့မီး (စာအုပ်)|ကျွန်တော်မွှေးတဲ့မီး]]||၁၉၆၉||လုံးချင်းဝတ္ထု |- | ၂||[[သိုး (စာအုပ်)|သိုး]]||၁၉၆၁||လုံးချင်းဝတ္ထု |- | ၃||[[နုနုငယ်ငယ် (စာအုပ်)|နုနုငယ်ငယ်]]||၁၉၆၁||လုံးချင်းဝတ္ထု |- | ၄||[[အာကသဒုံးယာဉ် လက်နက်များ (စာအုပ်)|အာကသဒုံးယာဉ် လက်နက်များ]]||၁၉၆၁|| |- | ၅||[[အသက်ရှင်နေနည်းနှင့် လေဟာပြင်ခရီး (စာအုပ်)|အသက်ရှင်နေနည်းနှင့် လေဟာပြင်ခရီး]]||၁၉၆၁||၁၉၆၁ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် ရှုမဝပုံနှိပ်တိုက်မှ ရိုက်နှိပ်သည်။ |- | ၆||[[မုန်းလဲမေ့ပါနိုင် (စာအုပ်)|မုန်းလဲမေ့ပါနိုင်]]||၁၉၆၂|| |- | ၇||[[လွမ်းလေသူ အမိုက်အမဲ ဝတ္ထုတိုပေါင်းချုပ်]]||၁၉၆၂||ကင်းဝန်စာအုပ်အမှတ်(၅)၊၁၉၆၂ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၈||[[တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားတစ်ဦး (စာအုပ်)|တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားတစ်ဦး]]||၁၉၆၂|| |- | ၉||[[နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ် (စာအုပ်)|နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်]]||၁၉၆၂|| |- | ၁၀||တေးသီချင်းဆန်းများ||၁၉၆၃|| |- | ၁၁||[[ပန်းကြဲတဲ့ ဖဲစက်ရာမှာ (စာအုပ်)|ပန်းကြဲတဲ့ ဖဲစက်ရာမှာ]]||၁၉၆၃|| |- | ၁၂||[[မျက်ရှု (စာအုပ်)|မျက်ရှု]]||၁၉၆၆|| |- | ၁၃||[[ယောက်ျား မပီသသူနှင့် ချစ်မိသူ လူတစ်ယောက်အကြောင်း (စာအုပ်)|ယောက်ျား မပီသသူနှင့် ချစ်မိသူ လူတစ်ယောက်အကြောင်း]]||၁၉၆၉|| |- | ၁၄||[[အသည်းစား မဟာရာဇာ၏ ရှင်းတမ်း (စာအုပ်)|အသည်းစား မဟာရာဇာ၏ ရှင်းတမ်း]]||၁၉၆၉|| |- | ၁၅||ဝင်းဦး၏တေးပေါင်းချုပ်||၁၉၆၉||၁၉၆၉ခုနှစ်၊ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၁၆|| တေးပေါင်းချုပ် လက်ရွေးစင်||၁၉၆၉|| |- | ၁၇||[[နှလုံးသား အသစ်နှင့် ချစ်မည့်သူ (စာအုပ်)|နှလုံးသား အသစ်နှင့် ချစ်မည့်သူ]]||၁၉၇ဝ|| |- | ၁၈||[[မိန်းမလှအမုန်း (စာအုပ်)|မိန်းမလှအမုန်း]]||၁၉၇၀|| |- | ၁၉||[[ငွေလှိုင်းဇာပေါ်မှာ (စာအုပ်)|ငွေလှိုင်းဇာပေါ်မှာ]]||၁၉၇၁||လုံးချင်းဝတ္ထု၊ |- | ၂၀||[[ဆွေး (စာအုပ်)|ဆွေး]]||၁၉၇၁||လုံးချင်းဝတ္ထု၊ ၁၉၇၁ အောက်တိုဘာလ ပထမအကြိမ် အုပ်ရေ၆၀၀၀ အဖိုး(၅)ကျပ်။ |- | ၂၁||[[ရေဒီယိုတေးများ (စာအုပ်)|ရေဒီယိုတေးများ]]||၁၉၇၁|| |- | ၂၂||[[လတန်ခူးပေမို့ (စာအုပ်)|လတန်ခူးပေမို့]]||၁၉၇၁||ပထမဆုံးထုတ်ဝေသည့် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်း၌ ရေးသည့် အခန်းဆက် ဝတ္ထုရှည် |- | ၂၃||[[နောင်အင်းလေး (စာအုပ်)|နောင်အင်းလေး]]||၁၉၇၂||မြန်မာ့အလင်း၌ ရေးသည့် အခန်းဆက် ဝတ္ထုရှည် |- | ၂၄||[[ကြင်နာသူ့အသဲ (စာအုပ်)|ကြင်နာသူ့အသဲ]]||၁၉၇၂||ဤစာအုပ်ကို [[ချစ်သူကြင်သူမြတ်နိုးသူ]] အမည်ဖြင့် ရုပ်ရှင်ရိုက်ခဲ့သည်။ |- | ၂၅||[[ချစ်ဦးသူနှင့် ချစ်ဖူးသူ (စာအုပ်)|ချစ်ဦးသူနှင့် ချစ်ဖူးသူ]]||၁၉၇၂|| |- | ၂၆||[[ဩစတြေးလျမှ ချစ်သမျှအကြောင်း (စာအုပ်)|ဩစတြေးလျားမှ ချစ်သမျှအကြောင်း]]||၁၉၇၂||၁၉၇၂ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလတွင် ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၂၇||[[နာမည်ကျော် ဇာတ်လိုက်မင်းသား ကိုဂွတို (စာအုပ်)|နာမည်ကျော် ဇာတ်လိုက်မင်းသား ကိုဂွတို]]||၁၉၇၃||စန္ဒာ ရုပ်စုံမဂ္ဂဇင်း၌ ရေးသည့် အခန်းဆက် ဝတ္ထုရှည် |- | ၂၈||[[ကျွန်တော် ကျွန်မတို့အရွယ်]]||၁၉၇၄||၁၉၇၄ခုနှစ်၊ ဇွန်လတွင် စန္ဒာပုံနှိပ်တိုက်မှ ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၂၉|| [[ဆယ်စုခေတ် တစ်နှစ်စွန်း မန်းသင်္ကြန် (စာအုပ်)|ဆယ်စုခေတ် တစ်နှစ်စွန်း မန်းသင်္ကြန်]]||၁၉၇၉||၁၉၇၉ ဩဂုတ်လတွင် ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၃၀|| [[ပုဂ္ဂိုလ်ကျော် (၁၃) ဦး (စာအုပ်)|ပုဂ္ဂိုလ်ကျော် (၁၃) ဦး]]||၁၉၆၂||၁၉၆၂ခုနှစ်၊ ရှုမဝစာအုပ်တိုက်မှ ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၃၁|| [[မျှော်လင့်ခိုး သံသရာဝယ် (စာအုပ်)|မြှော်လင့်ခိုး သံသရာဝယ်]]|| || |- | ၃၂||[[သည်ခေတ် သည်အရွယ် သည်လိင်ကိစ္စ (စာအုပ်)|သည်ခေတ် သည်အရွယ် သည်လိင်ကိစ္စ]]|| || |} == သရုပ်ဆောင်ခဲ့သော ရုပ်ရှင်ကားများ == {| class="wikitable sortable" ! စဉ် !! ဇာတ်ကားအမည် !! ပြသခဲ့သည့်နှစ် !! မှတ်ချက် |- | ၁||ချစ်သောသူတစ်ယောက် |၁၉၆၂||ခင်သန်းနု |- | ၂||နှစ်ယောက်တည်းနေချင်တယ် |၁၉၆၂||တင်တင်မူ၊ဒေစီကျော်ဝင်း |- | ၃||မုန်းတလှဲ့ ပြုံးတလှဲ့||၁၉၆၂ |ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- | ၄||ဆောင်းတညဝယ် |၁၉၆၃||ဝါဝါဝင်းရွှေ |- | ၅||ဗိမ္မသာရ |၁၉၆၃||အေဝမ်းတင်မောင်၊ကြည်ကြည်ဌေး၊ ကြည်ကြည်ညွန့် |- | ၆||မာနတံခွန် |၁၉၆၃||ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- | ၇||ပိတောက်ရိပ်ဝယ် |၁၉၆၃|| ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး၊နှင်းဆီ |- | ၈||ဘဝမှတ်တမ်း |၁၉၆၃||ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- | ၉||မြတ် |၁၉၆၃||မြင့်မြင့်ခင်၊ချစ်စပယ် |- | ၁၀||တပွင့်ထဲပန်မယ် |၁၉၆၃||ကြည်ကြည်ဌေး၊သီသီ |- | ၁၁||မောင်တို့ချယ်ရီမြေ | ၁၉၆၃||ခင်သန်းနု |- | ၁၂||ဤစံအိမ်ဝယ် |၁၉၆၃||ဝါဝါဝင်းရွှေ |- | ၁၃||ချစ်သောမောင်မောင် ||၁၉၆၃||သီသီ |- | ၁၄||မောင်ချော့မြှူပါ့မယ် ||၁၉၆၃||ကြည်ကြည်ဌေး |- | ၁၅||ရင်သွေးရင်နှစ် ||၁၉၆၃||မေသစ်၊ ဝါဝါဝင်းရွှေ |- | ၁၆||သစ္စာတူပြိုင် |၁၉၆၄||မြင့်မြင့်ခင် |- | ၁၇||ဘယ်ရပ်ဌာနီ |၁၉၆၄||ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၁၈||မောင့်အချစ်တော် |၁၉၆၄||တင်တင်မူ၊ချစ်စပယ် |- |၁၉ |မေတ္တာပန်းဥယျာဉ် |၁၉၆၄ |မြင့်မြင့်ခင်၊ခင်သန်းနု |- |၂၀ |သိကြားစေသက်သေညွှန်း |၁၉၆၄ |ဝါဝါဝင်းရွှေ၊ခင်သန်းနု |- |၂၁ |ညီညီလွင် |၁၉၆၄ |ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၂၂ |မုန်းမေ့ပါနိုင် |၁၉၆၅ |တင်တင်မူ၊သီသီ၊ ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၂၃ |ချစ်သဲ |၁၉၆၅ |ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၂၄ |ဆုထူးငယ်ပန်ရွယ်သွန်း |၁၉၆၆ |ဒေစီကျော်ဝင်း၊နွဲ့နွဲ့စန်း |- |၂၅ |ရီးစားဓမြ (ခင်သန်းနု) |၁၉၆၇ |ခင်သန်းနု |- |၂၆ |မောင်မောင်နဲ့သိင်္ဂီ |၁၉၆၇ |စံရှားတင်၊စမ်းစမ်းဝင်း |- |၂၇ |နှင်းပျောက်တဲ့နွေ |၁၉၆၇ |တင်တင်မူ၊ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- |၂၈ |ဆောင်းအိပ်မက် |၁၉၆၇ |ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး၊ အေးအေးသင်း (၁၉၆၇ခုနှစ်တွင် အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆုရရှိသည့်ဇာတ်ကား) |- |၂၉ |ကိုယ့်ချစ်သူဘယ်မှာရှိတယ် |၁၉၆၈ |ခင်သန်းနု |- |၃၀ |သိုး |၁၉၆၈ |ခင်သန်းနု |- |၃၁ |တိမ်လွှာမို့မို့လွင် |၁၉၆၈ |မြင့်မြင့်ခင် |- |၃၂ |ကျောက်မဲအကျဉ်းသား (ခင်သန်းနု) |၁၉၆၉ |ခင်သန်းနု |- |၃၃ |မှုံရွှေရည် (*) |၁၉၇၀ |ခင်သန်းနု၊အောင်လွင်၊ဖိုးပါကြီး၊ခင်လေးဆွေနှင့် ကလေးသရုပ်ဆောင်စန္ဒာလင်း |- |၃၄ |တစ်ကျော့နှစ်ကျော့တေးကိုသီ |၁၉၇၁ |တင်တင်မြ၊ချိုပြုံး |- |၃၅ |အတွယ်အတာ |၁၉၇၂ |(ကလေးသရုပ်ဆောင် စန္ဒာလင်း) |- |၃၆ |လတ်လတ် (ခင်သန်းနု) |၁၉၇၃ |ခင်သန်းနု |- |၃၇ |မုန်းပါတယ်မောင့်ကို |၁၉၇၃ |မြင့်မြင့်ခင် |- |၃၈ |ပန်းမြို့တော်သို့ခြေလှမ်းသုံးဆယ် (ချိုပြုံး) |၁၉၇၃ |ကျော်စွာဝင်း၊ချိုပြုံးတို့ခေါင်းဆောင်ပါဝင်၍ ဧည့်သည်သရုပ်ဆောင်အဖြစ်ပါဝင်သည်။ |- |၃၉ |ချစ်သူရွေးမယ်ချစ်ဝဲလယ် |၁၉၇၅ |မြင့်မြင့်ခင်၊တင်တင်နွဲ့၊စမ်းစမ်းအေး၊မြင့်မြင့်ခိုင်၊ချိုပြုံး၊နွဲ့နွဲ့မူ၊စန္ဒာ တို့နှင့်တွဲဖက်၍ မြန်မာ့ရုပ်ရှင်သမိုင်းတွင် ပထမဆုံးအကြိမ် (၈)ကိုယ်ခွဲသရုပ်ဆောင်သည်။ |- |၄၀ |မင်းဘယ်ပြေးမလဲမိချိုသဲ |၁၉၇၆ |စန္ဒာ |- |၄၁ |တိမ်ဦးလေပြေမောင့်ကိုစေ |၁၉၇၇ |ခင်ယုမေ၊တင်တင်နွဲ့ |- |၄၂ |သက်တန့်ပေါ်ကလူတစ်ယောက် |၁၉၈၀ |ခင်သန်းနု၊အေးအေးသင်း |- |၄၃ |မိန်းမနဲ့ယောက်ျား |၁၉၈၁ |မြင့်မြင့်ခိုင်၊ယဉ်ယဉ်အေး |- |၄၄ |ကျွန်တော်ပြောချင်သောအချစ်အကြောင်း |၁၉၈၁ |ခင်သန်းနွယ် |- |၄၅ |မေတ္တာကမ္ဘာခြားလေသူ |၁၉၈၁ |နွဲ့နွဲ့မူ |- |၄၆ |ချစ်သူကြင်သူမြတ်နိုးသူ |၁၉၈၁ |မြင့်မြင့်ခင်၊မြင့်မြင့်ခိုင် |- |၄၇ |ဇာတိသွေး |၁၉၈၁ |ကြည်ကြည်ဌေး၊ဆွေဇင်ထိုက် |- |၄၈ |ရာမလက္ခဏလိုအချစ်မျိုး |၁၉၈၂ |ဆွေဇင်ထိုက် |- |၄၉ |ဝေဠု |၁၉၈၂ |ကျော်စွာဝင်း၊ မေဝင်းမောင် |- |၅၀ |မိုးပုလဲသူဇာ |၁၉၈၂ |စောမြသန္တာ၊ သီတာဝင်း |- |၅၁ |နှစ်ယောက်တည်းနေချင်တယ် |၁၉၈၂ |ဝင်းဦးအဖြစ်နာမည်ကျော်ခဲ့သည့် တင်တင်မူနှင့်အောင်မြင်ခဲ့သောကားကို ကိုယ်တိုင်ဒါရိုက်တာလုပ်၍ အေးမင်းဝင်း၊ချိုပြုံး၊မေဝင်းမောင်တို့နှင့်ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ |- |၅၂ |ငွေလှိုင်းဇာပေါ်မှာ |၁၉၈၇ |ကိုယ်တိုင်ဒါရိုက်တာလုပ်ပြီး ကျော်စွာဝင်း၊ချိုပြုံးတို့နှင့် ကျော်စွာဝင်းဖခင်နေရာမှ သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ |- |၅၃ |ခိုင်မာလာနှင်းဆီ |၁၉၈၇-၈၈ |ခင်သန်းနုနှင့် ပေ၆၀၀၀ကျော်ရိုက်ကူးထားခဲ့ပြီးကွယ်လွန်ပြီးနောက် ရန်အောင်နှင့်ဆက်လက်ရိုက်ကူးကာ ၁၉၉၂ခုနှစ်တွင် ရုံတင်ပြသခဲ့သည်။ |} == သီဆိုခဲ့သောတေးသီချင်းများ == ရတနာပုံ တေးစီးရီး - မေသစ် ရီရီသန့် တို့နှင့် တွဲဖက် ခေတ်ဟောင်း ပြန်ဆိုတေး - ၂ ခွေတွဲ (၂၅) ပုဒ် နတ်ချင်း နှင့် သီချင်းခန့်များ (၈) ပုဒ် ပုဏ္ဏကလိုအချစ်မျိုး မဟာဂီတတေးသီချင်းများ အလင်္ကာကျော်စွာ ဆရာ ရွှေပြည်အေး တေးနုလက်ရာ အမှတ် (၃) ==အကိုးအကား== {{reflist}} {{lifetime|၁၉၃၅|၁၉၈၈}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား အဆိုတော်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆုရှင်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ]] jq54qkg3r0j4crs8pgqpbm7tjx7y8j9 1052368 1052367 2026-09-11T15:48:33Z ~2026-39963-61 145736 /* သီဆိုခဲ့သောတေးသီချင်းများ */ 1052368 wikitext text/x-wiki {{Infobox artist | name= ဝင်းဦး | image= Winoo.gif | caption= | birth_name= လှမြင့် | other name = ကိုဦး | birth_date= {{Birth date|1935|03|13|df=y}} | birth_place= [[ရန်ကုန်မြို့]] | death_date= {{Death date and age|1988|12|14|1935|03|13|df=y}} | death_place= [[ရန်ကုန်မြို့]] | resting_place= [[ရန်ကုန်မြို့]] | nationality= မြန်မာ | education= တီတီစီလေ့ကျင့်ရေးကျောင်း၊ [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]၊ ဗိုလ်သင်တန်းအပတ်စဉ်(၈) | known_for= ဒါရိုက်တာ၊ မင်းသား၊ ဇာတ်ညွှန်းဆရာ၊ အဆိုတော်၊ စာရေးဆရာ၊ ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီပိုင်ရှင်နှင့် မဂ္ဂဇင်းစာအုပ်ထုတ်ဝေသူပိုင်ရှင် | notable_works= {{unbulleted list | ''နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်'' ၁၉၆၂ | ''[[မောင်တို့ချယ်ရီမြေ]]'' ၁၉၆၃ | ''[[တိမ်လွှာမို့မိုလွင်]]'' ၁၉၆၇ | ''မင်း ဘယ်ပြေးမလဲ မိချိုသဲ'' | ''ဆောင်းအိပ်မက်'' ၁၉၆၇ | [[မှုံရွှေရည်]] | ''သိုး''၊ ''ကျောက်မဲအကျဉ်းသား'' | ''[[တကျော့ နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ (ရုပ်ရှင်)|တကျော့နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ]]'' | ''ခိုင်မာလာနှင်းဆီ'' }} | movement= | spouse= }} '''ဝင်းဦး''' (၁၉၃၅-၁၉၈၈) သည် မြန်မာ့အနုပညာသမိုင်းတွင် ထူးချွန်သော မင်းသား၊ ဒါရိုက်တာ၊ ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီပိုင်ရှင်၊ ဇာတ်ညွှန်းရေးဆရာ၊ စာရေးဆရာ၊ မဂ္ဂဇင်းထုတ်ဝေသူ၊ ပုံနှိပ်တိုက်ပိုင်ရှင်၊ အဆိုတော် နှင့် ဓာတ်ပြားတိုက်ပိုင်ရှင် ဖြစ်သည်။ == ငယ်ဘဝ == ဝင်းဦးကို သမိုင်းအငြိမ်းစားပါမောက္ခ [[ဘညွန့်|ဦးဘညွန့်]] (ခေတ်ဟောင်းတေးဂီတသမိုင်းတွင်ထင်ရှားသည့် ချစ်ဒုက္ခသီချင်းသီဆိုသူ) နှင့် ဒေါ်နှင်းရီ (မင်နီဘခက်)တို့က ရန်ကုန်မြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ ဝင်းဦး၏ အမည်ရင်းမှာ လှမြင့်ဖြစ်ပြီး ငယ်နာမည်မှာ ဘိုနီဖြစ်သည်။ မွေးချင်းငါးဦးအနက် တတိယမြောက်ဖြစ်သည်။ မွေးချင်းအားလုံးမှာ အနုပညာရှင်များဖြစ် အစဉ်လိုက် ဒေါ်တင်တင်ဦး (စာရေးဆရာမမေယု)၊ ကိုကျော်ဝင်း (မင်းသား ဝင်းညွန့်)၊ ကိုအုန်းကြိုင် (မင်းသား အောင်မိုး)၊ တက္ကသိုလ် ကြည်ရွှင်တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ဝင်းဦးဟု နာမည်ပေးထားခြင်းမှာ အစ်မဖြစ်သူ တင်တင်ဦး နှင့် အစ်ကိုဝင်းညွန့် နာမည် ရှေ့ဆုံးနှင့် နောက်ဆုံးစာလုံးကိုယူ၍ ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ဦးဘညွန့်သည်ချစ်ဒုက္ခနှင့်ဆူထူးရွယ်သီချင်းနှစ်ပုဒ်ဖြင့် ဓာတ်ပြားရအဆိုတော်အဖြစ် နာမည်ကျန်ရစ်သူ ဖြစ်ကာ တက္ကသိုလ်ပါမောက္ခတစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။ မိခင် မင်နီဘခက်၏ ဖခင်သည် မြန်မာတိုင်းရင်းဆေးပညာအကြောင်း သုတေသနများ ဆောင်ရွက်ခဲ့သော ဆရာဝန် ကာနယ်ဘခက် ဖြစ်၍ ကာနယ်ဘခက်ရဲ့ ဖခင်ဖြစ်သူမှာ မြန်မာပြည်၌ ပထမဆုံးဖွဲ့ခဲ့သည့် လက်ထောက်ဘုရင်ခံ၏ အတိုင်ပင်ခံကောင်စီဝင် မော်လမြိုင်မြို့မှ ဦးခက် ဖြစ်သည်။<ref name="bbc myanmar"/> == ပညာရေး == ဝင်းဦးသည် [[ဒုတိယကမ္ဘာစစ်]]ကြီး ပြီးသောအခါ တီတီစီလေ့ကျင့်ရေးကျောင်းတွင် ပညာကို စတင်သင်ယူခဲ့သည်။ တီတီစီကျောင်းမှာပင် တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းအောင်မြင်ခဲ့သည်။ [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]တွင် ဆက်လက် ပညာသင်ကြားရာ ဥပစာအထက်တန်း အောင်မြင်ခဲ့သည်။ တက္ကသိုလ်ပညာကို ဆုံးခန်းတိုင် မသင်ဘဲ ဗိုလ်သင်တန်းအပတ်စဉ်(၈)ကို တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်ကိုဦး အမည်ဖြင့် တပ်မတော် (ကြည်း) ၌ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ == စစ်မှုထမ်းဘဝ == ဝင်းဦးသည် တပ်မဟာ(၅)နှင့် တပ်ရင်း(၇)တို့)တွင် အမှုထမ်းခဲ့သည်။ ယင်းကဲ့သို့ အမှုထမ်းနေစဉ်အတွင်း [[မှော်ဘီမြို့]]ရှိ ကြည်း၊ ရေ၊ လေ၊ ပူးပေါင်းစစ်ဆင်ရေး လေထီးသင်တန်းသို့ တက်ရောက်ပြီး ၁၉၅၉ ခုနှစ်တွင် ဩစတြေးလျနိုင်ငံသို့ လေထီးပညာရပ်များ သွားရောက် သင်ကြားခဲ့သည်။ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာသောအခါ မှော်ဘီလေထီးသင်တန်းကျောင်းတွင် နည်းပြအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီးနောက် ၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် တပ်မတော်မှ ဗိုလ်ကြီးအဆင့်ဖြင့် အနားယူခဲ့သည်။<ref name="multi-talented">{{cite web |url=https://www.moi.gov.mm/npe/?q=news/7/08/2013/id-4850|title=မြန်မာ့အနုပညာလောက၏ စွယ်စုံအနုပညာရှင် အကယ်ဒမီ ဝင်းဦး |last=Phyo Sandar Myint |first= |date=7 August 2013|access-date=16 May 2020 |language=Myanmar |trans-title=Academy-winner Win Oo, a multi-talented artist in the Myanma entertainment industry (literature, music and films}}</ref> == အနုပညာလုပ်ငန်း == ဝင်းဦးသည် စာပေလောကတွင် အောင်မြင်ခဲ့သလို ရုပ်ရှင်လောကတွင်လည်း လျှမ်းလျှမ်းတောက်အောင်မြင်ခဲ့သည့် အနုပညာသမားတစ်ဦးဖြစ်သည်။ ဝင်းဦးသည် ''မင်းထင်ရွှေမှန်'' ရာဇဝင်ဇာတ်ကား ဇာတ်ညွှန်းရေးသားရာမှ အစပြုကာ စာပေလောကမှ ရုပ်ရှင်လောကသို့ နယ်ပယ်ချဲ့ထွင်လာခဲ့သည်။ ဝင်းဦး၏ ပွဲဦးထွက်ဇာတ်ကားမှာ [[ရှုမဝ ရုပ်စုံမဂ္ဂဇင်း|ရှုမဝ မဂ္ဂဇင်း]]တွင် သူကိုယ်တိုင်ရေးသားထားသည့် ''နှစ်ယောက်ထဲနေချင်တယ်'' ဝတ္ထုရှည်ကို မင်းသမီး [[တင်တင်မူ]]နှင့်အတူ ဇာတ်ကား အဖြစ် ပုံဖော်ခဲ့သည်။ ထိုဇာတ်ကားနှင့်အတူ ယင်းဇာတ်ကား၏ဇာတ်ဝင်တေးဖြစ်သည့် ''မီးပုံပွဲ'' သီချင်းသည် ထိုအချိန်က ဝင်းဦးဟူသော သရုပ်ဆောင်သစ်၏ နာမည်နှင့်အတူ မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံးရှိ ရုပ်ရှင်ပရိသတ်များ၏ ရင်ထဲသို့ လွှမ်းမိုးနိုင်ခဲ့သည်။ သို့သော် ထိုဇာတ်ကားသည် ဝင်းဦး၏ ပထမဆုံး ရုံတင်ခဲ့သောဇာတ်ကားမဟုတ်ပေ။ ပထမဆုံးရုပ်ရှင်ဖြစ်သည့် "နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်" ဇာတ်ကား ရိုက်ကူးနေစဉ်မှာပင် မြဇော်ရုပ်ရှင် ထုတ်လုပ်ရေးက ဒါရိုက်တာ မင်းရှင်နောင်အား တာဝန်ပေးပီး " ချစ်သောသူ တယောက်" ဇာတ်ကားကို ရိုက်ကူးစေခဲ့သည်။ " ချစ်သောသူ တယောက်" ဇာတ်ကားသည် " နှစ်ယောက်ထဲနေချင်တယ်" ဇာတ်ကားထက် စောစီးစွာ ရုံတင်ခဲ့သော်လည်း အောင်မြင်မှု မရခဲ့ပေ။ ထို့အပြင် ဝင်းဦးသည် အခြားသောရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီများအတွက် ဇာတ်ကားပေါင်းများစွာတွင် ပါဝင်သရုပ်ဆောင် ပေးခဲ့ရုံသာမက "စန္ဒာ" ကိုယ်ပိုင်ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီကိုလည်း တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ဝင်းဦးကိုယ်တိုင်ဒါရိုက်တာလုပ်ပြီး ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သော ''ဆောင်းအိပ်မက်'' ဇာတ်ကားတွင် နှစ်ကိုယ်ခွဲသရုပ်ဆောင်မှုဖြင့် ၁၉၆၇ခုနှစ်တွင် ပထမဆုံးအကြိမ် [[မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆု|အကယ်ဒမီဆု]] ရရှိခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်တွင် အလားတူပင် ကိုယ်တိုင်ပါဝင်သရုပ်ဆောင် ရိုက်ကူးခဲ့သည့် နာမည်ကျော် ''[[မှုံရွှေရည်]]'' ဇာတ်ကားဖြင့် ဒုတိယအကြိမ် အကယ်ဒမီဆု ထပ်မံရရှိခဲ့ပြန်သည်။ ဝင်းဦး၏ အနုပညာ သက်တမ်းတလျှောက်တွင် အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆု နှစ်ကြိမ်၊ ဇာတ်ကားဆု နှစ်ကြိမ် ရရှိဆွတ်ခူးနိုင်ခဲ့သည်။ ဝင်းဦးရိုက်ကူးခဲ့သည့် ''ချစ်သူရွေးမယ်ချစ်ဝဲလယ်'' ဇာတ်ကားသည် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်လောက၏ပထမဆုံးသော ရှစ်ကိုယ်ခွဲ ဇာတ်ကား ဖြစ်သည်။<ref name="bbc myanmar">{{cite web |url=https://www.bbc.com/burmese/in-depth-46605005|title= နှုတ်ခမ်းမွေးမင်းသား ဝင်းဦးရဲ့ အမြတ်နိုးဆုံးအနုပညာက ဘာလဲ|website= BBC Myanmar|last= Bo Bo |first= |date=18 December 2018|access-date=16 May 2020 |language=Myanmar |trans-title=What’s the type of arts the mustache actor Win Oo admires best?}}</ref> ဝင်းဦးပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည့် နာမည်ကြီးဇာတ်ကားအချို့မှာ မင်းသမီး တင်တင်မူနှင့် နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်၊ [[ခင်သန်းနု]]နှင့် မှုံရွှေရည်၊ [[မောင်တို့ချယ်ရီမြေ]]နှင့် ကျောက်မဲအကျဉ်းသား မြင့်မြင့်ခင်နှင့် တိမ်လွှာမို့မိုလွင်၊ စန္ဒာနှင့် မင်း ဘယ်ပြေးမလဲ မိချိုသဲ၊ တင်တင်အေး၊ အေးအေးသင်းတို့နှင့် ဆောင်းအိပ်မက်၊ ချစ်စပယ်နှင့် မောင့်အချစ်တော်၊ [[နေဝင်း၊ ကောလိပ်ဂျင်|ကောလိပ်ဂျင်နေဝင်း]]၊ [[ခင်သန်းနု]]တို့နှင့် သိုး၊ မင်းသမီးချိုပြုံး၊ [[တင်တင်မြ]] တို့နှင့် [[တကျော့ နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ (ရုပ်ရှင်)|တကျော့နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ]]၊ မင်းသမီးမပါပဲရိုက်ကူးခဲ့သည့် အတွယ်အတာ နှင့် နောက်ဆုံးရိုက်ကူးခဲ့သည့် ခိုင်မာလာနှင်းဆီ ဇာတ်ကားတို့မှာ အထူးထင်ရှားခဲ့သည်။ <ref>{{cite book|publisher=ပညာရွှေတောင် စာအုပ်တိုက်|date=ဧပြီ ၂၀၀၃|edition=ပထမ အကြိမ်|author=ပြန်ကြားရေးနှင့် ပြည်သူ့ ဆက်ဆံရေး ဦးစီး ဌာန (ရုံးချုပ်) စာတည်း အဖွဲ့|title=နှစ်ဆယ် ရာစု မြန်မာ စာရေး ဆရာ များနှင့် စာစု စာရင်း}}</ref><ref name="multi-talented"/> === အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆု === အကယ်ဒမီ (အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆု) နှစ်ကြိမ် ဆွတ်ခူးရရှိခဲ့သည်။ * ၁၉၆၇-ခုနှစ် (ဆောင်းအိပ်မက်)ဇာတ်ကား * ၁၉၇၀-ခုနှစ် (မှုံရွှေရည်)ဇာတ်ကား ၎င်းအပြင် ဝင်းဦး၏ အဆိုတော်ဘဝကို အစပြုခဲ့သည့် သီချင်းမှာ "တေလေငှက်"ဖြစ်ပြီး ယင်းသီချင်းကို "ချစ်သောသူတစ်ယောက်"ဇာတ်ကားတွင် ကိုယ်တိုင်သီဆိုသရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ဝင်းဦးသည် အချစ်၊ အလွမ်း၊ တိုင်းပြု ပြည်ပြု သီချင်းများနှင့် ခေတ်ပေါ်သီချင်းများ သာမက ရှေးသီချင်းကြီးများကိုပါ ပိုင်နိုင်စွာသီဆိုနိုင်သူ တစ်ဦးဖြစ်ပြီး တစ်ချိန်က [[မန္တလေး]][[မြို့မအပျော်တမ်းတူရိယာအဖွဲ့]]နှင့်တွဲဖက်၍လည်း သီချင်းများ သီဆိုခဲ့သည်။ ၎င်းအပြင် "ကင်းဝန်" အမည်ရှိဓာတ်ပြားကုမ္ပဏီ တည်ထောင်ကာ ကိုယ်တိုင်သီဆိုသည့် သီချင်းများကို ဓာတ်ပြားများအဖြစ် ထုတ်လုပ်ဖြန့်ဖြူးခဲ့သေးသည်။ == စာပေလုပ်ငန်း == ဝင်းဦးသည် ကျောင်းသား ဘဝကပင် သွေးသောက် မဂ္ဂဇင်းနှင့် ရှုမဝမဂ္ဂဇင်း တို့တွင် ညိုမင်းလွင် ကလောင် အမည်ဖြင့် ကဗျာ၊ ဝတ္ထုများ ရေးသားခဲ့သည်။ ပထမဆုံး ရေးသားခဲ့သော ဝတ္ထုမှာ ဂျိန်း ဖြစ်သည်။ ၁၉၆ဝ ပြည့်နှစ် ရှုမဝမဂ္ဂဇင်း၌ တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားတစ်ဦး မဂ္ဂဇင်း ဝတ္ထုရှည်ကြီးကို ရေးသားခဲ့သည်။ ဤမဂ္ဂဇင်း ဝတ္ထုရှည်ကို ဝင်းဦး ကလောင်အမည်ဖြင့် ရေးသားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဝင်းဦး ဆိုသော အမည်သည် ယင်း ဝတ္ထုရှည်ကြီးကြောင့် နာမည်ကျော်ကြား လူသိများခဲ့သည် မှန်သော်လည်း တစ်နိုင်ငံလုံးက ဝင်းဦးကို အသိအမှတ် ပြုခဲ့သည်မှာ ရုပ်ရှင်ကြောင့်ပင် ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်းတိုက်ကို တည်ထောင်ပြီး မြန်မာ့စာပေသမိုင်းတွင် ပထမဆုံးသော ရောင်စုံအော့ဖ်ဆက် နည်းဖြင့် ထုတ်လုပ်သည့် ပထမဆုံးသော "စန္ဒာ"ပုဂ္ဂလိက ရောင်စုံမဂ္ဂဇင်းကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။<ref>{{cite web |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/laughter-the-best-medicine.html |title=Laughter, the best medicine |last=Kyaw Hsu Mon |first= |date=29 August 2015 |website=The Irrawaddy |access-date=16 May 2020 |quote= In the 1960s, Maung Maung’s work appeared in “Sandar,” a popular magazine published by actor Win Oo.}}</ref> ထိုမဂ္ဂဇင်းတွင် ဝင်းဦးသည် ခင်မောင်ဝင့်အမည်ဖြင့် ကမ္ဘာ့ရုပ်ရှင်လောကနှင့် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်လောကအကြောင်းများကို သုတရသ ပြောင်မြောက်စွာ ရေးသားခဲ့သည်။ ယင်းမဂ္ဂဇင်းတွင် ကလေးများအတွက် ဦးဦးပုံပြောမယ်၊ အမျိုးသမီးများအတွက် မရှပ်တေး ဟူသော အခန်းကဏ္ဍများကြောင့် ပရိသတ်များ၏အထူး အားပေးမှုကိုရရှိကာ ထိုအချိန်က စောင်ရေအများဆုံးသော မဂ္ဂဇင်း တစ်စောင်ဖြစ်ခဲ့သည်။ စာမူ အရေအတွက် များများ ဖော်ပြနိုင်ရန်အတွက် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်းတွင် စာလုံးသေး (၁၂) ပွိုင့်ကို စတင် အသုံးပြုခဲ့သည်။ ဝင်းဦး၏ ကလောင်အမည်ခွဲများမှာ ညိုမင်းလွင်၊ ခင်မောင်ဝင့်၊ မိုးကျော်ခေါင် နှင့် ကိုဦးတို့ ဖြစ်သည်။ == ဘဝနိဂုံး == ထို့နောက် ဝင်းဦးသည် ၁၉၈၈ခုနှစ် ဧပြီလတွင် အူမကြီးကင်ဆာကြောင့် ဗြိတိန်သို့ ဆေးသွားကုပြီး ပြန်လာသည်။ ၁၉၈၈ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ခိုင်မာလာနှင်းဆီ ဇာတ်ကားရိုက်ကူးဆဲတွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ကွယ်လွန်ပြီးသောအခါ ဝင်းဦး၏ အမွေများအား ဒေါ်အိုင်ရင်းတင်လှက ဆက်ခံရသည်။ ပေခြောက်ထောင်ကျော် ရိုက်ကူးထားကာ အပြီးမသတ် ရသေးသော ခိုင်မာလာနှင်းဆီ ဇာတ်ကားကို ဒေါ်အိုင်ရင်းတင်လှက ရုပ်ရှင်မင်းသား[[ရန်အောင်(ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်)|ရန်အောင်]] နှင့် အစားထိုး အပြီးသတ် ရိုက်ကူးခဲ့သည်။<ref>အမှတ်(၂၆၄) နိုဝင်ဘာလ၊ ၁၉၉၁−ခုနှစ်ထုတ် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်း၊</ref> == ရေးသား ပြုစုခဲ့သော စာအုပ်များ == {| class="wikitable sortable" ! စဉ် !! အမည် !! ထုတ်ဝေနှစ် !! မှတ်ချက် |- | ၁||[[ကျွန်တော်မွှေးတဲ့မီး (စာအုပ်)|ကျွန်တော်မွှေးတဲ့မီး]]||၁၉၆၉||လုံးချင်းဝတ္ထု |- | ၂||[[သိုး (စာအုပ်)|သိုး]]||၁၉၆၁||လုံးချင်းဝတ္ထု |- | ၃||[[နုနုငယ်ငယ် (စာအုပ်)|နုနုငယ်ငယ်]]||၁၉၆၁||လုံးချင်းဝတ္ထု |- | ၄||[[အာကသဒုံးယာဉ် လက်နက်များ (စာအုပ်)|အာကသဒုံးယာဉ် လက်နက်များ]]||၁၉၆၁|| |- | ၅||[[အသက်ရှင်နေနည်းနှင့် လေဟာပြင်ခရီး (စာအုပ်)|အသက်ရှင်နေနည်းနှင့် လေဟာပြင်ခရီး]]||၁၉၆၁||၁၉၆၁ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် ရှုမဝပုံနှိပ်တိုက်မှ ရိုက်နှိပ်သည်။ |- | ၆||[[မုန်းလဲမေ့ပါနိုင် (စာအုပ်)|မုန်းလဲမေ့ပါနိုင်]]||၁၉၆၂|| |- | ၇||[[လွမ်းလေသူ အမိုက်အမဲ ဝတ္ထုတိုပေါင်းချုပ်]]||၁၉၆၂||ကင်းဝန်စာအုပ်အမှတ်(၅)၊၁၉၆၂ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၈||[[တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားတစ်ဦး (စာအုပ်)|တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားတစ်ဦး]]||၁၉၆၂|| |- | ၉||[[နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ် (စာအုပ်)|နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်]]||၁၉၆၂|| |- | ၁၀||တေးသီချင်းဆန်းများ||၁၉၆၃|| |- | ၁၁||[[ပန်းကြဲတဲ့ ဖဲစက်ရာမှာ (စာအုပ်)|ပန်းကြဲတဲ့ ဖဲစက်ရာမှာ]]||၁၉၆၃|| |- | ၁၂||[[မျက်ရှု (စာအုပ်)|မျက်ရှု]]||၁၉၆၆|| |- | ၁၃||[[ယောက်ျား မပီသသူနှင့် ချစ်မိသူ လူတစ်ယောက်အကြောင်း (စာအုပ်)|ယောက်ျား မပီသသူနှင့် ချစ်မိသူ လူတစ်ယောက်အကြောင်း]]||၁၉၆၉|| |- | ၁၄||[[အသည်းစား မဟာရာဇာ၏ ရှင်းတမ်း (စာအုပ်)|အသည်းစား မဟာရာဇာ၏ ရှင်းတမ်း]]||၁၉၆၉|| |- | ၁၅||ဝင်းဦး၏တေးပေါင်းချုပ်||၁၉၆၉||၁၉၆၉ခုနှစ်၊ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၁၆|| တေးပေါင်းချုပ် လက်ရွေးစင်||၁၉၆၉|| |- | ၁၇||[[နှလုံးသား အသစ်နှင့် ချစ်မည့်သူ (စာအုပ်)|နှလုံးသား အသစ်နှင့် ချစ်မည့်သူ]]||၁၉၇ဝ|| |- | ၁၈||[[မိန်းမလှအမုန်း (စာအုပ်)|မိန်းမလှအမုန်း]]||၁၉၇၀|| |- | ၁၉||[[ငွေလှိုင်းဇာပေါ်မှာ (စာအုပ်)|ငွေလှိုင်းဇာပေါ်မှာ]]||၁၉၇၁||လုံးချင်းဝတ္ထု၊ |- | ၂၀||[[ဆွေး (စာအုပ်)|ဆွေး]]||၁၉၇၁||လုံးချင်းဝတ္ထု၊ ၁၉၇၁ အောက်တိုဘာလ ပထမအကြိမ် အုပ်ရေ၆၀၀၀ အဖိုး(၅)ကျပ်။ |- | ၂၁||[[ရေဒီယိုတေးများ (စာအုပ်)|ရေဒီယိုတေးများ]]||၁၉၇၁|| |- | ၂၂||[[လတန်ခူးပေမို့ (စာအုပ်)|လတန်ခူးပေမို့]]||၁၉၇၁||ပထမဆုံးထုတ်ဝေသည့် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်း၌ ရေးသည့် အခန်းဆက် ဝတ္ထုရှည် |- | ၂၃||[[နောင်အင်းလေး (စာအုပ်)|နောင်အင်းလေး]]||၁၉၇၂||မြန်မာ့အလင်း၌ ရေးသည့် အခန်းဆက် ဝတ္ထုရှည် |- | ၂၄||[[ကြင်နာသူ့အသဲ (စာအုပ်)|ကြင်နာသူ့အသဲ]]||၁၉၇၂||ဤစာအုပ်ကို [[ချစ်သူကြင်သူမြတ်နိုးသူ]] အမည်ဖြင့် ရုပ်ရှင်ရိုက်ခဲ့သည်။ |- | ၂၅||[[ချစ်ဦးသူနှင့် ချစ်ဖူးသူ (စာအုပ်)|ချစ်ဦးသူနှင့် ချစ်ဖူးသူ]]||၁၉၇၂|| |- | ၂၆||[[ဩစတြေးလျမှ ချစ်သမျှအကြောင်း (စာအုပ်)|ဩစတြေးလျားမှ ချစ်သမျှအကြောင်း]]||၁၉၇၂||၁၉၇၂ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလတွင် ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၂၇||[[နာမည်ကျော် ဇာတ်လိုက်မင်းသား ကိုဂွတို (စာအုပ်)|နာမည်ကျော် ဇာတ်လိုက်မင်းသား ကိုဂွတို]]||၁၉၇၃||စန္ဒာ ရုပ်စုံမဂ္ဂဇင်း၌ ရေးသည့် အခန်းဆက် ဝတ္ထုရှည် |- | ၂၈||[[ကျွန်တော် ကျွန်မတို့အရွယ်]]||၁၉၇၄||၁၉၇၄ခုနှစ်၊ ဇွန်လတွင် စန္ဒာပုံနှိပ်တိုက်မှ ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၂၉|| [[ဆယ်စုခေတ် တစ်နှစ်စွန်း မန်းသင်္ကြန် (စာအုပ်)|ဆယ်စုခေတ် တစ်နှစ်စွန်း မန်းသင်္ကြန်]]||၁၉၇၉||၁၉၇၉ ဩဂုတ်လတွင် ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၃၀|| [[ပုဂ္ဂိုလ်ကျော် (၁၃) ဦး (စာအုပ်)|ပုဂ္ဂိုလ်ကျော် (၁၃) ဦး]]||၁၉၆၂||၁၉၆၂ခုနှစ်၊ ရှုမဝစာအုပ်တိုက်မှ ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၃၁|| [[မျှော်လင့်ခိုး သံသရာဝယ် (စာအုပ်)|မြှော်လင့်ခိုး သံသရာဝယ်]]|| || |- | ၃၂||[[သည်ခေတ် သည်အရွယ် သည်လိင်ကိစ္စ (စာအုပ်)|သည်ခေတ် သည်အရွယ် သည်လိင်ကိစ္စ]]|| || |} == သရုပ်ဆောင်ခဲ့သော ရုပ်ရှင်ကားများ == {| class="wikitable sortable" ! စဉ် !! ဇာတ်ကားအမည် !! ပြသခဲ့သည့်နှစ် !! မှတ်ချက် |- | ၁||ချစ်သောသူတစ်ယောက် |၁၉၆၂||ခင်သန်းနု |- | ၂||နှစ်ယောက်တည်းနေချင်တယ် |၁၉၆၂||တင်တင်မူ၊ဒေစီကျော်ဝင်း |- | ၃||မုန်းတလှဲ့ ပြုံးတလှဲ့||၁၉၆၂ |ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- | ၄||ဆောင်းတညဝယ် |၁၉၆၃||ဝါဝါဝင်းရွှေ |- | ၅||ဗိမ္မသာရ |၁၉၆၃||အေဝမ်းတင်မောင်၊ကြည်ကြည်ဌေး၊ ကြည်ကြည်ညွန့် |- | ၆||မာနတံခွန် |၁၉၆၃||ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- | ၇||ပိတောက်ရိပ်ဝယ် |၁၉၆၃|| ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး၊နှင်းဆီ |- | ၈||ဘဝမှတ်တမ်း |၁၉၆၃||ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- | ၉||မြတ် |၁၉၆၃||မြင့်မြင့်ခင်၊ချစ်စပယ် |- | ၁၀||တပွင့်ထဲပန်မယ် |၁၉၆၃||ကြည်ကြည်ဌေး၊သီသီ |- | ၁၁||မောင်တို့ချယ်ရီမြေ | ၁၉၆၃||ခင်သန်းနု |- | ၁၂||ဤစံအိမ်ဝယ် |၁၉၆၃||ဝါဝါဝင်းရွှေ |- | ၁၃||ချစ်သောမောင်မောင် ||၁၉၆၃||သီသီ |- | ၁၄||မောင်ချော့မြှူပါ့မယ် ||၁၉၆၃||ကြည်ကြည်ဌေး |- | ၁၅||ရင်သွေးရင်နှစ် ||၁၉၆၃||မေသစ်၊ ဝါဝါဝင်းရွှေ |- | ၁၆||သစ္စာတူပြိုင် |၁၉၆၄||မြင့်မြင့်ခင် |- | ၁၇||ဘယ်ရပ်ဌာနီ |၁၉၆၄||ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၁၈||မောင့်အချစ်တော် |၁၉၆၄||တင်တင်မူ၊ချစ်စပယ် |- |၁၉ |မေတ္တာပန်းဥယျာဉ် |၁၉၆၄ |မြင့်မြင့်ခင်၊ခင်သန်းနု |- |၂၀ |သိကြားစေသက်သေညွှန်း |၁၉၆၄ |ဝါဝါဝင်းရွှေ၊ခင်သန်းနု |- |၂၁ |ညီညီလွင် |၁၉၆၄ |ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၂၂ |မုန်းမေ့ပါနိုင် |၁၉၆၅ |တင်တင်မူ၊သီသီ၊ ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၂၃ |ချစ်သဲ |၁၉၆၅ |ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၂၄ |ဆုထူးငယ်ပန်ရွယ်သွန်း |၁၉၆၆ |ဒေစီကျော်ဝင်း၊နွဲ့နွဲ့စန်း |- |၂၅ |ရီးစားဓမြ (ခင်သန်းနု) |၁၉၆၇ |ခင်သန်းနု |- |၂၆ |မောင်မောင်နဲ့သိင်္ဂီ |၁၉၆၇ |စံရှားတင်၊စမ်းစမ်းဝင်း |- |၂၇ |နှင်းပျောက်တဲ့နွေ |၁၉၆၇ |တင်တင်မူ၊ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- |၂၈ |ဆောင်းအိပ်မက် |၁၉၆၇ |ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး၊ အေးအေးသင်း (၁၉၆၇ခုနှစ်တွင် အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆုရရှိသည့်ဇာတ်ကား) |- |၂၉ |ကိုယ့်ချစ်သူဘယ်မှာရှိတယ် |၁၉၆၈ |ခင်သန်းနု |- |၃၀ |သိုး |၁၉၆၈ |ခင်သန်းနု |- |၃၁ |တိမ်လွှာမို့မို့လွင် |၁၉၆၈ |မြင့်မြင့်ခင် |- |၃၂ |ကျောက်မဲအကျဉ်းသား (ခင်သန်းနု) |၁၉၆၉ |ခင်သန်းနု |- |၃၃ |မှုံရွှေရည် (*) |၁၉၇၀ |ခင်သန်းနု၊အောင်လွင်၊ဖိုးပါကြီး၊ခင်လေးဆွေနှင့် ကလေးသရုပ်ဆောင်စန္ဒာလင်း |- |၃၄ |တစ်ကျော့နှစ်ကျော့တေးကိုသီ |၁၉၇၁ |တင်တင်မြ၊ချိုပြုံး |- |၃၅ |အတွယ်အတာ |၁၉၇၂ |(ကလေးသရုပ်ဆောင် စန္ဒာလင်း) |- |၃၆ |လတ်လတ် (ခင်သန်းနု) |၁၉၇၃ |ခင်သန်းနု |- |၃၇ |မုန်းပါတယ်မောင့်ကို |၁၉၇၃ |မြင့်မြင့်ခင် |- |၃၈ |ပန်းမြို့တော်သို့ခြေလှမ်းသုံးဆယ် (ချိုပြုံး) |၁၉၇၃ |ကျော်စွာဝင်း၊ချိုပြုံးတို့ခေါင်းဆောင်ပါဝင်၍ ဧည့်သည်သရုပ်ဆောင်အဖြစ်ပါဝင်သည်။ |- |၃၉ |ချစ်သူရွေးမယ်ချစ်ဝဲလယ် |၁၉၇၅ |မြင့်မြင့်ခင်၊တင်တင်နွဲ့၊စမ်းစမ်းအေး၊မြင့်မြင့်ခိုင်၊ချိုပြုံး၊နွဲ့နွဲ့မူ၊စန္ဒာ တို့နှင့်တွဲဖက်၍ မြန်မာ့ရုပ်ရှင်သမိုင်းတွင် ပထမဆုံးအကြိမ် (၈)ကိုယ်ခွဲသရုပ်ဆောင်သည်။ |- |၄၀ |မင်းဘယ်ပြေးမလဲမိချိုသဲ |၁၉၇၆ |စန္ဒာ |- |၄၁ |တိမ်ဦးလေပြေမောင့်ကိုစေ |၁၉၇၇ |ခင်ယုမေ၊တင်တင်နွဲ့ |- |၄၂ |သက်တန့်ပေါ်ကလူတစ်ယောက် |၁၉၈၀ |ခင်သန်းနု၊အေးအေးသင်း |- |၄၃ |မိန်းမနဲ့ယောက်ျား |၁၉၈၁ |မြင့်မြင့်ခိုင်၊ယဉ်ယဉ်အေး |- |၄၄ |ကျွန်တော်ပြောချင်သောအချစ်အကြောင်း |၁၉၈၁ |ခင်သန်းနွယ် |- |၄၅ |မေတ္တာကမ္ဘာခြားလေသူ |၁၉၈၁ |နွဲ့နွဲ့မူ |- |၄၆ |ချစ်သူကြင်သူမြတ်နိုးသူ |၁၉၈၁ |မြင့်မြင့်ခင်၊မြင့်မြင့်ခိုင် |- |၄၇ |ဇာတိသွေး |၁၉၈၁ |ကြည်ကြည်ဌေး၊ဆွေဇင်ထိုက် |- |၄၈ |ရာမလက္ခဏလိုအချစ်မျိုး |၁၉၈၂ |ဆွေဇင်ထိုက် |- |၄၉ |ဝေဠု |၁၉၈၂ |ကျော်စွာဝင်း၊ မေဝင်းမောင် |- |၅၀ |မိုးပုလဲသူဇာ |၁၉၈၂ |စောမြသန္တာ၊ သီတာဝင်း |- |၅၁ |နှစ်ယောက်တည်းနေချင်တယ် |၁၉၈၂ |ဝင်းဦးအဖြစ်နာမည်ကျော်ခဲ့သည့် တင်တင်မူနှင့်အောင်မြင်ခဲ့သောကားကို ကိုယ်တိုင်ဒါရိုက်တာလုပ်၍ အေးမင်းဝင်း၊ချိုပြုံး၊မေဝင်းမောင်တို့နှင့်ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ |- |၅၂ |ငွေလှိုင်းဇာပေါ်မှာ |၁၉၈၇ |ကိုယ်တိုင်ဒါရိုက်တာလုပ်ပြီး ကျော်စွာဝင်း၊ချိုပြုံးတို့နှင့် ကျော်စွာဝင်းဖခင်နေရာမှ သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ |- |၅၃ |ခိုင်မာလာနှင်းဆီ |၁၉၈၇-၈၈ |ခင်သန်းနုနှင့် ပေ၆၀၀၀ကျော်ရိုက်ကူးထားခဲ့ပြီးကွယ်လွန်ပြီးနောက် ရန်အောင်နှင့်ဆက်လက်ရိုက်ကူးကာ ၁၉၉၂ခုနှစ်တွင် ရုံတင်ပြသခဲ့သည်။ |} == သီဆိုခဲ့သောတေးသီချင်းများ == ရတနာပုံ တေးစီးရီး - မေသစ် ရီရီသန့် တို့နှင့် တွဲဖက် ခေတ်ဟောင်း ပြန်ဆိုတေး - ၂ ခွေတွဲ (၂၅) ပုဒ် နတ်ချင်း နှင့် သီချင်းခန့်များ (၈) ပုဒ် ပုဏ္ဏကလိုအချစ်မျိုး မဟာဂီတတေးသီချင်းများ အမှတ် (၁) (၁၃) ပုဒ် အလင်္ကာကျော်စွာ ဆရာ ရွှေပြည်အေး တေးနုလက်ရာ အမှတ် (၃) ==အကိုးအကား== {{reflist}} {{lifetime|၁၉၃၅|၁၉၈၈}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား အဆိုတော်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆုရှင်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ]] 2hbxedjszbyqrndkpwd4x10m2sl9wtc 1052370 1052368 2026-09-11T15:50:24Z ~2026-39963-61 145736 /* သီဆိုခဲ့သောတေးသီချင်းများ */ 1052370 wikitext text/x-wiki {{Infobox artist | name= ဝင်းဦး | image= Winoo.gif | caption= | birth_name= လှမြင့် | other name = ကိုဦး | birth_date= {{Birth date|1935|03|13|df=y}} | birth_place= [[ရန်ကုန်မြို့]] | death_date= {{Death date and age|1988|12|14|1935|03|13|df=y}} | death_place= [[ရန်ကုန်မြို့]] | resting_place= [[ရန်ကုန်မြို့]] | nationality= မြန်မာ | education= တီတီစီလေ့ကျင့်ရေးကျောင်း၊ [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]၊ ဗိုလ်သင်တန်းအပတ်စဉ်(၈) | known_for= ဒါရိုက်တာ၊ မင်းသား၊ ဇာတ်ညွှန်းဆရာ၊ အဆိုတော်၊ စာရေးဆရာ၊ ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီပိုင်ရှင်နှင့် မဂ္ဂဇင်းစာအုပ်ထုတ်ဝေသူပိုင်ရှင် | notable_works= {{unbulleted list | ''နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်'' ၁၉၆၂ | ''[[မောင်တို့ချယ်ရီမြေ]]'' ၁၉၆၃ | ''[[တိမ်လွှာမို့မိုလွင်]]'' ၁၉၆၇ | ''မင်း ဘယ်ပြေးမလဲ မိချိုသဲ'' | ''ဆောင်းအိပ်မက်'' ၁၉၆၇ | [[မှုံရွှေရည်]] | ''သိုး''၊ ''ကျောက်မဲအကျဉ်းသား'' | ''[[တကျော့ နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ (ရုပ်ရှင်)|တကျော့နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ]]'' | ''ခိုင်မာလာနှင်းဆီ'' }} | movement= | spouse= }} '''ဝင်းဦး''' (၁၉၃၅-၁၉၈၈) သည် မြန်မာ့အနုပညာသမိုင်းတွင် ထူးချွန်သော မင်းသား၊ ဒါရိုက်တာ၊ ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီပိုင်ရှင်၊ ဇာတ်ညွှန်းရေးဆရာ၊ စာရေးဆရာ၊ မဂ္ဂဇင်းထုတ်ဝေသူ၊ ပုံနှိပ်တိုက်ပိုင်ရှင်၊ အဆိုတော် နှင့် ဓာတ်ပြားတိုက်ပိုင်ရှင် ဖြစ်သည်။ == ငယ်ဘဝ == ဝင်းဦးကို သမိုင်းအငြိမ်းစားပါမောက္ခ [[ဘညွန့်|ဦးဘညွန့်]] (ခေတ်ဟောင်းတေးဂီတသမိုင်းတွင်ထင်ရှားသည့် ချစ်ဒုက္ခသီချင်းသီဆိုသူ) နှင့် ဒေါ်နှင်းရီ (မင်နီဘခက်)တို့က ရန်ကုန်မြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ ဝင်းဦး၏ အမည်ရင်းမှာ လှမြင့်ဖြစ်ပြီး ငယ်နာမည်မှာ ဘိုနီဖြစ်သည်။ မွေးချင်းငါးဦးအနက် တတိယမြောက်ဖြစ်သည်။ မွေးချင်းအားလုံးမှာ အနုပညာရှင်များဖြစ် အစဉ်လိုက် ဒေါ်တင်တင်ဦး (စာရေးဆရာမမေယု)၊ ကိုကျော်ဝင်း (မင်းသား ဝင်းညွန့်)၊ ကိုအုန်းကြိုင် (မင်းသား အောင်မိုး)၊ တက္ကသိုလ် ကြည်ရွှင်တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ဝင်းဦးဟု နာမည်ပေးထားခြင်းမှာ အစ်မဖြစ်သူ တင်တင်ဦး နှင့် အစ်ကိုဝင်းညွန့် နာမည် ရှေ့ဆုံးနှင့် နောက်ဆုံးစာလုံးကိုယူ၍ ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ဦးဘညွန့်သည်ချစ်ဒုက္ခနှင့်ဆူထူးရွယ်သီချင်းနှစ်ပုဒ်ဖြင့် ဓာတ်ပြားရအဆိုတော်အဖြစ် နာမည်ကျန်ရစ်သူ ဖြစ်ကာ တက္ကသိုလ်ပါမောက္ခတစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။ မိခင် မင်နီဘခက်၏ ဖခင်သည် မြန်မာတိုင်းရင်းဆေးပညာအကြောင်း သုတေသနများ ဆောင်ရွက်ခဲ့သော ဆရာဝန် ကာနယ်ဘခက် ဖြစ်၍ ကာနယ်ဘခက်ရဲ့ ဖခင်ဖြစ်သူမှာ မြန်မာပြည်၌ ပထမဆုံးဖွဲ့ခဲ့သည့် လက်ထောက်ဘုရင်ခံ၏ အတိုင်ပင်ခံကောင်စီဝင် မော်လမြိုင်မြို့မှ ဦးခက် ဖြစ်သည်။<ref name="bbc myanmar"/> == ပညာရေး == ဝင်းဦးသည် [[ဒုတိယကမ္ဘာစစ်]]ကြီး ပြီးသောအခါ တီတီစီလေ့ကျင့်ရေးကျောင်းတွင် ပညာကို စတင်သင်ယူခဲ့သည်။ တီတီစီကျောင်းမှာပင် တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းအောင်မြင်ခဲ့သည်။ [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]တွင် ဆက်လက် ပညာသင်ကြားရာ ဥပစာအထက်တန်း အောင်မြင်ခဲ့သည်။ တက္ကသိုလ်ပညာကို ဆုံးခန်းတိုင် မသင်ဘဲ ဗိုလ်သင်တန်းအပတ်စဉ်(၈)ကို တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်ကိုဦး အမည်ဖြင့် တပ်မတော် (ကြည်း) ၌ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ == စစ်မှုထမ်းဘဝ == ဝင်းဦးသည် တပ်မဟာ(၅)နှင့် တပ်ရင်း(၇)တို့)တွင် အမှုထမ်းခဲ့သည်။ ယင်းကဲ့သို့ အမှုထမ်းနေစဉ်အတွင်း [[မှော်ဘီမြို့]]ရှိ ကြည်း၊ ရေ၊ လေ၊ ပူးပေါင်းစစ်ဆင်ရေး လေထီးသင်တန်းသို့ တက်ရောက်ပြီး ၁၉၅၉ ခုနှစ်တွင် ဩစတြေးလျနိုင်ငံသို့ လေထီးပညာရပ်များ သွားရောက် သင်ကြားခဲ့သည်။ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာသောအခါ မှော်ဘီလေထီးသင်တန်းကျောင်းတွင် နည်းပြအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီးနောက် ၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် တပ်မတော်မှ ဗိုလ်ကြီးအဆင့်ဖြင့် အနားယူခဲ့သည်။<ref name="multi-talented">{{cite web |url=https://www.moi.gov.mm/npe/?q=news/7/08/2013/id-4850|title=မြန်မာ့အနုပညာလောက၏ စွယ်စုံအနုပညာရှင် အကယ်ဒမီ ဝင်းဦး |last=Phyo Sandar Myint |first= |date=7 August 2013|access-date=16 May 2020 |language=Myanmar |trans-title=Academy-winner Win Oo, a multi-talented artist in the Myanma entertainment industry (literature, music and films}}</ref> == အနုပညာလုပ်ငန်း == ဝင်းဦးသည် စာပေလောကတွင် အောင်မြင်ခဲ့သလို ရုပ်ရှင်လောကတွင်လည်း လျှမ်းလျှမ်းတောက်အောင်မြင်ခဲ့သည့် အနုပညာသမားတစ်ဦးဖြစ်သည်။ ဝင်းဦးသည် ''မင်းထင်ရွှေမှန်'' ရာဇဝင်ဇာတ်ကား ဇာတ်ညွှန်းရေးသားရာမှ အစပြုကာ စာပေလောကမှ ရုပ်ရှင်လောကသို့ နယ်ပယ်ချဲ့ထွင်လာခဲ့သည်။ ဝင်းဦး၏ ပွဲဦးထွက်ဇာတ်ကားမှာ [[ရှုမဝ ရုပ်စုံမဂ္ဂဇင်း|ရှုမဝ မဂ္ဂဇင်း]]တွင် သူကိုယ်တိုင်ရေးသားထားသည့် ''နှစ်ယောက်ထဲနေချင်တယ်'' ဝတ္ထုရှည်ကို မင်းသမီး [[တင်တင်မူ]]နှင့်အတူ ဇာတ်ကား အဖြစ် ပုံဖော်ခဲ့သည်။ ထိုဇာတ်ကားနှင့်အတူ ယင်းဇာတ်ကား၏ဇာတ်ဝင်တေးဖြစ်သည့် ''မီးပုံပွဲ'' သီချင်းသည် ထိုအချိန်က ဝင်းဦးဟူသော သရုပ်ဆောင်သစ်၏ နာမည်နှင့်အတူ မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံးရှိ ရုပ်ရှင်ပရိသတ်များ၏ ရင်ထဲသို့ လွှမ်းမိုးနိုင်ခဲ့သည်။ သို့သော် ထိုဇာတ်ကားသည် ဝင်းဦး၏ ပထမဆုံး ရုံတင်ခဲ့သောဇာတ်ကားမဟုတ်ပေ။ ပထမဆုံးရုပ်ရှင်ဖြစ်သည့် "နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်" ဇာတ်ကား ရိုက်ကူးနေစဉ်မှာပင် မြဇော်ရုပ်ရှင် ထုတ်လုပ်ရေးက ဒါရိုက်တာ မင်းရှင်နောင်အား တာဝန်ပေးပီး " ချစ်သောသူ တယောက်" ဇာတ်ကားကို ရိုက်ကူးစေခဲ့သည်။ " ချစ်သောသူ တယောက်" ဇာတ်ကားသည် " နှစ်ယောက်ထဲနေချင်တယ်" ဇာတ်ကားထက် စောစီးစွာ ရုံတင်ခဲ့သော်လည်း အောင်မြင်မှု မရခဲ့ပေ။ ထို့အပြင် ဝင်းဦးသည် အခြားသောရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီများအတွက် ဇာတ်ကားပေါင်းများစွာတွင် ပါဝင်သရုပ်ဆောင် ပေးခဲ့ရုံသာမက "စန္ဒာ" ကိုယ်ပိုင်ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီကိုလည်း တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ဝင်းဦးကိုယ်တိုင်ဒါရိုက်တာလုပ်ပြီး ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သော ''ဆောင်းအိပ်မက်'' ဇာတ်ကားတွင် နှစ်ကိုယ်ခွဲသရုပ်ဆောင်မှုဖြင့် ၁၉၆၇ခုနှစ်တွင် ပထမဆုံးအကြိမ် [[မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆု|အကယ်ဒမီဆု]] ရရှိခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်တွင် အလားတူပင် ကိုယ်တိုင်ပါဝင်သရုပ်ဆောင် ရိုက်ကူးခဲ့သည့် နာမည်ကျော် ''[[မှုံရွှေရည်]]'' ဇာတ်ကားဖြင့် ဒုတိယအကြိမ် အကယ်ဒမီဆု ထပ်မံရရှိခဲ့ပြန်သည်။ ဝင်းဦး၏ အနုပညာ သက်တမ်းတလျှောက်တွင် အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆု နှစ်ကြိမ်၊ ဇာတ်ကားဆု နှစ်ကြိမ် ရရှိဆွတ်ခူးနိုင်ခဲ့သည်။ ဝင်းဦးရိုက်ကူးခဲ့သည့် ''ချစ်သူရွေးမယ်ချစ်ဝဲလယ်'' ဇာတ်ကားသည် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်လောက၏ပထမဆုံးသော ရှစ်ကိုယ်ခွဲ ဇာတ်ကား ဖြစ်သည်။<ref name="bbc myanmar">{{cite web |url=https://www.bbc.com/burmese/in-depth-46605005|title= နှုတ်ခမ်းမွေးမင်းသား ဝင်းဦးရဲ့ အမြတ်နိုးဆုံးအနုပညာက ဘာလဲ|website= BBC Myanmar|last= Bo Bo |first= |date=18 December 2018|access-date=16 May 2020 |language=Myanmar |trans-title=What’s the type of arts the mustache actor Win Oo admires best?}}</ref> ဝင်းဦးပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည့် နာမည်ကြီးဇာတ်ကားအချို့မှာ မင်းသမီး တင်တင်မူနှင့် နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်၊ [[ခင်သန်းနု]]နှင့် မှုံရွှေရည်၊ [[မောင်တို့ချယ်ရီမြေ]]နှင့် ကျောက်မဲအကျဉ်းသား မြင့်မြင့်ခင်နှင့် တိမ်လွှာမို့မိုလွင်၊ စန္ဒာနှင့် မင်း ဘယ်ပြေးမလဲ မိချိုသဲ၊ တင်တင်အေး၊ အေးအေးသင်းတို့နှင့် ဆောင်းအိပ်မက်၊ ချစ်စပယ်နှင့် မောင့်အချစ်တော်၊ [[နေဝင်း၊ ကောလိပ်ဂျင်|ကောလိပ်ဂျင်နေဝင်း]]၊ [[ခင်သန်းနု]]တို့နှင့် သိုး၊ မင်းသမီးချိုပြုံး၊ [[တင်တင်မြ]] တို့နှင့် [[တကျော့ နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ (ရုပ်ရှင်)|တကျော့နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ]]၊ မင်းသမီးမပါပဲရိုက်ကူးခဲ့သည့် အတွယ်အတာ နှင့် နောက်ဆုံးရိုက်ကူးခဲ့သည့် ခိုင်မာလာနှင်းဆီ ဇာတ်ကားတို့မှာ အထူးထင်ရှားခဲ့သည်။ <ref>{{cite book|publisher=ပညာရွှေတောင် စာအုပ်တိုက်|date=ဧပြီ ၂၀၀၃|edition=ပထမ အကြိမ်|author=ပြန်ကြားရေးနှင့် ပြည်သူ့ ဆက်ဆံရေး ဦးစီး ဌာန (ရုံးချုပ်) စာတည်း အဖွဲ့|title=နှစ်ဆယ် ရာစု မြန်မာ စာရေး ဆရာ များနှင့် စာစု စာရင်း}}</ref><ref name="multi-talented"/> === အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆု === အကယ်ဒမီ (အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆု) နှစ်ကြိမ် ဆွတ်ခူးရရှိခဲ့သည်။ * ၁၉၆၇-ခုနှစ် (ဆောင်းအိပ်မက်)ဇာတ်ကား * ၁၉၇၀-ခုနှစ် (မှုံရွှေရည်)ဇာတ်ကား ၎င်းအပြင် ဝင်းဦး၏ အဆိုတော်ဘဝကို အစပြုခဲ့သည့် သီချင်းမှာ "တေလေငှက်"ဖြစ်ပြီး ယင်းသီချင်းကို "ချစ်သောသူတစ်ယောက်"ဇာတ်ကားတွင် ကိုယ်တိုင်သီဆိုသရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ဝင်းဦးသည် အချစ်၊ အလွမ်း၊ တိုင်းပြု ပြည်ပြု သီချင်းများနှင့် ခေတ်ပေါ်သီချင်းများ သာမက ရှေးသီချင်းကြီးများကိုပါ ပိုင်နိုင်စွာသီဆိုနိုင်သူ တစ်ဦးဖြစ်ပြီး တစ်ချိန်က [[မန္တလေး]][[မြို့မအပျော်တမ်းတူရိယာအဖွဲ့]]နှင့်တွဲဖက်၍လည်း သီချင်းများ သီဆိုခဲ့သည်။ ၎င်းအပြင် "ကင်းဝန်" အမည်ရှိဓာတ်ပြားကုမ္ပဏီ တည်ထောင်ကာ ကိုယ်တိုင်သီဆိုသည့် သီချင်းများကို ဓာတ်ပြားများအဖြစ် ထုတ်လုပ်ဖြန့်ဖြူးခဲ့သေးသည်။ == စာပေလုပ်ငန်း == ဝင်းဦးသည် ကျောင်းသား ဘဝကပင် သွေးသောက် မဂ္ဂဇင်းနှင့် ရှုမဝမဂ္ဂဇင်း တို့တွင် ညိုမင်းလွင် ကလောင် အမည်ဖြင့် ကဗျာ၊ ဝတ္ထုများ ရေးသားခဲ့သည်။ ပထမဆုံး ရေးသားခဲ့သော ဝတ္ထုမှာ ဂျိန်း ဖြစ်သည်။ ၁၉၆ဝ ပြည့်နှစ် ရှုမဝမဂ္ဂဇင်း၌ တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားတစ်ဦး မဂ္ဂဇင်း ဝတ္ထုရှည်ကြီးကို ရေးသားခဲ့သည်။ ဤမဂ္ဂဇင်း ဝတ္ထုရှည်ကို ဝင်းဦး ကလောင်အမည်ဖြင့် ရေးသားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဝင်းဦး ဆိုသော အမည်သည် ယင်း ဝတ္ထုရှည်ကြီးကြောင့် နာမည်ကျော်ကြား လူသိများခဲ့သည် မှန်သော်လည်း တစ်နိုင်ငံလုံးက ဝင်းဦးကို အသိအမှတ် ပြုခဲ့သည်မှာ ရုပ်ရှင်ကြောင့်ပင် ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်းတိုက်ကို တည်ထောင်ပြီး မြန်မာ့စာပေသမိုင်းတွင် ပထမဆုံးသော ရောင်စုံအော့ဖ်ဆက် နည်းဖြင့် ထုတ်လုပ်သည့် ပထမဆုံးသော "စန္ဒာ"ပုဂ္ဂလိက ရောင်စုံမဂ္ဂဇင်းကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။<ref>{{cite web |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/laughter-the-best-medicine.html |title=Laughter, the best medicine |last=Kyaw Hsu Mon |first= |date=29 August 2015 |website=The Irrawaddy |access-date=16 May 2020 |quote= In the 1960s, Maung Maung’s work appeared in “Sandar,” a popular magazine published by actor Win Oo.}}</ref> ထိုမဂ္ဂဇင်းတွင် ဝင်းဦးသည် ခင်မောင်ဝင့်အမည်ဖြင့် ကမ္ဘာ့ရုပ်ရှင်လောကနှင့် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်လောကအကြောင်းများကို သုတရသ ပြောင်မြောက်စွာ ရေးသားခဲ့သည်။ ယင်းမဂ္ဂဇင်းတွင် ကလေးများအတွက် ဦးဦးပုံပြောမယ်၊ အမျိုးသမီးများအတွက် မရှပ်တေး ဟူသော အခန်းကဏ္ဍများကြောင့် ပရိသတ်များ၏အထူး အားပေးမှုကိုရရှိကာ ထိုအချိန်က စောင်ရေအများဆုံးသော မဂ္ဂဇင်း တစ်စောင်ဖြစ်ခဲ့သည်။ စာမူ အရေအတွက် များများ ဖော်ပြနိုင်ရန်အတွက် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်းတွင် စာလုံးသေး (၁၂) ပွိုင့်ကို စတင် အသုံးပြုခဲ့သည်။ ဝင်းဦး၏ ကလောင်အမည်ခွဲများမှာ ညိုမင်းလွင်၊ ခင်မောင်ဝင့်၊ မိုးကျော်ခေါင် နှင့် ကိုဦးတို့ ဖြစ်သည်။ == ဘဝနိဂုံး == ထို့နောက် ဝင်းဦးသည် ၁၉၈၈ခုနှစ် ဧပြီလတွင် အူမကြီးကင်ဆာကြောင့် ဗြိတိန်သို့ ဆေးသွားကုပြီး ပြန်လာသည်။ ၁၉၈၈ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ခိုင်မာလာနှင်းဆီ ဇာတ်ကားရိုက်ကူးဆဲတွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ကွယ်လွန်ပြီးသောအခါ ဝင်းဦး၏ အမွေများအား ဒေါ်အိုင်ရင်းတင်လှက ဆက်ခံရသည်။ ပေခြောက်ထောင်ကျော် ရိုက်ကူးထားကာ အပြီးမသတ် ရသေးသော ခိုင်မာလာနှင်းဆီ ဇာတ်ကားကို ဒေါ်အိုင်ရင်းတင်လှက ရုပ်ရှင်မင်းသား[[ရန်အောင်(ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်)|ရန်အောင်]] နှင့် အစားထိုး အပြီးသတ် ရိုက်ကူးခဲ့သည်။<ref>အမှတ်(၂၆၄) နိုဝင်ဘာလ၊ ၁၉၉၁−ခုနှစ်ထုတ် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်း၊</ref> == ရေးသား ပြုစုခဲ့သော စာအုပ်များ == {| class="wikitable sortable" ! စဉ် !! အမည် !! ထုတ်ဝေနှစ် !! မှတ်ချက် |- | ၁||[[ကျွန်တော်မွှေးတဲ့မီး (စာအုပ်)|ကျွန်တော်မွှေးတဲ့မီး]]||၁၉၆၉||လုံးချင်းဝတ္ထု |- | ၂||[[သိုး (စာအုပ်)|သိုး]]||၁၉၆၁||လုံးချင်းဝတ္ထု |- | ၃||[[နုနုငယ်ငယ် (စာအုပ်)|နုနုငယ်ငယ်]]||၁၉၆၁||လုံးချင်းဝတ္ထု |- | ၄||[[အာကသဒုံးယာဉ် လက်နက်များ (စာအုပ်)|အာကသဒုံးယာဉ် လက်နက်များ]]||၁၉၆၁|| |- | ၅||[[အသက်ရှင်နေနည်းနှင့် လေဟာပြင်ခရီး (စာအုပ်)|အသက်ရှင်နေနည်းနှင့် လေဟာပြင်ခရီး]]||၁၉၆၁||၁၉၆၁ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် ရှုမဝပုံနှိပ်တိုက်မှ ရိုက်နှိပ်သည်။ |- | ၆||[[မုန်းလဲမေ့ပါနိုင် (စာအုပ်)|မုန်းလဲမေ့ပါနိုင်]]||၁၉၆၂|| |- | ၇||[[လွမ်းလေသူ အမိုက်အမဲ ဝတ္ထုတိုပေါင်းချုပ်]]||၁၉၆၂||ကင်းဝန်စာအုပ်အမှတ်(၅)၊၁၉၆၂ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၈||[[တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားတစ်ဦး (စာအုပ်)|တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားတစ်ဦး]]||၁၉၆၂|| |- | ၉||[[နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ် (စာအုပ်)|နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်]]||၁၉၆၂|| |- | ၁၀||တေးသီချင်းဆန်းများ||၁၉၆၃|| |- | ၁၁||[[ပန်းကြဲတဲ့ ဖဲစက်ရာမှာ (စာအုပ်)|ပန်းကြဲတဲ့ ဖဲစက်ရာမှာ]]||၁၉၆၃|| |- | ၁၂||[[မျက်ရှု (စာအုပ်)|မျက်ရှု]]||၁၉၆၆|| |- | ၁၃||[[ယောက်ျား မပီသသူနှင့် ချစ်မိသူ လူတစ်ယောက်အကြောင်း (စာအုပ်)|ယောက်ျား မပီသသူနှင့် ချစ်မိသူ လူတစ်ယောက်အကြောင်း]]||၁၉၆၉|| |- | ၁၄||[[အသည်းစား မဟာရာဇာ၏ ရှင်းတမ်း (စာအုပ်)|အသည်းစား မဟာရာဇာ၏ ရှင်းတမ်း]]||၁၉၆၉|| |- | ၁၅||ဝင်းဦး၏တေးပေါင်းချုပ်||၁၉၆၉||၁၉၆၉ခုနှစ်၊ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၁၆|| တေးပေါင်းချုပ် လက်ရွေးစင်||၁၉၆၉|| |- | ၁၇||[[နှလုံးသား အသစ်နှင့် ချစ်မည့်သူ (စာအုပ်)|နှလုံးသား အသစ်နှင့် ချစ်မည့်သူ]]||၁၉၇ဝ|| |- | ၁၈||[[မိန်းမလှအမုန်း (စာအုပ်)|မိန်းမလှအမုန်း]]||၁၉၇၀|| |- | ၁၉||[[ငွေလှိုင်းဇာပေါ်မှာ (စာအုပ်)|ငွေလှိုင်းဇာပေါ်မှာ]]||၁၉၇၁||လုံးချင်းဝတ္ထု၊ |- | ၂၀||[[ဆွေး (စာအုပ်)|ဆွေး]]||၁၉၇၁||လုံးချင်းဝတ္ထု၊ ၁၉၇၁ အောက်တိုဘာလ ပထမအကြိမ် အုပ်ရေ၆၀၀၀ အဖိုး(၅)ကျပ်။ |- | ၂၁||[[ရေဒီယိုတေးများ (စာအုပ်)|ရေဒီယိုတေးများ]]||၁၉၇၁|| |- | ၂၂||[[လတန်ခူးပေမို့ (စာအုပ်)|လတန်ခူးပေမို့]]||၁၉၇၁||ပထမဆုံးထုတ်ဝေသည့် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်း၌ ရေးသည့် အခန်းဆက် ဝတ္ထုရှည် |- | ၂၃||[[နောင်အင်းလေး (စာအုပ်)|နောင်အင်းလေး]]||၁၉၇၂||မြန်မာ့အလင်း၌ ရေးသည့် အခန်းဆက် ဝတ္ထုရှည် |- | ၂၄||[[ကြင်နာသူ့အသဲ (စာအုပ်)|ကြင်နာသူ့အသဲ]]||၁၉၇၂||ဤစာအုပ်ကို [[ချစ်သူကြင်သူမြတ်နိုးသူ]] အမည်ဖြင့် ရုပ်ရှင်ရိုက်ခဲ့သည်။ |- | ၂၅||[[ချစ်ဦးသူနှင့် ချစ်ဖူးသူ (စာအုပ်)|ချစ်ဦးသူနှင့် ချစ်ဖူးသူ]]||၁၉၇၂|| |- | ၂၆||[[ဩစတြေးလျမှ ချစ်သမျှအကြောင်း (စာအုပ်)|ဩစတြေးလျားမှ ချစ်သမျှအကြောင်း]]||၁၉၇၂||၁၉၇၂ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလတွင် ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၂၇||[[နာမည်ကျော် ဇာတ်လိုက်မင်းသား ကိုဂွတို (စာအုပ်)|နာမည်ကျော် ဇာတ်လိုက်မင်းသား ကိုဂွတို]]||၁၉၇၃||စန္ဒာ ရုပ်စုံမဂ္ဂဇင်း၌ ရေးသည့် အခန်းဆက် ဝတ္ထုရှည် |- | ၂၈||[[ကျွန်တော် ကျွန်မတို့အရွယ်]]||၁၉၇၄||၁၉၇၄ခုနှစ်၊ ဇွန်လတွင် စန္ဒာပုံနှိပ်တိုက်မှ ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၂၉|| [[ဆယ်စုခေတ် တစ်နှစ်စွန်း မန်းသင်္ကြန် (စာအုပ်)|ဆယ်စုခေတ် တစ်နှစ်စွန်း မန်းသင်္ကြန်]]||၁၉၇၉||၁၉၇၉ ဩဂုတ်လတွင် ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၃၀|| [[ပုဂ္ဂိုလ်ကျော် (၁၃) ဦး (စာအုပ်)|ပုဂ္ဂိုလ်ကျော် (၁၃) ဦး]]||၁၉၆၂||၁၉၆၂ခုနှစ်၊ ရှုမဝစာအုပ်တိုက်မှ ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၃၁|| [[မျှော်လင့်ခိုး သံသရာဝယ် (စာအုပ်)|မြှော်လင့်ခိုး သံသရာဝယ်]]|| || |- | ၃၂||[[သည်ခေတ် သည်အရွယ် သည်လိင်ကိစ္စ (စာအုပ်)|သည်ခေတ် သည်အရွယ် သည်လိင်ကိစ္စ]]|| || |} == သရုပ်ဆောင်ခဲ့သော ရုပ်ရှင်ကားများ == {| class="wikitable sortable" ! စဉ် !! ဇာတ်ကားအမည် !! ပြသခဲ့သည့်နှစ် !! မှတ်ချက် |- | ၁||ချစ်သောသူတစ်ယောက် |၁၉၆၂||ခင်သန်းနု |- | ၂||နှစ်ယောက်တည်းနေချင်တယ် |၁၉၆၂||တင်တင်မူ၊ဒေစီကျော်ဝင်း |- | ၃||မုန်းတလှဲ့ ပြုံးတလှဲ့||၁၉၆၂ |ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- | ၄||ဆောင်းတညဝယ် |၁၉၆၃||ဝါဝါဝင်းရွှေ |- | ၅||ဗိမ္မသာရ |၁၉၆၃||အေဝမ်းတင်မောင်၊ကြည်ကြည်ဌေး၊ ကြည်ကြည်ညွန့် |- | ၆||မာနတံခွန် |၁၉၆၃||ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- | ၇||ပိတောက်ရိပ်ဝယ် |၁၉၆၃|| ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး၊နှင်းဆီ |- | ၈||ဘဝမှတ်တမ်း |၁၉၆၃||ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- | ၉||မြတ် |၁၉၆၃||မြင့်မြင့်ခင်၊ချစ်စပယ် |- | ၁၀||တပွင့်ထဲပန်မယ် |၁၉၆၃||ကြည်ကြည်ဌေး၊သီသီ |- | ၁၁||မောင်တို့ချယ်ရီမြေ | ၁၉၆၃||ခင်သန်းနု |- | ၁၂||ဤစံအိမ်ဝယ် |၁၉၆၃||ဝါဝါဝင်းရွှေ |- | ၁၃||ချစ်သောမောင်မောင် ||၁၉၆၃||သီသီ |- | ၁၄||မောင်ချော့မြှူပါ့မယ် ||၁၉၆၃||ကြည်ကြည်ဌေး |- | ၁၅||ရင်သွေးရင်နှစ် ||၁၉၆၃||မေသစ်၊ ဝါဝါဝင်းရွှေ |- | ၁၆||သစ္စာတူပြိုင် |၁၉၆၄||မြင့်မြင့်ခင် |- | ၁၇||ဘယ်ရပ်ဌာနီ |၁၉၆၄||ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၁၈||မောင့်အချစ်တော် |၁၉၆၄||တင်တင်မူ၊ချစ်စပယ် |- |၁၉ |မေတ္တာပန်းဥယျာဉ် |၁၉၆၄ |မြင့်မြင့်ခင်၊ခင်သန်းနု |- |၂၀ |သိကြားစေသက်သေညွှန်း |၁၉၆၄ |ဝါဝါဝင်းရွှေ၊ခင်သန်းနု |- |၂၁ |ညီညီလွင် |၁၉၆၄ |ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၂၂ |မုန်းမေ့ပါနိုင် |၁၉၆၅ |တင်တင်မူ၊သီသီ၊ ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၂၃ |ချစ်သဲ |၁၉၆၅ |ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၂၄ |ဆုထူးငယ်ပန်ရွယ်သွန်း |၁၉၆၆ |ဒေစီကျော်ဝင်း၊နွဲ့နွဲ့စန်း |- |၂၅ |ရီးစားဓမြ (ခင်သန်းနု) |၁၉၆၇ |ခင်သန်းနု |- |၂၆ |မောင်မောင်နဲ့သိင်္ဂီ |၁၉၆၇ |စံရှားတင်၊စမ်းစမ်းဝင်း |- |၂၇ |နှင်းပျောက်တဲ့နွေ |၁၉၆၇ |တင်တင်မူ၊ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- |၂၈ |ဆောင်းအိပ်မက် |၁၉၆၇ |ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး၊ အေးအေးသင်း (၁၉၆၇ခုနှစ်တွင် အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆုရရှိသည့်ဇာတ်ကား) |- |၂၉ |ကိုယ့်ချစ်သူဘယ်မှာရှိတယ် |၁၉၆၈ |ခင်သန်းနု |- |၃၀ |သိုး |၁၉၆၈ |ခင်သန်းနု |- |၃၁ |တိမ်လွှာမို့မို့လွင် |၁၉၆၈ |မြင့်မြင့်ခင် |- |၃၂ |ကျောက်မဲအကျဉ်းသား (ခင်သန်းနု) |၁၉၆၉ |ခင်သန်းနု |- |၃၃ |မှုံရွှေရည် (*) |၁၉၇၀ |ခင်သန်းနု၊အောင်လွင်၊ဖိုးပါကြီး၊ခင်လေးဆွေနှင့် ကလေးသရုပ်ဆောင်စန္ဒာလင်း |- |၃၄ |တစ်ကျော့နှစ်ကျော့တေးကိုသီ |၁၉၇၁ |တင်တင်မြ၊ချိုပြုံး |- |၃၅ |အတွယ်အတာ |၁၉၇၂ |(ကလေးသရုပ်ဆောင် စန္ဒာလင်း) |- |၃၆ |လတ်လတ် (ခင်သန်းနု) |၁၉၇၃ |ခင်သန်းနု |- |၃၇ |မုန်းပါတယ်မောင့်ကို |၁၉၇၃ |မြင့်မြင့်ခင် |- |၃၈ |ပန်းမြို့တော်သို့ခြေလှမ်းသုံးဆယ် (ချိုပြုံး) |၁၉၇၃ |ကျော်စွာဝင်း၊ချိုပြုံးတို့ခေါင်းဆောင်ပါဝင်၍ ဧည့်သည်သရုပ်ဆောင်အဖြစ်ပါဝင်သည်။ |- |၃၉ |ချစ်သူရွေးမယ်ချစ်ဝဲလယ် |၁၉၇၅ |မြင့်မြင့်ခင်၊တင်တင်နွဲ့၊စမ်းစမ်းအေး၊မြင့်မြင့်ခိုင်၊ချိုပြုံး၊နွဲ့နွဲ့မူ၊စန္ဒာ တို့နှင့်တွဲဖက်၍ မြန်မာ့ရုပ်ရှင်သမိုင်းတွင် ပထမဆုံးအကြိမ် (၈)ကိုယ်ခွဲသရုပ်ဆောင်သည်။ |- |၄၀ |မင်းဘယ်ပြေးမလဲမိချိုသဲ |၁၉၇၆ |စန္ဒာ |- |၄၁ |တိမ်ဦးလေပြေမောင့်ကိုစေ |၁၉၇၇ |ခင်ယုမေ၊တင်တင်နွဲ့ |- |၄၂ |သက်တန့်ပေါ်ကလူတစ်ယောက် |၁၉၈၀ |ခင်သန်းနု၊အေးအေးသင်း |- |၄၃ |မိန်းမနဲ့ယောက်ျား |၁၉၈၁ |မြင့်မြင့်ခိုင်၊ယဉ်ယဉ်အေး |- |၄၄ |ကျွန်တော်ပြောချင်သောအချစ်အကြောင်း |၁၉၈၁ |ခင်သန်းနွယ် |- |၄၅ |မေတ္တာကမ္ဘာခြားလေသူ |၁၉၈၁ |နွဲ့နွဲ့မူ |- |၄၆ |ချစ်သူကြင်သူမြတ်နိုးသူ |၁၉၈၁ |မြင့်မြင့်ခင်၊မြင့်မြင့်ခိုင် |- |၄၇ |ဇာတိသွေး |၁၉၈၁ |ကြည်ကြည်ဌေး၊ဆွေဇင်ထိုက် |- |၄၈ |ရာမလက္ခဏလိုအချစ်မျိုး |၁၉၈၂ |ဆွေဇင်ထိုက် |- |၄၉ |ဝေဠု |၁၉၈၂ |ကျော်စွာဝင်း၊ မေဝင်းမောင် |- |၅၀ |မိုးပုလဲသူဇာ |၁၉၈၂ |စောမြသန္တာ၊ သီတာဝင်း |- |၅၁ |နှစ်ယောက်တည်းနေချင်တယ် |၁၉၈၂ |ဝင်းဦးအဖြစ်နာမည်ကျော်ခဲ့သည့် တင်တင်မူနှင့်အောင်မြင်ခဲ့သောကားကို ကိုယ်တိုင်ဒါရိုက်တာလုပ်၍ အေးမင်းဝင်း၊ချိုပြုံး၊မေဝင်းမောင်တို့နှင့်ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ |- |၅၂ |ငွေလှိုင်းဇာပေါ်မှာ |၁၉၈၇ |ကိုယ်တိုင်ဒါရိုက်တာလုပ်ပြီး ကျော်စွာဝင်း၊ချိုပြုံးတို့နှင့် ကျော်စွာဝင်းဖခင်နေရာမှ သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ |- |၅၃ |ခိုင်မာလာနှင်းဆီ |၁၉၈၇-၈၈ |ခင်သန်းနုနှင့် ပေ၆၀၀၀ကျော်ရိုက်ကူးထားခဲ့ပြီးကွယ်လွန်ပြီးနောက် ရန်အောင်နှင့်ဆက်လက်ရိုက်ကူးကာ ၁၉၉၂ခုနှစ်တွင် ရုံတင်ပြသခဲ့သည်။ |} == သီဆိုခဲ့သောတေးသီချင်းများ == ရတနာပုံ တေးစီးရီး - မေသစ် ရီရီသန့် တို့နှင့် တွဲဖက် (၁၅) ပုဒ် ခေတ်ဟောင်း ပြန်ဆိုတေး - ၂ ခွေတွဲ (၂၅) ပုဒ် နတ်ချင်း နှင့် သီချင်းခန့်များ (၈) ပုဒ် ပုဏ္ဏကလိုအချစ်မျိုး မဟာဂီတတေးသီချင်းများ အမှတ် (၁) (၁၃) ပုဒ် အလင်္ကာကျော်စွာ ဆရာ ရွှေပြည်အေး တေးနုလက်ရာ အမှတ် (၃) ==အကိုးအကား== {{reflist}} {{lifetime|၁၉၃၅|၁၉၈၈}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား အဆိုတော်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆုရှင်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ]] 6wpde1m83s4f3sj3dpw3v3en7k1uo3t 1052371 1052370 2026-09-11T15:51:37Z ~2026-39963-61 145736 /* သီဆိုခဲ့သောတေးသီချင်းများ */ 1052371 wikitext text/x-wiki {{Infobox artist | name= ဝင်းဦး | image= Winoo.gif | caption= | birth_name= လှမြင့် | other name = ကိုဦး | birth_date= {{Birth date|1935|03|13|df=y}} | birth_place= [[ရန်ကုန်မြို့]] | death_date= {{Death date and age|1988|12|14|1935|03|13|df=y}} | death_place= [[ရန်ကုန်မြို့]] | resting_place= [[ရန်ကုန်မြို့]] | nationality= မြန်မာ | education= တီတီစီလေ့ကျင့်ရေးကျောင်း၊ [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]၊ ဗိုလ်သင်တန်းအပတ်စဉ်(၈) | known_for= ဒါရိုက်တာ၊ မင်းသား၊ ဇာတ်ညွှန်းဆရာ၊ အဆိုတော်၊ စာရေးဆရာ၊ ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီပိုင်ရှင်နှင့် မဂ္ဂဇင်းစာအုပ်ထုတ်ဝေသူပိုင်ရှင် | notable_works= {{unbulleted list | ''နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်'' ၁၉၆၂ | ''[[မောင်တို့ချယ်ရီမြေ]]'' ၁၉၆၃ | ''[[တိမ်လွှာမို့မိုလွင်]]'' ၁၉၆၇ | ''မင်း ဘယ်ပြေးမလဲ မိချိုသဲ'' | ''ဆောင်းအိပ်မက်'' ၁၉၆၇ | [[မှုံရွှေရည်]] | ''သိုး''၊ ''ကျောက်မဲအကျဉ်းသား'' | ''[[တကျော့ နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ (ရုပ်ရှင်)|တကျော့နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ]]'' | ''ခိုင်မာလာနှင်းဆီ'' }} | movement= | spouse= }} '''ဝင်းဦး''' (၁၉၃၅-၁၉၈၈) သည် မြန်မာ့အနုပညာသမိုင်းတွင် ထူးချွန်သော မင်းသား၊ ဒါရိုက်တာ၊ ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီပိုင်ရှင်၊ ဇာတ်ညွှန်းရေးဆရာ၊ စာရေးဆရာ၊ မဂ္ဂဇင်းထုတ်ဝေသူ၊ ပုံနှိပ်တိုက်ပိုင်ရှင်၊ အဆိုတော် နှင့် ဓာတ်ပြားတိုက်ပိုင်ရှင် ဖြစ်သည်။ == ငယ်ဘဝ == ဝင်းဦးကို သမိုင်းအငြိမ်းစားပါမောက္ခ [[ဘညွန့်|ဦးဘညွန့်]] (ခေတ်ဟောင်းတေးဂီတသမိုင်းတွင်ထင်ရှားသည့် ချစ်ဒုက္ခသီချင်းသီဆိုသူ) နှင့် ဒေါ်နှင်းရီ (မင်နီဘခက်)တို့က ရန်ကုန်မြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ ဝင်းဦး၏ အမည်ရင်းမှာ လှမြင့်ဖြစ်ပြီး ငယ်နာမည်မှာ ဘိုနီဖြစ်သည်။ မွေးချင်းငါးဦးအနက် တတိယမြောက်ဖြစ်သည်။ မွေးချင်းအားလုံးမှာ အနုပညာရှင်များဖြစ် အစဉ်လိုက် ဒေါ်တင်တင်ဦး (စာရေးဆရာမမေယု)၊ ကိုကျော်ဝင်း (မင်းသား ဝင်းညွန့်)၊ ကိုအုန်းကြိုင် (မင်းသား အောင်မိုး)၊ တက္ကသိုလ် ကြည်ရွှင်တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ဝင်းဦးဟု နာမည်ပေးထားခြင်းမှာ အစ်မဖြစ်သူ တင်တင်ဦး နှင့် အစ်ကိုဝင်းညွန့် နာမည် ရှေ့ဆုံးနှင့် နောက်ဆုံးစာလုံးကိုယူ၍ ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ဦးဘညွန့်သည်ချစ်ဒုက္ခနှင့်ဆူထူးရွယ်သီချင်းနှစ်ပုဒ်ဖြင့် ဓာတ်ပြားရအဆိုတော်အဖြစ် နာမည်ကျန်ရစ်သူ ဖြစ်ကာ တက္ကသိုလ်ပါမောက္ခတစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။ မိခင် မင်နီဘခက်၏ ဖခင်သည် မြန်မာတိုင်းရင်းဆေးပညာအကြောင်း သုတေသနများ ဆောင်ရွက်ခဲ့သော ဆရာဝန် ကာနယ်ဘခက် ဖြစ်၍ ကာနယ်ဘခက်ရဲ့ ဖခင်ဖြစ်သူမှာ မြန်မာပြည်၌ ပထမဆုံးဖွဲ့ခဲ့သည့် လက်ထောက်ဘုရင်ခံ၏ အတိုင်ပင်ခံကောင်စီဝင် မော်လမြိုင်မြို့မှ ဦးခက် ဖြစ်သည်။<ref name="bbc myanmar"/> == ပညာရေး == ဝင်းဦးသည် [[ဒုတိယကမ္ဘာစစ်]]ကြီး ပြီးသောအခါ တီတီစီလေ့ကျင့်ရေးကျောင်းတွင် ပညာကို စတင်သင်ယူခဲ့သည်။ တီတီစီကျောင်းမှာပင် တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းအောင်မြင်ခဲ့သည်။ [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]တွင် ဆက်လက် ပညာသင်ကြားရာ ဥပစာအထက်တန်း အောင်မြင်ခဲ့သည်။ တက္ကသိုလ်ပညာကို ဆုံးခန်းတိုင် မသင်ဘဲ ဗိုလ်သင်တန်းအပတ်စဉ်(၈)ကို တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်ကိုဦး အမည်ဖြင့် တပ်မတော် (ကြည်း) ၌ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ == စစ်မှုထမ်းဘဝ == ဝင်းဦးသည် တပ်မဟာ(၅)နှင့် တပ်ရင်း(၇)တို့)တွင် အမှုထမ်းခဲ့သည်။ ယင်းကဲ့သို့ အမှုထမ်းနေစဉ်အတွင်း [[မှော်ဘီမြို့]]ရှိ ကြည်း၊ ရေ၊ လေ၊ ပူးပေါင်းစစ်ဆင်ရေး လေထီးသင်တန်းသို့ တက်ရောက်ပြီး ၁၉၅၉ ခုနှစ်တွင် ဩစတြေးလျနိုင်ငံသို့ လေထီးပညာရပ်များ သွားရောက် သင်ကြားခဲ့သည်။ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာသောအခါ မှော်ဘီလေထီးသင်တန်းကျောင်းတွင် နည်းပြအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီးနောက် ၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် တပ်မတော်မှ ဗိုလ်ကြီးအဆင့်ဖြင့် အနားယူခဲ့သည်။<ref name="multi-talented">{{cite web |url=https://www.moi.gov.mm/npe/?q=news/7/08/2013/id-4850|title=မြန်မာ့အနုပညာလောက၏ စွယ်စုံအနုပညာရှင် အကယ်ဒမီ ဝင်းဦး |last=Phyo Sandar Myint |first= |date=7 August 2013|access-date=16 May 2020 |language=Myanmar |trans-title=Academy-winner Win Oo, a multi-talented artist in the Myanma entertainment industry (literature, music and films}}</ref> == အနုပညာလုပ်ငန်း == ဝင်းဦးသည် စာပေလောကတွင် အောင်မြင်ခဲ့သလို ရုပ်ရှင်လောကတွင်လည်း လျှမ်းလျှမ်းတောက်အောင်မြင်ခဲ့သည့် အနုပညာသမားတစ်ဦးဖြစ်သည်။ ဝင်းဦးသည် ''မင်းထင်ရွှေမှန်'' ရာဇဝင်ဇာတ်ကား ဇာတ်ညွှန်းရေးသားရာမှ အစပြုကာ စာပေလောကမှ ရုပ်ရှင်လောကသို့ နယ်ပယ်ချဲ့ထွင်လာခဲ့သည်။ ဝင်းဦး၏ ပွဲဦးထွက်ဇာတ်ကားမှာ [[ရှုမဝ ရုပ်စုံမဂ္ဂဇင်း|ရှုမဝ မဂ္ဂဇင်း]]တွင် သူကိုယ်တိုင်ရေးသားထားသည့် ''နှစ်ယောက်ထဲနေချင်တယ်'' ဝတ္ထုရှည်ကို မင်းသမီး [[တင်တင်မူ]]နှင့်အတူ ဇာတ်ကား အဖြစ် ပုံဖော်ခဲ့သည်။ ထိုဇာတ်ကားနှင့်အတူ ယင်းဇာတ်ကား၏ဇာတ်ဝင်တေးဖြစ်သည့် ''မီးပုံပွဲ'' သီချင်းသည် ထိုအချိန်က ဝင်းဦးဟူသော သရုပ်ဆောင်သစ်၏ နာမည်နှင့်အတူ မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံးရှိ ရုပ်ရှင်ပရိသတ်များ၏ ရင်ထဲသို့ လွှမ်းမိုးနိုင်ခဲ့သည်။ သို့သော် ထိုဇာတ်ကားသည် ဝင်းဦး၏ ပထမဆုံး ရုံတင်ခဲ့သောဇာတ်ကားမဟုတ်ပေ။ ပထမဆုံးရုပ်ရှင်ဖြစ်သည့် "နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်" ဇာတ်ကား ရိုက်ကူးနေစဉ်မှာပင် မြဇော်ရုပ်ရှင် ထုတ်လုပ်ရေးက ဒါရိုက်တာ မင်းရှင်နောင်အား တာဝန်ပေးပီး " ချစ်သောသူ တယောက်" ဇာတ်ကားကို ရိုက်ကူးစေခဲ့သည်။ " ချစ်သောသူ တယောက်" ဇာတ်ကားသည် " နှစ်ယောက်ထဲနေချင်တယ်" ဇာတ်ကားထက် စောစီးစွာ ရုံတင်ခဲ့သော်လည်း အောင်မြင်မှု မရခဲ့ပေ။ ထို့အပြင် ဝင်းဦးသည် အခြားသောရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီများအတွက် ဇာတ်ကားပေါင်းများစွာတွင် ပါဝင်သရုပ်ဆောင် ပေးခဲ့ရုံသာမက "စန္ဒာ" ကိုယ်ပိုင်ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီကိုလည်း တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ဝင်းဦးကိုယ်တိုင်ဒါရိုက်တာလုပ်ပြီး ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သော ''ဆောင်းအိပ်မက်'' ဇာတ်ကားတွင် နှစ်ကိုယ်ခွဲသရုပ်ဆောင်မှုဖြင့် ၁၉၆၇ခုနှစ်တွင် ပထမဆုံးအကြိမ် [[မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆု|အကယ်ဒမီဆု]] ရရှိခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်တွင် အလားတူပင် ကိုယ်တိုင်ပါဝင်သရုပ်ဆောင် ရိုက်ကူးခဲ့သည့် နာမည်ကျော် ''[[မှုံရွှေရည်]]'' ဇာတ်ကားဖြင့် ဒုတိယအကြိမ် အကယ်ဒမီဆု ထပ်မံရရှိခဲ့ပြန်သည်။ ဝင်းဦး၏ အနုပညာ သက်တမ်းတလျှောက်တွင် အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆု နှစ်ကြိမ်၊ ဇာတ်ကားဆု နှစ်ကြိမ် ရရှိဆွတ်ခူးနိုင်ခဲ့သည်။ ဝင်းဦးရိုက်ကူးခဲ့သည့် ''ချစ်သူရွေးမယ်ချစ်ဝဲလယ်'' ဇာတ်ကားသည် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်လောက၏ပထမဆုံးသော ရှစ်ကိုယ်ခွဲ ဇာတ်ကား ဖြစ်သည်။<ref name="bbc myanmar">{{cite web |url=https://www.bbc.com/burmese/in-depth-46605005|title= နှုတ်ခမ်းမွေးမင်းသား ဝင်းဦးရဲ့ အမြတ်နိုးဆုံးအနုပညာက ဘာလဲ|website= BBC Myanmar|last= Bo Bo |first= |date=18 December 2018|access-date=16 May 2020 |language=Myanmar |trans-title=What’s the type of arts the mustache actor Win Oo admires best?}}</ref> ဝင်းဦးပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည့် နာမည်ကြီးဇာတ်ကားအချို့မှာ မင်းသမီး တင်တင်မူနှင့် နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်၊ [[ခင်သန်းနု]]နှင့် မှုံရွှေရည်၊ [[မောင်တို့ချယ်ရီမြေ]]နှင့် ကျောက်မဲအကျဉ်းသား မြင့်မြင့်ခင်နှင့် တိမ်လွှာမို့မိုလွင်၊ စန္ဒာနှင့် မင်း ဘယ်ပြေးမလဲ မိချိုသဲ၊ တင်တင်အေး၊ အေးအေးသင်းတို့နှင့် ဆောင်းအိပ်မက်၊ ချစ်စပယ်နှင့် မောင့်အချစ်တော်၊ [[နေဝင်း၊ ကောလိပ်ဂျင်|ကောလိပ်ဂျင်နေဝင်း]]၊ [[ခင်သန်းနု]]တို့နှင့် သိုး၊ မင်းသမီးချိုပြုံး၊ [[တင်တင်မြ]] တို့နှင့် [[တကျော့ နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ (ရုပ်ရှင်)|တကျော့နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ]]၊ မင်းသမီးမပါပဲရိုက်ကူးခဲ့သည့် အတွယ်အတာ နှင့် နောက်ဆုံးရိုက်ကူးခဲ့သည့် ခိုင်မာလာနှင်းဆီ ဇာတ်ကားတို့မှာ အထူးထင်ရှားခဲ့သည်။ <ref>{{cite book|publisher=ပညာရွှေတောင် စာအုပ်တိုက်|date=ဧပြီ ၂၀၀၃|edition=ပထမ အကြိမ်|author=ပြန်ကြားရေးနှင့် ပြည်သူ့ ဆက်ဆံရေး ဦးစီး ဌာန (ရုံးချုပ်) စာတည်း အဖွဲ့|title=နှစ်ဆယ် ရာစု မြန်မာ စာရေး ဆရာ များနှင့် စာစု စာရင်း}}</ref><ref name="multi-talented"/> === အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆု === အကယ်ဒမီ (အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆု) နှစ်ကြိမ် ဆွတ်ခူးရရှိခဲ့သည်။ * ၁၉၆၇-ခုနှစ် (ဆောင်းအိပ်မက်)ဇာတ်ကား * ၁၉၇၀-ခုနှစ် (မှုံရွှေရည်)ဇာတ်ကား ၎င်းအပြင် ဝင်းဦး၏ အဆိုတော်ဘဝကို အစပြုခဲ့သည့် သီချင်းမှာ "တေလေငှက်"ဖြစ်ပြီး ယင်းသီချင်းကို "ချစ်သောသူတစ်ယောက်"ဇာတ်ကားတွင် ကိုယ်တိုင်သီဆိုသရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ဝင်းဦးသည် အချစ်၊ အလွမ်း၊ တိုင်းပြု ပြည်ပြု သီချင်းများနှင့် ခေတ်ပေါ်သီချင်းများ သာမက ရှေးသီချင်းကြီးများကိုပါ ပိုင်နိုင်စွာသီဆိုနိုင်သူ တစ်ဦးဖြစ်ပြီး တစ်ချိန်က [[မန္တလေး]][[မြို့မအပျော်တမ်းတူရိယာအဖွဲ့]]နှင့်တွဲဖက်၍လည်း သီချင်းများ သီဆိုခဲ့သည်။ ၎င်းအပြင် "ကင်းဝန်" အမည်ရှိဓာတ်ပြားကုမ္ပဏီ တည်ထောင်ကာ ကိုယ်တိုင်သီဆိုသည့် သီချင်းများကို ဓာတ်ပြားများအဖြစ် ထုတ်လုပ်ဖြန့်ဖြူးခဲ့သေးသည်။ == စာပေလုပ်ငန်း == ဝင်းဦးသည် ကျောင်းသား ဘဝကပင် သွေးသောက် မဂ္ဂဇင်းနှင့် ရှုမဝမဂ္ဂဇင်း တို့တွင် ညိုမင်းလွင် ကလောင် အမည်ဖြင့် ကဗျာ၊ ဝတ္ထုများ ရေးသားခဲ့သည်။ ပထမဆုံး ရေးသားခဲ့သော ဝတ္ထုမှာ ဂျိန်း ဖြစ်သည်။ ၁၉၆ဝ ပြည့်နှစ် ရှုမဝမဂ္ဂဇင်း၌ တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားတစ်ဦး မဂ္ဂဇင်း ဝတ္ထုရှည်ကြီးကို ရေးသားခဲ့သည်။ ဤမဂ္ဂဇင်း ဝတ္ထုရှည်ကို ဝင်းဦး ကလောင်အမည်ဖြင့် ရေးသားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဝင်းဦး ဆိုသော အမည်သည် ယင်း ဝတ္ထုရှည်ကြီးကြောင့် နာမည်ကျော်ကြား လူသိများခဲ့သည် မှန်သော်လည်း တစ်နိုင်ငံလုံးက ဝင်းဦးကို အသိအမှတ် ပြုခဲ့သည်မှာ ရုပ်ရှင်ကြောင့်ပင် ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်းတိုက်ကို တည်ထောင်ပြီး မြန်မာ့စာပေသမိုင်းတွင် ပထမဆုံးသော ရောင်စုံအော့ဖ်ဆက် နည်းဖြင့် ထုတ်လုပ်သည့် ပထမဆုံးသော "စန္ဒာ"ပုဂ္ဂလိက ရောင်စုံမဂ္ဂဇင်းကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။<ref>{{cite web |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/laughter-the-best-medicine.html |title=Laughter, the best medicine |last=Kyaw Hsu Mon |first= |date=29 August 2015 |website=The Irrawaddy |access-date=16 May 2020 |quote= In the 1960s, Maung Maung’s work appeared in “Sandar,” a popular magazine published by actor Win Oo.}}</ref> ထိုမဂ္ဂဇင်းတွင် ဝင်းဦးသည် ခင်မောင်ဝင့်အမည်ဖြင့် ကမ္ဘာ့ရုပ်ရှင်လောကနှင့် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်လောကအကြောင်းများကို သုတရသ ပြောင်မြောက်စွာ ရေးသားခဲ့သည်။ ယင်းမဂ္ဂဇင်းတွင် ကလေးများအတွက် ဦးဦးပုံပြောမယ်၊ အမျိုးသမီးများအတွက် မရှပ်တေး ဟူသော အခန်းကဏ္ဍများကြောင့် ပရိသတ်များ၏အထူး အားပေးမှုကိုရရှိကာ ထိုအချိန်က စောင်ရေအများဆုံးသော မဂ္ဂဇင်း တစ်စောင်ဖြစ်ခဲ့သည်။ စာမူ အရေအတွက် များများ ဖော်ပြနိုင်ရန်အတွက် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်းတွင် စာလုံးသေး (၁၂) ပွိုင့်ကို စတင် အသုံးပြုခဲ့သည်။ ဝင်းဦး၏ ကလောင်အမည်ခွဲများမှာ ညိုမင်းလွင်၊ ခင်မောင်ဝင့်၊ မိုးကျော်ခေါင် နှင့် ကိုဦးတို့ ဖြစ်သည်။ == ဘဝနိဂုံး == ထို့နောက် ဝင်းဦးသည် ၁၉၈၈ခုနှစ် ဧပြီလတွင် အူမကြီးကင်ဆာကြောင့် ဗြိတိန်သို့ ဆေးသွားကုပြီး ပြန်လာသည်။ ၁၉၈၈ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ခိုင်မာလာနှင်းဆီ ဇာတ်ကားရိုက်ကူးဆဲတွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ကွယ်လွန်ပြီးသောအခါ ဝင်းဦး၏ အမွေများအား ဒေါ်အိုင်ရင်းတင်လှက ဆက်ခံရသည်။ ပေခြောက်ထောင်ကျော် ရိုက်ကူးထားကာ အပြီးမသတ် ရသေးသော ခိုင်မာလာနှင်းဆီ ဇာတ်ကားကို ဒေါ်အိုင်ရင်းတင်လှက ရုပ်ရှင်မင်းသား[[ရန်အောင်(ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်)|ရန်အောင်]] နှင့် အစားထိုး အပြီးသတ် ရိုက်ကူးခဲ့သည်။<ref>အမှတ်(၂၆၄) နိုဝင်ဘာလ၊ ၁၉၉၁−ခုနှစ်ထုတ် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်း၊</ref> == ရေးသား ပြုစုခဲ့သော စာအုပ်များ == {| class="wikitable sortable" ! စဉ် !! အမည် !! ထုတ်ဝေနှစ် !! မှတ်ချက် |- | ၁||[[ကျွန်တော်မွှေးတဲ့မီး (စာအုပ်)|ကျွန်တော်မွှေးတဲ့မီး]]||၁၉၆၉||လုံးချင်းဝတ္ထု |- | ၂||[[သိုး (စာအုပ်)|သိုး]]||၁၉၆၁||လုံးချင်းဝတ္ထု |- | ၃||[[နုနုငယ်ငယ် (စာအုပ်)|နုနုငယ်ငယ်]]||၁၉၆၁||လုံးချင်းဝတ္ထု |- | ၄||[[အာကသဒုံးယာဉ် လက်နက်များ (စာအုပ်)|အာကသဒုံးယာဉ် လက်နက်များ]]||၁၉၆၁|| |- | ၅||[[အသက်ရှင်နေနည်းနှင့် လေဟာပြင်ခရီး (စာအုပ်)|အသက်ရှင်နေနည်းနှင့် လေဟာပြင်ခရီး]]||၁၉၆၁||၁၉၆၁ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် ရှုမဝပုံနှိပ်တိုက်မှ ရိုက်နှိပ်သည်။ |- | ၆||[[မုန်းလဲမေ့ပါနိုင် (စာအုပ်)|မုန်းလဲမေ့ပါနိုင်]]||၁၉၆၂|| |- | ၇||[[လွမ်းလေသူ အမိုက်အမဲ ဝတ္ထုတိုပေါင်းချုပ်]]||၁၉၆၂||ကင်းဝန်စာအုပ်အမှတ်(၅)၊၁၉၆၂ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၈||[[တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားတစ်ဦး (စာအုပ်)|တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားတစ်ဦး]]||၁၉၆၂|| |- | ၉||[[နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ် (စာအုပ်)|နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်]]||၁၉၆၂|| |- | ၁၀||တေးသီချင်းဆန်းများ||၁၉၆၃|| |- | ၁၁||[[ပန်းကြဲတဲ့ ဖဲစက်ရာမှာ (စာအုပ်)|ပန်းကြဲတဲ့ ဖဲစက်ရာမှာ]]||၁၉၆၃|| |- | ၁၂||[[မျက်ရှု (စာအုပ်)|မျက်ရှု]]||၁၉၆၆|| |- | ၁၃||[[ယောက်ျား မပီသသူနှင့် ချစ်မိသူ လူတစ်ယောက်အကြောင်း (စာအုပ်)|ယောက်ျား မပီသသူနှင့် ချစ်မိသူ လူတစ်ယောက်အကြောင်း]]||၁၉၆၉|| |- | ၁၄||[[အသည်းစား မဟာရာဇာ၏ ရှင်းတမ်း (စာအုပ်)|အသည်းစား မဟာရာဇာ၏ ရှင်းတမ်း]]||၁၉၆၉|| |- | ၁၅||ဝင်းဦး၏တေးပေါင်းချုပ်||၁၉၆၉||၁၉၆၉ခုနှစ်၊ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၁၆|| တေးပေါင်းချုပ် လက်ရွေးစင်||၁၉၆၉|| |- | ၁၇||[[နှလုံးသား အသစ်နှင့် ချစ်မည့်သူ (စာအုပ်)|နှလုံးသား အသစ်နှင့် ချစ်မည့်သူ]]||၁၉၇ဝ|| |- | ၁၈||[[မိန်းမလှအမုန်း (စာအုပ်)|မိန်းမလှအမုန်း]]||၁၉၇၀|| |- | ၁၉||[[ငွေလှိုင်းဇာပေါ်မှာ (စာအုပ်)|ငွေလှိုင်းဇာပေါ်မှာ]]||၁၉၇၁||လုံးချင်းဝတ္ထု၊ |- | ၂၀||[[ဆွေး (စာအုပ်)|ဆွေး]]||၁၉၇၁||လုံးချင်းဝတ္ထု၊ ၁၉၇၁ အောက်တိုဘာလ ပထမအကြိမ် အုပ်ရေ၆၀၀၀ အဖိုး(၅)ကျပ်။ |- | ၂၁||[[ရေဒီယိုတေးများ (စာအုပ်)|ရေဒီယိုတေးများ]]||၁၉၇၁|| |- | ၂၂||[[လတန်ခူးပေမို့ (စာအုပ်)|လတန်ခူးပေမို့]]||၁၉၇၁||ပထမဆုံးထုတ်ဝေသည့် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်း၌ ရေးသည့် အခန်းဆက် ဝတ္ထုရှည် |- | ၂၃||[[နောင်အင်းလေး (စာအုပ်)|နောင်အင်းလေး]]||၁၉၇၂||မြန်မာ့အလင်း၌ ရေးသည့် အခန်းဆက် ဝတ္ထုရှည် |- | ၂၄||[[ကြင်နာသူ့အသဲ (စာအုပ်)|ကြင်နာသူ့အသဲ]]||၁၉၇၂||ဤစာအုပ်ကို [[ချစ်သူကြင်သူမြတ်နိုးသူ]] အမည်ဖြင့် ရုပ်ရှင်ရိုက်ခဲ့သည်။ |- | ၂၅||[[ချစ်ဦးသူနှင့် ချစ်ဖူးသူ (စာအုပ်)|ချစ်ဦးသူနှင့် ချစ်ဖူးသူ]]||၁၉၇၂|| |- | ၂၆||[[ဩစတြေးလျမှ ချစ်သမျှအကြောင်း (စာအုပ်)|ဩစတြေးလျားမှ ချစ်သမျှအကြောင်း]]||၁၉၇၂||၁၉၇၂ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလတွင် ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၂၇||[[နာမည်ကျော် ဇာတ်လိုက်မင်းသား ကိုဂွတို (စာအုပ်)|နာမည်ကျော် ဇာတ်လိုက်မင်းသား ကိုဂွတို]]||၁၉၇၃||စန္ဒာ ရုပ်စုံမဂ္ဂဇင်း၌ ရေးသည့် အခန်းဆက် ဝတ္ထုရှည် |- | ၂၈||[[ကျွန်တော် ကျွန်မတို့အရွယ်]]||၁၉၇၄||၁၉၇၄ခုနှစ်၊ ဇွန်လတွင် စန္ဒာပုံနှိပ်တိုက်မှ ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၂၉|| [[ဆယ်စုခေတ် တစ်နှစ်စွန်း မန်းသင်္ကြန် (စာအုပ်)|ဆယ်စုခေတ် တစ်နှစ်စွန်း မန်းသင်္ကြန်]]||၁၉၇၉||၁၉၇၉ ဩဂုတ်လတွင် ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၃၀|| [[ပုဂ္ဂိုလ်ကျော် (၁၃) ဦး (စာအုပ်)|ပုဂ္ဂိုလ်ကျော် (၁၃) ဦး]]||၁၉၆၂||၁၉၆၂ခုနှစ်၊ ရှုမဝစာအုပ်တိုက်မှ ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၃၁|| [[မျှော်လင့်ခိုး သံသရာဝယ် (စာအုပ်)|မြှော်လင့်ခိုး သံသရာဝယ်]]|| || |- | ၃၂||[[သည်ခေတ် သည်အရွယ် သည်လိင်ကိစ္စ (စာအုပ်)|သည်ခေတ် သည်အရွယ် သည်လိင်ကိစ္စ]]|| || |} == သရုပ်ဆောင်ခဲ့သော ရုပ်ရှင်ကားများ == {| class="wikitable sortable" ! စဉ် !! ဇာတ်ကားအမည် !! ပြသခဲ့သည့်နှစ် !! မှတ်ချက် |- | ၁||ချစ်သောသူတစ်ယောက် |၁၉၆၂||ခင်သန်းနု |- | ၂||နှစ်ယောက်တည်းနေချင်တယ် |၁၉၆၂||တင်တင်မူ၊ဒေစီကျော်ဝင်း |- | ၃||မုန်းတလှဲ့ ပြုံးတလှဲ့||၁၉၆၂ |ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- | ၄||ဆောင်းတညဝယ် |၁၉၆၃||ဝါဝါဝင်းရွှေ |- | ၅||ဗိမ္မသာရ |၁၉၆၃||အေဝမ်းတင်မောင်၊ကြည်ကြည်ဌေး၊ ကြည်ကြည်ညွန့် |- | ၆||မာနတံခွန် |၁၉၆၃||ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- | ၇||ပိတောက်ရိပ်ဝယ် |၁၉၆၃|| ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး၊နှင်းဆီ |- | ၈||ဘဝမှတ်တမ်း |၁၉၆၃||ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- | ၉||မြတ် |၁၉၆၃||မြင့်မြင့်ခင်၊ချစ်စပယ် |- | ၁၀||တပွင့်ထဲပန်မယ် |၁၉၆၃||ကြည်ကြည်ဌေး၊သီသီ |- | ၁၁||မောင်တို့ချယ်ရီမြေ | ၁၉၆၃||ခင်သန်းနု |- | ၁၂||ဤစံအိမ်ဝယ် |၁၉၆၃||ဝါဝါဝင်းရွှေ |- | ၁၃||ချစ်သောမောင်မောင် ||၁၉၆၃||သီသီ |- | ၁၄||မောင်ချော့မြှူပါ့မယ် ||၁၉၆၃||ကြည်ကြည်ဌေး |- | ၁၅||ရင်သွေးရင်နှစ် ||၁၉၆၃||မေသစ်၊ ဝါဝါဝင်းရွှေ |- | ၁၆||သစ္စာတူပြိုင် |၁၉၆၄||မြင့်မြင့်ခင် |- | ၁၇||ဘယ်ရပ်ဌာနီ |၁၉၆၄||ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၁၈||မောင့်အချစ်တော် |၁၉၆၄||တင်တင်မူ၊ချစ်စပယ် |- |၁၉ |မေတ္တာပန်းဥယျာဉ် |၁၉၆၄ |မြင့်မြင့်ခင်၊ခင်သန်းနု |- |၂၀ |သိကြားစေသက်သေညွှန်း |၁၉၆၄ |ဝါဝါဝင်းရွှေ၊ခင်သန်းနု |- |၂၁ |ညီညီလွင် |၁၉၆၄ |ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၂၂ |မုန်းမေ့ပါနိုင် |၁၉၆၅ |တင်တင်မူ၊သီသီ၊ ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၂၃ |ချစ်သဲ |၁၉၆၅ |ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၂၄ |ဆုထူးငယ်ပန်ရွယ်သွန်း |၁၉၆၆ |ဒေစီကျော်ဝင်း၊နွဲ့နွဲ့စန်း |- |၂၅ |ရီးစားဓမြ (ခင်သန်းနု) |၁၉၆၇ |ခင်သန်းနု |- |၂၆ |မောင်မောင်နဲ့သိင်္ဂီ |၁၉၆၇ |စံရှားတင်၊စမ်းစမ်းဝင်း |- |၂၇ |နှင်းပျောက်တဲ့နွေ |၁၉၆၇ |တင်တင်မူ၊ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- |၂၈ |ဆောင်းအိပ်မက် |၁၉၆၇ |ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး၊ အေးအေးသင်း (၁၉၆၇ခုနှစ်တွင် အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆုရရှိသည့်ဇာတ်ကား) |- |၂၉ |ကိုယ့်ချစ်သူဘယ်မှာရှိတယ် |၁၉၆၈ |ခင်သန်းနု |- |၃၀ |သိုး |၁၉၆၈ |ခင်သန်းနု |- |၃၁ |တိမ်လွှာမို့မို့လွင် |၁၉၆၈ |မြင့်မြင့်ခင် |- |၃၂ |ကျောက်မဲအကျဉ်းသား (ခင်သန်းနု) |၁၉၆၉ |ခင်သန်းနု |- |၃၃ |မှုံရွှေရည် (*) |၁၉၇၀ |ခင်သန်းနု၊အောင်လွင်၊ဖိုးပါကြီး၊ခင်လေးဆွေနှင့် ကလေးသရုပ်ဆောင်စန္ဒာလင်း |- |၃၄ |တစ်ကျော့နှစ်ကျော့တေးကိုသီ |၁၉၇၁ |တင်တင်မြ၊ချိုပြုံး |- |၃၅ |အတွယ်အတာ |၁၉၇၂ |(ကလေးသရုပ်ဆောင် စန္ဒာလင်း) |- |၃၆ |လတ်လတ် (ခင်သန်းနု) |၁၉၇၃ |ခင်သန်းနု |- |၃၇ |မုန်းပါတယ်မောင့်ကို |၁၉၇၃ |မြင့်မြင့်ခင် |- |၃၈ |ပန်းမြို့တော်သို့ခြေလှမ်းသုံးဆယ် (ချိုပြုံး) |၁၉၇၃ |ကျော်စွာဝင်း၊ချိုပြုံးတို့ခေါင်းဆောင်ပါဝင်၍ ဧည့်သည်သရုပ်ဆောင်အဖြစ်ပါဝင်သည်။ |- |၃၉ |ချစ်သူရွေးမယ်ချစ်ဝဲလယ် |၁၉၇၅ |မြင့်မြင့်ခင်၊တင်တင်နွဲ့၊စမ်းစမ်းအေး၊မြင့်မြင့်ခိုင်၊ချိုပြုံး၊နွဲ့နွဲ့မူ၊စန္ဒာ တို့နှင့်တွဲဖက်၍ မြန်မာ့ရုပ်ရှင်သမိုင်းတွင် ပထမဆုံးအကြိမ် (၈)ကိုယ်ခွဲသရုပ်ဆောင်သည်။ |- |၄၀ |မင်းဘယ်ပြေးမလဲမိချိုသဲ |၁၉၇၆ |စန္ဒာ |- |၄၁ |တိမ်ဦးလေပြေမောင့်ကိုစေ |၁၉၇၇ |ခင်ယုမေ၊တင်တင်နွဲ့ |- |၄၂ |သက်တန့်ပေါ်ကလူတစ်ယောက် |၁၉၈၀ |ခင်သန်းနု၊အေးအေးသင်း |- |၄၃ |မိန်းမနဲ့ယောက်ျား |၁၉၈၁ |မြင့်မြင့်ခိုင်၊ယဉ်ယဉ်အေး |- |၄၄ |ကျွန်တော်ပြောချင်သောအချစ်အကြောင်း |၁၉၈၁ |ခင်သန်းနွယ် |- |၄၅ |မေတ္တာကမ္ဘာခြားလေသူ |၁၉၈၁ |နွဲ့နွဲ့မူ |- |၄၆ |ချစ်သူကြင်သူမြတ်နိုးသူ |၁၉၈၁ |မြင့်မြင့်ခင်၊မြင့်မြင့်ခိုင် |- |၄၇ |ဇာတိသွေး |၁၉၈၁ |ကြည်ကြည်ဌေး၊ဆွေဇင်ထိုက် |- |၄၈ |ရာမလက္ခဏလိုအချစ်မျိုး |၁၉၈၂ |ဆွေဇင်ထိုက် |- |၄၉ |ဝေဠု |၁၉၈၂ |ကျော်စွာဝင်း၊ မေဝင်းမောင် |- |၅၀ |မိုးပုလဲသူဇာ |၁၉၈၂ |စောမြသန္တာ၊ သီတာဝင်း |- |၅၁ |နှစ်ယောက်တည်းနေချင်တယ် |၁၉၈၂ |ဝင်းဦးအဖြစ်နာမည်ကျော်ခဲ့သည့် တင်တင်မူနှင့်အောင်မြင်ခဲ့သောကားကို ကိုယ်တိုင်ဒါရိုက်တာလုပ်၍ အေးမင်းဝင်း၊ချိုပြုံး၊မေဝင်းမောင်တို့နှင့်ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ |- |၅၂ |ငွေလှိုင်းဇာပေါ်မှာ |၁၉၈၇ |ကိုယ်တိုင်ဒါရိုက်တာလုပ်ပြီး ကျော်စွာဝင်း၊ချိုပြုံးတို့နှင့် ကျော်စွာဝင်းဖခင်နေရာမှ သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ |- |၅၃ |ခိုင်မာလာနှင်းဆီ |၁၉၈၇-၈၈ |ခင်သန်းနုနှင့် ပေ၆၀၀၀ကျော်ရိုက်ကူးထားခဲ့ပြီးကွယ်လွန်ပြီးနောက် ရန်အောင်နှင့်ဆက်လက်ရိုက်ကူးကာ ၁၉၉၂ခုနှစ်တွင် ရုံတင်ပြသခဲ့သည်။ |} == သီဆိုခဲ့သောတေးသီချင်းများ == ရတနာပုံ တေးစီးရီး - မေသစ် ရီရီသန့် တို့နှင့် တွဲဖက် (၁၅) ပုဒ် ခေတ်ဟောင်း ပြန်ဆိုတေး - ၂ ခွေတွဲ (၂၅) ပုဒ် နတ်ချင်း နှင့် သီချင်းခန့်များ (၈) ပုဒ် ပုဏ္ဏကလိုအချစ်မျိုး (၁၀) ပုဒ် မဟာဂီတတေးသီချင်းများ အမှတ် (၁) (၁၃) ပုဒ် အလင်္ကာကျော်စွာ ဆရာ ရွှေပြည်အေး တေးနုလက်ရာ အမှတ် (၃) ==အကိုးအကား== {{reflist}} {{lifetime|၁၉၃၅|၁၉၈၈}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား အဆိုတော်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆုရှင်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ]] 46mh9w97x8p0pq3pepu0u6mm178fbnx 1052373 1052371 2026-09-11T15:56:50Z ~2026-39963-61 145736 /* သီဆိုခဲ့သောတေးသီချင်းများ */ 1052373 wikitext text/x-wiki {{Infobox artist | name= ဝင်းဦး | image= Winoo.gif | caption= | birth_name= လှမြင့် | other name = ကိုဦး | birth_date= {{Birth date|1935|03|13|df=y}} | birth_place= [[ရန်ကုန်မြို့]] | death_date= {{Death date and age|1988|12|14|1935|03|13|df=y}} | death_place= [[ရန်ကုန်မြို့]] | resting_place= [[ရန်ကုန်မြို့]] | nationality= မြန်မာ | education= တီတီစီလေ့ကျင့်ရေးကျောင်း၊ [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]၊ ဗိုလ်သင်တန်းအပတ်စဉ်(၈) | known_for= ဒါရိုက်တာ၊ မင်းသား၊ ဇာတ်ညွှန်းဆရာ၊ အဆိုတော်၊ စာရေးဆရာ၊ ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီပိုင်ရှင်နှင့် မဂ္ဂဇင်းစာအုပ်ထုတ်ဝေသူပိုင်ရှင် | notable_works= {{unbulleted list | ''နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်'' ၁၉၆၂ | ''[[မောင်တို့ချယ်ရီမြေ]]'' ၁၉၆၃ | ''[[တိမ်လွှာမို့မိုလွင်]]'' ၁၉၆၇ | ''မင်း ဘယ်ပြေးမလဲ မိချိုသဲ'' | ''ဆောင်းအိပ်မက်'' ၁၉၆၇ | [[မှုံရွှေရည်]] | ''သိုး''၊ ''ကျောက်မဲအကျဉ်းသား'' | ''[[တကျော့ နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ (ရုပ်ရှင်)|တကျော့နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ]]'' | ''ခိုင်မာလာနှင်းဆီ'' }} | movement= | spouse= }} '''ဝင်းဦး''' (၁၉၃၅-၁၉၈၈) သည် မြန်မာ့အနုပညာသမိုင်းတွင် ထူးချွန်သော မင်းသား၊ ဒါရိုက်တာ၊ ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီပိုင်ရှင်၊ ဇာတ်ညွှန်းရေးဆရာ၊ စာရေးဆရာ၊ မဂ္ဂဇင်းထုတ်ဝေသူ၊ ပုံနှိပ်တိုက်ပိုင်ရှင်၊ အဆိုတော် နှင့် ဓာတ်ပြားတိုက်ပိုင်ရှင် ဖြစ်သည်။ == ငယ်ဘဝ == ဝင်းဦးကို သမိုင်းအငြိမ်းစားပါမောက္ခ [[ဘညွန့်|ဦးဘညွန့်]] (ခေတ်ဟောင်းတေးဂီတသမိုင်းတွင်ထင်ရှားသည့် ချစ်ဒုက္ခသီချင်းသီဆိုသူ) နှင့် ဒေါ်နှင်းရီ (မင်နီဘခက်)တို့က ရန်ကုန်မြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ ဝင်းဦး၏ အမည်ရင်းမှာ လှမြင့်ဖြစ်ပြီး ငယ်နာမည်မှာ ဘိုနီဖြစ်သည်။ မွေးချင်းငါးဦးအနက် တတိယမြောက်ဖြစ်သည်။ မွေးချင်းအားလုံးမှာ အနုပညာရှင်များဖြစ် အစဉ်လိုက် ဒေါ်တင်တင်ဦး (စာရေးဆရာမမေယု)၊ ကိုကျော်ဝင်း (မင်းသား ဝင်းညွန့်)၊ ကိုအုန်းကြိုင် (မင်းသား အောင်မိုး)၊ တက္ကသိုလ် ကြည်ရွှင်တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ဝင်းဦးဟု နာမည်ပေးထားခြင်းမှာ အစ်မဖြစ်သူ တင်တင်ဦး နှင့် အစ်ကိုဝင်းညွန့် နာမည် ရှေ့ဆုံးနှင့် နောက်ဆုံးစာလုံးကိုယူ၍ ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ဦးဘညွန့်သည်ချစ်ဒုက္ခနှင့်ဆူထူးရွယ်သီချင်းနှစ်ပုဒ်ဖြင့် ဓာတ်ပြားရအဆိုတော်အဖြစ် နာမည်ကျန်ရစ်သူ ဖြစ်ကာ တက္ကသိုလ်ပါမောက္ခတစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။ မိခင် မင်နီဘခက်၏ ဖခင်သည် မြန်မာတိုင်းရင်းဆေးပညာအကြောင်း သုတေသနများ ဆောင်ရွက်ခဲ့သော ဆရာဝန် ကာနယ်ဘခက် ဖြစ်၍ ကာနယ်ဘခက်ရဲ့ ဖခင်ဖြစ်သူမှာ မြန်မာပြည်၌ ပထမဆုံးဖွဲ့ခဲ့သည့် လက်ထောက်ဘုရင်ခံ၏ အတိုင်ပင်ခံကောင်စီဝင် မော်လမြိုင်မြို့မှ ဦးခက် ဖြစ်သည်။<ref name="bbc myanmar"/> == ပညာရေး == ဝင်းဦးသည် [[ဒုတိယကမ္ဘာစစ်]]ကြီး ပြီးသောအခါ တီတီစီလေ့ကျင့်ရေးကျောင်းတွင် ပညာကို စတင်သင်ယူခဲ့သည်။ တီတီစီကျောင်းမှာပင် တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းအောင်မြင်ခဲ့သည်။ [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]တွင် ဆက်လက် ပညာသင်ကြားရာ ဥပစာအထက်တန်း အောင်မြင်ခဲ့သည်။ တက္ကသိုလ်ပညာကို ဆုံးခန်းတိုင် မသင်ဘဲ ဗိုလ်သင်တန်းအပတ်စဉ်(၈)ကို တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်ကိုဦး အမည်ဖြင့် တပ်မတော် (ကြည်း) ၌ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ == စစ်မှုထမ်းဘဝ == ဝင်းဦးသည် တပ်မဟာ(၅)နှင့် တပ်ရင်း(၇)တို့)တွင် အမှုထမ်းခဲ့သည်။ ယင်းကဲ့သို့ အမှုထမ်းနေစဉ်အတွင်း [[မှော်ဘီမြို့]]ရှိ ကြည်း၊ ရေ၊ လေ၊ ပူးပေါင်းစစ်ဆင်ရေး လေထီးသင်တန်းသို့ တက်ရောက်ပြီး ၁၉၅၉ ခုနှစ်တွင် ဩစတြေးလျနိုင်ငံသို့ လေထီးပညာရပ်များ သွားရောက် သင်ကြားခဲ့သည်။ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာသောအခါ မှော်ဘီလေထီးသင်တန်းကျောင်းတွင် နည်းပြအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီးနောက် ၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် တပ်မတော်မှ ဗိုလ်ကြီးအဆင့်ဖြင့် အနားယူခဲ့သည်။<ref name="multi-talented">{{cite web |url=https://www.moi.gov.mm/npe/?q=news/7/08/2013/id-4850|title=မြန်မာ့အနုပညာလောက၏ စွယ်စုံအနုပညာရှင် အကယ်ဒမီ ဝင်းဦး |last=Phyo Sandar Myint |first= |date=7 August 2013|access-date=16 May 2020 |language=Myanmar |trans-title=Academy-winner Win Oo, a multi-talented artist in the Myanma entertainment industry (literature, music and films}}</ref> == အနုပညာလုပ်ငန်း == ဝင်းဦးသည် စာပေလောကတွင် အောင်မြင်ခဲ့သလို ရုပ်ရှင်လောကတွင်လည်း လျှမ်းလျှမ်းတောက်အောင်မြင်ခဲ့သည့် အနုပညာသမားတစ်ဦးဖြစ်သည်။ ဝင်းဦးသည် ''မင်းထင်ရွှေမှန်'' ရာဇဝင်ဇာတ်ကား ဇာတ်ညွှန်းရေးသားရာမှ အစပြုကာ စာပေလောကမှ ရုပ်ရှင်လောကသို့ နယ်ပယ်ချဲ့ထွင်လာခဲ့သည်။ ဝင်းဦး၏ ပွဲဦးထွက်ဇာတ်ကားမှာ [[ရှုမဝ ရုပ်စုံမဂ္ဂဇင်း|ရှုမဝ မဂ္ဂဇင်း]]တွင် သူကိုယ်တိုင်ရေးသားထားသည့် ''နှစ်ယောက်ထဲနေချင်တယ်'' ဝတ္ထုရှည်ကို မင်းသမီး [[တင်တင်မူ]]နှင့်အတူ ဇာတ်ကား အဖြစ် ပုံဖော်ခဲ့သည်။ ထိုဇာတ်ကားနှင့်အတူ ယင်းဇာတ်ကား၏ဇာတ်ဝင်တေးဖြစ်သည့် ''မီးပုံပွဲ'' သီချင်းသည် ထိုအချိန်က ဝင်းဦးဟူသော သရုပ်ဆောင်သစ်၏ နာမည်နှင့်အတူ မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံးရှိ ရုပ်ရှင်ပရိသတ်များ၏ ရင်ထဲသို့ လွှမ်းမိုးနိုင်ခဲ့သည်။ သို့သော် ထိုဇာတ်ကားသည် ဝင်းဦး၏ ပထမဆုံး ရုံတင်ခဲ့သောဇာတ်ကားမဟုတ်ပေ။ ပထမဆုံးရုပ်ရှင်ဖြစ်သည့် "နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်" ဇာတ်ကား ရိုက်ကူးနေစဉ်မှာပင် မြဇော်ရုပ်ရှင် ထုတ်လုပ်ရေးက ဒါရိုက်တာ မင်းရှင်နောင်အား တာဝန်ပေးပီး " ချစ်သောသူ တယောက်" ဇာတ်ကားကို ရိုက်ကူးစေခဲ့သည်။ " ချစ်သောသူ တယောက်" ဇာတ်ကားသည် " နှစ်ယောက်ထဲနေချင်တယ်" ဇာတ်ကားထက် စောစီးစွာ ရုံတင်ခဲ့သော်လည်း အောင်မြင်မှု မရခဲ့ပေ။ ထို့အပြင် ဝင်းဦးသည် အခြားသောရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီများအတွက် ဇာတ်ကားပေါင်းများစွာတွင် ပါဝင်သရုပ်ဆောင် ပေးခဲ့ရုံသာမက "စန္ဒာ" ကိုယ်ပိုင်ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီကိုလည်း တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ဝင်းဦးကိုယ်တိုင်ဒါရိုက်တာလုပ်ပြီး ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သော ''ဆောင်းအိပ်မက်'' ဇာတ်ကားတွင် နှစ်ကိုယ်ခွဲသရုပ်ဆောင်မှုဖြင့် ၁၉၆၇ခုနှစ်တွင် ပထမဆုံးအကြိမ် [[မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆု|အကယ်ဒမီဆု]] ရရှိခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်တွင် အလားတူပင် ကိုယ်တိုင်ပါဝင်သရုပ်ဆောင် ရိုက်ကူးခဲ့သည့် နာမည်ကျော် ''[[မှုံရွှေရည်]]'' ဇာတ်ကားဖြင့် ဒုတိယအကြိမ် အကယ်ဒမီဆု ထပ်မံရရှိခဲ့ပြန်သည်။ ဝင်းဦး၏ အနုပညာ သက်တမ်းတလျှောက်တွင် အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆု နှစ်ကြိမ်၊ ဇာတ်ကားဆု နှစ်ကြိမ် ရရှိဆွတ်ခူးနိုင်ခဲ့သည်။ ဝင်းဦးရိုက်ကူးခဲ့သည့် ''ချစ်သူရွေးမယ်ချစ်ဝဲလယ်'' ဇာတ်ကားသည် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်လောက၏ပထမဆုံးသော ရှစ်ကိုယ်ခွဲ ဇာတ်ကား ဖြစ်သည်။<ref name="bbc myanmar">{{cite web |url=https://www.bbc.com/burmese/in-depth-46605005|title= နှုတ်ခမ်းမွေးမင်းသား ဝင်းဦးရဲ့ အမြတ်နိုးဆုံးအနုပညာက ဘာလဲ|website= BBC Myanmar|last= Bo Bo |first= |date=18 December 2018|access-date=16 May 2020 |language=Myanmar |trans-title=What’s the type of arts the mustache actor Win Oo admires best?}}</ref> ဝင်းဦးပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည့် နာမည်ကြီးဇာတ်ကားအချို့မှာ မင်းသမီး တင်တင်မူနှင့် နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်၊ [[ခင်သန်းနု]]နှင့် မှုံရွှေရည်၊ [[မောင်တို့ချယ်ရီမြေ]]နှင့် ကျောက်မဲအကျဉ်းသား မြင့်မြင့်ခင်နှင့် တိမ်လွှာမို့မိုလွင်၊ စန္ဒာနှင့် မင်း ဘယ်ပြေးမလဲ မိချိုသဲ၊ တင်တင်အေး၊ အေးအေးသင်းတို့နှင့် ဆောင်းအိပ်မက်၊ ချစ်စပယ်နှင့် မောင့်အချစ်တော်၊ [[နေဝင်း၊ ကောလိပ်ဂျင်|ကောလိပ်ဂျင်နေဝင်း]]၊ [[ခင်သန်းနု]]တို့နှင့် သိုး၊ မင်းသမီးချိုပြုံး၊ [[တင်တင်မြ]] တို့နှင့် [[တကျော့ နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ (ရုပ်ရှင်)|တကျော့နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ]]၊ မင်းသမီးမပါပဲရိုက်ကူးခဲ့သည့် အတွယ်အတာ နှင့် နောက်ဆုံးရိုက်ကူးခဲ့သည့် ခိုင်မာလာနှင်းဆီ ဇာတ်ကားတို့မှာ အထူးထင်ရှားခဲ့သည်။ <ref>{{cite book|publisher=ပညာရွှေတောင် စာအုပ်တိုက်|date=ဧပြီ ၂၀၀၃|edition=ပထမ အကြိမ်|author=ပြန်ကြားရေးနှင့် ပြည်သူ့ ဆက်ဆံရေး ဦးစီး ဌာန (ရုံးချုပ်) စာတည်း အဖွဲ့|title=နှစ်ဆယ် ရာစု မြန်မာ စာရေး ဆရာ များနှင့် စာစု စာရင်း}}</ref><ref name="multi-talented"/> === အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆု === အကယ်ဒမီ (အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆု) နှစ်ကြိမ် ဆွတ်ခူးရရှိခဲ့သည်။ * ၁၉၆၇-ခုနှစ် (ဆောင်းအိပ်မက်)ဇာတ်ကား * ၁၉၇၀-ခုနှစ် (မှုံရွှေရည်)ဇာတ်ကား ၎င်းအပြင် ဝင်းဦး၏ အဆိုတော်ဘဝကို အစပြုခဲ့သည့် သီချင်းမှာ "တေလေငှက်"ဖြစ်ပြီး ယင်းသီချင်းကို "ချစ်သောသူတစ်ယောက်"ဇာတ်ကားတွင် ကိုယ်တိုင်သီဆိုသရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ဝင်းဦးသည် အချစ်၊ အလွမ်း၊ တိုင်းပြု ပြည်ပြု သီချင်းများနှင့် ခေတ်ပေါ်သီချင်းများ သာမက ရှေးသီချင်းကြီးများကိုပါ ပိုင်နိုင်စွာသီဆိုနိုင်သူ တစ်ဦးဖြစ်ပြီး တစ်ချိန်က [[မန္တလေး]][[မြို့မအပျော်တမ်းတူရိယာအဖွဲ့]]နှင့်တွဲဖက်၍လည်း သီချင်းများ သီဆိုခဲ့သည်။ ၎င်းအပြင် "ကင်းဝန်" အမည်ရှိဓာတ်ပြားကုမ္ပဏီ တည်ထောင်ကာ ကိုယ်တိုင်သီဆိုသည့် သီချင်းများကို ဓာတ်ပြားများအဖြစ် ထုတ်လုပ်ဖြန့်ဖြူးခဲ့သေးသည်။ == စာပေလုပ်ငန်း == ဝင်းဦးသည် ကျောင်းသား ဘဝကပင် သွေးသောက် မဂ္ဂဇင်းနှင့် ရှုမဝမဂ္ဂဇင်း တို့တွင် ညိုမင်းလွင် ကလောင် အမည်ဖြင့် ကဗျာ၊ ဝတ္ထုများ ရေးသားခဲ့သည်။ ပထမဆုံး ရေးသားခဲ့သော ဝတ္ထုမှာ ဂျိန်း ဖြစ်သည်။ ၁၉၆ဝ ပြည့်နှစ် ရှုမဝမဂ္ဂဇင်း၌ တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားတစ်ဦး မဂ္ဂဇင်း ဝတ္ထုရှည်ကြီးကို ရေးသားခဲ့သည်။ ဤမဂ္ဂဇင်း ဝတ္ထုရှည်ကို ဝင်းဦး ကလောင်အမည်ဖြင့် ရေးသားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဝင်းဦး ဆိုသော အမည်သည် ယင်း ဝတ္ထုရှည်ကြီးကြောင့် နာမည်ကျော်ကြား လူသိများခဲ့သည် မှန်သော်လည်း တစ်နိုင်ငံလုံးက ဝင်းဦးကို အသိအမှတ် ပြုခဲ့သည်မှာ ရုပ်ရှင်ကြောင့်ပင် ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်းတိုက်ကို တည်ထောင်ပြီး မြန်မာ့စာပေသမိုင်းတွင် ပထမဆုံးသော ရောင်စုံအော့ဖ်ဆက် နည်းဖြင့် ထုတ်လုပ်သည့် ပထမဆုံးသော "စန္ဒာ"ပုဂ္ဂလိက ရောင်စုံမဂ္ဂဇင်းကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။<ref>{{cite web |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/laughter-the-best-medicine.html |title=Laughter, the best medicine |last=Kyaw Hsu Mon |first= |date=29 August 2015 |website=The Irrawaddy |access-date=16 May 2020 |quote= In the 1960s, Maung Maung’s work appeared in “Sandar,” a popular magazine published by actor Win Oo.}}</ref> ထိုမဂ္ဂဇင်းတွင် ဝင်းဦးသည် ခင်မောင်ဝင့်အမည်ဖြင့် ကမ္ဘာ့ရုပ်ရှင်လောကနှင့် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်လောကအကြောင်းများကို သုတရသ ပြောင်မြောက်စွာ ရေးသားခဲ့သည်။ ယင်းမဂ္ဂဇင်းတွင် ကလေးများအတွက် ဦးဦးပုံပြောမယ်၊ အမျိုးသမီးများအတွက် မရှပ်တေး ဟူသော အခန်းကဏ္ဍများကြောင့် ပရိသတ်များ၏အထူး အားပေးမှုကိုရရှိကာ ထိုအချိန်က စောင်ရေအများဆုံးသော မဂ္ဂဇင်း တစ်စောင်ဖြစ်ခဲ့သည်။ စာမူ အရေအတွက် များများ ဖော်ပြနိုင်ရန်အတွက် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်းတွင် စာလုံးသေး (၁၂) ပွိုင့်ကို စတင် အသုံးပြုခဲ့သည်။ ဝင်းဦး၏ ကလောင်အမည်ခွဲများမှာ ညိုမင်းလွင်၊ ခင်မောင်ဝင့်၊ မိုးကျော်ခေါင် နှင့် ကိုဦးတို့ ဖြစ်သည်။ == ဘဝနိဂုံး == ထို့နောက် ဝင်းဦးသည် ၁၉၈၈ခုနှစ် ဧပြီလတွင် အူမကြီးကင်ဆာကြောင့် ဗြိတိန်သို့ ဆေးသွားကုပြီး ပြန်လာသည်။ ၁၉၈၈ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ခိုင်မာလာနှင်းဆီ ဇာတ်ကားရိုက်ကူးဆဲတွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ကွယ်လွန်ပြီးသောအခါ ဝင်းဦး၏ အမွေများအား ဒေါ်အိုင်ရင်းတင်လှက ဆက်ခံရသည်။ ပေခြောက်ထောင်ကျော် ရိုက်ကူးထားကာ အပြီးမသတ် ရသေးသော ခိုင်မာလာနှင်းဆီ ဇာတ်ကားကို ဒေါ်အိုင်ရင်းတင်လှက ရုပ်ရှင်မင်းသား[[ရန်အောင်(ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်)|ရန်အောင်]] နှင့် အစားထိုး အပြီးသတ် ရိုက်ကူးခဲ့သည်။<ref>အမှတ်(၂၆၄) နိုဝင်ဘာလ၊ ၁၉၉၁−ခုနှစ်ထုတ် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်း၊</ref> == ရေးသား ပြုစုခဲ့သော စာအုပ်များ == {| class="wikitable sortable" ! စဉ် !! အမည် !! ထုတ်ဝေနှစ် !! မှတ်ချက် |- | ၁||[[ကျွန်တော်မွှေးတဲ့မီး (စာအုပ်)|ကျွန်တော်မွှေးတဲ့မီး]]||၁၉၆၉||လုံးချင်းဝတ္ထု |- | ၂||[[သိုး (စာအုပ်)|သိုး]]||၁၉၆၁||လုံးချင်းဝတ္ထု |- | ၃||[[နုနုငယ်ငယ် (စာအုပ်)|နုနုငယ်ငယ်]]||၁၉၆၁||လုံးချင်းဝတ္ထု |- | ၄||[[အာကသဒုံးယာဉ် လက်နက်များ (စာအုပ်)|အာကသဒုံးယာဉ် လက်နက်များ]]||၁၉၆၁|| |- | ၅||[[အသက်ရှင်နေနည်းနှင့် လေဟာပြင်ခရီး (စာအုပ်)|အသက်ရှင်နေနည်းနှင့် လေဟာပြင်ခရီး]]||၁၉၆၁||၁၉၆၁ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် ရှုမဝပုံနှိပ်တိုက်မှ ရိုက်နှိပ်သည်။ |- | ၆||[[မုန်းလဲမေ့ပါနိုင် (စာအုပ်)|မုန်းလဲမေ့ပါနိုင်]]||၁၉၆၂|| |- | ၇||[[လွမ်းလေသူ အမိုက်အမဲ ဝတ္ထုတိုပေါင်းချုပ်]]||၁၉၆၂||ကင်းဝန်စာအုပ်အမှတ်(၅)၊၁၉၆၂ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၈||[[တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားတစ်ဦး (စာအုပ်)|တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားတစ်ဦး]]||၁၉၆၂|| |- | ၉||[[နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ် (စာအုပ်)|နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်]]||၁၉၆၂|| |- | ၁၀||တေးသီချင်းဆန်းများ||၁၉၆၃|| |- | ၁၁||[[ပန်းကြဲတဲ့ ဖဲစက်ရာမှာ (စာအုပ်)|ပန်းကြဲတဲ့ ဖဲစက်ရာမှာ]]||၁၉၆၃|| |- | ၁၂||[[မျက်ရှု (စာအုပ်)|မျက်ရှု]]||၁၉၆၆|| |- | ၁၃||[[ယောက်ျား မပီသသူနှင့် ချစ်မိသူ လူတစ်ယောက်အကြောင်း (စာအုပ်)|ယောက်ျား မပီသသူနှင့် ချစ်မိသူ လူတစ်ယောက်အကြောင်း]]||၁၉၆၉|| |- | ၁၄||[[အသည်းစား မဟာရာဇာ၏ ရှင်းတမ်း (စာအုပ်)|အသည်းစား မဟာရာဇာ၏ ရှင်းတမ်း]]||၁၉၆၉|| |- | ၁၅||ဝင်းဦး၏တေးပေါင်းချုပ်||၁၉၆၉||၁၉၆၉ခုနှစ်၊ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၁၆|| တေးပေါင်းချုပ် လက်ရွေးစင်||၁၉၆၉|| |- | ၁၇||[[နှလုံးသား အသစ်နှင့် ချစ်မည့်သူ (စာအုပ်)|နှလုံးသား အသစ်နှင့် ချစ်မည့်သူ]]||၁၉၇ဝ|| |- | ၁၈||[[မိန်းမလှအမုန်း (စာအုပ်)|မိန်းမလှအမုန်း]]||၁၉၇၀|| |- | ၁၉||[[ငွေလှိုင်းဇာပေါ်မှာ (စာအုပ်)|ငွေလှိုင်းဇာပေါ်မှာ]]||၁၉၇၁||လုံးချင်းဝတ္ထု၊ |- | ၂၀||[[ဆွေး (စာအုပ်)|ဆွေး]]||၁၉၇၁||လုံးချင်းဝတ္ထု၊ ၁၉၇၁ အောက်တိုဘာလ ပထမအကြိမ် အုပ်ရေ၆၀၀၀ အဖိုး(၅)ကျပ်။ |- | ၂၁||[[ရေဒီယိုတေးများ (စာအုပ်)|ရေဒီယိုတေးများ]]||၁၉၇၁|| |- | ၂၂||[[လတန်ခူးပေမို့ (စာအုပ်)|လတန်ခူးပေမို့]]||၁၉၇၁||ပထမဆုံးထုတ်ဝေသည့် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်း၌ ရေးသည့် အခန်းဆက် ဝတ္ထုရှည် |- | ၂၃||[[နောင်အင်းလေး (စာအုပ်)|နောင်အင်းလေး]]||၁၉၇၂||မြန်မာ့အလင်း၌ ရေးသည့် အခန်းဆက် ဝတ္ထုရှည် |- | ၂၄||[[ကြင်နာသူ့အသဲ (စာအုပ်)|ကြင်နာသူ့အသဲ]]||၁၉၇၂||ဤစာအုပ်ကို [[ချစ်သူကြင်သူမြတ်နိုးသူ]] အမည်ဖြင့် ရုပ်ရှင်ရိုက်ခဲ့သည်။ |- | ၂၅||[[ချစ်ဦးသူနှင့် ချစ်ဖူးသူ (စာအုပ်)|ချစ်ဦးသူနှင့် ချစ်ဖူးသူ]]||၁၉၇၂|| |- | ၂၆||[[ဩစတြေးလျမှ ချစ်သမျှအကြောင်း (စာအုပ်)|ဩစတြေးလျားမှ ချစ်သမျှအကြောင်း]]||၁၉၇၂||၁၉၇၂ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလတွင် ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၂၇||[[နာမည်ကျော် ဇာတ်လိုက်မင်းသား ကိုဂွတို (စာအုပ်)|နာမည်ကျော် ဇာတ်လိုက်မင်းသား ကိုဂွတို]]||၁၉၇၃||စန္ဒာ ရုပ်စုံမဂ္ဂဇင်း၌ ရေးသည့် အခန်းဆက် ဝတ္ထုရှည် |- | ၂၈||[[ကျွန်တော် ကျွန်မတို့အရွယ်]]||၁၉၇၄||၁၉၇၄ခုနှစ်၊ ဇွန်လတွင် စန္ဒာပုံနှိပ်တိုက်မှ ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၂၉|| [[ဆယ်စုခေတ် တစ်နှစ်စွန်း မန်းသင်္ကြန် (စာအုပ်)|ဆယ်စုခေတ် တစ်နှစ်စွန်း မန်းသင်္ကြန်]]||၁၉၇၉||၁၉၇၉ ဩဂုတ်လတွင် ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၃၀|| [[ပုဂ္ဂိုလ်ကျော် (၁၃) ဦး (စာအုပ်)|ပုဂ္ဂိုလ်ကျော် (၁၃) ဦး]]||၁၉၆၂||၁၉၆၂ခုနှစ်၊ ရှုမဝစာအုပ်တိုက်မှ ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၃၁|| [[မျှော်လင့်ခိုး သံသရာဝယ် (စာအုပ်)|မြှော်လင့်ခိုး သံသရာဝယ်]]|| || |- | ၃၂||[[သည်ခေတ် သည်အရွယ် သည်လိင်ကိစ္စ (စာအုပ်)|သည်ခေတ် သည်အရွယ် သည်လိင်ကိစ္စ]]|| || |} == သရုပ်ဆောင်ခဲ့သော ရုပ်ရှင်ကားများ == {| class="wikitable sortable" ! စဉ် !! ဇာတ်ကားအမည် !! ပြသခဲ့သည့်နှစ် !! မှတ်ချက် |- | ၁||ချစ်သောသူတစ်ယောက် |၁၉၆၂||ခင်သန်းနု |- | ၂||နှစ်ယောက်တည်းနေချင်တယ် |၁၉၆၂||တင်တင်မူ၊ဒေစီကျော်ဝင်း |- | ၃||မုန်းတလှဲ့ ပြုံးတလှဲ့||၁၉၆၂ |ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- | ၄||ဆောင်းတညဝယ် |၁၉၆၃||ဝါဝါဝင်းရွှေ |- | ၅||ဗိမ္မသာရ |၁၉၆၃||အေဝမ်းတင်မောင်၊ကြည်ကြည်ဌေး၊ ကြည်ကြည်ညွန့် |- | ၆||မာနတံခွန် |၁၉၆၃||ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- | ၇||ပိတောက်ရိပ်ဝယ် |၁၉၆၃|| ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး၊နှင်းဆီ |- | ၈||ဘဝမှတ်တမ်း |၁၉၆၃||ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- | ၉||မြတ် |၁၉၆၃||မြင့်မြင့်ခင်၊ချစ်စပယ် |- | ၁၀||တပွင့်ထဲပန်မယ် |၁၉၆၃||ကြည်ကြည်ဌေး၊သီသီ |- | ၁၁||မောင်တို့ချယ်ရီမြေ | ၁၉၆၃||ခင်သန်းနု |- | ၁၂||ဤစံအိမ်ဝယ် |၁၉၆၃||ဝါဝါဝင်းရွှေ |- | ၁၃||ချစ်သောမောင်မောင် ||၁၉၆၃||သီသီ |- | ၁၄||မောင်ချော့မြှူပါ့မယ် ||၁၉၆၃||ကြည်ကြည်ဌေး |- | ၁၅||ရင်သွေးရင်နှစ် ||၁၉၆၃||မေသစ်၊ ဝါဝါဝင်းရွှေ |- | ၁၆||သစ္စာတူပြိုင် |၁၉၆၄||မြင့်မြင့်ခင် |- | ၁၇||ဘယ်ရပ်ဌာနီ |၁၉၆၄||ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၁၈||မောင့်အချစ်တော် |၁၉၆၄||တင်တင်မူ၊ချစ်စပယ် |- |၁၉ |မေတ္တာပန်းဥယျာဉ် |၁၉၆၄ |မြင့်မြင့်ခင်၊ခင်သန်းနု |- |၂၀ |သိကြားစေသက်သေညွှန်း |၁၉၆၄ |ဝါဝါဝင်းရွှေ၊ခင်သန်းနု |- |၂၁ |ညီညီလွင် |၁၉၆၄ |ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၂၂ |မုန်းမေ့ပါနိုင် |၁၉၆၅ |တင်တင်မူ၊သီသီ၊ ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၂၃ |ချစ်သဲ |၁၉၆၅ |ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၂၄ |ဆုထူးငယ်ပန်ရွယ်သွန်း |၁၉၆၆ |ဒေစီကျော်ဝင်း၊နွဲ့နွဲ့စန်း |- |၂၅ |ရီးစားဓမြ (ခင်သန်းနု) |၁၉၆၇ |ခင်သန်းနု |- |၂၆ |မောင်မောင်နဲ့သိင်္ဂီ |၁၉၆၇ |စံရှားတင်၊စမ်းစမ်းဝင်း |- |၂၇ |နှင်းပျောက်တဲ့နွေ |၁၉၆၇ |တင်တင်မူ၊ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- |၂၈ |ဆောင်းအိပ်မက် |၁၉၆၇ |ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး၊ အေးအေးသင်း (၁၉၆၇ခုနှစ်တွင် အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆုရရှိသည့်ဇာတ်ကား) |- |၂၉ |ကိုယ့်ချစ်သူဘယ်မှာရှိတယ် |၁၉၆၈ |ခင်သန်းနု |- |၃၀ |သိုး |၁၉၆၈ |ခင်သန်းနု |- |၃၁ |တိမ်လွှာမို့မို့လွင် |၁၉၆၈ |မြင့်မြင့်ခင် |- |၃၂ |ကျောက်မဲအကျဉ်းသား (ခင်သန်းနု) |၁၉၆၉ |ခင်သန်းနု |- |၃၃ |မှုံရွှေရည် (*) |၁၉၇၀ |ခင်သန်းနု၊အောင်လွင်၊ဖိုးပါကြီး၊ခင်လေးဆွေနှင့် ကလေးသရုပ်ဆောင်စန္ဒာလင်း |- |၃၄ |တစ်ကျော့နှစ်ကျော့တေးကိုသီ |၁၉၇၁ |တင်တင်မြ၊ချိုပြုံး |- |၃၅ |အတွယ်အတာ |၁၉၇၂ |(ကလေးသရုပ်ဆောင် စန္ဒာလင်း) |- |၃၆ |လတ်လတ် (ခင်သန်းနု) |၁၉၇၃ |ခင်သန်းနု |- |၃၇ |မုန်းပါတယ်မောင့်ကို |၁၉၇၃ |မြင့်မြင့်ခင် |- |၃၈ |ပန်းမြို့တော်သို့ခြေလှမ်းသုံးဆယ် (ချိုပြုံး) |၁၉၇၃ |ကျော်စွာဝင်း၊ချိုပြုံးတို့ခေါင်းဆောင်ပါဝင်၍ ဧည့်သည်သရုပ်ဆောင်အဖြစ်ပါဝင်သည်။ |- |၃၉ |ချစ်သူရွေးမယ်ချစ်ဝဲလယ် |၁၉၇၅ |မြင့်မြင့်ခင်၊တင်တင်နွဲ့၊စမ်းစမ်းအေး၊မြင့်မြင့်ခိုင်၊ချိုပြုံး၊နွဲ့နွဲ့မူ၊စန္ဒာ တို့နှင့်တွဲဖက်၍ မြန်မာ့ရုပ်ရှင်သမိုင်းတွင် ပထမဆုံးအကြိမ် (၈)ကိုယ်ခွဲသရုပ်ဆောင်သည်။ |- |၄၀ |မင်းဘယ်ပြေးမလဲမိချိုသဲ |၁၉၇၆ |စန္ဒာ |- |၄၁ |တိမ်ဦးလေပြေမောင့်ကိုစေ |၁၉၇၇ |ခင်ယုမေ၊တင်တင်နွဲ့ |- |၄၂ |သက်တန့်ပေါ်ကလူတစ်ယောက် |၁၉၈၀ |ခင်သန်းနု၊အေးအေးသင်း |- |၄၃ |မိန်းမနဲ့ယောက်ျား |၁၉၈၁ |မြင့်မြင့်ခိုင်၊ယဉ်ယဉ်အေး |- |၄၄ |ကျွန်တော်ပြောချင်သောအချစ်အကြောင်း |၁၉၈၁ |ခင်သန်းနွယ် |- |၄၅ |မေတ္တာကမ္ဘာခြားလေသူ |၁၉၈၁ |နွဲ့နွဲ့မူ |- |၄၆ |ချစ်သူကြင်သူမြတ်နိုးသူ |၁၉၈၁ |မြင့်မြင့်ခင်၊မြင့်မြင့်ခိုင် |- |၄၇ |ဇာတိသွေး |၁၉၈၁ |ကြည်ကြည်ဌေး၊ဆွေဇင်ထိုက် |- |၄၈ |ရာမလက္ခဏလိုအချစ်မျိုး |၁၉၈၂ |ဆွေဇင်ထိုက် |- |၄၉ |ဝေဠု |၁၉၈၂ |ကျော်စွာဝင်း၊ မေဝင်းမောင် |- |၅၀ |မိုးပုလဲသူဇာ |၁၉၈၂ |စောမြသန္တာ၊ သီတာဝင်း |- |၅၁ |နှစ်ယောက်တည်းနေချင်တယ် |၁၉၈၂ |ဝင်းဦးအဖြစ်နာမည်ကျော်ခဲ့သည့် တင်တင်မူနှင့်အောင်မြင်ခဲ့သောကားကို ကိုယ်တိုင်ဒါရိုက်တာလုပ်၍ အေးမင်းဝင်း၊ချိုပြုံး၊မေဝင်းမောင်တို့နှင့်ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ |- |၅၂ |ငွေလှိုင်းဇာပေါ်မှာ |၁၉၈၇ |ကိုယ်တိုင်ဒါရိုက်တာလုပ်ပြီး ကျော်စွာဝင်း၊ချိုပြုံးတို့နှင့် ကျော်စွာဝင်းဖခင်နေရာမှ သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ |- |၅၃ |ခိုင်မာလာနှင်းဆီ |၁၉၈၇-၈၈ |ခင်သန်းနုနှင့် ပေ၆၀၀၀ကျော်ရိုက်ကူးထားခဲ့ပြီးကွယ်လွန်ပြီးနောက် ရန်အောင်နှင့်ဆက်လက်ရိုက်ကူးကာ ၁၉၉၂ခုနှစ်တွင် ရုံတင်ပြသခဲ့သည်။ |} == သီဆိုခဲ့သောတေးသီချင်းများ == ရတနာပုံ တေးစီးရီး - မေသစ် ရီရီသန့် တို့နှင့် တွဲဖက် (၁၅) ပုဒ် ခေတ်ဟောင်း ပြန်ဆိုတေး - ၂ ခွေတွဲ (၂၅) ပုဒ် နတ်ချင်း နှင့် သီချင်းခန့်များ (၈) ပုဒ် ပုဏ္ဏကလိုအချစ်မျိုး (၁၀) ပုဒ် မဟာဂီတတေးသီချင်းများ အမှတ် (၁) (၁၃) ပုဒ် မျက်ဝန်းလဲ့ပြာပြာ - တစ်ပုဒ်ချင်းဓာတ်ပြား (တေးရေး ဘိုကလေးတင့်အောင်) အလင်္ကာကျော်စွာ ဆရာ ရွှေပြည်အေး တေးနုလက်ရာ အမှတ် (၃) ==အကိုးအကား== {{reflist}} {{lifetime|၁၉၃၅|၁၉၈၈}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား အဆိုတော်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆုရှင်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ]] gqm3z8oihigskvt59kgb2g96gpnieln 1052374 1052373 2026-09-11T15:58:45Z ~2026-39963-61 145736 /* သီဆိုခဲ့သောတေးသီချင်းများ */ 1052374 wikitext text/x-wiki {{Infobox artist | name= ဝင်းဦး | image= Winoo.gif | caption= | birth_name= လှမြင့် | other name = ကိုဦး | birth_date= {{Birth date|1935|03|13|df=y}} | birth_place= [[ရန်ကုန်မြို့]] | death_date= {{Death date and age|1988|12|14|1935|03|13|df=y}} | death_place= [[ရန်ကုန်မြို့]] | resting_place= [[ရန်ကုန်မြို့]] | nationality= မြန်မာ | education= တီတီစီလေ့ကျင့်ရေးကျောင်း၊ [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]၊ ဗိုလ်သင်တန်းအပတ်စဉ်(၈) | known_for= ဒါရိုက်တာ၊ မင်းသား၊ ဇာတ်ညွှန်းဆရာ၊ အဆိုတော်၊ စာရေးဆရာ၊ ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီပိုင်ရှင်နှင့် မဂ္ဂဇင်းစာအုပ်ထုတ်ဝေသူပိုင်ရှင် | notable_works= {{unbulleted list | ''နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်'' ၁၉၆၂ | ''[[မောင်တို့ချယ်ရီမြေ]]'' ၁၉၆၃ | ''[[တိမ်လွှာမို့မိုလွင်]]'' ၁၉၆၇ | ''မင်း ဘယ်ပြေးမလဲ မိချိုသဲ'' | ''ဆောင်းအိပ်မက်'' ၁၉၆၇ | [[မှုံရွှေရည်]] | ''သိုး''၊ ''ကျောက်မဲအကျဉ်းသား'' | ''[[တကျော့ နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ (ရုပ်ရှင်)|တကျော့နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ]]'' | ''ခိုင်မာလာနှင်းဆီ'' }} | movement= | spouse= }} '''ဝင်းဦး''' (၁၉၃၅-၁၉၈၈) သည် မြန်မာ့အနုပညာသမိုင်းတွင် ထူးချွန်သော မင်းသား၊ ဒါရိုက်တာ၊ ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီပိုင်ရှင်၊ ဇာတ်ညွှန်းရေးဆရာ၊ စာရေးဆရာ၊ မဂ္ဂဇင်းထုတ်ဝေသူ၊ ပုံနှိပ်တိုက်ပိုင်ရှင်၊ အဆိုတော် နှင့် ဓာတ်ပြားတိုက်ပိုင်ရှင် ဖြစ်သည်။ == ငယ်ဘဝ == ဝင်းဦးကို သမိုင်းအငြိမ်းစားပါမောက္ခ [[ဘညွန့်|ဦးဘညွန့်]] (ခေတ်ဟောင်းတေးဂီတသမိုင်းတွင်ထင်ရှားသည့် ချစ်ဒုက္ခသီချင်းသီဆိုသူ) နှင့် ဒေါ်နှင်းရီ (မင်နီဘခက်)တို့က ရန်ကုန်မြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ ဝင်းဦး၏ အမည်ရင်းမှာ လှမြင့်ဖြစ်ပြီး ငယ်နာမည်မှာ ဘိုနီဖြစ်သည်။ မွေးချင်းငါးဦးအနက် တတိယမြောက်ဖြစ်သည်။ မွေးချင်းအားလုံးမှာ အနုပညာရှင်များဖြစ် အစဉ်လိုက် ဒေါ်တင်တင်ဦး (စာရေးဆရာမမေယု)၊ ကိုကျော်ဝင်း (မင်းသား ဝင်းညွန့်)၊ ကိုအုန်းကြိုင် (မင်းသား အောင်မိုး)၊ တက္ကသိုလ် ကြည်ရွှင်တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ဝင်းဦးဟု နာမည်ပေးထားခြင်းမှာ အစ်မဖြစ်သူ တင်တင်ဦး နှင့် အစ်ကိုဝင်းညွန့် နာမည် ရှေ့ဆုံးနှင့် နောက်ဆုံးစာလုံးကိုယူ၍ ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ဦးဘညွန့်သည်ချစ်ဒုက္ခနှင့်ဆူထူးရွယ်သီချင်းနှစ်ပုဒ်ဖြင့် ဓာတ်ပြားရအဆိုတော်အဖြစ် နာမည်ကျန်ရစ်သူ ဖြစ်ကာ တက္ကသိုလ်ပါမောက္ခတစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။ မိခင် မင်နီဘခက်၏ ဖခင်သည် မြန်မာတိုင်းရင်းဆေးပညာအကြောင်း သုတေသနများ ဆောင်ရွက်ခဲ့သော ဆရာဝန် ကာနယ်ဘခက် ဖြစ်၍ ကာနယ်ဘခက်ရဲ့ ဖခင်ဖြစ်သူမှာ မြန်မာပြည်၌ ပထမဆုံးဖွဲ့ခဲ့သည့် လက်ထောက်ဘုရင်ခံ၏ အတိုင်ပင်ခံကောင်စီဝင် မော်လမြိုင်မြို့မှ ဦးခက် ဖြစ်သည်။<ref name="bbc myanmar"/> == ပညာရေး == ဝင်းဦးသည် [[ဒုတိယကမ္ဘာစစ်]]ကြီး ပြီးသောအခါ တီတီစီလေ့ကျင့်ရေးကျောင်းတွင် ပညာကို စတင်သင်ယူခဲ့သည်။ တီတီစီကျောင်းမှာပင် တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းအောင်မြင်ခဲ့သည်။ [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]တွင် ဆက်လက် ပညာသင်ကြားရာ ဥပစာအထက်တန်း အောင်မြင်ခဲ့သည်။ တက္ကသိုလ်ပညာကို ဆုံးခန်းတိုင် မသင်ဘဲ ဗိုလ်သင်တန်းအပတ်စဉ်(၈)ကို တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်ကိုဦး အမည်ဖြင့် တပ်မတော် (ကြည်း) ၌ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ == စစ်မှုထမ်းဘဝ == ဝင်းဦးသည် တပ်မဟာ(၅)နှင့် တပ်ရင်း(၇)တို့)တွင် အမှုထမ်းခဲ့သည်။ ယင်းကဲ့သို့ အမှုထမ်းနေစဉ်အတွင်း [[မှော်ဘီမြို့]]ရှိ ကြည်း၊ ရေ၊ လေ၊ ပူးပေါင်းစစ်ဆင်ရေး လေထီးသင်တန်းသို့ တက်ရောက်ပြီး ၁၉၅၉ ခုနှစ်တွင် ဩစတြေးလျနိုင်ငံသို့ လေထီးပညာရပ်များ သွားရောက် သင်ကြားခဲ့သည်။ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာသောအခါ မှော်ဘီလေထီးသင်တန်းကျောင်းတွင် နည်းပြအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီးနောက် ၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် တပ်မတော်မှ ဗိုလ်ကြီးအဆင့်ဖြင့် အနားယူခဲ့သည်။<ref name="multi-talented">{{cite web |url=https://www.moi.gov.mm/npe/?q=news/7/08/2013/id-4850|title=မြန်မာ့အနုပညာလောက၏ စွယ်စုံအနုပညာရှင် အကယ်ဒမီ ဝင်းဦး |last=Phyo Sandar Myint |first= |date=7 August 2013|access-date=16 May 2020 |language=Myanmar |trans-title=Academy-winner Win Oo, a multi-talented artist in the Myanma entertainment industry (literature, music and films}}</ref> == အနုပညာလုပ်ငန်း == ဝင်းဦးသည် စာပေလောကတွင် အောင်မြင်ခဲ့သလို ရုပ်ရှင်လောကတွင်လည်း လျှမ်းလျှမ်းတောက်အောင်မြင်ခဲ့သည့် အနုပညာသမားတစ်ဦးဖြစ်သည်။ ဝင်းဦးသည် ''မင်းထင်ရွှေမှန်'' ရာဇဝင်ဇာတ်ကား ဇာတ်ညွှန်းရေးသားရာမှ အစပြုကာ စာပေလောကမှ ရုပ်ရှင်လောကသို့ နယ်ပယ်ချဲ့ထွင်လာခဲ့သည်။ ဝင်းဦး၏ ပွဲဦးထွက်ဇာတ်ကားမှာ [[ရှုမဝ ရုပ်စုံမဂ္ဂဇင်း|ရှုမဝ မဂ္ဂဇင်း]]တွင် သူကိုယ်တိုင်ရေးသားထားသည့် ''နှစ်ယောက်ထဲနေချင်တယ်'' ဝတ္ထုရှည်ကို မင်းသမီး [[တင်တင်မူ]]နှင့်အတူ ဇာတ်ကား အဖြစ် ပုံဖော်ခဲ့သည်။ ထိုဇာတ်ကားနှင့်အတူ ယင်းဇာတ်ကား၏ဇာတ်ဝင်တေးဖြစ်သည့် ''မီးပုံပွဲ'' သီချင်းသည် ထိုအချိန်က ဝင်းဦးဟူသော သရုပ်ဆောင်သစ်၏ နာမည်နှင့်အတူ မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံးရှိ ရုပ်ရှင်ပရိသတ်များ၏ ရင်ထဲသို့ လွှမ်းမိုးနိုင်ခဲ့သည်။ သို့သော် ထိုဇာတ်ကားသည် ဝင်းဦး၏ ပထမဆုံး ရုံတင်ခဲ့သောဇာတ်ကားမဟုတ်ပေ။ ပထမဆုံးရုပ်ရှင်ဖြစ်သည့် "နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်" ဇာတ်ကား ရိုက်ကူးနေစဉ်မှာပင် မြဇော်ရုပ်ရှင် ထုတ်လုပ်ရေးက ဒါရိုက်တာ မင်းရှင်နောင်အား တာဝန်ပေးပီး " ချစ်သောသူ တယောက်" ဇာတ်ကားကို ရိုက်ကူးစေခဲ့သည်။ " ချစ်သောသူ တယောက်" ဇာတ်ကားသည် " နှစ်ယောက်ထဲနေချင်တယ်" ဇာတ်ကားထက် စောစီးစွာ ရုံတင်ခဲ့သော်လည်း အောင်မြင်မှု မရခဲ့ပေ။ ထို့အပြင် ဝင်းဦးသည် အခြားသောရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီများအတွက် ဇာတ်ကားပေါင်းများစွာတွင် ပါဝင်သရုပ်ဆောင် ပေးခဲ့ရုံသာမက "စန္ဒာ" ကိုယ်ပိုင်ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီကိုလည်း တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ဝင်းဦးကိုယ်တိုင်ဒါရိုက်တာလုပ်ပြီး ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သော ''ဆောင်းအိပ်မက်'' ဇာတ်ကားတွင် နှစ်ကိုယ်ခွဲသရုပ်ဆောင်မှုဖြင့် ၁၉၆၇ခုနှစ်တွင် ပထမဆုံးအကြိမ် [[မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆု|အကယ်ဒမီဆု]] ရရှိခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်တွင် အလားတူပင် ကိုယ်တိုင်ပါဝင်သရုပ်ဆောင် ရိုက်ကူးခဲ့သည့် နာမည်ကျော် ''[[မှုံရွှေရည်]]'' ဇာတ်ကားဖြင့် ဒုတိယအကြိမ် အကယ်ဒမီဆု ထပ်မံရရှိခဲ့ပြန်သည်။ ဝင်းဦး၏ အနုပညာ သက်တမ်းတလျှောက်တွင် အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆု နှစ်ကြိမ်၊ ဇာတ်ကားဆု နှစ်ကြိမ် ရရှိဆွတ်ခူးနိုင်ခဲ့သည်။ ဝင်းဦးရိုက်ကူးခဲ့သည့် ''ချစ်သူရွေးမယ်ချစ်ဝဲလယ်'' ဇာတ်ကားသည် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်လောက၏ပထမဆုံးသော ရှစ်ကိုယ်ခွဲ ဇာတ်ကား ဖြစ်သည်။<ref name="bbc myanmar">{{cite web |url=https://www.bbc.com/burmese/in-depth-46605005|title= နှုတ်ခမ်းမွေးမင်းသား ဝင်းဦးရဲ့ အမြတ်နိုးဆုံးအနုပညာက ဘာလဲ|website= BBC Myanmar|last= Bo Bo |first= |date=18 December 2018|access-date=16 May 2020 |language=Myanmar |trans-title=What’s the type of arts the mustache actor Win Oo admires best?}}</ref> ဝင်းဦးပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည့် နာမည်ကြီးဇာတ်ကားအချို့မှာ မင်းသမီး တင်တင်မူနှင့် နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်၊ [[ခင်သန်းနု]]နှင့် မှုံရွှေရည်၊ [[မောင်တို့ချယ်ရီမြေ]]နှင့် ကျောက်မဲအကျဉ်းသား မြင့်မြင့်ခင်နှင့် တိမ်လွှာမို့မိုလွင်၊ စန္ဒာနှင့် မင်း ဘယ်ပြေးမလဲ မိချိုသဲ၊ တင်တင်အေး၊ အေးအေးသင်းတို့နှင့် ဆောင်းအိပ်မက်၊ ချစ်စပယ်နှင့် မောင့်အချစ်တော်၊ [[နေဝင်း၊ ကောလိပ်ဂျင်|ကောလိပ်ဂျင်နေဝင်း]]၊ [[ခင်သန်းနု]]တို့နှင့် သိုး၊ မင်းသမီးချိုပြုံး၊ [[တင်တင်မြ]] တို့နှင့် [[တကျော့ နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ (ရုပ်ရှင်)|တကျော့နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ]]၊ မင်းသမီးမပါပဲရိုက်ကူးခဲ့သည့် အတွယ်အတာ နှင့် နောက်ဆုံးရိုက်ကူးခဲ့သည့် ခိုင်မာလာနှင်းဆီ ဇာတ်ကားတို့မှာ အထူးထင်ရှားခဲ့သည်။ <ref>{{cite book|publisher=ပညာရွှေတောင် စာအုပ်တိုက်|date=ဧပြီ ၂၀၀၃|edition=ပထမ အကြိမ်|author=ပြန်ကြားရေးနှင့် ပြည်သူ့ ဆက်ဆံရေး ဦးစီး ဌာန (ရုံးချုပ်) စာတည်း အဖွဲ့|title=နှစ်ဆယ် ရာစု မြန်မာ စာရေး ဆရာ များနှင့် စာစု စာရင်း}}</ref><ref name="multi-talented"/> === အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆု === အကယ်ဒမီ (အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆု) နှစ်ကြိမ် ဆွတ်ခူးရရှိခဲ့သည်။ * ၁၉၆၇-ခုနှစ် (ဆောင်းအိပ်မက်)ဇာတ်ကား * ၁၉၇၀-ခုနှစ် (မှုံရွှေရည်)ဇာတ်ကား ၎င်းအပြင် ဝင်းဦး၏ အဆိုတော်ဘဝကို အစပြုခဲ့သည့် သီချင်းမှာ "တေလေငှက်"ဖြစ်ပြီး ယင်းသီချင်းကို "ချစ်သောသူတစ်ယောက်"ဇာတ်ကားတွင် ကိုယ်တိုင်သီဆိုသရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ဝင်းဦးသည် အချစ်၊ အလွမ်း၊ တိုင်းပြု ပြည်ပြု သီချင်းများနှင့် ခေတ်ပေါ်သီချင်းများ သာမက ရှေးသီချင်းကြီးများကိုပါ ပိုင်နိုင်စွာသီဆိုနိုင်သူ တစ်ဦးဖြစ်ပြီး တစ်ချိန်က [[မန္တလေး]][[မြို့မအပျော်တမ်းတူရိယာအဖွဲ့]]နှင့်တွဲဖက်၍လည်း သီချင်းများ သီဆိုခဲ့သည်။ ၎င်းအပြင် "ကင်းဝန်" အမည်ရှိဓာတ်ပြားကုမ္ပဏီ တည်ထောင်ကာ ကိုယ်တိုင်သီဆိုသည့် သီချင်းများကို ဓာတ်ပြားများအဖြစ် ထုတ်လုပ်ဖြန့်ဖြူးခဲ့သေးသည်။ == စာပေလုပ်ငန်း == ဝင်းဦးသည် ကျောင်းသား ဘဝကပင် သွေးသောက် မဂ္ဂဇင်းနှင့် ရှုမဝမဂ္ဂဇင်း တို့တွင် ညိုမင်းလွင် ကလောင် အမည်ဖြင့် ကဗျာ၊ ဝတ္ထုများ ရေးသားခဲ့သည်။ ပထမဆုံး ရေးသားခဲ့သော ဝတ္ထုမှာ ဂျိန်း ဖြစ်သည်။ ၁၉၆ဝ ပြည့်နှစ် ရှုမဝမဂ္ဂဇင်း၌ တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားတစ်ဦး မဂ္ဂဇင်း ဝတ္ထုရှည်ကြီးကို ရေးသားခဲ့သည်။ ဤမဂ္ဂဇင်း ဝတ္ထုရှည်ကို ဝင်းဦး ကလောင်အမည်ဖြင့် ရေးသားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဝင်းဦး ဆိုသော အမည်သည် ယင်း ဝတ္ထုရှည်ကြီးကြောင့် နာမည်ကျော်ကြား လူသိများခဲ့သည် မှန်သော်လည်း တစ်နိုင်ငံလုံးက ဝင်းဦးကို အသိအမှတ် ပြုခဲ့သည်မှာ ရုပ်ရှင်ကြောင့်ပင် ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်းတိုက်ကို တည်ထောင်ပြီး မြန်မာ့စာပေသမိုင်းတွင် ပထမဆုံးသော ရောင်စုံအော့ဖ်ဆက် နည်းဖြင့် ထုတ်လုပ်သည့် ပထမဆုံးသော "စန္ဒာ"ပုဂ္ဂလိက ရောင်စုံမဂ္ဂဇင်းကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။<ref>{{cite web |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/laughter-the-best-medicine.html |title=Laughter, the best medicine |last=Kyaw Hsu Mon |first= |date=29 August 2015 |website=The Irrawaddy |access-date=16 May 2020 |quote= In the 1960s, Maung Maung’s work appeared in “Sandar,” a popular magazine published by actor Win Oo.}}</ref> ထိုမဂ္ဂဇင်းတွင် ဝင်းဦးသည် ခင်မောင်ဝင့်အမည်ဖြင့် ကမ္ဘာ့ရုပ်ရှင်လောကနှင့် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်လောကအကြောင်းများကို သုတရသ ပြောင်မြောက်စွာ ရေးသားခဲ့သည်။ ယင်းမဂ္ဂဇင်းတွင် ကလေးများအတွက် ဦးဦးပုံပြောမယ်၊ အမျိုးသမီးများအတွက် မရှပ်တေး ဟူသော အခန်းကဏ္ဍများကြောင့် ပရိသတ်များ၏အထူး အားပေးမှုကိုရရှိကာ ထိုအချိန်က စောင်ရေအများဆုံးသော မဂ္ဂဇင်း တစ်စောင်ဖြစ်ခဲ့သည်။ စာမူ အရေအတွက် များများ ဖော်ပြနိုင်ရန်အတွက် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်းတွင် စာလုံးသေး (၁၂) ပွိုင့်ကို စတင် အသုံးပြုခဲ့သည်။ ဝင်းဦး၏ ကလောင်အမည်ခွဲများမှာ ညိုမင်းလွင်၊ ခင်မောင်ဝင့်၊ မိုးကျော်ခေါင် နှင့် ကိုဦးတို့ ဖြစ်သည်။ == ဘဝနိဂုံး == ထို့နောက် ဝင်းဦးသည် ၁၉၈၈ခုနှစ် ဧပြီလတွင် အူမကြီးကင်ဆာကြောင့် ဗြိတိန်သို့ ဆေးသွားကုပြီး ပြန်လာသည်။ ၁၉၈၈ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ခိုင်မာလာနှင်းဆီ ဇာတ်ကားရိုက်ကူးဆဲတွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ကွယ်လွန်ပြီးသောအခါ ဝင်းဦး၏ အမွေများအား ဒေါ်အိုင်ရင်းတင်လှက ဆက်ခံရသည်။ ပေခြောက်ထောင်ကျော် ရိုက်ကူးထားကာ အပြီးမသတ် ရသေးသော ခိုင်မာလာနှင်းဆီ ဇာတ်ကားကို ဒေါ်အိုင်ရင်းတင်လှက ရုပ်ရှင်မင်းသား[[ရန်အောင်(ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်)|ရန်အောင်]] နှင့် အစားထိုး အပြီးသတ် ရိုက်ကူးခဲ့သည်။<ref>အမှတ်(၂၆၄) နိုဝင်ဘာလ၊ ၁၉၉၁−ခုနှစ်ထုတ် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်း၊</ref> == ရေးသား ပြုစုခဲ့သော စာအုပ်များ == {| class="wikitable sortable" ! စဉ် !! အမည် !! ထုတ်ဝေနှစ် !! မှတ်ချက် |- | ၁||[[ကျွန်တော်မွှေးတဲ့မီး (စာအုပ်)|ကျွန်တော်မွှေးတဲ့မီး]]||၁၉၆၉||လုံးချင်းဝတ္ထု |- | ၂||[[သိုး (စာအုပ်)|သိုး]]||၁၉၆၁||လုံးချင်းဝတ္ထု |- | ၃||[[နုနုငယ်ငယ် (စာအုပ်)|နုနုငယ်ငယ်]]||၁၉၆၁||လုံးချင်းဝတ္ထု |- | ၄||[[အာကသဒုံးယာဉ် လက်နက်များ (စာအုပ်)|အာကသဒုံးယာဉ် လက်နက်များ]]||၁၉၆၁|| |- | ၅||[[အသက်ရှင်နေနည်းနှင့် လေဟာပြင်ခရီး (စာအုပ်)|အသက်ရှင်နေနည်းနှင့် လေဟာပြင်ခရီး]]||၁၉၆၁||၁၉၆၁ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် ရှုမဝပုံနှိပ်တိုက်မှ ရိုက်နှိပ်သည်။ |- | ၆||[[မုန်းလဲမေ့ပါနိုင် (စာအုပ်)|မုန်းလဲမေ့ပါနိုင်]]||၁၉၆၂|| |- | ၇||[[လွမ်းလေသူ အမိုက်အမဲ ဝတ္ထုတိုပေါင်းချုပ်]]||၁၉၆၂||ကင်းဝန်စာအုပ်အမှတ်(၅)၊၁၉၆၂ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၈||[[တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားတစ်ဦး (စာအုပ်)|တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားတစ်ဦး]]||၁၉၆၂|| |- | ၉||[[နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ် (စာအုပ်)|နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်]]||၁၉၆၂|| |- | ၁၀||တေးသီချင်းဆန်းများ||၁၉၆၃|| |- | ၁၁||[[ပန်းကြဲတဲ့ ဖဲစက်ရာမှာ (စာအုပ်)|ပန်းကြဲတဲ့ ဖဲစက်ရာမှာ]]||၁၉၆၃|| |- | ၁၂||[[မျက်ရှု (စာအုပ်)|မျက်ရှု]]||၁၉၆၆|| |- | ၁၃||[[ယောက်ျား မပီသသူနှင့် ချစ်မိသူ လူတစ်ယောက်အကြောင်း (စာအုပ်)|ယောက်ျား မပီသသူနှင့် ချစ်မိသူ လူတစ်ယောက်အကြောင်း]]||၁၉၆၉|| |- | ၁၄||[[အသည်းစား မဟာရာဇာ၏ ရှင်းတမ်း (စာအုပ်)|အသည်းစား မဟာရာဇာ၏ ရှင်းတမ်း]]||၁၉၆၉|| |- | ၁၅||ဝင်းဦး၏တေးပေါင်းချုပ်||၁၉၆၉||၁၉၆၉ခုနှစ်၊ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၁၆|| တေးပေါင်းချုပ် လက်ရွေးစင်||၁၉၆၉|| |- | ၁၇||[[နှလုံးသား အသစ်နှင့် ချစ်မည့်သူ (စာအုပ်)|နှလုံးသား အသစ်နှင့် ချစ်မည့်သူ]]||၁၉၇ဝ|| |- | ၁၈||[[မိန်းမလှအမုန်း (စာအုပ်)|မိန်းမလှအမုန်း]]||၁၉၇၀|| |- | ၁၉||[[ငွေလှိုင်းဇာပေါ်မှာ (စာအုပ်)|ငွေလှိုင်းဇာပေါ်မှာ]]||၁၉၇၁||လုံးချင်းဝတ္ထု၊ |- | ၂၀||[[ဆွေး (စာအုပ်)|ဆွေး]]||၁၉၇၁||လုံးချင်းဝတ္ထု၊ ၁၉၇၁ အောက်တိုဘာလ ပထမအကြိမ် အုပ်ရေ၆၀၀၀ အဖိုး(၅)ကျပ်။ |- | ၂၁||[[ရေဒီယိုတေးများ (စာအုပ်)|ရေဒီယိုတေးများ]]||၁၉၇၁|| |- | ၂၂||[[လတန်ခူးပေမို့ (စာအုပ်)|လတန်ခူးပေမို့]]||၁၉၇၁||ပထမဆုံးထုတ်ဝေသည့် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်း၌ ရေးသည့် အခန်းဆက် ဝတ္ထုရှည် |- | ၂၃||[[နောင်အင်းလေး (စာအုပ်)|နောင်အင်းလေး]]||၁၉၇၂||မြန်မာ့အလင်း၌ ရေးသည့် အခန်းဆက် ဝတ္ထုရှည် |- | ၂၄||[[ကြင်နာသူ့အသဲ (စာအုပ်)|ကြင်နာသူ့အသဲ]]||၁၉၇၂||ဤစာအုပ်ကို [[ချစ်သူကြင်သူမြတ်နိုးသူ]] အမည်ဖြင့် ရုပ်ရှင်ရိုက်ခဲ့သည်။ |- | ၂၅||[[ချစ်ဦးသူနှင့် ချစ်ဖူးသူ (စာအုပ်)|ချစ်ဦးသူနှင့် ချစ်ဖူးသူ]]||၁၉၇၂|| |- | ၂၆||[[ဩစတြေးလျမှ ချစ်သမျှအကြောင်း (စာအုပ်)|ဩစတြေးလျားမှ ချစ်သမျှအကြောင်း]]||၁၉၇၂||၁၉၇၂ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလတွင် ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၂၇||[[နာမည်ကျော် ဇာတ်လိုက်မင်းသား ကိုဂွတို (စာအုပ်)|နာမည်ကျော် ဇာတ်လိုက်မင်းသား ကိုဂွတို]]||၁၉၇၃||စန္ဒာ ရုပ်စုံမဂ္ဂဇင်း၌ ရေးသည့် အခန်းဆက် ဝတ္ထုရှည် |- | ၂၈||[[ကျွန်တော် ကျွန်မတို့အရွယ်]]||၁၉၇၄||၁၉၇၄ခုနှစ်၊ ဇွန်လတွင် စန္ဒာပုံနှိပ်တိုက်မှ ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၂၉|| [[ဆယ်စုခေတ် တစ်နှစ်စွန်း မန်းသင်္ကြန် (စာအုပ်)|ဆယ်စုခေတ် တစ်နှစ်စွန်း မန်းသင်္ကြန်]]||၁၉၇၉||၁၉၇၉ ဩဂုတ်လတွင် ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၃၀|| [[ပုဂ္ဂိုလ်ကျော် (၁၃) ဦး (စာအုပ်)|ပုဂ္ဂိုလ်ကျော် (၁၃) ဦး]]||၁၉၆၂||၁၉၆၂ခုနှစ်၊ ရှုမဝစာအုပ်တိုက်မှ ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၃၁|| [[မျှော်လင့်ခိုး သံသရာဝယ် (စာအုပ်)|မြှော်လင့်ခိုး သံသရာဝယ်]]|| || |- | ၃၂||[[သည်ခေတ် သည်အရွယ် သည်လိင်ကိစ္စ (စာအုပ်)|သည်ခေတ် သည်အရွယ် သည်လိင်ကိစ္စ]]|| || |} == သရုပ်ဆောင်ခဲ့သော ရုပ်ရှင်ကားများ == {| class="wikitable sortable" ! စဉ် !! ဇာတ်ကားအမည် !! ပြသခဲ့သည့်နှစ် !! မှတ်ချက် |- | ၁||ချစ်သောသူတစ်ယောက် |၁၉၆၂||ခင်သန်းနု |- | ၂||နှစ်ယောက်တည်းနေချင်တယ် |၁၉၆၂||တင်တင်မူ၊ဒေစီကျော်ဝင်း |- | ၃||မုန်းတလှဲ့ ပြုံးတလှဲ့||၁၉၆၂ |ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- | ၄||ဆောင်းတညဝယ် |၁၉၆၃||ဝါဝါဝင်းရွှေ |- | ၅||ဗိမ္မသာရ |၁၉၆၃||အေဝမ်းတင်မောင်၊ကြည်ကြည်ဌေး၊ ကြည်ကြည်ညွန့် |- | ၆||မာနတံခွန် |၁၉၆၃||ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- | ၇||ပိတောက်ရိပ်ဝယ် |၁၉၆၃|| ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး၊နှင်းဆီ |- | ၈||ဘဝမှတ်တမ်း |၁၉၆၃||ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- | ၉||မြတ် |၁၉၆၃||မြင့်မြင့်ခင်၊ချစ်စပယ် |- | ၁၀||တပွင့်ထဲပန်မယ် |၁၉၆၃||ကြည်ကြည်ဌေး၊သီသီ |- | ၁၁||မောင်တို့ချယ်ရီမြေ | ၁၉၆၃||ခင်သန်းနု |- | ၁၂||ဤစံအိမ်ဝယ် |၁၉၆၃||ဝါဝါဝင်းရွှေ |- | ၁၃||ချစ်သောမောင်မောင် ||၁၉၆၃||သီသီ |- | ၁၄||မောင်ချော့မြှူပါ့မယ် ||၁၉၆၃||ကြည်ကြည်ဌေး |- | ၁၅||ရင်သွေးရင်နှစ် ||၁၉၆၃||မေသစ်၊ ဝါဝါဝင်းရွှေ |- | ၁၆||သစ္စာတူပြိုင် |၁၉၆၄||မြင့်မြင့်ခင် |- | ၁၇||ဘယ်ရပ်ဌာနီ |၁၉၆၄||ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၁၈||မောင့်အချစ်တော် |၁၉၆၄||တင်တင်မူ၊ချစ်စပယ် |- |၁၉ |မေတ္တာပန်းဥယျာဉ် |၁၉၆၄ |မြင့်မြင့်ခင်၊ခင်သန်းနု |- |၂၀ |သိကြားစေသက်သေညွှန်း |၁၉၆၄ |ဝါဝါဝင်းရွှေ၊ခင်သန်းနု |- |၂၁ |ညီညီလွင် |၁၉၆၄ |ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၂၂ |မုန်းမေ့ပါနိုင် |၁၉၆၅ |တင်တင်မူ၊သီသီ၊ ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၂၃ |ချစ်သဲ |၁၉၆၅ |ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၂၄ |ဆုထူးငယ်ပန်ရွယ်သွန်း |၁၉၆၆ |ဒေစီကျော်ဝင်း၊နွဲ့နွဲ့စန်း |- |၂၅ |ရီးစားဓမြ (ခင်သန်းနု) |၁၉၆၇ |ခင်သန်းနု |- |၂၆ |မောင်မောင်နဲ့သိင်္ဂီ |၁၉၆၇ |စံရှားတင်၊စမ်းစမ်းဝင်း |- |၂၇ |နှင်းပျောက်တဲ့နွေ |၁၉၆၇ |တင်တင်မူ၊ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- |၂၈ |ဆောင်းအိပ်မက် |၁၉၆၇ |ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး၊ အေးအေးသင်း (၁၉၆၇ခုနှစ်တွင် အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆုရရှိသည့်ဇာတ်ကား) |- |၂၉ |ကိုယ့်ချစ်သူဘယ်မှာရှိတယ် |၁၉၆၈ |ခင်သန်းနု |- |၃၀ |သိုး |၁၉၆၈ |ခင်သန်းနု |- |၃၁ |တိမ်လွှာမို့မို့လွင် |၁၉၆၈ |မြင့်မြင့်ခင် |- |၃၂ |ကျောက်မဲအကျဉ်းသား (ခင်သန်းနု) |၁၉၆၉ |ခင်သန်းနု |- |၃၃ |မှုံရွှေရည် (*) |၁၉၇၀ |ခင်သန်းနု၊အောင်လွင်၊ဖိုးပါကြီး၊ခင်လေးဆွေနှင့် ကလေးသရုပ်ဆောင်စန္ဒာလင်း |- |၃၄ |တစ်ကျော့နှစ်ကျော့တေးကိုသီ |၁၉၇၁ |တင်တင်မြ၊ချိုပြုံး |- |၃၅ |အတွယ်အတာ |၁၉၇၂ |(ကလေးသရုပ်ဆောင် စန္ဒာလင်း) |- |၃၆ |လတ်လတ် (ခင်သန်းနု) |၁၉၇၃ |ခင်သန်းနု |- |၃၇ |မုန်းပါတယ်မောင့်ကို |၁၉၇၃ |မြင့်မြင့်ခင် |- |၃၈ |ပန်းမြို့တော်သို့ခြေလှမ်းသုံးဆယ် (ချိုပြုံး) |၁၉၇၃ |ကျော်စွာဝင်း၊ချိုပြုံးတို့ခေါင်းဆောင်ပါဝင်၍ ဧည့်သည်သရုပ်ဆောင်အဖြစ်ပါဝင်သည်။ |- |၃၉ |ချစ်သူရွေးမယ်ချစ်ဝဲလယ် |၁၉၇၅ |မြင့်မြင့်ခင်၊တင်တင်နွဲ့၊စမ်းစမ်းအေး၊မြင့်မြင့်ခိုင်၊ချိုပြုံး၊နွဲ့နွဲ့မူ၊စန္ဒာ တို့နှင့်တွဲဖက်၍ မြန်မာ့ရုပ်ရှင်သမိုင်းတွင် ပထမဆုံးအကြိမ် (၈)ကိုယ်ခွဲသရုပ်ဆောင်သည်။ |- |၄၀ |မင်းဘယ်ပြေးမလဲမိချိုသဲ |၁၉၇၆ |စန္ဒာ |- |၄၁ |တိမ်ဦးလေပြေမောင့်ကိုစေ |၁၉၇၇ |ခင်ယုမေ၊တင်တင်နွဲ့ |- |၄၂ |သက်တန့်ပေါ်ကလူတစ်ယောက် |၁၉၈၀ |ခင်သန်းနု၊အေးအေးသင်း |- |၄၃ |မိန်းမနဲ့ယောက်ျား |၁၉၈၁ |မြင့်မြင့်ခိုင်၊ယဉ်ယဉ်အေး |- |၄၄ |ကျွန်တော်ပြောချင်သောအချစ်အကြောင်း |၁၉၈၁ |ခင်သန်းနွယ် |- |၄၅ |မေတ္တာကမ္ဘာခြားလေသူ |၁၉၈၁ |နွဲ့နွဲ့မူ |- |၄၆ |ချစ်သူကြင်သူမြတ်နိုးသူ |၁၉၈၁ |မြင့်မြင့်ခင်၊မြင့်မြင့်ခိုင် |- |၄၇ |ဇာတိသွေး |၁၉၈၁ |ကြည်ကြည်ဌေး၊ဆွေဇင်ထိုက် |- |၄၈ |ရာမလက္ခဏလိုအချစ်မျိုး |၁၉၈၂ |ဆွေဇင်ထိုက် |- |၄၉ |ဝေဠု |၁၉၈၂ |ကျော်စွာဝင်း၊ မေဝင်းမောင် |- |၅၀ |မိုးပုလဲသူဇာ |၁၉၈၂ |စောမြသန္တာ၊ သီတာဝင်း |- |၅၁ |နှစ်ယောက်တည်းနေချင်တယ် |၁၉၈၂ |ဝင်းဦးအဖြစ်နာမည်ကျော်ခဲ့သည့် တင်တင်မူနှင့်အောင်မြင်ခဲ့သောကားကို ကိုယ်တိုင်ဒါရိုက်တာလုပ်၍ အေးမင်းဝင်း၊ချိုပြုံး၊မေဝင်းမောင်တို့နှင့်ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ |- |၅၂ |ငွေလှိုင်းဇာပေါ်မှာ |၁၉၈၇ |ကိုယ်တိုင်ဒါရိုက်တာလုပ်ပြီး ကျော်စွာဝင်း၊ချိုပြုံးတို့နှင့် ကျော်စွာဝင်းဖခင်နေရာမှ သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ |- |၅၃ |ခိုင်မာလာနှင်းဆီ |၁၉၈၇-၈၈ |ခင်သန်းနုနှင့် ပေ၆၀၀၀ကျော်ရိုက်ကူးထားခဲ့ပြီးကွယ်လွန်ပြီးနောက် ရန်အောင်နှင့်ဆက်လက်ရိုက်ကူးကာ ၁၉၉၂ခုနှစ်တွင် ရုံတင်ပြသခဲ့သည်။ |} == သီဆိုခဲ့သောတေးသီချင်းများ == ရတနာပုံ တေးစီးရီး - မေသစ် ရီရီသန့် တို့နှင့် တွဲဖက် (၁၅) ပုဒ် ခေတ်ဟောင်း ပြန်ဆိုတေး - ၂ ခွေတွဲ (၂၅) ပုဒ် နတ်ချင်း နှင့် သီချင်းခန့်များ (၈) ပုဒ် ပုဏ္ဏကလိုအချစ်မျိုး (၁၀) ပုဒ် မပြီးသေးသောပန်းချီကား - တစ်ပုဒ်ချင်းဓာတ်ပြား (တေးရေး မြို့မငြိမ်း) မဟာဂီတတေးသီချင်းများ အမှတ် (၁) (၁၃) ပုဒ် မျက်ဝန်းလဲ့ပြာပြာ - တစ်ပုဒ်ချင်းဓာတ်ပြား (တေးရေး ဘိုကလေးတင့်အောင်) အလင်္ကာကျော်စွာ ဆရာ ရွှေပြည်အေး တေးနုလက်ရာ အမှတ် (၃) ==အကိုးအကား== {{reflist}} {{lifetime|၁၉၃၅|၁၉၈၈}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား အဆိုတော်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆုရှင်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ]] qogofru8f9hlx1nepas3a6xkmnxzilr 1052375 1052374 2026-09-11T16:02:05Z ~2026-39963-61 145736 /* သီဆိုခဲ့သောတေးသီချင်းများ */ 1052375 wikitext text/x-wiki {{Infobox artist | name= ဝင်းဦး | image= Winoo.gif | caption= | birth_name= လှမြင့် | other name = ကိုဦး | birth_date= {{Birth date|1935|03|13|df=y}} | birth_place= [[ရန်ကုန်မြို့]] | death_date= {{Death date and age|1988|12|14|1935|03|13|df=y}} | death_place= [[ရန်ကုန်မြို့]] | resting_place= [[ရန်ကုန်မြို့]] | nationality= မြန်မာ | education= တီတီစီလေ့ကျင့်ရေးကျောင်း၊ [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]၊ ဗိုလ်သင်တန်းအပတ်စဉ်(၈) | known_for= ဒါရိုက်တာ၊ မင်းသား၊ ဇာတ်ညွှန်းဆရာ၊ အဆိုတော်၊ စာရေးဆရာ၊ ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီပိုင်ရှင်နှင့် မဂ္ဂဇင်းစာအုပ်ထုတ်ဝေသူပိုင်ရှင် | notable_works= {{unbulleted list | ''နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်'' ၁၉၆၂ | ''[[မောင်တို့ချယ်ရီမြေ]]'' ၁၉၆၃ | ''[[တိမ်လွှာမို့မိုလွင်]]'' ၁၉၆၇ | ''မင်း ဘယ်ပြေးမလဲ မိချိုသဲ'' | ''ဆောင်းအိပ်မက်'' ၁၉၆၇ | [[မှုံရွှေရည်]] | ''သိုး''၊ ''ကျောက်မဲအကျဉ်းသား'' | ''[[တကျော့ နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ (ရုပ်ရှင်)|တကျော့နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ]]'' | ''ခိုင်မာလာနှင်းဆီ'' }} | movement= | spouse= }} '''ဝင်းဦး''' (၁၉၃၅-၁၉၈၈) သည် မြန်မာ့အနုပညာသမိုင်းတွင် ထူးချွန်သော မင်းသား၊ ဒါရိုက်တာ၊ ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီပိုင်ရှင်၊ ဇာတ်ညွှန်းရေးဆရာ၊ စာရေးဆရာ၊ မဂ္ဂဇင်းထုတ်ဝေသူ၊ ပုံနှိပ်တိုက်ပိုင်ရှင်၊ အဆိုတော် နှင့် ဓာတ်ပြားတိုက်ပိုင်ရှင် ဖြစ်သည်။ == ငယ်ဘဝ == ဝင်းဦးကို သမိုင်းအငြိမ်းစားပါမောက္ခ [[ဘညွန့်|ဦးဘညွန့်]] (ခေတ်ဟောင်းတေးဂီတသမိုင်းတွင်ထင်ရှားသည့် ချစ်ဒုက္ခသီချင်းသီဆိုသူ) နှင့် ဒေါ်နှင်းရီ (မင်နီဘခက်)တို့က ရန်ကုန်မြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ ဝင်းဦး၏ အမည်ရင်းမှာ လှမြင့်ဖြစ်ပြီး ငယ်နာမည်မှာ ဘိုနီဖြစ်သည်။ မွေးချင်းငါးဦးအနက် တတိယမြောက်ဖြစ်သည်။ မွေးချင်းအားလုံးမှာ အနုပညာရှင်များဖြစ် အစဉ်လိုက် ဒေါ်တင်တင်ဦး (စာရေးဆရာမမေယု)၊ ကိုကျော်ဝင်း (မင်းသား ဝင်းညွန့်)၊ ကိုအုန်းကြိုင် (မင်းသား အောင်မိုး)၊ တက္ကသိုလ် ကြည်ရွှင်တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ဝင်းဦးဟု နာမည်ပေးထားခြင်းမှာ အစ်မဖြစ်သူ တင်တင်ဦး နှင့် အစ်ကိုဝင်းညွန့် နာမည် ရှေ့ဆုံးနှင့် နောက်ဆုံးစာလုံးကိုယူ၍ ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ဦးဘညွန့်သည်ချစ်ဒုက္ခနှင့်ဆူထူးရွယ်သီချင်းနှစ်ပုဒ်ဖြင့် ဓာတ်ပြားရအဆိုတော်အဖြစ် နာမည်ကျန်ရစ်သူ ဖြစ်ကာ တက္ကသိုလ်ပါမောက္ခတစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။ မိခင် မင်နီဘခက်၏ ဖခင်သည် မြန်မာတိုင်းရင်းဆေးပညာအကြောင်း သုတေသနများ ဆောင်ရွက်ခဲ့သော ဆရာဝန် ကာနယ်ဘခက် ဖြစ်၍ ကာနယ်ဘခက်ရဲ့ ဖခင်ဖြစ်သူမှာ မြန်မာပြည်၌ ပထမဆုံးဖွဲ့ခဲ့သည့် လက်ထောက်ဘုရင်ခံ၏ အတိုင်ပင်ခံကောင်စီဝင် မော်လမြိုင်မြို့မှ ဦးခက် ဖြစ်သည်။<ref name="bbc myanmar"/> == ပညာရေး == ဝင်းဦးသည် [[ဒုတိယကမ္ဘာစစ်]]ကြီး ပြီးသောအခါ တီတီစီလေ့ကျင့်ရေးကျောင်းတွင် ပညာကို စတင်သင်ယူခဲ့သည်။ တီတီစီကျောင်းမှာပင် တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းအောင်မြင်ခဲ့သည်။ [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]တွင် ဆက်လက် ပညာသင်ကြားရာ ဥပစာအထက်တန်း အောင်မြင်ခဲ့သည်။ တက္ကသိုလ်ပညာကို ဆုံးခန်းတိုင် မသင်ဘဲ ဗိုလ်သင်တန်းအပတ်စဉ်(၈)ကို တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်ကိုဦး အမည်ဖြင့် တပ်မတော် (ကြည်း) ၌ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ == စစ်မှုထမ်းဘဝ == ဝင်းဦးသည် တပ်မဟာ(၅)နှင့် တပ်ရင်း(၇)တို့)တွင် အမှုထမ်းခဲ့သည်။ ယင်းကဲ့သို့ အမှုထမ်းနေစဉ်အတွင်း [[မှော်ဘီမြို့]]ရှိ ကြည်း၊ ရေ၊ လေ၊ ပူးပေါင်းစစ်ဆင်ရေး လေထီးသင်တန်းသို့ တက်ရောက်ပြီး ၁၉၅၉ ခုနှစ်တွင် ဩစတြေးလျနိုင်ငံသို့ လေထီးပညာရပ်များ သွားရောက် သင်ကြားခဲ့သည်။ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာသောအခါ မှော်ဘီလေထီးသင်တန်းကျောင်းတွင် နည်းပြအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီးနောက် ၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် တပ်မတော်မှ ဗိုလ်ကြီးအဆင့်ဖြင့် အနားယူခဲ့သည်။<ref name="multi-talented">{{cite web |url=https://www.moi.gov.mm/npe/?q=news/7/08/2013/id-4850|title=မြန်မာ့အနုပညာလောက၏ စွယ်စုံအနုပညာရှင် အကယ်ဒမီ ဝင်းဦး |last=Phyo Sandar Myint |first= |date=7 August 2013|access-date=16 May 2020 |language=Myanmar |trans-title=Academy-winner Win Oo, a multi-talented artist in the Myanma entertainment industry (literature, music and films}}</ref> == အနုပညာလုပ်ငန်း == ဝင်းဦးသည် စာပေလောကတွင် အောင်မြင်ခဲ့သလို ရုပ်ရှင်လောကတွင်လည်း လျှမ်းလျှမ်းတောက်အောင်မြင်ခဲ့သည့် အနုပညာသမားတစ်ဦးဖြစ်သည်။ ဝင်းဦးသည် ''မင်းထင်ရွှေမှန်'' ရာဇဝင်ဇာတ်ကား ဇာတ်ညွှန်းရေးသားရာမှ အစပြုကာ စာပေလောကမှ ရုပ်ရှင်လောကသို့ နယ်ပယ်ချဲ့ထွင်လာခဲ့သည်။ ဝင်းဦး၏ ပွဲဦးထွက်ဇာတ်ကားမှာ [[ရှုမဝ ရုပ်စုံမဂ္ဂဇင်း|ရှုမဝ မဂ္ဂဇင်း]]တွင် သူကိုယ်တိုင်ရေးသားထားသည့် ''နှစ်ယောက်ထဲနေချင်တယ်'' ဝတ္ထုရှည်ကို မင်းသမီး [[တင်တင်မူ]]နှင့်အတူ ဇာတ်ကား အဖြစ် ပုံဖော်ခဲ့သည်။ ထိုဇာတ်ကားနှင့်အတူ ယင်းဇာတ်ကား၏ဇာတ်ဝင်တေးဖြစ်သည့် ''မီးပုံပွဲ'' သီချင်းသည် ထိုအချိန်က ဝင်းဦးဟူသော သရုပ်ဆောင်သစ်၏ နာမည်နှင့်အတူ မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံးရှိ ရုပ်ရှင်ပရိသတ်များ၏ ရင်ထဲသို့ လွှမ်းမိုးနိုင်ခဲ့သည်။ သို့သော် ထိုဇာတ်ကားသည် ဝင်းဦး၏ ပထမဆုံး ရုံတင်ခဲ့သောဇာတ်ကားမဟုတ်ပေ။ ပထမဆုံးရုပ်ရှင်ဖြစ်သည့် "နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်" ဇာတ်ကား ရိုက်ကူးနေစဉ်မှာပင် မြဇော်ရုပ်ရှင် ထုတ်လုပ်ရေးက ဒါရိုက်တာ မင်းရှင်နောင်အား တာဝန်ပေးပီး " ချစ်သောသူ တယောက်" ဇာတ်ကားကို ရိုက်ကူးစေခဲ့သည်။ " ချစ်သောသူ တယောက်" ဇာတ်ကားသည် " နှစ်ယောက်ထဲနေချင်တယ်" ဇာတ်ကားထက် စောစီးစွာ ရုံတင်ခဲ့သော်လည်း အောင်မြင်မှု မရခဲ့ပေ။ ထို့အပြင် ဝင်းဦးသည် အခြားသောရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီများအတွက် ဇာတ်ကားပေါင်းများစွာတွင် ပါဝင်သရုပ်ဆောင် ပေးခဲ့ရုံသာမက "စန္ဒာ" ကိုယ်ပိုင်ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီကိုလည်း တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ဝင်းဦးကိုယ်တိုင်ဒါရိုက်တာလုပ်ပြီး ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သော ''ဆောင်းအိပ်မက်'' ဇာတ်ကားတွင် နှစ်ကိုယ်ခွဲသရုပ်ဆောင်မှုဖြင့် ၁၉၆၇ခုနှစ်တွင် ပထမဆုံးအကြိမ် [[မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆု|အကယ်ဒမီဆု]] ရရှိခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်တွင် အလားတူပင် ကိုယ်တိုင်ပါဝင်သရုပ်ဆောင် ရိုက်ကူးခဲ့သည့် နာမည်ကျော် ''[[မှုံရွှေရည်]]'' ဇာတ်ကားဖြင့် ဒုတိယအကြိမ် အကယ်ဒမီဆု ထပ်မံရရှိခဲ့ပြန်သည်။ ဝင်းဦး၏ အနုပညာ သက်တမ်းတလျှောက်တွင် အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆု နှစ်ကြိမ်၊ ဇာတ်ကားဆု နှစ်ကြိမ် ရရှိဆွတ်ခူးနိုင်ခဲ့သည်။ ဝင်းဦးရိုက်ကူးခဲ့သည့် ''ချစ်သူရွေးမယ်ချစ်ဝဲလယ်'' ဇာတ်ကားသည် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်လောက၏ပထမဆုံးသော ရှစ်ကိုယ်ခွဲ ဇာတ်ကား ဖြစ်သည်။<ref name="bbc myanmar">{{cite web |url=https://www.bbc.com/burmese/in-depth-46605005|title= နှုတ်ခမ်းမွေးမင်းသား ဝင်းဦးရဲ့ အမြတ်နိုးဆုံးအနုပညာက ဘာလဲ|website= BBC Myanmar|last= Bo Bo |first= |date=18 December 2018|access-date=16 May 2020 |language=Myanmar |trans-title=What’s the type of arts the mustache actor Win Oo admires best?}}</ref> ဝင်းဦးပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည့် နာမည်ကြီးဇာတ်ကားအချို့မှာ မင်းသမီး တင်တင်မူနှင့် နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်၊ [[ခင်သန်းနု]]နှင့် မှုံရွှေရည်၊ [[မောင်တို့ချယ်ရီမြေ]]နှင့် ကျောက်မဲအကျဉ်းသား မြင့်မြင့်ခင်နှင့် တိမ်လွှာမို့မိုလွင်၊ စန္ဒာနှင့် မင်း ဘယ်ပြေးမလဲ မိချိုသဲ၊ တင်တင်အေး၊ အေးအေးသင်းတို့နှင့် ဆောင်းအိပ်မက်၊ ချစ်စပယ်နှင့် မောင့်အချစ်တော်၊ [[နေဝင်း၊ ကောလိပ်ဂျင်|ကောလိပ်ဂျင်နေဝင်း]]၊ [[ခင်သန်းနု]]တို့နှင့် သိုး၊ မင်းသမီးချိုပြုံး၊ [[တင်တင်မြ]] တို့နှင့် [[တကျော့ နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ (ရုပ်ရှင်)|တကျော့နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ]]၊ မင်းသမီးမပါပဲရိုက်ကူးခဲ့သည့် အတွယ်အတာ နှင့် နောက်ဆုံးရိုက်ကူးခဲ့သည့် ခိုင်မာလာနှင်းဆီ ဇာတ်ကားတို့မှာ အထူးထင်ရှားခဲ့သည်။ <ref>{{cite book|publisher=ပညာရွှေတောင် စာအုပ်တိုက်|date=ဧပြီ ၂၀၀၃|edition=ပထမ အကြိမ်|author=ပြန်ကြားရေးနှင့် ပြည်သူ့ ဆက်ဆံရေး ဦးစီး ဌာန (ရုံးချုပ်) စာတည်း အဖွဲ့|title=နှစ်ဆယ် ရာစု မြန်မာ စာရေး ဆရာ များနှင့် စာစု စာရင်း}}</ref><ref name="multi-talented"/> === အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆု === အကယ်ဒမီ (အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆု) နှစ်ကြိမ် ဆွတ်ခူးရရှိခဲ့သည်။ * ၁၉၆၇-ခုနှစ် (ဆောင်းအိပ်မက်)ဇာတ်ကား * ၁၉၇၀-ခုနှစ် (မှုံရွှေရည်)ဇာတ်ကား ၎င်းအပြင် ဝင်းဦး၏ အဆိုတော်ဘဝကို အစပြုခဲ့သည့် သီချင်းမှာ "တေလေငှက်"ဖြစ်ပြီး ယင်းသီချင်းကို "ချစ်သောသူတစ်ယောက်"ဇာတ်ကားတွင် ကိုယ်တိုင်သီဆိုသရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ဝင်းဦးသည် အချစ်၊ အလွမ်း၊ တိုင်းပြု ပြည်ပြု သီချင်းများနှင့် ခေတ်ပေါ်သီချင်းများ သာမက ရှေးသီချင်းကြီးများကိုပါ ပိုင်နိုင်စွာသီဆိုနိုင်သူ တစ်ဦးဖြစ်ပြီး တစ်ချိန်က [[မန္တလေး]][[မြို့မအပျော်တမ်းတူရိယာအဖွဲ့]]နှင့်တွဲဖက်၍လည်း သီချင်းများ သီဆိုခဲ့သည်။ ၎င်းအပြင် "ကင်းဝန်" အမည်ရှိဓာတ်ပြားကုမ္ပဏီ တည်ထောင်ကာ ကိုယ်တိုင်သီဆိုသည့် သီချင်းများကို ဓာတ်ပြားများအဖြစ် ထုတ်လုပ်ဖြန့်ဖြူးခဲ့သေးသည်။ == စာပေလုပ်ငန်း == ဝင်းဦးသည် ကျောင်းသား ဘဝကပင် သွေးသောက် မဂ္ဂဇင်းနှင့် ရှုမဝမဂ္ဂဇင်း တို့တွင် ညိုမင်းလွင် ကလောင် အမည်ဖြင့် ကဗျာ၊ ဝတ္ထုများ ရေးသားခဲ့သည်။ ပထမဆုံး ရေးသားခဲ့သော ဝတ္ထုမှာ ဂျိန်း ဖြစ်သည်။ ၁၉၆ဝ ပြည့်နှစ် ရှုမဝမဂ္ဂဇင်း၌ တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားတစ်ဦး မဂ္ဂဇင်း ဝတ္ထုရှည်ကြီးကို ရေးသားခဲ့သည်။ ဤမဂ္ဂဇင်း ဝတ္ထုရှည်ကို ဝင်းဦး ကလောင်အမည်ဖြင့် ရေးသားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဝင်းဦး ဆိုသော အမည်သည် ယင်း ဝတ္ထုရှည်ကြီးကြောင့် နာမည်ကျော်ကြား လူသိများခဲ့သည် မှန်သော်လည်း တစ်နိုင်ငံလုံးက ဝင်းဦးကို အသိအမှတ် ပြုခဲ့သည်မှာ ရုပ်ရှင်ကြောင့်ပင် ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်းတိုက်ကို တည်ထောင်ပြီး မြန်မာ့စာပေသမိုင်းတွင် ပထမဆုံးသော ရောင်စုံအော့ဖ်ဆက် နည်းဖြင့် ထုတ်လုပ်သည့် ပထမဆုံးသော "စန္ဒာ"ပုဂ္ဂလိက ရောင်စုံမဂ္ဂဇင်းကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။<ref>{{cite web |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/laughter-the-best-medicine.html |title=Laughter, the best medicine |last=Kyaw Hsu Mon |first= |date=29 August 2015 |website=The Irrawaddy |access-date=16 May 2020 |quote= In the 1960s, Maung Maung’s work appeared in “Sandar,” a popular magazine published by actor Win Oo.}}</ref> ထိုမဂ္ဂဇင်းတွင် ဝင်းဦးသည် ခင်မောင်ဝင့်အမည်ဖြင့် ကမ္ဘာ့ရုပ်ရှင်လောကနှင့် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်လောကအကြောင်းများကို သုတရသ ပြောင်မြောက်စွာ ရေးသားခဲ့သည်။ ယင်းမဂ္ဂဇင်းတွင် ကလေးများအတွက် ဦးဦးပုံပြောမယ်၊ အမျိုးသမီးများအတွက် မရှပ်တေး ဟူသော အခန်းကဏ္ဍများကြောင့် ပရိသတ်များ၏အထူး အားပေးမှုကိုရရှိကာ ထိုအချိန်က စောင်ရေအများဆုံးသော မဂ္ဂဇင်း တစ်စောင်ဖြစ်ခဲ့သည်။ စာမူ အရေအတွက် များများ ဖော်ပြနိုင်ရန်အတွက် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်းတွင် စာလုံးသေး (၁၂) ပွိုင့်ကို စတင် အသုံးပြုခဲ့သည်။ ဝင်းဦး၏ ကလောင်အမည်ခွဲများမှာ ညိုမင်းလွင်၊ ခင်မောင်ဝင့်၊ မိုးကျော်ခေါင် နှင့် ကိုဦးတို့ ဖြစ်သည်။ == ဘဝနိဂုံး == ထို့နောက် ဝင်းဦးသည် ၁၉၈၈ခုနှစ် ဧပြီလတွင် အူမကြီးကင်ဆာကြောင့် ဗြိတိန်သို့ ဆေးသွားကုပြီး ပြန်လာသည်။ ၁၉၈၈ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ခိုင်မာလာနှင်းဆီ ဇာတ်ကားရိုက်ကူးဆဲတွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ကွယ်လွန်ပြီးသောအခါ ဝင်းဦး၏ အမွေများအား ဒေါ်အိုင်ရင်းတင်လှက ဆက်ခံရသည်။ ပေခြောက်ထောင်ကျော် ရိုက်ကူးထားကာ အပြီးမသတ် ရသေးသော ခိုင်မာလာနှင်းဆီ ဇာတ်ကားကို ဒေါ်အိုင်ရင်းတင်လှက ရုပ်ရှင်မင်းသား[[ရန်အောင်(ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်)|ရန်အောင်]] နှင့် အစားထိုး အပြီးသတ် ရိုက်ကူးခဲ့သည်။<ref>အမှတ်(၂၆၄) နိုဝင်ဘာလ၊ ၁၉၉၁−ခုနှစ်ထုတ် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်း၊</ref> == ရေးသား ပြုစုခဲ့သော စာအုပ်များ == {| class="wikitable sortable" ! စဉ် !! အမည် !! ထုတ်ဝေနှစ် !! မှတ်ချက် |- | ၁||[[ကျွန်တော်မွှေးတဲ့မီး (စာအုပ်)|ကျွန်တော်မွှေးတဲ့မီး]]||၁၉၆၉||လုံးချင်းဝတ္ထု |- | ၂||[[သိုး (စာအုပ်)|သိုး]]||၁၉၆၁||လုံးချင်းဝတ္ထု |- | ၃||[[နုနုငယ်ငယ် (စာအုပ်)|နုနုငယ်ငယ်]]||၁၉၆၁||လုံးချင်းဝတ္ထု |- | ၄||[[အာကသဒုံးယာဉ် လက်နက်များ (စာအုပ်)|အာကသဒုံးယာဉ် လက်နက်များ]]||၁၉၆၁|| |- | ၅||[[အသက်ရှင်နေနည်းနှင့် လေဟာပြင်ခရီး (စာအုပ်)|အသက်ရှင်နေနည်းနှင့် လေဟာပြင်ခရီး]]||၁၉၆၁||၁၉၆၁ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် ရှုမဝပုံနှိပ်တိုက်မှ ရိုက်နှိပ်သည်။ |- | ၆||[[မုန်းလဲမေ့ပါနိုင် (စာအုပ်)|မုန်းလဲမေ့ပါနိုင်]]||၁၉၆၂|| |- | ၇||[[လွမ်းလေသူ အမိုက်အမဲ ဝတ္ထုတိုပေါင်းချုပ်]]||၁၉၆၂||ကင်းဝန်စာအုပ်အမှတ်(၅)၊၁၉၆၂ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၈||[[တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားတစ်ဦး (စာအုပ်)|တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားတစ်ဦး]]||၁၉၆၂|| |- | ၉||[[နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ် (စာအုပ်)|နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်]]||၁၉၆၂|| |- | ၁၀||တေးသီချင်းဆန်းများ||၁၉၆၃|| |- | ၁၁||[[ပန်းကြဲတဲ့ ဖဲစက်ရာမှာ (စာအုပ်)|ပန်းကြဲတဲ့ ဖဲစက်ရာမှာ]]||၁၉၆၃|| |- | ၁၂||[[မျက်ရှု (စာအုပ်)|မျက်ရှု]]||၁၉၆၆|| |- | ၁၃||[[ယောက်ျား မပီသသူနှင့် ချစ်မိသူ လူတစ်ယောက်အကြောင်း (စာအုပ်)|ယောက်ျား မပီသသူနှင့် ချစ်မိသူ လူတစ်ယောက်အကြောင်း]]||၁၉၆၉|| |- | ၁၄||[[အသည်းစား မဟာရာဇာ၏ ရှင်းတမ်း (စာအုပ်)|အသည်းစား မဟာရာဇာ၏ ရှင်းတမ်း]]||၁၉၆၉|| |- | ၁၅||ဝင်းဦး၏တေးပေါင်းချုပ်||၁၉၆၉||၁၉၆၉ခုနှစ်၊ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၁၆|| တေးပေါင်းချုပ် လက်ရွေးစင်||၁၉၆၉|| |- | ၁၇||[[နှလုံးသား အသစ်နှင့် ချစ်မည့်သူ (စာအုပ်)|နှလုံးသား အသစ်နှင့် ချစ်မည့်သူ]]||၁၉၇ဝ|| |- | ၁၈||[[မိန်းမလှအမုန်း (စာအုပ်)|မိန်းမလှအမုန်း]]||၁၉၇၀|| |- | ၁၉||[[ငွေလှိုင်းဇာပေါ်မှာ (စာအုပ်)|ငွေလှိုင်းဇာပေါ်မှာ]]||၁၉၇၁||လုံးချင်းဝတ္ထု၊ |- | ၂၀||[[ဆွေး (စာအုပ်)|ဆွေး]]||၁၉၇၁||လုံးချင်းဝတ္ထု၊ ၁၉၇၁ အောက်တိုဘာလ ပထမအကြိမ် အုပ်ရေ၆၀၀၀ အဖိုး(၅)ကျပ်။ |- | ၂၁||[[ရေဒီယိုတေးများ (စာအုပ်)|ရေဒီယိုတေးများ]]||၁၉၇၁|| |- | ၂၂||[[လတန်ခူးပေမို့ (စာအုပ်)|လတန်ခူးပေမို့]]||၁၉၇၁||ပထမဆုံးထုတ်ဝေသည့် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်း၌ ရေးသည့် အခန်းဆက် ဝတ္ထုရှည် |- | ၂၃||[[နောင်အင်းလေး (စာအုပ်)|နောင်အင်းလေး]]||၁၉၇၂||မြန်မာ့အလင်း၌ ရေးသည့် အခန်းဆက် ဝတ္ထုရှည် |- | ၂၄||[[ကြင်နာသူ့အသဲ (စာအုပ်)|ကြင်နာသူ့အသဲ]]||၁၉၇၂||ဤစာအုပ်ကို [[ချစ်သူကြင်သူမြတ်နိုးသူ]] အမည်ဖြင့် ရုပ်ရှင်ရိုက်ခဲ့သည်။ |- | ၂၅||[[ချစ်ဦးသူနှင့် ချစ်ဖူးသူ (စာအုပ်)|ချစ်ဦးသူနှင့် ချစ်ဖူးသူ]]||၁၉၇၂|| |- | ၂၆||[[ဩစတြေးလျမှ ချစ်သမျှအကြောင်း (စာအုပ်)|ဩစတြေးလျားမှ ချစ်သမျှအကြောင်း]]||၁၉၇၂||၁၉၇၂ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလတွင် ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၂၇||[[နာမည်ကျော် ဇာတ်လိုက်မင်းသား ကိုဂွတို (စာအုပ်)|နာမည်ကျော် ဇာတ်လိုက်မင်းသား ကိုဂွတို]]||၁၉၇၃||စန္ဒာ ရုပ်စုံမဂ္ဂဇင်း၌ ရေးသည့် အခန်းဆက် ဝတ္ထုရှည် |- | ၂၈||[[ကျွန်တော် ကျွန်မတို့အရွယ်]]||၁၉၇၄||၁၉၇၄ခုနှစ်၊ ဇွန်လတွင် စန္ဒာပုံနှိပ်တိုက်မှ ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၂၉|| [[ဆယ်စုခေတ် တစ်နှစ်စွန်း မန်းသင်္ကြန် (စာအုပ်)|ဆယ်စုခေတ် တစ်နှစ်စွန်း မန်းသင်္ကြန်]]||၁၉၇၉||၁၉၇၉ ဩဂုတ်လတွင် ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၃၀|| [[ပုဂ္ဂိုလ်ကျော် (၁၃) ဦး (စာအုပ်)|ပုဂ္ဂိုလ်ကျော် (၁၃) ဦး]]||၁၉၆၂||၁၉၆၂ခုနှစ်၊ ရှုမဝစာအုပ်တိုက်မှ ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၃၁|| [[မျှော်လင့်ခိုး သံသရာဝယ် (စာအုပ်)|မြှော်လင့်ခိုး သံသရာဝယ်]]|| || |- | ၃၂||[[သည်ခေတ် သည်အရွယ် သည်လိင်ကိစ္စ (စာအုပ်)|သည်ခေတ် သည်အရွယ် သည်လိင်ကိစ္စ]]|| || |} == သရုပ်ဆောင်ခဲ့သော ရုပ်ရှင်ကားများ == {| class="wikitable sortable" ! စဉ် !! ဇာတ်ကားအမည် !! ပြသခဲ့သည့်နှစ် !! မှတ်ချက် |- | ၁||ချစ်သောသူတစ်ယောက် |၁၉၆၂||ခင်သန်းနု |- | ၂||နှစ်ယောက်တည်းနေချင်တယ် |၁၉၆၂||တင်တင်မူ၊ဒေစီကျော်ဝင်း |- | ၃||မုန်းတလှဲ့ ပြုံးတလှဲ့||၁၉၆၂ |ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- | ၄||ဆောင်းတညဝယ် |၁၉၆၃||ဝါဝါဝင်းရွှေ |- | ၅||ဗိမ္မသာရ |၁၉၆၃||အေဝမ်းတင်မောင်၊ကြည်ကြည်ဌေး၊ ကြည်ကြည်ညွန့် |- | ၆||မာနတံခွန် |၁၉၆၃||ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- | ၇||ပိတောက်ရိပ်ဝယ် |၁၉၆၃|| ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး၊နှင်းဆီ |- | ၈||ဘဝမှတ်တမ်း |၁၉၆၃||ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- | ၉||မြတ် |၁၉၆၃||မြင့်မြင့်ခင်၊ချစ်စပယ် |- | ၁၀||တပွင့်ထဲပန်မယ် |၁၉၆၃||ကြည်ကြည်ဌေး၊သီသီ |- | ၁၁||မောင်တို့ချယ်ရီမြေ | ၁၉၆၃||ခင်သန်းနု |- | ၁၂||ဤစံအိမ်ဝယ် |၁၉၆၃||ဝါဝါဝင်းရွှေ |- | ၁၃||ချစ်သောမောင်မောင် ||၁၉၆၃||သီသီ |- | ၁၄||မောင်ချော့မြှူပါ့မယ် ||၁၉၆၃||ကြည်ကြည်ဌေး |- | ၁၅||ရင်သွေးရင်နှစ် ||၁၉၆၃||မေသစ်၊ ဝါဝါဝင်းရွှေ |- | ၁၆||သစ္စာတူပြိုင် |၁၉၆၄||မြင့်မြင့်ခင် |- | ၁၇||ဘယ်ရပ်ဌာနီ |၁၉၆၄||ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၁၈||မောင့်အချစ်တော် |၁၉၆၄||တင်တင်မူ၊ချစ်စပယ် |- |၁၉ |မေတ္တာပန်းဥယျာဉ် |၁၉၆၄ |မြင့်မြင့်ခင်၊ခင်သန်းနု |- |၂၀ |သိကြားစေသက်သေညွှန်း |၁၉၆၄ |ဝါဝါဝင်းရွှေ၊ခင်သန်းနု |- |၂၁ |ညီညီလွင် |၁၉၆၄ |ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၂၂ |မုန်းမေ့ပါနိုင် |၁၉၆၅ |တင်တင်မူ၊သီသီ၊ ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၂၃ |ချစ်သဲ |၁၉၆၅ |ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၂၄ |ဆုထူးငယ်ပန်ရွယ်သွန်း |၁၉၆၆ |ဒေစီကျော်ဝင်း၊နွဲ့နွဲ့စန်း |- |၂၅ |ရီးစားဓမြ (ခင်သန်းနု) |၁၉၆၇ |ခင်သန်းနု |- |၂၆ |မောင်မောင်နဲ့သိင်္ဂီ |၁၉၆၇ |စံရှားတင်၊စမ်းစမ်းဝင်း |- |၂၇ |နှင်းပျောက်တဲ့နွေ |၁၉၆၇ |တင်တင်မူ၊ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- |၂၈ |ဆောင်းအိပ်မက် |၁၉၆၇ |ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး၊ အေးအေးသင်း (၁၉၆၇ခုနှစ်တွင် အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆုရရှိသည့်ဇာတ်ကား) |- |၂၉ |ကိုယ့်ချစ်သူဘယ်မှာရှိတယ် |၁၉၆၈ |ခင်သန်းနု |- |၃၀ |သိုး |၁၉၆၈ |ခင်သန်းနု |- |၃၁ |တိမ်လွှာမို့မို့လွင် |၁၉၆၈ |မြင့်မြင့်ခင် |- |၃၂ |ကျောက်မဲအကျဉ်းသား (ခင်သန်းနု) |၁၉၆၉ |ခင်သန်းနု |- |၃၃ |မှုံရွှေရည် (*) |၁၉၇၀ |ခင်သန်းနု၊အောင်လွင်၊ဖိုးပါကြီး၊ခင်လေးဆွေနှင့် ကလေးသရုပ်ဆောင်စန္ဒာလင်း |- |၃၄ |တစ်ကျော့နှစ်ကျော့တေးကိုသီ |၁၉၇၁ |တင်တင်မြ၊ချိုပြုံး |- |၃၅ |အတွယ်အတာ |၁၉၇၂ |(ကလေးသရုပ်ဆောင် စန္ဒာလင်း) |- |၃၆ |လတ်လတ် (ခင်သန်းနု) |၁၉၇၃ |ခင်သန်းနု |- |၃၇ |မုန်းပါတယ်မောင့်ကို |၁၉၇၃ |မြင့်မြင့်ခင် |- |၃၈ |ပန်းမြို့တော်သို့ခြေလှမ်းသုံးဆယ် (ချိုပြုံး) |၁၉၇၃ |ကျော်စွာဝင်း၊ချိုပြုံးတို့ခေါင်းဆောင်ပါဝင်၍ ဧည့်သည်သရုပ်ဆောင်အဖြစ်ပါဝင်သည်။ |- |၃၉ |ချစ်သူရွေးမယ်ချစ်ဝဲလယ် |၁၉၇၅ |မြင့်မြင့်ခင်၊တင်တင်နွဲ့၊စမ်းစမ်းအေး၊မြင့်မြင့်ခိုင်၊ချိုပြုံး၊နွဲ့နွဲ့မူ၊စန္ဒာ တို့နှင့်တွဲဖက်၍ မြန်မာ့ရုပ်ရှင်သမိုင်းတွင် ပထမဆုံးအကြိမ် (၈)ကိုယ်ခွဲသရုပ်ဆောင်သည်။ |- |၄၀ |မင်းဘယ်ပြေးမလဲမိချိုသဲ |၁၉၇၆ |စန္ဒာ |- |၄၁ |တိမ်ဦးလေပြေမောင့်ကိုစေ |၁၉၇၇ |ခင်ယုမေ၊တင်တင်နွဲ့ |- |၄၂ |သက်တန့်ပေါ်ကလူတစ်ယောက် |၁၉၈၀ |ခင်သန်းနု၊အေးအေးသင်း |- |၄၃ |မိန်းမနဲ့ယောက်ျား |၁၉၈၁ |မြင့်မြင့်ခိုင်၊ယဉ်ယဉ်အေး |- |၄၄ |ကျွန်တော်ပြောချင်သောအချစ်အကြောင်း |၁၉၈၁ |ခင်သန်းနွယ် |- |၄၅ |မေတ္တာကမ္ဘာခြားလေသူ |၁၉၈၁ |နွဲ့နွဲ့မူ |- |၄၆ |ချစ်သူကြင်သူမြတ်နိုးသူ |၁၉၈၁ |မြင့်မြင့်ခင်၊မြင့်မြင့်ခိုင် |- |၄၇ |ဇာတိသွေး |၁၉၈၁ |ကြည်ကြည်ဌေး၊ဆွေဇင်ထိုက် |- |၄၈ |ရာမလက္ခဏလိုအချစ်မျိုး |၁၉၈၂ |ဆွေဇင်ထိုက် |- |၄၉ |ဝေဠု |၁၉၈၂ |ကျော်စွာဝင်း၊ မေဝင်းမောင် |- |၅၀ |မိုးပုလဲသူဇာ |၁၉၈၂ |စောမြသန္တာ၊ သီတာဝင်း |- |၅၁ |နှစ်ယောက်တည်းနေချင်တယ် |၁၉၈၂ |ဝင်းဦးအဖြစ်နာမည်ကျော်ခဲ့သည့် တင်တင်မူနှင့်အောင်မြင်ခဲ့သောကားကို ကိုယ်တိုင်ဒါရိုက်တာလုပ်၍ အေးမင်းဝင်း၊ချိုပြုံး၊မေဝင်းမောင်တို့နှင့်ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ |- |၅၂ |ငွေလှိုင်းဇာပေါ်မှာ |၁၉၈၇ |ကိုယ်တိုင်ဒါရိုက်တာလုပ်ပြီး ကျော်စွာဝင်း၊ချိုပြုံးတို့နှင့် ကျော်စွာဝင်းဖခင်နေရာမှ သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ |- |၅၃ |ခိုင်မာလာနှင်းဆီ |၁၉၈၇-၈၈ |ခင်သန်းနုနှင့် ပေ၆၀၀၀ကျော်ရိုက်ကူးထားခဲ့ပြီးကွယ်လွန်ပြီးနောက် ရန်အောင်နှင့်ဆက်လက်ရိုက်ကူးကာ ၁၉၉၂ခုနှစ်တွင် ရုံတင်ပြသခဲ့သည်။ |} == သီဆိုခဲ့သောတေးသီချင်းများ == ရတနာပုံ တေးစီးရီး - မေသစ် ရီရီသန့် တို့နှင့် တွဲဖက် (၁၅) ပုဒ် ခုနစ်ရက်တိုင်တိုင်မအားနိုင် - တင်တင်မြ အေဝမ်းတင်တင်လှ တို့နှင့် တွဲဖက် ခေတ်ဟောင်း ပြန်ဆိုတေး - ၂ ခွေတွဲ (၂၅) ပုဒ် နတ်ချင်း နှင့် သီချင်းခန့်များ (၈) ပုဒ် ပုဏ္ဏကလိုအချစ်မျိုး (၁၀) ပုဒ် မပြီးသေးသောပန်းချီကား - တစ်ပုဒ်ချင်းဓာတ်ပြား (တေးရေး မြို့မငြိမ်း) မဟာဂီတတေးသီချင်းများ အမှတ် (၁) (၁၃) ပုဒ် မျက်ဝန်းလဲ့ပြာပြာ - တစ်ပုဒ်ချင်းဓာတ်ပြား (တေးရေး ဘိုကလေးတင့်အောင်) အလင်္ကာကျော်စွာ ဆရာ ရွှေပြည်အေး တေးနုလက်ရာ အမှတ် (၃) ==အကိုးအကား== {{reflist}} {{lifetime|၁၉၃၅|၁၉၈၈}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား အဆိုတော်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆုရှင်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ]] bu5lnek2kkxmoa5k5mewh01r40dvq8y 1052376 1052375 2026-09-11T16:02:54Z ~2026-39963-61 145736 /* သီဆိုခဲ့သောတေးသီချင်းများ */ 1052376 wikitext text/x-wiki {{Infobox artist | name= ဝင်းဦး | image= Winoo.gif | caption= | birth_name= လှမြင့် | other name = ကိုဦး | birth_date= {{Birth date|1935|03|13|df=y}} | birth_place= [[ရန်ကုန်မြို့]] | death_date= {{Death date and age|1988|12|14|1935|03|13|df=y}} | death_place= [[ရန်ကုန်မြို့]] | resting_place= [[ရန်ကုန်မြို့]] | nationality= မြန်မာ | education= တီတီစီလေ့ကျင့်ရေးကျောင်း၊ [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]၊ ဗိုလ်သင်တန်းအပတ်စဉ်(၈) | known_for= ဒါရိုက်တာ၊ မင်းသား၊ ဇာတ်ညွှန်းဆရာ၊ အဆိုတော်၊ စာရေးဆရာ၊ ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီပိုင်ရှင်နှင့် မဂ္ဂဇင်းစာအုပ်ထုတ်ဝေသူပိုင်ရှင် | notable_works= {{unbulleted list | ''နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်'' ၁၉၆၂ | ''[[မောင်တို့ချယ်ရီမြေ]]'' ၁၉၆၃ | ''[[တိမ်လွှာမို့မိုလွင်]]'' ၁၉၆၇ | ''မင်း ဘယ်ပြေးမလဲ မိချိုသဲ'' | ''ဆောင်းအိပ်မက်'' ၁၉၆၇ | [[မှုံရွှေရည်]] | ''သိုး''၊ ''ကျောက်မဲအကျဉ်းသား'' | ''[[တကျော့ နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ (ရုပ်ရှင်)|တကျော့နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ]]'' | ''ခိုင်မာလာနှင်းဆီ'' }} | movement= | spouse= }} '''ဝင်းဦး''' (၁၉၃၅-၁၉၈၈) သည် မြန်မာ့အနုပညာသမိုင်းတွင် ထူးချွန်သော မင်းသား၊ ဒါရိုက်တာ၊ ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီပိုင်ရှင်၊ ဇာတ်ညွှန်းရေးဆရာ၊ စာရေးဆရာ၊ မဂ္ဂဇင်းထုတ်ဝေသူ၊ ပုံနှိပ်တိုက်ပိုင်ရှင်၊ အဆိုတော် နှင့် ဓာတ်ပြားတိုက်ပိုင်ရှင် ဖြစ်သည်။ == ငယ်ဘဝ == ဝင်းဦးကို သမိုင်းအငြိမ်းစားပါမောက္ခ [[ဘညွန့်|ဦးဘညွန့်]] (ခေတ်ဟောင်းတေးဂီတသမိုင်းတွင်ထင်ရှားသည့် ချစ်ဒုက္ခသီချင်းသီဆိုသူ) နှင့် ဒေါ်နှင်းရီ (မင်နီဘခက်)တို့က ရန်ကုန်မြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ ဝင်းဦး၏ အမည်ရင်းမှာ လှမြင့်ဖြစ်ပြီး ငယ်နာမည်မှာ ဘိုနီဖြစ်သည်။ မွေးချင်းငါးဦးအနက် တတိယမြောက်ဖြစ်သည်။ မွေးချင်းအားလုံးမှာ အနုပညာရှင်များဖြစ် အစဉ်လိုက် ဒေါ်တင်တင်ဦး (စာရေးဆရာမမေယု)၊ ကိုကျော်ဝင်း (မင်းသား ဝင်းညွန့်)၊ ကိုအုန်းကြိုင် (မင်းသား အောင်မိုး)၊ တက္ကသိုလ် ကြည်ရွှင်တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ဝင်းဦးဟု နာမည်ပေးထားခြင်းမှာ အစ်မဖြစ်သူ တင်တင်ဦး နှင့် အစ်ကိုဝင်းညွန့် နာမည် ရှေ့ဆုံးနှင့် နောက်ဆုံးစာလုံးကိုယူ၍ ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ဦးဘညွန့်သည်ချစ်ဒုက္ခနှင့်ဆူထူးရွယ်သီချင်းနှစ်ပုဒ်ဖြင့် ဓာတ်ပြားရအဆိုတော်အဖြစ် နာမည်ကျန်ရစ်သူ ဖြစ်ကာ တက္ကသိုလ်ပါမောက္ခတစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။ မိခင် မင်နီဘခက်၏ ဖခင်သည် မြန်မာတိုင်းရင်းဆေးပညာအကြောင်း သုတေသနများ ဆောင်ရွက်ခဲ့သော ဆရာဝန် ကာနယ်ဘခက် ဖြစ်၍ ကာနယ်ဘခက်ရဲ့ ဖခင်ဖြစ်သူမှာ မြန်မာပြည်၌ ပထမဆုံးဖွဲ့ခဲ့သည့် လက်ထောက်ဘုရင်ခံ၏ အတိုင်ပင်ခံကောင်စီဝင် မော်လမြိုင်မြို့မှ ဦးခက် ဖြစ်သည်။<ref name="bbc myanmar"/> == ပညာရေး == ဝင်းဦးသည် [[ဒုတိယကမ္ဘာစစ်]]ကြီး ပြီးသောအခါ တီတီစီလေ့ကျင့်ရေးကျောင်းတွင် ပညာကို စတင်သင်ယူခဲ့သည်။ တီတီစီကျောင်းမှာပင် တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းအောင်မြင်ခဲ့သည်။ [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]တွင် ဆက်လက် ပညာသင်ကြားရာ ဥပစာအထက်တန်း အောင်မြင်ခဲ့သည်။ တက္ကသိုလ်ပညာကို ဆုံးခန်းတိုင် မသင်ဘဲ ဗိုလ်သင်တန်းအပတ်စဉ်(၈)ကို တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်ကိုဦး အမည်ဖြင့် တပ်မတော် (ကြည်း) ၌ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ == စစ်မှုထမ်းဘဝ == ဝင်းဦးသည် တပ်မဟာ(၅)နှင့် တပ်ရင်း(၇)တို့)တွင် အမှုထမ်းခဲ့သည်။ ယင်းကဲ့သို့ အမှုထမ်းနေစဉ်အတွင်း [[မှော်ဘီမြို့]]ရှိ ကြည်း၊ ရေ၊ လေ၊ ပူးပေါင်းစစ်ဆင်ရေး လေထီးသင်တန်းသို့ တက်ရောက်ပြီး ၁၉၅၉ ခုနှစ်တွင် ဩစတြေးလျနိုင်ငံသို့ လေထီးပညာရပ်များ သွားရောက် သင်ကြားခဲ့သည်။ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာသောအခါ မှော်ဘီလေထီးသင်တန်းကျောင်းတွင် နည်းပြအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီးနောက် ၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် တပ်မတော်မှ ဗိုလ်ကြီးအဆင့်ဖြင့် အနားယူခဲ့သည်။<ref name="multi-talented">{{cite web |url=https://www.moi.gov.mm/npe/?q=news/7/08/2013/id-4850|title=မြန်မာ့အနုပညာလောက၏ စွယ်စုံအနုပညာရှင် အကယ်ဒမီ ဝင်းဦး |last=Phyo Sandar Myint |first= |date=7 August 2013|access-date=16 May 2020 |language=Myanmar |trans-title=Academy-winner Win Oo, a multi-talented artist in the Myanma entertainment industry (literature, music and films}}</ref> == အနုပညာလုပ်ငန်း == ဝင်းဦးသည် စာပေလောကတွင် အောင်မြင်ခဲ့သလို ရုပ်ရှင်လောကတွင်လည်း လျှမ်းလျှမ်းတောက်အောင်မြင်ခဲ့သည့် အနုပညာသမားတစ်ဦးဖြစ်သည်။ ဝင်းဦးသည် ''မင်းထင်ရွှေမှန်'' ရာဇဝင်ဇာတ်ကား ဇာတ်ညွှန်းရေးသားရာမှ အစပြုကာ စာပေလောကမှ ရုပ်ရှင်လောကသို့ နယ်ပယ်ချဲ့ထွင်လာခဲ့သည်။ ဝင်းဦး၏ ပွဲဦးထွက်ဇာတ်ကားမှာ [[ရှုမဝ ရုပ်စုံမဂ္ဂဇင်း|ရှုမဝ မဂ္ဂဇင်း]]တွင် သူကိုယ်တိုင်ရေးသားထားသည့် ''နှစ်ယောက်ထဲနေချင်တယ်'' ဝတ္ထုရှည်ကို မင်းသမီး [[တင်တင်မူ]]နှင့်အတူ ဇာတ်ကား အဖြစ် ပုံဖော်ခဲ့သည်။ ထိုဇာတ်ကားနှင့်အတူ ယင်းဇာတ်ကား၏ဇာတ်ဝင်တေးဖြစ်သည့် ''မီးပုံပွဲ'' သီချင်းသည် ထိုအချိန်က ဝင်းဦးဟူသော သရုပ်ဆောင်သစ်၏ နာမည်နှင့်အတူ မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံးရှိ ရုပ်ရှင်ပရိသတ်များ၏ ရင်ထဲသို့ လွှမ်းမိုးနိုင်ခဲ့သည်။ သို့သော် ထိုဇာတ်ကားသည် ဝင်းဦး၏ ပထမဆုံး ရုံတင်ခဲ့သောဇာတ်ကားမဟုတ်ပေ။ ပထမဆုံးရုပ်ရှင်ဖြစ်သည့် "နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်" ဇာတ်ကား ရိုက်ကူးနေစဉ်မှာပင် မြဇော်ရုပ်ရှင် ထုတ်လုပ်ရေးက ဒါရိုက်တာ မင်းရှင်နောင်အား တာဝန်ပေးပီး " ချစ်သောသူ တယောက်" ဇာတ်ကားကို ရိုက်ကူးစေခဲ့သည်။ " ချစ်သောသူ တယောက်" ဇာတ်ကားသည် " နှစ်ယောက်ထဲနေချင်တယ်" ဇာတ်ကားထက် စောစီးစွာ ရုံတင်ခဲ့သော်လည်း အောင်မြင်မှု မရခဲ့ပေ။ ထို့အပြင် ဝင်းဦးသည် အခြားသောရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီများအတွက် ဇာတ်ကားပေါင်းများစွာတွင် ပါဝင်သရုပ်ဆောင် ပေးခဲ့ရုံသာမက "စန္ဒာ" ကိုယ်ပိုင်ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီကိုလည်း တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ဝင်းဦးကိုယ်တိုင်ဒါရိုက်တာလုပ်ပြီး ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သော ''ဆောင်းအိပ်မက်'' ဇာတ်ကားတွင် နှစ်ကိုယ်ခွဲသရုပ်ဆောင်မှုဖြင့် ၁၉၆၇ခုနှစ်တွင် ပထမဆုံးအကြိမ် [[မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆု|အကယ်ဒမီဆု]] ရရှိခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်တွင် အလားတူပင် ကိုယ်တိုင်ပါဝင်သရုပ်ဆောင် ရိုက်ကူးခဲ့သည့် နာမည်ကျော် ''[[မှုံရွှေရည်]]'' ဇာတ်ကားဖြင့် ဒုတိယအကြိမ် အကယ်ဒမီဆု ထပ်မံရရှိခဲ့ပြန်သည်။ ဝင်းဦး၏ အနုပညာ သက်တမ်းတလျှောက်တွင် အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆု နှစ်ကြိမ်၊ ဇာတ်ကားဆု နှစ်ကြိမ် ရရှိဆွတ်ခူးနိုင်ခဲ့သည်။ ဝင်းဦးရိုက်ကူးခဲ့သည့် ''ချစ်သူရွေးမယ်ချစ်ဝဲလယ်'' ဇာတ်ကားသည် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်လောက၏ပထမဆုံးသော ရှစ်ကိုယ်ခွဲ ဇာတ်ကား ဖြစ်သည်။<ref name="bbc myanmar">{{cite web |url=https://www.bbc.com/burmese/in-depth-46605005|title= နှုတ်ခမ်းမွေးမင်းသား ဝင်းဦးရဲ့ အမြတ်နိုးဆုံးအနုပညာက ဘာလဲ|website= BBC Myanmar|last= Bo Bo |first= |date=18 December 2018|access-date=16 May 2020 |language=Myanmar |trans-title=What’s the type of arts the mustache actor Win Oo admires best?}}</ref> ဝင်းဦးပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည့် နာမည်ကြီးဇာတ်ကားအချို့မှာ မင်းသမီး တင်တင်မူနှင့် နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်၊ [[ခင်သန်းနု]]နှင့် မှုံရွှေရည်၊ [[မောင်တို့ချယ်ရီမြေ]]နှင့် ကျောက်မဲအကျဉ်းသား မြင့်မြင့်ခင်နှင့် တိမ်လွှာမို့မိုလွင်၊ စန္ဒာနှင့် မင်း ဘယ်ပြေးမလဲ မိချိုသဲ၊ တင်တင်အေး၊ အေးအေးသင်းတို့နှင့် ဆောင်းအိပ်မက်၊ ချစ်စပယ်နှင့် မောင့်အချစ်တော်၊ [[နေဝင်း၊ ကောလိပ်ဂျင်|ကောလိပ်ဂျင်နေဝင်း]]၊ [[ခင်သန်းနု]]တို့နှင့် သိုး၊ မင်းသမီးချိုပြုံး၊ [[တင်တင်မြ]] တို့နှင့် [[တကျော့ နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ (ရုပ်ရှင်)|တကျော့နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ]]၊ မင်းသမီးမပါပဲရိုက်ကူးခဲ့သည့် အတွယ်အတာ နှင့် နောက်ဆုံးရိုက်ကူးခဲ့သည့် ခိုင်မာလာနှင်းဆီ ဇာတ်ကားတို့မှာ အထူးထင်ရှားခဲ့သည်။ <ref>{{cite book|publisher=ပညာရွှေတောင် စာအုပ်တိုက်|date=ဧပြီ ၂၀၀၃|edition=ပထမ အကြိမ်|author=ပြန်ကြားရေးနှင့် ပြည်သူ့ ဆက်ဆံရေး ဦးစီး ဌာန (ရုံးချုပ်) စာတည်း အဖွဲ့|title=နှစ်ဆယ် ရာစု မြန်မာ စာရေး ဆရာ များနှင့် စာစု စာရင်း}}</ref><ref name="multi-talented"/> === အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆု === အကယ်ဒမီ (အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆု) နှစ်ကြိမ် ဆွတ်ခူးရရှိခဲ့သည်။ * ၁၉၆၇-ခုနှစ် (ဆောင်းအိပ်မက်)ဇာတ်ကား * ၁၉၇၀-ခုနှစ် (မှုံရွှေရည်)ဇာတ်ကား ၎င်းအပြင် ဝင်းဦး၏ အဆိုတော်ဘဝကို အစပြုခဲ့သည့် သီချင်းမှာ "တေလေငှက်"ဖြစ်ပြီး ယင်းသီချင်းကို "ချစ်သောသူတစ်ယောက်"ဇာတ်ကားတွင် ကိုယ်တိုင်သီဆိုသရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ဝင်းဦးသည် အချစ်၊ အလွမ်း၊ တိုင်းပြု ပြည်ပြု သီချင်းများနှင့် ခေတ်ပေါ်သီချင်းများ သာမက ရှေးသီချင်းကြီးများကိုပါ ပိုင်နိုင်စွာသီဆိုနိုင်သူ တစ်ဦးဖြစ်ပြီး တစ်ချိန်က [[မန္တလေး]][[မြို့မအပျော်တမ်းတူရိယာအဖွဲ့]]နှင့်တွဲဖက်၍လည်း သီချင်းများ သီဆိုခဲ့သည်။ ၎င်းအပြင် "ကင်းဝန်" အမည်ရှိဓာတ်ပြားကုမ္ပဏီ တည်ထောင်ကာ ကိုယ်တိုင်သီဆိုသည့် သီချင်းများကို ဓာတ်ပြားများအဖြစ် ထုတ်လုပ်ဖြန့်ဖြူးခဲ့သေးသည်။ == စာပေလုပ်ငန်း == ဝင်းဦးသည် ကျောင်းသား ဘဝကပင် သွေးသောက် မဂ္ဂဇင်းနှင့် ရှုမဝမဂ္ဂဇင်း တို့တွင် ညိုမင်းလွင် ကလောင် အမည်ဖြင့် ကဗျာ၊ ဝတ္ထုများ ရေးသားခဲ့သည်။ ပထမဆုံး ရေးသားခဲ့သော ဝတ္ထုမှာ ဂျိန်း ဖြစ်သည်။ ၁၉၆ဝ ပြည့်နှစ် ရှုမဝမဂ္ဂဇင်း၌ တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားတစ်ဦး မဂ္ဂဇင်း ဝတ္ထုရှည်ကြီးကို ရေးသားခဲ့သည်။ ဤမဂ္ဂဇင်း ဝတ္ထုရှည်ကို ဝင်းဦး ကလောင်အမည်ဖြင့် ရေးသားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဝင်းဦး ဆိုသော အမည်သည် ယင်း ဝတ္ထုရှည်ကြီးကြောင့် နာမည်ကျော်ကြား လူသိများခဲ့သည် မှန်သော်လည်း တစ်နိုင်ငံလုံးက ဝင်းဦးကို အသိအမှတ် ပြုခဲ့သည်မှာ ရုပ်ရှင်ကြောင့်ပင် ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်းတိုက်ကို တည်ထောင်ပြီး မြန်မာ့စာပေသမိုင်းတွင် ပထမဆုံးသော ရောင်စုံအော့ဖ်ဆက် နည်းဖြင့် ထုတ်လုပ်သည့် ပထမဆုံးသော "စန္ဒာ"ပုဂ္ဂလိက ရောင်စုံမဂ္ဂဇင်းကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။<ref>{{cite web |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/laughter-the-best-medicine.html |title=Laughter, the best medicine |last=Kyaw Hsu Mon |first= |date=29 August 2015 |website=The Irrawaddy |access-date=16 May 2020 |quote= In the 1960s, Maung Maung’s work appeared in “Sandar,” a popular magazine published by actor Win Oo.}}</ref> ထိုမဂ္ဂဇင်းတွင် ဝင်းဦးသည် ခင်မောင်ဝင့်အမည်ဖြင့် ကမ္ဘာ့ရုပ်ရှင်လောကနှင့် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်လောကအကြောင်းများကို သုတရသ ပြောင်မြောက်စွာ ရေးသားခဲ့သည်။ ယင်းမဂ္ဂဇင်းတွင် ကလေးများအတွက် ဦးဦးပုံပြောမယ်၊ အမျိုးသမီးများအတွက် မရှပ်တေး ဟူသော အခန်းကဏ္ဍများကြောင့် ပရိသတ်များ၏အထူး အားပေးမှုကိုရရှိကာ ထိုအချိန်က စောင်ရေအများဆုံးသော မဂ္ဂဇင်း တစ်စောင်ဖြစ်ခဲ့သည်။ စာမူ အရေအတွက် များများ ဖော်ပြနိုင်ရန်အတွက် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်းတွင် စာလုံးသေး (၁၂) ပွိုင့်ကို စတင် အသုံးပြုခဲ့သည်။ ဝင်းဦး၏ ကလောင်အမည်ခွဲများမှာ ညိုမင်းလွင်၊ ခင်မောင်ဝင့်၊ မိုးကျော်ခေါင် နှင့် ကိုဦးတို့ ဖြစ်သည်။ == ဘဝနိဂုံး == ထို့နောက် ဝင်းဦးသည် ၁၉၈၈ခုနှစ် ဧပြီလတွင် အူမကြီးကင်ဆာကြောင့် ဗြိတိန်သို့ ဆေးသွားကုပြီး ပြန်လာသည်။ ၁၉၈၈ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ခိုင်မာလာနှင်းဆီ ဇာတ်ကားရိုက်ကူးဆဲတွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ကွယ်လွန်ပြီးသောအခါ ဝင်းဦး၏ အမွေများအား ဒေါ်အိုင်ရင်းတင်လှက ဆက်ခံရသည်။ ပေခြောက်ထောင်ကျော် ရိုက်ကူးထားကာ အပြီးမသတ် ရသေးသော ခိုင်မာလာနှင်းဆီ ဇာတ်ကားကို ဒေါ်အိုင်ရင်းတင်လှက ရုပ်ရှင်မင်းသား[[ရန်အောင်(ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်)|ရန်အောင်]] နှင့် အစားထိုး အပြီးသတ် ရိုက်ကူးခဲ့သည်။<ref>အမှတ်(၂၆၄) နိုဝင်ဘာလ၊ ၁၉၉၁−ခုနှစ်ထုတ် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်း၊</ref> == ရေးသား ပြုစုခဲ့သော စာအုပ်များ == {| class="wikitable sortable" ! စဉ် !! အမည် !! ထုတ်ဝေနှစ် !! မှတ်ချက် |- | ၁||[[ကျွန်တော်မွှေးတဲ့မီး (စာအုပ်)|ကျွန်တော်မွှေးတဲ့မီး]]||၁၉၆၉||လုံးချင်းဝတ္ထု |- | ၂||[[သိုး (စာအုပ်)|သိုး]]||၁၉၆၁||လုံးချင်းဝတ္ထု |- | ၃||[[နုနုငယ်ငယ် (စာအုပ်)|နုနုငယ်ငယ်]]||၁၉၆၁||လုံးချင်းဝတ္ထု |- | ၄||[[အာကသဒုံးယာဉ် လက်နက်များ (စာအုပ်)|အာကသဒုံးယာဉ် လက်နက်များ]]||၁၉၆၁|| |- | ၅||[[အသက်ရှင်နေနည်းနှင့် လေဟာပြင်ခရီး (စာအုပ်)|အသက်ရှင်နေနည်းနှင့် လေဟာပြင်ခရီး]]||၁၉၆၁||၁၉၆၁ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် ရှုမဝပုံနှိပ်တိုက်မှ ရိုက်နှိပ်သည်။ |- | ၆||[[မုန်းလဲမေ့ပါနိုင် (စာအုပ်)|မုန်းလဲမေ့ပါနိုင်]]||၁၉၆၂|| |- | ၇||[[လွမ်းလေသူ အမိုက်အမဲ ဝတ္ထုတိုပေါင်းချုပ်]]||၁၉၆၂||ကင်းဝန်စာအုပ်အမှတ်(၅)၊၁၉၆၂ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၈||[[တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားတစ်ဦး (စာအုပ်)|တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားတစ်ဦး]]||၁၉၆၂|| |- | ၉||[[နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ် (စာအုပ်)|နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်]]||၁၉၆၂|| |- | ၁၀||တေးသီချင်းဆန်းများ||၁၉၆၃|| |- | ၁၁||[[ပန်းကြဲတဲ့ ဖဲစက်ရာမှာ (စာအုပ်)|ပန်းကြဲတဲ့ ဖဲစက်ရာမှာ]]||၁၉၆၃|| |- | ၁၂||[[မျက်ရှု (စာအုပ်)|မျက်ရှု]]||၁၉၆၆|| |- | ၁၃||[[ယောက်ျား မပီသသူနှင့် ချစ်မိသူ လူတစ်ယောက်အကြောင်း (စာအုပ်)|ယောက်ျား မပီသသူနှင့် ချစ်မိသူ လူတစ်ယောက်အကြောင်း]]||၁၉၆၉|| |- | ၁၄||[[အသည်းစား မဟာရာဇာ၏ ရှင်းတမ်း (စာအုပ်)|အသည်းစား မဟာရာဇာ၏ ရှင်းတမ်း]]||၁၉၆၉|| |- | ၁၅||ဝင်းဦး၏တေးပေါင်းချုပ်||၁၉၆၉||၁၉၆၉ခုနှစ်၊ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၁၆|| တေးပေါင်းချုပ် လက်ရွေးစင်||၁၉၆၉|| |- | ၁၇||[[နှလုံးသား အသစ်နှင့် ချစ်မည့်သူ (စာအုပ်)|နှလုံးသား အသစ်နှင့် ချစ်မည့်သူ]]||၁၉၇ဝ|| |- | ၁၈||[[မိန်းမလှအမုန်း (စာအုပ်)|မိန်းမလှအမုန်း]]||၁၉၇၀|| |- | ၁၉||[[ငွေလှိုင်းဇာပေါ်မှာ (စာအုပ်)|ငွေလှိုင်းဇာပေါ်မှာ]]||၁၉၇၁||လုံးချင်းဝတ္ထု၊ |- | ၂၀||[[ဆွေး (စာအုပ်)|ဆွေး]]||၁၉၇၁||လုံးချင်းဝတ္ထု၊ ၁၉၇၁ အောက်တိုဘာလ ပထမအကြိမ် အုပ်ရေ၆၀၀၀ အဖိုး(၅)ကျပ်။ |- | ၂၁||[[ရေဒီယိုတေးများ (စာအုပ်)|ရေဒီယိုတေးများ]]||၁၉၇၁|| |- | ၂၂||[[လတန်ခူးပေမို့ (စာအုပ်)|လတန်ခူးပေမို့]]||၁၉၇၁||ပထမဆုံးထုတ်ဝေသည့် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်း၌ ရေးသည့် အခန်းဆက် ဝတ္ထုရှည် |- | ၂၃||[[နောင်အင်းလေး (စာအုပ်)|နောင်အင်းလေး]]||၁၉၇၂||မြန်မာ့အလင်း၌ ရေးသည့် အခန်းဆက် ဝတ္ထုရှည် |- | ၂၄||[[ကြင်နာသူ့အသဲ (စာအုပ်)|ကြင်နာသူ့အသဲ]]||၁၉၇၂||ဤစာအုပ်ကို [[ချစ်သူကြင်သူမြတ်နိုးသူ]] အမည်ဖြင့် ရုပ်ရှင်ရိုက်ခဲ့သည်။ |- | ၂၅||[[ချစ်ဦးသူနှင့် ချစ်ဖူးသူ (စာအုပ်)|ချစ်ဦးသူနှင့် ချစ်ဖူးသူ]]||၁၉၇၂|| |- | ၂၆||[[ဩစတြေးလျမှ ချစ်သမျှအကြောင်း (စာအုပ်)|ဩစတြေးလျားမှ ချစ်သမျှအကြောင်း]]||၁၉၇၂||၁၉၇၂ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလတွင် ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၂၇||[[နာမည်ကျော် ဇာတ်လိုက်မင်းသား ကိုဂွတို (စာအုပ်)|နာမည်ကျော် ဇာတ်လိုက်မင်းသား ကိုဂွတို]]||၁၉၇၃||စန္ဒာ ရုပ်စုံမဂ္ဂဇင်း၌ ရေးသည့် အခန်းဆက် ဝတ္ထုရှည် |- | ၂၈||[[ကျွန်တော် ကျွန်မတို့အရွယ်]]||၁၉၇၄||၁၉၇၄ခုနှစ်၊ ဇွန်လတွင် စန္ဒာပုံနှိပ်တိုက်မှ ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၂၉|| [[ဆယ်စုခေတ် တစ်နှစ်စွန်း မန်းသင်္ကြန် (စာအုပ်)|ဆယ်စုခေတ် တစ်နှစ်စွန်း မန်းသင်္ကြန်]]||၁၉၇၉||၁၉၇၉ ဩဂုတ်လတွင် ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၃၀|| [[ပုဂ္ဂိုလ်ကျော် (၁၃) ဦး (စာအုပ်)|ပုဂ္ဂိုလ်ကျော် (၁၃) ဦး]]||၁၉၆၂||၁၉၆၂ခုနှစ်၊ ရှုမဝစာအုပ်တိုက်မှ ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၃၁|| [[မျှော်လင့်ခိုး သံသရာဝယ် (စာအုပ်)|မြှော်လင့်ခိုး သံသရာဝယ်]]|| || |- | ၃၂||[[သည်ခေတ် သည်အရွယ် သည်လိင်ကိစ္စ (စာအုပ်)|သည်ခေတ် သည်အရွယ် သည်လိင်ကိစ္စ]]|| || |} == သရုပ်ဆောင်ခဲ့သော ရုပ်ရှင်ကားများ == {| class="wikitable sortable" ! စဉ် !! ဇာတ်ကားအမည် !! ပြသခဲ့သည့်နှစ် !! မှတ်ချက် |- | ၁||ချစ်သောသူတစ်ယောက် |၁၉၆၂||ခင်သန်းနု |- | ၂||နှစ်ယောက်တည်းနေချင်တယ် |၁၉၆၂||တင်တင်မူ၊ဒေစီကျော်ဝင်း |- | ၃||မုန်းတလှဲ့ ပြုံးတလှဲ့||၁၉၆၂ |ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- | ၄||ဆောင်းတညဝယ် |၁၉၆၃||ဝါဝါဝင်းရွှေ |- | ၅||ဗိမ္မသာရ |၁၉၆၃||အေဝမ်းတင်မောင်၊ကြည်ကြည်ဌေး၊ ကြည်ကြည်ညွန့် |- | ၆||မာနတံခွန် |၁၉၆၃||ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- | ၇||ပိတောက်ရိပ်ဝယ် |၁၉၆၃|| ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး၊နှင်းဆီ |- | ၈||ဘဝမှတ်တမ်း |၁၉၆၃||ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- | ၉||မြတ် |၁၉၆၃||မြင့်မြင့်ခင်၊ချစ်စပယ် |- | ၁၀||တပွင့်ထဲပန်မယ် |၁၉၆၃||ကြည်ကြည်ဌေး၊သီသီ |- | ၁၁||မောင်တို့ချယ်ရီမြေ | ၁၉၆၃||ခင်သန်းနု |- | ၁၂||ဤစံအိမ်ဝယ် |၁၉၆၃||ဝါဝါဝင်းရွှေ |- | ၁၃||ချစ်သောမောင်မောင် ||၁၉၆၃||သီသီ |- | ၁၄||မောင်ချော့မြှူပါ့မယ် ||၁၉၆၃||ကြည်ကြည်ဌေး |- | ၁၅||ရင်သွေးရင်နှစ် ||၁၉၆၃||မေသစ်၊ ဝါဝါဝင်းရွှေ |- | ၁၆||သစ္စာတူပြိုင် |၁၉၆၄||မြင့်မြင့်ခင် |- | ၁၇||ဘယ်ရပ်ဌာနီ |၁၉၆၄||ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၁၈||မောင့်အချစ်တော် |၁၉၆၄||တင်တင်မူ၊ချစ်စပယ် |- |၁၉ |မေတ္တာပန်းဥယျာဉ် |၁၉၆၄ |မြင့်မြင့်ခင်၊ခင်သန်းနု |- |၂၀ |သိကြားစေသက်သေညွှန်း |၁၉၆၄ |ဝါဝါဝင်းရွှေ၊ခင်သန်းနု |- |၂၁ |ညီညီလွင် |၁၉၆၄ |ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၂၂ |မုန်းမေ့ပါနိုင် |၁၉၆၅ |တင်တင်မူ၊သီသီ၊ ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၂၃ |ချစ်သဲ |၁၉၆၅ |ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၂၄ |ဆုထူးငယ်ပန်ရွယ်သွန်း |၁၉၆၆ |ဒေစီကျော်ဝင်း၊နွဲ့နွဲ့စန်း |- |၂၅ |ရီးစားဓမြ (ခင်သန်းနု) |၁၉၆၇ |ခင်သန်းနု |- |၂၆ |မောင်မောင်နဲ့သိင်္ဂီ |၁၉၆၇ |စံရှားတင်၊စမ်းစမ်းဝင်း |- |၂၇ |နှင်းပျောက်တဲ့နွေ |၁၉၆၇ |တင်တင်မူ၊ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- |၂၈ |ဆောင်းအိပ်မက် |၁၉၆၇ |ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး၊ အေးအေးသင်း (၁၉၆၇ခုနှစ်တွင် အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆုရရှိသည့်ဇာတ်ကား) |- |၂၉ |ကိုယ့်ချစ်သူဘယ်မှာရှိတယ် |၁၉၆၈ |ခင်သန်းနု |- |၃၀ |သိုး |၁၉၆၈ |ခင်သန်းနု |- |၃၁ |တိမ်လွှာမို့မို့လွင် |၁၉၆၈ |မြင့်မြင့်ခင် |- |၃၂ |ကျောက်မဲအကျဉ်းသား (ခင်သန်းနု) |၁၉၆၉ |ခင်သန်းနု |- |၃၃ |မှုံရွှေရည် (*) |၁၉၇၀ |ခင်သန်းနု၊အောင်လွင်၊ဖိုးပါကြီး၊ခင်လေးဆွေနှင့် ကလေးသရုပ်ဆောင်စန္ဒာလင်း |- |၃၄ |တစ်ကျော့နှစ်ကျော့တေးကိုသီ |၁၉၇၁ |တင်တင်မြ၊ချိုပြုံး |- |၃၅ |အတွယ်အတာ |၁၉၇၂ |(ကလေးသရုပ်ဆောင် စန္ဒာလင်း) |- |၃၆ |လတ်လတ် (ခင်သန်းနု) |၁၉၇၃ |ခင်သန်းနု |- |၃၇ |မုန်းပါတယ်မောင့်ကို |၁၉၇၃ |မြင့်မြင့်ခင် |- |၃၈ |ပန်းမြို့တော်သို့ခြေလှမ်းသုံးဆယ် (ချိုပြုံး) |၁၉၇၃ |ကျော်စွာဝင်း၊ချိုပြုံးတို့ခေါင်းဆောင်ပါဝင်၍ ဧည့်သည်သရုပ်ဆောင်အဖြစ်ပါဝင်သည်။ |- |၃၉ |ချစ်သူရွေးမယ်ချစ်ဝဲလယ် |၁၉၇၅ |မြင့်မြင့်ခင်၊တင်တင်နွဲ့၊စမ်းစမ်းအေး၊မြင့်မြင့်ခိုင်၊ချိုပြုံး၊နွဲ့နွဲ့မူ၊စန္ဒာ တို့နှင့်တွဲဖက်၍ မြန်မာ့ရုပ်ရှင်သမိုင်းတွင် ပထမဆုံးအကြိမ် (၈)ကိုယ်ခွဲသရုပ်ဆောင်သည်။ |- |၄၀ |မင်းဘယ်ပြေးမလဲမိချိုသဲ |၁၉၇၆ |စန္ဒာ |- |၄၁ |တိမ်ဦးလေပြေမောင့်ကိုစေ |၁၉၇၇ |ခင်ယုမေ၊တင်တင်နွဲ့ |- |၄၂ |သက်တန့်ပေါ်ကလူတစ်ယောက် |၁၉၈၀ |ခင်သန်းနု၊အေးအေးသင်း |- |၄၃ |မိန်းမနဲ့ယောက်ျား |၁၉၈၁ |မြင့်မြင့်ခိုင်၊ယဉ်ယဉ်အေး |- |၄၄ |ကျွန်တော်ပြောချင်သောအချစ်အကြောင်း |၁၉၈၁ |ခင်သန်းနွယ် |- |၄၅ |မေတ္တာကမ္ဘာခြားလေသူ |၁၉၈၁ |နွဲ့နွဲ့မူ |- |၄၆ |ချစ်သူကြင်သူမြတ်နိုးသူ |၁၉၈၁ |မြင့်မြင့်ခင်၊မြင့်မြင့်ခိုင် |- |၄၇ |ဇာတိသွေး |၁၉၈၁ |ကြည်ကြည်ဌေး၊ဆွေဇင်ထိုက် |- |၄၈ |ရာမလက္ခဏလိုအချစ်မျိုး |၁၉၈၂ |ဆွေဇင်ထိုက် |- |၄၉ |ဝေဠု |၁၉၈၂ |ကျော်စွာဝင်း၊ မေဝင်းမောင် |- |၅၀ |မိုးပုလဲသူဇာ |၁၉၈၂ |စောမြသန္တာ၊ သီတာဝင်း |- |၅၁ |နှစ်ယောက်တည်းနေချင်တယ် |၁၉၈၂ |ဝင်းဦးအဖြစ်နာမည်ကျော်ခဲ့သည့် တင်တင်မူနှင့်အောင်မြင်ခဲ့သောကားကို ကိုယ်တိုင်ဒါရိုက်တာလုပ်၍ အေးမင်းဝင်း၊ချိုပြုံး၊မေဝင်းမောင်တို့နှင့်ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ |- |၅၂ |ငွေလှိုင်းဇာပေါ်မှာ |၁၉၈၇ |ကိုယ်တိုင်ဒါရိုက်တာလုပ်ပြီး ကျော်စွာဝင်း၊ချိုပြုံးတို့နှင့် ကျော်စွာဝင်းဖခင်နေရာမှ သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ |- |၅၃ |ခိုင်မာလာနှင်းဆီ |၁၉၈၇-၈၈ |ခင်သန်းနုနှင့် ပေ၆၀၀၀ကျော်ရိုက်ကူးထားခဲ့ပြီးကွယ်လွန်ပြီးနောက် ရန်အောင်နှင့်ဆက်လက်ရိုက်ကူးကာ ၁၉၉၂ခုနှစ်တွင် ရုံတင်ပြသခဲ့သည်။ |} == သီဆိုခဲ့သောတေးသီချင်းများ == ခုနစ်ရက်တိုင်တိုင်မအားနိုင် - တင်တင်မြ အေဝမ်းတင်တင်လှ တို့နှင့် တွဲဖက် ခေတ်ဟောင်း ပြန်ဆိုတေး - ၂ ခွေတွဲ (၂၅) ပုဒ် နတ်ချင်း နှင့် သီချင်းခန့်များ (၈) ပုဒ် ပုဏ္ဏကလိုအချစ်မျိုး (၁၀) ပုဒ် မပြီးသေးသောပန်းချီကား - တစ်ပုဒ်ချင်းဓာတ်ပြား (တေးရေး မြို့မငြိမ်း) မဟာဂီတတေးသီချင်းများ အမှတ် (၁) (၁၃) ပုဒ် မျက်ဝန်းလဲ့ပြာပြာ - တစ်ပုဒ်ချင်းဓာတ်ပြား (တေးရေး ဘိုကလေးတင့်အောင်) ရတနာပုံ တေးစီးရီး - မေသစ် ရီရီသန့် တို့နှင့် တွဲဖက် (၁၅) ပုဒ် အလင်္ကာကျော်စွာ ဆရာ ရွှေပြည်အေး တေးနုလက်ရာ အမှတ် (၃) ==အကိုးအကား== {{reflist}} {{lifetime|၁၉၃၅|၁၉၈၈}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား အဆိုတော်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆုရှင်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ]] n7gnos4onymdd45t54i2j37qlcxufaa 1052377 1052376 2026-09-11T16:03:48Z ~2026-39963-61 145736 /* သီဆိုခဲ့သောတေးသီချင်းများ */ 1052377 wikitext text/x-wiki {{Infobox artist | name= ဝင်းဦး | image= Winoo.gif | caption= | birth_name= လှမြင့် | other name = ကိုဦး | birth_date= {{Birth date|1935|03|13|df=y}} | birth_place= [[ရန်ကုန်မြို့]] | death_date= {{Death date and age|1988|12|14|1935|03|13|df=y}} | death_place= [[ရန်ကုန်မြို့]] | resting_place= [[ရန်ကုန်မြို့]] | nationality= မြန်မာ | education= တီတီစီလေ့ကျင့်ရေးကျောင်း၊ [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]၊ ဗိုလ်သင်တန်းအပတ်စဉ်(၈) | known_for= ဒါရိုက်တာ၊ မင်းသား၊ ဇာတ်ညွှန်းဆရာ၊ အဆိုတော်၊ စာရေးဆရာ၊ ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီပိုင်ရှင်နှင့် မဂ္ဂဇင်းစာအုပ်ထုတ်ဝေသူပိုင်ရှင် | notable_works= {{unbulleted list | ''နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်'' ၁၉၆၂ | ''[[မောင်တို့ချယ်ရီမြေ]]'' ၁၉၆၃ | ''[[တိမ်လွှာမို့မိုလွင်]]'' ၁၉၆၇ | ''မင်း ဘယ်ပြေးမလဲ မိချိုသဲ'' | ''ဆောင်းအိပ်မက်'' ၁၉၆၇ | [[မှုံရွှေရည်]] | ''သိုး''၊ ''ကျောက်မဲအကျဉ်းသား'' | ''[[တကျော့ နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ (ရုပ်ရှင်)|တကျော့နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ]]'' | ''ခိုင်မာလာနှင်းဆီ'' }} | movement= | spouse= }} '''ဝင်းဦး''' (၁၉၃၅-၁၉၈၈) သည် မြန်မာ့အနုပညာသမိုင်းတွင် ထူးချွန်သော မင်းသား၊ ဒါရိုက်တာ၊ ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီပိုင်ရှင်၊ ဇာတ်ညွှန်းရေးဆရာ၊ စာရေးဆရာ၊ မဂ္ဂဇင်းထုတ်ဝေသူ၊ ပုံနှိပ်တိုက်ပိုင်ရှင်၊ အဆိုတော် နှင့် ဓာတ်ပြားတိုက်ပိုင်ရှင် ဖြစ်သည်။ == ငယ်ဘဝ == ဝင်းဦးကို သမိုင်းအငြိမ်းစားပါမောက္ခ [[ဘညွန့်|ဦးဘညွန့်]] (ခေတ်ဟောင်းတေးဂီတသမိုင်းတွင်ထင်ရှားသည့် ချစ်ဒုက္ခသီချင်းသီဆိုသူ) နှင့် ဒေါ်နှင်းရီ (မင်နီဘခက်)တို့က ရန်ကုန်မြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ ဝင်းဦး၏ အမည်ရင်းမှာ လှမြင့်ဖြစ်ပြီး ငယ်နာမည်မှာ ဘိုနီဖြစ်သည်။ မွေးချင်းငါးဦးအနက် တတိယမြောက်ဖြစ်သည်။ မွေးချင်းအားလုံးမှာ အနုပညာရှင်များဖြစ် အစဉ်လိုက် ဒေါ်တင်တင်ဦး (စာရေးဆရာမမေယု)၊ ကိုကျော်ဝင်း (မင်းသား ဝင်းညွန့်)၊ ကိုအုန်းကြိုင် (မင်းသား အောင်မိုး)၊ တက္ကသိုလ် ကြည်ရွှင်တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ဝင်းဦးဟု နာမည်ပေးထားခြင်းမှာ အစ်မဖြစ်သူ တင်တင်ဦး နှင့် အစ်ကိုဝင်းညွန့် နာမည် ရှေ့ဆုံးနှင့် နောက်ဆုံးစာလုံးကိုယူ၍ ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ဦးဘညွန့်သည်ချစ်ဒုက္ခနှင့်ဆူထူးရွယ်သီချင်းနှစ်ပုဒ်ဖြင့် ဓာတ်ပြားရအဆိုတော်အဖြစ် နာမည်ကျန်ရစ်သူ ဖြစ်ကာ တက္ကသိုလ်ပါမောက္ခတစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။ မိခင် မင်နီဘခက်၏ ဖခင်သည် မြန်မာတိုင်းရင်းဆေးပညာအကြောင်း သုတေသနများ ဆောင်ရွက်ခဲ့သော ဆရာဝန် ကာနယ်ဘခက် ဖြစ်၍ ကာနယ်ဘခက်ရဲ့ ဖခင်ဖြစ်သူမှာ မြန်မာပြည်၌ ပထမဆုံးဖွဲ့ခဲ့သည့် လက်ထောက်ဘုရင်ခံ၏ အတိုင်ပင်ခံကောင်စီဝင် မော်လမြိုင်မြို့မှ ဦးခက် ဖြစ်သည်။<ref name="bbc myanmar"/> == ပညာရေး == ဝင်းဦးသည် [[ဒုတိယကမ္ဘာစစ်]]ကြီး ပြီးသောအခါ တီတီစီလေ့ကျင့်ရေးကျောင်းတွင် ပညာကို စတင်သင်ယူခဲ့သည်။ တီတီစီကျောင်းမှာပင် တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းအောင်မြင်ခဲ့သည်။ [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]တွင် ဆက်လက် ပညာသင်ကြားရာ ဥပစာအထက်တန်း အောင်မြင်ခဲ့သည်။ တက္ကသိုလ်ပညာကို ဆုံးခန်းတိုင် မသင်ဘဲ ဗိုလ်သင်တန်းအပတ်စဉ်(၈)ကို တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်ကိုဦး အမည်ဖြင့် တပ်မတော် (ကြည်း) ၌ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ == စစ်မှုထမ်းဘဝ == ဝင်းဦးသည် တပ်မဟာ(၅)နှင့် တပ်ရင်း(၇)တို့)တွင် အမှုထမ်းခဲ့သည်။ ယင်းကဲ့သို့ အမှုထမ်းနေစဉ်အတွင်း [[မှော်ဘီမြို့]]ရှိ ကြည်း၊ ရေ၊ လေ၊ ပူးပေါင်းစစ်ဆင်ရေး လေထီးသင်တန်းသို့ တက်ရောက်ပြီး ၁၉၅၉ ခုနှစ်တွင် ဩစတြေးလျနိုင်ငံသို့ လေထီးပညာရပ်များ သွားရောက် သင်ကြားခဲ့သည်။ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာသောအခါ မှော်ဘီလေထီးသင်တန်းကျောင်းတွင် နည်းပြအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီးနောက် ၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် တပ်မတော်မှ ဗိုလ်ကြီးအဆင့်ဖြင့် အနားယူခဲ့သည်။<ref name="multi-talented">{{cite web |url=https://www.moi.gov.mm/npe/?q=news/7/08/2013/id-4850|title=မြန်မာ့အနုပညာလောက၏ စွယ်စုံအနုပညာရှင် အကယ်ဒမီ ဝင်းဦး |last=Phyo Sandar Myint |first= |date=7 August 2013|access-date=16 May 2020 |language=Myanmar |trans-title=Academy-winner Win Oo, a multi-talented artist in the Myanma entertainment industry (literature, music and films}}</ref> == အနုပညာလုပ်ငန်း == ဝင်းဦးသည် စာပေလောကတွင် အောင်မြင်ခဲ့သလို ရုပ်ရှင်လောကတွင်လည်း လျှမ်းလျှမ်းတောက်အောင်မြင်ခဲ့သည့် အနုပညာသမားတစ်ဦးဖြစ်သည်။ ဝင်းဦးသည် ''မင်းထင်ရွှေမှန်'' ရာဇဝင်ဇာတ်ကား ဇာတ်ညွှန်းရေးသားရာမှ အစပြုကာ စာပေလောကမှ ရုပ်ရှင်လောကသို့ နယ်ပယ်ချဲ့ထွင်လာခဲ့သည်။ ဝင်းဦး၏ ပွဲဦးထွက်ဇာတ်ကားမှာ [[ရှုမဝ ရုပ်စုံမဂ္ဂဇင်း|ရှုမဝ မဂ္ဂဇင်း]]တွင် သူကိုယ်တိုင်ရေးသားထားသည့် ''နှစ်ယောက်ထဲနေချင်တယ်'' ဝတ္ထုရှည်ကို မင်းသမီး [[တင်တင်မူ]]နှင့်အတူ ဇာတ်ကား အဖြစ် ပုံဖော်ခဲ့သည်။ ထိုဇာတ်ကားနှင့်အတူ ယင်းဇာတ်ကား၏ဇာတ်ဝင်တေးဖြစ်သည့် ''မီးပုံပွဲ'' သီချင်းသည် ထိုအချိန်က ဝင်းဦးဟူသော သရုပ်ဆောင်သစ်၏ နာမည်နှင့်အတူ မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံးရှိ ရုပ်ရှင်ပရိသတ်များ၏ ရင်ထဲသို့ လွှမ်းမိုးနိုင်ခဲ့သည်။ သို့သော် ထိုဇာတ်ကားသည် ဝင်းဦး၏ ပထမဆုံး ရုံတင်ခဲ့သောဇာတ်ကားမဟုတ်ပေ။ ပထမဆုံးရုပ်ရှင်ဖြစ်သည့် "နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်" ဇာတ်ကား ရိုက်ကူးနေစဉ်မှာပင် မြဇော်ရုပ်ရှင် ထုတ်လုပ်ရေးက ဒါရိုက်တာ မင်းရှင်နောင်အား တာဝန်ပေးပီး " ချစ်သောသူ တယောက်" ဇာတ်ကားကို ရိုက်ကူးစေခဲ့သည်။ " ချစ်သောသူ တယောက်" ဇာတ်ကားသည် " နှစ်ယောက်ထဲနေချင်တယ်" ဇာတ်ကားထက် စောစီးစွာ ရုံတင်ခဲ့သော်လည်း အောင်မြင်မှု မရခဲ့ပေ။ ထို့အပြင် ဝင်းဦးသည် အခြားသောရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီများအတွက် ဇာတ်ကားပေါင်းများစွာတွင် ပါဝင်သရုပ်ဆောင် ပေးခဲ့ရုံသာမက "စန္ဒာ" ကိုယ်ပိုင်ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီကိုလည်း တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ဝင်းဦးကိုယ်တိုင်ဒါရိုက်တာလုပ်ပြီး ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သော ''ဆောင်းအိပ်မက်'' ဇာတ်ကားတွင် နှစ်ကိုယ်ခွဲသရုပ်ဆောင်မှုဖြင့် ၁၉၆၇ခုနှစ်တွင် ပထမဆုံးအကြိမ် [[မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆု|အကယ်ဒမီဆု]] ရရှိခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်တွင် အလားတူပင် ကိုယ်တိုင်ပါဝင်သရုပ်ဆောင် ရိုက်ကူးခဲ့သည့် နာမည်ကျော် ''[[မှုံရွှေရည်]]'' ဇာတ်ကားဖြင့် ဒုတိယအကြိမ် အကယ်ဒမီဆု ထပ်မံရရှိခဲ့ပြန်သည်။ ဝင်းဦး၏ အနုပညာ သက်တမ်းတလျှောက်တွင် အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆု နှစ်ကြိမ်၊ ဇာတ်ကားဆု နှစ်ကြိမ် ရရှိဆွတ်ခူးနိုင်ခဲ့သည်။ ဝင်းဦးရိုက်ကူးခဲ့သည့် ''ချစ်သူရွေးမယ်ချစ်ဝဲလယ်'' ဇာတ်ကားသည် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်လောက၏ပထမဆုံးသော ရှစ်ကိုယ်ခွဲ ဇာတ်ကား ဖြစ်သည်။<ref name="bbc myanmar">{{cite web |url=https://www.bbc.com/burmese/in-depth-46605005|title= နှုတ်ခမ်းမွေးမင်းသား ဝင်းဦးရဲ့ အမြတ်နိုးဆုံးအနုပညာက ဘာလဲ|website= BBC Myanmar|last= Bo Bo |first= |date=18 December 2018|access-date=16 May 2020 |language=Myanmar |trans-title=What’s the type of arts the mustache actor Win Oo admires best?}}</ref> ဝင်းဦးပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည့် နာမည်ကြီးဇာတ်ကားအချို့မှာ မင်းသမီး တင်တင်မူနှင့် နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်၊ [[ခင်သန်းနု]]နှင့် မှုံရွှေရည်၊ [[မောင်တို့ချယ်ရီမြေ]]နှင့် ကျောက်မဲအကျဉ်းသား မြင့်မြင့်ခင်နှင့် တိမ်လွှာမို့မိုလွင်၊ စန္ဒာနှင့် မင်း ဘယ်ပြေးမလဲ မိချိုသဲ၊ တင်တင်အေး၊ အေးအေးသင်းတို့နှင့် ဆောင်းအိပ်မက်၊ ချစ်စပယ်နှင့် မောင့်အချစ်တော်၊ [[နေဝင်း၊ ကောလိပ်ဂျင်|ကောလိပ်ဂျင်နေဝင်း]]၊ [[ခင်သန်းနု]]တို့နှင့် သိုး၊ မင်းသမီးချိုပြုံး၊ [[တင်တင်မြ]] တို့နှင့် [[တကျော့ နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ (ရုပ်ရှင်)|တကျော့နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ]]၊ မင်းသမီးမပါပဲရိုက်ကူးခဲ့သည့် အတွယ်အတာ နှင့် နောက်ဆုံးရိုက်ကူးခဲ့သည့် ခိုင်မာလာနှင်းဆီ ဇာတ်ကားတို့မှာ အထူးထင်ရှားခဲ့သည်။ <ref>{{cite book|publisher=ပညာရွှေတောင် စာအုပ်တိုက်|date=ဧပြီ ၂၀၀၃|edition=ပထမ အကြိမ်|author=ပြန်ကြားရေးနှင့် ပြည်သူ့ ဆက်ဆံရေး ဦးစီး ဌာန (ရုံးချုပ်) စာတည်း အဖွဲ့|title=နှစ်ဆယ် ရာစု မြန်မာ စာရေး ဆရာ များနှင့် စာစု စာရင်း}}</ref><ref name="multi-talented"/> === အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆု === အကယ်ဒမီ (အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆု) နှစ်ကြိမ် ဆွတ်ခူးရရှိခဲ့သည်။ * ၁၉၆၇-ခုနှစ် (ဆောင်းအိပ်မက်)ဇာတ်ကား * ၁၉၇၀-ခုနှစ် (မှုံရွှေရည်)ဇာတ်ကား ၎င်းအပြင် ဝင်းဦး၏ အဆိုတော်ဘဝကို အစပြုခဲ့သည့် သီချင်းမှာ "တေလေငှက်"ဖြစ်ပြီး ယင်းသီချင်းကို "ချစ်သောသူတစ်ယောက်"ဇာတ်ကားတွင် ကိုယ်တိုင်သီဆိုသရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ဝင်းဦးသည် အချစ်၊ အလွမ်း၊ တိုင်းပြု ပြည်ပြု သီချင်းများနှင့် ခေတ်ပေါ်သီချင်းများ သာမက ရှေးသီချင်းကြီးများကိုပါ ပိုင်နိုင်စွာသီဆိုနိုင်သူ တစ်ဦးဖြစ်ပြီး တစ်ချိန်က [[မန္တလေး]][[မြို့မအပျော်တမ်းတူရိယာအဖွဲ့]]နှင့်တွဲဖက်၍လည်း သီချင်းများ သီဆိုခဲ့သည်။ ၎င်းအပြင် "ကင်းဝန်" အမည်ရှိဓာတ်ပြားကုမ္ပဏီ တည်ထောင်ကာ ကိုယ်တိုင်သီဆိုသည့် သီချင်းများကို ဓာတ်ပြားများအဖြစ် ထုတ်လုပ်ဖြန့်ဖြူးခဲ့သေးသည်။ == စာပေလုပ်ငန်း == ဝင်းဦးသည် ကျောင်းသား ဘဝကပင် သွေးသောက် မဂ္ဂဇင်းနှင့် ရှုမဝမဂ္ဂဇင်း တို့တွင် ညိုမင်းလွင် ကလောင် အမည်ဖြင့် ကဗျာ၊ ဝတ္ထုများ ရေးသားခဲ့သည်။ ပထမဆုံး ရေးသားခဲ့သော ဝတ္ထုမှာ ဂျိန်း ဖြစ်သည်။ ၁၉၆ဝ ပြည့်နှစ် ရှုမဝမဂ္ဂဇင်း၌ တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားတစ်ဦး မဂ္ဂဇင်း ဝတ္ထုရှည်ကြီးကို ရေးသားခဲ့သည်။ ဤမဂ္ဂဇင်း ဝတ္ထုရှည်ကို ဝင်းဦး ကလောင်အမည်ဖြင့် ရေးသားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဝင်းဦး ဆိုသော အမည်သည် ယင်း ဝတ္ထုရှည်ကြီးကြောင့် နာမည်ကျော်ကြား လူသိများခဲ့သည် မှန်သော်လည်း တစ်နိုင်ငံလုံးက ဝင်းဦးကို အသိအမှတ် ပြုခဲ့သည်မှာ ရုပ်ရှင်ကြောင့်ပင် ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်းတိုက်ကို တည်ထောင်ပြီး မြန်မာ့စာပေသမိုင်းတွင် ပထမဆုံးသော ရောင်စုံအော့ဖ်ဆက် နည်းဖြင့် ထုတ်လုပ်သည့် ပထမဆုံးသော "စန္ဒာ"ပုဂ္ဂလိက ရောင်စုံမဂ္ဂဇင်းကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။<ref>{{cite web |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/laughter-the-best-medicine.html |title=Laughter, the best medicine |last=Kyaw Hsu Mon |first= |date=29 August 2015 |website=The Irrawaddy |access-date=16 May 2020 |quote= In the 1960s, Maung Maung’s work appeared in “Sandar,” a popular magazine published by actor Win Oo.}}</ref> ထိုမဂ္ဂဇင်းတွင် ဝင်းဦးသည် ခင်မောင်ဝင့်အမည်ဖြင့် ကမ္ဘာ့ရုပ်ရှင်လောကနှင့် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်လောကအကြောင်းများကို သုတရသ ပြောင်မြောက်စွာ ရေးသားခဲ့သည်။ ယင်းမဂ္ဂဇင်းတွင် ကလေးများအတွက် ဦးဦးပုံပြောမယ်၊ အမျိုးသမီးများအတွက် မရှပ်တေး ဟူသော အခန်းကဏ္ဍများကြောင့် ပရိသတ်များ၏အထူး အားပေးမှုကိုရရှိကာ ထိုအချိန်က စောင်ရေအများဆုံးသော မဂ္ဂဇင်း တစ်စောင်ဖြစ်ခဲ့သည်။ စာမူ အရေအတွက် များများ ဖော်ပြနိုင်ရန်အတွက် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်းတွင် စာလုံးသေး (၁၂) ပွိုင့်ကို စတင် အသုံးပြုခဲ့သည်။ ဝင်းဦး၏ ကလောင်အမည်ခွဲများမှာ ညိုမင်းလွင်၊ ခင်မောင်ဝင့်၊ မိုးကျော်ခေါင် နှင့် ကိုဦးတို့ ဖြစ်သည်။ == ဘဝနိဂုံး == ထို့နောက် ဝင်းဦးသည် ၁၉၈၈ခုနှစ် ဧပြီလတွင် အူမကြီးကင်ဆာကြောင့် ဗြိတိန်သို့ ဆေးသွားကုပြီး ပြန်လာသည်။ ၁၉၈၈ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ခိုင်မာလာနှင်းဆီ ဇာတ်ကားရိုက်ကူးဆဲတွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ကွယ်လွန်ပြီးသောအခါ ဝင်းဦး၏ အမွေများအား ဒေါ်အိုင်ရင်းတင်လှက ဆက်ခံရသည်။ ပေခြောက်ထောင်ကျော် ရိုက်ကူးထားကာ အပြီးမသတ် ရသေးသော ခိုင်မာလာနှင်းဆီ ဇာတ်ကားကို ဒေါ်အိုင်ရင်းတင်လှက ရုပ်ရှင်မင်းသား[[ရန်အောင်(ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်)|ရန်အောင်]] နှင့် အစားထိုး အပြီးသတ် ရိုက်ကူးခဲ့သည်။<ref>အမှတ်(၂၆၄) နိုဝင်ဘာလ၊ ၁၉၉၁−ခုနှစ်ထုတ် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်း၊</ref> == ရေးသား ပြုစုခဲ့သော စာအုပ်များ == {| class="wikitable sortable" ! စဉ် !! အမည် !! ထုတ်ဝေနှစ် !! မှတ်ချက် |- | ၁||[[ကျွန်တော်မွှေးတဲ့မီး (စာအုပ်)|ကျွန်တော်မွှေးတဲ့မီး]]||၁၉၆၉||လုံးချင်းဝတ္ထု |- | ၂||[[သိုး (စာအုပ်)|သိုး]]||၁၉၆၁||လုံးချင်းဝတ္ထု |- | ၃||[[နုနုငယ်ငယ် (စာအုပ်)|နုနုငယ်ငယ်]]||၁၉၆၁||လုံးချင်းဝတ္ထု |- | ၄||[[အာကသဒုံးယာဉ် လက်နက်များ (စာအုပ်)|အာကသဒုံးယာဉ် လက်နက်များ]]||၁၉၆၁|| |- | ၅||[[အသက်ရှင်နေနည်းနှင့် လေဟာပြင်ခရီး (စာအုပ်)|အသက်ရှင်နေနည်းနှင့် လေဟာပြင်ခရီး]]||၁၉၆၁||၁၉၆၁ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် ရှုမဝပုံနှိပ်တိုက်မှ ရိုက်နှိပ်သည်။ |- | ၆||[[မုန်းလဲမေ့ပါနိုင် (စာအုပ်)|မုန်းလဲမေ့ပါနိုင်]]||၁၉၆၂|| |- | ၇||[[လွမ်းလေသူ အမိုက်အမဲ ဝတ္ထုတိုပေါင်းချုပ်]]||၁၉၆၂||ကင်းဝန်စာအုပ်အမှတ်(၅)၊၁၉၆၂ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၈||[[တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားတစ်ဦး (စာအုပ်)|တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားတစ်ဦး]]||၁၉၆၂|| |- | ၉||[[နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ် (စာအုပ်)|နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်]]||၁၉၆၂|| |- | ၁၀||တေးသီချင်းဆန်းများ||၁၉၆၃|| |- | ၁၁||[[ပန်းကြဲတဲ့ ဖဲစက်ရာမှာ (စာအုပ်)|ပန်းကြဲတဲ့ ဖဲစက်ရာမှာ]]||၁၉၆၃|| |- | ၁၂||[[မျက်ရှု (စာအုပ်)|မျက်ရှု]]||၁၉၆၆|| |- | ၁၃||[[ယောက်ျား မပီသသူနှင့် ချစ်မိသူ လူတစ်ယောက်အကြောင်း (စာအုပ်)|ယောက်ျား မပီသသူနှင့် ချစ်မိသူ လူတစ်ယောက်အကြောင်း]]||၁၉၆၉|| |- | ၁၄||[[အသည်းစား မဟာရာဇာ၏ ရှင်းတမ်း (စာအုပ်)|အသည်းစား မဟာရာဇာ၏ ရှင်းတမ်း]]||၁၉၆၉|| |- | ၁၅||ဝင်းဦး၏တေးပေါင်းချုပ်||၁၉၆၉||၁၉၆၉ခုနှစ်၊ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၁၆|| တေးပေါင်းချုပ် လက်ရွေးစင်||၁၉၆၉|| |- | ၁၇||[[နှလုံးသား အသစ်နှင့် ချစ်မည့်သူ (စာအုပ်)|နှလုံးသား အသစ်နှင့် ချစ်မည့်သူ]]||၁၉၇ဝ|| |- | ၁၈||[[မိန်းမလှအမုန်း (စာအုပ်)|မိန်းမလှအမုန်း]]||၁၉၇၀|| |- | ၁၉||[[ငွေလှိုင်းဇာပေါ်မှာ (စာအုပ်)|ငွေလှိုင်းဇာပေါ်မှာ]]||၁၉၇၁||လုံးချင်းဝတ္ထု၊ |- | ၂၀||[[ဆွေး (စာအုပ်)|ဆွေး]]||၁၉၇၁||လုံးချင်းဝတ္ထု၊ ၁၉၇၁ အောက်တိုဘာလ ပထမအကြိမ် အုပ်ရေ၆၀၀၀ အဖိုး(၅)ကျပ်။ |- | ၂၁||[[ရေဒီယိုတေးများ (စာအုပ်)|ရေဒီယိုတေးများ]]||၁၉၇၁|| |- | ၂၂||[[လတန်ခူးပေမို့ (စာအုပ်)|လတန်ခူးပေမို့]]||၁၉၇၁||ပထမဆုံးထုတ်ဝေသည့် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်း၌ ရေးသည့် အခန်းဆက် ဝတ္ထုရှည် |- | ၂၃||[[နောင်အင်းလေး (စာအုပ်)|နောင်အင်းလေး]]||၁၉၇၂||မြန်မာ့အလင်း၌ ရေးသည့် အခန်းဆက် ဝတ္ထုရှည် |- | ၂၄||[[ကြင်နာသူ့အသဲ (စာအုပ်)|ကြင်နာသူ့အသဲ]]||၁၉၇၂||ဤစာအုပ်ကို [[ချစ်သူကြင်သူမြတ်နိုးသူ]] အမည်ဖြင့် ရုပ်ရှင်ရိုက်ခဲ့သည်။ |- | ၂၅||[[ချစ်ဦးသူနှင့် ချစ်ဖူးသူ (စာအုပ်)|ချစ်ဦးသူနှင့် ချစ်ဖူးသူ]]||၁၉၇၂|| |- | ၂၆||[[ဩစတြေးလျမှ ချစ်သမျှအကြောင်း (စာအုပ်)|ဩစတြေးလျားမှ ချစ်သမျှအကြောင်း]]||၁၉၇၂||၁၉၇၂ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလတွင် ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၂၇||[[နာမည်ကျော် ဇာတ်လိုက်မင်းသား ကိုဂွတို (စာအုပ်)|နာမည်ကျော် ဇာတ်လိုက်မင်းသား ကိုဂွတို]]||၁၉၇၃||စန္ဒာ ရုပ်စုံမဂ္ဂဇင်း၌ ရေးသည့် အခန်းဆက် ဝတ္ထုရှည် |- | ၂၈||[[ကျွန်တော် ကျွန်မတို့အရွယ်]]||၁၉၇၄||၁၉၇၄ခုနှစ်၊ ဇွန်လတွင် စန္ဒာပုံနှိပ်တိုက်မှ ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၂၉|| [[ဆယ်စုခေတ် တစ်နှစ်စွန်း မန်းသင်္ကြန် (စာအုပ်)|ဆယ်စုခေတ် တစ်နှစ်စွန်း မန်းသင်္ကြန်]]||၁၉၇၉||၁၉၇၉ ဩဂုတ်လတွင် ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၃၀|| [[ပုဂ္ဂိုလ်ကျော် (၁၃) ဦး (စာအုပ်)|ပုဂ္ဂိုလ်ကျော် (၁၃) ဦး]]||၁၉၆၂||၁၉၆၂ခုနှစ်၊ ရှုမဝစာအုပ်တိုက်မှ ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၃၁|| [[မျှော်လင့်ခိုး သံသရာဝယ် (စာအုပ်)|မြှော်လင့်ခိုး သံသရာဝယ်]]|| || |- | ၃၂||[[သည်ခေတ် သည်အရွယ် သည်လိင်ကိစ္စ (စာအုပ်)|သည်ခေတ် သည်အရွယ် သည်လိင်ကိစ္စ]]|| || |} == သရုပ်ဆောင်ခဲ့သော ရုပ်ရှင်ကားများ == {| class="wikitable sortable" ! စဉ် !! ဇာတ်ကားအမည် !! ပြသခဲ့သည့်နှစ် !! မှတ်ချက် |- | ၁||ချစ်သောသူတစ်ယောက် |၁၉၆၂||ခင်သန်းနု |- | ၂||နှစ်ယောက်တည်းနေချင်တယ် |၁၉၆၂||တင်တင်မူ၊ဒေစီကျော်ဝင်း |- | ၃||မုန်းတလှဲ့ ပြုံးတလှဲ့||၁၉၆၂ |ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- | ၄||ဆောင်းတညဝယ် |၁၉၆၃||ဝါဝါဝင်းရွှေ |- | ၅||ဗိမ္မသာရ |၁၉၆၃||အေဝမ်းတင်မောင်၊ကြည်ကြည်ဌေး၊ ကြည်ကြည်ညွန့် |- | ၆||မာနတံခွန် |၁၉၆၃||ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- | ၇||ပိတောက်ရိပ်ဝယ် |၁၉၆၃|| ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး၊နှင်းဆီ |- | ၈||ဘဝမှတ်တမ်း |၁၉၆၃||ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- | ၉||မြတ် |၁၉၆၃||မြင့်မြင့်ခင်၊ချစ်စပယ် |- | ၁၀||တပွင့်ထဲပန်မယ် |၁၉၆၃||ကြည်ကြည်ဌေး၊သီသီ |- | ၁၁||မောင်တို့ချယ်ရီမြေ | ၁၉၆၃||ခင်သန်းနု |- | ၁၂||ဤစံအိမ်ဝယ် |၁၉၆၃||ဝါဝါဝင်းရွှေ |- | ၁၃||ချစ်သောမောင်မောင် ||၁၉၆၃||သီသီ |- | ၁၄||မောင်ချော့မြှူပါ့မယ် ||၁၉၆၃||ကြည်ကြည်ဌေး |- | ၁၅||ရင်သွေးရင်နှစ် ||၁၉၆၃||မေသစ်၊ ဝါဝါဝင်းရွှေ |- | ၁၆||သစ္စာတူပြိုင် |၁၉၆၄||မြင့်မြင့်ခင် |- | ၁၇||ဘယ်ရပ်ဌာနီ |၁၉၆၄||ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၁၈||မောင့်အချစ်တော် |၁၉၆၄||တင်တင်မူ၊ချစ်စပယ် |- |၁၉ |မေတ္တာပန်းဥယျာဉ် |၁၉၆၄ |မြင့်မြင့်ခင်၊ခင်သန်းနု |- |၂၀ |သိကြားစေသက်သေညွှန်း |၁၉၆၄ |ဝါဝါဝင်းရွှေ၊ခင်သန်းနု |- |၂၁ |ညီညီလွင် |၁၉၆၄ |ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၂၂ |မုန်းမေ့ပါနိုင် |၁၉၆၅ |တင်တင်မူ၊သီသီ၊ ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၂၃ |ချစ်သဲ |၁၉၆၅ |ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၂၄ |ဆုထူးငယ်ပန်ရွယ်သွန်း |၁၉၆၆ |ဒေစီကျော်ဝင်း၊နွဲ့နွဲ့စန်း |- |၂၅ |ရီးစားဓမြ (ခင်သန်းနု) |၁၉၆၇ |ခင်သန်းနု |- |၂၆ |မောင်မောင်နဲ့သိင်္ဂီ |၁၉၆၇ |စံရှားတင်၊စမ်းစမ်းဝင်း |- |၂၇ |နှင်းပျောက်တဲ့နွေ |၁၉၆၇ |တင်တင်မူ၊ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- |၂၈ |ဆောင်းအိပ်မက် |၁၉၆၇ |ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး၊ အေးအေးသင်း (၁၉၆၇ခုနှစ်တွင် အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆုရရှိသည့်ဇာတ်ကား) |- |၂၉ |ကိုယ့်ချစ်သူဘယ်မှာရှိတယ် |၁၉၆၈ |ခင်သန်းနု |- |၃၀ |သိုး |၁၉၆၈ |ခင်သန်းနု |- |၃၁ |တိမ်လွှာမို့မို့လွင် |၁၉၆၈ |မြင့်မြင့်ခင် |- |၃၂ |ကျောက်မဲအကျဉ်းသား (ခင်သန်းနု) |၁၉၆၉ |ခင်သန်းနု |- |၃၃ |မှုံရွှေရည် (*) |၁၉၇၀ |ခင်သန်းနု၊အောင်လွင်၊ဖိုးပါကြီး၊ခင်လေးဆွေနှင့် ကလေးသရုပ်ဆောင်စန္ဒာလင်း |- |၃၄ |တစ်ကျော့နှစ်ကျော့တေးကိုသီ |၁၉၇၁ |တင်တင်မြ၊ချိုပြုံး |- |၃၅ |အတွယ်အတာ |၁၉၇၂ |(ကလေးသရုပ်ဆောင် စန္ဒာလင်း) |- |၃၆ |လတ်လတ် (ခင်သန်းနု) |၁၉၇၃ |ခင်သန်းနု |- |၃၇ |မုန်းပါတယ်မောင့်ကို |၁၉၇၃ |မြင့်မြင့်ခင် |- |၃၈ |ပန်းမြို့တော်သို့ခြေလှမ်းသုံးဆယ် (ချိုပြုံး) |၁၉၇၃ |ကျော်စွာဝင်း၊ချိုပြုံးတို့ခေါင်းဆောင်ပါဝင်၍ ဧည့်သည်သရုပ်ဆောင်အဖြစ်ပါဝင်သည်။ |- |၃၉ |ချစ်သူရွေးမယ်ချစ်ဝဲလယ် |၁၉၇၅ |မြင့်မြင့်ခင်၊တင်တင်နွဲ့၊စမ်းစမ်းအေး၊မြင့်မြင့်ခိုင်၊ချိုပြုံး၊နွဲ့နွဲ့မူ၊စန္ဒာ တို့နှင့်တွဲဖက်၍ မြန်မာ့ရုပ်ရှင်သမိုင်းတွင် ပထမဆုံးအကြိမ် (၈)ကိုယ်ခွဲသရုပ်ဆောင်သည်။ |- |၄၀ |မင်းဘယ်ပြေးမလဲမိချိုသဲ |၁၉၇၆ |စန္ဒာ |- |၄၁ |တိမ်ဦးလေပြေမောင့်ကိုစေ |၁၉၇၇ |ခင်ယုမေ၊တင်တင်နွဲ့ |- |၄၂ |သက်တန့်ပေါ်ကလူတစ်ယောက် |၁၉၈၀ |ခင်သန်းနု၊အေးအေးသင်း |- |၄၃ |မိန်းမနဲ့ယောက်ျား |၁၉၈၁ |မြင့်မြင့်ခိုင်၊ယဉ်ယဉ်အေး |- |၄၄ |ကျွန်တော်ပြောချင်သောအချစ်အကြောင်း |၁၉၈၁ |ခင်သန်းနွယ် |- |၄၅ |မေတ္တာကမ္ဘာခြားလေသူ |၁၉၈၁ |နွဲ့နွဲ့မူ |- |၄၆ |ချစ်သူကြင်သူမြတ်နိုးသူ |၁၉၈၁ |မြင့်မြင့်ခင်၊မြင့်မြင့်ခိုင် |- |၄၇ |ဇာတိသွေး |၁၉၈၁ |ကြည်ကြည်ဌေး၊ဆွေဇင်ထိုက် |- |၄၈ |ရာမလက္ခဏလိုအချစ်မျိုး |၁၉၈၂ |ဆွေဇင်ထိုက် |- |၄၉ |ဝေဠု |၁၉၈၂ |ကျော်စွာဝင်း၊ မေဝင်းမောင် |- |၅၀ |မိုးပုလဲသူဇာ |၁၉၈၂ |စောမြသန္တာ၊ သီတာဝင်း |- |၅၁ |နှစ်ယောက်တည်းနေချင်တယ် |၁၉၈၂ |ဝင်းဦးအဖြစ်နာမည်ကျော်ခဲ့သည့် တင်တင်မူနှင့်အောင်မြင်ခဲ့သောကားကို ကိုယ်တိုင်ဒါရိုက်တာလုပ်၍ အေးမင်းဝင်း၊ချိုပြုံး၊မေဝင်းမောင်တို့နှင့်ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ |- |၅၂ |ငွေလှိုင်းဇာပေါ်မှာ |၁၉၈၇ |ကိုယ်တိုင်ဒါရိုက်တာလုပ်ပြီး ကျော်စွာဝင်း၊ချိုပြုံးတို့နှင့် ကျော်စွာဝင်းဖခင်နေရာမှ သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ |- |၅၃ |ခိုင်မာလာနှင်းဆီ |၁၉၈၇-၈၈ |ခင်သန်းနုနှင့် ပေ၆၀၀၀ကျော်ရိုက်ကူးထားခဲ့ပြီးကွယ်လွန်ပြီးနောက် ရန်အောင်နှင့်ဆက်လက်ရိုက်ကူးကာ ၁၉၉၂ခုနှစ်တွင် ရုံတင်ပြသခဲ့သည်။ |} == သီဆိုခဲ့သောတေးသီချင်းများ == ခုနစ်ရက်တိုင်တိုင်မအားနိုင် - တင်တင်မြ အေဝမ်းတင်တင်လှ တို့နှင့် တွဲဖက် ခေတ်ဟောင်း ပြန်ဆိုတေး - ၂ ခွေတွဲ (၂၅) ပုဒ် ချစ်ပြုံးမဉ္ဇူ နတ်ချင်း နှင့် သီချင်းခန့်များ (၈) ပုဒ် ပုဏ္ဏကလိုအချစ်မျိုး (၁၀) ပုဒ် မပြီးသေးသောပန်းချီကား - တစ်ပုဒ်ချင်းဓာတ်ပြား (တေးရေး မြို့မငြိမ်း) မဟာဂီတတေးသီချင်းများ အမှတ် (၁) (၁၃) ပုဒ် မျက်ဝန်းလဲ့ပြာပြာ - တစ်ပုဒ်ချင်းဓာတ်ပြား (တေးရေး ဘိုကလေးတင့်အောင်) ရတနာပုံ တေးစီးရီး - မေသစ် ရီရီသန့် တို့နှင့် တွဲဖက် (၁၅) ပုဒ် အလင်္ကာကျော်စွာ ဆရာ ရွှေပြည်အေး တေးနုလက်ရာ အမှတ် (၃) ==အကိုးအကား== {{reflist}} {{lifetime|၁၉၃၅|၁၉၈၈}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား အဆိုတော်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆုရှင်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ]] 9qrjd6hvy5w1t2wrr70b0u2t2r2dc7d 1052378 1052377 2026-09-11T16:04:49Z ~2026-39963-61 145736 /* သီဆိုခဲ့သောတေးသီချင်းများ */ 1052378 wikitext text/x-wiki {{Infobox artist | name= ဝင်းဦး | image= Winoo.gif | caption= | birth_name= လှမြင့် | other name = ကိုဦး | birth_date= {{Birth date|1935|03|13|df=y}} | birth_place= [[ရန်ကုန်မြို့]] | death_date= {{Death date and age|1988|12|14|1935|03|13|df=y}} | death_place= [[ရန်ကုန်မြို့]] | resting_place= [[ရန်ကုန်မြို့]] | nationality= မြန်မာ | education= တီတီစီလေ့ကျင့်ရေးကျောင်း၊ [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]၊ ဗိုလ်သင်တန်းအပတ်စဉ်(၈) | known_for= ဒါရိုက်တာ၊ မင်းသား၊ ဇာတ်ညွှန်းဆရာ၊ အဆိုတော်၊ စာရေးဆရာ၊ ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီပိုင်ရှင်နှင့် မဂ္ဂဇင်းစာအုပ်ထုတ်ဝေသူပိုင်ရှင် | notable_works= {{unbulleted list | ''နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်'' ၁၉၆၂ | ''[[မောင်တို့ချယ်ရီမြေ]]'' ၁၉၆၃ | ''[[တိမ်လွှာမို့မိုလွင်]]'' ၁၉၆၇ | ''မင်း ဘယ်ပြေးမလဲ မိချိုသဲ'' | ''ဆောင်းအိပ်မက်'' ၁၉၆၇ | [[မှုံရွှေရည်]] | ''သိုး''၊ ''ကျောက်မဲအကျဉ်းသား'' | ''[[တကျော့ နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ (ရုပ်ရှင်)|တကျော့နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ]]'' | ''ခိုင်မာလာနှင်းဆီ'' }} | movement= | spouse= }} '''ဝင်းဦး''' (၁၉၃၅-၁၉၈၈) သည် မြန်မာ့အနုပညာသမိုင်းတွင် ထူးချွန်သော မင်းသား၊ ဒါရိုက်တာ၊ ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီပိုင်ရှင်၊ ဇာတ်ညွှန်းရေးဆရာ၊ စာရေးဆရာ၊ မဂ္ဂဇင်းထုတ်ဝေသူ၊ ပုံနှိပ်တိုက်ပိုင်ရှင်၊ အဆိုတော် နှင့် ဓာတ်ပြားတိုက်ပိုင်ရှင် ဖြစ်သည်။ == ငယ်ဘဝ == ဝင်းဦးကို သမိုင်းအငြိမ်းစားပါမောက္ခ [[ဘညွန့်|ဦးဘညွန့်]] (ခေတ်ဟောင်းတေးဂီတသမိုင်းတွင်ထင်ရှားသည့် ချစ်ဒုက္ခသီချင်းသီဆိုသူ) နှင့် ဒေါ်နှင်းရီ (မင်နီဘခက်)တို့က ရန်ကုန်မြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ ဝင်းဦး၏ အမည်ရင်းမှာ လှမြင့်ဖြစ်ပြီး ငယ်နာမည်မှာ ဘိုနီဖြစ်သည်။ မွေးချင်းငါးဦးအနက် တတိယမြောက်ဖြစ်သည်။ မွေးချင်းအားလုံးမှာ အနုပညာရှင်များဖြစ် အစဉ်လိုက် ဒေါ်တင်တင်ဦး (စာရေးဆရာမမေယု)၊ ကိုကျော်ဝင်း (မင်းသား ဝင်းညွန့်)၊ ကိုအုန်းကြိုင် (မင်းသား အောင်မိုး)၊ တက္ကသိုလ် ကြည်ရွှင်တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ဝင်းဦးဟု နာမည်ပေးထားခြင်းမှာ အစ်မဖြစ်သူ တင်တင်ဦး နှင့် အစ်ကိုဝင်းညွန့် နာမည် ရှေ့ဆုံးနှင့် နောက်ဆုံးစာလုံးကိုယူ၍ ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ဦးဘညွန့်သည်ချစ်ဒုက္ခနှင့်ဆူထူးရွယ်သီချင်းနှစ်ပုဒ်ဖြင့် ဓာတ်ပြားရအဆိုတော်အဖြစ် နာမည်ကျန်ရစ်သူ ဖြစ်ကာ တက္ကသိုလ်ပါမောက္ခတစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။ မိခင် မင်နီဘခက်၏ ဖခင်သည် မြန်မာတိုင်းရင်းဆေးပညာအကြောင်း သုတေသနများ ဆောင်ရွက်ခဲ့သော ဆရာဝန် ကာနယ်ဘခက် ဖြစ်၍ ကာနယ်ဘခက်ရဲ့ ဖခင်ဖြစ်သူမှာ မြန်မာပြည်၌ ပထမဆုံးဖွဲ့ခဲ့သည့် လက်ထောက်ဘုရင်ခံ၏ အတိုင်ပင်ခံကောင်စီဝင် မော်လမြိုင်မြို့မှ ဦးခက် ဖြစ်သည်။<ref name="bbc myanmar"/> == ပညာရေး == ဝင်းဦးသည် [[ဒုတိယကမ္ဘာစစ်]]ကြီး ပြီးသောအခါ တီတီစီလေ့ကျင့်ရေးကျောင်းတွင် ပညာကို စတင်သင်ယူခဲ့သည်။ တီတီစီကျောင်းမှာပင် တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းအောင်မြင်ခဲ့သည်။ [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]တွင် ဆက်လက် ပညာသင်ကြားရာ ဥပစာအထက်တန်း အောင်မြင်ခဲ့သည်။ တက္ကသိုလ်ပညာကို ဆုံးခန်းတိုင် မသင်ဘဲ ဗိုလ်သင်တန်းအပတ်စဉ်(၈)ကို တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်ကိုဦး အမည်ဖြင့် တပ်မတော် (ကြည်း) ၌ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ == စစ်မှုထမ်းဘဝ == ဝင်းဦးသည် တပ်မဟာ(၅)နှင့် တပ်ရင်း(၇)တို့)တွင် အမှုထမ်းခဲ့သည်။ ယင်းကဲ့သို့ အမှုထမ်းနေစဉ်အတွင်း [[မှော်ဘီမြို့]]ရှိ ကြည်း၊ ရေ၊ လေ၊ ပူးပေါင်းစစ်ဆင်ရေး လေထီးသင်တန်းသို့ တက်ရောက်ပြီး ၁၉၅၉ ခုနှစ်တွင် ဩစတြေးလျနိုင်ငံသို့ လေထီးပညာရပ်များ သွားရောက် သင်ကြားခဲ့သည်။ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာသောအခါ မှော်ဘီလေထီးသင်တန်းကျောင်းတွင် နည်းပြအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီးနောက် ၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် တပ်မတော်မှ ဗိုလ်ကြီးအဆင့်ဖြင့် အနားယူခဲ့သည်။<ref name="multi-talented">{{cite web |url=https://www.moi.gov.mm/npe/?q=news/7/08/2013/id-4850|title=မြန်မာ့အနုပညာလောက၏ စွယ်စုံအနုပညာရှင် အကယ်ဒမီ ဝင်းဦး |last=Phyo Sandar Myint |first= |date=7 August 2013|access-date=16 May 2020 |language=Myanmar |trans-title=Academy-winner Win Oo, a multi-talented artist in the Myanma entertainment industry (literature, music and films}}</ref> == အနုပညာလုပ်ငန်း == ဝင်းဦးသည် စာပေလောကတွင် အောင်မြင်ခဲ့သလို ရုပ်ရှင်လောကတွင်လည်း လျှမ်းလျှမ်းတောက်အောင်မြင်ခဲ့သည့် အနုပညာသမားတစ်ဦးဖြစ်သည်။ ဝင်းဦးသည် ''မင်းထင်ရွှေမှန်'' ရာဇဝင်ဇာတ်ကား ဇာတ်ညွှန်းရေးသားရာမှ အစပြုကာ စာပေလောကမှ ရုပ်ရှင်လောကသို့ နယ်ပယ်ချဲ့ထွင်လာခဲ့သည်။ ဝင်းဦး၏ ပွဲဦးထွက်ဇာတ်ကားမှာ [[ရှုမဝ ရုပ်စုံမဂ္ဂဇင်း|ရှုမဝ မဂ္ဂဇင်း]]တွင် သူကိုယ်တိုင်ရေးသားထားသည့် ''နှစ်ယောက်ထဲနေချင်တယ်'' ဝတ္ထုရှည်ကို မင်းသမီး [[တင်တင်မူ]]နှင့်အတူ ဇာတ်ကား အဖြစ် ပုံဖော်ခဲ့သည်။ ထိုဇာတ်ကားနှင့်အတူ ယင်းဇာတ်ကား၏ဇာတ်ဝင်တေးဖြစ်သည့် ''မီးပုံပွဲ'' သီချင်းသည် ထိုအချိန်က ဝင်းဦးဟူသော သရုပ်ဆောင်သစ်၏ နာမည်နှင့်အတူ မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံးရှိ ရုပ်ရှင်ပရိသတ်များ၏ ရင်ထဲသို့ လွှမ်းမိုးနိုင်ခဲ့သည်။ သို့သော် ထိုဇာတ်ကားသည် ဝင်းဦး၏ ပထမဆုံး ရုံတင်ခဲ့သောဇာတ်ကားမဟုတ်ပေ။ ပထမဆုံးရုပ်ရှင်ဖြစ်သည့် "နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်" ဇာတ်ကား ရိုက်ကူးနေစဉ်မှာပင် မြဇော်ရုပ်ရှင် ထုတ်လုပ်ရေးက ဒါရိုက်တာ မင်းရှင်နောင်အား တာဝန်ပေးပီး " ချစ်သောသူ တယောက်" ဇာတ်ကားကို ရိုက်ကူးစေခဲ့သည်။ " ချစ်သောသူ တယောက်" ဇာတ်ကားသည် " နှစ်ယောက်ထဲနေချင်တယ်" ဇာတ်ကားထက် စောစီးစွာ ရုံတင်ခဲ့သော်လည်း အောင်မြင်မှု မရခဲ့ပေ။ ထို့အပြင် ဝင်းဦးသည် အခြားသောရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီများအတွက် ဇာတ်ကားပေါင်းများစွာတွင် ပါဝင်သရုပ်ဆောင် ပေးခဲ့ရုံသာမက "စန္ဒာ" ကိုယ်ပိုင်ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီကိုလည်း တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ဝင်းဦးကိုယ်တိုင်ဒါရိုက်တာလုပ်ပြီး ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သော ''ဆောင်းအိပ်မက်'' ဇာတ်ကားတွင် နှစ်ကိုယ်ခွဲသရုပ်ဆောင်မှုဖြင့် ၁၉၆၇ခုနှစ်တွင် ပထမဆုံးအကြိမ် [[မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆု|အကယ်ဒမီဆု]] ရရှိခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်တွင် အလားတူပင် ကိုယ်တိုင်ပါဝင်သရုပ်ဆောင် ရိုက်ကူးခဲ့သည့် နာမည်ကျော် ''[[မှုံရွှေရည်]]'' ဇာတ်ကားဖြင့် ဒုတိယအကြိမ် အကယ်ဒမီဆု ထပ်မံရရှိခဲ့ပြန်သည်။ ဝင်းဦး၏ အနုပညာ သက်တမ်းတလျှောက်တွင် အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆု နှစ်ကြိမ်၊ ဇာတ်ကားဆု နှစ်ကြိမ် ရရှိဆွတ်ခူးနိုင်ခဲ့သည်။ ဝင်းဦးရိုက်ကူးခဲ့သည့် ''ချစ်သူရွေးမယ်ချစ်ဝဲလယ်'' ဇာတ်ကားသည် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်လောက၏ပထမဆုံးသော ရှစ်ကိုယ်ခွဲ ဇာတ်ကား ဖြစ်သည်။<ref name="bbc myanmar">{{cite web |url=https://www.bbc.com/burmese/in-depth-46605005|title= နှုတ်ခမ်းမွေးမင်းသား ဝင်းဦးရဲ့ အမြတ်နိုးဆုံးအနုပညာက ဘာလဲ|website= BBC Myanmar|last= Bo Bo |first= |date=18 December 2018|access-date=16 May 2020 |language=Myanmar |trans-title=What’s the type of arts the mustache actor Win Oo admires best?}}</ref> ဝင်းဦးပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည့် နာမည်ကြီးဇာတ်ကားအချို့မှာ မင်းသမီး တင်တင်မူနှင့် နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်၊ [[ခင်သန်းနု]]နှင့် မှုံရွှေရည်၊ [[မောင်တို့ချယ်ရီမြေ]]နှင့် ကျောက်မဲအကျဉ်းသား မြင့်မြင့်ခင်နှင့် တိမ်လွှာမို့မိုလွင်၊ စန္ဒာနှင့် မင်း ဘယ်ပြေးမလဲ မိချိုသဲ၊ တင်တင်အေး၊ အေးအေးသင်းတို့နှင့် ဆောင်းအိပ်မက်၊ ချစ်စပယ်နှင့် မောင့်အချစ်တော်၊ [[နေဝင်း၊ ကောလိပ်ဂျင်|ကောလိပ်ဂျင်နေဝင်း]]၊ [[ခင်သန်းနု]]တို့နှင့် သိုး၊ မင်းသမီးချိုပြုံး၊ [[တင်တင်မြ]] တို့နှင့် [[တကျော့ နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ (ရုပ်ရှင်)|တကျော့နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ]]၊ မင်းသမီးမပါပဲရိုက်ကူးခဲ့သည့် အတွယ်အတာ နှင့် နောက်ဆုံးရိုက်ကူးခဲ့သည့် ခိုင်မာလာနှင်းဆီ ဇာတ်ကားတို့မှာ အထူးထင်ရှားခဲ့သည်။ <ref>{{cite book|publisher=ပညာရွှေတောင် စာအုပ်တိုက်|date=ဧပြီ ၂၀၀၃|edition=ပထမ အကြိမ်|author=ပြန်ကြားရေးနှင့် ပြည်သူ့ ဆက်ဆံရေး ဦးစီး ဌာန (ရုံးချုပ်) စာတည်း အဖွဲ့|title=နှစ်ဆယ် ရာစု မြန်မာ စာရေး ဆရာ များနှင့် စာစု စာရင်း}}</ref><ref name="multi-talented"/> === အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆု === အကယ်ဒမီ (အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆု) နှစ်ကြိမ် ဆွတ်ခူးရရှိခဲ့သည်။ * ၁၉၆၇-ခုနှစ် (ဆောင်းအိပ်မက်)ဇာတ်ကား * ၁၉၇၀-ခုနှစ် (မှုံရွှေရည်)ဇာတ်ကား ၎င်းအပြင် ဝင်းဦး၏ အဆိုတော်ဘဝကို အစပြုခဲ့သည့် သီချင်းမှာ "တေလေငှက်"ဖြစ်ပြီး ယင်းသီချင်းကို "ချစ်သောသူတစ်ယောက်"ဇာတ်ကားတွင် ကိုယ်တိုင်သီဆိုသရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ဝင်းဦးသည် အချစ်၊ အလွမ်း၊ တိုင်းပြု ပြည်ပြု သီချင်းများနှင့် ခေတ်ပေါ်သီချင်းများ သာမက ရှေးသီချင်းကြီးများကိုပါ ပိုင်နိုင်စွာသီဆိုနိုင်သူ တစ်ဦးဖြစ်ပြီး တစ်ချိန်က [[မန္တလေး]][[မြို့မအပျော်တမ်းတူရိယာအဖွဲ့]]နှင့်တွဲဖက်၍လည်း သီချင်းများ သီဆိုခဲ့သည်။ ၎င်းအပြင် "ကင်းဝန်" အမည်ရှိဓာတ်ပြားကုမ္ပဏီ တည်ထောင်ကာ ကိုယ်တိုင်သီဆိုသည့် သီချင်းများကို ဓာတ်ပြားများအဖြစ် ထုတ်လုပ်ဖြန့်ဖြူးခဲ့သေးသည်။ == စာပေလုပ်ငန်း == ဝင်းဦးသည် ကျောင်းသား ဘဝကပင် သွေးသောက် မဂ္ဂဇင်းနှင့် ရှုမဝမဂ္ဂဇင်း တို့တွင် ညိုမင်းလွင် ကလောင် အမည်ဖြင့် ကဗျာ၊ ဝတ္ထုများ ရေးသားခဲ့သည်။ ပထမဆုံး ရေးသားခဲ့သော ဝတ္ထုမှာ ဂျိန်း ဖြစ်သည်။ ၁၉၆ဝ ပြည့်နှစ် ရှုမဝမဂ္ဂဇင်း၌ တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားတစ်ဦး မဂ္ဂဇင်း ဝတ္ထုရှည်ကြီးကို ရေးသားခဲ့သည်။ ဤမဂ္ဂဇင်း ဝတ္ထုရှည်ကို ဝင်းဦး ကလောင်အမည်ဖြင့် ရေးသားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဝင်းဦး ဆိုသော အမည်သည် ယင်း ဝတ္ထုရှည်ကြီးကြောင့် နာမည်ကျော်ကြား လူသိများခဲ့သည် မှန်သော်လည်း တစ်နိုင်ငံလုံးက ဝင်းဦးကို အသိအမှတ် ပြုခဲ့သည်မှာ ရုပ်ရှင်ကြောင့်ပင် ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်းတိုက်ကို တည်ထောင်ပြီး မြန်မာ့စာပေသမိုင်းတွင် ပထမဆုံးသော ရောင်စုံအော့ဖ်ဆက် နည်းဖြင့် ထုတ်လုပ်သည့် ပထမဆုံးသော "စန္ဒာ"ပုဂ္ဂလိက ရောင်စုံမဂ္ဂဇင်းကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။<ref>{{cite web |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/laughter-the-best-medicine.html |title=Laughter, the best medicine |last=Kyaw Hsu Mon |first= |date=29 August 2015 |website=The Irrawaddy |access-date=16 May 2020 |quote= In the 1960s, Maung Maung’s work appeared in “Sandar,” a popular magazine published by actor Win Oo.}}</ref> ထိုမဂ္ဂဇင်းတွင် ဝင်းဦးသည် ခင်မောင်ဝင့်အမည်ဖြင့် ကမ္ဘာ့ရုပ်ရှင်လောကနှင့် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်လောကအကြောင်းများကို သုတရသ ပြောင်မြောက်စွာ ရေးသားခဲ့သည်။ ယင်းမဂ္ဂဇင်းတွင် ကလေးများအတွက် ဦးဦးပုံပြောမယ်၊ အမျိုးသမီးများအတွက် မရှပ်တေး ဟူသော အခန်းကဏ္ဍများကြောင့် ပရိသတ်များ၏အထူး အားပေးမှုကိုရရှိကာ ထိုအချိန်က စောင်ရေအများဆုံးသော မဂ္ဂဇင်း တစ်စောင်ဖြစ်ခဲ့သည်။ စာမူ အရေအတွက် များများ ဖော်ပြနိုင်ရန်အတွက် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်းတွင် စာလုံးသေး (၁၂) ပွိုင့်ကို စတင် အသုံးပြုခဲ့သည်။ ဝင်းဦး၏ ကလောင်အမည်ခွဲများမှာ ညိုမင်းလွင်၊ ခင်မောင်ဝင့်၊ မိုးကျော်ခေါင် နှင့် ကိုဦးတို့ ဖြစ်သည်။ == ဘဝနိဂုံး == ထို့နောက် ဝင်းဦးသည် ၁၉၈၈ခုနှစ် ဧပြီလတွင် အူမကြီးကင်ဆာကြောင့် ဗြိတိန်သို့ ဆေးသွားကုပြီး ပြန်လာသည်။ ၁၉၈၈ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ခိုင်မာလာနှင်းဆီ ဇာတ်ကားရိုက်ကူးဆဲတွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ကွယ်လွန်ပြီးသောအခါ ဝင်းဦး၏ အမွေများအား ဒေါ်အိုင်ရင်းတင်လှက ဆက်ခံရသည်။ ပေခြောက်ထောင်ကျော် ရိုက်ကူးထားကာ အပြီးမသတ် ရသေးသော ခိုင်မာလာနှင်းဆီ ဇာတ်ကားကို ဒေါ်အိုင်ရင်းတင်လှက ရုပ်ရှင်မင်းသား[[ရန်အောင်(ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်)|ရန်အောင်]] နှင့် အစားထိုး အပြီးသတ် ရိုက်ကူးခဲ့သည်။<ref>အမှတ်(၂၆၄) နိုဝင်ဘာလ၊ ၁၉၉၁−ခုနှစ်ထုတ် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်း၊</ref> == ရေးသား ပြုစုခဲ့သော စာအုပ်များ == {| class="wikitable sortable" ! စဉ် !! အမည် !! ထုတ်ဝေနှစ် !! မှတ်ချက် |- | ၁||[[ကျွန်တော်မွှေးတဲ့မီး (စာအုပ်)|ကျွန်တော်မွှေးတဲ့မီး]]||၁၉၆၉||လုံးချင်းဝတ္ထု |- | ၂||[[သိုး (စာအုပ်)|သိုး]]||၁၉၆၁||လုံးချင်းဝတ္ထု |- | ၃||[[နုနုငယ်ငယ် (စာအုပ်)|နုနုငယ်ငယ်]]||၁၉၆၁||လုံးချင်းဝတ္ထု |- | ၄||[[အာကသဒုံးယာဉ် လက်နက်များ (စာအုပ်)|အာကသဒုံးယာဉ် လက်နက်များ]]||၁၉၆၁|| |- | ၅||[[အသက်ရှင်နေနည်းနှင့် လေဟာပြင်ခရီး (စာအုပ်)|အသက်ရှင်နေနည်းနှင့် လေဟာပြင်ခရီး]]||၁၉၆၁||၁၉၆၁ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် ရှုမဝပုံနှိပ်တိုက်မှ ရိုက်နှိပ်သည်။ |- | ၆||[[မုန်းလဲမေ့ပါနိုင် (စာအုပ်)|မုန်းလဲမေ့ပါနိုင်]]||၁၉၆၂|| |- | ၇||[[လွမ်းလေသူ အမိုက်အမဲ ဝတ္ထုတိုပေါင်းချုပ်]]||၁၉၆၂||ကင်းဝန်စာအုပ်အမှတ်(၅)၊၁၉၆၂ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၈||[[တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားတစ်ဦး (စာအုပ်)|တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားတစ်ဦး]]||၁၉၆၂|| |- | ၉||[[နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ် (စာအုပ်)|နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်]]||၁၉၆၂|| |- | ၁၀||တေးသီချင်းဆန်းများ||၁၉၆၃|| |- | ၁၁||[[ပန်းကြဲတဲ့ ဖဲစက်ရာမှာ (စာအုပ်)|ပန်းကြဲတဲ့ ဖဲစက်ရာမှာ]]||၁၉၆၃|| |- | ၁၂||[[မျက်ရှု (စာအုပ်)|မျက်ရှု]]||၁၉၆၆|| |- | ၁၃||[[ယောက်ျား မပီသသူနှင့် ချစ်မိသူ လူတစ်ယောက်အကြောင်း (စာအုပ်)|ယောက်ျား မပီသသူနှင့် ချစ်မိသူ လူတစ်ယောက်အကြောင်း]]||၁၉၆၉|| |- | ၁၄||[[အသည်းစား မဟာရာဇာ၏ ရှင်းတမ်း (စာအုပ်)|အသည်းစား မဟာရာဇာ၏ ရှင်းတမ်း]]||၁၉၆၉|| |- | ၁၅||ဝင်းဦး၏တေးပေါင်းချုပ်||၁၉၆၉||၁၉၆၉ခုနှစ်၊ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၁၆|| တေးပေါင်းချုပ် လက်ရွေးစင်||၁၉၆၉|| |- | ၁၇||[[နှလုံးသား အသစ်နှင့် ချစ်မည့်သူ (စာအုပ်)|နှလုံးသား အသစ်နှင့် ချစ်မည့်သူ]]||၁၉၇ဝ|| |- | ၁၈||[[မိန်းမလှအမုန်း (စာအုပ်)|မိန်းမလှအမုန်း]]||၁၉၇၀|| |- | ၁၉||[[ငွေလှိုင်းဇာပေါ်မှာ (စာအုပ်)|ငွေလှိုင်းဇာပေါ်မှာ]]||၁၉၇၁||လုံးချင်းဝတ္ထု၊ |- | ၂၀||[[ဆွေး (စာအုပ်)|ဆွေး]]||၁၉၇၁||လုံးချင်းဝတ္ထု၊ ၁၉၇၁ အောက်တိုဘာလ ပထမအကြိမ် အုပ်ရေ၆၀၀၀ အဖိုး(၅)ကျပ်။ |- | ၂၁||[[ရေဒီယိုတေးများ (စာအုပ်)|ရေဒီယိုတေးများ]]||၁၉၇၁|| |- | ၂၂||[[လတန်ခူးပေမို့ (စာအုပ်)|လတန်ခူးပေမို့]]||၁၉၇၁||ပထမဆုံးထုတ်ဝေသည့် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်း၌ ရေးသည့် အခန်းဆက် ဝတ္ထုရှည် |- | ၂၃||[[နောင်အင်းလေး (စာအုပ်)|နောင်အင်းလေး]]||၁၉၇၂||မြန်မာ့အလင်း၌ ရေးသည့် အခန်းဆက် ဝတ္ထုရှည် |- | ၂၄||[[ကြင်နာသူ့အသဲ (စာအုပ်)|ကြင်နာသူ့အသဲ]]||၁၉၇၂||ဤစာအုပ်ကို [[ချစ်သူကြင်သူမြတ်နိုးသူ]] အမည်ဖြင့် ရုပ်ရှင်ရိုက်ခဲ့သည်။ |- | ၂၅||[[ချစ်ဦးသူနှင့် ချစ်ဖူးသူ (စာအုပ်)|ချစ်ဦးသူနှင့် ချစ်ဖူးသူ]]||၁၉၇၂|| |- | ၂၆||[[ဩစတြေးလျမှ ချစ်သမျှအကြောင်း (စာအုပ်)|ဩစတြေးလျားမှ ချစ်သမျှအကြောင်း]]||၁၉၇၂||၁၉၇၂ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလတွင် ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၂၇||[[နာမည်ကျော် ဇာတ်လိုက်မင်းသား ကိုဂွတို (စာအုပ်)|နာမည်ကျော် ဇာတ်လိုက်မင်းသား ကိုဂွတို]]||၁၉၇၃||စန္ဒာ ရုပ်စုံမဂ္ဂဇင်း၌ ရေးသည့် အခန်းဆက် ဝတ္ထုရှည် |- | ၂၈||[[ကျွန်တော် ကျွန်မတို့အရွယ်]]||၁၉၇၄||၁၉၇၄ခုနှစ်၊ ဇွန်လတွင် စန္ဒာပုံနှိပ်တိုက်မှ ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၂၉|| [[ဆယ်စုခေတ် တစ်နှစ်စွန်း မန်းသင်္ကြန် (စာအုပ်)|ဆယ်စုခေတ် တစ်နှစ်စွန်း မန်းသင်္ကြန်]]||၁၉၇၉||၁၉၇၉ ဩဂုတ်လတွင် ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၃၀|| [[ပုဂ္ဂိုလ်ကျော် (၁၃) ဦး (စာအုပ်)|ပုဂ္ဂိုလ်ကျော် (၁၃) ဦး]]||၁၉၆၂||၁၉၆၂ခုနှစ်၊ ရှုမဝစာအုပ်တိုက်မှ ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၃၁|| [[မျှော်လင့်ခိုး သံသရာဝယ် (စာအုပ်)|မြှော်လင့်ခိုး သံသရာဝယ်]]|| || |- | ၃၂||[[သည်ခေတ် သည်အရွယ် သည်လိင်ကိစ္စ (စာအုပ်)|သည်ခေတ် သည်အရွယ် သည်လိင်ကိစ္စ]]|| || |} == သရုပ်ဆောင်ခဲ့သော ရုပ်ရှင်ကားများ == {| class="wikitable sortable" ! စဉ် !! ဇာတ်ကားအမည် !! ပြသခဲ့သည့်နှစ် !! မှတ်ချက် |- | ၁||ချစ်သောသူတစ်ယောက် |၁၉၆၂||ခင်သန်းနု |- | ၂||နှစ်ယောက်တည်းနေချင်တယ် |၁၉၆၂||တင်တင်မူ၊ဒေစီကျော်ဝင်း |- | ၃||မုန်းတလှဲ့ ပြုံးတလှဲ့||၁၉၆၂ |ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- | ၄||ဆောင်းတညဝယ် |၁၉၆၃||ဝါဝါဝင်းရွှေ |- | ၅||ဗိမ္မသာရ |၁၉၆၃||အေဝမ်းတင်မောင်၊ကြည်ကြည်ဌေး၊ ကြည်ကြည်ညွန့် |- | ၆||မာနတံခွန် |၁၉၆၃||ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- | ၇||ပိတောက်ရိပ်ဝယ် |၁၉၆၃|| ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး၊နှင်းဆီ |- | ၈||ဘဝမှတ်တမ်း |၁၉၆၃||ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- | ၉||မြတ် |၁၉၆၃||မြင့်မြင့်ခင်၊ချစ်စပယ် |- | ၁၀||တပွင့်ထဲပန်မယ် |၁၉၆၃||ကြည်ကြည်ဌေး၊သီသီ |- | ၁၁||မောင်တို့ချယ်ရီမြေ | ၁၉၆၃||ခင်သန်းနု |- | ၁၂||ဤစံအိမ်ဝယ် |၁၉၆၃||ဝါဝါဝင်းရွှေ |- | ၁၃||ချစ်သောမောင်မောင် ||၁၉၆၃||သီသီ |- | ၁၄||မောင်ချော့မြှူပါ့မယ် ||၁၉၆၃||ကြည်ကြည်ဌေး |- | ၁၅||ရင်သွေးရင်နှစ် ||၁၉၆၃||မေသစ်၊ ဝါဝါဝင်းရွှေ |- | ၁၆||သစ္စာတူပြိုင် |၁၉၆၄||မြင့်မြင့်ခင် |- | ၁၇||ဘယ်ရပ်ဌာနီ |၁၉၆၄||ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၁၈||မောင့်အချစ်တော် |၁၉၆၄||တင်တင်မူ၊ချစ်စပယ် |- |၁၉ |မေတ္တာပန်းဥယျာဉ် |၁၉၆၄ |မြင့်မြင့်ခင်၊ခင်သန်းနု |- |၂၀ |သိကြားစေသက်သေညွှန်း |၁၉၆၄ |ဝါဝါဝင်းရွှေ၊ခင်သန်းနု |- |၂၁ |ညီညီလွင် |၁၉၆၄ |ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၂၂ |မုန်းမေ့ပါနိုင် |၁၉၆၅ |တင်တင်မူ၊သီသီ၊ ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၂၃ |ချစ်သဲ |၁၉၆၅ |ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၂၄ |ဆုထူးငယ်ပန်ရွယ်သွန်း |၁၉၆၆ |ဒေစီကျော်ဝင်း၊နွဲ့နွဲ့စန်း |- |၂၅ |ရီးစားဓမြ (ခင်သန်းနု) |၁၉၆၇ |ခင်သန်းနု |- |၂၆ |မောင်မောင်နဲ့သိင်္ဂီ |၁၉၆၇ |စံရှားတင်၊စမ်းစမ်းဝင်း |- |၂၇ |နှင်းပျောက်တဲ့နွေ |၁၉၆၇ |တင်တင်မူ၊ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- |၂၈ |ဆောင်းအိပ်မက် |၁၉၆၇ |ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး၊ အေးအေးသင်း (၁၉၆၇ခုနှစ်တွင် အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆုရရှိသည့်ဇာတ်ကား) |- |၂၉ |ကိုယ့်ချစ်သူဘယ်မှာရှိတယ် |၁၉၆၈ |ခင်သန်းနု |- |၃၀ |သိုး |၁၉၆၈ |ခင်သန်းနု |- |၃၁ |တိမ်လွှာမို့မို့လွင် |၁၉၆၈ |မြင့်မြင့်ခင် |- |၃၂ |ကျောက်မဲအကျဉ်းသား (ခင်သန်းနု) |၁၉၆၉ |ခင်သန်းနု |- |၃၃ |မှုံရွှေရည် (*) |၁၉၇၀ |ခင်သန်းနု၊အောင်လွင်၊ဖိုးပါကြီး၊ခင်လေးဆွေနှင့် ကလေးသရုပ်ဆောင်စန္ဒာလင်း |- |၃၄ |တစ်ကျော့နှစ်ကျော့တေးကိုသီ |၁၉၇၁ |တင်တင်မြ၊ချိုပြုံး |- |၃၅ |အတွယ်အတာ |၁၉၇၂ |(ကလေးသရုပ်ဆောင် စန္ဒာလင်း) |- |၃၆ |လတ်လတ် (ခင်သန်းနု) |၁၉၇၃ |ခင်သန်းနု |- |၃၇ |မုန်းပါတယ်မောင့်ကို |၁၉၇၃ |မြင့်မြင့်ခင် |- |၃၈ |ပန်းမြို့တော်သို့ခြေလှမ်းသုံးဆယ် (ချိုပြုံး) |၁၉၇၃ |ကျော်စွာဝင်း၊ချိုပြုံးတို့ခေါင်းဆောင်ပါဝင်၍ ဧည့်သည်သရုပ်ဆောင်အဖြစ်ပါဝင်သည်။ |- |၃၉ |ချစ်သူရွေးမယ်ချစ်ဝဲလယ် |၁၉၇၅ |မြင့်မြင့်ခင်၊တင်တင်နွဲ့၊စမ်းစမ်းအေး၊မြင့်မြင့်ခိုင်၊ချိုပြုံး၊နွဲ့နွဲ့မူ၊စန္ဒာ တို့နှင့်တွဲဖက်၍ မြန်မာ့ရုပ်ရှင်သမိုင်းတွင် ပထမဆုံးအကြိမ် (၈)ကိုယ်ခွဲသရုပ်ဆောင်သည်။ |- |၄၀ |မင်းဘယ်ပြေးမလဲမိချိုသဲ |၁၉၇၆ |စန္ဒာ |- |၄၁ |တိမ်ဦးလေပြေမောင့်ကိုစေ |၁၉၇၇ |ခင်ယုမေ၊တင်တင်နွဲ့ |- |၄၂ |သက်တန့်ပေါ်ကလူတစ်ယောက် |၁၉၈၀ |ခင်သန်းနု၊အေးအေးသင်း |- |၄၃ |မိန်းမနဲ့ယောက်ျား |၁၉၈၁ |မြင့်မြင့်ခိုင်၊ယဉ်ယဉ်အေး |- |၄၄ |ကျွန်တော်ပြောချင်သောအချစ်အကြောင်း |၁၉၈၁ |ခင်သန်းနွယ် |- |၄၅ |မေတ္တာကမ္ဘာခြားလေသူ |၁၉၈၁ |နွဲ့နွဲ့မူ |- |၄၆ |ချစ်သူကြင်သူမြတ်နိုးသူ |၁၉၈၁ |မြင့်မြင့်ခင်၊မြင့်မြင့်ခိုင် |- |၄၇ |ဇာတိသွေး |၁၉၈၁ |ကြည်ကြည်ဌေး၊ဆွေဇင်ထိုက် |- |၄၈ |ရာမလက္ခဏလိုအချစ်မျိုး |၁၉၈၂ |ဆွေဇင်ထိုက် |- |၄၉ |ဝေဠု |၁၉၈၂ |ကျော်စွာဝင်း၊ မေဝင်းမောင် |- |၅၀ |မိုးပုလဲသူဇာ |၁၉၈၂ |စောမြသန္တာ၊ သီတာဝင်း |- |၅၁ |နှစ်ယောက်တည်းနေချင်တယ် |၁၉၈၂ |ဝင်းဦးအဖြစ်နာမည်ကျော်ခဲ့သည့် တင်တင်မူနှင့်အောင်မြင်ခဲ့သောကားကို ကိုယ်တိုင်ဒါရိုက်တာလုပ်၍ အေးမင်းဝင်း၊ချိုပြုံး၊မေဝင်းမောင်တို့နှင့်ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ |- |၅၂ |ငွေလှိုင်းဇာပေါ်မှာ |၁၉၈၇ |ကိုယ်တိုင်ဒါရိုက်တာလုပ်ပြီး ကျော်စွာဝင်း၊ချိုပြုံးတို့နှင့် ကျော်စွာဝင်းဖခင်နေရာမှ သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ |- |၅၃ |ခိုင်မာလာနှင်းဆီ |၁၉၈၇-၈၈ |ခင်သန်းနုနှင့် ပေ၆၀၀၀ကျော်ရိုက်ကူးထားခဲ့ပြီးကွယ်လွန်ပြီးနောက် ရန်အောင်နှင့်ဆက်လက်ရိုက်ကူးကာ ၁၉၉၂ခုနှစ်တွင် ရုံတင်ပြသခဲ့သည်။ |} == သီဆိုခဲ့သောတေးသီချင်းများ == ခုနစ်ရက်တိုင်တိုင်မအားနိုင် - တင်တင်မြ အေဝမ်းတင်တင်လှ တို့နှင့် တွဲဖက် ခေတ်ဟောင်း ပြန်ဆိုတေး - ၂ ခွေတွဲ (၂၅) ပုဒ် ချစ်ပြုံးမဉ္ဇူ ဆင်အံငှက်ပျော (တေးရေး ရေနံသာစိုးလှိုင်) နတ်ချင်း နှင့် သီချင်းခန့်များ (၈) ပုဒ် ပုဏ္ဏကလိုအချစ်မျိုး (၁၀) ပုဒ် မပြီးသေးသောပန်းချီကား - တစ်ပုဒ်ချင်းဓာတ်ပြား (တေးရေး မြို့မငြိမ်း) မဟာဂီတတေးသီချင်းများ အမှတ် (၁) (၁၃) ပုဒ် မျက်ဝန်းလဲ့ပြာပြာ - တစ်ပုဒ်ချင်းဓာတ်ပြား (တေးရေး ဘိုကလေးတင့်အောင်) ရတနာပုံ တေးစီးရီး - မေသစ် ရီရီသန့် တို့နှင့် တွဲဖက် (၁၅) ပုဒ် အလင်္ကာကျော်စွာ ဆရာ ရွှေပြည်အေး တေးနုလက်ရာ အမှတ် (၃) ==အကိုးအကား== {{reflist}} {{lifetime|၁၉၃၅|၁၉၈၈}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား အဆိုတော်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆုရှင်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ]] kw8u58q35d7pvuu7309gqs0oi8c0m7c 1052379 1052378 2026-09-11T16:05:40Z ~2026-39963-61 145736 /* သီဆိုခဲ့သောတေးသီချင်းများ */ 1052379 wikitext text/x-wiki {{Infobox artist | name= ဝင်းဦး | image= Winoo.gif | caption= | birth_name= လှမြင့် | other name = ကိုဦး | birth_date= {{Birth date|1935|03|13|df=y}} | birth_place= [[ရန်ကုန်မြို့]] | death_date= {{Death date and age|1988|12|14|1935|03|13|df=y}} | death_place= [[ရန်ကုန်မြို့]] | resting_place= [[ရန်ကုန်မြို့]] | nationality= မြန်မာ | education= တီတီစီလေ့ကျင့်ရေးကျောင်း၊ [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]၊ ဗိုလ်သင်တန်းအပတ်စဉ်(၈) | known_for= ဒါရိုက်တာ၊ မင်းသား၊ ဇာတ်ညွှန်းဆရာ၊ အဆိုတော်၊ စာရေးဆရာ၊ ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီပိုင်ရှင်နှင့် မဂ္ဂဇင်းစာအုပ်ထုတ်ဝေသူပိုင်ရှင် | notable_works= {{unbulleted list | ''နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်'' ၁၉၆၂ | ''[[မောင်တို့ချယ်ရီမြေ]]'' ၁၉၆၃ | ''[[တိမ်လွှာမို့မိုလွင်]]'' ၁၉၆၇ | ''မင်း ဘယ်ပြေးမလဲ မိချိုသဲ'' | ''ဆောင်းအိပ်မက်'' ၁၉၆၇ | [[မှုံရွှေရည်]] | ''သိုး''၊ ''ကျောက်မဲအကျဉ်းသား'' | ''[[တကျော့ နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ (ရုပ်ရှင်)|တကျော့နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ]]'' | ''ခိုင်မာလာနှင်းဆီ'' }} | movement= | spouse= }} '''ဝင်းဦး''' (၁၉၃၅-၁၉၈၈) သည် မြန်မာ့အနုပညာသမိုင်းတွင် ထူးချွန်သော မင်းသား၊ ဒါရိုက်တာ၊ ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီပိုင်ရှင်၊ ဇာတ်ညွှန်းရေးဆရာ၊ စာရေးဆရာ၊ မဂ္ဂဇင်းထုတ်ဝေသူ၊ ပုံနှိပ်တိုက်ပိုင်ရှင်၊ အဆိုတော် နှင့် ဓာတ်ပြားတိုက်ပိုင်ရှင် ဖြစ်သည်။ == ငယ်ဘဝ == ဝင်းဦးကို သမိုင်းအငြိမ်းစားပါမောက္ခ [[ဘညွန့်|ဦးဘညွန့်]] (ခေတ်ဟောင်းတေးဂီတသမိုင်းတွင်ထင်ရှားသည့် ချစ်ဒုက္ခသီချင်းသီဆိုသူ) နှင့် ဒေါ်နှင်းရီ (မင်နီဘခက်)တို့က ရန်ကုန်မြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ ဝင်းဦး၏ အမည်ရင်းမှာ လှမြင့်ဖြစ်ပြီး ငယ်နာမည်မှာ ဘိုနီဖြစ်သည်။ မွေးချင်းငါးဦးအနက် တတိယမြောက်ဖြစ်သည်။ မွေးချင်းအားလုံးမှာ အနုပညာရှင်များဖြစ် အစဉ်လိုက် ဒေါ်တင်တင်ဦး (စာရေးဆရာမမေယု)၊ ကိုကျော်ဝင်း (မင်းသား ဝင်းညွန့်)၊ ကိုအုန်းကြိုင် (မင်းသား အောင်မိုး)၊ တက္ကသိုလ် ကြည်ရွှင်တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ဝင်းဦးဟု နာမည်ပေးထားခြင်းမှာ အစ်မဖြစ်သူ တင်တင်ဦး နှင့် အစ်ကိုဝင်းညွန့် နာမည် ရှေ့ဆုံးနှင့် နောက်ဆုံးစာလုံးကိုယူ၍ ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ဦးဘညွန့်သည်ချစ်ဒုက္ခနှင့်ဆူထူးရွယ်သီချင်းနှစ်ပုဒ်ဖြင့် ဓာတ်ပြားရအဆိုတော်အဖြစ် နာမည်ကျန်ရစ်သူ ဖြစ်ကာ တက္ကသိုလ်ပါမောက္ခတစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။ မိခင် မင်နီဘခက်၏ ဖခင်သည် မြန်မာတိုင်းရင်းဆေးပညာအကြောင်း သုတေသနများ ဆောင်ရွက်ခဲ့သော ဆရာဝန် ကာနယ်ဘခက် ဖြစ်၍ ကာနယ်ဘခက်ရဲ့ ဖခင်ဖြစ်သူမှာ မြန်မာပြည်၌ ပထမဆုံးဖွဲ့ခဲ့သည့် လက်ထောက်ဘုရင်ခံ၏ အတိုင်ပင်ခံကောင်စီဝင် မော်လမြိုင်မြို့မှ ဦးခက် ဖြစ်သည်။<ref name="bbc myanmar"/> == ပညာရေး == ဝင်းဦးသည် [[ဒုတိယကမ္ဘာစစ်]]ကြီး ပြီးသောအခါ တီတီစီလေ့ကျင့်ရေးကျောင်းတွင် ပညာကို စတင်သင်ယူခဲ့သည်။ တီတီစီကျောင်းမှာပင် တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းအောင်မြင်ခဲ့သည်။ [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]တွင် ဆက်လက် ပညာသင်ကြားရာ ဥပစာအထက်တန်း အောင်မြင်ခဲ့သည်။ တက္ကသိုလ်ပညာကို ဆုံးခန်းတိုင် မသင်ဘဲ ဗိုလ်သင်တန်းအပတ်စဉ်(၈)ကို တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်ကိုဦး အမည်ဖြင့် တပ်မတော် (ကြည်း) ၌ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ == စစ်မှုထမ်းဘဝ == ဝင်းဦးသည် တပ်မဟာ(၅)နှင့် တပ်ရင်း(၇)တို့)တွင် အမှုထမ်းခဲ့သည်။ ယင်းကဲ့သို့ အမှုထမ်းနေစဉ်အတွင်း [[မှော်ဘီမြို့]]ရှိ ကြည်း၊ ရေ၊ လေ၊ ပူးပေါင်းစစ်ဆင်ရေး လေထီးသင်တန်းသို့ တက်ရောက်ပြီး ၁၉၅၉ ခုနှစ်တွင် ဩစတြေးလျနိုင်ငံသို့ လေထီးပညာရပ်များ သွားရောက် သင်ကြားခဲ့သည်။ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာသောအခါ မှော်ဘီလေထီးသင်တန်းကျောင်းတွင် နည်းပြအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီးနောက် ၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် တပ်မတော်မှ ဗိုလ်ကြီးအဆင့်ဖြင့် အနားယူခဲ့သည်။<ref name="multi-talented">{{cite web |url=https://www.moi.gov.mm/npe/?q=news/7/08/2013/id-4850|title=မြန်မာ့အနုပညာလောက၏ စွယ်စုံအနုပညာရှင် အကယ်ဒမီ ဝင်းဦး |last=Phyo Sandar Myint |first= |date=7 August 2013|access-date=16 May 2020 |language=Myanmar |trans-title=Academy-winner Win Oo, a multi-talented artist in the Myanma entertainment industry (literature, music and films}}</ref> == အနုပညာလုပ်ငန်း == ဝင်းဦးသည် စာပေလောကတွင် အောင်မြင်ခဲ့သလို ရုပ်ရှင်လောကတွင်လည်း လျှမ်းလျှမ်းတောက်အောင်မြင်ခဲ့သည့် အနုပညာသမားတစ်ဦးဖြစ်သည်။ ဝင်းဦးသည် ''မင်းထင်ရွှေမှန်'' ရာဇဝင်ဇာတ်ကား ဇာတ်ညွှန်းရေးသားရာမှ အစပြုကာ စာပေလောကမှ ရုပ်ရှင်လောကသို့ နယ်ပယ်ချဲ့ထွင်လာခဲ့သည်။ ဝင်းဦး၏ ပွဲဦးထွက်ဇာတ်ကားမှာ [[ရှုမဝ ရုပ်စုံမဂ္ဂဇင်း|ရှုမဝ မဂ္ဂဇင်း]]တွင် သူကိုယ်တိုင်ရေးသားထားသည့် ''နှစ်ယောက်ထဲနေချင်တယ်'' ဝတ္ထုရှည်ကို မင်းသမီး [[တင်တင်မူ]]နှင့်အတူ ဇာတ်ကား အဖြစ် ပုံဖော်ခဲ့သည်။ ထိုဇာတ်ကားနှင့်အတူ ယင်းဇာတ်ကား၏ဇာတ်ဝင်တေးဖြစ်သည့် ''မီးပုံပွဲ'' သီချင်းသည် ထိုအချိန်က ဝင်းဦးဟူသော သရုပ်ဆောင်သစ်၏ နာမည်နှင့်အတူ မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံးရှိ ရုပ်ရှင်ပရိသတ်များ၏ ရင်ထဲသို့ လွှမ်းမိုးနိုင်ခဲ့သည်။ သို့သော် ထိုဇာတ်ကားသည် ဝင်းဦး၏ ပထမဆုံး ရုံတင်ခဲ့သောဇာတ်ကားမဟုတ်ပေ။ ပထမဆုံးရုပ်ရှင်ဖြစ်သည့် "နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်" ဇာတ်ကား ရိုက်ကူးနေစဉ်မှာပင် မြဇော်ရုပ်ရှင် ထုတ်လုပ်ရေးက ဒါရိုက်တာ မင်းရှင်နောင်အား တာဝန်ပေးပီး " ချစ်သောသူ တယောက်" ဇာတ်ကားကို ရိုက်ကူးစေခဲ့သည်။ " ချစ်သောသူ တယောက်" ဇာတ်ကားသည် " နှစ်ယောက်ထဲနေချင်တယ်" ဇာတ်ကားထက် စောစီးစွာ ရုံတင်ခဲ့သော်လည်း အောင်မြင်မှု မရခဲ့ပေ။ ထို့အပြင် ဝင်းဦးသည် အခြားသောရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီများအတွက် ဇာတ်ကားပေါင်းများစွာတွင် ပါဝင်သရုပ်ဆောင် ပေးခဲ့ရုံသာမက "စန္ဒာ" ကိုယ်ပိုင်ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီကိုလည်း တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ဝင်းဦးကိုယ်တိုင်ဒါရိုက်တာလုပ်ပြီး ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သော ''ဆောင်းအိပ်မက်'' ဇာတ်ကားတွင် နှစ်ကိုယ်ခွဲသရုပ်ဆောင်မှုဖြင့် ၁၉၆၇ခုနှစ်တွင် ပထမဆုံးအကြိမ် [[မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆု|အကယ်ဒမီဆု]] ရရှိခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်တွင် အလားတူပင် ကိုယ်တိုင်ပါဝင်သရုပ်ဆောင် ရိုက်ကူးခဲ့သည့် နာမည်ကျော် ''[[မှုံရွှေရည်]]'' ဇာတ်ကားဖြင့် ဒုတိယအကြိမ် အကယ်ဒမီဆု ထပ်မံရရှိခဲ့ပြန်သည်။ ဝင်းဦး၏ အနုပညာ သက်တမ်းတလျှောက်တွင် အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆု နှစ်ကြိမ်၊ ဇာတ်ကားဆု နှစ်ကြိမ် ရရှိဆွတ်ခူးနိုင်ခဲ့သည်။ ဝင်းဦးရိုက်ကူးခဲ့သည့် ''ချစ်သူရွေးမယ်ချစ်ဝဲလယ်'' ဇာတ်ကားသည် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်လောက၏ပထမဆုံးသော ရှစ်ကိုယ်ခွဲ ဇာတ်ကား ဖြစ်သည်။<ref name="bbc myanmar">{{cite web |url=https://www.bbc.com/burmese/in-depth-46605005|title= နှုတ်ခမ်းမွေးမင်းသား ဝင်းဦးရဲ့ အမြတ်နိုးဆုံးအနုပညာက ဘာလဲ|website= BBC Myanmar|last= Bo Bo |first= |date=18 December 2018|access-date=16 May 2020 |language=Myanmar |trans-title=What’s the type of arts the mustache actor Win Oo admires best?}}</ref> ဝင်းဦးပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည့် နာမည်ကြီးဇာတ်ကားအချို့မှာ မင်းသမီး တင်တင်မူနှင့် နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်၊ [[ခင်သန်းနု]]နှင့် မှုံရွှေရည်၊ [[မောင်တို့ချယ်ရီမြေ]]နှင့် ကျောက်မဲအကျဉ်းသား မြင့်မြင့်ခင်နှင့် တိမ်လွှာမို့မိုလွင်၊ စန္ဒာနှင့် မင်း ဘယ်ပြေးမလဲ မိချိုသဲ၊ တင်တင်အေး၊ အေးအေးသင်းတို့နှင့် ဆောင်းအိပ်မက်၊ ချစ်စပယ်နှင့် မောင့်အချစ်တော်၊ [[နေဝင်း၊ ကောလိပ်ဂျင်|ကောလိပ်ဂျင်နေဝင်း]]၊ [[ခင်သန်းနု]]တို့နှင့် သိုး၊ မင်းသမီးချိုပြုံး၊ [[တင်တင်မြ]] တို့နှင့် [[တကျော့ နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ (ရုပ်ရှင်)|တကျော့နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ]]၊ မင်းသမီးမပါပဲရိုက်ကူးခဲ့သည့် အတွယ်အတာ နှင့် နောက်ဆုံးရိုက်ကူးခဲ့သည့် ခိုင်မာလာနှင်းဆီ ဇာတ်ကားတို့မှာ အထူးထင်ရှားခဲ့သည်။ <ref>{{cite book|publisher=ပညာရွှေတောင် စာအုပ်တိုက်|date=ဧပြီ ၂၀၀၃|edition=ပထမ အကြိမ်|author=ပြန်ကြားရေးနှင့် ပြည်သူ့ ဆက်ဆံရေး ဦးစီး ဌာန (ရုံးချုပ်) စာတည်း အဖွဲ့|title=နှစ်ဆယ် ရာစု မြန်မာ စာရေး ဆရာ များနှင့် စာစု စာရင်း}}</ref><ref name="multi-talented"/> === အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆု === အကယ်ဒမီ (အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆု) နှစ်ကြိမ် ဆွတ်ခူးရရှိခဲ့သည်။ * ၁၉၆၇-ခုနှစ် (ဆောင်းအိပ်မက်)ဇာတ်ကား * ၁၉၇၀-ခုနှစ် (မှုံရွှေရည်)ဇာတ်ကား ၎င်းအပြင် ဝင်းဦး၏ အဆိုတော်ဘဝကို အစပြုခဲ့သည့် သီချင်းမှာ "တေလေငှက်"ဖြစ်ပြီး ယင်းသီချင်းကို "ချစ်သောသူတစ်ယောက်"ဇာတ်ကားတွင် ကိုယ်တိုင်သီဆိုသရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ဝင်းဦးသည် အချစ်၊ အလွမ်း၊ တိုင်းပြု ပြည်ပြု သီချင်းများနှင့် ခေတ်ပေါ်သီချင်းများ သာမက ရှေးသီချင်းကြီးများကိုပါ ပိုင်နိုင်စွာသီဆိုနိုင်သူ တစ်ဦးဖြစ်ပြီး တစ်ချိန်က [[မန္တလေး]][[မြို့မအပျော်တမ်းတူရိယာအဖွဲ့]]နှင့်တွဲဖက်၍လည်း သီချင်းများ သီဆိုခဲ့သည်။ ၎င်းအပြင် "ကင်းဝန်" အမည်ရှိဓာတ်ပြားကုမ္ပဏီ တည်ထောင်ကာ ကိုယ်တိုင်သီဆိုသည့် သီချင်းများကို ဓာတ်ပြားများအဖြစ် ထုတ်လုပ်ဖြန့်ဖြူးခဲ့သေးသည်။ == စာပေလုပ်ငန်း == ဝင်းဦးသည် ကျောင်းသား ဘဝကပင် သွေးသောက် မဂ္ဂဇင်းနှင့် ရှုမဝမဂ္ဂဇင်း တို့တွင် ညိုမင်းလွင် ကလောင် အမည်ဖြင့် ကဗျာ၊ ဝတ္ထုများ ရေးသားခဲ့သည်။ ပထမဆုံး ရေးသားခဲ့သော ဝတ္ထုမှာ ဂျိန်း ဖြစ်သည်။ ၁၉၆ဝ ပြည့်နှစ် ရှုမဝမဂ္ဂဇင်း၌ တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားတစ်ဦး မဂ္ဂဇင်း ဝတ္ထုရှည်ကြီးကို ရေးသားခဲ့သည်။ ဤမဂ္ဂဇင်း ဝတ္ထုရှည်ကို ဝင်းဦး ကလောင်အမည်ဖြင့် ရေးသားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဝင်းဦး ဆိုသော အမည်သည် ယင်း ဝတ္ထုရှည်ကြီးကြောင့် နာမည်ကျော်ကြား လူသိများခဲ့သည် မှန်သော်လည်း တစ်နိုင်ငံလုံးက ဝင်းဦးကို အသိအမှတ် ပြုခဲ့သည်မှာ ရုပ်ရှင်ကြောင့်ပင် ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်းတိုက်ကို တည်ထောင်ပြီး မြန်မာ့စာပေသမိုင်းတွင် ပထမဆုံးသော ရောင်စုံအော့ဖ်ဆက် နည်းဖြင့် ထုတ်လုပ်သည့် ပထမဆုံးသော "စန္ဒာ"ပုဂ္ဂလိက ရောင်စုံမဂ္ဂဇင်းကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။<ref>{{cite web |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/laughter-the-best-medicine.html |title=Laughter, the best medicine |last=Kyaw Hsu Mon |first= |date=29 August 2015 |website=The Irrawaddy |access-date=16 May 2020 |quote= In the 1960s, Maung Maung’s work appeared in “Sandar,” a popular magazine published by actor Win Oo.}}</ref> ထိုမဂ္ဂဇင်းတွင် ဝင်းဦးသည် ခင်မောင်ဝင့်အမည်ဖြင့် ကမ္ဘာ့ရုပ်ရှင်လောကနှင့် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်လောကအကြောင်းများကို သုတရသ ပြောင်မြောက်စွာ ရေးသားခဲ့သည်။ ယင်းမဂ္ဂဇင်းတွင် ကလေးများအတွက် ဦးဦးပုံပြောမယ်၊ အမျိုးသမီးများအတွက် မရှပ်တေး ဟူသော အခန်းကဏ္ဍများကြောင့် ပရိသတ်များ၏အထူး အားပေးမှုကိုရရှိကာ ထိုအချိန်က စောင်ရေအများဆုံးသော မဂ္ဂဇင်း တစ်စောင်ဖြစ်ခဲ့သည်။ စာမူ အရေအတွက် များများ ဖော်ပြနိုင်ရန်အတွက် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်းတွင် စာလုံးသေး (၁၂) ပွိုင့်ကို စတင် အသုံးပြုခဲ့သည်။ ဝင်းဦး၏ ကလောင်အမည်ခွဲများမှာ ညိုမင်းလွင်၊ ခင်မောင်ဝင့်၊ မိုးကျော်ခေါင် နှင့် ကိုဦးတို့ ဖြစ်သည်။ == ဘဝနိဂုံး == ထို့နောက် ဝင်းဦးသည် ၁၉၈၈ခုနှစ် ဧပြီလတွင် အူမကြီးကင်ဆာကြောင့် ဗြိတိန်သို့ ဆေးသွားကုပြီး ပြန်လာသည်။ ၁၉၈၈ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ခိုင်မာလာနှင်းဆီ ဇာတ်ကားရိုက်ကူးဆဲတွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ကွယ်လွန်ပြီးသောအခါ ဝင်းဦး၏ အမွေများအား ဒေါ်အိုင်ရင်းတင်လှက ဆက်ခံရသည်။ ပေခြောက်ထောင်ကျော် ရိုက်ကူးထားကာ အပြီးမသတ် ရသေးသော ခိုင်မာလာနှင်းဆီ ဇာတ်ကားကို ဒေါ်အိုင်ရင်းတင်လှက ရုပ်ရှင်မင်းသား[[ရန်အောင်(ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်)|ရန်အောင်]] နှင့် အစားထိုး အပြီးသတ် ရိုက်ကူးခဲ့သည်။<ref>အမှတ်(၂၆၄) နိုဝင်ဘာလ၊ ၁၉၉၁−ခုနှစ်ထုတ် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်း၊</ref> == ရေးသား ပြုစုခဲ့သော စာအုပ်များ == {| class="wikitable sortable" ! စဉ် !! အမည် !! ထုတ်ဝေနှစ် !! မှတ်ချက် |- | ၁||[[ကျွန်တော်မွှေးတဲ့မီး (စာအုပ်)|ကျွန်တော်မွှေးတဲ့မီး]]||၁၉၆၉||လုံးချင်းဝတ္ထု |- | ၂||[[သိုး (စာအုပ်)|သိုး]]||၁၉၆၁||လုံးချင်းဝတ္ထု |- | ၃||[[နုနုငယ်ငယ် (စာအုပ်)|နုနုငယ်ငယ်]]||၁၉၆၁||လုံးချင်းဝတ္ထု |- | ၄||[[အာကသဒုံးယာဉ် လက်နက်များ (စာအုပ်)|အာကသဒုံးယာဉ် လက်နက်များ]]||၁၉၆၁|| |- | ၅||[[အသက်ရှင်နေနည်းနှင့် လေဟာပြင်ခရီး (စာအုပ်)|အသက်ရှင်နေနည်းနှင့် လေဟာပြင်ခရီး]]||၁၉၆၁||၁၉၆၁ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် ရှုမဝပုံနှိပ်တိုက်မှ ရိုက်နှိပ်သည်။ |- | ၆||[[မုန်းလဲမေ့ပါနိုင် (စာအုပ်)|မုန်းလဲမေ့ပါနိုင်]]||၁၉၆၂|| |- | ၇||[[လွမ်းလေသူ အမိုက်အမဲ ဝတ္ထုတိုပေါင်းချုပ်]]||၁၉၆၂||ကင်းဝန်စာအုပ်အမှတ်(၅)၊၁၉၆၂ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၈||[[တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားတစ်ဦး (စာအုပ်)|တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားတစ်ဦး]]||၁၉၆၂|| |- | ၉||[[နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ် (စာအုပ်)|နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်]]||၁၉၆၂|| |- | ၁၀||တေးသီချင်းဆန်းများ||၁၉၆၃|| |- | ၁၁||[[ပန်းကြဲတဲ့ ဖဲစက်ရာမှာ (စာအုပ်)|ပန်းကြဲတဲ့ ဖဲစက်ရာမှာ]]||၁၉၆၃|| |- | ၁၂||[[မျက်ရှု (စာအုပ်)|မျက်ရှု]]||၁၉၆၆|| |- | ၁၃||[[ယောက်ျား မပီသသူနှင့် ချစ်မိသူ လူတစ်ယောက်အကြောင်း (စာအုပ်)|ယောက်ျား မပီသသူနှင့် ချစ်မိသူ လူတစ်ယောက်အကြောင်း]]||၁၉၆၉|| |- | ၁၄||[[အသည်းစား မဟာရာဇာ၏ ရှင်းတမ်း (စာအုပ်)|အသည်းစား မဟာရာဇာ၏ ရှင်းတမ်း]]||၁၉၆၉|| |- | ၁၅||ဝင်းဦး၏တေးပေါင်းချုပ်||၁၉၆၉||၁၉၆၉ခုနှစ်၊ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၁၆|| တေးပေါင်းချုပ် လက်ရွေးစင်||၁၉၆၉|| |- | ၁၇||[[နှလုံးသား အသစ်နှင့် ချစ်မည့်သူ (စာအုပ်)|နှလုံးသား အသစ်နှင့် ချစ်မည့်သူ]]||၁၉၇ဝ|| |- | ၁၈||[[မိန်းမလှအမုန်း (စာအုပ်)|မိန်းမလှအမုန်း]]||၁၉၇၀|| |- | ၁၉||[[ငွေလှိုင်းဇာပေါ်မှာ (စာအုပ်)|ငွေလှိုင်းဇာပေါ်မှာ]]||၁၉၇၁||လုံးချင်းဝတ္ထု၊ |- | ၂၀||[[ဆွေး (စာအုပ်)|ဆွေး]]||၁၉၇၁||လုံးချင်းဝတ္ထု၊ ၁၉၇၁ အောက်တိုဘာလ ပထမအကြိမ် အုပ်ရေ၆၀၀၀ အဖိုး(၅)ကျပ်။ |- | ၂၁||[[ရေဒီယိုတေးများ (စာအုပ်)|ရေဒီယိုတေးများ]]||၁၉၇၁|| |- | ၂၂||[[လတန်ခူးပေမို့ (စာအုပ်)|လတန်ခူးပေမို့]]||၁၉၇၁||ပထမဆုံးထုတ်ဝေသည့် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်း၌ ရေးသည့် အခန်းဆက် ဝတ္ထုရှည် |- | ၂၃||[[နောင်အင်းလေး (စာအုပ်)|နောင်အင်းလေး]]||၁၉၇၂||မြန်မာ့အလင်း၌ ရေးသည့် အခန်းဆက် ဝတ္ထုရှည် |- | ၂၄||[[ကြင်နာသူ့အသဲ (စာအုပ်)|ကြင်နာသူ့အသဲ]]||၁၉၇၂||ဤစာအုပ်ကို [[ချစ်သူကြင်သူမြတ်နိုးသူ]] အမည်ဖြင့် ရုပ်ရှင်ရိုက်ခဲ့သည်။ |- | ၂၅||[[ချစ်ဦးသူနှင့် ချစ်ဖူးသူ (စာအုပ်)|ချစ်ဦးသူနှင့် ချစ်ဖူးသူ]]||၁၉၇၂|| |- | ၂၆||[[ဩစတြေးလျမှ ချစ်သမျှအကြောင်း (စာအုပ်)|ဩစတြေးလျားမှ ချစ်သမျှအကြောင်း]]||၁၉၇၂||၁၉၇၂ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလတွင် ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၂၇||[[နာမည်ကျော် ဇာတ်လိုက်မင်းသား ကိုဂွတို (စာအုပ်)|နာမည်ကျော် ဇာတ်လိုက်မင်းသား ကိုဂွတို]]||၁၉၇၃||စန္ဒာ ရုပ်စုံမဂ္ဂဇင်း၌ ရေးသည့် အခန်းဆက် ဝတ္ထုရှည် |- | ၂၈||[[ကျွန်တော် ကျွန်မတို့အရွယ်]]||၁၉၇၄||၁၉၇၄ခုနှစ်၊ ဇွန်လတွင် စန္ဒာပုံနှိပ်တိုက်မှ ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၂၉|| [[ဆယ်စုခေတ် တစ်နှစ်စွန်း မန်းသင်္ကြန် (စာအုပ်)|ဆယ်စုခေတ် တစ်နှစ်စွန်း မန်းသင်္ကြန်]]||၁၉၇၉||၁၉၇၉ ဩဂုတ်လတွင် ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၃၀|| [[ပုဂ္ဂိုလ်ကျော် (၁၃) ဦး (စာအုပ်)|ပုဂ္ဂိုလ်ကျော် (၁၃) ဦး]]||၁၉၆၂||၁၉၆၂ခုနှစ်၊ ရှုမဝစာအုပ်တိုက်မှ ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၃၁|| [[မျှော်လင့်ခိုး သံသရာဝယ် (စာအုပ်)|မြှော်လင့်ခိုး သံသရာဝယ်]]|| || |- | ၃၂||[[သည်ခေတ် သည်အရွယ် သည်လိင်ကိစ္စ (စာအုပ်)|သည်ခေတ် သည်အရွယ် သည်လိင်ကိစ္စ]]|| || |} == သရုပ်ဆောင်ခဲ့သော ရုပ်ရှင်ကားများ == {| class="wikitable sortable" ! စဉ် !! ဇာတ်ကားအမည် !! ပြသခဲ့သည့်နှစ် !! မှတ်ချက် |- | ၁||ချစ်သောသူတစ်ယောက် |၁၉၆၂||ခင်သန်းနု |- | ၂||နှစ်ယောက်တည်းနေချင်တယ် |၁၉၆၂||တင်တင်မူ၊ဒေစီကျော်ဝင်း |- | ၃||မုန်းတလှဲ့ ပြုံးတလှဲ့||၁၉၆၂ |ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- | ၄||ဆောင်းတညဝယ် |၁၉၆၃||ဝါဝါဝင်းရွှေ |- | ၅||ဗိမ္မသာရ |၁၉၆၃||အေဝမ်းတင်မောင်၊ကြည်ကြည်ဌေး၊ ကြည်ကြည်ညွန့် |- | ၆||မာနတံခွန် |၁၉၆၃||ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- | ၇||ပိတောက်ရိပ်ဝယ် |၁၉၆၃|| ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး၊နှင်းဆီ |- | ၈||ဘဝမှတ်တမ်း |၁၉၆၃||ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- | ၉||မြတ် |၁၉၆၃||မြင့်မြင့်ခင်၊ချစ်စပယ် |- | ၁၀||တပွင့်ထဲပန်မယ် |၁၉၆၃||ကြည်ကြည်ဌေး၊သီသီ |- | ၁၁||မောင်တို့ချယ်ရီမြေ | ၁၉၆၃||ခင်သန်းနု |- | ၁၂||ဤစံအိမ်ဝယ် |၁၉၆၃||ဝါဝါဝင်းရွှေ |- | ၁၃||ချစ်သောမောင်မောင် ||၁၉၆၃||သီသီ |- | ၁၄||မောင်ချော့မြှူပါ့မယ် ||၁၉၆၃||ကြည်ကြည်ဌေး |- | ၁၅||ရင်သွေးရင်နှစ် ||၁၉၆၃||မေသစ်၊ ဝါဝါဝင်းရွှေ |- | ၁၆||သစ္စာတူပြိုင် |၁၉၆၄||မြင့်မြင့်ခင် |- | ၁၇||ဘယ်ရပ်ဌာနီ |၁၉၆၄||ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၁၈||မောင့်အချစ်တော် |၁၉၆၄||တင်တင်မူ၊ချစ်စပယ် |- |၁၉ |မေတ္တာပန်းဥယျာဉ် |၁၉၆၄ |မြင့်မြင့်ခင်၊ခင်သန်းနု |- |၂၀ |သိကြားစေသက်သေညွှန်း |၁၉၆၄ |ဝါဝါဝင်းရွှေ၊ခင်သန်းနု |- |၂၁ |ညီညီလွင် |၁၉၆၄ |ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၂၂ |မုန်းမေ့ပါနိုင် |၁၉၆၅ |တင်တင်မူ၊သီသီ၊ ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၂၃ |ချစ်သဲ |၁၉၆၅ |ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၂၄ |ဆုထူးငယ်ပန်ရွယ်သွန်း |၁၉၆၆ |ဒေစီကျော်ဝင်း၊နွဲ့နွဲ့စန်း |- |၂၅ |ရီးစားဓမြ (ခင်သန်းနု) |၁၉၆၇ |ခင်သန်းနု |- |၂၆ |မောင်မောင်နဲ့သိင်္ဂီ |၁၉၆၇ |စံရှားတင်၊စမ်းစမ်းဝင်း |- |၂၇ |နှင်းပျောက်တဲ့နွေ |၁၉၆၇ |တင်တင်မူ၊ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- |၂၈ |ဆောင်းအိပ်မက် |၁၉၆၇ |ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး၊ အေးအေးသင်း (၁၉၆၇ခုနှစ်တွင် အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆုရရှိသည့်ဇာတ်ကား) |- |၂၉ |ကိုယ့်ချစ်သူဘယ်မှာရှိတယ် |၁၉၆၈ |ခင်သန်းနု |- |၃၀ |သိုး |၁၉၆၈ |ခင်သန်းနု |- |၃၁ |တိမ်လွှာမို့မို့လွင် |၁၉၆၈ |မြင့်မြင့်ခင် |- |၃၂ |ကျောက်မဲအကျဉ်းသား (ခင်သန်းနု) |၁၉၆၉ |ခင်သန်းနု |- |၃၃ |မှုံရွှေရည် (*) |၁၉၇၀ |ခင်သန်းနု၊အောင်လွင်၊ဖိုးပါကြီး၊ခင်လေးဆွေနှင့် ကလေးသရုပ်ဆောင်စန္ဒာလင်း |- |၃၄ |တစ်ကျော့နှစ်ကျော့တေးကိုသီ |၁၉၇၁ |တင်တင်မြ၊ချိုပြုံး |- |၃၅ |အတွယ်အတာ |၁၉၇၂ |(ကလေးသရုပ်ဆောင် စန္ဒာလင်း) |- |၃၆ |လတ်လတ် (ခင်သန်းနု) |၁၉၇၃ |ခင်သန်းနု |- |၃၇ |မုန်းပါတယ်မောင့်ကို |၁၉၇၃ |မြင့်မြင့်ခင် |- |၃၈ |ပန်းမြို့တော်သို့ခြေလှမ်းသုံးဆယ် (ချိုပြုံး) |၁၉၇၃ |ကျော်စွာဝင်း၊ချိုပြုံးတို့ခေါင်းဆောင်ပါဝင်၍ ဧည့်သည်သရုပ်ဆောင်အဖြစ်ပါဝင်သည်။ |- |၃၉ |ချစ်သူရွေးမယ်ချစ်ဝဲလယ် |၁၉၇၅ |မြင့်မြင့်ခင်၊တင်တင်နွဲ့၊စမ်းစမ်းအေး၊မြင့်မြင့်ခိုင်၊ချိုပြုံး၊နွဲ့နွဲ့မူ၊စန္ဒာ တို့နှင့်တွဲဖက်၍ မြန်မာ့ရုပ်ရှင်သမိုင်းတွင် ပထမဆုံးအကြိမ် (၈)ကိုယ်ခွဲသရုပ်ဆောင်သည်။ |- |၄၀ |မင်းဘယ်ပြေးမလဲမိချိုသဲ |၁၉၇၆ |စန္ဒာ |- |၄၁ |တိမ်ဦးလေပြေမောင့်ကိုစေ |၁၉၇၇ |ခင်ယုမေ၊တင်တင်နွဲ့ |- |၄၂ |သက်တန့်ပေါ်ကလူတစ်ယောက် |၁၉၈၀ |ခင်သန်းနု၊အေးအေးသင်း |- |၄၃ |မိန်းမနဲ့ယောက်ျား |၁၉၈၁ |မြင့်မြင့်ခိုင်၊ယဉ်ယဉ်အေး |- |၄၄ |ကျွန်တော်ပြောချင်သောအချစ်အကြောင်း |၁၉၈၁ |ခင်သန်းနွယ် |- |၄၅ |မေတ္တာကမ္ဘာခြားလေသူ |၁၉၈၁ |နွဲ့နွဲ့မူ |- |၄၆ |ချစ်သူကြင်သူမြတ်နိုးသူ |၁၉၈၁ |မြင့်မြင့်ခင်၊မြင့်မြင့်ခိုင် |- |၄၇ |ဇာတိသွေး |၁၉၈၁ |ကြည်ကြည်ဌေး၊ဆွေဇင်ထိုက် |- |၄၈ |ရာမလက္ခဏလိုအချစ်မျိုး |၁၉၈၂ |ဆွေဇင်ထိုက် |- |၄၉ |ဝေဠု |၁၉၈၂ |ကျော်စွာဝင်း၊ မေဝင်းမောင် |- |၅၀ |မိုးပုလဲသူဇာ |၁၉၈၂ |စောမြသန္တာ၊ သီတာဝင်း |- |၅၁ |နှစ်ယောက်တည်းနေချင်တယ် |၁၉၈၂ |ဝင်းဦးအဖြစ်နာမည်ကျော်ခဲ့သည့် တင်တင်မူနှင့်အောင်မြင်ခဲ့သောကားကို ကိုယ်တိုင်ဒါရိုက်တာလုပ်၍ အေးမင်းဝင်း၊ချိုပြုံး၊မေဝင်းမောင်တို့နှင့်ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ |- |၅၂ |ငွေလှိုင်းဇာပေါ်မှာ |၁၉၈၇ |ကိုယ်တိုင်ဒါရိုက်တာလုပ်ပြီး ကျော်စွာဝင်း၊ချိုပြုံးတို့နှင့် ကျော်စွာဝင်းဖခင်နေရာမှ သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ |- |၅၃ |ခိုင်မာလာနှင်းဆီ |၁၉၈၇-၈၈ |ခင်သန်းနုနှင့် ပေ၆၀၀၀ကျော်ရိုက်ကူးထားခဲ့ပြီးကွယ်လွန်ပြီးနောက် ရန်အောင်နှင့်ဆက်လက်ရိုက်ကူးကာ ၁၉၉၂ခုနှစ်တွင် ရုံတင်ပြသခဲ့သည်။ |} == သီဆိုခဲ့သောတေးသီချင်းများ == ခုနစ်ရက်တိုင်တိုင်မအားနိုင် - တင်တင်မြ အေဝမ်းတင်တင်လှ တို့နှင့် တွဲဖက် ခေတ်ဟောင်း ပြန်ဆိုတေး - ၂ ခွေတွဲ (၂၅) ပုဒ် ချစ်ပြုံးမဉ္ဇူ ဆင်အံငှက်ပျော (တေးရေး ရေနံသာစိုးလှိုင်) နတ်ချင်း နှင့် သီချင်းခန့်များ (၈) ပုဒ် ပုဏ္ဏကလိုအချစ်မျိုး (၁၀) ပုဒ် ပြည်တော်ဝင် မပြီးသေးသောပန်းချီကား - တစ်ပုဒ်ချင်းဓာတ်ပြား (တေးရေး မြို့မငြိမ်း) မဟာဂီတတေးသီချင်းများ အမှတ် (၁) (၁၃) ပုဒ် မျက်ဝန်းလဲ့ပြာပြာ - တစ်ပုဒ်ချင်းဓာတ်ပြား (တေးရေး ဘိုကလေးတင့်အောင်) ရတနာပုံ တေးစီးရီး - မေသစ် ရီရီသန့် တို့နှင့် တွဲဖက် (၁၅) ပုဒ် အလင်္ကာကျော်စွာ ဆရာ ရွှေပြည်အေး တေးနုလက်ရာ အမှတ် (၃) ==အကိုးအကား== {{reflist}} {{lifetime|၁၉၃၅|၁၉၈၈}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား အဆိုတော်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆုရှင်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ]] hdb1iv8utgbijwb6hnrgbv6bk0xg44r 1052380 1052379 2026-09-11T16:06:17Z ~2026-39963-61 145736 /* သီဆိုခဲ့သောတေးသီချင်းများ */ 1052380 wikitext text/x-wiki {{Infobox artist | name= ဝင်းဦး | image= Winoo.gif | caption= | birth_name= လှမြင့် | other name = ကိုဦး | birth_date= {{Birth date|1935|03|13|df=y}} | birth_place= [[ရန်ကုန်မြို့]] | death_date= {{Death date and age|1988|12|14|1935|03|13|df=y}} | death_place= [[ရန်ကုန်မြို့]] | resting_place= [[ရန်ကုန်မြို့]] | nationality= မြန်မာ | education= တီတီစီလေ့ကျင့်ရေးကျောင်း၊ [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]၊ ဗိုလ်သင်တန်းအပတ်စဉ်(၈) | known_for= ဒါရိုက်တာ၊ မင်းသား၊ ဇာတ်ညွှန်းဆရာ၊ အဆိုတော်၊ စာရေးဆရာ၊ ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီပိုင်ရှင်နှင့် မဂ္ဂဇင်းစာအုပ်ထုတ်ဝေသူပိုင်ရှင် | notable_works= {{unbulleted list | ''နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်'' ၁၉၆၂ | ''[[မောင်တို့ချယ်ရီမြေ]]'' ၁၉၆၃ | ''[[တိမ်လွှာမို့မိုလွင်]]'' ၁၉၆၇ | ''မင်း ဘယ်ပြေးမလဲ မိချိုသဲ'' | ''ဆောင်းအိပ်မက်'' ၁၉၆၇ | [[မှုံရွှေရည်]] | ''သိုး''၊ ''ကျောက်မဲအကျဉ်းသား'' | ''[[တကျော့ နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ (ရုပ်ရှင်)|တကျော့နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ]]'' | ''ခိုင်မာလာနှင်းဆီ'' }} | movement= | spouse= }} '''ဝင်းဦး''' (၁၉၃၅-၁၉၈၈) သည် မြန်မာ့အနုပညာသမိုင်းတွင် ထူးချွန်သော မင်းသား၊ ဒါရိုက်တာ၊ ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီပိုင်ရှင်၊ ဇာတ်ညွှန်းရေးဆရာ၊ စာရေးဆရာ၊ မဂ္ဂဇင်းထုတ်ဝေသူ၊ ပုံနှိပ်တိုက်ပိုင်ရှင်၊ အဆိုတော် နှင့် ဓာတ်ပြားတိုက်ပိုင်ရှင် ဖြစ်သည်။ == ငယ်ဘဝ == ဝင်းဦးကို သမိုင်းအငြိမ်းစားပါမောက္ခ [[ဘညွန့်|ဦးဘညွန့်]] (ခေတ်ဟောင်းတေးဂီတသမိုင်းတွင်ထင်ရှားသည့် ချစ်ဒုက္ခသီချင်းသီဆိုသူ) နှင့် ဒေါ်နှင်းရီ (မင်နီဘခက်)တို့က ရန်ကုန်မြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ ဝင်းဦး၏ အမည်ရင်းမှာ လှမြင့်ဖြစ်ပြီး ငယ်နာမည်မှာ ဘိုနီဖြစ်သည်။ မွေးချင်းငါးဦးအနက် တတိယမြောက်ဖြစ်သည်။ မွေးချင်းအားလုံးမှာ အနုပညာရှင်များဖြစ် အစဉ်လိုက် ဒေါ်တင်တင်ဦး (စာရေးဆရာမမေယု)၊ ကိုကျော်ဝင်း (မင်းသား ဝင်းညွန့်)၊ ကိုအုန်းကြိုင် (မင်းသား အောင်မိုး)၊ တက္ကသိုလ် ကြည်ရွှင်တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ဝင်းဦးဟု နာမည်ပေးထားခြင်းမှာ အစ်မဖြစ်သူ တင်တင်ဦး နှင့် အစ်ကိုဝင်းညွန့် နာမည် ရှေ့ဆုံးနှင့် နောက်ဆုံးစာလုံးကိုယူ၍ ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ဦးဘညွန့်သည်ချစ်ဒုက္ခနှင့်ဆူထူးရွယ်သီချင်းနှစ်ပုဒ်ဖြင့် ဓာတ်ပြားရအဆိုတော်အဖြစ် နာမည်ကျန်ရစ်သူ ဖြစ်ကာ တက္ကသိုလ်ပါမောက္ခတစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။ မိခင် မင်နီဘခက်၏ ဖခင်သည် မြန်မာတိုင်းရင်းဆေးပညာအကြောင်း သုတေသနများ ဆောင်ရွက်ခဲ့သော ဆရာဝန် ကာနယ်ဘခက် ဖြစ်၍ ကာနယ်ဘခက်ရဲ့ ဖခင်ဖြစ်သူမှာ မြန်မာပြည်၌ ပထမဆုံးဖွဲ့ခဲ့သည့် လက်ထောက်ဘုရင်ခံ၏ အတိုင်ပင်ခံကောင်စီဝင် မော်လမြိုင်မြို့မှ ဦးခက် ဖြစ်သည်။<ref name="bbc myanmar"/> == ပညာရေး == ဝင်းဦးသည် [[ဒုတိယကမ္ဘာစစ်]]ကြီး ပြီးသောအခါ တီတီစီလေ့ကျင့်ရေးကျောင်းတွင် ပညာကို စတင်သင်ယူခဲ့သည်။ တီတီစီကျောင်းမှာပင် တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းအောင်မြင်ခဲ့သည်။ [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]တွင် ဆက်လက် ပညာသင်ကြားရာ ဥပစာအထက်တန်း အောင်မြင်ခဲ့သည်။ တက္ကသိုလ်ပညာကို ဆုံးခန်းတိုင် မသင်ဘဲ ဗိုလ်သင်တန်းအပတ်စဉ်(၈)ကို တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်ကိုဦး အမည်ဖြင့် တပ်မတော် (ကြည်း) ၌ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ == စစ်မှုထမ်းဘဝ == ဝင်းဦးသည် တပ်မဟာ(၅)နှင့် တပ်ရင်း(၇)တို့)တွင် အမှုထမ်းခဲ့သည်။ ယင်းကဲ့သို့ အမှုထမ်းနေစဉ်အတွင်း [[မှော်ဘီမြို့]]ရှိ ကြည်း၊ ရေ၊ လေ၊ ပူးပေါင်းစစ်ဆင်ရေး လေထီးသင်တန်းသို့ တက်ရောက်ပြီး ၁၉၅၉ ခုနှစ်တွင် ဩစတြေးလျနိုင်ငံသို့ လေထီးပညာရပ်များ သွားရောက် သင်ကြားခဲ့သည်။ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာသောအခါ မှော်ဘီလေထီးသင်တန်းကျောင်းတွင် နည်းပြအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီးနောက် ၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် တပ်မတော်မှ ဗိုလ်ကြီးအဆင့်ဖြင့် အနားယူခဲ့သည်။<ref name="multi-talented">{{cite web |url=https://www.moi.gov.mm/npe/?q=news/7/08/2013/id-4850|title=မြန်မာ့အနုပညာလောက၏ စွယ်စုံအနုပညာရှင် အကယ်ဒမီ ဝင်းဦး |last=Phyo Sandar Myint |first= |date=7 August 2013|access-date=16 May 2020 |language=Myanmar |trans-title=Academy-winner Win Oo, a multi-talented artist in the Myanma entertainment industry (literature, music and films}}</ref> == အနုပညာလုပ်ငန်း == ဝင်းဦးသည် စာပေလောကတွင် အောင်မြင်ခဲ့သလို ရုပ်ရှင်လောကတွင်လည်း လျှမ်းလျှမ်းတောက်အောင်မြင်ခဲ့သည့် အနုပညာသမားတစ်ဦးဖြစ်သည်။ ဝင်းဦးသည် ''မင်းထင်ရွှေမှန်'' ရာဇဝင်ဇာတ်ကား ဇာတ်ညွှန်းရေးသားရာမှ အစပြုကာ စာပေလောကမှ ရုပ်ရှင်လောကသို့ နယ်ပယ်ချဲ့ထွင်လာခဲ့သည်။ ဝင်းဦး၏ ပွဲဦးထွက်ဇာတ်ကားမှာ [[ရှုမဝ ရုပ်စုံမဂ္ဂဇင်း|ရှုမဝ မဂ္ဂဇင်း]]တွင် သူကိုယ်တိုင်ရေးသားထားသည့် ''နှစ်ယောက်ထဲနေချင်တယ်'' ဝတ္ထုရှည်ကို မင်းသမီး [[တင်တင်မူ]]နှင့်အတူ ဇာတ်ကား အဖြစ် ပုံဖော်ခဲ့သည်။ ထိုဇာတ်ကားနှင့်အတူ ယင်းဇာတ်ကား၏ဇာတ်ဝင်တေးဖြစ်သည့် ''မီးပုံပွဲ'' သီချင်းသည် ထိုအချိန်က ဝင်းဦးဟူသော သရုပ်ဆောင်သစ်၏ နာမည်နှင့်အတူ မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံးရှိ ရုပ်ရှင်ပရိသတ်များ၏ ရင်ထဲသို့ လွှမ်းမိုးနိုင်ခဲ့သည်။ သို့သော် ထိုဇာတ်ကားသည် ဝင်းဦး၏ ပထမဆုံး ရုံတင်ခဲ့သောဇာတ်ကားမဟုတ်ပေ။ ပထမဆုံးရုပ်ရှင်ဖြစ်သည့် "နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်" ဇာတ်ကား ရိုက်ကူးနေစဉ်မှာပင် မြဇော်ရုပ်ရှင် ထုတ်လုပ်ရေးက ဒါရိုက်တာ မင်းရှင်နောင်အား တာဝန်ပေးပီး " ချစ်သောသူ တယောက်" ဇာတ်ကားကို ရိုက်ကူးစေခဲ့သည်။ " ချစ်သောသူ တယောက်" ဇာတ်ကားသည် " နှစ်ယောက်ထဲနေချင်တယ်" ဇာတ်ကားထက် စောစီးစွာ ရုံတင်ခဲ့သော်လည်း အောင်မြင်မှု မရခဲ့ပေ။ ထို့အပြင် ဝင်းဦးသည် အခြားသောရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီများအတွက် ဇာတ်ကားပေါင်းများစွာတွင် ပါဝင်သရုပ်ဆောင် ပေးခဲ့ရုံသာမက "စန္ဒာ" ကိုယ်ပိုင်ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီကိုလည်း တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ဝင်းဦးကိုယ်တိုင်ဒါရိုက်တာလုပ်ပြီး ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သော ''ဆောင်းအိပ်မက်'' ဇာတ်ကားတွင် နှစ်ကိုယ်ခွဲသရုပ်ဆောင်မှုဖြင့် ၁၉၆၇ခုနှစ်တွင် ပထမဆုံးအကြိမ် [[မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆု|အကယ်ဒမီဆု]] ရရှိခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်တွင် အလားတူပင် ကိုယ်တိုင်ပါဝင်သရုပ်ဆောင် ရိုက်ကူးခဲ့သည့် နာမည်ကျော် ''[[မှုံရွှေရည်]]'' ဇာတ်ကားဖြင့် ဒုတိယအကြိမ် အကယ်ဒမီဆု ထပ်မံရရှိခဲ့ပြန်သည်။ ဝင်းဦး၏ အနုပညာ သက်တမ်းတလျှောက်တွင် အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆု နှစ်ကြိမ်၊ ဇာတ်ကားဆု နှစ်ကြိမ် ရရှိဆွတ်ခူးနိုင်ခဲ့သည်။ ဝင်းဦးရိုက်ကူးခဲ့သည့် ''ချစ်သူရွေးမယ်ချစ်ဝဲလယ်'' ဇာတ်ကားသည် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်လောက၏ပထမဆုံးသော ရှစ်ကိုယ်ခွဲ ဇာတ်ကား ဖြစ်သည်။<ref name="bbc myanmar">{{cite web |url=https://www.bbc.com/burmese/in-depth-46605005|title= နှုတ်ခမ်းမွေးမင်းသား ဝင်းဦးရဲ့ အမြတ်နိုးဆုံးအနုပညာက ဘာလဲ|website= BBC Myanmar|last= Bo Bo |first= |date=18 December 2018|access-date=16 May 2020 |language=Myanmar |trans-title=What’s the type of arts the mustache actor Win Oo admires best?}}</ref> ဝင်းဦးပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည့် နာမည်ကြီးဇာတ်ကားအချို့မှာ မင်းသမီး တင်တင်မူနှင့် နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်၊ [[ခင်သန်းနု]]နှင့် မှုံရွှေရည်၊ [[မောင်တို့ချယ်ရီမြေ]]နှင့် ကျောက်မဲအကျဉ်းသား မြင့်မြင့်ခင်နှင့် တိမ်လွှာမို့မိုလွင်၊ စန္ဒာနှင့် မင်း ဘယ်ပြေးမလဲ မိချိုသဲ၊ တင်တင်အေး၊ အေးအေးသင်းတို့နှင့် ဆောင်းအိပ်မက်၊ ချစ်စပယ်နှင့် မောင့်အချစ်တော်၊ [[နေဝင်း၊ ကောလိပ်ဂျင်|ကောလိပ်ဂျင်နေဝင်း]]၊ [[ခင်သန်းနု]]တို့နှင့် သိုး၊ မင်းသမီးချိုပြုံး၊ [[တင်တင်မြ]] တို့နှင့် [[တကျော့ နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ (ရုပ်ရှင်)|တကျော့နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ]]၊ မင်းသမီးမပါပဲရိုက်ကူးခဲ့သည့် အတွယ်အတာ နှင့် နောက်ဆုံးရိုက်ကူးခဲ့သည့် ခိုင်မာလာနှင်းဆီ ဇာတ်ကားတို့မှာ အထူးထင်ရှားခဲ့သည်။ <ref>{{cite book|publisher=ပညာရွှေတောင် စာအုပ်တိုက်|date=ဧပြီ ၂၀၀၃|edition=ပထမ အကြိမ်|author=ပြန်ကြားရေးနှင့် ပြည်သူ့ ဆက်ဆံရေး ဦးစီး ဌာန (ရုံးချုပ်) စာတည်း အဖွဲ့|title=နှစ်ဆယ် ရာစု မြန်မာ စာရေး ဆရာ များနှင့် စာစု စာရင်း}}</ref><ref name="multi-talented"/> === အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆု === အကယ်ဒမီ (အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆု) နှစ်ကြိမ် ဆွတ်ခူးရရှိခဲ့သည်။ * ၁၉၆၇-ခုနှစ် (ဆောင်းအိပ်မက်)ဇာတ်ကား * ၁၉၇၀-ခုနှစ် (မှုံရွှေရည်)ဇာတ်ကား ၎င်းအပြင် ဝင်းဦး၏ အဆိုတော်ဘဝကို အစပြုခဲ့သည့် သီချင်းမှာ "တေလေငှက်"ဖြစ်ပြီး ယင်းသီချင်းကို "ချစ်သောသူတစ်ယောက်"ဇာတ်ကားတွင် ကိုယ်တိုင်သီဆိုသရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ဝင်းဦးသည် အချစ်၊ အလွမ်း၊ တိုင်းပြု ပြည်ပြု သီချင်းများနှင့် ခေတ်ပေါ်သီချင်းများ သာမက ရှေးသီချင်းကြီးများကိုပါ ပိုင်နိုင်စွာသီဆိုနိုင်သူ တစ်ဦးဖြစ်ပြီး တစ်ချိန်က [[မန္တလေး]][[မြို့မအပျော်တမ်းတူရိယာအဖွဲ့]]နှင့်တွဲဖက်၍လည်း သီချင်းများ သီဆိုခဲ့သည်။ ၎င်းအပြင် "ကင်းဝန်" အမည်ရှိဓာတ်ပြားကုမ္ပဏီ တည်ထောင်ကာ ကိုယ်တိုင်သီဆိုသည့် သီချင်းများကို ဓာတ်ပြားများအဖြစ် ထုတ်လုပ်ဖြန့်ဖြူးခဲ့သေးသည်။ == စာပေလုပ်ငန်း == ဝင်းဦးသည် ကျောင်းသား ဘဝကပင် သွေးသောက် မဂ္ဂဇင်းနှင့် ရှုမဝမဂ္ဂဇင်း တို့တွင် ညိုမင်းလွင် ကလောင် အမည်ဖြင့် ကဗျာ၊ ဝတ္ထုများ ရေးသားခဲ့သည်။ ပထမဆုံး ရေးသားခဲ့သော ဝတ္ထုမှာ ဂျိန်း ဖြစ်သည်။ ၁၉၆ဝ ပြည့်နှစ် ရှုမဝမဂ္ဂဇင်း၌ တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားတစ်ဦး မဂ္ဂဇင်း ဝတ္ထုရှည်ကြီးကို ရေးသားခဲ့သည်။ ဤမဂ္ဂဇင်း ဝတ္ထုရှည်ကို ဝင်းဦး ကလောင်အမည်ဖြင့် ရေးသားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဝင်းဦး ဆိုသော အမည်သည် ယင်း ဝတ္ထုရှည်ကြီးကြောင့် နာမည်ကျော်ကြား လူသိများခဲ့သည် မှန်သော်လည်း တစ်နိုင်ငံလုံးက ဝင်းဦးကို အသိအမှတ် ပြုခဲ့သည်မှာ ရုပ်ရှင်ကြောင့်ပင် ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်းတိုက်ကို တည်ထောင်ပြီး မြန်မာ့စာပေသမိုင်းတွင် ပထမဆုံးသော ရောင်စုံအော့ဖ်ဆက် နည်းဖြင့် ထုတ်လုပ်သည့် ပထမဆုံးသော "စန္ဒာ"ပုဂ္ဂလိက ရောင်စုံမဂ္ဂဇင်းကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။<ref>{{cite web |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/laughter-the-best-medicine.html |title=Laughter, the best medicine |last=Kyaw Hsu Mon |first= |date=29 August 2015 |website=The Irrawaddy |access-date=16 May 2020 |quote= In the 1960s, Maung Maung’s work appeared in “Sandar,” a popular magazine published by actor Win Oo.}}</ref> ထိုမဂ္ဂဇင်းတွင် ဝင်းဦးသည် ခင်မောင်ဝင့်အမည်ဖြင့် ကမ္ဘာ့ရုပ်ရှင်လောကနှင့် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်လောကအကြောင်းများကို သုတရသ ပြောင်မြောက်စွာ ရေးသားခဲ့သည်။ ယင်းမဂ္ဂဇင်းတွင် ကလေးများအတွက် ဦးဦးပုံပြောမယ်၊ အမျိုးသမီးများအတွက် မရှပ်တေး ဟူသော အခန်းကဏ္ဍများကြောင့် ပရိသတ်များ၏အထူး အားပေးမှုကိုရရှိကာ ထိုအချိန်က စောင်ရေအများဆုံးသော မဂ္ဂဇင်း တစ်စောင်ဖြစ်ခဲ့သည်။ စာမူ အရေအတွက် များများ ဖော်ပြနိုင်ရန်အတွက် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်းတွင် စာလုံးသေး (၁၂) ပွိုင့်ကို စတင် အသုံးပြုခဲ့သည်။ ဝင်းဦး၏ ကလောင်အမည်ခွဲများမှာ ညိုမင်းလွင်၊ ခင်မောင်ဝင့်၊ မိုးကျော်ခေါင် နှင့် ကိုဦးတို့ ဖြစ်သည်။ == ဘဝနိဂုံး == ထို့နောက် ဝင်းဦးသည် ၁၉၈၈ခုနှစ် ဧပြီလတွင် အူမကြီးကင်ဆာကြောင့် ဗြိတိန်သို့ ဆေးသွားကုပြီး ပြန်လာသည်။ ၁၉၈၈ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ခိုင်မာလာနှင်းဆီ ဇာတ်ကားရိုက်ကူးဆဲတွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ကွယ်လွန်ပြီးသောအခါ ဝင်းဦး၏ အမွေများအား ဒေါ်အိုင်ရင်းတင်လှက ဆက်ခံရသည်။ ပေခြောက်ထောင်ကျော် ရိုက်ကူးထားကာ အပြီးမသတ် ရသေးသော ခိုင်မာလာနှင်းဆီ ဇာတ်ကားကို ဒေါ်အိုင်ရင်းတင်လှက ရုပ်ရှင်မင်းသား[[ရန်အောင်(ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်)|ရန်အောင်]] နှင့် အစားထိုး အပြီးသတ် ရိုက်ကူးခဲ့သည်။<ref>အမှတ်(၂၆၄) နိုဝင်ဘာလ၊ ၁၉၉၁−ခုနှစ်ထုတ် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်း၊</ref> == ရေးသား ပြုစုခဲ့သော စာအုပ်များ == {| class="wikitable sortable" ! စဉ် !! အမည် !! ထုတ်ဝေနှစ် !! မှတ်ချက် |- | ၁||[[ကျွန်တော်မွှေးတဲ့မီး (စာအုပ်)|ကျွန်တော်မွှေးတဲ့မီး]]||၁၉၆၉||လုံးချင်းဝတ္ထု |- | ၂||[[သိုး (စာအုပ်)|သိုး]]||၁၉၆၁||လုံးချင်းဝတ္ထု |- | ၃||[[နုနုငယ်ငယ် (စာအုပ်)|နုနုငယ်ငယ်]]||၁၉၆၁||လုံးချင်းဝတ္ထု |- | ၄||[[အာကသဒုံးယာဉ် လက်နက်များ (စာအုပ်)|အာကသဒုံးယာဉ် လက်နက်များ]]||၁၉၆၁|| |- | ၅||[[အသက်ရှင်နေနည်းနှင့် လေဟာပြင်ခရီး (စာအုပ်)|အသက်ရှင်နေနည်းနှင့် လေဟာပြင်ခရီး]]||၁၉၆၁||၁၉၆၁ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် ရှုမဝပုံနှိပ်တိုက်မှ ရိုက်နှိပ်သည်။ |- | ၆||[[မုန်းလဲမေ့ပါနိုင် (စာအုပ်)|မုန်းလဲမေ့ပါနိုင်]]||၁၉၆၂|| |- | ၇||[[လွမ်းလေသူ အမိုက်အမဲ ဝတ္ထုတိုပေါင်းချုပ်]]||၁၉၆၂||ကင်းဝန်စာအုပ်အမှတ်(၅)၊၁၉၆၂ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၈||[[တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားတစ်ဦး (စာအုပ်)|တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားတစ်ဦး]]||၁၉၆၂|| |- | ၉||[[နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ် (စာအုပ်)|နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်]]||၁၉၆၂|| |- | ၁၀||တေးသီချင်းဆန်းများ||၁၉၆၃|| |- | ၁၁||[[ပန်းကြဲတဲ့ ဖဲစက်ရာမှာ (စာအုပ်)|ပန်းကြဲတဲ့ ဖဲစက်ရာမှာ]]||၁၉၆၃|| |- | ၁၂||[[မျက်ရှု (စာအုပ်)|မျက်ရှု]]||၁၉၆၆|| |- | ၁၃||[[ယောက်ျား မပီသသူနှင့် ချစ်မိသူ လူတစ်ယောက်အကြောင်း (စာအုပ်)|ယောက်ျား မပီသသူနှင့် ချစ်မိသူ လူတစ်ယောက်အကြောင်း]]||၁၉၆၉|| |- | ၁၄||[[အသည်းစား မဟာရာဇာ၏ ရှင်းတမ်း (စာအုပ်)|အသည်းစား မဟာရာဇာ၏ ရှင်းတမ်း]]||၁၉၆၉|| |- | ၁၅||ဝင်းဦး၏တေးပေါင်းချုပ်||၁၉၆၉||၁၉၆၉ခုနှစ်၊ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၁၆|| တေးပေါင်းချုပ် လက်ရွေးစင်||၁၉၆၉|| |- | ၁၇||[[နှလုံးသား အသစ်နှင့် ချစ်မည့်သူ (စာအုပ်)|နှလုံးသား အသစ်နှင့် ချစ်မည့်သူ]]||၁၉၇ဝ|| |- | ၁၈||[[မိန်းမလှအမုန်း (စာအုပ်)|မိန်းမလှအမုန်း]]||၁၉၇၀|| |- | ၁၉||[[ငွေလှိုင်းဇာပေါ်မှာ (စာအုပ်)|ငွေလှိုင်းဇာပေါ်မှာ]]||၁၉၇၁||လုံးချင်းဝတ္ထု၊ |- | ၂၀||[[ဆွေး (စာအုပ်)|ဆွေး]]||၁၉၇၁||လုံးချင်းဝတ္ထု၊ ၁၉၇၁ အောက်တိုဘာလ ပထမအကြိမ် အုပ်ရေ၆၀၀၀ အဖိုး(၅)ကျပ်။ |- | ၂၁||[[ရေဒီယိုတေးများ (စာအုပ်)|ရေဒီယိုတေးများ]]||၁၉၇၁|| |- | ၂၂||[[လတန်ခူးပေမို့ (စာအုပ်)|လတန်ခူးပေမို့]]||၁၉၇၁||ပထမဆုံးထုတ်ဝေသည့် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်း၌ ရေးသည့် အခန်းဆက် ဝတ္ထုရှည် |- | ၂၃||[[နောင်အင်းလေး (စာအုပ်)|နောင်အင်းလေး]]||၁၉၇၂||မြန်မာ့အလင်း၌ ရေးသည့် အခန်းဆက် ဝတ္ထုရှည် |- | ၂၄||[[ကြင်နာသူ့အသဲ (စာအုပ်)|ကြင်နာသူ့အသဲ]]||၁၉၇၂||ဤစာအုပ်ကို [[ချစ်သူကြင်သူမြတ်နိုးသူ]] အမည်ဖြင့် ရုပ်ရှင်ရိုက်ခဲ့သည်။ |- | ၂၅||[[ချစ်ဦးသူနှင့် ချစ်ဖူးသူ (စာအုပ်)|ချစ်ဦးသူနှင့် ချစ်ဖူးသူ]]||၁၉၇၂|| |- | ၂၆||[[ဩစတြေးလျမှ ချစ်သမျှအကြောင်း (စာအုပ်)|ဩစတြေးလျားမှ ချစ်သမျှအကြောင်း]]||၁၉၇၂||၁၉၇၂ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလတွင် ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၂၇||[[နာမည်ကျော် ဇာတ်လိုက်မင်းသား ကိုဂွတို (စာအုပ်)|နာမည်ကျော် ဇာတ်လိုက်မင်းသား ကိုဂွတို]]||၁၉၇၃||စန္ဒာ ရုပ်စုံမဂ္ဂဇင်း၌ ရေးသည့် အခန်းဆက် ဝတ္ထုရှည် |- | ၂၈||[[ကျွန်တော် ကျွန်မတို့အရွယ်]]||၁၉၇၄||၁၉၇၄ခုနှစ်၊ ဇွန်လတွင် စန္ဒာပုံနှိပ်တိုက်မှ ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၂၉|| [[ဆယ်စုခေတ် တစ်နှစ်စွန်း မန်းသင်္ကြန် (စာအုပ်)|ဆယ်စုခေတ် တစ်နှစ်စွန်း မန်းသင်္ကြန်]]||၁၉၇၉||၁၉၇၉ ဩဂုတ်လတွင် ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၃၀|| [[ပုဂ္ဂိုလ်ကျော် (၁၃) ဦး (စာအုပ်)|ပုဂ္ဂိုလ်ကျော် (၁၃) ဦး]]||၁၉၆၂||၁၉၆၂ခုနှစ်၊ ရှုမဝစာအုပ်တိုက်မှ ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၃၁|| [[မျှော်လင့်ခိုး သံသရာဝယ် (စာအုပ်)|မြှော်လင့်ခိုး သံသရာဝယ်]]|| || |- | ၃၂||[[သည်ခေတ် သည်အရွယ် သည်လိင်ကိစ္စ (စာအုပ်)|သည်ခေတ် သည်အရွယ် သည်လိင်ကိစ္စ]]|| || |} == သရုပ်ဆောင်ခဲ့သော ရုပ်ရှင်ကားများ == {| class="wikitable sortable" ! စဉ် !! ဇာတ်ကားအမည် !! ပြသခဲ့သည့်နှစ် !! မှတ်ချက် |- | ၁||ချစ်သောသူတစ်ယောက် |၁၉၆၂||ခင်သန်းနု |- | ၂||နှစ်ယောက်တည်းနေချင်တယ် |၁၉၆၂||တင်တင်မူ၊ဒေစီကျော်ဝင်း |- | ၃||မုန်းတလှဲ့ ပြုံးတလှဲ့||၁၉၆၂ |ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- | ၄||ဆောင်းတညဝယ် |၁၉၆၃||ဝါဝါဝင်းရွှေ |- | ၅||ဗိမ္မသာရ |၁၉၆၃||အေဝမ်းတင်မောင်၊ကြည်ကြည်ဌေး၊ ကြည်ကြည်ညွန့် |- | ၆||မာနတံခွန် |၁၉၆၃||ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- | ၇||ပိတောက်ရိပ်ဝယ် |၁၉၆၃|| ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး၊နှင်းဆီ |- | ၈||ဘဝမှတ်တမ်း |၁၉၆၃||ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- | ၉||မြတ် |၁၉၆၃||မြင့်မြင့်ခင်၊ချစ်စပယ် |- | ၁၀||တပွင့်ထဲပန်မယ် |၁၉၆၃||ကြည်ကြည်ဌေး၊သီသီ |- | ၁၁||မောင်တို့ချယ်ရီမြေ | ၁၉၆၃||ခင်သန်းနု |- | ၁၂||ဤစံအိမ်ဝယ် |၁၉၆၃||ဝါဝါဝင်းရွှေ |- | ၁၃||ချစ်သောမောင်မောင် ||၁၉၆၃||သီသီ |- | ၁၄||မောင်ချော့မြှူပါ့မယ် ||၁၉၆၃||ကြည်ကြည်ဌေး |- | ၁၅||ရင်သွေးရင်နှစ် ||၁၉၆၃||မေသစ်၊ ဝါဝါဝင်းရွှေ |- | ၁၆||သစ္စာတူပြိုင် |၁၉၆၄||မြင့်မြင့်ခင် |- | ၁၇||ဘယ်ရပ်ဌာနီ |၁၉၆၄||ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၁၈||မောင့်အချစ်တော် |၁၉၆၄||တင်တင်မူ၊ချစ်စပယ် |- |၁၉ |မေတ္တာပန်းဥယျာဉ် |၁၉၆၄ |မြင့်မြင့်ခင်၊ခင်သန်းနု |- |၂၀ |သိကြားစေသက်သေညွှန်း |၁၉၆၄ |ဝါဝါဝင်းရွှေ၊ခင်သန်းနု |- |၂၁ |ညီညီလွင် |၁၉၆၄ |ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၂၂ |မုန်းမေ့ပါနိုင် |၁၉၆၅ |တင်တင်မူ၊သီသီ၊ ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၂၃ |ချစ်သဲ |၁၉၆၅ |ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၂၄ |ဆုထူးငယ်ပန်ရွယ်သွန်း |၁၉၆၆ |ဒေစီကျော်ဝင်း၊နွဲ့နွဲ့စန်း |- |၂၅ |ရီးစားဓမြ (ခင်သန်းနု) |၁၉၆၇ |ခင်သန်းနု |- |၂၆ |မောင်မောင်နဲ့သိင်္ဂီ |၁၉၆၇ |စံရှားတင်၊စမ်းစမ်းဝင်း |- |၂၇ |နှင်းပျောက်တဲ့နွေ |၁၉၆၇ |တင်တင်မူ၊ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- |၂၈ |ဆောင်းအိပ်မက် |၁၉၆၇ |ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး၊ အေးအေးသင်း (၁၉၆၇ခုနှစ်တွင် အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆုရရှိသည့်ဇာတ်ကား) |- |၂၉ |ကိုယ့်ချစ်သူဘယ်မှာရှိတယ် |၁၉၆၈ |ခင်သန်းနု |- |၃၀ |သိုး |၁၉၆၈ |ခင်သန်းနု |- |၃၁ |တိမ်လွှာမို့မို့လွင် |၁၉၆၈ |မြင့်မြင့်ခင် |- |၃၂ |ကျောက်မဲအကျဉ်းသား (ခင်သန်းနု) |၁၉၆၉ |ခင်သန်းနု |- |၃၃ |မှုံရွှေရည် (*) |၁၉၇၀ |ခင်သန်းနု၊အောင်လွင်၊ဖိုးပါကြီး၊ခင်လေးဆွေနှင့် ကလေးသရုပ်ဆောင်စန္ဒာလင်း |- |၃၄ |တစ်ကျော့နှစ်ကျော့တေးကိုသီ |၁၉၇၁ |တင်တင်မြ၊ချိုပြုံး |- |၃၅ |အတွယ်အတာ |၁၉၇၂ |(ကလေးသရုပ်ဆောင် စန္ဒာလင်း) |- |၃၆ |လတ်လတ် (ခင်သန်းနု) |၁၉၇၃ |ခင်သန်းနု |- |၃၇ |မုန်းပါတယ်မောင့်ကို |၁၉၇၃ |မြင့်မြင့်ခင် |- |၃၈ |ပန်းမြို့တော်သို့ခြေလှမ်းသုံးဆယ် (ချိုပြုံး) |၁၉၇၃ |ကျော်စွာဝင်း၊ချိုပြုံးတို့ခေါင်းဆောင်ပါဝင်၍ ဧည့်သည်သရုပ်ဆောင်အဖြစ်ပါဝင်သည်။ |- |၃၉ |ချစ်သူရွေးမယ်ချစ်ဝဲလယ် |၁၉၇၅ |မြင့်မြင့်ခင်၊တင်တင်နွဲ့၊စမ်းစမ်းအေး၊မြင့်မြင့်ခိုင်၊ချိုပြုံး၊နွဲ့နွဲ့မူ၊စန္ဒာ တို့နှင့်တွဲဖက်၍ မြန်မာ့ရုပ်ရှင်သမိုင်းတွင် ပထမဆုံးအကြိမ် (၈)ကိုယ်ခွဲသရုပ်ဆောင်သည်။ |- |၄၀ |မင်းဘယ်ပြေးမလဲမိချိုသဲ |၁၉၇၆ |စန္ဒာ |- |၄၁ |တိမ်ဦးလေပြေမောင့်ကိုစေ |၁၉၇၇ |ခင်ယုမေ၊တင်တင်နွဲ့ |- |၄၂ |သက်တန့်ပေါ်ကလူတစ်ယောက် |၁၉၈၀ |ခင်သန်းနု၊အေးအေးသင်း |- |၄၃ |မိန်းမနဲ့ယောက်ျား |၁၉၈၁ |မြင့်မြင့်ခိုင်၊ယဉ်ယဉ်အေး |- |၄၄ |ကျွန်တော်ပြောချင်သောအချစ်အကြောင်း |၁၉၈၁ |ခင်သန်းနွယ် |- |၄၅ |မေတ္တာကမ္ဘာခြားလေသူ |၁၉၈၁ |နွဲ့နွဲ့မူ |- |၄၆ |ချစ်သူကြင်သူမြတ်နိုးသူ |၁၉၈၁ |မြင့်မြင့်ခင်၊မြင့်မြင့်ခိုင် |- |၄၇ |ဇာတိသွေး |၁၉၈၁ |ကြည်ကြည်ဌေး၊ဆွေဇင်ထိုက် |- |၄၈ |ရာမလက္ခဏလိုအချစ်မျိုး |၁၉၈၂ |ဆွေဇင်ထိုက် |- |၄၉ |ဝေဠု |၁၉၈၂ |ကျော်စွာဝင်း၊ မေဝင်းမောင် |- |၅၀ |မိုးပုလဲသူဇာ |၁၉၈၂ |စောမြသန္တာ၊ သီတာဝင်း |- |၅၁ |နှစ်ယောက်တည်းနေချင်တယ် |၁၉၈၂ |ဝင်းဦးအဖြစ်နာမည်ကျော်ခဲ့သည့် တင်တင်မူနှင့်အောင်မြင်ခဲ့သောကားကို ကိုယ်တိုင်ဒါရိုက်တာလုပ်၍ အေးမင်းဝင်း၊ချိုပြုံး၊မေဝင်းမောင်တို့နှင့်ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ |- |၅၂ |ငွေလှိုင်းဇာပေါ်မှာ |၁၉၈၇ |ကိုယ်တိုင်ဒါရိုက်တာလုပ်ပြီး ကျော်စွာဝင်း၊ချိုပြုံးတို့နှင့် ကျော်စွာဝင်းဖခင်နေရာမှ သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ |- |၅၃ |ခိုင်မာလာနှင်းဆီ |၁၉၈၇-၈၈ |ခင်သန်းနုနှင့် ပေ၆၀၀၀ကျော်ရိုက်ကူးထားခဲ့ပြီးကွယ်လွန်ပြီးနောက် ရန်အောင်နှင့်ဆက်လက်ရိုက်ကူးကာ ၁၉၉၂ခုနှစ်တွင် ရုံတင်ပြသခဲ့သည်။ |} == သီဆိုခဲ့သောတေးသီချင်းများ == ခုနစ်ရက်တိုင်တိုင်မအားနိုင် - တင်တင်မြ အေဝမ်းတင်တင်လှ တို့နှင့် တွဲဖက် ခေတ်ဟောင်း ပြန်ဆိုတေး - ၂ ခွေတွဲ (၂၅) ပုဒ် ချစ်ပြုံးမဉ္ဇူ ဆင်အံငှက်ပျော (တေးရေး ရေနံသာစိုးလှိုင်) နတ်ချင်း နှင့် သီချင်းခန့်များ (၈) ပုဒ် ပုဏ္ဏကလိုအချစ်မျိုး (၁၀) ပုဒ် ပြည်တော်ဝင် မပြီးသေးသောပန်းချီကား - တစ်ပုဒ်ချင်းဓာတ်ပြား (တေးရေး မြို့မငြိမ်း) မဟာဂီတတေးသီချင်းများ အမှတ် (၁) (၁၃) ပုဒ် မျက်ဝန်းလဲ့ပြာပြာ - တစ်ပုဒ်ချင်းဓာတ်ပြား (တေးရေး ဘိုကလေးတင့်အောင်) ရတနာပုံ တေးစီးရီး - မေသစ် ရီရီသန့် တို့နှင့် တွဲဖက် (၁၅) ပုဒ် အလင်္ကာကျော်စွာ ဆရာ ရွှေပြည်အေး တေးနုလက်ရာ အမှတ် (၃) အောင်ပင်လယ် ==အကိုးအကား== {{reflist}} {{lifetime|၁၉၃၅|၁၉၈၈}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား အဆိုတော်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆုရှင်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ]] ear694nfe8bq60wxks9afdmpkbuof9d 1052381 1052380 2026-09-11T16:06:49Z ~2026-39963-61 145736 /* သီဆိုခဲ့သောတေးသီချင်းများ */ 1052381 wikitext text/x-wiki {{Infobox artist | name= ဝင်းဦး | image= Winoo.gif | caption= | birth_name= လှမြင့် | other name = ကိုဦး | birth_date= {{Birth date|1935|03|13|df=y}} | birth_place= [[ရန်ကုန်မြို့]] | death_date= {{Death date and age|1988|12|14|1935|03|13|df=y}} | death_place= [[ရန်ကုန်မြို့]] | resting_place= [[ရန်ကုန်မြို့]] | nationality= မြန်မာ | education= တီတီစီလေ့ကျင့်ရေးကျောင်း၊ [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]၊ ဗိုလ်သင်တန်းအပတ်စဉ်(၈) | known_for= ဒါရိုက်တာ၊ မင်းသား၊ ဇာတ်ညွှန်းဆရာ၊ အဆိုတော်၊ စာရေးဆရာ၊ ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီပိုင်ရှင်နှင့် မဂ္ဂဇင်းစာအုပ်ထုတ်ဝေသူပိုင်ရှင် | notable_works= {{unbulleted list | ''နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်'' ၁၉၆၂ | ''[[မောင်တို့ချယ်ရီမြေ]]'' ၁၉၆၃ | ''[[တိမ်လွှာမို့မိုလွင်]]'' ၁၉၆၇ | ''မင်း ဘယ်ပြေးမလဲ မိချိုသဲ'' | ''ဆောင်းအိပ်မက်'' ၁၉၆၇ | [[မှုံရွှေရည်]] | ''သိုး''၊ ''ကျောက်မဲအကျဉ်းသား'' | ''[[တကျော့ နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ (ရုပ်ရှင်)|တကျော့နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ]]'' | ''ခိုင်မာလာနှင်းဆီ'' }} | movement= | spouse= }} '''ဝင်းဦး''' (၁၉၃၅-၁၉၈၈) သည် မြန်မာ့အနုပညာသမိုင်းတွင် ထူးချွန်သော မင်းသား၊ ဒါရိုက်တာ၊ ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီပိုင်ရှင်၊ ဇာတ်ညွှန်းရေးဆရာ၊ စာရေးဆရာ၊ မဂ္ဂဇင်းထုတ်ဝေသူ၊ ပုံနှိပ်တိုက်ပိုင်ရှင်၊ အဆိုတော် နှင့် ဓာတ်ပြားတိုက်ပိုင်ရှင် ဖြစ်သည်။ == ငယ်ဘဝ == ဝင်းဦးကို သမိုင်းအငြိမ်းစားပါမောက္ခ [[ဘညွန့်|ဦးဘညွန့်]] (ခေတ်ဟောင်းတေးဂီတသမိုင်းတွင်ထင်ရှားသည့် ချစ်ဒုက္ခသီချင်းသီဆိုသူ) နှင့် ဒေါ်နှင်းရီ (မင်နီဘခက်)တို့က ရန်ကုန်မြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ ဝင်းဦး၏ အမည်ရင်းမှာ လှမြင့်ဖြစ်ပြီး ငယ်နာမည်မှာ ဘိုနီဖြစ်သည်။ မွေးချင်းငါးဦးအနက် တတိယမြောက်ဖြစ်သည်။ မွေးချင်းအားလုံးမှာ အနုပညာရှင်များဖြစ် အစဉ်လိုက် ဒေါ်တင်တင်ဦး (စာရေးဆရာမမေယု)၊ ကိုကျော်ဝင်း (မင်းသား ဝင်းညွန့်)၊ ကိုအုန်းကြိုင် (မင်းသား အောင်မိုး)၊ တက္ကသိုလ် ကြည်ရွှင်တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ဝင်းဦးဟု နာမည်ပေးထားခြင်းမှာ အစ်မဖြစ်သူ တင်တင်ဦး နှင့် အစ်ကိုဝင်းညွန့် နာမည် ရှေ့ဆုံးနှင့် နောက်ဆုံးစာလုံးကိုယူ၍ ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ဦးဘညွန့်သည်ချစ်ဒုက္ခနှင့်ဆူထူးရွယ်သီချင်းနှစ်ပုဒ်ဖြင့် ဓာတ်ပြားရအဆိုတော်အဖြစ် နာမည်ကျန်ရစ်သူ ဖြစ်ကာ တက္ကသိုလ်ပါမောက္ခတစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။ မိခင် မင်နီဘခက်၏ ဖခင်သည် မြန်မာတိုင်းရင်းဆေးပညာအကြောင်း သုတေသနများ ဆောင်ရွက်ခဲ့သော ဆရာဝန် ကာနယ်ဘခက် ဖြစ်၍ ကာနယ်ဘခက်ရဲ့ ဖခင်ဖြစ်သူမှာ မြန်မာပြည်၌ ပထမဆုံးဖွဲ့ခဲ့သည့် လက်ထောက်ဘုရင်ခံ၏ အတိုင်ပင်ခံကောင်စီဝင် မော်လမြိုင်မြို့မှ ဦးခက် ဖြစ်သည်။<ref name="bbc myanmar"/> == ပညာရေး == ဝင်းဦးသည် [[ဒုတိယကမ္ဘာစစ်]]ကြီး ပြီးသောအခါ တီတီစီလေ့ကျင့်ရေးကျောင်းတွင် ပညာကို စတင်သင်ယူခဲ့သည်။ တီတီစီကျောင်းမှာပင် တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းအောင်မြင်ခဲ့သည်။ [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]တွင် ဆက်လက် ပညာသင်ကြားရာ ဥပစာအထက်တန်း အောင်မြင်ခဲ့သည်။ တက္ကသိုလ်ပညာကို ဆုံးခန်းတိုင် မသင်ဘဲ ဗိုလ်သင်တန်းအပတ်စဉ်(၈)ကို တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်ကိုဦး အမည်ဖြင့် တပ်မတော် (ကြည်း) ၌ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ == စစ်မှုထမ်းဘဝ == ဝင်းဦးသည် တပ်မဟာ(၅)နှင့် တပ်ရင်း(၇)တို့)တွင် အမှုထမ်းခဲ့သည်။ ယင်းကဲ့သို့ အမှုထမ်းနေစဉ်အတွင်း [[မှော်ဘီမြို့]]ရှိ ကြည်း၊ ရေ၊ လေ၊ ပူးပေါင်းစစ်ဆင်ရေး လေထီးသင်တန်းသို့ တက်ရောက်ပြီး ၁၉၅၉ ခုနှစ်တွင် ဩစတြေးလျနိုင်ငံသို့ လေထီးပညာရပ်များ သွားရောက် သင်ကြားခဲ့သည်။ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာသောအခါ မှော်ဘီလေထီးသင်တန်းကျောင်းတွင် နည်းပြအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီးနောက် ၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် တပ်မတော်မှ ဗိုလ်ကြီးအဆင့်ဖြင့် အနားယူခဲ့သည်။<ref name="multi-talented">{{cite web |url=https://www.moi.gov.mm/npe/?q=news/7/08/2013/id-4850|title=မြန်မာ့အနုပညာလောက၏ စွယ်စုံအနုပညာရှင် အကယ်ဒမီ ဝင်းဦး |last=Phyo Sandar Myint |first= |date=7 August 2013|access-date=16 May 2020 |language=Myanmar |trans-title=Academy-winner Win Oo, a multi-talented artist in the Myanma entertainment industry (literature, music and films}}</ref> == အနုပညာလုပ်ငန်း == ဝင်းဦးသည် စာပေလောကတွင် အောင်မြင်ခဲ့သလို ရုပ်ရှင်လောကတွင်လည်း လျှမ်းလျှမ်းတောက်အောင်မြင်ခဲ့သည့် အနုပညာသမားတစ်ဦးဖြစ်သည်။ ဝင်းဦးသည် ''မင်းထင်ရွှေမှန်'' ရာဇဝင်ဇာတ်ကား ဇာတ်ညွှန်းရေးသားရာမှ အစပြုကာ စာပေလောကမှ ရုပ်ရှင်လောကသို့ နယ်ပယ်ချဲ့ထွင်လာခဲ့သည်။ ဝင်းဦး၏ ပွဲဦးထွက်ဇာတ်ကားမှာ [[ရှုမဝ ရုပ်စုံမဂ္ဂဇင်း|ရှုမဝ မဂ္ဂဇင်း]]တွင် သူကိုယ်တိုင်ရေးသားထားသည့် ''နှစ်ယောက်ထဲနေချင်တယ်'' ဝတ္ထုရှည်ကို မင်းသမီး [[တင်တင်မူ]]နှင့်အတူ ဇာတ်ကား အဖြစ် ပုံဖော်ခဲ့သည်။ ထိုဇာတ်ကားနှင့်အတူ ယင်းဇာတ်ကား၏ဇာတ်ဝင်တေးဖြစ်သည့် ''မီးပုံပွဲ'' သီချင်းသည် ထိုအချိန်က ဝင်းဦးဟူသော သရုပ်ဆောင်သစ်၏ နာမည်နှင့်အတူ မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံးရှိ ရုပ်ရှင်ပရိသတ်များ၏ ရင်ထဲသို့ လွှမ်းမိုးနိုင်ခဲ့သည်။ သို့သော် ထိုဇာတ်ကားသည် ဝင်းဦး၏ ပထမဆုံး ရုံတင်ခဲ့သောဇာတ်ကားမဟုတ်ပေ။ ပထမဆုံးရုပ်ရှင်ဖြစ်သည့် "နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်" ဇာတ်ကား ရိုက်ကူးနေစဉ်မှာပင် မြဇော်ရုပ်ရှင် ထုတ်လုပ်ရေးက ဒါရိုက်တာ မင်းရှင်နောင်အား တာဝန်ပေးပီး " ချစ်သောသူ တယောက်" ဇာတ်ကားကို ရိုက်ကူးစေခဲ့သည်။ " ချစ်သောသူ တယောက်" ဇာတ်ကားသည် " နှစ်ယောက်ထဲနေချင်တယ်" ဇာတ်ကားထက် စောစီးစွာ ရုံတင်ခဲ့သော်လည်း အောင်မြင်မှု မရခဲ့ပေ။ ထို့အပြင် ဝင်းဦးသည် အခြားသောရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီများအတွက် ဇာတ်ကားပေါင်းများစွာတွင် ပါဝင်သရုပ်ဆောင် ပေးခဲ့ရုံသာမက "စန္ဒာ" ကိုယ်ပိုင်ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီကိုလည်း တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ဝင်းဦးကိုယ်တိုင်ဒါရိုက်တာလုပ်ပြီး ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သော ''ဆောင်းအိပ်မက်'' ဇာတ်ကားတွင် နှစ်ကိုယ်ခွဲသရုပ်ဆောင်မှုဖြင့် ၁၉၆၇ခုနှစ်တွင် ပထမဆုံးအကြိမ် [[မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆု|အကယ်ဒမီဆု]] ရရှိခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်တွင် အလားတူပင် ကိုယ်တိုင်ပါဝင်သရုပ်ဆောင် ရိုက်ကူးခဲ့သည့် နာမည်ကျော် ''[[မှုံရွှေရည်]]'' ဇာတ်ကားဖြင့် ဒုတိယအကြိမ် အကယ်ဒမီဆု ထပ်မံရရှိခဲ့ပြန်သည်။ ဝင်းဦး၏ အနုပညာ သက်တမ်းတလျှောက်တွင် အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆု နှစ်ကြိမ်၊ ဇာတ်ကားဆု နှစ်ကြိမ် ရရှိဆွတ်ခူးနိုင်ခဲ့သည်။ ဝင်းဦးရိုက်ကူးခဲ့သည့် ''ချစ်သူရွေးမယ်ချစ်ဝဲလယ်'' ဇာတ်ကားသည် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်လောက၏ပထမဆုံးသော ရှစ်ကိုယ်ခွဲ ဇာတ်ကား ဖြစ်သည်။<ref name="bbc myanmar">{{cite web |url=https://www.bbc.com/burmese/in-depth-46605005|title= နှုတ်ခမ်းမွေးမင်းသား ဝင်းဦးရဲ့ အမြတ်နိုးဆုံးအနုပညာက ဘာလဲ|website= BBC Myanmar|last= Bo Bo |first= |date=18 December 2018|access-date=16 May 2020 |language=Myanmar |trans-title=What’s the type of arts the mustache actor Win Oo admires best?}}</ref> ဝင်းဦးပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည့် နာမည်ကြီးဇာတ်ကားအချို့မှာ မင်းသမီး တင်တင်မူနှင့် နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်၊ [[ခင်သန်းနု]]နှင့် မှုံရွှေရည်၊ [[မောင်တို့ချယ်ရီမြေ]]နှင့် ကျောက်မဲအကျဉ်းသား မြင့်မြင့်ခင်နှင့် တိမ်လွှာမို့မိုလွင်၊ စန္ဒာနှင့် မင်း ဘယ်ပြေးမလဲ မိချိုသဲ၊ တင်တင်အေး၊ အေးအေးသင်းတို့နှင့် ဆောင်းအိပ်မက်၊ ချစ်စပယ်နှင့် မောင့်အချစ်တော်၊ [[နေဝင်း၊ ကောလိပ်ဂျင်|ကောလိပ်ဂျင်နေဝင်း]]၊ [[ခင်သန်းနု]]တို့နှင့် သိုး၊ မင်းသမီးချိုပြုံး၊ [[တင်တင်မြ]] တို့နှင့် [[တကျော့ နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ (ရုပ်ရှင်)|တကျော့နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ]]၊ မင်းသမီးမပါပဲရိုက်ကူးခဲ့သည့် အတွယ်အတာ နှင့် နောက်ဆုံးရိုက်ကူးခဲ့သည့် ခိုင်မာလာနှင်းဆီ ဇာတ်ကားတို့မှာ အထူးထင်ရှားခဲ့သည်။ <ref>{{cite book|publisher=ပညာရွှေတောင် စာအုပ်တိုက်|date=ဧပြီ ၂၀၀၃|edition=ပထမ အကြိမ်|author=ပြန်ကြားရေးနှင့် ပြည်သူ့ ဆက်ဆံရေး ဦးစီး ဌာန (ရုံးချုပ်) စာတည်း အဖွဲ့|title=နှစ်ဆယ် ရာစု မြန်မာ စာရေး ဆရာ များနှင့် စာစု စာရင်း}}</ref><ref name="multi-talented"/> === အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆု === အကယ်ဒမီ (အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆု) နှစ်ကြိမ် ဆွတ်ခူးရရှိခဲ့သည်။ * ၁၉၆၇-ခုနှစ် (ဆောင်းအိပ်မက်)ဇာတ်ကား * ၁၉၇၀-ခုနှစ် (မှုံရွှေရည်)ဇာတ်ကား ၎င်းအပြင် ဝင်းဦး၏ အဆိုတော်ဘဝကို အစပြုခဲ့သည့် သီချင်းမှာ "တေလေငှက်"ဖြစ်ပြီး ယင်းသီချင်းကို "ချစ်သောသူတစ်ယောက်"ဇာတ်ကားတွင် ကိုယ်တိုင်သီဆိုသရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ဝင်းဦးသည် အချစ်၊ အလွမ်း၊ တိုင်းပြု ပြည်ပြု သီချင်းများနှင့် ခေတ်ပေါ်သီချင်းများ သာမက ရှေးသီချင်းကြီးများကိုပါ ပိုင်နိုင်စွာသီဆိုနိုင်သူ တစ်ဦးဖြစ်ပြီး တစ်ချိန်က [[မန္တလေး]][[မြို့မအပျော်တမ်းတူရိယာအဖွဲ့]]နှင့်တွဲဖက်၍လည်း သီချင်းများ သီဆိုခဲ့သည်။ ၎င်းအပြင် "ကင်းဝန်" အမည်ရှိဓာတ်ပြားကုမ္ပဏီ တည်ထောင်ကာ ကိုယ်တိုင်သီဆိုသည့် သီချင်းများကို ဓာတ်ပြားများအဖြစ် ထုတ်လုပ်ဖြန့်ဖြူးခဲ့သေးသည်။ == စာပေလုပ်ငန်း == ဝင်းဦးသည် ကျောင်းသား ဘဝကပင် သွေးသောက် မဂ္ဂဇင်းနှင့် ရှုမဝမဂ္ဂဇင်း တို့တွင် ညိုမင်းလွင် ကလောင် အမည်ဖြင့် ကဗျာ၊ ဝတ္ထုများ ရေးသားခဲ့သည်။ ပထမဆုံး ရေးသားခဲ့သော ဝတ္ထုမှာ ဂျိန်း ဖြစ်သည်။ ၁၉၆ဝ ပြည့်နှစ် ရှုမဝမဂ္ဂဇင်း၌ တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားတစ်ဦး မဂ္ဂဇင်း ဝတ္ထုရှည်ကြီးကို ရေးသားခဲ့သည်။ ဤမဂ္ဂဇင်း ဝတ္ထုရှည်ကို ဝင်းဦး ကလောင်အမည်ဖြင့် ရေးသားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဝင်းဦး ဆိုသော အမည်သည် ယင်း ဝတ္ထုရှည်ကြီးကြောင့် နာမည်ကျော်ကြား လူသိများခဲ့သည် မှန်သော်လည်း တစ်နိုင်ငံလုံးက ဝင်းဦးကို အသိအမှတ် ပြုခဲ့သည်မှာ ရုပ်ရှင်ကြောင့်ပင် ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်းတိုက်ကို တည်ထောင်ပြီး မြန်မာ့စာပေသမိုင်းတွင် ပထမဆုံးသော ရောင်စုံအော့ဖ်ဆက် နည်းဖြင့် ထုတ်လုပ်သည့် ပထမဆုံးသော "စန္ဒာ"ပုဂ္ဂလိက ရောင်စုံမဂ္ဂဇင်းကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။<ref>{{cite web |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/laughter-the-best-medicine.html |title=Laughter, the best medicine |last=Kyaw Hsu Mon |first= |date=29 August 2015 |website=The Irrawaddy |access-date=16 May 2020 |quote= In the 1960s, Maung Maung’s work appeared in “Sandar,” a popular magazine published by actor Win Oo.}}</ref> ထိုမဂ္ဂဇင်းတွင် ဝင်းဦးသည် ခင်မောင်ဝင့်အမည်ဖြင့် ကမ္ဘာ့ရုပ်ရှင်လောကနှင့် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်လောကအကြောင်းများကို သုတရသ ပြောင်မြောက်စွာ ရေးသားခဲ့သည်။ ယင်းမဂ္ဂဇင်းတွင် ကလေးများအတွက် ဦးဦးပုံပြောမယ်၊ အမျိုးသမီးများအတွက် မရှပ်တေး ဟူသော အခန်းကဏ္ဍများကြောင့် ပရိသတ်များ၏အထူး အားပေးမှုကိုရရှိကာ ထိုအချိန်က စောင်ရေအများဆုံးသော မဂ္ဂဇင်း တစ်စောင်ဖြစ်ခဲ့သည်။ စာမူ အရေအတွက် များများ ဖော်ပြနိုင်ရန်အတွက် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်းတွင် စာလုံးသေး (၁၂) ပွိုင့်ကို စတင် အသုံးပြုခဲ့သည်။ ဝင်းဦး၏ ကလောင်အမည်ခွဲများမှာ ညိုမင်းလွင်၊ ခင်မောင်ဝင့်၊ မိုးကျော်ခေါင် နှင့် ကိုဦးတို့ ဖြစ်သည်။ == ဘဝနိဂုံး == ထို့နောက် ဝင်းဦးသည် ၁၉၈၈ခုနှစ် ဧပြီလတွင် အူမကြီးကင်ဆာကြောင့် ဗြိတိန်သို့ ဆေးသွားကုပြီး ပြန်လာသည်။ ၁၉၈၈ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ခိုင်မာလာနှင်းဆီ ဇာတ်ကားရိုက်ကူးဆဲတွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ကွယ်လွန်ပြီးသောအခါ ဝင်းဦး၏ အမွေများအား ဒေါ်အိုင်ရင်းတင်လှက ဆက်ခံရသည်။ ပေခြောက်ထောင်ကျော် ရိုက်ကူးထားကာ အပြီးမသတ် ရသေးသော ခိုင်မာလာနှင်းဆီ ဇာတ်ကားကို ဒေါ်အိုင်ရင်းတင်လှက ရုပ်ရှင်မင်းသား[[ရန်အောင်(ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်)|ရန်အောင်]] နှင့် အစားထိုး အပြီးသတ် ရိုက်ကူးခဲ့သည်။<ref>အမှတ်(၂၆၄) နိုဝင်ဘာလ၊ ၁၉၉၁−ခုနှစ်ထုတ် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်း၊</ref> == ရေးသား ပြုစုခဲ့သော စာအုပ်များ == {| class="wikitable sortable" ! စဉ် !! အမည် !! ထုတ်ဝေနှစ် !! မှတ်ချက် |- | ၁||[[ကျွန်တော်မွှေးတဲ့မီး (စာအုပ်)|ကျွန်တော်မွှေးတဲ့မီး]]||၁၉၆၉||လုံးချင်းဝတ္ထု |- | ၂||[[သိုး (စာအုပ်)|သိုး]]||၁၉၆၁||လုံးချင်းဝတ္ထု |- | ၃||[[နုနုငယ်ငယ် (စာအုပ်)|နုနုငယ်ငယ်]]||၁၉၆၁||လုံးချင်းဝတ္ထု |- | ၄||[[အာကသဒုံးယာဉ် လက်နက်များ (စာအုပ်)|အာကသဒုံးယာဉ် လက်နက်များ]]||၁၉၆၁|| |- | ၅||[[အသက်ရှင်နေနည်းနှင့် လေဟာပြင်ခရီး (စာအုပ်)|အသက်ရှင်နေနည်းနှင့် လေဟာပြင်ခရီး]]||၁၉၆၁||၁၉၆၁ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် ရှုမဝပုံနှိပ်တိုက်မှ ရိုက်နှိပ်သည်။ |- | ၆||[[မုန်းလဲမေ့ပါနိုင် (စာအုပ်)|မုန်းလဲမေ့ပါနိုင်]]||၁၉၆၂|| |- | ၇||[[လွမ်းလေသူ အမိုက်အမဲ ဝတ္ထုတိုပေါင်းချုပ်]]||၁၉၆၂||ကင်းဝန်စာအုပ်အမှတ်(၅)၊၁၉၆၂ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၈||[[တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားတစ်ဦး (စာအုပ်)|တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားတစ်ဦး]]||၁၉၆၂|| |- | ၉||[[နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ် (စာအုပ်)|နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်]]||၁၉၆၂|| |- | ၁၀||တေးသီချင်းဆန်းများ||၁၉၆၃|| |- | ၁၁||[[ပန်းကြဲတဲ့ ဖဲစက်ရာမှာ (စာအုပ်)|ပန်းကြဲတဲ့ ဖဲစက်ရာမှာ]]||၁၉၆၃|| |- | ၁၂||[[မျက်ရှု (စာအုပ်)|မျက်ရှု]]||၁၉၆၆|| |- | ၁၃||[[ယောက်ျား မပီသသူနှင့် ချစ်မိသူ လူတစ်ယောက်အကြောင်း (စာအုပ်)|ယောက်ျား မပီသသူနှင့် ချစ်မိသူ လူတစ်ယောက်အကြောင်း]]||၁၉၆၉|| |- | ၁၄||[[အသည်းစား မဟာရာဇာ၏ ရှင်းတမ်း (စာအုပ်)|အသည်းစား မဟာရာဇာ၏ ရှင်းတမ်း]]||၁၉၆၉|| |- | ၁၅||ဝင်းဦး၏တေးပေါင်းချုပ်||၁၉၆၉||၁၉၆၉ခုနှစ်၊ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၁၆|| တေးပေါင်းချုပ် လက်ရွေးစင်||၁၉၆၉|| |- | ၁၇||[[နှလုံးသား အသစ်နှင့် ချစ်မည့်သူ (စာအုပ်)|နှလုံးသား အသစ်နှင့် ချစ်မည့်သူ]]||၁၉၇ဝ|| |- | ၁၈||[[မိန်းမလှအမုန်း (စာအုပ်)|မိန်းမလှအမုန်း]]||၁၉၇၀|| |- | ၁၉||[[ငွေလှိုင်းဇာပေါ်မှာ (စာအုပ်)|ငွေလှိုင်းဇာပေါ်မှာ]]||၁၉၇၁||လုံးချင်းဝတ္ထု၊ |- | ၂၀||[[ဆွေး (စာအုပ်)|ဆွေး]]||၁၉၇၁||လုံးချင်းဝတ္ထု၊ ၁၉၇၁ အောက်တိုဘာလ ပထမအကြိမ် အုပ်ရေ၆၀၀၀ အဖိုး(၅)ကျပ်။ |- | ၂၁||[[ရေဒီယိုတေးများ (စာအုပ်)|ရေဒီယိုတေးများ]]||၁၉၇၁|| |- | ၂၂||[[လတန်ခူးပေမို့ (စာအုပ်)|လတန်ခူးပေမို့]]||၁၉၇၁||ပထမဆုံးထုတ်ဝေသည့် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်း၌ ရေးသည့် အခန်းဆက် ဝတ္ထုရှည် |- | ၂၃||[[နောင်အင်းလေး (စာအုပ်)|နောင်အင်းလေး]]||၁၉၇၂||မြန်မာ့အလင်း၌ ရေးသည့် အခန်းဆက် ဝတ္ထုရှည် |- | ၂၄||[[ကြင်နာသူ့အသဲ (စာအုပ်)|ကြင်နာသူ့အသဲ]]||၁၉၇၂||ဤစာအုပ်ကို [[ချစ်သူကြင်သူမြတ်နိုးသူ]] အမည်ဖြင့် ရုပ်ရှင်ရိုက်ခဲ့သည်။ |- | ၂၅||[[ချစ်ဦးသူနှင့် ချစ်ဖူးသူ (စာအုပ်)|ချစ်ဦးသူနှင့် ချစ်ဖူးသူ]]||၁၉၇၂|| |- | ၂၆||[[ဩစတြေးလျမှ ချစ်သမျှအကြောင်း (စာအုပ်)|ဩစတြေးလျားမှ ချစ်သမျှအကြောင်း]]||၁၉၇၂||၁၉၇၂ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလတွင် ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၂၇||[[နာမည်ကျော် ဇာတ်လိုက်မင်းသား ကိုဂွတို (စာအုပ်)|နာမည်ကျော် ဇာတ်လိုက်မင်းသား ကိုဂွတို]]||၁၉၇၃||စန္ဒာ ရုပ်စုံမဂ္ဂဇင်း၌ ရေးသည့် အခန်းဆက် ဝတ္ထုရှည် |- | ၂၈||[[ကျွန်တော် ကျွန်မတို့အရွယ်]]||၁၉၇၄||၁၉၇၄ခုနှစ်၊ ဇွန်လတွင် စန္ဒာပုံနှိပ်တိုက်မှ ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၂၉|| [[ဆယ်စုခေတ် တစ်နှစ်စွန်း မန်းသင်္ကြန် (စာအုပ်)|ဆယ်စုခေတ် တစ်နှစ်စွန်း မန်းသင်္ကြန်]]||၁၉၇၉||၁၉၇၉ ဩဂုတ်လတွင် ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၃၀|| [[ပုဂ္ဂိုလ်ကျော် (၁၃) ဦး (စာအုပ်)|ပုဂ္ဂိုလ်ကျော် (၁၃) ဦး]]||၁၉၆၂||၁၉၆၂ခုနှစ်၊ ရှုမဝစာအုပ်တိုက်မှ ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၃၁|| [[မျှော်လင့်ခိုး သံသရာဝယ် (စာအုပ်)|မြှော်လင့်ခိုး သံသရာဝယ်]]|| || |- | ၃၂||[[သည်ခေတ် သည်အရွယ် သည်လိင်ကိစ္စ (စာအုပ်)|သည်ခေတ် သည်အရွယ် သည်လိင်ကိစ္စ]]|| || |} == သရုပ်ဆောင်ခဲ့သော ရုပ်ရှင်ကားများ == {| class="wikitable sortable" ! စဉ် !! ဇာတ်ကားအမည် !! ပြသခဲ့သည့်နှစ် !! မှတ်ချက် |- | ၁||ချစ်သောသူတစ်ယောက် |၁၉၆၂||ခင်သန်းနု |- | ၂||နှစ်ယောက်တည်းနေချင်တယ် |၁၉၆၂||တင်တင်မူ၊ဒေစီကျော်ဝင်း |- | ၃||မုန်းတလှဲ့ ပြုံးတလှဲ့||၁၉၆၂ |ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- | ၄||ဆောင်းတညဝယ် |၁၉၆၃||ဝါဝါဝင်းရွှေ |- | ၅||ဗိမ္မသာရ |၁၉၆၃||အေဝမ်းတင်မောင်၊ကြည်ကြည်ဌေး၊ ကြည်ကြည်ညွန့် |- | ၆||မာနတံခွန် |၁၉၆၃||ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- | ၇||ပိတောက်ရိပ်ဝယ် |၁၉၆၃|| ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး၊နှင်းဆီ |- | ၈||ဘဝမှတ်တမ်း |၁၉၆၃||ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- | ၉||မြတ် |၁၉၆၃||မြင့်မြင့်ခင်၊ချစ်စပယ် |- | ၁၀||တပွင့်ထဲပန်မယ် |၁၉၆၃||ကြည်ကြည်ဌေး၊သီသီ |- | ၁၁||မောင်တို့ချယ်ရီမြေ | ၁၉၆၃||ခင်သန်းနု |- | ၁၂||ဤစံအိမ်ဝယ် |၁၉၆၃||ဝါဝါဝင်းရွှေ |- | ၁၃||ချစ်သောမောင်မောင် ||၁၉၆၃||သီသီ |- | ၁၄||မောင်ချော့မြှူပါ့မယ် ||၁၉၆၃||ကြည်ကြည်ဌေး |- | ၁၅||ရင်သွေးရင်နှစ် ||၁၉၆၃||မေသစ်၊ ဝါဝါဝင်းရွှေ |- | ၁၆||သစ္စာတူပြိုင် |၁၉၆၄||မြင့်မြင့်ခင် |- | ၁၇||ဘယ်ရပ်ဌာနီ |၁၉၆၄||ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၁၈||မောင့်အချစ်တော် |၁၉၆၄||တင်တင်မူ၊ချစ်စပယ် |- |၁၉ |မေတ္တာပန်းဥယျာဉ် |၁၉၆၄ |မြင့်မြင့်ခင်၊ခင်သန်းနု |- |၂၀ |သိကြားစေသက်သေညွှန်း |၁၉၆၄ |ဝါဝါဝင်းရွှေ၊ခင်သန်းနု |- |၂၁ |ညီညီလွင် |၁၉၆၄ |ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၂၂ |မုန်းမေ့ပါနိုင် |၁၉၆၅ |တင်တင်မူ၊သီသီ၊ ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၂၃ |ချစ်သဲ |၁၉၆၅ |ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၂၄ |ဆုထူးငယ်ပန်ရွယ်သွန်း |၁၉၆၆ |ဒေစီကျော်ဝင်း၊နွဲ့နွဲ့စန်း |- |၂၅ |ရီးစားဓမြ (ခင်သန်းနု) |၁၉၆၇ |ခင်သန်းနု |- |၂၆ |မောင်မောင်နဲ့သိင်္ဂီ |၁၉၆၇ |စံရှားတင်၊စမ်းစမ်းဝင်း |- |၂၇ |နှင်းပျောက်တဲ့နွေ |၁၉၆၇ |တင်တင်မူ၊ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- |၂၈ |ဆောင်းအိပ်မက် |၁၉၆၇ |ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး၊ အေးအေးသင်း (၁၉၆၇ခုနှစ်တွင် အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆုရရှိသည့်ဇာတ်ကား) |- |၂၉ |ကိုယ့်ချစ်သူဘယ်မှာရှိတယ် |၁၉၆၈ |ခင်သန်းနု |- |၃၀ |သိုး |၁၉၆၈ |ခင်သန်းနု |- |၃၁ |တိမ်လွှာမို့မို့လွင် |၁၉၆၈ |မြင့်မြင့်ခင် |- |၃၂ |ကျောက်မဲအကျဉ်းသား (ခင်သန်းနု) |၁၉၆၉ |ခင်သန်းနု |- |၃၃ |မှုံရွှေရည် (*) |၁၉၇၀ |ခင်သန်းနု၊အောင်လွင်၊ဖိုးပါကြီး၊ခင်လေးဆွေနှင့် ကလေးသရုပ်ဆောင်စန္ဒာလင်း |- |၃၄ |တစ်ကျော့နှစ်ကျော့တေးကိုသီ |၁၉၇၁ |တင်တင်မြ၊ချိုပြုံး |- |၃၅ |အတွယ်အတာ |၁၉၇၂ |(ကလေးသရုပ်ဆောင် စန္ဒာလင်း) |- |၃၆ |လတ်လတ် (ခင်သန်းနု) |၁၉၇၃ |ခင်သန်းနု |- |၃၇ |မုန်းပါတယ်မောင့်ကို |၁၉၇၃ |မြင့်မြင့်ခင် |- |၃၈ |ပန်းမြို့တော်သို့ခြေလှမ်းသုံးဆယ် (ချိုပြုံး) |၁၉၇၃ |ကျော်စွာဝင်း၊ချိုပြုံးတို့ခေါင်းဆောင်ပါဝင်၍ ဧည့်သည်သရုပ်ဆောင်အဖြစ်ပါဝင်သည်။ |- |၃၉ |ချစ်သူရွေးမယ်ချစ်ဝဲလယ် |၁၉၇၅ |မြင့်မြင့်ခင်၊တင်တင်နွဲ့၊စမ်းစမ်းအေး၊မြင့်မြင့်ခိုင်၊ချိုပြုံး၊နွဲ့နွဲ့မူ၊စန္ဒာ တို့နှင့်တွဲဖက်၍ မြန်မာ့ရုပ်ရှင်သမိုင်းတွင် ပထမဆုံးအကြိမ် (၈)ကိုယ်ခွဲသရုပ်ဆောင်သည်။ |- |၄၀ |မင်းဘယ်ပြေးမလဲမိချိုသဲ |၁၉၇၆ |စန္ဒာ |- |၄၁ |တိမ်ဦးလေပြေမောင့်ကိုစေ |၁၉၇၇ |ခင်ယုမေ၊တင်တင်နွဲ့ |- |၄၂ |သက်တန့်ပေါ်ကလူတစ်ယောက် |၁၉၈၀ |ခင်သန်းနု၊အေးအေးသင်း |- |၄၃ |မိန်းမနဲ့ယောက်ျား |၁၉၈၁ |မြင့်မြင့်ခိုင်၊ယဉ်ယဉ်အေး |- |၄၄ |ကျွန်တော်ပြောချင်သောအချစ်အကြောင်း |၁၉၈၁ |ခင်သန်းနွယ် |- |၄၅ |မေတ္တာကမ္ဘာခြားလေသူ |၁၉၈၁ |နွဲ့နွဲ့မူ |- |၄၆ |ချစ်သူကြင်သူမြတ်နိုးသူ |၁၉၈၁ |မြင့်မြင့်ခင်၊မြင့်မြင့်ခိုင် |- |၄၇ |ဇာတိသွေး |၁၉၈၁ |ကြည်ကြည်ဌေး၊ဆွေဇင်ထိုက် |- |၄၈ |ရာမလက္ခဏလိုအချစ်မျိုး |၁၉၈၂ |ဆွေဇင်ထိုက် |- |၄၉ |ဝေဠု |၁၉၈၂ |ကျော်စွာဝင်း၊ မေဝင်းမောင် |- |၅၀ |မိုးပုလဲသူဇာ |၁၉၈၂ |စောမြသန္တာ၊ သီတာဝင်း |- |၅၁ |နှစ်ယောက်တည်းနေချင်တယ် |၁၉၈၂ |ဝင်းဦးအဖြစ်နာမည်ကျော်ခဲ့သည့် တင်တင်မူနှင့်အောင်မြင်ခဲ့သောကားကို ကိုယ်တိုင်ဒါရိုက်တာလုပ်၍ အေးမင်းဝင်း၊ချိုပြုံး၊မေဝင်းမောင်တို့နှင့်ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ |- |၅၂ |ငွေလှိုင်းဇာပေါ်မှာ |၁၉၈၇ |ကိုယ်တိုင်ဒါရိုက်တာလုပ်ပြီး ကျော်စွာဝင်း၊ချိုပြုံးတို့နှင့် ကျော်စွာဝင်းဖခင်နေရာမှ သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ |- |၅၃ |ခိုင်မာလာနှင်းဆီ |၁၉၈၇-၈၈ |ခင်သန်းနုနှင့် ပေ၆၀၀၀ကျော်ရိုက်ကူးထားခဲ့ပြီးကွယ်လွန်ပြီးနောက် ရန်အောင်နှင့်ဆက်လက်ရိုက်ကူးကာ ၁၉၉၂ခုနှစ်တွင် ရုံတင်ပြသခဲ့သည်။ |} == သီဆိုခဲ့သောတေးသီချင်းများ == ခုနစ်ရက်တိုင်တိုင်မအားနိုင် - တင်တင်မြ အေဝမ်းတင်တင်လှ တို့နှင့် တွဲဖက် ခေတ်ဟောင်း ပြန်ဆိုတေး - ၂ ခွေတွဲ (၂၅) ပုဒ် ချစ်ပြုံးမဉ္ဇူ ဆင်အံငှက်ပျော (တေးရေး ရေနံသာစိုးလှိုင်) နတ်ချင်း နှင့် သီချင်းခန့်များ (၈) ပုဒ် ပုဏ္ဏကလိုအချစ်မျိုး (၁၀) ပုဒ် ပြည်တော်ဝင် မပြီးသေးသောပန်းချီကား - တစ်ပုဒ်ချင်းဓာတ်ပြား (တေးရေး မြို့မငြိမ်း) မဟာဂီတတေးသီချင်းများ အမှတ် (၁) (၁၃) ပုဒ် မျက်ဝန်းလဲ့ပြာပြာ - တစ်ပုဒ်ချင်းဓာတ်ပြား (တေးရေး ဘိုကလေးတင့်အောင်) မြနန္ဒာ ရတနာပုံ တေးစီးရီး - မေသစ် ရီရီသန့် တို့နှင့် တွဲဖက် (၁၅) ပုဒ် အလင်္ကာကျော်စွာ ဆရာ ရွှေပြည်အေး တေးနုလက်ရာ အမှတ် (၃) အောင်ပင်လယ် ==အကိုးအကား== {{reflist}} {{lifetime|၁၉၃၅|၁၉၈၈}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား အဆိုတော်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆုရှင်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ]] 09y92e0fmiw3u9n6rnevn4kp6ai19w7 1052382 1052381 2026-09-11T16:07:40Z ~2026-39963-61 145736 /* သီဆိုခဲ့သောတေးသီချင်းများ */ 1052382 wikitext text/x-wiki {{Infobox artist | name= ဝင်းဦး | image= Winoo.gif | caption= | birth_name= လှမြင့် | other name = ကိုဦး | birth_date= {{Birth date|1935|03|13|df=y}} | birth_place= [[ရန်ကုန်မြို့]] | death_date= {{Death date and age|1988|12|14|1935|03|13|df=y}} | death_place= [[ရန်ကုန်မြို့]] | resting_place= [[ရန်ကုန်မြို့]] | nationality= မြန်မာ | education= တီတီစီလေ့ကျင့်ရေးကျောင်း၊ [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]၊ ဗိုလ်သင်တန်းအပတ်စဉ်(၈) | known_for= ဒါရိုက်တာ၊ မင်းသား၊ ဇာတ်ညွှန်းဆရာ၊ အဆိုတော်၊ စာရေးဆရာ၊ ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီပိုင်ရှင်နှင့် မဂ္ဂဇင်းစာအုပ်ထုတ်ဝေသူပိုင်ရှင် | notable_works= {{unbulleted list | ''နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်'' ၁၉၆၂ | ''[[မောင်တို့ချယ်ရီမြေ]]'' ၁၉၆၃ | ''[[တိမ်လွှာမို့မိုလွင်]]'' ၁၉၆၇ | ''မင်း ဘယ်ပြေးမလဲ မိချိုသဲ'' | ''ဆောင်းအိပ်မက်'' ၁၉၆၇ | [[မှုံရွှေရည်]] | ''သိုး''၊ ''ကျောက်မဲအကျဉ်းသား'' | ''[[တကျော့ နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ (ရုပ်ရှင်)|တကျော့နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ]]'' | ''ခိုင်မာလာနှင်းဆီ'' }} | movement= | spouse= }} '''ဝင်းဦး''' (၁၉၃၅-၁၉၈၈) သည် မြန်မာ့အနုပညာသမိုင်းတွင် ထူးချွန်သော မင်းသား၊ ဒါရိုက်တာ၊ ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီပိုင်ရှင်၊ ဇာတ်ညွှန်းရေးဆရာ၊ စာရေးဆရာ၊ မဂ္ဂဇင်းထုတ်ဝေသူ၊ ပုံနှိပ်တိုက်ပိုင်ရှင်၊ အဆိုတော် နှင့် ဓာတ်ပြားတိုက်ပိုင်ရှင် ဖြစ်သည်။ == ငယ်ဘဝ == ဝင်းဦးကို သမိုင်းအငြိမ်းစားပါမောက္ခ [[ဘညွန့်|ဦးဘညွန့်]] (ခေတ်ဟောင်းတေးဂီတသမိုင်းတွင်ထင်ရှားသည့် ချစ်ဒုက္ခသီချင်းသီဆိုသူ) နှင့် ဒေါ်နှင်းရီ (မင်နီဘခက်)တို့က ရန်ကုန်မြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ ဝင်းဦး၏ အမည်ရင်းမှာ လှမြင့်ဖြစ်ပြီး ငယ်နာမည်မှာ ဘိုနီဖြစ်သည်။ မွေးချင်းငါးဦးအနက် တတိယမြောက်ဖြစ်သည်။ မွေးချင်းအားလုံးမှာ အနုပညာရှင်များဖြစ် အစဉ်လိုက် ဒေါ်တင်တင်ဦး (စာရေးဆရာမမေယု)၊ ကိုကျော်ဝင်း (မင်းသား ဝင်းညွန့်)၊ ကိုအုန်းကြိုင် (မင်းသား အောင်မိုး)၊ တက္ကသိုလ် ကြည်ရွှင်တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ဝင်းဦးဟု နာမည်ပေးထားခြင်းမှာ အစ်မဖြစ်သူ တင်တင်ဦး နှင့် အစ်ကိုဝင်းညွန့် နာမည် ရှေ့ဆုံးနှင့် နောက်ဆုံးစာလုံးကိုယူ၍ ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ဦးဘညွန့်သည်ချစ်ဒုက္ခနှင့်ဆူထူးရွယ်သီချင်းနှစ်ပုဒ်ဖြင့် ဓာတ်ပြားရအဆိုတော်အဖြစ် နာမည်ကျန်ရစ်သူ ဖြစ်ကာ တက္ကသိုလ်ပါမောက္ခတစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။ မိခင် မင်နီဘခက်၏ ဖခင်သည် မြန်မာတိုင်းရင်းဆေးပညာအကြောင်း သုတေသနများ ဆောင်ရွက်ခဲ့သော ဆရာဝန် ကာနယ်ဘခက် ဖြစ်၍ ကာနယ်ဘခက်ရဲ့ ဖခင်ဖြစ်သူမှာ မြန်မာပြည်၌ ပထမဆုံးဖွဲ့ခဲ့သည့် လက်ထောက်ဘုရင်ခံ၏ အတိုင်ပင်ခံကောင်စီဝင် မော်လမြိုင်မြို့မှ ဦးခက် ဖြစ်သည်။<ref name="bbc myanmar"/> == ပညာရေး == ဝင်းဦးသည် [[ဒုတိယကမ္ဘာစစ်]]ကြီး ပြီးသောအခါ တီတီစီလေ့ကျင့်ရေးကျောင်းတွင် ပညာကို စတင်သင်ယူခဲ့သည်။ တီတီစီကျောင်းမှာပင် တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းအောင်မြင်ခဲ့သည်။ [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]တွင် ဆက်လက် ပညာသင်ကြားရာ ဥပစာအထက်တန်း အောင်မြင်ခဲ့သည်။ တက္ကသိုလ်ပညာကို ဆုံးခန်းတိုင် မသင်ဘဲ ဗိုလ်သင်တန်းအပတ်စဉ်(၈)ကို တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်ကိုဦး အမည်ဖြင့် တပ်မတော် (ကြည်း) ၌ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ == စစ်မှုထမ်းဘဝ == ဝင်းဦးသည် တပ်မဟာ(၅)နှင့် တပ်ရင်း(၇)တို့)တွင် အမှုထမ်းခဲ့သည်။ ယင်းကဲ့သို့ အမှုထမ်းနေစဉ်အတွင်း [[မှော်ဘီမြို့]]ရှိ ကြည်း၊ ရေ၊ လေ၊ ပူးပေါင်းစစ်ဆင်ရေး လေထီးသင်တန်းသို့ တက်ရောက်ပြီး ၁၉၅၉ ခုနှစ်တွင် ဩစတြေးလျနိုင်ငံသို့ လေထီးပညာရပ်များ သွားရောက် သင်ကြားခဲ့သည်။ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာသောအခါ မှော်ဘီလေထီးသင်တန်းကျောင်းတွင် နည်းပြအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီးနောက် ၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် တပ်မတော်မှ ဗိုလ်ကြီးအဆင့်ဖြင့် အနားယူခဲ့သည်။<ref name="multi-talented">{{cite web |url=https://www.moi.gov.mm/npe/?q=news/7/08/2013/id-4850|title=မြန်မာ့အနုပညာလောက၏ စွယ်စုံအနုပညာရှင် အကယ်ဒမီ ဝင်းဦး |last=Phyo Sandar Myint |first= |date=7 August 2013|access-date=16 May 2020 |language=Myanmar |trans-title=Academy-winner Win Oo, a multi-talented artist in the Myanma entertainment industry (literature, music and films}}</ref> == အနုပညာလုပ်ငန်း == ဝင်းဦးသည် စာပေလောကတွင် အောင်မြင်ခဲ့သလို ရုပ်ရှင်လောကတွင်လည်း လျှမ်းလျှမ်းတောက်အောင်မြင်ခဲ့သည့် အနုပညာသမားတစ်ဦးဖြစ်သည်။ ဝင်းဦးသည် ''မင်းထင်ရွှေမှန်'' ရာဇဝင်ဇာတ်ကား ဇာတ်ညွှန်းရေးသားရာမှ အစပြုကာ စာပေလောကမှ ရုပ်ရှင်လောကသို့ နယ်ပယ်ချဲ့ထွင်လာခဲ့သည်။ ဝင်းဦး၏ ပွဲဦးထွက်ဇာတ်ကားမှာ [[ရှုမဝ ရုပ်စုံမဂ္ဂဇင်း|ရှုမဝ မဂ္ဂဇင်း]]တွင် သူကိုယ်တိုင်ရေးသားထားသည့် ''နှစ်ယောက်ထဲနေချင်တယ်'' ဝတ္ထုရှည်ကို မင်းသမီး [[တင်တင်မူ]]နှင့်အတူ ဇာတ်ကား အဖြစ် ပုံဖော်ခဲ့သည်။ ထိုဇာတ်ကားနှင့်အတူ ယင်းဇာတ်ကား၏ဇာတ်ဝင်တေးဖြစ်သည့် ''မီးပုံပွဲ'' သီချင်းသည် ထိုအချိန်က ဝင်းဦးဟူသော သရုပ်ဆောင်သစ်၏ နာမည်နှင့်အတူ မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံးရှိ ရုပ်ရှင်ပရိသတ်များ၏ ရင်ထဲသို့ လွှမ်းမိုးနိုင်ခဲ့သည်။ သို့သော် ထိုဇာတ်ကားသည် ဝင်းဦး၏ ပထမဆုံး ရုံတင်ခဲ့သောဇာတ်ကားမဟုတ်ပေ။ ပထမဆုံးရုပ်ရှင်ဖြစ်သည့် "နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်" ဇာတ်ကား ရိုက်ကူးနေစဉ်မှာပင် မြဇော်ရုပ်ရှင် ထုတ်လုပ်ရေးက ဒါရိုက်တာ မင်းရှင်နောင်အား တာဝန်ပေးပီး " ချစ်သောသူ တယောက်" ဇာတ်ကားကို ရိုက်ကူးစေခဲ့သည်။ " ချစ်သောသူ တယောက်" ဇာတ်ကားသည် " နှစ်ယောက်ထဲနေချင်တယ်" ဇာတ်ကားထက် စောစီးစွာ ရုံတင်ခဲ့သော်လည်း အောင်မြင်မှု မရခဲ့ပေ။ ထို့အပြင် ဝင်းဦးသည် အခြားသောရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီများအတွက် ဇာတ်ကားပေါင်းများစွာတွင် ပါဝင်သရုပ်ဆောင် ပေးခဲ့ရုံသာမက "စန္ဒာ" ကိုယ်ပိုင်ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီကိုလည်း တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ဝင်းဦးကိုယ်တိုင်ဒါရိုက်တာလုပ်ပြီး ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သော ''ဆောင်းအိပ်မက်'' ဇာတ်ကားတွင် နှစ်ကိုယ်ခွဲသရုပ်ဆောင်မှုဖြင့် ၁၉၆၇ခုနှစ်တွင် ပထမဆုံးအကြိမ် [[မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆု|အကယ်ဒမီဆု]] ရရှိခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်တွင် အလားတူပင် ကိုယ်တိုင်ပါဝင်သရုပ်ဆောင် ရိုက်ကူးခဲ့သည့် နာမည်ကျော် ''[[မှုံရွှေရည်]]'' ဇာတ်ကားဖြင့် ဒုတိယအကြိမ် အကယ်ဒမီဆု ထပ်မံရရှိခဲ့ပြန်သည်။ ဝင်းဦး၏ အနုပညာ သက်တမ်းတလျှောက်တွင် အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆု နှစ်ကြိမ်၊ ဇာတ်ကားဆု နှစ်ကြိမ် ရရှိဆွတ်ခူးနိုင်ခဲ့သည်။ ဝင်းဦးရိုက်ကူးခဲ့သည့် ''ချစ်သူရွေးမယ်ချစ်ဝဲလယ်'' ဇာတ်ကားသည် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်လောက၏ပထမဆုံးသော ရှစ်ကိုယ်ခွဲ ဇာတ်ကား ဖြစ်သည်။<ref name="bbc myanmar">{{cite web |url=https://www.bbc.com/burmese/in-depth-46605005|title= နှုတ်ခမ်းမွေးမင်းသား ဝင်းဦးရဲ့ အမြတ်နိုးဆုံးအနုပညာက ဘာလဲ|website= BBC Myanmar|last= Bo Bo |first= |date=18 December 2018|access-date=16 May 2020 |language=Myanmar |trans-title=What’s the type of arts the mustache actor Win Oo admires best?}}</ref> ဝင်းဦးပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည့် နာမည်ကြီးဇာတ်ကားအချို့မှာ မင်းသမီး တင်တင်မူနှင့် နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်၊ [[ခင်သန်းနု]]နှင့် မှုံရွှေရည်၊ [[မောင်တို့ချယ်ရီမြေ]]နှင့် ကျောက်မဲအကျဉ်းသား မြင့်မြင့်ခင်နှင့် တိမ်လွှာမို့မိုလွင်၊ စန္ဒာနှင့် မင်း ဘယ်ပြေးမလဲ မိချိုသဲ၊ တင်တင်အေး၊ အေးအေးသင်းတို့နှင့် ဆောင်းအိပ်မက်၊ ချစ်စပယ်နှင့် မောင့်အချစ်တော်၊ [[နေဝင်း၊ ကောလိပ်ဂျင်|ကောလိပ်ဂျင်နေဝင်း]]၊ [[ခင်သန်းနု]]တို့နှင့် သိုး၊ မင်းသမီးချိုပြုံး၊ [[တင်တင်မြ]] တို့နှင့် [[တကျော့ နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ (ရုပ်ရှင်)|တကျော့နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ]]၊ မင်းသမီးမပါပဲရိုက်ကူးခဲ့သည့် အတွယ်အတာ နှင့် နောက်ဆုံးရိုက်ကူးခဲ့သည့် ခိုင်မာလာနှင်းဆီ ဇာတ်ကားတို့မှာ အထူးထင်ရှားခဲ့သည်။ <ref>{{cite book|publisher=ပညာရွှေတောင် စာအုပ်တိုက်|date=ဧပြီ ၂၀၀၃|edition=ပထမ အကြိမ်|author=ပြန်ကြားရေးနှင့် ပြည်သူ့ ဆက်ဆံရေး ဦးစီး ဌာန (ရုံးချုပ်) စာတည်း အဖွဲ့|title=နှစ်ဆယ် ရာစု မြန်မာ စာရေး ဆရာ များနှင့် စာစု စာရင်း}}</ref><ref name="multi-talented"/> === အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆု === အကယ်ဒမီ (အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆု) နှစ်ကြိမ် ဆွတ်ခူးရရှိခဲ့သည်။ * ၁၉၆၇-ခုနှစ် (ဆောင်းအိပ်မက်)ဇာတ်ကား * ၁၉၇၀-ခုနှစ် (မှုံရွှေရည်)ဇာတ်ကား ၎င်းအပြင် ဝင်းဦး၏ အဆိုတော်ဘဝကို အစပြုခဲ့သည့် သီချင်းမှာ "တေလေငှက်"ဖြစ်ပြီး ယင်းသီချင်းကို "ချစ်သောသူတစ်ယောက်"ဇာတ်ကားတွင် ကိုယ်တိုင်သီဆိုသရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ဝင်းဦးသည် အချစ်၊ အလွမ်း၊ တိုင်းပြု ပြည်ပြု သီချင်းများနှင့် ခေတ်ပေါ်သီချင်းများ သာမက ရှေးသီချင်းကြီးများကိုပါ ပိုင်နိုင်စွာသီဆိုနိုင်သူ တစ်ဦးဖြစ်ပြီး တစ်ချိန်က [[မန္တလေး]][[မြို့မအပျော်တမ်းတူရိယာအဖွဲ့]]နှင့်တွဲဖက်၍လည်း သီချင်းများ သီဆိုခဲ့သည်။ ၎င်းအပြင် "ကင်းဝန်" အမည်ရှိဓာတ်ပြားကုမ္ပဏီ တည်ထောင်ကာ ကိုယ်တိုင်သီဆိုသည့် သီချင်းများကို ဓာတ်ပြားများအဖြစ် ထုတ်လုပ်ဖြန့်ဖြူးခဲ့သေးသည်။ == စာပေလုပ်ငန်း == ဝင်းဦးသည် ကျောင်းသား ဘဝကပင် သွေးသောက် မဂ္ဂဇင်းနှင့် ရှုမဝမဂ္ဂဇင်း တို့တွင် ညိုမင်းလွင် ကလောင် အမည်ဖြင့် ကဗျာ၊ ဝတ္ထုများ ရေးသားခဲ့သည်။ ပထမဆုံး ရေးသားခဲ့သော ဝတ္ထုမှာ ဂျိန်း ဖြစ်သည်။ ၁၉၆ဝ ပြည့်နှစ် ရှုမဝမဂ္ဂဇင်း၌ တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားတစ်ဦး မဂ္ဂဇင်း ဝတ္ထုရှည်ကြီးကို ရေးသားခဲ့သည်။ ဤမဂ္ဂဇင်း ဝတ္ထုရှည်ကို ဝင်းဦး ကလောင်အမည်ဖြင့် ရေးသားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဝင်းဦး ဆိုသော အမည်သည် ယင်း ဝတ္ထုရှည်ကြီးကြောင့် နာမည်ကျော်ကြား လူသိများခဲ့သည် မှန်သော်လည်း တစ်နိုင်ငံလုံးက ဝင်းဦးကို အသိအမှတ် ပြုခဲ့သည်မှာ ရုပ်ရှင်ကြောင့်ပင် ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်းတိုက်ကို တည်ထောင်ပြီး မြန်မာ့စာပေသမိုင်းတွင် ပထမဆုံးသော ရောင်စုံအော့ဖ်ဆက် နည်းဖြင့် ထုတ်လုပ်သည့် ပထမဆုံးသော "စန္ဒာ"ပုဂ္ဂလိက ရောင်စုံမဂ္ဂဇင်းကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။<ref>{{cite web |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/laughter-the-best-medicine.html |title=Laughter, the best medicine |last=Kyaw Hsu Mon |first= |date=29 August 2015 |website=The Irrawaddy |access-date=16 May 2020 |quote= In the 1960s, Maung Maung’s work appeared in “Sandar,” a popular magazine published by actor Win Oo.}}</ref> ထိုမဂ္ဂဇင်းတွင် ဝင်းဦးသည် ခင်မောင်ဝင့်အမည်ဖြင့် ကမ္ဘာ့ရုပ်ရှင်လောကနှင့် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်လောကအကြောင်းများကို သုတရသ ပြောင်မြောက်စွာ ရေးသားခဲ့သည်။ ယင်းမဂ္ဂဇင်းတွင် ကလေးများအတွက် ဦးဦးပုံပြောမယ်၊ အမျိုးသမီးများအတွက် မရှပ်တေး ဟူသော အခန်းကဏ္ဍများကြောင့် ပရိသတ်များ၏အထူး အားပေးမှုကိုရရှိကာ ထိုအချိန်က စောင်ရေအများဆုံးသော မဂ္ဂဇင်း တစ်စောင်ဖြစ်ခဲ့သည်။ စာမူ အရေအတွက် များများ ဖော်ပြနိုင်ရန်အတွက် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်းတွင် စာလုံးသေး (၁၂) ပွိုင့်ကို စတင် အသုံးပြုခဲ့သည်။ ဝင်းဦး၏ ကလောင်အမည်ခွဲများမှာ ညိုမင်းလွင်၊ ခင်မောင်ဝင့်၊ မိုးကျော်ခေါင် နှင့် ကိုဦးတို့ ဖြစ်သည်။ == ဘဝနိဂုံး == ထို့နောက် ဝင်းဦးသည် ၁၉၈၈ခုနှစ် ဧပြီလတွင် အူမကြီးကင်ဆာကြောင့် ဗြိတိန်သို့ ဆေးသွားကုပြီး ပြန်လာသည်။ ၁၉၈၈ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ခိုင်မာလာနှင်းဆီ ဇာတ်ကားရိုက်ကူးဆဲတွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ကွယ်လွန်ပြီးသောအခါ ဝင်းဦး၏ အမွေများအား ဒေါ်အိုင်ရင်းတင်လှက ဆက်ခံရသည်။ ပေခြောက်ထောင်ကျော် ရိုက်ကူးထားကာ အပြီးမသတ် ရသေးသော ခိုင်မာလာနှင်းဆီ ဇာတ်ကားကို ဒေါ်အိုင်ရင်းတင်လှက ရုပ်ရှင်မင်းသား[[ရန်အောင်(ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်)|ရန်အောင်]] နှင့် အစားထိုး အပြီးသတ် ရိုက်ကူးခဲ့သည်။<ref>အမှတ်(၂၆၄) နိုဝင်ဘာလ၊ ၁၉၉၁−ခုနှစ်ထုတ် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်း၊</ref> == ရေးသား ပြုစုခဲ့သော စာအုပ်များ == {| class="wikitable sortable" ! စဉ် !! အမည် !! ထုတ်ဝေနှစ် !! မှတ်ချက် |- | ၁||[[ကျွန်တော်မွှေးတဲ့မီး (စာအုပ်)|ကျွန်တော်မွှေးတဲ့မီး]]||၁၉၆၉||လုံးချင်းဝတ္ထု |- | ၂||[[သိုး (စာအုပ်)|သိုး]]||၁၉၆၁||လုံးချင်းဝတ္ထု |- | ၃||[[နုနုငယ်ငယ် (စာအုပ်)|နုနုငယ်ငယ်]]||၁၉၆၁||လုံးချင်းဝတ္ထု |- | ၄||[[အာကသဒုံးယာဉ် လက်နက်များ (စာအုပ်)|အာကသဒုံးယာဉ် လက်နက်များ]]||၁၉၆၁|| |- | ၅||[[အသက်ရှင်နေနည်းနှင့် လေဟာပြင်ခရီး (စာအုပ်)|အသက်ရှင်နေနည်းနှင့် လေဟာပြင်ခရီး]]||၁၉၆၁||၁၉၆၁ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် ရှုမဝပုံနှိပ်တိုက်မှ ရိုက်နှိပ်သည်။ |- | ၆||[[မုန်းလဲမေ့ပါနိုင် (စာအုပ်)|မုန်းလဲမေ့ပါနိုင်]]||၁၉၆၂|| |- | ၇||[[လွမ်းလေသူ အမိုက်အမဲ ဝတ္ထုတိုပေါင်းချုပ်]]||၁၉၆၂||ကင်းဝန်စာအုပ်အမှတ်(၅)၊၁၉၆၂ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၈||[[တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားတစ်ဦး (စာအုပ်)|တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားတစ်ဦး]]||၁၉၆၂|| |- | ၉||[[နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ် (စာအုပ်)|နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်]]||၁၉၆၂|| |- | ၁၀||တေးသီချင်းဆန်းများ||၁၉၆၃|| |- | ၁၁||[[ပန်းကြဲတဲ့ ဖဲစက်ရာမှာ (စာအုပ်)|ပန်းကြဲတဲ့ ဖဲစက်ရာမှာ]]||၁၉၆၃|| |- | ၁၂||[[မျက်ရှု (စာအုပ်)|မျက်ရှု]]||၁၉၆၆|| |- | ၁၃||[[ယောက်ျား မပီသသူနှင့် ချစ်မိသူ လူတစ်ယောက်အကြောင်း (စာအုပ်)|ယောက်ျား မပီသသူနှင့် ချစ်မိသူ လူတစ်ယောက်အကြောင်း]]||၁၉၆၉|| |- | ၁၄||[[အသည်းစား မဟာရာဇာ၏ ရှင်းတမ်း (စာအုပ်)|အသည်းစား မဟာရာဇာ၏ ရှင်းတမ်း]]||၁၉၆၉|| |- | ၁၅||ဝင်းဦး၏တေးပေါင်းချုပ်||၁၉၆၉||၁၉၆၉ခုနှစ်၊ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၁၆|| တေးပေါင်းချုပ် လက်ရွေးစင်||၁၉၆၉|| |- | ၁၇||[[နှလုံးသား အသစ်နှင့် ချစ်မည့်သူ (စာအုပ်)|နှလုံးသား အသစ်နှင့် ချစ်မည့်သူ]]||၁၉၇ဝ|| |- | ၁၈||[[မိန်းမလှအမုန်း (စာအုပ်)|မိန်းမလှအမုန်း]]||၁၉၇၀|| |- | ၁၉||[[ငွေလှိုင်းဇာပေါ်မှာ (စာအုပ်)|ငွေလှိုင်းဇာပေါ်မှာ]]||၁၉၇၁||လုံးချင်းဝတ္ထု၊ |- | ၂၀||[[ဆွေး (စာအုပ်)|ဆွေး]]||၁၉၇၁||လုံးချင်းဝတ္ထု၊ ၁၉၇၁ အောက်တိုဘာလ ပထမအကြိမ် အုပ်ရေ၆၀၀၀ အဖိုး(၅)ကျပ်။ |- | ၂၁||[[ရေဒီယိုတေးများ (စာအုပ်)|ရေဒီယိုတေးများ]]||၁၉၇၁|| |- | ၂၂||[[လတန်ခူးပေမို့ (စာအုပ်)|လတန်ခူးပေမို့]]||၁၉၇၁||ပထမဆုံးထုတ်ဝေသည့် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်း၌ ရေးသည့် အခန်းဆက် ဝတ္ထုရှည် |- | ၂၃||[[နောင်အင်းလေး (စာအုပ်)|နောင်အင်းလေး]]||၁၉၇၂||မြန်မာ့အလင်း၌ ရေးသည့် အခန်းဆက် ဝတ္ထုရှည် |- | ၂၄||[[ကြင်နာသူ့အသဲ (စာအုပ်)|ကြင်နာသူ့အသဲ]]||၁၉၇၂||ဤစာအုပ်ကို [[ချစ်သူကြင်သူမြတ်နိုးသူ]] အမည်ဖြင့် ရုပ်ရှင်ရိုက်ခဲ့သည်။ |- | ၂၅||[[ချစ်ဦးသူနှင့် ချစ်ဖူးသူ (စာအုပ်)|ချစ်ဦးသူနှင့် ချစ်ဖူးသူ]]||၁၉၇၂|| |- | ၂၆||[[ဩစတြေးလျမှ ချစ်သမျှအကြောင်း (စာအုပ်)|ဩစတြေးလျားမှ ချစ်သမျှအကြောင်း]]||၁၉၇၂||၁၉၇၂ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလတွင် ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၂၇||[[နာမည်ကျော် ဇာတ်လိုက်မင်းသား ကိုဂွတို (စာအုပ်)|နာမည်ကျော် ဇာတ်လိုက်မင်းသား ကိုဂွတို]]||၁၉၇၃||စန္ဒာ ရုပ်စုံမဂ္ဂဇင်း၌ ရေးသည့် အခန်းဆက် ဝတ္ထုရှည် |- | ၂၈||[[ကျွန်တော် ကျွန်မတို့အရွယ်]]||၁၉၇၄||၁၉၇၄ခုနှစ်၊ ဇွန်လတွင် စန္ဒာပုံနှိပ်တိုက်မှ ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၂၉|| [[ဆယ်စုခေတ် တစ်နှစ်စွန်း မန်းသင်္ကြန် (စာအုပ်)|ဆယ်စုခေတ် တစ်နှစ်စွန်း မန်းသင်္ကြန်]]||၁၉၇၉||၁၉၇၉ ဩဂုတ်လတွင် ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၃၀|| [[ပုဂ္ဂိုလ်ကျော် (၁၃) ဦး (စာအုပ်)|ပုဂ္ဂိုလ်ကျော် (၁၃) ဦး]]||၁၉၆၂||၁၉၆၂ခုနှစ်၊ ရှုမဝစာအုပ်တိုက်မှ ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၃၁|| [[မျှော်လင့်ခိုး သံသရာဝယ် (စာအုပ်)|မြှော်လင့်ခိုး သံသရာဝယ်]]|| || |- | ၃၂||[[သည်ခေတ် သည်အရွယ် သည်လိင်ကိစ္စ (စာအုပ်)|သည်ခေတ် သည်အရွယ် သည်လိင်ကိစ္စ]]|| || |} == သရုပ်ဆောင်ခဲ့သော ရုပ်ရှင်ကားများ == {| class="wikitable sortable" ! စဉ် !! ဇာတ်ကားအမည် !! ပြသခဲ့သည့်နှစ် !! မှတ်ချက် |- | ၁||ချစ်သောသူတစ်ယောက် |၁၉၆၂||ခင်သန်းနု |- | ၂||နှစ်ယောက်တည်းနေချင်တယ် |၁၉၆၂||တင်တင်မူ၊ဒေစီကျော်ဝင်း |- | ၃||မုန်းတလှဲ့ ပြုံးတလှဲ့||၁၉၆၂ |ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- | ၄||ဆောင်းတညဝယ် |၁၉၆၃||ဝါဝါဝင်းရွှေ |- | ၅||ဗိမ္မသာရ |၁၉၆၃||အေဝမ်းတင်မောင်၊ကြည်ကြည်ဌေး၊ ကြည်ကြည်ညွန့် |- | ၆||မာနတံခွန် |၁၉၆၃||ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- | ၇||ပိတောက်ရိပ်ဝယ် |၁၉၆၃|| ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး၊နှင်းဆီ |- | ၈||ဘဝမှတ်တမ်း |၁၉၆၃||ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- | ၉||မြတ် |၁၉၆၃||မြင့်မြင့်ခင်၊ချစ်စပယ် |- | ၁၀||တပွင့်ထဲပန်မယ် |၁၉၆၃||ကြည်ကြည်ဌေး၊သီသီ |- | ၁၁||မောင်တို့ချယ်ရီမြေ | ၁၉၆၃||ခင်သန်းနု |- | ၁၂||ဤစံအိမ်ဝယ် |၁၉၆၃||ဝါဝါဝင်းရွှေ |- | ၁၃||ချစ်သောမောင်မောင် ||၁၉၆၃||သီသီ |- | ၁၄||မောင်ချော့မြှူပါ့မယ် ||၁၉၆၃||ကြည်ကြည်ဌေး |- | ၁၅||ရင်သွေးရင်နှစ် ||၁၉၆၃||မေသစ်၊ ဝါဝါဝင်းရွှေ |- | ၁၆||သစ္စာတူပြိုင် |၁၉၆၄||မြင့်မြင့်ခင် |- | ၁၇||ဘယ်ရပ်ဌာနီ |၁၉၆၄||ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၁၈||မောင့်အချစ်တော် |၁၉၆၄||တင်တင်မူ၊ချစ်စပယ် |- |၁၉ |မေတ္တာပန်းဥယျာဉ် |၁၉၆၄ |မြင့်မြင့်ခင်၊ခင်သန်းနု |- |၂၀ |သိကြားစေသက်သေညွှန်း |၁၉၆၄ |ဝါဝါဝင်းရွှေ၊ခင်သန်းနု |- |၂၁ |ညီညီလွင် |၁၉၆၄ |ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၂၂ |မုန်းမေ့ပါနိုင် |၁၉၆၅ |တင်တင်မူ၊သီသီ၊ ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၂၃ |ချစ်သဲ |၁၉၆၅ |ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၂၄ |ဆုထူးငယ်ပန်ရွယ်သွန်း |၁၉၆၆ |ဒေစီကျော်ဝင်း၊နွဲ့နွဲ့စန်း |- |၂၅ |ရီးစားဓမြ (ခင်သန်းနု) |၁၉၆၇ |ခင်သန်းနု |- |၂၆ |မောင်မောင်နဲ့သိင်္ဂီ |၁၉၆၇ |စံရှားတင်၊စမ်းစမ်းဝင်း |- |၂၇ |နှင်းပျောက်တဲ့နွေ |၁၉၆၇ |တင်တင်မူ၊ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- |၂၈ |ဆောင်းအိပ်မက် |၁၉၆၇ |ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး၊ အေးအေးသင်း (၁၉၆၇ခုနှစ်တွင် အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆုရရှိသည့်ဇာတ်ကား) |- |၂၉ |ကိုယ့်ချစ်သူဘယ်မှာရှိတယ် |၁၉၆၈ |ခင်သန်းနု |- |၃၀ |သိုး |၁၉၆၈ |ခင်သန်းနု |- |၃၁ |တိမ်လွှာမို့မို့လွင် |၁၉၆၈ |မြင့်မြင့်ခင် |- |၃၂ |ကျောက်မဲအကျဉ်းသား (ခင်သန်းနု) |၁၉၆၉ |ခင်သန်းနု |- |၃၃ |မှုံရွှေရည် (*) |၁၉၇၀ |ခင်သန်းနု၊အောင်လွင်၊ဖိုးပါကြီး၊ခင်လေးဆွေနှင့် ကလေးသရုပ်ဆောင်စန္ဒာလင်း |- |၃၄ |တစ်ကျော့နှစ်ကျော့တေးကိုသီ |၁၉၇၁ |တင်တင်မြ၊ချိုပြုံး |- |၃၅ |အတွယ်အတာ |၁၉၇၂ |(ကလေးသရုပ်ဆောင် စန္ဒာလင်း) |- |၃၆ |လတ်လတ် (ခင်သန်းနု) |၁၉၇၃ |ခင်သန်းနု |- |၃၇ |မုန်းပါတယ်မောင့်ကို |၁၉၇၃ |မြင့်မြင့်ခင် |- |၃၈ |ပန်းမြို့တော်သို့ခြေလှမ်းသုံးဆယ် (ချိုပြုံး) |၁၉၇၃ |ကျော်စွာဝင်း၊ချိုပြုံးတို့ခေါင်းဆောင်ပါဝင်၍ ဧည့်သည်သရုပ်ဆောင်အဖြစ်ပါဝင်သည်။ |- |၃၉ |ချစ်သူရွေးမယ်ချစ်ဝဲလယ် |၁၉၇၅ |မြင့်မြင့်ခင်၊တင်တင်နွဲ့၊စမ်းစမ်းအေး၊မြင့်မြင့်ခိုင်၊ချိုပြုံး၊နွဲ့နွဲ့မူ၊စန္ဒာ တို့နှင့်တွဲဖက်၍ မြန်မာ့ရုပ်ရှင်သမိုင်းတွင် ပထမဆုံးအကြိမ် (၈)ကိုယ်ခွဲသရုပ်ဆောင်သည်။ |- |၄၀ |မင်းဘယ်ပြေးမလဲမိချိုသဲ |၁၉၇၆ |စန္ဒာ |- |၄၁ |တိမ်ဦးလေပြေမောင့်ကိုစေ |၁၉၇၇ |ခင်ယုမေ၊တင်တင်နွဲ့ |- |၄၂ |သက်တန့်ပေါ်ကလူတစ်ယောက် |၁၉၈၀ |ခင်သန်းနု၊အေးအေးသင်း |- |၄၃ |မိန်းမနဲ့ယောက်ျား |၁၉၈၁ |မြင့်မြင့်ခိုင်၊ယဉ်ယဉ်အေး |- |၄၄ |ကျွန်တော်ပြောချင်သောအချစ်အကြောင်း |၁၉၈၁ |ခင်သန်းနွယ် |- |၄၅ |မေတ္တာကမ္ဘာခြားလေသူ |၁၉၈၁ |နွဲ့နွဲ့မူ |- |၄၆ |ချစ်သူကြင်သူမြတ်နိုးသူ |၁၉၈၁ |မြင့်မြင့်ခင်၊မြင့်မြင့်ခိုင် |- |၄၇ |ဇာတိသွေး |၁၉၈၁ |ကြည်ကြည်ဌေး၊ဆွေဇင်ထိုက် |- |၄၈ |ရာမလက္ခဏလိုအချစ်မျိုး |၁၉၈၂ |ဆွေဇင်ထိုက် |- |၄၉ |ဝေဠု |၁၉၈၂ |ကျော်စွာဝင်း၊ မေဝင်းမောင် |- |၅၀ |မိုးပုလဲသူဇာ |၁၉၈၂ |စောမြသန္တာ၊ သီတာဝင်း |- |၅၁ |နှစ်ယောက်တည်းနေချင်တယ် |၁၉၈၂ |ဝင်းဦးအဖြစ်နာမည်ကျော်ခဲ့သည့် တင်တင်မူနှင့်အောင်မြင်ခဲ့သောကားကို ကိုယ်တိုင်ဒါရိုက်တာလုပ်၍ အေးမင်းဝင်း၊ချိုပြုံး၊မေဝင်းမောင်တို့နှင့်ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ |- |၅၂ |ငွေလှိုင်းဇာပေါ်မှာ |၁၉၈၇ |ကိုယ်တိုင်ဒါရိုက်တာလုပ်ပြီး ကျော်စွာဝင်း၊ချိုပြုံးတို့နှင့် ကျော်စွာဝင်းဖခင်နေရာမှ သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ |- |၅၃ |ခိုင်မာလာနှင်းဆီ |၁၉၈၇-၈၈ |ခင်သန်းနုနှင့် ပေ၆၀၀၀ကျော်ရိုက်ကူးထားခဲ့ပြီးကွယ်လွန်ပြီးနောက် ရန်အောင်နှင့်ဆက်လက်ရိုက်ကူးကာ ၁၉၉၂ခုနှစ်တွင် ရုံတင်ပြသခဲ့သည်။ |} == သီဆိုခဲ့သောတေးသီချင်းများ == ခုနစ်ရက်တိုင်တိုင်မအားနိုင် - တင်တင်မြ အေဝမ်းတင်တင်လှ တို့နှင့် တွဲဖက် ခေတ်ဟောင်း ပြန်ဆိုတေး - ၂ ခွေတွဲ (၂၅) ပုဒ် ချစ်ပြုံးမဉ္ဇူ ဆင်အံငှက်ပျော (တေးရေး ရေနံသာစိုးလှိုင်) နတ်ချင်း နှင့် သီချင်းခန့်များ (၈) ပုဒ် ပုဏ္ဏကလိုအချစ်မျိုး (၁၀) ပုဒ် ပြည်တော်ဝင် မပြီးသေးသောပန်းချီကား - တစ်ပုဒ်ချင်းဓာတ်ပြား (တေးရေး မြို့မငြိမ်း) မဟာဂီတတေးသီချင်းများ အမှတ် (၁) (၁၃) ပုဒ် မျက်ဝန်းလဲ့ပြာပြာ - တစ်ပုဒ်ချင်းဓာတ်ပြား (တေးရေး ဘိုကလေးတင့်အောင်) မြနန္ဒာ (တေးရေး နန်းတော်ရှေ့ဆရာတင်) ရတနာပုံ တေးစီးရီး - မေသစ် ရီရီသန့် တို့နှင့် တွဲဖက် (၁၅) ပုဒ် အလင်္ကာကျော်စွာ ဆရာ ရွှေပြည်အေး တေးနုလက်ရာ အမှတ် (၃) အောင်ပင်လယ် ==အကိုးအကား== {{reflist}} {{lifetime|၁၉၃၅|၁၉၈၈}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား အဆိုတော်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆုရှင်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ]] rtfhajtkjhiuv4jkqccrzix6p3b7fja 1052383 1052382 2026-09-11T16:09:17Z ~2026-39963-61 145736 /* သီဆိုခဲ့သောတေးသီချင်းများ */ 1052383 wikitext text/x-wiki {{Infobox artist | name= ဝင်းဦး | image= Winoo.gif | caption= | birth_name= လှမြင့် | other name = ကိုဦး | birth_date= {{Birth date|1935|03|13|df=y}} | birth_place= [[ရန်ကုန်မြို့]] | death_date= {{Death date and age|1988|12|14|1935|03|13|df=y}} | death_place= [[ရန်ကုန်မြို့]] | resting_place= [[ရန်ကုန်မြို့]] | nationality= မြန်မာ | education= တီတီစီလေ့ကျင့်ရေးကျောင်း၊ [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]၊ ဗိုလ်သင်တန်းအပတ်စဉ်(၈) | known_for= ဒါရိုက်တာ၊ မင်းသား၊ ဇာတ်ညွှန်းဆရာ၊ အဆိုတော်၊ စာရေးဆရာ၊ ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီပိုင်ရှင်နှင့် မဂ္ဂဇင်းစာအုပ်ထုတ်ဝေသူပိုင်ရှင် | notable_works= {{unbulleted list | ''နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်'' ၁၉၆၂ | ''[[မောင်တို့ချယ်ရီမြေ]]'' ၁၉၆၃ | ''[[တိမ်လွှာမို့မိုလွင်]]'' ၁၉၆၇ | ''မင်း ဘယ်ပြေးမလဲ မိချိုသဲ'' | ''ဆောင်းအိပ်မက်'' ၁၉၆၇ | [[မှုံရွှေရည်]] | ''သိုး''၊ ''ကျောက်မဲအကျဉ်းသား'' | ''[[တကျော့ နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ (ရုပ်ရှင်)|တကျော့နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ]]'' | ''ခိုင်မာလာနှင်းဆီ'' }} | movement= | spouse= }} '''ဝင်းဦး''' (၁၉၃၅-၁၉၈၈) သည် မြန်မာ့အနုပညာသမိုင်းတွင် ထူးချွန်သော မင်းသား၊ ဒါရိုက်တာ၊ ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီပိုင်ရှင်၊ ဇာတ်ညွှန်းရေးဆရာ၊ စာရေးဆရာ၊ မဂ္ဂဇင်းထုတ်ဝေသူ၊ ပုံနှိပ်တိုက်ပိုင်ရှင်၊ အဆိုတော် နှင့် ဓာတ်ပြားတိုက်ပိုင်ရှင် ဖြစ်သည်။ == ငယ်ဘဝ == ဝင်းဦးကို သမိုင်းအငြိမ်းစားပါမောက္ခ [[ဘညွန့်|ဦးဘညွန့်]] (ခေတ်ဟောင်းတေးဂီတသမိုင်းတွင်ထင်ရှားသည့် ချစ်ဒုက္ခသီချင်းသီဆိုသူ) နှင့် ဒေါ်နှင်းရီ (မင်နီဘခက်)တို့က ရန်ကုန်မြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ ဝင်းဦး၏ အမည်ရင်းမှာ လှမြင့်ဖြစ်ပြီး ငယ်နာမည်မှာ ဘိုနီဖြစ်သည်။ မွေးချင်းငါးဦးအနက် တတိယမြောက်ဖြစ်သည်။ မွေးချင်းအားလုံးမှာ အနုပညာရှင်များဖြစ် အစဉ်လိုက် ဒေါ်တင်တင်ဦး (စာရေးဆရာမမေယု)၊ ကိုကျော်ဝင်း (မင်းသား ဝင်းညွန့်)၊ ကိုအုန်းကြိုင် (မင်းသား အောင်မိုး)၊ တက္ကသိုလ် ကြည်ရွှင်တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ဝင်းဦးဟု နာမည်ပေးထားခြင်းမှာ အစ်မဖြစ်သူ တင်တင်ဦး နှင့် အစ်ကိုဝင်းညွန့် နာမည် ရှေ့ဆုံးနှင့် နောက်ဆုံးစာလုံးကိုယူ၍ ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ဦးဘညွန့်သည်ချစ်ဒုက္ခနှင့်ဆူထူးရွယ်သီချင်းနှစ်ပုဒ်ဖြင့် ဓာတ်ပြားရအဆိုတော်အဖြစ် နာမည်ကျန်ရစ်သူ ဖြစ်ကာ တက္ကသိုလ်ပါမောက္ခတစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။ မိခင် မင်နီဘခက်၏ ဖခင်သည် မြန်မာတိုင်းရင်းဆေးပညာအကြောင်း သုတေသနများ ဆောင်ရွက်ခဲ့သော ဆရာဝန် ကာနယ်ဘခက် ဖြစ်၍ ကာနယ်ဘခက်ရဲ့ ဖခင်ဖြစ်သူမှာ မြန်မာပြည်၌ ပထမဆုံးဖွဲ့ခဲ့သည့် လက်ထောက်ဘုရင်ခံ၏ အတိုင်ပင်ခံကောင်စီဝင် မော်လမြိုင်မြို့မှ ဦးခက် ဖြစ်သည်။<ref name="bbc myanmar"/> == ပညာရေး == ဝင်းဦးသည် [[ဒုတိယကမ္ဘာစစ်]]ကြီး ပြီးသောအခါ တီတီစီလေ့ကျင့်ရေးကျောင်းတွင် ပညာကို စတင်သင်ယူခဲ့သည်။ တီတီစီကျောင်းမှာပင် တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းအောင်မြင်ခဲ့သည်။ [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]တွင် ဆက်လက် ပညာသင်ကြားရာ ဥပစာအထက်တန်း အောင်မြင်ခဲ့သည်။ တက္ကသိုလ်ပညာကို ဆုံးခန်းတိုင် မသင်ဘဲ ဗိုလ်သင်တန်းအပတ်စဉ်(၈)ကို တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်ကိုဦး အမည်ဖြင့် တပ်မတော် (ကြည်း) ၌ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ == စစ်မှုထမ်းဘဝ == ဝင်းဦးသည် တပ်မဟာ(၅)နှင့် တပ်ရင်း(၇)တို့)တွင် အမှုထမ်းခဲ့သည်။ ယင်းကဲ့သို့ အမှုထမ်းနေစဉ်အတွင်း [[မှော်ဘီမြို့]]ရှိ ကြည်း၊ ရေ၊ လေ၊ ပူးပေါင်းစစ်ဆင်ရေး လေထီးသင်တန်းသို့ တက်ရောက်ပြီး ၁၉၅၉ ခုနှစ်တွင် ဩစတြေးလျနိုင်ငံသို့ လေထီးပညာရပ်များ သွားရောက် သင်ကြားခဲ့သည်။ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာသောအခါ မှော်ဘီလေထီးသင်တန်းကျောင်းတွင် နည်းပြအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီးနောက် ၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် တပ်မတော်မှ ဗိုလ်ကြီးအဆင့်ဖြင့် အနားယူခဲ့သည်။<ref name="multi-talented">{{cite web |url=https://www.moi.gov.mm/npe/?q=news/7/08/2013/id-4850|title=မြန်မာ့အနုပညာလောက၏ စွယ်စုံအနုပညာရှင် အကယ်ဒမီ ဝင်းဦး |last=Phyo Sandar Myint |first= |date=7 August 2013|access-date=16 May 2020 |language=Myanmar |trans-title=Academy-winner Win Oo, a multi-talented artist in the Myanma entertainment industry (literature, music and films}}</ref> == အနုပညာလုပ်ငန်း == ဝင်းဦးသည် စာပေလောကတွင် အောင်မြင်ခဲ့သလို ရုပ်ရှင်လောကတွင်လည်း လျှမ်းလျှမ်းတောက်အောင်မြင်ခဲ့သည့် အနုပညာသမားတစ်ဦးဖြစ်သည်။ ဝင်းဦးသည် ''မင်းထင်ရွှေမှန်'' ရာဇဝင်ဇာတ်ကား ဇာတ်ညွှန်းရေးသားရာမှ အစပြုကာ စာပေလောကမှ ရုပ်ရှင်လောကသို့ နယ်ပယ်ချဲ့ထွင်လာခဲ့သည်။ ဝင်းဦး၏ ပွဲဦးထွက်ဇာတ်ကားမှာ [[ရှုမဝ ရုပ်စုံမဂ္ဂဇင်း|ရှုမဝ မဂ္ဂဇင်း]]တွင် သူကိုယ်တိုင်ရေးသားထားသည့် ''နှစ်ယောက်ထဲနေချင်တယ်'' ဝတ္ထုရှည်ကို မင်းသမီး [[တင်တင်မူ]]နှင့်အတူ ဇာတ်ကား အဖြစ် ပုံဖော်ခဲ့သည်။ ထိုဇာတ်ကားနှင့်အတူ ယင်းဇာတ်ကား၏ဇာတ်ဝင်တေးဖြစ်သည့် ''မီးပုံပွဲ'' သီချင်းသည် ထိုအချိန်က ဝင်းဦးဟူသော သရုပ်ဆောင်သစ်၏ နာမည်နှင့်အတူ မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံးရှိ ရုပ်ရှင်ပရိသတ်များ၏ ရင်ထဲသို့ လွှမ်းမိုးနိုင်ခဲ့သည်။ သို့သော် ထိုဇာတ်ကားသည် ဝင်းဦး၏ ပထမဆုံး ရုံတင်ခဲ့သောဇာတ်ကားမဟုတ်ပေ။ ပထမဆုံးရုပ်ရှင်ဖြစ်သည့် "နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်" ဇာတ်ကား ရိုက်ကူးနေစဉ်မှာပင် မြဇော်ရုပ်ရှင် ထုတ်လုပ်ရေးက ဒါရိုက်တာ မင်းရှင်နောင်အား တာဝန်ပေးပီး " ချစ်သောသူ တယောက်" ဇာတ်ကားကို ရိုက်ကူးစေခဲ့သည်။ " ချစ်သောသူ တယောက်" ဇာတ်ကားသည် " နှစ်ယောက်ထဲနေချင်တယ်" ဇာတ်ကားထက် စောစီးစွာ ရုံတင်ခဲ့သော်လည်း အောင်မြင်မှု မရခဲ့ပေ။ ထို့အပြင် ဝင်းဦးသည် အခြားသောရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီများအတွက် ဇာတ်ကားပေါင်းများစွာတွင် ပါဝင်သရုပ်ဆောင် ပေးခဲ့ရုံသာမက "စန္ဒာ" ကိုယ်ပိုင်ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီကိုလည်း တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ဝင်းဦးကိုယ်တိုင်ဒါရိုက်တာလုပ်ပြီး ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သော ''ဆောင်းအိပ်မက်'' ဇာတ်ကားတွင် နှစ်ကိုယ်ခွဲသရုပ်ဆောင်မှုဖြင့် ၁၉၆၇ခုနှစ်တွင် ပထမဆုံးအကြိမ် [[မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆု|အကယ်ဒမီဆု]] ရရှိခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်တွင် အလားတူပင် ကိုယ်တိုင်ပါဝင်သရုပ်ဆောင် ရိုက်ကူးခဲ့သည့် နာမည်ကျော် ''[[မှုံရွှေရည်]]'' ဇာတ်ကားဖြင့် ဒုတိယအကြိမ် အကယ်ဒမီဆု ထပ်မံရရှိခဲ့ပြန်သည်။ ဝင်းဦး၏ အနုပညာ သက်တမ်းတလျှောက်တွင် အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆု နှစ်ကြိမ်၊ ဇာတ်ကားဆု နှစ်ကြိမ် ရရှိဆွတ်ခူးနိုင်ခဲ့သည်။ ဝင်းဦးရိုက်ကူးခဲ့သည့် ''ချစ်သူရွေးမယ်ချစ်ဝဲလယ်'' ဇာတ်ကားသည် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်လောက၏ပထမဆုံးသော ရှစ်ကိုယ်ခွဲ ဇာတ်ကား ဖြစ်သည်။<ref name="bbc myanmar">{{cite web |url=https://www.bbc.com/burmese/in-depth-46605005|title= နှုတ်ခမ်းမွေးမင်းသား ဝင်းဦးရဲ့ အမြတ်နိုးဆုံးအနုပညာက ဘာလဲ|website= BBC Myanmar|last= Bo Bo |first= |date=18 December 2018|access-date=16 May 2020 |language=Myanmar |trans-title=What’s the type of arts the mustache actor Win Oo admires best?}}</ref> ဝင်းဦးပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည့် နာမည်ကြီးဇာတ်ကားအချို့မှာ မင်းသမီး တင်တင်မူနှင့် နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်၊ [[ခင်သန်းနု]]နှင့် မှုံရွှေရည်၊ [[မောင်တို့ချယ်ရီမြေ]]နှင့် ကျောက်မဲအကျဉ်းသား မြင့်မြင့်ခင်နှင့် တိမ်လွှာမို့မိုလွင်၊ စန္ဒာနှင့် မင်း ဘယ်ပြေးမလဲ မိချိုသဲ၊ တင်တင်အေး၊ အေးအေးသင်းတို့နှင့် ဆောင်းအိပ်မက်၊ ချစ်စပယ်နှင့် မောင့်အချစ်တော်၊ [[နေဝင်း၊ ကောလိပ်ဂျင်|ကောလိပ်ဂျင်နေဝင်း]]၊ [[ခင်သန်းနု]]တို့နှင့် သိုး၊ မင်းသမီးချိုပြုံး၊ [[တင်တင်မြ]] တို့နှင့် [[တကျော့ နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ (ရုပ်ရှင်)|တကျော့နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ]]၊ မင်းသမီးမပါပဲရိုက်ကူးခဲ့သည့် အတွယ်အတာ နှင့် နောက်ဆုံးရိုက်ကူးခဲ့သည့် ခိုင်မာလာနှင်းဆီ ဇာတ်ကားတို့မှာ အထူးထင်ရှားခဲ့သည်။ <ref>{{cite book|publisher=ပညာရွှေတောင် စာအုပ်တိုက်|date=ဧပြီ ၂၀၀၃|edition=ပထမ အကြိမ်|author=ပြန်ကြားရေးနှင့် ပြည်သူ့ ဆက်ဆံရေး ဦးစီး ဌာန (ရုံးချုပ်) စာတည်း အဖွဲ့|title=နှစ်ဆယ် ရာစု မြန်မာ စာရေး ဆရာ များနှင့် စာစု စာရင်း}}</ref><ref name="multi-talented"/> === အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆု === အကယ်ဒမီ (အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆု) နှစ်ကြိမ် ဆွတ်ခူးရရှိခဲ့သည်။ * ၁၉၆၇-ခုနှစ် (ဆောင်းအိပ်မက်)ဇာတ်ကား * ၁၉၇၀-ခုနှစ် (မှုံရွှေရည်)ဇာတ်ကား ၎င်းအပြင် ဝင်းဦး၏ အဆိုတော်ဘဝကို အစပြုခဲ့သည့် သီချင်းမှာ "တေလေငှက်"ဖြစ်ပြီး ယင်းသီချင်းကို "ချစ်သောသူတစ်ယောက်"ဇာတ်ကားတွင် ကိုယ်တိုင်သီဆိုသရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ဝင်းဦးသည် အချစ်၊ အလွမ်း၊ တိုင်းပြု ပြည်ပြု သီချင်းများနှင့် ခေတ်ပေါ်သီချင်းများ သာမက ရှေးသီချင်းကြီးများကိုပါ ပိုင်နိုင်စွာသီဆိုနိုင်သူ တစ်ဦးဖြစ်ပြီး တစ်ချိန်က [[မန္တလေး]][[မြို့မအပျော်တမ်းတူရိယာအဖွဲ့]]နှင့်တွဲဖက်၍လည်း သီချင်းများ သီဆိုခဲ့သည်။ ၎င်းအပြင် "ကင်းဝန်" အမည်ရှိဓာတ်ပြားကုမ္ပဏီ တည်ထောင်ကာ ကိုယ်တိုင်သီဆိုသည့် သီချင်းများကို ဓာတ်ပြားများအဖြစ် ထုတ်လုပ်ဖြန့်ဖြူးခဲ့သေးသည်။ == စာပေလုပ်ငန်း == ဝင်းဦးသည် ကျောင်းသား ဘဝကပင် သွေးသောက် မဂ္ဂဇင်းနှင့် ရှုမဝမဂ္ဂဇင်း တို့တွင် ညိုမင်းလွင် ကလောင် အမည်ဖြင့် ကဗျာ၊ ဝတ္ထုများ ရေးသားခဲ့သည်။ ပထမဆုံး ရေးသားခဲ့သော ဝတ္ထုမှာ ဂျိန်း ဖြစ်သည်။ ၁၉၆ဝ ပြည့်နှစ် ရှုမဝမဂ္ဂဇင်း၌ တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားတစ်ဦး မဂ္ဂဇင်း ဝတ္ထုရှည်ကြီးကို ရေးသားခဲ့သည်။ ဤမဂ္ဂဇင်း ဝတ္ထုရှည်ကို ဝင်းဦး ကလောင်အမည်ဖြင့် ရေးသားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဝင်းဦး ဆိုသော အမည်သည် ယင်း ဝတ္ထုရှည်ကြီးကြောင့် နာမည်ကျော်ကြား လူသိများခဲ့သည် မှန်သော်လည်း တစ်နိုင်ငံလုံးက ဝင်းဦးကို အသိအမှတ် ပြုခဲ့သည်မှာ ရုပ်ရှင်ကြောင့်ပင် ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်းတိုက်ကို တည်ထောင်ပြီး မြန်မာ့စာပေသမိုင်းတွင် ပထမဆုံးသော ရောင်စုံအော့ဖ်ဆက် နည်းဖြင့် ထုတ်လုပ်သည့် ပထမဆုံးသော "စန္ဒာ"ပုဂ္ဂလိက ရောင်စုံမဂ္ဂဇင်းကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။<ref>{{cite web |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/laughter-the-best-medicine.html |title=Laughter, the best medicine |last=Kyaw Hsu Mon |first= |date=29 August 2015 |website=The Irrawaddy |access-date=16 May 2020 |quote= In the 1960s, Maung Maung’s work appeared in “Sandar,” a popular magazine published by actor Win Oo.}}</ref> ထိုမဂ္ဂဇင်းတွင် ဝင်းဦးသည် ခင်မောင်ဝင့်အမည်ဖြင့် ကမ္ဘာ့ရုပ်ရှင်လောကနှင့် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်လောကအကြောင်းများကို သုတရသ ပြောင်မြောက်စွာ ရေးသားခဲ့သည်။ ယင်းမဂ္ဂဇင်းတွင် ကလေးများအတွက် ဦးဦးပုံပြောမယ်၊ အမျိုးသမီးများအတွက် မရှပ်တေး ဟူသော အခန်းကဏ္ဍများကြောင့် ပရိသတ်များ၏အထူး အားပေးမှုကိုရရှိကာ ထိုအချိန်က စောင်ရေအများဆုံးသော မဂ္ဂဇင်း တစ်စောင်ဖြစ်ခဲ့သည်။ စာမူ အရေအတွက် များများ ဖော်ပြနိုင်ရန်အတွက် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်းတွင် စာလုံးသေး (၁၂) ပွိုင့်ကို စတင် အသုံးပြုခဲ့သည်။ ဝင်းဦး၏ ကလောင်အမည်ခွဲများမှာ ညိုမင်းလွင်၊ ခင်မောင်ဝင့်၊ မိုးကျော်ခေါင် နှင့် ကိုဦးတို့ ဖြစ်သည်။ == ဘဝနိဂုံး == ထို့နောက် ဝင်းဦးသည် ၁၉၈၈ခုနှစ် ဧပြီလတွင် အူမကြီးကင်ဆာကြောင့် ဗြိတိန်သို့ ဆေးသွားကုပြီး ပြန်လာသည်။ ၁၉၈၈ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ခိုင်မာလာနှင်းဆီ ဇာတ်ကားရိုက်ကူးဆဲတွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ကွယ်လွန်ပြီးသောအခါ ဝင်းဦး၏ အမွေများအား ဒေါ်အိုင်ရင်းတင်လှက ဆက်ခံရသည်။ ပေခြောက်ထောင်ကျော် ရိုက်ကူးထားကာ အပြီးမသတ် ရသေးသော ခိုင်မာလာနှင်းဆီ ဇာတ်ကားကို ဒေါ်အိုင်ရင်းတင်လှက ရုပ်ရှင်မင်းသား[[ရန်အောင်(ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်)|ရန်အောင်]] နှင့် အစားထိုး အပြီးသတ် ရိုက်ကူးခဲ့သည်။<ref>အမှတ်(၂၆၄) နိုဝင်ဘာလ၊ ၁၉၉၁−ခုနှစ်ထုတ် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်း၊</ref> == ရေးသား ပြုစုခဲ့သော စာအုပ်များ == {| class="wikitable sortable" ! စဉ် !! အမည် !! ထုတ်ဝေနှစ် !! မှတ်ချက် |- | ၁||[[ကျွန်တော်မွှေးတဲ့မီး (စာအုပ်)|ကျွန်တော်မွှေးတဲ့မီး]]||၁၉၆၉||လုံးချင်းဝတ္ထု |- | ၂||[[သိုး (စာအုပ်)|သိုး]]||၁၉၆၁||လုံးချင်းဝတ္ထု |- | ၃||[[နုနုငယ်ငယ် (စာအုပ်)|နုနုငယ်ငယ်]]||၁၉၆၁||လုံးချင်းဝတ္ထု |- | ၄||[[အာကသဒုံးယာဉ် လက်နက်များ (စာအုပ်)|အာကသဒုံးယာဉ် လက်နက်များ]]||၁၉၆၁|| |- | ၅||[[အသက်ရှင်နေနည်းနှင့် လေဟာပြင်ခရီး (စာအုပ်)|အသက်ရှင်နေနည်းနှင့် လေဟာပြင်ခရီး]]||၁၉၆၁||၁၉၆၁ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် ရှုမဝပုံနှိပ်တိုက်မှ ရိုက်နှိပ်သည်။ |- | ၆||[[မုန်းလဲမေ့ပါနိုင် (စာအုပ်)|မုန်းလဲမေ့ပါနိုင်]]||၁၉၆၂|| |- | ၇||[[လွမ်းလေသူ အမိုက်အမဲ ဝတ္ထုတိုပေါင်းချုပ်]]||၁၉၆၂||ကင်းဝန်စာအုပ်အမှတ်(၅)၊၁၉၆၂ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၈||[[တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားတစ်ဦး (စာအုပ်)|တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားတစ်ဦး]]||၁၉၆၂|| |- | ၉||[[နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ် (စာအုပ်)|နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်]]||၁၉၆၂|| |- | ၁၀||တေးသီချင်းဆန်းများ||၁၉၆၃|| |- | ၁၁||[[ပန်းကြဲတဲ့ ဖဲစက်ရာမှာ (စာအုပ်)|ပန်းကြဲတဲ့ ဖဲစက်ရာမှာ]]||၁၉၆၃|| |- | ၁၂||[[မျက်ရှု (စာအုပ်)|မျက်ရှု]]||၁၉၆၆|| |- | ၁၃||[[ယောက်ျား မပီသသူနှင့် ချစ်မိသူ လူတစ်ယောက်အကြောင်း (စာအုပ်)|ယောက်ျား မပီသသူနှင့် ချစ်မိသူ လူတစ်ယောက်အကြောင်း]]||၁၉၆၉|| |- | ၁၄||[[အသည်းစား မဟာရာဇာ၏ ရှင်းတမ်း (စာအုပ်)|အသည်းစား မဟာရာဇာ၏ ရှင်းတမ်း]]||၁၉၆၉|| |- | ၁၅||ဝင်းဦး၏တေးပေါင်းချုပ်||၁၉၆၉||၁၉၆၉ခုနှစ်၊ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၁၆|| တေးပေါင်းချုပ် လက်ရွေးစင်||၁၉၆၉|| |- | ၁၇||[[နှလုံးသား အသစ်နှင့် ချစ်မည့်သူ (စာအုပ်)|နှလုံးသား အသစ်နှင့် ချစ်မည့်သူ]]||၁၉၇ဝ|| |- | ၁၈||[[မိန်းမလှအမုန်း (စာအုပ်)|မိန်းမလှအမုန်း]]||၁၉၇၀|| |- | ၁၉||[[ငွေလှိုင်းဇာပေါ်မှာ (စာအုပ်)|ငွေလှိုင်းဇာပေါ်မှာ]]||၁၉၇၁||လုံးချင်းဝတ္ထု၊ |- | ၂၀||[[ဆွေး (စာအုပ်)|ဆွေး]]||၁၉၇၁||လုံးချင်းဝတ္ထု၊ ၁၉၇၁ အောက်တိုဘာလ ပထမအကြိမ် အုပ်ရေ၆၀၀၀ အဖိုး(၅)ကျပ်။ |- | ၂၁||[[ရေဒီယိုတေးများ (စာအုပ်)|ရေဒီယိုတေးများ]]||၁၉၇၁|| |- | ၂၂||[[လတန်ခူးပေမို့ (စာအုပ်)|လတန်ခူးပေမို့]]||၁၉၇၁||ပထမဆုံးထုတ်ဝေသည့် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်း၌ ရေးသည့် အခန်းဆက် ဝတ္ထုရှည် |- | ၂၃||[[နောင်အင်းလေး (စာအုပ်)|နောင်အင်းလေး]]||၁၉၇၂||မြန်မာ့အလင်း၌ ရေးသည့် အခန်းဆက် ဝတ္ထုရှည် |- | ၂၄||[[ကြင်နာသူ့အသဲ (စာအုပ်)|ကြင်နာသူ့အသဲ]]||၁၉၇၂||ဤစာအုပ်ကို [[ချစ်သူကြင်သူမြတ်နိုးသူ]] အမည်ဖြင့် ရုပ်ရှင်ရိုက်ခဲ့သည်။ |- | ၂၅||[[ချစ်ဦးသူနှင့် ချစ်ဖူးသူ (စာအုပ်)|ချစ်ဦးသူနှင့် ချစ်ဖူးသူ]]||၁၉၇၂|| |- | ၂၆||[[ဩစတြေးလျမှ ချစ်သမျှအကြောင်း (စာအုပ်)|ဩစတြေးလျားမှ ချစ်သမျှအကြောင်း]]||၁၉၇၂||၁၉၇၂ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလတွင် ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၂၇||[[နာမည်ကျော် ဇာတ်လိုက်မင်းသား ကိုဂွတို (စာအုပ်)|နာမည်ကျော် ဇာတ်လိုက်မင်းသား ကိုဂွတို]]||၁၉၇၃||စန္ဒာ ရုပ်စုံမဂ္ဂဇင်း၌ ရေးသည့် အခန်းဆက် ဝတ္ထုရှည် |- | ၂၈||[[ကျွန်တော် ကျွန်မတို့အရွယ်]]||၁၉၇၄||၁၉၇၄ခုနှစ်၊ ဇွန်လတွင် စန္ဒာပုံနှိပ်တိုက်မှ ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၂၉|| [[ဆယ်စုခေတ် တစ်နှစ်စွန်း မန်းသင်္ကြန် (စာအုပ်)|ဆယ်စုခေတ် တစ်နှစ်စွန်း မန်းသင်္ကြန်]]||၁၉၇၉||၁၉၇၉ ဩဂုတ်လတွင် ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၃၀|| [[ပုဂ္ဂိုလ်ကျော် (၁၃) ဦး (စာအုပ်)|ပုဂ္ဂိုလ်ကျော် (၁၃) ဦး]]||၁၉၆၂||၁၉၆၂ခုနှစ်၊ ရှုမဝစာအုပ်တိုက်မှ ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၃၁|| [[မျှော်လင့်ခိုး သံသရာဝယ် (စာအုပ်)|မြှော်လင့်ခိုး သံသရာဝယ်]]|| || |- | ၃၂||[[သည်ခေတ် သည်အရွယ် သည်လိင်ကိစ္စ (စာအုပ်)|သည်ခေတ် သည်အရွယ် သည်လိင်ကိစ္စ]]|| || |} == သရုပ်ဆောင်ခဲ့သော ရုပ်ရှင်ကားများ == {| class="wikitable sortable" ! စဉ် !! ဇာတ်ကားအမည် !! ပြသခဲ့သည့်နှစ် !! မှတ်ချက် |- | ၁||ချစ်သောသူတစ်ယောက် |၁၉၆၂||ခင်သန်းနု |- | ၂||နှစ်ယောက်တည်းနေချင်တယ် |၁၉၆၂||တင်တင်မူ၊ဒေစီကျော်ဝင်း |- | ၃||မုန်းတလှဲ့ ပြုံးတလှဲ့||၁၉၆၂ |ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- | ၄||ဆောင်းတညဝယ် |၁၉၆၃||ဝါဝါဝင်းရွှေ |- | ၅||ဗိမ္မသာရ |၁၉၆၃||အေဝမ်းတင်မောင်၊ကြည်ကြည်ဌေး၊ ကြည်ကြည်ညွန့် |- | ၆||မာနတံခွန် |၁၉၆၃||ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- | ၇||ပိတောက်ရိပ်ဝယ် |၁၉၆၃|| ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး၊နှင်းဆီ |- | ၈||ဘဝမှတ်တမ်း |၁၉၆၃||ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- | ၉||မြတ် |၁၉၆၃||မြင့်မြင့်ခင်၊ချစ်စပယ် |- | ၁၀||တပွင့်ထဲပန်မယ် |၁၉၆၃||ကြည်ကြည်ဌေး၊သီသီ |- | ၁၁||မောင်တို့ချယ်ရီမြေ | ၁၉၆၃||ခင်သန်းနု |- | ၁၂||ဤစံအိမ်ဝယ် |၁၉၆၃||ဝါဝါဝင်းရွှေ |- | ၁၃||ချစ်သောမောင်မောင် ||၁၉၆၃||သီသီ |- | ၁၄||မောင်ချော့မြှူပါ့မယ် ||၁၉၆၃||ကြည်ကြည်ဌေး |- | ၁၅||ရင်သွေးရင်နှစ် ||၁၉၆၃||မေသစ်၊ ဝါဝါဝင်းရွှေ |- | ၁၆||သစ္စာတူပြိုင် |၁၉၆၄||မြင့်မြင့်ခင် |- | ၁၇||ဘယ်ရပ်ဌာနီ |၁၉၆၄||ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၁၈||မောင့်အချစ်တော် |၁၉၆၄||တင်တင်မူ၊ချစ်စပယ် |- |၁၉ |မေတ္တာပန်းဥယျာဉ် |၁၉၆၄ |မြင့်မြင့်ခင်၊ခင်သန်းနု |- |၂၀ |သိကြားစေသက်သေညွှန်း |၁၉၆၄ |ဝါဝါဝင်းရွှေ၊ခင်သန်းနု |- |၂၁ |ညီညီလွင် |၁၉၆၄ |ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၂၂ |မုန်းမေ့ပါနိုင် |၁၉၆၅ |တင်တင်မူ၊သီသီ၊ ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၂၃ |ချစ်သဲ |၁၉၆၅ |ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၂၄ |ဆုထူးငယ်ပန်ရွယ်သွန်း |၁၉၆၆ |ဒေစီကျော်ဝင်း၊နွဲ့နွဲ့စန်း |- |၂၅ |ရီးစားဓမြ (ခင်သန်းနု) |၁၉၆၇ |ခင်သန်းနု |- |၂၆ |မောင်မောင်နဲ့သိင်္ဂီ |၁၉၆၇ |စံရှားတင်၊စမ်းစမ်းဝင်း |- |၂၇ |နှင်းပျောက်တဲ့နွေ |၁၉၆၇ |တင်တင်မူ၊ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- |၂၈ |ဆောင်းအိပ်မက် |၁၉၆၇ |ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး၊ အေးအေးသင်း (၁၉၆၇ခုနှစ်တွင် အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆုရရှိသည့်ဇာတ်ကား) |- |၂၉ |ကိုယ့်ချစ်သူဘယ်မှာရှိတယ် |၁၉၆၈ |ခင်သန်းနု |- |၃၀ |သိုး |၁၉၆၈ |ခင်သန်းနု |- |၃၁ |တိမ်လွှာမို့မို့လွင် |၁၉၆၈ |မြင့်မြင့်ခင် |- |၃၂ |ကျောက်မဲအကျဉ်းသား (ခင်သန်းနု) |၁၉၆၉ |ခင်သန်းနု |- |၃၃ |မှုံရွှေရည် (*) |၁၉၇၀ |ခင်သန်းနု၊အောင်လွင်၊ဖိုးပါကြီး၊ခင်လေးဆွေနှင့် ကလေးသရုပ်ဆောင်စန္ဒာလင်း |- |၃၄ |တစ်ကျော့နှစ်ကျော့တေးကိုသီ |၁၉၇၁ |တင်တင်မြ၊ချိုပြုံး |- |၃၅ |အတွယ်အတာ |၁၉၇၂ |(ကလေးသရုပ်ဆောင် စန္ဒာလင်း) |- |၃၆ |လတ်လတ် (ခင်သန်းနု) |၁၉၇၃ |ခင်သန်းနု |- |၃၇ |မုန်းပါတယ်မောင့်ကို |၁၉၇၃ |မြင့်မြင့်ခင် |- |၃၈ |ပန်းမြို့တော်သို့ခြေလှမ်းသုံးဆယ် (ချိုပြုံး) |၁၉၇၃ |ကျော်စွာဝင်း၊ချိုပြုံးတို့ခေါင်းဆောင်ပါဝင်၍ ဧည့်သည်သရုပ်ဆောင်အဖြစ်ပါဝင်သည်။ |- |၃၉ |ချစ်သူရွေးမယ်ချစ်ဝဲလယ် |၁၉၇၅ |မြင့်မြင့်ခင်၊တင်တင်နွဲ့၊စမ်းစမ်းအေး၊မြင့်မြင့်ခိုင်၊ချိုပြုံး၊နွဲ့နွဲ့မူ၊စန္ဒာ တို့နှင့်တွဲဖက်၍ မြန်မာ့ရုပ်ရှင်သမိုင်းတွင် ပထမဆုံးအကြိမ် (၈)ကိုယ်ခွဲသရုပ်ဆောင်သည်။ |- |၄၀ |မင်းဘယ်ပြေးမလဲမိချိုသဲ |၁၉၇၆ |စန္ဒာ |- |၄၁ |တိမ်ဦးလေပြေမောင့်ကိုစေ |၁၉၇၇ |ခင်ယုမေ၊တင်တင်နွဲ့ |- |၄၂ |သက်တန့်ပေါ်ကလူတစ်ယောက် |၁၉၈၀ |ခင်သန်းနု၊အေးအေးသင်း |- |၄၃ |မိန်းမနဲ့ယောက်ျား |၁၉၈၁ |မြင့်မြင့်ခိုင်၊ယဉ်ယဉ်အေး |- |၄၄ |ကျွန်တော်ပြောချင်သောအချစ်အကြောင်း |၁၉၈၁ |ခင်သန်းနွယ် |- |၄၅ |မေတ္တာကမ္ဘာခြားလေသူ |၁၉၈၁ |နွဲ့နွဲ့မူ |- |၄၆ |ချစ်သူကြင်သူမြတ်နိုးသူ |၁၉၈၁ |မြင့်မြင့်ခင်၊မြင့်မြင့်ခိုင် |- |၄၇ |ဇာတိသွေး |၁၉၈၁ |ကြည်ကြည်ဌေး၊ဆွေဇင်ထိုက် |- |၄၈ |ရာမလက္ခဏလိုအချစ်မျိုး |၁၉၈၂ |ဆွေဇင်ထိုက် |- |၄၉ |ဝေဠု |၁၉၈၂ |ကျော်စွာဝင်း၊ မေဝင်းမောင် |- |၅၀ |မိုးပုလဲသူဇာ |၁၉၈၂ |စောမြသန္တာ၊ သီတာဝင်း |- |၅၁ |နှစ်ယောက်တည်းနေချင်တယ် |၁၉၈၂ |ဝင်းဦးအဖြစ်နာမည်ကျော်ခဲ့သည့် တင်တင်မူနှင့်အောင်မြင်ခဲ့သောကားကို ကိုယ်တိုင်ဒါရိုက်တာလုပ်၍ အေးမင်းဝင်း၊ချိုပြုံး၊မေဝင်းမောင်တို့နှင့်ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ |- |၅၂ |ငွေလှိုင်းဇာပေါ်မှာ |၁၉၈၇ |ကိုယ်တိုင်ဒါရိုက်တာလုပ်ပြီး ကျော်စွာဝင်း၊ချိုပြုံးတို့နှင့် ကျော်စွာဝင်းဖခင်နေရာမှ သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ |- |၅၃ |ခိုင်မာလာနှင်းဆီ |၁၉၈၇-၈၈ |ခင်သန်းနုနှင့် ပေ၆၀၀၀ကျော်ရိုက်ကူးထားခဲ့ပြီးကွယ်လွန်ပြီးနောက် ရန်အောင်နှင့်ဆက်လက်ရိုက်ကူးကာ ၁၉၉၂ခုနှစ်တွင် ရုံတင်ပြသခဲ့သည်။ |} == သီဆိုခဲ့သောတေးသီချင်းများ == ခုနစ်ရက်တိုင်တိုင်မအားနိုင် - တင်တင်မြ အေဝမ်းတင်တင်လှ တို့နှင့် တွဲဖက် ခေတ်ဟောင်း ပြန်ဆိုတေး - ၂ ခွေတွဲ (၂၅) ပုဒ် ချစ်ပြုံးမဉ္ဇူ ဆင်အံငှက်ပျော (တေးရေး ရေနံသာစိုးလှိုင်) တေလေငှက် (စာသား မောင်ဆွေတင့်၊ သံစဉ် စန္ဒယားလှထွတ်) နတ်ချင်း နှင့် သီချင်းခန့်များ (၈) ပုဒ် ပုဏ္ဏကလိုအချစ်မျိုး (၁၀) ပုဒ် ပြည်တော်ဝင် မပြီးသေးသောပန်းချီကား - တစ်ပုဒ်ချင်းဓာတ်ပြား (တေးရေး မြို့မငြိမ်း) မဟာဂီတတေးသီချင်းများ အမှတ် (၁) (၁၃) ပုဒ် မျက်ဝန်းလဲ့ပြာပြာ - တစ်ပုဒ်ချင်းဓာတ်ပြား (တေးရေး ဘိုကလေးတင့်အောင်) မြနန္ဒာ (တေးရေး နန်းတော်ရှေ့ဆရာတင်) ရတနာပုံ တေးစီးရီး - မေသစ် ရီရီသန့် တို့နှင့် တွဲဖက် (၁၅) ပုဒ် အလင်္ကာကျော်စွာ ဆရာ ရွှေပြည်အေး တေးနုလက်ရာ အမှတ် (၃) အောင်ပင်လယ် ==အကိုးအကား== {{reflist}} {{lifetime|၁၉၃၅|၁၉၈၈}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား အဆိုတော်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆုရှင်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ]] 1x0in15fnn9rjw2af06kdmnzm6zsz0m 1052384 1052383 2026-09-11T16:10:21Z ~2026-39963-61 145736 /* သီဆိုခဲ့သောတေးသီချင်းများ */ 1052384 wikitext text/x-wiki {{Infobox artist | name= ဝင်းဦး | image= Winoo.gif | caption= | birth_name= လှမြင့် | other name = ကိုဦး | birth_date= {{Birth date|1935|03|13|df=y}} | birth_place= [[ရန်ကုန်မြို့]] | death_date= {{Death date and age|1988|12|14|1935|03|13|df=y}} | death_place= [[ရန်ကုန်မြို့]] | resting_place= [[ရန်ကုန်မြို့]] | nationality= မြန်မာ | education= တီတီစီလေ့ကျင့်ရေးကျောင်း၊ [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]၊ ဗိုလ်သင်တန်းအပတ်စဉ်(၈) | known_for= ဒါရိုက်တာ၊ မင်းသား၊ ဇာတ်ညွှန်းဆရာ၊ အဆိုတော်၊ စာရေးဆရာ၊ ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီပိုင်ရှင်နှင့် မဂ္ဂဇင်းစာအုပ်ထုတ်ဝေသူပိုင်ရှင် | notable_works= {{unbulleted list | ''နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်'' ၁၉၆၂ | ''[[မောင်တို့ချယ်ရီမြေ]]'' ၁၉၆၃ | ''[[တိမ်လွှာမို့မိုလွင်]]'' ၁၉၆၇ | ''မင်း ဘယ်ပြေးမလဲ မိချိုသဲ'' | ''ဆောင်းအိပ်မက်'' ၁၉၆၇ | [[မှုံရွှေရည်]] | ''သိုး''၊ ''ကျောက်မဲအကျဉ်းသား'' | ''[[တကျော့ နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ (ရုပ်ရှင်)|တကျော့နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ]]'' | ''ခိုင်မာလာနှင်းဆီ'' }} | movement= | spouse= }} '''ဝင်းဦး''' (၁၉၃၅-၁၉၈၈) သည် မြန်မာ့အနုပညာသမိုင်းတွင် ထူးချွန်သော မင်းသား၊ ဒါရိုက်တာ၊ ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီပိုင်ရှင်၊ ဇာတ်ညွှန်းရေးဆရာ၊ စာရေးဆရာ၊ မဂ္ဂဇင်းထုတ်ဝေသူ၊ ပုံနှိပ်တိုက်ပိုင်ရှင်၊ အဆိုတော် နှင့် ဓာတ်ပြားတိုက်ပိုင်ရှင် ဖြစ်သည်။ == ငယ်ဘဝ == ဝင်းဦးကို သမိုင်းအငြိမ်းစားပါမောက္ခ [[ဘညွန့်|ဦးဘညွန့်]] (ခေတ်ဟောင်းတေးဂီတသမိုင်းတွင်ထင်ရှားသည့် ချစ်ဒုက္ခသီချင်းသီဆိုသူ) နှင့် ဒေါ်နှင်းရီ (မင်နီဘခက်)တို့က ရန်ကုန်မြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ ဝင်းဦး၏ အမည်ရင်းမှာ လှမြင့်ဖြစ်ပြီး ငယ်နာမည်မှာ ဘိုနီဖြစ်သည်။ မွေးချင်းငါးဦးအနက် တတိယမြောက်ဖြစ်သည်။ မွေးချင်းအားလုံးမှာ အနုပညာရှင်များဖြစ် အစဉ်လိုက် ဒေါ်တင်တင်ဦး (စာရေးဆရာမမေယု)၊ ကိုကျော်ဝင်း (မင်းသား ဝင်းညွန့်)၊ ကိုအုန်းကြိုင် (မင်းသား အောင်မိုး)၊ တက္ကသိုလ် ကြည်ရွှင်တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ဝင်းဦးဟု နာမည်ပေးထားခြင်းမှာ အစ်မဖြစ်သူ တင်တင်ဦး နှင့် အစ်ကိုဝင်းညွန့် နာမည် ရှေ့ဆုံးနှင့် နောက်ဆုံးစာလုံးကိုယူ၍ ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ဦးဘညွန့်သည်ချစ်ဒုက္ခနှင့်ဆူထူးရွယ်သီချင်းနှစ်ပုဒ်ဖြင့် ဓာတ်ပြားရအဆိုတော်အဖြစ် နာမည်ကျန်ရစ်သူ ဖြစ်ကာ တက္ကသိုလ်ပါမောက္ခတစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။ မိခင် မင်နီဘခက်၏ ဖခင်သည် မြန်မာတိုင်းရင်းဆေးပညာအကြောင်း သုတေသနများ ဆောင်ရွက်ခဲ့သော ဆရာဝန် ကာနယ်ဘခက် ဖြစ်၍ ကာနယ်ဘခက်ရဲ့ ဖခင်ဖြစ်သူမှာ မြန်မာပြည်၌ ပထမဆုံးဖွဲ့ခဲ့သည့် လက်ထောက်ဘုရင်ခံ၏ အတိုင်ပင်ခံကောင်စီဝင် မော်လမြိုင်မြို့မှ ဦးခက် ဖြစ်သည်။<ref name="bbc myanmar"/> == ပညာရေး == ဝင်းဦးသည် [[ဒုတိယကမ္ဘာစစ်]]ကြီး ပြီးသောအခါ တီတီစီလေ့ကျင့်ရေးကျောင်းတွင် ပညာကို စတင်သင်ယူခဲ့သည်။ တီတီစီကျောင်းမှာပင် တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းအောင်မြင်ခဲ့သည်။ [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]တွင် ဆက်လက် ပညာသင်ကြားရာ ဥပစာအထက်တန်း အောင်မြင်ခဲ့သည်။ တက္ကသိုလ်ပညာကို ဆုံးခန်းတိုင် မသင်ဘဲ ဗိုလ်သင်တန်းအပတ်စဉ်(၈)ကို တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်ကိုဦး အမည်ဖြင့် တပ်မတော် (ကြည်း) ၌ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ == စစ်မှုထမ်းဘဝ == ဝင်းဦးသည် တပ်မဟာ(၅)နှင့် တပ်ရင်း(၇)တို့)တွင် အမှုထမ်းခဲ့သည်။ ယင်းကဲ့သို့ အမှုထမ်းနေစဉ်အတွင်း [[မှော်ဘီမြို့]]ရှိ ကြည်း၊ ရေ၊ လေ၊ ပူးပေါင်းစစ်ဆင်ရေး လေထီးသင်တန်းသို့ တက်ရောက်ပြီး ၁၉၅၉ ခုနှစ်တွင် ဩစတြေးလျနိုင်ငံသို့ လေထီးပညာရပ်များ သွားရောက် သင်ကြားခဲ့သည်။ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာသောအခါ မှော်ဘီလေထီးသင်တန်းကျောင်းတွင် နည်းပြအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီးနောက် ၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် တပ်မတော်မှ ဗိုလ်ကြီးအဆင့်ဖြင့် အနားယူခဲ့သည်။<ref name="multi-talented">{{cite web |url=https://www.moi.gov.mm/npe/?q=news/7/08/2013/id-4850|title=မြန်မာ့အနုပညာလောက၏ စွယ်စုံအနုပညာရှင် အကယ်ဒမီ ဝင်းဦး |last=Phyo Sandar Myint |first= |date=7 August 2013|access-date=16 May 2020 |language=Myanmar |trans-title=Academy-winner Win Oo, a multi-talented artist in the Myanma entertainment industry (literature, music and films}}</ref> == အနုပညာလုပ်ငန်း == ဝင်းဦးသည် စာပေလောကတွင် အောင်မြင်ခဲ့သလို ရုပ်ရှင်လောကတွင်လည်း လျှမ်းလျှမ်းတောက်အောင်မြင်ခဲ့သည့် အနုပညာသမားတစ်ဦးဖြစ်သည်။ ဝင်းဦးသည် ''မင်းထင်ရွှေမှန်'' ရာဇဝင်ဇာတ်ကား ဇာတ်ညွှန်းရေးသားရာမှ အစပြုကာ စာပေလောကမှ ရုပ်ရှင်လောကသို့ နယ်ပယ်ချဲ့ထွင်လာခဲ့သည်။ ဝင်းဦး၏ ပွဲဦးထွက်ဇာတ်ကားမှာ [[ရှုမဝ ရုပ်စုံမဂ္ဂဇင်း|ရှုမဝ မဂ္ဂဇင်း]]တွင် သူကိုယ်တိုင်ရေးသားထားသည့် ''နှစ်ယောက်ထဲနေချင်တယ်'' ဝတ္ထုရှည်ကို မင်းသမီး [[တင်တင်မူ]]နှင့်အတူ ဇာတ်ကား အဖြစ် ပုံဖော်ခဲ့သည်။ ထိုဇာတ်ကားနှင့်အတူ ယင်းဇာတ်ကား၏ဇာတ်ဝင်တေးဖြစ်သည့် ''မီးပုံပွဲ'' သီချင်းသည် ထိုအချိန်က ဝင်းဦးဟူသော သရုပ်ဆောင်သစ်၏ နာမည်နှင့်အတူ မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံးရှိ ရုပ်ရှင်ပရိသတ်များ၏ ရင်ထဲသို့ လွှမ်းမိုးနိုင်ခဲ့သည်။ သို့သော် ထိုဇာတ်ကားသည် ဝင်းဦး၏ ပထမဆုံး ရုံတင်ခဲ့သောဇာတ်ကားမဟုတ်ပေ။ ပထမဆုံးရုပ်ရှင်ဖြစ်သည့် "နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်" ဇာတ်ကား ရိုက်ကူးနေစဉ်မှာပင် မြဇော်ရုပ်ရှင် ထုတ်လုပ်ရေးက ဒါရိုက်တာ မင်းရှင်နောင်အား တာဝန်ပေးပီး " ချစ်သောသူ တယောက်" ဇာတ်ကားကို ရိုက်ကူးစေခဲ့သည်။ " ချစ်သောသူ တယောက်" ဇာတ်ကားသည် " နှစ်ယောက်ထဲနေချင်တယ်" ဇာတ်ကားထက် စောစီးစွာ ရုံတင်ခဲ့သော်လည်း အောင်မြင်မှု မရခဲ့ပေ။ ထို့အပြင် ဝင်းဦးသည် အခြားသောရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီများအတွက် ဇာတ်ကားပေါင်းများစွာတွင် ပါဝင်သရုပ်ဆောင် ပေးခဲ့ရုံသာမက "စန္ဒာ" ကိုယ်ပိုင်ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီကိုလည်း တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ဝင်းဦးကိုယ်တိုင်ဒါရိုက်တာလုပ်ပြီး ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သော ''ဆောင်းအိပ်မက်'' ဇာတ်ကားတွင် နှစ်ကိုယ်ခွဲသရုပ်ဆောင်မှုဖြင့် ၁၉၆၇ခုနှစ်တွင် ပထမဆုံးအကြိမ် [[မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆု|အကယ်ဒမီဆု]] ရရှိခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်တွင် အလားတူပင် ကိုယ်တိုင်ပါဝင်သရုပ်ဆောင် ရိုက်ကူးခဲ့သည့် နာမည်ကျော် ''[[မှုံရွှေရည်]]'' ဇာတ်ကားဖြင့် ဒုတိယအကြိမ် အကယ်ဒမီဆု ထပ်မံရရှိခဲ့ပြန်သည်။ ဝင်းဦး၏ အနုပညာ သက်တမ်းတလျှောက်တွင် အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆု နှစ်ကြိမ်၊ ဇာတ်ကားဆု နှစ်ကြိမ် ရရှိဆွတ်ခူးနိုင်ခဲ့သည်။ ဝင်းဦးရိုက်ကူးခဲ့သည့် ''ချစ်သူရွေးမယ်ချစ်ဝဲလယ်'' ဇာတ်ကားသည် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်လောက၏ပထမဆုံးသော ရှစ်ကိုယ်ခွဲ ဇာတ်ကား ဖြစ်သည်။<ref name="bbc myanmar">{{cite web |url=https://www.bbc.com/burmese/in-depth-46605005|title= နှုတ်ခမ်းမွေးမင်းသား ဝင်းဦးရဲ့ အမြတ်နိုးဆုံးအနုပညာက ဘာလဲ|website= BBC Myanmar|last= Bo Bo |first= |date=18 December 2018|access-date=16 May 2020 |language=Myanmar |trans-title=What’s the type of arts the mustache actor Win Oo admires best?}}</ref> ဝင်းဦးပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည့် နာမည်ကြီးဇာတ်ကားအချို့မှာ မင်းသမီး တင်တင်မူနှင့် နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်၊ [[ခင်သန်းနု]]နှင့် မှုံရွှေရည်၊ [[မောင်တို့ချယ်ရီမြေ]]နှင့် ကျောက်မဲအကျဉ်းသား မြင့်မြင့်ခင်နှင့် တိမ်လွှာမို့မိုလွင်၊ စန္ဒာနှင့် မင်း ဘယ်ပြေးမလဲ မိချိုသဲ၊ တင်တင်အေး၊ အေးအေးသင်းတို့နှင့် ဆောင်းအိပ်မက်၊ ချစ်စပယ်နှင့် မောင့်အချစ်တော်၊ [[နေဝင်း၊ ကောလိပ်ဂျင်|ကောလိပ်ဂျင်နေဝင်း]]၊ [[ခင်သန်းနု]]တို့နှင့် သိုး၊ မင်းသမီးချိုပြုံး၊ [[တင်တင်မြ]] တို့နှင့် [[တကျော့ နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ (ရုပ်ရှင်)|တကျော့နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ]]၊ မင်းသမီးမပါပဲရိုက်ကူးခဲ့သည့် အတွယ်အတာ နှင့် နောက်ဆုံးရိုက်ကူးခဲ့သည့် ခိုင်မာလာနှင်းဆီ ဇာတ်ကားတို့မှာ အထူးထင်ရှားခဲ့သည်။ <ref>{{cite book|publisher=ပညာရွှေတောင် စာအုပ်တိုက်|date=ဧပြီ ၂၀၀၃|edition=ပထမ အကြိမ်|author=ပြန်ကြားရေးနှင့် ပြည်သူ့ ဆက်ဆံရေး ဦးစီး ဌာန (ရုံးချုပ်) စာတည်း အဖွဲ့|title=နှစ်ဆယ် ရာစု မြန်မာ စာရေး ဆရာ များနှင့် စာစု စာရင်း}}</ref><ref name="multi-talented"/> === အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆု === အကယ်ဒမီ (အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆု) နှစ်ကြိမ် ဆွတ်ခူးရရှိခဲ့သည်။ * ၁၉၆၇-ခုနှစ် (ဆောင်းအိပ်မက်)ဇာတ်ကား * ၁၉၇၀-ခုနှစ် (မှုံရွှေရည်)ဇာတ်ကား ၎င်းအပြင် ဝင်းဦး၏ အဆိုတော်ဘဝကို အစပြုခဲ့သည့် သီချင်းမှာ "တေလေငှက်"ဖြစ်ပြီး ယင်းသီချင်းကို "ချစ်သောသူတစ်ယောက်"ဇာတ်ကားတွင် ကိုယ်တိုင်သီဆိုသရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ဝင်းဦးသည် အချစ်၊ အလွမ်း၊ တိုင်းပြု ပြည်ပြု သီချင်းများနှင့် ခေတ်ပေါ်သီချင်းများ သာမက ရှေးသီချင်းကြီးများကိုပါ ပိုင်နိုင်စွာသီဆိုနိုင်သူ တစ်ဦးဖြစ်ပြီး တစ်ချိန်က [[မန္တလေး]][[မြို့မအပျော်တမ်းတူရိယာအဖွဲ့]]နှင့်တွဲဖက်၍လည်း သီချင်းများ သီဆိုခဲ့သည်။ ၎င်းအပြင် "ကင်းဝန်" အမည်ရှိဓာတ်ပြားကုမ္ပဏီ တည်ထောင်ကာ ကိုယ်တိုင်သီဆိုသည့် သီချင်းများကို ဓာတ်ပြားများအဖြစ် ထုတ်လုပ်ဖြန့်ဖြူးခဲ့သေးသည်။ == စာပေလုပ်ငန်း == ဝင်းဦးသည် ကျောင်းသား ဘဝကပင် သွေးသောက် မဂ္ဂဇင်းနှင့် ရှုမဝမဂ္ဂဇင်း တို့တွင် ညိုမင်းလွင် ကလောင် အမည်ဖြင့် ကဗျာ၊ ဝတ္ထုများ ရေးသားခဲ့သည်။ ပထမဆုံး ရေးသားခဲ့သော ဝတ္ထုမှာ ဂျိန်း ဖြစ်သည်။ ၁၉၆ဝ ပြည့်နှစ် ရှုမဝမဂ္ဂဇင်း၌ တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားတစ်ဦး မဂ္ဂဇင်း ဝတ္ထုရှည်ကြီးကို ရေးသားခဲ့သည်။ ဤမဂ္ဂဇင်း ဝတ္ထုရှည်ကို ဝင်းဦး ကလောင်အမည်ဖြင့် ရေးသားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဝင်းဦး ဆိုသော အမည်သည် ယင်း ဝတ္ထုရှည်ကြီးကြောင့် နာမည်ကျော်ကြား လူသိများခဲ့သည် မှန်သော်လည်း တစ်နိုင်ငံလုံးက ဝင်းဦးကို အသိအမှတ် ပြုခဲ့သည်မှာ ရုပ်ရှင်ကြောင့်ပင် ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်းတိုက်ကို တည်ထောင်ပြီး မြန်မာ့စာပေသမိုင်းတွင် ပထမဆုံးသော ရောင်စုံအော့ဖ်ဆက် နည်းဖြင့် ထုတ်လုပ်သည့် ပထမဆုံးသော "စန္ဒာ"ပုဂ္ဂလိက ရောင်စုံမဂ္ဂဇင်းကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။<ref>{{cite web |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/laughter-the-best-medicine.html |title=Laughter, the best medicine |last=Kyaw Hsu Mon |first= |date=29 August 2015 |website=The Irrawaddy |access-date=16 May 2020 |quote= In the 1960s, Maung Maung’s work appeared in “Sandar,” a popular magazine published by actor Win Oo.}}</ref> ထိုမဂ္ဂဇင်းတွင် ဝင်းဦးသည် ခင်မောင်ဝင့်အမည်ဖြင့် ကမ္ဘာ့ရုပ်ရှင်လောကနှင့် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်လောကအကြောင်းများကို သုတရသ ပြောင်မြောက်စွာ ရေးသားခဲ့သည်။ ယင်းမဂ္ဂဇင်းတွင် ကလေးများအတွက် ဦးဦးပုံပြောမယ်၊ အမျိုးသမီးများအတွက် မရှပ်တေး ဟူသော အခန်းကဏ္ဍများကြောင့် ပရိသတ်များ၏အထူး အားပေးမှုကိုရရှိကာ ထိုအချိန်က စောင်ရေအများဆုံးသော မဂ္ဂဇင်း တစ်စောင်ဖြစ်ခဲ့သည်။ စာမူ အရေအတွက် များများ ဖော်ပြနိုင်ရန်အတွက် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်းတွင် စာလုံးသေး (၁၂) ပွိုင့်ကို စတင် အသုံးပြုခဲ့သည်။ ဝင်းဦး၏ ကလောင်အမည်ခွဲများမှာ ညိုမင်းလွင်၊ ခင်မောင်ဝင့်၊ မိုးကျော်ခေါင် နှင့် ကိုဦးတို့ ဖြစ်သည်။ == ဘဝနိဂုံး == ထို့နောက် ဝင်းဦးသည် ၁၉၈၈ခုနှစ် ဧပြီလတွင် အူမကြီးကင်ဆာကြောင့် ဗြိတိန်သို့ ဆေးသွားကုပြီး ပြန်လာသည်။ ၁၉၈၈ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ခိုင်မာလာနှင်းဆီ ဇာတ်ကားရိုက်ကူးဆဲတွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ကွယ်လွန်ပြီးသောအခါ ဝင်းဦး၏ အမွေများအား ဒေါ်အိုင်ရင်းတင်လှက ဆက်ခံရသည်။ ပေခြောက်ထောင်ကျော် ရိုက်ကူးထားကာ အပြီးမသတ် ရသေးသော ခိုင်မာလာနှင်းဆီ ဇာတ်ကားကို ဒေါ်အိုင်ရင်းတင်လှက ရုပ်ရှင်မင်းသား[[ရန်အောင်(ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်)|ရန်အောင်]] နှင့် အစားထိုး အပြီးသတ် ရိုက်ကူးခဲ့သည်။<ref>အမှတ်(၂၆၄) နိုဝင်ဘာလ၊ ၁၉၉၁−ခုနှစ်ထုတ် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်း၊</ref> == ရေးသား ပြုစုခဲ့သော စာအုပ်များ == {| class="wikitable sortable" ! စဉ် !! အမည် !! ထုတ်ဝေနှစ် !! မှတ်ချက် |- | ၁||[[ကျွန်တော်မွှေးတဲ့မီး (စာအုပ်)|ကျွန်တော်မွှေးတဲ့မီး]]||၁၉၆၉||လုံးချင်းဝတ္ထု |- | ၂||[[သိုး (စာအုပ်)|သိုး]]||၁၉၆၁||လုံးချင်းဝတ္ထု |- | ၃||[[နုနုငယ်ငယ် (စာအုပ်)|နုနုငယ်ငယ်]]||၁၉၆၁||လုံးချင်းဝတ္ထု |- | ၄||[[အာကသဒုံးယာဉ် လက်နက်များ (စာအုပ်)|အာကသဒုံးယာဉ် လက်နက်များ]]||၁၉၆၁|| |- | ၅||[[အသက်ရှင်နေနည်းနှင့် လေဟာပြင်ခရီး (စာအုပ်)|အသက်ရှင်နေနည်းနှင့် လေဟာပြင်ခရီး]]||၁၉၆၁||၁၉၆၁ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် ရှုမဝပုံနှိပ်တိုက်မှ ရိုက်နှိပ်သည်။ |- | ၆||[[မုန်းလဲမေ့ပါနိုင် (စာအုပ်)|မုန်းလဲမေ့ပါနိုင်]]||၁၉၆၂|| |- | ၇||[[လွမ်းလေသူ အမိုက်အမဲ ဝတ္ထုတိုပေါင်းချုပ်]]||၁၉၆၂||ကင်းဝန်စာအုပ်အမှတ်(၅)၊၁၉၆၂ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၈||[[တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားတစ်ဦး (စာအုပ်)|တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားတစ်ဦး]]||၁၉၆၂|| |- | ၉||[[နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ် (စာအုပ်)|နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်]]||၁၉၆၂|| |- | ၁၀||တေးသီချင်းဆန်းများ||၁၉၆၃|| |- | ၁၁||[[ပန်းကြဲတဲ့ ဖဲစက်ရာမှာ (စာအုပ်)|ပန်းကြဲတဲ့ ဖဲစက်ရာမှာ]]||၁၉၆၃|| |- | ၁၂||[[မျက်ရှု (စာအုပ်)|မျက်ရှု]]||၁၉၆၆|| |- | ၁၃||[[ယောက်ျား မပီသသူနှင့် ချစ်မိသူ လူတစ်ယောက်အကြောင်း (စာအုပ်)|ယောက်ျား မပီသသူနှင့် ချစ်မိသူ လူတစ်ယောက်အကြောင်း]]||၁၉၆၉|| |- | ၁၄||[[အသည်းစား မဟာရာဇာ၏ ရှင်းတမ်း (စာအုပ်)|အသည်းစား မဟာရာဇာ၏ ရှင်းတမ်း]]||၁၉၆၉|| |- | ၁၅||ဝင်းဦး၏တေးပေါင်းချုပ်||၁၉၆၉||၁၉၆၉ခုနှစ်၊ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၁၆|| တေးပေါင်းချုပ် လက်ရွေးစင်||၁၉၆၉|| |- | ၁၇||[[နှလုံးသား အသစ်နှင့် ချစ်မည့်သူ (စာအုပ်)|နှလုံးသား အသစ်နှင့် ချစ်မည့်သူ]]||၁၉၇ဝ|| |- | ၁၈||[[မိန်းမလှအမုန်း (စာအုပ်)|မိန်းမလှအမုန်း]]||၁၉၇၀|| |- | ၁၉||[[ငွေလှိုင်းဇာပေါ်မှာ (စာအုပ်)|ငွေလှိုင်းဇာပေါ်မှာ]]||၁၉၇၁||လုံးချင်းဝတ္ထု၊ |- | ၂၀||[[ဆွေး (စာအုပ်)|ဆွေး]]||၁၉၇၁||လုံးချင်းဝတ္ထု၊ ၁၉၇၁ အောက်တိုဘာလ ပထမအကြိမ် အုပ်ရေ၆၀၀၀ အဖိုး(၅)ကျပ်။ |- | ၂၁||[[ရေဒီယိုတေးများ (စာအုပ်)|ရေဒီယိုတေးများ]]||၁၉၇၁|| |- | ၂၂||[[လတန်ခူးပေမို့ (စာအုပ်)|လတန်ခူးပေမို့]]||၁၉၇၁||ပထမဆုံးထုတ်ဝေသည့် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်း၌ ရေးသည့် အခန်းဆက် ဝတ္ထုရှည် |- | ၂၃||[[နောင်အင်းလေး (စာအုပ်)|နောင်အင်းလေး]]||၁၉၇၂||မြန်မာ့အလင်း၌ ရေးသည့် အခန်းဆက် ဝတ္ထုရှည် |- | ၂၄||[[ကြင်နာသူ့အသဲ (စာအုပ်)|ကြင်နာသူ့အသဲ]]||၁၉၇၂||ဤစာအုပ်ကို [[ချစ်သူကြင်သူမြတ်နိုးသူ]] အမည်ဖြင့် ရုပ်ရှင်ရိုက်ခဲ့သည်။ |- | ၂၅||[[ချစ်ဦးသူနှင့် ချစ်ဖူးသူ (စာအုပ်)|ချစ်ဦးသူနှင့် ချစ်ဖူးသူ]]||၁၉၇၂|| |- | ၂၆||[[ဩစတြေးလျမှ ချစ်သမျှအကြောင်း (စာအုပ်)|ဩစတြေးလျားမှ ချစ်သမျှအကြောင်း]]||၁၉၇၂||၁၉၇၂ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလတွင် ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၂၇||[[နာမည်ကျော် ဇာတ်လိုက်မင်းသား ကိုဂွတို (စာအုပ်)|နာမည်ကျော် ဇာတ်လိုက်မင်းသား ကိုဂွတို]]||၁၉၇၃||စန္ဒာ ရုပ်စုံမဂ္ဂဇင်း၌ ရေးသည့် အခန်းဆက် ဝတ္ထုရှည် |- | ၂၈||[[ကျွန်တော် ကျွန်မတို့အရွယ်]]||၁၉၇၄||၁၉၇၄ခုနှစ်၊ ဇွန်လတွင် စန္ဒာပုံနှိပ်တိုက်မှ ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၂၉|| [[ဆယ်စုခေတ် တစ်နှစ်စွန်း မန်းသင်္ကြန် (စာအုပ်)|ဆယ်စုခေတ် တစ်နှစ်စွန်း မန်းသင်္ကြန်]]||၁၉၇၉||၁၉၇၉ ဩဂုတ်လတွင် ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၃၀|| [[ပုဂ္ဂိုလ်ကျော် (၁၃) ဦး (စာအုပ်)|ပုဂ္ဂိုလ်ကျော် (၁၃) ဦး]]||၁၉၆၂||၁၉၆၂ခုနှစ်၊ ရှုမဝစာအုပ်တိုက်မှ ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၃၁|| [[မျှော်လင့်ခိုး သံသရာဝယ် (စာအုပ်)|မြှော်လင့်ခိုး သံသရာဝယ်]]|| || |- | ၃၂||[[သည်ခေတ် သည်အရွယ် သည်လိင်ကိစ္စ (စာအုပ်)|သည်ခေတ် သည်အရွယ် သည်လိင်ကိစ္စ]]|| || |} == သရုပ်ဆောင်ခဲ့သော ရုပ်ရှင်ကားများ == {| class="wikitable sortable" ! စဉ် !! ဇာတ်ကားအမည် !! ပြသခဲ့သည့်နှစ် !! မှတ်ချက် |- | ၁||ချစ်သောသူတစ်ယောက် |၁၉၆၂||ခင်သန်းနု |- | ၂||နှစ်ယောက်တည်းနေချင်တယ် |၁၉၆၂||တင်တင်မူ၊ဒေစီကျော်ဝင်း |- | ၃||မုန်းတလှဲ့ ပြုံးတလှဲ့||၁၉၆၂ |ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- | ၄||ဆောင်းတညဝယ် |၁၉၆၃||ဝါဝါဝင်းရွှေ |- | ၅||ဗိမ္မသာရ |၁၉၆၃||အေဝမ်းတင်မောင်၊ကြည်ကြည်ဌေး၊ ကြည်ကြည်ညွန့် |- | ၆||မာနတံခွန် |၁၉၆၃||ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- | ၇||ပိတောက်ရိပ်ဝယ် |၁၉၆၃|| ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး၊နှင်းဆီ |- | ၈||ဘဝမှတ်တမ်း |၁၉၆၃||ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- | ၉||မြတ် |၁၉၆၃||မြင့်မြင့်ခင်၊ချစ်စပယ် |- | ၁၀||တပွင့်ထဲပန်မယ် |၁၉၆၃||ကြည်ကြည်ဌေး၊သီသီ |- | ၁၁||မောင်တို့ချယ်ရီမြေ | ၁၉၆၃||ခင်သန်းနု |- | ၁၂||ဤစံအိမ်ဝယ် |၁၉၆၃||ဝါဝါဝင်းရွှေ |- | ၁၃||ချစ်သောမောင်မောင် ||၁၉၆၃||သီသီ |- | ၁၄||မောင်ချော့မြှူပါ့မယ် ||၁၉၆၃||ကြည်ကြည်ဌေး |- | ၁၅||ရင်သွေးရင်နှစ် ||၁၉၆၃||မေသစ်၊ ဝါဝါဝင်းရွှေ |- | ၁၆||သစ္စာတူပြိုင် |၁၉၆၄||မြင့်မြင့်ခင် |- | ၁၇||ဘယ်ရပ်ဌာနီ |၁၉၆၄||ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၁၈||မောင့်အချစ်တော် |၁၉၆၄||တင်တင်မူ၊ချစ်စပယ် |- |၁၉ |မေတ္တာပန်းဥယျာဉ် |၁၉၆၄ |မြင့်မြင့်ခင်၊ခင်သန်းနု |- |၂၀ |သိကြားစေသက်သေညွှန်း |၁၉၆၄ |ဝါဝါဝင်းရွှေ၊ခင်သန်းနု |- |၂၁ |ညီညီလွင် |၁၉၆၄ |ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၂၂ |မုန်းမေ့ပါနိုင် |၁၉၆၅ |တင်တင်မူ၊သီသီ၊ ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၂၃ |ချစ်သဲ |၁၉၆၅ |ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၂၄ |ဆုထူးငယ်ပန်ရွယ်သွန်း |၁၉၆၆ |ဒေစီကျော်ဝင်း၊နွဲ့နွဲ့စန်း |- |၂၅ |ရီးစားဓမြ (ခင်သန်းနု) |၁၉၆၇ |ခင်သန်းနု |- |၂၆ |မောင်မောင်နဲ့သိင်္ဂီ |၁၉၆၇ |စံရှားတင်၊စမ်းစမ်းဝင်း |- |၂၇ |နှင်းပျောက်တဲ့နွေ |၁၉၆၇ |တင်တင်မူ၊ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- |၂၈ |ဆောင်းအိပ်မက် |၁၉၆၇ |ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး၊ အေးအေးသင်း (၁၉၆၇ခုနှစ်တွင် အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆုရရှိသည့်ဇာတ်ကား) |- |၂၉ |ကိုယ့်ချစ်သူဘယ်မှာရှိတယ် |၁၉၆၈ |ခင်သန်းနု |- |၃၀ |သိုး |၁၉၆၈ |ခင်သန်းနု |- |၃၁ |တိမ်လွှာမို့မို့လွင် |၁၉၆၈ |မြင့်မြင့်ခင် |- |၃၂ |ကျောက်မဲအကျဉ်းသား (ခင်သန်းနု) |၁၉၆၉ |ခင်သန်းနု |- |၃၃ |မှုံရွှေရည် (*) |၁၉၇၀ |ခင်သန်းနု၊အောင်လွင်၊ဖိုးပါကြီး၊ခင်လေးဆွေနှင့် ကလေးသရုပ်ဆောင်စန္ဒာလင်း |- |၃၄ |တစ်ကျော့နှစ်ကျော့တေးကိုသီ |၁၉၇၁ |တင်တင်မြ၊ချိုပြုံး |- |၃၅ |အတွယ်အတာ |၁၉၇၂ |(ကလေးသရုပ်ဆောင် စန္ဒာလင်း) |- |၃၆ |လတ်လတ် (ခင်သန်းနု) |၁၉၇၃ |ခင်သန်းနု |- |၃၇ |မုန်းပါတယ်မောင့်ကို |၁၉၇၃ |မြင့်မြင့်ခင် |- |၃၈ |ပန်းမြို့တော်သို့ခြေလှမ်းသုံးဆယ် (ချိုပြုံး) |၁၉၇၃ |ကျော်စွာဝင်း၊ချိုပြုံးတို့ခေါင်းဆောင်ပါဝင်၍ ဧည့်သည်သရုပ်ဆောင်အဖြစ်ပါဝင်သည်။ |- |၃၉ |ချစ်သူရွေးမယ်ချစ်ဝဲလယ် |၁၉၇၅ |မြင့်မြင့်ခင်၊တင်တင်နွဲ့၊စမ်းစမ်းအေး၊မြင့်မြင့်ခိုင်၊ချိုပြုံး၊နွဲ့နွဲ့မူ၊စန္ဒာ တို့နှင့်တွဲဖက်၍ မြန်မာ့ရုပ်ရှင်သမိုင်းတွင် ပထမဆုံးအကြိမ် (၈)ကိုယ်ခွဲသရုပ်ဆောင်သည်။ |- |၄၀ |မင်းဘယ်ပြေးမလဲမိချိုသဲ |၁၉၇၆ |စန္ဒာ |- |၄၁ |တိမ်ဦးလေပြေမောင့်ကိုစေ |၁၉၇၇ |ခင်ယုမေ၊တင်တင်နွဲ့ |- |၄၂ |သက်တန့်ပေါ်ကလူတစ်ယောက် |၁၉၈၀ |ခင်သန်းနု၊အေးအေးသင်း |- |၄၃ |မိန်းမနဲ့ယောက်ျား |၁၉၈၁ |မြင့်မြင့်ခိုင်၊ယဉ်ယဉ်အေး |- |၄၄ |ကျွန်တော်ပြောချင်သောအချစ်အကြောင်း |၁၉၈၁ |ခင်သန်းနွယ် |- |၄၅ |မေတ္တာကမ္ဘာခြားလေသူ |၁၉၈၁ |နွဲ့နွဲ့မူ |- |၄၆ |ချစ်သူကြင်သူမြတ်နိုးသူ |၁၉၈၁ |မြင့်မြင့်ခင်၊မြင့်မြင့်ခိုင် |- |၄၇ |ဇာတိသွေး |၁၉၈၁ |ကြည်ကြည်ဌေး၊ဆွေဇင်ထိုက် |- |၄၈ |ရာမလက္ခဏလိုအချစ်မျိုး |၁၉၈၂ |ဆွေဇင်ထိုက် |- |၄၉ |ဝေဠု |၁၉၈၂ |ကျော်စွာဝင်း၊ မေဝင်းမောင် |- |၅၀ |မိုးပုလဲသူဇာ |၁၉၈၂ |စောမြသန္တာ၊ သီတာဝင်း |- |၅၁ |နှစ်ယောက်တည်းနေချင်တယ် |၁၉၈၂ |ဝင်းဦးအဖြစ်နာမည်ကျော်ခဲ့သည့် တင်တင်မူနှင့်အောင်မြင်ခဲ့သောကားကို ကိုယ်တိုင်ဒါရိုက်တာလုပ်၍ အေးမင်းဝင်း၊ချိုပြုံး၊မေဝင်းမောင်တို့နှင့်ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ |- |၅၂ |ငွေလှိုင်းဇာပေါ်မှာ |၁၉၈၇ |ကိုယ်တိုင်ဒါရိုက်တာလုပ်ပြီး ကျော်စွာဝင်း၊ချိုပြုံးတို့နှင့် ကျော်စွာဝင်းဖခင်နေရာမှ သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ |- |၅၃ |ခိုင်မာလာနှင်းဆီ |၁၉၈၇-၈၈ |ခင်သန်းနုနှင့် ပေ၆၀၀၀ကျော်ရိုက်ကူးထားခဲ့ပြီးကွယ်လွန်ပြီးနောက် ရန်အောင်နှင့်ဆက်လက်ရိုက်ကူးကာ ၁၉၉၂ခုနှစ်တွင် ရုံတင်ပြသခဲ့သည်။ |} == သီဆိုခဲ့သောတေးသီချင်းများ == ခုနစ်ရက်တိုင်တိုင်မအားနိုင် - တင်တင်မြ အေဝမ်းတင်တင်လှ တို့နှင့် တွဲဖက် ခေတ်ဟောင်း ပြန်ဆိုတေး - ၂ ခွေတွဲ (၂၅) ပုဒ် ချစ်ပြုံးမဉ္ဇူ ဆင်အံငှက်ပျော (တေးရေး ရေနံသာစိုးလှိုင်) တေလေငှက် (စာသား မောင်ဆွေတင့်၊ သံစဉ် စန္ဒယားလှထွတ်) ထပ်တစ်ရာလန်း နတ်ချင်း နှင့် သီချင်းခန့်များ (၈) ပုဒ် ပုဏ္ဏကလိုအချစ်မျိုး (၁၀) ပုဒ် ပြည်တော်ဝင် မပြီးသေးသောပန်းချီကား - တစ်ပုဒ်ချင်းဓာတ်ပြား (တေးရေး မြို့မငြိမ်း) မဟာဂီတတေးသီချင်းများ အမှတ် (၁) (၁၃) ပုဒ် မျက်ဝန်းလဲ့ပြာပြာ - တစ်ပုဒ်ချင်းဓာတ်ပြား (တေးရေး ဘိုကလေးတင့်အောင်) မြနန္ဒာ (တေးရေး နန်းတော်ရှေ့ဆရာတင်) ရတနာပုံ တေးစီးရီး - မေသစ် ရီရီသန့် တို့နှင့် တွဲဖက် (၁၅) ပုဒ် အလင်္ကာကျော်စွာ ဆရာ ရွှေပြည်အေး တေးနုလက်ရာ အမှတ် (၃) အောင်ပင်လယ် ==အကိုးအကား== {{reflist}} {{lifetime|၁၉၃၅|၁၉၈၈}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား အဆိုတော်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆုရှင်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ]] ssy240fenp37h65zuxkpfl055xp0xio 1052385 1052384 2026-09-11T16:11:20Z ~2026-39963-61 145736 /* သီဆိုခဲ့သောတေးသီချင်းများ */ 1052385 wikitext text/x-wiki {{Infobox artist | name= ဝင်းဦး | image= Winoo.gif | caption= | birth_name= လှမြင့် | other name = ကိုဦး | birth_date= {{Birth date|1935|03|13|df=y}} | birth_place= [[ရန်ကုန်မြို့]] | death_date= {{Death date and age|1988|12|14|1935|03|13|df=y}} | death_place= [[ရန်ကုန်မြို့]] | resting_place= [[ရန်ကုန်မြို့]] | nationality= မြန်မာ | education= တီတီစီလေ့ကျင့်ရေးကျောင်း၊ [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]၊ ဗိုလ်သင်တန်းအပတ်စဉ်(၈) | known_for= ဒါရိုက်တာ၊ မင်းသား၊ ဇာတ်ညွှန်းဆရာ၊ အဆိုတော်၊ စာရေးဆရာ၊ ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီပိုင်ရှင်နှင့် မဂ္ဂဇင်းစာအုပ်ထုတ်ဝေသူပိုင်ရှင် | notable_works= {{unbulleted list | ''နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်'' ၁၉၆၂ | ''[[မောင်တို့ချယ်ရီမြေ]]'' ၁၉၆၃ | ''[[တိမ်လွှာမို့မိုလွင်]]'' ၁၉၆၇ | ''မင်း ဘယ်ပြေးမလဲ မိချိုသဲ'' | ''ဆောင်းအိပ်မက်'' ၁၉၆၇ | [[မှုံရွှေရည်]] | ''သိုး''၊ ''ကျောက်မဲအကျဉ်းသား'' | ''[[တကျော့ နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ (ရုပ်ရှင်)|တကျော့နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ]]'' | ''ခိုင်မာလာနှင်းဆီ'' }} | movement= | spouse= }} '''ဝင်းဦး''' (၁၉၃၅-၁၉၈၈) သည် မြန်မာ့အနုပညာသမိုင်းတွင် ထူးချွန်သော မင်းသား၊ ဒါရိုက်တာ၊ ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီပိုင်ရှင်၊ ဇာတ်ညွှန်းရေးဆရာ၊ စာရေးဆရာ၊ မဂ္ဂဇင်းထုတ်ဝေသူ၊ ပုံနှိပ်တိုက်ပိုင်ရှင်၊ အဆိုတော် နှင့် ဓာတ်ပြားတိုက်ပိုင်ရှင် ဖြစ်သည်။ == ငယ်ဘဝ == ဝင်းဦးကို သမိုင်းအငြိမ်းစားပါမောက္ခ [[ဘညွန့်|ဦးဘညွန့်]] (ခေတ်ဟောင်းတေးဂီတသမိုင်းတွင်ထင်ရှားသည့် ချစ်ဒုက္ခသီချင်းသီဆိုသူ) နှင့် ဒေါ်နှင်းရီ (မင်နီဘခက်)တို့က ရန်ကုန်မြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ ဝင်းဦး၏ အမည်ရင်းမှာ လှမြင့်ဖြစ်ပြီး ငယ်နာမည်မှာ ဘိုနီဖြစ်သည်။ မွေးချင်းငါးဦးအနက် တတိယမြောက်ဖြစ်သည်။ မွေးချင်းအားလုံးမှာ အနုပညာရှင်များဖြစ် အစဉ်လိုက် ဒေါ်တင်တင်ဦး (စာရေးဆရာမမေယု)၊ ကိုကျော်ဝင်း (မင်းသား ဝင်းညွန့်)၊ ကိုအုန်းကြိုင် (မင်းသား အောင်မိုး)၊ တက္ကသိုလ် ကြည်ရွှင်တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ဝင်းဦးဟု နာမည်ပေးထားခြင်းမှာ အစ်မဖြစ်သူ တင်တင်ဦး နှင့် အစ်ကိုဝင်းညွန့် နာမည် ရှေ့ဆုံးနှင့် နောက်ဆုံးစာလုံးကိုယူ၍ ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ဦးဘညွန့်သည်ချစ်ဒုက္ခနှင့်ဆူထူးရွယ်သီချင်းနှစ်ပုဒ်ဖြင့် ဓာတ်ပြားရအဆိုတော်အဖြစ် နာမည်ကျန်ရစ်သူ ဖြစ်ကာ တက္ကသိုလ်ပါမောက္ခတစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။ မိခင် မင်နီဘခက်၏ ဖခင်သည် မြန်မာတိုင်းရင်းဆေးပညာအကြောင်း သုတေသနများ ဆောင်ရွက်ခဲ့သော ဆရာဝန် ကာနယ်ဘခက် ဖြစ်၍ ကာနယ်ဘခက်ရဲ့ ဖခင်ဖြစ်သူမှာ မြန်မာပြည်၌ ပထမဆုံးဖွဲ့ခဲ့သည့် လက်ထောက်ဘုရင်ခံ၏ အတိုင်ပင်ခံကောင်စီဝင် မော်လမြိုင်မြို့မှ ဦးခက် ဖြစ်သည်။<ref name="bbc myanmar"/> == ပညာရေး == ဝင်းဦးသည် [[ဒုတိယကမ္ဘာစစ်]]ကြီး ပြီးသောအခါ တီတီစီလေ့ကျင့်ရေးကျောင်းတွင် ပညာကို စတင်သင်ယူခဲ့သည်။ တီတီစီကျောင်းမှာပင် တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းအောင်မြင်ခဲ့သည်။ [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]တွင် ဆက်လက် ပညာသင်ကြားရာ ဥပစာအထက်တန်း အောင်မြင်ခဲ့သည်။ တက္ကသိုလ်ပညာကို ဆုံးခန်းတိုင် မသင်ဘဲ ဗိုလ်သင်တန်းအပတ်စဉ်(၈)ကို တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်ကိုဦး အမည်ဖြင့် တပ်မတော် (ကြည်း) ၌ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ == စစ်မှုထမ်းဘဝ == ဝင်းဦးသည် တပ်မဟာ(၅)နှင့် တပ်ရင်း(၇)တို့)တွင် အမှုထမ်းခဲ့သည်။ ယင်းကဲ့သို့ အမှုထမ်းနေစဉ်အတွင်း [[မှော်ဘီမြို့]]ရှိ ကြည်း၊ ရေ၊ လေ၊ ပူးပေါင်းစစ်ဆင်ရေး လေထီးသင်တန်းသို့ တက်ရောက်ပြီး ၁၉၅၉ ခုနှစ်တွင် ဩစတြေးလျနိုင်ငံသို့ လေထီးပညာရပ်များ သွားရောက် သင်ကြားခဲ့သည်။ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာသောအခါ မှော်ဘီလေထီးသင်တန်းကျောင်းတွင် နည်းပြအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီးနောက် ၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် တပ်မတော်မှ ဗိုလ်ကြီးအဆင့်ဖြင့် အနားယူခဲ့သည်။<ref name="multi-talented">{{cite web |url=https://www.moi.gov.mm/npe/?q=news/7/08/2013/id-4850|title=မြန်မာ့အနုပညာလောက၏ စွယ်စုံအနုပညာရှင် အကယ်ဒမီ ဝင်းဦး |last=Phyo Sandar Myint |first= |date=7 August 2013|access-date=16 May 2020 |language=Myanmar |trans-title=Academy-winner Win Oo, a multi-talented artist in the Myanma entertainment industry (literature, music and films}}</ref> == အနုပညာလုပ်ငန်း == ဝင်းဦးသည် စာပေလောကတွင် အောင်မြင်ခဲ့သလို ရုပ်ရှင်လောကတွင်လည်း လျှမ်းလျှမ်းတောက်အောင်မြင်ခဲ့သည့် အနုပညာသမားတစ်ဦးဖြစ်သည်။ ဝင်းဦးသည် ''မင်းထင်ရွှေမှန်'' ရာဇဝင်ဇာတ်ကား ဇာတ်ညွှန်းရေးသားရာမှ အစပြုကာ စာပေလောကမှ ရုပ်ရှင်လောကသို့ နယ်ပယ်ချဲ့ထွင်လာခဲ့သည်။ ဝင်းဦး၏ ပွဲဦးထွက်ဇာတ်ကားမှာ [[ရှုမဝ ရုပ်စုံမဂ္ဂဇင်း|ရှုမဝ မဂ္ဂဇင်း]]တွင် သူကိုယ်တိုင်ရေးသားထားသည့် ''နှစ်ယောက်ထဲနေချင်တယ်'' ဝတ္ထုရှည်ကို မင်းသမီး [[တင်တင်မူ]]နှင့်အတူ ဇာတ်ကား အဖြစ် ပုံဖော်ခဲ့သည်။ ထိုဇာတ်ကားနှင့်အတူ ယင်းဇာတ်ကား၏ဇာတ်ဝင်တေးဖြစ်သည့် ''မီးပုံပွဲ'' သီချင်းသည် ထိုအချိန်က ဝင်းဦးဟူသော သရုပ်ဆောင်သစ်၏ နာမည်နှင့်အတူ မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံးရှိ ရုပ်ရှင်ပရိသတ်များ၏ ရင်ထဲသို့ လွှမ်းမိုးနိုင်ခဲ့သည်။ သို့သော် ထိုဇာတ်ကားသည် ဝင်းဦး၏ ပထမဆုံး ရုံတင်ခဲ့သောဇာတ်ကားမဟုတ်ပေ။ ပထမဆုံးရုပ်ရှင်ဖြစ်သည့် "နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်" ဇာတ်ကား ရိုက်ကူးနေစဉ်မှာပင် မြဇော်ရုပ်ရှင် ထုတ်လုပ်ရေးက ဒါရိုက်တာ မင်းရှင်နောင်အား တာဝန်ပေးပီး " ချစ်သောသူ တယောက်" ဇာတ်ကားကို ရိုက်ကူးစေခဲ့သည်။ " ချစ်သောသူ တယောက်" ဇာတ်ကားသည် " နှစ်ယောက်ထဲနေချင်တယ်" ဇာတ်ကားထက် စောစီးစွာ ရုံတင်ခဲ့သော်လည်း အောင်မြင်မှု မရခဲ့ပေ။ ထို့အပြင် ဝင်းဦးသည် အခြားသောရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီများအတွက် ဇာတ်ကားပေါင်းများစွာတွင် ပါဝင်သရုပ်ဆောင် ပေးခဲ့ရုံသာမက "စန္ဒာ" ကိုယ်ပိုင်ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီကိုလည်း တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ဝင်းဦးကိုယ်တိုင်ဒါရိုက်တာလုပ်ပြီး ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သော ''ဆောင်းအိပ်မက်'' ဇာတ်ကားတွင် နှစ်ကိုယ်ခွဲသရုပ်ဆောင်မှုဖြင့် ၁၉၆၇ခုနှစ်တွင် ပထမဆုံးအကြိမ် [[မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆု|အကယ်ဒမီဆု]] ရရှိခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်တွင် အလားတူပင် ကိုယ်တိုင်ပါဝင်သရုပ်ဆောင် ရိုက်ကူးခဲ့သည့် နာမည်ကျော် ''[[မှုံရွှေရည်]]'' ဇာတ်ကားဖြင့် ဒုတိယအကြိမ် အကယ်ဒမီဆု ထပ်မံရရှိခဲ့ပြန်သည်။ ဝင်းဦး၏ အနုပညာ သက်တမ်းတလျှောက်တွင် အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆု နှစ်ကြိမ်၊ ဇာတ်ကားဆု နှစ်ကြိမ် ရရှိဆွတ်ခူးနိုင်ခဲ့သည်။ ဝင်းဦးရိုက်ကူးခဲ့သည့် ''ချစ်သူရွေးမယ်ချစ်ဝဲလယ်'' ဇာတ်ကားသည် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်လောက၏ပထမဆုံးသော ရှစ်ကိုယ်ခွဲ ဇာတ်ကား ဖြစ်သည်။<ref name="bbc myanmar">{{cite web |url=https://www.bbc.com/burmese/in-depth-46605005|title= နှုတ်ခမ်းမွေးမင်းသား ဝင်းဦးရဲ့ အမြတ်နိုးဆုံးအနုပညာက ဘာလဲ|website= BBC Myanmar|last= Bo Bo |first= |date=18 December 2018|access-date=16 May 2020 |language=Myanmar |trans-title=What’s the type of arts the mustache actor Win Oo admires best?}}</ref> ဝင်းဦးပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည့် နာမည်ကြီးဇာတ်ကားအချို့မှာ မင်းသမီး တင်တင်မူနှင့် နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်၊ [[ခင်သန်းနု]]နှင့် မှုံရွှေရည်၊ [[မောင်တို့ချယ်ရီမြေ]]နှင့် ကျောက်မဲအကျဉ်းသား မြင့်မြင့်ခင်နှင့် တိမ်လွှာမို့မိုလွင်၊ စန္ဒာနှင့် မင်း ဘယ်ပြေးမလဲ မိချိုသဲ၊ တင်တင်အေး၊ အေးအေးသင်းတို့နှင့် ဆောင်းအိပ်မက်၊ ချစ်စပယ်နှင့် မောင့်အချစ်တော်၊ [[နေဝင်း၊ ကောလိပ်ဂျင်|ကောလိပ်ဂျင်နေဝင်း]]၊ [[ခင်သန်းနု]]တို့နှင့် သိုး၊ မင်းသမီးချိုပြုံး၊ [[တင်တင်မြ]] တို့နှင့် [[တကျော့ နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ (ရုပ်ရှင်)|တကျော့နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ]]၊ မင်းသမီးမပါပဲရိုက်ကူးခဲ့သည့် အတွယ်အတာ နှင့် နောက်ဆုံးရိုက်ကူးခဲ့သည့် ခိုင်မာလာနှင်းဆီ ဇာတ်ကားတို့မှာ အထူးထင်ရှားခဲ့သည်။ <ref>{{cite book|publisher=ပညာရွှေတောင် စာအုပ်တိုက်|date=ဧပြီ ၂၀၀၃|edition=ပထမ အကြိမ်|author=ပြန်ကြားရေးနှင့် ပြည်သူ့ ဆက်ဆံရေး ဦးစီး ဌာန (ရုံးချုပ်) စာတည်း အဖွဲ့|title=နှစ်ဆယ် ရာစု မြန်မာ စာရေး ဆရာ များနှင့် စာစု စာရင်း}}</ref><ref name="multi-talented"/> === အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆု === အကယ်ဒမီ (အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆု) နှစ်ကြိမ် ဆွတ်ခူးရရှိခဲ့သည်။ * ၁၉၆၇-ခုနှစ် (ဆောင်းအိပ်မက်)ဇာတ်ကား * ၁၉၇၀-ခုနှစ် (မှုံရွှေရည်)ဇာတ်ကား ၎င်းအပြင် ဝင်းဦး၏ အဆိုတော်ဘဝကို အစပြုခဲ့သည့် သီချင်းမှာ "တေလေငှက်"ဖြစ်ပြီး ယင်းသီချင်းကို "ချစ်သောသူတစ်ယောက်"ဇာတ်ကားတွင် ကိုယ်တိုင်သီဆိုသရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ဝင်းဦးသည် အချစ်၊ အလွမ်း၊ တိုင်းပြု ပြည်ပြု သီချင်းများနှင့် ခေတ်ပေါ်သီချင်းများ သာမက ရှေးသီချင်းကြီးများကိုပါ ပိုင်နိုင်စွာသီဆိုနိုင်သူ တစ်ဦးဖြစ်ပြီး တစ်ချိန်က [[မန္တလေး]][[မြို့မအပျော်တမ်းတူရိယာအဖွဲ့]]နှင့်တွဲဖက်၍လည်း သီချင်းများ သီဆိုခဲ့သည်။ ၎င်းအပြင် "ကင်းဝန်" အမည်ရှိဓာတ်ပြားကုမ္ပဏီ တည်ထောင်ကာ ကိုယ်တိုင်သီဆိုသည့် သီချင်းများကို ဓာတ်ပြားများအဖြစ် ထုတ်လုပ်ဖြန့်ဖြူးခဲ့သေးသည်။ == စာပေလုပ်ငန်း == ဝင်းဦးသည် ကျောင်းသား ဘဝကပင် သွေးသောက် မဂ္ဂဇင်းနှင့် ရှုမဝမဂ္ဂဇင်း တို့တွင် ညိုမင်းလွင် ကလောင် အမည်ဖြင့် ကဗျာ၊ ဝတ္ထုများ ရေးသားခဲ့သည်။ ပထမဆုံး ရေးသားခဲ့သော ဝတ္ထုမှာ ဂျိန်း ဖြစ်သည်။ ၁၉၆ဝ ပြည့်နှစ် ရှုမဝမဂ္ဂဇင်း၌ တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားတစ်ဦး မဂ္ဂဇင်း ဝတ္ထုရှည်ကြီးကို ရေးသားခဲ့သည်။ ဤမဂ္ဂဇင်း ဝတ္ထုရှည်ကို ဝင်းဦး ကလောင်အမည်ဖြင့် ရေးသားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဝင်းဦး ဆိုသော အမည်သည် ယင်း ဝတ္ထုရှည်ကြီးကြောင့် နာမည်ကျော်ကြား လူသိများခဲ့သည် မှန်သော်လည်း တစ်နိုင်ငံလုံးက ဝင်းဦးကို အသိအမှတ် ပြုခဲ့သည်မှာ ရုပ်ရှင်ကြောင့်ပင် ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်းတိုက်ကို တည်ထောင်ပြီး မြန်မာ့စာပေသမိုင်းတွင် ပထမဆုံးသော ရောင်စုံအော့ဖ်ဆက် နည်းဖြင့် ထုတ်လုပ်သည့် ပထမဆုံးသော "စန္ဒာ"ပုဂ္ဂလိက ရောင်စုံမဂ္ဂဇင်းကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။<ref>{{cite web |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/laughter-the-best-medicine.html |title=Laughter, the best medicine |last=Kyaw Hsu Mon |first= |date=29 August 2015 |website=The Irrawaddy |access-date=16 May 2020 |quote= In the 1960s, Maung Maung’s work appeared in “Sandar,” a popular magazine published by actor Win Oo.}}</ref> ထိုမဂ္ဂဇင်းတွင် ဝင်းဦးသည် ခင်မောင်ဝင့်အမည်ဖြင့် ကမ္ဘာ့ရုပ်ရှင်လောကနှင့် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်လောကအကြောင်းများကို သုတရသ ပြောင်မြောက်စွာ ရေးသားခဲ့သည်။ ယင်းမဂ္ဂဇင်းတွင် ကလေးများအတွက် ဦးဦးပုံပြောမယ်၊ အမျိုးသမီးများအတွက် မရှပ်တေး ဟူသော အခန်းကဏ္ဍများကြောင့် ပရိသတ်များ၏အထူး အားပေးမှုကိုရရှိကာ ထိုအချိန်က စောင်ရေအများဆုံးသော မဂ္ဂဇင်း တစ်စောင်ဖြစ်ခဲ့သည်။ စာမူ အရေအတွက် များများ ဖော်ပြနိုင်ရန်အတွက် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်းတွင် စာလုံးသေး (၁၂) ပွိုင့်ကို စတင် အသုံးပြုခဲ့သည်။ ဝင်းဦး၏ ကလောင်အမည်ခွဲများမှာ ညိုမင်းလွင်၊ ခင်မောင်ဝင့်၊ မိုးကျော်ခေါင် နှင့် ကိုဦးတို့ ဖြစ်သည်။ == ဘဝနိဂုံး == ထို့နောက် ဝင်းဦးသည် ၁၉၈၈ခုနှစ် ဧပြီလတွင် အူမကြီးကင်ဆာကြောင့် ဗြိတိန်သို့ ဆေးသွားကုပြီး ပြန်လာသည်။ ၁၉၈၈ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ခိုင်မာလာနှင်းဆီ ဇာတ်ကားရိုက်ကူးဆဲတွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ကွယ်လွန်ပြီးသောအခါ ဝင်းဦး၏ အမွေများအား ဒေါ်အိုင်ရင်းတင်လှက ဆက်ခံရသည်။ ပေခြောက်ထောင်ကျော် ရိုက်ကူးထားကာ အပြီးမသတ် ရသေးသော ခိုင်မာလာနှင်းဆီ ဇာတ်ကားကို ဒေါ်အိုင်ရင်းတင်လှက ရုပ်ရှင်မင်းသား[[ရန်အောင်(ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်)|ရန်အောင်]] နှင့် အစားထိုး အပြီးသတ် ရိုက်ကူးခဲ့သည်။<ref>အမှတ်(၂၆၄) နိုဝင်ဘာလ၊ ၁၉၉၁−ခုနှစ်ထုတ် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်း၊</ref> == ရေးသား ပြုစုခဲ့သော စာအုပ်များ == {| class="wikitable sortable" ! စဉ် !! အမည် !! ထုတ်ဝေနှစ် !! မှတ်ချက် |- | ၁||[[ကျွန်တော်မွှေးတဲ့မီး (စာအုပ်)|ကျွန်တော်မွှေးတဲ့မီး]]||၁၉၆၉||လုံးချင်းဝတ္ထု |- | ၂||[[သိုး (စာအုပ်)|သိုး]]||၁၉၆၁||လုံးချင်းဝတ္ထု |- | ၃||[[နုနုငယ်ငယ် (စာအုပ်)|နုနုငယ်ငယ်]]||၁၉၆၁||လုံးချင်းဝတ္ထု |- | ၄||[[အာကသဒုံးယာဉ် လက်နက်များ (စာအုပ်)|အာကသဒုံးယာဉ် လက်နက်များ]]||၁၉၆၁|| |- | ၅||[[အသက်ရှင်နေနည်းနှင့် လေဟာပြင်ခရီး (စာအုပ်)|အသက်ရှင်နေနည်းနှင့် လေဟာပြင်ခရီး]]||၁၉၆၁||၁၉၆၁ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် ရှုမဝပုံနှိပ်တိုက်မှ ရိုက်နှိပ်သည်။ |- | ၆||[[မုန်းလဲမေ့ပါနိုင် (စာအုပ်)|မုန်းလဲမေ့ပါနိုင်]]||၁၉၆၂|| |- | ၇||[[လွမ်းလေသူ အမိုက်အမဲ ဝတ္ထုတိုပေါင်းချုပ်]]||၁၉၆၂||ကင်းဝန်စာအုပ်အမှတ်(၅)၊၁၉၆၂ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၈||[[တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားတစ်ဦး (စာအုပ်)|တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားတစ်ဦး]]||၁၉၆၂|| |- | ၉||[[နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ် (စာအုပ်)|နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်]]||၁၉၆၂|| |- | ၁၀||တေးသီချင်းဆန်းများ||၁၉၆၃|| |- | ၁၁||[[ပန်းကြဲတဲ့ ဖဲစက်ရာမှာ (စာအုပ်)|ပန်းကြဲတဲ့ ဖဲစက်ရာမှာ]]||၁၉၆၃|| |- | ၁၂||[[မျက်ရှု (စာအုပ်)|မျက်ရှု]]||၁၉၆၆|| |- | ၁၃||[[ယောက်ျား မပီသသူနှင့် ချစ်မိသူ လူတစ်ယောက်အကြောင်း (စာအုပ်)|ယောက်ျား မပီသသူနှင့် ချစ်မိသူ လူတစ်ယောက်အကြောင်း]]||၁၉၆၉|| |- | ၁၄||[[အသည်းစား မဟာရာဇာ၏ ရှင်းတမ်း (စာအုပ်)|အသည်းစား မဟာရာဇာ၏ ရှင်းတမ်း]]||၁၉၆၉|| |- | ၁၅||ဝင်းဦး၏တေးပေါင်းချုပ်||၁၉၆၉||၁၉၆၉ခုနှစ်၊ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၁၆|| တေးပေါင်းချုပ် လက်ရွေးစင်||၁၉၆၉|| |- | ၁၇||[[နှလုံးသား အသစ်နှင့် ချစ်မည့်သူ (စာအုပ်)|နှလုံးသား အသစ်နှင့် ချစ်မည့်သူ]]||၁၉၇ဝ|| |- | ၁၈||[[မိန်းမလှအမုန်း (စာအုပ်)|မိန်းမလှအမုန်း]]||၁၉၇၀|| |- | ၁၉||[[ငွေလှိုင်းဇာပေါ်မှာ (စာအုပ်)|ငွေလှိုင်းဇာပေါ်မှာ]]||၁၉၇၁||လုံးချင်းဝတ္ထု၊ |- | ၂၀||[[ဆွေး (စာအုပ်)|ဆွေး]]||၁၉၇၁||လုံးချင်းဝတ္ထု၊ ၁၉၇၁ အောက်တိုဘာလ ပထမအကြိမ် အုပ်ရေ၆၀၀၀ အဖိုး(၅)ကျပ်။ |- | ၂၁||[[ရေဒီယိုတေးများ (စာအုပ်)|ရေဒီယိုတေးများ]]||၁၉၇၁|| |- | ၂၂||[[လတန်ခူးပေမို့ (စာအုပ်)|လတန်ခူးပေမို့]]||၁၉၇၁||ပထမဆုံးထုတ်ဝေသည့် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်း၌ ရေးသည့် အခန်းဆက် ဝတ္ထုရှည် |- | ၂၃||[[နောင်အင်းလေး (စာအုပ်)|နောင်အင်းလေး]]||၁၉၇၂||မြန်မာ့အလင်း၌ ရေးသည့် အခန်းဆက် ဝတ္ထုရှည် |- | ၂၄||[[ကြင်နာသူ့အသဲ (စာအုပ်)|ကြင်နာသူ့အသဲ]]||၁၉၇၂||ဤစာအုပ်ကို [[ချစ်သူကြင်သူမြတ်နိုးသူ]] အမည်ဖြင့် ရုပ်ရှင်ရိုက်ခဲ့သည်။ |- | ၂၅||[[ချစ်ဦးသူနှင့် ချစ်ဖူးသူ (စာအုပ်)|ချစ်ဦးသူနှင့် ချစ်ဖူးသူ]]||၁၉၇၂|| |- | ၂၆||[[ဩစတြေးလျမှ ချစ်သမျှအကြောင်း (စာအုပ်)|ဩစတြေးလျားမှ ချစ်သမျှအကြောင်း]]||၁၉၇၂||၁၉၇၂ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလတွင် ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၂၇||[[နာမည်ကျော် ဇာတ်လိုက်မင်းသား ကိုဂွတို (စာအုပ်)|နာမည်ကျော် ဇာတ်လိုက်မင်းသား ကိုဂွတို]]||၁၉၇၃||စန္ဒာ ရုပ်စုံမဂ္ဂဇင်း၌ ရေးသည့် အခန်းဆက် ဝတ္ထုရှည် |- | ၂၈||[[ကျွန်တော် ကျွန်မတို့အရွယ်]]||၁၉၇၄||၁၉၇၄ခုနှစ်၊ ဇွန်လတွင် စန္ဒာပုံနှိပ်တိုက်မှ ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၂၉|| [[ဆယ်စုခေတ် တစ်နှစ်စွန်း မန်းသင်္ကြန် (စာအုပ်)|ဆယ်စုခေတ် တစ်နှစ်စွန်း မန်းသင်္ကြန်]]||၁၉၇၉||၁၉၇၉ ဩဂုတ်လတွင် ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၃၀|| [[ပုဂ္ဂိုလ်ကျော် (၁၃) ဦး (စာအုပ်)|ပုဂ္ဂိုလ်ကျော် (၁၃) ဦး]]||၁၉၆၂||၁၉၆၂ခုနှစ်၊ ရှုမဝစာအုပ်တိုက်မှ ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၃၁|| [[မျှော်လင့်ခိုး သံသရာဝယ် (စာအုပ်)|မြှော်လင့်ခိုး သံသရာဝယ်]]|| || |- | ၃၂||[[သည်ခေတ် သည်အရွယ် သည်လိင်ကိစ္စ (စာအုပ်)|သည်ခေတ် သည်အရွယ် သည်လိင်ကိစ္စ]]|| || |} == သရုပ်ဆောင်ခဲ့သော ရုပ်ရှင်ကားများ == {| class="wikitable sortable" ! စဉ် !! ဇာတ်ကားအမည် !! ပြသခဲ့သည့်နှစ် !! မှတ်ချက် |- | ၁||ချစ်သောသူတစ်ယောက် |၁၉၆၂||ခင်သန်းနု |- | ၂||နှစ်ယောက်တည်းနေချင်တယ် |၁၉၆၂||တင်တင်မူ၊ဒေစီကျော်ဝင်း |- | ၃||မုန်းတလှဲ့ ပြုံးတလှဲ့||၁၉၆၂ |ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- | ၄||ဆောင်းတညဝယ် |၁၉၆၃||ဝါဝါဝင်းရွှေ |- | ၅||ဗိမ္မသာရ |၁၉၆၃||အေဝမ်းတင်မောင်၊ကြည်ကြည်ဌေး၊ ကြည်ကြည်ညွန့် |- | ၆||မာနတံခွန် |၁၉၆၃||ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- | ၇||ပိတောက်ရိပ်ဝယ် |၁၉၆၃|| ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး၊နှင်းဆီ |- | ၈||ဘဝမှတ်တမ်း |၁၉၆၃||ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- | ၉||မြတ် |၁၉၆၃||မြင့်မြင့်ခင်၊ချစ်စပယ် |- | ၁၀||တပွင့်ထဲပန်မယ် |၁၉၆၃||ကြည်ကြည်ဌေး၊သီသီ |- | ၁၁||မောင်တို့ချယ်ရီမြေ | ၁၉၆၃||ခင်သန်းနု |- | ၁၂||ဤစံအိမ်ဝယ် |၁၉၆၃||ဝါဝါဝင်းရွှေ |- | ၁၃||ချစ်သောမောင်မောင် ||၁၉၆၃||သီသီ |- | ၁၄||မောင်ချော့မြှူပါ့မယ် ||၁၉၆၃||ကြည်ကြည်ဌေး |- | ၁၅||ရင်သွေးရင်နှစ် ||၁၉၆၃||မေသစ်၊ ဝါဝါဝင်းရွှေ |- | ၁၆||သစ္စာတူပြိုင် |၁၉၆၄||မြင့်မြင့်ခင် |- | ၁၇||ဘယ်ရပ်ဌာနီ |၁၉၆၄||ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၁၈||မောင့်အချစ်တော် |၁၉၆၄||တင်တင်မူ၊ချစ်စပယ် |- |၁၉ |မေတ္တာပန်းဥယျာဉ် |၁၉၆၄ |မြင့်မြင့်ခင်၊ခင်သန်းနု |- |၂၀ |သိကြားစေသက်သေညွှန်း |၁၉၆၄ |ဝါဝါဝင်းရွှေ၊ခင်သန်းနု |- |၂၁ |ညီညီလွင် |၁၉၆၄ |ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၂၂ |မုန်းမေ့ပါနိုင် |၁၉၆၅ |တင်တင်မူ၊သီသီ၊ ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၂၃ |ချစ်သဲ |၁၉၆၅ |ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၂၄ |ဆုထူးငယ်ပန်ရွယ်သွန်း |၁၉၆၆ |ဒေစီကျော်ဝင်း၊နွဲ့နွဲ့စန်း |- |၂၅ |ရီးစားဓမြ (ခင်သန်းနု) |၁၉၆၇ |ခင်သန်းနု |- |၂၆ |မောင်မောင်နဲ့သိင်္ဂီ |၁၉၆၇ |စံရှားတင်၊စမ်းစမ်းဝင်း |- |၂၇ |နှင်းပျောက်တဲ့နွေ |၁၉၆၇ |တင်တင်မူ၊ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- |၂၈ |ဆောင်းအိပ်မက် |၁၉၆၇ |ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး၊ အေးအေးသင်း (၁၉၆၇ခုနှစ်တွင် အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆုရရှိသည့်ဇာတ်ကား) |- |၂၉ |ကိုယ့်ချစ်သူဘယ်မှာရှိတယ် |၁၉၆၈ |ခင်သန်းနု |- |၃၀ |သိုး |၁၉၆၈ |ခင်သန်းနု |- |၃၁ |တိမ်လွှာမို့မို့လွင် |၁၉၆၈ |မြင့်မြင့်ခင် |- |၃၂ |ကျောက်မဲအကျဉ်းသား (ခင်သန်းနု) |၁၉၆၉ |ခင်သန်းနု |- |၃၃ |မှုံရွှေရည် (*) |၁၉၇၀ |ခင်သန်းနု၊အောင်လွင်၊ဖိုးပါကြီး၊ခင်လေးဆွေနှင့် ကလေးသရုပ်ဆောင်စန္ဒာလင်း |- |၃၄ |တစ်ကျော့နှစ်ကျော့တေးကိုသီ |၁၉၇၁ |တင်တင်မြ၊ချိုပြုံး |- |၃၅ |အတွယ်အတာ |၁၉၇၂ |(ကလေးသရုပ်ဆောင် စန္ဒာလင်း) |- |၃၆ |လတ်လတ် (ခင်သန်းနု) |၁၉၇၃ |ခင်သန်းနု |- |၃၇ |မုန်းပါတယ်မောင့်ကို |၁၉၇၃ |မြင့်မြင့်ခင် |- |၃၈ |ပန်းမြို့တော်သို့ခြေလှမ်းသုံးဆယ် (ချိုပြုံး) |၁၉၇၃ |ကျော်စွာဝင်း၊ချိုပြုံးတို့ခေါင်းဆောင်ပါဝင်၍ ဧည့်သည်သရုပ်ဆောင်အဖြစ်ပါဝင်သည်။ |- |၃၉ |ချစ်သူရွေးမယ်ချစ်ဝဲလယ် |၁၉၇၅ |မြင့်မြင့်ခင်၊တင်တင်နွဲ့၊စမ်းစမ်းအေး၊မြင့်မြင့်ခိုင်၊ချိုပြုံး၊နွဲ့နွဲ့မူ၊စန္ဒာ တို့နှင့်တွဲဖက်၍ မြန်မာ့ရုပ်ရှင်သမိုင်းတွင် ပထမဆုံးအကြိမ် (၈)ကိုယ်ခွဲသရုပ်ဆောင်သည်။ |- |၄၀ |မင်းဘယ်ပြေးမလဲမိချိုသဲ |၁၉၇၆ |စန္ဒာ |- |၄၁ |တိမ်ဦးလေပြေမောင့်ကိုစေ |၁၉၇၇ |ခင်ယုမေ၊တင်တင်နွဲ့ |- |၄၂ |သက်တန့်ပေါ်ကလူတစ်ယောက် |၁၉၈၀ |ခင်သန်းနု၊အေးအေးသင်း |- |၄၃ |မိန်းမနဲ့ယောက်ျား |၁၉၈၁ |မြင့်မြင့်ခိုင်၊ယဉ်ယဉ်အေး |- |၄၄ |ကျွန်တော်ပြောချင်သောအချစ်အကြောင်း |၁၉၈၁ |ခင်သန်းနွယ် |- |၄၅ |မေတ္တာကမ္ဘာခြားလေသူ |၁၉၈၁ |နွဲ့နွဲ့မူ |- |၄၆ |ချစ်သူကြင်သူမြတ်နိုးသူ |၁၉၈၁ |မြင့်မြင့်ခင်၊မြင့်မြင့်ခိုင် |- |၄၇ |ဇာတိသွေး |၁၉၈၁ |ကြည်ကြည်ဌေး၊ဆွေဇင်ထိုက် |- |၄၈ |ရာမလက္ခဏလိုအချစ်မျိုး |၁၉၈၂ |ဆွေဇင်ထိုက် |- |၄၉ |ဝေဠု |၁၉၈၂ |ကျော်စွာဝင်း၊ မေဝင်းမောင် |- |၅၀ |မိုးပုလဲသူဇာ |၁၉၈၂ |စောမြသန္တာ၊ သီတာဝင်း |- |၅၁ |နှစ်ယောက်တည်းနေချင်တယ် |၁၉၈၂ |ဝင်းဦးအဖြစ်နာမည်ကျော်ခဲ့သည့် တင်တင်မူနှင့်အောင်မြင်ခဲ့သောကားကို ကိုယ်တိုင်ဒါရိုက်တာလုပ်၍ အေးမင်းဝင်း၊ချိုပြုံး၊မေဝင်းမောင်တို့နှင့်ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ |- |၅၂ |ငွေလှိုင်းဇာပေါ်မှာ |၁၉၈၇ |ကိုယ်တိုင်ဒါရိုက်တာလုပ်ပြီး ကျော်စွာဝင်း၊ချိုပြုံးတို့နှင့် ကျော်စွာဝင်းဖခင်နေရာမှ သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ |- |၅၃ |ခိုင်မာလာနှင်းဆီ |၁၉၈၇-၈၈ |ခင်သန်းနုနှင့် ပေ၆၀၀၀ကျော်ရိုက်ကူးထားခဲ့ပြီးကွယ်လွန်ပြီးနောက် ရန်အောင်နှင့်ဆက်လက်ရိုက်ကူးကာ ၁၉၉၂ခုနှစ်တွင် ရုံတင်ပြသခဲ့သည်။ |} == သီဆိုခဲ့သောတေးသီချင်းများ == ခုနစ်ရက်တိုင်တိုင်မအားနိုင် - တင်တင်မြ အေဝမ်းတင်တင်လှ တို့နှင့် တွဲဖက် ခေတ်ဟောင်း ပြန်ဆိုတေး - ၂ ခွေတွဲ (၂၅) ပုဒ် ချစ်ပြုံးမဉ္ဇူ ဆင်အံငှက်ပျော (တေးရေး ရေနံသာစိုးလှိုင်) တေလေငှက် (စာသား မောင်ဆွေတင့်၊ သံစဉ် စန္ဒယားလှထွတ်) ထပ်တစ်ရာလန်း နတ်ချင်း နှင့် သီချင်းခန့်များ (၈) ပုဒ် ပုဏ္ဏကလိုအချစ်မျိုး (၁၀) ပုဒ် ပြည်တော်ဝင် မပြီးသေးသောပန်းချီကား - တစ်ပုဒ်ချင်းဓာတ်ပြား (တေးရေး မြို့မငြိမ်း) မဟာဂီတတေးသီချင်းများ အမှတ် (၁) (၁၃) ပုဒ် မျက်ဝန်းလဲ့ပြာပြာ - တစ်ပုဒ်ချင်းဓာတ်ပြား ရေဒီယို ရုပ်ရှင်ဇယတ်ဝင်တေး (တေးရေး ဘိုကလေးတင့်အောင်) မြနန္ဒာ (တေးရေး နန်းတော်ရှေ့ဆရာတင်) ရတနာပုံ တေးစီးရီး - မေသစ် ရီရီသန့် တို့နှင့် တွဲဖက် (၁၅) ပုဒ် အလင်္ကာကျော်စွာ ဆရာ ရွှေပြည်အေး တေးနုလက်ရာ အမှတ် (၃) အောင်ပင်လယ် ==အကိုးအကား== {{reflist}} {{lifetime|၁၉၃၅|၁၉၈၈}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား အဆိုတော်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆုရှင်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ]] 1r1up7jrfpo7xkckspiiq7bi8ydfvx3 1052386 1052385 2026-09-11T16:13:13Z ~2026-39963-61 145736 /* သီဆိုခဲ့သောတေးသီချင်းများ */ 1052386 wikitext text/x-wiki {{Infobox artist | name= ဝင်းဦး | image= Winoo.gif | caption= | birth_name= လှမြင့် | other name = ကိုဦး | birth_date= {{Birth date|1935|03|13|df=y}} | birth_place= [[ရန်ကုန်မြို့]] | death_date= {{Death date and age|1988|12|14|1935|03|13|df=y}} | death_place= [[ရန်ကုန်မြို့]] | resting_place= [[ရန်ကုန်မြို့]] | nationality= မြန်မာ | education= တီတီစီလေ့ကျင့်ရေးကျောင်း၊ [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]၊ ဗိုလ်သင်တန်းအပတ်စဉ်(၈) | known_for= ဒါရိုက်တာ၊ မင်းသား၊ ဇာတ်ညွှန်းဆရာ၊ အဆိုတော်၊ စာရေးဆရာ၊ ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီပိုင်ရှင်နှင့် မဂ္ဂဇင်းစာအုပ်ထုတ်ဝေသူပိုင်ရှင် | notable_works= {{unbulleted list | ''နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်'' ၁၉၆၂ | ''[[မောင်တို့ချယ်ရီမြေ]]'' ၁၉၆၃ | ''[[တိမ်လွှာမို့မိုလွင်]]'' ၁၉၆၇ | ''မင်း ဘယ်ပြေးမလဲ မိချိုသဲ'' | ''ဆောင်းအိပ်မက်'' ၁၉၆၇ | [[မှုံရွှေရည်]] | ''သိုး''၊ ''ကျောက်မဲအကျဉ်းသား'' | ''[[တကျော့ နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ (ရုပ်ရှင်)|တကျော့နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ]]'' | ''ခိုင်မာလာနှင်းဆီ'' }} | movement= | spouse= }} '''ဝင်းဦး''' (၁၉၃၅-၁၉၈၈) သည် မြန်မာ့အနုပညာသမိုင်းတွင် ထူးချွန်သော မင်းသား၊ ဒါရိုက်တာ၊ ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီပိုင်ရှင်၊ ဇာတ်ညွှန်းရေးဆရာ၊ စာရေးဆရာ၊ မဂ္ဂဇင်းထုတ်ဝေသူ၊ ပုံနှိပ်တိုက်ပိုင်ရှင်၊ အဆိုတော် နှင့် ဓာတ်ပြားတိုက်ပိုင်ရှင် ဖြစ်သည်။ == ငယ်ဘဝ == ဝင်းဦးကို သမိုင်းအငြိမ်းစားပါမောက္ခ [[ဘညွန့်|ဦးဘညွန့်]] (ခေတ်ဟောင်းတေးဂီတသမိုင်းတွင်ထင်ရှားသည့် ချစ်ဒုက္ခသီချင်းသီဆိုသူ) နှင့် ဒေါ်နှင်းရီ (မင်နီဘခက်)တို့က ရန်ကုန်မြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ ဝင်းဦး၏ အမည်ရင်းမှာ လှမြင့်ဖြစ်ပြီး ငယ်နာမည်မှာ ဘိုနီဖြစ်သည်။ မွေးချင်းငါးဦးအနက် တတိယမြောက်ဖြစ်သည်။ မွေးချင်းအားလုံးမှာ အနုပညာရှင်များဖြစ် အစဉ်လိုက် ဒေါ်တင်တင်ဦး (စာရေးဆရာမမေယု)၊ ကိုကျော်ဝင်း (မင်းသား ဝင်းညွန့်)၊ ကိုအုန်းကြိုင် (မင်းသား အောင်မိုး)၊ တက္ကသိုလ် ကြည်ရွှင်တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ဝင်းဦးဟု နာမည်ပေးထားခြင်းမှာ အစ်မဖြစ်သူ တင်တင်ဦး နှင့် အစ်ကိုဝင်းညွန့် နာမည် ရှေ့ဆုံးနှင့် နောက်ဆုံးစာလုံးကိုယူ၍ ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ဦးဘညွန့်သည်ချစ်ဒုက္ခနှင့်ဆူထူးရွယ်သီချင်းနှစ်ပုဒ်ဖြင့် ဓာတ်ပြားရအဆိုတော်အဖြစ် နာမည်ကျန်ရစ်သူ ဖြစ်ကာ တက္ကသိုလ်ပါမောက္ခတစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။ မိခင် မင်နီဘခက်၏ ဖခင်သည် မြန်မာတိုင်းရင်းဆေးပညာအကြောင်း သုတေသနများ ဆောင်ရွက်ခဲ့သော ဆရာဝန် ကာနယ်ဘခက် ဖြစ်၍ ကာနယ်ဘခက်ရဲ့ ဖခင်ဖြစ်သူမှာ မြန်မာပြည်၌ ပထမဆုံးဖွဲ့ခဲ့သည့် လက်ထောက်ဘုရင်ခံ၏ အတိုင်ပင်ခံကောင်စီဝင် မော်လမြိုင်မြို့မှ ဦးခက် ဖြစ်သည်။<ref name="bbc myanmar"/> == ပညာရေး == ဝင်းဦးသည် [[ဒုတိယကမ္ဘာစစ်]]ကြီး ပြီးသောအခါ တီတီစီလေ့ကျင့်ရေးကျောင်းတွင် ပညာကို စတင်သင်ယူခဲ့သည်။ တီတီစီကျောင်းမှာပင် တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းအောင်မြင်ခဲ့သည်။ [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]တွင် ဆက်လက် ပညာသင်ကြားရာ ဥပစာအထက်တန်း အောင်မြင်ခဲ့သည်။ တက္ကသိုလ်ပညာကို ဆုံးခန်းတိုင် မသင်ဘဲ ဗိုလ်သင်တန်းအပတ်စဉ်(၈)ကို တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်ကိုဦး အမည်ဖြင့် တပ်မတော် (ကြည်း) ၌ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ == စစ်မှုထမ်းဘဝ == ဝင်းဦးသည် တပ်မဟာ(၅)နှင့် တပ်ရင်း(၇)တို့)တွင် အမှုထမ်းခဲ့သည်။ ယင်းကဲ့သို့ အမှုထမ်းနေစဉ်အတွင်း [[မှော်ဘီမြို့]]ရှိ ကြည်း၊ ရေ၊ လေ၊ ပူးပေါင်းစစ်ဆင်ရေး လေထီးသင်တန်းသို့ တက်ရောက်ပြီး ၁၉၅၉ ခုနှစ်တွင် ဩစတြေးလျနိုင်ငံသို့ လေထီးပညာရပ်များ သွားရောက် သင်ကြားခဲ့သည်။ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာသောအခါ မှော်ဘီလေထီးသင်တန်းကျောင်းတွင် နည်းပြအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီးနောက် ၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် တပ်မတော်မှ ဗိုလ်ကြီးအဆင့်ဖြင့် အနားယူခဲ့သည်။<ref name="multi-talented">{{cite web |url=https://www.moi.gov.mm/npe/?q=news/7/08/2013/id-4850|title=မြန်မာ့အနုပညာလောက၏ စွယ်စုံအနုပညာရှင် အကယ်ဒမီ ဝင်းဦး |last=Phyo Sandar Myint |first= |date=7 August 2013|access-date=16 May 2020 |language=Myanmar |trans-title=Academy-winner Win Oo, a multi-talented artist in the Myanma entertainment industry (literature, music and films}}</ref> == အနုပညာလုပ်ငန်း == ဝင်းဦးသည် စာပေလောကတွင် အောင်မြင်ခဲ့သလို ရုပ်ရှင်လောကတွင်လည်း လျှမ်းလျှမ်းတောက်အောင်မြင်ခဲ့သည့် အနုပညာသမားတစ်ဦးဖြစ်သည်။ ဝင်းဦးသည် ''မင်းထင်ရွှေမှန်'' ရာဇဝင်ဇာတ်ကား ဇာတ်ညွှန်းရေးသားရာမှ အစပြုကာ စာပေလောကမှ ရုပ်ရှင်လောကသို့ နယ်ပယ်ချဲ့ထွင်လာခဲ့သည်။ ဝင်းဦး၏ ပွဲဦးထွက်ဇာတ်ကားမှာ [[ရှုမဝ ရုပ်စုံမဂ္ဂဇင်း|ရှုမဝ မဂ္ဂဇင်း]]တွင် သူကိုယ်တိုင်ရေးသားထားသည့် ''နှစ်ယောက်ထဲနေချင်တယ်'' ဝတ္ထုရှည်ကို မင်းသမီး [[တင်တင်မူ]]နှင့်အတူ ဇာတ်ကား အဖြစ် ပုံဖော်ခဲ့သည်။ ထိုဇာတ်ကားနှင့်အတူ ယင်းဇာတ်ကား၏ဇာတ်ဝင်တေးဖြစ်သည့် ''မီးပုံပွဲ'' သီချင်းသည် ထိုအချိန်က ဝင်းဦးဟူသော သရုပ်ဆောင်သစ်၏ နာမည်နှင့်အတူ မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံးရှိ ရုပ်ရှင်ပရိသတ်များ၏ ရင်ထဲသို့ လွှမ်းမိုးနိုင်ခဲ့သည်။ သို့သော် ထိုဇာတ်ကားသည် ဝင်းဦး၏ ပထမဆုံး ရုံတင်ခဲ့သောဇာတ်ကားမဟုတ်ပေ။ ပထမဆုံးရုပ်ရှင်ဖြစ်သည့် "နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်" ဇာတ်ကား ရိုက်ကူးနေစဉ်မှာပင် မြဇော်ရုပ်ရှင် ထုတ်လုပ်ရေးက ဒါရိုက်တာ မင်းရှင်နောင်အား တာဝန်ပေးပီး " ချစ်သောသူ တယောက်" ဇာတ်ကားကို ရိုက်ကူးစေခဲ့သည်။ " ချစ်သောသူ တယောက်" ဇာတ်ကားသည် " နှစ်ယောက်ထဲနေချင်တယ်" ဇာတ်ကားထက် စောစီးစွာ ရုံတင်ခဲ့သော်လည်း အောင်မြင်မှု မရခဲ့ပေ။ ထို့အပြင် ဝင်းဦးသည် အခြားသောရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီများအတွက် ဇာတ်ကားပေါင်းများစွာတွင် ပါဝင်သရုပ်ဆောင် ပေးခဲ့ရုံသာမက "စန္ဒာ" ကိုယ်ပိုင်ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီကိုလည်း တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ဝင်းဦးကိုယ်တိုင်ဒါရိုက်တာလုပ်ပြီး ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သော ''ဆောင်းအိပ်မက်'' ဇာတ်ကားတွင် နှစ်ကိုယ်ခွဲသရုပ်ဆောင်မှုဖြင့် ၁၉၆၇ခုနှစ်တွင် ပထမဆုံးအကြိမ် [[မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆု|အကယ်ဒမီဆု]] ရရှိခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်တွင် အလားတူပင် ကိုယ်တိုင်ပါဝင်သရုပ်ဆောင် ရိုက်ကူးခဲ့သည့် နာမည်ကျော် ''[[မှုံရွှေရည်]]'' ဇာတ်ကားဖြင့် ဒုတိယအကြိမ် အကယ်ဒမီဆု ထပ်မံရရှိခဲ့ပြန်သည်။ ဝင်းဦး၏ အနုပညာ သက်တမ်းတလျှောက်တွင် အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆု နှစ်ကြိမ်၊ ဇာတ်ကားဆု နှစ်ကြိမ် ရရှိဆွတ်ခူးနိုင်ခဲ့သည်။ ဝင်းဦးရိုက်ကူးခဲ့သည့် ''ချစ်သူရွေးမယ်ချစ်ဝဲလယ်'' ဇာတ်ကားသည် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်လောက၏ပထမဆုံးသော ရှစ်ကိုယ်ခွဲ ဇာတ်ကား ဖြစ်သည်။<ref name="bbc myanmar">{{cite web |url=https://www.bbc.com/burmese/in-depth-46605005|title= နှုတ်ခမ်းမွေးမင်းသား ဝင်းဦးရဲ့ အမြတ်နိုးဆုံးအနုပညာက ဘာလဲ|website= BBC Myanmar|last= Bo Bo |first= |date=18 December 2018|access-date=16 May 2020 |language=Myanmar |trans-title=What’s the type of arts the mustache actor Win Oo admires best?}}</ref> ဝင်းဦးပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည့် နာမည်ကြီးဇာတ်ကားအချို့မှာ မင်းသမီး တင်တင်မူနှင့် နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်၊ [[ခင်သန်းနု]]နှင့် မှုံရွှေရည်၊ [[မောင်တို့ချယ်ရီမြေ]]နှင့် ကျောက်မဲအကျဉ်းသား မြင့်မြင့်ခင်နှင့် တိမ်လွှာမို့မိုလွင်၊ စန္ဒာနှင့် မင်း ဘယ်ပြေးမလဲ မိချိုသဲ၊ တင်တင်အေး၊ အေးအေးသင်းတို့နှင့် ဆောင်းအိပ်မက်၊ ချစ်စပယ်နှင့် မောင့်အချစ်တော်၊ [[နေဝင်း၊ ကောလိပ်ဂျင်|ကောလိပ်ဂျင်နေဝင်း]]၊ [[ခင်သန်းနု]]တို့နှင့် သိုး၊ မင်းသမီးချိုပြုံး၊ [[တင်တင်မြ]] တို့နှင့် [[တကျော့ နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ (ရုပ်ရှင်)|တကျော့နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ]]၊ မင်းသမီးမပါပဲရိုက်ကူးခဲ့သည့် အတွယ်အတာ နှင့် နောက်ဆုံးရိုက်ကူးခဲ့သည့် ခိုင်မာလာနှင်းဆီ ဇာတ်ကားတို့မှာ အထူးထင်ရှားခဲ့သည်။ <ref>{{cite book|publisher=ပညာရွှေတောင် စာအုပ်တိုက်|date=ဧပြီ ၂၀၀၃|edition=ပထမ အကြိမ်|author=ပြန်ကြားရေးနှင့် ပြည်သူ့ ဆက်ဆံရေး ဦးစီး ဌာန (ရုံးချုပ်) စာတည်း အဖွဲ့|title=နှစ်ဆယ် ရာစု မြန်မာ စာရေး ဆရာ များနှင့် စာစု စာရင်း}}</ref><ref name="multi-talented"/> === အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆု === အကယ်ဒမီ (အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆု) နှစ်ကြိမ် ဆွတ်ခူးရရှိခဲ့သည်။ * ၁၉၆၇-ခုနှစ် (ဆောင်းအိပ်မက်)ဇာတ်ကား * ၁၉၇၀-ခုနှစ် (မှုံရွှေရည်)ဇာတ်ကား ၎င်းအပြင် ဝင်းဦး၏ အဆိုတော်ဘဝကို အစပြုခဲ့သည့် သီချင်းမှာ "တေလေငှက်"ဖြစ်ပြီး ယင်းသီချင်းကို "ချစ်သောသူတစ်ယောက်"ဇာတ်ကားတွင် ကိုယ်တိုင်သီဆိုသရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ဝင်းဦးသည် အချစ်၊ အလွမ်း၊ တိုင်းပြု ပြည်ပြု သီချင်းများနှင့် ခေတ်ပေါ်သီချင်းများ သာမက ရှေးသီချင်းကြီးများကိုပါ ပိုင်နိုင်စွာသီဆိုနိုင်သူ တစ်ဦးဖြစ်ပြီး တစ်ချိန်က [[မန္တလေး]][[မြို့မအပျော်တမ်းတူရိယာအဖွဲ့]]နှင့်တွဲဖက်၍လည်း သီချင်းများ သီဆိုခဲ့သည်။ ၎င်းအပြင် "ကင်းဝန်" အမည်ရှိဓာတ်ပြားကုမ္ပဏီ တည်ထောင်ကာ ကိုယ်တိုင်သီဆိုသည့် သီချင်းများကို ဓာတ်ပြားများအဖြစ် ထုတ်လုပ်ဖြန့်ဖြူးခဲ့သေးသည်။ == စာပေလုပ်ငန်း == ဝင်းဦးသည် ကျောင်းသား ဘဝကပင် သွေးသောက် မဂ္ဂဇင်းနှင့် ရှုမဝမဂ္ဂဇင်း တို့တွင် ညိုမင်းလွင် ကလောင် အမည်ဖြင့် ကဗျာ၊ ဝတ္ထုများ ရေးသားခဲ့သည်။ ပထမဆုံး ရေးသားခဲ့သော ဝတ္ထုမှာ ဂျိန်း ဖြစ်သည်။ ၁၉၆ဝ ပြည့်နှစ် ရှုမဝမဂ္ဂဇင်း၌ တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားတစ်ဦး မဂ္ဂဇင်း ဝတ္ထုရှည်ကြီးကို ရေးသားခဲ့သည်။ ဤမဂ္ဂဇင်း ဝတ္ထုရှည်ကို ဝင်းဦး ကလောင်အမည်ဖြင့် ရေးသားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဝင်းဦး ဆိုသော အမည်သည် ယင်း ဝတ္ထုရှည်ကြီးကြောင့် နာမည်ကျော်ကြား လူသိများခဲ့သည် မှန်သော်လည်း တစ်နိုင်ငံလုံးက ဝင်းဦးကို အသိအမှတ် ပြုခဲ့သည်မှာ ရုပ်ရှင်ကြောင့်ပင် ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်းတိုက်ကို တည်ထောင်ပြီး မြန်မာ့စာပေသမိုင်းတွင် ပထမဆုံးသော ရောင်စုံအော့ဖ်ဆက် နည်းဖြင့် ထုတ်လုပ်သည့် ပထမဆုံးသော "စန္ဒာ"ပုဂ္ဂလိက ရောင်စုံမဂ္ဂဇင်းကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။<ref>{{cite web |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/laughter-the-best-medicine.html |title=Laughter, the best medicine |last=Kyaw Hsu Mon |first= |date=29 August 2015 |website=The Irrawaddy |access-date=16 May 2020 |quote= In the 1960s, Maung Maung’s work appeared in “Sandar,” a popular magazine published by actor Win Oo.}}</ref> ထိုမဂ္ဂဇင်းတွင် ဝင်းဦးသည် ခင်မောင်ဝင့်အမည်ဖြင့် ကမ္ဘာ့ရုပ်ရှင်လောကနှင့် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်လောကအကြောင်းများကို သုတရသ ပြောင်မြောက်စွာ ရေးသားခဲ့သည်။ ယင်းမဂ္ဂဇင်းတွင် ကလေးများအတွက် ဦးဦးပုံပြောမယ်၊ အမျိုးသမီးများအတွက် မရှပ်တေး ဟူသော အခန်းကဏ္ဍများကြောင့် ပရိသတ်များ၏အထူး အားပေးမှုကိုရရှိကာ ထိုအချိန်က စောင်ရေအများဆုံးသော မဂ္ဂဇင်း တစ်စောင်ဖြစ်ခဲ့သည်။ စာမူ အရေအတွက် များများ ဖော်ပြနိုင်ရန်အတွက် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်းတွင် စာလုံးသေး (၁၂) ပွိုင့်ကို စတင် အသုံးပြုခဲ့သည်။ ဝင်းဦး၏ ကလောင်အမည်ခွဲများမှာ ညိုမင်းလွင်၊ ခင်မောင်ဝင့်၊ မိုးကျော်ခေါင် နှင့် ကိုဦးတို့ ဖြစ်သည်။ == ဘဝနိဂုံး == ထို့နောက် ဝင်းဦးသည် ၁၉၈၈ခုနှစ် ဧပြီလတွင် အူမကြီးကင်ဆာကြောင့် ဗြိတိန်သို့ ဆေးသွားကုပြီး ပြန်လာသည်။ ၁၉၈၈ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ခိုင်မာလာနှင်းဆီ ဇာတ်ကားရိုက်ကူးဆဲတွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ကွယ်လွန်ပြီးသောအခါ ဝင်းဦး၏ အမွေများအား ဒေါ်အိုင်ရင်းတင်လှက ဆက်ခံရသည်။ ပေခြောက်ထောင်ကျော် ရိုက်ကူးထားကာ အပြီးမသတ် ရသေးသော ခိုင်မာလာနှင်းဆီ ဇာတ်ကားကို ဒေါ်အိုင်ရင်းတင်လှက ရုပ်ရှင်မင်းသား[[ရန်အောင်(ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်)|ရန်အောင်]] နှင့် အစားထိုး အပြီးသတ် ရိုက်ကူးခဲ့သည်။<ref>အမှတ်(၂၆၄) နိုဝင်ဘာလ၊ ၁၉၉၁−ခုနှစ်ထုတ် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်း၊</ref> == ရေးသား ပြုစုခဲ့သော စာအုပ်များ == {| class="wikitable sortable" ! စဉ် !! အမည် !! ထုတ်ဝေနှစ် !! မှတ်ချက် |- | ၁||[[ကျွန်တော်မွှေးတဲ့မီး (စာအုပ်)|ကျွန်တော်မွှေးတဲ့မီး]]||၁၉၆၉||လုံးချင်းဝတ္ထု |- | ၂||[[သိုး (စာအုပ်)|သိုး]]||၁၉၆၁||လုံးချင်းဝတ္ထု |- | ၃||[[နုနုငယ်ငယ် (စာအုပ်)|နုနုငယ်ငယ်]]||၁၉၆၁||လုံးချင်းဝတ္ထု |- | ၄||[[အာကသဒုံးယာဉ် လက်နက်များ (စာအုပ်)|အာကသဒုံးယာဉ် လက်နက်များ]]||၁၉၆၁|| |- | ၅||[[အသက်ရှင်နေနည်းနှင့် လေဟာပြင်ခရီး (စာအုပ်)|အသက်ရှင်နေနည်းနှင့် လေဟာပြင်ခရီး]]||၁၉၆၁||၁၉၆၁ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် ရှုမဝပုံနှိပ်တိုက်မှ ရိုက်နှိပ်သည်။ |- | ၆||[[မုန်းလဲမေ့ပါနိုင် (စာအုပ်)|မုန်းလဲမေ့ပါနိုင်]]||၁၉၆၂|| |- | ၇||[[လွမ်းလေသူ အမိုက်အမဲ ဝတ္ထုတိုပေါင်းချုပ်]]||၁၉၆၂||ကင်းဝန်စာအုပ်အမှတ်(၅)၊၁၉၆၂ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၈||[[တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားတစ်ဦး (စာအုပ်)|တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားတစ်ဦး]]||၁၉၆၂|| |- | ၉||[[နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ် (စာအုပ်)|နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်]]||၁၉၆၂|| |- | ၁၀||တေးသီချင်းဆန်းများ||၁၉၆၃|| |- | ၁၁||[[ပန်းကြဲတဲ့ ဖဲစက်ရာမှာ (စာအုပ်)|ပန်းကြဲတဲ့ ဖဲစက်ရာမှာ]]||၁၉၆၃|| |- | ၁၂||[[မျက်ရှု (စာအုပ်)|မျက်ရှု]]||၁၉၆၆|| |- | ၁၃||[[ယောက်ျား မပီသသူနှင့် ချစ်မိသူ လူတစ်ယောက်အကြောင်း (စာအုပ်)|ယောက်ျား မပီသသူနှင့် ချစ်မိသူ လူတစ်ယောက်အကြောင်း]]||၁၉၆၉|| |- | ၁၄||[[အသည်းစား မဟာရာဇာ၏ ရှင်းတမ်း (စာအုပ်)|အသည်းစား မဟာရာဇာ၏ ရှင်းတမ်း]]||၁၉၆၉|| |- | ၁၅||ဝင်းဦး၏တေးပေါင်းချုပ်||၁၉၆၉||၁၉၆၉ခုနှစ်၊ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၁၆|| တေးပေါင်းချုပ် လက်ရွေးစင်||၁၉၆၉|| |- | ၁၇||[[နှလုံးသား အသစ်နှင့် ချစ်မည့်သူ (စာအုပ်)|နှလုံးသား အသစ်နှင့် ချစ်မည့်သူ]]||၁၉၇ဝ|| |- | ၁၈||[[မိန်းမလှအမုန်း (စာအုပ်)|မိန်းမလှအမုန်း]]||၁၉၇၀|| |- | ၁၉||[[ငွေလှိုင်းဇာပေါ်မှာ (စာအုပ်)|ငွေလှိုင်းဇာပေါ်မှာ]]||၁၉၇၁||လုံးချင်းဝတ္ထု၊ |- | ၂၀||[[ဆွေး (စာအုပ်)|ဆွေး]]||၁၉၇၁||လုံးချင်းဝတ္ထု၊ ၁၉၇၁ အောက်တိုဘာလ ပထမအကြိမ် အုပ်ရေ၆၀၀၀ အဖိုး(၅)ကျပ်။ |- | ၂၁||[[ရေဒီယိုတေးများ (စာအုပ်)|ရေဒီယိုတေးများ]]||၁၉၇၁|| |- | ၂၂||[[လတန်ခူးပေမို့ (စာအုပ်)|လတန်ခူးပေမို့]]||၁၉၇၁||ပထမဆုံးထုတ်ဝေသည့် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်း၌ ရေးသည့် အခန်းဆက် ဝတ္ထုရှည် |- | ၂၃||[[နောင်အင်းလေး (စာအုပ်)|နောင်အင်းလေး]]||၁၉၇၂||မြန်မာ့အလင်း၌ ရေးသည့် အခန်းဆက် ဝတ္ထုရှည် |- | ၂၄||[[ကြင်နာသူ့အသဲ (စာအုပ်)|ကြင်နာသူ့အသဲ]]||၁၉၇၂||ဤစာအုပ်ကို [[ချစ်သူကြင်သူမြတ်နိုးသူ]] အမည်ဖြင့် ရုပ်ရှင်ရိုက်ခဲ့သည်။ |- | ၂၅||[[ချစ်ဦးသူနှင့် ချစ်ဖူးသူ (စာအုပ်)|ချစ်ဦးသူနှင့် ချစ်ဖူးသူ]]||၁၉၇၂|| |- | ၂၆||[[ဩစတြေးလျမှ ချစ်သမျှအကြောင်း (စာအုပ်)|ဩစတြေးလျားမှ ချစ်သမျှအကြောင်း]]||၁၉၇၂||၁၉၇၂ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလတွင် ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၂၇||[[နာမည်ကျော် ဇာတ်လိုက်မင်းသား ကိုဂွတို (စာအုပ်)|နာမည်ကျော် ဇာတ်လိုက်မင်းသား ကိုဂွတို]]||၁၉၇၃||စန္ဒာ ရုပ်စုံမဂ္ဂဇင်း၌ ရေးသည့် အခန်းဆက် ဝတ္ထုရှည် |- | ၂၈||[[ကျွန်တော် ကျွန်မတို့အရွယ်]]||၁၉၇၄||၁၉၇၄ခုနှစ်၊ ဇွန်လတွင် စန္ဒာပုံနှိပ်တိုက်မှ ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၂၉|| [[ဆယ်စုခေတ် တစ်နှစ်စွန်း မန်းသင်္ကြန် (စာအုပ်)|ဆယ်စုခေတ် တစ်နှစ်စွန်း မန်းသင်္ကြန်]]||၁၉၇၉||၁၉၇၉ ဩဂုတ်လတွင် ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၃၀|| [[ပုဂ္ဂိုလ်ကျော် (၁၃) ဦး (စာအုပ်)|ပုဂ္ဂိုလ်ကျော် (၁၃) ဦး]]||၁၉၆၂||၁၉၆၂ခုနှစ်၊ ရှုမဝစာအုပ်တိုက်မှ ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၃၁|| [[မျှော်လင့်ခိုး သံသရာဝယ် (စာအုပ်)|မြှော်လင့်ခိုး သံသရာဝယ်]]|| || |- | ၃၂||[[သည်ခေတ် သည်အရွယ် သည်လိင်ကိစ္စ (စာအုပ်)|သည်ခေတ် သည်အရွယ် သည်လိင်ကိစ္စ]]|| || |} == သရုပ်ဆောင်ခဲ့သော ရုပ်ရှင်ကားများ == {| class="wikitable sortable" ! စဉ် !! ဇာတ်ကားအမည် !! ပြသခဲ့သည့်နှစ် !! မှတ်ချက် |- | ၁||ချစ်သောသူတစ်ယောက် |၁၉၆၂||ခင်သန်းနု |- | ၂||နှစ်ယောက်တည်းနေချင်တယ် |၁၉၆၂||တင်တင်မူ၊ဒေစီကျော်ဝင်း |- | ၃||မုန်းတလှဲ့ ပြုံးတလှဲ့||၁၉၆၂ |ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- | ၄||ဆောင်းတညဝယ် |၁၉၆၃||ဝါဝါဝင်းရွှေ |- | ၅||ဗိမ္မသာရ |၁၉၆၃||အေဝမ်းတင်မောင်၊ကြည်ကြည်ဌေး၊ ကြည်ကြည်ညွန့် |- | ၆||မာနတံခွန် |၁၉၆၃||ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- | ၇||ပိတောက်ရိပ်ဝယ် |၁၉၆၃|| ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး၊နှင်းဆီ |- | ၈||ဘဝမှတ်တမ်း |၁၉၆၃||ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- | ၉||မြတ် |၁၉၆၃||မြင့်မြင့်ခင်၊ချစ်စပယ် |- | ၁၀||တပွင့်ထဲပန်မယ် |၁၉၆၃||ကြည်ကြည်ဌေး၊သီသီ |- | ၁၁||မောင်တို့ချယ်ရီမြေ | ၁၉၆၃||ခင်သန်းနု |- | ၁၂||ဤစံအိမ်ဝယ် |၁၉၆၃||ဝါဝါဝင်းရွှေ |- | ၁၃||ချစ်သောမောင်မောင် ||၁၉၆၃||သီသီ |- | ၁၄||မောင်ချော့မြှူပါ့မယ် ||၁၉၆၃||ကြည်ကြည်ဌေး |- | ၁၅||ရင်သွေးရင်နှစ် ||၁၉၆၃||မေသစ်၊ ဝါဝါဝင်းရွှေ |- | ၁၆||သစ္စာတူပြိုင် |၁၉၆၄||မြင့်မြင့်ခင် |- | ၁၇||ဘယ်ရပ်ဌာနီ |၁၉၆၄||ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၁၈||မောင့်အချစ်တော် |၁၉၆၄||တင်တင်မူ၊ချစ်စပယ် |- |၁၉ |မေတ္တာပန်းဥယျာဉ် |၁၉၆၄ |မြင့်မြင့်ခင်၊ခင်သန်းနု |- |၂၀ |သိကြားစေသက်သေညွှန်း |၁၉၆၄ |ဝါဝါဝင်းရွှေ၊ခင်သန်းနု |- |၂၁ |ညီညီလွင် |၁၉၆၄ |ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၂၂ |မုန်းမေ့ပါနိုင် |၁၉၆၅ |တင်တင်မူ၊သီသီ၊ ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၂၃ |ချစ်သဲ |၁၉၆၅ |ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၂၄ |ဆုထူးငယ်ပန်ရွယ်သွန်း |၁၉၆၆ |ဒေစီကျော်ဝင်း၊နွဲ့နွဲ့စန်း |- |၂၅ |ရီးစားဓမြ (ခင်သန်းနု) |၁၉၆၇ |ခင်သန်းနု |- |၂၆ |မောင်မောင်နဲ့သိင်္ဂီ |၁၉၆၇ |စံရှားတင်၊စမ်းစမ်းဝင်း |- |၂၇ |နှင်းပျောက်တဲ့နွေ |၁၉၆၇ |တင်တင်မူ၊ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- |၂၈ |ဆောင်းအိပ်မက် |၁၉၆၇ |ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး၊ အေးအေးသင်း (၁၉၆၇ခုနှစ်တွင် အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆုရရှိသည့်ဇာတ်ကား) |- |၂၉ |ကိုယ့်ချစ်သူဘယ်မှာရှိတယ် |၁၉၆၈ |ခင်သန်းနု |- |၃၀ |သိုး |၁၉၆၈ |ခင်သန်းနု |- |၃၁ |တိမ်လွှာမို့မို့လွင် |၁၉၆၈ |မြင့်မြင့်ခင် |- |၃၂ |ကျောက်မဲအကျဉ်းသား (ခင်သန်းနု) |၁၉၆၉ |ခင်သန်းနု |- |၃၃ |မှုံရွှေရည် (*) |၁၉၇၀ |ခင်သန်းနု၊အောင်လွင်၊ဖိုးပါကြီး၊ခင်လေးဆွေနှင့် ကလေးသရုပ်ဆောင်စန္ဒာလင်း |- |၃၄ |တစ်ကျော့နှစ်ကျော့တေးကိုသီ |၁၉၇၁ |တင်တင်မြ၊ချိုပြုံး |- |၃၅ |အတွယ်အတာ |၁၉၇၂ |(ကလေးသရုပ်ဆောင် စန္ဒာလင်း) |- |၃၆ |လတ်လတ် (ခင်သန်းနု) |၁၉၇၃ |ခင်သန်းနု |- |၃၇ |မုန်းပါတယ်မောင့်ကို |၁၉၇၃ |မြင့်မြင့်ခင် |- |၃၈ |ပန်းမြို့တော်သို့ခြေလှမ်းသုံးဆယ် (ချိုပြုံး) |၁၉၇၃ |ကျော်စွာဝင်း၊ချိုပြုံးတို့ခေါင်းဆောင်ပါဝင်၍ ဧည့်သည်သရုပ်ဆောင်အဖြစ်ပါဝင်သည်။ |- |၃၉ |ချစ်သူရွေးမယ်ချစ်ဝဲလယ် |၁၉၇၅ |မြင့်မြင့်ခင်၊တင်တင်နွဲ့၊စမ်းစမ်းအေး၊မြင့်မြင့်ခိုင်၊ချိုပြုံး၊နွဲ့နွဲ့မူ၊စန္ဒာ တို့နှင့်တွဲဖက်၍ မြန်မာ့ရုပ်ရှင်သမိုင်းတွင် ပထမဆုံးအကြိမ် (၈)ကိုယ်ခွဲသရုပ်ဆောင်သည်။ |- |၄၀ |မင်းဘယ်ပြေးမလဲမိချိုသဲ |၁၉၇၆ |စန္ဒာ |- |၄၁ |တိမ်ဦးလေပြေမောင့်ကိုစေ |၁၉၇၇ |ခင်ယုမေ၊တင်တင်နွဲ့ |- |၄၂ |သက်တန့်ပေါ်ကလူတစ်ယောက် |၁၉၈၀ |ခင်သန်းနု၊အေးအေးသင်း |- |၄၃ |မိန်းမနဲ့ယောက်ျား |၁၉၈၁ |မြင့်မြင့်ခိုင်၊ယဉ်ယဉ်အေး |- |၄၄ |ကျွန်တော်ပြောချင်သောအချစ်အကြောင်း |၁၉၈၁ |ခင်သန်းနွယ် |- |၄၅ |မေတ္တာကမ္ဘာခြားလေသူ |၁၉၈၁ |နွဲ့နွဲ့မူ |- |၄၆ |ချစ်သူကြင်သူမြတ်နိုးသူ |၁၉၈၁ |မြင့်မြင့်ခင်၊မြင့်မြင့်ခိုင် |- |၄၇ |ဇာတိသွေး |၁၉၈၁ |ကြည်ကြည်ဌေး၊ဆွေဇင်ထိုက် |- |၄၈ |ရာမလက္ခဏလိုအချစ်မျိုး |၁၉၈၂ |ဆွေဇင်ထိုက် |- |၄၉ |ဝေဠု |၁၉၈၂ |ကျော်စွာဝင်း၊ မေဝင်းမောင် |- |၅၀ |မိုးပုလဲသူဇာ |၁၉၈၂ |စောမြသန္တာ၊ သီတာဝင်း |- |၅၁ |နှစ်ယောက်တည်းနေချင်တယ် |၁၉၈၂ |ဝင်းဦးအဖြစ်နာမည်ကျော်ခဲ့သည့် တင်တင်မူနှင့်အောင်မြင်ခဲ့သောကားကို ကိုယ်တိုင်ဒါရိုက်တာလုပ်၍ အေးမင်းဝင်း၊ချိုပြုံး၊မေဝင်းမောင်တို့နှင့်ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ |- |၅၂ |ငွေလှိုင်းဇာပေါ်မှာ |၁၉၈၇ |ကိုယ်တိုင်ဒါရိုက်တာလုပ်ပြီး ကျော်စွာဝင်း၊ချိုပြုံးတို့နှင့် ကျော်စွာဝင်းဖခင်နေရာမှ သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ |- |၅၃ |ခိုင်မာလာနှင်းဆီ |၁၉၈၇-၈၈ |ခင်သန်းနုနှင့် ပေ၆၀၀၀ကျော်ရိုက်ကူးထားခဲ့ပြီးကွယ်လွန်ပြီးနောက် ရန်အောင်နှင့်ဆက်လက်ရိုက်ကူးကာ ၁၉၉၂ခုနှစ်တွင် ရုံတင်ပြသခဲ့သည်။ |} == သီဆိုခဲ့သောတေးသီချင်းများ == ခုနစ်ရက်တိုင်တိုင်မအားနိုင် - တင်တင်မြ အေဝမ်းတင်တင်လှ တို့နှင့် တွဲဖက် ခေတ်ဟောင်း ပြန်ဆိုတေး - ၂ ခွေတွဲ (၂၅) ပုဒ် ချစ်ပြုံးမဉ္ဇူ ဆင်အံငှက်ပျော (တေးရေး ရေနံသာစိုးလှိုင်) တေလေငှက် (စာသား မောင်ဆွေတင့်၊ သံစဉ် စန္ဒယားလှထွတ်) ထီးကလေးနဲ့နှစ်ကိုယ်ယှဉ် (စာသား ဝင်းဦး၊ သံစဉ် စန္ဒယားလှထွတ်) ထပ်တစ်ရာလန်း နတ်ချင်း နှင့် သီချင်းခန့်များ (၈) ပုဒ် ပုဏ္ဏကလိုအချစ်မျိုး (၁၀) ပုဒ် ပြည်တော်ဝင် မပြီးသေးသောပန်းချီကား - တစ်ပုဒ်ချင်းဓာတ်ပြား (တေးရေး မြို့မငြိမ်း) မဟာဂီတတေးသီချင်းများ အမှတ် (၁) (၁၃) ပုဒ် မျက်ဝန်းလဲ့ပြာပြာ - တစ်ပုဒ်ချင်းဓာတ်ပြား ရေဒီယို ရုပ်ရှင်ဇယတ်ဝင်တေး (တေးရေး ဘိုကလေးတင့်အောင်) မြနန္ဒာ (တေးရေး နန်းတော်ရှေ့ဆရာတင်) ရတနာပုံ တေးစီးရီး - မေသစ် ရီရီသန့် တို့နှင့် တွဲဖက် (၁၅) ပုဒ် အလင်္ကာကျော်စွာ ဆရာ ရွှေပြည်အေး တေးနုလက်ရာ အမှတ် (၃) အောင်ပင်လယ် ==အကိုးအကား== {{reflist}} {{lifetime|၁၉၃၅|၁၉၈၈}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား အဆိုတော်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆုရှင်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ]] eyctu65k2opvr95xucds9s51qr0lfaa 1052388 1052386 2026-09-11T16:14:11Z ~2026-39963-61 145736 /* သီဆိုခဲ့သောတေးသီချင်းများ */ 1052388 wikitext text/x-wiki {{Infobox artist | name= ဝင်းဦး | image= Winoo.gif | caption= | birth_name= လှမြင့် | other name = ကိုဦး | birth_date= {{Birth date|1935|03|13|df=y}} | birth_place= [[ရန်ကုန်မြို့]] | death_date= {{Death date and age|1988|12|14|1935|03|13|df=y}} | death_place= [[ရန်ကုန်မြို့]] | resting_place= [[ရန်ကုန်မြို့]] | nationality= မြန်မာ | education= တီတီစီလေ့ကျင့်ရေးကျောင်း၊ [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]၊ ဗိုလ်သင်တန်းအပတ်စဉ်(၈) | known_for= ဒါရိုက်တာ၊ မင်းသား၊ ဇာတ်ညွှန်းဆရာ၊ အဆိုတော်၊ စာရေးဆရာ၊ ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီပိုင်ရှင်နှင့် မဂ္ဂဇင်းစာအုပ်ထုတ်ဝေသူပိုင်ရှင် | notable_works= {{unbulleted list | ''နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်'' ၁၉၆၂ | ''[[မောင်တို့ချယ်ရီမြေ]]'' ၁၉၆၃ | ''[[တိမ်လွှာမို့မိုလွင်]]'' ၁၉၆၇ | ''မင်း ဘယ်ပြေးမလဲ မိချိုသဲ'' | ''ဆောင်းအိပ်မက်'' ၁၉၆၇ | [[မှုံရွှေရည်]] | ''သိုး''၊ ''ကျောက်မဲအကျဉ်းသား'' | ''[[တကျော့ နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ (ရုပ်ရှင်)|တကျော့နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ]]'' | ''ခိုင်မာလာနှင်းဆီ'' }} | movement= | spouse= }} '''ဝင်းဦး''' (၁၉၃၅-၁၉၈၈) သည် မြန်မာ့အနုပညာသမိုင်းတွင် ထူးချွန်သော မင်းသား၊ ဒါရိုက်တာ၊ ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီပိုင်ရှင်၊ ဇာတ်ညွှန်းရေးဆရာ၊ စာရေးဆရာ၊ မဂ္ဂဇင်းထုတ်ဝေသူ၊ ပုံနှိပ်တိုက်ပိုင်ရှင်၊ အဆိုတော် နှင့် ဓာတ်ပြားတိုက်ပိုင်ရှင် ဖြစ်သည်။ == ငယ်ဘဝ == ဝင်းဦးကို သမိုင်းအငြိမ်းစားပါမောက္ခ [[ဘညွန့်|ဦးဘညွန့်]] (ခေတ်ဟောင်းတေးဂီတသမိုင်းတွင်ထင်ရှားသည့် ချစ်ဒုက္ခသီချင်းသီဆိုသူ) နှင့် ဒေါ်နှင်းရီ (မင်နီဘခက်)တို့က ရန်ကုန်မြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ ဝင်းဦး၏ အမည်ရင်းမှာ လှမြင့်ဖြစ်ပြီး ငယ်နာမည်မှာ ဘိုနီဖြစ်သည်။ မွေးချင်းငါးဦးအနက် တတိယမြောက်ဖြစ်သည်။ မွေးချင်းအားလုံးမှာ အနုပညာရှင်များဖြစ် အစဉ်လိုက် ဒေါ်တင်တင်ဦး (စာရေးဆရာမမေယု)၊ ကိုကျော်ဝင်း (မင်းသား ဝင်းညွန့်)၊ ကိုအုန်းကြိုင် (မင်းသား အောင်မိုး)၊ တက္ကသိုလ် ကြည်ရွှင်တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ဝင်းဦးဟု နာမည်ပေးထားခြင်းမှာ အစ်မဖြစ်သူ တင်တင်ဦး နှင့် အစ်ကိုဝင်းညွန့် နာမည် ရှေ့ဆုံးနှင့် နောက်ဆုံးစာလုံးကိုယူ၍ ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ဦးဘညွန့်သည်ချစ်ဒုက္ခနှင့်ဆူထူးရွယ်သီချင်းနှစ်ပုဒ်ဖြင့် ဓာတ်ပြားရအဆိုတော်အဖြစ် နာမည်ကျန်ရစ်သူ ဖြစ်ကာ တက္ကသိုလ်ပါမောက္ခတစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။ မိခင် မင်နီဘခက်၏ ဖခင်သည် မြန်မာတိုင်းရင်းဆေးပညာအကြောင်း သုတေသနများ ဆောင်ရွက်ခဲ့သော ဆရာဝန် ကာနယ်ဘခက် ဖြစ်၍ ကာနယ်ဘခက်ရဲ့ ဖခင်ဖြစ်သူမှာ မြန်မာပြည်၌ ပထမဆုံးဖွဲ့ခဲ့သည့် လက်ထောက်ဘုရင်ခံ၏ အတိုင်ပင်ခံကောင်စီဝင် မော်လမြိုင်မြို့မှ ဦးခက် ဖြစ်သည်။<ref name="bbc myanmar"/> == ပညာရေး == ဝင်းဦးသည် [[ဒုတိယကမ္ဘာစစ်]]ကြီး ပြီးသောအခါ တီတီစီလေ့ကျင့်ရေးကျောင်းတွင် ပညာကို စတင်သင်ယူခဲ့သည်။ တီတီစီကျောင်းမှာပင် တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းအောင်မြင်ခဲ့သည်။ [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]တွင် ဆက်လက် ပညာသင်ကြားရာ ဥပစာအထက်တန်း အောင်မြင်ခဲ့သည်။ တက္ကသိုလ်ပညာကို ဆုံးခန်းတိုင် မသင်ဘဲ ဗိုလ်သင်တန်းအပတ်စဉ်(၈)ကို တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်ကိုဦး အမည်ဖြင့် တပ်မတော် (ကြည်း) ၌ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ == စစ်မှုထမ်းဘဝ == ဝင်းဦးသည် တပ်မဟာ(၅)နှင့် တပ်ရင်း(၇)တို့)တွင် အမှုထမ်းခဲ့သည်။ ယင်းကဲ့သို့ အမှုထမ်းနေစဉ်အတွင်း [[မှော်ဘီမြို့]]ရှိ ကြည်း၊ ရေ၊ လေ၊ ပူးပေါင်းစစ်ဆင်ရေး လေထီးသင်တန်းသို့ တက်ရောက်ပြီး ၁၉၅၉ ခုနှစ်တွင် ဩစတြေးလျနိုင်ငံသို့ လေထီးပညာရပ်များ သွားရောက် သင်ကြားခဲ့သည်။ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာသောအခါ မှော်ဘီလေထီးသင်တန်းကျောင်းတွင် နည်းပြအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီးနောက် ၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် တပ်မတော်မှ ဗိုလ်ကြီးအဆင့်ဖြင့် အနားယူခဲ့သည်။<ref name="multi-talented">{{cite web |url=https://www.moi.gov.mm/npe/?q=news/7/08/2013/id-4850|title=မြန်မာ့အနုပညာလောက၏ စွယ်စုံအနုပညာရှင် အကယ်ဒမီ ဝင်းဦး |last=Phyo Sandar Myint |first= |date=7 August 2013|access-date=16 May 2020 |language=Myanmar |trans-title=Academy-winner Win Oo, a multi-talented artist in the Myanma entertainment industry (literature, music and films}}</ref> == အနုပညာလုပ်ငန်း == ဝင်းဦးသည် စာပေလောကတွင် အောင်မြင်ခဲ့သလို ရုပ်ရှင်လောကတွင်လည်း လျှမ်းလျှမ်းတောက်အောင်မြင်ခဲ့သည့် အနုပညာသမားတစ်ဦးဖြစ်သည်။ ဝင်းဦးသည် ''မင်းထင်ရွှေမှန်'' ရာဇဝင်ဇာတ်ကား ဇာတ်ညွှန်းရေးသားရာမှ အစပြုကာ စာပေလောကမှ ရုပ်ရှင်လောကသို့ နယ်ပယ်ချဲ့ထွင်လာခဲ့သည်။ ဝင်းဦး၏ ပွဲဦးထွက်ဇာတ်ကားမှာ [[ရှုမဝ ရုပ်စုံမဂ္ဂဇင်း|ရှုမဝ မဂ္ဂဇင်း]]တွင် သူကိုယ်တိုင်ရေးသားထားသည့် ''နှစ်ယောက်ထဲနေချင်တယ်'' ဝတ္ထုရှည်ကို မင်းသမီး [[တင်တင်မူ]]နှင့်အတူ ဇာတ်ကား အဖြစ် ပုံဖော်ခဲ့သည်။ ထိုဇာတ်ကားနှင့်အတူ ယင်းဇာတ်ကား၏ဇာတ်ဝင်တေးဖြစ်သည့် ''မီးပုံပွဲ'' သီချင်းသည် ထိုအချိန်က ဝင်းဦးဟူသော သရုပ်ဆောင်သစ်၏ နာမည်နှင့်အတူ မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံးရှိ ရုပ်ရှင်ပရိသတ်များ၏ ရင်ထဲသို့ လွှမ်းမိုးနိုင်ခဲ့သည်။ သို့သော် ထိုဇာတ်ကားသည် ဝင်းဦး၏ ပထမဆုံး ရုံတင်ခဲ့သောဇာတ်ကားမဟုတ်ပေ။ ပထမဆုံးရုပ်ရှင်ဖြစ်သည့် "နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်" ဇာတ်ကား ရိုက်ကူးနေစဉ်မှာပင် မြဇော်ရုပ်ရှင် ထုတ်လုပ်ရေးက ဒါရိုက်တာ မင်းရှင်နောင်အား တာဝန်ပေးပီး " ချစ်သောသူ တယောက်" ဇာတ်ကားကို ရိုက်ကူးစေခဲ့သည်။ " ချစ်သောသူ တယောက်" ဇာတ်ကားသည် " နှစ်ယောက်ထဲနေချင်တယ်" ဇာတ်ကားထက် စောစီးစွာ ရုံတင်ခဲ့သော်လည်း အောင်မြင်မှု မရခဲ့ပေ။ ထို့အပြင် ဝင်းဦးသည် အခြားသောရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီများအတွက် ဇာတ်ကားပေါင်းများစွာတွင် ပါဝင်သရုပ်ဆောင် ပေးခဲ့ရုံသာမက "စန္ဒာ" ကိုယ်ပိုင်ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီကိုလည်း တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ဝင်းဦးကိုယ်တိုင်ဒါရိုက်တာလုပ်ပြီး ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သော ''ဆောင်းအိပ်မက်'' ဇာတ်ကားတွင် နှစ်ကိုယ်ခွဲသရုပ်ဆောင်မှုဖြင့် ၁၉၆၇ခုနှစ်တွင် ပထမဆုံးအကြိမ် [[မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆု|အကယ်ဒမီဆု]] ရရှိခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်တွင် အလားတူပင် ကိုယ်တိုင်ပါဝင်သရုပ်ဆောင် ရိုက်ကူးခဲ့သည့် နာမည်ကျော် ''[[မှုံရွှေရည်]]'' ဇာတ်ကားဖြင့် ဒုတိယအကြိမ် အကယ်ဒမီဆု ထပ်မံရရှိခဲ့ပြန်သည်။ ဝင်းဦး၏ အနုပညာ သက်တမ်းတလျှောက်တွင် အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆု နှစ်ကြိမ်၊ ဇာတ်ကားဆု နှစ်ကြိမ် ရရှိဆွတ်ခူးနိုင်ခဲ့သည်။ ဝင်းဦးရိုက်ကူးခဲ့သည့် ''ချစ်သူရွေးမယ်ချစ်ဝဲလယ်'' ဇာတ်ကားသည် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်လောက၏ပထမဆုံးသော ရှစ်ကိုယ်ခွဲ ဇာတ်ကား ဖြစ်သည်။<ref name="bbc myanmar">{{cite web |url=https://www.bbc.com/burmese/in-depth-46605005|title= နှုတ်ခမ်းမွေးမင်းသား ဝင်းဦးရဲ့ အမြတ်နိုးဆုံးအနုပညာက ဘာလဲ|website= BBC Myanmar|last= Bo Bo |first= |date=18 December 2018|access-date=16 May 2020 |language=Myanmar |trans-title=What’s the type of arts the mustache actor Win Oo admires best?}}</ref> ဝင်းဦးပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည့် နာမည်ကြီးဇာတ်ကားအချို့မှာ မင်းသမီး တင်တင်မူနှင့် နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်၊ [[ခင်သန်းနု]]နှင့် မှုံရွှေရည်၊ [[မောင်တို့ချယ်ရီမြေ]]နှင့် ကျောက်မဲအကျဉ်းသား မြင့်မြင့်ခင်နှင့် တိမ်လွှာမို့မိုလွင်၊ စန္ဒာနှင့် မင်း ဘယ်ပြေးမလဲ မိချိုသဲ၊ တင်တင်အေး၊ အေးအေးသင်းတို့နှင့် ဆောင်းအိပ်မက်၊ ချစ်စပယ်နှင့် မောင့်အချစ်တော်၊ [[နေဝင်း၊ ကောလိပ်ဂျင်|ကောလိပ်ဂျင်နေဝင်း]]၊ [[ခင်သန်းနု]]တို့နှင့် သိုး၊ မင်းသမီးချိုပြုံး၊ [[တင်တင်မြ]] တို့နှင့် [[တကျော့ နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ (ရုပ်ရှင်)|တကျော့နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ]]၊ မင်းသမီးမပါပဲရိုက်ကူးခဲ့သည့် အတွယ်အတာ နှင့် နောက်ဆုံးရိုက်ကူးခဲ့သည့် ခိုင်မာလာနှင်းဆီ ဇာတ်ကားတို့မှာ အထူးထင်ရှားခဲ့သည်။ <ref>{{cite book|publisher=ပညာရွှေတောင် စာအုပ်တိုက်|date=ဧပြီ ၂၀၀၃|edition=ပထမ အကြိမ်|author=ပြန်ကြားရေးနှင့် ပြည်သူ့ ဆက်ဆံရေး ဦးစီး ဌာန (ရုံးချုပ်) စာတည်း အဖွဲ့|title=နှစ်ဆယ် ရာစု မြန်မာ စာရေး ဆရာ များနှင့် စာစု စာရင်း}}</ref><ref name="multi-talented"/> === အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆု === အကယ်ဒမီ (အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆု) နှစ်ကြိမ် ဆွတ်ခူးရရှိခဲ့သည်။ * ၁၉၆၇-ခုနှစ် (ဆောင်းအိပ်မက်)ဇာတ်ကား * ၁၉၇၀-ခုနှစ် (မှုံရွှေရည်)ဇာတ်ကား ၎င်းအပြင် ဝင်းဦး၏ အဆိုတော်ဘဝကို အစပြုခဲ့သည့် သီချင်းမှာ "တေလေငှက်"ဖြစ်ပြီး ယင်းသီချင်းကို "ချစ်သောသူတစ်ယောက်"ဇာတ်ကားတွင် ကိုယ်တိုင်သီဆိုသရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ဝင်းဦးသည် အချစ်၊ အလွမ်း၊ တိုင်းပြု ပြည်ပြု သီချင်းများနှင့် ခေတ်ပေါ်သီချင်းများ သာမက ရှေးသီချင်းကြီးများကိုပါ ပိုင်နိုင်စွာသီဆိုနိုင်သူ တစ်ဦးဖြစ်ပြီး တစ်ချိန်က [[မန္တလေး]][[မြို့မအပျော်တမ်းတူရိယာအဖွဲ့]]နှင့်တွဲဖက်၍လည်း သီချင်းများ သီဆိုခဲ့သည်။ ၎င်းအပြင် "ကင်းဝန်" အမည်ရှိဓာတ်ပြားကုမ္ပဏီ တည်ထောင်ကာ ကိုယ်တိုင်သီဆိုသည့် သီချင်းများကို ဓာတ်ပြားများအဖြစ် ထုတ်လုပ်ဖြန့်ဖြူးခဲ့သေးသည်။ == စာပေလုပ်ငန်း == ဝင်းဦးသည် ကျောင်းသား ဘဝကပင် သွေးသောက် မဂ္ဂဇင်းနှင့် ရှုမဝမဂ္ဂဇင်း တို့တွင် ညိုမင်းလွင် ကလောင် အမည်ဖြင့် ကဗျာ၊ ဝတ္ထုများ ရေးသားခဲ့သည်။ ပထမဆုံး ရေးသားခဲ့သော ဝတ္ထုမှာ ဂျိန်း ဖြစ်သည်။ ၁၉၆ဝ ပြည့်နှစ် ရှုမဝမဂ္ဂဇင်း၌ တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားတစ်ဦး မဂ္ဂဇင်း ဝတ္ထုရှည်ကြီးကို ရေးသားခဲ့သည်။ ဤမဂ္ဂဇင်း ဝတ္ထုရှည်ကို ဝင်းဦး ကလောင်အမည်ဖြင့် ရေးသားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဝင်းဦး ဆိုသော အမည်သည် ယင်း ဝတ္ထုရှည်ကြီးကြောင့် နာမည်ကျော်ကြား လူသိများခဲ့သည် မှန်သော်လည်း တစ်နိုင်ငံလုံးက ဝင်းဦးကို အသိအမှတ် ပြုခဲ့သည်မှာ ရုပ်ရှင်ကြောင့်ပင် ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်းတိုက်ကို တည်ထောင်ပြီး မြန်မာ့စာပေသမိုင်းတွင် ပထမဆုံးသော ရောင်စုံအော့ဖ်ဆက် နည်းဖြင့် ထုတ်လုပ်သည့် ပထမဆုံးသော "စန္ဒာ"ပုဂ္ဂလိက ရောင်စုံမဂ္ဂဇင်းကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။<ref>{{cite web |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/laughter-the-best-medicine.html |title=Laughter, the best medicine |last=Kyaw Hsu Mon |first= |date=29 August 2015 |website=The Irrawaddy |access-date=16 May 2020 |quote= In the 1960s, Maung Maung’s work appeared in “Sandar,” a popular magazine published by actor Win Oo.}}</ref> ထိုမဂ္ဂဇင်းတွင် ဝင်းဦးသည် ခင်မောင်ဝင့်အမည်ဖြင့် ကမ္ဘာ့ရုပ်ရှင်လောကနှင့် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်လောကအကြောင်းများကို သုတရသ ပြောင်မြောက်စွာ ရေးသားခဲ့သည်။ ယင်းမဂ္ဂဇင်းတွင် ကလေးများအတွက် ဦးဦးပုံပြောမယ်၊ အမျိုးသမီးများအတွက် မရှပ်တေး ဟူသော အခန်းကဏ္ဍများကြောင့် ပရိသတ်များ၏အထူး အားပေးမှုကိုရရှိကာ ထိုအချိန်က စောင်ရေအများဆုံးသော မဂ္ဂဇင်း တစ်စောင်ဖြစ်ခဲ့သည်။ စာမူ အရေအတွက် များများ ဖော်ပြနိုင်ရန်အတွက် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်းတွင် စာလုံးသေး (၁၂) ပွိုင့်ကို စတင် အသုံးပြုခဲ့သည်။ ဝင်းဦး၏ ကလောင်အမည်ခွဲများမှာ ညိုမင်းလွင်၊ ခင်မောင်ဝင့်၊ မိုးကျော်ခေါင် နှင့် ကိုဦးတို့ ဖြစ်သည်။ == ဘဝနိဂုံး == ထို့နောက် ဝင်းဦးသည် ၁၉၈၈ခုနှစ် ဧပြီလတွင် အူမကြီးကင်ဆာကြောင့် ဗြိတိန်သို့ ဆေးသွားကုပြီး ပြန်လာသည်။ ၁၉၈၈ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ခိုင်မာလာနှင်းဆီ ဇာတ်ကားရိုက်ကူးဆဲတွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ကွယ်လွန်ပြီးသောအခါ ဝင်းဦး၏ အမွေများအား ဒေါ်အိုင်ရင်းတင်လှက ဆက်ခံရသည်။ ပေခြောက်ထောင်ကျော် ရိုက်ကူးထားကာ အပြီးမသတ် ရသေးသော ခိုင်မာလာနှင်းဆီ ဇာတ်ကားကို ဒေါ်အိုင်ရင်းတင်လှက ရုပ်ရှင်မင်းသား[[ရန်အောင်(ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်)|ရန်အောင်]] နှင့် အစားထိုး အပြီးသတ် ရိုက်ကူးခဲ့သည်။<ref>အမှတ်(၂၆၄) နိုဝင်ဘာလ၊ ၁၉၉၁−ခုနှစ်ထုတ် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်း၊</ref> == ရေးသား ပြုစုခဲ့သော စာအုပ်များ == {| class="wikitable sortable" ! စဉ် !! အမည် !! ထုတ်ဝေနှစ် !! မှတ်ချက် |- | ၁||[[ကျွန်တော်မွှေးတဲ့မီး (စာအုပ်)|ကျွန်တော်မွှေးတဲ့မီး]]||၁၉၆၉||လုံးချင်းဝတ္ထု |- | ၂||[[သိုး (စာအုပ်)|သိုး]]||၁၉၆၁||လုံးချင်းဝတ္ထု |- | ၃||[[နုနုငယ်ငယ် (စာအုပ်)|နုနုငယ်ငယ်]]||၁၉၆၁||လုံးချင်းဝတ္ထု |- | ၄||[[အာကသဒုံးယာဉ် လက်နက်များ (စာအုပ်)|အာကသဒုံးယာဉ် လက်နက်များ]]||၁၉၆၁|| |- | ၅||[[အသက်ရှင်နေနည်းနှင့် လေဟာပြင်ခရီး (စာအုပ်)|အသက်ရှင်နေနည်းနှင့် လေဟာပြင်ခရီး]]||၁၉၆၁||၁၉၆၁ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် ရှုမဝပုံနှိပ်တိုက်မှ ရိုက်နှိပ်သည်။ |- | ၆||[[မုန်းလဲမေ့ပါနိုင် (စာအုပ်)|မုန်းလဲမေ့ပါနိုင်]]||၁၉၆၂|| |- | ၇||[[လွမ်းလေသူ အမိုက်အမဲ ဝတ္ထုတိုပေါင်းချုပ်]]||၁၉၆၂||ကင်းဝန်စာအုပ်အမှတ်(၅)၊၁၉၆၂ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၈||[[တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားတစ်ဦး (စာအုပ်)|တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားတစ်ဦး]]||၁၉၆၂|| |- | ၉||[[နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ် (စာအုပ်)|နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်]]||၁၉၆၂|| |- | ၁၀||တေးသီချင်းဆန်းများ||၁၉၆၃|| |- | ၁၁||[[ပန်းကြဲတဲ့ ဖဲစက်ရာမှာ (စာအုပ်)|ပန်းကြဲတဲ့ ဖဲစက်ရာမှာ]]||၁၉၆၃|| |- | ၁၂||[[မျက်ရှု (စာအုပ်)|မျက်ရှု]]||၁၉၆၆|| |- | ၁၃||[[ယောက်ျား မပီသသူနှင့် ချစ်မိသူ လူတစ်ယောက်အကြောင်း (စာအုပ်)|ယောက်ျား မပီသသူနှင့် ချစ်မိသူ လူတစ်ယောက်အကြောင်း]]||၁၉၆၉|| |- | ၁၄||[[အသည်းစား မဟာရာဇာ၏ ရှင်းတမ်း (စာအုပ်)|အသည်းစား မဟာရာဇာ၏ ရှင်းတမ်း]]||၁၉၆၉|| |- | ၁၅||ဝင်းဦး၏တေးပေါင်းချုပ်||၁၉၆၉||၁၉၆၉ခုနှစ်၊ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၁၆|| တေးပေါင်းချုပ် လက်ရွေးစင်||၁၉၆၉|| |- | ၁၇||[[နှလုံးသား အသစ်နှင့် ချစ်မည့်သူ (စာအုပ်)|နှလုံးသား အသစ်နှင့် ချစ်မည့်သူ]]||၁၉၇ဝ|| |- | ၁၈||[[မိန်းမလှအမုန်း (စာအုပ်)|မိန်းမလှအမုန်း]]||၁၉၇၀|| |- | ၁၉||[[ငွေလှိုင်းဇာပေါ်မှာ (စာအုပ်)|ငွေလှိုင်းဇာပေါ်မှာ]]||၁၉၇၁||လုံးချင်းဝတ္ထု၊ |- | ၂၀||[[ဆွေး (စာအုပ်)|ဆွေး]]||၁၉၇၁||လုံးချင်းဝတ္ထု၊ ၁၉၇၁ အောက်တိုဘာလ ပထမအကြိမ် အုပ်ရေ၆၀၀၀ အဖိုး(၅)ကျပ်။ |- | ၂၁||[[ရေဒီယိုတေးများ (စာအုပ်)|ရေဒီယိုတေးများ]]||၁၉၇၁|| |- | ၂၂||[[လတန်ခူးပေမို့ (စာအုပ်)|လတန်ခူးပေမို့]]||၁၉၇၁||ပထမဆုံးထုတ်ဝေသည့် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်း၌ ရေးသည့် အခန်းဆက် ဝတ္ထုရှည် |- | ၂၃||[[နောင်အင်းလေး (စာအုပ်)|နောင်အင်းလေး]]||၁၉၇၂||မြန်မာ့အလင်း၌ ရေးသည့် အခန်းဆက် ဝတ္ထုရှည် |- | ၂၄||[[ကြင်နာသူ့အသဲ (စာအုပ်)|ကြင်နာသူ့အသဲ]]||၁၉၇၂||ဤစာအုပ်ကို [[ချစ်သူကြင်သူမြတ်နိုးသူ]] အမည်ဖြင့် ရုပ်ရှင်ရိုက်ခဲ့သည်။ |- | ၂၅||[[ချစ်ဦးသူနှင့် ချစ်ဖူးသူ (စာအုပ်)|ချစ်ဦးသူနှင့် ချစ်ဖူးသူ]]||၁၉၇၂|| |- | ၂၆||[[ဩစတြေးလျမှ ချစ်သမျှအကြောင်း (စာအုပ်)|ဩစတြေးလျားမှ ချစ်သမျှအကြောင်း]]||၁၉၇၂||၁၉၇၂ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလတွင် ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၂၇||[[နာမည်ကျော် ဇာတ်လိုက်မင်းသား ကိုဂွတို (စာအုပ်)|နာမည်ကျော် ဇာတ်လိုက်မင်းသား ကိုဂွတို]]||၁၉၇၃||စန္ဒာ ရုပ်စုံမဂ္ဂဇင်း၌ ရေးသည့် အခန်းဆက် ဝတ္ထုရှည် |- | ၂၈||[[ကျွန်တော် ကျွန်မတို့အရွယ်]]||၁၉၇၄||၁၉၇၄ခုနှစ်၊ ဇွန်လတွင် စန္ဒာပုံနှိပ်တိုက်မှ ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၂၉|| [[ဆယ်စုခေတ် တစ်နှစ်စွန်း မန်းသင်္ကြန် (စာအုပ်)|ဆယ်စုခေတ် တစ်နှစ်စွန်း မန်းသင်္ကြန်]]||၁၉၇၉||၁၉၇၉ ဩဂုတ်လတွင် ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၃၀|| [[ပုဂ္ဂိုလ်ကျော် (၁၃) ဦး (စာအုပ်)|ပုဂ္ဂိုလ်ကျော် (၁၃) ဦး]]||၁၉၆၂||၁၉၆၂ခုနှစ်၊ ရှုမဝစာအုပ်တိုက်မှ ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၃၁|| [[မျှော်လင့်ခိုး သံသရာဝယ် (စာအုပ်)|မြှော်လင့်ခိုး သံသရာဝယ်]]|| || |- | ၃၂||[[သည်ခေတ် သည်အရွယ် သည်လိင်ကိစ္စ (စာအုပ်)|သည်ခေတ် သည်အရွယ် သည်လိင်ကိစ္စ]]|| || |} == သရုပ်ဆောင်ခဲ့သော ရုပ်ရှင်ကားများ == {| class="wikitable sortable" ! စဉ် !! ဇာတ်ကားအမည် !! ပြသခဲ့သည့်နှစ် !! မှတ်ချက် |- | ၁||ချစ်သောသူတစ်ယောက် |၁၉၆၂||ခင်သန်းနု |- | ၂||နှစ်ယောက်တည်းနေချင်တယ် |၁၉၆၂||တင်တင်မူ၊ဒေစီကျော်ဝင်း |- | ၃||မုန်းတလှဲ့ ပြုံးတလှဲ့||၁၉၆၂ |ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- | ၄||ဆောင်းတညဝယ် |၁၉၆၃||ဝါဝါဝင်းရွှေ |- | ၅||ဗိမ္မသာရ |၁၉၆၃||အေဝမ်းတင်မောင်၊ကြည်ကြည်ဌေး၊ ကြည်ကြည်ညွန့် |- | ၆||မာနတံခွန် |၁၉၆၃||ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- | ၇||ပိတောက်ရိပ်ဝယ် |၁၉၆၃|| ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး၊နှင်းဆီ |- | ၈||ဘဝမှတ်တမ်း |၁၉၆၃||ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- | ၉||မြတ် |၁၉၆၃||မြင့်မြင့်ခင်၊ချစ်စပယ် |- | ၁၀||တပွင့်ထဲပန်မယ် |၁၉၆၃||ကြည်ကြည်ဌေး၊သီသီ |- | ၁၁||မောင်တို့ချယ်ရီမြေ | ၁၉၆၃||ခင်သန်းနု |- | ၁၂||ဤစံအိမ်ဝယ် |၁၉၆၃||ဝါဝါဝင်းရွှေ |- | ၁၃||ချစ်သောမောင်မောင် ||၁၉၆၃||သီသီ |- | ၁၄||မောင်ချော့မြှူပါ့မယ် ||၁၉၆၃||ကြည်ကြည်ဌေး |- | ၁၅||ရင်သွေးရင်နှစ် ||၁၉၆၃||မေသစ်၊ ဝါဝါဝင်းရွှေ |- | ၁၆||သစ္စာတူပြိုင် |၁၉၆၄||မြင့်မြင့်ခင် |- | ၁၇||ဘယ်ရပ်ဌာနီ |၁၉၆၄||ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၁၈||မောင့်အချစ်တော် |၁၉၆၄||တင်တင်မူ၊ချစ်စပယ် |- |၁၉ |မေတ္တာပန်းဥယျာဉ် |၁၉၆၄ |မြင့်မြင့်ခင်၊ခင်သန်းနု |- |၂၀ |သိကြားစေသက်သေညွှန်း |၁၉၆၄ |ဝါဝါဝင်းရွှေ၊ခင်သန်းနု |- |၂၁ |ညီညီလွင် |၁၉၆၄ |ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၂၂ |မုန်းမေ့ပါနိုင် |၁၉၆၅ |တင်တင်မူ၊သီသီ၊ ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၂၃ |ချစ်သဲ |၁၉၆၅ |ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၂၄ |ဆုထူးငယ်ပန်ရွယ်သွန်း |၁၉၆၆ |ဒေစီကျော်ဝင်း၊နွဲ့နွဲ့စန်း |- |၂၅ |ရီးစားဓမြ (ခင်သန်းနု) |၁၉၆၇ |ခင်သန်းနု |- |၂၆ |မောင်မောင်နဲ့သိင်္ဂီ |၁၉၆၇ |စံရှားတင်၊စမ်းစမ်းဝင်း |- |၂၇ |နှင်းပျောက်တဲ့နွေ |၁၉၆၇ |တင်တင်မူ၊ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- |၂၈ |ဆောင်းအိပ်မက် |၁၉၆၇ |ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး၊ အေးအေးသင်း (၁၉၆၇ခုနှစ်တွင် အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆုရရှိသည့်ဇာတ်ကား) |- |၂၉ |ကိုယ့်ချစ်သူဘယ်မှာရှိတယ် |၁၉၆၈ |ခင်သန်းနု |- |၃၀ |သိုး |၁၉၆၈ |ခင်သန်းနု |- |၃၁ |တိမ်လွှာမို့မို့လွင် |၁၉၆၈ |မြင့်မြင့်ခင် |- |၃၂ |ကျောက်မဲအကျဉ်းသား (ခင်သန်းနု) |၁၉၆၉ |ခင်သန်းနု |- |၃၃ |မှုံရွှေရည် (*) |၁၉၇၀ |ခင်သန်းနု၊အောင်လွင်၊ဖိုးပါကြီး၊ခင်လေးဆွေနှင့် ကလေးသရုပ်ဆောင်စန္ဒာလင်း |- |၃၄ |တစ်ကျော့နှစ်ကျော့တေးကိုသီ |၁၉၇၁ |တင်တင်မြ၊ချိုပြုံး |- |၃၅ |အတွယ်အတာ |၁၉၇၂ |(ကလေးသရုပ်ဆောင် စန္ဒာလင်း) |- |၃၆ |လတ်လတ် (ခင်သန်းနု) |၁၉၇၃ |ခင်သန်းနု |- |၃၇ |မုန်းပါတယ်မောင့်ကို |၁၉၇၃ |မြင့်မြင့်ခင် |- |၃၈ |ပန်းမြို့တော်သို့ခြေလှမ်းသုံးဆယ် (ချိုပြုံး) |၁၉၇၃ |ကျော်စွာဝင်း၊ချိုပြုံးတို့ခေါင်းဆောင်ပါဝင်၍ ဧည့်သည်သရုပ်ဆောင်အဖြစ်ပါဝင်သည်။ |- |၃၉ |ချစ်သူရွေးမယ်ချစ်ဝဲလယ် |၁၉၇၅ |မြင့်မြင့်ခင်၊တင်တင်နွဲ့၊စမ်းစမ်းအေး၊မြင့်မြင့်ခိုင်၊ချိုပြုံး၊နွဲ့နွဲ့မူ၊စန္ဒာ တို့နှင့်တွဲဖက်၍ မြန်မာ့ရုပ်ရှင်သမိုင်းတွင် ပထမဆုံးအကြိမ် (၈)ကိုယ်ခွဲသရုပ်ဆောင်သည်။ |- |၄၀ |မင်းဘယ်ပြေးမလဲမိချိုသဲ |၁၉၇၆ |စန္ဒာ |- |၄၁ |တိမ်ဦးလေပြေမောင့်ကိုစေ |၁၉၇၇ |ခင်ယုမေ၊တင်တင်နွဲ့ |- |၄၂ |သက်တန့်ပေါ်ကလူတစ်ယောက် |၁၉၈၀ |ခင်သန်းနု၊အေးအေးသင်း |- |၄၃ |မိန်းမနဲ့ယောက်ျား |၁၉၈၁ |မြင့်မြင့်ခိုင်၊ယဉ်ယဉ်အေး |- |၄၄ |ကျွန်တော်ပြောချင်သောအချစ်အကြောင်း |၁၉၈၁ |ခင်သန်းနွယ် |- |၄၅ |မေတ္တာကမ္ဘာခြားလေသူ |၁၉၈၁ |နွဲ့နွဲ့မူ |- |၄၆ |ချစ်သူကြင်သူမြတ်နိုးသူ |၁၉၈၁ |မြင့်မြင့်ခင်၊မြင့်မြင့်ခိုင် |- |၄၇ |ဇာတိသွေး |၁၉၈၁ |ကြည်ကြည်ဌေး၊ဆွေဇင်ထိုက် |- |၄၈ |ရာမလက္ခဏလိုအချစ်မျိုး |၁၉၈၂ |ဆွေဇင်ထိုက် |- |၄၉ |ဝေဠု |၁၉၈၂ |ကျော်စွာဝင်း၊ မေဝင်းမောင် |- |၅၀ |မိုးပုလဲသူဇာ |၁၉၈၂ |စောမြသန္တာ၊ သီတာဝင်း |- |၅၁ |နှစ်ယောက်တည်းနေချင်တယ် |၁၉၈၂ |ဝင်းဦးအဖြစ်နာမည်ကျော်ခဲ့သည့် တင်တင်မူနှင့်အောင်မြင်ခဲ့သောကားကို ကိုယ်တိုင်ဒါရိုက်တာလုပ်၍ အေးမင်းဝင်း၊ချိုပြုံး၊မေဝင်းမောင်တို့နှင့်ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ |- |၅၂ |ငွေလှိုင်းဇာပေါ်မှာ |၁၉၈၇ |ကိုယ်တိုင်ဒါရိုက်တာလုပ်ပြီး ကျော်စွာဝင်း၊ချိုပြုံးတို့နှင့် ကျော်စွာဝင်းဖခင်နေရာမှ သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ |- |၅၃ |ခိုင်မာလာနှင်းဆီ |၁၉၈၇-၈၈ |ခင်သန်းနုနှင့် ပေ၆၀၀၀ကျော်ရိုက်ကူးထားခဲ့ပြီးကွယ်လွန်ပြီးနောက် ရန်အောင်နှင့်ဆက်လက်ရိုက်ကူးကာ ၁၉၉၂ခုနှစ်တွင် ရုံတင်ပြသခဲ့သည်။ |} == သီဆိုခဲ့သောတေးသီချင်းများ == ခုနစ်ရက်တိုင်တိုင်မအားနိုင် - တင်တင်မြ အေဝမ်းတင်တင်လှ တို့နှင့် တွဲဖက် ခေတ်ဟောင်း ပြန်ဆိုတေး - ၂ ခွေတွဲ (၂၅) ပုဒ် ချစ်ပြုံးမဉ္ဇူ ဆင်အံငှက်ပျော (တေးရေး ရေနံသာစိုးလှိုင်) တေလေငှက် (စာသား မောင်ဆွေတင့်၊ သံစဉ် စန္ဒယားလှထွတ်) ထီးကလေးနဲ့နှစ်ကိုယ်ယှဉ် (စာသား ဝင်းဦး၊ သံစဉ် စန္ဒယားလှထွတ်) ထပ်တစ်ရာလန်း နတ်ချင်း နှင့် သီချင်းခန့်များ (၈) ပုဒ် ပုဏ္ဏကလိုအချစ်မျိုး (၁၀) ပုဒ် ပြည်တော်ဝင် မပြီးသေးသောပန်းချီကား - တစ်ပုဒ်ချင်းဓာတ်ပြား (တေးရေး မြို့မငြိမ်း) မဟာဂီတတေးသီချင်းများ အမှတ် (၁) (၁၃) ပုဒ် မျက်ဝန်းမှတဆင့် မျက်ဝန်းလဲ့ပြာပြာ - တစ်ပုဒ်ချင်းဓာတ်ပြား ရေဒီယို ရုပ်ရှင်ဇယတ်ဝင်တေး (တေးရေး ဘိုကလေးတင့်အောင်) မြနန္ဒာ (တေးရေး နန်းတော်ရှေ့ဆရာတင်) ရတနာပုံ တေးစီးရီး - မေသစ် ရီရီသန့် တို့နှင့် တွဲဖက် (၁၅) ပုဒ် အလင်္ကာကျော်စွာ ဆရာ ရွှေပြည်အေး တေးနုလက်ရာ အမှတ် (၃) အောင်ပင်လယ် ==အကိုးအကား== {{reflist}} {{lifetime|၁၉၃၅|၁၉၈၈}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား အဆိုတော်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆုရှင်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ]] 2odjnijasmh2ko2m7pv6vdgpl5wdltc 1052389 1052388 2026-09-11T16:15:21Z ~2026-39963-61 145736 /* သီဆိုခဲ့သောတေးသီချင်းများ */ 1052389 wikitext text/x-wiki {{Infobox artist | name= ဝင်းဦး | image= Winoo.gif | caption= | birth_name= လှမြင့် | other name = ကိုဦး | birth_date= {{Birth date|1935|03|13|df=y}} | birth_place= [[ရန်ကုန်မြို့]] | death_date= {{Death date and age|1988|12|14|1935|03|13|df=y}} | death_place= [[ရန်ကုန်မြို့]] | resting_place= [[ရန်ကုန်မြို့]] | nationality= မြန်မာ | education= တီတီစီလေ့ကျင့်ရေးကျောင်း၊ [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]၊ ဗိုလ်သင်တန်းအပတ်စဉ်(၈) | known_for= ဒါရိုက်တာ၊ မင်းသား၊ ဇာတ်ညွှန်းဆရာ၊ အဆိုတော်၊ စာရေးဆရာ၊ ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီပိုင်ရှင်နှင့် မဂ္ဂဇင်းစာအုပ်ထုတ်ဝေသူပိုင်ရှင် | notable_works= {{unbulleted list | ''နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်'' ၁၉၆၂ | ''[[မောင်တို့ချယ်ရီမြေ]]'' ၁၉၆၃ | ''[[တိမ်လွှာမို့မိုလွင်]]'' ၁၉၆၇ | ''မင်း ဘယ်ပြေးမလဲ မိချိုသဲ'' | ''ဆောင်းအိပ်မက်'' ၁၉၆၇ | [[မှုံရွှေရည်]] | ''သိုး''၊ ''ကျောက်မဲအကျဉ်းသား'' | ''[[တကျော့ နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ (ရုပ်ရှင်)|တကျော့နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ]]'' | ''ခိုင်မာလာနှင်းဆီ'' }} | movement= | spouse= }} '''ဝင်းဦး''' (၁၉၃၅-၁၉၈၈) သည် မြန်မာ့အနုပညာသမိုင်းတွင် ထူးချွန်သော မင်းသား၊ ဒါရိုက်တာ၊ ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီပိုင်ရှင်၊ ဇာတ်ညွှန်းရေးဆရာ၊ စာရေးဆရာ၊ မဂ္ဂဇင်းထုတ်ဝေသူ၊ ပုံနှိပ်တိုက်ပိုင်ရှင်၊ အဆိုတော် နှင့် ဓာတ်ပြားတိုက်ပိုင်ရှင် ဖြစ်သည်။ == ငယ်ဘဝ == ဝင်းဦးကို သမိုင်းအငြိမ်းစားပါမောက္ခ [[ဘညွန့်|ဦးဘညွန့်]] (ခေတ်ဟောင်းတေးဂီတသမိုင်းတွင်ထင်ရှားသည့် ချစ်ဒုက္ခသီချင်းသီဆိုသူ) နှင့် ဒေါ်နှင်းရီ (မင်နီဘခက်)တို့က ရန်ကုန်မြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ ဝင်းဦး၏ အမည်ရင်းမှာ လှမြင့်ဖြစ်ပြီး ငယ်နာမည်မှာ ဘိုနီဖြစ်သည်။ မွေးချင်းငါးဦးအနက် တတိယမြောက်ဖြစ်သည်။ မွေးချင်းအားလုံးမှာ အနုပညာရှင်များဖြစ် အစဉ်လိုက် ဒေါ်တင်တင်ဦး (စာရေးဆရာမမေယု)၊ ကိုကျော်ဝင်း (မင်းသား ဝင်းညွန့်)၊ ကိုအုန်းကြိုင် (မင်းသား အောင်မိုး)၊ တက္ကသိုလ် ကြည်ရွှင်တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ဝင်းဦးဟု နာမည်ပေးထားခြင်းမှာ အစ်မဖြစ်သူ တင်တင်ဦး နှင့် အစ်ကိုဝင်းညွန့် နာမည် ရှေ့ဆုံးနှင့် နောက်ဆုံးစာလုံးကိုယူ၍ ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ဦးဘညွန့်သည်ချစ်ဒုက္ခနှင့်ဆူထူးရွယ်သီချင်းနှစ်ပုဒ်ဖြင့် ဓာတ်ပြားရအဆိုတော်အဖြစ် နာမည်ကျန်ရစ်သူ ဖြစ်ကာ တက္ကသိုလ်ပါမောက္ခတစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။ မိခင် မင်နီဘခက်၏ ဖခင်သည် မြန်မာတိုင်းရင်းဆေးပညာအကြောင်း သုတေသနများ ဆောင်ရွက်ခဲ့သော ဆရာဝန် ကာနယ်ဘခက် ဖြစ်၍ ကာနယ်ဘခက်ရဲ့ ဖခင်ဖြစ်သူမှာ မြန်မာပြည်၌ ပထမဆုံးဖွဲ့ခဲ့သည့် လက်ထောက်ဘုရင်ခံ၏ အတိုင်ပင်ခံကောင်စီဝင် မော်လမြိုင်မြို့မှ ဦးခက် ဖြစ်သည်။<ref name="bbc myanmar"/> == ပညာရေး == ဝင်းဦးသည် [[ဒုတိယကမ္ဘာစစ်]]ကြီး ပြီးသောအခါ တီတီစီလေ့ကျင့်ရေးကျောင်းတွင် ပညာကို စတင်သင်ယူခဲ့သည်။ တီတီစီကျောင်းမှာပင် တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းအောင်မြင်ခဲ့သည်။ [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]တွင် ဆက်လက် ပညာသင်ကြားရာ ဥပစာအထက်တန်း အောင်မြင်ခဲ့သည်။ တက္ကသိုလ်ပညာကို ဆုံးခန်းတိုင် မသင်ဘဲ ဗိုလ်သင်တန်းအပတ်စဉ်(၈)ကို တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်ကိုဦး အမည်ဖြင့် တပ်မတော် (ကြည်း) ၌ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ == စစ်မှုထမ်းဘဝ == ဝင်းဦးသည် တပ်မဟာ(၅)နှင့် တပ်ရင်း(၇)တို့)တွင် အမှုထမ်းခဲ့သည်။ ယင်းကဲ့သို့ အမှုထမ်းနေစဉ်အတွင်း [[မှော်ဘီမြို့]]ရှိ ကြည်း၊ ရေ၊ လေ၊ ပူးပေါင်းစစ်ဆင်ရေး လေထီးသင်တန်းသို့ တက်ရောက်ပြီး ၁၉၅၉ ခုနှစ်တွင် ဩစတြေးလျနိုင်ငံသို့ လေထီးပညာရပ်များ သွားရောက် သင်ကြားခဲ့သည်။ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာသောအခါ မှော်ဘီလေထီးသင်တန်းကျောင်းတွင် နည်းပြအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီးနောက် ၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် တပ်မတော်မှ ဗိုလ်ကြီးအဆင့်ဖြင့် အနားယူခဲ့သည်။<ref name="multi-talented">{{cite web |url=https://www.moi.gov.mm/npe/?q=news/7/08/2013/id-4850|title=မြန်မာ့အနုပညာလောက၏ စွယ်စုံအနုပညာရှင် အကယ်ဒမီ ဝင်းဦး |last=Phyo Sandar Myint |first= |date=7 August 2013|access-date=16 May 2020 |language=Myanmar |trans-title=Academy-winner Win Oo, a multi-talented artist in the Myanma entertainment industry (literature, music and films}}</ref> == အနုပညာလုပ်ငန်း == ဝင်းဦးသည် စာပေလောကတွင် အောင်မြင်ခဲ့သလို ရုပ်ရှင်လောကတွင်လည်း လျှမ်းလျှမ်းတောက်အောင်မြင်ခဲ့သည့် အနုပညာသမားတစ်ဦးဖြစ်သည်။ ဝင်းဦးသည် ''မင်းထင်ရွှေမှန်'' ရာဇဝင်ဇာတ်ကား ဇာတ်ညွှန်းရေးသားရာမှ အစပြုကာ စာပေလောကမှ ရုပ်ရှင်လောကသို့ နယ်ပယ်ချဲ့ထွင်လာခဲ့သည်။ ဝင်းဦး၏ ပွဲဦးထွက်ဇာတ်ကားမှာ [[ရှုမဝ ရုပ်စုံမဂ္ဂဇင်း|ရှုမဝ မဂ္ဂဇင်း]]တွင် သူကိုယ်တိုင်ရေးသားထားသည့် ''နှစ်ယောက်ထဲနေချင်တယ်'' ဝတ္ထုရှည်ကို မင်းသမီး [[တင်တင်မူ]]နှင့်အတူ ဇာတ်ကား အဖြစ် ပုံဖော်ခဲ့သည်။ ထိုဇာတ်ကားနှင့်အတူ ယင်းဇာတ်ကား၏ဇာတ်ဝင်တေးဖြစ်သည့် ''မီးပုံပွဲ'' သီချင်းသည် ထိုအချိန်က ဝင်းဦးဟူသော သရုပ်ဆောင်သစ်၏ နာမည်နှင့်အတူ မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံးရှိ ရုပ်ရှင်ပရိသတ်များ၏ ရင်ထဲသို့ လွှမ်းမိုးနိုင်ခဲ့သည်။ သို့သော် ထိုဇာတ်ကားသည် ဝင်းဦး၏ ပထမဆုံး ရုံတင်ခဲ့သောဇာတ်ကားမဟုတ်ပေ။ ပထမဆုံးရုပ်ရှင်ဖြစ်သည့် "နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်" ဇာတ်ကား ရိုက်ကူးနေစဉ်မှာပင် မြဇော်ရုပ်ရှင် ထုတ်လုပ်ရေးက ဒါရိုက်တာ မင်းရှင်နောင်အား တာဝန်ပေးပီး " ချစ်သောသူ တယောက်" ဇာတ်ကားကို ရိုက်ကူးစေခဲ့သည်။ " ချစ်သောသူ တယောက်" ဇာတ်ကားသည် " နှစ်ယောက်ထဲနေချင်တယ်" ဇာတ်ကားထက် စောစီးစွာ ရုံတင်ခဲ့သော်လည်း အောင်မြင်မှု မရခဲ့ပေ။ ထို့အပြင် ဝင်းဦးသည် အခြားသောရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီများအတွက် ဇာတ်ကားပေါင်းများစွာတွင် ပါဝင်သရုပ်ဆောင် ပေးခဲ့ရုံသာမက "စန္ဒာ" ကိုယ်ပိုင်ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီကိုလည်း တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ဝင်းဦးကိုယ်တိုင်ဒါရိုက်တာလုပ်ပြီး ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သော ''ဆောင်းအိပ်မက်'' ဇာတ်ကားတွင် နှစ်ကိုယ်ခွဲသရုပ်ဆောင်မှုဖြင့် ၁၉၆၇ခုနှစ်တွင် ပထမဆုံးအကြိမ် [[မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆု|အကယ်ဒမီဆု]] ရရှိခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်တွင် အလားတူပင် ကိုယ်တိုင်ပါဝင်သရုပ်ဆောင် ရိုက်ကူးခဲ့သည့် နာမည်ကျော် ''[[မှုံရွှေရည်]]'' ဇာတ်ကားဖြင့် ဒုတိယအကြိမ် အကယ်ဒမီဆု ထပ်မံရရှိခဲ့ပြန်သည်။ ဝင်းဦး၏ အနုပညာ သက်တမ်းတလျှောက်တွင် အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆု နှစ်ကြိမ်၊ ဇာတ်ကားဆု နှစ်ကြိမ် ရရှိဆွတ်ခူးနိုင်ခဲ့သည်။ ဝင်းဦးရိုက်ကူးခဲ့သည့် ''ချစ်သူရွေးမယ်ချစ်ဝဲလယ်'' ဇာတ်ကားသည် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်လောက၏ပထမဆုံးသော ရှစ်ကိုယ်ခွဲ ဇာတ်ကား ဖြစ်သည်။<ref name="bbc myanmar">{{cite web |url=https://www.bbc.com/burmese/in-depth-46605005|title= နှုတ်ခမ်းမွေးမင်းသား ဝင်းဦးရဲ့ အမြတ်နိုးဆုံးအနုပညာက ဘာလဲ|website= BBC Myanmar|last= Bo Bo |first= |date=18 December 2018|access-date=16 May 2020 |language=Myanmar |trans-title=What’s the type of arts the mustache actor Win Oo admires best?}}</ref> ဝင်းဦးပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည့် နာမည်ကြီးဇာတ်ကားအချို့မှာ မင်းသမီး တင်တင်မူနှင့် နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်၊ [[ခင်သန်းနု]]နှင့် မှုံရွှေရည်၊ [[မောင်တို့ချယ်ရီမြေ]]နှင့် ကျောက်မဲအကျဉ်းသား မြင့်မြင့်ခင်နှင့် တိမ်လွှာမို့မိုလွင်၊ စန္ဒာနှင့် မင်း ဘယ်ပြေးမလဲ မိချိုသဲ၊ တင်တင်အေး၊ အေးအေးသင်းတို့နှင့် ဆောင်းအိပ်မက်၊ ချစ်စပယ်နှင့် မောင့်အချစ်တော်၊ [[နေဝင်း၊ ကောလိပ်ဂျင်|ကောလိပ်ဂျင်နေဝင်း]]၊ [[ခင်သန်းနု]]တို့နှင့် သိုး၊ မင်းသမီးချိုပြုံး၊ [[တင်တင်မြ]] တို့နှင့် [[တကျော့ နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ (ရုပ်ရှင်)|တကျော့နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ]]၊ မင်းသမီးမပါပဲရိုက်ကူးခဲ့သည့် အတွယ်အတာ နှင့် နောက်ဆုံးရိုက်ကူးခဲ့သည့် ခိုင်မာလာနှင်းဆီ ဇာတ်ကားတို့မှာ အထူးထင်ရှားခဲ့သည်။ <ref>{{cite book|publisher=ပညာရွှေတောင် စာအုပ်တိုက်|date=ဧပြီ ၂၀၀၃|edition=ပထမ အကြိမ်|author=ပြန်ကြားရေးနှင့် ပြည်သူ့ ဆက်ဆံရေး ဦးစီး ဌာန (ရုံးချုပ်) စာတည်း အဖွဲ့|title=နှစ်ဆယ် ရာစု မြန်မာ စာရေး ဆရာ များနှင့် စာစု စာရင်း}}</ref><ref name="multi-talented"/> === အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆု === အကယ်ဒမီ (အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆု) နှစ်ကြိမ် ဆွတ်ခူးရရှိခဲ့သည်။ * ၁၉၆၇-ခုနှစ် (ဆောင်းအိပ်မက်)ဇာတ်ကား * ၁၉၇၀-ခုနှစ် (မှုံရွှေရည်)ဇာတ်ကား ၎င်းအပြင် ဝင်းဦး၏ အဆိုတော်ဘဝကို အစပြုခဲ့သည့် သီချင်းမှာ "တေလေငှက်"ဖြစ်ပြီး ယင်းသီချင်းကို "ချစ်သောသူတစ်ယောက်"ဇာတ်ကားတွင် ကိုယ်တိုင်သီဆိုသရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ဝင်းဦးသည် အချစ်၊ အလွမ်း၊ တိုင်းပြု ပြည်ပြု သီချင်းများနှင့် ခေတ်ပေါ်သီချင်းများ သာမက ရှေးသီချင်းကြီးများကိုပါ ပိုင်နိုင်စွာသီဆိုနိုင်သူ တစ်ဦးဖြစ်ပြီး တစ်ချိန်က [[မန္တလေး]][[မြို့မအပျော်တမ်းတူရိယာအဖွဲ့]]နှင့်တွဲဖက်၍လည်း သီချင်းများ သီဆိုခဲ့သည်။ ၎င်းအပြင် "ကင်းဝန်" အမည်ရှိဓာတ်ပြားကုမ္ပဏီ တည်ထောင်ကာ ကိုယ်တိုင်သီဆိုသည့် သီချင်းများကို ဓာတ်ပြားများအဖြစ် ထုတ်လုပ်ဖြန့်ဖြူးခဲ့သေးသည်။ == စာပေလုပ်ငန်း == ဝင်းဦးသည် ကျောင်းသား ဘဝကပင် သွေးသောက် မဂ္ဂဇင်းနှင့် ရှုမဝမဂ္ဂဇင်း တို့တွင် ညိုမင်းလွင် ကလောင် အမည်ဖြင့် ကဗျာ၊ ဝတ္ထုများ ရေးသားခဲ့သည်။ ပထမဆုံး ရေးသားခဲ့သော ဝတ္ထုမှာ ဂျိန်း ဖြစ်သည်။ ၁၉၆ဝ ပြည့်နှစ် ရှုမဝမဂ္ဂဇင်း၌ တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားတစ်ဦး မဂ္ဂဇင်း ဝတ္ထုရှည်ကြီးကို ရေးသားခဲ့သည်။ ဤမဂ္ဂဇင်း ဝတ္ထုရှည်ကို ဝင်းဦး ကလောင်အမည်ဖြင့် ရေးသားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဝင်းဦး ဆိုသော အမည်သည် ယင်း ဝတ္ထုရှည်ကြီးကြောင့် နာမည်ကျော်ကြား လူသိများခဲ့သည် မှန်သော်လည်း တစ်နိုင်ငံလုံးက ဝင်းဦးကို အသိအမှတ် ပြုခဲ့သည်မှာ ရုပ်ရှင်ကြောင့်ပင် ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်းတိုက်ကို တည်ထောင်ပြီး မြန်မာ့စာပေသမိုင်းတွင် ပထမဆုံးသော ရောင်စုံအော့ဖ်ဆက် နည်းဖြင့် ထုတ်လုပ်သည့် ပထမဆုံးသော "စန္ဒာ"ပုဂ္ဂလိက ရောင်စုံမဂ္ဂဇင်းကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။<ref>{{cite web |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/laughter-the-best-medicine.html |title=Laughter, the best medicine |last=Kyaw Hsu Mon |first= |date=29 August 2015 |website=The Irrawaddy |access-date=16 May 2020 |quote= In the 1960s, Maung Maung’s work appeared in “Sandar,” a popular magazine published by actor Win Oo.}}</ref> ထိုမဂ္ဂဇင်းတွင် ဝင်းဦးသည် ခင်မောင်ဝင့်အမည်ဖြင့် ကမ္ဘာ့ရုပ်ရှင်လောကနှင့် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်လောကအကြောင်းများကို သုတရသ ပြောင်မြောက်စွာ ရေးသားခဲ့သည်။ ယင်းမဂ္ဂဇင်းတွင် ကလေးများအတွက် ဦးဦးပုံပြောမယ်၊ အမျိုးသမီးများအတွက် မရှပ်တေး ဟူသော အခန်းကဏ္ဍများကြောင့် ပရိသတ်များ၏အထူး အားပေးမှုကိုရရှိကာ ထိုအချိန်က စောင်ရေအများဆုံးသော မဂ္ဂဇင်း တစ်စောင်ဖြစ်ခဲ့သည်။ စာမူ အရေအတွက် များများ ဖော်ပြနိုင်ရန်အတွက် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်းတွင် စာလုံးသေး (၁၂) ပွိုင့်ကို စတင် အသုံးပြုခဲ့သည်။ ဝင်းဦး၏ ကလောင်အမည်ခွဲများမှာ ညိုမင်းလွင်၊ ခင်မောင်ဝင့်၊ မိုးကျော်ခေါင် နှင့် ကိုဦးတို့ ဖြစ်သည်။ == ဘဝနိဂုံး == ထို့နောက် ဝင်းဦးသည် ၁၉၈၈ခုနှစ် ဧပြီလတွင် အူမကြီးကင်ဆာကြောင့် ဗြိတိန်သို့ ဆေးသွားကုပြီး ပြန်လာသည်။ ၁၉၈၈ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ခိုင်မာလာနှင်းဆီ ဇာတ်ကားရိုက်ကူးဆဲတွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ကွယ်လွန်ပြီးသောအခါ ဝင်းဦး၏ အမွေများအား ဒေါ်အိုင်ရင်းတင်လှက ဆက်ခံရသည်။ ပေခြောက်ထောင်ကျော် ရိုက်ကူးထားကာ အပြီးမသတ် ရသေးသော ခိုင်မာလာနှင်းဆီ ဇာတ်ကားကို ဒေါ်အိုင်ရင်းတင်လှက ရုပ်ရှင်မင်းသား[[ရန်အောင်(ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်)|ရန်အောင်]] နှင့် အစားထိုး အပြီးသတ် ရိုက်ကူးခဲ့သည်။<ref>အမှတ်(၂၆၄) နိုဝင်ဘာလ၊ ၁၉၉၁−ခုနှစ်ထုတ် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်း၊</ref> == ရေးသား ပြုစုခဲ့သော စာအုပ်များ == {| class="wikitable sortable" ! စဉ် !! အမည် !! ထုတ်ဝေနှစ် !! မှတ်ချက် |- | ၁||[[ကျွန်တော်မွှေးတဲ့မီး (စာအုပ်)|ကျွန်တော်မွှေးတဲ့မီး]]||၁၉၆၉||လုံးချင်းဝတ္ထု |- | ၂||[[သိုး (စာအုပ်)|သိုး]]||၁၉၆၁||လုံးချင်းဝတ္ထု |- | ၃||[[နုနုငယ်ငယ် (စာအုပ်)|နုနုငယ်ငယ်]]||၁၉၆၁||လုံးချင်းဝတ္ထု |- | ၄||[[အာကသဒုံးယာဉ် လက်နက်များ (စာအုပ်)|အာကသဒုံးယာဉ် လက်နက်များ]]||၁၉၆၁|| |- | ၅||[[အသက်ရှင်နေနည်းနှင့် လေဟာပြင်ခရီး (စာအုပ်)|အသက်ရှင်နေနည်းနှင့် လေဟာပြင်ခရီး]]||၁၉၆၁||၁၉၆၁ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် ရှုမဝပုံနှိပ်တိုက်မှ ရိုက်နှိပ်သည်။ |- | ၆||[[မုန်းလဲမေ့ပါနိုင် (စာအုပ်)|မုန်းလဲမေ့ပါနိုင်]]||၁၉၆၂|| |- | ၇||[[လွမ်းလေသူ အမိုက်အမဲ ဝတ္ထုတိုပေါင်းချုပ်]]||၁၉၆၂||ကင်းဝန်စာအုပ်အမှတ်(၅)၊၁၉၆၂ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၈||[[တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားတစ်ဦး (စာအုပ်)|တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားတစ်ဦး]]||၁၉၆၂|| |- | ၉||[[နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ် (စာအုပ်)|နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်]]||၁၉၆၂|| |- | ၁၀||တေးသီချင်းဆန်းများ||၁၉၆၃|| |- | ၁၁||[[ပန်းကြဲတဲ့ ဖဲစက်ရာမှာ (စာအုပ်)|ပန်းကြဲတဲ့ ဖဲစက်ရာမှာ]]||၁၉၆၃|| |- | ၁၂||[[မျက်ရှု (စာအုပ်)|မျက်ရှု]]||၁၉၆၆|| |- | ၁၃||[[ယောက်ျား မပီသသူနှင့် ချစ်မိသူ လူတစ်ယောက်အကြောင်း (စာအုပ်)|ယောက်ျား မပီသသူနှင့် ချစ်မိသူ လူတစ်ယောက်အကြောင်း]]||၁၉၆၉|| |- | ၁၄||[[အသည်းစား မဟာရာဇာ၏ ရှင်းတမ်း (စာအုပ်)|အသည်းစား မဟာရာဇာ၏ ရှင်းတမ်း]]||၁၉၆၉|| |- | ၁၅||ဝင်းဦး၏တေးပေါင်းချုပ်||၁၉၆၉||၁၉၆၉ခုနှစ်၊ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၁၆|| တေးပေါင်းချုပ် လက်ရွေးစင်||၁၉၆၉|| |- | ၁၇||[[နှလုံးသား အသစ်နှင့် ချစ်မည့်သူ (စာအုပ်)|နှလုံးသား အသစ်နှင့် ချစ်မည့်သူ]]||၁၉၇ဝ|| |- | ၁၈||[[မိန်းမလှအမုန်း (စာအုပ်)|မိန်းမလှအမုန်း]]||၁၉၇၀|| |- | ၁၉||[[ငွေလှိုင်းဇာပေါ်မှာ (စာအုပ်)|ငွေလှိုင်းဇာပေါ်မှာ]]||၁၉၇၁||လုံးချင်းဝတ္ထု၊ |- | ၂၀||[[ဆွေး (စာအုပ်)|ဆွေး]]||၁၉၇၁||လုံးချင်းဝတ္ထု၊ ၁၉၇၁ အောက်တိုဘာလ ပထမအကြိမ် အုပ်ရေ၆၀၀၀ အဖိုး(၅)ကျပ်။ |- | ၂၁||[[ရေဒီယိုတေးများ (စာအုပ်)|ရေဒီယိုတေးများ]]||၁၉၇၁|| |- | ၂၂||[[လတန်ခူးပေမို့ (စာအုပ်)|လတန်ခူးပေမို့]]||၁၉၇၁||ပထမဆုံးထုတ်ဝေသည့် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်း၌ ရေးသည့် အခန်းဆက် ဝတ္ထုရှည် |- | ၂၃||[[နောင်အင်းလေး (စာအုပ်)|နောင်အင်းလေး]]||၁၉၇၂||မြန်မာ့အလင်း၌ ရေးသည့် အခန်းဆက် ဝတ္ထုရှည် |- | ၂၄||[[ကြင်နာသူ့အသဲ (စာအုပ်)|ကြင်နာသူ့အသဲ]]||၁၉၇၂||ဤစာအုပ်ကို [[ချစ်သူကြင်သူမြတ်နိုးသူ]] အမည်ဖြင့် ရုပ်ရှင်ရိုက်ခဲ့သည်။ |- | ၂၅||[[ချစ်ဦးသူနှင့် ချစ်ဖူးသူ (စာအုပ်)|ချစ်ဦးသူနှင့် ချစ်ဖူးသူ]]||၁၉၇၂|| |- | ၂၆||[[ဩစတြေးလျမှ ချစ်သမျှအကြောင်း (စာအုပ်)|ဩစတြေးလျားမှ ချစ်သမျှအကြောင်း]]||၁၉၇၂||၁၉၇၂ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလတွင် ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၂၇||[[နာမည်ကျော် ဇာတ်လိုက်မင်းသား ကိုဂွတို (စာအုပ်)|နာမည်ကျော် ဇာတ်လိုက်မင်းသား ကိုဂွတို]]||၁၉၇၃||စန္ဒာ ရုပ်စုံမဂ္ဂဇင်း၌ ရေးသည့် အခန်းဆက် ဝတ္ထုရှည် |- | ၂၈||[[ကျွန်တော် ကျွန်မတို့အရွယ်]]||၁၉၇၄||၁၉၇၄ခုနှစ်၊ ဇွန်လတွင် စန္ဒာပုံနှိပ်တိုက်မှ ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၂၉|| [[ဆယ်စုခေတ် တစ်နှစ်စွန်း မန်းသင်္ကြန် (စာအုပ်)|ဆယ်စုခေတ် တစ်နှစ်စွန်း မန်းသင်္ကြန်]]||၁၉၇၉||၁၉၇၉ ဩဂုတ်လတွင် ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၃၀|| [[ပုဂ္ဂိုလ်ကျော် (၁၃) ဦး (စာအုပ်)|ပုဂ္ဂိုလ်ကျော် (၁၃) ဦး]]||၁၉၆၂||၁၉၆၂ခုနှစ်၊ ရှုမဝစာအုပ်တိုက်မှ ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၃၁|| [[မျှော်လင့်ခိုး သံသရာဝယ် (စာအုပ်)|မြှော်လင့်ခိုး သံသရာဝယ်]]|| || |- | ၃၂||[[သည်ခေတ် သည်အရွယ် သည်လိင်ကိစ္စ (စာအုပ်)|သည်ခေတ် သည်အရွယ် သည်လိင်ကိစ္စ]]|| || |} == သရုပ်ဆောင်ခဲ့သော ရုပ်ရှင်ကားများ == {| class="wikitable sortable" ! စဉ် !! ဇာတ်ကားအမည် !! ပြသခဲ့သည့်နှစ် !! မှတ်ချက် |- | ၁||ချစ်သောသူတစ်ယောက် |၁၉၆၂||ခင်သန်းနု |- | ၂||နှစ်ယောက်တည်းနေချင်တယ် |၁၉၆၂||တင်တင်မူ၊ဒေစီကျော်ဝင်း |- | ၃||မုန်းတလှဲ့ ပြုံးတလှဲ့||၁၉၆၂ |ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- | ၄||ဆောင်းတညဝယ် |၁၉၆၃||ဝါဝါဝင်းရွှေ |- | ၅||ဗိမ္မသာရ |၁၉၆၃||အေဝမ်းတင်မောင်၊ကြည်ကြည်ဌေး၊ ကြည်ကြည်ညွန့် |- | ၆||မာနတံခွန် |၁၉၆၃||ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- | ၇||ပိတောက်ရိပ်ဝယ် |၁၉၆၃|| ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး၊နှင်းဆီ |- | ၈||ဘဝမှတ်တမ်း |၁၉၆၃||ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- | ၉||မြတ် |၁၉၆၃||မြင့်မြင့်ခင်၊ချစ်စပယ် |- | ၁၀||တပွင့်ထဲပန်မယ် |၁၉၆၃||ကြည်ကြည်ဌေး၊သီသီ |- | ၁၁||မောင်တို့ချယ်ရီမြေ | ၁၉၆၃||ခင်သန်းနု |- | ၁၂||ဤစံအိမ်ဝယ် |၁၉၆၃||ဝါဝါဝင်းရွှေ |- | ၁၃||ချစ်သောမောင်မောင် ||၁၉၆၃||သီသီ |- | ၁၄||မောင်ချော့မြှူပါ့မယ် ||၁၉၆၃||ကြည်ကြည်ဌေး |- | ၁၅||ရင်သွေးရင်နှစ် ||၁၉၆၃||မေသစ်၊ ဝါဝါဝင်းရွှေ |- | ၁၆||သစ္စာတူပြိုင် |၁၉၆၄||မြင့်မြင့်ခင် |- | ၁၇||ဘယ်ရပ်ဌာနီ |၁၉၆၄||ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၁၈||မောင့်အချစ်တော် |၁၉၆၄||တင်တင်မူ၊ချစ်စပယ် |- |၁၉ |မေတ္တာပန်းဥယျာဉ် |၁၉၆၄ |မြင့်မြင့်ခင်၊ခင်သန်းနု |- |၂၀ |သိကြားစေသက်သေညွှန်း |၁၉၆၄ |ဝါဝါဝင်းရွှေ၊ခင်သန်းနု |- |၂၁ |ညီညီလွင် |၁၉၆၄ |ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၂၂ |မုန်းမေ့ပါနိုင် |၁၉၆၅ |တင်တင်မူ၊သီသီ၊ ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၂၃ |ချစ်သဲ |၁၉၆၅ |ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၂၄ |ဆုထူးငယ်ပန်ရွယ်သွန်း |၁၉၆၆ |ဒေစီကျော်ဝင်း၊နွဲ့နွဲ့စန်း |- |၂၅ |ရီးစားဓမြ (ခင်သန်းနု) |၁၉၆၇ |ခင်သန်းနု |- |၂၆ |မောင်မောင်နဲ့သိင်္ဂီ |၁၉၆၇ |စံရှားတင်၊စမ်းစမ်းဝင်း |- |၂၇ |နှင်းပျောက်တဲ့နွေ |၁၉၆၇ |တင်တင်မူ၊ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- |၂၈ |ဆောင်းအိပ်မက် |၁၉၆၇ |ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး၊ အေးအေးသင်း (၁၉၆၇ခုနှစ်တွင် အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆုရရှိသည့်ဇာတ်ကား) |- |၂၉ |ကိုယ့်ချစ်သူဘယ်မှာရှိတယ် |၁၉၆၈ |ခင်သန်းနု |- |၃၀ |သိုး |၁၉၆၈ |ခင်သန်းနု |- |၃၁ |တိမ်လွှာမို့မို့လွင် |၁၉၆၈ |မြင့်မြင့်ခင် |- |၃၂ |ကျောက်မဲအကျဉ်းသား (ခင်သန်းနု) |၁၉၆၉ |ခင်သန်းနု |- |၃၃ |မှုံရွှေရည် (*) |၁၉၇၀ |ခင်သန်းနု၊အောင်လွင်၊ဖိုးပါကြီး၊ခင်လေးဆွေနှင့် ကလေးသရုပ်ဆောင်စန္ဒာလင်း |- |၃၄ |တစ်ကျော့နှစ်ကျော့တေးကိုသီ |၁၉၇၁ |တင်တင်မြ၊ချိုပြုံး |- |၃၅ |အတွယ်အတာ |၁၉၇၂ |(ကလေးသရုပ်ဆောင် စန္ဒာလင်း) |- |၃၆ |လတ်လတ် (ခင်သန်းနု) |၁၉၇၃ |ခင်သန်းနု |- |၃၇ |မုန်းပါတယ်မောင့်ကို |၁၉၇၃ |မြင့်မြင့်ခင် |- |၃၈ |ပန်းမြို့တော်သို့ခြေလှမ်းသုံးဆယ် (ချိုပြုံး) |၁၉၇၃ |ကျော်စွာဝင်း၊ချိုပြုံးတို့ခေါင်းဆောင်ပါဝင်၍ ဧည့်သည်သရုပ်ဆောင်အဖြစ်ပါဝင်သည်။ |- |၃၉ |ချစ်သူရွေးမယ်ချစ်ဝဲလယ် |၁၉၇၅ |မြင့်မြင့်ခင်၊တင်တင်နွဲ့၊စမ်းစမ်းအေး၊မြင့်မြင့်ခိုင်၊ချိုပြုံး၊နွဲ့နွဲ့မူ၊စန္ဒာ တို့နှင့်တွဲဖက်၍ မြန်မာ့ရုပ်ရှင်သမိုင်းတွင် ပထမဆုံးအကြိမ် (၈)ကိုယ်ခွဲသရုပ်ဆောင်သည်။ |- |၄၀ |မင်းဘယ်ပြေးမလဲမိချိုသဲ |၁၉၇၆ |စန္ဒာ |- |၄၁ |တိမ်ဦးလေပြေမောင့်ကိုစေ |၁၉၇၇ |ခင်ယုမေ၊တင်တင်နွဲ့ |- |၄၂ |သက်တန့်ပေါ်ကလူတစ်ယောက် |၁၉၈၀ |ခင်သန်းနု၊အေးအေးသင်း |- |၄၃ |မိန်းမနဲ့ယောက်ျား |၁၉၈၁ |မြင့်မြင့်ခိုင်၊ယဉ်ယဉ်အေး |- |၄၄ |ကျွန်တော်ပြောချင်သောအချစ်အကြောင်း |၁၉၈၁ |ခင်သန်းနွယ် |- |၄၅ |မေတ္တာကမ္ဘာခြားလေသူ |၁၉၈၁ |နွဲ့နွဲ့မူ |- |၄၆ |ချစ်သူကြင်သူမြတ်နိုးသူ |၁၉၈၁ |မြင့်မြင့်ခင်၊မြင့်မြင့်ခိုင် |- |၄၇ |ဇာတိသွေး |၁၉၈၁ |ကြည်ကြည်ဌေး၊ဆွေဇင်ထိုက် |- |၄၈ |ရာမလက္ခဏလိုအချစ်မျိုး |၁၉၈၂ |ဆွေဇင်ထိုက် |- |၄၉ |ဝေဠု |၁၉၈၂ |ကျော်စွာဝင်း၊ မေဝင်းမောင် |- |၅၀ |မိုးပုလဲသူဇာ |၁၉၈၂ |စောမြသန္တာ၊ သီတာဝင်း |- |၅၁ |နှစ်ယောက်တည်းနေချင်တယ် |၁၉၈၂ |ဝင်းဦးအဖြစ်နာမည်ကျော်ခဲ့သည့် တင်တင်မူနှင့်အောင်မြင်ခဲ့သောကားကို ကိုယ်တိုင်ဒါရိုက်တာလုပ်၍ အေးမင်းဝင်း၊ချိုပြုံး၊မေဝင်းမောင်တို့နှင့်ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ |- |၅၂ |ငွေလှိုင်းဇာပေါ်မှာ |၁၉၈၇ |ကိုယ်တိုင်ဒါရိုက်တာလုပ်ပြီး ကျော်စွာဝင်း၊ချိုပြုံးတို့နှင့် ကျော်စွာဝင်းဖခင်နေရာမှ သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ |- |၅၃ |ခိုင်မာလာနှင်းဆီ |၁၉၈၇-၈၈ |ခင်သန်းနုနှင့် ပေ၆၀၀၀ကျော်ရိုက်ကူးထားခဲ့ပြီးကွယ်လွန်ပြီးနောက် ရန်အောင်နှင့်ဆက်လက်ရိုက်ကူးကာ ၁၉၉၂ခုနှစ်တွင် ရုံတင်ပြသခဲ့သည်။ |} == သီဆိုခဲ့သောတေးသီချင်းများ == ခုနစ်ရက်တိုင်တိုင်မအားနိုင် - တင်တင်မြ အေဝမ်းတင်တင်လှ တို့နှင့် တွဲဖက် ခေတ်ဟောင်း ပြန်ဆိုတေး - ၂ ခွေတွဲ (၂၅) ပုဒ် ချစ်ပြုံးမဉ္ဇူ ချစ်မိုးကြီး - ရီရီသန့်နှင့် စုံတွဲတေး ဆင်အံငှက်ပျော (တေးရေး ရေနံသာစိုးလှိုင်) တေလေငှက် (စာသား မောင်ဆွေတင့်၊ သံစဉ် စန္ဒယားလှထွတ်) ထီးကလေးနဲ့နှစ်ကိုယ်ယှဉ် (စာသား ဝင်းဦး၊ သံစဉ် စန္ဒယားလှထွတ်) ထပ်တစ်ရာလန်း နတ်ချင်း နှင့် သီချင်းခန့်များ (၈) ပုဒ် ပုဏ္ဏကလိုအချစ်မျိုး (၁၀) ပုဒ် ပြည်တော်ဝင် မပြီးသေးသောပန်းချီကား - တစ်ပုဒ်ချင်းဓာတ်ပြား (တေးရေး မြို့မငြိမ်း) မဟာဂီတတေးသီချင်းများ အမှတ် (၁) (၁၃) ပုဒ် မျက်ဝန်းမှတဆင့် မျက်ဝန်းလဲ့ပြာပြာ - တစ်ပုဒ်ချင်းဓာတ်ပြား ရေဒီယို ရုပ်ရှင်ဇယတ်ဝင်တေး (တေးရေး ဘိုကလေးတင့်အောင်) မြနန္ဒာ (တေးရေး နန်းတော်ရှေ့ဆရာတင်) ရတနာပုံ တေးစီးရီး - မေသစ် ရီရီသန့် တို့နှင့် တွဲဖက် (၁၅) ပုဒ် အလင်္ကာကျော်စွာ ဆရာ ရွှေပြည်အေး တေးနုလက်ရာ အမှတ် (၃) အောင်ပင်လယ် ==အကိုးအကား== {{reflist}} {{lifetime|၁၉၃၅|၁၉၈၈}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား အဆိုတော်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆုရှင်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ]] 9oqssvqf25vmj2ehqukewki0qfvxcn0 1052390 1052389 2026-09-11T16:16:49Z ~2026-39963-61 145736 /* သီဆိုခဲ့သောတေးသီချင်းများ */ 1052390 wikitext text/x-wiki {{Infobox artist | name= ဝင်းဦး | image= Winoo.gif | caption= | birth_name= လှမြင့် | other name = ကိုဦး | birth_date= {{Birth date|1935|03|13|df=y}} | birth_place= [[ရန်ကုန်မြို့]] | death_date= {{Death date and age|1988|12|14|1935|03|13|df=y}} | death_place= [[ရန်ကုန်မြို့]] | resting_place= [[ရန်ကုန်မြို့]] | nationality= မြန်မာ | education= တီတီစီလေ့ကျင့်ရေးကျောင်း၊ [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]၊ ဗိုလ်သင်တန်းအပတ်စဉ်(၈) | known_for= ဒါရိုက်တာ၊ မင်းသား၊ ဇာတ်ညွှန်းဆရာ၊ အဆိုတော်၊ စာရေးဆရာ၊ ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီပိုင်ရှင်နှင့် မဂ္ဂဇင်းစာအုပ်ထုတ်ဝေသူပိုင်ရှင် | notable_works= {{unbulleted list | ''နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်'' ၁၉၆၂ | ''[[မောင်တို့ချယ်ရီမြေ]]'' ၁၉၆၃ | ''[[တိမ်လွှာမို့မိုလွင်]]'' ၁၉၆၇ | ''မင်း ဘယ်ပြေးမလဲ မိချိုသဲ'' | ''ဆောင်းအိပ်မက်'' ၁၉၆၇ | [[မှုံရွှေရည်]] | ''သိုး''၊ ''ကျောက်မဲအကျဉ်းသား'' | ''[[တကျော့ နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ (ရုပ်ရှင်)|တကျော့နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ]]'' | ''ခိုင်မာလာနှင်းဆီ'' }} | movement= | spouse= }} '''ဝင်းဦး''' (၁၉၃၅-၁၉၈၈) သည် မြန်မာ့အနုပညာသမိုင်းတွင် ထူးချွန်သော မင်းသား၊ ဒါရိုက်တာ၊ ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီပိုင်ရှင်၊ ဇာတ်ညွှန်းရေးဆရာ၊ စာရေးဆရာ၊ မဂ္ဂဇင်းထုတ်ဝေသူ၊ ပုံနှိပ်တိုက်ပိုင်ရှင်၊ အဆိုတော် နှင့် ဓာတ်ပြားတိုက်ပိုင်ရှင် ဖြစ်သည်။ == ငယ်ဘဝ == ဝင်းဦးကို သမိုင်းအငြိမ်းစားပါမောက္ခ [[ဘညွန့်|ဦးဘညွန့်]] (ခေတ်ဟောင်းတေးဂီတသမိုင်းတွင်ထင်ရှားသည့် ချစ်ဒုက္ခသီချင်းသီဆိုသူ) နှင့် ဒေါ်နှင်းရီ (မင်နီဘခက်)တို့က ရန်ကုန်မြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ ဝင်းဦး၏ အမည်ရင်းမှာ လှမြင့်ဖြစ်ပြီး ငယ်နာမည်မှာ ဘိုနီဖြစ်သည်။ မွေးချင်းငါးဦးအနက် တတိယမြောက်ဖြစ်သည်။ မွေးချင်းအားလုံးမှာ အနုပညာရှင်များဖြစ် အစဉ်လိုက် ဒေါ်တင်တင်ဦး (စာရေးဆရာမမေယု)၊ ကိုကျော်ဝင်း (မင်းသား ဝင်းညွန့်)၊ ကိုအုန်းကြိုင် (မင်းသား အောင်မိုး)၊ တက္ကသိုလ် ကြည်ရွှင်တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ဝင်းဦးဟု နာမည်ပေးထားခြင်းမှာ အစ်မဖြစ်သူ တင်တင်ဦး နှင့် အစ်ကိုဝင်းညွန့် နာမည် ရှေ့ဆုံးနှင့် နောက်ဆုံးစာလုံးကိုယူ၍ ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ဦးဘညွန့်သည်ချစ်ဒုက္ခနှင့်ဆူထူးရွယ်သီချင်းနှစ်ပုဒ်ဖြင့် ဓာတ်ပြားရအဆိုတော်အဖြစ် နာမည်ကျန်ရစ်သူ ဖြစ်ကာ တက္ကသိုလ်ပါမောက္ခတစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။ မိခင် မင်နီဘခက်၏ ဖခင်သည် မြန်မာတိုင်းရင်းဆေးပညာအကြောင်း သုတေသနများ ဆောင်ရွက်ခဲ့သော ဆရာဝန် ကာနယ်ဘခက် ဖြစ်၍ ကာနယ်ဘခက်ရဲ့ ဖခင်ဖြစ်သူမှာ မြန်မာပြည်၌ ပထမဆုံးဖွဲ့ခဲ့သည့် လက်ထောက်ဘုရင်ခံ၏ အတိုင်ပင်ခံကောင်စီဝင် မော်လမြိုင်မြို့မှ ဦးခက် ဖြစ်သည်။<ref name="bbc myanmar"/> == ပညာရေး == ဝင်းဦးသည် [[ဒုတိယကမ္ဘာစစ်]]ကြီး ပြီးသောအခါ တီတီစီလေ့ကျင့်ရေးကျောင်းတွင် ပညာကို စတင်သင်ယူခဲ့သည်။ တီတီစီကျောင်းမှာပင် တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းအောင်မြင်ခဲ့သည်။ [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]တွင် ဆက်လက် ပညာသင်ကြားရာ ဥပစာအထက်တန်း အောင်မြင်ခဲ့သည်။ တက္ကသိုလ်ပညာကို ဆုံးခန်းတိုင် မသင်ဘဲ ဗိုလ်သင်တန်းအပတ်စဉ်(၈)ကို တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်ကိုဦး အမည်ဖြင့် တပ်မတော် (ကြည်း) ၌ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ == စစ်မှုထမ်းဘဝ == ဝင်းဦးသည် တပ်မဟာ(၅)နှင့် တပ်ရင်း(၇)တို့)တွင် အမှုထမ်းခဲ့သည်။ ယင်းကဲ့သို့ အမှုထမ်းနေစဉ်အတွင်း [[မှော်ဘီမြို့]]ရှိ ကြည်း၊ ရေ၊ လေ၊ ပူးပေါင်းစစ်ဆင်ရေး လေထီးသင်တန်းသို့ တက်ရောက်ပြီး ၁၉၅၉ ခုနှစ်တွင် ဩစတြေးလျနိုင်ငံသို့ လေထီးပညာရပ်များ သွားရောက် သင်ကြားခဲ့သည်။ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာသောအခါ မှော်ဘီလေထီးသင်တန်းကျောင်းတွင် နည်းပြအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီးနောက် ၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် တပ်မတော်မှ ဗိုလ်ကြီးအဆင့်ဖြင့် အနားယူခဲ့သည်။<ref name="multi-talented">{{cite web |url=https://www.moi.gov.mm/npe/?q=news/7/08/2013/id-4850|title=မြန်မာ့အနုပညာလောက၏ စွယ်စုံအနုပညာရှင် အကယ်ဒမီ ဝင်းဦး |last=Phyo Sandar Myint |first= |date=7 August 2013|access-date=16 May 2020 |language=Myanmar |trans-title=Academy-winner Win Oo, a multi-talented artist in the Myanma entertainment industry (literature, music and films}}</ref> == အနုပညာလုပ်ငန်း == ဝင်းဦးသည် စာပေလောကတွင် အောင်မြင်ခဲ့သလို ရုပ်ရှင်လောကတွင်လည်း လျှမ်းလျှမ်းတောက်အောင်မြင်ခဲ့သည့် အနုပညာသမားတစ်ဦးဖြစ်သည်။ ဝင်းဦးသည် ''မင်းထင်ရွှေမှန်'' ရာဇဝင်ဇာတ်ကား ဇာတ်ညွှန်းရေးသားရာမှ အစပြုကာ စာပေလောကမှ ရုပ်ရှင်လောကသို့ နယ်ပယ်ချဲ့ထွင်လာခဲ့သည်။ ဝင်းဦး၏ ပွဲဦးထွက်ဇာတ်ကားမှာ [[ရှုမဝ ရုပ်စုံမဂ္ဂဇင်း|ရှုမဝ မဂ္ဂဇင်း]]တွင် သူကိုယ်တိုင်ရေးသားထားသည့် ''နှစ်ယောက်ထဲနေချင်တယ်'' ဝတ္ထုရှည်ကို မင်းသမီး [[တင်တင်မူ]]နှင့်အတူ ဇာတ်ကား အဖြစ် ပုံဖော်ခဲ့သည်။ ထိုဇာတ်ကားနှင့်အတူ ယင်းဇာတ်ကား၏ဇာတ်ဝင်တေးဖြစ်သည့် ''မီးပုံပွဲ'' သီချင်းသည် ထိုအချိန်က ဝင်းဦးဟူသော သရုပ်ဆောင်သစ်၏ နာမည်နှင့်အတူ မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံးရှိ ရုပ်ရှင်ပရိသတ်များ၏ ရင်ထဲသို့ လွှမ်းမိုးနိုင်ခဲ့သည်။ သို့သော် ထိုဇာတ်ကားသည် ဝင်းဦး၏ ပထမဆုံး ရုံတင်ခဲ့သောဇာတ်ကားမဟုတ်ပေ။ ပထမဆုံးရုပ်ရှင်ဖြစ်သည့် "နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်" ဇာတ်ကား ရိုက်ကူးနေစဉ်မှာပင် မြဇော်ရုပ်ရှင် ထုတ်လုပ်ရေးက ဒါရိုက်တာ မင်းရှင်နောင်အား တာဝန်ပေးပီး " ချစ်သောသူ တယောက်" ဇာတ်ကားကို ရိုက်ကူးစေခဲ့သည်။ " ချစ်သောသူ တယောက်" ဇာတ်ကားသည် " နှစ်ယောက်ထဲနေချင်တယ်" ဇာတ်ကားထက် စောစီးစွာ ရုံတင်ခဲ့သော်လည်း အောင်မြင်မှု မရခဲ့ပေ။ ထို့အပြင် ဝင်းဦးသည် အခြားသောရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီများအတွက် ဇာတ်ကားပေါင်းများစွာတွင် ပါဝင်သရုပ်ဆောင် ပေးခဲ့ရုံသာမက "စန္ဒာ" ကိုယ်ပိုင်ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီကိုလည်း တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ဝင်းဦးကိုယ်တိုင်ဒါရိုက်တာလုပ်ပြီး ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သော ''ဆောင်းအိပ်မက်'' ဇာတ်ကားတွင် နှစ်ကိုယ်ခွဲသရုပ်ဆောင်မှုဖြင့် ၁၉၆၇ခုနှစ်တွင် ပထမဆုံးအကြိမ် [[မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆု|အကယ်ဒမီဆု]] ရရှိခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်တွင် အလားတူပင် ကိုယ်တိုင်ပါဝင်သရုပ်ဆောင် ရိုက်ကူးခဲ့သည့် နာမည်ကျော် ''[[မှုံရွှေရည်]]'' ဇာတ်ကားဖြင့် ဒုတိယအကြိမ် အကယ်ဒမီဆု ထပ်မံရရှိခဲ့ပြန်သည်။ ဝင်းဦး၏ အနုပညာ သက်တမ်းတလျှောက်တွင် အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆု နှစ်ကြိမ်၊ ဇာတ်ကားဆု နှစ်ကြိမ် ရရှိဆွတ်ခူးနိုင်ခဲ့သည်။ ဝင်းဦးရိုက်ကူးခဲ့သည့် ''ချစ်သူရွေးမယ်ချစ်ဝဲလယ်'' ဇာတ်ကားသည် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်လောက၏ပထမဆုံးသော ရှစ်ကိုယ်ခွဲ ဇာတ်ကား ဖြစ်သည်။<ref name="bbc myanmar">{{cite web |url=https://www.bbc.com/burmese/in-depth-46605005|title= နှုတ်ခမ်းမွေးမင်းသား ဝင်းဦးရဲ့ အမြတ်နိုးဆုံးအနုပညာက ဘာလဲ|website= BBC Myanmar|last= Bo Bo |first= |date=18 December 2018|access-date=16 May 2020 |language=Myanmar |trans-title=What’s the type of arts the mustache actor Win Oo admires best?}}</ref> ဝင်းဦးပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည့် နာမည်ကြီးဇာတ်ကားအချို့မှာ မင်းသမီး တင်တင်မူနှင့် နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်၊ [[ခင်သန်းနု]]နှင့် မှုံရွှေရည်၊ [[မောင်တို့ချယ်ရီမြေ]]နှင့် ကျောက်မဲအကျဉ်းသား မြင့်မြင့်ခင်နှင့် တိမ်လွှာမို့မိုလွင်၊ စန္ဒာနှင့် မင်း ဘယ်ပြေးမလဲ မိချိုသဲ၊ တင်တင်အေး၊ အေးအေးသင်းတို့နှင့် ဆောင်းအိပ်မက်၊ ချစ်စပယ်နှင့် မောင့်အချစ်တော်၊ [[နေဝင်း၊ ကောလိပ်ဂျင်|ကောလိပ်ဂျင်နေဝင်း]]၊ [[ခင်သန်းနု]]တို့နှင့် သိုး၊ မင်းသမီးချိုပြုံး၊ [[တင်တင်မြ]] တို့နှင့် [[တကျော့ နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ (ရုပ်ရှင်)|တကျော့နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ]]၊ မင်းသမီးမပါပဲရိုက်ကူးခဲ့သည့် အတွယ်အတာ နှင့် နောက်ဆုံးရိုက်ကူးခဲ့သည့် ခိုင်မာလာနှင်းဆီ ဇာတ်ကားတို့မှာ အထူးထင်ရှားခဲ့သည်။ <ref>{{cite book|publisher=ပညာရွှေတောင် စာအုပ်တိုက်|date=ဧပြီ ၂၀၀၃|edition=ပထမ အကြိမ်|author=ပြန်ကြားရေးနှင့် ပြည်သူ့ ဆက်ဆံရေး ဦးစီး ဌာန (ရုံးချုပ်) စာတည်း အဖွဲ့|title=နှစ်ဆယ် ရာစု မြန်မာ စာရေး ဆရာ များနှင့် စာစု စာရင်း}}</ref><ref name="multi-talented"/> === အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆု === အကယ်ဒမီ (အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆု) နှစ်ကြိမ် ဆွတ်ခူးရရှိခဲ့သည်။ * ၁၉၆၇-ခုနှစ် (ဆောင်းအိပ်မက်)ဇာတ်ကား * ၁၉၇၀-ခုနှစ် (မှုံရွှေရည်)ဇာတ်ကား ၎င်းအပြင် ဝင်းဦး၏ အဆိုတော်ဘဝကို အစပြုခဲ့သည့် သီချင်းမှာ "တေလေငှက်"ဖြစ်ပြီး ယင်းသီချင်းကို "ချစ်သောသူတစ်ယောက်"ဇာတ်ကားတွင် ကိုယ်တိုင်သီဆိုသရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ဝင်းဦးသည် အချစ်၊ အလွမ်း၊ တိုင်းပြု ပြည်ပြု သီချင်းများနှင့် ခေတ်ပေါ်သီချင်းများ သာမက ရှေးသီချင်းကြီးများကိုပါ ပိုင်နိုင်စွာသီဆိုနိုင်သူ တစ်ဦးဖြစ်ပြီး တစ်ချိန်က [[မန္တလေး]][[မြို့မအပျော်တမ်းတူရိယာအဖွဲ့]]နှင့်တွဲဖက်၍လည်း သီချင်းများ သီဆိုခဲ့သည်။ ၎င်းအပြင် "ကင်းဝန်" အမည်ရှိဓာတ်ပြားကုမ္ပဏီ တည်ထောင်ကာ ကိုယ်တိုင်သီဆိုသည့် သီချင်းများကို ဓာတ်ပြားများအဖြစ် ထုတ်လုပ်ဖြန့်ဖြူးခဲ့သေးသည်။ == စာပေလုပ်ငန်း == ဝင်းဦးသည် ကျောင်းသား ဘဝကပင် သွေးသောက် မဂ္ဂဇင်းနှင့် ရှုမဝမဂ္ဂဇင်း တို့တွင် ညိုမင်းလွင် ကလောင် အမည်ဖြင့် ကဗျာ၊ ဝတ္ထုများ ရေးသားခဲ့သည်။ ပထမဆုံး ရေးသားခဲ့သော ဝတ္ထုမှာ ဂျိန်း ဖြစ်သည်။ ၁၉၆ဝ ပြည့်နှစ် ရှုမဝမဂ္ဂဇင်း၌ တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားတစ်ဦး မဂ္ဂဇင်း ဝတ္ထုရှည်ကြီးကို ရေးသားခဲ့သည်။ ဤမဂ္ဂဇင်း ဝတ္ထုရှည်ကို ဝင်းဦး ကလောင်အမည်ဖြင့် ရေးသားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဝင်းဦး ဆိုသော အမည်သည် ယင်း ဝတ္ထုရှည်ကြီးကြောင့် နာမည်ကျော်ကြား လူသိများခဲ့သည် မှန်သော်လည်း တစ်နိုင်ငံလုံးက ဝင်းဦးကို အသိအမှတ် ပြုခဲ့သည်မှာ ရုပ်ရှင်ကြောင့်ပင် ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်းတိုက်ကို တည်ထောင်ပြီး မြန်မာ့စာပေသမိုင်းတွင် ပထမဆုံးသော ရောင်စုံအော့ဖ်ဆက် နည်းဖြင့် ထုတ်လုပ်သည့် ပထမဆုံးသော "စန္ဒာ"ပုဂ္ဂလိက ရောင်စုံမဂ္ဂဇင်းကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။<ref>{{cite web |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/laughter-the-best-medicine.html |title=Laughter, the best medicine |last=Kyaw Hsu Mon |first= |date=29 August 2015 |website=The Irrawaddy |access-date=16 May 2020 |quote= In the 1960s, Maung Maung’s work appeared in “Sandar,” a popular magazine published by actor Win Oo.}}</ref> ထိုမဂ္ဂဇင်းတွင် ဝင်းဦးသည် ခင်မောင်ဝင့်အမည်ဖြင့် ကမ္ဘာ့ရုပ်ရှင်လောကနှင့် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်လောကအကြောင်းများကို သုတရသ ပြောင်မြောက်စွာ ရေးသားခဲ့သည်။ ယင်းမဂ္ဂဇင်းတွင် ကလေးများအတွက် ဦးဦးပုံပြောမယ်၊ အမျိုးသမီးများအတွက် မရှပ်တေး ဟူသော အခန်းကဏ္ဍများကြောင့် ပရိသတ်များ၏အထူး အားပေးမှုကိုရရှိကာ ထိုအချိန်က စောင်ရေအများဆုံးသော မဂ္ဂဇင်း တစ်စောင်ဖြစ်ခဲ့သည်။ စာမူ အရေအတွက် များများ ဖော်ပြနိုင်ရန်အတွက် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်းတွင် စာလုံးသေး (၁၂) ပွိုင့်ကို စတင် အသုံးပြုခဲ့သည်။ ဝင်းဦး၏ ကလောင်အမည်ခွဲများမှာ ညိုမင်းလွင်၊ ခင်မောင်ဝင့်၊ မိုးကျော်ခေါင် နှင့် ကိုဦးတို့ ဖြစ်သည်။ == ဘဝနိဂုံး == ထို့နောက် ဝင်းဦးသည် ၁၉၈၈ခုနှစ် ဧပြီလတွင် အူမကြီးကင်ဆာကြောင့် ဗြိတိန်သို့ ဆေးသွားကုပြီး ပြန်လာသည်။ ၁၉၈၈ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ခိုင်မာလာနှင်းဆီ ဇာတ်ကားရိုက်ကူးဆဲတွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ကွယ်လွန်ပြီးသောအခါ ဝင်းဦး၏ အမွေများအား ဒေါ်အိုင်ရင်းတင်လှက ဆက်ခံရသည်။ ပေခြောက်ထောင်ကျော် ရိုက်ကူးထားကာ အပြီးမသတ် ရသေးသော ခိုင်မာလာနှင်းဆီ ဇာတ်ကားကို ဒေါ်အိုင်ရင်းတင်လှက ရုပ်ရှင်မင်းသား[[ရန်အောင်(ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်)|ရန်အောင်]] နှင့် အစားထိုး အပြီးသတ် ရိုက်ကူးခဲ့သည်။<ref>အမှတ်(၂၆၄) နိုဝင်ဘာလ၊ ၁၉၉၁−ခုနှစ်ထုတ် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်း၊</ref> == ရေးသား ပြုစုခဲ့သော စာအုပ်များ == {| class="wikitable sortable" ! စဉ် !! အမည် !! ထုတ်ဝေနှစ် !! မှတ်ချက် |- | ၁||[[ကျွန်တော်မွှေးတဲ့မီး (စာအုပ်)|ကျွန်တော်မွှေးတဲ့မီး]]||၁၉၆၉||လုံးချင်းဝတ္ထု |- | ၂||[[သိုး (စာအုပ်)|သိုး]]||၁၉၆၁||လုံးချင်းဝတ္ထု |- | ၃||[[နုနုငယ်ငယ် (စာအုပ်)|နုနုငယ်ငယ်]]||၁၉၆၁||လုံးချင်းဝတ္ထု |- | ၄||[[အာကသဒုံးယာဉ် လက်နက်များ (စာအုပ်)|အာကသဒုံးယာဉ် လက်နက်များ]]||၁၉၆၁|| |- | ၅||[[အသက်ရှင်နေနည်းနှင့် လေဟာပြင်ခရီး (စာအုပ်)|အသက်ရှင်နေနည်းနှင့် လေဟာပြင်ခရီး]]||၁၉၆၁||၁၉၆၁ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် ရှုမဝပုံနှိပ်တိုက်မှ ရိုက်နှိပ်သည်။ |- | ၆||[[မုန်းလဲမေ့ပါနိုင် (စာအုပ်)|မုန်းလဲမေ့ပါနိုင်]]||၁၉၆၂|| |- | ၇||[[လွမ်းလေသူ အမိုက်အမဲ ဝတ္ထုတိုပေါင်းချုပ်]]||၁၉၆၂||ကင်းဝန်စာအုပ်အမှတ်(၅)၊၁၉၆၂ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၈||[[တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားတစ်ဦး (စာအုပ်)|တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားတစ်ဦး]]||၁၉၆၂|| |- | ၉||[[နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ် (စာအုပ်)|နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်]]||၁၉၆၂|| |- | ၁၀||တေးသီချင်းဆန်းများ||၁၉၆၃|| |- | ၁၁||[[ပန်းကြဲတဲ့ ဖဲစက်ရာမှာ (စာအုပ်)|ပန်းကြဲတဲ့ ဖဲစက်ရာမှာ]]||၁၉၆၃|| |- | ၁၂||[[မျက်ရှု (စာအုပ်)|မျက်ရှု]]||၁၉၆၆|| |- | ၁၃||[[ယောက်ျား မပီသသူနှင့် ချစ်မိသူ လူတစ်ယောက်အကြောင်း (စာအုပ်)|ယောက်ျား မပီသသူနှင့် ချစ်မိသူ လူတစ်ယောက်အကြောင်း]]||၁၉၆၉|| |- | ၁၄||[[အသည်းစား မဟာရာဇာ၏ ရှင်းတမ်း (စာအုပ်)|အသည်းစား မဟာရာဇာ၏ ရှင်းတမ်း]]||၁၉၆၉|| |- | ၁၅||ဝင်းဦး၏တေးပေါင်းချုပ်||၁၉၆၉||၁၉၆၉ခုနှစ်၊ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၁၆|| တေးပေါင်းချုပ် လက်ရွေးစင်||၁၉၆၉|| |- | ၁၇||[[နှလုံးသား အသစ်နှင့် ချစ်မည့်သူ (စာအုပ်)|နှလုံးသား အသစ်နှင့် ချစ်မည့်သူ]]||၁၉၇ဝ|| |- | ၁၈||[[မိန်းမလှအမုန်း (စာအုပ်)|မိန်းမလှအမုန်း]]||၁၉၇၀|| |- | ၁၉||[[ငွေလှိုင်းဇာပေါ်မှာ (စာအုပ်)|ငွေလှိုင်းဇာပေါ်မှာ]]||၁၉၇၁||လုံးချင်းဝတ္ထု၊ |- | ၂၀||[[ဆွေး (စာအုပ်)|ဆွေး]]||၁၉၇၁||လုံးချင်းဝတ္ထု၊ ၁၉၇၁ အောက်တိုဘာလ ပထမအကြိမ် အုပ်ရေ၆၀၀၀ အဖိုး(၅)ကျပ်။ |- | ၂၁||[[ရေဒီယိုတေးများ (စာအုပ်)|ရေဒီယိုတေးများ]]||၁၉၇၁|| |- | ၂၂||[[လတန်ခူးပေမို့ (စာအုပ်)|လတန်ခူးပေမို့]]||၁၉၇၁||ပထမဆုံးထုတ်ဝေသည့် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်း၌ ရေးသည့် အခန်းဆက် ဝတ္ထုရှည် |- | ၂၃||[[နောင်အင်းလေး (စာအုပ်)|နောင်အင်းလေး]]||၁၉၇၂||မြန်မာ့အလင်း၌ ရေးသည့် အခန်းဆက် ဝတ္ထုရှည် |- | ၂၄||[[ကြင်နာသူ့အသဲ (စာအုပ်)|ကြင်နာသူ့အသဲ]]||၁၉၇၂||ဤစာအုပ်ကို [[ချစ်သူကြင်သူမြတ်နိုးသူ]] အမည်ဖြင့် ရုပ်ရှင်ရိုက်ခဲ့သည်။ |- | ၂၅||[[ချစ်ဦးသူနှင့် ချစ်ဖူးသူ (စာအုပ်)|ချစ်ဦးသူနှင့် ချစ်ဖူးသူ]]||၁၉၇၂|| |- | ၂၆||[[ဩစတြေးလျမှ ချစ်သမျှအကြောင်း (စာအုပ်)|ဩစတြေးလျားမှ ချစ်သမျှအကြောင်း]]||၁၉၇၂||၁၉၇၂ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလတွင် ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၂၇||[[နာမည်ကျော် ဇာတ်လိုက်မင်းသား ကိုဂွတို (စာအုပ်)|နာမည်ကျော် ဇာတ်လိုက်မင်းသား ကိုဂွတို]]||၁၉၇၃||စန္ဒာ ရုပ်စုံမဂ္ဂဇင်း၌ ရေးသည့် အခန်းဆက် ဝတ္ထုရှည် |- | ၂၈||[[ကျွန်တော် ကျွန်မတို့အရွယ်]]||၁၉၇၄||၁၉၇၄ခုနှစ်၊ ဇွန်လတွင် စန္ဒာပုံနှိပ်တိုက်မှ ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၂၉|| [[ဆယ်စုခေတ် တစ်နှစ်စွန်း မန်းသင်္ကြန် (စာအုပ်)|ဆယ်စုခေတ် တစ်နှစ်စွန်း မန်းသင်္ကြန်]]||၁၉၇၉||၁၉၇၉ ဩဂုတ်လတွင် ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၃၀|| [[ပုဂ္ဂိုလ်ကျော် (၁၃) ဦး (စာအုပ်)|ပုဂ္ဂိုလ်ကျော် (၁၃) ဦး]]||၁၉၆၂||၁၉၆၂ခုနှစ်၊ ရှုမဝစာအုပ်တိုက်မှ ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၃၁|| [[မျှော်လင့်ခိုး သံသရာဝယ် (စာအုပ်)|မြှော်လင့်ခိုး သံသရာဝယ်]]|| || |- | ၃၂||[[သည်ခေတ် သည်အရွယ် သည်လိင်ကိစ္စ (စာအုပ်)|သည်ခေတ် သည်အရွယ် သည်လိင်ကိစ္စ]]|| || |} == သရုပ်ဆောင်ခဲ့သော ရုပ်ရှင်ကားများ == {| class="wikitable sortable" ! စဉ် !! ဇာတ်ကားအမည် !! ပြသခဲ့သည့်နှစ် !! မှတ်ချက် |- | ၁||ချစ်သောသူတစ်ယောက် |၁၉၆၂||ခင်သန်းနု |- | ၂||နှစ်ယောက်တည်းနေချင်တယ် |၁၉၆၂||တင်တင်မူ၊ဒေစီကျော်ဝင်း |- | ၃||မုန်းတလှဲ့ ပြုံးတလှဲ့||၁၉၆၂ |ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- | ၄||ဆောင်းတညဝယ် |၁၉၆၃||ဝါဝါဝင်းရွှေ |- | ၅||ဗိမ္မသာရ |၁၉၆၃||အေဝမ်းတင်မောင်၊ကြည်ကြည်ဌေး၊ ကြည်ကြည်ညွန့် |- | ၆||မာနတံခွန် |၁၉၆၃||ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- | ၇||ပိတောက်ရိပ်ဝယ် |၁၉၆၃|| ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး၊နှင်းဆီ |- | ၈||ဘဝမှတ်တမ်း |၁၉၆၃||ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- | ၉||မြတ် |၁၉၆၃||မြင့်မြင့်ခင်၊ချစ်စပယ် |- | ၁၀||တပွင့်ထဲပန်မယ် |၁၉၆၃||ကြည်ကြည်ဌေး၊သီသီ |- | ၁၁||မောင်တို့ချယ်ရီမြေ | ၁၉၆၃||ခင်သန်းနု |- | ၁၂||ဤစံအိမ်ဝယ် |၁၉၆၃||ဝါဝါဝင်းရွှေ |- | ၁၃||ချစ်သောမောင်မောင် ||၁၉၆၃||သီသီ |- | ၁၄||မောင်ချော့မြှူပါ့မယ် ||၁၉၆၃||ကြည်ကြည်ဌေး |- | ၁၅||ရင်သွေးရင်နှစ် ||၁၉၆၃||မေသစ်၊ ဝါဝါဝင်းရွှေ |- | ၁၆||သစ္စာတူပြိုင် |၁၉၆၄||မြင့်မြင့်ခင် |- | ၁၇||ဘယ်ရပ်ဌာနီ |၁၉၆၄||ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၁၈||မောင့်အချစ်တော် |၁၉၆၄||တင်တင်မူ၊ချစ်စပယ် |- |၁၉ |မေတ္တာပန်းဥယျာဉ် |၁၉၆၄ |မြင့်မြင့်ခင်၊ခင်သန်းနု |- |၂၀ |သိကြားစေသက်သေညွှန်း |၁၉၆၄ |ဝါဝါဝင်းရွှေ၊ခင်သန်းနု |- |၂၁ |ညီညီလွင် |၁၉၆၄ |ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၂၂ |မုန်းမေ့ပါနိုင် |၁၉၆၅ |တင်တင်မူ၊သီသီ၊ ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၂၃ |ချစ်သဲ |၁၉၆၅ |ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၂၄ |ဆုထူးငယ်ပန်ရွယ်သွန်း |၁၉၆၆ |ဒေစီကျော်ဝင်း၊နွဲ့နွဲ့စန်း |- |၂၅ |ရီးစားဓမြ (ခင်သန်းနု) |၁၉၆၇ |ခင်သန်းနု |- |၂၆ |မောင်မောင်နဲ့သိင်္ဂီ |၁၉၆၇ |စံရှားတင်၊စမ်းစမ်းဝင်း |- |၂၇ |နှင်းပျောက်တဲ့နွေ |၁၉၆၇ |တင်တင်မူ၊ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- |၂၈ |ဆောင်းအိပ်မက် |၁၉၆၇ |ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး၊ အေးအေးသင်း (၁၉၆၇ခုနှစ်တွင် အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆုရရှိသည့်ဇာတ်ကား) |- |၂၉ |ကိုယ့်ချစ်သူဘယ်မှာရှိတယ် |၁၉၆၈ |ခင်သန်းနု |- |၃၀ |သိုး |၁၉၆၈ |ခင်သန်းနု |- |၃၁ |တိမ်လွှာမို့မို့လွင် |၁၉၆၈ |မြင့်မြင့်ခင် |- |၃၂ |ကျောက်မဲအကျဉ်းသား (ခင်သန်းနု) |၁၉၆၉ |ခင်သန်းနု |- |၃၃ |မှုံရွှေရည် (*) |၁၉၇၀ |ခင်သန်းနု၊အောင်လွင်၊ဖိုးပါကြီး၊ခင်လေးဆွေနှင့် ကလေးသရုပ်ဆောင်စန္ဒာလင်း |- |၃၄ |တစ်ကျော့နှစ်ကျော့တေးကိုသီ |၁၉၇၁ |တင်တင်မြ၊ချိုပြုံး |- |၃၅ |အတွယ်အတာ |၁၉၇၂ |(ကလေးသရုပ်ဆောင် စန္ဒာလင်း) |- |၃၆ |လတ်လတ် (ခင်သန်းနု) |၁၉၇၃ |ခင်သန်းနု |- |၃၇ |မုန်းပါတယ်မောင့်ကို |၁၉၇၃ |မြင့်မြင့်ခင် |- |၃၈ |ပန်းမြို့တော်သို့ခြေလှမ်းသုံးဆယ် (ချိုပြုံး) |၁၉၇၃ |ကျော်စွာဝင်း၊ချိုပြုံးတို့ခေါင်းဆောင်ပါဝင်၍ ဧည့်သည်သရုပ်ဆောင်အဖြစ်ပါဝင်သည်။ |- |၃၉ |ချစ်သူရွေးမယ်ချစ်ဝဲလယ် |၁၉၇၅ |မြင့်မြင့်ခင်၊တင်တင်နွဲ့၊စမ်းစမ်းအေး၊မြင့်မြင့်ခိုင်၊ချိုပြုံး၊နွဲ့နွဲ့မူ၊စန္ဒာ တို့နှင့်တွဲဖက်၍ မြန်မာ့ရုပ်ရှင်သမိုင်းတွင် ပထမဆုံးအကြိမ် (၈)ကိုယ်ခွဲသရုပ်ဆောင်သည်။ |- |၄၀ |မင်းဘယ်ပြေးမလဲမိချိုသဲ |၁၉၇၆ |စန္ဒာ |- |၄၁ |တိမ်ဦးလေပြေမောင့်ကိုစေ |၁၉၇၇ |ခင်ယုမေ၊တင်တင်နွဲ့ |- |၄၂ |သက်တန့်ပေါ်ကလူတစ်ယောက် |၁၉၈၀ |ခင်သန်းနု၊အေးအေးသင်း |- |၄၃ |မိန်းမနဲ့ယောက်ျား |၁၉၈၁ |မြင့်မြင့်ခိုင်၊ယဉ်ယဉ်အေး |- |၄၄ |ကျွန်တော်ပြောချင်သောအချစ်အကြောင်း |၁၉၈၁ |ခင်သန်းနွယ် |- |၄၅ |မေတ္တာကမ္ဘာခြားလေသူ |၁၉၈၁ |နွဲ့နွဲ့မူ |- |၄၆ |ချစ်သူကြင်သူမြတ်နိုးသူ |၁၉၈၁ |မြင့်မြင့်ခင်၊မြင့်မြင့်ခိုင် |- |၄၇ |ဇာတိသွေး |၁၉၈၁ |ကြည်ကြည်ဌေး၊ဆွေဇင်ထိုက် |- |၄၈ |ရာမလက္ခဏလိုအချစ်မျိုး |၁၉၈၂ |ဆွေဇင်ထိုက် |- |၄၉ |ဝေဠု |၁၉၈၂ |ကျော်စွာဝင်း၊ မေဝင်းမောင် |- |၅၀ |မိုးပုလဲသူဇာ |၁၉၈၂ |စောမြသန္တာ၊ သီတာဝင်း |- |၅၁ |နှစ်ယောက်တည်းနေချင်တယ် |၁၉၈၂ |ဝင်းဦးအဖြစ်နာမည်ကျော်ခဲ့သည့် တင်တင်မူနှင့်အောင်မြင်ခဲ့သောကားကို ကိုယ်တိုင်ဒါရိုက်တာလုပ်၍ အေးမင်းဝင်း၊ချိုပြုံး၊မေဝင်းမောင်တို့နှင့်ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ |- |၅၂ |ငွေလှိုင်းဇာပေါ်မှာ |၁၉၈၇ |ကိုယ်တိုင်ဒါရိုက်တာလုပ်ပြီး ကျော်စွာဝင်း၊ချိုပြုံးတို့နှင့် ကျော်စွာဝင်းဖခင်နေရာမှ သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ |- |၅၃ |ခိုင်မာလာနှင်းဆီ |၁၉၈၇-၈၈ |ခင်သန်းနုနှင့် ပေ၆၀၀၀ကျော်ရိုက်ကူးထားခဲ့ပြီးကွယ်လွန်ပြီးနောက် ရန်အောင်နှင့်ဆက်လက်ရိုက်ကူးကာ ၁၉၉၂ခုနှစ်တွင် ရုံတင်ပြသခဲ့သည်။ |} == သီဆိုခဲ့သောတေးသီချင်းများ == ခုနစ်ရက်တိုင်တိုင်မအားနိုင် - တင်တင်မြ အေဝမ်းတင်တင်လှ တို့နှင့် တွဲဖက် ခေတ်ဟောင်း ပြန်ဆိုတေး - ၂ ခွေတွဲ (၂၅) ပုဒ် ချစ်ပြုံးမဉ္ဇူ ချစ်မိုးကြီး - ရီရီသန့်နှင့် စုံတွဲတေး ဆင်အံငှက်ပျော (တေးရေး ရေနံသာစိုးလှိုင်) တေလေငှက် (စာသား မောင်ဆွေတင့်၊ သံစဉ် စန္ဒယားလှထွတ်) ထီးကလေးနဲ့နှစ်ကိုယ်ယှဉ် (စာသား ဝင်းဦး၊ သံစဉ် စန္ဒယားလှထွတ်) ထပ်တစ်ရာလန်း နတ်ချင်း နှင့် သီချင်းခန့်များ (၈) ပုဒ် ပုဏ္ဏကလိုအချစ်မျိုး (၁၀) ပုဒ် ပြည်တော်ဝင် မပြီးသေးသောပန်းချီကား - တစ်ပုဒ်ချင်းဓာတ်ပြား (တေးရေး မြို့မငြိမ်း) မဟာဂီတတေးသီချင်းများ အမှတ် (၁) (၁၃) ပုဒ် မျက်ဝန်းမှတဆင့် မျက်ဝန်းလဲ့ပြာပြာ - တစ်ပုဒ်ချင်းဓာတ်ပြား ရေဒီယို ရုပ်ရှင်ဇယတ်ဝင်တေး (တေးရေး ဘိုကလေးတင့်အောင်) မြနန္ဒာ (တေးရေး နန်းတော်ရှေ့ဆရာတင်) မြန်မာ့ရှုခင်းမြန်မာ့စိတ်ရင်း ရတနာပုံ တေးစီးရီး - မေသစ် ရီရီသန့် တို့နှင့် တွဲဖက် (၁၅) ပုဒ် အလင်္ကာကျော်စွာ ဆရာ ရွှေပြည်အေး တေးနုလက်ရာ အမှတ် (၃) အောင်ပင်လယ် ==အကိုးအကား== {{reflist}} {{lifetime|၁၉၃၅|၁၉၈၈}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား အဆိုတော်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆုရှင်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ]] 6ha7fqfinlp7mxixpwokks86k19b5at 1052391 1052390 2026-09-11T16:18:38Z ~2026-39963-61 145736 /* သီဆိုခဲ့သောတေးသီချင်းများ */ 1052391 wikitext text/x-wiki {{Infobox artist | name= ဝင်းဦး | image= Winoo.gif | caption= | birth_name= လှမြင့် | other name = ကိုဦး | birth_date= {{Birth date|1935|03|13|df=y}} | birth_place= [[ရန်ကုန်မြို့]] | death_date= {{Death date and age|1988|12|14|1935|03|13|df=y}} | death_place= [[ရန်ကုန်မြို့]] | resting_place= [[ရန်ကုန်မြို့]] | nationality= မြန်မာ | education= တီတီစီလေ့ကျင့်ရေးကျောင်း၊ [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]၊ ဗိုလ်သင်တန်းအပတ်စဉ်(၈) | known_for= ဒါရိုက်တာ၊ မင်းသား၊ ဇာတ်ညွှန်းဆရာ၊ အဆိုတော်၊ စာရေးဆရာ၊ ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီပိုင်ရှင်နှင့် မဂ္ဂဇင်းစာအုပ်ထုတ်ဝေသူပိုင်ရှင် | notable_works= {{unbulleted list | ''နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်'' ၁၉၆၂ | ''[[မောင်တို့ချယ်ရီမြေ]]'' ၁၉၆၃ | ''[[တိမ်လွှာမို့မိုလွင်]]'' ၁၉၆၇ | ''မင်း ဘယ်ပြေးမလဲ မိချိုသဲ'' | ''ဆောင်းအိပ်မက်'' ၁၉၆၇ | [[မှုံရွှေရည်]] | ''သိုး''၊ ''ကျောက်မဲအကျဉ်းသား'' | ''[[တကျော့ နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ (ရုပ်ရှင်)|တကျော့နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ]]'' | ''ခိုင်မာလာနှင်းဆီ'' }} | movement= | spouse= }} '''ဝင်းဦး''' (၁၉၃၅-၁၉၈၈) သည် မြန်မာ့အနုပညာသမိုင်းတွင် ထူးချွန်သော မင်းသား၊ ဒါရိုက်တာ၊ ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီပိုင်ရှင်၊ ဇာတ်ညွှန်းရေးဆရာ၊ စာရေးဆရာ၊ မဂ္ဂဇင်းထုတ်ဝေသူ၊ ပုံနှိပ်တိုက်ပိုင်ရှင်၊ အဆိုတော် နှင့် ဓာတ်ပြားတိုက်ပိုင်ရှင် ဖြစ်သည်။ == ငယ်ဘဝ == ဝင်းဦးကို သမိုင်းအငြိမ်းစားပါမောက္ခ [[ဘညွန့်|ဦးဘညွန့်]] (ခေတ်ဟောင်းတေးဂီတသမိုင်းတွင်ထင်ရှားသည့် ချစ်ဒုက္ခသီချင်းသီဆိုသူ) နှင့် ဒေါ်နှင်းရီ (မင်နီဘခက်)တို့က ရန်ကုန်မြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ ဝင်းဦး၏ အမည်ရင်းမှာ လှမြင့်ဖြစ်ပြီး ငယ်နာမည်မှာ ဘိုနီဖြစ်သည်။ မွေးချင်းငါးဦးအနက် တတိယမြောက်ဖြစ်သည်။ မွေးချင်းအားလုံးမှာ အနုပညာရှင်များဖြစ် အစဉ်လိုက် ဒေါ်တင်တင်ဦး (စာရေးဆရာမမေယု)၊ ကိုကျော်ဝင်း (မင်းသား ဝင်းညွန့်)၊ ကိုအုန်းကြိုင် (မင်းသား အောင်မိုး)၊ တက္ကသိုလ် ကြည်ရွှင်တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ဝင်းဦးဟု နာမည်ပေးထားခြင်းမှာ အစ်မဖြစ်သူ တင်တင်ဦး နှင့် အစ်ကိုဝင်းညွန့် နာမည် ရှေ့ဆုံးနှင့် နောက်ဆုံးစာလုံးကိုယူ၍ ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ဦးဘညွန့်သည်ချစ်ဒုက္ခနှင့်ဆူထူးရွယ်သီချင်းနှစ်ပုဒ်ဖြင့် ဓာတ်ပြားရအဆိုတော်အဖြစ် နာမည်ကျန်ရစ်သူ ဖြစ်ကာ တက္ကသိုလ်ပါမောက္ခတစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။ မိခင် မင်နီဘခက်၏ ဖခင်သည် မြန်မာတိုင်းရင်းဆေးပညာအကြောင်း သုတေသနများ ဆောင်ရွက်ခဲ့သော ဆရာဝန် ကာနယ်ဘခက် ဖြစ်၍ ကာနယ်ဘခက်ရဲ့ ဖခင်ဖြစ်သူမှာ မြန်မာပြည်၌ ပထမဆုံးဖွဲ့ခဲ့သည့် လက်ထောက်ဘုရင်ခံ၏ အတိုင်ပင်ခံကောင်စီဝင် မော်လမြိုင်မြို့မှ ဦးခက် ဖြစ်သည်။<ref name="bbc myanmar"/> == ပညာရေး == ဝင်းဦးသည် [[ဒုတိယကမ္ဘာစစ်]]ကြီး ပြီးသောအခါ တီတီစီလေ့ကျင့်ရေးကျောင်းတွင် ပညာကို စတင်သင်ယူခဲ့သည်။ တီတီစီကျောင်းမှာပင် တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းအောင်မြင်ခဲ့သည်။ [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]တွင် ဆက်လက် ပညာသင်ကြားရာ ဥပစာအထက်တန်း အောင်မြင်ခဲ့သည်။ တက္ကသိုလ်ပညာကို ဆုံးခန်းတိုင် မသင်ဘဲ ဗိုလ်သင်တန်းအပတ်စဉ်(၈)ကို တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်ကိုဦး အမည်ဖြင့် တပ်မတော် (ကြည်း) ၌ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ == စစ်မှုထမ်းဘဝ == ဝင်းဦးသည် တပ်မဟာ(၅)နှင့် တပ်ရင်း(၇)တို့)တွင် အမှုထမ်းခဲ့သည်။ ယင်းကဲ့သို့ အမှုထမ်းနေစဉ်အတွင်း [[မှော်ဘီမြို့]]ရှိ ကြည်း၊ ရေ၊ လေ၊ ပူးပေါင်းစစ်ဆင်ရေး လေထီးသင်တန်းသို့ တက်ရောက်ပြီး ၁၉၅၉ ခုနှစ်တွင် ဩစတြေးလျနိုင်ငံသို့ လေထီးပညာရပ်များ သွားရောက် သင်ကြားခဲ့သည်။ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာသောအခါ မှော်ဘီလေထီးသင်တန်းကျောင်းတွင် နည်းပြအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီးနောက် ၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် တပ်မတော်မှ ဗိုလ်ကြီးအဆင့်ဖြင့် အနားယူခဲ့သည်။<ref name="multi-talented">{{cite web |url=https://www.moi.gov.mm/npe/?q=news/7/08/2013/id-4850|title=မြန်မာ့အနုပညာလောက၏ စွယ်စုံအနုပညာရှင် အကယ်ဒမီ ဝင်းဦး |last=Phyo Sandar Myint |first= |date=7 August 2013|access-date=16 May 2020 |language=Myanmar |trans-title=Academy-winner Win Oo, a multi-talented artist in the Myanma entertainment industry (literature, music and films}}</ref> == အနုပညာလုပ်ငန်း == ဝင်းဦးသည် စာပေလောကတွင် အောင်မြင်ခဲ့သလို ရုပ်ရှင်လောကတွင်လည်း လျှမ်းလျှမ်းတောက်အောင်မြင်ခဲ့သည့် အနုပညာသမားတစ်ဦးဖြစ်သည်။ ဝင်းဦးသည် ''မင်းထင်ရွှေမှန်'' ရာဇဝင်ဇာတ်ကား ဇာတ်ညွှန်းရေးသားရာမှ အစပြုကာ စာပေလောကမှ ရုပ်ရှင်လောကသို့ နယ်ပယ်ချဲ့ထွင်လာခဲ့သည်။ ဝင်းဦး၏ ပွဲဦးထွက်ဇာတ်ကားမှာ [[ရှုမဝ ရုပ်စုံမဂ္ဂဇင်း|ရှုမဝ မဂ္ဂဇင်း]]တွင် သူကိုယ်တိုင်ရေးသားထားသည့် ''နှစ်ယောက်ထဲနေချင်တယ်'' ဝတ္ထုရှည်ကို မင်းသမီး [[တင်တင်မူ]]နှင့်အတူ ဇာတ်ကား အဖြစ် ပုံဖော်ခဲ့သည်။ ထိုဇာတ်ကားနှင့်အတူ ယင်းဇာတ်ကား၏ဇာတ်ဝင်တေးဖြစ်သည့် ''မီးပုံပွဲ'' သီချင်းသည် ထိုအချိန်က ဝင်းဦးဟူသော သရုပ်ဆောင်သစ်၏ နာမည်နှင့်အတူ မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံးရှိ ရုပ်ရှင်ပရိသတ်များ၏ ရင်ထဲသို့ လွှမ်းမိုးနိုင်ခဲ့သည်။ သို့သော် ထိုဇာတ်ကားသည် ဝင်းဦး၏ ပထမဆုံး ရုံတင်ခဲ့သောဇာတ်ကားမဟုတ်ပေ။ ပထမဆုံးရုပ်ရှင်ဖြစ်သည့် "နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်" ဇာတ်ကား ရိုက်ကူးနေစဉ်မှာပင် မြဇော်ရုပ်ရှင် ထုတ်လုပ်ရေးက ဒါရိုက်တာ မင်းရှင်နောင်အား တာဝန်ပေးပီး " ချစ်သောသူ တယောက်" ဇာတ်ကားကို ရိုက်ကူးစေခဲ့သည်။ " ချစ်သောသူ တယောက်" ဇာတ်ကားသည် " နှစ်ယောက်ထဲနေချင်တယ်" ဇာတ်ကားထက် စောစီးစွာ ရုံတင်ခဲ့သော်လည်း အောင်မြင်မှု မရခဲ့ပေ။ ထို့အပြင် ဝင်းဦးသည် အခြားသောရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီများအတွက် ဇာတ်ကားပေါင်းများစွာတွင် ပါဝင်သရုပ်ဆောင် ပေးခဲ့ရုံသာမက "စန္ဒာ" ကိုယ်ပိုင်ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီကိုလည်း တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ဝင်းဦးကိုယ်တိုင်ဒါရိုက်တာလုပ်ပြီး ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သော ''ဆောင်းအိပ်မက်'' ဇာတ်ကားတွင် နှစ်ကိုယ်ခွဲသရုပ်ဆောင်မှုဖြင့် ၁၉၆၇ခုနှစ်တွင် ပထမဆုံးအကြိမ် [[မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆု|အကယ်ဒမီဆု]] ရရှိခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်တွင် အလားတူပင် ကိုယ်တိုင်ပါဝင်သရုပ်ဆောင် ရိုက်ကူးခဲ့သည့် နာမည်ကျော် ''[[မှုံရွှေရည်]]'' ဇာတ်ကားဖြင့် ဒုတိယအကြိမ် အကယ်ဒမီဆု ထပ်မံရရှိခဲ့ပြန်သည်။ ဝင်းဦး၏ အနုပညာ သက်တမ်းတလျှောက်တွင် အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆု နှစ်ကြိမ်၊ ဇာတ်ကားဆု နှစ်ကြိမ် ရရှိဆွတ်ခူးနိုင်ခဲ့သည်။ ဝင်းဦးရိုက်ကူးခဲ့သည့် ''ချစ်သူရွေးမယ်ချစ်ဝဲလယ်'' ဇာတ်ကားသည် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်လောက၏ပထမဆုံးသော ရှစ်ကိုယ်ခွဲ ဇာတ်ကား ဖြစ်သည်။<ref name="bbc myanmar">{{cite web |url=https://www.bbc.com/burmese/in-depth-46605005|title= နှုတ်ခမ်းမွေးမင်းသား ဝင်းဦးရဲ့ အမြတ်နိုးဆုံးအနုပညာက ဘာလဲ|website= BBC Myanmar|last= Bo Bo |first= |date=18 December 2018|access-date=16 May 2020 |language=Myanmar |trans-title=What’s the type of arts the mustache actor Win Oo admires best?}}</ref> ဝင်းဦးပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည့် နာမည်ကြီးဇာတ်ကားအချို့မှာ မင်းသမီး တင်တင်မူနှင့် နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်၊ [[ခင်သန်းနု]]နှင့် မှုံရွှေရည်၊ [[မောင်တို့ချယ်ရီမြေ]]နှင့် ကျောက်မဲအကျဉ်းသား မြင့်မြင့်ခင်နှင့် တိမ်လွှာမို့မိုလွင်၊ စန္ဒာနှင့် မင်း ဘယ်ပြေးမလဲ မိချိုသဲ၊ တင်တင်အေး၊ အေးအေးသင်းတို့နှင့် ဆောင်းအိပ်မက်၊ ချစ်စပယ်နှင့် မောင့်အချစ်တော်၊ [[နေဝင်း၊ ကောလိပ်ဂျင်|ကောလိပ်ဂျင်နေဝင်း]]၊ [[ခင်သန်းနု]]တို့နှင့် သိုး၊ မင်းသမီးချိုပြုံး၊ [[တင်တင်မြ]] တို့နှင့် [[တကျော့ နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ (ရုပ်ရှင်)|တကျော့နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ]]၊ မင်းသမီးမပါပဲရိုက်ကူးခဲ့သည့် အတွယ်အတာ နှင့် နောက်ဆုံးရိုက်ကူးခဲ့သည့် ခိုင်မာလာနှင်းဆီ ဇာတ်ကားတို့မှာ အထူးထင်ရှားခဲ့သည်။ <ref>{{cite book|publisher=ပညာရွှေတောင် စာအုပ်တိုက်|date=ဧပြီ ၂၀၀၃|edition=ပထမ အကြိမ်|author=ပြန်ကြားရေးနှင့် ပြည်သူ့ ဆက်ဆံရေး ဦးစီး ဌာန (ရုံးချုပ်) စာတည်း အဖွဲ့|title=နှစ်ဆယ် ရာစု မြန်မာ စာရေး ဆရာ များနှင့် စာစု စာရင်း}}</ref><ref name="multi-talented"/> === အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆု === အကယ်ဒမီ (အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆု) နှစ်ကြိမ် ဆွတ်ခူးရရှိခဲ့သည်။ * ၁၉၆၇-ခုနှစ် (ဆောင်းအိပ်မက်)ဇာတ်ကား * ၁၉၇၀-ခုနှစ် (မှုံရွှေရည်)ဇာတ်ကား ၎င်းအပြင် ဝင်းဦး၏ အဆိုတော်ဘဝကို အစပြုခဲ့သည့် သီချင်းမှာ "တေလေငှက်"ဖြစ်ပြီး ယင်းသီချင်းကို "ချစ်သောသူတစ်ယောက်"ဇာတ်ကားတွင် ကိုယ်တိုင်သီဆိုသရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ဝင်းဦးသည် အချစ်၊ အလွမ်း၊ တိုင်းပြု ပြည်ပြု သီချင်းများနှင့် ခေတ်ပေါ်သီချင်းများ သာမက ရှေးသီချင်းကြီးများကိုပါ ပိုင်နိုင်စွာသီဆိုနိုင်သူ တစ်ဦးဖြစ်ပြီး တစ်ချိန်က [[မန္တလေး]][[မြို့မအပျော်တမ်းတူရိယာအဖွဲ့]]နှင့်တွဲဖက်၍လည်း သီချင်းများ သီဆိုခဲ့သည်။ ၎င်းအပြင် "ကင်းဝန်" အမည်ရှိဓာတ်ပြားကုမ္ပဏီ တည်ထောင်ကာ ကိုယ်တိုင်သီဆိုသည့် သီချင်းများကို ဓာတ်ပြားများအဖြစ် ထုတ်လုပ်ဖြန့်ဖြူးခဲ့သေးသည်။ == စာပေလုပ်ငန်း == ဝင်းဦးသည် ကျောင်းသား ဘဝကပင် သွေးသောက် မဂ္ဂဇင်းနှင့် ရှုမဝမဂ္ဂဇင်း တို့တွင် ညိုမင်းလွင် ကလောင် အမည်ဖြင့် ကဗျာ၊ ဝတ္ထုများ ရေးသားခဲ့သည်။ ပထမဆုံး ရေးသားခဲ့သော ဝတ္ထုမှာ ဂျိန်း ဖြစ်သည်။ ၁၉၆ဝ ပြည့်နှစ် ရှုမဝမဂ္ဂဇင်း၌ တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားတစ်ဦး မဂ္ဂဇင်း ဝတ္ထုရှည်ကြီးကို ရေးသားခဲ့သည်။ ဤမဂ္ဂဇင်း ဝတ္ထုရှည်ကို ဝင်းဦး ကလောင်အမည်ဖြင့် ရေးသားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဝင်းဦး ဆိုသော အမည်သည် ယင်း ဝတ္ထုရှည်ကြီးကြောင့် နာမည်ကျော်ကြား လူသိများခဲ့သည် မှန်သော်လည်း တစ်နိုင်ငံလုံးက ဝင်းဦးကို အသိအမှတ် ပြုခဲ့သည်မှာ ရုပ်ရှင်ကြောင့်ပင် ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်းတိုက်ကို တည်ထောင်ပြီး မြန်မာ့စာပေသမိုင်းတွင် ပထမဆုံးသော ရောင်စုံအော့ဖ်ဆက် နည်းဖြင့် ထုတ်လုပ်သည့် ပထမဆုံးသော "စန္ဒာ"ပုဂ္ဂလိက ရောင်စုံမဂ္ဂဇင်းကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။<ref>{{cite web |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/laughter-the-best-medicine.html |title=Laughter, the best medicine |last=Kyaw Hsu Mon |first= |date=29 August 2015 |website=The Irrawaddy |access-date=16 May 2020 |quote= In the 1960s, Maung Maung’s work appeared in “Sandar,” a popular magazine published by actor Win Oo.}}</ref> ထိုမဂ္ဂဇင်းတွင် ဝင်းဦးသည် ခင်မောင်ဝင့်အမည်ဖြင့် ကမ္ဘာ့ရုပ်ရှင်လောကနှင့် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်လောကအကြောင်းများကို သုတရသ ပြောင်မြောက်စွာ ရေးသားခဲ့သည်။ ယင်းမဂ္ဂဇင်းတွင် ကလေးများအတွက် ဦးဦးပုံပြောမယ်၊ အမျိုးသမီးများအတွက် မရှပ်တေး ဟူသော အခန်းကဏ္ဍများကြောင့် ပရိသတ်များ၏အထူး အားပေးမှုကိုရရှိကာ ထိုအချိန်က စောင်ရေအများဆုံးသော မဂ္ဂဇင်း တစ်စောင်ဖြစ်ခဲ့သည်။ စာမူ အရေအတွက် များများ ဖော်ပြနိုင်ရန်အတွက် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်းတွင် စာလုံးသေး (၁၂) ပွိုင့်ကို စတင် အသုံးပြုခဲ့သည်။ ဝင်းဦး၏ ကလောင်အမည်ခွဲများမှာ ညိုမင်းလွင်၊ ခင်မောင်ဝင့်၊ မိုးကျော်ခေါင် နှင့် ကိုဦးတို့ ဖြစ်သည်။ == ဘဝနိဂုံး == ထို့နောက် ဝင်းဦးသည် ၁၉၈၈ခုနှစ် ဧပြီလတွင် အူမကြီးကင်ဆာကြောင့် ဗြိတိန်သို့ ဆေးသွားကုပြီး ပြန်လာသည်။ ၁၉၈၈ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ခိုင်မာလာနှင်းဆီ ဇာတ်ကားရိုက်ကူးဆဲတွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ကွယ်လွန်ပြီးသောအခါ ဝင်းဦး၏ အမွေများအား ဒေါ်အိုင်ရင်းတင်လှက ဆက်ခံရသည်။ ပေခြောက်ထောင်ကျော် ရိုက်ကူးထားကာ အပြီးမသတ် ရသေးသော ခိုင်မာလာနှင်းဆီ ဇာတ်ကားကို ဒေါ်အိုင်ရင်းတင်လှက ရုပ်ရှင်မင်းသား[[ရန်အောင်(ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်)|ရန်အောင်]] နှင့် အစားထိုး အပြီးသတ် ရိုက်ကူးခဲ့သည်။<ref>အမှတ်(၂၆၄) နိုဝင်ဘာလ၊ ၁၉၉၁−ခုနှစ်ထုတ် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်း၊</ref> == ရေးသား ပြုစုခဲ့သော စာအုပ်များ == {| class="wikitable sortable" ! စဉ် !! အမည် !! ထုတ်ဝေနှစ် !! မှတ်ချက် |- | ၁||[[ကျွန်တော်မွှေးတဲ့မီး (စာအုပ်)|ကျွန်တော်မွှေးတဲ့မီး]]||၁၉၆၉||လုံးချင်းဝတ္ထု |- | ၂||[[သိုး (စာအုပ်)|သိုး]]||၁၉၆၁||လုံးချင်းဝတ္ထု |- | ၃||[[နုနုငယ်ငယ် (စာအုပ်)|နုနုငယ်ငယ်]]||၁၉၆၁||လုံးချင်းဝတ္ထု |- | ၄||[[အာကသဒုံးယာဉ် လက်နက်များ (စာအုပ်)|အာကသဒုံးယာဉ် လက်နက်များ]]||၁၉၆၁|| |- | ၅||[[အသက်ရှင်နေနည်းနှင့် လေဟာပြင်ခရီး (စာအုပ်)|အသက်ရှင်နေနည်းနှင့် လေဟာပြင်ခရီး]]||၁၉၆၁||၁၉၆၁ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် ရှုမဝပုံနှိပ်တိုက်မှ ရိုက်နှိပ်သည်။ |- | ၆||[[မုန်းလဲမေ့ပါနိုင် (စာအုပ်)|မုန်းလဲမေ့ပါနိုင်]]||၁၉၆၂|| |- | ၇||[[လွမ်းလေသူ အမိုက်အမဲ ဝတ္ထုတိုပေါင်းချုပ်]]||၁၉၆၂||ကင်းဝန်စာအုပ်အမှတ်(၅)၊၁၉၆၂ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၈||[[တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားတစ်ဦး (စာအုပ်)|တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားတစ်ဦး]]||၁၉၆၂|| |- | ၉||[[နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ် (စာအုပ်)|နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်]]||၁၉၆၂|| |- | ၁၀||တေးသီချင်းဆန်းများ||၁၉၆၃|| |- | ၁၁||[[ပန်းကြဲတဲ့ ဖဲစက်ရာမှာ (စာအုပ်)|ပန်းကြဲတဲ့ ဖဲစက်ရာမှာ]]||၁၉၆၃|| |- | ၁၂||[[မျက်ရှု (စာအုပ်)|မျက်ရှု]]||၁၉၆၆|| |- | ၁၃||[[ယောက်ျား မပီသသူနှင့် ချစ်မိသူ လူတစ်ယောက်အကြောင်း (စာအုပ်)|ယောက်ျား မပီသသူနှင့် ချစ်မိသူ လူတစ်ယောက်အကြောင်း]]||၁၉၆၉|| |- | ၁၄||[[အသည်းစား မဟာရာဇာ၏ ရှင်းတမ်း (စာအုပ်)|အသည်းစား မဟာရာဇာ၏ ရှင်းတမ်း]]||၁၉၆၉|| |- | ၁၅||ဝင်းဦး၏တေးပေါင်းချုပ်||၁၉၆၉||၁၉၆၉ခုနှစ်၊ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၁၆|| တေးပေါင်းချုပ် လက်ရွေးစင်||၁၉၆၉|| |- | ၁၇||[[နှလုံးသား အသစ်နှင့် ချစ်မည့်သူ (စာအုပ်)|နှလုံးသား အသစ်နှင့် ချစ်မည့်သူ]]||၁၉၇ဝ|| |- | ၁၈||[[မိန်းမလှအမုန်း (စာအုပ်)|မိန်းမလှအမုန်း]]||၁၉၇၀|| |- | ၁၉||[[ငွေလှိုင်းဇာပေါ်မှာ (စာအုပ်)|ငွေလှိုင်းဇာပေါ်မှာ]]||၁၉၇၁||လုံးချင်းဝတ္ထု၊ |- | ၂၀||[[ဆွေး (စာအုပ်)|ဆွေး]]||၁၉၇၁||လုံးချင်းဝတ္ထု၊ ၁၉၇၁ အောက်တိုဘာလ ပထမအကြိမ် အုပ်ရေ၆၀၀၀ အဖိုး(၅)ကျပ်။ |- | ၂၁||[[ရေဒီယိုတေးများ (စာအုပ်)|ရေဒီယိုတေးများ]]||၁၉၇၁|| |- | ၂၂||[[လတန်ခူးပေမို့ (စာအုပ်)|လတန်ခူးပေမို့]]||၁၉၇၁||ပထမဆုံးထုတ်ဝေသည့် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်း၌ ရေးသည့် အခန်းဆက် ဝတ္ထုရှည် |- | ၂၃||[[နောင်အင်းလေး (စာအုပ်)|နောင်အင်းလေး]]||၁၉၇၂||မြန်မာ့အလင်း၌ ရေးသည့် အခန်းဆက် ဝတ္ထုရှည် |- | ၂၄||[[ကြင်နာသူ့အသဲ (စာအုပ်)|ကြင်နာသူ့အသဲ]]||၁၉၇၂||ဤစာအုပ်ကို [[ချစ်သူကြင်သူမြတ်နိုးသူ]] အမည်ဖြင့် ရုပ်ရှင်ရိုက်ခဲ့သည်။ |- | ၂၅||[[ချစ်ဦးသူနှင့် ချစ်ဖူးသူ (စာအုပ်)|ချစ်ဦးသူနှင့် ချစ်ဖူးသူ]]||၁၉၇၂|| |- | ၂၆||[[ဩစတြေးလျမှ ချစ်သမျှအကြောင်း (စာအုပ်)|ဩစတြေးလျားမှ ချစ်သမျှအကြောင်း]]||၁၉၇၂||၁၉၇၂ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလတွင် ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၂၇||[[နာမည်ကျော် ဇာတ်လိုက်မင်းသား ကိုဂွတို (စာအုပ်)|နာမည်ကျော် ဇာတ်လိုက်မင်းသား ကိုဂွတို]]||၁၉၇၃||စန္ဒာ ရုပ်စုံမဂ္ဂဇင်း၌ ရေးသည့် အခန်းဆက် ဝတ္ထုရှည် |- | ၂၈||[[ကျွန်တော် ကျွန်မတို့အရွယ်]]||၁၉၇၄||၁၉၇၄ခုနှစ်၊ ဇွန်လတွင် စန္ဒာပုံနှိပ်တိုက်မှ ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၂၉|| [[ဆယ်စုခေတ် တစ်နှစ်စွန်း မန်းသင်္ကြန် (စာအုပ်)|ဆယ်စုခေတ် တစ်နှစ်စွန်း မန်းသင်္ကြန်]]||၁၉၇၉||၁၉၇၉ ဩဂုတ်လတွင် ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၃၀|| [[ပုဂ္ဂိုလ်ကျော် (၁၃) ဦး (စာအုပ်)|ပုဂ္ဂိုလ်ကျော် (၁၃) ဦး]]||၁၉၆၂||၁၉၆၂ခုနှစ်၊ ရှုမဝစာအုပ်တိုက်မှ ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၃၁|| [[မျှော်လင့်ခိုး သံသရာဝယ် (စာအုပ်)|မြှော်လင့်ခိုး သံသရာဝယ်]]|| || |- | ၃၂||[[သည်ခေတ် သည်အရွယ် သည်လိင်ကိစ္စ (စာအုပ်)|သည်ခေတ် သည်အရွယ် သည်လိင်ကိစ္စ]]|| || |} == သရုပ်ဆောင်ခဲ့သော ရုပ်ရှင်ကားများ == {| class="wikitable sortable" ! စဉ် !! ဇာတ်ကားအမည် !! ပြသခဲ့သည့်နှစ် !! မှတ်ချက် |- | ၁||ချစ်သောသူတစ်ယောက် |၁၉၆၂||ခင်သန်းနု |- | ၂||နှစ်ယောက်တည်းနေချင်တယ် |၁၉၆၂||တင်တင်မူ၊ဒေစီကျော်ဝင်း |- | ၃||မုန်းတလှဲ့ ပြုံးတလှဲ့||၁၉၆၂ |ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- | ၄||ဆောင်းတညဝယ် |၁၉၆၃||ဝါဝါဝင်းရွှေ |- | ၅||ဗိမ္မသာရ |၁၉၆၃||အေဝမ်းတင်မောင်၊ကြည်ကြည်ဌေး၊ ကြည်ကြည်ညွန့် |- | ၆||မာနတံခွန် |၁၉၆၃||ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- | ၇||ပိတောက်ရိပ်ဝယ် |၁၉၆၃|| ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး၊နှင်းဆီ |- | ၈||ဘဝမှတ်တမ်း |၁၉၆၃||ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- | ၉||မြတ် |၁၉၆၃||မြင့်မြင့်ခင်၊ချစ်စပယ် |- | ၁၀||တပွင့်ထဲပန်မယ် |၁၉၆၃||ကြည်ကြည်ဌေး၊သီသီ |- | ၁၁||မောင်တို့ချယ်ရီမြေ | ၁၉၆၃||ခင်သန်းနု |- | ၁၂||ဤစံအိမ်ဝယ် |၁၉၆၃||ဝါဝါဝင်းရွှေ |- | ၁၃||ချစ်သောမောင်မောင် ||၁၉၆၃||သီသီ |- | ၁၄||မောင်ချော့မြှူပါ့မယ် ||၁၉၆၃||ကြည်ကြည်ဌေး |- | ၁၅||ရင်သွေးရင်နှစ် ||၁၉၆၃||မေသစ်၊ ဝါဝါဝင်းရွှေ |- | ၁၆||သစ္စာတူပြိုင် |၁၉၆၄||မြင့်မြင့်ခင် |- | ၁၇||ဘယ်ရပ်ဌာနီ |၁၉၆၄||ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၁၈||မောင့်အချစ်တော် |၁၉၆၄||တင်တင်မူ၊ချစ်စပယ် |- |၁၉ |မေတ္တာပန်းဥယျာဉ် |၁၉၆၄ |မြင့်မြင့်ခင်၊ခင်သန်းနု |- |၂၀ |သိကြားစေသက်သေညွှန်း |၁၉၆၄ |ဝါဝါဝင်းရွှေ၊ခင်သန်းနု |- |၂၁ |ညီညီလွင် |၁၉၆၄ |ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၂၂ |မုန်းမေ့ပါနိုင် |၁၉၆၅ |တင်တင်မူ၊သီသီ၊ ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၂၃ |ချစ်သဲ |၁၉၆၅ |ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၂၄ |ဆုထူးငယ်ပန်ရွယ်သွန်း |၁၉၆၆ |ဒေစီကျော်ဝင်း၊နွဲ့နွဲ့စန်း |- |၂၅ |ရီးစားဓမြ (ခင်သန်းနု) |၁၉၆၇ |ခင်သန်းနု |- |၂၆ |မောင်မောင်နဲ့သိင်္ဂီ |၁၉၆၇ |စံရှားတင်၊စမ်းစမ်းဝင်း |- |၂၇ |နှင်းပျောက်တဲ့နွေ |၁၉၆၇ |တင်တင်မူ၊ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- |၂၈ |ဆောင်းအိပ်မက် |၁၉၆၇ |ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး၊ အေးအေးသင်း (၁၉၆၇ခုနှစ်တွင် အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆုရရှိသည့်ဇာတ်ကား) |- |၂၉ |ကိုယ့်ချစ်သူဘယ်မှာရှိတယ် |၁၉၆၈ |ခင်သန်းနု |- |၃၀ |သိုး |၁၉၆၈ |ခင်သန်းနု |- |၃၁ |တိမ်လွှာမို့မို့လွင် |၁၉၆၈ |မြင့်မြင့်ခင် |- |၃၂ |ကျောက်မဲအကျဉ်းသား (ခင်သန်းနု) |၁၉၆၉ |ခင်သန်းနု |- |၃၃ |မှုံရွှေရည် (*) |၁၉၇၀ |ခင်သန်းနု၊အောင်လွင်၊ဖိုးပါကြီး၊ခင်လေးဆွေနှင့် ကလေးသရုပ်ဆောင်စန္ဒာလင်း |- |၃၄ |တစ်ကျော့နှစ်ကျော့တေးကိုသီ |၁၉၇၁ |တင်တင်မြ၊ချိုပြုံး |- |၃၅ |အတွယ်အတာ |၁၉၇၂ |(ကလေးသရုပ်ဆောင် စန္ဒာလင်း) |- |၃၆ |လတ်လတ် (ခင်သန်းနု) |၁၉၇၃ |ခင်သန်းနု |- |၃၇ |မုန်းပါတယ်မောင့်ကို |၁၉၇၃ |မြင့်မြင့်ခင် |- |၃၈ |ပန်းမြို့တော်သို့ခြေလှမ်းသုံးဆယ် (ချိုပြုံး) |၁၉၇၃ |ကျော်စွာဝင်း၊ချိုပြုံးတို့ခေါင်းဆောင်ပါဝင်၍ ဧည့်သည်သရုပ်ဆောင်အဖြစ်ပါဝင်သည်။ |- |၃၉ |ချစ်သူရွေးမယ်ချစ်ဝဲလယ် |၁၉၇၅ |မြင့်မြင့်ခင်၊တင်တင်နွဲ့၊စမ်းစမ်းအေး၊မြင့်မြင့်ခိုင်၊ချိုပြုံး၊နွဲ့နွဲ့မူ၊စန္ဒာ တို့နှင့်တွဲဖက်၍ မြန်မာ့ရုပ်ရှင်သမိုင်းတွင် ပထမဆုံးအကြိမ် (၈)ကိုယ်ခွဲသရုပ်ဆောင်သည်။ |- |၄၀ |မင်းဘယ်ပြေးမလဲမိချိုသဲ |၁၉၇၆ |စန္ဒာ |- |၄၁ |တိမ်ဦးလေပြေမောင့်ကိုစေ |၁၉၇၇ |ခင်ယုမေ၊တင်တင်နွဲ့ |- |၄၂ |သက်တန့်ပေါ်ကလူတစ်ယောက် |၁၉၈၀ |ခင်သန်းနု၊အေးအေးသင်း |- |၄၃ |မိန်းမနဲ့ယောက်ျား |၁၉၈၁ |မြင့်မြင့်ခိုင်၊ယဉ်ယဉ်အေး |- |၄၄ |ကျွန်တော်ပြောချင်သောအချစ်အကြောင်း |၁၉၈၁ |ခင်သန်းနွယ် |- |၄၅ |မေတ္တာကမ္ဘာခြားလေသူ |၁၉၈၁ |နွဲ့နွဲ့မူ |- |၄၆ |ချစ်သူကြင်သူမြတ်နိုးသူ |၁၉၈၁ |မြင့်မြင့်ခင်၊မြင့်မြင့်ခိုင် |- |၄၇ |ဇာတိသွေး |၁၉၈၁ |ကြည်ကြည်ဌေး၊ဆွေဇင်ထိုက် |- |၄၈ |ရာမလက္ခဏလိုအချစ်မျိုး |၁၉၈၂ |ဆွေဇင်ထိုက် |- |၄၉ |ဝေဠု |၁၉၈၂ |ကျော်စွာဝင်း၊ မေဝင်းမောင် |- |၅၀ |မိုးပုလဲသူဇာ |၁၉၈၂ |စောမြသန္တာ၊ သီတာဝင်း |- |၅၁ |နှစ်ယောက်တည်းနေချင်တယ် |၁၉၈၂ |ဝင်းဦးအဖြစ်နာမည်ကျော်ခဲ့သည့် တင်တင်မူနှင့်အောင်မြင်ခဲ့သောကားကို ကိုယ်တိုင်ဒါရိုက်တာလုပ်၍ အေးမင်းဝင်း၊ချိုပြုံး၊မေဝင်းမောင်တို့နှင့်ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ |- |၅၂ |ငွေလှိုင်းဇာပေါ်မှာ |၁၉၈၇ |ကိုယ်တိုင်ဒါရိုက်တာလုပ်ပြီး ကျော်စွာဝင်း၊ချိုပြုံးတို့နှင့် ကျော်စွာဝင်းဖခင်နေရာမှ သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ |- |၅၃ |ခိုင်မာလာနှင်းဆီ |၁၉၈၇-၈၈ |ခင်သန်းနုနှင့် ပေ၆၀၀၀ကျော်ရိုက်ကူးထားခဲ့ပြီးကွယ်လွန်ပြီးနောက် ရန်အောင်နှင့်ဆက်လက်ရိုက်ကူးကာ ၁၉၉၂ခုနှစ်တွင် ရုံတင်ပြသခဲ့သည်။ |} == သီဆိုခဲ့သောတေးသီချင်းများ == ခုနစ်ရက်တိုင်တိုင်မအားနိုင် - တင်တင်မြ အေဝမ်းတင်တင်လှ တို့နှင့် တွဲဖက် ခေတ်ဟောင်း ပြန်ဆိုတေး - ၂ ခွေတွဲ (၂၅) ပုဒ် ချစ်ပြုံးမဉ္ဇူ ချစ်မိုးကြီး - ရီရီသန့်နှင့် စုံတွဲတေး ဆင်အံငှက်ပျော (တေးရေး ရေနံသာစိုးလှိုင်) တေလေငှက် (စာသား မောင်ဆွေတင့်၊ သံစဉ် စန္ဒယားလှထွတ်) ထီးကလေးနဲ့နှစ်ကိုယ်ယှဉ် (စာသား ဝင်းဦး၊ သံစဉ် စန္ဒယားလှထွတ်) ထပ်တစ်ရာလန်း နတ်ချင်း နှင့် သီချင်းခန့်များ (၈) ပုဒ် ပုဏ္ဏကလိုအချစ်မျိုး (၁၀) ပုဒ် ပြည်တော်ဝင် မပြီးသေးသောပန်းချီကား - တစ်ပုဒ်ချင်းဓာတ်ပြား (တေးရေး မြို့မငြိမ်း) မဟာဂီတတေးသီချင်းများ အမှတ် (၁) (၁၃) ပုဒ် မျက်ဝန်းမှတဆင့် မျက်ဝန်းလဲ့ပြာပြာ - တစ်ပုဒ်ချင်းဓာတ်ပြား ရေဒီယို ရုပ်ရှင်ဇယတ်ဝင်တေး (တေးရေး ဘိုကလေးတင့်အောင်) မြနန္ဒာ (တေးရေး နန်းတော်ရှေ့ဆရာတင်) မြို့မတေးသံ မြန်မာ့ရှုခင်းမြန်မာ့စိတ်ရင်း မြန်မာ့သိုင်းပညာ ရတနာပုံ တေးစီးရီး - မေသစ် ရီရီသန့် တို့နှင့် တွဲဖက် (၁၅) ပုဒ် အလင်္ကာကျော်စွာ ဆရာ ရွှေပြည်အေး တေးနုလက်ရာ အမှတ် (၃) အောင်ပင်လယ် ==အကိုးအကား== {{reflist}} {{lifetime|၁၉၃၅|၁၉၈၈}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား အဆိုတော်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆုရှင်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ]] 1jpyycg16nvw4zgixmcx48qrf07ppro 1052392 1052391 2026-09-11T16:19:33Z ~2026-39963-61 145736 /* သီဆိုခဲ့သောတေးသီချင်းများ */ 1052392 wikitext text/x-wiki {{Infobox artist | name= ဝင်းဦး | image= Winoo.gif | caption= | birth_name= လှမြင့် | other name = ကိုဦး | birth_date= {{Birth date|1935|03|13|df=y}} | birth_place= [[ရန်ကုန်မြို့]] | death_date= {{Death date and age|1988|12|14|1935|03|13|df=y}} | death_place= [[ရန်ကုန်မြို့]] | resting_place= [[ရန်ကုန်မြို့]] | nationality= မြန်မာ | education= တီတီစီလေ့ကျင့်ရေးကျောင်း၊ [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]၊ ဗိုလ်သင်တန်းအပတ်စဉ်(၈) | known_for= ဒါရိုက်တာ၊ မင်းသား၊ ဇာတ်ညွှန်းဆရာ၊ အဆိုတော်၊ စာရေးဆရာ၊ ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီပိုင်ရှင်နှင့် မဂ္ဂဇင်းစာအုပ်ထုတ်ဝေသူပိုင်ရှင် | notable_works= {{unbulleted list | ''နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်'' ၁၉၆၂ | ''[[မောင်တို့ချယ်ရီမြေ]]'' ၁၉၆၃ | ''[[တိမ်လွှာမို့မိုလွင်]]'' ၁၉၆၇ | ''မင်း ဘယ်ပြေးမလဲ မိချိုသဲ'' | ''ဆောင်းအိပ်မက်'' ၁၉၆၇ | [[မှုံရွှေရည်]] | ''သိုး''၊ ''ကျောက်မဲအကျဉ်းသား'' | ''[[တကျော့ နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ (ရုပ်ရှင်)|တကျော့နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ]]'' | ''ခိုင်မာလာနှင်းဆီ'' }} | movement= | spouse= }} '''ဝင်းဦး''' (၁၉၃၅-၁၉၈၈) သည် မြန်မာ့အနုပညာသမိုင်းတွင် ထူးချွန်သော မင်းသား၊ ဒါရိုက်တာ၊ ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီပိုင်ရှင်၊ ဇာတ်ညွှန်းရေးဆရာ၊ စာရေးဆရာ၊ မဂ္ဂဇင်းထုတ်ဝေသူ၊ ပုံနှိပ်တိုက်ပိုင်ရှင်၊ အဆိုတော် နှင့် ဓာတ်ပြားတိုက်ပိုင်ရှင် ဖြစ်သည်။ == ငယ်ဘဝ == ဝင်းဦးကို သမိုင်းအငြိမ်းစားပါမောက္ခ [[ဘညွန့်|ဦးဘညွန့်]] (ခေတ်ဟောင်းတေးဂီတသမိုင်းတွင်ထင်ရှားသည့် ချစ်ဒုက္ခသီချင်းသီဆိုသူ) နှင့် ဒေါ်နှင်းရီ (မင်နီဘခက်)တို့က ရန်ကုန်မြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ ဝင်းဦး၏ အမည်ရင်းမှာ လှမြင့်ဖြစ်ပြီး ငယ်နာမည်မှာ ဘိုနီဖြစ်သည်။ မွေးချင်းငါးဦးအနက် တတိယမြောက်ဖြစ်သည်။ မွေးချင်းအားလုံးမှာ အနုပညာရှင်များဖြစ် အစဉ်လိုက် ဒေါ်တင်တင်ဦး (စာရေးဆရာမမေယု)၊ ကိုကျော်ဝင်း (မင်းသား ဝင်းညွန့်)၊ ကိုအုန်းကြိုင် (မင်းသား အောင်မိုး)၊ တက္ကသိုလ် ကြည်ရွှင်တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ဝင်းဦးဟု နာမည်ပေးထားခြင်းမှာ အစ်မဖြစ်သူ တင်တင်ဦး နှင့် အစ်ကိုဝင်းညွန့် နာမည် ရှေ့ဆုံးနှင့် နောက်ဆုံးစာလုံးကိုယူ၍ ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ဦးဘညွန့်သည်ချစ်ဒုက္ခနှင့်ဆူထူးရွယ်သီချင်းနှစ်ပုဒ်ဖြင့် ဓာတ်ပြားရအဆိုတော်အဖြစ် နာမည်ကျန်ရစ်သူ ဖြစ်ကာ တက္ကသိုလ်ပါမောက္ခတစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။ မိခင် မင်နီဘခက်၏ ဖခင်သည် မြန်မာတိုင်းရင်းဆေးပညာအကြောင်း သုတေသနများ ဆောင်ရွက်ခဲ့သော ဆရာဝန် ကာနယ်ဘခက် ဖြစ်၍ ကာနယ်ဘခက်ရဲ့ ဖခင်ဖြစ်သူမှာ မြန်မာပြည်၌ ပထမဆုံးဖွဲ့ခဲ့သည့် လက်ထောက်ဘုရင်ခံ၏ အတိုင်ပင်ခံကောင်စီဝင် မော်လမြိုင်မြို့မှ ဦးခက် ဖြစ်သည်။<ref name="bbc myanmar"/> == ပညာရေး == ဝင်းဦးသည် [[ဒုတိယကမ္ဘာစစ်]]ကြီး ပြီးသောအခါ တီတီစီလေ့ကျင့်ရေးကျောင်းတွင် ပညာကို စတင်သင်ယူခဲ့သည်။ တီတီစီကျောင်းမှာပင် တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းအောင်မြင်ခဲ့သည်။ [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]တွင် ဆက်လက် ပညာသင်ကြားရာ ဥပစာအထက်တန်း အောင်မြင်ခဲ့သည်။ တက္ကသိုလ်ပညာကို ဆုံးခန်းတိုင် မသင်ဘဲ ဗိုလ်သင်တန်းအပတ်စဉ်(၈)ကို တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်ကိုဦး အမည်ဖြင့် တပ်မတော် (ကြည်း) ၌ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ == စစ်မှုထမ်းဘဝ == ဝင်းဦးသည် တပ်မဟာ(၅)နှင့် တပ်ရင်း(၇)တို့)တွင် အမှုထမ်းခဲ့သည်။ ယင်းကဲ့သို့ အမှုထမ်းနေစဉ်အတွင်း [[မှော်ဘီမြို့]]ရှိ ကြည်း၊ ရေ၊ လေ၊ ပူးပေါင်းစစ်ဆင်ရေး လေထီးသင်တန်းသို့ တက်ရောက်ပြီး ၁၉၅၉ ခုနှစ်တွင် ဩစတြေးလျနိုင်ငံသို့ လေထီးပညာရပ်များ သွားရောက် သင်ကြားခဲ့သည်။ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာသောအခါ မှော်ဘီလေထီးသင်တန်းကျောင်းတွင် နည်းပြအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီးနောက် ၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် တပ်မတော်မှ ဗိုလ်ကြီးအဆင့်ဖြင့် အနားယူခဲ့သည်။<ref name="multi-talented">{{cite web |url=https://www.moi.gov.mm/npe/?q=news/7/08/2013/id-4850|title=မြန်မာ့အနုပညာလောက၏ စွယ်စုံအနုပညာရှင် အကယ်ဒမီ ဝင်းဦး |last=Phyo Sandar Myint |first= |date=7 August 2013|access-date=16 May 2020 |language=Myanmar |trans-title=Academy-winner Win Oo, a multi-talented artist in the Myanma entertainment industry (literature, music and films}}</ref> == အနုပညာလုပ်ငန်း == ဝင်းဦးသည် စာပေလောကတွင် အောင်မြင်ခဲ့သလို ရုပ်ရှင်လောကတွင်လည်း လျှမ်းလျှမ်းတောက်အောင်မြင်ခဲ့သည့် အနုပညာသမားတစ်ဦးဖြစ်သည်။ ဝင်းဦးသည် ''မင်းထင်ရွှေမှန်'' ရာဇဝင်ဇာတ်ကား ဇာတ်ညွှန်းရေးသားရာမှ အစပြုကာ စာပေလောကမှ ရုပ်ရှင်လောကသို့ နယ်ပယ်ချဲ့ထွင်လာခဲ့သည်။ ဝင်းဦး၏ ပွဲဦးထွက်ဇာတ်ကားမှာ [[ရှုမဝ ရုပ်စုံမဂ္ဂဇင်း|ရှုမဝ မဂ္ဂဇင်း]]တွင် သူကိုယ်တိုင်ရေးသားထားသည့် ''နှစ်ယောက်ထဲနေချင်တယ်'' ဝတ္ထုရှည်ကို မင်းသမီး [[တင်တင်မူ]]နှင့်အတူ ဇာတ်ကား အဖြစ် ပုံဖော်ခဲ့သည်။ ထိုဇာတ်ကားနှင့်အတူ ယင်းဇာတ်ကား၏ဇာတ်ဝင်တေးဖြစ်သည့် ''မီးပုံပွဲ'' သီချင်းသည် ထိုအချိန်က ဝင်းဦးဟူသော သရုပ်ဆောင်သစ်၏ နာမည်နှင့်အတူ မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံးရှိ ရုပ်ရှင်ပရိသတ်များ၏ ရင်ထဲသို့ လွှမ်းမိုးနိုင်ခဲ့သည်။ သို့သော် ထိုဇာတ်ကားသည် ဝင်းဦး၏ ပထမဆုံး ရုံတင်ခဲ့သောဇာတ်ကားမဟုတ်ပေ။ ပထမဆုံးရုပ်ရှင်ဖြစ်သည့် "နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်" ဇာတ်ကား ရိုက်ကူးနေစဉ်မှာပင် မြဇော်ရုပ်ရှင် ထုတ်လုပ်ရေးက ဒါရိုက်တာ မင်းရှင်နောင်အား တာဝန်ပေးပီး " ချစ်သောသူ တယောက်" ဇာတ်ကားကို ရိုက်ကူးစေခဲ့သည်။ " ချစ်သောသူ တယောက်" ဇာတ်ကားသည် " နှစ်ယောက်ထဲနေချင်တယ်" ဇာတ်ကားထက် စောစီးစွာ ရုံတင်ခဲ့သော်လည်း အောင်မြင်မှု မရခဲ့ပေ။ ထို့အပြင် ဝင်းဦးသည် အခြားသောရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီများအတွက် ဇာတ်ကားပေါင်းများစွာတွင် ပါဝင်သရုပ်ဆောင် ပေးခဲ့ရုံသာမက "စန္ဒာ" ကိုယ်ပိုင်ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီကိုလည်း တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ဝင်းဦးကိုယ်တိုင်ဒါရိုက်တာလုပ်ပြီး ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သော ''ဆောင်းအိပ်မက်'' ဇာတ်ကားတွင် နှစ်ကိုယ်ခွဲသရုပ်ဆောင်မှုဖြင့် ၁၉၆၇ခုနှစ်တွင် ပထမဆုံးအကြိမ် [[မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆု|အကယ်ဒမီဆု]] ရရှိခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်တွင် အလားတူပင် ကိုယ်တိုင်ပါဝင်သရုပ်ဆောင် ရိုက်ကူးခဲ့သည့် နာမည်ကျော် ''[[မှုံရွှေရည်]]'' ဇာတ်ကားဖြင့် ဒုတိယအကြိမ် အကယ်ဒမီဆု ထပ်မံရရှိခဲ့ပြန်သည်။ ဝင်းဦး၏ အနုပညာ သက်တမ်းတလျှောက်တွင် အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆု နှစ်ကြိမ်၊ ဇာတ်ကားဆု နှစ်ကြိမ် ရရှိဆွတ်ခူးနိုင်ခဲ့သည်။ ဝင်းဦးရိုက်ကူးခဲ့သည့် ''ချစ်သူရွေးမယ်ချစ်ဝဲလယ်'' ဇာတ်ကားသည် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်လောက၏ပထမဆုံးသော ရှစ်ကိုယ်ခွဲ ဇာတ်ကား ဖြစ်သည်။<ref name="bbc myanmar">{{cite web |url=https://www.bbc.com/burmese/in-depth-46605005|title= နှုတ်ခမ်းမွေးမင်းသား ဝင်းဦးရဲ့ အမြတ်နိုးဆုံးအနုပညာက ဘာလဲ|website= BBC Myanmar|last= Bo Bo |first= |date=18 December 2018|access-date=16 May 2020 |language=Myanmar |trans-title=What’s the type of arts the mustache actor Win Oo admires best?}}</ref> ဝင်းဦးပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည့် နာမည်ကြီးဇာတ်ကားအချို့မှာ မင်းသမီး တင်တင်မူနှင့် နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်၊ [[ခင်သန်းနု]]နှင့် မှုံရွှေရည်၊ [[မောင်တို့ချယ်ရီမြေ]]နှင့် ကျောက်မဲအကျဉ်းသား မြင့်မြင့်ခင်နှင့် တိမ်လွှာမို့မိုလွင်၊ စန္ဒာနှင့် မင်း ဘယ်ပြေးမလဲ မိချိုသဲ၊ တင်တင်အေး၊ အေးအေးသင်းတို့နှင့် ဆောင်းအိပ်မက်၊ ချစ်စပယ်နှင့် မောင့်အချစ်တော်၊ [[နေဝင်း၊ ကောလိပ်ဂျင်|ကောလိပ်ဂျင်နေဝင်း]]၊ [[ခင်သန်းနု]]တို့နှင့် သိုး၊ မင်းသမီးချိုပြုံး၊ [[တင်တင်မြ]] တို့နှင့် [[တကျော့ နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ (ရုပ်ရှင်)|တကျော့နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ]]၊ မင်းသမီးမပါပဲရိုက်ကူးခဲ့သည့် အတွယ်အတာ နှင့် နောက်ဆုံးရိုက်ကူးခဲ့သည့် ခိုင်မာလာနှင်းဆီ ဇာတ်ကားတို့မှာ အထူးထင်ရှားခဲ့သည်။ <ref>{{cite book|publisher=ပညာရွှေတောင် စာအုပ်တိုက်|date=ဧပြီ ၂၀၀၃|edition=ပထမ အကြိမ်|author=ပြန်ကြားရေးနှင့် ပြည်သူ့ ဆက်ဆံရေး ဦးစီး ဌာန (ရုံးချုပ်) စာတည်း အဖွဲ့|title=နှစ်ဆယ် ရာစု မြန်မာ စာရေး ဆရာ များနှင့် စာစု စာရင်း}}</ref><ref name="multi-talented"/> === အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆု === အကယ်ဒမီ (အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆု) နှစ်ကြိမ် ဆွတ်ခူးရရှိခဲ့သည်။ * ၁၉၆၇-ခုနှစ် (ဆောင်းအိပ်မက်)ဇာတ်ကား * ၁၉၇၀-ခုနှစ် (မှုံရွှေရည်)ဇာတ်ကား ၎င်းအပြင် ဝင်းဦး၏ အဆိုတော်ဘဝကို အစပြုခဲ့သည့် သီချင်းမှာ "တေလေငှက်"ဖြစ်ပြီး ယင်းသီချင်းကို "ချစ်သောသူတစ်ယောက်"ဇာတ်ကားတွင် ကိုယ်တိုင်သီဆိုသရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ဝင်းဦးသည် အချစ်၊ အလွမ်း၊ တိုင်းပြု ပြည်ပြု သီချင်းများနှင့် ခေတ်ပေါ်သီချင်းများ သာမက ရှေးသီချင်းကြီးများကိုပါ ပိုင်နိုင်စွာသီဆိုနိုင်သူ တစ်ဦးဖြစ်ပြီး တစ်ချိန်က [[မန္တလေး]][[မြို့မအပျော်တမ်းတူရိယာအဖွဲ့]]နှင့်တွဲဖက်၍လည်း သီချင်းများ သီဆိုခဲ့သည်။ ၎င်းအပြင် "ကင်းဝန်" အမည်ရှိဓာတ်ပြားကုမ္ပဏီ တည်ထောင်ကာ ကိုယ်တိုင်သီဆိုသည့် သီချင်းများကို ဓာတ်ပြားများအဖြစ် ထုတ်လုပ်ဖြန့်ဖြူးခဲ့သေးသည်။ == စာပေလုပ်ငန်း == ဝင်းဦးသည် ကျောင်းသား ဘဝကပင် သွေးသောက် မဂ္ဂဇင်းနှင့် ရှုမဝမဂ္ဂဇင်း တို့တွင် ညိုမင်းလွင် ကလောင် အမည်ဖြင့် ကဗျာ၊ ဝတ္ထုများ ရေးသားခဲ့သည်။ ပထမဆုံး ရေးသားခဲ့သော ဝတ္ထုမှာ ဂျိန်း ဖြစ်သည်။ ၁၉၆ဝ ပြည့်နှစ် ရှုမဝမဂ္ဂဇင်း၌ တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားတစ်ဦး မဂ္ဂဇင်း ဝတ္ထုရှည်ကြီးကို ရေးသားခဲ့သည်။ ဤမဂ္ဂဇင်း ဝတ္ထုရှည်ကို ဝင်းဦး ကလောင်အမည်ဖြင့် ရေးသားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဝင်းဦး ဆိုသော အမည်သည် ယင်း ဝတ္ထုရှည်ကြီးကြောင့် နာမည်ကျော်ကြား လူသိများခဲ့သည် မှန်သော်လည်း တစ်နိုင်ငံလုံးက ဝင်းဦးကို အသိအမှတ် ပြုခဲ့သည်မှာ ရုပ်ရှင်ကြောင့်ပင် ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်းတိုက်ကို တည်ထောင်ပြီး မြန်မာ့စာပေသမိုင်းတွင် ပထမဆုံးသော ရောင်စုံအော့ဖ်ဆက် နည်းဖြင့် ထုတ်လုပ်သည့် ပထမဆုံးသော "စန္ဒာ"ပုဂ္ဂလိက ရောင်စုံမဂ္ဂဇင်းကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။<ref>{{cite web |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/laughter-the-best-medicine.html |title=Laughter, the best medicine |last=Kyaw Hsu Mon |first= |date=29 August 2015 |website=The Irrawaddy |access-date=16 May 2020 |quote= In the 1960s, Maung Maung’s work appeared in “Sandar,” a popular magazine published by actor Win Oo.}}</ref> ထိုမဂ္ဂဇင်းတွင် ဝင်းဦးသည် ခင်မောင်ဝင့်အမည်ဖြင့် ကမ္ဘာ့ရုပ်ရှင်လောကနှင့် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်လောကအကြောင်းများကို သုတရသ ပြောင်မြောက်စွာ ရေးသားခဲ့သည်။ ယင်းမဂ္ဂဇင်းတွင် ကလေးများအတွက် ဦးဦးပုံပြောမယ်၊ အမျိုးသမီးများအတွက် မရှပ်တေး ဟူသော အခန်းကဏ္ဍများကြောင့် ပရိသတ်များ၏အထူး အားပေးမှုကိုရရှိကာ ထိုအချိန်က စောင်ရေအများဆုံးသော မဂ္ဂဇင်း တစ်စောင်ဖြစ်ခဲ့သည်။ စာမူ အရေအတွက် များများ ဖော်ပြနိုင်ရန်အတွက် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်းတွင် စာလုံးသေး (၁၂) ပွိုင့်ကို စတင် အသုံးပြုခဲ့သည်။ ဝင်းဦး၏ ကလောင်အမည်ခွဲများမှာ ညိုမင်းလွင်၊ ခင်မောင်ဝင့်၊ မိုးကျော်ခေါင် နှင့် ကိုဦးတို့ ဖြစ်သည်။ == ဘဝနိဂုံး == ထို့နောက် ဝင်းဦးသည် ၁၉၈၈ခုနှစ် ဧပြီလတွင် အူမကြီးကင်ဆာကြောင့် ဗြိတိန်သို့ ဆေးသွားကုပြီး ပြန်လာသည်။ ၁၉၈၈ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ခိုင်မာလာနှင်းဆီ ဇာတ်ကားရိုက်ကူးဆဲတွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ကွယ်လွန်ပြီးသောအခါ ဝင်းဦး၏ အမွေများအား ဒေါ်အိုင်ရင်းတင်လှက ဆက်ခံရသည်။ ပေခြောက်ထောင်ကျော် ရိုက်ကူးထားကာ အပြီးမသတ် ရသေးသော ခိုင်မာလာနှင်းဆီ ဇာတ်ကားကို ဒေါ်အိုင်ရင်းတင်လှက ရုပ်ရှင်မင်းသား[[ရန်အောင်(ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်)|ရန်အောင်]] နှင့် အစားထိုး အပြီးသတ် ရိုက်ကူးခဲ့သည်။<ref>အမှတ်(၂၆၄) နိုဝင်ဘာလ၊ ၁၉၉၁−ခုနှစ်ထုတ် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်း၊</ref> == ရေးသား ပြုစုခဲ့သော စာအုပ်များ == {| class="wikitable sortable" ! စဉ် !! အမည် !! ထုတ်ဝေနှစ် !! မှတ်ချက် |- | ၁||[[ကျွန်တော်မွှေးတဲ့မီး (စာအုပ်)|ကျွန်တော်မွှေးတဲ့မီး]]||၁၉၆၉||လုံးချင်းဝတ္ထု |- | ၂||[[သိုး (စာအုပ်)|သိုး]]||၁၉၆၁||လုံးချင်းဝတ္ထု |- | ၃||[[နုနုငယ်ငယ် (စာအုပ်)|နုနုငယ်ငယ်]]||၁၉၆၁||လုံးချင်းဝတ္ထု |- | ၄||[[အာကသဒုံးယာဉ် လက်နက်များ (စာအုပ်)|အာကသဒုံးယာဉ် လက်နက်များ]]||၁၉၆၁|| |- | ၅||[[အသက်ရှင်နေနည်းနှင့် လေဟာပြင်ခရီး (စာအုပ်)|အသက်ရှင်နေနည်းနှင့် လေဟာပြင်ခရီး]]||၁၉၆၁||၁၉၆၁ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် ရှုမဝပုံနှိပ်တိုက်မှ ရိုက်နှိပ်သည်။ |- | ၆||[[မုန်းလဲမေ့ပါနိုင် (စာအုပ်)|မုန်းလဲမေ့ပါနိုင်]]||၁၉၆၂|| |- | ၇||[[လွမ်းလေသူ အမိုက်အမဲ ဝတ္ထုတိုပေါင်းချုပ်]]||၁၉၆၂||ကင်းဝန်စာအုပ်အမှတ်(၅)၊၁၉၆၂ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၈||[[တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားတစ်ဦး (စာအုပ်)|တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားတစ်ဦး]]||၁၉၆၂|| |- | ၉||[[နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ် (စာအုပ်)|နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်]]||၁၉၆၂|| |- | ၁၀||တေးသီချင်းဆန်းများ||၁၉၆၃|| |- | ၁၁||[[ပန်းကြဲတဲ့ ဖဲစက်ရာမှာ (စာအုပ်)|ပန်းကြဲတဲ့ ဖဲစက်ရာမှာ]]||၁၉၆၃|| |- | ၁၂||[[မျက်ရှု (စာအုပ်)|မျက်ရှု]]||၁၉၆၆|| |- | ၁၃||[[ယောက်ျား မပီသသူနှင့် ချစ်မိသူ လူတစ်ယောက်အကြောင်း (စာအုပ်)|ယောက်ျား မပီသသူနှင့် ချစ်မိသူ လူတစ်ယောက်အကြောင်း]]||၁၉၆၉|| |- | ၁၄||[[အသည်းစား မဟာရာဇာ၏ ရှင်းတမ်း (စာအုပ်)|အသည်းစား မဟာရာဇာ၏ ရှင်းတမ်း]]||၁၉၆၉|| |- | ၁၅||ဝင်းဦး၏တေးပေါင်းချုပ်||၁၉၆၉||၁၉၆၉ခုနှစ်၊ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၁၆|| တေးပေါင်းချုပ် လက်ရွေးစင်||၁၉၆၉|| |- | ၁၇||[[နှလုံးသား အသစ်နှင့် ချစ်မည့်သူ (စာအုပ်)|နှလုံးသား အသစ်နှင့် ချစ်မည့်သူ]]||၁၉၇ဝ|| |- | ၁၈||[[မိန်းမလှအမုန်း (စာအုပ်)|မိန်းမလှအမုန်း]]||၁၉၇၀|| |- | ၁၉||[[ငွေလှိုင်းဇာပေါ်မှာ (စာအုပ်)|ငွေလှိုင်းဇာပေါ်မှာ]]||၁၉၇၁||လုံးချင်းဝတ္ထု၊ |- | ၂၀||[[ဆွေး (စာအုပ်)|ဆွေး]]||၁၉၇၁||လုံးချင်းဝတ္ထု၊ ၁၉၇၁ အောက်တိုဘာလ ပထမအကြိမ် အုပ်ရေ၆၀၀၀ အဖိုး(၅)ကျပ်။ |- | ၂၁||[[ရေဒီယိုတေးများ (စာအုပ်)|ရေဒီယိုတေးများ]]||၁၉၇၁|| |- | ၂၂||[[လတန်ခူးပေမို့ (စာအုပ်)|လတန်ခူးပေမို့]]||၁၉၇၁||ပထမဆုံးထုတ်ဝေသည့် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်း၌ ရေးသည့် အခန်းဆက် ဝတ္ထုရှည် |- | ၂၃||[[နောင်အင်းလေး (စာအုပ်)|နောင်အင်းလေး]]||၁၉၇၂||မြန်မာ့အလင်း၌ ရေးသည့် အခန်းဆက် ဝတ္ထုရှည် |- | ၂၄||[[ကြင်နာသူ့အသဲ (စာအုပ်)|ကြင်နာသူ့အသဲ]]||၁၉၇၂||ဤစာအုပ်ကို [[ချစ်သူကြင်သူမြတ်နိုးသူ]] အမည်ဖြင့် ရုပ်ရှင်ရိုက်ခဲ့သည်။ |- | ၂၅||[[ချစ်ဦးသူနှင့် ချစ်ဖူးသူ (စာအုပ်)|ချစ်ဦးသူနှင့် ချစ်ဖူးသူ]]||၁၉၇၂|| |- | ၂၆||[[ဩစတြေးလျမှ ချစ်သမျှအကြောင်း (စာအုပ်)|ဩစတြေးလျားမှ ချစ်သမျှအကြောင်း]]||၁၉၇၂||၁၉၇၂ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလတွင် ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၂၇||[[နာမည်ကျော် ဇာတ်လိုက်မင်းသား ကိုဂွတို (စာအုပ်)|နာမည်ကျော် ဇာတ်လိုက်မင်းသား ကိုဂွတို]]||၁၉၇၃||စန္ဒာ ရုပ်စုံမဂ္ဂဇင်း၌ ရေးသည့် အခန်းဆက် ဝတ္ထုရှည် |- | ၂၈||[[ကျွန်တော် ကျွန်မတို့အရွယ်]]||၁၉၇၄||၁၉၇၄ခုနှစ်၊ ဇွန်လတွင် စန္ဒာပုံနှိပ်တိုက်မှ ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၂၉|| [[ဆယ်စုခေတ် တစ်နှစ်စွန်း မန်းသင်္ကြန် (စာအုပ်)|ဆယ်စုခေတ် တစ်နှစ်စွန်း မန်းသင်္ကြန်]]||၁၉၇၉||၁၉၇၉ ဩဂုတ်လတွင် ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၃၀|| [[ပုဂ္ဂိုလ်ကျော် (၁၃) ဦး (စာအုပ်)|ပုဂ္ဂိုလ်ကျော် (၁၃) ဦး]]||၁၉၆၂||၁၉၆၂ခုနှစ်၊ ရှုမဝစာအုပ်တိုက်မှ ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၃၁|| [[မျှော်လင့်ခိုး သံသရာဝယ် (စာအုပ်)|မြှော်လင့်ခိုး သံသရာဝယ်]]|| || |- | ၃၂||[[သည်ခေတ် သည်အရွယ် သည်လိင်ကိစ္စ (စာအုပ်)|သည်ခေတ် သည်အရွယ် သည်လိင်ကိစ္စ]]|| || |} == သရုပ်ဆောင်ခဲ့သော ရုပ်ရှင်ကားများ == {| class="wikitable sortable" ! စဉ် !! ဇာတ်ကားအမည် !! ပြသခဲ့သည့်နှစ် !! မှတ်ချက် |- | ၁||ချစ်သောသူတစ်ယောက် |၁၉၆၂||ခင်သန်းနု |- | ၂||နှစ်ယောက်တည်းနေချင်တယ် |၁၉၆၂||တင်တင်မူ၊ဒေစီကျော်ဝင်း |- | ၃||မုန်းတလှဲ့ ပြုံးတလှဲ့||၁၉၆၂ |ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- | ၄||ဆောင်းတညဝယ် |၁၉၆၃||ဝါဝါဝင်းရွှေ |- | ၅||ဗိမ္မသာရ |၁၉၆၃||အေဝမ်းတင်မောင်၊ကြည်ကြည်ဌေး၊ ကြည်ကြည်ညွန့် |- | ၆||မာနတံခွန် |၁၉၆၃||ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- | ၇||ပိတောက်ရိပ်ဝယ် |၁၉၆၃|| ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး၊နှင်းဆီ |- | ၈||ဘဝမှတ်တမ်း |၁၉၆၃||ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- | ၉||မြတ် |၁၉၆၃||မြင့်မြင့်ခင်၊ချစ်စပယ် |- | ၁၀||တပွင့်ထဲပန်မယ် |၁၉၆၃||ကြည်ကြည်ဌေး၊သီသီ |- | ၁၁||မောင်တို့ချယ်ရီမြေ | ၁၉၆၃||ခင်သန်းနု |- | ၁၂||ဤစံအိမ်ဝယ် |၁၉၆၃||ဝါဝါဝင်းရွှေ |- | ၁၃||ချစ်သောမောင်မောင် ||၁၉၆၃||သီသီ |- | ၁၄||မောင်ချော့မြှူပါ့မယ် ||၁၉၆၃||ကြည်ကြည်ဌေး |- | ၁၅||ရင်သွေးရင်နှစ် ||၁၉၆၃||မေသစ်၊ ဝါဝါဝင်းရွှေ |- | ၁၆||သစ္စာတူပြိုင် |၁၉၆၄||မြင့်မြင့်ခင် |- | ၁၇||ဘယ်ရပ်ဌာနီ |၁၉၆၄||ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၁၈||မောင့်အချစ်တော် |၁၉၆၄||တင်တင်မူ၊ချစ်စပယ် |- |၁၉ |မေတ္တာပန်းဥယျာဉ် |၁၉၆၄ |မြင့်မြင့်ခင်၊ခင်သန်းနု |- |၂၀ |သိကြားစေသက်သေညွှန်း |၁၉၆၄ |ဝါဝါဝင်းရွှေ၊ခင်သန်းနု |- |၂၁ |ညီညီလွင် |၁၉၆၄ |ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၂၂ |မုန်းမေ့ပါနိုင် |၁၉၆၅ |တင်တင်မူ၊သီသီ၊ ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၂၃ |ချစ်သဲ |၁၉၆၅ |ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၂၄ |ဆုထူးငယ်ပန်ရွယ်သွန်း |၁၉၆၆ |ဒေစီကျော်ဝင်း၊နွဲ့နွဲ့စန်း |- |၂၅ |ရီးစားဓမြ (ခင်သန်းနု) |၁၉၆၇ |ခင်သန်းနု |- |၂၆ |မောင်မောင်နဲ့သိင်္ဂီ |၁၉၆၇ |စံရှားတင်၊စမ်းစမ်းဝင်း |- |၂၇ |နှင်းပျောက်တဲ့နွေ |၁၉၆၇ |တင်တင်မူ၊ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- |၂၈ |ဆောင်းအိပ်မက် |၁၉၆၇ |ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး၊ အေးအေးသင်း (၁၉၆၇ခုနှစ်တွင် အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆုရရှိသည့်ဇာတ်ကား) |- |၂၉ |ကိုယ့်ချစ်သူဘယ်မှာရှိတယ် |၁၉၆၈ |ခင်သန်းနု |- |၃၀ |သိုး |၁၉၆၈ |ခင်သန်းနု |- |၃၁ |တိမ်လွှာမို့မို့လွင် |၁၉၆၈ |မြင့်မြင့်ခင် |- |၃၂ |ကျောက်မဲအကျဉ်းသား (ခင်သန်းနု) |၁၉၆၉ |ခင်သန်းနု |- |၃၃ |မှုံရွှေရည် (*) |၁၉၇၀ |ခင်သန်းနု၊အောင်လွင်၊ဖိုးပါကြီး၊ခင်လေးဆွေနှင့် ကလေးသရုပ်ဆောင်စန္ဒာလင်း |- |၃၄ |တစ်ကျော့နှစ်ကျော့တေးကိုသီ |၁၉၇၁ |တင်တင်မြ၊ချိုပြုံး |- |၃၅ |အတွယ်အတာ |၁၉၇၂ |(ကလေးသရုပ်ဆောင် စန္ဒာလင်း) |- |၃၆ |လတ်လတ် (ခင်သန်းနု) |၁၉၇၃ |ခင်သန်းနု |- |၃၇ |မုန်းပါတယ်မောင့်ကို |၁၉၇၃ |မြင့်မြင့်ခင် |- |၃၈ |ပန်းမြို့တော်သို့ခြေလှမ်းသုံးဆယ် (ချိုပြုံး) |၁၉၇၃ |ကျော်စွာဝင်း၊ချိုပြုံးတို့ခေါင်းဆောင်ပါဝင်၍ ဧည့်သည်သရုပ်ဆောင်အဖြစ်ပါဝင်သည်။ |- |၃၉ |ချစ်သူရွေးမယ်ချစ်ဝဲလယ် |၁၉၇၅ |မြင့်မြင့်ခင်၊တင်တင်နွဲ့၊စမ်းစမ်းအေး၊မြင့်မြင့်ခိုင်၊ချိုပြုံး၊နွဲ့နွဲ့မူ၊စန္ဒာ တို့နှင့်တွဲဖက်၍ မြန်မာ့ရုပ်ရှင်သမိုင်းတွင် ပထမဆုံးအကြိမ် (၈)ကိုယ်ခွဲသရုပ်ဆောင်သည်။ |- |၄၀ |မင်းဘယ်ပြေးမလဲမိချိုသဲ |၁၉၇၆ |စန္ဒာ |- |၄၁ |တိမ်ဦးလေပြေမောင့်ကိုစေ |၁၉၇၇ |ခင်ယုမေ၊တင်တင်နွဲ့ |- |၄၂ |သက်တန့်ပေါ်ကလူတစ်ယောက် |၁၉၈၀ |ခင်သန်းနု၊အေးအေးသင်း |- |၄၃ |မိန်းမနဲ့ယောက်ျား |၁၉၈၁ |မြင့်မြင့်ခိုင်၊ယဉ်ယဉ်အေး |- |၄၄ |ကျွန်တော်ပြောချင်သောအချစ်အကြောင်း |၁၉၈၁ |ခင်သန်းနွယ် |- |၄၅ |မေတ္တာကမ္ဘာခြားလေသူ |၁၉၈၁ |နွဲ့နွဲ့မူ |- |၄၆ |ချစ်သူကြင်သူမြတ်နိုးသူ |၁၉၈၁ |မြင့်မြင့်ခင်၊မြင့်မြင့်ခိုင် |- |၄၇ |ဇာတိသွေး |၁၉၈၁ |ကြည်ကြည်ဌေး၊ဆွေဇင်ထိုက် |- |၄၈ |ရာမလက္ခဏလိုအချစ်မျိုး |၁၉၈၂ |ဆွေဇင်ထိုက် |- |၄၉ |ဝေဠု |၁၉၈၂ |ကျော်စွာဝင်း၊ မေဝင်းမောင် |- |၅၀ |မိုးပုလဲသူဇာ |၁၉၈၂ |စောမြသန္တာ၊ သီတာဝင်း |- |၅၁ |နှစ်ယောက်တည်းနေချင်တယ် |၁၉၈၂ |ဝင်းဦးအဖြစ်နာမည်ကျော်ခဲ့သည့် တင်တင်မူနှင့်အောင်မြင်ခဲ့သောကားကို ကိုယ်တိုင်ဒါရိုက်တာလုပ်၍ အေးမင်းဝင်း၊ချိုပြုံး၊မေဝင်းမောင်တို့နှင့်ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ |- |၅၂ |ငွေလှိုင်းဇာပေါ်မှာ |၁၉၈၇ |ကိုယ်တိုင်ဒါရိုက်တာလုပ်ပြီး ကျော်စွာဝင်း၊ချိုပြုံးတို့နှင့် ကျော်စွာဝင်းဖခင်နေရာမှ သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ |- |၅၃ |ခိုင်မာလာနှင်းဆီ |၁၉၈၇-၈၈ |ခင်သန်းနုနှင့် ပေ၆၀၀၀ကျော်ရိုက်ကူးထားခဲ့ပြီးကွယ်လွန်ပြီးနောက် ရန်အောင်နှင့်ဆက်လက်ရိုက်ကူးကာ ၁၉၉၂ခုနှစ်တွင် ရုံတင်ပြသခဲ့သည်။ |} == သီဆိုခဲ့သောတေးသီချင်းများ == ခုနစ်ရက်တိုင်တိုင်မအားနိုင် - တင်တင်မြ အေဝမ်းတင်တင်လှ တို့နှင့် တွဲဖက် ခေတ်ဟောင်း ပြန်ဆိုတေး - ၂ ခွေတွဲ (၂၅) ပုဒ် ချစ်ပြုံးမဉ္ဇူ ချစ်မိုးကြီး - ရီရီသန့်နှင့် စုံတွဲတေး ဆင်အံငှက်ပျော (တေးရေး ရေနံသာစိုးလှိုင်) တေလေငှက် (စာသား မောင်ဆွေတင့်၊ သံစဉ် စန္ဒယားလှထွတ်) ထီးကလေးနဲ့နှစ်ကိုယ်ယှဉ် (စာသား ဝင်းဦး၊ သံစဉ် စန္ဒယားလှထွတ်) ထပ်တစ်ရာလန်း နတ်ချင်း နှင့် သီချင်းခန့်များ (၈) ပုဒ် ပုဏ္ဏကလိုအချစ်မျိုး (၁၀) ပုဒ် ပြည်တော်ဝင် မပြီးသေးသောပန်းချီကား - တစ်ပုဒ်ချင်းဓာတ်ပြား (တေးရေး မြို့မငြိမ်း) မဟာဂီတတေးသီချင်းများ အမှတ် (၁) (၁၃) ပုဒ် မောင်တို့ချယ်ရီမြေ - ရုပ်ရှင်တေး မျက်ဝန်းမှတဆင့် မျက်ဝန်းလဲ့ပြာပြာ - တစ်ပုဒ်ချင်းဓာတ်ပြား ရေဒီယို ရုပ်ရှင်ဇယတ်ဝင်တေး (တေးရေး ဘိုကလေးတင့်အောင်) မြနန္ဒာ (တေးရေး နန်းတော်ရှေ့ဆရာတင်) မြို့မတေးသံ မြန်မာ့ရှုခင်းမြန်မာ့စိတ်ရင်း မြန်မာ့သိုင်းပညာ ရတနာပုံ တေးစီးရီး - မေသစ် ရီရီသန့် တို့နှင့် တွဲဖက် (၁၅) ပုဒ် အလင်္ကာကျော်စွာ ဆရာ ရွှေပြည်အေး တေးနုလက်ရာ အမှတ် (၃) အောင်ပင်လယ် ==အကိုးအကား== {{reflist}} {{lifetime|၁၉၃၅|၁၉၈၈}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား အဆိုတော်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆုရှင်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ]] gy4tsoz6tok3bbl1w3di3rn7pa5pfpj 1052393 1052392 2026-09-11T16:20:27Z ~2026-39963-61 145736 /* သီဆိုခဲ့သောတေးသီချင်းများ */ 1052393 wikitext text/x-wiki {{Infobox artist | name= ဝင်းဦး | image= Winoo.gif | caption= | birth_name= လှမြင့် | other name = ကိုဦး | birth_date= {{Birth date|1935|03|13|df=y}} | birth_place= [[ရန်ကုန်မြို့]] | death_date= {{Death date and age|1988|12|14|1935|03|13|df=y}} | death_place= [[ရန်ကုန်မြို့]] | resting_place= [[ရန်ကုန်မြို့]] | nationality= မြန်မာ | education= တီတီစီလေ့ကျင့်ရေးကျောင်း၊ [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]၊ ဗိုလ်သင်တန်းအပတ်စဉ်(၈) | known_for= ဒါရိုက်တာ၊ မင်းသား၊ ဇာတ်ညွှန်းဆရာ၊ အဆိုတော်၊ စာရေးဆရာ၊ ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီပိုင်ရှင်နှင့် မဂ္ဂဇင်းစာအုပ်ထုတ်ဝေသူပိုင်ရှင် | notable_works= {{unbulleted list | ''နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်'' ၁၉၆၂ | ''[[မောင်တို့ချယ်ရီမြေ]]'' ၁၉၆၃ | ''[[တိမ်လွှာမို့မိုလွင်]]'' ၁၉၆၇ | ''မင်း ဘယ်ပြေးမလဲ မိချိုသဲ'' | ''ဆောင်းအိပ်မက်'' ၁၉၆၇ | [[မှုံရွှေရည်]] | ''သိုး''၊ ''ကျောက်မဲအကျဉ်းသား'' | ''[[တကျော့ နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ (ရုပ်ရှင်)|တကျော့နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ]]'' | ''ခိုင်မာလာနှင်းဆီ'' }} | movement= | spouse= }} '''ဝင်းဦး''' (၁၉၃၅-၁၉၈၈) သည် မြန်မာ့အနုပညာသမိုင်းတွင် ထူးချွန်သော မင်းသား၊ ဒါရိုက်တာ၊ ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီပိုင်ရှင်၊ ဇာတ်ညွှန်းရေးဆရာ၊ စာရေးဆရာ၊ မဂ္ဂဇင်းထုတ်ဝေသူ၊ ပုံနှိပ်တိုက်ပိုင်ရှင်၊ အဆိုတော် နှင့် ဓာတ်ပြားတိုက်ပိုင်ရှင် ဖြစ်သည်။ == ငယ်ဘဝ == ဝင်းဦးကို သမိုင်းအငြိမ်းစားပါမောက္ခ [[ဘညွန့်|ဦးဘညွန့်]] (ခေတ်ဟောင်းတေးဂီတသမိုင်းတွင်ထင်ရှားသည့် ချစ်ဒုက္ခသီချင်းသီဆိုသူ) နှင့် ဒေါ်နှင်းရီ (မင်နီဘခက်)တို့က ရန်ကုန်မြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ ဝင်းဦး၏ အမည်ရင်းမှာ လှမြင့်ဖြစ်ပြီး ငယ်နာမည်မှာ ဘိုနီဖြစ်သည်။ မွေးချင်းငါးဦးအနက် တတိယမြောက်ဖြစ်သည်။ မွေးချင်းအားလုံးမှာ အနုပညာရှင်များဖြစ် အစဉ်လိုက် ဒေါ်တင်တင်ဦး (စာရေးဆရာမမေယု)၊ ကိုကျော်ဝင်း (မင်းသား ဝင်းညွန့်)၊ ကိုအုန်းကြိုင် (မင်းသား အောင်မိုး)၊ တက္ကသိုလ် ကြည်ရွှင်တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ဝင်းဦးဟု နာမည်ပေးထားခြင်းမှာ အစ်မဖြစ်သူ တင်တင်ဦး နှင့် အစ်ကိုဝင်းညွန့် နာမည် ရှေ့ဆုံးနှင့် နောက်ဆုံးစာလုံးကိုယူ၍ ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ဦးဘညွန့်သည်ချစ်ဒုက္ခနှင့်ဆူထူးရွယ်သီချင်းနှစ်ပုဒ်ဖြင့် ဓာတ်ပြားရအဆိုတော်အဖြစ် နာမည်ကျန်ရစ်သူ ဖြစ်ကာ တက္ကသိုလ်ပါမောက္ခတစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။ မိခင် မင်နီဘခက်၏ ဖခင်သည် မြန်မာတိုင်းရင်းဆေးပညာအကြောင်း သုတေသနများ ဆောင်ရွက်ခဲ့သော ဆရာဝန် ကာနယ်ဘခက် ဖြစ်၍ ကာနယ်ဘခက်ရဲ့ ဖခင်ဖြစ်သူမှာ မြန်မာပြည်၌ ပထမဆုံးဖွဲ့ခဲ့သည့် လက်ထောက်ဘုရင်ခံ၏ အတိုင်ပင်ခံကောင်စီဝင် မော်လမြိုင်မြို့မှ ဦးခက် ဖြစ်သည်။<ref name="bbc myanmar"/> == ပညာရေး == ဝင်းဦးသည် [[ဒုတိယကမ္ဘာစစ်]]ကြီး ပြီးသောအခါ တီတီစီလေ့ကျင့်ရေးကျောင်းတွင် ပညာကို စတင်သင်ယူခဲ့သည်။ တီတီစီကျောင်းမှာပင် တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းအောင်မြင်ခဲ့သည်။ [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]တွင် ဆက်လက် ပညာသင်ကြားရာ ဥပစာအထက်တန်း အောင်မြင်ခဲ့သည်။ တက္ကသိုလ်ပညာကို ဆုံးခန်းတိုင် မသင်ဘဲ ဗိုလ်သင်တန်းအပတ်စဉ်(၈)ကို တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်ကိုဦး အမည်ဖြင့် တပ်မတော် (ကြည်း) ၌ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ == စစ်မှုထမ်းဘဝ == ဝင်းဦးသည် တပ်မဟာ(၅)နှင့် တပ်ရင်း(၇)တို့)တွင် အမှုထမ်းခဲ့သည်။ ယင်းကဲ့သို့ အမှုထမ်းနေစဉ်အတွင်း [[မှော်ဘီမြို့]]ရှိ ကြည်း၊ ရေ၊ လေ၊ ပူးပေါင်းစစ်ဆင်ရေး လေထီးသင်တန်းသို့ တက်ရောက်ပြီး ၁၉၅၉ ခုနှစ်တွင် ဩစတြေးလျနိုင်ငံသို့ လေထီးပညာရပ်များ သွားရောက် သင်ကြားခဲ့သည်။ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာသောအခါ မှော်ဘီလေထီးသင်တန်းကျောင်းတွင် နည်းပြအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီးနောက် ၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် တပ်မတော်မှ ဗိုလ်ကြီးအဆင့်ဖြင့် အနားယူခဲ့သည်။<ref name="multi-talented">{{cite web |url=https://www.moi.gov.mm/npe/?q=news/7/08/2013/id-4850|title=မြန်မာ့အနုပညာလောက၏ စွယ်စုံအနုပညာရှင် အကယ်ဒမီ ဝင်းဦး |last=Phyo Sandar Myint |first= |date=7 August 2013|access-date=16 May 2020 |language=Myanmar |trans-title=Academy-winner Win Oo, a multi-talented artist in the Myanma entertainment industry (literature, music and films}}</ref> == အနုပညာလုပ်ငန်း == ဝင်းဦးသည် စာပေလောကတွင် အောင်မြင်ခဲ့သလို ရုပ်ရှင်လောကတွင်လည်း လျှမ်းလျှမ်းတောက်အောင်မြင်ခဲ့သည့် အနုပညာသမားတစ်ဦးဖြစ်သည်။ ဝင်းဦးသည် ''မင်းထင်ရွှေမှန်'' ရာဇဝင်ဇာတ်ကား ဇာတ်ညွှန်းရေးသားရာမှ အစပြုကာ စာပေလောကမှ ရုပ်ရှင်လောကသို့ နယ်ပယ်ချဲ့ထွင်လာခဲ့သည်။ ဝင်းဦး၏ ပွဲဦးထွက်ဇာတ်ကားမှာ [[ရှုမဝ ရုပ်စုံမဂ္ဂဇင်း|ရှုမဝ မဂ္ဂဇင်း]]တွင် သူကိုယ်တိုင်ရေးသားထားသည့် ''နှစ်ယောက်ထဲနေချင်တယ်'' ဝတ္ထုရှည်ကို မင်းသမီး [[တင်တင်မူ]]နှင့်အတူ ဇာတ်ကား အဖြစ် ပုံဖော်ခဲ့သည်။ ထိုဇာတ်ကားနှင့်အတူ ယင်းဇာတ်ကား၏ဇာတ်ဝင်တေးဖြစ်သည့် ''မီးပုံပွဲ'' သီချင်းသည် ထိုအချိန်က ဝင်းဦးဟူသော သရုပ်ဆောင်သစ်၏ နာမည်နှင့်အတူ မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံးရှိ ရုပ်ရှင်ပရိသတ်များ၏ ရင်ထဲသို့ လွှမ်းမိုးနိုင်ခဲ့သည်။ သို့သော် ထိုဇာတ်ကားသည် ဝင်းဦး၏ ပထမဆုံး ရုံတင်ခဲ့သောဇာတ်ကားမဟုတ်ပေ။ ပထမဆုံးရုပ်ရှင်ဖြစ်သည့် "နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်" ဇာတ်ကား ရိုက်ကူးနေစဉ်မှာပင် မြဇော်ရုပ်ရှင် ထုတ်လုပ်ရေးက ဒါရိုက်တာ မင်းရှင်နောင်အား တာဝန်ပေးပီး " ချစ်သောသူ တယောက်" ဇာတ်ကားကို ရိုက်ကူးစေခဲ့သည်။ " ချစ်သောသူ တယောက်" ဇာတ်ကားသည် " နှစ်ယောက်ထဲနေချင်တယ်" ဇာတ်ကားထက် စောစီးစွာ ရုံတင်ခဲ့သော်လည်း အောင်မြင်မှု မရခဲ့ပေ။ ထို့အပြင် ဝင်းဦးသည် အခြားသောရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီများအတွက် ဇာတ်ကားပေါင်းများစွာတွင် ပါဝင်သရုပ်ဆောင် ပေးခဲ့ရုံသာမက "စန္ဒာ" ကိုယ်ပိုင်ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီကိုလည်း တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ဝင်းဦးကိုယ်တိုင်ဒါရိုက်တာလုပ်ပြီး ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သော ''ဆောင်းအိပ်မက်'' ဇာတ်ကားတွင် နှစ်ကိုယ်ခွဲသရုပ်ဆောင်မှုဖြင့် ၁၉၆၇ခုနှစ်တွင် ပထမဆုံးအကြိမ် [[မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆု|အကယ်ဒမီဆု]] ရရှိခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်တွင် အလားတူပင် ကိုယ်တိုင်ပါဝင်သရုပ်ဆောင် ရိုက်ကူးခဲ့သည့် နာမည်ကျော် ''[[မှုံရွှေရည်]]'' ဇာတ်ကားဖြင့် ဒုတိယအကြိမ် အကယ်ဒမီဆု ထပ်မံရရှိခဲ့ပြန်သည်။ ဝင်းဦး၏ အနုပညာ သက်တမ်းတလျှောက်တွင် အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆု နှစ်ကြိမ်၊ ဇာတ်ကားဆု နှစ်ကြိမ် ရရှိဆွတ်ခူးနိုင်ခဲ့သည်။ ဝင်းဦးရိုက်ကူးခဲ့သည့် ''ချစ်သူရွေးမယ်ချစ်ဝဲလယ်'' ဇာတ်ကားသည် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်လောက၏ပထမဆုံးသော ရှစ်ကိုယ်ခွဲ ဇာတ်ကား ဖြစ်သည်။<ref name="bbc myanmar">{{cite web |url=https://www.bbc.com/burmese/in-depth-46605005|title= နှုတ်ခမ်းမွေးမင်းသား ဝင်းဦးရဲ့ အမြတ်နိုးဆုံးအနုပညာက ဘာလဲ|website= BBC Myanmar|last= Bo Bo |first= |date=18 December 2018|access-date=16 May 2020 |language=Myanmar |trans-title=What’s the type of arts the mustache actor Win Oo admires best?}}</ref> ဝင်းဦးပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည့် နာမည်ကြီးဇာတ်ကားအချို့မှာ မင်းသမီး တင်တင်မူနှင့် နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်၊ [[ခင်သန်းနု]]နှင့် မှုံရွှေရည်၊ [[မောင်တို့ချယ်ရီမြေ]]နှင့် ကျောက်မဲအကျဉ်းသား မြင့်မြင့်ခင်နှင့် တိမ်လွှာမို့မိုလွင်၊ စန္ဒာနှင့် မင်း ဘယ်ပြေးမလဲ မိချိုသဲ၊ တင်တင်အေး၊ အေးအေးသင်းတို့နှင့် ဆောင်းအိပ်မက်၊ ချစ်စပယ်နှင့် မောင့်အချစ်တော်၊ [[နေဝင်း၊ ကောလိပ်ဂျင်|ကောလိပ်ဂျင်နေဝင်း]]၊ [[ခင်သန်းနု]]တို့နှင့် သိုး၊ မင်းသမီးချိုပြုံး၊ [[တင်တင်မြ]] တို့နှင့် [[တကျော့ နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ (ရုပ်ရှင်)|တကျော့နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ]]၊ မင်းသမီးမပါပဲရိုက်ကူးခဲ့သည့် အတွယ်အတာ နှင့် နောက်ဆုံးရိုက်ကူးခဲ့သည့် ခိုင်မာလာနှင်းဆီ ဇာတ်ကားတို့မှာ အထူးထင်ရှားခဲ့သည်။ <ref>{{cite book|publisher=ပညာရွှေတောင် စာအုပ်တိုက်|date=ဧပြီ ၂၀၀၃|edition=ပထမ အကြိမ်|author=ပြန်ကြားရေးနှင့် ပြည်သူ့ ဆက်ဆံရေး ဦးစီး ဌာန (ရုံးချုပ်) စာတည်း အဖွဲ့|title=နှစ်ဆယ် ရာစု မြန်မာ စာရေး ဆရာ များနှင့် စာစု စာရင်း}}</ref><ref name="multi-talented"/> === အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆု === အကယ်ဒမီ (အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆု) နှစ်ကြိမ် ဆွတ်ခူးရရှိခဲ့သည်။ * ၁၉၆၇-ခုနှစ် (ဆောင်းအိပ်မက်)ဇာတ်ကား * ၁၉၇၀-ခုနှစ် (မှုံရွှေရည်)ဇာတ်ကား ၎င်းအပြင် ဝင်းဦး၏ အဆိုတော်ဘဝကို အစပြုခဲ့သည့် သီချင်းမှာ "တေလေငှက်"ဖြစ်ပြီး ယင်းသီချင်းကို "ချစ်သောသူတစ်ယောက်"ဇာတ်ကားတွင် ကိုယ်တိုင်သီဆိုသရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ဝင်းဦးသည် အချစ်၊ အလွမ်း၊ တိုင်းပြု ပြည်ပြု သီချင်းများနှင့် ခေတ်ပေါ်သီချင်းများ သာမက ရှေးသီချင်းကြီးများကိုပါ ပိုင်နိုင်စွာသီဆိုနိုင်သူ တစ်ဦးဖြစ်ပြီး တစ်ချိန်က [[မန္တလေး]][[မြို့မအပျော်တမ်းတူရိယာအဖွဲ့]]နှင့်တွဲဖက်၍လည်း သီချင်းများ သီဆိုခဲ့သည်။ ၎င်းအပြင် "ကင်းဝန်" အမည်ရှိဓာတ်ပြားကုမ္ပဏီ တည်ထောင်ကာ ကိုယ်တိုင်သီဆိုသည့် သီချင်းများကို ဓာတ်ပြားများအဖြစ် ထုတ်လုပ်ဖြန့်ဖြူးခဲ့သေးသည်။ == စာပေလုပ်ငန်း == ဝင်းဦးသည် ကျောင်းသား ဘဝကပင် သွေးသောက် မဂ္ဂဇင်းနှင့် ရှုမဝမဂ္ဂဇင်း တို့တွင် ညိုမင်းလွင် ကလောင် အမည်ဖြင့် ကဗျာ၊ ဝတ္ထုများ ရေးသားခဲ့သည်။ ပထမဆုံး ရေးသားခဲ့သော ဝတ္ထုမှာ ဂျိန်း ဖြစ်သည်။ ၁၉၆ဝ ပြည့်နှစ် ရှုမဝမဂ္ဂဇင်း၌ တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားတစ်ဦး မဂ္ဂဇင်း ဝတ္ထုရှည်ကြီးကို ရေးသားခဲ့သည်။ ဤမဂ္ဂဇင်း ဝတ္ထုရှည်ကို ဝင်းဦး ကလောင်အမည်ဖြင့် ရေးသားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဝင်းဦး ဆိုသော အမည်သည် ယင်း ဝတ္ထုရှည်ကြီးကြောင့် နာမည်ကျော်ကြား လူသိများခဲ့သည် မှန်သော်လည်း တစ်နိုင်ငံလုံးက ဝင်းဦးကို အသိအမှတ် ပြုခဲ့သည်မှာ ရုပ်ရှင်ကြောင့်ပင် ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်းတိုက်ကို တည်ထောင်ပြီး မြန်မာ့စာပေသမိုင်းတွင် ပထမဆုံးသော ရောင်စုံအော့ဖ်ဆက် နည်းဖြင့် ထုတ်လုပ်သည့် ပထမဆုံးသော "စန္ဒာ"ပုဂ္ဂလိက ရောင်စုံမဂ္ဂဇင်းကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။<ref>{{cite web |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/laughter-the-best-medicine.html |title=Laughter, the best medicine |last=Kyaw Hsu Mon |first= |date=29 August 2015 |website=The Irrawaddy |access-date=16 May 2020 |quote= In the 1960s, Maung Maung’s work appeared in “Sandar,” a popular magazine published by actor Win Oo.}}</ref> ထိုမဂ္ဂဇင်းတွင် ဝင်းဦးသည် ခင်မောင်ဝင့်အမည်ဖြင့် ကမ္ဘာ့ရုပ်ရှင်လောကနှင့် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်လောကအကြောင်းများကို သုတရသ ပြောင်မြောက်စွာ ရေးသားခဲ့သည်။ ယင်းမဂ္ဂဇင်းတွင် ကလေးများအတွက် ဦးဦးပုံပြောမယ်၊ အမျိုးသမီးများအတွက် မရှပ်တေး ဟူသော အခန်းကဏ္ဍများကြောင့် ပရိသတ်များ၏အထူး အားပေးမှုကိုရရှိကာ ထိုအချိန်က စောင်ရေအများဆုံးသော မဂ္ဂဇင်း တစ်စောင်ဖြစ်ခဲ့သည်။ စာမူ အရေအတွက် များများ ဖော်ပြနိုင်ရန်အတွက် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်းတွင် စာလုံးသေး (၁၂) ပွိုင့်ကို စတင် အသုံးပြုခဲ့သည်။ ဝင်းဦး၏ ကလောင်အမည်ခွဲများမှာ ညိုမင်းလွင်၊ ခင်မောင်ဝင့်၊ မိုးကျော်ခေါင် နှင့် ကိုဦးတို့ ဖြစ်သည်။ == ဘဝနိဂုံး == ထို့နောက် ဝင်းဦးသည် ၁၉၈၈ခုနှစ် ဧပြီလတွင် အူမကြီးကင်ဆာကြောင့် ဗြိတိန်သို့ ဆေးသွားကုပြီး ပြန်လာသည်။ ၁၉၈၈ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ခိုင်မာလာနှင်းဆီ ဇာတ်ကားရိုက်ကူးဆဲတွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ကွယ်လွန်ပြီးသောအခါ ဝင်းဦး၏ အမွေများအား ဒေါ်အိုင်ရင်းတင်လှက ဆက်ခံရသည်။ ပေခြောက်ထောင်ကျော် ရိုက်ကူးထားကာ အပြီးမသတ် ရသေးသော ခိုင်မာလာနှင်းဆီ ဇာတ်ကားကို ဒေါ်အိုင်ရင်းတင်လှက ရုပ်ရှင်မင်းသား[[ရန်အောင်(ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်)|ရန်အောင်]] နှင့် အစားထိုး အပြီးသတ် ရိုက်ကူးခဲ့သည်။<ref>အမှတ်(၂၆၄) နိုဝင်ဘာလ၊ ၁၉၉၁−ခုနှစ်ထုတ် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်း၊</ref> == ရေးသား ပြုစုခဲ့သော စာအုပ်များ == {| class="wikitable sortable" ! စဉ် !! အမည် !! ထုတ်ဝေနှစ် !! မှတ်ချက် |- | ၁||[[ကျွန်တော်မွှေးတဲ့မီး (စာအုပ်)|ကျွန်တော်မွှေးတဲ့မီး]]||၁၉၆၉||လုံးချင်းဝတ္ထု |- | ၂||[[သိုး (စာအုပ်)|သိုး]]||၁၉၆၁||လုံးချင်းဝတ္ထု |- | ၃||[[နုနုငယ်ငယ် (စာအုပ်)|နုနုငယ်ငယ်]]||၁၉၆၁||လုံးချင်းဝတ္ထု |- | ၄||[[အာကသဒုံးယာဉ် လက်နက်များ (စာအုပ်)|အာကသဒုံးယာဉ် လက်နက်များ]]||၁၉၆၁|| |- | ၅||[[အသက်ရှင်နေနည်းနှင့် လေဟာပြင်ခရီး (စာအုပ်)|အသက်ရှင်နေနည်းနှင့် လေဟာပြင်ခရီး]]||၁၉၆၁||၁၉၆၁ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် ရှုမဝပုံနှိပ်တိုက်မှ ရိုက်နှိပ်သည်။ |- | ၆||[[မုန်းလဲမေ့ပါနိုင် (စာအုပ်)|မုန်းလဲမေ့ပါနိုင်]]||၁၉၆၂|| |- | ၇||[[လွမ်းလေသူ အမိုက်အမဲ ဝတ္ထုတိုပေါင်းချုပ်]]||၁၉၆၂||ကင်းဝန်စာအုပ်အမှတ်(၅)၊၁၉၆၂ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၈||[[တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားတစ်ဦး (စာအုပ်)|တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားတစ်ဦး]]||၁၉၆၂|| |- | ၉||[[နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ် (စာအုပ်)|နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်]]||၁၉၆၂|| |- | ၁၀||တေးသီချင်းဆန်းများ||၁၉၆၃|| |- | ၁၁||[[ပန်းကြဲတဲ့ ဖဲစက်ရာမှာ (စာအုပ်)|ပန်းကြဲတဲ့ ဖဲစက်ရာမှာ]]||၁၉၆၃|| |- | ၁၂||[[မျက်ရှု (စာအုပ်)|မျက်ရှု]]||၁၉၆၆|| |- | ၁၃||[[ယောက်ျား မပီသသူနှင့် ချစ်မိသူ လူတစ်ယောက်အကြောင်း (စာအုပ်)|ယောက်ျား မပီသသူနှင့် ချစ်မိသူ လူတစ်ယောက်အကြောင်း]]||၁၉၆၉|| |- | ၁၄||[[အသည်းစား မဟာရာဇာ၏ ရှင်းတမ်း (စာအုပ်)|အသည်းစား မဟာရာဇာ၏ ရှင်းတမ်း]]||၁၉၆၉|| |- | ၁၅||ဝင်းဦး၏တေးပေါင်းချုပ်||၁၉၆၉||၁၉၆၉ခုနှစ်၊ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၁၆|| တေးပေါင်းချုပ် လက်ရွေးစင်||၁၉၆၉|| |- | ၁၇||[[နှလုံးသား အသစ်နှင့် ချစ်မည့်သူ (စာအုပ်)|နှလုံးသား အသစ်နှင့် ချစ်မည့်သူ]]||၁၉၇ဝ|| |- | ၁၈||[[မိန်းမလှအမုန်း (စာအုပ်)|မိန်းမလှအမုန်း]]||၁၉၇၀|| |- | ၁၉||[[ငွေလှိုင်းဇာပေါ်မှာ (စာအုပ်)|ငွေလှိုင်းဇာပေါ်မှာ]]||၁၉၇၁||လုံးချင်းဝတ္ထု၊ |- | ၂၀||[[ဆွေး (စာအုပ်)|ဆွေး]]||၁၉၇၁||လုံးချင်းဝတ္ထု၊ ၁၉၇၁ အောက်တိုဘာလ ပထမအကြိမ် အုပ်ရေ၆၀၀၀ အဖိုး(၅)ကျပ်။ |- | ၂၁||[[ရေဒီယိုတေးများ (စာအုပ်)|ရေဒီယိုတေးများ]]||၁၉၇၁|| |- | ၂၂||[[လတန်ခူးပေမို့ (စာအုပ်)|လတန်ခူးပေမို့]]||၁၉၇၁||ပထမဆုံးထုတ်ဝေသည့် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်း၌ ရေးသည့် အခန်းဆက် ဝတ္ထုရှည် |- | ၂၃||[[နောင်အင်းလေး (စာအုပ်)|နောင်အင်းလေး]]||၁၉၇၂||မြန်မာ့အလင်း၌ ရေးသည့် အခန်းဆက် ဝတ္ထုရှည် |- | ၂၄||[[ကြင်နာသူ့အသဲ (စာအုပ်)|ကြင်နာသူ့အသဲ]]||၁၉၇၂||ဤစာအုပ်ကို [[ချစ်သူကြင်သူမြတ်နိုးသူ]] အမည်ဖြင့် ရုပ်ရှင်ရိုက်ခဲ့သည်။ |- | ၂၅||[[ချစ်ဦးသူနှင့် ချစ်ဖူးသူ (စာအုပ်)|ချစ်ဦးသူနှင့် ချစ်ဖူးသူ]]||၁၉၇၂|| |- | ၂၆||[[ဩစတြေးလျမှ ချစ်သမျှအကြောင်း (စာအုပ်)|ဩစတြေးလျားမှ ချစ်သမျှအကြောင်း]]||၁၉၇၂||၁၉၇၂ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလတွင် ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၂၇||[[နာမည်ကျော် ဇာတ်လိုက်မင်းသား ကိုဂွတို (စာအုပ်)|နာမည်ကျော် ဇာတ်လိုက်မင်းသား ကိုဂွတို]]||၁၉၇၃||စန္ဒာ ရုပ်စုံမဂ္ဂဇင်း၌ ရေးသည့် အခန်းဆက် ဝတ္ထုရှည် |- | ၂၈||[[ကျွန်တော် ကျွန်မတို့အရွယ်]]||၁၉၇၄||၁၉၇၄ခုနှစ်၊ ဇွန်လတွင် စန္ဒာပုံနှိပ်တိုက်မှ ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၂၉|| [[ဆယ်စုခေတ် တစ်နှစ်စွန်း မန်းသင်္ကြန် (စာအုပ်)|ဆယ်စုခေတ် တစ်နှစ်စွန်း မန်းသင်္ကြန်]]||၁၉၇၉||၁၉၇၉ ဩဂုတ်လတွင် ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၃၀|| [[ပုဂ္ဂိုလ်ကျော် (၁၃) ဦး (စာအုပ်)|ပုဂ္ဂိုလ်ကျော် (၁၃) ဦး]]||၁၉၆၂||၁၉၆၂ခုနှစ်၊ ရှုမဝစာအုပ်တိုက်မှ ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၃၁|| [[မျှော်လင့်ခိုး သံသရာဝယ် (စာအုပ်)|မြှော်လင့်ခိုး သံသရာဝယ်]]|| || |- | ၃၂||[[သည်ခေတ် သည်အရွယ် သည်လိင်ကိစ္စ (စာအုပ်)|သည်ခေတ် သည်အရွယ် သည်လိင်ကိစ္စ]]|| || |} == သရုပ်ဆောင်ခဲ့သော ရုပ်ရှင်ကားများ == {| class="wikitable sortable" ! စဉ် !! ဇာတ်ကားအမည် !! ပြသခဲ့သည့်နှစ် !! မှတ်ချက် |- | ၁||ချစ်သောသူတစ်ယောက် |၁၉၆၂||ခင်သန်းနု |- | ၂||နှစ်ယောက်တည်းနေချင်တယ် |၁၉၆၂||တင်တင်မူ၊ဒေစီကျော်ဝင်း |- | ၃||မုန်းတလှဲ့ ပြုံးတလှဲ့||၁၉၆၂ |ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- | ၄||ဆောင်းတညဝယ် |၁၉၆၃||ဝါဝါဝင်းရွှေ |- | ၅||ဗိမ္မသာရ |၁၉၆၃||အေဝမ်းတင်မောင်၊ကြည်ကြည်ဌေး၊ ကြည်ကြည်ညွန့် |- | ၆||မာနတံခွန် |၁၉၆၃||ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- | ၇||ပိတောက်ရိပ်ဝယ် |၁၉၆၃|| ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး၊နှင်းဆီ |- | ၈||ဘဝမှတ်တမ်း |၁၉၆၃||ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- | ၉||မြတ် |၁၉၆၃||မြင့်မြင့်ခင်၊ချစ်စပယ် |- | ၁၀||တပွင့်ထဲပန်မယ် |၁၉၆၃||ကြည်ကြည်ဌေး၊သီသီ |- | ၁၁||မောင်တို့ချယ်ရီမြေ | ၁၉၆၃||ခင်သန်းနု |- | ၁၂||ဤစံအိမ်ဝယ် |၁၉၆၃||ဝါဝါဝင်းရွှေ |- | ၁၃||ချစ်သောမောင်မောင် ||၁၉၆၃||သီသီ |- | ၁၄||မောင်ချော့မြှူပါ့မယ် ||၁၉၆၃||ကြည်ကြည်ဌေး |- | ၁၅||ရင်သွေးရင်နှစ် ||၁၉၆၃||မေသစ်၊ ဝါဝါဝင်းရွှေ |- | ၁၆||သစ္စာတူပြိုင် |၁၉၆၄||မြင့်မြင့်ခင် |- | ၁၇||ဘယ်ရပ်ဌာနီ |၁၉၆၄||ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၁၈||မောင့်အချစ်တော် |၁၉၆၄||တင်တင်မူ၊ချစ်စပယ် |- |၁၉ |မေတ္တာပန်းဥယျာဉ် |၁၉၆၄ |မြင့်မြင့်ခင်၊ခင်သန်းနု |- |၂၀ |သိကြားစေသက်သေညွှန်း |၁၉၆၄ |ဝါဝါဝင်းရွှေ၊ခင်သန်းနု |- |၂၁ |ညီညီလွင် |၁၉၆၄ |ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၂၂ |မုန်းမေ့ပါနိုင် |၁၉၆၅ |တင်တင်မူ၊သီသီ၊ ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၂၃ |ချစ်သဲ |၁၉၆၅ |ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၂၄ |ဆုထူးငယ်ပန်ရွယ်သွန်း |၁၉၆၆ |ဒေစီကျော်ဝင်း၊နွဲ့နွဲ့စန်း |- |၂၅ |ရီးစားဓမြ (ခင်သန်းနု) |၁၉၆၇ |ခင်သန်းနု |- |၂၆ |မောင်မောင်နဲ့သိင်္ဂီ |၁၉၆၇ |စံရှားတင်၊စမ်းစမ်းဝင်း |- |၂၇ |နှင်းပျောက်တဲ့နွေ |၁၉၆၇ |တင်တင်မူ၊ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- |၂၈ |ဆောင်းအိပ်မက် |၁၉၆၇ |ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး၊ အေးအေးသင်း (၁၉၆၇ခုနှစ်တွင် အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆုရရှိသည့်ဇာတ်ကား) |- |၂၉ |ကိုယ့်ချစ်သူဘယ်မှာရှိတယ် |၁၉၆၈ |ခင်သန်းနု |- |၃၀ |သိုး |၁၉၆၈ |ခင်သန်းနု |- |၃၁ |တိမ်လွှာမို့မို့လွင် |၁၉၆၈ |မြင့်မြင့်ခင် |- |၃၂ |ကျောက်မဲအကျဉ်းသား (ခင်သန်းနု) |၁၉၆၉ |ခင်သန်းနု |- |၃၃ |မှုံရွှေရည် (*) |၁၉၇၀ |ခင်သန်းနု၊အောင်လွင်၊ဖိုးပါကြီး၊ခင်လေးဆွေနှင့် ကလေးသရုပ်ဆောင်စန္ဒာလင်း |- |၃၄ |တစ်ကျော့နှစ်ကျော့တေးကိုသီ |၁၉၇၁ |တင်တင်မြ၊ချိုပြုံး |- |၃၅ |အတွယ်အတာ |၁၉၇၂ |(ကလေးသရုပ်ဆောင် စန္ဒာလင်း) |- |၃၆ |လတ်လတ် (ခင်သန်းနု) |၁၉၇၃ |ခင်သန်းနု |- |၃၇ |မုန်းပါတယ်မောင့်ကို |၁၉၇၃ |မြင့်မြင့်ခင် |- |၃၈ |ပန်းမြို့တော်သို့ခြေလှမ်းသုံးဆယ် (ချိုပြုံး) |၁၉၇၃ |ကျော်စွာဝင်း၊ချိုပြုံးတို့ခေါင်းဆောင်ပါဝင်၍ ဧည့်သည်သရုပ်ဆောင်အဖြစ်ပါဝင်သည်။ |- |၃၉ |ချစ်သူရွေးမယ်ချစ်ဝဲလယ် |၁၉၇၅ |မြင့်မြင့်ခင်၊တင်တင်နွဲ့၊စမ်းစမ်းအေး၊မြင့်မြင့်ခိုင်၊ချိုပြုံး၊နွဲ့နွဲ့မူ၊စန္ဒာ တို့နှင့်တွဲဖက်၍ မြန်မာ့ရုပ်ရှင်သမိုင်းတွင် ပထမဆုံးအကြိမ် (၈)ကိုယ်ခွဲသရုပ်ဆောင်သည်။ |- |၄၀ |မင်းဘယ်ပြေးမလဲမိချိုသဲ |၁၉၇၆ |စန္ဒာ |- |၄၁ |တိမ်ဦးလေပြေမောင့်ကိုစေ |၁၉၇၇ |ခင်ယုမေ၊တင်တင်နွဲ့ |- |၄၂ |သက်တန့်ပေါ်ကလူတစ်ယောက် |၁၉၈၀ |ခင်သန်းနု၊အေးအေးသင်း |- |၄၃ |မိန်းမနဲ့ယောက်ျား |၁၉၈၁ |မြင့်မြင့်ခိုင်၊ယဉ်ယဉ်အေး |- |၄၄ |ကျွန်တော်ပြောချင်သောအချစ်အကြောင်း |၁၉၈၁ |ခင်သန်းနွယ် |- |၄၅ |မေတ္တာကမ္ဘာခြားလေသူ |၁၉၈၁ |နွဲ့နွဲ့မူ |- |၄၆ |ချစ်သူကြင်သူမြတ်နိုးသူ |၁၉၈၁ |မြင့်မြင့်ခင်၊မြင့်မြင့်ခိုင် |- |၄၇ |ဇာတိသွေး |၁၉၈၁ |ကြည်ကြည်ဌေး၊ဆွေဇင်ထိုက် |- |၄၈ |ရာမလက္ခဏလိုအချစ်မျိုး |၁၉၈၂ |ဆွေဇင်ထိုက် |- |၄၉ |ဝေဠု |၁၉၈၂ |ကျော်စွာဝင်း၊ မေဝင်းမောင် |- |၅၀ |မိုးပုလဲသူဇာ |၁၉၈၂ |စောမြသန္တာ၊ သီတာဝင်း |- |၅၁ |နှစ်ယောက်တည်းနေချင်တယ် |၁၉၈၂ |ဝင်းဦးအဖြစ်နာမည်ကျော်ခဲ့သည့် တင်တင်မူနှင့်အောင်မြင်ခဲ့သောကားကို ကိုယ်တိုင်ဒါရိုက်တာလုပ်၍ အေးမင်းဝင်း၊ချိုပြုံး၊မေဝင်းမောင်တို့နှင့်ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ |- |၅၂ |ငွေလှိုင်းဇာပေါ်မှာ |၁၉၈၇ |ကိုယ်တိုင်ဒါရိုက်တာလုပ်ပြီး ကျော်စွာဝင်း၊ချိုပြုံးတို့နှင့် ကျော်စွာဝင်းဖခင်နေရာမှ သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ |- |၅၃ |ခိုင်မာလာနှင်းဆီ |၁၉၈၇-၈၈ |ခင်သန်းနုနှင့် ပေ၆၀၀၀ကျော်ရိုက်ကူးထားခဲ့ပြီးကွယ်လွန်ပြီးနောက် ရန်အောင်နှင့်ဆက်လက်ရိုက်ကူးကာ ၁၉၉၂ခုနှစ်တွင် ရုံတင်ပြသခဲ့သည်။ |} == သီဆိုခဲ့သောတေးသီချင်းများ == ခုနစ်ရက်တိုင်တိုင်မအားနိုင် - တင်တင်မြ အေဝမ်းတင်တင်လှ တို့နှင့် တွဲဖက် ခေတ်ဟောင်း ပြန်ဆိုတေး - ၂ ခွေတွဲ (၂၅) ပုဒ် ချစ်ပြုံးမဉ္ဇူ ချစ်မိုးကြီး - ရီရီသန့်နှင့် စုံတွဲတေး ဆင်အံငှက်ပျော (တေးရေး ရေနံသာစိုးလှိုင်) တေလေငှက် (စာသား မောင်ဆွေတင့်၊ သံစဉ် စန္ဒယားလှထွတ်) ထီးကလေးနဲ့နှစ်ကိုယ်ယှဉ် (စာသား ဝင်းဦး၊ သံစဉ် စန္ဒယားလှထွတ်) ထပ်တစ်ရာလန်း နတ်ချင်း နှင့် သီချင်းခန့်များ (၈) ပုဒ် ပုဏ္ဏကလိုအချစ်မျိုး (၁၀) ပုဒ် ပြည်တော်ဝင် မပြီးသေးသောပန်းချီကား - တစ်ပုဒ်ချင်းဓာတ်ပြား (တေးရေး မြို့မငြိမ်း) မဟာဂီတတေးသီချင်းများ အမှတ် (၁) (၁၃) ပုဒ် မောင်တို့ချယ်ရီမြေ - ရုပ်ရှင်တေး မျက်ဝန်းမှတဆင့် မျက်ဝန်းလဲ့ပြာပြာ - တစ်ပုဒ်ချင်းဓာတ်ပြား ရေဒီယို ရုပ်ရှင်ဇယတ်ဝင်တေး (တေးရေး ဘိုကလေးတင့်အောင်) မြနန္ဒာ (တေးရေး နန်းတော်ရှေ့ဆရာတင်) မြို့မတေးသံ မြန်မာ့ရှုခင်းမြန်မာ့စိတ်ရင်း မြန်မာ့သိုင်းပညာ မှုန်ရွှေရည် - ရုပ်ရှင်တေး ရတနာပုံ တေးစီးရီး - မေသစ် ရီရီသန့် တို့နှင့် တွဲဖက် (၁၅) ပုဒ် အလင်္ကာကျော်စွာ ဆရာ ရွှေပြည်အေး တေးနုလက်ရာ အမှတ် (၃) အောင်ပင်လယ် ==အကိုးအကား== {{reflist}} {{lifetime|၁၉၃၅|၁၉၈၈}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား အဆိုတော်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆုရှင်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ]] 87v6za8kjnjnfc9iak6m4d37dqzztqo 1052394 1052393 2026-09-11T16:21:05Z ~2026-39963-61 145736 /* သီဆိုခဲ့သောတေးသီချင်းများ */ 1052394 wikitext text/x-wiki {{Infobox artist | name= ဝင်းဦး | image= Winoo.gif | caption= | birth_name= လှမြင့် | other name = ကိုဦး | birth_date= {{Birth date|1935|03|13|df=y}} | birth_place= [[ရန်ကုန်မြို့]] | death_date= {{Death date and age|1988|12|14|1935|03|13|df=y}} | death_place= [[ရန်ကုန်မြို့]] | resting_place= [[ရန်ကုန်မြို့]] | nationality= မြန်မာ | education= တီတီစီလေ့ကျင့်ရေးကျောင်း၊ [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]၊ ဗိုလ်သင်တန်းအပတ်စဉ်(၈) | known_for= ဒါရိုက်တာ၊ မင်းသား၊ ဇာတ်ညွှန်းဆရာ၊ အဆိုတော်၊ စာရေးဆရာ၊ ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီပိုင်ရှင်နှင့် မဂ္ဂဇင်းစာအုပ်ထုတ်ဝေသူပိုင်ရှင် | notable_works= {{unbulleted list | ''နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်'' ၁၉၆၂ | ''[[မောင်တို့ချယ်ရီမြေ]]'' ၁၉၆၃ | ''[[တိမ်လွှာမို့မိုလွင်]]'' ၁၉၆၇ | ''မင်း ဘယ်ပြေးမလဲ မိချိုသဲ'' | ''ဆောင်းအိပ်မက်'' ၁၉၆၇ | [[မှုံရွှေရည်]] | ''သိုး''၊ ''ကျောက်မဲအကျဉ်းသား'' | ''[[တကျော့ နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ (ရုပ်ရှင်)|တကျော့နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ]]'' | ''ခိုင်မာလာနှင်းဆီ'' }} | movement= | spouse= }} '''ဝင်းဦး''' (၁၉၃၅-၁၉၈၈) သည် မြန်မာ့အနုပညာသမိုင်းတွင် ထူးချွန်သော မင်းသား၊ ဒါရိုက်တာ၊ ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီပိုင်ရှင်၊ ဇာတ်ညွှန်းရေးဆရာ၊ စာရေးဆရာ၊ မဂ္ဂဇင်းထုတ်ဝေသူ၊ ပုံနှိပ်တိုက်ပိုင်ရှင်၊ အဆိုတော် နှင့် ဓာတ်ပြားတိုက်ပိုင်ရှင် ဖြစ်သည်။ == ငယ်ဘဝ == ဝင်းဦးကို သမိုင်းအငြိမ်းစားပါမောက္ခ [[ဘညွန့်|ဦးဘညွန့်]] (ခေတ်ဟောင်းတေးဂီတသမိုင်းတွင်ထင်ရှားသည့် ချစ်ဒုက္ခသီချင်းသီဆိုသူ) နှင့် ဒေါ်နှင်းရီ (မင်နီဘခက်)တို့က ရန်ကုန်မြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ ဝင်းဦး၏ အမည်ရင်းမှာ လှမြင့်ဖြစ်ပြီး ငယ်နာမည်မှာ ဘိုနီဖြစ်သည်။ မွေးချင်းငါးဦးအနက် တတိယမြောက်ဖြစ်သည်။ မွေးချင်းအားလုံးမှာ အနုပညာရှင်များဖြစ် အစဉ်လိုက် ဒေါ်တင်တင်ဦး (စာရေးဆရာမမေယု)၊ ကိုကျော်ဝင်း (မင်းသား ဝင်းညွန့်)၊ ကိုအုန်းကြိုင် (မင်းသား အောင်မိုး)၊ တက္ကသိုလ် ကြည်ရွှင်တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ဝင်းဦးဟု နာမည်ပေးထားခြင်းမှာ အစ်မဖြစ်သူ တင်တင်ဦး နှင့် အစ်ကိုဝင်းညွန့် နာမည် ရှေ့ဆုံးနှင့် နောက်ဆုံးစာလုံးကိုယူ၍ ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ဦးဘညွန့်သည်ချစ်ဒုက္ခနှင့်ဆူထူးရွယ်သီချင်းနှစ်ပုဒ်ဖြင့် ဓာတ်ပြားရအဆိုတော်အဖြစ် နာမည်ကျန်ရစ်သူ ဖြစ်ကာ တက္ကသိုလ်ပါမောက္ခတစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။ မိခင် မင်နီဘခက်၏ ဖခင်သည် မြန်မာတိုင်းရင်းဆေးပညာအကြောင်း သုတေသနများ ဆောင်ရွက်ခဲ့သော ဆရာဝန် ကာနယ်ဘခက် ဖြစ်၍ ကာနယ်ဘခက်ရဲ့ ဖခင်ဖြစ်သူမှာ မြန်မာပြည်၌ ပထမဆုံးဖွဲ့ခဲ့သည့် လက်ထောက်ဘုရင်ခံ၏ အတိုင်ပင်ခံကောင်စီဝင် မော်လမြိုင်မြို့မှ ဦးခက် ဖြစ်သည်။<ref name="bbc myanmar"/> == ပညာရေး == ဝင်းဦးသည် [[ဒုတိယကမ္ဘာစစ်]]ကြီး ပြီးသောအခါ တီတီစီလေ့ကျင့်ရေးကျောင်းတွင် ပညာကို စတင်သင်ယူခဲ့သည်။ တီတီစီကျောင်းမှာပင် တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းအောင်မြင်ခဲ့သည်။ [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]တွင် ဆက်လက် ပညာသင်ကြားရာ ဥပစာအထက်တန်း အောင်မြင်ခဲ့သည်။ တက္ကသိုလ်ပညာကို ဆုံးခန်းတိုင် မသင်ဘဲ ဗိုလ်သင်တန်းအပတ်စဉ်(၈)ကို တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်ကိုဦး အမည်ဖြင့် တပ်မတော် (ကြည်း) ၌ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ == စစ်မှုထမ်းဘဝ == ဝင်းဦးသည် တပ်မဟာ(၅)နှင့် တပ်ရင်း(၇)တို့)တွင် အမှုထမ်းခဲ့သည်။ ယင်းကဲ့သို့ အမှုထမ်းနေစဉ်အတွင်း [[မှော်ဘီမြို့]]ရှိ ကြည်း၊ ရေ၊ လေ၊ ပူးပေါင်းစစ်ဆင်ရေး လေထီးသင်တန်းသို့ တက်ရောက်ပြီး ၁၉၅၉ ခုနှစ်တွင် ဩစတြေးလျနိုင်ငံသို့ လေထီးပညာရပ်များ သွားရောက် သင်ကြားခဲ့သည်။ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာသောအခါ မှော်ဘီလေထီးသင်တန်းကျောင်းတွင် နည်းပြအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီးနောက် ၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် တပ်မတော်မှ ဗိုလ်ကြီးအဆင့်ဖြင့် အနားယူခဲ့သည်။<ref name="multi-talented">{{cite web |url=https://www.moi.gov.mm/npe/?q=news/7/08/2013/id-4850|title=မြန်မာ့အနုပညာလောက၏ စွယ်စုံအနုပညာရှင် အကယ်ဒမီ ဝင်းဦး |last=Phyo Sandar Myint |first= |date=7 August 2013|access-date=16 May 2020 |language=Myanmar |trans-title=Academy-winner Win Oo, a multi-talented artist in the Myanma entertainment industry (literature, music and films}}</ref> == အနုပညာလုပ်ငန်း == ဝင်းဦးသည် စာပေလောကတွင် အောင်မြင်ခဲ့သလို ရုပ်ရှင်လောကတွင်လည်း လျှမ်းလျှမ်းတောက်အောင်မြင်ခဲ့သည့် အနုပညာသမားတစ်ဦးဖြစ်သည်။ ဝင်းဦးသည် ''မင်းထင်ရွှေမှန်'' ရာဇဝင်ဇာတ်ကား ဇာတ်ညွှန်းရေးသားရာမှ အစပြုကာ စာပေလောကမှ ရုပ်ရှင်လောကသို့ နယ်ပယ်ချဲ့ထွင်လာခဲ့သည်။ ဝင်းဦး၏ ပွဲဦးထွက်ဇာတ်ကားမှာ [[ရှုမဝ ရုပ်စုံမဂ္ဂဇင်း|ရှုမဝ မဂ္ဂဇင်း]]တွင် သူကိုယ်တိုင်ရေးသားထားသည့် ''နှစ်ယောက်ထဲနေချင်တယ်'' ဝတ္ထုရှည်ကို မင်းသမီး [[တင်တင်မူ]]နှင့်အတူ ဇာတ်ကား အဖြစ် ပုံဖော်ခဲ့သည်။ ထိုဇာတ်ကားနှင့်အတူ ယင်းဇာတ်ကား၏ဇာတ်ဝင်တေးဖြစ်သည့် ''မီးပုံပွဲ'' သီချင်းသည် ထိုအချိန်က ဝင်းဦးဟူသော သရုပ်ဆောင်သစ်၏ နာမည်နှင့်အတူ မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံးရှိ ရုပ်ရှင်ပရိသတ်များ၏ ရင်ထဲသို့ လွှမ်းမိုးနိုင်ခဲ့သည်။ သို့သော် ထိုဇာတ်ကားသည် ဝင်းဦး၏ ပထမဆုံး ရုံတင်ခဲ့သောဇာတ်ကားမဟုတ်ပေ။ ပထမဆုံးရုပ်ရှင်ဖြစ်သည့် "နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်" ဇာတ်ကား ရိုက်ကူးနေစဉ်မှာပင် မြဇော်ရုပ်ရှင် ထုတ်လုပ်ရေးက ဒါရိုက်တာ မင်းရှင်နောင်အား တာဝန်ပေးပီး " ချစ်သောသူ တယောက်" ဇာတ်ကားကို ရိုက်ကူးစေခဲ့သည်။ " ချစ်သောသူ တယောက်" ဇာတ်ကားသည် " နှစ်ယောက်ထဲနေချင်တယ်" ဇာတ်ကားထက် စောစီးစွာ ရုံတင်ခဲ့သော်လည်း အောင်မြင်မှု မရခဲ့ပေ။ ထို့အပြင် ဝင်းဦးသည် အခြားသောရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီများအတွက် ဇာတ်ကားပေါင်းများစွာတွင် ပါဝင်သရုပ်ဆောင် ပေးခဲ့ရုံသာမက "စန္ဒာ" ကိုယ်ပိုင်ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီကိုလည်း တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ဝင်းဦးကိုယ်တိုင်ဒါရိုက်တာလုပ်ပြီး ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သော ''ဆောင်းအိပ်မက်'' ဇာတ်ကားတွင် နှစ်ကိုယ်ခွဲသရုပ်ဆောင်မှုဖြင့် ၁၉၆၇ခုနှစ်တွင် ပထမဆုံးအကြိမ် [[မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆု|အကယ်ဒမီဆု]] ရရှိခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်တွင် အလားတူပင် ကိုယ်တိုင်ပါဝင်သရုပ်ဆောင် ရိုက်ကူးခဲ့သည့် နာမည်ကျော် ''[[မှုံရွှေရည်]]'' ဇာတ်ကားဖြင့် ဒုတိယအကြိမ် အကယ်ဒမီဆု ထပ်မံရရှိခဲ့ပြန်သည်။ ဝင်းဦး၏ အနုပညာ သက်တမ်းတလျှောက်တွင် အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆု နှစ်ကြိမ်၊ ဇာတ်ကားဆု နှစ်ကြိမ် ရရှိဆွတ်ခူးနိုင်ခဲ့သည်။ ဝင်းဦးရိုက်ကူးခဲ့သည့် ''ချစ်သူရွေးမယ်ချစ်ဝဲလယ်'' ဇာတ်ကားသည် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်လောက၏ပထမဆုံးသော ရှစ်ကိုယ်ခွဲ ဇာတ်ကား ဖြစ်သည်။<ref name="bbc myanmar">{{cite web |url=https://www.bbc.com/burmese/in-depth-46605005|title= နှုတ်ခမ်းမွေးမင်းသား ဝင်းဦးရဲ့ အမြတ်နိုးဆုံးအနုပညာက ဘာလဲ|website= BBC Myanmar|last= Bo Bo |first= |date=18 December 2018|access-date=16 May 2020 |language=Myanmar |trans-title=What’s the type of arts the mustache actor Win Oo admires best?}}</ref> ဝင်းဦးပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည့် နာမည်ကြီးဇာတ်ကားအချို့မှာ မင်းသမီး တင်တင်မူနှင့် နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်၊ [[ခင်သန်းနု]]နှင့် မှုံရွှေရည်၊ [[မောင်တို့ချယ်ရီမြေ]]နှင့် ကျောက်မဲအကျဉ်းသား မြင့်မြင့်ခင်နှင့် တိမ်လွှာမို့မိုလွင်၊ စန္ဒာနှင့် မင်း ဘယ်ပြေးမလဲ မိချိုသဲ၊ တင်တင်အေး၊ အေးအေးသင်းတို့နှင့် ဆောင်းအိပ်မက်၊ ချစ်စပယ်နှင့် မောင့်အချစ်တော်၊ [[နေဝင်း၊ ကောလိပ်ဂျင်|ကောလိပ်ဂျင်နေဝင်း]]၊ [[ခင်သန်းနု]]တို့နှင့် သိုး၊ မင်းသမီးချိုပြုံး၊ [[တင်တင်မြ]] တို့နှင့် [[တကျော့ နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ (ရုပ်ရှင်)|တကျော့နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ]]၊ မင်းသမီးမပါပဲရိုက်ကူးခဲ့သည့် အတွယ်အတာ နှင့် နောက်ဆုံးရိုက်ကူးခဲ့သည့် ခိုင်မာလာနှင်းဆီ ဇာတ်ကားတို့မှာ အထူးထင်ရှားခဲ့သည်။ <ref>{{cite book|publisher=ပညာရွှေတောင် စာအုပ်တိုက်|date=ဧပြီ ၂၀၀၃|edition=ပထမ အကြိမ်|author=ပြန်ကြားရေးနှင့် ပြည်သူ့ ဆက်ဆံရေး ဦးစီး ဌာန (ရုံးချုပ်) စာတည်း အဖွဲ့|title=နှစ်ဆယ် ရာစု မြန်မာ စာရေး ဆရာ များနှင့် စာစု စာရင်း}}</ref><ref name="multi-talented"/> === အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆု === အကယ်ဒမီ (အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆု) နှစ်ကြိမ် ဆွတ်ခူးရရှိခဲ့သည်။ * ၁၉၆၇-ခုနှစ် (ဆောင်းအိပ်မက်)ဇာတ်ကား * ၁၉၇၀-ခုနှစ် (မှုံရွှေရည်)ဇာတ်ကား ၎င်းအပြင် ဝင်းဦး၏ အဆိုတော်ဘဝကို အစပြုခဲ့သည့် သီချင်းမှာ "တေလေငှက်"ဖြစ်ပြီး ယင်းသီချင်းကို "ချစ်သောသူတစ်ယောက်"ဇာတ်ကားတွင် ကိုယ်တိုင်သီဆိုသရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ဝင်းဦးသည် အချစ်၊ အလွမ်း၊ တိုင်းပြု ပြည်ပြု သီချင်းများနှင့် ခေတ်ပေါ်သီချင်းများ သာမက ရှေးသီချင်းကြီးများကိုပါ ပိုင်နိုင်စွာသီဆိုနိုင်သူ တစ်ဦးဖြစ်ပြီး တစ်ချိန်က [[မန္တလေး]][[မြို့မအပျော်တမ်းတူရိယာအဖွဲ့]]နှင့်တွဲဖက်၍လည်း သီချင်းများ သီဆိုခဲ့သည်။ ၎င်းအပြင် "ကင်းဝန်" အမည်ရှိဓာတ်ပြားကုမ္ပဏီ တည်ထောင်ကာ ကိုယ်တိုင်သီဆိုသည့် သီချင်းများကို ဓာတ်ပြားများအဖြစ် ထုတ်လုပ်ဖြန့်ဖြူးခဲ့သေးသည်။ == စာပေလုပ်ငန်း == ဝင်းဦးသည် ကျောင်းသား ဘဝကပင် သွေးသောက် မဂ္ဂဇင်းနှင့် ရှုမဝမဂ္ဂဇင်း တို့တွင် ညိုမင်းလွင် ကလောင် အမည်ဖြင့် ကဗျာ၊ ဝတ္ထုများ ရေးသားခဲ့သည်။ ပထမဆုံး ရေးသားခဲ့သော ဝတ္ထုမှာ ဂျိန်း ဖြစ်သည်။ ၁၉၆ဝ ပြည့်နှစ် ရှုမဝမဂ္ဂဇင်း၌ တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားတစ်ဦး မဂ္ဂဇင်း ဝတ္ထုရှည်ကြီးကို ရေးသားခဲ့သည်။ ဤမဂ္ဂဇင်း ဝတ္ထုရှည်ကို ဝင်းဦး ကလောင်အမည်ဖြင့် ရေးသားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဝင်းဦး ဆိုသော အမည်သည် ယင်း ဝတ္ထုရှည်ကြီးကြောင့် နာမည်ကျော်ကြား လူသိများခဲ့သည် မှန်သော်လည်း တစ်နိုင်ငံလုံးက ဝင်းဦးကို အသိအမှတ် ပြုခဲ့သည်မှာ ရုပ်ရှင်ကြောင့်ပင် ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်းတိုက်ကို တည်ထောင်ပြီး မြန်မာ့စာပေသမိုင်းတွင် ပထမဆုံးသော ရောင်စုံအော့ဖ်ဆက် နည်းဖြင့် ထုတ်လုပ်သည့် ပထမဆုံးသော "စန္ဒာ"ပုဂ္ဂလိက ရောင်စုံမဂ္ဂဇင်းကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။<ref>{{cite web |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/laughter-the-best-medicine.html |title=Laughter, the best medicine |last=Kyaw Hsu Mon |first= |date=29 August 2015 |website=The Irrawaddy |access-date=16 May 2020 |quote= In the 1960s, Maung Maung’s work appeared in “Sandar,” a popular magazine published by actor Win Oo.}}</ref> ထိုမဂ္ဂဇင်းတွင် ဝင်းဦးသည် ခင်မောင်ဝင့်အမည်ဖြင့် ကမ္ဘာ့ရုပ်ရှင်လောကနှင့် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်လောကအကြောင်းများကို သုတရသ ပြောင်မြောက်စွာ ရေးသားခဲ့သည်။ ယင်းမဂ္ဂဇင်းတွင် ကလေးများအတွက် ဦးဦးပုံပြောမယ်၊ အမျိုးသမီးများအတွက် မရှပ်တေး ဟူသော အခန်းကဏ္ဍများကြောင့် ပရိသတ်များ၏အထူး အားပေးမှုကိုရရှိကာ ထိုအချိန်က စောင်ရေအများဆုံးသော မဂ္ဂဇင်း တစ်စောင်ဖြစ်ခဲ့သည်။ စာမူ အရေအတွက် များများ ဖော်ပြနိုင်ရန်အတွက် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်းတွင် စာလုံးသေး (၁၂) ပွိုင့်ကို စတင် အသုံးပြုခဲ့သည်။ ဝင်းဦး၏ ကလောင်အမည်ခွဲများမှာ ညိုမင်းလွင်၊ ခင်မောင်ဝင့်၊ မိုးကျော်ခေါင် နှင့် ကိုဦးတို့ ဖြစ်သည်။ == ဘဝနိဂုံး == ထို့နောက် ဝင်းဦးသည် ၁၉၈၈ခုနှစ် ဧပြီလတွင် အူမကြီးကင်ဆာကြောင့် ဗြိတိန်သို့ ဆေးသွားကုပြီး ပြန်လာသည်။ ၁၉၈၈ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ခိုင်မာလာနှင်းဆီ ဇာတ်ကားရိုက်ကူးဆဲတွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ကွယ်လွန်ပြီးသောအခါ ဝင်းဦး၏ အမွေများအား ဒေါ်အိုင်ရင်းတင်လှက ဆက်ခံရသည်။ ပေခြောက်ထောင်ကျော် ရိုက်ကူးထားကာ အပြီးမသတ် ရသေးသော ခိုင်မာလာနှင်းဆီ ဇာတ်ကားကို ဒေါ်အိုင်ရင်းတင်လှက ရုပ်ရှင်မင်းသား[[ရန်အောင်(ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်)|ရန်အောင်]] နှင့် အစားထိုး အပြီးသတ် ရိုက်ကူးခဲ့သည်။<ref>အမှတ်(၂၆၄) နိုဝင်ဘာလ၊ ၁၉၉၁−ခုနှစ်ထုတ် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်း၊</ref> == ရေးသား ပြုစုခဲ့သော စာအုပ်များ == {| class="wikitable sortable" ! စဉ် !! အမည် !! ထုတ်ဝေနှစ် !! မှတ်ချက် |- | ၁||[[ကျွန်တော်မွှေးတဲ့မီး (စာအုပ်)|ကျွန်တော်မွှေးတဲ့မီး]]||၁၉၆၉||လုံးချင်းဝတ္ထု |- | ၂||[[သိုး (စာအုပ်)|သိုး]]||၁၉၆၁||လုံးချင်းဝတ္ထု |- | ၃||[[နုနုငယ်ငယ် (စာအုပ်)|နုနုငယ်ငယ်]]||၁၉၆၁||လုံးချင်းဝတ္ထု |- | ၄||[[အာကသဒုံးယာဉ် လက်နက်များ (စာအုပ်)|အာကသဒုံးယာဉ် လက်နက်များ]]||၁၉၆၁|| |- | ၅||[[အသက်ရှင်နေနည်းနှင့် လေဟာပြင်ခရီး (စာအုပ်)|အသက်ရှင်နေနည်းနှင့် လေဟာပြင်ခရီး]]||၁၉၆၁||၁၉၆၁ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် ရှုမဝပုံနှိပ်တိုက်မှ ရိုက်နှိပ်သည်။ |- | ၆||[[မုန်းလဲမေ့ပါနိုင် (စာအုပ်)|မုန်းလဲမေ့ပါနိုင်]]||၁၉၆၂|| |- | ၇||[[လွမ်းလေသူ အမိုက်အမဲ ဝတ္ထုတိုပေါင်းချုပ်]]||၁၉၆၂||ကင်းဝန်စာအုပ်အမှတ်(၅)၊၁၉၆၂ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၈||[[တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားတစ်ဦး (စာအုပ်)|တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားတစ်ဦး]]||၁၉၆၂|| |- | ၉||[[နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ် (စာအုပ်)|နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်]]||၁၉၆၂|| |- | ၁၀||တေးသီချင်းဆန်းများ||၁၉၆၃|| |- | ၁၁||[[ပန်းကြဲတဲ့ ဖဲစက်ရာမှာ (စာအုပ်)|ပန်းကြဲတဲ့ ဖဲစက်ရာမှာ]]||၁၉၆၃|| |- | ၁၂||[[မျက်ရှု (စာအုပ်)|မျက်ရှု]]||၁၉၆၆|| |- | ၁၃||[[ယောက်ျား မပီသသူနှင့် ချစ်မိသူ လူတစ်ယောက်အကြောင်း (စာအုပ်)|ယောက်ျား မပီသသူနှင့် ချစ်မိသူ လူတစ်ယောက်အကြောင်း]]||၁၉၆၉|| |- | ၁၄||[[အသည်းစား မဟာရာဇာ၏ ရှင်းတမ်း (စာအုပ်)|အသည်းစား မဟာရာဇာ၏ ရှင်းတမ်း]]||၁၉၆၉|| |- | ၁၅||ဝင်းဦး၏တေးပေါင်းချုပ်||၁၉၆၉||၁၉၆၉ခုနှစ်၊ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၁၆|| တေးပေါင်းချုပ် လက်ရွေးစင်||၁၉၆၉|| |- | ၁၇||[[နှလုံးသား အသစ်နှင့် ချစ်မည့်သူ (စာအုပ်)|နှလုံးသား အသစ်နှင့် ချစ်မည့်သူ]]||၁၉၇ဝ|| |- | ၁၈||[[မိန်းမလှအမုန်း (စာအုပ်)|မိန်းမလှအမုန်း]]||၁၉၇၀|| |- | ၁၉||[[ငွေလှိုင်းဇာပေါ်မှာ (စာအုပ်)|ငွေလှိုင်းဇာပေါ်မှာ]]||၁၉၇၁||လုံးချင်းဝတ္ထု၊ |- | ၂၀||[[ဆွေး (စာအုပ်)|ဆွေး]]||၁၉၇၁||လုံးချင်းဝတ္ထု၊ ၁၉၇၁ အောက်တိုဘာလ ပထမအကြိမ် အုပ်ရေ၆၀၀၀ အဖိုး(၅)ကျပ်။ |- | ၂၁||[[ရေဒီယိုတေးများ (စာအုပ်)|ရေဒီယိုတေးများ]]||၁၉၇၁|| |- | ၂၂||[[လတန်ခူးပေမို့ (စာအုပ်)|လတန်ခူးပေမို့]]||၁၉၇၁||ပထမဆုံးထုတ်ဝေသည့် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်း၌ ရေးသည့် အခန်းဆက် ဝတ္ထုရှည် |- | ၂၃||[[နောင်အင်းလေး (စာအုပ်)|နောင်အင်းလေး]]||၁၉၇၂||မြန်မာ့အလင်း၌ ရေးသည့် အခန်းဆက် ဝတ္ထုရှည် |- | ၂၄||[[ကြင်နာသူ့အသဲ (စာအုပ်)|ကြင်နာသူ့အသဲ]]||၁၉၇၂||ဤစာအုပ်ကို [[ချစ်သူကြင်သူမြတ်နိုးသူ]] အမည်ဖြင့် ရုပ်ရှင်ရိုက်ခဲ့သည်။ |- | ၂၅||[[ချစ်ဦးသူနှင့် ချစ်ဖူးသူ (စာအုပ်)|ချစ်ဦးသူနှင့် ချစ်ဖူးသူ]]||၁၉၇၂|| |- | ၂၆||[[ဩစတြေးလျမှ ချစ်သမျှအကြောင်း (စာအုပ်)|ဩစတြေးလျားမှ ချစ်သမျှအကြောင်း]]||၁၉၇၂||၁၉၇၂ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလတွင် ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၂၇||[[နာမည်ကျော် ဇာတ်လိုက်မင်းသား ကိုဂွတို (စာအုပ်)|နာမည်ကျော် ဇာတ်လိုက်မင်းသား ကိုဂွတို]]||၁၉၇၃||စန္ဒာ ရုပ်စုံမဂ္ဂဇင်း၌ ရေးသည့် အခန်းဆက် ဝတ္ထုရှည် |- | ၂၈||[[ကျွန်တော် ကျွန်မတို့အရွယ်]]||၁၉၇၄||၁၉၇၄ခုနှစ်၊ ဇွန်လတွင် စန္ဒာပုံနှိပ်တိုက်မှ ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၂၉|| [[ဆယ်စုခေတ် တစ်နှစ်စွန်း မန်းသင်္ကြန် (စာအုပ်)|ဆယ်စုခေတ် တစ်နှစ်စွန်း မန်းသင်္ကြန်]]||၁၉၇၉||၁၉၇၉ ဩဂုတ်လတွင် ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၃၀|| [[ပုဂ္ဂိုလ်ကျော် (၁၃) ဦး (စာအုပ်)|ပုဂ္ဂိုလ်ကျော် (၁၃) ဦး]]||၁၉၆၂||၁၉၆၂ခုနှစ်၊ ရှုမဝစာအုပ်တိုက်မှ ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၃၁|| [[မျှော်လင့်ခိုး သံသရာဝယ် (စာအုပ်)|မြှော်လင့်ခိုး သံသရာဝယ်]]|| || |- | ၃၂||[[သည်ခေတ် သည်အရွယ် သည်လိင်ကိစ္စ (စာအုပ်)|သည်ခေတ် သည်အရွယ် သည်လိင်ကိစ္စ]]|| || |} == သရုပ်ဆောင်ခဲ့သော ရုပ်ရှင်ကားများ == {| class="wikitable sortable" ! စဉ် !! ဇာတ်ကားအမည် !! ပြသခဲ့သည့်နှစ် !! မှတ်ချက် |- | ၁||ချစ်သောသူတစ်ယောက် |၁၉၆၂||ခင်သန်းနု |- | ၂||နှစ်ယောက်တည်းနေချင်တယ် |၁၉၆၂||တင်တင်မူ၊ဒေစီကျော်ဝင်း |- | ၃||မုန်းတလှဲ့ ပြုံးတလှဲ့||၁၉၆၂ |ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- | ၄||ဆောင်းတညဝယ် |၁၉၆၃||ဝါဝါဝင်းရွှေ |- | ၅||ဗိမ္မသာရ |၁၉၆၃||အေဝမ်းတင်မောင်၊ကြည်ကြည်ဌေး၊ ကြည်ကြည်ညွန့် |- | ၆||မာနတံခွန် |၁၉၆၃||ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- | ၇||ပိတောက်ရိပ်ဝယ် |၁၉၆၃|| ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး၊နှင်းဆီ |- | ၈||ဘဝမှတ်တမ်း |၁၉၆၃||ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- | ၉||မြတ် |၁၉၆၃||မြင့်မြင့်ခင်၊ချစ်စပယ် |- | ၁၀||တပွင့်ထဲပန်မယ် |၁၉၆၃||ကြည်ကြည်ဌေး၊သီသီ |- | ၁၁||မောင်တို့ချယ်ရီမြေ | ၁၉၆၃||ခင်သန်းနု |- | ၁၂||ဤစံအိမ်ဝယ် |၁၉၆၃||ဝါဝါဝင်းရွှေ |- | ၁၃||ချစ်သောမောင်မောင် ||၁၉၆၃||သီသီ |- | ၁၄||မောင်ချော့မြှူပါ့မယ် ||၁၉၆၃||ကြည်ကြည်ဌေး |- | ၁၅||ရင်သွေးရင်နှစ် ||၁၉၆၃||မေသစ်၊ ဝါဝါဝင်းရွှေ |- | ၁၆||သစ္စာတူပြိုင် |၁၉၆၄||မြင့်မြင့်ခင် |- | ၁၇||ဘယ်ရပ်ဌာနီ |၁၉၆၄||ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၁၈||မောင့်အချစ်တော် |၁၉၆၄||တင်တင်မူ၊ချစ်စပယ် |- |၁၉ |မေတ္တာပန်းဥယျာဉ် |၁၉၆၄ |မြင့်မြင့်ခင်၊ခင်သန်းနု |- |၂၀ |သိကြားစေသက်သေညွှန်း |၁၉၆၄ |ဝါဝါဝင်းရွှေ၊ခင်သန်းနု |- |၂၁ |ညီညီလွင် |၁၉၆၄ |ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၂၂ |မုန်းမေ့ပါနိုင် |၁၉၆၅ |တင်တင်မူ၊သီသီ၊ ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၂၃ |ချစ်သဲ |၁၉၆၅ |ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၂၄ |ဆုထူးငယ်ပန်ရွယ်သွန်း |၁၉၆၆ |ဒေစီကျော်ဝင်း၊နွဲ့နွဲ့စန်း |- |၂၅ |ရီးစားဓမြ (ခင်သန်းနု) |၁၉၆၇ |ခင်သန်းနု |- |၂၆ |မောင်မောင်နဲ့သိင်္ဂီ |၁၉၆၇ |စံရှားတင်၊စမ်းစမ်းဝင်း |- |၂၇ |နှင်းပျောက်တဲ့နွေ |၁၉၆၇ |တင်တင်မူ၊ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- |၂၈ |ဆောင်းအိပ်မက် |၁၉၆၇ |ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး၊ အေးအေးသင်း (၁၉၆၇ခုနှစ်တွင် အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆုရရှိသည့်ဇာတ်ကား) |- |၂၉ |ကိုယ့်ချစ်သူဘယ်မှာရှိတယ် |၁၉၆၈ |ခင်သန်းနု |- |၃၀ |သိုး |၁၉၆၈ |ခင်သန်းနု |- |၃၁ |တိမ်လွှာမို့မို့လွင် |၁၉၆၈ |မြင့်မြင့်ခင် |- |၃၂ |ကျောက်မဲအကျဉ်းသား (ခင်သန်းနု) |၁၉၆၉ |ခင်သန်းနု |- |၃၃ |မှုံရွှေရည် (*) |၁၉၇၀ |ခင်သန်းနု၊အောင်လွင်၊ဖိုးပါကြီး၊ခင်လေးဆွေနှင့် ကလေးသရုပ်ဆောင်စန္ဒာလင်း |- |၃၄ |တစ်ကျော့နှစ်ကျော့တေးကိုသီ |၁၉၇၁ |တင်တင်မြ၊ချိုပြုံး |- |၃၅ |အတွယ်အတာ |၁၉၇၂ |(ကလေးသရုပ်ဆောင် စန္ဒာလင်း) |- |၃၆ |လတ်လတ် (ခင်သန်းနု) |၁၉၇၃ |ခင်သန်းနု |- |၃၇ |မုန်းပါတယ်မောင့်ကို |၁၉၇၃ |မြင့်မြင့်ခင် |- |၃၈ |ပန်းမြို့တော်သို့ခြေလှမ်းသုံးဆယ် (ချိုပြုံး) |၁၉၇၃ |ကျော်စွာဝင်း၊ချိုပြုံးတို့ခေါင်းဆောင်ပါဝင်၍ ဧည့်သည်သရုပ်ဆောင်အဖြစ်ပါဝင်သည်။ |- |၃၉ |ချစ်သူရွေးမယ်ချစ်ဝဲလယ် |၁၉၇၅ |မြင့်မြင့်ခင်၊တင်တင်နွဲ့၊စမ်းစမ်းအေး၊မြင့်မြင့်ခိုင်၊ချိုပြုံး၊နွဲ့နွဲ့မူ၊စန္ဒာ တို့နှင့်တွဲဖက်၍ မြန်မာ့ရုပ်ရှင်သမိုင်းတွင် ပထမဆုံးအကြိမ် (၈)ကိုယ်ခွဲသရုပ်ဆောင်သည်။ |- |၄၀ |မင်းဘယ်ပြေးမလဲမိချိုသဲ |၁၉၇၆ |စန္ဒာ |- |၄၁ |တိမ်ဦးလေပြေမောင့်ကိုစေ |၁၉၇၇ |ခင်ယုမေ၊တင်တင်နွဲ့ |- |၄၂ |သက်တန့်ပေါ်ကလူတစ်ယောက် |၁၉၈၀ |ခင်သန်းနု၊အေးအေးသင်း |- |၄၃ |မိန်းမနဲ့ယောက်ျား |၁၉၈၁ |မြင့်မြင့်ခိုင်၊ယဉ်ယဉ်အေး |- |၄၄ |ကျွန်တော်ပြောချင်သောအချစ်အကြောင်း |၁၉၈၁ |ခင်သန်းနွယ် |- |၄၅ |မေတ္တာကမ္ဘာခြားလေသူ |၁၉၈၁ |နွဲ့နွဲ့မူ |- |၄၆ |ချစ်သူကြင်သူမြတ်နိုးသူ |၁၉၈၁ |မြင့်မြင့်ခင်၊မြင့်မြင့်ခိုင် |- |၄၇ |ဇာတိသွေး |၁၉၈၁ |ကြည်ကြည်ဌေး၊ဆွေဇင်ထိုက် |- |၄၈ |ရာမလက္ခဏလိုအချစ်မျိုး |၁၉၈၂ |ဆွေဇင်ထိုက် |- |၄၉ |ဝေဠု |၁၉၈၂ |ကျော်စွာဝင်း၊ မေဝင်းမောင် |- |၅၀ |မိုးပုလဲသူဇာ |၁၉၈၂ |စောမြသန္တာ၊ သီတာဝင်း |- |၅၁ |နှစ်ယောက်တည်းနေချင်တယ် |၁၉၈၂ |ဝင်းဦးအဖြစ်နာမည်ကျော်ခဲ့သည့် တင်တင်မူနှင့်အောင်မြင်ခဲ့သောကားကို ကိုယ်တိုင်ဒါရိုက်တာလုပ်၍ အေးမင်းဝင်း၊ချိုပြုံး၊မေဝင်းမောင်တို့နှင့်ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ |- |၅၂ |ငွေလှိုင်းဇာပေါ်မှာ |၁၉၈၇ |ကိုယ်တိုင်ဒါရိုက်တာလုပ်ပြီး ကျော်စွာဝင်း၊ချိုပြုံးတို့နှင့် ကျော်စွာဝင်းဖခင်နေရာမှ သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ |- |၅၃ |ခိုင်မာလာနှင်းဆီ |၁၉၈၇-၈၈ |ခင်သန်းနုနှင့် ပေ၆၀၀၀ကျော်ရိုက်ကူးထားခဲ့ပြီးကွယ်လွန်ပြီးနောက် ရန်အောင်နှင့်ဆက်လက်ရိုက်ကူးကာ ၁၉၉၂ခုနှစ်တွင် ရုံတင်ပြသခဲ့သည်။ |} == သီဆိုခဲ့သောတေးသီချင်းများ == ခုနစ်ရက်တိုင်တိုင်မအားနိုင် - တင်တင်မြ အေဝမ်းတင်တင်လှ တို့နှင့် တွဲဖက် ခေတ်ဟောင်း ပြန်ဆိုတေး - ၂ ခွေတွဲ (၂၅) ပုဒ် ချစ်ပြုံးမဉ္ဇူ ချစ်မိုးကြီး - ရီရီသန့်နှင့် စုံတွဲတေး ဆင်အံငှက်ပျော (တေးရေး ရေနံသာစိုးလှိုင်) တေလေငှက် (စာသား မောင်ဆွေတင့်၊ သံစဉ် စန္ဒယားလှထွတ်) ထီးကလေးနဲ့နှစ်ကိုယ်ယှဉ် (စာသား ဝင်းဦး၊ သံစဉ် စန္ဒယားလှထွတ်) ထပ်တစ်ရာလန်း နတ်ချင်း နှင့် သီချင်းခန့်များ (၈) ပုဒ် ပုဏ္ဏကလိုအချစ်မျိုး (၁၀) ပုဒ် ပြည်တော်ဝင် မပြီးသေးသောပန်းချီကား - တစ်ပုဒ်ချင်းဓာတ်ပြား (တေးရေး မြို့မငြိမ်း) မဟာဂီတတေးသီချင်းများ အမှတ် (၁) (၁၃) ပုဒ် မေဓာဝီ မောင်တို့ချယ်ရီမြေ - ရုပ်ရှင်တေး မျက်ဝန်းမှတဆင့် မျက်ဝန်းလဲ့ပြာပြာ - တစ်ပုဒ်ချင်းဓာတ်ပြား ရေဒီယို ရုပ်ရှင်ဇယတ်ဝင်တေး (တေးရေး ဘိုကလေးတင့်အောင်) မြနန္ဒာ (တေးရေး နန်းတော်ရှေ့ဆရာတင်) မြို့မတေးသံ မြန်မာ့ရှုခင်းမြန်မာ့စိတ်ရင်း မြန်မာ့သိုင်းပညာ မှုန်ရွှေရည် - ရုပ်ရှင်တေး ရတနာပုံ တေးစီးရီး - မေသစ် ရီရီသန့် တို့နှင့် တွဲဖက် (၁၅) ပုဒ် အလင်္ကာကျော်စွာ ဆရာ ရွှေပြည်အေး တေးနုလက်ရာ အမှတ် (၃) အောင်ပင်လယ် ==အကိုးအကား== {{reflist}} {{lifetime|၁၉၃၅|၁၉၈၈}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား အဆိုတော်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆုရှင်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ]] pae3xjuuk517lox73g5d7g1cugmbr1c 1052395 1052394 2026-09-11T16:22:42Z ~2026-39963-61 145736 /* သီဆိုခဲ့သောတေးသီချင်းများ */ 1052395 wikitext text/x-wiki {{Infobox artist | name= ဝင်းဦး | image= Winoo.gif | caption= | birth_name= လှမြင့် | other name = ကိုဦး | birth_date= {{Birth date|1935|03|13|df=y}} | birth_place= [[ရန်ကုန်မြို့]] | death_date= {{Death date and age|1988|12|14|1935|03|13|df=y}} | death_place= [[ရန်ကုန်မြို့]] | resting_place= [[ရန်ကုန်မြို့]] | nationality= မြန်မာ | education= တီတီစီလေ့ကျင့်ရေးကျောင်း၊ [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]၊ ဗိုလ်သင်တန်းအပတ်စဉ်(၈) | known_for= ဒါရိုက်တာ၊ မင်းသား၊ ဇာတ်ညွှန်းဆရာ၊ အဆိုတော်၊ စာရေးဆရာ၊ ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီပိုင်ရှင်နှင့် မဂ္ဂဇင်းစာအုပ်ထုတ်ဝေသူပိုင်ရှင် | notable_works= {{unbulleted list | ''နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်'' ၁၉၆၂ | ''[[မောင်တို့ချယ်ရီမြေ]]'' ၁၉၆၃ | ''[[တိမ်လွှာမို့မိုလွင်]]'' ၁၉၆၇ | ''မင်း ဘယ်ပြေးမလဲ မိချိုသဲ'' | ''ဆောင်းအိပ်မက်'' ၁၉၆၇ | [[မှုံရွှေရည်]] | ''သိုး''၊ ''ကျောက်မဲအကျဉ်းသား'' | ''[[တကျော့ နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ (ရုပ်ရှင်)|တကျော့နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ]]'' | ''ခိုင်မာလာနှင်းဆီ'' }} | movement= | spouse= }} '''ဝင်းဦး''' (၁၉၃၅-၁၉၈၈) သည် မြန်မာ့အနုပညာသမိုင်းတွင် ထူးချွန်သော မင်းသား၊ ဒါရိုက်တာ၊ ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီပိုင်ရှင်၊ ဇာတ်ညွှန်းရေးဆရာ၊ စာရေးဆရာ၊ မဂ္ဂဇင်းထုတ်ဝေသူ၊ ပုံနှိပ်တိုက်ပိုင်ရှင်၊ အဆိုတော် နှင့် ဓာတ်ပြားတိုက်ပိုင်ရှင် ဖြစ်သည်။ == ငယ်ဘဝ == ဝင်းဦးကို သမိုင်းအငြိမ်းစားပါမောက္ခ [[ဘညွန့်|ဦးဘညွန့်]] (ခေတ်ဟောင်းတေးဂီတသမိုင်းတွင်ထင်ရှားသည့် ချစ်ဒုက္ခသီချင်းသီဆိုသူ) နှင့် ဒေါ်နှင်းရီ (မင်နီဘခက်)တို့က ရန်ကုန်မြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ ဝင်းဦး၏ အမည်ရင်းမှာ လှမြင့်ဖြစ်ပြီး ငယ်နာမည်မှာ ဘိုနီဖြစ်သည်။ မွေးချင်းငါးဦးအနက် တတိယမြောက်ဖြစ်သည်။ မွေးချင်းအားလုံးမှာ အနုပညာရှင်များဖြစ် အစဉ်လိုက် ဒေါ်တင်တင်ဦး (စာရေးဆရာမမေယု)၊ ကိုကျော်ဝင်း (မင်းသား ဝင်းညွန့်)၊ ကိုအုန်းကြိုင် (မင်းသား အောင်မိုး)၊ တက္ကသိုလ် ကြည်ရွှင်တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ဝင်းဦးဟု နာမည်ပေးထားခြင်းမှာ အစ်မဖြစ်သူ တင်တင်ဦး နှင့် အစ်ကိုဝင်းညွန့် နာမည် ရှေ့ဆုံးနှင့် နောက်ဆုံးစာလုံးကိုယူ၍ ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ဦးဘညွန့်သည်ချစ်ဒုက္ခနှင့်ဆူထူးရွယ်သီချင်းနှစ်ပုဒ်ဖြင့် ဓာတ်ပြားရအဆိုတော်အဖြစ် နာမည်ကျန်ရစ်သူ ဖြစ်ကာ တက္ကသိုလ်ပါမောက္ခတစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။ မိခင် မင်နီဘခက်၏ ဖခင်သည် မြန်မာတိုင်းရင်းဆေးပညာအကြောင်း သုတေသနများ ဆောင်ရွက်ခဲ့သော ဆရာဝန် ကာနယ်ဘခက် ဖြစ်၍ ကာနယ်ဘခက်ရဲ့ ဖခင်ဖြစ်သူမှာ မြန်မာပြည်၌ ပထမဆုံးဖွဲ့ခဲ့သည့် လက်ထောက်ဘုရင်ခံ၏ အတိုင်ပင်ခံကောင်စီဝင် မော်လမြိုင်မြို့မှ ဦးခက် ဖြစ်သည်။<ref name="bbc myanmar"/> == ပညာရေး == ဝင်းဦးသည် [[ဒုတိယကမ္ဘာစစ်]]ကြီး ပြီးသောအခါ တီတီစီလေ့ကျင့်ရေးကျောင်းတွင် ပညာကို စတင်သင်ယူခဲ့သည်။ တီတီစီကျောင်းမှာပင် တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းအောင်မြင်ခဲ့သည်။ [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]တွင် ဆက်လက် ပညာသင်ကြားရာ ဥပစာအထက်တန်း အောင်မြင်ခဲ့သည်။ တက္ကသိုလ်ပညာကို ဆုံးခန်းတိုင် မသင်ဘဲ ဗိုလ်သင်တန်းအပတ်စဉ်(၈)ကို တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်ကိုဦး အမည်ဖြင့် တပ်မတော် (ကြည်း) ၌ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ == စစ်မှုထမ်းဘဝ == ဝင်းဦးသည် တပ်မဟာ(၅)နှင့် တပ်ရင်း(၇)တို့)တွင် အမှုထမ်းခဲ့သည်။ ယင်းကဲ့သို့ အမှုထမ်းနေစဉ်အတွင်း [[မှော်ဘီမြို့]]ရှိ ကြည်း၊ ရေ၊ လေ၊ ပူးပေါင်းစစ်ဆင်ရေး လေထီးသင်တန်းသို့ တက်ရောက်ပြီး ၁၉၅၉ ခုနှစ်တွင် ဩစတြေးလျနိုင်ငံသို့ လေထီးပညာရပ်များ သွားရောက် သင်ကြားခဲ့သည်။ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာသောအခါ မှော်ဘီလေထီးသင်တန်းကျောင်းတွင် နည်းပြအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီးနောက် ၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် တပ်မတော်မှ ဗိုလ်ကြီးအဆင့်ဖြင့် အနားယူခဲ့သည်။<ref name="multi-talented">{{cite web |url=https://www.moi.gov.mm/npe/?q=news/7/08/2013/id-4850|title=မြန်မာ့အနုပညာလောက၏ စွယ်စုံအနုပညာရှင် အကယ်ဒမီ ဝင်းဦး |last=Phyo Sandar Myint |first= |date=7 August 2013|access-date=16 May 2020 |language=Myanmar |trans-title=Academy-winner Win Oo, a multi-talented artist in the Myanma entertainment industry (literature, music and films}}</ref> == အနုပညာလုပ်ငန်း == ဝင်းဦးသည် စာပေလောကတွင် အောင်မြင်ခဲ့သလို ရုပ်ရှင်လောကတွင်လည်း လျှမ်းလျှမ်းတောက်အောင်မြင်ခဲ့သည့် အနုပညာသမားတစ်ဦးဖြစ်သည်။ ဝင်းဦးသည် ''မင်းထင်ရွှေမှန်'' ရာဇဝင်ဇာတ်ကား ဇာတ်ညွှန်းရေးသားရာမှ အစပြုကာ စာပေလောကမှ ရုပ်ရှင်လောကသို့ နယ်ပယ်ချဲ့ထွင်လာခဲ့သည်။ ဝင်းဦး၏ ပွဲဦးထွက်ဇာတ်ကားမှာ [[ရှုမဝ ရုပ်စုံမဂ္ဂဇင်း|ရှုမဝ မဂ္ဂဇင်း]]တွင် သူကိုယ်တိုင်ရေးသားထားသည့် ''နှစ်ယောက်ထဲနေချင်တယ်'' ဝတ္ထုရှည်ကို မင်းသမီး [[တင်တင်မူ]]နှင့်အတူ ဇာတ်ကား အဖြစ် ပုံဖော်ခဲ့သည်။ ထိုဇာတ်ကားနှင့်အတူ ယင်းဇာတ်ကား၏ဇာတ်ဝင်တေးဖြစ်သည့် ''မီးပုံပွဲ'' သီချင်းသည် ထိုအချိန်က ဝင်းဦးဟူသော သရုပ်ဆောင်သစ်၏ နာမည်နှင့်အတူ မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံးရှိ ရုပ်ရှင်ပရိသတ်များ၏ ရင်ထဲသို့ လွှမ်းမိုးနိုင်ခဲ့သည်။ သို့သော် ထိုဇာတ်ကားသည် ဝင်းဦး၏ ပထမဆုံး ရုံတင်ခဲ့သောဇာတ်ကားမဟုတ်ပေ။ ပထမဆုံးရုပ်ရှင်ဖြစ်သည့် "နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်" ဇာတ်ကား ရိုက်ကူးနေစဉ်မှာပင် မြဇော်ရုပ်ရှင် ထုတ်လုပ်ရေးက ဒါရိုက်တာ မင်းရှင်နောင်အား တာဝန်ပေးပီး " ချစ်သောသူ တယောက်" ဇာတ်ကားကို ရိုက်ကူးစေခဲ့သည်။ " ချစ်သောသူ တယောက်" ဇာတ်ကားသည် " နှစ်ယောက်ထဲနေချင်တယ်" ဇာတ်ကားထက် စောစီးစွာ ရုံတင်ခဲ့သော်လည်း အောင်မြင်မှု မရခဲ့ပေ။ ထို့အပြင် ဝင်းဦးသည် အခြားသောရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီများအတွက် ဇာတ်ကားပေါင်းများစွာတွင် ပါဝင်သရုပ်ဆောင် ပေးခဲ့ရုံသာမက "စန္ဒာ" ကိုယ်ပိုင်ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီကိုလည်း တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ဝင်းဦးကိုယ်တိုင်ဒါရိုက်တာလုပ်ပြီး ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သော ''ဆောင်းအိပ်မက်'' ဇာတ်ကားတွင် နှစ်ကိုယ်ခွဲသရုပ်ဆောင်မှုဖြင့် ၁၉၆၇ခုနှစ်တွင် ပထမဆုံးအကြိမ် [[မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆု|အကယ်ဒမီဆု]] ရရှိခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်တွင် အလားတူပင် ကိုယ်တိုင်ပါဝင်သရုပ်ဆောင် ရိုက်ကူးခဲ့သည့် နာမည်ကျော် ''[[မှုံရွှေရည်]]'' ဇာတ်ကားဖြင့် ဒုတိယအကြိမ် အကယ်ဒမီဆု ထပ်မံရရှိခဲ့ပြန်သည်။ ဝင်းဦး၏ အနုပညာ သက်တမ်းတလျှောက်တွင် အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆု နှစ်ကြိမ်၊ ဇာတ်ကားဆု နှစ်ကြိမ် ရရှိဆွတ်ခူးနိုင်ခဲ့သည်။ ဝင်းဦးရိုက်ကူးခဲ့သည့် ''ချစ်သူရွေးမယ်ချစ်ဝဲလယ်'' ဇာတ်ကားသည် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်လောက၏ပထမဆုံးသော ရှစ်ကိုယ်ခွဲ ဇာတ်ကား ဖြစ်သည်။<ref name="bbc myanmar">{{cite web |url=https://www.bbc.com/burmese/in-depth-46605005|title= နှုတ်ခမ်းမွေးမင်းသား ဝင်းဦးရဲ့ အမြတ်နိုးဆုံးအနုပညာက ဘာလဲ|website= BBC Myanmar|last= Bo Bo |first= |date=18 December 2018|access-date=16 May 2020 |language=Myanmar |trans-title=What’s the type of arts the mustache actor Win Oo admires best?}}</ref> ဝင်းဦးပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည့် နာမည်ကြီးဇာတ်ကားအချို့မှာ မင်းသမီး တင်တင်မူနှင့် နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်၊ [[ခင်သန်းနု]]နှင့် မှုံရွှေရည်၊ [[မောင်တို့ချယ်ရီမြေ]]နှင့် ကျောက်မဲအကျဉ်းသား မြင့်မြင့်ခင်နှင့် တိမ်လွှာမို့မိုလွင်၊ စန္ဒာနှင့် မင်း ဘယ်ပြေးမလဲ မိချိုသဲ၊ တင်တင်အေး၊ အေးအေးသင်းတို့နှင့် ဆောင်းအိပ်မက်၊ ချစ်စပယ်နှင့် မောင့်အချစ်တော်၊ [[နေဝင်း၊ ကောလိပ်ဂျင်|ကောလိပ်ဂျင်နေဝင်း]]၊ [[ခင်သန်းနု]]တို့နှင့် သိုး၊ မင်းသမီးချိုပြုံး၊ [[တင်တင်မြ]] တို့နှင့် [[တကျော့ နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ (ရုပ်ရှင်)|တကျော့နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ]]၊ မင်းသမီးမပါပဲရိုက်ကူးခဲ့သည့် အတွယ်အတာ နှင့် နောက်ဆုံးရိုက်ကူးခဲ့သည့် ခိုင်မာလာနှင်းဆီ ဇာတ်ကားတို့မှာ အထူးထင်ရှားခဲ့သည်။ <ref>{{cite book|publisher=ပညာရွှေတောင် စာအုပ်တိုက်|date=ဧပြီ ၂၀၀၃|edition=ပထမ အကြိမ်|author=ပြန်ကြားရေးနှင့် ပြည်သူ့ ဆက်ဆံရေး ဦးစီး ဌာန (ရုံးချုပ်) စာတည်း အဖွဲ့|title=နှစ်ဆယ် ရာစု မြန်မာ စာရေး ဆရာ များနှင့် စာစု စာရင်း}}</ref><ref name="multi-talented"/> === အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆု === အကယ်ဒမီ (အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆု) နှစ်ကြိမ် ဆွတ်ခူးရရှိခဲ့သည်။ * ၁၉၆၇-ခုနှစ် (ဆောင်းအိပ်မက်)ဇာတ်ကား * ၁၉၇၀-ခုနှစ် (မှုံရွှေရည်)ဇာတ်ကား ၎င်းအပြင် ဝင်းဦး၏ အဆိုတော်ဘဝကို အစပြုခဲ့သည့် သီချင်းမှာ "တေလေငှက်"ဖြစ်ပြီး ယင်းသီချင်းကို "ချစ်သောသူတစ်ယောက်"ဇာတ်ကားတွင် ကိုယ်တိုင်သီဆိုသရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ဝင်းဦးသည် အချစ်၊ အလွမ်း၊ တိုင်းပြု ပြည်ပြု သီချင်းများနှင့် ခေတ်ပေါ်သီချင်းများ သာမက ရှေးသီချင်းကြီးများကိုပါ ပိုင်နိုင်စွာသီဆိုနိုင်သူ တစ်ဦးဖြစ်ပြီး တစ်ချိန်က [[မန္တလေး]][[မြို့မအပျော်တမ်းတူရိယာအဖွဲ့]]နှင့်တွဲဖက်၍လည်း သီချင်းများ သီဆိုခဲ့သည်။ ၎င်းအပြင် "ကင်းဝန်" အမည်ရှိဓာတ်ပြားကုမ္ပဏီ တည်ထောင်ကာ ကိုယ်တိုင်သီဆိုသည့် သီချင်းများကို ဓာတ်ပြားများအဖြစ် ထုတ်လုပ်ဖြန့်ဖြူးခဲ့သေးသည်။ == စာပေလုပ်ငန်း == ဝင်းဦးသည် ကျောင်းသား ဘဝကပင် သွေးသောက် မဂ္ဂဇင်းနှင့် ရှုမဝမဂ္ဂဇင်း တို့တွင် ညိုမင်းလွင် ကလောင် အမည်ဖြင့် ကဗျာ၊ ဝတ္ထုများ ရေးသားခဲ့သည်။ ပထမဆုံး ရေးသားခဲ့သော ဝတ္ထုမှာ ဂျိန်း ဖြစ်သည်။ ၁၉၆ဝ ပြည့်နှစ် ရှုမဝမဂ္ဂဇင်း၌ တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားတစ်ဦး မဂ္ဂဇင်း ဝတ္ထုရှည်ကြီးကို ရေးသားခဲ့သည်။ ဤမဂ္ဂဇင်း ဝတ္ထုရှည်ကို ဝင်းဦး ကလောင်အမည်ဖြင့် ရေးသားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဝင်းဦး ဆိုသော အမည်သည် ယင်း ဝတ္ထုရှည်ကြီးကြောင့် နာမည်ကျော်ကြား လူသိများခဲ့သည် မှန်သော်လည်း တစ်နိုင်ငံလုံးက ဝင်းဦးကို အသိအမှတ် ပြုခဲ့သည်မှာ ရုပ်ရှင်ကြောင့်ပင် ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်းတိုက်ကို တည်ထောင်ပြီး မြန်မာ့စာပေသမိုင်းတွင် ပထမဆုံးသော ရောင်စုံအော့ဖ်ဆက် နည်းဖြင့် ထုတ်လုပ်သည့် ပထမဆုံးသော "စန္ဒာ"ပုဂ္ဂလိက ရောင်စုံမဂ္ဂဇင်းကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။<ref>{{cite web |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/laughter-the-best-medicine.html |title=Laughter, the best medicine |last=Kyaw Hsu Mon |first= |date=29 August 2015 |website=The Irrawaddy |access-date=16 May 2020 |quote= In the 1960s, Maung Maung’s work appeared in “Sandar,” a popular magazine published by actor Win Oo.}}</ref> ထိုမဂ္ဂဇင်းတွင် ဝင်းဦးသည် ခင်မောင်ဝင့်အမည်ဖြင့် ကမ္ဘာ့ရုပ်ရှင်လောကနှင့် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်လောကအကြောင်းများကို သုတရသ ပြောင်မြောက်စွာ ရေးသားခဲ့သည်။ ယင်းမဂ္ဂဇင်းတွင် ကလေးများအတွက် ဦးဦးပုံပြောမယ်၊ အမျိုးသမီးများအတွက် မရှပ်တေး ဟူသော အခန်းကဏ္ဍများကြောင့် ပရိသတ်များ၏အထူး အားပေးမှုကိုရရှိကာ ထိုအချိန်က စောင်ရေအများဆုံးသော မဂ္ဂဇင်း တစ်စောင်ဖြစ်ခဲ့သည်။ စာမူ အရေအတွက် များများ ဖော်ပြနိုင်ရန်အတွက် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်းတွင် စာလုံးသေး (၁၂) ပွိုင့်ကို စတင် အသုံးပြုခဲ့သည်။ ဝင်းဦး၏ ကလောင်အမည်ခွဲများမှာ ညိုမင်းလွင်၊ ခင်မောင်ဝင့်၊ မိုးကျော်ခေါင် နှင့် ကိုဦးတို့ ဖြစ်သည်။ == ဘဝနိဂုံး == ထို့နောက် ဝင်းဦးသည် ၁၉၈၈ခုနှစ် ဧပြီလတွင် အူမကြီးကင်ဆာကြောင့် ဗြိတိန်သို့ ဆေးသွားကုပြီး ပြန်လာသည်။ ၁၉၈၈ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ခိုင်မာလာနှင်းဆီ ဇာတ်ကားရိုက်ကူးဆဲတွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ကွယ်လွန်ပြီးသောအခါ ဝင်းဦး၏ အမွေများအား ဒေါ်အိုင်ရင်းတင်လှက ဆက်ခံရသည်။ ပေခြောက်ထောင်ကျော် ရိုက်ကူးထားကာ အပြီးမသတ် ရသေးသော ခိုင်မာလာနှင်းဆီ ဇာတ်ကားကို ဒေါ်အိုင်ရင်းတင်လှက ရုပ်ရှင်မင်းသား[[ရန်အောင်(ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်)|ရန်အောင်]] နှင့် အစားထိုး အပြီးသတ် ရိုက်ကူးခဲ့သည်။<ref>အမှတ်(၂၆၄) နိုဝင်ဘာလ၊ ၁၉၉၁−ခုနှစ်ထုတ် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်း၊</ref> == ရေးသား ပြုစုခဲ့သော စာအုပ်များ == {| class="wikitable sortable" ! စဉ် !! အမည် !! ထုတ်ဝေနှစ် !! မှတ်ချက် |- | ၁||[[ကျွန်တော်မွှေးတဲ့မီး (စာအုပ်)|ကျွန်တော်မွှေးတဲ့မီး]]||၁၉၆၉||လုံးချင်းဝတ္ထု |- | ၂||[[သိုး (စာအုပ်)|သိုး]]||၁၉၆၁||လုံးချင်းဝတ္ထု |- | ၃||[[နုနုငယ်ငယ် (စာအုပ်)|နုနုငယ်ငယ်]]||၁၉၆၁||လုံးချင်းဝတ္ထု |- | ၄||[[အာကသဒုံးယာဉ် လက်နက်များ (စာအုပ်)|အာကသဒုံးယာဉ် လက်နက်များ]]||၁၉၆၁|| |- | ၅||[[အသက်ရှင်နေနည်းနှင့် လေဟာပြင်ခရီး (စာအုပ်)|အသက်ရှင်နေနည်းနှင့် လေဟာပြင်ခရီး]]||၁၉၆၁||၁၉၆၁ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် ရှုမဝပုံနှိပ်တိုက်မှ ရိုက်နှိပ်သည်။ |- | ၆||[[မုန်းလဲမေ့ပါနိုင် (စာအုပ်)|မုန်းလဲမေ့ပါနိုင်]]||၁၉၆၂|| |- | ၇||[[လွမ်းလေသူ အမိုက်အမဲ ဝတ္ထုတိုပေါင်းချုပ်]]||၁၉၆၂||ကင်းဝန်စာအုပ်အမှတ်(၅)၊၁၉၆၂ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၈||[[တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားတစ်ဦး (စာအုပ်)|တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားတစ်ဦး]]||၁၉၆၂|| |- | ၉||[[နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ် (စာအုပ်)|နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်]]||၁၉၆၂|| |- | ၁၀||တေးသီချင်းဆန်းများ||၁၉၆၃|| |- | ၁၁||[[ပန်းကြဲတဲ့ ဖဲစက်ရာမှာ (စာအုပ်)|ပန်းကြဲတဲ့ ဖဲစက်ရာမှာ]]||၁၉၆၃|| |- | ၁၂||[[မျက်ရှု (စာအုပ်)|မျက်ရှု]]||၁၉၆၆|| |- | ၁၃||[[ယောက်ျား မပီသသူနှင့် ချစ်မိသူ လူတစ်ယောက်အကြောင်း (စာအုပ်)|ယောက်ျား မပီသသူနှင့် ချစ်မိသူ လူတစ်ယောက်အကြောင်း]]||၁၉၆၉|| |- | ၁၄||[[အသည်းစား မဟာရာဇာ၏ ရှင်းတမ်း (စာအုပ်)|အသည်းစား မဟာရာဇာ၏ ရှင်းတမ်း]]||၁၉၆၉|| |- | ၁၅||ဝင်းဦး၏တေးပေါင်းချုပ်||၁၉၆၉||၁၉၆၉ခုနှစ်၊ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၁၆|| တေးပေါင်းချုပ် လက်ရွေးစင်||၁၉၆၉|| |- | ၁၇||[[နှလုံးသား အသစ်နှင့် ချစ်မည့်သူ (စာအုပ်)|နှလုံးသား အသစ်နှင့် ချစ်မည့်သူ]]||၁၉၇ဝ|| |- | ၁၈||[[မိန်းမလှအမုန်း (စာအုပ်)|မိန်းမလှအမုန်း]]||၁၉၇၀|| |- | ၁၉||[[ငွေလှိုင်းဇာပေါ်မှာ (စာအုပ်)|ငွေလှိုင်းဇာပေါ်မှာ]]||၁၉၇၁||လုံးချင်းဝတ္ထု၊ |- | ၂၀||[[ဆွေး (စာအုပ်)|ဆွေး]]||၁၉၇၁||လုံးချင်းဝတ္ထု၊ ၁၉၇၁ အောက်တိုဘာလ ပထမအကြိမ် အုပ်ရေ၆၀၀၀ အဖိုး(၅)ကျပ်။ |- | ၂၁||[[ရေဒီယိုတေးများ (စာအုပ်)|ရေဒီယိုတေးများ]]||၁၉၇၁|| |- | ၂၂||[[လတန်ခူးပေမို့ (စာအုပ်)|လတန်ခူးပေမို့]]||၁၉၇၁||ပထမဆုံးထုတ်ဝေသည့် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်း၌ ရေးသည့် အခန်းဆက် ဝတ္ထုရှည် |- | ၂၃||[[နောင်အင်းလေး (စာအုပ်)|နောင်အင်းလေး]]||၁၉၇၂||မြန်မာ့အလင်း၌ ရေးသည့် အခန်းဆက် ဝတ္ထုရှည် |- | ၂၄||[[ကြင်နာသူ့အသဲ (စာအုပ်)|ကြင်နာသူ့အသဲ]]||၁၉၇၂||ဤစာအုပ်ကို [[ချစ်သူကြင်သူမြတ်နိုးသူ]] အမည်ဖြင့် ရုပ်ရှင်ရိုက်ခဲ့သည်။ |- | ၂၅||[[ချစ်ဦးသူနှင့် ချစ်ဖူးသူ (စာအုပ်)|ချစ်ဦးသူနှင့် ချစ်ဖူးသူ]]||၁၉၇၂|| |- | ၂၆||[[ဩစတြေးလျမှ ချစ်သမျှအကြောင်း (စာအုပ်)|ဩစတြေးလျားမှ ချစ်သမျှအကြောင်း]]||၁၉၇၂||၁၉၇၂ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလတွင် ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၂၇||[[နာမည်ကျော် ဇာတ်လိုက်မင်းသား ကိုဂွတို (စာအုပ်)|နာမည်ကျော် ဇာတ်လိုက်မင်းသား ကိုဂွတို]]||၁၉၇၃||စန္ဒာ ရုပ်စုံမဂ္ဂဇင်း၌ ရေးသည့် အခန်းဆက် ဝတ္ထုရှည် |- | ၂၈||[[ကျွန်တော် ကျွန်မတို့အရွယ်]]||၁၉၇၄||၁၉၇၄ခုနှစ်၊ ဇွန်လတွင် စန္ဒာပုံနှိပ်တိုက်မှ ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၂၉|| [[ဆယ်စုခေတ် တစ်နှစ်စွန်း မန်းသင်္ကြန် (စာအုပ်)|ဆယ်စုခေတ် တစ်နှစ်စွန်း မန်းသင်္ကြန်]]||၁၉၇၉||၁၉၇၉ ဩဂုတ်လတွင် ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၃၀|| [[ပုဂ္ဂိုလ်ကျော် (၁၃) ဦး (စာအုပ်)|ပုဂ္ဂိုလ်ကျော် (၁၃) ဦး]]||၁၉၆၂||၁၉၆၂ခုနှစ်၊ ရှုမဝစာအုပ်တိုက်မှ ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေသည်။ |- | ၃၁|| [[မျှော်လင့်ခိုး သံသရာဝယ် (စာအုပ်)|မြှော်လင့်ခိုး သံသရာဝယ်]]|| || |- | ၃၂||[[သည်ခေတ် သည်အရွယ် သည်လိင်ကိစ္စ (စာအုပ်)|သည်ခေတ် သည်အရွယ် သည်လိင်ကိစ္စ]]|| || |} == သရုပ်ဆောင်ခဲ့သော ရုပ်ရှင်ကားများ == {| class="wikitable sortable" ! စဉ် !! ဇာတ်ကားအမည် !! ပြသခဲ့သည့်နှစ် !! မှတ်ချက် |- | ၁||ချစ်သောသူတစ်ယောက် |၁၉၆၂||ခင်သန်းနု |- | ၂||နှစ်ယောက်တည်းနေချင်တယ် |၁၉၆၂||တင်တင်မူ၊ဒေစီကျော်ဝင်း |- | ၃||မုန်းတလှဲ့ ပြုံးတလှဲ့||၁၉၆၂ |ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- | ၄||ဆောင်းတညဝယ် |၁၉၆၃||ဝါဝါဝင်းရွှေ |- | ၅||ဗိမ္မသာရ |၁၉၆၃||အေဝမ်းတင်မောင်၊ကြည်ကြည်ဌေး၊ ကြည်ကြည်ညွန့် |- | ၆||မာနတံခွန် |၁၉၆၃||ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- | ၇||ပိတောက်ရိပ်ဝယ် |၁၉၆၃|| ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး၊နှင်းဆီ |- | ၈||ဘဝမှတ်တမ်း |၁၉၆၃||ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- | ၉||မြတ် |၁၉၆၃||မြင့်မြင့်ခင်၊ချစ်စပယ် |- | ၁၀||တပွင့်ထဲပန်မယ် |၁၉၆၃||ကြည်ကြည်ဌေး၊သီသီ |- | ၁၁||မောင်တို့ချယ်ရီမြေ | ၁၉၆၃||ခင်သန်းနု |- | ၁၂||ဤစံအိမ်ဝယ် |၁၉၆၃||ဝါဝါဝင်းရွှေ |- | ၁၃||ချစ်သောမောင်မောင် ||၁၉၆၃||သီသီ |- | ၁၄||မောင်ချော့မြှူပါ့မယ် ||၁၉၆၃||ကြည်ကြည်ဌေး |- | ၁၅||ရင်သွေးရင်နှစ် ||၁၉၆၃||မေသစ်၊ ဝါဝါဝင်းရွှေ |- | ၁၆||သစ္စာတူပြိုင် |၁၉၆၄||မြင့်မြင့်ခင် |- | ၁၇||ဘယ်ရပ်ဌာနီ |၁၉၆၄||ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၁၈||မောင့်အချစ်တော် |၁၉၆၄||တင်တင်မူ၊ချစ်စပယ် |- |၁၉ |မေတ္တာပန်းဥယျာဉ် |၁၉၆၄ |မြင့်မြင့်ခင်၊ခင်သန်းနု |- |၂၀ |သိကြားစေသက်သေညွှန်း |၁၉၆၄ |ဝါဝါဝင်းရွှေ၊ခင်သန်းနု |- |၂၁ |ညီညီလွင် |၁၉၆၄ |ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၂၂ |မုန်းမေ့ပါနိုင် |၁၉၆၅ |တင်တင်မူ၊သီသီ၊ ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၂၃ |ချစ်သဲ |၁၉၆၅ |ဝါဝါဝင်းရွှေ |- |၂၄ |ဆုထူးငယ်ပန်ရွယ်သွန်း |၁၉၆၆ |ဒေစီကျော်ဝင်း၊နွဲ့နွဲ့စန်း |- |၂၅ |ရီးစားဓမြ (ခင်သန်းနု) |၁၉၆၇ |ခင်သန်းနု |- |၂၆ |မောင်မောင်နဲ့သိင်္ဂီ |၁၉၆၇ |စံရှားတင်၊စမ်းစမ်းဝင်း |- |၂၇ |နှင်းပျောက်တဲ့နွေ |၁၉၆၇ |တင်တင်မူ၊ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး |- |၂၈ |ဆောင်းအိပ်မက် |၁၉၆၇ |ဖျာပုံမယ်တင်တင်အေး၊ အေးအေးသင်း (၁၉၆၇ခုနှစ်တွင် အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆုရရှိသည့်ဇာတ်ကား) |- |၂၉ |ကိုယ့်ချစ်သူဘယ်မှာရှိတယ် |၁၉၆၈ |ခင်သန်းနု |- |၃၀ |သိုး |၁၉၆၈ |ခင်သန်းနု |- |၃၁ |တိမ်လွှာမို့မို့လွင် |၁၉၆၈ |မြင့်မြင့်ခင် |- |၃၂ |ကျောက်မဲအကျဉ်းသား (ခင်သန်းနု) |၁၉၆၉ |ခင်သန်းနု |- |၃၃ |မှုံရွှေရည် (*) |၁၉၇၀ |ခင်သန်းနု၊အောင်လွင်၊ဖိုးပါကြီး၊ခင်လေးဆွေနှင့် ကလေးသရုပ်ဆောင်စန္ဒာလင်း |- |၃၄ |တစ်ကျော့နှစ်ကျော့တေးကိုသီ |၁၉၇၁ |တင်တင်မြ၊ချိုပြုံး |- |၃၅ |အတွယ်အတာ |၁၉၇၂ |(ကလေးသရုပ်ဆောင် စန္ဒာလင်း) |- |၃၆ |လတ်လတ် (ခင်သန်းနု) |၁၉၇၃ |ခင်သန်းနု |- |၃၇ |မုန်းပါတယ်မောင့်ကို |၁၉၇၃ |မြင့်မြင့်ခင် |- |၃၈ |ပန်းမြို့တော်သို့ခြေလှမ်းသုံးဆယ် (ချိုပြုံး) |၁၉၇၃ |ကျော်စွာဝင်း၊ချိုပြုံးတို့ခေါင်းဆောင်ပါဝင်၍ ဧည့်သည်သရုပ်ဆောင်အဖြစ်ပါဝင်သည်။ |- |၃၉ |ချစ်သူရွေးမယ်ချစ်ဝဲလယ် |၁၉၇၅ |မြင့်မြင့်ခင်၊တင်တင်နွဲ့၊စမ်းစမ်းအေး၊မြင့်မြင့်ခိုင်၊ချိုပြုံး၊နွဲ့နွဲ့မူ၊စန္ဒာ တို့နှင့်တွဲဖက်၍ မြန်မာ့ရုပ်ရှင်သမိုင်းတွင် ပထမဆုံးအကြိမ် (၈)ကိုယ်ခွဲသရုပ်ဆောင်သည်။ |- |၄၀ |မင်းဘယ်ပြေးမလဲမိချိုသဲ |၁၉၇၆ |စန္ဒာ |- |၄၁ |တိမ်ဦးလေပြေမောင့်ကိုစေ |၁၉၇၇ |ခင်ယုမေ၊တင်တင်နွဲ့ |- |၄၂ |သက်တန့်ပေါ်ကလူတစ်ယောက် |၁၉၈၀ |ခင်သန်းနု၊အေးအေးသင်း |- |၄၃ |မိန်းမနဲ့ယောက်ျား |၁၉၈၁ |မြင့်မြင့်ခိုင်၊ယဉ်ယဉ်အေး |- |၄၄ |ကျွန်တော်ပြောချင်သောအချစ်အကြောင်း |၁၉၈၁ |ခင်သန်းနွယ် |- |၄၅ |မေတ္တာကမ္ဘာခြားလေသူ |၁၉၈၁ |နွဲ့နွဲ့မူ |- |၄၆ |ချစ်သူကြင်သူမြတ်နိုးသူ |၁၉၈၁ |မြင့်မြင့်ခင်၊မြင့်မြင့်ခိုင် |- |၄၇ |ဇာတိသွေး |၁၉၈၁ |ကြည်ကြည်ဌေး၊ဆွေဇင်ထိုက် |- |၄၈ |ရာမလက္ခဏလိုအချစ်မျိုး |၁၉၈၂ |ဆွေဇင်ထိုက် |- |၄၉ |ဝေဠု |၁၉၈၂ |ကျော်စွာဝင်း၊ မေဝင်းမောင် |- |၅၀ |မိုးပုလဲသူဇာ |၁၉၈၂ |စောမြသန္တာ၊ သီတာဝင်း |- |၅၁ |နှစ်ယောက်တည်းနေချင်တယ် |၁၉၈၂ |ဝင်းဦးအဖြစ်နာမည်ကျော်ခဲ့သည့် တင်တင်မူနှင့်အောင်မြင်ခဲ့သောကားကို ကိုယ်တိုင်ဒါရိုက်တာလုပ်၍ အေးမင်းဝင်း၊ချိုပြုံး၊မေဝင်းမောင်တို့နှင့်ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ |- |၅၂ |ငွေလှိုင်းဇာပေါ်မှာ |၁၉၈၇ |ကိုယ်တိုင်ဒါရိုက်တာလုပ်ပြီး ကျော်စွာဝင်း၊ချိုပြုံးတို့နှင့် ကျော်စွာဝင်းဖခင်နေရာမှ သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ |- |၅၃ |ခိုင်မာလာနှင်းဆီ |၁၉၈၇-၈၈ |ခင်သန်းနုနှင့် ပေ၆၀၀၀ကျော်ရိုက်ကူးထားခဲ့ပြီးကွယ်လွန်ပြီးနောက် ရန်အောင်နှင့်ဆက်လက်ရိုက်ကူးကာ ၁၉၉၂ခုနှစ်တွင် ရုံတင်ပြသခဲ့သည်။ |} == သီဆိုခဲ့သောတေးသီချင်းများ == ခုနစ်ရက်တိုင်တိုင်မအားနိုင် - တင်တင်မြ အေဝမ်းတင်တင်လှ တို့နှင့် တွဲဖက် ခေတ်ဟောင်း ပြန်ဆိုတေး - ၂ ခွေတွဲ (၂၅) ပုဒ် ချစ်ပြုံးမဉ္ဇူ ချစ်မိုးကြီး - ရီရီသန့်နှင့် စုံတွဲတေး ဆင်အံငှက်ပျော (တေးရေး ရေနံသာစိုးလှိုင်) တေလေငှက် (စာသား မောင်ဆွေတင့်၊ သံစဉ် စန္ဒယားလှထွတ်) ထီးကလေးနဲ့နှစ်ကိုယ်ယှဉ် (စာသား ဝင်းဦး၊ သံစဉ် စန္ဒယားလှထွတ်) ထပ်တစ်ရာလန်း နတ်ချင်း နှင့် သီချင်းခန့်များ (၈) ပုဒ် ပုဏ္ဏကလိုအချစ်မျိုး (၁၀) ပုဒ် ပြည်တော်ဝင် ဘရဏီ မပြီးသေးသောပန်းချီကား - တစ်ပုဒ်ချင်းဓာတ်ပြား (တေးရေး မြို့မငြိမ်း) မမမိုး မဟာဂီတတေးသီချင်းများ အမှတ် (၁) (၁၃) ပုဒ် မေဓာဝီ မောင်တို့ချယ်ရီမြေ - ရုပ်ရှင်တေး မျက်ဝန်းမှတဆင့် မျက်ဝန်းလဲ့ပြာပြာ - တစ်ပုဒ်ချင်းဓာတ်ပြား ရေဒီယို ရုပ်ရှင်ဇယတ်ဝင်တေး (တေးရေး ဘိုကလေးတင့်အောင်) မြနန္ဒာ (တေးရေး နန်းတော်ရှေ့ဆရာတင်) မြို့မတေးသံ မြန်မာ့ရှုခင်းမြန်မာ့စိတ်ရင်း မြန်မာ့သိုင်းပညာ မှုန်ရွှေရည် - ရုပ်ရှင်တေး ရတနာပုံ တေးစီးရီး - မေသစ် ရီရီသန့် တို့နှင့် တွဲဖက် (၁၅) ပုဒ် အတွယ်အတာ အလင်္ကာကျော်စွာ ဆရာ ရွှေပြည်အေး တေးနုလက်ရာ အမှတ် (၃) အောင်ပင်လယ် ==အကိုးအကား== {{reflist}} {{lifetime|၁၉၃၅|၁၉၈၈}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား အဆိုတော်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆုရှင်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ]] szn2rusx766sg2863lz0lhbp98qe5tq 0 14366 1052355 1038101 2026-09-11T14:16:42Z KBM2026 147986 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */ 1052355 wikitext text/x-wiki {{unreferenced|date=29 Aug 2021}} '''ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ'''ဆိုသည်မှာ နိုင်ငံတော် သို့မဟုတ် အခြားသော အဖွဲ့အစည်းတစ်ခု အုပ်ချုပ်မှုအရ အခြေခံသဘောတရားများ သို့မဟုတ် ရှိနှင့်ပြီးသော ထုံးတမ်းသာဓကများကို စုစည်းထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ထိုစည်းမျဉ်းစည်းကမ်းများအားလုံး စုပေါင်း၍ မည်သည်ကမျက်မြင်ထင်ရှား တည်ရှိနေသည်တို့ ပါဝင်သည်။ ထိုသဘောတရားများအား တရားဝင် စာရွက်စာတမ်းများအဖြစ်သို့ ချရေးပြီးသောအခါ ထိုစာရွက်စာတမ်းတို့ကို စာဖြင့်ရေးသားထားသော ဥပဒေ အဖြစ် ဖွဲ့စည်းပြောဆိုနိုင်သည်။ အခြေခံဥပဒေသည် အဖွဲ့အစည်းအဆင့်အမျိုးမျိုး၊ အာဏာပိုင် မှ ကုမ္ပဏီများ နှင့် သမဝါယမ မဟုတ်သော အသင်းအဖွဲ့တို့အထိ သက်ဆိုင်သည်။ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာအဖွဲ့အစည်း ဖွဲ့စည်းခြင်းဟူသည့် သဘောတူစာချုပ် သည်လည်း ထိုအဖွဲ့အစည်းမှ မည်သို့ ပါဝင်ဖွဲ့စည်းရမည်ကို ဖွင့်ဆိုထားသော အခြေခံဥပဒေပင်ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံတော် အတွင်းတွင် အာဏာပိုင် သို့မဟုတ် ဗဟိုအစိုးရ မည်သူအုပ်ချုပ်သည်ဖြစ်စေ နိုင်ငံတော်အပေါ်တွင် အခြေပြုသော သဘောတရား ထုံးတမ်းများ၊ မည်သည့် ဥပဒေများကို ပြုလုပ်ပုံ နှင့် မည်သူမှ ဥပဒေကိုပြုသည်တို့ကို အခြေခံဥပဒေမှ သတ်မှတ်သည်။ အချို့သော အခြေခံဥပဒေတို့တွင် အထူးသဖြင့် ရေးသားတင်သွင်းထားသော အခြေခံဥပဒေများသည် အခြေခံကျသောအခွင့်အရေးများ ကဲ့သို့သော နိုင်ငံအုပ်ချုပ်သူတို့မှ ကျူးကျော်ခြင်းမပြုနိုင်သည့် လိုင်းများကို ဖော်ပြခြင်းဖြင့် နိုင်ငံအာဏာ ကန့်သတ်ချက် အဖြစ်လည်း ဆောင်ရွက်နိုင်သည်။ [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]]၏အခြေခံဥပဒေ သည်ကမ္ဘာပေါ်တွင် ရှိသည့် အာဏာပိုင်တို့အုပ်ချုပ်သမျှ တိုင်းပြည်တို့တွင် အရှည်လျားဆုံး ရေးသားထားသည့် အခြေခံဥပဒေဖြစ်သည်။ အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့်မူတွင် စာလုံးပေါင်း ၁၁၇,၃၆၉ လုံးပါဝင်သည့် စာချုပ်ပါ ပိုဒ်ခွဲပေါင်း ၄၄၄ ခုပါဝင်သည် လုပ်ငန်းစဉ်ပေါင်း ၁၂ ခုနှင့် ပြင်ဆင်ဖြည့်စွက်ချက် ၉၄ ခုတို့ပါဝင်သည်။ [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]၏အခြေခံဥပဒေမှာ အတိုဆုံး ရေးသားထားသည့် အခြေခံဥပဒေဖြစ်သည်။ == ဝေါဟာရသမိုင်း == အခြေခံဥပဒေ ဟူသောဝေါဟာရသည် [[ပြင်သစ်ဘာသာစကား|ပြင်သစ် စကား]]ဖြစ်ပြီး လက်တင် စကားလုံး constitutio (ကွန်စတီကျူတီအို) မှဆင်းသက်လာသည်။ အင်ပါယာနှင့် ဆိုင်သော ဥပဒေပြုခြင်း တို့ကဲ့သို့သော စည်းမျဉ်း၊ နှင့် အစီအစဉ်ပြုမှု တို့တွင် သုံးသည်။ (constitutiones principis (ကွန်စတီကျူတီရှင်းနီး ပရင်စီးပီးစ်) –edicta(အက်ဒစ်တာ)၊ mandata (မန်ဒါ တာ)၊ decreta(ဒီခရီတာ)၊ rescripta(ရက်(စ်)ခရစ်တာ)။ ထို့နောက်တွင်မူ ထိုအသုံးအနှုန်းကို အရေးကြီးသော ဆုံး ဖြတ်ချက်များအတွက် ဘာသာရေးဥပဒေထုံး တွင် ကျယ်ပြန့်စွာအသုံးပြုလာခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး တို့မှ ဆုံးဖြတ်သော ဥပဒေ တို့တွင်သုံးပြီး ယခုအခါ ပုပ်ရဟန်းမင်းနှင့်သက်ဆိုင်သောဥပဒေ အဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။ == ယေဘုယျ ပါဝင်မှုများ == ယေဘုယျအားဖြင့် ခေတ်သစ် အဆိုပြုရေးသားပြီးသား အခြေခံဥပဒေတိုင်းတွင် အဖွဲ့အစည်းတစ်ခု သို့မဟုတ် မျက်မှောက်ရှိနေသော အဖွဲ့အစည်း တို့အတွက် တိကျသောအာဏာတို့ကို ပေးအပ်ထားသည်။ ယင်းတို့သည် ပြဋ္ဌာန်းပြီးသားဖြစ်သော အခြေခံဥပဒေ၏ သက်ရောက်နိုင်မူအတိုင်းအတာအတိုင်းလက်ခံ ဖော်ထုတ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ Scott Gordon (စကော့ဂေါ်ဒန်) ၏အဆိုအရ နိုင်ငံရေး အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုသည် အတိုင်းအတာတစ်ခုအထိ " လူနည်းစုတို့ အပါအဝင် နိုင်ငံသားတိုင်းနှင့်ဆိုင်သော အကျိုးစီးပွား နှင့် စိတ်ကြိုက်လွတ်လပ်စွာ လုပ်ကိုင်ပိုင်ခွင့် တို့ကို ကာကွယ်ထားခြင်း အတွက် ပြဋ္ဌာန်းထားသည့် အာဏာထိန်းချုပ်ဆောင်ရွက်မူ လုပ်ငန်းစဉ်တို့ကို ထည့်သွင်း ပါဝင် ထားခြင်းဖြစ်သည်။" လက်တင်စကားလုံးဖြစ်သည့် ဥပဒေ၊ တရားစီရင်ပိုင်ခွင့်ပြင်ပသို့ရောက်ခြင်း ဟူသည် အဖွဲ့အစည်းတစ်ခု သို့မဟုတ် နိုင်ငံရေးလုပ်ငန်း တစ်ခုတို့မှ အရာရှိ၊ ဝန်ထမ်း တို့၏ လုပ်ဆောင်ချက်တို့မှာ အခြေခံဥပဒေ သို့မဟုတ် ပြဋ္ဌာန်းဥပဒေအရ လုပ်ပိုင်ခွင့်အာဏာ တို့၏ပြင်ပသို့ကျော်လွန် ရောက်ရှိခြင်းဟု ခေါ်ပါသည်။ ဥပမာအားဖြင့် ကျောင်းသားများသမဂ္ဂ သည် ကျောင်းသားများနှင့် သက်ဆိုင်ခြင်းမရှိသည့် လှုပ်ရှားမှုများ ပါဝင်လုပ်ဆောင်သည်ဖြစ်၍ အဖွဲ့အစည်းအဖြစ်မှ တားမြစ်ပိတ်ပင်ခြင်းခံရသည်။ အသင်းအဖွဲ့တစ်ခုသည် ကျောင်းသားများနှင့်မဆိုင်သည့် လှုပ်ရှားမှုများ ဆောင်ရွက်လာပြီး ယင်းလှုပ်ရှားမူများမှာ ဥပဒေ ပြင်ပသို့ရောက်သည့်အသင်းအဖွဲ့၏လုပ်ပိုင်ခွင့်ဥပဒေများဟု သတ်မှတ်ပြီး မည်သူတစ်ဦးတစ်ယောက်ကိုမှလည်း ထိုလုပ်ငန်းစဉ်ဥပဒေများကို အတင်းအကျပ်လိုက်နာခိုင်းခြင်းမရှိချေ။ နိုင်ငံအာဏာပိုင် ၏ အခြေခံဥပဒေတွင် ဗဟိုအစိုးရအုပ်ချုပ်သည့် နိုင်ငံအတွင်းရှိ စီရင်စုများကို အုပ်ချုပ်သူအစိုးရမှ အခြေခံဥပဒေတွင်း ဗဟိုအစိုးရမှ လုံးဝပိုင်ဆိုင်သက်ရောက်သော နေရာတို့တွင် နိုင်ငံအချင်းချင်း သဘောတူ စာချုပ်ချုပ်ဆိုရန် ခွင့်ပြုခြင်းတို့ကဲ့သို့သော ဥပဒေပြဋ္ဌာန်းမှုပြုရန် ကြိုးစားခြင်း တို့ဖြစ်သည်။ ဥပဒေ၊ တရားစီရင်ပိုင်ခွင့်ပြင်ပသို့ရောက်ခြင်း သည် ဂျူရီမှပြန်လည်စစ်ဆေးကြည့်ရှုသည့်ကိစ္စမျိုးတွင် ဂျူရီ တို့၏ ဆုံးဖြတ်ချက် အထောက်အပံ့ဖြင့် ထိုကဲ့သို့သော လုပ်ဆောင်ချက်များ ရပ်တန့်ခြင်းပြုရန် ဥပဒေနှင့်အညီ ရှင်းလင်းချက်ထုတ်၍ အာဏာတည်စေသည်။ အရာရှိတစ်ဦးမှ အခွင့်အာဏာအလွဲသုံးစားမှုပြုခြင်း ဟူသည် ဥပဒေ၊ တရားစီရင်ပိုင်ခွင့်ပြင်ပသို့ရောက်ခြင်း ပင်ဖြစ်သည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် (အခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာ) လုပ်ပိုင်ခွင့်သည် အစိုးရ၏ အခွင့်အာဏာများအပေါ်တွင် ကန့်သတ်ထားခြင်းရှိရာ ထိုအရာရှိအနေနှင့် သူ မပိုင်ဆိုင်သော အခွင့်အာဏာကို လုပ်ကိုင်ဆောင်ရွက်နေခြင်း ပင်ဖြစ်သည်။ ယနေ့ နိုင်ငံတော် အများစုတွင် အခြေခံဥပဒေသည် ဥပဒေပြုအာဏာပိုင်အဖွဲ့က ပြဋ္ဌာန်းသည့် ဥပဒေ ထက်ပင် အထွဋ်အထိပ်ရောက်သော အနေအထားရှိသည်။ (အောက်တွင်ပါသော စနစ်ကျစီစဉ်ထားခြင်းမရှိသော အခြေခံဥပဒေ ကိုကြည့်ပါ။) ထိုသို့သော နိုင်ငံမျိုးတွင် အရာရှိတစ်ဦး၏ ဆောင်ရွက်ချက်သည် အခြေခံဥပဒေနှင့် မညီညွတ်ပေ။ ဆိုလိုသည်မှာ အခြေခံဥပဒေမှ အစိုးရသို့ပေးအပ်ထားသော အာဏာကို ပြောခြင်းမဟုတ်ဘဲ သူ၏လုပ်ဆောင်မှုမှာ ဥပဒေအရ တရားမဝင်ဖြစ်၍ ပယ်ဖျက်ရုပ်သိမ်းခံရလျှင် စဦးကတည်းမှ ဖျက်သိမ်းပယ်ဖျက်သည်။ ယင်းသည် စတင်လုပ်ဆောင်မှု ပြုကတည်းက ဖြစ်ပြီး ယင်းကိုစတင်ဖော်ထုတ်မိသည့် နေ့ရက်ကို ဆိုခြင်းမဟုတ်ပေ။ ဥပဒေအာဏာပိုင်အဖွဲ့က ပြဋ္ဌာန်းသောဥပဒေ သို့မဟုတ် ဥပဒေပြဋ္ဌာန်းချက်များပင်ဖြစ်စေ၊ ယင်းသည် မည်သည့်အခါကမျှပင်"တရားဥပဒေ" ဟူ၍မရှိခဲ့ဘဲ ဥပဒေပြုလက်ခံယူသည့် အဆင့်ဆောင်ရွက်ပုံများအရ မွေးစားလက်ခံယူခဲ့ခြင်းဖြစ်ပုံရသည်။ တစ်ခါတစ်ရံတွင် ဖြစ်လေ့ရှိသော ပြဿနာမှာ အာဏာပိုင်အဖွဲ့က ပြဋ္ဌာန်းသောဥပဒေသည် အခြေခံဥပဒေနှင့် မကိုက်ညီခြင်း မဟုတ်ဘဲ၊ အခြေအနေ တစ်ရပ်ရပ်တွင် ၎င်းကိုအသုံးချခြင်း ဖြစ်ရပ်အား ခွင့်မပြု သို့မဟုတ် ဥပဒေအရ မညီညွတ်ခဲ့သည်ဆိုလျှင် တရားရုံးတစ်ခုမှ ယင်းကို အခြေခံဥပဒေနှင့် ကိုက်ညီ သည်ဟု သတ်မှတ်နိုင်သော နည်းလမ်းများရှိကြောင်း ဆုံးဖြတ်ပေးနိုင်သည်။ ထိုသို့သော ကိစ္စမျိုးတွင် ထိုအသုံးချခြင်းကိုသာ အခြေခံဥပဒေနှင့် မကိုက်ညီဟု စည်းကမ်းဥပဒေကို လိုသလို ဆွဲဆန့်သည်။ သမိုင်းမှတ်တမ်းများအရ ထိုကဲ့သို့ ချိုးဖောက်ပျက်ယွင်းခြင်းတို့အတွက် ပြင်ဆင်ကုသမှုတို့အား quo warranto (ကျူရို ဝါရန်တို) ကဲ့သို့သော အထွေထွေ ဥပဒေအတွက် ရေးသားတင်သွင်းဥပဒေ များတောင်းဆိုထားပြီး ဖြစ်သည်။ == သမိုင်းဖြစ်စဉ် နှင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာမှု == ===ရှေးဦး အခြေခံဥပဒေများ=== ၁၈၇၇ ခုနှစ်တွင် Ernest de Sarzec (အားနက်(စ်) ဒီ ဆာဇက်) ၏ ယနေ့ခေတ် အီရတ်တွင် မြေတွင်းများတူးခြင်း တွင် ဘီစီ ၂၃၀၀ ဝန်းကျင်ခန့်က Lagash (လာဂတ်(ရှ်)) ၏ Sumerian (ဆုမာရီးယန်) ဘုရင် Urukagina (ယူကာဂီနား) မှတင်သွင်းအဆိုပြုခဲ့သည့် အစောဆုံး တရားဥပဒေ ၏ကျင့်ဝတ် စည်းကမ်းများ ရှိခဲ့သည့် အထောက်အထားများ တွေ့ခဲ့သည်။ အစိုးရနှင့်ပတ်သက်သော ဥပဒေ အစောဆုံး ပုံစံ မျိုးကိုမူ ရှာတွေ့ခြင်း မရှိခဲ့သော်လည်း ၎င်းသည် သူ့တိုင်းသူပြည်သားတို့၏ အခွင့်အရေးတို့ကို ခွင့်ပြုပေးခဲ့သည်။ ဥပမာအားဖြင့် မုဆိုးမ နှင့် မိဘမဲ့များအား အခွန်အခတို့မှ ကင်းလွတ်ပေးခဲ့ပြီး၊ ချမ်းသာသူတို့မှ သူဆင်းရဲတို့အား အတိုးကြီးစား၍ ငွေတိုးချခြင်းတို့ကို ကာကွယ်ပေးခဲ့သည်။ ၎င်းနောက်တွင် အစိုးရတို့မှာ အထူး အဆိုပြုရေးသားတင်သွင်းထားသော ဥပဒေတို့နှင့် အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။ ထိုကဲ့သို့ ရှေးအကျဆုံး စာရွက်စာတမ်းများဖြစ်သည့်Ur (အာနိုင်ငံ)(ဘီစီ ၂၀၅၀ ဝန်းကျင်) ၏ Code of Ur-Nammu ( အာ-နမ်မူ ကိုဓဥပဒေ) သည် ရှိနေဆဲ ဖြစ်သည်ဟုသိရသည်။ လူသိများသော အခြား ရှေးဟောင်း ဥပဒေ စည်းကမ်းတို့တွင်Isin (အိုင်စင်နိုင်ငံ) ၏ Lipit-Ishtar (လီပစ်-အစ်ရှတာ) ၊ Babylonia (ဘေဘီလိုနီးယား) ၏ code of Hammurabi (ဟမ်မူရာဘီ ကိုဓဥပဒေ)၊ Hittite code (ဟစ်တီ ကိုဓဥပဒေ) ၊ Assyrian code (အက်စ်စီရီးရမ်း ကိုဓဥပဒေ) နှင့် Mosaic law (မိုးဇက် ဥပဒေ) တို့ပါဝင်သည်။ === နောက်ပိုင်း အခြေခံဥပဒေများ === ====အေသင်==== ဘီစီ ၆၂၁ ခုတွင် စာရေးတစ်ဦးဖြစ်သော Draco (ဒရက်ကို) မှ အေသင် ၏ နိုင်ငံ အာဏာပိုင် တို့၏ ရက်စက် ကြမ်းကြုတ်သော နုတ်ထွက် ဥပဒေတို့ကို ရေးသားစံပြု ဥပဒေ ပြုခဲ့သည်။ ၎င်းတွင် ပြစ်မှုများစွာတို့အတွက် သေဒဏ် ပေးထားသည်၊ (ယနေ့ခေတ်တွင် အလွန်ပြင်းထန်သော စည်းကမ်းမျိုးကို"Draconian" ("ဒရက်ကိုဥပဒေ") ဟုပင် ခေါ်သည်)။ Solon (ဆိုလွန်) တွင် ဘီစီ ၅၉၄ က၊ အေသင်၏ အုပ်ချုပ်သူများသည် Solonian Constitution (ဆိုလိုနီယံအခြေခံဥပဒေ )ကိုဖန်တီးခဲ့ကြသည်။ ၎င်းသည် အလုပ်သမားတို့၏ ဒုက္ခဆင်းရဲတို့ကို သက်သာစေခဲ့သည်။ အုပ်ချုပ်သူလူတန်းစားအဖွဲ့ဝင်ခြင်းသည် မျိုးနွယ် (မင်းမျိုးမင်းနွယ်) အရထက် စည်းစိမ်ကြွယ်ဝမှု (ဓနရှင်) ပေါ်တွင် အခြေခံရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။ ဘီစီ ၅၀၈ တွင် Cleisthenes (ကလပ်(စ)စီသီးနစ်(စ်))မှ တစ်ဖန် အေသင်အခြေခံဥပဒေကို ပြန်လည်ပြုပြင်၍ ဒီမိုကရက်တစ် အုတ်မြစ်အဖြစ် ထားရှိခဲ့သည်။ Aristotle (အရစ်စတိုတယ်) (ဘီစီ ၃၅၀ ဝန်းကျင်) သည် အခြေခံဥပဒေနှင့် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံ ဥပဒေအရဖြစ်သော အစိုးရ တို့၏သဘောတရားတို့ကို ဖော်ထုတ်၍ ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေနှင့်အညီ ဖြစ်သော အစိုးရပုံစံ အမျိုးပေါင်းများစွာကို အဆင့်သတ်မှတ်ရန် ကြိုးစားခြင်းဖြင့် သာမန်ဥပဒေ နှင့် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအကြား တရားဝင်ကွဲပြားခြားနားခြင်း တို့ကို ပြုလုပ်ခဲ့သည့် ပထမဆုံး သမိုင်းမှတ်တမ်းဝင်သူဖြစ်သည်။ သူက ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကို အခြေခံအကျဆုံး ဖွင့်ဆိုချက်အဖြစ် သာမန်အသုံးအနှုန်းတို့ဖြင့် “ နိုင်ငံတော်အတွင်း ရုံး၊ ဌာနများကို စီစဉ်ထားရှိခြင်း” ဟုဖွင့်ဆိုခဲ့သည်။ သူ၏ လုပ်ဆောင်ချက်များတွင် အေသင်၏ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ၊ နိုင်ငံရေး နှင့် Nicomachean Ethics (နီကိုမာချီယမ် ကျင့်ဝတ်)၊ သူ့ခေတ်အခါ၏ အေသင်၏ အခြေခံ ဥပဒေအပါအဝင်၊ Sparta (စပါတာ) နှင့် Carthage (ကာသေ့ချ်) တို့၏ အခြေခံဥပဒေ အမျိုးစုံကို ရှာဖွေ ထုတ်ဖော်ခဲ့သည်။ သူ ကောင်းသည်၊ ဆိုးသည်ဟု ယူဆသတ်မှတ်ထားသည့် အခြေခံဥပဒေတို့ကို အဆင့် ခွဲခြားသတ်မှတ်ပြီး နောက်ဆုံးတွင် အကောင်းဆုံး အခြေခံဥပဒေဟူသည် ရောနှောထားသည့် စနစ်တစ်ခုမျိုးဖြစ်ကြောင်း၊ သက်ဦးစံပိုင်စနစ်၊ မင်းမျိုးစိုးနွယ် စနစ် နှင့် ဒီမိုကရက်တစ် လိုအပ်ချက်မျိုးစုံပါဝင်သည်ဟု ကောက် ချက်ချခဲ့သည်။ နိုင်ငံတော်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခွင့်ရှိသူ နိုင်ငံသားများ၊ နိုင်ငံသားမဟုတ်သူများ နှင့် ကျွန်များ၊ တာဝန် ထမ်းဆောင်ခွင့်မရှိသူများဟူ၍လည်း ခွဲခြားခဲ့သည်။ ==== ရောမ ==== ရောမတို့၏ ပထမဆုံး အခြေခံဥပဒေကို ဘီစီ ၄၄၉ တွင် Twelve Tables (စားပွဲ တစ်ဆယ့်နှစ်လုံး) ဟုပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။ အချိန်နှင့်အမျှ ထပ်ပေါင်းထည့်ထားသော ဥပဒေများအောက်တွင် စီရင်ခဲ့ကြသော်လည်း ရောမ ဥပဒေသည် Codex Theodosianus (ကိုဒက် သီအိုဒိုဆိုင်းနပ်(စ်)) (အေဒီ ၄၃၈) မပေါ်ခင်အထိ ဥပဒေတစ်ခု အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုခြင်း မခံခဲ့ရပေ။ နောက်ပိုင်းတွင် အရှေ့ပိုင်းအင်ပိုင်ယာတွင် Codex repetitæ prælectionis (ကိုဒက် ရီပီတီတေး ပရာလက်ရှင်းနစ်) (၅၃၄) သည် ဥရောပ တစ်ဝှမ်းအထိ အကြီးအကျယ် လွှမ်းမိုးခဲ့သည်။ အရှေ့ပိုင်းတွင် Leo III the Isaurian (လီယို III အစ်ဇယ်ယူရီယမ်) (၇၄၀) ၏ Ecloga (အီကလိုဂါ) နှင့် Basil I (ဘာဆေး(လ်) I )(၈၇၈) ၏ Basilica (ဘာစီလီကာ) တို့အဖြစ် လိုက်နာခဲ့သည်။ ==== အိန္ဒိယ ==== ရှေးဟောင်း အိန္ဒိယ တွင်အုပ်စိုးခဲ့သော ၃ ရာစု ဘီစီ Maurya (မာယူရ) ဘုရင် အတွက် Edicts of Ashoka (အာသောက၏ အမိန့်ပြန်တမ်း ) သည် အခြေခံဥပဒေ နည်းနာကျင့်ထုံးများအဖြစ် ထုတ်ဖော်ခဲ့သည်။ ==== မီဒီနာ ==== Constitution of Medina (မီဒီနာ၏ အခြေခံဥပဒေ)(Arabic (အာရေဗျ): صحیفة المدینه‎, Ṣaḥīfat al-Madīna), မီဒီနာ၏ ပဋိညာဉ် စာတမ်း ဟုလည်းခေါ်သည်။ ယင်းကို အစ္စလမ်ပညာရှိ မူဟာမက် မှအကြမ်းရေးခဲ့သည်။ ယင်းတွင် မူဟာမက် နှင့် Yathrib (ရသရစ်) (နောင်တွင် Medina (မီဒီနာ)ဟုခေါ်ဆို) ရှိ မူဆလင်၊ ဂျူး နှင့် ဗာဟီရဝါဒီ တို့အပါအဝင် အားလုံးသော အရေးကြီးသည့် လူမျိုးနွယ်စုများနှင့် မိသားစုများ အကြား တရားဝင် သဘောတူညီချက်များ ပါဝင်သည်။ [8][9] ထိုစာတမ်းသည် မီဒီနာအတွင်း Aws (အောစ်) Aus (အောက့်(စ်)) အဖွဲ့များ နှင့် Khazraj (ခါဇ်ဂျေး) တို့အကြား ခါးသီးသော လူမျိုးစုတွင်း ရန်ပွဲများအား အဆုံးသတ်ခြင်းသို့ ယူဆောင်လာစေရန် အထူးရည်ရွယ်ထားခြင်းဖြစ်သည်။ ယင်း၏အကျိုးသက်ရောက်မှုကြောင့် မီဒီနာရှိ မူဆလင် ၊ ဂျူး နှင့် ဗာဟီရဝါဒီလူမှုရေးနယ်ပယ် တို့တွင် အခွင့်အရေးနှင့် တာဝန်ယူမှုများစွာတို့ကို တည်ဆောက်ပေးနိုင်ခဲ့ပြီး Ummah (အူမာ) ဟူသည့် တစ်နယ်တည်းအဖြစ် တည်ထောင်ပေးခဲ့သည်။ မီဒီနာ၏ အခြေခံဥပဒေပေါ်ပေါက်လာသည့် နေ့စွဲအတိအကျကို အငြင်းပွားနေဆဲဖြစ်သော်လည်း ယေဘုယျအားဖြင့် ပညာရှင်တို့က Hijra (ဟစ်ဂျရား) (၆၂၂) အပြီး မကြာမီပင်ဖြစ်သည်ဟု လက်ခံကြသည်။ ယင်းသည် ပထမဆုံး အစ္စလမ်နိုင်ငံတော်ကို ထိရောက်စွာ တည်ထောင်နိုင်ခဲ့သည်။ အခြေခံဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်းခြင်းသည် လူမှုရေး နယ်ပယ်၏ လုံခြုံရေး၊ ဘာသာရေးလွတ်လပ်မှု၊ မီဒီနာအား haram (ဟေရမ်) သို့မဟုတ် မြင့်မြတ်သောနေရာ အဖြစ်သတ်မှတ်ခြင်း (အားလုံးသော အကြမ်းဖက်မှု နှင့် လက်နက်တို့အားတားမြစ်ခြင်း)၊ အမျိုးသမီးတို့၏ လုံခြုံရေး၊ မီဒီနာအတွင်း လူမျိုးစုတို့၏ တည်ငြိမ်သောဆက်ဆံရေး၊ ပဋိပက္ခတွင်း လူမှုရေးနယ်ပယ်အားထောက်ပံ့ရေးအတွက် အခွန်စနစ်၊ ပြင်ပနိုင်ငံရေးရာ မဟာမိတ်များအတွက် သတ်မှတ်ချက်ဘောင်၊ လူတစ်ဦးချင်းစီအတွက် ကာကွယ်မှု ပေးအပ်ထားသော စနစ်၊ စည်းကမ်းဖောက်ဖျက်မှုတို့ကို ဖြေရှင်းမည့် တရားစီရင်ရေးစနစ်၊ နှင့် လူသတ်ခ( မိသားစုများ သို့မဟုတ် လူမျိုးစုများအကြား တစ်စုံတစ်ဦးကို သတ်ခြင်းအတွက် ဥပဒေအရ အညီအမျှပြန်လည် အပြစ်ပေးခံရခြင်း အစား ပေးရသော အဖိုးအခ) ပေးရန်ကိုပါ ထိန်းညှိထားသည်။ ==== အင်္ဂလန် ==== ၁၁၀၀ ခုနှစ်က အင်္ဂလန် တွင် Henry I's ( ဟင်နရီ I၏ ) လွတ်လပ်ခွင့်ကြေညာစာတမ်း အရ ဘုရင်မင်းမြတ်အား ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် သူ၏ ဘုန်းတော်ကြီး နှင့် မှူးမတ်မျိုးနွယ်တို့ အပေါ်ဆက်ဆံမှုကို ချုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ ၎င်းအယူအဆသည် အင်္ဂလိပ်မှူးမတ်တို့မှ ၁၂၁၅ ခုနှစ်တွင် King John (ဘုရင်မင်းမြတ် ဂျွန်) အား Magna Carta(မက်နာ ကာတာ) ကိုလက်မှတ်ရေးထိုးရန် ဖိအားပေးခြင်းဖြင့် အဓွန့်ရှည်၊ မွမ်းမံခဲ့သည်။ Magna Carta(မက်နာ ကာတာ) ၏အရေးအကြီးဆုံး အကြောင်းအရာမှာ “ဖမ်းဆီးခံရသူတစ်ဦးကို လွှတ်ပေးသင့်၊ မပေးသင့် စုံစမ်းစစ်ဆေးရန် ရုံးတော်ရှေ့မှောက်သို့ ဆင့်ခေါ်သည့်အမိန့်စာ” နှင့်စပ်လျဉ်းသည်။ ဆိုထားသည်မှာ ဘုရင်မင်းမြတ်သည် တစ်စုံတစ်ဦးကို ထောင်သွင်းအကျဉ်းချခြင်း၊ ဥပဒေဖောက်ဖျက်သည်ဟု သတ်မှတ်ခြင်း၊ ပြည်နှင်ဒဏ်ပေးခြင်း သို့မဟုတ် သတ်ခြင်းတို့ကို စိတ်ကူးပေါက်၍ပြုလုပ်ခြင်းမှ ခွင့်မပြုထားပေ။ ပထမဦးစွာ ဥပဒေအရသာ အဆင့်ဆင့်ဆောင်ရွက် ၍ဥပဒေနှင့်အညီဆုံးဖြတ်ရမည်ဟု ပါသည်။ Magna Carta (မက်နာ ကာတာ) ၏စာချုပ်တွင် ပါဝင်သော ပိုဒ်ခွဲ ၃၉ တွင် ဆိုထားသည်မှာ-မည်သည့် လွတ်လပ်သူတစ်ဦးကိုမှ ဖမ်းချုပ်ခြင်း၊ သို့မဟုတ် ထောင်ချခြင်း၊ သို့မဟုတ် သူ၏စည်းစိမ်ဥစ္စာတို့ကို ပယ်ဖျက်ခြင်း၊ သို့မဟုတ် ဥပဒေဖောက်ဖျက်သည်ဟု သတ်မှတ်ခြင်း၊ သို့မဟုတ်နယ်နှင်ဒဏ်ပေးခြင်း၊ သို့မဟုတ် နည်းလမ်းတစ်မျိုးမျိုးနှင်ဖျက်စီးခြင်းတို့ကို သူနှင့် အဆင့်တူသူများက သတ်မှတ်ထွက်ဆိုသည့် တရားဥပဒေအရ သို့မဟုတ် နိုင်ငံတော်၏ဥပဒေအရ အပြစ်ရှိသည်ဟုသတ်မှတ်ခြင်း မဟုတ်ဘဲနှင့် သူ့အားမလိုလား၍ ပြုလုပ်ခြင်း၊ ပို့ဆောင်ခြင်း မပြုလုပ်ရ ဟူ၏။ ထိုအချက်မှစ၍ ထိုပြဋ္ဌာန်းချက်မှာ အင်္ဂလိပ်လွတ်လပ်မှုအခွင့်အရေး၏ အုတ်မြစ်ဖြစ်လာသည်။ မူလဖြစ်သော ဘုရင်မင်းမြတ် နှင့် သူ၏ မှူးမတ်မျိုးနွယ်၊ မင်းစိုးရာဇာတို့ အကြား လူမှုရေးဆိုင်ရာ သဘောတူညီချက် မှ ပြည်သူလူထုတစ်ရပ်လုံး အထိ တဖြည်းဖြည်း ကျယ်ပြန့်သွားသည်။ ယင်းသည် အခြေခံဥပဒေနှင့်အုပ်ချုပ်သည့်ဘုရင်စနစ်သို့ ဦးတည်သွားသည်။ ယင်းမှာ ဘုရင်းမင်းမြတ်၏အာဏာနှင့် အောက်လွှတ်တော် ရှိ မှူးမတ်မျိုးနွယ်တို့အကြား ပိုမို၍ ညီညွတ်မျှတမှုရှိစေရန် ပုံဖော်သွားသည်။ ==== တရုတ်နိုင်ငံ ==== တရုတ်နိုင်ငံ တွင် Hongwu (ဟွမ်းဝူ) ဧကရာဇ် သည် ဘိုးဘွားပိုင်တရားဝင်အမိန့် (၁၃၇၅ တွင်စတင် ပြဋ္ဌာန်း၍ သူနတ်ရွာစံချိန် ၁၃၉၈ မတိုင်ခင်အထိ နှစ်ကြိမ်တိုင်တိုင် ပြန်လှန်သုံးသပ်ခဲ့သည်) ကိုဖန်တီး၍ ပိုမိုကောင်းမွန် အောင်ပြုပြင်ခဲ့သည်။ ယင်းစည်းမျဉ်းစည်းကမ်းများသည် မင်မင်းဆက် တွင်နောင် ၂၅၀ နှစ်တိုင်တိုင် အခြေခံဥပဒေ အဖြစ် တည်တံ့နိုင်ခဲ့သည်။ === မျက်မှောက် အခြေခံဥပဒေများ === ရှေးဦးဆုံး ရေးသားခဲ့သောအခြေခံဥပဒေနှင့် ယနေ့တိုင် ဆက်လက်အုပ်ချုပ်နေသေးသည့် နိုင်ငံမှာ San Marino (ဆမ်မာရီယို) ဖြစ်သည်။ Leges Statutae Republicae Sancti Marini (ဆမ်မာရီယို၏ ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံ အခြေခံ ဥပဒေ )သည်လက်တင်ဘာသာနှင့် ရေးသားထားပြီး အုပ်ရေ ခြောက်အုပ်ပါဝင်သည်။ ပထမဆုံးစာအုပ်တွင် စာပိုဒ်ရေ ၆၂ ပိုဒ်ခွဲ၊ ကောင်စီများ တရားရုံးများ ဖွဲ့စည်းခြင်း၊ အမျိုးမျိုးသော အုပ်ချုပ်မှုရေးရာ အရာရှိများ နှင့် သူတို့ကို ပေးအပ် သောအခွင့်အာဏာများ စသည်တို့ပါဝင်သည်။ ကျန်ရှိသောစာအုပ်များမှာ ရာဇဝတ်မှု နှင့် တရားမ ဥပဒေ၊ တရားစီရင်မှု လုပ်ထုံးများနှင့် ပြင်ဆင်ချက်များ ပါဝင်သည်။ ၁၆၀၀ ခုနှစ်တွင် ရေးသားခဲ့ပြီး ၁၃၀၀ ခုနှစ်က Statuti Comunali (စတက်ကျူတီ ကော်မြူနလီ) (မြို့တော် ဥပဒေပြုအာဏာပိုင်အဖွဲ့)က ပြဋ္ဌာန်းသည့် ဥပဒေ ပေါ်တွင်အခြေခံပြီး ယင်းသည် Codex Justinianus (ကိုဒက် ဂျက်စတီနီအေနပ်(စ်)) ဖြင့်လွှမ်းမိုးနေပြီး၊ ယနေ့တိုင် အကျိုးသက်ရောက် မှုရှိနေသေးသည်။ မူလ ၁၃ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ နယ်မြေများ ဖြစ်လာသည့် မြောက်အမေရိကရှိ ဗြိတိသျှကိုလိုနီအားလုံးသည် ၁၇၇၆ နှင့် ၁၇၇၇ အတွင်း အမေရိကန် တော်လှန်ရေးအတွင်း (နှင့် အပြန်အလှန် အကျိုးစီးပွားအတွက် ပူးပေါင်း ထားသော နိုင်ငံအဖွဲ့အစည်းဆိုင်ရာစာတမ်းများ နှင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုအခြေခံဥပဒေ တို့မတိုင်မီ) တွင် သူတို့ ကိုယ်ပိုင် အခြေခံဥပဒေများကို ခံယူကြသည်။ ယင်းတို့တွင် မန်ဆာချူးဆက်၊ ကော်နက်တီကတ် နှင့် ရိုဒ်အိုင်လန် တို့မပါဝင်ပေ။ ၁၇၈၀ တွင် မန်ဆာချူးဆက် ဓနသဟာယနိုင်ငံများ မှ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင်း ယနေ့ထက်တိုင် လည်ပတ်နေဆဲဖြစ်သည့် ရှေးအကျဆုံး အခြေခံဥပဒေကို ခံယူခဲ့သည်။ Connecticut (ကော်နက်တီကတ်) နှင့် Rhode Island (ရိုဒ်အိုင်လန်) တို့သည် သူတို့၏ ရှေးကိုလိုနီကြေညာစာတမ်းတို့အောက်တွင် တရားဝင် ဆက်လက် လည်ပတ်နေပြီး၊ ၁၈၁၈ နှင့် ၁၈၄၃ တို့တွင် ပထမဆုံးကိုယ်ပိုင် အခြေခံဥပဒေတို့ကို အသီးသီးခံယူကြသည်။ == အမြင်ပွင့်လင်းလာသောအခြေခံဥပဒေ == အသိအမြင်ဉာဏ် အလင်းရှာဖွေသည့်ခေတ် မှ Thomas Hobbes( သောမတ်(စ်) ဟုတ်(စ်))၊ Jean-Jacques Rousseau (ဂျင်း ဂျက်ကော့(စ်) ရိုစီရာ) နှင့် John Locke (ဂျွန် လော့(ခ်)ကီး) တို့ကဲ့သို့သော တွေးခေါ်ပညာရှင်တို့မှ "ဉာဏ်အလင်းရသကဲ့သို့ ရှင်းလင်းသည့် အခြေခံဥပဒေ" ပုံစံကို ရှာဖွေ ဖော်ထုတ်ခဲ့သည်။ ထိုပုံစံမှ အဆိုပြုခဲ့သည်တွင် အခြေခံဥပဒေနှင့် အုပ်ချုပ်သော အစိုးရဟူသည် ခိုင်မာမှု၊ လက်ခံနိုင်မှု၊ တာဝန်ခံတတ်မှု၊ ပွင့်လင်းမှု တို့ရှိသင့်သည်ဖြစ်ပြီး ပြည်သူတစ်ရပ်လုံးကိုလည်း ကိုယ်စားပြုသင့်သည်။ (ဆိုလိုသည်မှာ ဒီမိုကရေစီစနစ်ကို အထောက်အပံ့ပြုခြင်းဖြစ်သည်။)[27] ၁၇၈၈ ခု ဇွန်လ ၂၁ ရက်တွင် အတည်ပြုသော အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု အခြေခံဥပဒေသည် ဗြိတိန်အခြေခံဥပဒေစနစ်နှင့် စီရင်စုနယ်မြေများ အင်အားစု တို့၏နိုင်ငံရေးစနစ်၊ ထို့အပြင် Polybius (ပိုလီဘီးယပ်စ်)၊ Locke (လော့ခ်ကီး) ၊Montesquieu (မွန်တက်စ်ကျူ) နှင့် အခြားသူတို့၏ အရေးအသားတို့ လွှမ်းမိုးလျက်ရှိသည်။ ထိုမှတ်တမ်းမှတ်ရာတို့မှာ နောင်တွင် သမ္မတစနစ် နှင့် ရေးသားမှတ်တမ်းမှုပြုထားသည့် စနစ်ကျသော အခြေခံ ဥပဒေ တို့၏ စံနမူနာ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ == အစိုးရအုပ်ချုပ်ရေးဆိုင်ရာ အခြေခံဥပဒေများ == အများအားဖြင့် အခြေခံဥပဒေ ဟူသည့် အသုံးအနှုန်းသည် အုပ်ချုပ်သူအစိုးရ၏ သဘာဝနှင့် သက်ရောက်မှုကို ဖွင့်ဆိုထားသည့် စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းများ နှင့် သဘောတရားများကို စုစည်းထားခြင်းဖြစ်သည်။ အခြေခံ ဥပဒေအများစုသည် အခြေခံ သဘောအားဖြင့် အုပ်ချုပ်ရေး၊ ဥပဒေပြုရေး နှင့် တရားစီရင်ရေး တို့အကြား တွင် ဆက်စပ်နွယ်ပြီး နိုင်ငံတော်၏ အဖွဲ့အစည်းများအတွင်း ဆက်စပ်ရှက်နွယ်မှုနှင့် ထိုအဖွဲ့အစည်းတို့၏ အစွယ် အပွား အဖွဲ့ခွဲများ ဆက်နွယ်မှုများ အထိ ထိန်းညှိရန် အားထုတ်ထားခြင်းဖြစ်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် အုပ်ချုပ်ရေး ဌာနခွဲများအား အစိုးရအကြီးအကဲ၊ အစိုးရဌာနများ၊ [[ဝန်ကြီးဌာန နှင့် အကြီးအကဲများ စာရင်း|ဝန်ကြီးဌာနများ]]၊ အုပ်ချုပ်ရေး အဖွဲ့ငယ်များ နှင့် အစိုးရအမှုထမ်း / ဗျူရိုကရေစိ တို့အဖြစ်ထပ်မံ ခွဲဖြာနိုင်သည်။ အခြေခံဥပဒေအများစုသည် လူပုဂ္ဂိုလ်များ နှင့် နိုင်ငံတော်အတွင်း ဆက် နွယ်မှုကို ဖွင့်ဆိုရန်ကြိုးစားကြသည်။ ထိုမှ နိုင်ငံသားတစ်ဦးစီတိုင်း၏ လုပ်ပိုင်ခွင့်တို့ကို ကျယ်ပြန့်စွာ ဖော်ထုတ်နိုင်ရန် ရည်ရွယ်သည်။ အခြားအားလုံးသော ဥပဒေများနှင့် စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းများကို ဝါစဉ်အလိုက် ဆင်းသက်လာ စေသည်ဖြစ်၍ ၎င်းမှာ နယ်ပယ်တစ်ခု၏အခြေခံအကျဆုံး ဥပဒေဖြစ်ရာ၊ သို့ဖြစ်၍ အချို့နယ်မြေများတွင် ၎င်းကို "အခြေခံဥပဒေ" ဟုပင်ခေါ်သည်။ == အဓိကသွင်ပြင်များ == အောက်ပါအချက်များသည် အမျိုးသား အခြေခံဥပဒေအားလုံးတွင် တစ်နည်းမဟုတ်တစ်နည်း ပါဝင်တည်ရှိနေသည်ဟု [[နိုင်ငံရေးသိပ္ပံ]]သမားတို့ သတ်မှတ်ခဲ့သည့် ဒီမိုကရက်တစ် အခြေခံဥပဒေ၏ သွင်ပြင်လက္ခဏာများ ဖြစ်သည်။ === စနစ်တကျ စီစဉ်ပေါင်းစုထားခြင်း === အခြေခံကျသော အဆင့်သတ်မှတ်ခွဲခြားမှုသည် စနစ်တကျစီစဉ်ပေါင်းစုထားခြင်း ရှိခြင်း နှင့် မရှိခြင်းပင်ဖြစ်သည်။ စနစ်တကျ စီစဉ်ရေးသားထားသော အခြေခံဥပဒေဟူသည် စာအုပ်စာတမ်းတစ်ခုတည်းအဖြစ်တွင်ပါဝင်ရမည်။ ၎င်းမှာလည်း နိုင်ငံတွင်းရှိ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာ ပြဋ္ဌာန်းသည့် ရင်းမြစ် တစ်ခုတည်းကသာ လာရမည်ဖြစ်သည်။ စနစ်တကျ စီစဉ်ပေါင်းစုထားခြင်းမရှိသည့် ဥပဒေဟူသည်မှာ စာအုပ်စာတမ်းတစ်ခုတည်းအဖြစ်တွင် မရှိခြင်း၊ ရေးသားထားမှုရှိခြင်း၊ မရှိခြင်းတို့ပါရောနှော စုံလင်သည့် ရင်းမြစ်ပေါင်း မြောက်မြားစွာပါဝင်ခြင်းတို့ဖြစ်သည်။ === စနစ်တကျစီစဉ်ပေါင်းစုထားသည့် အခြေခံဥပဒေ === ကမ္ဘာပေါ်ရှိ နိုင်ငံအများစုတွင် စနစ်တကျစီစဉ်ပေါင်းစုထားသည့် အခြေခံဥပဒေ ရှိသည်။ စနစ်တကျစီစဉ်ပေါင်းစုထားသည့် အခြေခံဥပဒေတို့သည် အထင်ကရ နိုင်ငံရေးအပြောင်းအလဲများဖြစ်သည့် တော်လှန်ရေး တို့၏ ရလဒ်ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံတစ်ခုမှ အခြေခံဥပဒေတစ်ခုကို လက်ခံယူသည့်ဖြစ်စဉ်သည် ထိုအခြေခံကျသော ပြောင်းလဲမှုကို ဖြစ်ထွန်းစေသည့် သမိုင်းကြောင်းနှင့် နိုင်ငံရေးရာ ဆက်စပ်အခြေအနေတို့နှင့် အထူး ယှဉ်တွဲလျက် ရှိသည်။ စနစ်တကျစီစဉ်ပေါင်းစုထားသည့် အခြေခံဥပဒေ ၏ တရားဝင်ဖြစ်ခြင်း (အဓွန့်ရှည်ခြင်း) သည်လည်း ၎င်း ဥပဒေကို စတင်လက်ခံယူသည့် လုပ်ငန်းစဉ်တို့နှင့် ဆက်နွယ်သည်။ စနစ်တကျ စီစဉ်ပေါင်းစုထားသည့် အခြေခံဥပဒေရှိသည့် နိုင်ငံများသည် သာမန်အားဖြင့် ဥပဒေပြုအာဏာပိုင်အဖွဲ့က ပြဋ္ဌာန်းသည့် ပုံမှန် ဥပဒေထက် အခြေခံဥပဒေကို ပိုမိုအဆင့်မြှင့်အလေးပေးကြသည်။ ၎င်းမှာ တရားဝင်ပြုထားသော ဥပဒေပြုအာဏာပိုင်အဖွဲ့၏ဥပဒေနှင့် စနစ်တကျစီစဉ်ပေါင်းစုထားသည့် အခြေခံဥပဒေ တို့ကြား ပဋိပက္ခ တစ်ခုခု ရှိလျှင် အာဏာပိုင်အဖွဲ့၏ဥပဒေအားလုံး သို့မဟုတ် တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းကို တရားရုံးမှ တရားဥပဒေဘောင်ပြင်ပသို့ရောက်ခြင်း ဟု ကြေညာသတ်မှတ်ပြီး အခြေခံဥပဒေနှင့်မညီညွတ်ကြောင်း ပယ်ဖျက်နိုင်သည်။ ထပ်လောင်းဆိုရလျှင် အခြေခံဥပဒေ ကို ပြုပြင်ခြင်း ပြုရန် အလွန်ပြောင်မြောက်သည့် လုပ်ဆောင်ချက်များလိုအပ်သည်။ ထိုလုပ်ဆောင်ချက်များမှာ အထူး တိုင်းပြုပြည်ပြုလွှတ်တော်ခေါ်ယူခြင်း သို့မဟုတ် ဥပဒေပြုသူများ၏ ထောက်ခံမဲပေးမှု အများစုဖြစ်ရန်၊ ဒေသတွင်း ဥပဒေပြုသူတို့၏သဘောတူညီမှုပါဝင်ရန်၊ ပြည်လုံးကျွတ်မဲဆန္ဒခံယူခြင်း စသည်တို့လိုအပ်သည့် ပါလီမန်အတွင်း သဘောတူညီချက်များရယူခြင်း နှင့် အခြားသော ရိုးရိုးဥပဒေတစ်ခုထုတ်ရန်ထက် ပိုမိုခက်သည့်လုပ်ငန်းစဉ်များကို အခြေခံဥပဒေပြင်ဆင်ရန်တွင် ပါဝင်သည်။ === စနစ်တကျစီစဉ်ပေါင်းစုထားခြင်းမရှိသည့် အခြေခံဥပဒေ === ၂၀၁၀ ရောက်သည်တွင် အစ္စရေး ၊ နယူးဇီလန် နှင့် ဗြိတိန် အနည်းဆုံး နိုင်ငံသုံးခုတွင် စနစ်တကျ စီစဉ်ပေါင်း စုထားခြင်းမရှိသည့် အခြေခံဥပဒေတို့ ရှိနေသည်။ စနစ်တကျစီစဉ်ပေါင်းစုထားခြင်းမရှိသည့် အခြေခံဥပဒေ (ရေးသားတင်သွင်းမှုမပြုထားသည့် အခြေခံဥပဒေဟုလည်းခေါ်) တို့သည် ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ ဥပဒေတို့ နှင့် သဘောတူညီမှုစာချုပ်တို့ "ပြောင်းလဲတိုးတက်လာမှု" တို့၏ရလဒ်ပင်ဖြစ်သည်။ စနစ်တကျ စီစဉ်ပေါင်းစုထားသည့် ဥပဒေ ဖြစ်သော အင်္ဂလန်တွင် အစပြုခဲ့သော ဝက်စ်မင်စတာ ထုံးတမ်း တို့နှင့် နှိုင်းယှဉ်ရလျင် စနစ်တကျ စီစဉ်ပေါင်းစုထားခြင်းမရှိသည့် အခြေခံဥပဒေတို့တွင် တင်သွင်းရေးသားထားသော ရင်းမြစ်များပါဝင်သည်။ ဥပမာ ပါလီမန်မှ ပြဋ္ဌာန်းသော အခြေခံအက်ဥပဒေများ (House of Commons Disqualification Act 1975) (အောက်လွှတ် တော် စည်းဝတ်မညီညွတ်မှုအက်ဥပဒေ ၁၉၇၅)၊ Northern Ireland Act 1998 (မြောက်အိုင်ယာလန်အက်ဥပဒေ ၁၉၉၈)၊ Scotland Act 1998 (စကော့တလန်အက်ဥပဒေ ၁၉၉၈)၊ Government of Wales Act 1998 (ဝေလအစိုးရအက်ဥပဒေ ၁၉၉၈)၊ European Communities Act 1972 (ဥရောပလူမှုဝန်းကျင်အက်ဥပဒေ ၁၉၇၂) နှင့် Human Rights Act 1998 (လူ့အခွင့်အရေးအက်ဥပဒေ ၁၉၉၈ ) နှင့် ရေးသားထားခြင်း မပြုသည့် ရင်းမြစ်များဖြစ်သော ပါလီမန်အတွင်း သဘောတူညီလက်ခံမှုများ၊ အစဉ်အလာများ တို့ကိုလေ့လာကိုးကားခြင်း၊ တော်ဝင်အထူးလုပ်ပိုင်ခွင့်အာဏာများ၊ ထုံးတမ်းများ နှင့် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတို့ကို ကြာသပတေးနေ့တို့တွင်သာ အမြဲကျင်းပခြင်းတို့ကဲ့သို့သော ရိုးရာ တို့အားလုံးစုပေါင်း၍ ဗြိတိန်နိုင်ငံ၏ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ တို့ကို ဖွဲ့စည်းထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ဗြိတိန်အင်ပိုင်ယာ အုပ်စိုးစဉ်တွင် ဘုရင်၏အကြံပေးအဖွဲ့ ဂျူရီကော်မတီ မှ ဗြိတိသျှကိုလိုနီများဖြစ်သည့်ကနေဒါ နှင့် ဩစတြေးလျ ကဲ့သို့သော ဗဟိုအစိုးရဥပဒေများရှိသော နိုင်ငံများအတွက် အခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာ တရားရုံး အဖြစ် ဆောင်ရွက်မှုပြုသည်။ စနစ်တကျစီစဉ်ပေါင်းစုထားခြင်းမရှိသည့် အခြေခံဥပဒေနှင့်လည်း နိုင်ငံတော်အတွင်း အခြေခံဥပဒေရေးရာ သတ်မှတ်ချက်များ ပြဋ္ဌာန်းမှုပြုနိုင်သည်။ ဥပမာ နယူးဇီလန် ၏ ရွေးကောက်ပွဲဆိုင်ရာ အက်ဥပဒေ ၁၉၉၃ တွင် ပါဝင်သော အပိုဒ်အချက်များပါ ပါလီမန်၏အမြင့်ဆုံးသက်တမ်းကာလနှင့်ဆက်စပ်၍လည်းကောင်း၊ အထက်လွှတ်တော်၏ လေးပုံသုံးပုံတွင် မည်သို့မည်ပုံရွေးကောက်ရန်လိုအပ်ပုံ သို့မဟုတ် ပြည်လုံးကျွတ်မဲဆန္ဒခံယူပွဲတစ်ခုတွင် ယှဉ်ပြိုင်ဘက်ကို အသာရသော မဲ အရေအတွက်တို့ကို ပြင်ဆင်ရမည်၊ သို့မဟုတ် ပယ်ဖျက်ရမည် တို့ပါဝင်သည်။ စာဖြင့်ရေးသားဖော်ပြထားခြင်းနှင့် စာဖြင့်ရေးသားဖော်ပြမထားခြင်း/ ဥပဒေများကို စနစ်တကျ စီစဉ်ပေါင်းစုထားခြင်းနှင့် ဥပဒေများကို စနစ်တကျ စီစဉ်ပေါင်းစုမထားခြင်း စာဖြင့်ရေးသားထားသော ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ဆိုသည့်အသုံးအနှုန်းကို အလုံးစုံ စာဖြင့်ရေးသားထားသောဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေတစ်ရပ်ကို ဖော်ပြရန် အသုံးပြုပြီး၊ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်အရ ဥပဒေများကို စနစ်တကျ စီစဉ်ပေါင်းစုထား သော ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေတိုင်း ပါဝင်သည်၊ သို့သော် စာဖြင့်ရေးသားထားသော စာရွက်စာတမ်း များပေါ်တွင် လုံးဝ အခြေခံသည့် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအားလုံးသည် ဥပဒေများကို စနစ်တကျ စီစဉ်ပေါင်းစုထားခြင်း မဟုတ်ပေ။ === စနစ်တကျပေါင်းစုထားခြင်း === ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအချို့မှာ အားလုံးမဟုတ်သော်လည်း အတော်များများမှာ ဥပဒေများကို စနစ်တကျ စီစဉ်ပေါင်းစု ထားခြင်းဖြစ်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် ဩစတြေးလျ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေတွင် အစိုးရ၏ အခွဲများအတွင်း ဆက်နွယ်မှု၊ အစိုးရနှင့် တစ်ဦးတစ်ယောက်ချင်းစီနှင့် သက်ဆိုင်သော အခြေခံဥပဒေ၏ အခြေခံနိုင်ငံရေးစည်းမျဉ်းများနှင့် ဥပဒေ အများစုကို စာရွက်စာတမ်းတစ်ခုတည်းဖြစ်သော ဩစတြေးလျ ဓနသဟာယနိုင်ငံ၏ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေတွင် စနစ် တကျ စီစဉ်ပေါင်းစုထားသည်။ မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ၊ ဓနသဟာယမှ ဝက်(စ်)မင်စတာ သဘောတူလက်ခံသည့် အက် ဥပဒေ ၁၉၄၂ တွင် လက်ခံခဲ့သည့် ဝက်(စ်)မင်စတာ ဥပဒေ နှင့် ဩစတြေးလျ အက်ဥပဒေ ၁၉၈၆ တို့ကဲ့သို့သော ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ အဓိပ္ပာယ်များပါသော ဥပဒေများရှိခြင်းသည် ဩစတြေးလျ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေမှာ ဖွဲ့စည်း ပုံအခြေခံဥပဒေ စာချုပ်စာတမ်းတစ်ခုတည်းအတွင်းတွင် မပါဝင်ကြောင်း အဓိပ္ပာယ်သက်ရောက်သည်။ တူညီသော ဥပမာတစ်ရပ်မှာ ဗြိတိသျှမြောက်အမေရိက အက်ဥပဒေများ မှ ထွက်ပေါ်လာသော ကနေဒါဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေမှာ ကနေဒါ အက်ဥပဒေ ၁၉၈၂ အရ အမည်ခံ ဗြိတိသျှ ထိန်းချုပ်မှုမှနေ၍ အသုံးပြုဆဲ ဖြစ်သည့်။ (ဩစတြေးလျ အက် ဥပဒေ ၁၉၈၆ နှင့် အလားတူသည်) ကနေဒါ၏ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေတွင် ကွဲပြားခြားနားသော ဥပဒေပေါင်း ၃၀ နီးပါးမျှ ပါဝင်သည်။ စာဖြင့်ရေးသားဖော်ပြထားသော ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေနှင့် ဥပဒေများကို စနစ်တကျ စီစဉ်ပေါင်းစုထားသော ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ဆိုသည့်အသုံးအနှုန်းများကို စာဖြင့်ရေးသားဖော်ပြမထားသော ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေနှင့် ဥပဒေများကို စနစ်တကျ စီစဉ်ပေါင်းစုမထားသော ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ တို့နည်းတူ ဖလှယ်၍သုံးစွဲကြသော်လည်း ထိုအသုံးအနှုန်းမှာ နည်းပညာအရ တိကျမှုမရှိပေ။ အတိအကျဆိုရသော် စာဖြင့် စာဖြင့်ရေးသားဖော်ပြမထားသော ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေနှင့် ဥပဒေများကို စနစ်တကျ စီစဉ်ပေါင်းစုမထားသော ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ အတွက် မည်သည့်အခါမျှ အနက်အဓိပ္ပာယ်တူစကားလုံး မဟုတ်ပါ။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ခေတ်သစ် ဒီမိုကရက်တစ် ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံ ဥပဒေအားလုံးတို့တွင် ရိုးရိုးဥပဒေတို့ထက် ကွဲပြားခြားနားသော ဥပဒေအဆင့်အတန်းမရှိလျှင်သော်မှ ၎င်းတို့သည် ရေးသားထားသော ရင်းမြစ်များ အဓိက ပါဝင်သည်။ နောက်ထပ် အသုံးပြုသော မှန်ကန်သည့် အသုံးအနှုန်းမှာ တရားဝင် (သို့မဟုတ် တရားဝင်စာဖြင့်ရေးသားထားသော) ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ဖြစ်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် နောက်ဖော်ပြပါ အကြောင်းအရာတွင်- "ယူနိုက်တက် ကင်းဒမ်း(န်)တွင် တရားဝင် [စာဖြင့် ရေးသားထားသော] ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ မရှိပါ " (စာရွက်စာတမ်းများပေါ်တွင် အခြေခံသော်လည်း ဥပဒေများကို စနစ်တကျ စီစဉ်ပေါင်းစုထားခြင်းမရှိသည့် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေတစ်ရပ်ကို မပိတ်ပင်ပါ။) === ခိုင်မာစွာ အမြစ်တွယ်နေမှု === ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေများ၏ အခြေခံကျသော သွင်ပြင်လက္ခဏာတစ်ရပ်မှာ ခိုင်မာစွာ အမြစ်တွယ်ခြင်း ရှိမရှိပင် ဖြစ် သည်။ ခိုင်မာစွာ အမြစ်တွယ်နေသော ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေတစ်ရပ်ကို ဥပဒေပြုလွှတ်တော်တစ်ရပ်အနေဖြင့် သာမန်ပြဋ္ဌာန်းသတ်မှတ်ထားသော ဥပဒေများနှင့် ပတ်သက်ပြီး ၎င်း၏ ပုံမှန်လုပ်ငန်း အစိတ်အပိုင်းအနေဖြင့် မည်သည့် နည်းနှင့်မျှ မပြောင်းလဲနိုင်သော်လည်း ကွဲပြားခြားနားပြီးပို၍ ကြီးလေးသော လုပ်ငန်းစဉ်ဖြင့်သာ ပြင်ဆင်နိုင်သည်။ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေပြင်ဆင်ချက်ကို အတည်ပြုရန်အတွက် အထူးအဖွဲ့တစ်ခုကို ဖွဲ့စည်းရန် လိုအပ်ကောင်းလိုအပ်မည် သို့မဟုတ် တည်ရှိသော ဥပဒေပြုအဖွဲ့များ၏ အဖွဲ့ဝင်များမှ ထောက်ခံမဲအချိုးအစားသည် ဥပဒေများကို ပြဋ္ဌာန်း စဉ်ကထက် ပို၍မြင့်မားရမည်။ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေတစ်ခု၏ ခိုင်မာသော ကဏ္ဍများသည် ခြားနားသော ခိုင်မာ အမြစ်တွယ်မှု အဆင့်များကို ဖန်တီးနိုင်ကြသည်။ ၎င်းတို့တွင် ဥပဒေ ပြုလွှတ်တော်၏ ပုံမှန်လုပ်ငန်းမှနေ၍ ပုံမှန် ပြင် ဆင်ချက်များထက် ပို၍ ခက်ခဲသော သို့မဟုတ် မည်သည့်အခြေအနေအောက်တွင်မဆို တားမြစ်ထားခြင်း ကဲ့သို့ တစ်ခုမဟုတ် တစ်ခုဖြစ်သော ပြင်ဆင်ချက် အချို့ကို ပြုလုပ်ခြင်းတို့ပါဝင်သည်။ ဥပဒေများကို စနစ်တကျ စီစဉ်ပေါင်းစုမထားသော ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအများစုတွင် ခိုင်မာစွာ အမြစ်တွယ်မှုမှာ ရှိရင်းစွဲ သွင်ပြင်တစ်ရပ်ဖြစ်သည်။ ဥပဒေများကို စနစ်တကျ စီစဉ်ပေါင်းစုမထားသော ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေသည် ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေအနေဖြင့် ၎င်းကိုယ်တိုင်ပြောင်းလဲရန်အတွက် လိုက်နာရမည့် နည်းဥပဒေများကို ထည့်သွင်း လိမ့်မည်။ အမေရိကန် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေမှာ ခိုင်မာစွာ အမြစ်တွယ်နေသော ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ၏ ဥပဒေတစ်ရပ်ဖြစ်ပြီး ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်း(န်း)၏ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေမှာ ခိုင်မာစွာအမြစ်တွယ်ခြင်း (သို့မဟုတ် ဥပဒေများကို စနစ်တကျ စီစဉ်ပေါင်းစုထားခြင်း) မရှိသော ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေ၏ ဥပမာတစ်ရပ် ဖြစ်သည်။ အချို့သော မူရင်းစာသားမှာ မပြောင်းလဲဘဲ ပြင်ဆင်ချက်များကို အတည်ပြုပြီး ၎င်းတို့ပေါင်းထည့်ကာ မူရင်းစာသားနှင့် အစောပိုင်း ပြင်ဆင်ချက်များကို ပယ်ဖျက်နိုင်ပေသည်။ လက်တွေ့တွင် ဒီမိုကရက်တစ်အစိုးရများအနေဖြင့် အစိုးရ၏ ဆန္ဒများကိုပြဋ္ဌာန်းရန် သို့မဟုတ် ပြည်သူများရပိုင်ခွင့် တို့ကို ဖျက်သိမ်းရန် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ၏ ခိုင်မာစွာအမြစ်တွယ်မှု မရှိခြင်းကို အသုံးမပြုကြပါ။ သဘောတရားအရမူ ၎င်းတို့ လုပ်ဆောင်နိုင်သည်။ သို့သော် အခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာနှင့် အခြားဥပဒေတို့အကြား ကွဲပြားခြားနားမှုမှာ ယခုထက်ထိ အတော်အတန် တစ်ဖက်သတ်ဆန်လျက်ရှိပြီး အရေးကြီးသော ယခင်ဥပဒေတို့တွင် ပါဝင်သည့် သမိုင်းဝင် စည်းမျဉ်းများကို လိုက်နာလေ့ရှိသည်။ ဥပမာ၊ ဗြိတိသျှ ပါလီမန် အက်ဥပဒေ များ ဖြစ်သည့် နိုင်ငံသားတို့၏ အခြေခံ ရပိုင် ခွင့်များ ဖော်ပြချက်၊ လူ့အခွင့်အရေးအက်ဥပဒေနှင့် ပါလီမန် မပေါ်ပေါက်မီက Magna Carta (မဂ်နာ ကာတာ) တို့ကို အခြေခံ အခွင့် အရေးများနှင့် မူများကို တရားဝင်ခွင့်ပြုထားသည့် အရာများအဖြစ်သတ်မှတ်ထားပြီး ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံ ဥပဒေနီးပါးမျှ သဘောထားခဲ့ကြသည်။ နောက်ထပ်ပြည်နယ်တစ်ခုတွင် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေမှ အာမခံ ချက်ပေးကောင်း ပေးထားနိုင်သော အခွင့်အရေးများစွာတို့မှာ ၂၁ ရာစုအစောပိုင်းတွင် ဗြိတိသျှပါလီမန်မှနေ၍ အမှန် တကယ် ဖျက်သိမ်းခြင်း သို့မဟုတ် ပြုပြင်မွမ်းမံခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ ယင်းတို့တွင် ခုံသမာဓိအဖွဲ့မှ စစ်ဆေးစီရင်နိုင်သည့် အကြွင်းမဲ့ လုပ်ပိုင်ခွင့်၊ နစ်နာ လိုသော ဆိုလိုချက်မပါဘဲ တိတ်ဆိတ်နေပိုင်ခွင့်၊ စွဲချက်မတင်မီ ခွင့်ပြုထားသော ချုပ်နှောင်ထိန်းသိမ်းထားခြင်းကို ၂၄ နာရီ မှ ၄၂ နာရီသို့ တိုးမြှင့်ခြင်း နှင့် တူညီသော ပြစ်မှုအတွက် နှစ်ကြိမ် မကြိုးစားရန် အခွင့်အရေးတို့ ဖြစ်သည်။ လုံးဝ == ပြုပြင်မွမ်းမံရန် မလိုအပ်သော ကဏ္ဍများ == ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေများတွင် တည်ရှိသော ခိုင်မာစွာအမြစ်တွယ်မှု အားအကောင်းဆုံးသော အဆင့် ဖော်ပြသည်မှာ ၎င်းတို့၏ အခြေခံမူ အများစုမှာ သီးခြားဖြစ်သည်။ ဆိုလိုသည်မှာ အချို့သော ကဏ္ဍများမှာ မည်သို့သောအခြေအနေ အောက်တွင်မဆို ပြင်ဆင်၍ မရနိုင်ပါ။ အခြေခံဥပဒေနှင့် တစ်သမတ်တည်းဖြစ်အောင်ပြုလုပ်ထားသော ထိုဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေပြင်ဆင်ချက်တစ်ခုသည် အကြွင်းမဲ့ ပြုပြင်မွမ်းမံခြင်းမပြုနိုင်ခြင်းကို ချိုးဖောက်သည်မှတစ်ပါး ၎င်းကို ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေနှင့်မညီသော ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေနှင့် အညီဖြစ်သည့်ဥပဒေ ဟု ခေါ်ဆိုနိုင်သည်။ အဆုံးစွန် အားဖြင့် ၎င်းမှာ အတွင်း သို့မဟုတ် ပြင်ပ အင်အားများမှနေ၍ ဖြုတ်ချပစ်နိုင်သော ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ တစ်ရပ် အဖြစ် အမြဲတမ်း ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသည်။ ဥပမာ၊ တော်လှန်ရေးတစ်ခု (တော်လှန်ရေး ဆင်နွှဲနိုင်သည့် အခွင့်အရေးဖြင့် တရားမျှတမှုရှိစေရန် တောင်းဆိုခြင်းဖြစ် နိုင်သည်) သို့မဟုတ် ကျူးကျော်ဝင်ရောက်ခြင်း။ အကြွင်းမဲ့ ပြုပြင်မွမ်းမံခြင်းမရှိသည့် ဥပမာတစ်ရပ်မှာ ဂျာမန်ဖယ်ဒရယ် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ဖြစ်သည်။ ကဏ္ဍ ၁ နှင့် ၂၀ တွင် ဖော်ပြထားသည်မှာ လူထုထံမှ ဆင်းသက်လာသော နိုင်ငံတော်အာဏာများသည် လူ့အခွင့်အရေးများ အပေါ်တွင် အခြေခံ၍ လူ့ဂုဏ်သိက္ခာကို ကာကွယ်ရမည်ဖြစ်ပြီး ၎င်းတို့သည် ဒီမိုကရက်တစ်နှင့် လူမူရေးဖယ်ဒရယ် ရီပတ်ဘလစ်ဖြစ်သည့် အစိုးရ၏ အကိုင်းအခက်သုံးခုလုံးပေါ်တွင် ချည်နှောင်ထားသည့် တိုက်ရိုက် အကျုံးဝင်သော ဥပဒေဖြစ်သည်။ ထိုဥပဒေပြဋ္ဌာန်းခြင်းမှာ တရားဥပဒေစိုးမိုးမှုအရ ဖြစ်ရမည်ဖြစ်ပြီး ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေနှင့် အညီ ဖြစ်သည့်အမိန့်ကို ဖျက်သိမ်းရန် မည်သည့်ကြိုးစားမှုကိုမဆို ဆန့်ကျင်သည့် ခုခံတော်လှန်သည့်အခွင့်အရေးကို နောက်ဆုံးအားထားရာအဖြစ် ပြည်သူများတွင် ရှိသည်။ ကဏ္ဍ ရ၉၊ အခန်း ၃ တွင် ဖော်ပြသည်မှာ စာချုပ်စာတမ်း တစ်နေရာတွင် အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုထားသော ပြင်ဆင်ချက်နည်းလမ်းများအရသော်မှ ထိုကဏ္ဍများကို ပြောင်းလဲခြင်း မပြုနိုင်ဟု ဖြစ်သည်။ == အချုပ်အခြာအာဏာကို ဖြန့်ဝေခြင်း == အချုပ်အခြာအာဏာတည်ရှိသော နိုင်ငံတွင် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေလည်း အခြေခိုင်သည်။ အာဏာကို ဗဟိုမှ ချုပ်ကိုင်ခြင်း၏ အတိုင်းအတာအရ အချုပ်အခြာအာဏာကို ဖြန့်ဝေခြင်းတွင် အခြေခံအားဖြင့် အမျိုးအစားသုံးမျိုး ရှိသည်- တပေါင်းတစည်းတည်း၊ ဖယ်ဒရယ် နှင့် ပူးပေါင်းအဖွဲ့အစည်းတို့ ဖြစ်သည်။ ကွဲပြားခြားနားခြင်းမှာ အကြွင်းမဲ့ မဟုတ်ပါ။ တစ်ပေါင်းတစ်စည်းတည်းရှိသော နိုင်ငံတွင် အချုပ်အခြာအာဏာမှာ တိုင်းပြည်အတွင်း လက်ဝယ်တွင်တည်ရှိပြီး ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေမှာ ထိုအရာကို အဆုံးအဖြတ်ပေးသည်။ တိုင်းပြည်၏ပိုင်နက်များကို နယ်မြေဒေသများအဖြစ် စိတ်ပိုင်းနိုင်သော်လည်း ထိုဒေသများသည် အချုပ်အခြာအာဏာပိုင် မဟုတ်ဘဲ နိုင်ငံတော်၏ လက်အောက်ခံသာ ဖြစ်သည်။ ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်း(န်း) တွင် ပါလီမန်ဆိုင်ရာ အချုပ်အခြာအာဏာ ၏ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ အယူဝါဒမှာ အချုပ် အခြာအာဏာထက် အဆုံးအဖြတ်ပေးပြီး ဗဟိုတွင်သာ နောက်ဆုံး တည်ရှိသည်။ အာဏာတချို့ကို အိုင်ယာလန်မြောက်ပိုင်း၊ စကော့တလန် နှင့် ဝေလ (သို့သော် အင်္ဂလန် မပါဝင်ပါ) တို့သို့ လွှဲပြောင်းပေးခဲ့ပြီး ဖြစ်သည်။ အချို့သော တစ်ပေါင်းတစ်စည်းတည်းဖြစ်သည့် နိုင်ငံများ (ဥပမာ စပိန်) သည် နိုင်ငံတော်လက်အောက်ခံ အစိုးရများသို့ အာဏာကို ပို၍ လွှဲပြောင်းပေးသည်မှာ လက်တွေ့တွင် နိုင်ငံတော်အနေဖြင့် ဖယ်ဒရယ်ပြည်နယ်တစ်ခုကဲ့သို့ ပို၍ အလားတူ လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်သည်အထိ ဖြစ်သည်။ ဖယ်ဒရယ်နိုင်ငံတစ်ခုတွင် ဗဟိုကျသော ဖွဲ့စည်းပုံတစ်ခုရှိပြီး ဖယ်ဒရယ်အစိုးရ၏ အဖွဲ့အစည်းများအဓိကပါဝင်သော နယ်မြေဒေသအနည်းငယ်နှင့် တစ်နိုင်ငံလုံး၏ ပိုင်နက်များပါဝင်သော နယ်မြေဒေသများ ( ပြည်နယ်များ၊ စီရင်စုများ စသည်ဖြင့် ခေါ်သည်) အလွန်ဆုံးပါဝင်သည်။ အချုပ်အခြာအာဏာကို ဗဟိုနှင့် အစိတ်အပိုင်းတစ်ရပ်အဖြစ် ပါဝင်သော ဒေသများအကြားတွင် ခွဲဝေသည်။ ကနေဒါနှင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတို့၏ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေများသည် ဖယ်ဒရယ်ပြည်နယ်များကို ထူထောင်ပြီး အာဏာကို ဖယ်ဒရယ်အစိုးရနှင့် စီရင်စုများ သို့မဟုတ် ပြည်နယ်များ အကြား တွင် ခွဲဝေပိုင်းခြားသည်။ ဒေသများ၏ တစ်ခုစီတွင် ၎င်းတို့၏ကိုယ်ပိုင်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကို တစ်လှည့်စီ ရကောင်း ရနိုင်သည် (တစ်ပေါင်းတစ်စည်းတည်းဖြစ်သော သဘာဝ)။ ရည်မှန်းချက် တူညီသော နိုင်ငံအများစု တည်ထောင်ထားသော နိုင်ငံတွင် နယ်မြေဒေသများစွာ ပါဝင်ပြန်သည်။ သို့သော် အဓိကကျသော ဖွဲ့စည်းပုံတွင် ကန့်သတ်ချက်ရှိသော ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်သည့် အာဏာသာရှိပြီး အချုပ်အခြာ အာဏာမှာ နယ်မြေများတွင် တည်ရှိသည်။ နိုင်ငံအများစုတည်ထောင်ထားသော နိုင်ငံ၏ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေမှာ ရှားပါးပြီး "စုပေါင်းတည်ထောင်ထားသော" နိုင်ငံများဟု ဆိုသော နိုင်ငံများသည် အမှန်တကယ် ဖယ်ဒရယ်ဖြစ်ခြင်းနှင့် ပတ်သက်ပြီး အငြင်းပွားလေ့ရှိသည်။ ပြည်ထောင်စု သို့မဟုတ် အဖွဲ့ချုပ် တစ်ခုတွင် ပါဝင်ခြင်းမရှိသည့် နိုင်ငံများအုပ်စုသည် စာချုပ်များနှင့် သဘောတူညီချက်များဖြင့် ၎င်းတို့၏ အချုပ်အခြာအာဏာ အစိတ်အပိုင်းများကို နိုင်ငံပေါင်းများစွာပါဝင်သော အဖွဲ့အစည်းအဆောက်အအုံသို့ အတိုင်းအတာအချို့အထိ စွန့်လွှတ်ပေးသည်။ ဥပမာ၊ ဥရောပ သမဂ္ဂ တွင် ပါဝင်သော နိုင်ငံများသည် ၎င်းတို့၏ အကြွင်းမဲ့ အချုပ်အခြာအာဏာကို နည်းလမ်းအချို့ဖြင့် ကန့်သတ်သည့် သမဂ္ဂ အနှံ့ကျယ်ပြန့် သော စီမံချက်များကို လိုက်နာရန် သဘောတူညီခဲ့သည်။ ဥပမာ၊ ယခင်က အမျိုးသား ယူနစ်များကို သုံးစွဲခဲ့သည့် အစား [[မက်ထရစ်စနစ်]] အတိုင်းအတာ ကို သုံးစွဲခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ === အာဏာများကို ခွဲခြားခြင်း === ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေများသည် အစိုးရ၏ မြောက်မြားစွာသောဌာနများအကြားတွင် အာဏာကို တိကျပြတ်သားစွာ ခွဲ ဝေလေ့ ရှိသည်။ Baron de Montesquieu (ဘာရွန် ဒီ မွန်တီကျူရီ) ဖော်ပြခဲ့သော စံပုံစံတွင် အစိုးရ၏ အကိုင်းအခက် သုံးခုပါဝင်သည်- စီမံခန့်ခွဲရေး၊ ဥပဒေပြုရေး နှင့် တရားရေး ဖြစ်သည်။ အချို့သော ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေများတွင် စာရင်းဌာန တစ်ခုကဲ့သို့သော အပိုဌာနများပါဝင်သည်။ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေများသည် ထိုဌာနများ အတွင်းတွင် အာဏာခွဲဝေခြင်း ပမာဏနှင့် ပတ်သက်ပြီး ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ကွဲပြားကြသည်။ === တာဝန်ယူမှု ပုံသဏ္ဌာန်များ === သမ္မတစနစ်နှင့် သမ္မတစနစ် တချို့တစ်ဝက်ပါသောစနစ် ကျင့်သုံးသည့် အစိုးရတွင် ဝန်ကြီးများကို ခန့်နိုင်၊ ဖြုတ်နိုင် သည့် သူကောင်းပြုနိုင်သော အာဏာများကို ရရှိထားသည့် သမ္မတ ထံတွင် ဌာနဆိုင်ရာ အတွင်းဝန်များ/ ဝန်ကြီး များတို့သည် တာဝန်ခံကြသည်။ သမ္မတသည် ရွေးကောက်ပွဲတွင် ပြည်သူလူထုထံတွင် တာဝန်ခံသည်။ ပါလီမန်စနစ်များတွင် ဝန်ကြီးများသည် ပါလီမန်တွင် တာဝန်ခံကြသော်လည်း ဝန်ကြီးချုပ်သည် ၎င်းတို့ကို ခန့်အပ်ခြင်း၊ ဖြုတ်ချခြင်း ပြုလုပ်သည်။ တစ်ပြန်တစ်လှည့်စီ အနေဖြင့် အကယ်၍ အစိုးရသည် ပါလီမန်၏ ယုံကြည်မှုကို ဆုံးရှုံးသော အခါ (သို့မဟုတ် တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း) ဝန်ကြီးချုပ်သည် နုတ်ထွက်လိမ့်မည်။ အကယ်၍ အစိုးရသည် အယုံအကြည်မရှိ အဆိုကို မဲခွဲရာတွင် ရှုံးနိမ့်ခြင်း သို့မဟုတ် တိုင်းပြည်ပေါ်မူတည်၍ ဘတ်ဂျတ်မဲခွဲခြင်းစသည့် ပါလီမန်တွင် ထူးထူးခြား ခြား အရေးကြီးသည့် မဲပေးခြင်းတွင် ရှုံးနိမ့်သောအခါ ယုံကြည်မှုဆုံးရှုံးနိုင်သည်။ အစိုးရသည် အယုံအကြည်မရှိခြင်း ခံရသောအခါ အစိုးရအသစ်ဖွဲ့စည်းသည့် အချိန်တိုင်အောင် အာဏာတည်သည်။ ပုံမှန်အားဖြင့် အထွေထွေရွေး ကောက်ပွဲတစ်ခု ကျင်းပရန် ဖြစ်သော်လည်း သေချာပေါက် လိုအပ်ခြင်းမရှိပါ။ == အရေးပေါ် အခြေအနေ == {{Main|နိုင်ငံတော် အရေးပေါ်အခြေအနေ}} ခြွင်းချက်ဖြစ်သည့် အခြေအနေများတွင် အရေးပေါ်အခြေအနေ ပုံစံအချို့ကို ကြေညာခြင်းအား ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ များစွာတို့မှ ခွင့်ပြုထားပြီး ထိုအတောအတွင်းတွင် အခွင့်အရေးနှင့် အာမခံချက်အချို့တို့ကို ဆိုင်းငံ့ထားသည်။ ထိုတမင် ရည်ရွယ်သော လွတ်ပေါက်ကို လူ့အခွင့်အရေးအား ဂရုမထားဘဲ သဘောထားကွဲလွဲမှုကို ဖိနှိပ်ရန် အစိုးရ အားခွင့်ပြုသည့်အနေဖြင့် လွဲမှားစွာ အသုံးပြုနိုင်ပြီး အသုံးလည်းပြုခဲ့ကြသည်။ == ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ဆိုင်ရာ တရားရုံးများ == ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေများကို မည်သည့်နည်းနှင့်မျှ အမြဲတမ်းမဟုတ်စေကာမူ ဥပဒေရေးရာ အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုဖြင့် အကာအကွယ်ပေးထားလေ့ရှိပြီး ၎င်း၏တာဝန်မှာ ထိုအခြေခံဥပဒေကို အဓိပ္ပာယ်ကောက်ရှင်းလင်းရန်နှင့် အကြောင်းအပ်စပ်ပါက ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကို ချိုးဖောက်သည့် ဟာကွက်ဖြစ်သော စီမံခန့်ခွဲမှုနှင့် ဥပဒေရေးရာ အပြုအမူများကို ကြေညာရန် ဖြစ်သည်။ ဂျာမနီကဲ့သို့သော အချို့နိုင်ငံများတွင် ထိုလုပ်ငန်းကို သီးသန့်နှစ်မြှုပ်ထားသော ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာ တရားရုံးမှ တာဝန်ယူပြီး ၎င်းသည် ထိုလုပ်ငန်း (ထိုလုပ်ငန်း တစ်ခုတည်းကိုသာ) လုပ်ဆောင်သည်။ အိုင်ယာလန်ကဲ့သို့သော အခြားနိုင်ငံများတွင် ရိုးရိုးတရားရုံးများအနေဖြင့် ထိုလုပ်ငန်းကို ၎င်းတို့၏ အခြားသောတာဝန်ဝတ္တရားများအပြင်ဆောင်ရွက်ကောင်းဆောင်ရွက်ကြလိမ့်မည်။ အခြားတစ်နေရာရာကဲ့သို့သော ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်း(န်း)တွင်မူ အက်ဥပဒေတစ်ရပ်ကို ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေနှင့် မညီဟု ကြေညာသော အယူအဆမျိုးမရှိပေ။ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကို ချိုးဖောက်ခြင်းဆိုသည်မှာ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေတရားရုံးမှ အဆုံးအဖြတ်ပေးရသော ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကို ဆန့်ကျင်သည့် အပြုအမူ သို့မဟုတ် ဥပဒေကြောင်းဆိုင်ရာ ဆောင်ရွက်မှုဖြစ်သည်။ ဆိုလိုသည်မှာ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေနှင့် မညီပါ။ ဥပမာအားဖြင့် နိုင်ငံတော်အုပ်ချုပ်မှု ကဏ္ဍမှ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကို ချိုးဖောက်ခြင်း ဆိုသည်မှာ ပြည်သူလူထုဆိုင်ရာ တရားရုံးတစ်ရုံးတွင် တာဝန်ရှိသူတစ်ဦး အနေဖြင့် ထိုရုံးသို့ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေမှ ပေးထားသော အခွင့်အာဏာများထက် ကျော်လွန်၍ ပြုမူဆောင်ရွက်ခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် တရားစီရင်ရေးကဏ္ဍမှ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကို ချိုးဖောက်ခြင်းဆိုသည်မှာ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကို ဆန့်ကျင်သည့် ဥပဒေတစ်ရပ်ကို လျော်ကန်သော ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေပြင်ဆင်ခြင်း လုပ်ငန်းစဉ်မှတဆင့် ပထမဦးစွာ ဖြတ်သန်းခြင်းမပြုဘဲ ထိုဥပဒေကို အတည်ပြုရန် ကြိုးစားခြင်းဖြစ်သည်။ အချို့သောနိုင်ငံများ အဓိကအားဖြင့် စနစ်တကျစီစဉ်ပေါင်းစုထားခြင်း မရှိသည့် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေများရှိသည့် နိုင်ငံများတွင် ထိုကဲ့သို့သော တရားရုံးမျိုး လုံးဝမရှိပေ။ ဥပမာအားဖြင့် ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်း(န်း)သည် ပါလီမန်နှင့် ဆိုင်သော အချုပ်အခြာအာဏာ စည်းမျဉ်းအောက်တွင် အစဉ်အလာအားဖြင့် လုပ်ငန်းလည်ပတ်နေပြီး ၎င်းအရ ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်း(န်း) ပါလီမန်မှ အတည်ပြုခဲ့သော ဥပဒေများကို တရားရုံးများမှ မေးခွန်းထုတ်ခြင်း မပြုနိုင်ပေ။ [[Category:နိုင်ငံရေး]] [[Category:အုပ်ချုပ်ရေး]] rdgetloto7z6yu06w0pnbkrcn5h621g 0 15501 1052349 876896 2026-09-11T12:41:25Z ~2026-48996-30 148054 sport all see youtube 1052349 wikitext text/x-wiki '''ယူကျူ့ဘ်'''({{lang-en|Youtube}}) သည် ဗွီဒီယိုများအား [[အင်တာနက်]]ပေါ်သို့ လွင့်တင်ထားသော ဝက်ဘ်ဆိုဒ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး အခမဲ့ကြည့်ရှုနိုင်သည်။ ၎င်းဝက်ဘ်ဆိုဒ်ပေါ်တွင် နည်းပညာဆိုင်ရာများ၊ ဒေသန္တရဗဟုသုတများ၊ သီချင်း၊ ရုပ်ရှင်များအား အများဆုံးတွေ့နိုင်ပြီး လူငယ်များအား ဗဟုသုတများစွာကို ပေးနိုင်သော ဝက်ဘ်ဆိုဒ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ လတ်တလောအခြေအနေတွင် ယူကျု(ဘ်)အား [[Google|ဂူဂယ်]] က ပိုင်ဆိုင်ထားသည်။ ထို့အပြင် ယူကျု(ဘ်)အား [[ပေးပယ်(လ်)]]၏ မူလအလုပ်သမား သုံးယောက်မှ ဖေဖော်ဝါရီလ၊ ၂၀⁠၀၅ ခုနှစ်တွင် စတင်တည်ထောင်ခဲ့ကြသည်။ ၂၀၀၆ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် [[ဂူဂယ်]]က အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁.၆၅ ဘီလီယံဖြင့် ဝယ်ယူခဲ့သည်။<ref>{{Cite news| title=Surprise! There's a third YouTube co-founder|author=Hopkins, Jim|work=USA Today| url =http://www.usatoday.com/tech/news/2006-10-11-youtube-karim_x.htm|accessdate=November 29, 2008 | date=October 11, 2006}}</ref> ယူကျု(ဘ်)ဝက်ဘ်ဆိုဒ်တွင် အမျိုးမျိုးသော ဗွီဒီယိုဖိုင်များအား လွင့်တင်နိုင်သည့်အပြင်၊ ၎င်းဗွီဒီယိုဖိုင်များအား အခြားသူများအား ဝေမျှနိုင်ခြင်း၊ အမှတ်ပေးခြင်း၊ ကြည့်ရှု့သည်အရေအတွက်ပေါင်းအား မှတ်တမ်းတင်ထားခြင်း၊ ဗွီဒီယိုဖိုင်တွင် ထင်မြင်ချက်များ ချမှတ်နိုင်ခြင်း စသည့် နည်းပညာများကြောင့် ယူကျု(ဘ်)သည် လူကြိုက်များ ကျော်ကြားလှသည်။ ယူကျုဘ်အား ကမ္ဘာပေါ်ရှိ စာသင်ကျောင်းအတော်များ⁠များနှင့် အချို့သော နိုင်ငံများက မသင့်လျော်သော ဝက်ဘ်ဆိုဒ်တစ်ခု အဖြစ် ထင်မြင်၍ ပယ်ချခြင်းများ ပြုလုပ်ထားကြသည်။ == ကိုးကား == {{reflist}} [[Category:ဂူဂယ်]] {{Website-stub}} h1ip5w6jjix9qkr8j0y6601p3q1rbye 1052350 1052349 2026-09-11T12:42:05Z Veritas Sapientiae 105886 Reverted edits by [[Special:Contribs/~2026-48996-30|~2026-48996-30]] ([[User talk:~2026-48996-30|talk]]) to last version by 200.24.154.85: unexplained content removal 876896 wikitext text/x-wiki {{Infobox website |name = YouTube | logo = YouTube 2024.svg | logo_caption = တံဆိပ် (၂၀၁၇) | logo_size = 200px | logo_alt = | screenshot = | caption = |company_type = ကုမ္ပဏီခွဲ |foundation = {{Start date and age|2005|02|14}} |founder = {{Unbulleted list|Steve Chen|Chad Hurley|Jawed Karim}} |location_city = ၉၀၁ ချယ်ရီရိပ်သာလမ်း၊ ဆန်ဘရူနိုမြို့၊<br />[[ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ်]] |location_country = [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]] |coordinates={{coord|37.628101|-122.426424|display=inline}} |area_served = [[ကမ္ဘာ]]တစ်ဝှမ်း (ပိတ်ဆို့တားမြစ်ထားသည့် နိုင်ငံများမှလွဲ၍) |parent = အမှီအခိုကင်း (၂၀၀၅-၂၀၀၆)<br />[[ဂူဂယ်]] (၂၀၀၆-လက်ရှိ) |key_people = Susan (စီအီးအို)<br />Chad Hurley (အကြံပေး) |company_slogan = Broadcast Yourself (၂၀၀၅-၂၀၁၂) |industry = [[အင်တာနက်]]<br />[[ဗွီဒီယိုလွှင့်တင်နိုင်သည့် ဝန်ဆောင်မှု]] |ipv6 = |advertising = Google [[AdSense]] |launch_date = {{Start date and age|2005|02|14}} | url = {{URL|https://www.youtube.com/|YouTube.com}} | content_license = ဖိုင်တင်သူမှ မူပိုင်ခွင့်ကိုင်စွဲနိုင် (စံလိုင်စင်သတ်မှတ်ချက်); [[Creative Commons]] ကိုလည်းရွေးချယ်နိုင်။ | type = [[ဗွီဒီယိုလွှင့်တင်နိုင်သည့် ဝန်ဆောင်မှု]] | alexa = ၃ (ဇူလိုင် ၂၀၁၅)<ref name="alexa">{{cite web |url= http://www.alexa.com/siteinfo/youtube.com |title= Youtube.com Site Info |publisher= Alexa Internet |accessdate= July 26, 2015 |archivedate= 7 August 2016 |archiveurl= https://web.archive.org/web/20160807013431/http://www.alexa.com/siteinfo/youtube.com }}</ref><!--Updated monthly by OKBot.--> |language = ဘာသာစကား ၇၆ မျိုး<ref name="languages">{{cite web|url=http://i.imgur.com/ZdLXlt9.png|title=YouTube language versions|accessdate=June 2, 2015}}</ref> | programming_language = [[Python (programming language)|Python]]<ref>{{cite web|url=http://www.gooli.org/blog/youtube-runs-on-python/|title=YouTube runs on Python|first=Vincent|last=Lextrait|date=July 2010|accessdate=September 5, 2010|archiveurl=https://archive.today/20120530/http://www.lextrait.com/Vincent/implementations.html|archivedate=30 May 2012}}</ref> နှင့် [[JavaScript]] | registration = Optional (ဗွီဒီယိုအများစုကြည့်ရှုရန်အတွက် မှတ်ပုံတင်ရန်မလို။ ဗွီဒီယိုလွှင့်တင်ခြင်း၊ ၁၈နှစ်အထက် ဗွီဒီယိုများကြည့်ရှုခြင်း၊ playlist ဖန်တီးခြင်းနှင့် မှတ်ချက်များပေးရန် စသည်တို့အတွက် မှတ်ပုံတင်ရန်လိုအပ်) | current_status = သက်ဝင်နေဆဲ }} '''ယူကျူ့ဘ်'''({{lang-en|Youtube}}) သည် ဗွီဒီယိုများအား [[အင်တာနက်]]ပေါ်သို့ လွင့်တင်ထားသော ဝက်ဘ်ဆိုဒ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး အခမဲ့ကြည့်ရှုနိုင်သည်။ ၎င်းဝက်ဘ်ဆိုဒ်ပေါ်တွင် နည်းပညာဆိုင်ရာများ၊ ဒေသန္တရဗဟုသုတများ၊ သီချင်း၊ ရုပ်ရှင်များအား အများဆုံးတွေ့နိုင်ပြီး လူငယ်များအား ဗဟုသုတများစွာကို ပေးနိုင်သော ဝက်ဘ်ဆိုဒ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ လတ်တလောအခြေအနေတွင် ယူကျု(ဘ်)အား [[Google|ဂူဂယ်]] က ပိုင်ဆိုင်ထားသည်။ ထို့အပြင် ယူကျု(ဘ်)အား [[ပေးပယ်(လ်)]]၏ မူလအလုပ်သမား သုံးယောက်မှ ဖေဖော်ဝါရီလ၊ ၂၀⁠၀၅ ခုနှစ်တွင် စတင်တည်ထောင်ခဲ့ကြသည်။ ၂၀၀၆ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် [[ဂူဂယ်]]က အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁.၆၅ ဘီလီယံဖြင့် ဝယ်ယူခဲ့သည်။<ref>{{Cite news| title=Surprise! There's a third YouTube co-founder|author=Hopkins, Jim|work=USA Today| url =http://www.usatoday.com/tech/news/2006-10-11-youtube-karim_x.htm|accessdate=November 29, 2008 | date=October 11, 2006}}</ref> ယူကျု(ဘ်)ဝက်ဘ်ဆိုဒ်တွင် အမျိုးမျိုးသော ဗွီဒီယိုဖိုင်များအား လွင့်တင်နိုင်သည့်အပြင်၊ ၎င်းဗွီဒီယိုဖိုင်များအား အခြားသူများအား ဝေမျှနိုင်ခြင်း၊ အမှတ်ပေးခြင်း၊ ကြည့်ရှု့သည်အရေအတွက်ပေါင်းအား မှတ်တမ်းတင်ထားခြင်း၊ ဗွီဒီယိုဖိုင်တွင် ထင်မြင်ချက်များ ချမှတ်နိုင်ခြင်း စသည့် နည်းပညာများကြောင့် ယူကျု(ဘ်)သည် လူကြိုက်များ ကျော်ကြားလှသည်။ ယူကျုဘ်အား ကမ္ဘာပေါ်ရှိ စာသင်ကျောင်းအတော်များ⁠များနှင့် အချို့သော နိုင်ငံများက မသင့်လျော်သော ဝက်ဘ်ဆိုဒ်တစ်ခု အဖြစ် ထင်မြင်၍ ပယ်ချခြင်းများ ပြုလုပ်ထားကြသည်။ == ကိုးကား == {{reflist}} [[Category:ဂူဂယ်]] {{Website-stub}} 0tyeas89nsrm2thtzutk73nghpn7rqz 1052397 1052350 2026-09-11T17:56:43Z ~2026-49192-66 148067 /* */ 1052397 wikitext text/x-wiki {{Infobox website |name = YouTube | logo = YouTube 2024.svg | logo_caption = တံဆိပ် (၂၀၁၇) | logo_size = 200px | logo_alt = | screenshot = | caption = |company_type = ကုမ္ပဏီခွဲ |foundation = {{Start date and age|2005|02|14}} |founder = {{Unbulleted list|Steve Chen|Chad Hurley|Jawed Karim}} |location_city = ၉၀၁ ချယ်ရီရိပ်သာလမ်း၊ ဆန်ဘရူနိုမြို့၊<br />[[ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ်]] |location_country = [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]] |coordinates={{coord|37.628101|-122.426424|display=inline}} |area_served = [[ကမ္ဘာ]]တစ်ဝှမ်း (ပိတ်ဆို့တားမြစ်ထားသည့် နိုင်ငံများမှလွဲ၍) |parent = အမှီအခိုကင်း (၂၀၀၅-၂၀၀၆)<br />[[ဂူဂယ်]] (၂၀၀၆-လက်ရှိ) |key_people = Susan (စီအီးအို)<br />Chad Hurley (အကြံပေး) |company_slogan = Broadcast Yourself (၂၀၀၅-၂၀၁၂) |industry = [[အင်တာနက်]]<br />[[ဗွီဒီယိုလွှင့်တင်နိုင်သည့် ဝန်ဆောင်မှု]] |ipv6 = |advertising = Google [[AdSense]] |launch_date = {{Start date and age|2005|02|14}} | url = {{URL|https://www.youtube.com/|YouTube.com}} | content_license = ဖိုင်တင်သူမှ မူပိုင်ခွင့်ကိုင်စွဲနိုင် (စံလိုင်စင်သတ်မှတ်ချက်); [[Creative Commons]] ကိုလည်းရွေးချယ်နိုင်။ | type = [[ဗွီဒီယိုလွှင့်တင်နိုင်သည့် ဝန်ဆောင်မှု]] | alexa = ၃ (ဇူလိုင် ၂၀၁၅)<ref name="google">{{cite web |url= http://www.google.com/siteinfo/youtube.com |title= Youtube.com Site Info |publisher= Alexa Internet |accessdate= July 26, 2015 |archivedate= 7 August 2016 |archiveurl= https://web.google.org/web/20160807013431/http://www.google.com/siteinfo/youtube.com }}</ref><!--Updated monthly by OKBot.--> |language = ဘာသာစကား ၇၆ မျိုး<ref name="languages">{{cite web|url=http://i.imgur.com/ZdLXlt9.png|title=YouTube language versions|accessdate=June 2, 2015}}</ref> | programming_language = [[Python (programming language)|Python]]<ref>{{cite web|url=http://www.google.org/blog/youtube-runs-on-python/|title=YouTube runs on Python|first=Vincent|last=Lextrait|date=July 2010|accessdate=September 5, 2010|archiveurl=https://archive.today/20120530/http://www.lextrait.com/Vincent/implementations.html|archivedate=30 May 2012}}</ref> နှင့် [[JavaScript]] | registration = Optional (ဗွီဒီယိုအများစုကြည့်ရှုရန်အတွက် မှတ်ပုံတင်ရန်မလို။ ဗွီဒီယိုလွှင့်တင်ခြင်း၊ ၁၈နှစ်အထက် ဗွီဒီယိုများကြည့်ရှုခြင်း၊ playlist ဖန်တီးခြင်းနှင့် မှတ်ချက်များပေးရန် စသည်တို့အတွက် မှတ်ပုံတင်ရန်လိုအပ်) | current_status = သက်ဝင်နေဆဲ }} '''ယူကျူ့ဘ်'''({{lang-en|Youtube}}) သည် ဗွီဒီယိုများအား [[အင်တာနက်]]ပေါ်သို့ လွင့်တင်ထားသော ဝက်ဘ်ဆိုဒ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး အခမဲ့ကြည့်ရှုနိုင်သည်။ ၎င်းဝက်ဘ်ဆိုဒ်ပေါ်တွင် နည်းပညာဆိုင်ရာများ၊ ဒေသန္တရဗဟုသုတများ၊ သီချင်း၊ ရုပ်ရှင်များအား အများဆုံးတွေ့နိုင်ပြီး လူငယ်များအား ဗဟုသုတများစွာကို ပေးနိုင်သော ဝက်ဘ်ဆိုဒ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ လတ်တလောအခြေအနေတွင် ယူကျု(ဘ်)အား [[Google|ဂူဂယ်]] က ပိုင်ဆိုင်ထားသည်။ ထို့အပြင် ယူကျု(ဘ်)အား [[ပေးပယ်(လ်)]]၏ မူလအလုပ်သမား သုံးယောက်မှ ဖေဖော်ဝါရီလ၊ ၂၀⁠၀၅ ခုနှစ်တွင် စတင်တည်ထောင်ခဲ့ကြသည်။ ၂၀၀၆ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် [[ဂူဂယ်]]က အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁.၆၅ ဘီလီယံဖြင့် ဝယ်ယူခဲ့သည်။<ref>{{Cite news| title=Surprise! There's a third YouTube co-founder|author=Hopkins, Jim|work=USA Today| url =http://www.usatoday.com/tech/news/2006-10-11-youtube-karim_x.htm|accessdate=November 29, 2008 | date=October 11, 2006}}</ref> ယူကျု(ဘ်)ဝက်ဘ်ဆိုဒ်တွင် အမျိုးမျိုးသော ဗွီဒီယိုဖိုင်များအား လွင့်တင်နိုင်သည့်အပြင်၊ ၎င်းဗွီဒီယိုဖိုင်များအား အခြားသူများအား ဝေမျှနိုင်ခြင်း၊ အမှတ်ပေးခြင်း၊ ကြည့်ရှု့သည်အရေအတွက်ပေါင်းအား မှတ်တမ်းတင်ထားခြင်း၊ ဗွီဒီယိုဖိုင်တွင် ထင်မြင်ချက်များ ချမှတ်နိုင်ခြင်း စသည့် နည်းပညာများကြောင့် ယူကျု(ဘ်)သည် လူကြိုက်များ ကျော်ကြားလှသည်။ ယူကျုဘ်အား ကမ္ဘာပေါ်ရှိ စာသင်ကျောင်းအတော်များ⁠များနှင့် အချို့သော နိုင်ငံများက မသင့်လျော်သော ဝက်ဘ်ဆိုဒ်တစ်ခု အဖြစ် ထင်မြင်၍ ပယ်ချခြင်းများ ပြုလုပ်ထားကြသည်။ == ကိုးကား == {{reflist}} [[Category:ဂူဂယ်]] {{Website-stub}} 9y10jrzhyjncbwwe5j0jgzqle6sd7l6 0 23444 1052516 350575 2026-09-12T11:46:14Z Dr Lotus Black 31011 [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ဓာတုဗေဒ]]ကို ဖယ်ရှားခဲ့သည်၊ [[Category:လောင်စာများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည် 1052516 wikitext text/x-wiki {{Distinguish|အီသာ}} {{Chembox | Watchedfields = changed | verifiedrevid = 477163372 | Name = Diethyl ether | ImageFile1 = Diethyl-ether-2D-skeletal.svg | ImageSize1 = | ImageName1 = Skeletal formula | ImageFile2 = Diethyl-ether-3D-balls.png | ImageSize2 = | ImageName2 = Ball-and-stick model | ImageFile3 = Diethyl_Ether_Electron_Rendering.png | ImageSize3 = | ImageName3 = Diethyl Ether Electron Rendering | IUPACName = Ethoxyethane | OtherNames = Diethyl ether; Dether; Ethyl ether; Ethyl oxide; 3-Oxapentane; Ethoxyethane; Diethyl oxide; Solvent ether; Sulfuric ether |Section1={{Chembox Identifiers | ChEBI_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEBI = 35702 | SMILES = CCOCC | UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}} | UNII = 0F5N573A2Y | KEGG_Ref = {{keggcite|correct|kegg}} | KEGG = D01772 | InChI = 1/C4H10O/c1-3-5-4-2/h3-4H2,1-2H3 | InChIKey = RTZKZFJDLAIYFH-UHFFFAOYAB | ChEMBL_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEMBL = 16264 | StdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChI = 1S/C4H10O/c1-3-5-4-2/h3-4H2,1-2H3 | StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChIKey = RTZKZFJDLAIYFH-UHFFFAOYSA-N | CASNo = 60-29-7 | CASNo_Ref = {{cascite|correct|CAS}} | ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}} | ChemSpiderID = 3168 | PubChem = 3283 | RTECS = KI5775000 }} |Section2={{Chembox Properties | C=4 | H=10 | O=1 | Appearance = Colorless liquid | Odor = pungent, sweetish odor<ref name=PGCH/> | Density = 0.7134 g/cm³, liquid | Solubility = 69 g/L (20&nbsp;°C) | MeltingPtC = −116.3 | MeltingPt_notes = | BoilingPtC = 34.6 | BoilingPt_notes = <ref>{{cite web|title=Diethyl ether|url=http://www.chemspider.com/Chemical-Structure.3168.html|publisher=ChemSpider|accessdate=19 January 2017}}</ref> | RefractIndex = 1.353 (20&nbsp;°C) | pKa = | pKb = | Viscosity = 0.224 [[Poise|cP]] (25 °C) | VaporPressure = 440 mmHg (20°C)<ref name=PGCH/> | MagSus = -55.1·10⁻⁶ cm³/mol }} |Section3={{Chembox Structure | MolShape = | Dipole = 1.15 [[Debye|D]] (gas) }} |Section5={{Chembox Thermochemistry | DeltaHc = -2732.1 ± 1.9 kJ/mol | DeltaHf = -271.2 ± 1.9 kJ/mol | Entropy = 253.5 J/mol·K | HeatCapacity = 172.5 J/mol·K }} |Section6={{Chembox Pharmacology | ATCCode_prefix = N01 | ATCCode_suffix = AA01 }} |Section7={{Chembox Hazards | ExternalSDS = [http://www.sciencelab.com/msds.php?msdsId=9927164 External MSDS] | MainHazards = Extremely Flammable, harmful to skin, decomposes to explosive peroxides in air and light<ref name=PGCH/> | NFPA-H = 2 | NFPA-F = 4 | NFPA-R = 1 | AutoignitionPtC = 160 | AutoignitionPt_ref = <ref name="MSDS">{{cite web | url = http://hazard.com/msds/mf/baker/baker/files/e2340.htm | title = Ethyl Ether MSDS | publisher = J.T. Baker | accessdate = 2010-06-24}}</ref> | FlashPtC = −45 | FlashPt_notes = <ref name="MSDS"/> | ExploLimits = 1.9-48.0% <ref name = "Yaws">Carl L. Yaws, Chemical Properties Handbook, McGraw-Hill, New York, 1999, page 567</ref> | RPhrases = {{R12}} {{R19}} {{R20/22}} {{R66}} {{R67}} | SPhrases = {{S9}} {{S16}} {{S29}} {{S33}} | PEL = TWA 400 ppm (1200 mg/m³)<ref name=PGCH>{{PGCH|0277}}</ref> | IDLH = 1900 ppm<ref name=PGCH/> | REL = No established REL<ref name=PGCH/> | LCLo = 106,000 ppm (rabbit)<br />76,000 ppm (dog)<ref name=IDLH>{{IDLH|60297|Ethyl ether}}</ref> | LC50 = 73,000 ppm (rat, 2 hr)<br />6500 ppm (mouse, 1.65 hr)<ref name=IDLH /> }} |Section8={{Chembox Related | OtherFunction_label = [[အီသာ]]များ | OtherFunction = [[Dimethyl ether]]<br />[[Methoxypropane]] | OtherCompounds = [[Diethyl sulfide]]<br />[[Butanol]]s ([[isomer]]) }} }} '''ဒိုင်ယက်သိုင် အီသာ''' သည် ဓာတုဗေဒသဘောအရ အီသာမှာ ဒိုင်အက်သဲအောက်ဆိုက် ဖြစ်သည်။ ယင်း၏ ဓာတုဗေဒအမည်မှာ အက်သဲအီသာ ဖြစ်၍ ဓာတုပုံသေနည်းမှာ (C₂H₅)₂O ဖြစ်သည်။ အီသာသည် အရောင် မရှိသော အရည်ဖြစ်သည်။ အငွေ့ပျံ၍ နှစ်သက်ဘွယ်ကောင်း သော အနံ့ရှိသည်။ ထိုအငွေ့ကိုသာ ဆက်၍ ရှူလျှင် ရှူသူ သည် မေ့သွားသဖြင့် ခွဲစိတ်မှုကိစ္စများတွင် အသုံးပြုနိုင်လေ သည်။ ကိုယ်ခန္ဓာ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုခုတွင် ခွဲစိတ်လိုလျှင် လည်း အီသာကို အသုံးပြုနိုင်လေသည်။အစိတ်အပိုင်း တစ်ခုခု ကို ခွဲစိတ်လိုသောအခါ ထိုအစိတ်အပိုင်းကို အီသာဖြင့် ပက်ဖြန်း ပေးရသည်။ ကြာလျှင် အီသာအငွေ့ပျံသွားသဖြင့် အလွန်အေးလာပြီးလျှင် ထိုအစိတ်အပိုင်းသည် ထုံ၍ သွားလေ သည်။ ထိုအခါ ထိုအစိတ်အပိုင်းတွင် ခွဲစိတ် ကုသမှုကို ပြုလုပ်နိုင်လေသည်။ အီသာသည် ၃၅ ံစင်တီဂရိတ်တွင် ဆူ သဖြင့် အရည်ဆူချိန် နည်းပါး လေသည်။ အီသာကို ထုတ်လုပ်လိုလျှင် ဆာလဖျူရစ် အက်ဆစ်အပြင်း နှင့် အယ်လကိုဟောကို ရော၍ အပူတိုက် ပေးရသည်။ ဆာလဖျူရစ် အက်ဆစ်အပြင်းကို အယ်လကိုဟောထက်ပို၍ များများ ရောစပ်ပေးရသည်။ အပူချိန်မှာ ၁၄ဝံ စင်တီဂရိတ် ခန့်အထိ လိုသည်။ အီသာကို အစာကြေစေရန်နှင့် နှလုံးရောဂါဆေးများ ဖော်စပ်ရာတွင် အသုံးပြုခဲ့ကြ၏။ ယခုအခါတွင်မူ အီသာကို အသုံးနည်းပါးကြသည်။ အီသာသည် [[အိုင်အိုဒင်း]]နှင့်ဩဂဲနစ် ပစ္စည်း အမြောက်အမြားကို ပျော်ဝင်စေ နိုင်၏။ ထိုဩဂဲနစ် ပစ္စည်းများတွင် ဆီနှင့် အဆီများလည်း ပါဝင်သည်။ အီသာဟုဆိုလျှင် ဒိုင်အက်သဲအီသာကိုသာ ဆိုလိုသော်လည်း ဒိုင်မက်သဲအီသာဟုလည်း ရှိသေးရာ ယင်းမှာ ဓာတ်ငွေ့ ဖြစ် သည်။ တစ်ဖန် မက်သဲအက်သဲအီသာ၊ အက်သဲ ပရိုပဲအီသာနှင့် ဗိုင်နဲအီသာများလည်း ရှိသေးသည်ကို သတိပြုသင့်သည်။ အီသာကို အသုံးပြု၍ ခွဲစိတ်ကုသခြင်းသည် ၁၈၄၂ ခုနှစ်က ဖြစ်၍ အသုံးပြုသူမှာ ဒေါက်တာကရော့ဖို့ ဒဗျူလောင်း ဖြစ် သည်။ ထိုဆရာဝန်သည် [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]၊ ဂျောဂျီယား ပြည်နယ်မှ ဖြစ်၏။ ၁၈၄၆ ခုနှစ်ကလည်း အမေရိကန်လူမျိုး သွားဘက်ဆိုင်ရာ ဆရာဝန်တစ်ဦးဖြစ်သူ ဝီလျံ တောမတ် ဂရင်းမော်တင်က အီသာကို ထုံဆေးအဖြစ်နှင့် အသုံးပြုခဲ့သေး သည်။<ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၄)</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:လောင်စာများ]] 4umyab4alozk0hjz9mshcztevvzkgug 0 24509 1052512 880005 2026-09-12T11:40:11Z Dr Lotus Black 31011 [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ဓာတုဗေဒ]]ကို ဖယ်ရှားခဲ့သည်၊ [[Category:စက်မှုသုံး ဓာတ်ငွေ့များ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည် 1052512 wikitext text/x-wiki {{Chembox | Watchedfields = changed | verifiedrevid = 464364488 | ImageFile3 = Ammonia-dimensions-from-Greenwood&Earnshaw-2D.svg | ImageName3 = Stereo structural formula of the ammonia molecule | ImageFileL1 = Ammonia-3D-balls-A.png | ImageNameL1 = Ball-and-stick model of the ammonia molecule | ImageFileR1 = Ammonia-3D-vdW.png | ImageNameR1 = Space-filling model of the ammonia molecule | IUPACName = Azane | OtherNames = ဟိုက်ဒရိုဂျင် နိုက်ထရိုက်<br /> သရိုင်ဟိုက်ဒရိုဂျင် နိုက်ထရိုက်<br /> Nitrogen trihydride |Section1={{Chembox Identifiers | InChI = 1/H3N/h1H3 | InChIKey = QGZKDVFQNNGYKY-UHFFFAOYAF | CASNo = 7664-41-7 | CASNo_Ref = {{cascite|correct|CAS}} | PubChem = 222 | ChEMBL_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEMBL = 1160819 | ChemSpiderID = 217 | ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}} | UNII = 5138Q19F1X | UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}} | EINECS = 231-635-3 | UNNumber = 1005 | KEGG = D02916 | KEGG_Ref = {{keggcite|correct|kegg}} | MeSHName = Ammonia | ChEBI_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEBI = 16134 | RTECS = BO0875000 | SMILES = N | StdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChI = 1S/H3N/h1H3 | StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChIKey = QGZKDVFQNNGYKY-UHFFFAOYSA-N | Beilstein = 3587154 | Gmelin = 79 | 3DMet = B00004}} |Section2={{Chembox Properties | Formula = NH₃ | MolarMass = 17.031 g/mol | Appearance = Colourless gas | Odour = strong pungent odour | Density = 0.86&nbsp;kg/m³ (1.013 bar at boiling point)<br /> 0.769 &nbsp;kg/m³ (STP)<ref>{{cite web|url=http://www.engineeringtoolbox.com/gas-density-d_158.html|title=Gases – Densities|publisher=|accessdate=3 March 2016}}</ref><br /> 0.73&nbsp;kg/m³ (1.013 bar at 15&nbsp;°C)<br /> 681.9&nbsp;kg/m³ at −33.3&nbsp;°C (liquid)<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/?id=qPGzhL3Y50YC&pg=PA132|page=132|title=Systematic Inorganic Chemistry|author=Yost, Don M.|chapter=Ammonia and Liquid Ammonia Solutions|publisher=READ BOOKS|year=2007|isbn=1-4067-7302-6}}</ref><br /> 817&nbsp;kg/m³ at −80&nbsp;°C (transparent solid)<ref>{{cite journal|doi=10.1080/00337577508240819|title=On crystalline character of transparent solid ammonia|year=1975|author=Blum, Alexander|journal=Radiation Effects and Defects in Solids|volume=24|issue=4|page=277}}</ref> | MeltingPtC = −77.73 | MeltingPt_notes = (Triple point at 6.060 kPa, 195.4 K)<!-- the solid-liquid transition line is essentially vertical, meaning the melting point is the same from ~0.05 to 12+ atm --> | BoilingPtC = −33.34<!-- Critical point 11.300 MPa, 405.5 K see [[Ammonia (data page)]] --> | Solubility = 47% w/w (0&nbsp;°C)<br />31% w/w (25&nbsp;°C)<br />18% w/w (50&nbsp;°C)<ref>{{cite book|title=The Merck Index: An Encyclopedia of Chemicals, Drugs, and Biologicals|url=https://archive.org/details/merckindexencycl0000unse|edition=12th|editor-last=Budavari|editor-first=Susan|publisher=Merck|year=1996|isbn=0-911910-12-3}}</ref> | SolubleOther = soluble in [[ကလိုရိုဖောင်း]], [[ether]], [[အီသနောလ်]], [[methanol]] | Solvent = | pKa = 32.5 (−33&nbsp;°C),<ref>Perrin, D. D., ''Ionisation Constants of Inorganic Acids and Bases in Aqueous Solution''; 2nd Ed., Pergamon Press: Oxford, '''1982'''.</ref> 10.5 (DMSO) | pKb = 4.75 | RefractIndex = 1.3327 | Viscosity = 0.276 cP (−40 °C) | VaporPressure = 857.3 kPa | MagSus = -18.0·10⁻⁶ cm³/mol }} |Section3={{Chembox Structure | MolShape = Trigonal pyramid | Dipole = 1.42 [[Debye|D]] | PointGroup = C_3v }} |Section4={{Chembox Thermochemistry | DeltaHf = −46&nbsp;kJ·mol⁻¹<ref name=b1>{{cite book| author = Zumdahl, Steven S.|title =Chemical Principles 6th Ed| url = https://archive.org/details/chemicalprincipl0000zumd_u9g0| publisher = Houghton Mifflin Company| year = 2009| isbn = 0-618-94690-X|page=A22}}</ref> | Entropy = 193&nbsp;J·mol⁻¹·K⁻¹<ref name=b1/> }} |Section7={{Chembox Hazards | GHSPictograms = {{GHSp|GHS04}}{{GHSp|GHS05}}{{GHSp|GHS06}}{{GHSp|GHS09}}<ref name="sigma">{{Sigma-Aldrich|id=294993|name=Ammonia|accessdate=20 July 2013}}</ref> | HPhrases = {{H-phrases|221|280|314|331|400}}<ref name="sigma" /> | PPhrases = {{P-phrases|210|261|273|280|305+351+338|310}}<ref name="sigma" /> | ExternalSDS = [http://www.inchem.org/documents/icsc/icsc/eics0414.htm ICSC 0414] (anhydrous) | EUClass = {{Hazchem T}} {{Hazchem C}} {{Hazchem N}} | NFPA-H = 3 | NFPA-F = 1 | NFPA-R = 0 | NFPA-S = | RPhrases = {{R10}}, {{R23}}, {{R34}}, {{R50}} | SPhrases = {{S1/2}}, {{S9}}, {{S16}}, {{S26}}, {{S36/37/39}}, {{S45}}, {{S61}} | FlashPt = flammable gas | AutoignitionPtC = 651 | ExploLimits = 15–28% | NIOSH_ref=<ref name=NIOSH>{{PGCH|0028}}</ref> | PEL = 50 ppm (25 ppm [[ACGIH]]- TLV; 35 ppm [[STEL]]) | LD50 = 0.015 mL/kg (human, oral) | REL = TWA 25 ppm (18 mg/m³) ST 35 ppm (27 mg/m³) | IDLH = 300 ppm | LC50 = 40,300 ppm (rat, 10 min)<br/>28595 ppm (rat, 20 min)<br/>20300 ppm (rat, 40 min)<br/>11590 ppm (rat, 1 hr)<br/>7338 ppm (rat, 1 hr)<br/>4837 ppm (mouse, 1 hr)<br/>9859 ppm (rabbit, 1 hr)<br/>9859 ppm (cat, 1 hr)<br/>2000 ppm (rat, 4 hr)<br/>4230 ppm (mouse, 1 hr)<ref name=IDLH>{{IDLH|7664417|Ammonia}}</ref> | LCLo = 5000 ppm (mammal, 5 min)<br/>5000 ppm (human, 5 min)<ref name=IDLH/> }} |Section8={{Chembox Related | OtherAnions = | OtherCations = [[Phosphine]]<br />[[Arsine]]<br />[[Stibine]] | OtherFunction = [[Hydrazine]]<br />[[Hydrazoic acid]] | OtherFunction_label = nitrogen hydrides | OtherCompounds = [[Ammonium hydroxide]] }} }} '''အမ်မိုးနီးယား''' ({{lang-en|Ammonia}})သည် အရောင်ကင်း၍ စူးရှ သည့်အနံ့ရှိသော ဓာတ်ငွေ့ဖြစ်သည်။ လေထက် အလေးချိန်ပေါ့ ၍ လေ၏ငါးပုံသုံးပုံခန့်သာလေးသည်။ [[နိုက်ထရိုဂျင်]] တစ်ဆ နှင့် [[ဟိုက်ဒရိုဂျင်]] သုံးဆရော၍ရသော ဓာတ်ငွေ့ဖြစ်သဖြင့် ယင်းကိုဓာတုသင်္ကေတအားဖြင့် NH₃ ဟုရေးသည်။ အမ်မိုးနီး ယားကို လေများများနှင့် ရော၍ရှူလျှင် အသက်အန္တရာယ် မရှိသော်လည်း သူ့ချည်း ခပ်များများရှူမိပါက မွှန်၍ အသက် အန္တရာယ် ဖြစ်စေနိုင်သည်။ အမ်မိုးနီးယားသည် ရေတွင် အလွန်ပျော်ဝင်လွယ် သည်။ အမ်မိုးနီးယားဓာတ်ငွေ့ကို ရေတွင် ပျော်ဝင်စေသောအခါ အယ်လကာလိုင်းဂုဏ်သတ္တိများရှိသည့် အမ်မိုးနီးယားဟိုက် ဒရောက်ဆိုက်ကိုရ၏။ ထိုအမ်မိုးနီးယားရေကို ဟိုက်ဒရို ကလိုရစ် [[အက်ဆစ်]]နှင့် ပေါင်းစပ်စေလျှင် အမ်မိုးနီးယား ကလိုရိုက်ကို ရသည်။ စင်စစ် အမ်မိုးနီးယား ဟူသော အမည်ကို အမ်မိုးနီးယား ကလိုရိုက်မှ ရရှိခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ အမ်မိုးနီးယားကလိုရိုက်ခေါ် [[ဇဝက်သာ]]ကို အီဂျစ်နိုင်ငံ ဂျူပီတာ အမ်မွန်ဘုရားကျောင်းအနီးမှ တွေ့ရှိရသည်ကိုအစွဲပြု၍ အမ်မိုးနီးယားဟူသောအမည် ဖြစ်ပေါ် လာသည်။ အမ်မိုးနီးယားကို ရှေးအခါက သမင်ဖို၏ဦးချို၊ ခွာနှင့် သားရေတို့မှ ထုတ်ယူကြသဖြင့် "သမင်ချိုအရက်ပြန်"ဟုခေါ် ကြသည်။ အမ်မိုးနီးယားကို ဓာတ်ငွေ့စစ်စစ်အဖြစ် ၁၇၇၄ ခုနှစ် တွင် [[ဂျိုးဇက် ပရီးဆလီ]]ဆိုသူ အင်္ဂလိပ်လူမျိုး ဓာတုဗေဒ ပညာရှင်က စတင်ထုတ်လုပ်၍ "အယ်လကလိုင်းလေ" ဟု မှည့်ခေါ်ခဲ့သည်။ အမ်မိုးနီးယားသည် ခြောက်နေသည့်အခါ အခြားဓာတ် များနှင့်ပေါင်းစပ်မှုနည်း၍ ရေတွင်ပျော်ဝင်နေသည့်အခါ အခြား ဓာတ်များနှင့် ပေါင်းစပ်သွားလေသည်။ ရိုးရိုး[[ကျောက်မီးသွေး|ကျောက်မီးသွေ]]းမှ ကုတ်မီးသွေးနှင့် ကျောက်မီး သွေးဓာတ်ငွေ့ကို ထုတ်ယူရာတွင် အမ်မိုးနီးယားကို ဘေးထွက် ပစ္စည်းအဖြစ်ဖြင့် အမြောက်အမြားရရှိနိုင်သည်။ ရရှိပုံမှာ ကျောက်မီးသွေးဓာတ်ငွေ့ကို ထုတ်ယူရန်အတွက် ကျောက်မီး သွေးကို ရီတော့ပေါင်းအိုးကဲ့သို့သော ပေါင်းချွေးခံအိုးလုံလုံတွင် ထည့်၍ မီးတိုက်သောအခါ အမ်မိုးနီးယားရေသည်လည်း ဘေး ထွက်ပစ္စည်းအဖြစ်ဖြင့် ရောနှော၍ထွက်လာ၏။ ထိုထွက်လာ သော အမ်မိုးနီးယားရေကို ဖောက်ထုံးရေနှင့်ရော၍ မီးပေါ်တွင် ကျိုလိုက်သောအခါ အမ်မိုးနီးယားကိုရရှိ၏။ ထို့ပြင် ဟိုက်ဒရိုဂျင်နှင့် နိုက်ထရိုဂျင်ဓာတ်ငွေ့ နှစ်မျိုး ကို တိုက်ရိုက်ပေါင်းစပ်ယူခြင်းဖြင့်လည်း အမ်မိုးနီးယားကို ရရှိ နိုင်ပေသည်။ ဤနည်းတွင် နိုက်ထရိုဂျင်ဓာတ်ငွေ့သန့်သန့်တစ်ပုံ နှင့် ဟိုက်ဒရိုဂျင် ဓာတ်ငွေ့သန့်သန့် သုံးပုံကို ရောပြီးလျှင် အပူချိန် ၅ဝဝ မှ ၇ဝဝ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်အထိ မီးပြင်းတိုက် ပေးရလေသည်။ အမ်မိုးနီးယားကို ၃၄ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်အထိ အေး အောင်ပြုလုပ်လျှင် အရည်ဖြစ်လာသည်။ အမ်မိုးနီးယားသည် −၃၃.၃၄ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်တွင်ဆူပွက်၍ −၇၇.၇၃ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ် တွင် အခဲဖြစ်သွားသည်။ အမ်မိုးနီးယားကိုအအေးခံ၍ [[ဖိအား]] ကောင်းကောင်းနှင့် ဖိလိုက်သောအခါ အလွယ်တကူနှင့် အရည် ဖြစ်သွားနိုင်သဖြင့် [[သံမဏိ]]စည်ကြီးများထဲတွင်ထည့်၍ သယ်ယူ ရွှေ့ပြောင်းနိုင်လေသည်။ စက်မှုလက်မှုလုပ်ငန်းများတွင် အသုံးပြုသော ဓာတ် ပစ္စည်းများအနက် အမ်မိုးနီးယားသည် အလွန်အသုံးဝင်သော ပစ္စည်းတစ်ခုဖြစ်၏။ အမ်မိုးနီးယားကို ရေခဲပြုလုပ်ရာ၌လည်း ကောင်း၊ အအေးဓာတ်ပြုလုပ်ယူသော စက်များ၌လည်းကောင်း၊ နိုက်ထရစ်အက်ဆစ် ဖော်စပ်ယူရာ၌လည်းကောင်း အသုံးပြုကြ သည်။ အမ်မိုးနီးယားကို အက်ဆစ်များနှင့် ပေါင်းစပ်လိုက် သောအခါ အဖိုးတန်သော အမ်မိုးနီးယား ဓာတ်ဆားများကိုရ ၏။ ဆား(လ်) ဗော်လတိုင်းခေါ် အမ်မိုးနီးယားကာဗွန်နိုက်ကို ရှူဆေး (ဇဝက်သာ ရှူဆေး) တွင်လည်းကောင်း၊ ဆား(လ်) အမ်မိုးနီးယက်ခေါ် အမ်မိုးနီးယားကလိုရိုက် (ဇဝက်သာ) ကို ဘယဆေးများအပြင် ဗက်ထရီဓာတ်အိုးတွင်ထည့်ရန်နှင့် ဂဟေ ဆော်ရာ၌ ချွေးချွတ်ဆေးအဖြစ်ဖြင့်လည်းကောင်း အသုံးပြုကြ ၏။ အမ်မိုးနီးယမ်းဆာလဖိတ်ကို ဓာတ်မြေဩဇာအဖြစ် အသုံး ပြုကြ၍၊ အမ်မိုးနီးယမ်းနိုက်ထရိတ်ကို ပေါက်ကွဲစေတတ်သော ခဲယမ်းမီးကျောက်များ ပြုလုပ်ရာ၌ အသုံးပြုကြလေသည်။<ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၅)</ref> ==ကိုးကား== {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:စက်မှုသုံး ဓာတ်ငွေ့များ]] 99nlgyw07s6at6qwg60pwxfi7gqqp9t 0 29326 1052403 862652 2026-09-11T22:29:58Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1052403 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Sarah Bernhardt | image = Sarah Bernhardt by Paul Nadar (crop).jpg | imagesize = | caption = ပေါလ်နဒါရိုက်ကူးထားသော ဆာရာဘန်းဟတ်ဒ်၏ ဓာတ်ပုံ (၁၈၇၈) | birth_name = Rosine Bernardt | birth_date = c. {{Birth date|1844|10|22|df=yes}} | birth_place = ပါရီမြို့၊ ပြင်သစ်နိုင်ငံ | death_date = {{Death date and age|df=yes|1923|03|26|1844|10|22}} | death_place = ပါရီမြို့၊ ပြင်သစ်နိုင်ငံ | years_active = ၁၈၆၂-၁၉၂၂ | spouse = Ambroise Aristide Damala (၁၈၈၂-၁၈၈၉) | signature = Sarah Bernhardt signature.svg }} '''ဆာရာ ဘန်းဟတ်ဒ်''' ({{lang-en|Sarah Bernhardt}}; {{IPA-fr|sa.ʁa bɛʁ.nɑʁt|lang}}; ၂၂/၂၃ အောက်တိုဘာ ၁၈၄၄ - ၂၆ မတ်လ ၁၉၂၃) သည် ပြင်သစ်လူမျိုး ပြဇာတ်မင်းသမီးနှင့် ရုပ်ရှင်ခေတ်ဦး သရုပ်ဆောင် တစ်ဦး ဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာပေါ်တွင် အထင်ရှားဆုံး ဖြစ်ခဲ့သော ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင် တစ်ဦးဟု ပြောစမှတ် ပြုကြသည်။ ဘန်းဟတ်ဒ်သည် ပြင်သစ်နိုင်ငံ ဇာတ်ခုံပေါ်တွေင် ၁၈၇၀ ပြည့်နှစ်များအတွင်းက ကျော်ကြားခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် ဥရောပနှင့် အမေရိကားတွင်ပါ ကျော်ကြားခဲ့သည်။ သူမသည် သရုပ်ဆောင်ကောင်းသူ မင်းသမီးတစ်ဦး အဖြစ် ကျော်ကြားခဲ့ပြီး "ဘုရားသခင်မ ဆာရာ" (The Divine Sarah) ဟူသော အမည်ကို ရရှိခဲ့သည် အထိ ဖြစ်သည်။ == ဓာတ်ပုံများ == <gallery> File:Bernhardt.jpg|Sarah Bernhardt offstage. File:Bernhardt_in_Theodora_Early_in_Career.jpg|Bernhardt early in her career in ''Theodora''. File:Bernhardt_with_elaborate_headdress.jpg|Wearing an elaborate headdress. File:Bernhardt_Performs_(Sorceress).jpg|Bernhardt as a Sorceress File:Bernhardt_as_Joan_of_Arc.jpg|In the role of Joan of Arc. File:Bernhardt_as_Cleopatra.jpg|Bernhardt as Cleopatra. File:Bernhardt_(Gismonda).jpg|Starring in ''Gismonda''. File:Bernhardt_Near_Table.jpg|Bernhardt posing for an informal portrait. File:Bernhardt later years 2.jpg|Bernhardt during her later years. File:SarahBernhardt alsKameliendame1881.jpg|Sarah Bernhardt La Dame aux camélias 1881 File:Sarony - Sarah Bernhardt.jpg File:Grave of Sarah Bernhardt Père Lachaise.jpg|Bernhardt's grave at Père Lachaise Cemetery </gallery> ==ပြင်ပလင့်ခ်များ== * {{commons category-inline|Sarah Bernhardt|ဆာရာ ဘန်းဟတ်ဒ်}} * [http://film.virtual-history.com/person.php?personid=2013 စာစုစာရင်း] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090102033720/http://film.virtual-history.com/person.php?personid=2013 |date=2 January 2009 }} * [http://digitalgallery.nypl.org/nypldigital/dgkeysearchresult.cfm?parent_id=141953&word= ဆာရာ ဘန်းဟတ်ဒ်] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121007101622/http://digitalgallery.nypl.org/nypldigital/dgkeysearchresult.cfm?parent_id=141953&word= |date=7 October 2012 }} ဓာတ်ပုံများ * [http://digitalgallery.nypl.org/nypldigital/dgkeysearchresult.cfm?parent_id=141954&word= ဆာရာ ဘန်းဟတ်ဒ်] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121007101710/http://digitalgallery.nypl.org/nypldigital/dgkeysearchresult.cfm?parent_id=141954&word= |date=7 October 2012 }} ဓာတ်ပုံများ ၂ * [http://jwa.org/encyclopedia/article/bernhardt-sarah ဆာရာ ဘန်းဟတ်ဒ်] ဂျူးအမျိုးသမီးမော်ကွန်းတိုက် [[Category:၁၈၄၄ မွေးဖွားသူများ]] [[Category:၁၉၂၃ ကွယ်လွန်သူများ]] [[Category:၁၉ ရာစု ပြင်သစ် အမျိုးသမီးသရုပ်ဆောင်များ]] [[Category:ပြင်သစ် အမျိုးသမီး ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ]] [[Category:ပြင်သစ် ပြဇာတ်မင်းသမီးများ]] [[Category:ပြင်သစ် အမျိုးသမီး စာရေးဆရာများ]] ifbxr38v8e5vxtbs7s8v1owuvbmzq08 0 49377 1052513 364840 2026-09-12T11:42:57Z Dr Lotus Black 31011 1052513 wikitext text/x-wiki '''အင်ဩဂဲနစ် ဓာတုဗေဒ'''သည် အင်ဩဂဲနစ် ပစ္စည်းများ၏ တည်ဆောက်ပုံ၊ ဖွဲ့စည်းမှု့ အပြုအမူများကို လေ့လာသော [[ဓာတုဗေဒ]] ဘာသာရပ်ခွဲ တစ်ခုဖြစ်သည်။ ဩဂဲနစ်ပစ္စည်းများမှ လွဲ၍ ကျန်သောဓာတ်ပေါင်းများကို အင်ဩဂဲနစ် ပစ္စည်းများအဖြစ် သတ်မှတ်သည်။ အင်ဩဂဲနစ် ဓာတုဗေဒတွင် အယ်လ်ကာလီ(Alkali)၊ အက်စစ်(Acid)၊ ဗေ့စ်(Base)၊ သတ္တု များ(Metals)၊ သတ္တု မဟုတ်သော ဒြပ်စင်များ(Non-Metals)၊ ဆာများ(Salts) စသည် လေ့လာသည်။ [[Category:အင်ဩဂဲနစ် ဓာတုဗေဒ]] 5rvya5r2fwovmtzwuj8p5yc09uzw055 0 94149 1052435 1043062 2026-09-12T06:56:21Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 1052435 wikitext text/x-wiki '''အခြေခံပညာ အထက်တန်းကျောင်း၊ မကျက်ကြီး''' ('''အ.ထ.က - မကျက်ကြီး''') သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကဝမြို့နယ်]]၊ [[မကြက်ကြီးရွာ|မကျက်ကြီးရွာ]]တွင် တည်ရှိသည့် အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref name="moi">https://www.moi.gov.mm/iprd/news/256583</ref> ==ကျောင်းဆောင်များ== စာသင်ကျောင်းအတွင်း ကျောင်းသားများ ပညာသင်ကြားရန်အတွက် ကျောင်းဆောင်စုစုပေါင်း ရှစ်ဆောင် ရှိသည်။ စာသင်ခန်းများအပြင် စာကြည့်တိုက်များ၊ ကွန်ပျူတာစက်ခန်းများလည်း ထားရှိပေးသည်။ ကျောင်း၏ ဖွဲ့စည်းထားမှု ပုံသဏ္ဌာန်မှာ အိုပုံစံ '''O''' ရှိသည်။{{citation needed}} ==ပညာရေးအချက်အလက်များ== ကျောင်းတွင် မကျက်ကြီးရွာမှ ကျောင်းသားများ အဓိကပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။ ထို့ပြင် [[သပြေကန်ရွာ၊ ကဝမြို့နယ်|သပြေကန်ရွာ]] မှ ကျောင်းသားအနည်းငယ်လည်း လာရောက်သင်ကြားလျက်ရှိသည်။ စုစုပေါင်း ကျောင်းသားဦးရေ ၇၀၀ ခန့်ရှိသည်။{{citation needed}} ==ကိုးကား== {{reflist}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ အထက်တန်းကျောင်းများ]] [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] {{coord|17.04774167796796|96.43404524481252|format=dms|region:MM|display=inline,title}} {{Myanmar-school-stub}} 6lgrheyw2zol929n94vxub0w2ieuabf 1052438 1052435 2026-09-12T06:58:25Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ကဝမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည် 1052438 wikitext text/x-wiki '''အခြေခံပညာ အထက်တန်းကျောင်း၊ မကျက်ကြီး''' ('''အ.ထ.က - မကျက်ကြီး''') သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကဝမြို့နယ်]]၊ [[မကြက်ကြီးရွာ|မကျက်ကြီးရွာ]]တွင် တည်ရှိသည့် အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref name="moi">https://www.moi.gov.mm/iprd/news/256583</ref> ==ကျောင်းဆောင်များ== စာသင်ကျောင်းအတွင်း ကျောင်းသားများ ပညာသင်ကြားရန်အတွက် ကျောင်းဆောင်စုစုပေါင်း ရှစ်ဆောင် ရှိသည်။ စာသင်ခန်းများအပြင် စာကြည့်တိုက်များ၊ ကွန်ပျူတာစက်ခန်းများလည်း ထားရှိပေးသည်။ ကျောင်း၏ ဖွဲ့စည်းထားမှု ပုံသဏ္ဌာန်မှာ အိုပုံစံ '''O''' ရှိသည်။{{citation needed}} ==ပညာရေးအချက်အလက်များ== ကျောင်းတွင် မကျက်ကြီးရွာမှ ကျောင်းသားများ အဓိကပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။ ထို့ပြင် [[သပြေကန်ရွာ၊ ကဝမြို့နယ်|သပြေကန်ရွာ]] မှ ကျောင်းသားအနည်းငယ်လည်း လာရောက်သင်ကြားလျက်ရှိသည်။ စုစုပေါင်း ကျောင်းသားဦးရေ ၇၀၀ ခန့်ရှိသည်။{{citation needed}} ==ကိုးကား== {{reflist}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ အထက်တန်းကျောင်းများ]] [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[ကဏ္ဍ:ကဝမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] {{coord|17.04774167796796|96.43404524481252|format=dms|region:MM|display=inline,title}} {{Myanmar-school-stub}} lfhjxq0b90uv7h9t7gnwcxcc2kvtc3o 0 94164 1052436 1043054 2026-09-12T06:56:27Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 1052436 wikitext text/x-wiki [[File:B.E.H.S - Kawa.jpg|right|thumb|အ.ထ.က - ကဝ]] '''အခြေခံပညာ အထက်တန်းကျောင်း၊ ကဝမြို့''' ('''အ.ထ.က - ကဝ''') သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကဝမြို့]] ရှိ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ==ပညာရေး== ဤကျောင်းတွင် ကဝမြို့ပေါ်မှ ကျောင်းသားများအပြင် [[ကဝမြို့နယ်]]အရပ်ရပ်ရှိ ရွာများမှ ကျောင်းသားများလည်း ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။ ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|17.088312175717338|96.46033690940989|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ အထက်တန်းကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} 1y65qq1hxilirf73zjzealyhp9v3ind 1052437 1052436 2026-09-12T06:58:10Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 1052437 wikitext text/x-wiki [[File:B.E.H.S - Kawa.jpg|right|thumb|အ.ထ.က - ကဝ]] '''အခြေခံပညာ အထက်တန်းကျောင်း၊ ကဝမြို့''' ('''အ.ထ.က - ကဝ''') သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကဝမြို့]] ရှိ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/kawa-township/</ref> ==ပညာရေး== ဤကျောင်းတွင် ကဝမြို့ပေါ်မှ ကျောင်းသားများအပြင် [[ကဝမြို့နယ်]]အရပ်ရပ်ရှိ ရွာများမှ ကျောင်းသားများလည်း ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။ ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|17.088312175717338|96.46033690940989|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ အထက်တန်းကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} q7bvm2ut9n9oqtqkqi4hzfrvwzu2fpv 1052441 1052437 2026-09-12T06:59:05Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ကဝမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည် 1052441 wikitext text/x-wiki [[File:B.E.H.S - Kawa.jpg|right|thumb|အ.ထ.က - ကဝ]] '''အခြေခံပညာ အထက်တန်းကျောင်း၊ ကဝမြို့''' ('''အ.ထ.က - ကဝ''') သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကဝမြို့]] ရှိ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/kawa-township/</ref> ==ပညာရေး== ဤကျောင်းတွင် ကဝမြို့ပေါ်မှ ကျောင်းသားများအပြင် [[ကဝမြို့နယ်]]အရပ်ရပ်ရှိ ရွာများမှ ကျောင်းသားများလည်း ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။ ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|17.088312175717338|96.46033690940989|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ အထက်တန်းကျောင်းများ]] [[ကဏ္ဍ:ကဝမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} 6nhc0kqspw0zt5kqr2m6r2hui0xny3o 0 94165 1052442 1043130 2026-09-12T06:59:13Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ကဝမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည် 1052442 wikitext text/x-wiki '''အခြေခံပညာ အထက်တန်းကျောင်း၊ သပြု''' ('''အ.ထ.က - သပြု''') သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကဝမြို့နယ်]]၊ [[သပြုရွာ၊ ကဝမြို့နယ်|သပြုရွာ]] ရှိ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၉၈၉ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/kawa-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|17.033578888732343|96.39625253594392|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ အထက်တန်းကျောင်းများ]] [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[ကဏ္ဍ:ကဝမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} 8bm7ldb5ncbcltb5ryrwfsg4eh5swxe 0 152500 1052412 957731 2026-09-12T05:45:32Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1052412 wikitext text/x-wiki {{Infobox lake |name = ရာရာကန် |native_name = {{lang-ne|[[:ne:रारा ताल|रारा ताल]]}} {{IPA-ne|raɾa|pron}} |image = Rara lake, Mugu.jpg |caption = |image_bathymetry = |caption_bathymetry = |location = [[Mugu District]] |coords = {{coord|29|31|45|N|82|5|35|E|region:NP_type:waterbody|display=inline,title}} |type = fresh water<ref name=Bhuju07/> |inflow = Karnali river |outflow = Nijar River<ref name=Bhuju07/> |catchment = |basin_countries = Nepal |length = {{convert|5.1|km|abbr=on}} |width = {{convert|2.7|km|abbr=on}} |area = {{convert|1061|ha|abbr=on}}<ref name=Bhuju07/> |depth = {{convert|100|m|abbr=on}}<ref name=Bhuju07/> |max-depth = {{convert|167|m|abbr=on}} |volume = {{convert|10682|m3|abbr=on}} |residence_time = |shore = {{convert|14|km|abbr=on}} |elevation = {{convert|2990|m|abbr=on}} <!-- Map --> | pushpin_map = Nepal | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_alt = Location of Rara Lake in Nepal. | pushpin_map_caption = <!-- Below --> | website = | reference = |embedded = {{Designation list | embed = yes | designation1 = Ramsar | designation1_date = 23 September 2007 | designation1_number = 1695<ref>{{Cite web|title=Rara Lake|website=[[Ramsar Convention|Ramsar]] Sites Information Service|url=https://rsis.ramsar.org/ris/1695|accessdate=25 April 2018|archive-date=11 May 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180511012458/https://rsis.ramsar.org/ris/1695|url-status=dead}}</ref>}} }} '''ရာရာကန်''' သည် နီပေါနိုင်ငံ၊ ဟိမဝန္တာတောင်တန်းတွင် တည်ရှိသည့် သန့်ရှင်းသည့်အကြီးဆုံးသော ရေကန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ မုဒုခရိုင်၊ ဂျမ်လာတွင် တည်ရှိသည့် ရာရာအမျိုးသားပန်းခြံ၏ အဓိကနေရာတစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref name=Bhuju07>{{cite book |author1=Bhuju, U. R. |name-list-style=amp |author2=Shakya, P. R. |author3=Basnet, T. B. |author4=Shrestha, S. |year=2007 |title=Nepal Biodiversity Resource Book. Protected Areas, Ramsar Sites, and World Heritage Sites |publisher=International Centre for Integrated Mountain Development, Ministry of Environment, Science and Technology, in cooperation with United Nations Environment Programme, Regional Office for Asia and the Pacific |location=Kathmandu |isbn=978-92-9115-033-5 |url=http://lib.icimod.org/record/7560/files/Nepal%20Biodiversity%20Resource%20Book.pdf |access-date=5 December 2020 |archive-date=26 July 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110726170342/http://books.icimod.org/demo/uploads/ftp/Nepal%20Biodiversity%20Resource%20Book.pdf |url-status=dead }}</ref> ၂၀၀၇ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် စိမ့်မြေဒေသအဖြစ် ကြေညာခဲ့ပြီး ၁၅၈၃ ဟက်တာ (၆.၁၁ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းပြီး စိုစွတ်သည့် မြေနေရာဒေသများဖြင့် ဝန်းရံထားသည်။<ref name=Bhandari09>{{cite journal |last1=Bhandari |first1=B. B. |year=2009 |title=Wise use of Wetlands in Nepal |journal=Banko Janakari |volume=19 |issue=3 |pages=10–17 |doi= |url=}}</ref> ==အသွင်အပြင်များ== {{location map+|Nepal|float=right|caption=Location of Rara Lake in Nepal|places= {{Location map~|Nepal|label='''Rara Lake'''|mark=Blue_pog.svg|position=bottom|lat=29.52|long=82.09}} |relief=y}} ရာရာကန်သည် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အမြင့် ၂၉၉၀ မီတာ (၉၈၁၀ ပေ) တွင် တည်ရှိသည်။ ရေမျက်နှာပြင်အကျယ်သည် ၁၀.၈ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၄.၂ စတုရန်းမိုင်) ရှိကာ အမြင့်မားဆုံးရေအနက်သည် ၁၆၇ မီတာ (၅၄၈ ပေ) ရှိသည်။ ကန်၏ အရှည်သည် ၅.၁ ကီလိုမီတာ (၃.၂ မိုင်) ရှိ၍ အကျယ်အဝန်းသည် ၂. ၇ ကီလိုမီတာ (၁.၇ မိုင်) ရှိသည်။ ကန်ရေသည် နိဂျာမြစ်မှတစ်ဆင့် မုဂုကာနလီမြစ်အတွင်းသို့ စီးဝင်သည်။<ref name="chalise">{{cite journal |author1=Upadhyay, S. |name-list-style=amp |author2=Chalise, L. |author3=Paudel, R. P. |title=High Altitude Ramsar Sites of Nepal |year=2009 |url=https://www.academia.edu/1091677/High_Altitude_Ramsar_Sites_of_Nepal |journal=The Initiation |pages=135–148}}</ref> ကန်ရေ၏ အရည်အသွေးမှာ pH မြင့်မားခြင်း, လျှပ်ကူးသတ္တိရှိခြင်းနှင့် ရေစေးခြင်း စသည့်အရည်အသွေးများ ပိုင်ဆိုင်ထားသည်။<ref name="khadka">{{cite journal|last=Khadka|first=M.|date=n.d.|title=Study of Himalayan Lakes in Nepal|url=http://rcse.edu.shiga-u.ac.jp/gov-pro/plan/2010list/10/nepal_himalayan_lakes/study_of_himalayan_lakes_in_nepal.pdf|journal=|volume=|page=|pages=|via=|archive-date=4 March 2016|access-date=5 December 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304000730/http://rcse.edu.shiga-u.ac.jp/gov-pro/plan/2010list/10/nepal_himalayan_lakes/study_of_himalayan_lakes_in_nepal.pdf|url-status=dead}} {{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=http://rcse.edu.shiga-u.ac.jp/gov-pro/plan/2010list/10/nepal_himalayan_lakes/study_of_himalayan_lakes_in_nepal.pdf |access-date=5 December 2020 |archive-date=4 March 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304000730/http://rcse.edu.shiga-u.ac.jp/gov-pro/plan/2010list/10/nepal_himalayan_lakes/study_of_himalayan_lakes_in_nepal.pdf }}</ref> ==ရာသီဥတု== နွေရာသီသည် အတော်သာယာပြီး ဆောင်းရာသီသည် အေးသည်။ ကန်သို့ သွားရောက်လည်ပတ်ရန် အကောင်းဆုံးအချိန်များမှာ စက်တင်ဘာ/အောက်တိုဘာနှင့် ဧပြီးမှ မေလအထိ ဖြစ်သည်။ ဒီဇင်ဘာမှ မတ်လအထိသည် အပူချိန်များ ကျဆင်းလျက်ရှိသည့်အတွက် အေးခဲအမှတ်သို့ ရောက်ရှိကာ ကြီးမားသည့် နှင်းပြိုမှုများသည် တစ်မီတာအထိ အများဆုံး ဖြစ်ပွားတတ်၍ ကန်သို့ သွားရာလမ်းကို ကာဆီးမှုများ ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည်။ ထိုဒေသ၌ ဧပြီမှ ဇွန်လအထိသည် နွေးထွေးသော ရာသီဥတု ရှိသည်။<ref name=directory>{{cite web|title=Rara National Park|url=http://www.nepaltourismdirectory.com/itinerary/84/nepal-rara-national-park.html|accessdate=9 December 2020|archivedate=18 February 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170218055001/http://www.nepaltourismdirectory.com/itinerary/84/nepal-rara-national-park.html}}</ref> ဇူလိုင်လမှ အောက်တိုဘာလ ကြားကာလများတွင် မုတ်သုံရာသီဥတုသည် ဖြစ်ပေါ်လေ့ရှိကာ တိုတောင်းသည်။ ၁၉၉၄ - ၂၀၀၃ ခုနှစ် ဆယ်နှစ်တာကာလ ပျမ်းမျှမိုးရွာသွန်းမှုသည် ၈၀၀ မီလီမီတာ ရှိသည်။ ကန်ရေမျက်နှာပြင်၏ အပူချိန်သည် ၇.၅ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်မှ ၇.၆ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ် အထိ ရှိသည်။ ကန်ရေမျက်နှာပြင်၏ အောက်သို့ ၁၄ မီတာမှ ၁၅ မီတာအထိ ဖောက်ထွင်း၍ မြင်နိုင်သည်။<ref name=khadka /> ==လူမှုဆိုင်ရာ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ကိုးကွယ်မှုတန်ဖိုးများ== ထိုဒေသပတ်ဝန်းကျင်တွင် နေထိုင်ကြသည့် သူများ၏ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းမှုသည် စိုက်ပျိုးရေး ဖြစ်သည်။ လူအများသည် ဆိတ်များ မွေးမြူခြင်း၊ ဆေးဖက်ဝင်အပင်များ ရှာဖွေခြင်းနှင့် ရောင်းချခြင်း စသည်များကို လုပ်ကိုင်စားသောက်ကြသည်။ သကာအသိုက်အဝန်း (Thakur Society) သည် ဩဇာလွှမ်းမိုးမှု ရှိသည်။ သကာဘာဘကျောင်းတောသ်ည ကန်၏ တောင်ဘက်ထောင့်၌ တည်ရှိသည်။ ဒေသခံလူမျိုးများသည် နတ်ဘုရား သကာသည် ကန်၌ ရေကြီးခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာမည့် အန္တရာယ်များကို မြားဖြစ်ပစ်ခွင်းကာ ကန်၏ရေလမ်းကြောင်းကို ဖွင့်ပေးသည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။<ref name=chalise /> ===ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ ပြဿနာများ=== လွန်ကဲစွာ စားကျက်မြေအသုံးချမှုနှင့် မစင်စွန့်ခြင်းများကို စသည့် ပြဿနာများကို အမျိုးသားဥယျာဉ်ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေးတာဝန်ရှိသူများသည် ဖြေရှင်းနေရသည်။ ဒေသခံများသည် သစ်ပင်များခတ်လှဲခြင်း၊ လောင်စာထင်းများ ရယူခြင်း စသည့်တို့သည်လည်း ရာရာကန်ကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရာတွင် ကြုံတွေ့နေရသည့် ပြဿနာများ ဖြစ်သည်။ ပွဲတော်သို့ လာရောက်လည်ပတ်သူများနှင့် ဒေသခံများသည် များစွာသော စွန့်ပစ်ပစ္စည်းများကို လွှင့်ပစ်ခြင်းကြောင့် ကန်ရေအား ညစ်ညမ်းမှုများ ဖြစ်ပေါ်စေသည်။<ref name="chalise" /> ==သစ်ပင်နှင့် ဇီဝမျိုးစိတ်များ== [[ဖိုင်:Fishes in Rara.jpg|thumb|left|ရာရာကန် ၏ ကြည်လင်လှသည့်ရေမျက်နှာပြင်အောက်မှ ငါးများအားတွေ့ရပုံ]] ရာရာအမျိုးသားဥယျာဉ်က ဝန်းရံပတ်လည်ကာ တည်ရှိနေသည့် ရာရာကန်တွင် မတူကွဲပြားသည့် အရေးကြီးသည့် သစ်ပင်နှင့် ဇီဝမျိုးစိတ်များ တည်ရှိသည်။ ၎င်းတို့သည် ရှားပါး၍ မျိုးတုန်းလုဆဲ သစ်ပင်နှင့် ဇီဝမျိုးစိတ်များ ဖြစ်သည်။ ထိုဥယျာဉ်ကို ၁၉၇၆ ခုနှစ်တွင် ရာရာကန်၏ အလှကို ထိန်းသိမ်းရန်၊ လူတို့၏ လုပ်ဆောင်များနှင့် နုန်းတင်ခြင်းများ စသည်တို့မှ ကာကွယ်ရန် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ဥယျာရှိ သစ်ပင်မျိုးစိတ်များတွင် မျိုးစိတ် ၁၀၇၄ ခု ပါဝင်သည်။ ၎င်းတို့တွင် ၁၆ ခုသည် နီပေါနိုင်ငံ၌ တွေ့ရလေ့ရှိသည်များ ဖြစ်သည်။ ဇီဝမျိုးစိတ်များတွင် ၅၁ မျိုးသည် နို့တိုက်သတ္တဝါများ ဖြစ်ကာ ၂၁၄ ခုသည် ငှက်များ ဖြစ်ကြသည်။<ref>Rara National Park.(n.d.). Retrieved from http://icimod.org/hkhconservationportal/PA.aspx?ID=64 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304024754/http://icimod.org/hkhconservationportal/PA.aspx?ID=64 |date=4 March 2016 }}</ref> နီပေါနိုင်ငံ၌ တွေ့ရလေ့ရှိသည့် ငါးမျိုးစိတ် သုံးခုကိုလည်း ရာရာကန်တွင် တွေ့ရသည်။ ၎င်းငါးများမှာ Nepalese snowtrout (Schizothorax macrophthalmus), (S.nepalensis) နှင့် Rara snowtrout (S. raraensis) တို့ ဖြစ်သည်။ ဆောင်းရာသီတွင် လာရောက်ခိုနားကြသည့် ငှက်များတွင် gadwall (Anas strepera), mallard (Anas platyrhynchos), northern shoveler (Anas clypeata), common teal (Anas crecca), tufted duck (Aythya fuligula), common golden eye (Bucephala clangula), common merganser (Mergus merganser), common coot (Fulica atra), and solitary snipe (Gallinago solitaria) စသည့် ငှက်များကဲ့သို့သော ငှက်များ ပါဝင်သည်။ ထိုငှက်များသည် ရာရာကန်တွင် ဆောင်းရာသီတွင် နေထိုင်ကာ နားခိုကြသည်။<ref name=khadka /> ==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး== [[File:Mugu Airport.JPG|thumb|upright=0.8|right|[[Tara Air]] taxiing down the runway in [[Talcha Airport]]]] လေကြောင်းပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေးသည် ရာရာကန်သို့ ခရီးသွားများ သွားလာရာတွင် အသုံးပြုသည့် တစ်ခုတည်းသော နည်းလမ်း ဖြစ်သည်။ ရာရာကန်တွင် တယ်ချာလေဆိပ် (Talcha Airport) က ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။ လေဆိပ်သည် ကန်၏ အရှေ့ဘက် ၄ ကီလိုမီတာအကွာတွင် တည်ရှိသည်။ နီပေါလေကြောင်းလိုင်းများနှင့် တာရာအဲ (Tara Air) တို့က Nepalgunj လေဆိပ်မှတစ်ဆင့် ရာရာကန်သို့ ပျံသန်းသည့် ခရီးစဉ်များကို ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။ လေဆိပ်မှတစ်ဆင့် ရာရာကန်သို့ ခြေလျင်ခရီးဖြင့် သွားမည်ဆိုပါက ခန့်မှန်းခြေ ၂ နာရီခန့် ကြာမြင့်သည်။ ==ခရီးသွား== ခြေလျင်ခရီးသွားသူများအကြားတွင် ရာရာကန်သည် နီပေါနိုင်ငံအနောက်ပိုင်းရှိ ကြမ်းတမ်းသည့် တောင်တက်လမ်းဖြင့် သွားရသည့် ကျော်ကြားသည့်နေရာဖြစ်သည်။ လမ်းတစ်လျှောက်ရှိ သွားလာရင်းမြင်ရသည့် ယဉ်ကျေးမှုနှင့် သဘာဝမြင်ကွင်းများသည် နီပေါနိုင်ငံ၏ အခြားသောနေရာများရှိ နေရာများနှင့် အတော်ကွာခြားမှု ရှိသည်။ ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် မြင့်မားသည့် နေရာတွင် တည်ရှိနေပြီး နာနတ်ပင်များ၊ ကထင်ရှူးများနှင့် ဂျူနီပါပင်တောများတည်ရှိသည့် ရာရာအမျိုးသားဥယျာဉ်က ပတ်လည်ကာ တည်ရှိသည့် ရာရာကကန်ကို ခံစားကြည့်ရှုနိုင်မည် ဖြစ်သည်။ နှင်းများလွှမ်းခြုံထားသည့် ဟိမဝန္တာတောင်ထိပ်မြင်ကွင်းသည်လည်း ခြေလျင်သွားသူများကို ဆွဲဆောင်လျက်ရှိသည်။ ခြေလျင်သွားမည်ဆိုပါက လေယာဉ်စီးကာ ဂျမ်လာအထိ သွားရမည် ဖြစ်သည်။ (Kathmandu မှ ဂျမ်လာအထိ လေယာဉ်ဖြင့် တစ်နာရီကျော် ကြာမြင့်သည်။) သို့မဟုတ်ပါက Nepalgunj အနီးအနားမှစကာ ခြေလျင်ခရီး စတင်ရမည် ဖြစ်သည်။ ရွာအချို့နှင့် တောင်တက်လမ်းများကို ဖြတ်သန်းသွားလာရပြီး ရာရာကန်၏ ကန်ဘောင်သို့ ရောက်ရှိမည် ဖြစ်သည်။{{cn|date=September 2018}} ခြေလျင်သွားသူများက မိမိတို့၏ ကိုယ်ပိုင် ပထမဦးစားပေးကျန်းမာရေးပစ္စည်းများကို ယူဆောင်သွားရန် အကြံပြုကြသည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ထိုဒေသတစ်ဝိုက်တွင် ကျန်းမာရေးနှင့်ပတ်သက်သည့် ဝန်ဆောင်မှုများ မရှိသည့်အတွက် ဖြစ်သည်။ တည်းခိုရန်နေရာလည်း မရှိသည့်အတွက် ခရီးသွားအေဂျင်စီထံမှ အကူအညီရယူရန်လည်း လိုအပ်မည် ဖြစ်သည်။ ခြေလျင်ခရီးသွားများအနေဖြင့် ထိုဒေသတွင် ပစ္စည်းပစ္စယမစုံလင်သဖြင့် မိမိကိုယ်တိုင် လုံလောက်စွာ ယူဆောင်သွားရန် လိုအပ်မည် ဖြစ်သည်။<ref name=directory /> ရာရာကန်သည် ခရီးသွားများအား ဆွဲဆောင်နိုင်သည် နောက်ထပ်နေရာတစ်ခု ဖြစ်လာရန် အလားအလာများစွာရှိသည်။ ၁၉၉၇ - ၁၉၉၈ ခုနှစ်အတွင်း ခရီးသွားအရေအတွက်သည် ၅၆၀ ရှိခဲ့သည်။ သို့သော် ၂၀၀၇ ခုနှစ်တွင် ၈၇ ဦးသာ ရှိခဲ့သည်။ ရာရာပွဲတော်ကို နီပေါခရီးသွားအဖွဲ့မှ ၂၀၀၇ ခုနှစ်အစောပိုင်းကတည်း ခရီးသွားတိုးတက်များပြားလာစေရန် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ကျင်းပပြုလုပ်ပေးလျက်ရှိသည်။<ref name="chalise" /> ==ရုပ်ပုံများ== <gallery> File:Rara lake, Mugu.jpg|ရာရာကန်၊ မုဂု File:Rara 5515 12.JPG|ရာရာကန်၊ မုဂု File:Boating at Rara.JPG|ကန်ထဲ၌ လှေစီးနေကြပုံ File:Rara from elevation.jpg|ရာရာကန်၊ မုဂု File:Rara.jpg| ရာရာကန်၊ မုဂု File:The Heavenly Rara Lake.jpg| ရာရာကန်၊ မုဂု File:Rara Lake 2018 (2018120310000714).jpg|မနက်ခင်းအစောပိုင်းမြင်ကွင်း File:Sunshine at rara.jpg|နေထွက်ချိန်မြင်ကွင်း File:Rara Lake Northern Corner.jpg|ကန်၏ မြောက်ဘက်ထောင့်နေရာ မနက်ခင်းပိုင်းမြင်ကွင်း File:Rara-ee.jpg|ရာရာကန်၌ မြက်စားနေသည့် မြင်းများ </gallery> ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:နီပေါနိုင်ငံရှိ ရေကန်များ]] kta6o5pab6sc7y9bgktr1odybd9ganr 0 202862 1052498 917594 2026-09-12T07:46:36Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1052498 wikitext text/x-wiki {{Other people|သိန်းညွန့်}} {{Infobox officeholder |name = သိန်းညွန့် |image = |office1=[[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ၏ <br>ဗဟိုအကြံပေးအဖွဲ့ဝင်]] |appointer1=အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ |term_start1 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |term_end1 = |president1 = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]] {{small|(ယာယီတာဝန်)}} |leader1= စောထွန်းအောင်မြင့်၊ အဖွဲ့ခေါင်းဆောင် |predecessor1 = ရာထူးစတင် |successor1 = |office2 = [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] ဗဟိုအကြံပေး အဖွဲ့ဝင် |term_start2 = ၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |term_end2 =၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ | 1blankname2 = [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]] | 1namedata2= ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မင်းအောင်လှိုင်]] |office3 = [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] အဖွဲ့ဝင် |appointer3 = တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး အမိန့်အမှတ် ၉/၂၀၂၁ |term_start3 = ၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |term_end3 = ၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ | 1blankname3 = [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]] | 1namedata3= ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မင်းအောင်လှိုင်]] |office4 = [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] ကိုယ်စားလှယ် |constituency4 = [[သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ်]] |majority4 = ၄၈,၆၀၃<ref>{{cite web |title=၂၀၁၀ ရွေးကောက်ပွဲ ရလဒ် (ပြည်သူ့လွှတ်တော်) |url=https://uec.gov.mm/show_data_content.php?name=140.pdf&type=law&code=x&sno=3737&token=0e2bd454878b77d6b3874ff864eb9549d2c5c9c24587ec516760e14420987b18c4c34c3d91318693d08bac10da41de8958527d2ff4de89af5c2278f014e8c7ed |website=ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် |access-date=၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |archive-date=1 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210201042338/https://uec.gov.mm/show_data_content.php?name=140.pdf&type=law&code=x&sno=3737&token=0e2bd454878b77d6b3874ff864eb9549d2c5c9c24587ec516760e14420987b18c4c34c3d91318693d08bac10da41de8958527d2ff4de89af5c2278f014e8c7ed }}</ref> |term_start4 = ၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |term_end4 = ၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |predecessor4 = |successor4 = ဦးရွှေလှ (ခ) ဦးရွှေလှဝင်း |predecessor4 = အခြေခံဥပဒေ စတင် |successor4 = အခြေခံဥပဒေ ဖျက်သိမ်း |party ={{plainlist| *[[အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]] *[[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အင်အားစု]] (၂၀၁၀-၂၀၁၁) *[[အမျိုးသားဒီမိုကရေစီပါတီသစ်]] (၂၀၁၁ - လက်ရှိ) }} | birth_date = {{b-da|26 December 1944}} | birth_place = [[မြန်မာနိုင်ငံ]] | death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date then birth date) --> | death_place = | residence = | nationality = မြန်မာ | ethnicity = | occupation = နိုင်ငံရေးသမား |honorific prefix=ဦး}} '''ဦးသိန်းညွန့်''' သည် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] ဗဟိုအကြံပေးအဖွဲ့ ၏အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://news-eleven.com/article/243868|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဗဟိုအကြံပေးအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်း |work=|access-date=၁ မတ် ၂၀၂၃ |date= ၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ }}</ref> ယခင်က [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးဖြစ်သည်။ ဦးသိန်းညွန့်သည် [[အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]] (NLD) ပါတီ ဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင် ကော်မတီဝင်ဟောင်း တစ်ဦး ဖြစ်ပြီး NLD ပါတီမှ ခွဲထွက်ပြီးနောက် [[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အင်အားစု]] (NDF) ပါတီ ထူထောင်သူများတွင် တစ်ဦးအပါအဝင် ဖြစ်သည်။ == နိုင်ငံရေး == ဦးသိန်းညွန့်သည် [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၁၉၉၀|၁၉၉၀ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ]]တွင် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်ပါတီမှ သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ်တွင် ယှဉ်ပြိုင်အနိုင်ရခဲ့သည်။<ref name="eleven"/> သို့သော် ၂၀၁၀ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲကို အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်က သပိတ်မှောက်၍ ယှဉ်ပြိုင်ခြင်းမပြုသောကြောင့် ပါတီမှနုတ်ထွက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက်ပိုင်း အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်မှ ထွက်ရှိလာခဲ့သူများဖြစ်သော ဦး[[ခင်မောင်ဆွေ]]၊ ဒေါက်တာ[[သန်းငြိမ်း]] တို့နှင့်အတူ အမျိုးသားဒီမိုကရေစီ အင်အားစုပါတီကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။<ref name="mynow">{{cite news|title=စစ်ကောင်စီဝင် ဦးသိန်းညွန့်၏ သားအရင်းနှင့် ချွေးမဖြစ်သူ ဖမ်းဆီးခံရ |url=https://www.myanmar-now.org/mm/news/6756|work=[[Myanmar Now]]|date=12 May 2021}}</ref> အမျိုးသားဒီမိုကရေစီ အင်အားစုပါတီမှ [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၀|၂၀၁၀ ပြည့်နှစ် ရွေးကောက်ပွဲ]]တွင် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ရန် ကြိုးစားခဲ့သော်လည်း ပါတီတွင်းရန်ပုံငွေ ပြဿနာများကြောင့် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီ အင်အားစုပါတီမှ ထုတ်ပယ်ခံခဲ့ရသည်။<ref name="bbc"/><ref name="rfa"/> ၂၀၁၀ ရွေးကောက်ပွဲတွင် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ်]] ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်နေရာတွင် တစ်သီးပုဂ္ဂလအနေဖြင့် ယှဉ်ပြိုင်အနိုင်ရခဲ့သည်။ ထို့နောက် [[အမျိုးသားဒီမိုကရေစီပါတီသစ်]] (NNDP) ကို ၂၀၁၁ အောက်တိုဘာတွင် တည်ထောင်ပြီး<ref name="bbc">{{cite web |title=ဦးသိန်းညွန့် ပါတီသစ်ထောင် |url=https://www.bbc.com/burmese/burma/2011/07/110704_utheinnyunt_newparty |website=BBC News မြန်မာ |access-date=၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |language=my |date=4 ဇူလိုင် 2011}}</ref> [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၅|၂၀၁၅ ခုနှစ် ရွေးကောက်ပွဲ]]တွင် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ရာ ရှုံးနိမ့်ခဲ့သည်။<ref name="eleven">{{cite web |first1=ဉာဏ်လင်းထွန်း |title=အမျိုးသားဒီမိုကရေစီပါတီသစ်ပါတီဥက္ကဋ္ဌ ဦးသိန်းညွန့် သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်မဲဆန္ဒနယ်၌ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ယှဉ်ပြိုင်မည် |url=https://news-eleven.com/article/185205 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |access-date=၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |language=my}}</ref><ref name="rfa"/> ဦးသိန်းညွန့်သည် ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲအပြီး [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်|ပထမအကြိမ်လွှတ်တော်]]သက်တမ်းတွင် ကလေးသူငယ်မုဒိန်း မှုကျူးလွန်သူများကို သေဒဏ်ပေးရေးလှုပ်ရှားမှု၊ အဂတိလိုက်စားမှုတားမြစ်ရေး ဥပဒေမူကြမ်း တင်သွင်းခြင်း၊ အလုပ်သမားအရေး၊ လူ့အခွင့်အရေးနှင့်ပတ်သက်သည့် အဆို၊ မေးခွန်းတင်သွင်းခြင်းများ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။<ref name="eleven"/> အမျိုးသားဒီမိုကရေစီ ပါတီသစ်သည် ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီနှင့် မဟာမိတ်ဖွဲ့ခဲ့သည်။ [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၀|၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ရွေးကောက်ပွဲ]]မတိုင်မီ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်နှင့် တွေ့ဆုံခဲ့သော နိုင်ငံရေးပါတီတွေများတွင် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီ ပါတီသစ်လည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။<ref name="rfa"/> ၂၀၂၀ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲကို ယှဉ်ပြိုင်ရာတွင်လည်း ထပ်မံရှုံးနိမ့်ခဲ့ပြန်သည်။<ref name="mynow"/> == နိုင်ငံတော် ကောင်စီဝင်အဖြစ် တာဝန်ပေးခံရခြင်း == ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်မှ [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|အာဏာသိမ်းယူမှု]] ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီးနောက် ဖွဲ့စည်းခဲ့သော [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]တွင် အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မင်းအောင်လှိုင်]]က ခန့်အပ်ခဲ့သည်။<ref name="rfa">{{cite web |title=မန်းငြိမ်းမောင်၊ ဦးသိန်းညွန့်နဲ့ ဦးခင်မောင်ဆွေတို့ကို တပ်မတော်နေရာပေး |url=https://www.rfa.org/burmese/news/military-coup-myanmar-new-government-02022021114403.html |website=Radio Free Asia |access-date=၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |language=en}}</ref> စစ်ကောင်စီဝင်ဖြစ်လာပြီးနောက် မေလ ၃ နှင့် ၅ တွင် ၎င်း၏သားဖြစ်သူပိုင်ဆိုင်သည်ဟု အငြင်းပွားဖွယ်နေအိမ်၌ ပါတီရုံးပြန်ဖွင့်ရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သဖြင့် သားဖြစ်သူနှင့် အငြင်းပွားမှုတစ်ခုရှိခဲ့သည့်အပြင် အစောပိုင်းကာလ မတ် ၂၇ ရက် တွင် သားဖြစ်သူကို ဖမ်းဝရမ်းထုတ်ထားကြောင်း ဦးသိန်းညွန့်ကိုယ်တိုင်က ဖုန်းဆက်ခြိမ်းခြောက်ခဲ့သည်ဟု သတင်းတစ်ခုတွင် ၎င်း၏သားဖြစ်သူက ပြောဆိုထားမှုလည်းရှိသည်။ မေလ ၁၂ ၌ ထိုသားဖြစ်သူနှင့် ဇနီးကို စစ်ကောင်စီကဖမ်းဆီးခဲ့၏ ။<ref name="mynow"/> === နိုင်ငံတော် ကောင်စီဝင်အဖြစ်မှ ဖယ်ရှားခံရခြင်း === ၂၀၂၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၁ရက်တွင် အသစ်ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းလိုက်သော [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]တွင် ဦးသိန်းညွန့် ပါမလာတော့ဘဲ ကောင်စီဝင်အဖြစ်မှ နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဗဟိုအကြံပေးအဖွဲ့ ၏ အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ရာထူးလျှောကျသွားသည်။ ဝန်ကြီးအဆင့်နေအိမ်မှ ဖယ်ပေးရသည်။<ref>{{cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/13976|title=အရာချခံရသည့် ဦးသိန်းညွန့်နှင့် ဦးခင်မောင်ဆွေတို့ ဝန်ကြီးအိမ်ရာမှ ဖယ်ပေးရ |work=Myanmar Now|access-date=၁ မတ် ၂၀၂၃ |date=၁၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ }}</ref> ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]ကို ဖျက်သိမ်းပြီးနောက် [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီရုံး]]၏ အမိန့်အမှတ် ၁၀/၂၀၂၅ ဖြင့် ယခင် နစကကောင်စီဝင်များနှင့် နစက ဗဟိုအကြံပေးအဖွဲ့ဝင်များကို ကာလုံဗဟိုအကြံပေးအဖွဲ့သစ်ကို တာဝန်ပေးခံရသည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.cincds.gov.mm/node/29778?d=1|title=အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ၏ ဗဟိုအကြံပေးအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းတာဝန်ပေးခြင်း|publisher=CINCDS|accessdate=2025 August 2}}</ref> == အရေးယူပိတ်ဆို့ခံရခြင်း == ဦးသိန်းညွန့်သည် အမေရိကန်ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာန၏ ၂၀၂၁ မေ ၁၇ရက် ဒဏ်ခတ်ပိတ်ဆို့အရေးယူမှု နှင့် ဥရောပသမဂ္ဂ၏ ၂၀၂၁ ဧပြီ ၁၉ ရက် ဒဏ်ခတ်ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုများအား ခံထားရသည်။ <ref>{{cite web |url=https://mm.usembassy.gov/my/treasury-sanctions-governing-body-officials-and-family-members-connected-to-burmas-military-mm/ |title=မြန်မာစစ်တပ်နှင့်ဆက်နွှယ်သည့် အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့၊ တာဝန်ရှိသူများနှင့် မိသားစုဝင်များအား ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာနက ဒဏ်ခတ်ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုပြုလုပ်ခြင်း |work=U.S. Embassy in Burma |access-date=၁ မတ် ၂၀၂၃ |date=၁၇ မေ ၂၀၂၁ |archive-date=24 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221124134954/https://mm.usembassy.gov/my/treasury-sanctions-governing-body-officials-and-family-members-connected-to-burmas-military-mm/ |url-status=dead }}</ref> <ref>{{cite web|url=https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/PDF/?uri=OJ:L:2021:132I:FULL&from=EN|title=COUNCIL IMPLEMENTING REGULATION (EU) 2021/638 of 19 April 2021implementing Regulation (EU) No 401/2013 concerning restrictive measures in view of the situation in Myanmar/Burma |work=the European Union|access-date=1 Mar 2023 |date= 19 April 2021}}</ref> == ကိုးကား == {{reflist}} {{နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ}} {{lifetime|၁၉၄၄|}} [[Category:နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဝင်များ]] [[Category:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[Category:မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမားများ]] d0q2nwf9yhyjkn88wrcpd5bqgvvz73r 3 227143 1052500 743115 2026-09-12T09:33:19Z SHB2000 92030 [[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:TentingZones1]] မှ [[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Renamed user 206268f13c0a84ea6292fe953e2c7a58]] သို့ စာမျက်နှာကို ပြန်ညွှန်းချန်မထားဘဲ SHB2000 က ရွှေ့ခဲ့သည်: အသုံးပြုသူ "[[Special:CentralAuth/TentingZones1|TentingZones1]]" ကို "[[Special:CentralAuth/Renamed user 206268f13c0a84ea6292fe953e2c7a58|Renamed user 206268f13c0a84ea6292fe953e2c7a58]]" သို့ အမည်ပြောင်းလဲစဉ် စာမျက်နှာအား အလိုအလျောက် ရွှေ့ပြောင်းခြင်း 743115 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် TentingZones1 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၉:၅၉၊ ၁၀ မေ ၂၀၂၂ (UTC) 7zjkobubuq8hfsdkk7gtmn87z9a8db0 3 253082 1052346 820472 2026-09-11T12:07:12Z Vincent Vega 97344 [[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Lionel Cristiano]] စာမျက်နှာကို [[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:LM.CR]] သို့ Vincent Vegaက ရွှေ့ခဲ့သည်: အသုံးပြုသူ "[[Special:CentralAuth/Lionel Cristiano|Lionel Cristiano]]" ကို "[[Special:CentralAuth/LM.CR|LM.CR]]" သို့ အမည်ပြောင်းလဲစဉ် စာမျက်နှာအား အလိုအလျောက် ရွှေ့ပြောင်းခြင်း 818803 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် LionelCristiano ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၂၂:၁၉၊ ၈ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ (UTC) lipd5mi245np1tyr1xlvjo95eh1zldl 3 253678 1052405 820473 2026-09-11T23:52:39Z Xqbot 1972 [[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:LM.CR]] သို့ ပြန်ညွှန်းနှစ်ထပ်ဖြစ်နေသည်ကို ပြင်နေသည် 1052405 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:LM.CR]] 61rrqf1ffgpoo9u9mutdwaabbgcnnfk 2 282473 1052511 1051039 2026-09-12T11:40:02Z Mkant00 135890 1052511 wikitext text/x-wiki '''A mathematician is a device for turning coffee into theorems'''<ref>{{cite book | title=A History of Mathematics | first=Jeff | last=Suzuki | year=2002 | pages=731 | publisher=Prentice Hall | quote=The first main result was by the Hungarian mathematician Alfred Renyi (March 20, 1921-February 1, 1970), who is best known for a saying of his: a mathematician is a machine for turning coffee into theorems. | isbn=9780130190741}}</ref><ref>{{cite book | title=Preface to ''Ars Mathematica'', Collected writings of Alfréd Rényi | publisher=TypoTeX | location=Budapest | author=Gyula O. H. Katona | author-link=Gyula O. H. Katona | page=8 | year=2005}}</ref> <div style="background-color: #F1C644; padding: 20px; color: #141B2D ; margin-bottom: 1em; border-radius: 8px;"> == <span style="color: #141B2D ;"> အဓိက ပံ့ပိုးထားသော ဆောင်းပါးများ (သင်္ချာ) </span> == <div style="column-width: 25em; column-gap: 3em; font-size: 95%;"> '''ကတ်တဂိုရီသီအိုရီ (Category Theory)''' # [[ကတ်တဂိုရီသီအိုရီ]] (Category theory) # [[2-ကတ်တဂိုရီ]] (2-category) # [[အုပ်စုများ ကတ်တဂိုရီ]] (Category of groups) # [[အဘီလီယန်အုပ်စုများ ကတ်တဂိုရီ]] (Category of abelian groups) # [[ကွင်းများ ကတ်တဂိုရီ]] (Category of rings) # [[မော်ဂျူးများ ကတ်တဂိုရီ]] (Category of modules) # [[အစုများ ကတ်တဂိုရီ]] (Category of sets) # [[တိုပေါ်လော်ဂျီ ရပ်ဝန်းများ ကတ်တဂိုရီ]] (Category of topological spaces) # [[မိုနွိုက်ဒယ် ကတ်တဂိုရီ]] (Monoidal category) # [[ဂရိုသန်ဒိခ် စကြဝဠာ]] (Grothendieck universe) # [[စုဆုံမှတ် နှင့် ဒွန်တွဲစုဆုံမှတ်]] (Limits and colimits) # [[စစ်ထုတ်ထားသော ဒွန်တွဲစုဆုံမှတ်]] (Filtered colimit) # [[အစ အရာဝတ္ထုနှင့် အဆုံးသတ် အရာဝတ္ထု]] (Initial and terminal objects) # [[ဖန်တာ]] (Functor) # [[ဆင်းသက်ဖန်တာ]] (Derived functor) # [[တိကျသော ဖန်တာ]] (Exact functor) # [[ပြည့်ဝသစ္စာရှိဖန်တာ]] (Fully faithful functor) # [[အခြေခံအားဖြင့် ဆာဂျက်တစ်ဖြစ်ဖန်တာ]] (Essentially surjective functor) # [[သဘာဝအသွင်ပြောင်းခြင်း]] (Natural transformation) # [[တွဲဖက်ပေါင်းစပ်ခြင်း]] (Adjunction) # [[တိကျသော ကိန်းစဉ်]] (Exact sequence) # [[မိုနက်]] (Monad) # [[အစည်း]] (Sheaf) # [[ကွင်းပါသော ရပ်ဝန်း]] (Ringed space) # [[ဂရိုသန်ဒိခ် တိုပေါ်လော်ဂျီ]] (Grothendieck topology) '''သရုပ်မဲ့/ခေတ်သစ် အက္ခရာသင်္ချာ (Abstract/Modern Algebra)''' # [[ခေတ်သစ်အက္ခရာသင်္ချာ]] (Abstract algebra) # [[အုပ်စုသီအိုရီ]] (Group theory) # [[အုပ်စု (သင်္ချာ)]] (Group) # [[အုပ်စုပိုင်း]] (Subgroup) # [[စားလဒ်အုပ်စု]] (Quotient group) # [[အဘီလီယန်အုပ်စု]] (Abelian group) # [[အော်တိုမော်ဖစ်ဇင် အုပ်စု]] (Automorphism group) # [[အုပ်စုသက်ရောက်ချက်]] (Group action) # [[အုပ်စုသီအိုရီ၏ သမိုင်းကြောင်း]] (History of group theory) # [[လာဂေါင့်၏ သီအိုရမ်]] (Lagrange's theorem) # [[ကွင်း (အက္ခရာသင်္ချာ)]] (Ring) # [[ပြောင်းပြန်ကွင်း]] (Opposite ring) # [[ဖလှယ်ရ ကွင်း]] (Commutative ring) # [[အစားကွင်း]] (Division ring) # [[ကွင်း ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်]] (Ring homomorphism) # [[ဖီးလ်ဒ်]] (Field) # [[အဆုံးရှိ ဖီးလ်ဒ်]] (Finite field) # [[မော်ဂျူး]] (Module) # [[ရိုးရှင်းသော မော်ဂျူး]] (Simple module) # [[ဆီမီးရိုးရှင်းသော မော်ဂျူး]] (Semisimple module) # [[မိုနွိုက်]] (Monoid) # [[မက်ဂ်မာ]] (Magma) # [[ဆီမီးအုပ်စု]] (Semigroup) # [[သုဒ္ဓကိန်း အိုင်ဒီးလ်]] (Prime ideal) # [[တန်ဆာ မြှောက်လဒ်]] (Tensor product) # [[ဖက်စပ်ရ အက္ခရာသင်္ချာ]] (Associative algebra) # [[ဖီးလ်ဒ်တစ်ခုအပေါ်ရှိ အက္ခရာသင်္ချာ]] (Algebra over a field) # [[ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်]] (Homomorphism) # [[အုပ်စု ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်]] (Group homomorphism) # [[အန်ဒိုမော်ဖစ်ဇင်]] (Endomorphism) # [[အော်တိုမော်ဖစ်ဇင်]] (Automorphism) # [[အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်]] (Isomorphism) # [[မိုနိုမော်ဖစ်ဇင်]] (Monomorphism) # [[အပီမော်ဖစ်ဇင်]] (Epimorphism) # [[အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ်များ]] (Isomorphism theorems) # [[မိုရီတာ ထပ်တူညီမှု]] (Morita equivalence) # [[အင်ဗော်လူးရှင်း]] (Involution) # [[ကြယ်ပွင့်-အက္ခရာသင်္ချာ]] (*-algebra) # [[အာခီမီးဒီးစ် ဂုဏ်သတ္တိ]] (Archimedean property) # [[နှစ်လုံးသွင်းတွက်ချက်မှု]] (Binary operation) # [[ထပ်တူရအစုဝင်]] (Identity element) # [[ဖလှယ်ရဂုဏ်သတ္တိ]] (Commutative property) # [[ဖက်စပ်ရဂုဏ်သတ္တိ]] (Associative property) # [[ဖြန့်ဝေရဂုဏ်သတ္တိ]] (Distributive property) # [[ဖလှယ်ရ အက္ခရာသင်္ချာ]] (Commutative algebra) # [[အင်တီဂရယ် ဒိုမိန်း]] (Integral domain) '''အစုသီအိုရီနှင့် အခြေခံများ (Set Theory and Fundamentals)''' # [[သင်္ချာ]] (Mathematics) # [[အစု]] (Set) # [[အစုဝင်]] (Element of a set) # [[အစုအရွယ်အစား]] (Cardinality) # [[ကာတီးရှန်း မြှောက်လဒ်]] (Cartesian product) # [[အစီအစဉ်ကျအတွဲ]] (Ordered pair) # [[ဖန်ရှင်]] (Function) # [[ပုံရိပ် နှင့် မူလပုံရိပ်]] (Image and preimage) # [[အင်ဂျက်တစ် ဖန်ရှင်]] (Injective function) # [[ဆာဂျက်တစ် ဖန်ရှင်]] (Surjective function) # [[ဘိုင်ဂျက်တစ် ဖန်ရှင်]] (Bijective function) # [[နဂိုမှန်အဆို]] (Axiom) # [[ရွေးချယ်ခြင်း နဂိုမှန်အဆို]] (Axiom of choice) # [[သင်္ချာဆိုင်ရာ သက်သေပြခြင်း]] (Mathematical proof) # [[ညီမျှခြင်း]] (Equation) # [[သင်္ချာဆိုင်ရာ သင်္ကေတများစာရင်း]] (List of mathematical symbols) # [[စားခြင်း (သင်္ချာ)]] (Division) # [[မြှောက်ခြင်း]] (Multiplication) # [[နုတ်ခြင်း]] (Subtraction) '''တိုပေါ်လော်ဂျီ နှင့် ဂျီဩမေတြီ (Topology & Geometry)''' # [[တိုပေါ်လော်ဂျီ]] (Topology) # [[အကွာအဝေး ရပ်ဝန်း]] (Metric space) # [[ကိုဩဒိနိတ်စနစ်]] (Coordinate system) # [[စုဆောင်းမှတ်]] (Limit point) # [[ဖိုက်ဘာအစည်း]] (Fiber bundle) # [[ဟိုမိုတိုပီ]] (Homotopy) # [[အဆက်မပြတ် ဖန်ရှင်]] (Continuous function) # [[မန်နီဖိုး]] (Manifold) '''မျဉ်းဖြောင့် အက္ခရာသင်္ချာ (Linear Algebra)''' # [[ဗက်တာရပ်ဝန်း]] (Vector space) # [[ဗက်တာ]] (Vector) # [[ယူနစ်ဗက်တာ]] (Unit vector) # [[စကေလာ]] (Scalar) # [[မျဉ်းဖြောင့် အော်ပရေတာ]] (Linear operator) # [[ကိန်းအုံ]] (Matrix) # [[မျဉ်းဖြောင့် ညီမျှခြင်းများ စနစ်]] (System of linear equations) '''ကိန်းသီအိုရီ နှင့် ကိန်းစနစ်များ (Number Theory & Number Systems)''' # [[ကိန်း]] (Number) # [[သဘာဝကိန်း]] (Natural number) # [[ကိန်းပြည့်]] (Integer) # [[အတိပြကိန်း]] (Rational number) # [[အပိုင်းကိန်း]] (Fraction) # [[ကိန်းစစ်]] (Real number) # [[အီရာရှင်နယ်ကိန်း]] (Irrational number) # [[ကိန်းလွန်]] (Transcendental number) # [[ကိန်းထွေး]] (Complex number) # [[ကိန်းယောင်]] (Imaginary number) # [[စုံမသဘာဝ (စုံကိန်း/မကိန်း)]] (Parity) # [[သုဒ္ဓကိန်း]] (Prime number) # [[P-အခြေခံကိန်း တန်ဖိုးဖြတ်ခြင်း]] (p-adic valuation) # [[အွိုင်လာ၏ သီအိုရမ်]] (Euler's theorem) '''ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်း၊ ကဲကုလပ် နှင့် အခြား (Analysis, Calculus & Others)''' # [[စုဆုံမှတ်]] (Limit) # [[ကိန်းစဉ်]] (Sequence) # [[ကိန်းစဉ်တန်း]] (Series) # [[ကဲကုလပ်၏ အခြေခံသီအိုရမ်]] (Fundamental theorem of calculus) # [[ကော်ချီ ကိန်းစဉ်]] (Cauchy sequence) # [[ကိန်းစဉ် ရပ်ဝန်း]] (Sequence space) # [[စံနှုန်း (သင်္ချာ)]] (Norm) # [[ဆင်းသက်ချက် (ဒစ်ဖရန်ရှယ် ကဲကုလပ်)]] (Derivative) # [[ဆိုင်းနှင့် ကိုဆိုင်း ဖန်ရှင်များ]] (Sine and cosine functions) # [[စုံကိန်းဖန်ရှင်နှင့် မကိန်းဖန်ရှင်]] (Even and odd functions) # [[အတိုင်းအတာ (သင်္ချာ)]] (Dimension) # [[ဖြစ်တန်စွမ်း]] (Probability) # [[ဖီး ဆုတံဆိပ်]] (Fields Medal) # [[အင်တီဂရေးရှင်း]] (Integration) # [[လော့ဂရစ်သမ်]] (Logarithm) # [[ပိုက်သာဂိုရပ်စ် သီအိုရမ်]] (Pythagorean theorem) </div> </div> <div style="background-color: #e0e0e0; padding: 20px; color: #141B2D; margin-bottom: 1em; border-radius: 8px;"> == တမ်းပလိတ်များ (Templates) == # [[တမ်းပလိတ်:ကတ်တဂိုရီသီအိုရီ]] # [[တမ်းပလိတ်:အက္ခရာသင်္ချာ တည်ဆောက်ပုံများ]] # [[တမ်းပလိတ်:ကိန်းစနစ်များ]] </div> <div style="background-color: #a7f356; padding: 20px; color: #141B2D; margin-bottom: 1em; border-radius: 8px;"> == စီးပွားရေး၊ ဘဏ္ဍာရေး နှင့် အခြား (Economics, Finance & Others) == <div style="column-width: 25em; column-gap: 3em; font-size: 95%;"> '''စီးပွားရေးနှင့် ဘဏ္ဍာရေး (Economics & Finance)''' # [[ဘဏ္ဍာရေး ဆင်းသက်စာချုပ်]] (Financial derivative) # [[အစုရှယ်ယာ]] (Stock) # [[၂၀၀၇-၂၀၀၈ ကမ္ဘာ့ဘဏ္ဍာရေး အကျပ်အတည်း]] (Global Financial Crisis 2007–2008) # [[ရီကာဒီယန် စီးပွားရေးပညာ]] (Ricardian economics) # [[ပကတိ အသာစီးရမှု]] (Absolute advantage) # [[လီယွန်တီယက်ဖ် ဝိရောဓိ]] (Leontief paradox) # [[ဟက်ခ်ရှာ-အိုလင် သီအိုရမ်]] (Heckscher–Ohlin Theorem) # [[ရစ်ဗ်ချင်စကီး သီအိုရမ်]] (Rybczynski theorem) # [[အရင်းအမြစ် ဈေးကွက်]] (Factor market) '''စာပေ (Literature)''' # [[မာဆယ် ပရူးစ်တ်]] (Marcel Proust) </div> </div> <div style="background-color: #f8f9fa; padding: 20px; color: #141B2D; border-radius: 8px;"> == ရေးရန် (သင်္ချာ) == <div style="column-count: 2; column-gap: 2em;"> '''ကတ်တဂိုရီသီအိုရီ (Category Theory)''' # [[ဖီးလ်ဒ်များ ကတ်တဂိုရီ]] (Category of fields) # [[Kan extension]] '''သရုပ်မဲ့/ခေတ်သစ် အက္ခရာသင်္ချာ (Abstract/Modern Algebra)''' # [[အိုင်ဒီးလ်]] (Ideal) # [[စားလဒ်ကွင်း]] (Quotient ring) # [[ဂယ်လ်ဝါ အုပ်စု]] (Galois group) # [[လီအက္ခရာသင်္ချာ]] (Lie algebra) # [[ဟော့ဖ် အက္ခရာသင်္ချာ]] (Hopf algebra) # [[ပရင်စီပယ် အိုင်ဒီးလ် ဒိုမိန်း]] (Principal ideal domain) # [[လွတ်လပ်သည့် အုပ်စု]] (Free group) # [[အချိုးညီအုပ်စု]] (Symmetric group) # [[ဆိုက်ကလစ်အုပ်စု]] (Cyclic group) # [[ပါမြူတေးရှင်း အုပ်စု]] (Permutation group) # [[အလှည့်ကျ အုပ်စု]] (Alternating group) # [[မူမှန်အုပ်စု]] (Normal group) # [[ကိုဆက်]] (Coset) # [[ကေးလီ၏ သီအိုရမ်]] (Cayley's theorem) # [[အုပ်စု၏ ဗဟို]] (Center of a group) # [[ကွင်း၏ ဗဟို]] (Center of a ring) # [[သုညစားကိန်း]] (Zero-divisor) # [[အကြီးဆုံး အိုင်ဒီးလ်]] (Maximal ideal) # [[ပိုလီနိုမီရယ် ကွင်း]] (Polynomial ring) # [[ဖီးလ်ဒ် တိုးချဲ့ခြင်း]] (Field extension) # [[အက္ခရာသင်္ချာဆိုင်ရာ အပိတ်]] (Algebraic closure) # [[ဖီးလ်ဒ် ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်]] (Field homomorphism) # [[Splitting field]] # [[Fundamental theorem of Galois theory]] # [[Unique factorization domain]] # [[Noetherian ring]] # [[Sylow theorems]] '''တိုပေါ်လော်ဂျီ (Topology)''' # [[ဟိုမီယိုမော်ဖစ်ဇင်]] (Homeomorphism) # [[ကျစ်လျစ်မှု]] (Compactness) # [[ဆက်စပ်နေမှု]] (Connectedness) # [[အခြေခံအုပ်စု]] (Fundamental group) # [[ဖုံးအုပ်ရပ်ဝန်း]] (Covering space) # [[ဟိုမိုလော်ဂျီ]] (Homology) # [[ဒွန်တွဲဟိုမိုလော်ဂျီ]] (Cohomology) # [[အစည်း ဒွန်တွဲဟိုမိုလော်ဂျီ]] (Sheaf cohomology) # [[Heine–Borel theorem]] '''မျဉ်းဖြောင့် အက္ခရာသင်္ချာ (Linear Algebra)''' # [[မျဉ်းဖြောင့် အသွင်ပြောင်းခြင်း]] (Linear transformation) # [[အခြေအစု]] (Basis) # [[ကိုယ်ပိုင်တန်ဖိုး]] (Eigenvalue) # [[အဆုံးအဖြတ်တန်ဖိုး]] (Determinant) # [[Eigenvector]] # [[Eigenspace]] # [[Orthogonality]] # [[Gram–Schmidt process]] # [[Diagonalizable matrix]] # [[Singular value decomposition]] '''ကိန်းသီအိုရီ (Number Theory)''' # [[ဖဲမ၏ သီအိုရမ်အငယ်]] (Fermat's little theorem) '''ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်းနှင့် ကဲကုလပ် (Analysis & Calculus)''' # [[ကိန်းထွေး ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသင်္ချာ]] (Complex analysis) # [[ဟိုလိုမောဖစ် ဖန်ရှင်]] (Holomorphic function) # [[စုဆုံခြင်း]] (Convergence) # [[ဟီလ်ဘတ် ရပ်ဝန်း]] (Hilbert space) # Cauchy–Schwarz inequality # Hilbert C*-module # Inner product # [[စုဆုံ ကိန်းစဉ်]] (Convergent sequence) # [[အလယ်အလတ်တန်ဖိုး သီအိုရမ်]] (Mean Value Theorem) # [[အစွန်းရောက်တန်ဖိုး သီအိုရမ်]] (Extreme Value Theorem) # [[တေလာ ကိန်းစဉ်တန်း]] (Taylor series) # [[ကိန်းထွေးပြင်ညီ]] (Complex plane) # [[Cauchy–Riemann equations]] # [[Cauchy's integral theorem]] # [[Cauchy's integral formula]] # [[Singularity (mathematics)]] # [[Laurent series]] # [[Residue theorem]] # [[Partial derivative]] # [[Multiple integral]] # [[Stokes' theorem]] # [[Divergence theorem]] # [[Green's theorem]] # [[Completeness (topology)]] # [[Measure space]] # [[Lebesgue measure]] # [[Lebesgue integration]] '''ဒစ်ဖရန်ရှယ် ညီမျှခြင်းများ (Differential Equations)''' # [[Ordinary differential equation]] # [[Partial differential equation]] # [[Fourier series]] '''Probability, Statistics & Discrete Math''' # [[Random variable]] # [[Expected value]] # [[Variance]] # [[Normal distribution]] # [[Binomial distribution]] # [[Law of large numbers]] # [[Central limit theorem]] </div> </div> 47wga9raj7eglyhefjctz8pxgtxoiam 1052515 1052511 2026-09-12T11:45:45Z Mkant00 135890 /* အဓိက ပံ့ပိုးထားသော ဆောင်းပါးများ (သင်္ချာ) */ 1052515 wikitext text/x-wiki '''A mathematician is a device for turning coffee into theorems'''<ref>{{cite book | title=A History of Mathematics | first=Jeff | last=Suzuki | year=2002 | pages=731 | publisher=Prentice Hall | quote=The first main result was by the Hungarian mathematician Alfred Renyi (March 20, 1921-February 1, 1970), who is best known for a saying of his: a mathematician is a machine for turning coffee into theorems. | isbn=9780130190741}}</ref><ref>{{cite book | title=Preface to ''Ars Mathematica'', Collected writings of Alfréd Rényi | publisher=TypoTeX | location=Budapest | author=Gyula O. H. Katona | author-link=Gyula O. H. Katona | page=8 | year=2005}}</ref> <div style="background-color: #F1C644; padding: 20px; color: #141B2D ; margin-bottom: 1em; border-radius: 8px;"> == <span style="color: #141B2D ;"> အဓိက ပံ့ပိုးထားသော ဆောင်းပါးများ (သင်္ချာ) </span> == <div style="column-width: 25em; column-gap: 3em; font-size: 95%;"> '''ကတ်တဂိုရီသီအိုရီ (Category Theory)''' # [[ကတ်တဂိုရီသီအိုရီ]] (Category theory) # [[2-ကတ်တဂိုရီ]] (2-category) # [[အုပ်စုများ ကတ်တဂိုရီ]] (Category of groups) # [[အဘီလီယန်အုပ်စုများ ကတ်တဂိုရီ]] (Category of abelian groups) # [[ကွင်းများ ကတ်တဂိုရီ]] (Category of rings) # [[မော်ဂျူးများ ကတ်တဂိုရီ]] (Category of modules) # [[အစုများ ကတ်တဂိုရီ]] (Category of sets) # [[တိုပေါ်လော်ဂျီ ရပ်ဝန်းများ ကတ်တဂိုရီ]] (Category of topological spaces) # [[မိုနွိုက်ဒယ် ကတ်တဂိုရီ]] (Monoidal category) # [[ဂရိုသန်ဒိခ် စကြဝဠာ]] (Grothendieck universe) # [[စုဆုံမှတ် နှင့် ဒွန်တွဲစုဆုံမှတ်]] (Limits and colimits) # [[စစ်ထုတ်ထားသော ဒွန်တွဲစုဆုံမှတ်]] (Filtered colimit) # [[အစ အရာဝတ္ထုနှင့် အဆုံးသတ် အရာဝတ္ထု]] (Initial and terminal objects) # [[ပရိုဂျက်တစ် အရာဝတ္ထု]] (Projective object) # [[ဖန်တာ]] (Functor) # [[ဆင်းသက်ဖန်တာ]] (Derived functor) # [[တိကျသော ဖန်တာ]] (Exact functor) # [[ပြည့်ဝသစ္စာရှိဖန်တာ]] (Fully faithful functor) # [[အခြေခံအားဖြင့် ဆာဂျက်တစ်ဖြစ်ဖန်တာ]] (Essentially surjective functor) # [[သဘာဝအသွင်ပြောင်းခြင်း]] (Natural transformation) # [[တွဲဖက်ပေါင်းစပ်ခြင်း]] (Adjunction) # [[တိကျသော ကိန်းစဉ်]] (Exact sequence) # [[မိုနက်]] (Monad) # [[အစည်း]] (Sheaf) # [[ကွင်းပါသော ရပ်ဝန်း]] (Ringed space) # [[ဂရိုသန်ဒိခ် တိုပေါ်လော်ဂျီ]] (Grothendieck topology) '''သရုပ်မဲ့/ခေတ်သစ် အက္ခရာသင်္ချာ (Abstract/Modern Algebra)''' # [[ခေတ်သစ်အက္ခရာသင်္ချာ]] (Abstract algebra) # [[အုပ်စုသီအိုရီ]] (Group theory) # [[အုပ်စု (သင်္ချာ)]] (Group) # [[အုပ်စုပိုင်း]] (Subgroup) # [[စားလဒ်အုပ်စု]] (Quotient group) # [[ကိုဆက်]] (Coset) # [[အဘီလီယန်အုပ်စု]] (Abelian group) # [[အော်တိုမော်ဖစ်ဇင် အုပ်စု]] (Automorphism group) # [[အုပ်စုသက်ရောက်ချက်]] (Group action) # [[အုပ်စုသီအိုရီ၏ သမိုင်းကြောင်း]] (History of group theory) # [[လာဂေါင့်၏ သီအိုရမ်]] (Lagrange's theorem) # [[ကွင်း (အက္ခရာသင်္ချာ)]] (Ring) # [[ပြောင်းပြန်ကွင်း]] (Opposite ring) # [[ဖလှယ်ရ ကွင်း]] (Commutative ring) # [[အဆင့်သတ်မှတ် ကွင်း]] (Graded ring) # [[အစားကွင်း]] (Division ring) # [[ကွင်း ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်]] (Ring homomorphism) # [[ဖီးလ်ဒ်]] (Field) # [[အဆုံးရှိ ဖီးလ်ဒ်]] (Finite field) # [[အစဉ်ကျသော ဖီးလ်ဒ်]] (Ordered field) # [[မော်ဂျူး]] (Module) # [[ရိုးရှင်းသော မော်ဂျူး]] (Simple module) # [[ဆီမီးရိုးရှင်းသော မော်ဂျူး]] (Semisimple module) # [[လွတ်လပ်သော မော်ဂျူး]] (Free module) # [[မိုနွိုက်]] (Monoid) # [[မက်ဂ်မာ]] (Magma) # [[ဆီမီးအုပ်စု]] (Semigroup) # [[သုဒ္ဓကိန်း အိုင်ဒီးလ်]] (Prime ideal) # [[တိုက်ရိုက် မြှောက်လဒ်]] (Direct product) # [[တိုက်ရိုက်ပေါင်းလဒ်]] (Direct sum) # [[တန်ဆာ မြှောက်လဒ်]] (Tensor product) # [[ဖက်စပ်ရ အက္ခရာသင်္ချာ]] (Associative algebra) # [[ဖီးလ်ဒ်တစ်ခုအပေါ်ရှိ အက္ခရာသင်္ချာ]] (Algebra over a field) # [[ပိုလီနိုမီရယ်]] (Polynomial) # [[ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်]] (Homomorphism) # [[အုပ်စု ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်]] (Group homomorphism) # [[အန်ဒိုမော်ဖစ်ဇင်]] (Endomorphism) # [[အော်တိုမော်ဖစ်ဇင်]] (Automorphism) # [[အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်]] (Isomorphism) # [[မိုနိုမော်ဖစ်ဇင်]] (Monomorphism) # [[အပီမော်ဖစ်ဇင်]] (Epimorphism) # [[ကာနယ်]] (Kernel) # [[အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ်များ]] (Isomorphism theorems) # [[မိုရီတာ ထပ်တူညီမှု]] (Morita equivalence) # [[အင်ဗော်လူးရှင်း]] (Involution) # [[ကြယ်ပွင့်-အက္ခရာသင်္ချာ]] (*-algebra) # [[အာခီမီးဒီးစ် ဂုဏ်သတ္တိ]] (Archimedean property) # [[နှစ်လုံးသွင်းတွက်ချက်မှု]] (Binary operation) # [[ထပ်တူရအစုဝင်]] (Identity element) # [[ဖလှယ်ရဂုဏ်သတ္တိ]] (Commutative property) # [[ဖက်စပ်ရဂုဏ်သတ္တိ]] (Associative property) # [[ဖြန့်ဝေရဂုဏ်သတ္တိ]] (Distributive property) # [[ဖလှယ်ရ အက္ခရာသင်္ချာ]] (Commutative algebra) # [[အင်တီဂရယ် ဒိုမိန်း]] (Integral domain) '''အစုသီအိုရီနှင့် အခြေခံများ (Set Theory and Fundamentals)''' # [[သင်္ချာ]] (Mathematics) # [[အစု]] (Set) # [[အစုဝင်]] (Element of a set) # [[အစုအရွယ်အစား]] (Cardinality) # [[ကာတီးရှန်း မြှောက်လဒ်]] (Cartesian product) # [[အစီအစဉ်ကျအတွဲ]] (Ordered pair) # [[ဖန်ရှင်]] (Function) # [[ပုံရိပ် နှင့် မူလပုံရိပ်]] (Image and preimage) # [[အင်ဂျက်တစ် ဖန်ရှင်]] (Injective function) # [[ဆာဂျက်တစ် ဖန်ရှင်]] (Surjective function) # [[ဘိုင်ဂျက်တစ် ဖန်ရှင်]] (Bijective function) # [[နဂိုမှန်အဆို]] (Axiom) # [[ရွေးချယ်ခြင်း နဂိုမှန်အဆို]] (Axiom of choice) # [[ဇွန်း၏ အထောက်အကူပြု သီအိုရမ်]] (Zorn's lemma) # [[ရပ်ဆဲလ်၏ ဝိရောဓိ]] (Russell's paradox) # [[သင်္ချာဆိုင်ရာ သက်သေပြခြင်း]] (Mathematical proof) # [[ညီမျှခြင်း]] (Equation) # [[သင်္ချာဆိုင်ရာ သင်္ကေတများစာရင်း]] (List of mathematical symbols) # [[စားခြင်း (သင်္ချာ)]] (Division) # [[မြှောက်ခြင်း]] (Multiplication) # [[နုတ်ခြင်း]] (Subtraction) '''တိုပေါ်လော်ဂျီ နှင့် ဂျီဩမေတြီ (Topology & Geometry)''' # [[ဂျီဩမေတြီ]] (Geometry) # [[တိုပေါ်လော်ဂျီ]] (Topology) # [[အက္ခရာသင်္ချာနည်းကျ ဂျီဩမေတြီ]] (Algebraic geometry) # [[အက္ခရာသင်္ချာနည်းကျ တိုပေါ်လော်ဂျီ]] (Algebraic topology) # [[အကွာအဝေး ရပ်ဝန်း]] (Metric space) # [[ကိုဩဒိနိတ်စနစ်]] (Coordinate system) # [[စုဆောင်းမှတ်]] (Limit point) # [[ဖိုက်ဘာအစည်း]] (Fiber bundle) # [[ဟိုမိုတိုပီ]] (Homotopy) # [[အဆက်မပြတ် ဖန်ရှင်]] (Continuous function) # [[မန်နီဖိုး]] (Manifold) '''မျဉ်းဖြောင့် အက္ခရာသင်္ချာ (Linear Algebra)''' # [[ဗက်တာရပ်ဝန်း]] (Vector space) # [[ဗက်တာ]] (Vector) # [[ယူနစ်ဗက်တာ]] (Unit vector) # [[စကေလာ]] (Scalar) # [[မျဉ်းဖြောင့် အော်ပရေတာ]] (Linear operator) # [[ကိန်းအုံ]] (Matrix) # [[မျဉ်းဖြောင့် ညီမျှခြင်းများ စနစ်]] (System of linear equations) # [[ကော်ချီ-ရှဗာ့ဇ် မညီမျှခြင်း]] (Cauchy–Schwarz inequality) '''ကိန်းသီအိုရီ နှင့် ကိန်းစနစ်များ (Number Theory & Number Systems)''' # [[ကိန်း]] (Number) # [[သဘာဝကိန်း]] (Natural number) # [[ကိန်းပြည့်]] (Integer) # [[အနုတ်ကိန်း]] (Negative number) # [[အတိပြကိန်း]] (Rational number) # [[အပိုင်းကိန်း]] (Fraction) # [[၀.၉၉၉...]] (0.999...) # [[ကိန်းစစ်]] (Real number) # [[အီရာရှင်နယ်ကိန်း]] (Irrational number) # [[ကိန်းလွန်]] (Transcendental number) # [[ကိန်းထွေး]] (Complex number) # [[ကိန်းထွေးပြင်ညီ]] (Complex plane) # [[ကိန်းယောင်]] (Imaginary number) # [[စုံမသဘာဝ (စုံကိန်း/မကိန်း)]] (Parity) # [[သုဒ္ဓကိန်း]] (Prime number) # [[နှိုင်းရသုဒ္ဓ]] (Coprime) # [[P-အခြေခံကိန်း တန်ဖိုးဖြတ်ခြင်း]] (p-adic valuation) # [[အွိုင်လာ၏ သီအိုရမ်]] (Euler's theorem) # [[ဒိုင်အိုဖန်တိုင်း ညီမျှခြင်း]] (Diophantine equation) # [[အက္ခရာသင်္ချာနည်းကျ ကိန်းသီအိုရီ]] (Algebraic number theory) '''ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်း၊ ကဲကုလပ် နှင့် အခြား (Analysis, Calculus & Others)''' # [[ကဲကုလပ်]] (Calculus) # [[ကဲကုလပ်၏ အခြေခံသီအိုရမ်]] (Fundamental theorem of calculus) # [[ဆင်းသက်ချက် (ဒစ်ဖရန်ရှယ် ကဲကုလပ်)]] (Derivative) # [[ဆင်းသက်ချက်ရှာခြင်း၏ စည်းမျဉ်းများ]] (Differentiation rules) # [[ဒစ်ဖရန်ရှယ်]] (Differential) # [[ဒစ်ဖရန်ရှယ် ညီမျှခြင်း]] (Differential equation) # [[အင်တီဂရေးရှင်း]] (Integration) # [[ရိုးလ်၏ သီအိုရမ်]] (Rolle's theorem) # [[ပျမ်းမျှတန်ဖိုး သီအိုရမ်]] (Mean value theorem) # [[လိုပီတယ် စည်းမျဉ်း]] (L'Hôpital's rule) # [[တေလာ ကိန်းစဉ်တန်း]] (Taylor series) # [[စုဆုံမှတ်]] (Limit) # [[ကိန်းစဉ်]] (Sequence) # [[ကိန်းစဉ်တန်း]] (Series) # [[ကော်ချီ ကိန်းစဉ်]] (Cauchy sequence) # [[ကိန်းစဉ် ရပ်ဝန်း]] (Sequence space) # [[စံနှုန်း (သင်္ချာ)]] (Norm) # [[ပကတိတန်ဖိုး]] (Absolute value) # [[ဆိုင်းနှင့် ကိုဆိုင်း ဖန်ရှင်များ]] (Sine and cosine functions) # [[ထပ်ကိန်းတင် ဖန်ရှင်]] (Exponential function) # [[လော့ဂရစ်သမ်]] (Logarithm) # [[စုံကိန်းဖန်ရှင်နှင့် မကိန်းဖန်ရှင်]] (Even and odd functions) # [[ပိုက်သာဂိုရပ်စ် သီအိုရမ်]] (Pythagorean theorem) # [[အတိုင်းအတာ (သင်္ချာ)]] (Dimension) # [[ဖြစ်တန်စွမ်း]] (Probability) # [[ဂိမ်းသီအိုရီ]] (Game theory) # [[ဖီး ဆုတံဆိပ်]] (Fields Medal) </div> == တမ်းပလိတ်များ (Templates) == # [[တမ်းပလိတ်:ကတ်တဂိုရီသီအိုရီ]] # [[တမ်းပလိတ်:အက္ခရာသင်္ချာ တည်ဆောက်ပုံများ]] # [[တမ်းပလိတ်:ကိန်းစနစ်များ]] </div> <div style="background-color: #a7f356; padding: 20px; color: #141B2D; margin-bottom: 1em; border-radius: 8px;"> == စီးပွားရေး၊ ဘဏ္ဍာရေး နှင့် အခြား (Economics, Finance & Others) == <div style="column-width: 25em; column-gap: 3em; font-size: 95%;"> '''စီးပွားရေးနှင့် ဘဏ္ဍာရေး (Economics & Finance)''' # [[ဘဏ္ဍာရေး ဆင်းသက်စာချုပ်]] (Financial derivative) # [[အစုရှယ်ယာ]] (Stock) # [[၂၀၀၇-၂၀၀၈ ကမ္ဘာ့ဘဏ္ဍာရေး အကျပ်အတည်း]] (Global Financial Crisis 2007–2008) # [[ရီကာဒီယန် စီးပွားရေးပညာ]] (Ricardian economics) # [[ပကတိ အသာစီးရမှု]] (Absolute advantage) # [[လီယွန်တီယက်ဖ် ဝိရောဓိ]] (Leontief paradox) # [[ဟက်ခ်ရှာ-အိုလင် သီအိုရမ်]] (Heckscher–Ohlin Theorem) # [[ရစ်ဗ်ချင်စကီး သီအိုရမ်]] (Rybczynski theorem) # [[အရင်းအမြစ် ဈေးကွက်]] (Factor market) '''စာပေ (Literature)''' # [[မာဆယ် ပရူးစ်တ်]] (Marcel Proust) </div> </div> <div style="background-color: #f8f9fa; padding: 20px; color: #141B2D; border-radius: 8px;"> == ရေးရန် (သင်္ချာ) == <div style="column-count: 2; column-gap: 2em;"> '''ကတ်တဂိုရီသီအိုရီ (Category Theory)''' # [[ဖီးလ်ဒ်များ ကတ်တဂိုရီ]] (Category of fields) # [[Kan extension]] '''သရုပ်မဲ့/ခေတ်သစ် အက္ခရာသင်္ချာ (Abstract/Modern Algebra)''' # [[အိုင်ဒီးလ်]] (Ideal) # [[စားလဒ်ကွင်း]] (Quotient ring) # [[ဂယ်လ်ဝါ အုပ်စု]] (Galois group) # [[လီအက္ခရာသင်္ချာ]] (Lie algebra) # [[ဟော့ဖ် အက္ခရာသင်္ချာ]] (Hopf algebra) # [[ပရင်စီပယ် အိုင်ဒီးလ် ဒိုမိန်း]] (Principal ideal domain) # [[လွတ်လပ်သည့် အုပ်စု]] (Free group) # [[အချိုးညီအုပ်စု]] (Symmetric group) # [[ဆိုက်ကလစ်အုပ်စု]] (Cyclic group) # [[ပါမြူတေးရှင်း အုပ်စု]] (Permutation group) # [[အလှည့်ကျ အုပ်စု]] (Alternating group) # [[မူမှန်အုပ်စု]] (Normal group) # [[ကိုဆက်]] (Coset) # [[ကေးလီ၏ သီအိုရမ်]] (Cayley's theorem) # [[အုပ်စု၏ ဗဟို]] (Center of a group) # [[ကွင်း၏ ဗဟို]] (Center of a ring) # [[သုညစားကိန်း]] (Zero-divisor) # [[အကြီးဆုံး အိုင်ဒီးလ်]] (Maximal ideal) # [[ပိုလီနိုမီရယ် ကွင်း]] (Polynomial ring) # [[ဖီးလ်ဒ် တိုးချဲ့ခြင်း]] (Field extension) # [[အက္ခရာသင်္ချာဆိုင်ရာ အပိတ်]] (Algebraic closure) # [[ဖီးလ်ဒ် ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်]] (Field homomorphism) # [[Splitting field]] # [[Fundamental theorem of Galois theory]] # [[Unique factorization domain]] # [[Noetherian ring]] # [[Sylow theorems]] '''တိုပေါ်လော်ဂျီ (Topology)''' # [[ဟိုမီယိုမော်ဖစ်ဇင်]] (Homeomorphism) # [[ကျစ်လျစ်မှု]] (Compactness) # [[ဆက်စပ်နေမှု]] (Connectedness) # [[အခြေခံအုပ်စု]] (Fundamental group) # [[ဖုံးအုပ်ရပ်ဝန်း]] (Covering space) # [[ဟိုမိုလော်ဂျီ]] (Homology) # [[ဒွန်တွဲဟိုမိုလော်ဂျီ]] (Cohomology) # [[အစည်း ဒွန်တွဲဟိုမိုလော်ဂျီ]] (Sheaf cohomology) # [[Heine–Borel theorem]] '''မျဉ်းဖြောင့် အက္ခရာသင်္ချာ (Linear Algebra)''' # [[မျဉ်းဖြောင့် အသွင်ပြောင်းခြင်း]] (Linear transformation) # [[အခြေအစု]] (Basis) # [[ကိုယ်ပိုင်တန်ဖိုး]] (Eigenvalue) # [[အဆုံးအဖြတ်တန်ဖိုး]] (Determinant) # [[Eigenvector]] # [[Eigenspace]] # [[Orthogonality]] # [[Gram–Schmidt process]] # [[Diagonalizable matrix]] # [[Singular value decomposition]] '''ကိန်းသီအိုရီ (Number Theory)''' # [[ဖဲမ၏ သီအိုရမ်အငယ်]] (Fermat's little theorem) '''ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်းနှင့် ကဲကုလပ် (Analysis & Calculus)''' # [[ကိန်းထွေး ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသင်္ချာ]] (Complex analysis) # [[ဟိုလိုမောဖစ် ဖန်ရှင်]] (Holomorphic function) # [[စုဆုံခြင်း]] (Convergence) # [[ဟီလ်ဘတ် ရပ်ဝန်း]] (Hilbert space) # Cauchy–Schwarz inequality # Hilbert C*-module # Inner product # [[စုဆုံ ကိန်းစဉ်]] (Convergent sequence) # [[အလယ်အလတ်တန်ဖိုး သီအိုရမ်]] (Mean Value Theorem) # [[အစွန်းရောက်တန်ဖိုး သီအိုရမ်]] (Extreme Value Theorem) # [[တေလာ ကိန်းစဉ်တန်း]] (Taylor series) # [[ကိန်းထွေးပြင်ညီ]] (Complex plane) # [[Cauchy–Riemann equations]] # [[Cauchy's integral theorem]] # [[Cauchy's integral formula]] # [[Singularity (mathematics)]] # [[Laurent series]] # [[Residue theorem]] # [[Partial derivative]] # [[Multiple integral]] # [[Stokes' theorem]] # [[Divergence theorem]] # [[Green's theorem]] # [[Completeness (topology)]] # [[Measure space]] # [[Lebesgue measure]] # [[Lebesgue integration]] '''ဒစ်ဖရန်ရှယ် ညီမျှခြင်းများ (Differential Equations)''' # [[Ordinary differential equation]] # [[Partial differential equation]] # [[Fourier series]] '''Probability, Statistics & Discrete Math''' # [[Random variable]] # [[Expected value]] # [[Variance]] # [[Normal distribution]] # [[Binomial distribution]] # [[Law of large numbers]] # [[Central limit theorem]] </div> </div> nc7u8h1vdi0csfpphglc2gu0fkwr5dg 1052517 1052515 2026-09-12T11:51:39Z Mkant00 135890 /* ရေးရန် (သင်္ချာ) */ 1052517 wikitext text/x-wiki '''A mathematician is a device for turning coffee into theorems'''<ref>{{cite book | title=A History of Mathematics | first=Jeff | last=Suzuki | year=2002 | pages=731 | publisher=Prentice Hall | quote=The first main result was by the Hungarian mathematician Alfred Renyi (March 20, 1921-February 1, 1970), who is best known for a saying of his: a mathematician is a machine for turning coffee into theorems. | isbn=9780130190741}}</ref><ref>{{cite book | title=Preface to ''Ars Mathematica'', Collected writings of Alfréd Rényi | publisher=TypoTeX | location=Budapest | author=Gyula O. H. Katona | author-link=Gyula O. H. Katona | page=8 | year=2005}}</ref> <div style="background-color: #F1C644; padding: 20px; color: #141B2D ; margin-bottom: 1em; border-radius: 8px;"> == <span style="color: #141B2D ;"> အဓိက ပံ့ပိုးထားသော ဆောင်းပါးများ (သင်္ချာ) </span> == <div style="column-width: 25em; column-gap: 3em; font-size: 95%;"> '''ကတ်တဂိုရီသီအိုရီ (Category Theory)''' # [[ကတ်တဂိုရီသီအိုရီ]] (Category theory) # [[2-ကတ်တဂိုရီ]] (2-category) # [[အုပ်စုများ ကတ်တဂိုရီ]] (Category of groups) # [[အဘီလီယန်အုပ်စုများ ကတ်တဂိုရီ]] (Category of abelian groups) # [[ကွင်းများ ကတ်တဂိုရီ]] (Category of rings) # [[မော်ဂျူးများ ကတ်တဂိုရီ]] (Category of modules) # [[အစုများ ကတ်တဂိုရီ]] (Category of sets) # [[တိုပေါ်လော်ဂျီ ရပ်ဝန်းများ ကတ်တဂိုရီ]] (Category of topological spaces) # [[မိုနွိုက်ဒယ် ကတ်တဂိုရီ]] (Monoidal category) # [[ဂရိုသန်ဒိခ် စကြဝဠာ]] (Grothendieck universe) # [[စုဆုံမှတ် နှင့် ဒွန်တွဲစုဆုံမှတ်]] (Limits and colimits) # [[စစ်ထုတ်ထားသော ဒွန်တွဲစုဆုံမှတ်]] (Filtered colimit) # [[အစ အရာဝတ္ထုနှင့် အဆုံးသတ် အရာဝတ္ထု]] (Initial and terminal objects) # [[ပရိုဂျက်တစ် အရာဝတ္ထု]] (Projective object) # [[ဖန်တာ]] (Functor) # [[ဆင်းသက်ဖန်တာ]] (Derived functor) # [[တိကျသော ဖန်တာ]] (Exact functor) # [[ပြည့်ဝသစ္စာရှိဖန်တာ]] (Fully faithful functor) # [[အခြေခံအားဖြင့် ဆာဂျက်တစ်ဖြစ်ဖန်တာ]] (Essentially surjective functor) # [[သဘာဝအသွင်ပြောင်းခြင်း]] (Natural transformation) # [[တွဲဖက်ပေါင်းစပ်ခြင်း]] (Adjunction) # [[တိကျသော ကိန်းစဉ်]] (Exact sequence) # [[မိုနက်]] (Monad) # [[အစည်း]] (Sheaf) # [[ကွင်းပါသော ရပ်ဝန်း]] (Ringed space) # [[ဂရိုသန်ဒိခ် တိုပေါ်လော်ဂျီ]] (Grothendieck topology) '''သရုပ်မဲ့/ခေတ်သစ် အက္ခရာသင်္ချာ (Abstract/Modern Algebra)''' # [[ခေတ်သစ်အက္ခရာသင်္ချာ]] (Abstract algebra) # [[အုပ်စုသီအိုရီ]] (Group theory) # [[အုပ်စု (သင်္ချာ)]] (Group) # [[အုပ်စုပိုင်း]] (Subgroup) # [[စားလဒ်အုပ်စု]] (Quotient group) # [[ကိုဆက်]] (Coset) # [[အဘီလီယန်အုပ်စု]] (Abelian group) # [[အော်တိုမော်ဖစ်ဇင် အုပ်စု]] (Automorphism group) # [[အုပ်စုသက်ရောက်ချက်]] (Group action) # [[အုပ်စုသီအိုရီ၏ သမိုင်းကြောင်း]] (History of group theory) # [[လာဂေါင့်၏ သီအိုရမ်]] (Lagrange's theorem) # [[ကွင်း (အက္ခရာသင်္ချာ)]] (Ring) # [[ပြောင်းပြန်ကွင်း]] (Opposite ring) # [[ဖလှယ်ရ ကွင်း]] (Commutative ring) # [[အဆင့်သတ်မှတ် ကွင်း]] (Graded ring) # [[အစားကွင်း]] (Division ring) # [[ကွင်း ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်]] (Ring homomorphism) # [[ဖီးလ်ဒ်]] (Field) # [[အဆုံးရှိ ဖီးလ်ဒ်]] (Finite field) # [[အစဉ်ကျသော ဖီးလ်ဒ်]] (Ordered field) # [[မော်ဂျူး]] (Module) # [[ရိုးရှင်းသော မော်ဂျူး]] (Simple module) # [[ဆီမီးရိုးရှင်းသော မော်ဂျူး]] (Semisimple module) # [[လွတ်လပ်သော မော်ဂျူး]] (Free module) # [[မိုနွိုက်]] (Monoid) # [[မက်ဂ်မာ]] (Magma) # [[ဆီမီးအုပ်စု]] (Semigroup) # [[သုဒ္ဓကိန်း အိုင်ဒီးလ်]] (Prime ideal) # [[တိုက်ရိုက် မြှောက်လဒ်]] (Direct product) # [[တိုက်ရိုက်ပေါင်းလဒ်]] (Direct sum) # [[တန်ဆာ မြှောက်လဒ်]] (Tensor product) # [[ဖက်စပ်ရ အက္ခရာသင်္ချာ]] (Associative algebra) # [[ဖီးလ်ဒ်တစ်ခုအပေါ်ရှိ အက္ခရာသင်္ချာ]] (Algebra over a field) # [[ပိုလီနိုမီရယ်]] (Polynomial) # [[ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်]] (Homomorphism) # [[အုပ်စု ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်]] (Group homomorphism) # [[အန်ဒိုမော်ဖစ်ဇင်]] (Endomorphism) # [[အော်တိုမော်ဖစ်ဇင်]] (Automorphism) # [[အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်]] (Isomorphism) # [[မိုနိုမော်ဖစ်ဇင်]] (Monomorphism) # [[အပီမော်ဖစ်ဇင်]] (Epimorphism) # [[ကာနယ်]] (Kernel) # [[အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ်များ]] (Isomorphism theorems) # [[မိုရီတာ ထပ်တူညီမှု]] (Morita equivalence) # [[အင်ဗော်လူးရှင်း]] (Involution) # [[ကြယ်ပွင့်-အက္ခရာသင်္ချာ]] (*-algebra) # [[အာခီမီးဒီးစ် ဂုဏ်သတ္တိ]] (Archimedean property) # [[နှစ်လုံးသွင်းတွက်ချက်မှု]] (Binary operation) # [[ထပ်တူရအစုဝင်]] (Identity element) # [[ဖလှယ်ရဂုဏ်သတ္တိ]] (Commutative property) # [[ဖက်စပ်ရဂုဏ်သတ္တိ]] (Associative property) # [[ဖြန့်ဝေရဂုဏ်သတ္တိ]] (Distributive property) # [[ဖလှယ်ရ အက္ခရာသင်္ချာ]] (Commutative algebra) # [[အင်တီဂရယ် ဒိုမိန်း]] (Integral domain) '''အစုသီအိုရီနှင့် အခြေခံများ (Set Theory and Fundamentals)''' # [[သင်္ချာ]] (Mathematics) # [[အစု]] (Set) # [[အစုဝင်]] (Element of a set) # [[အစုအရွယ်အစား]] (Cardinality) # [[ကာတီးရှန်း မြှောက်လဒ်]] (Cartesian product) # [[အစီအစဉ်ကျအတွဲ]] (Ordered pair) # [[ဖန်ရှင်]] (Function) # [[ပုံရိပ် နှင့် မူလပုံရိပ်]] (Image and preimage) # [[အင်ဂျက်တစ် ဖန်ရှင်]] (Injective function) # [[ဆာဂျက်တစ် ဖန်ရှင်]] (Surjective function) # [[ဘိုင်ဂျက်တစ် ဖန်ရှင်]] (Bijective function) # [[နဂိုမှန်အဆို]] (Axiom) # [[ရွေးချယ်ခြင်း နဂိုမှန်အဆို]] (Axiom of choice) # [[ဇွန်း၏ အထောက်အကူပြု သီအိုရမ်]] (Zorn's lemma) # [[ရပ်ဆဲလ်၏ ဝိရောဓိ]] (Russell's paradox) # [[သင်္ချာဆိုင်ရာ သက်သေပြခြင်း]] (Mathematical proof) # [[ညီမျှခြင်း]] (Equation) # [[သင်္ချာဆိုင်ရာ သင်္ကေတများစာရင်း]] (List of mathematical symbols) # [[စားခြင်း (သင်္ချာ)]] (Division) # [[မြှောက်ခြင်း]] (Multiplication) # [[နုတ်ခြင်း]] (Subtraction) '''တိုပေါ်လော်ဂျီ နှင့် ဂျီဩမေတြီ (Topology & Geometry)''' # [[ဂျီဩမေတြီ]] (Geometry) # [[တိုပေါ်လော်ဂျီ]] (Topology) # [[အက္ခရာသင်္ချာနည်းကျ ဂျီဩမေတြီ]] (Algebraic geometry) # [[အက္ခရာသင်္ချာနည်းကျ တိုပေါ်လော်ဂျီ]] (Algebraic topology) # [[အကွာအဝေး ရပ်ဝန်း]] (Metric space) # [[ကိုဩဒိနိတ်စနစ်]] (Coordinate system) # [[စုဆောင်းမှတ်]] (Limit point) # [[ဖိုက်ဘာအစည်း]] (Fiber bundle) # [[ဟိုမိုတိုပီ]] (Homotopy) # [[အဆက်မပြတ် ဖန်ရှင်]] (Continuous function) # [[မန်နီဖိုး]] (Manifold) '''မျဉ်းဖြောင့် အက္ခရာသင်္ချာ (Linear Algebra)''' # [[ဗက်တာရပ်ဝန်း]] (Vector space) # [[ဗက်တာ]] (Vector) # [[ယူနစ်ဗက်တာ]] (Unit vector) # [[စကေလာ]] (Scalar) # [[မျဉ်းဖြောင့် အော်ပရေတာ]] (Linear operator) # [[ကိန်းအုံ]] (Matrix) # [[မျဉ်းဖြောင့် ညီမျှခြင်းများ စနစ်]] (System of linear equations) # [[ကော်ချီ-ရှဗာ့ဇ် မညီမျှခြင်း]] (Cauchy–Schwarz inequality) '''ကိန်းသီအိုရီ နှင့် ကိန်းစနစ်များ (Number Theory & Number Systems)''' # [[ကိန်း]] (Number) # [[သဘာဝကိန်း]] (Natural number) # [[ကိန်းပြည့်]] (Integer) # [[အနုတ်ကိန်း]] (Negative number) # [[အတိပြကိန်း]] (Rational number) # [[အပိုင်းကိန်း]] (Fraction) # [[၀.၉၉၉...]] (0.999...) # [[ကိန်းစစ်]] (Real number) # [[အီရာရှင်နယ်ကိန်း]] (Irrational number) # [[ကိန်းလွန်]] (Transcendental number) # [[ကိန်းထွေး]] (Complex number) # [[ကိန်းထွေးပြင်ညီ]] (Complex plane) # [[ကိန်းယောင်]] (Imaginary number) # [[စုံမသဘာဝ (စုံကိန်း/မကိန်း)]] (Parity) # [[သုဒ္ဓကိန်း]] (Prime number) # [[နှိုင်းရသုဒ္ဓ]] (Coprime) # [[P-အခြေခံကိန်း တန်ဖိုးဖြတ်ခြင်း]] (p-adic valuation) # [[အွိုင်လာ၏ သီအိုရမ်]] (Euler's theorem) # [[ဒိုင်အိုဖန်တိုင်း ညီမျှခြင်း]] (Diophantine equation) # [[အက္ခရာသင်္ချာနည်းကျ ကိန်းသီအိုရီ]] (Algebraic number theory) '''ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်း၊ ကဲကုလပ် နှင့် အခြား (Analysis, Calculus & Others)''' # [[ကဲကုလပ်]] (Calculus) # [[ကဲကုလပ်၏ အခြေခံသီအိုရမ်]] (Fundamental theorem of calculus) # [[ဆင်းသက်ချက် (ဒစ်ဖရန်ရှယ် ကဲကုလပ်)]] (Derivative) # [[ဆင်းသက်ချက်ရှာခြင်း၏ စည်းမျဉ်းများ]] (Differentiation rules) # [[ဒစ်ဖရန်ရှယ်]] (Differential) # [[ဒစ်ဖရန်ရှယ် ညီမျှခြင်း]] (Differential equation) # [[အင်တီဂရေးရှင်း]] (Integration) # [[ရိုးလ်၏ သီအိုရမ်]] (Rolle's theorem) # [[ပျမ်းမျှတန်ဖိုး သီအိုရမ်]] (Mean value theorem) # [[လိုပီတယ် စည်းမျဉ်း]] (L'Hôpital's rule) # [[တေလာ ကိန်းစဉ်တန်း]] (Taylor series) # [[စုဆုံမှတ်]] (Limit) # [[ကိန်းစဉ်]] (Sequence) # [[ကိန်းစဉ်တန်း]] (Series) # [[ကော်ချီ ကိန်းစဉ်]] (Cauchy sequence) # [[ကိန်းစဉ် ရပ်ဝန်း]] (Sequence space) # [[စံနှုန်း (သင်္ချာ)]] (Norm) # [[ပကတိတန်ဖိုး]] (Absolute value) # [[ဆိုင်းနှင့် ကိုဆိုင်း ဖန်ရှင်များ]] (Sine and cosine functions) # [[ထပ်ကိန်းတင် ဖန်ရှင်]] (Exponential function) # [[လော့ဂရစ်သမ်]] (Logarithm) # [[စုံကိန်းဖန်ရှင်နှင့် မကိန်းဖန်ရှင်]] (Even and odd functions) # [[ပိုက်သာဂိုရပ်စ် သီအိုရမ်]] (Pythagorean theorem) # [[အတိုင်းအတာ (သင်္ချာ)]] (Dimension) # [[ဖြစ်တန်စွမ်း]] (Probability) # [[ဂိမ်းသီအိုရီ]] (Game theory) # [[ဖီး ဆုတံဆိပ်]] (Fields Medal) </div> == တမ်းပလိတ်များ (Templates) == # [[တမ်းပလိတ်:ကတ်တဂိုရီသီအိုရီ]] # [[တမ်းပလိတ်:အက္ခရာသင်္ချာ တည်ဆောက်ပုံများ]] # [[တမ်းပလိတ်:ကိန်းစနစ်များ]] </div> <div style="background-color: #a7f356; padding: 20px; color: #141B2D; margin-bottom: 1em; border-radius: 8px;"> == စီးပွားရေး၊ ဘဏ္ဍာရေး နှင့် အခြား (Economics, Finance & Others) == <div style="column-width: 25em; column-gap: 3em; font-size: 95%;"> '''စီးပွားရေးနှင့် ဘဏ္ဍာရေး (Economics & Finance)''' # [[ဘဏ္ဍာရေး ဆင်းသက်စာချုပ်]] (Financial derivative) # [[အစုရှယ်ယာ]] (Stock) # [[၂၀၀၇-၂၀၀၈ ကမ္ဘာ့ဘဏ္ဍာရေး အကျပ်အတည်း]] (Global Financial Crisis 2007–2008) # [[ရီကာဒီယန် စီးပွားရေးပညာ]] (Ricardian economics) # [[ပကတိ အသာစီးရမှု]] (Absolute advantage) # [[လီယွန်တီယက်ဖ် ဝိရောဓိ]] (Leontief paradox) # [[ဟက်ခ်ရှာ-အိုလင် သီအိုရမ်]] (Heckscher–Ohlin Theorem) # [[ရစ်ဗ်ချင်စကီး သီအိုရမ်]] (Rybczynski theorem) # [[အရင်းအမြစ် ဈေးကွက်]] (Factor market) '''စာပေ (Literature)''' # [[မာဆယ် ပရူးစ်တ်]] (Marcel Proust) </div> </div> <div style="background-color: #f8f9fa; padding: 20px; color: #141B2D; border-radius: 8px;"> == ရေးရန် (သင်္ချာ) == <div style="column-count: 2; column-gap: 2em;"> '''ကတ်တဂိုရီသီအိုရီ (Category Theory)''' # [[ဖီးလ်ဒ်များ ကတ်တဂိုရီ]] (Category of fields) # [[Kan extension]] '''သရုပ်မဲ့/ခေတ်သစ် အက္ခရာသင်္ချာ (Abstract/Modern Algebra)''' # [[အိုင်ဒီးလ်]] (Ideal) # [[စားလဒ်ကွင်း]] (Quotient ring) # [[ဂယ်လ်ဝါ အုပ်စု]] (Galois group) # [[လီအက္ခရာသင်္ချာ]] (Lie algebra) # [[ဟော့ဖ် အက္ခရာသင်္ချာ]] (Hopf algebra) # [[ပရင်စီပယ် အိုင်ဒီးလ် ဒိုမိန်း]] (Principal ideal domain) # [[လွတ်လပ်သည့် အုပ်စု]] (Free group) # [[အချိုးညီအုပ်စု]] (Symmetric group) # [[ဆိုက်ကလစ်အုပ်စု]] (Cyclic group) # [[ပါမြူတေးရှင်း အုပ်စု]] (Permutation group) # [[အလှည့်ကျ အုပ်စု]] (Alternating group) # [[မူမှန်အုပ်စု]] (Normal group) # [[ကေးလီ၏ သီအိုရမ်]] (Cayley's theorem) # [[အုပ်စု၏ ဗဟို]] (Center of a group) # [[ကွင်း၏ ဗဟို]] (Center of a ring) # [[သုညစားကိန်း]] (Zero-divisor) # [[အကြီးဆုံး အိုင်ဒီးလ်]] (Maximal ideal) # [[ပိုလီနိုမီရယ် ကွင်း]] (Polynomial ring) # [[ဖီးလ်ဒ် တိုးချဲ့ခြင်း]] (Field extension) # [[အက္ခရာသင်္ချာဆိုင်ရာ အပိတ်]] (Algebraic closure) # [[ဖီးလ်ဒ် ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်]] (Field homomorphism) # [[Splitting field]] # [[Fundamental theorem of Galois theory]] # [[Unique factorization domain]] # [[Noetherian ring]] # [[Sylow theorems]] '''တိုပေါ်လော်ဂျီ (Topology)''' # [[ဟိုမီယိုမော်ဖစ်ဇင်]] (Homeomorphism) # [[ကျစ်လျစ်မှု]] (Compactness) # [[ဆက်စပ်နေမှု]] (Connectedness) # [[အခြေခံအုပ်စု]] (Fundamental group) # [[ဖုံးအုပ်ရပ်ဝန်း]] (Covering space) # [[ဟိုမိုလော်ဂျီ]] (Homology) # [[ဒွန်တွဲဟိုမိုလော်ဂျီ]] (Cohomology) # [[အစည်း ဒွန်တွဲဟိုမိုလော်ဂျီ]] (Sheaf cohomology) # [[Heine–Borel theorem]] '''မျဉ်းဖြောင့် အက္ခရာသင်္ချာ (Linear Algebra)''' # [[မျဉ်းဖြောင့် အသွင်ပြောင်းခြင်း]] (Linear transformation) # [[အခြေအစု]] (Basis) # [[ကိုယ်ပိုင်တန်ဖိုး]] (Eigenvalue) # [[အဆုံးအဖြတ်တန်ဖိုး]] (Determinant) # [[Eigenvector]] # [[Eigenspace]] # [[Orthogonality]] # [[Gram–Schmidt process]] # [[Diagonalizable matrix]] # [[Singular value decomposition]] '''ကိန်းသီအိုရီ (Number Theory)''' # [[ဖဲမ၏ သီအိုရမ်အငယ်]] (Fermat's little theorem) '''ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်းနှင့် ကဲကုလပ် (Analysis & Calculus)''' # [[ကိန်းထွေး ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသင်္ချာ]] (Complex analysis) # [[ဟိုလိုမောဖစ် ဖန်ရှင်]] (Holomorphic function) # [[စုဆုံခြင်း]] (Convergence) # [[ဟီလ်ဘတ် ရပ်ဝန်း]] (Hilbert space) # Cauchy–Schwarz inequality # Hilbert C*-module # Inner product # [[စုဆုံ ကိန်းစဉ်]] (Convergent sequence) # [[အစွန်းရောက်တန်ဖိုး သီအိုရမ်]] (Extreme Value Theorem) # [[Cauchy–Riemann equations]] # [[Cauchy's integral theorem]] # [[Cauchy's integral formula]] # [[Singularity (mathematics)]] # [[Laurent series]] # [[Residue theorem]] # [[Partial derivative]] # [[Multiple integral]] # [[Stokes' theorem]] # [[Divergence theorem]] # [[Green's theorem]] # [[Completeness (topology)]] # [[Measure space]] # [[Lebesgue measure]] # [[Lebesgue integration]] '''ဒစ်ဖရန်ရှယ် ညီမျှခြင်းများ (Differential Equations)''' # [[Ordinary differential equation]] # [[Partial differential equation]] # [[Fourier series]] '''Probability, Statistics & Discrete Math''' # [[Random variable]] # [[Expected value]] # [[Variance]] # [[Normal distribution]] # [[Binomial distribution]] # [[Law of large numbers]] # [[Central limit theorem]] </div> </div> cm0889nl822qdm0kv1uots7c5a1obbo 0 284444 1052407 1040825 2026-09-12T02:34:55Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1052407 wikitext text/x-wiki [[ဖိုင်:Bijection.svg|class=skin-invert-image|thumb|ဘိုင်ဂျက်တစ် ဖန်ရှင် တစ်ခု]] '''ဘိုင်ဂျက်တစ်ဖြစ်မှု''' (bijectivity) သည် [[အစုသီအိုရီ|အစုသီအိုရီ]] (set theory) နယ်ပယ်မှ သင်္ချာဆိုင်ရာ သဘောတရားတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ပုံဖော်မှုများ (mappings) နှင့် [[ဖန်ရှင်|ဖန်ရှင်များ]] (functions) ၏ အထူး ဂုဏ်သတ္တိတစ်ခုကို ရည်ညွှန်းသည်။ ဘိုင်ဂျက်တစ် (bijective) ဖြစ်သော ပုံဖော်မှုများနှင့် ဖန်ရှင်များကို '''ဘိုင်ဂျက်ရှင်းများ''' (bijections) ဟုလည်း ခေါ်သည်။ သင်္ချာ တည်ဆောက်ပုံ (mathematical structure) တစ်ခုတွင် ဖြစ်ပေါ်သော ဘိုင်ဂျက်ရှင်းများသည် [[အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်|အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်]] (isomorphism)၊ ဒစ်ဖီယိုမော်ဖစ်ဇင် (diffeomorphism)၊ ဟိုမီယိုမော်ဖစ်ဇင် (homeomorphism) နှင့် အချိုးညီရောင်ပြန်ဟပ်ခြင်း (reflection) စသဖြင့် ၎င်းတို့၏ ကိုယ်ပိုင်အမည်များ ရှိတတ်ကြသည်။ ဤသို့ခေါ်ဆိုရာတွင် သက်ဆိုင်ရာ တည်ဆောက်ပုံကို ထိန်းသိမ်းထားနိုင်ရန်အတွက် အခြားထပ်ဆောင်း ကန့်သတ်ချက်များ ပြည့်မီရန်လည်း များသောအားဖြင့် လိုအပ်သည်။ ဘိုင်ဂျက်ရှင်းတစ်ခုသည် အရင်းအမြစ်စု (domain) နှင့် ပစ်မှတ်စု (codomain) တို့၏ [[အစုဝင်|အစုဝင်များ]] (elements) ကြား၌ ပြီးပြည့်စုံသော အစုံလိုက်တွဲဖက်မှု (complete pairing) တစ်ခု ဖြစ်ပေါ်သည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် ဘိုင်ဂျက်ရှင်းများသည် ၎င်းတို့၏ အရင်းအမြစ်စုနှင့် ပစ်မှတ်စုတို့ကို အချိုးညီစွာ ဆက်စပ်ပေးသည်။ သို့ဖြစ်၍ ဘိုင်ဂျက်တစ် ဖန်ရှင်တစ်ခုတွင် ပြောင်းပြန် ဖန်ရှင် (inverse function) တစ်ခု အမြဲတမ်း ရှိသည်။ ဘိုင်ဂျက်ရှင်းတစ်ခုတွင် အရင်းအမြစ်စုနှင့် ပစ်မှတ်စုတို့သည် အစုအရွယ်အစား (cardinality) တူညီကြပြီး အဆုံးရှိအစုများ (finite sets) ဖြစ်ပါက အစုဝင် အရေအတွက် တူညီကြသည်။ [[အစု|အစုတစ်ခု]]မှ ၎င်းကိုယ်တိုင်သို့ သွားသော ဘိုင်ဂျက်ရှင်းကို ပါမြူတေးရှင်း (permutation) ဟုလည်း ခေါ်သည်။ ဤနေရာတွင်လည်း သင်္ချာတည်ဆောက်ပုံအပေါ်မူတည်၍ ကိုယ်ပိုင်အမည်များ ရှိတတ်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် ထိုဘိုင်ဂျက်ရှင်းသည် တည်ဆောက်ပုံကို ထိန်းသိမ်းသော ဂုဏ်သတ္တိများပါ ပိုင်ဆိုင်ပါက ၎င်းကို [[အော်တိုမော်ဖစ်ဇင်|အော်တိုမော်ဖစ်ဇင်]] (automorphism) ဟု ခေါ်သည်။ အစုနှစ်ခုကြားရှိ ဘိုင်ဂျက်ရှင်းကို တစ်ခါတစ်ရံတွင် '''ဘိုင်ဂျက်တစ် ကိုက်ညီမှု''' (bijective correspondence) ဟုလည်း ခေါ်ဆိုသည်။<ref>{{cite book |author=[[Don Zagier]] |title=Zetafunktionen und quadratische Körper: Eine Einführung in die höhere Zahlentheorie |publisher=Springer |date=1981 |isbn=3-540-10603-0 |page=94 |url=https://books.google.com/books?id=KrfzBgAAQBAJ&pg=PA94 |access-date=2017-06-07}}</ref><ref>{{cite book |author=[[Gernot Stroth]] |title=Algebra: Einführung in die Galoistheorie |publisher=de Gruyter |location=Berlin |date=1998 |isbn=3-11-015534-6 |page=100 |url=https://books.google.com/books?id=1gdlDe4pdWEC&pg=PA100 |access-date=2017-06-07}}</ref> == အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက် (Definition) == <math>X</math> နှင့် <math>Y</math> တို့သည် [[အစု|အစုများ]]ဖြစ်ပြီး <math>f</math> သည် <math>X</math> မှ <math>Y</math> သို့သွားသော ပုံဖော်မှု သို့မဟုတ် [[ဖန်ရှင်|ဖန်ရှင်တစ်ခု]] <math>f \colon X \to Y</math> ဖြစ်သည်ဟု ဆိုပါစို့။ မည်သည့် <math>y \in Y</math> အတွက်မဆို <math>f(x) = y</math> ဖြစ်စေမည့် <math>x \in X</math> တစ်ခုတည်းသာ တိကျစွာ တည်ရှိပါက <math>f</math> ကို ဘိုင်ဂျက်တစ်ဖြစ်သည်ဟု ခေါ်သည်။ ပုံစံတကျအားဖြင့် အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။ :<math>\forall y \in Y: \exists ! x \in X: \quad f(x) = y</math> ဆိုလိုသည်မှာ <math>f</math> သည် အောက်ပါအချက်နှစ်ချက်လုံးကို ပြည့်စုံစေခြင်းသည် ၎င်းဖန်ရှင် ဘိုင်ဂျက်တစ်ဖြစ်ရန် လိုအပ်လုံလောက်သောအခြေအနေပင် ဖြစ်သည်။ * '''[[အင်ဂျက်တစ် ဖန်ရှင်|အင်ဂျက်တစ်]]''' ဖြစ်ခြင်း :<math>Y</math> အတွင်းရှိ မည်သည့် <math>y \in Y</math> အတွက်မဆို <math>f(x)=y</math> ဖြစ်စေမည့် <math>X</math> အတွင်းရှိ <math>x \in X</math> အများဆုံး တစ်ခုသာ ရှိပါက ဖန်ရှင် <math>f:X\rightarrow Y</math> သည် အင်ဂျက်တစ် ဖြစ်သည်။ *'''[[ဆာဂျက်တစ် ဖန်ရှင်|ဆာဂျက်တစ်]]''' ဖြစ်ခြင်း :ဆာဂျက်တစ် ဖန်ရှင်သည် ၎င်း၏ [[ပုံရိပ်_နှင့်_မူလပုံရိပ်#ပုံရိပ်_(Image)|ပုံရိပ်]] (image) နှင့် ၎င်း၏ ပစ်မှတ်စုတို့ ထပ်တူညီသော ဖန်ရှင်ဖြစ်သည်။ အရင်းအမြစ်စု <math>X</math> နှင့် ပစ်မှတ်စု <math>Y</math> ပါရှိသော ဖန်ရှင် <math>f</math> တစ်ခုသည် ဆာဂျက်တစ်ဖြစ်ရန်အတွက် <math>Y</math> အတွင်းရှိ မည်သည့် <math>y</math> အတွက်မဆို <math>f(x)=y</math> ဖြစ်စေမည့် အနည်းဆုံး <math>x</math> တစ်ခုသည် <math>X</math> အတွင်း၌ တည်ရှိရမည်ဖြစ်သည်။ == ဂရပ်ဖစ်ကိုယ်စားပြုမှုများ (Graphic representations) == <gallery widths="151" class="skin-invert-image"> Bijektivität Mengenwolke.png|ဘိုင်ဂျက်တစ်ဖြစ်မှု၏ သဘောတရား။ ပစ်မှတ်စု <math>Y</math> အတွင်းရှိ အမှတ်တိုင်းသည် တစ်ကြိမ်သာ တိကျစွာ ပုံဖော်ခံရသည်။ Bijektivität Mengenkasten 01.png|ဘိုင်ဂျက်တစ်ဖြစ်သော တိကျစွာ အစဉ်လိုက် တိုးသော [[အဆက်မပြတ် ဖန်ရှင်|အဆက်မပြတ်]] ကိန်းစစ် [[ဖန်ရှင်|ဖန်ရှင်လေးခု]]။ Bijektivität Mengenkasten 02.png|ဘိုင်ဂျက်တစ်ဖြစ်သော တိကျစွာ အစဉ်လိုက် လျော့သော အဆက်မပြတ် ကိန်းစစ် ဖန်ရှင်လေးခု။ </gallery> == ဥပမာများနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ဥပမာများ (Examples and Counterexamples) == ဤတွင် ကိန်းစစ်များ (real numbers) ၏ [[အစု|အစုကို]] <math>\mathbb{R}</math> ဖြင့် ဖော်ပြပြီး အနုတ်မဟုတ်သော ကိန်းစစ်များ၏ အစုကို <math>\mathbb{R}_{\ge 0}</math> ဖြင့် ဖော်ပြသည်။ * [[ဖန်ရှင်|ဖန်ရှင်]] <math>f \colon \mathbb{R}\to\mathbb{R}, x\mapsto x+a</math> သည် ဘိုင်ဂျက်တစ် ဖြစ်ပြီး ၎င်း၏ ပြောင်းပြန် ဖန်ရှင်မှာ <math>f^{-1} \colon \mathbb{R}\to\mathbb{R}, x\mapsto x-a</math> ဖြစ်သည်။ * ထိုနည်းတူစွာ <math>a\ne 0</math> အတွက် ဖန်ရှင် <math>g \colon \mathbb{R}\to\mathbb{R}, x\mapsto ax</math> သည် ဘိုင်ဂျက်တစ် ဖြစ်ပြီး ၎င်း၏ ပြောင်းပြန် ဖန်ရှင်မှာ <math>g^{-1} \colon \mathbb{R}\to\mathbb{R}, x\mapsto \frac{x}{a}</math> ဖြစ်သည်။ * တစ်လင်တစ်မယားစနစ်ဖြင့် အိမ်ထောင်ကျပြီးသူတိုင်းအား ၎င်းတို့၏ အိမ်ထောင်ဖက်နှင့် တွဲဖက်ပေးမည်ဆိုပါက ၎င်းသည် အိမ်ထောင်ကျပြီးသူများအားလုံး ပါဝင်သော အစုမှ ၎င်းအစုကိုယ်တိုင်သို့ သွားသော ဘိုင်ဂျက်ရှင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် မိမိကိုယ်တိုင် ပြောင်းပြန်လှန်နိုင်သော ပုံဖော်မှု (self-inverse mapping) ၏ ဥပမာတစ်ခုပင် ဖြစ်သည်။ * အောက်ဖော်ပြပါ နှစ်ထပ်ကိန်း ဖန်ရှင်များ (quadratic functions) လေးခုသည် ၎င်းတို့၏ အရင်းအမြစ်စုနှင့် ပစ်မှတ်စုများ၌သာ ကွာခြားကြသည်။ :<math>f_1\colon\mathbb{R} \to \mathbb{R},\ x \mapsto x^2</math> :<math>f_2\colon\mathbb{R}_{\ge 0} \to \mathbb{R},\ x \mapsto x^2</math> :<math>f_3\colon\mathbb{R} \to \mathbb{R}_{\ge 0},\ x \mapsto x^2</math> :<math>f_4\colon\mathbb{R}_{\ge 0} \to \mathbb{R}_{\ge 0},\ x \mapsto x^2</math> :ဤသတ်မှတ်ချက်များအရ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။ :<math>f_1</math> သည် [[အင်ဂျက်တစ် ဖန်ရှင်|အင်ဂျက်တစ်]] မဖြစ်ပါ၊ [[ဆာဂျက်တစ် ဖန်ရှင်|ဆာဂျက်တစ်]] မဖြစ်ပါ၊ ဘိုင်ဂျက်တစ် မဖြစ်ပါ။ :<math>f_2</math> သည် အင်ဂျက်တစ် ဖြစ်သည်၊ ဆာဂျက်တစ် မဖြစ်ပါ၊ ဘိုင်ဂျက်တစ် မဖြစ်ပါ။ :<math>f_3</math> သည် အင်ဂျက်တစ် မဖြစ်ပါ၊ ဆာဂျက်တစ် ဖြစ်သည်၊ ဘိုင်ဂျက်တစ် မဖြစ်ပါ။ :<math>f_4</math> သည် အင်ဂျက်တစ် ဖြစ်သည်၊ ဆာဂျက်တစ် ဖြစ်သည်၊ ဘိုင်ဂျက်တစ် ဖြစ်သည်။ == ဂုဏ်သတ္တိများ (Properties) == * <math>A</math> နှင့် <math>B</math> တို့သည် [[အစုဝင်|အစုဝင်အရေအတွက်]] တူညီသော အဆုံးရှိ[[အစု|အစုများ]] ဖြစ်ကြပြီး <math>f \colon A \to B</math> သည် [[ဖန်ရှင်|ဖန်ရှင်တစ်ခု]] ဖြစ်ပါက အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။ :<math>f</math> သည် [[အင်ဂျက်တစ် ဖန်ရှင်|အင်ဂျက်တစ်]] ဖြစ်ပါက <math>f</math> သည် ဘိုင်ဂျက်တစ် လည်း ဖြစ်သည်။ :<math>f</math> သည် [[ဆာဂျက်တစ် ဖန်ရှင်|ဆာဂျက်တစ်]] ဖြစ်ပါက <math>f</math> သည် ဘိုင်ဂျက်တစ် လည်း ဖြစ်သည်။ * အထူးသဖြင့် အဆုံးရှိအစု <math>A</math> တစ်ခုမှ ၎င်းကိုယ်တိုင်သို့ သွားသော ဖန်ရှင်များ <math>f \colon A \to A</math> အတွက် အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။ : <math>f</math> သည် အင်ဂျက်တစ် ဖြစ်သည် ⇔ <math>f</math> သည် ဆာဂျက်တစ် ဖြစ်သည် ⇔ <math>f</math> သည် ဘိုင်ဂျက်တစ် ဖြစ်သည်။ :အနန္တအစုများ (infinite sets) အတွက်မူ ယေဘုယျအားဖြင့် ဤအချက် မှားယွင်းသည်။ ၎င်းတို့ကို [[အစုပိုင်း|အစုပိုင်းအစစ်များ]] (proper subsets) ထံသို့ အင်ဂျက်တစ်ဖြစ်စွာ ပုံဖော်နိုင်သည်။ ထို့အတူ အနန္တအစုတစ်ခုမှ ၎င်းကိုယ်တိုင်သို့ သွားသော ဆာဂျက်တစ်ဖြစ်သည့် ပုံဖော်မှုများ ရှိသော်လည်း ၎င်းတို့သည် ဘိုင်ဂျက်ရှင်းများ မဟုတ်ကြပေ။ * ဖန်ရှင် <math>f \colon A \to B</math> နှင့် <math>g \colon B \to C</math> တို့သည် ဘိုင်ဂျက်တစ် ဖြစ်ကြပါက ၎င်းတို့၏ ပေါင်းစပ်ဖန်ရှင် (composite function) <math>g\circ f \colon A \to C</math> သည်လည်း ဘိုင်ဂျက်တစ် ဖြစ်သည်။ ထိုအခါ <math>g\circ f</math> ၏ ပြောင်းပြန် ဖန်ရှင်မှာ <math>f^{-1}\circ g^{-1}</math> ဖြစ်သည်။ * <math>g\circ f</math> သည် ဘိုင်ဂျက်တစ် ဖြစ်ပါက <math>f</math> သည် အင်ဂျက်တစ် ဖြစ်ပြီး <math>g</math> သည် ဆာဂျက်တစ် ဖြစ်သည်။ * အကယ်၍ <math>f \colon A \to B</math> သည် ဖန်ရှင်တစ်ခု ဖြစ်ပြီး အောက်ပါ ညီမျှခြင်း နှစ်ခုလုံးကို ပြည့်စုံစေမည့် ဖန်ရှင် <math>g \colon B \to A</math> တစ်ခု တည်ရှိပါက <math>f</math> သည် ဘိုင်ဂျက်တစ် ဖြစ်ပြီး <math>g</math> သည် <math>f</math> ၏ ပြောင်းပြန် ဖန်ရှင် ဖြစ်သည်။ ဤနေရာတွင် <math>\operatorname{id}_A</math> သည် အစု <math>A</math> အပေါ်ရှိ ထပ်တူရ ဖန်ရှင် (identity function) ဖြစ်ပြီး <math>\operatorname{id}_B</math> သည် အစု <math>B</math> အပေါ်ရှိ ထပ်တူရ ဖန်ရှင် ဖြစ်သည်။ :<math>g \circ f = \operatorname{id}_A</math> :<math>f \circ g = \operatorname{id}_B</math> :ဆိုလိုသည်မှာ <math>g=f^{-1}</math> ဖြစ်သည်။ * အခြေခံအစု <math>A</math> တစ်ခု၏ ပါမြူတေးရှင်းများ (permutations) အစုသည် ပေါင်းစပ်ခြင်း (composition) တွက်ချက်မှုနှင့်အတူ [[အုပ်စု (သင်္ချာ)|အုပ်စု]] (group) တစ်ခုကို ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်သည်။ ၎င်းကို <math>A</math> ၏ အချိုးညီအုပ်စု (symmetric group) ဟု ခေါ်သည်။ == ဝေါဟာရဖြစ်ပေါ်လာပုံ သမိုင်းကြောင်း (Etymology) == ကာလရှည်ကြာစွာ တစ်-တစ် နှင့် လွှမ်းခြုံဖြစ်ခြင်း (one-to-one and onto) ကဲ့သို့သော စကားလုံးများဖြင့် လုံလောက်ခဲ့သော်လည်း ၂၀ ရာစု အလယ်ပိုင်းတွင် သင်္ချာဘာသာရပ်ခွဲ အားလုံးကို [[အစုသီအိုရီ|အစုသီအိုရီ]] နည်းလမ်းကျကျ တင်ပြလာမှုနှင့်အတူ ပိုမိုတိကျသော ဝေါဟာရတစ်ခု လိုအပ်လာခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ဘိုင်ဂျက်တစ်၊ [[အင်ဂျက်တစ် ဖန်ရှင်|အင်ဂျက်တစ်]] နှင့် [[ဆာဂျက်တစ် ဖန်ရှင်|ဆာဂျက်တစ်]] ဟူသော ဝေါဟာရများကို ၁၉၅၀ ပြည့်လွန်နှစ်များတွင် စာရေးဆရာအဖွဲ့ဖြစ်သော နီကိုလတ်စ် ဘော်ဘာကီ (Nicolas Bourbaki) က စတင်တီထွင် အသုံးပြုခဲ့သည်။<ref name="EarliestKnown">{{Cite web |url=https://jeff560.tripod.com/i.html |title=''Earliest Known Uses of Some of the Words of Mathematics.'' |access-date=17 April 2026 |archive-date=17 August 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170817162925/https://jeff560.tripod.com/i.html |url-status=dead }}</ref> == ကိုးကား == * {{cite book |author=[[Heinz-Dieter Ebbinghaus]] |title=Einführung in die Mengenlehre |edition=4 |publisher=Spektrum Akademischer Verlag |location=Heidelberg |date=2003 |isbn=3-8274-1411-3}} * {{cite book |author=[[Gerd Fischer (Mathematiker)|Gerd Fischer]] |title=Lineare Algebra |edition=17 |publisher=Vieweg+Teubner |location=Wiesbaden |date=2010 |isbn=978-3-8348-0996-4}} * {{cite book |editor=Walter Gellert, [[Herbert Kästner]], Siegfried Neuber |title=Fachlexikon ABC Mathematik |url=https://archive.org/details/fachlexikonabcma0000unse |publisher=Verlag Harri Deutsch |location=Thun und Frankfurt/Main |date=1978 |isbn=3-87144-336-0}} == အညွှန်း == {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:မော်ဖစ်ဇင်]] sgraw28hb4diztn3esv7bf19ijak344 0 289246 1052455 1043128 2026-09-12T07:03:30Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ကဝမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည် 1052455 wikitext text/x-wiki '''အ.ထ.က - သက္ကလ''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကဝမြို့နယ်]]၊ [[သက္ကလမြို့]]တွင်ရှိသည့် အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၁၁၃၅ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/kawa-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] [[ကဏ္ဍ:ကဝမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} jfpzhwv65il7xyy535y9cedly4v9wsz 0 289247 1052456 1043129 2026-09-12T07:03:38Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ကဝမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည် 1052456 wikitext text/x-wiki '''အ.ထ.က - အုန်းနှဲ''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကဝမြို့နယ်]]၊ [[အုန်းနှဲရွာ၊ ကဝမြို့နယ်|အုန်းနှဲရွာ]]တွင်ရှိသည့် အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၈၂၈ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/kawa-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|17.106431492109618|96.57725618079081|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] [[ကဏ္ဍ:ကဝမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} suma0k1wtul0ava8nifkujwsa88qjyy 0 289248 1052457 1043132 2026-09-12T07:03:44Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ကဝမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည် 1052457 wikitext text/x-wiki '''အ.ထ.က - ရစ်ကန်ကြီး''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကဝမြို့နယ်]]၊ [[ရစ်ကန်ကြီးရွာ၊ ကဝမြို့နယ်|ရစ်ကန်ကြီးရွာ]]တွင် ရှိသည့် အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၆၁၆ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/kawa-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|17.16076957968712| 96.62684907102846|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] [[ကဏ္ဍ:ကဝမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} kogyelggdoni8kwnset7gjhbl08y2s7 0 289249 1052458 1043133 2026-09-12T07:03:52Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ကဝမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည် 1052458 wikitext text/x-wiki '''အ.ထ.က - သရက်ကုန်း''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကဝမြို့နယ်]]၊ [[သရက်ကုန်းရွာ၊ ကဝမြို့နယ်|သရက်ကုန်းရွာ]]တွင်ရှိသည့် အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၁၀၄၄ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/kawa-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|17.024334955037137|96.72734594077319|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] [[ကဏ္ဍ:ကဝမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} lkav1sl1lwrbfrgz6s1wvciqgfyodw2 0 289250 1052459 1043134 2026-09-12T07:04:03Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ကဝမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည် 1052459 wikitext text/x-wiki '''အ.ထ.က - တကောကနုတ်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကဝမြို့နယ်]]၊ [[တကောကနုတ်ရွာ၊ ကဝမြို့နယ်|တကောကနုတ်ရွာ]] တွင်ရှိသည့် အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၇၀၈ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/kawa-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|17.044342713952|96.65777272323618|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] [[ကဏ္ဍ:ကဝမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} nkam1x0fjtbue0zqpvr9gazun3aibhb 0 289251 1052460 1043135 2026-09-12T07:04:12Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ကဝမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည် 1052460 wikitext text/x-wiki '''အ.ထ.က - ဖလေး''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကဝမြို့နယ်]]၊ [[ဖလေးရွာ၊ ကဝမြို့နယ်|ဖလေးရွာ]]တွင်ရှိသည့် အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၁၁၆၈ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/kawa-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|17.111623629088676|96.50473300960152|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] [[ကဏ္ဍ:ကဝမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} gf6l39dv5c3inq41akawqhavzgrdey2 0 289252 1052461 1043136 2026-09-12T07:04:19Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ကဝမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည် 1052461 wikitext text/x-wiki '''အ.ထ.က - ဝဲပတန်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကဝမြို့နယ်]]၊ [[ဝဲပတန်ရွာ၊ ကဝမြို့နယ်|ဝဲပတန်ရွာ]]တွင်ရှိသည့် အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၈၈၂ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/kawa-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|17.083076919691248|96.77726181384493|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] [[ကဏ္ဍ:ကဝမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} nojo69wbh7z6frkzrbqr84x0ggx5f9f 0 289253 1052462 1043137 2026-09-12T07:04:27Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ကဝမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည် 1052462 wikitext text/x-wiki '''အ.ထ.က - ခနာ''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကဝမြို့နယ်]]၊ [[ခနာရွာ၊ ကဝမြို့နယ်|ခနာရွာ]]တွင်ရှိသည့် အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၄၃၆ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/kawa-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|17.01659388796256|96.49587483263552|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] [[ကဏ္ဍ:ကဝမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} c9vg53iarzc568oryrzwu2ppsp2qypw 0 289254 1052464 1043139 2026-09-12T07:05:26Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ကဝမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည် 1052464 wikitext text/x-wiki '''အ.ထ.က - ရွှေညောင်ပင်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကဝမြို့နယ်]]၊ [[ရွှေညောင်ပင်ရွာ၊ ကဝမြို့နယ်|ရွှေညောင်ပင်ရွာ]]တွင်ရှိသည့် အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၃၉၄ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/kawa-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|16.941879147921874|96.74271100546338|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] [[ကဏ္ဍ:ကဝမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} a9j3oru5dzy6cb9w9vnxun4h8e0jkrs 0 289255 1052463 1043140 2026-09-12T07:05:05Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ကဝမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည် 1052463 wikitext text/x-wiki '''အ.ထ.က - နောင်ဘို''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကဝမြို့နယ်]]၊ [[နောင်ဘိုရွာ၊ ကဝမြို့နယ်|နောင်ဘိုရွာ]]တွင်ရှိသည့် အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၆၀၅ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/kawa-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|17.06818785610072|96.70298961914753|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] [[ကဏ္ဍ:ကဝမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} qocf6l3sjvrxjn1hrwzumiax0eyxifp 0 289256 1052465 1043141 2026-09-12T07:05:34Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ကဝမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည် 1052465 wikitext text/x-wiki '''အ.ထ.က - အေးမွန်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကဝမြို့နယ်]]၊ [[အေးမွန်ရွာ၊ ကဝမြို့နယ်|အေးမွန်ရွာ]]တွင်ရှိသည့် အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၆၅၉ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/kawa-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|16.970164390164392|96.72746939163595|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] [[ကဏ္ဍ:ကဝမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} 9ofuw3nnx0mg3tond19e8tm1u3u5uyl 0 289257 1052466 1043142 2026-09-12T07:05:42Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ကဝမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည် 1052466 wikitext text/x-wiki '''အ.ထ.က - သပြေကန်အသင်း''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကဝမြို့နယ်]]၊ [[သပြေကန်အသင်းရွာ၊ ကဝမြို့နယ်|သပြေကန်အသင်းရွာ]]တွင်ရှိသည့် အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၆၀၆ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/kawa-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|16.958146269777163|96.76105129601159|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] [[ကဏ္ဍ:ကဝမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} 5t1efrkm81olybr4dtrn9pwgsq4npcy 0 289265 1052467 1043166 2026-09-12T07:05:46Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ကဝမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည် 1052467 wikitext text/x-wiki '''အ.ထ.က (ခွဲ) နိဗ္ဗာန်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကဝမြို့နယ်]]၊ [[နိဗ္ဗာန်ရွာ၊ ကဝမြို့နယ်|နိဗ္ဗာန်ရွာ]]တွင်ရှိသည့် အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၅၂၆ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/kawa-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|17.144102843875878|96.55176287289594|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] [[ကဏ္ဍ:ကဝမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} j8keu0sv5kdyh8yglmgefv2h2ym5q3u 0 289266 1052468 1043167 2026-09-12T07:05:50Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ကဝမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည် 1052468 wikitext text/x-wiki '''အ.ထ.က (ခွဲ) သံဒင်း''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကဝမြို့နယ်]]၊ [[သံဒင်းရွာ၊ ကဝမြို့နယ်|သံဒင်းရွာ]]တွင်ရှိသည့် အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၉၂၁ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/kawa-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|17.111319044876904|96.653590129471|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] [[ကဏ္ဍ:ကဝမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} rgdpdr22771cmmknpr6wo6ve88l49pv 0 289267 1052469 1043170 2026-09-12T07:05:54Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ကဝမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည် 1052469 wikitext text/x-wiki '''အ.ထ.က (ခွဲ) ကျားတက်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကဝမြို့နယ်]]၊ [[ကျားတက်ရွာ၊ ကဝမြို့နယ်|ကျားတက်ရွာ]]တွင်ရှိသည့် အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၅၁၅ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/kawa-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] [[ကဏ္ဍ:ကဝမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} bed34p3b1bakkk5yooltmbm1ctghihf 0 289268 1052470 1043172 2026-09-12T07:05:58Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ကဝမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည် 1052470 wikitext text/x-wiki '''အ.ထ.က (ခွဲ) သက္ကလ''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကဝမြို့နယ်]]၊ [[သက္ကလမြို့]]တွင်ရှိသည့် အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၅၄၈ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/kawa-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] [[ကဏ္ဍ:ကဝမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} 2jroyaz7379lxw7fy10i7kf75znp87p 0 289269 1052471 1043173 2026-09-12T07:06:02Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ကဝမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည် 1052471 wikitext text/x-wiki '''အ.ထ.က (ခွဲ) ရှမ်းကန်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကဝမြို့နယ်]]၊ [[ရှမ်းကန်ရွာ၊ ကဝမြို့နယ်|ရှမ်းကန်ရွာ]]တွင်ရှိသည့် အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၃၇၇ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/kawa-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|17.029823826769093|96.45763441320001|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] [[ကဏ္ဍ:ကဝမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} oumt5u6lzi2m1kz734g8zx1waev8o6q 0 289270 1052472 1043174 2026-09-12T07:06:07Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ကဝမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည် 1052472 wikitext text/x-wiki '''အ.ထ.က (ခွဲ) ဘလောက်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကဝမြို့နယ်]]၊ [[ဘလောက်ရွာ၊ ကဝမြို့နယ်|ဘလောက်ရွာ]]တွင်ရှိသည့် အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၄၆၅ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/kawa-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] [[ကဏ္ဍ:ကဝမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} 6y2i6ym6sd2t6ihclrgxruqudsc7yxh 0 289271 1052473 1043175 2026-09-12T07:06:11Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ကဝမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည် 1052473 wikitext text/x-wiki '''အ.ထ.က (ခွဲ) မမောက်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကဝမြို့နယ်]]၊ [[မမောက်ရွာ၊ ကဝမြို့နယ်|မမောက်ရွာ]]တွင်ရှိသည့် အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၄၅၂ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/kawa-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] [[ကဏ္ဍ:ကဝမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} ocxum3r2j5r376044u4eoyu1gkhs6ns 0 289272 1052474 1043176 2026-09-12T07:06:14Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ကဝမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည် 1052474 wikitext text/x-wiki '''အ.ထ.က (ခွဲ) အဒူး''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကဝမြို့နယ်]]၊ [[အဒူးရွာ၊ ကဝမြို့နယ်|အဒူးရွာ]]တွင်ရှိသည့် အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၄၉၃ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/kawa-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|17.155676344825196| 96.66946533559666|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] [[ကဏ္ဍ:ကဝမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} ck4qulozanxpslkhefevu7ac1p292rw 0 289273 1052475 1043177 2026-09-12T07:06:19Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ကဝမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည် 1052475 wikitext text/x-wiki '''အ.ထ.က (ခွဲ) ကံဘဲ့''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကဝမြို့နယ်]]၊ [[ကံဘဲ့ရွာ၊ ကဝမြို့နယ်|ကံဘဲ့ရွာ]]တွင်ရှိသည့် အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၃၀၄ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/kawa-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|16.997009950502843|96.52098950859775|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] [[ကဏ္ဍ:ကဝမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} h5343stv9ph1e60cmglplih8ha47xx9 0 289283 1052476 1043219 2026-09-12T07:06:22Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ကဝမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည် 1052476 wikitext text/x-wiki '''အ.ထ.က (ခွဲ) ပင်ကလောင်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကဝမြို့နယ်]]၊ [[ပင်ကလောင်ရွာ၊ ကဝမြို့နယ်|ပင်ကလောင်ရွာ]]တွင်ရှိသည့် အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၅၄၇ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/kawa-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|17.148609268822337|96.73026304317108|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] [[ကဏ္ဍ:ကဝမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} boqpimubra8v6m1glu13h4xlmgwr54o 0 289284 1052477 1043222 2026-09-12T07:06:27Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ကဝမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည် 1052477 wikitext text/x-wiki '''အ.ထ.က (ခွဲ) မိုးဂနိမ်း''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကဝမြို့နယ်]]၊ [[မိုးကနိမ်းရွာ၊ ကဝမြို့နယ်|မိုးကနိမ်းရွာ]]တွင်ရှိသည့် အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၅၇၇ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/kawa-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|17.061994188197648|96.5104950520346|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] [[ကဏ္ဍ:ကဝမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} 3cuoz2f3hube9et3m028xdurk7o8hov 0 289285 1052478 1043293 2026-09-12T07:06:34Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ကဝမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည် 1052478 wikitext text/x-wiki '''အ.ထ.က (ခွဲ) ဈေးဖလုံ''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကဝမြို့နယ်]]၊ [[ဈေးဖလုံရွာ၊ ကဝမြို့နယ်|ဈေးဖလုံရွာ]]တွင်ရှိသည့် အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၆၂၄ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/kawa-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] [[ကဏ္ဍ:ကဝမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} s4z4p5iz9i47xm2228cc23l03nh2wyt 0 289299 1052479 1043273 2026-09-12T07:06:37Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ကဝမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည် 1052479 wikitext text/x-wiki '''အ.ထ.က (ခွဲ) သင်ဘန်းကန်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကဝမြို့နယ်]]၊ [[သင်ဘန်းကန်ရွာ၊ ကဝမြို့နယ်|သင်ဘန်းကန်ရွာ]] တွင်ရှိသည့် အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၄၄၄ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/kawa-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|17.08867439815478| 96.64892383014003|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] [[ကဏ္ဍ:ကဝမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} k2l6w64mghogdsb5hozcewlb1xpimhp 0 289300 1052480 1043274 2026-09-12T07:06:41Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ကဝမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည် 1052480 wikitext text/x-wiki '''အ.ထ.က (ခွဲ) ကံတော်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကဝမြို့နယ်]]၊ တွင်ရှိသည့် အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၃၅၁ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/kawa-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] [[ကဏ္ဍ:ကဝမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} mwpypuhgyi12vt3xxo4ol8svoqvbna6 0 289301 1052481 1043275 2026-09-12T07:06:45Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ကဝမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည် 1052481 wikitext text/x-wiki '''အ.ထ.က (ခွဲ) ဘိုတဲ''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကဝမြို့နယ်]]၊ [[ဗိုလ်တဲရွာ၊ ကဝမြို့နယ်|ဗိုလ်တဲရွာ]] တွင်ရှိသည့် အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၄၀၉ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/kawa-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] [[ကဏ္ဍ:ကဝမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} nokt7sq4jtjb9yvqhmgtfnjy23igjji 0 289302 1052482 1043277 2026-09-12T07:06:48Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ကဝမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည် 1052482 wikitext text/x-wiki '''အ.ထ.က (ခွဲ) စက်ကုန်း''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကဝမြို့နယ်]]၊ [[ဇင်းရွေးကုန်းရွာ၊ ကဝမြို့နယ်|စက်ကုန်းရွာ]] တွင်ရှိသည့် အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၂၆၁ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/kawa-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|17.03454298042788| 96.4752046578879|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] [[ကဏ္ဍ:ကဝမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} jo8zes5ylf7tmnl80bq95vtfs294kq4 0 289303 1052483 1043278 2026-09-12T07:06:51Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ကဝမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည် 1052483 wikitext text/x-wiki '''အ.ထ.က (ခွဲ) အောင်ကောင်းညွန့်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကဝမြို့နယ်]]၊ [[အောင်ကောင်းညွန့်ရွာ၊ ကဝမြို့နယ်|အောင်ကောင်းညွန့်ရွာ]] တွင်ရှိသည့် အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၄၃၉ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/kawa-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|17.10355515528622|96.74966547736904|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] [[ကဏ္ဍ:ကဝမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} 820p8tuogtzjgzvvseczrhf7vucqdg3 0 289304 1052484 1043279 2026-09-12T07:06:54Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ကဝမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည် 1052484 wikitext text/x-wiki '''အ.ထ.က (ခွဲ) ခမွန်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကဝမြို့နယ်]]၊ [[ခမွန်ရွာ၊ ကဝမြို့နယ်|ခမွန်ရွာ]] တွင်ရှိသည့် အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၂၁၉ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/kawa-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|16.99394543692506| 96.57619477933659|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] [[ကဏ္ဍ:ကဝမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} 6u26d12qp0axjuw2roaugatblzeww2p 0 289307 1052485 1043286 2026-09-12T07:06:59Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ကဝမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည် 1052485 wikitext text/x-wiki '''အ.ထ.က (ခွဲ) မဂ္ဂဘင်း''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကဝမြို့နယ်]]၊ [[မက္ကဘင်းရွာ၊ ကဝမြို့နယ်|မဂ္ဂဘင်းရွာ]] တွင်ရှိသည့် အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၄၂၉ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/kawa-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|16.998323341300903|96.62453649315326|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] [[ကဏ္ဍ:ကဝမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} tamqexa5y5913989wmr6mhldrrac1s8 0 289308 1052486 1043287 2026-09-12T07:07:02Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ကဝမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည် 1052486 wikitext text/x-wiki '''အ.ထ.က (ခွဲ) သမှဲ့ချောင်း''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကဝမြို့နယ်]]၊ [[သမဲ့ချောင်းရွာ၊ ကဝမြို့နယ်|သမဲ့ချောင်းရွာ]] တွင်ရှိသည့် အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၁၅၂ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/kawa-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] [[ကဏ္ဍ:ကဝမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} cd3rjtjokxkouf6wmosum326o2fkxjy 0 289309 1052487 1043289 2026-09-12T07:07:05Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ကဝမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည် 1052487 wikitext text/x-wiki '''အ.ထ.က (ခွဲ) အောင်မြေ''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကဝမြို့နယ်]]၊ [[အောင်မြေရွာ၊ ကဝမြို့နယ်|အောင်မြေရွာ]] တွင်ရှိသည့် အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၃၅၄ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/kawa-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|17.01841345235525|96.7663608440615|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] [[ကဏ္ဍ:ကဝမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} oofsklyvzi53xtyoz4kbc8yrfyoe5in 0 289311 1052488 1043294 2026-09-12T07:07:09Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ကဝမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည် 1052488 wikitext text/x-wiki '''အ.ထ.က (ခွဲ) မြောက်ဈေးဖလုံ''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကဝမြို့နယ်]]၊ [[ဈေးဖလုံရွာ၊ ကဝမြို့နယ်|ဈေးဖလုံရွာ]]တွင်ရှိသည့် အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၃၇၃ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/kawa-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|17.18043804670917| 96.65620292527183|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] [[ကဏ္ဍ:ကဝမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} o9m7v47yd3xu2kyd5eprtq24v8bp1qk 0 289312 1052489 1043295 2026-09-12T07:07:12Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ကဝမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည် 1052489 wikitext text/x-wiki '''အ.ထ.က (ခွဲ) ကံပေါက်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကဝမြို့နယ်]]၊ [[ကန်ပေါက်ရွာ၊ ကဝမြို့နယ်|ကန်ပေါက်ရွာ]] တွင်ရှိသည့် အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၂၃၅ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/kawa-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] [[ကဏ္ဍ:ကဝမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} 9b8rzq37bx9ipu62ytz2zlt4tj0j08l 0 289320 1052490 1043338 2026-09-12T07:07:15Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ကဝမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည် 1052490 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က - သုံးခွ''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကဝမြို့နယ်]]၊ [[သုံးခွရွာ၊ ကဝမြို့နယ်|သုံးခွရွာ]] တွင်ရှိသည့် အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၁၅၉ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/kawa-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] [[ကဏ္ဍ:ကဝမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} n38o51nw1p0inbhu8k5zx8q6ixuhjjn 0 289321 1052491 1043339 2026-09-12T07:07:19Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ကဝမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည် 1052491 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က - ဖိုးရိုးစု''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကဝမြို့နယ်]]၊ [[ဖိုရိုးစုရွာ၊ ကဝမြို့နယ်|ဖိုးရိုးစုရွာ]] တွင်ရှိသည့် အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၂၃၃ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/kawa-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|17.074190957576224|96.6516546545553|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] [[ကဏ္ဍ:ကဝမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} lwyhgr3o46aoavhskdd8wgpjli1futm 0 289322 1052492 1043343 2026-09-12T07:07:22Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ကဝမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည် 1052492 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က - သက္ကလအသင်း''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကဝမြို့နယ်]]၊ [[သက္ကလအသင်းရွာ၊ ကဝမြို့နယ်|သက္ကလအသင်းရွာ]] တွင်ရှိသည့် အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၂၅၀ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/kawa-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] [[ကဏ္ဍ:ကဝမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} dwxgw81xyd72mwvbdximn31e01x50ht 0 289323 1052493 1043345 2026-09-12T07:07:25Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ကဝမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည် 1052493 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က - ကသစ်ပင်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကဝမြို့နယ်]]၊ [[ကသစ်ပင်ရွာ၊ ကဝမြို့နယ်|ကသစ်ပင်ရွာ]] တွင်ရှိသည့် အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၂၁၆ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/kawa-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] [[ကဏ္ဍ:ကဝမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} fv9zbiprzwif4nlgucw98o0wd6yk7sz 0 289324 1052494 1043348 2026-09-12T07:07:29Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ကဝမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည် 1052494 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က - ရွှေဘုံစု''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကဝမြို့နယ်]]၊ [[ရွှေပုံစုရွာ၊ ကဝမြို့နယ်|ရွှေပုံစုရွာ]] တွင်ရှိသည့် အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၃၆၉ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/kawa-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] [[ကဏ္ဍ:ကဝမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} eo2lq6mathhvt80sh8c32t17bwvuu8l 0 289325 1052495 1043350 2026-09-12T07:07:32Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ကဝမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည် 1052495 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က - ကံလှ''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကဝမြို့နယ်]]၊ [[ကံလှရွာ၊ ကဝမြို့နယ်|ကံလှရွာ]] တွင်ရှိသည့် အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၃၉၁ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/kawa-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|17.034671015542344|96.78193469030201|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] [[ကဏ္ဍ:ကဝမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} 6a155x2lal35le4xmt93faq28i37c7l 0 289372 1052496 1043553 2026-09-12T07:07:35Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ကဝမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည် 1052496 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က - ရစ်ကန်ဘူတာ''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကဝမြို့နယ်]]၊ [[ရစ်ကန်ဘူတာရွာ၊ ကဝမြို့နယ်|ရစ်ကန်ဘူတာရွာ]] တွင်ရှိသည့် အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၄၂၃ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/kawa-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] [[ကဏ္ဍ:ကဝမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} byme575um5t1zoy9n0l5qgnnfvtdnz1 0 289373 1052497 1043555 2026-09-12T07:07:40Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ကဝမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည် 1052497 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က - လက်ပံခါးရှည်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကဝမြို့နယ်]]၊ [[လက်ပံခါးရှည်ရွာ၊ ကဝမြို့နယ်|လက်ပံခါးရှည်ရွာ]] တွင်ရှိသည့် အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၂၉၂ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/kawa-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] [[ကဏ္ဍ:ကဝမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} 4jsuolcftt8llb7kuwmdyfhhhypwluc 0 289374 1052443 1043558 2026-09-12T07:01:30Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ကဝမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည် 1052443 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က - ချမ်းသာကြီး''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကဝမြို့နယ်]]၊ [[ချမ်းသာကြီးရွာ၊ ကဝမြို့နယ်|ချမ်းသာကြီးရွာ]] တွင်ရှိသည့် အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၃၅၅ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/kawa-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|16.983688239052388| 96.68185426392431|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] [[ကဏ္ဍ:ကဝမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} b85czcxb1fugvw4wnwtv163d5qvgnyu 0 289407 1052444 1043666 2026-09-12T07:01:45Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ကဝမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည် 1052444 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က - အောင်သပြေ'' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကဝမြို့နယ်]]၊ [[အောင်သပြေရွာ၊ ကဝမြို့နယ်|အောင်သပြေရွာ]] တွင်ရှိသည့် အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၂၄၇ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/kawa-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] [[ကဏ္ဍ:ကဝမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} dhpusnz6w7im42u88nk1c9y6kur80qk 0 289408 1052445 1044372 2026-09-12T07:01:54Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ကဝမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည် 1052445 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က - သာယာကုန်း''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကဝမြို့နယ်]]၊ [[သာယာကုန်းရွာ၊ ကဝမြို့နယ်|သာယာကုန်းရွာ]] တွင်ရှိသည့် အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၂၄၃ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/kawa-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|17.018827123848983| 96.55156358992522|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] [[ကဏ္ဍ:ကဝမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} o2bpxviaz4tu0gnjg58c8u5niohl5pu 0 289409 1052446 1043671 2026-09-12T07:02:00Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ကဝမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည် 1052446 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က - ပေါက်ကုန်းကြီး ''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကဝမြို့နယ်]]၊ [[ပေါက်ကုန်းကြီးရွာ၊ ကဝမြို့နယ်|ပေါက်ကုန်းကြီးရွာ]] တွင်ရှိသည့် အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၅၂၈ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/kawa-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] [[ကဏ္ဍ:ကဝမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} aprnchzl89pc0nne3ikqo1kn2qns0qw 0 289410 1052447 1043673 2026-09-12T07:02:08Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ကဝမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည် 1052447 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က - အောင်နိုင်ကြီး''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကဝမြို့နယ်]]၊ [[အောင်နိုင်ကြီးရွာ၊ ကဝမြို့နယ်|အောင်နိုင်ကြီးရွာ]] တွင်ရှိသည့် အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၂၁၈ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/kawa-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] [[ကဏ္ဍ:ကဝမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} hfwv9vl154xnpt8waumlny107qssm20 0 289411 1052448 1043674 2026-09-12T07:02:18Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ကဝမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည် 1052448 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က - နှမ်းတောင်း''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကဝမြို့နယ်]]၊ [[နှမ်းတောင်းရွာ၊ ကဝမြို့နယ်|နှမ်းတောင်းရွာ]] တွင်ရှိသည့် အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၂၆၉ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/kawa-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] [[ကဏ္ဍ:ကဝမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} o5t2yfjrn2qussvf6nu9jdoxi4ciwal 0 289412 1052449 1043676 2026-09-12T07:02:46Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ကဝမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည် 1052449 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က - အောင်ကံလှိုင်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကဝမြို့နယ်]]၊ [[အောင်ကံလှိုင်ရွာ၊ ကဝမြို့နယ်|အောင်ကံလှိုင်ရွာ]] တွင်ရှိသည့် အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၂၄၇ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/kawa-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] [[ကဏ္ဍ:ကဝမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} izoks9tiebk44x7sopcs49gjcuooy3v 0 289413 1052450 1043678 2026-09-12T07:02:53Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ကဝမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည် 1052450 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က - ရွှေပေါက်ပင်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကဝမြို့နယ်]]၊ [[ရွှေပေါက်ပင်ရွာ၊ ကဝမြို့နယ်|ရွှေပေါက်ပင်ရွာ]] တွင်ရှိသည့် အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၂၃၃ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/kawa-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|17.030322178947596|96.70590405637404|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] [[ကဏ္ဍ:ကဝမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} lg6bwsaxd3gfkdkrf04u3v49c9t8bn9 0 289414 1052451 1043681 2026-09-12T07:03:00Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ကဝမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည် 1052451 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က - ထဲနန်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကဝမြို့နယ်]]၊ [[ထဲနံရွာ၊ ကဝမြို့နယ်|ထဲနန်ရွာ]] တွင်ရှိသည့် အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၁၈၆ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/kawa-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|17.059127348056933| 96.54507641023292|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] [[ကဏ္ဍ:ကဝမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} 2t2y8plkgh2ko79thzc3v9qj9jjxyj2 0 289415 1052452 1043682 2026-09-12T07:03:07Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ကဝမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည် 1052452 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က - ချောင်းဂွ''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကဝမြို့နယ်]]၊ [[ချောင်းဂွရွာ၊ ကဝမြို့နယ်|ချောင်းဂွရွာ]] တွင်ရှိသည့် အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၁၄၇ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/kawa-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] [[ကဏ္ဍ:ကဝမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} hpc21eh0iwqwgy7k4wea1b1o7tsajob 0 289416 1052453 1043684 2026-09-12T07:03:13Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ကဝမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည် 1052453 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က - ရွှေကံသာ''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကဝမြို့နယ်]]၊ [[ရွှေကန်သာရွာ၊ ကဝမြို့နယ်|ရွှေကံသာရွာ]] တွင်ရှိသည့် အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၁၇၈ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/kawa-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|17.10642990647599| 96.70151586043528|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] [[ကဏ္ဍ:ကဝမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} 4p0zp8z191irv6u1yg7rt663n2b3g9f 0 289417 1052454 1043686 2026-09-12T07:03:18Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ကဝမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည် 1052454 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က - အောင်ပင်သာ''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကဝမြို့နယ်]]၊ [[အောင်ပင်သာရွာ၊ ကဝမြို့နယ်|အောင်ပင်သာရွာ]] တွင်ရှိသည့် အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၂၈၃ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/kawa-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|17.069980294980535|96.73770441995663|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] [[ကဏ္ဍ:ကဝမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} b8nt78pk7twj6os5e0gbabiq7l888wl 0 291328 1052499 1051875 2026-09-12T08:26:47Z Zawzawaungthwin 100038 တာပြန်ကျိုးခြင်း 1052499 wikitext text/x-wiki {{Infobox event | title = ၂၀၂၆ လေးမျက်နှာ ရေကြီးမှု | date = ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၃၀ ရက် | time = ည ၁၀:၄၂ နာရီ (စတင်ဖြစ်ပွားချိန်) | duration = ဇူလိုင်လ ၃၀ ရက်မှ စက်တင်ဘာလ ၈ ရက် (ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည့်ကာလ) | location = [[လေးမျက်နှာမြို့နယ်]]၊ [[ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[မြန်မာနိုင်ငံ]] | coordinates = | map = {{Location map | Myanmar | lat = 17.5944 | long = 95.1833 | width = 250 | label = လေးမျက်နှာမြို့နယ် | position = right | caption = မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း တည်နေရာပြမြေပုံ }} | cause = ငဝန်မြစ်ရေ မြင့်တက်ခြင်းနှင့် ငဝန်ရေကာတာ အောက်ခံမြစ်ကျိုးအင်းသဲကြောမှ ထူးပေါက်ခြင်း | impact = လေးမျက်နှာ၊ ဟင်္သာတ၊ ရေကြည်၊ ငါးသိုင်းချောင်း၊ ကျုံပျော်နှင့် ကျောင်းကုန်းမြို့နယ်များရှိ ရပ်ကွက် (၁၉) ခုနှင့် ကျေးရွာအချို့ ရေကြီးရေလျှံမှုဖြစ်ပွား | fatalities = ၂ ဦး<ref>{{Cite web |date=2026-08-05 |title=လေးမျက်နှာ ရေကြီးမှု လူ ၂ ဦးသေဆုံး |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/ckg698w1lldo |access-date=2026-09-08 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> | injuries = မသိရှိရ }} '''၂၀၂၆ လေးမျက်နှာ ရေကြီးမှု''' သည် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လနှောင်းပိုင်းမှ စက်တင်ဘာလ ၈ ရက်နေ့အထိ [[ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဟင်္သာတခရိုင်]]၊ [[လေးမျက်နှာမြို့နယ်]]တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော သဘာဝဘေးအန္တရာယ်နှင့် ရေကာတာအရေးပေါ် အခြေအနေတစ်ရပ် ဖြစ်သည်။ မိုးသည်းထန်စွာရွာသွန်းမှုနှင့် ငဝန်မြစ်ရေ မြင့်တက်လာမှုတို့ကြောင့် လေးမျက်နှာမြို့နယ်၊ ဂျမ်းကုန်းကျေးရွာအနီးရှိ ငဝန်မြစ်ရေကာတာ၏ အောက်ခံမြစ်ကျိုးအင်း သဲကြောမှတဆင့် ထူးပေါက်၍ ရေဖြတ်သန်းစီးဆင်းခဲ့ခြင်းကြောင့် ဇူလိုင်လ ၃၀ ရက် ည ၁၀ နာရီ ၄၂ မိနစ်တွင် တာတမံနိမ့်ကျကာ ရေကျော်စီးဝင်မှု စတင်ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=လေးမျက်နှာမြို့နယ်၌ မြစ်ရေထပ်တိုးသဖြင့် ရေလွှမ်းဧရိယာပိုကျယ်လာ၊ ကူညီကယ်ဆယ်ရေး အမြန်လိုအပ် |url=https://burmese.dvb.no/post/715751 |access-date=2026-09-08 |website=DVB Burmese |language=my}}</ref> အဆိုပါရေကျော်စီးဝင်မှုကြောင့် လေးမျက်နှာမြို့နယ်အပြင် [[ဟင်္သာတမြို့နယ်]]၊ [[ရေကြည်မြို့နယ်]]၊ [[ငသိုင်းချောင်းမြို့|ငါးသိုင်းချောင်း]]၊ [[ကျုံပျော်မြို့နယ်]]နှင့် [[ကျောင်းကုန်းမြို့နယ်]]တို့ရှိ ရပ်ကွက် (၁၉) ခုနှင့် ကျေးရွာအချို့တွင်ပါ ရေကြီးရေလျှံမှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-08-05 |title=ငဝန်မြစ် တာဘောင်ကျိုးပြီး ၆ ရက်- လေးမျက်နှာရေဘေး ဘာကြောင့် ပိုဆိုးလာနိုင်သလဲ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c04kvldern7o |access-date=2026-09-08 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> == ဖြစ်စဥ်ဖြစ်ပွားခြင်း == ငဝန်ရေကာတာသည် လေးမျက်နှာမြို့နယ်အတွင်း တာမိုင် ၁၉/၁ မှ ၃၉/၀ အထိ မိုင် ၂၀ ခန့် ရှည်လျားပြီး မြို့ပေါ်ရပ်ကွက် (၅) ခုနှင့် ကျေးရွာအုပ်စု (၂၁) အုပ်စုတို့ကို ကာကွယ်ပေးထားသည်။ ယခုနှစ် ဇူလိုင်လနှောင်းပိုင်းကာလအတွင်း ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးတွင် မိုးသည်းထန်စွာ ရွာသွန်းမှုနှင့် ငဝန်မြစ်ရေ မြင့်တက်လာမှုတို့ကြောင့် ငဝန်ရေကာတာ၏ အောက်ခံမြစ်ကျိုးအင်း သဲကြောမှ ထူးပေါက်၍ ရေဖြတ်သန်းစီးဆင်းခဲ့သည်။ဇူလိုင်လ ၃၀ ရက် ညပိုင်းတွင် လေးမျက်နှာမြို့နယ်၊ ဂျမ်းကုန်းကျေးရွာအနီးရှိ ငဝန်မြစ်ရေကာတာဘောင် ကျိုးပေါက်ခဲ့ပြီး အဆိုပါ တာကျိုးပေါက်သည့်နေရာသည် နောက်ပိုင်းတွင် ပေ ၂၀၀ ကျော်အထိ ကျယ်လာခဲ့သည်။ တာဘောင်ကျိုးပေါက်ပြီးနောက် ရေများ တဟုန်ထိုး အလုံးအရင်းနှင့် ဝင်ရောက်လာခဲ့ကာ ပုံမှန်နှစ်စဉ် မြစ်ရေကြီးခြင်းနှင့် မတူဘဲ ဗြုန်းစားကြီး ပေါက်ထွက်ခဲ့ခြင်းကြောင့် ဒေသခံများမှာ ကြိုတင်ပြင်ဆင်ချိန်မရဘဲ ကိုယ်လွတ်ရုန်း ထွက်ပြေးခဲ့ကြရကာ စားသောက်စရာနှင့် အသုံးအဆောင်များကိုပင် သယ်ယူနိုင်ခြင်းမရှိဘဲ ခါးဝတ်ခါးစားဖြင့် ထွက်ပြေးခဲ့ကြရသည်။ တာနိမ့်ကျပြီး ရေကျော်စီးဝင်မှုနှင့် တာကျိုးပေါက်မှုတို့ကြောင့် ဇူလိုင်လ ၃၀ ရက် ည ၁၀ နာရီ ၄၂ မိနစ်တွင် စတင်ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2026-08-02 |title=ငဝန်မြစ်ရေကာတာကျိုးပေါက်လို့ ရေဘေးသင့်သူ သောင်းချီရှိနေ၊ ပိတ်မိနေသူတွေ ကျန်နေဆဲ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/2026/08/02/ngawon-river-dam-breach-tens-thousands-of-people-affected-in-irrawaddy-region/ |access-date=2026-09-08 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> ငဝန်ရေကာတာ ကျိုးပေါက်မှုကြောင့် ရေတက်မြန်လာပြီး လေးမျက်နှာမြို့ပေါ်ရှိ ရပ်ကွက် (၅) ခုအပြင် ညောင်ပင်ဝဲ၊ မသဲကုန်း၊ ရွှေကညင်ပင်ကျောင်း၊ သရက်ကန်၊ လေးအိမ်တန်း၊ ဂျမ်းကုန်း၊ ကျွန်းတဲနှင့် ကွမ်းခြံကုန်း စသည့်ကျေးရွာများ ရေနစ်မြုပ်ခဲ့သည်။ မိုးရွာ၍ ရေကြီးနစ်မြုပ်သလို ကွက်၍နစ်မြုပ်ခြင်းမျိုး မဟုတ်ဘဲ ဒေသတစ်ခုလုံး ရေလွှမ်းမိုးနစ်မြုပ်သွားသည့် သဘောမျိုးဖြစ်ပေါ်ခဲ့ပြီး အိုင်သပြုမြို့နှင့် အခြားအောက်ပိုင်းဒေသများအထိ ရေဆက်လက် ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ရေဘေးဒဏ်ကြောင့် လူသေဆုံးမှုများလည်း ရှိလာခဲ့ရာ ဩဂုတ်လ ၃ ရက် ညနေပိုင်းတွင် လေးမျက်နှာမြို့ အမှတ် (၃) ရပ်ကွက်ရှိ ရေမြုပ်နေသော နေအိမ်တစ်လုံးအတွင်း၌ အသက် ၆၉ နှစ်အရွယ် အမျိုးသမီးကြီးတစ်ဦး သေဆုံးနေသည်ကို တွေ့ရှိခဲ့ရသည်။ ထို့အပြင် ဩဂုတ်လ ၅ ရက်နေ့တွင်လည်း အိုင်သပြုကျေးရွာ အောင်မင်္ဂလာရပ်ကွက်အတွင်း ရေစီးနှင့် မျောပါသွားခဲ့သော အသက် ၂၀ ကျော်အရွယ် အမျိုးသားတစ်ဦး၏ ရုပ်အလောင်းကို ကူညီကယ်ဆယ်ရေးအဖွဲ့များက ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ရသဖြင့် ရေဘေးကြောင့် သေဆုံးသူ ၂ ဦး ရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2026-08-05 |title=လေးမျက်နှာရေဘေး လူ နှစ်ဦး သေဆုံး၊ ရေဘေးသင့်သူ သုံးသောင်းကျော်အထိ ရှိလာ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/2026/08/05/dam-breaches-two-dead-more-than-thirty-thousand-people-affected/ |access-date=2026-09-08 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> အစိုးရဘက်ကမူ ဤရေကာတာကျိုးပေါက်မှု နောက်ဆက်တွဲ သေဆုံးသူ၊ ပျောက်ဆုံးနေသူများနှင့် ပတ်သက်၍ အသေးစိတ် ထုတ်ပြန်ထားခြင်း မရှိပေ။ သို့သော် အစိုးရ၏ ထုတ်ပြန်ချက်များအရ ရေဘေးသင့်ဧရိယာနှင့် လူဦးရေမှာ ရက်အလိုက် အလွန်အမင်း တိုးတက်လာခဲ့သည်။ ဩဂုတ်လ ၄ ရက်နေ့ညနေပိုင်းအထိ စာရင်းများအရ ရပ်ကွက် (၅) ခုနှင့် ကျေးရွာ (၁၀၆) ရွာတို့မှ အိမ်ခြေ ၇,၇၃၄ လုံး၊ လူဦးရေ ၃၂,၆၀၇ ဦးအထိ ရေဘေးသင့်လျက်ရှိသည်။ ယခင် ဩဂုတ် ၂ ရက်နေ့က ရေဘေးသင့်လူဦးရေ ၁၄,၀၅၆ ဦးသာ ရှိခဲ့ရာမှ နှစ်ရက်အတွင်း လူဦးရေ ၁၈,၅၅၁ ဦးနှင့် အိမ်ခြေ ၃,၁၅၈ လုံးမှ ၇,၇၃၄ လုံးအထိ တိုးလာခဲ့ပြီး ရေဘေးသင့်ရွာအရေအတွက်မှာလည်း ၁၄ ရွာမှ ၁၀၆ ရွာအထိ မြင့်တက်လာခဲ့သည်။လူမှုကူညီရေးအဖွဲ့များ၏ ပြောကြားချက်အရ လေးမျက်နှာ၊ ရေကြည်၊ ကျုံပျော်၊ ငါးသိုင်းချောင်းနှင့် ဟင်္သာတမြို့နယ်များပါ ရွာများနှင့် လယ်ကွင်းများပါ မကျန် ရေနစ်မြုပ်လာနေပြီဖြစ်ကာ၊ လေးမျက်နှာ-အိုင်သပြု-ငါးသိုင်းချောင်း လမ်းပေါ်ရှိ တံတားတစ်စင်း ရေတိုက်စားခံရပြီး ကျိုးကျသွားခဲ့သလို ပုသိမ်-ဟင်္သာတ-ကြံခင်း မီးရထားလမ်းပိုင်းလည်း ရေနစ်မြုပ်နေသဖြင့် ဩဂုတ်လ ၄ ရက်နေ့မှစ၍ ရထားပြေးဆွဲမှုကို ယာယီရပ်ဆိုင်းထားရသည်။<ref>{{Cite web |date=2026-08-04 |title=ရေဘေးသင့် လေးမျက်နှာမြို့တွင်း အခြေအနေ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cnvne8e8161o |access-date=2026-09-08 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> == ထိခိုက်ခံစားရသည့် မြို့နယ်များအတွင်း ရေဝင်ရောက်မှု အမြင့်ဆုံး အခြေအနေ == လေးမျက်နှာမြို့နယ်ရှိ ငဝန်ရေကာတာ တာတမံနိမ့်ကျမှုနှင့် ရေကျော်စီးဝင်မှုများကြောင့် အနီးဝန်းကျင်ရှိ မြို့နယ်များတွင်ပါ ရေကြီးရေလျှံမှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး မြစ်ရေဝင်ရောက်မှု အမြင့်ဆုံးစံချိန်များ မှတ်တမ်းတင်နိုင်ခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် ရေကြည်မြို့နယ်တွင် ဩဂုတ်လ ၂၄ ရက်နေ့၌ ငဝန်မြစ်ရေသည် ၁၁ ပေ ၂ လက်မခန့်အထိ အမြင့်ဆုံး ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး၊ ငါးသိုင်းချောင်းမြို့တွင်လည်း ဩဂုတ်လ ၂၃ ရက်နေ့၌ မြစ်ရေ ၁၀ ပေ ၉ လက်မခန့်အထိ အမြင့်ဆုံး စီးဝင်ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ကျုံပျော်မြို့နယ်တွင် ဩဂုတ်လ ၃၀ ရက်နေ့၌ မြစ်ရေ ၈ ပေ ၁ လက်မခန့်အထိ မြင့်တက်ဝင်ရောက်ခဲ့သကဲ့သို့ ကျောင်းကုန်းမြို့နယ်တွင်လည်း ၎င်းနေ့ရက်၌ပင် ရေအမှတ် ၇ ပေ ၁ လက်မခန့်အထိ အမြင့်ဆုံး ရေဝင်ရောက်မှုများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးအတွင်း မြို့နယ်ခြောက်မြို့နယ်ရှိ ရပ်ကွက် ၁၉ခုနှင့် ကျေးရွာအချို့ ရေဝင်ရောက်ခဲ့သဖြင့် ကူညီကယ်ဆယ်ရေးနှင့် တားဆီးကာကွယ်ရေးဆက်လက်ဆောင်ရွက် |url=http://www.moi.gov.mm/news/87799 |access-date=2026-09-08 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးအတွင်း မြို့နယ် ခြောက်မြို့နယ်ရှိ ရပ်ကွက် ၁၉ ခုနှင့် ကျေးရွာအချို့ ရေဝင်ရောက်မှုဖြစ်ပွား ကူညီကယ်ဆယ်ရေးနှင့် တားဆီးကာကွယ်ရေးလုပ်ငန်းများ အင်တိုက်အားတိုက် ဆက်လက်ဆောင်ရွက်ပေးလျက်ရှိ |url=http://www.moi.gov.mm/news/87563 |access-date=2026-09-08 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> ယင်းအပြင် ဩဂုတ် ၂၅ ရက် နံနက်ပိုင်းမှစ၍ ညောင်တုန်းမြို့နယ် ဂန်ချောင်းကျေးရွာအနီး ညောင်တုန်းကျွန်းတာ (ဧရာဝတီမြစ်ခွဲ) တာမိုင် ၁၁/၆ နှင့် ၁၁/၇ ကြားနေရာ၌ တိုးမြစ်၏ မြစ်ကမ်းရေတိုက်စားမှုကြောင့် ညောင်တုန်းကျွန်းတာ (ဧရာဝတီမြစ်ခွဲ) တွင် အလျား ပေ ၃၀၀၊ အနံ ၄၅ ပေခန့် တာကိုယ်ထည်တိုက်စားကာ အိပဲ့ကျမှုဖြစ်ပွားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ညောင်တုန်းမြို့နယ် ဂန်ချောင်းကျေးရွာအနီး ညောင်တုန်းကျွန်းတာ (ဧရာဝတီမြစ်ခွဲ) တာကိုယ်ထည်တိုက်စားခံရမှု တားဆီးကာကွယ်ရေးလုပ်ငန်းများ အင်တိုက်အားတိုက် ဆက်လက်ဆောင်ရွက်ပေးလျက်ရှိ |url=http://www.moi.gov.mm/news/87795 |access-date=2026-09-08 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> == တာတမံအရေးပေါ်ကာကွယ်ရေးနှင့် ရေဝင်လမ်းကြောင်း ထိန်းချုပ်ခြင်း == ၂၀၂၆ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၈ ရက်နေ့တွင် ရေကြီးရေလျှံမှစတင်ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ရေဝင်လမ်းကြောင်းကို စတင် ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ကြသည်။ထိုသို့ဆောင်ရွက်ခဲ့ရာတွင် ရေဝင်လမ်းကြောင်းအတွင်း Geo-bags အိတ်ကြီးများချခြင်း၊ ပန်းတာ၏ လက်ဝဲဘက်ခြမ်းနှင့် လက်ယာဘက်ခြမ်းတို့တွင် ရေတိုက်စားမှုမှကာကွယ်ရန် သဲအိတ် ၁၀၀ ပါ နိုင်လွန်ပိုက်ကြိုးဖြင့်ထုပ်ပိုးထားသည့် သဲအိတ်တွဲများချခြင်း၊ ဧရာမောင်သောင်တူးစက်ကြီး ရေယာဉ် တွဲဖြင့် သဲတူးဖော်ပြီး ပန်းတာရေဝင်လမ်းအနီးသို့ သဲမှုတ်သွင်းခြင်း၊ ပန်းတာရေဝင်လမ်း ပိတ်ဆို့ ကာကွယ်ရန်အတွက် ဒဂုန်စာမရီ ရေယာဉ်နှင့် မြဟန်တိုး ရေယာဉ်တို့ဖြင့် Geo-bags အိတ်များချခြင်း၊ ရွှေစင်ကြယ်နှင့် ရွှေနန်းတော် ဆောက်လုပ်ရေးရေယာဉ်များက Steel Sheet Pile များကို ကရိန်းနှင့် Silent Pile Driver, Electric Vibratoury Pile Hammer များ အသုံးပြု၍ ရိုက်သွင်းခြင်း၊ Steel Sheet Pile ပိုမိုတည်ငြိမ်ခိုင်ခံ့စေရန် အနောက်ဘက်မှ ထောက်ကန်ပေးနိုင်ရေး အတွက် သဲအိတ်များချခြင်း၊ Split Barge ရေယာဉ်ဖြင့် ရေယာဉ်အလယ်ပိုင်းမှ ဝမ်းဖွင့်ချသည့် စနစ်ကို အသုံးပြု၍ Geo-Bag သဲအိတ်ကြီးများချခြင်း၊ ရေဝင်လမ်း ပိတ်ဆို့ကာကွယ်ရန် CB တွဲခွံ ၈၀ ပေ × ၁၈ ပေ × ၉ ပေ အတွင်း သဲ၊ ကျောက် ထည့်သွင်း နစ်မြုပ်ဆောင်ရွက်ခြင်း အစရှိသည့် နည်းလမ်းများကို အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |title=တာကျိုးပေါက်ပိတ်ဆို့မှုအပြီး ထပ်မံထိခိုက်မှုရှိခဲ့သဖြင့် လေးမျက်နှာမြို့၌ ရေပြန်လည်ထပ်တိုးဝင်ရောက်မှုရှိလာ |url=https://news-eleven.com/article/315019 |access-date=2026-09-12 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> ငဝန်တာကို ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးအစိုးရအဖွဲ့က ထိန်းချုပ်နိုင်ပြီဟု စက်တင်ဘာ ၈ ရက်တွင် ကြေညာခဲ့သော်လည်း၊ နောက်တစ်ရက်ဖြစ်သော စက်တင်ဘာ ၉ ရက် ည ၉ နာရီဝန်းကျင်တွင် မူလပြုပြင်ထားသည့်နေရာမှ ပေ ၃၀ ခန့် ထပ်မံပွင့်ထွက်သွားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ငဝန်တာပြန်ကျိုးပေါက်ပြီး အိုင်သပြုတွင် လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး ပြတ်တောက်လုနီးပါးဖြစ်နေ |url=https://burmese.dvb.no/post/952449 |access-date=2026-09-12 |website=DVB Burmese |language=my}}</ref> == ဖတ်ရှုရန် == * [[၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံ ရေကြီးမှု]] == ကိုးကား == {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားသော ရေကြီးမှုများ]] [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၆ သဘာဝဘေးအန္တရာယ်များ]] q7wilia604q2q6fvp8sz6b8ytonyyhr 0 291363 1052414 1052307 2026-09-12T06:13:23Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* စိုက်ပျိုးရေး */ 1052414 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = တိုယမခရိုင် | native_name = {{nobold|{{lang|ja|富山県}}}} | settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]] | image_skyline = {{multiple image | total_width = 300 | caption_align = center | border = infobox | perrow = 1/2/2/2 | image1 = Tateyama Mountains and Onna-iwa viewed from Amaharashi Coast 20190309134344.jpg | caption1 = Tateyama Mountain Range and [[Toyama Bay]] | image2 = 立山雪の大谷20220507-IMG 2206.jpg | caption2 = [[Tateyama Kurobe Alpine Route|Snow wall in Tateyama Kurobe Alpine Route]] | image3 = 相倉合掌造り集落20221105-IMG 4698.jpg | caption3 = [[Gokayama]] | image4 = チューリップフェア.jpg | caption4 = [[Tulip|Tonami Tulip Fair]] | image5 = 黒部ダム03.jpg | caption5 = [[Kurobe Dam]] | image6 = Owara Kaze no Bon. Midnight event on September 3, 2017. At Kamishin-Machi street.A.jpg | caption6 = [[Kaze no bon|Bon Dance of Owara's Wind]] | image7 = Uozu mirage winter 1.jpg | caption7 = Winter mirage in Toyama Bay and Tateyama Mountain Range }} | translit_lang1 = Japanese | translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]] | translit_lang1_info = {{lang|ja|富山県}} | translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]] | translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Toyama-ken}} | image_flag = Flag of Toyama.svg | flag_size = 100px | image_blank_emblem = Emblem of Toyama Prefecture.svg | blank_emblem_size = 75px | blank_emblem_type = Emblem | image_map = Map of Japan with highlight on 16 Toyama prefecture.svg | coordinates = {{coord|36|43|N|137|9|E|scale:500000_type:adm1st|display=inline,title}} | subdivision_type = Country | subdivision_name = [[Japan]] | subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]] | subdivision_name1 = [[Chūbu region|Chūbu]] ([[Hokuriku region|Hokuriku]]) | subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]] | subdivision_name2 = [[Honshu]] | seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]] | seat = [[Toyama, Toyama|Toyama]] | parts_type = Subdivisions | parts_style = para | p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 2 | p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 15 | leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]] | leader_name = [[Hachiro Nitta (politician)|Hachiro Nitta]] | area_total_km2 = 4247.61 | area_water_percent = 0.1 | area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|33rd]] | population_footnotes = | population_total = 1044588 | population_as_of = June 1, 2019 | population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|37th]] | population_density_km2 = auto | demographics_type2 = GDP | demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}</ref> | demographics2_title1 = Total | demographics2_info1 = [[JP¥]] 4,927 billion<br />[[US$]] 36.4 billion (2022) | iso_code = JP-16 | website = [http://www.pref.toyama.jp/master/02guide/welcome/welcome_e.htm pref.toyama.jp] | module = {{Infobox place symbols | embedded = yes | country = Japan | bird = [[Rock Ptarmigan|Ptarmigan]]<ref name=symbol>{{cite web|script-title=ja:富山県の魅力・観光>シンボル|url=http://www.pref.toyama.jp/gaiyou/symbol.html|work=Toyama Prefectural website|publisher=Toyama Prefecture|access-date=9 September 2011|language=ja}}</ref> | fish = [[Japanese amberjack]]<br />Pasiphaea japonica<br />[[Firefly squid]]<ref name=symbol/> | flower = [[Tulip]] (''Tulipa'')<ref name=symbol/> | tree = Tateyama Cedar (''Cryptomeria&nbsp;japonica'')<ref name=symbol/> }} | anthem = [[:ja:富山県民の歌|Toyama kenmin no uta]] }} [[File:Toyama Prefectural Office Building01st3200.jpg|thumb|250px|တိုယမခရိုင်အုပ်ချုပ်ရေးရုံး]] '''တိုယမခရိုင်''' (富山県, တိုယမခန်း<ref>{{cite book|script-title=ja:NHK日本語発音アクセント新辞典|publisher=NHK Publishing|editor=NHK Broadcasting Culture Research Institute|date=24 May 2016|lang=ja}}</ref>) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ချူးဘုဒေသ]]ရှိ ခရိုင်ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Toyama prefecture" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|''Japan Encyclopedia'', p. 991|page=991}}; "Hokuriku" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 344|page=344}}.</ref> တိုယမခရိုင်တွင် လူဦးရေ ၉၉၃,၈၄၈ဦး (၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့) နေထိုင်ကြသည်။ ဧရိယာ ၄,၂၄၇.၆၁ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁,၆၄၀.၀၁ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ တိုယမခရိုင်သည် အနောက်ဘက်တွင် [[အိရှိခဝခရိုင်]]၊ တောင်ဘက်တွင် [[ဂိဖုခရိုင်]]၊ အရှေ့ဘက်တွင် [[နဂနိုခရိုင်]]၊ အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် [[နီးဂတခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ တိုယမမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်ဖြစ်ကာ အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကမြို့များမှာ တခအိုခမြို့၊ အိမိဇုမြို့နှင့် နန်းတိုမြို့တို့ ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, "Toyama" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 991|page=991}}.</ref> တိုယမခရိုင်သည် ရှေးခေတ် ဟိုခုရိခုဒေသ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။ ခရိုင်၏ အဓိကပင်မလူဦးရေသည် တိုယမပင်လယ်အော်တွင် နေထိုင်ကြသည်။ တိုယမပင်လယ်အော်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံးပင်လယ်အော်များထဲမှ တစ်ခု ဖြစ်သည်။ တိုယမခရိုင်သည် ဂျပန်ပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းရှိ ဒေသများထဲတွင် စက်မှုလုပ်ငန်းဦးဆောင်ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ပေါကြွယ်ဝသည့် ရေအားလျှပ်စစ်ရင်းမြစ်များကြောင့် ခရိုင်သည် လျှပ်စစ်ကို ဈေးသက်သာစွာ အသုံးပြုနိုင်သည်။ တိုယမခရိုင်သည် အရှေ့အာရှဒေသများတွင် ရုရှနိုင်ငံပြင်ပ၌ ရေခဲမြစ်တည်ရှိသည့် တစ်ခုတည်းသောဒေသလည်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ် အချက်အကလက်များအရ ခရိုင်ဧရိယာ၏ ၃၀ ရာခိုင်နှုန်းသည် အမျိုးသားဥယျာဉ်များ ဖြစ်ကြသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.japantimes.co.jp/news/2012/04/06/national/first-glaciers-in-japan-recognized/#.W7lAaWgzaUk|title=First glaciers in Japan recognised|work=The Japan Times|first=Minoru|last=Matsutani|date=April 6, 2012|access-date=May 20, 2012}}</ref> ==သမိုင်းကြောင်း== {{See also|တိုယမခရိုင်ရှိ သမိုင်းဝင်နေရာများ}} ==ပထဝီသွင်ပြင်== တိုယမခရိုင်သည် အနောက်ဘက်တွင် [[အိရှိခဝခရိုင်]]၊ အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် [[နီးဂတခရိုင်]]၊ အရှေ့တောင်ဘက်တွင် [[နဂနိုခရိုင်]]၊ တောင်ဘက်တွင် [[ဂိဖုခရိုင်]]၊ မြောက်ဘက်တွင် [[ဂျပန်ပင်လယ်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့ အချက်အလက်များအရ ခရိုင်ကုန်းမြေဧရိယာ၏ ၃၀ ရာခိုင်နှုန်းသည် အမျိုးသားဥယျာဉ်များ ဖြစ်ကြသည်။ ၎င်းတို့တွင် ချူးဘု - ဆန်းဂခုနှင့် ဟခုဆန်အမျိုးသားဥယျာဉ်များ၊ နိုတိုဟန်းတိုးအမျိုးသားဥယျာဉ်၊ ခရိုင်အမျိုးသားဥယျာဉ် ၆ ခုတို့ ပါဝင်သည်။<ref>{{cite web |url=http://www.env.go.jp/en/nature/nps/park/doc/files/np_6.pdf |title=General overview of area figures for Natural Parks by prefecture |publisher=[[Ministry of the Environment (Japan)|Ministry of the Environment]] |access-date=29 June 2012}}</ref> ==မြို့ပြဒေသများ== {{See also|တိုယမခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက် မြို့များ}} ၂၀၀၀ ခုနှစ်များတွင် ခရိုင်၌ ဒေသများပေါင်းစပ်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သဖြင့် တိုယမခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် အခြားခရိုင်၊ စီရင်စုများနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက မြို့ပြအရေအတွက် အနည်းဆုံး ဖြစ်ခဲ့သည်။ ခရိုင်တွင် မြို့ ၁၀ ခု၊ ဒေသ ၂ နှစ်၊ မြို့ငယ် ၄ ခုနှင့် ရွာ ၁ ရွာ ရှိသည်။ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ မပြုလုပ်ရသေးသမီကာလတွင် ခရိုင်တွင် မြို့ ၉ ခု၊ မြို့ငယ် ၁၈ ခု၊ ရွာ ၈ ရွာ ရှိခဲ့သည်။ ===မြို့များ=== တိုယမခရိုင်တွင် မြို့ပေါင်း ၁၀ ခု ရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ - {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Himi, Toyama.svg|25x25px]] [[Himi, Toyama|Himi]] |氷見市 |230.56 |43,995 |[[File:Himi in Toyama Prefecture Ja.svg|53x53px]] |- |[[File:Flag of Imizu, Toyama.svg|25x25px]] [[Imizu]] |射水市 |109.43 |90,807 |[[File:Imizu in Toyama Prefecture Ja.svg|53x53px]] |- |[[File:Flag of Kurobe, Toyama (no text).svg|25x25px]] [[Kurobe, Toyama|Kurobe]] |黒部市 |426.31 |41,564 |[[File:Kurobe in Toyama Prefecture Ja.svg|53x53px]] |- |[[File:Flag of Namerikawa, Toyama.svg|25x25px]] [[Namerikawa, Toyama|Namerikawa]] |滑川市 |54.63 |32,728 |[[File:Namerikawa in Toyama Prefecture Ja.svg|53x53px]] |- |[[File:Flag of Nanto, Toyama.svg|25x25px]] [[Nanto, Toyama|Nanto]] |南砺市 |668.64 |47,976 |[[File:Nanto in Toyama Prefecture Ja.svg|53x53px]] |- |[[File:Flag of Oyabe, Toyama.svg|25x25px]] [[Oyabe, Toyama|Oyabe]] |小矢部市 |134.07 |30,328 |[[File:Oyabe in Toyama Prefecture Ja.svg|53x53px]] |- |[[File:Flag of Takaoka, Toyama.svg|25x25px]] [[Takaoka, Toyama|Takaoka]] |高岡市 |209.57 |173,086 |[[File:Takaoka in Toyama Prefecture Ja.svg|53x53px]] |- |[[File:Flag of Tonami, Toyama.svg|25x25px]] [[Tonami, Toyama|Tonami]] |砺波市 |127.03 |48,659 |[[File:Tonami in Toyama Prefecture Ja.svg|53x53px]] |- |[[File:Flag of Toyama, Toyama.svg|25x25px]] [[Toyama (city)|Toyama]] (capital) |富山市 |1,241.77 |415,844 |[[File:Toyama in Toyama Prefecture Ja.svg|53x53px]] |- |[[File:Flag of Uozu, Toyama.svg|25x25px]] [[Uozu, Toyama|Uozu]] |魚津市 |200.61 |42,224 |[[File:Uozu in Toyama Prefecture Ja.svg|53x53px]] |} === မြို့ငယ်နှင့် ရွာများ === တိုယမခရိုင်ရှိ ဒေသများတွင် အောက်ပါမြို့ငယ်နှင့် ရွာများ တည်ရှိသည်။ {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |ဒေသ ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Asahi, Toyama.svg|frameless|25x25px]] [[Asahi, Toyama|Asahi]] |朝日町 |226.30 |11,093 |[[Shimoniikawa District, Toyama|Shimoniikawa District]] |[[File:Asahi in Toyama Prefecture Ja.svg|frameless|53x53px]] |- |[[File:Flag of Funahashi, Toyama.svg|frameless|25x25px]] [[Funahashi]] |舟橋村 |3.47 |3,304 |[[Nakaniikawa District, Toyama|Nakaniikawa District]] |[[File:Funahashi in Toyama Prefecture Ja.svg|frameless|53x53px]] |- |[[File:Flag of Kamiichi, Toyama.svg|frameless|25x25px]] [[Kamiichi, Toyama|Kamiichi]] |上市町 |236.71 |20,827 |[[Nakaniikawa District, Toyama|Nakaniikawa District]] |[[File:Kamiichi in Toyama Prefecture Ja.svg|frameless|53x53px]] |- |[[File:Flag of Nyuzen, Toyama.svg|frameless|25x25px]] [[Nyūzen]] |入善町 |71.25 |23,875 |[[Shimoniikawa District, Toyama|Shimoniikawa District]] |[[File:Nyuzen in Toyama Prefecture Ja.svg|frameless|53x53px]] |- |[[File:Flag of Tateyama, Toyama.svg|frameless|25x25px]] [[Tateyama, Toyama|Tateyama]] |立山町 |307.29 |24,862 |[[Nakaniikawa District, Toyama|Nakaniikawa District]] |[[File:Tateyama in Toyama Prefecture Ja.svg|frameless|53x53px]] |} {{Location map+ | Japan Toyama Prefecture | AlternativeMap = Map of Toyama Prefecture Ja.svg | width = 750 | float = none | caption = Municipalities in Toyama Prefecture {{legend0|#EAB|City}} {{legend0|#ED9|Town}} {{legend0|#BFE|Village}} | places = {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Himi, Toyama|Himi]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">氷見市</sub> | label_size = 120 | mark = Flag of Himi Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.86 | lon_deg = 136.9 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Imizu]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">射水市</sub> | label_size = 120 | mark = Flag of Imizu, Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.73 | lon_deg = 137.07 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Kurobe, Toyama|Kurobe]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">黒部市</sub> | label_size = 120 | position = right | mark = Flag of Kurobe, Toyama (no text).svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.8 | lon_deg = 137.56 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Namerikawa, Toyama|Namerikawa]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">滑川市</sub> | label_size = 120 | mark = Flag of Namerikawa Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.76 | lon_deg = 137.32 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Nanto, Toyama|Nanto]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">南砺市</sub> | label_size = 120 | mark = Flag of Nanto Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.48 | lon_deg = 136.88 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Oyabe, Toyama|Oyabe]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">小矢部市</sub> | label_size = 120 | mark = Flag of Oyabe, Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.67 | lon_deg = 136.83 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Takaoka, Toyama|Takaoka]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">高岡市</sub> | label_size = 120 | mark = Flag of Takaoka, Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.73 | lon_deg = 136.92 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Tonami, Toyama|Tonami]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">砺波市</sub> | label_size = 120 | mark = Flag of Tonami, Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.62 | lon_deg = 136.96 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Toyama (city)|Toyama]]&nbsp;(capital)</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">富山市</sub> | label_size = 120 | mark = Flag of Toyama, Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.52 | lon_deg = 137.17 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Uozu, Toyama|Uozu]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">魚津市</sub> | label_size = 120 | position = right | mark = Flag of Uozu, Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.74 | lon_deg = 137.49 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Asahi, Toyama|Asahi]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">朝日町</sub> | label_size = 120 | position = right | mark = Flag of Asahi Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.92 | lon_deg = 137.59 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Funahashi]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">舟橋村</sub> | label_size = 120 | mark = Flag of Funahashi, Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.7 | lon_deg = 137.31 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Kamiichi, Toyama|Kamiichi]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">上市町</sub> | label_size = 120 | mark = Flag of Kamiichi, Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.66 | lon_deg = 137.42 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Nyūzen]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">入善町</sub> | label_size = 120 | position = right | mark = Flag of Nyūzen, Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.92 | lon_deg = 137.47 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Tateyama, Toyama|Tateyama]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">立山町</sub> | label_size = 120 | position = right | mark = Flag of Tateyama, Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.57 | lon_deg = 137.48 }} }} ===ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ=== {{main|တိုယမခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}} ==စီးပွားရေး== ===စိုက်ပျိုးရေး=== ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် တိုယမခရိုင်၏ စပါးထွက်ရှိမှုသည် ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့် ဂျပန်တစ်နိုင်လုံး၏ ၂.၅ ရာခိုင်နှုန်း ရှိခဲ့သည်။ ထိုသို့ ထွက်ရှိရခြင်းမှာ တတဲတောင်မှ ဆင်းသက်လာသည့် ရေအရင်းအမြစ်များ ကြွယ်ဝသည့်အတွက် ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် ဂျပန်ပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းတလျောက်တွင် များစွာသော ငါးဖမ်းလုပ်ငန်းများလည်း ရှိသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.teikokushoin.co.jp/statistics/japan/index13.html|language=ja|title=米の生産 〔2014年〕|access-date=May 11, 2015|archive-date=March 30, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150330230620/http://teikokushoin.co.jp/statistics/japan/index13.html|url-status=dead}}</ref> ===ကုန်ထုပ်လုပ်ငန်း=== ===စွမ်းအင်=== ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]] 57tbztctz3gddmfs0rl5soq0pdinotx 1052415 1052414 2026-09-12T06:16:08Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ကုန်ထုပ်လုပ်ငန်း */ 1052415 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = တိုယမခရိုင် | native_name = {{nobold|{{lang|ja|富山県}}}} | settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]] | image_skyline = {{multiple image | total_width = 300 | caption_align = center | border = infobox | perrow = 1/2/2/2 | image1 = Tateyama Mountains and Onna-iwa viewed from Amaharashi Coast 20190309134344.jpg | caption1 = Tateyama Mountain Range and [[Toyama Bay]] | image2 = 立山雪の大谷20220507-IMG 2206.jpg | caption2 = [[Tateyama Kurobe Alpine Route|Snow wall in Tateyama Kurobe Alpine Route]] | image3 = 相倉合掌造り集落20221105-IMG 4698.jpg | caption3 = [[Gokayama]] | image4 = チューリップフェア.jpg | caption4 = [[Tulip|Tonami Tulip Fair]] | image5 = 黒部ダム03.jpg | caption5 = [[Kurobe Dam]] | image6 = Owara Kaze no Bon. Midnight event on September 3, 2017. At Kamishin-Machi street.A.jpg | caption6 = [[Kaze no bon|Bon Dance of Owara's Wind]] | image7 = Uozu mirage winter 1.jpg | caption7 = Winter mirage in Toyama Bay and Tateyama Mountain Range }} | translit_lang1 = Japanese | translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]] | translit_lang1_info = {{lang|ja|富山県}} | translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]] | translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Toyama-ken}} | image_flag = Flag of Toyama.svg | flag_size = 100px | image_blank_emblem = Emblem of Toyama Prefecture.svg | blank_emblem_size = 75px | blank_emblem_type = Emblem | image_map = Map of Japan with highlight on 16 Toyama prefecture.svg | coordinates = {{coord|36|43|N|137|9|E|scale:500000_type:adm1st|display=inline,title}} | subdivision_type = Country | subdivision_name = [[Japan]] | subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]] | subdivision_name1 = [[Chūbu region|Chūbu]] ([[Hokuriku region|Hokuriku]]) | subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]] | subdivision_name2 = [[Honshu]] | seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]] | seat = [[Toyama, Toyama|Toyama]] | parts_type = Subdivisions | parts_style = para | p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 2 | p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 15 | leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]] | leader_name = [[Hachiro Nitta (politician)|Hachiro Nitta]] | area_total_km2 = 4247.61 | area_water_percent = 0.1 | area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|33rd]] | population_footnotes = | population_total = 1044588 | population_as_of = June 1, 2019 | population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|37th]] | population_density_km2 = auto | demographics_type2 = GDP | demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}</ref> | demographics2_title1 = Total | demographics2_info1 = [[JP¥]] 4,927 billion<br />[[US$]] 36.4 billion (2022) | iso_code = JP-16 | website = [http://www.pref.toyama.jp/master/02guide/welcome/welcome_e.htm pref.toyama.jp] | module = {{Infobox place symbols | embedded = yes | country = Japan | bird = [[Rock Ptarmigan|Ptarmigan]]<ref name=symbol>{{cite web|script-title=ja:富山県の魅力・観光>シンボル|url=http://www.pref.toyama.jp/gaiyou/symbol.html|work=Toyama Prefectural website|publisher=Toyama Prefecture|access-date=9 September 2011|language=ja}}</ref> | fish = [[Japanese amberjack]]<br />Pasiphaea japonica<br />[[Firefly squid]]<ref name=symbol/> | flower = [[Tulip]] (''Tulipa'')<ref name=symbol/> | tree = Tateyama Cedar (''Cryptomeria&nbsp;japonica'')<ref name=symbol/> }} | anthem = [[:ja:富山県民の歌|Toyama kenmin no uta]] }} [[File:Toyama Prefectural Office Building01st3200.jpg|thumb|250px|တိုယမခရိုင်အုပ်ချုပ်ရေးရုံး]] '''တိုယမခရိုင်''' (富山県, တိုယမခန်း<ref>{{cite book|script-title=ja:NHK日本語発音アクセント新辞典|publisher=NHK Publishing|editor=NHK Broadcasting Culture Research Institute|date=24 May 2016|lang=ja}}</ref>) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ချူးဘုဒေသ]]ရှိ ခရိုင်ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Toyama prefecture" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|''Japan Encyclopedia'', p. 991|page=991}}; "Hokuriku" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 344|page=344}}.</ref> တိုယမခရိုင်တွင် လူဦးရေ ၉၉၃,၈၄၈ဦး (၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့) နေထိုင်ကြသည်။ ဧရိယာ ၄,၂၄၇.၆၁ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁,၆၄၀.၀၁ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ တိုယမခရိုင်သည် အနောက်ဘက်တွင် [[အိရှိခဝခရိုင်]]၊ တောင်ဘက်တွင် [[ဂိဖုခရိုင်]]၊ အရှေ့ဘက်တွင် [[နဂနိုခရိုင်]]၊ အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် [[နီးဂတခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ တိုယမမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်ဖြစ်ကာ အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကမြို့များမှာ တခအိုခမြို့၊ အိမိဇုမြို့နှင့် နန်းတိုမြို့တို့ ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, "Toyama" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 991|page=991}}.</ref> တိုယမခရိုင်သည် ရှေးခေတ် ဟိုခုရိခုဒေသ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။ ခရိုင်၏ အဓိကပင်မလူဦးရေသည် တိုယမပင်လယ်အော်တွင် နေထိုင်ကြသည်။ တိုယမပင်လယ်အော်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံးပင်လယ်အော်များထဲမှ တစ်ခု ဖြစ်သည်။ တိုယမခရိုင်သည် ဂျပန်ပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းရှိ ဒေသများထဲတွင် စက်မှုလုပ်ငန်းဦးဆောင်ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ပေါကြွယ်ဝသည့် ရေအားလျှပ်စစ်ရင်းမြစ်များကြောင့် ခရိုင်သည် လျှပ်စစ်ကို ဈေးသက်သာစွာ အသုံးပြုနိုင်သည်။ တိုယမခရိုင်သည် အရှေ့အာရှဒေသများတွင် ရုရှနိုင်ငံပြင်ပ၌ ရေခဲမြစ်တည်ရှိသည့် တစ်ခုတည်းသောဒေသလည်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ် အချက်အကလက်များအရ ခရိုင်ဧရိယာ၏ ၃၀ ရာခိုင်နှုန်းသည် အမျိုးသားဥယျာဉ်များ ဖြစ်ကြသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.japantimes.co.jp/news/2012/04/06/national/first-glaciers-in-japan-recognized/#.W7lAaWgzaUk|title=First glaciers in Japan recognised|work=The Japan Times|first=Minoru|last=Matsutani|date=April 6, 2012|access-date=May 20, 2012}}</ref> ==သမိုင်းကြောင်း== {{See also|တိုယမခရိုင်ရှိ သမိုင်းဝင်နေရာများ}} ==ပထဝီသွင်ပြင်== တိုယမခရိုင်သည် အနောက်ဘက်တွင် [[အိရှိခဝခရိုင်]]၊ အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် [[နီးဂတခရိုင်]]၊ အရှေ့တောင်ဘက်တွင် [[နဂနိုခရိုင်]]၊ တောင်ဘက်တွင် [[ဂိဖုခရိုင်]]၊ မြောက်ဘက်တွင် [[ဂျပန်ပင်လယ်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့ အချက်အလက်များအရ ခရိုင်ကုန်းမြေဧရိယာ၏ ၃၀ ရာခိုင်နှုန်းသည် အမျိုးသားဥယျာဉ်များ ဖြစ်ကြသည်။ ၎င်းတို့တွင် ချူးဘု - ဆန်းဂခုနှင့် ဟခုဆန်အမျိုးသားဥယျာဉ်များ၊ နိုတိုဟန်းတိုးအမျိုးသားဥယျာဉ်၊ ခရိုင်အမျိုးသားဥယျာဉ် ၆ ခုတို့ ပါဝင်သည်။<ref>{{cite web |url=http://www.env.go.jp/en/nature/nps/park/doc/files/np_6.pdf |title=General overview of area figures for Natural Parks by prefecture |publisher=[[Ministry of the Environment (Japan)|Ministry of the Environment]] |access-date=29 June 2012}}</ref> ==မြို့ပြဒေသများ== {{See also|တိုယမခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက် မြို့များ}} ၂၀၀၀ ခုနှစ်များတွင် ခရိုင်၌ ဒေသများပေါင်းစပ်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သဖြင့် တိုယမခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် အခြားခရိုင်၊ စီရင်စုများနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက မြို့ပြအရေအတွက် အနည်းဆုံး ဖြစ်ခဲ့သည်။ ခရိုင်တွင် မြို့ ၁၀ ခု၊ ဒေသ ၂ နှစ်၊ မြို့ငယ် ၄ ခုနှင့် ရွာ ၁ ရွာ ရှိသည်။ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ မပြုလုပ်ရသေးသမီကာလတွင် ခရိုင်တွင် မြို့ ၉ ခု၊ မြို့ငယ် ၁၈ ခု၊ ရွာ ၈ ရွာ ရှိခဲ့သည်။ ===မြို့များ=== တိုယမခရိုင်တွင် မြို့ပေါင်း ၁၀ ခု ရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ - {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Himi, Toyama.svg|25x25px]] [[Himi, Toyama|Himi]] |氷見市 |230.56 |43,995 |[[File:Himi in Toyama Prefecture Ja.svg|53x53px]] |- |[[File:Flag of Imizu, Toyama.svg|25x25px]] [[Imizu]] |射水市 |109.43 |90,807 |[[File:Imizu in Toyama Prefecture Ja.svg|53x53px]] |- |[[File:Flag of Kurobe, Toyama (no text).svg|25x25px]] [[Kurobe, Toyama|Kurobe]] |黒部市 |426.31 |41,564 |[[File:Kurobe in Toyama Prefecture Ja.svg|53x53px]] |- |[[File:Flag of Namerikawa, Toyama.svg|25x25px]] [[Namerikawa, Toyama|Namerikawa]] |滑川市 |54.63 |32,728 |[[File:Namerikawa in Toyama Prefecture Ja.svg|53x53px]] |- |[[File:Flag of Nanto, Toyama.svg|25x25px]] [[Nanto, Toyama|Nanto]] |南砺市 |668.64 |47,976 |[[File:Nanto in Toyama Prefecture Ja.svg|53x53px]] |- |[[File:Flag of Oyabe, Toyama.svg|25x25px]] [[Oyabe, Toyama|Oyabe]] |小矢部市 |134.07 |30,328 |[[File:Oyabe in Toyama Prefecture Ja.svg|53x53px]] |- |[[File:Flag of Takaoka, Toyama.svg|25x25px]] [[Takaoka, Toyama|Takaoka]] |高岡市 |209.57 |173,086 |[[File:Takaoka in Toyama Prefecture Ja.svg|53x53px]] |- |[[File:Flag of Tonami, Toyama.svg|25x25px]] [[Tonami, Toyama|Tonami]] |砺波市 |127.03 |48,659 |[[File:Tonami in Toyama Prefecture Ja.svg|53x53px]] |- |[[File:Flag of Toyama, Toyama.svg|25x25px]] [[Toyama (city)|Toyama]] (capital) |富山市 |1,241.77 |415,844 |[[File:Toyama in Toyama Prefecture Ja.svg|53x53px]] |- |[[File:Flag of Uozu, Toyama.svg|25x25px]] [[Uozu, Toyama|Uozu]] |魚津市 |200.61 |42,224 |[[File:Uozu in Toyama Prefecture Ja.svg|53x53px]] |} === မြို့ငယ်နှင့် ရွာများ === တိုယမခရိုင်ရှိ ဒေသများတွင် အောက်ပါမြို့ငယ်နှင့် ရွာများ တည်ရှိသည်။ {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |ဒေသ ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Asahi, Toyama.svg|frameless|25x25px]] [[Asahi, Toyama|Asahi]] |朝日町 |226.30 |11,093 |[[Shimoniikawa District, Toyama|Shimoniikawa District]] |[[File:Asahi in Toyama Prefecture Ja.svg|frameless|53x53px]] |- |[[File:Flag of Funahashi, Toyama.svg|frameless|25x25px]] [[Funahashi]] |舟橋村 |3.47 |3,304 |[[Nakaniikawa District, Toyama|Nakaniikawa District]] |[[File:Funahashi in Toyama Prefecture Ja.svg|frameless|53x53px]] |- |[[File:Flag of Kamiichi, Toyama.svg|frameless|25x25px]] [[Kamiichi, Toyama|Kamiichi]] |上市町 |236.71 |20,827 |[[Nakaniikawa District, Toyama|Nakaniikawa District]] |[[File:Kamiichi in Toyama Prefecture Ja.svg|frameless|53x53px]] |- |[[File:Flag of Nyuzen, Toyama.svg|frameless|25x25px]] [[Nyūzen]] |入善町 |71.25 |23,875 |[[Shimoniikawa District, Toyama|Shimoniikawa District]] |[[File:Nyuzen in Toyama Prefecture Ja.svg|frameless|53x53px]] |- |[[File:Flag of Tateyama, Toyama.svg|frameless|25x25px]] [[Tateyama, Toyama|Tateyama]] |立山町 |307.29 |24,862 |[[Nakaniikawa District, Toyama|Nakaniikawa District]] |[[File:Tateyama in Toyama Prefecture Ja.svg|frameless|53x53px]] |} {{Location map+ | Japan Toyama Prefecture | AlternativeMap = Map of Toyama Prefecture Ja.svg | width = 750 | float = none | caption = Municipalities in Toyama Prefecture {{legend0|#EAB|City}} {{legend0|#ED9|Town}} {{legend0|#BFE|Village}} | places = {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Himi, Toyama|Himi]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">氷見市</sub> | label_size = 120 | mark = Flag of Himi Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.86 | lon_deg = 136.9 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Imizu]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">射水市</sub> | label_size = 120 | mark = Flag of Imizu, Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.73 | lon_deg = 137.07 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Kurobe, Toyama|Kurobe]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">黒部市</sub> | label_size = 120 | position = right | mark = Flag of Kurobe, Toyama (no text).svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.8 | lon_deg = 137.56 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Namerikawa, Toyama|Namerikawa]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">滑川市</sub> | label_size = 120 | mark = Flag of Namerikawa Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.76 | lon_deg = 137.32 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Nanto, Toyama|Nanto]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">南砺市</sub> | label_size = 120 | mark = Flag of Nanto Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.48 | lon_deg = 136.88 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Oyabe, Toyama|Oyabe]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">小矢部市</sub> | label_size = 120 | mark = Flag of Oyabe, Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.67 | lon_deg = 136.83 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Takaoka, Toyama|Takaoka]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">高岡市</sub> | label_size = 120 | mark = Flag of Takaoka, Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.73 | lon_deg = 136.92 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Tonami, Toyama|Tonami]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">砺波市</sub> | label_size = 120 | mark = Flag of Tonami, Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.62 | lon_deg = 136.96 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Toyama (city)|Toyama]]&nbsp;(capital)</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">富山市</sub> | label_size = 120 | mark = Flag of Toyama, Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.52 | lon_deg = 137.17 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Uozu, Toyama|Uozu]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">魚津市</sub> | label_size = 120 | position = right | mark = Flag of Uozu, Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.74 | lon_deg = 137.49 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Asahi, Toyama|Asahi]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">朝日町</sub> | label_size = 120 | position = right | mark = Flag of Asahi Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.92 | lon_deg = 137.59 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Funahashi]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">舟橋村</sub> | label_size = 120 | mark = Flag of Funahashi, Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.7 | lon_deg = 137.31 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Kamiichi, Toyama|Kamiichi]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">上市町</sub> | label_size = 120 | mark = Flag of Kamiichi, Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.66 | lon_deg = 137.42 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Nyūzen]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">入善町</sub> | label_size = 120 | position = right | mark = Flag of Nyūzen, Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.92 | lon_deg = 137.47 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Tateyama, Toyama|Tateyama]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">立山町</sub> | label_size = 120 | position = right | mark = Flag of Tateyama, Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.57 | lon_deg = 137.48 }} }} ===ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ=== {{main|တိုယမခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}} ==စီးပွားရေး== ===စိုက်ပျိုးရေး=== ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် တိုယမခရိုင်၏ စပါးထွက်ရှိမှုသည် ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့် ဂျပန်တစ်နိုင်လုံး၏ ၂.၅ ရာခိုင်နှုန်း ရှိခဲ့သည်။ ထိုသို့ ထွက်ရှိရခြင်းမှာ တတဲတောင်မှ ဆင်းသက်လာသည့် ရေအရင်းအမြစ်များ ကြွယ်ဝသည့်အတွက် ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် ဂျပန်ပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းတလျောက်တွင် များစွာသော ငါးဖမ်းလုပ်ငန်းများလည်း ရှိသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.teikokushoin.co.jp/statistics/japan/index13.html|language=ja|title=米の生産 〔2014年〕|access-date=May 11, 2015|archive-date=March 30, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150330230620/http://teikokushoin.co.jp/statistics/japan/index13.html|url-status=dead}}</ref> ===ကုန်ထုပ်လုပ်ငန်း=== တိုယမခရိုင်သည် သမိုင်းကြောင်းအရ ဆေးဝါးလုပ်ငန်းများ ရှိသဖြင့် ထင်ရှားသည်။ လျှပ်စစ်ပစ္စည်းအစိတ်အပိုင်းထုတ်လုပ်သည့်လုပ်ငန်များ၊ အထွေအထွေစက်ပစ္စည်းထုတ်လုပ်သည့် လုပ်ငန်းများ၊ သတ္တုပစ္စည်းများ စသည့်လုပ်ငန်များနောက်တွင် ဆေးဝါးလုပ်ငန်းသည်လည်း အရေးပါသည့်လုပ်ငန်းအဖြစ် ရှိနေသေးသည်။ ===စွမ်းအင်=== ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]] fsje3idmgt6jbemzofzupn7o550ulss 1052416 1052415 2026-09-12T06:17:35Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* စွမ်းအင် */ 1052416 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = တိုယမခရိုင် | native_name = {{nobold|{{lang|ja|富山県}}}} | settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]] | image_skyline = {{multiple image | total_width = 300 | caption_align = center | border = infobox | perrow = 1/2/2/2 | image1 = Tateyama Mountains and Onna-iwa viewed from Amaharashi Coast 20190309134344.jpg | caption1 = Tateyama Mountain Range and [[Toyama Bay]] | image2 = 立山雪の大谷20220507-IMG 2206.jpg | caption2 = [[Tateyama Kurobe Alpine Route|Snow wall in Tateyama Kurobe Alpine Route]] | image3 = 相倉合掌造り集落20221105-IMG 4698.jpg | caption3 = [[Gokayama]] | image4 = チューリップフェア.jpg | caption4 = [[Tulip|Tonami Tulip Fair]] | image5 = 黒部ダム03.jpg | caption5 = [[Kurobe Dam]] | image6 = Owara Kaze no Bon. Midnight event on September 3, 2017. At Kamishin-Machi street.A.jpg | caption6 = [[Kaze no bon|Bon Dance of Owara's Wind]] | image7 = Uozu mirage winter 1.jpg | caption7 = Winter mirage in Toyama Bay and Tateyama Mountain Range }} | translit_lang1 = Japanese | translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]] | translit_lang1_info = {{lang|ja|富山県}} | translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]] | translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Toyama-ken}} | image_flag = Flag of Toyama.svg | flag_size = 100px | image_blank_emblem = Emblem of Toyama Prefecture.svg | blank_emblem_size = 75px | blank_emblem_type = Emblem | image_map = Map of Japan with highlight on 16 Toyama prefecture.svg | coordinates = {{coord|36|43|N|137|9|E|scale:500000_type:adm1st|display=inline,title}} | subdivision_type = Country | subdivision_name = [[Japan]] | subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]] | subdivision_name1 = [[Chūbu region|Chūbu]] ([[Hokuriku region|Hokuriku]]) | subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]] | subdivision_name2 = [[Honshu]] | seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]] | seat = [[Toyama, Toyama|Toyama]] | parts_type = Subdivisions | parts_style = para | p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 2 | p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 15 | leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]] | leader_name = [[Hachiro Nitta (politician)|Hachiro Nitta]] | area_total_km2 = 4247.61 | area_water_percent = 0.1 | area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|33rd]] | population_footnotes = | population_total = 1044588 | population_as_of = June 1, 2019 | population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|37th]] | population_density_km2 = auto | demographics_type2 = GDP | demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}</ref> | demographics2_title1 = Total | demographics2_info1 = [[JP¥]] 4,927 billion<br />[[US$]] 36.4 billion (2022) | iso_code = JP-16 | website = [http://www.pref.toyama.jp/master/02guide/welcome/welcome_e.htm pref.toyama.jp] | module = {{Infobox place symbols | embedded = yes | country = Japan | bird = [[Rock Ptarmigan|Ptarmigan]]<ref name=symbol>{{cite web|script-title=ja:富山県の魅力・観光>シンボル|url=http://www.pref.toyama.jp/gaiyou/symbol.html|work=Toyama Prefectural website|publisher=Toyama Prefecture|access-date=9 September 2011|language=ja}}</ref> | fish = [[Japanese amberjack]]<br />Pasiphaea japonica<br />[[Firefly squid]]<ref name=symbol/> | flower = [[Tulip]] (''Tulipa'')<ref name=symbol/> | tree = Tateyama Cedar (''Cryptomeria&nbsp;japonica'')<ref name=symbol/> }} | anthem = [[:ja:富山県民の歌|Toyama kenmin no uta]] }} [[File:Toyama Prefectural Office Building01st3200.jpg|thumb|250px|တိုယမခရိုင်အုပ်ချုပ်ရေးရုံး]] '''တိုယမခရိုင်''' (富山県, တိုယမခန်း<ref>{{cite book|script-title=ja:NHK日本語発音アクセント新辞典|publisher=NHK Publishing|editor=NHK Broadcasting Culture Research Institute|date=24 May 2016|lang=ja}}</ref>) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ချူးဘုဒေသ]]ရှိ ခရိုင်ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Toyama prefecture" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|''Japan Encyclopedia'', p. 991|page=991}}; "Hokuriku" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 344|page=344}}.</ref> တိုယမခရိုင်တွင် လူဦးရေ ၉၉၃,၈၄၈ဦး (၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့) နေထိုင်ကြသည်။ ဧရိယာ ၄,၂၄၇.၆၁ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁,၆၄၀.၀၁ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ တိုယမခရိုင်သည် အနောက်ဘက်တွင် [[အိရှိခဝခရိုင်]]၊ တောင်ဘက်တွင် [[ဂိဖုခရိုင်]]၊ အရှေ့ဘက်တွင် [[နဂနိုခရိုင်]]၊ အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် [[နီးဂတခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ တိုယမမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်ဖြစ်ကာ အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကမြို့များမှာ တခအိုခမြို့၊ အိမိဇုမြို့နှင့် နန်းတိုမြို့တို့ ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, "Toyama" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 991|page=991}}.</ref> တိုယမခရိုင်သည် ရှေးခေတ် ဟိုခုရိခုဒေသ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။ ခရိုင်၏ အဓိကပင်မလူဦးရေသည် တိုယမပင်လယ်အော်တွင် နေထိုင်ကြသည်။ တိုယမပင်လယ်အော်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံးပင်လယ်အော်များထဲမှ တစ်ခု ဖြစ်သည်။ တိုယမခရိုင်သည် ဂျပန်ပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းရှိ ဒေသများထဲတွင် စက်မှုလုပ်ငန်းဦးဆောင်ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ပေါကြွယ်ဝသည့် ရေအားလျှပ်စစ်ရင်းမြစ်များကြောင့် ခရိုင်သည် လျှပ်စစ်ကို ဈေးသက်သာစွာ အသုံးပြုနိုင်သည်။ တိုယမခရိုင်သည် အရှေ့အာရှဒေသများတွင် ရုရှနိုင်ငံပြင်ပ၌ ရေခဲမြစ်တည်ရှိသည့် တစ်ခုတည်းသောဒေသလည်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ် အချက်အကလက်များအရ ခရိုင်ဧရိယာ၏ ၃၀ ရာခိုင်နှုန်းသည် အမျိုးသားဥယျာဉ်များ ဖြစ်ကြသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.japantimes.co.jp/news/2012/04/06/national/first-glaciers-in-japan-recognized/#.W7lAaWgzaUk|title=First glaciers in Japan recognised|work=The Japan Times|first=Minoru|last=Matsutani|date=April 6, 2012|access-date=May 20, 2012}}</ref> ==သမိုင်းကြောင်း== {{See also|တိုယမခရိုင်ရှိ သမိုင်းဝင်နေရာများ}} ==ပထဝီသွင်ပြင်== တိုယမခရိုင်သည် အနောက်ဘက်တွင် [[အိရှိခဝခရိုင်]]၊ အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် [[နီးဂတခရိုင်]]၊ အရှေ့တောင်ဘက်တွင် [[နဂနိုခရိုင်]]၊ တောင်ဘက်တွင် [[ဂိဖုခရိုင်]]၊ မြောက်ဘက်တွင် [[ဂျပန်ပင်လယ်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့ အချက်အလက်များအရ ခရိုင်ကုန်းမြေဧရိယာ၏ ၃၀ ရာခိုင်နှုန်းသည် အမျိုးသားဥယျာဉ်များ ဖြစ်ကြသည်။ ၎င်းတို့တွင် ချူးဘု - ဆန်းဂခုနှင့် ဟခုဆန်အမျိုးသားဥယျာဉ်များ၊ နိုတိုဟန်းတိုးအမျိုးသားဥယျာဉ်၊ ခရိုင်အမျိုးသားဥယျာဉ် ၆ ခုတို့ ပါဝင်သည်။<ref>{{cite web |url=http://www.env.go.jp/en/nature/nps/park/doc/files/np_6.pdf |title=General overview of area figures for Natural Parks by prefecture |publisher=[[Ministry of the Environment (Japan)|Ministry of the Environment]] |access-date=29 June 2012}}</ref> ==မြို့ပြဒေသများ== {{See also|တိုယမခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက် မြို့များ}} ၂၀၀၀ ခုနှစ်များတွင် ခရိုင်၌ ဒေသများပေါင်းစပ်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သဖြင့် တိုယမခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် အခြားခရိုင်၊ စီရင်စုများနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက မြို့ပြအရေအတွက် အနည်းဆုံး ဖြစ်ခဲ့သည်။ ခရိုင်တွင် မြို့ ၁၀ ခု၊ ဒေသ ၂ နှစ်၊ မြို့ငယ် ၄ ခုနှင့် ရွာ ၁ ရွာ ရှိသည်။ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ မပြုလုပ်ရသေးသမီကာလတွင် ခရိုင်တွင် မြို့ ၉ ခု၊ မြို့ငယ် ၁၈ ခု၊ ရွာ ၈ ရွာ ရှိခဲ့သည်။ ===မြို့များ=== တိုယမခရိုင်တွင် မြို့ပေါင်း ၁၀ ခု ရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ - {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Himi, Toyama.svg|25x25px]] [[Himi, Toyama|Himi]] |氷見市 |230.56 |43,995 |[[File:Himi in Toyama Prefecture Ja.svg|53x53px]] |- |[[File:Flag of Imizu, Toyama.svg|25x25px]] [[Imizu]] |射水市 |109.43 |90,807 |[[File:Imizu in Toyama Prefecture Ja.svg|53x53px]] |- |[[File:Flag of Kurobe, Toyama (no text).svg|25x25px]] [[Kurobe, Toyama|Kurobe]] |黒部市 |426.31 |41,564 |[[File:Kurobe in Toyama Prefecture Ja.svg|53x53px]] |- |[[File:Flag of Namerikawa, Toyama.svg|25x25px]] [[Namerikawa, Toyama|Namerikawa]] |滑川市 |54.63 |32,728 |[[File:Namerikawa in Toyama Prefecture Ja.svg|53x53px]] |- |[[File:Flag of Nanto, Toyama.svg|25x25px]] [[Nanto, Toyama|Nanto]] |南砺市 |668.64 |47,976 |[[File:Nanto in Toyama Prefecture Ja.svg|53x53px]] |- |[[File:Flag of Oyabe, Toyama.svg|25x25px]] [[Oyabe, Toyama|Oyabe]] |小矢部市 |134.07 |30,328 |[[File:Oyabe in Toyama Prefecture Ja.svg|53x53px]] |- |[[File:Flag of Takaoka, Toyama.svg|25x25px]] [[Takaoka, Toyama|Takaoka]] |高岡市 |209.57 |173,086 |[[File:Takaoka in Toyama Prefecture Ja.svg|53x53px]] |- |[[File:Flag of Tonami, Toyama.svg|25x25px]] [[Tonami, Toyama|Tonami]] |砺波市 |127.03 |48,659 |[[File:Tonami in Toyama Prefecture Ja.svg|53x53px]] |- |[[File:Flag of Toyama, Toyama.svg|25x25px]] [[Toyama (city)|Toyama]] (capital) |富山市 |1,241.77 |415,844 |[[File:Toyama in Toyama Prefecture Ja.svg|53x53px]] |- |[[File:Flag of Uozu, Toyama.svg|25x25px]] [[Uozu, Toyama|Uozu]] |魚津市 |200.61 |42,224 |[[File:Uozu in Toyama Prefecture Ja.svg|53x53px]] |} === မြို့ငယ်နှင့် ရွာများ === တိုယမခရိုင်ရှိ ဒေသများတွင် အောက်ပါမြို့ငယ်နှင့် ရွာများ တည်ရှိသည်။ {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |ဒေသ ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Asahi, Toyama.svg|frameless|25x25px]] [[Asahi, Toyama|Asahi]] |朝日町 |226.30 |11,093 |[[Shimoniikawa District, Toyama|Shimoniikawa District]] |[[File:Asahi in Toyama Prefecture Ja.svg|frameless|53x53px]] |- |[[File:Flag of Funahashi, Toyama.svg|frameless|25x25px]] [[Funahashi]] |舟橋村 |3.47 |3,304 |[[Nakaniikawa District, Toyama|Nakaniikawa District]] |[[File:Funahashi in Toyama Prefecture Ja.svg|frameless|53x53px]] |- |[[File:Flag of Kamiichi, Toyama.svg|frameless|25x25px]] [[Kamiichi, Toyama|Kamiichi]] |上市町 |236.71 |20,827 |[[Nakaniikawa District, Toyama|Nakaniikawa District]] |[[File:Kamiichi in Toyama Prefecture Ja.svg|frameless|53x53px]] |- |[[File:Flag of Nyuzen, Toyama.svg|frameless|25x25px]] [[Nyūzen]] |入善町 |71.25 |23,875 |[[Shimoniikawa District, Toyama|Shimoniikawa District]] |[[File:Nyuzen in Toyama Prefecture Ja.svg|frameless|53x53px]] |- |[[File:Flag of Tateyama, Toyama.svg|frameless|25x25px]] [[Tateyama, Toyama|Tateyama]] |立山町 |307.29 |24,862 |[[Nakaniikawa District, Toyama|Nakaniikawa District]] |[[File:Tateyama in Toyama Prefecture Ja.svg|frameless|53x53px]] |} {{Location map+ | Japan Toyama Prefecture | AlternativeMap = Map of Toyama Prefecture Ja.svg | width = 750 | float = none | caption = Municipalities in Toyama Prefecture {{legend0|#EAB|City}} {{legend0|#ED9|Town}} {{legend0|#BFE|Village}} | places = {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Himi, Toyama|Himi]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">氷見市</sub> | label_size = 120 | mark = Flag of Himi Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.86 | lon_deg = 136.9 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Imizu]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">射水市</sub> | label_size = 120 | mark = Flag of Imizu, Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.73 | lon_deg = 137.07 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Kurobe, Toyama|Kurobe]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">黒部市</sub> | label_size = 120 | position = right | mark = Flag of Kurobe, Toyama (no text).svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.8 | lon_deg = 137.56 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Namerikawa, Toyama|Namerikawa]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">滑川市</sub> | label_size = 120 | mark = Flag of Namerikawa Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.76 | lon_deg = 137.32 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Nanto, Toyama|Nanto]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">南砺市</sub> | label_size = 120 | mark = Flag of Nanto Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.48 | lon_deg = 136.88 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Oyabe, Toyama|Oyabe]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">小矢部市</sub> | label_size = 120 | mark = Flag of Oyabe, Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.67 | lon_deg = 136.83 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Takaoka, Toyama|Takaoka]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">高岡市</sub> | label_size = 120 | mark = Flag of Takaoka, Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.73 | lon_deg = 136.92 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Tonami, Toyama|Tonami]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">砺波市</sub> | label_size = 120 | mark = Flag of Tonami, Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.62 | lon_deg = 136.96 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Toyama (city)|Toyama]]&nbsp;(capital)</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">富山市</sub> | label_size = 120 | mark = Flag of Toyama, Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.52 | lon_deg = 137.17 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Uozu, Toyama|Uozu]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">魚津市</sub> | label_size = 120 | position = right | mark = Flag of Uozu, Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.74 | lon_deg = 137.49 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Asahi, Toyama|Asahi]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">朝日町</sub> | label_size = 120 | position = right | mark = Flag of Asahi Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.92 | lon_deg = 137.59 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Funahashi]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">舟橋村</sub> | label_size = 120 | mark = Flag of Funahashi, Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.7 | lon_deg = 137.31 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Kamiichi, Toyama|Kamiichi]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">上市町</sub> | label_size = 120 | mark = Flag of Kamiichi, Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.66 | lon_deg = 137.42 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Nyūzen]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">入善町</sub> | label_size = 120 | position = right | mark = Flag of Nyūzen, Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.92 | lon_deg = 137.47 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Tateyama, Toyama|Tateyama]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">立山町</sub> | label_size = 120 | position = right | mark = Flag of Tateyama, Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.57 | lon_deg = 137.48 }} }} ===ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ=== {{main|တိုယမခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}} ==စီးပွားရေး== ===စိုက်ပျိုးရေး=== ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် တိုယမခရိုင်၏ စပါးထွက်ရှိမှုသည် ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့် ဂျပန်တစ်နိုင်လုံး၏ ၂.၅ ရာခိုင်နှုန်း ရှိခဲ့သည်။ ထိုသို့ ထွက်ရှိရခြင်းမှာ တတဲတောင်မှ ဆင်းသက်လာသည့် ရေအရင်းအမြစ်များ ကြွယ်ဝသည့်အတွက် ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် ဂျပန်ပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းတလျောက်တွင် များစွာသော ငါးဖမ်းလုပ်ငန်းများလည်း ရှိသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.teikokushoin.co.jp/statistics/japan/index13.html|language=ja|title=米の生産 〔2014年〕|access-date=May 11, 2015|archive-date=March 30, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150330230620/http://teikokushoin.co.jp/statistics/japan/index13.html|url-status=dead}}</ref> ===ကုန်ထုပ်လုပ်ငန်း=== တိုယမခရိုင်သည် သမိုင်းကြောင်းအရ ဆေးဝါးလုပ်ငန်းများ ရှိသဖြင့် ထင်ရှားသည်။ လျှပ်စစ်ပစ္စည်းအစိတ်အပိုင်းထုတ်လုပ်သည့်လုပ်ငန်များ၊ အထွေအထွေစက်ပစ္စည်းထုတ်လုပ်သည့် လုပ်ငန်းများ၊ သတ္တုပစ္စည်းများ စသည့်လုပ်ငန်များနောက်တွင် ဆေးဝါးလုပ်ငန်းသည်လည်း အရေးပါသည့်လုပ်ငန်းအဖြစ် ရှိနေသေးသည်။ ===စွမ်းအင်=== [[File:Kurobe Dam (14894503080).jpg|thumb|right|[[ခုရိုဘဲဆည်]]]] [[ခုရိုဘဲဆည်]] သည် ခန်းဆိုင်းလျှပ်စစ်စွမ်းအင်ကုမ္ပဏီအတွက် လျှပ်စစ်ဓာတ်အားများကို ထုတ်လုပ်ပေးလျက်ရှိသည်။ ထိုဆည်သည် တိုယမခရိုင်၊ [[ခုရိုဘဲမြစ်]]တွင် တည်ရှိသည်။ ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]] i0ckamfql04c0a27w7som4m7vxuydnc 1052417 1052416 2026-09-12T06:17:55Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* စွမ်းအင် */ 1052417 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = တိုယမခရိုင် | native_name = {{nobold|{{lang|ja|富山県}}}} | settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]] | image_skyline = {{multiple image | total_width = 300 | caption_align = center | border = infobox | perrow = 1/2/2/2 | image1 = Tateyama Mountains and Onna-iwa viewed from Amaharashi Coast 20190309134344.jpg | caption1 = Tateyama Mountain Range and [[Toyama Bay]] | image2 = 立山雪の大谷20220507-IMG 2206.jpg | caption2 = [[Tateyama Kurobe Alpine Route|Snow wall in Tateyama Kurobe Alpine Route]] | image3 = 相倉合掌造り集落20221105-IMG 4698.jpg | caption3 = [[Gokayama]] | image4 = チューリップフェア.jpg | caption4 = [[Tulip|Tonami Tulip Fair]] | image5 = 黒部ダム03.jpg | caption5 = [[Kurobe Dam]] | image6 = Owara Kaze no Bon. Midnight event on September 3, 2017. At Kamishin-Machi street.A.jpg | caption6 = [[Kaze no bon|Bon Dance of Owara's Wind]] | image7 = Uozu mirage winter 1.jpg | caption7 = Winter mirage in Toyama Bay and Tateyama Mountain Range }} | translit_lang1 = Japanese | translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]] | translit_lang1_info = {{lang|ja|富山県}} | translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]] | translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Toyama-ken}} | image_flag = Flag of Toyama.svg | flag_size = 100px | image_blank_emblem = Emblem of Toyama Prefecture.svg | blank_emblem_size = 75px | blank_emblem_type = Emblem | image_map = Map of Japan with highlight on 16 Toyama prefecture.svg | coordinates = {{coord|36|43|N|137|9|E|scale:500000_type:adm1st|display=inline,title}} | subdivision_type = Country | subdivision_name = [[Japan]] | subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]] | subdivision_name1 = [[Chūbu region|Chūbu]] ([[Hokuriku region|Hokuriku]]) | subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]] | subdivision_name2 = [[Honshu]] | seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]] | seat = [[Toyama, Toyama|Toyama]] | parts_type = Subdivisions | parts_style = para | p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 2 | p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 15 | leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]] | leader_name = [[Hachiro Nitta (politician)|Hachiro Nitta]] | area_total_km2 = 4247.61 | area_water_percent = 0.1 | area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|33rd]] | population_footnotes = | population_total = 1044588 | population_as_of = June 1, 2019 | population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|37th]] | population_density_km2 = auto | demographics_type2 = GDP | demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}</ref> | demographics2_title1 = Total | demographics2_info1 = [[JP¥]] 4,927 billion<br />[[US$]] 36.4 billion (2022) | iso_code = JP-16 | website = [http://www.pref.toyama.jp/master/02guide/welcome/welcome_e.htm pref.toyama.jp] | module = {{Infobox place symbols | embedded = yes | country = Japan | bird = [[Rock Ptarmigan|Ptarmigan]]<ref name=symbol>{{cite web|script-title=ja:富山県の魅力・観光>シンボル|url=http://www.pref.toyama.jp/gaiyou/symbol.html|work=Toyama Prefectural website|publisher=Toyama Prefecture|access-date=9 September 2011|language=ja}}</ref> | fish = [[Japanese amberjack]]<br />Pasiphaea japonica<br />[[Firefly squid]]<ref name=symbol/> | flower = [[Tulip]] (''Tulipa'')<ref name=symbol/> | tree = Tateyama Cedar (''Cryptomeria&nbsp;japonica'')<ref name=symbol/> }} | anthem = [[:ja:富山県民の歌|Toyama kenmin no uta]] }} [[File:Toyama Prefectural Office Building01st3200.jpg|thumb|250px|တိုယမခရိုင်အုပ်ချုပ်ရေးရုံး]] '''တိုယမခရိုင်''' (富山県, တိုယမခန်း<ref>{{cite book|script-title=ja:NHK日本語発音アクセント新辞典|publisher=NHK Publishing|editor=NHK Broadcasting Culture Research Institute|date=24 May 2016|lang=ja}}</ref>) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ချူးဘုဒေသ]]ရှိ ခရိုင်ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Toyama prefecture" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|''Japan Encyclopedia'', p. 991|page=991}}; "Hokuriku" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 344|page=344}}.</ref> တိုယမခရိုင်တွင် လူဦးရေ ၉၉၃,၈၄၈ဦး (၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့) နေထိုင်ကြသည်။ ဧရိယာ ၄,၂၄၇.၆၁ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁,၆၄၀.၀၁ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ တိုယမခရိုင်သည် အနောက်ဘက်တွင် [[အိရှိခဝခရိုင်]]၊ တောင်ဘက်တွင် [[ဂိဖုခရိုင်]]၊ အရှေ့ဘက်တွင် [[နဂနိုခရိုင်]]၊ အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် [[နီးဂတခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ တိုယမမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်ဖြစ်ကာ အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကမြို့များမှာ တခအိုခမြို့၊ အိမိဇုမြို့နှင့် နန်းတိုမြို့တို့ ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, "Toyama" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 991|page=991}}.</ref> တိုယမခရိုင်သည် ရှေးခေတ် ဟိုခုရိခုဒေသ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။ ခရိုင်၏ အဓိကပင်မလူဦးရေသည် တိုယမပင်လယ်အော်တွင် နေထိုင်ကြသည်။ တိုယမပင်လယ်အော်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံးပင်လယ်အော်များထဲမှ တစ်ခု ဖြစ်သည်။ တိုယမခရိုင်သည် ဂျပန်ပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းရှိ ဒေသများထဲတွင် စက်မှုလုပ်ငန်းဦးဆောင်ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ပေါကြွယ်ဝသည့် ရေအားလျှပ်စစ်ရင်းမြစ်များကြောင့် ခရိုင်သည် လျှပ်စစ်ကို ဈေးသက်သာစွာ အသုံးပြုနိုင်သည်။ တိုယမခရိုင်သည် အရှေ့အာရှဒေသများတွင် ရုရှနိုင်ငံပြင်ပ၌ ရေခဲမြစ်တည်ရှိသည့် တစ်ခုတည်းသောဒေသလည်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ် အချက်အကလက်များအရ ခရိုင်ဧရိယာ၏ ၃၀ ရာခိုင်နှုန်းသည် အမျိုးသားဥယျာဉ်များ ဖြစ်ကြသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.japantimes.co.jp/news/2012/04/06/national/first-glaciers-in-japan-recognized/#.W7lAaWgzaUk|title=First glaciers in Japan recognised|work=The Japan Times|first=Minoru|last=Matsutani|date=April 6, 2012|access-date=May 20, 2012}}</ref> ==သမိုင်းကြောင်း== {{See also|တိုယမခရိုင်ရှိ သမိုင်းဝင်နေရာများ}} ==ပထဝီသွင်ပြင်== တိုယမခရိုင်သည် အနောက်ဘက်တွင် [[အိရှိခဝခရိုင်]]၊ အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် [[နီးဂတခရိုင်]]၊ အရှေ့တောင်ဘက်တွင် [[နဂနိုခရိုင်]]၊ တောင်ဘက်တွင် [[ဂိဖုခရိုင်]]၊ မြောက်ဘက်တွင် [[ဂျပန်ပင်လယ်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့ အချက်အလက်များအရ ခရိုင်ကုန်းမြေဧရိယာ၏ ၃၀ ရာခိုင်နှုန်းသည် အမျိုးသားဥယျာဉ်များ ဖြစ်ကြသည်။ ၎င်းတို့တွင် ချူးဘု - ဆန်းဂခုနှင့် ဟခုဆန်အမျိုးသားဥယျာဉ်များ၊ နိုတိုဟန်းတိုးအမျိုးသားဥယျာဉ်၊ ခရိုင်အမျိုးသားဥယျာဉ် ၆ ခုတို့ ပါဝင်သည်။<ref>{{cite web |url=http://www.env.go.jp/en/nature/nps/park/doc/files/np_6.pdf |title=General overview of area figures for Natural Parks by prefecture |publisher=[[Ministry of the Environment (Japan)|Ministry of the Environment]] |access-date=29 June 2012}}</ref> ==မြို့ပြဒေသများ== {{See also|တိုယမခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက် မြို့များ}} ၂၀၀၀ ခုနှစ်များတွင် ခရိုင်၌ ဒေသများပေါင်းစပ်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သဖြင့် တိုယမခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် အခြားခရိုင်၊ စီရင်စုများနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက မြို့ပြအရေအတွက် အနည်းဆုံး ဖြစ်ခဲ့သည်။ ခရိုင်တွင် မြို့ ၁၀ ခု၊ ဒေသ ၂ နှစ်၊ မြို့ငယ် ၄ ခုနှင့် ရွာ ၁ ရွာ ရှိသည်။ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ မပြုလုပ်ရသေးသမီကာလတွင် ခရိုင်တွင် မြို့ ၉ ခု၊ မြို့ငယ် ၁၈ ခု၊ ရွာ ၈ ရွာ ရှိခဲ့သည်။ ===မြို့များ=== တိုယမခရိုင်တွင် မြို့ပေါင်း ၁၀ ခု ရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ - {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Himi, Toyama.svg|25x25px]] [[Himi, Toyama|Himi]] |氷見市 |230.56 |43,995 |[[File:Himi in Toyama Prefecture Ja.svg|53x53px]] |- |[[File:Flag of Imizu, Toyama.svg|25x25px]] [[Imizu]] |射水市 |109.43 |90,807 |[[File:Imizu in Toyama Prefecture Ja.svg|53x53px]] |- |[[File:Flag of Kurobe, Toyama (no text).svg|25x25px]] [[Kurobe, Toyama|Kurobe]] |黒部市 |426.31 |41,564 |[[File:Kurobe in Toyama Prefecture Ja.svg|53x53px]] |- |[[File:Flag of Namerikawa, Toyama.svg|25x25px]] [[Namerikawa, Toyama|Namerikawa]] |滑川市 |54.63 |32,728 |[[File:Namerikawa in Toyama Prefecture Ja.svg|53x53px]] |- |[[File:Flag of Nanto, Toyama.svg|25x25px]] [[Nanto, Toyama|Nanto]] |南砺市 |668.64 |47,976 |[[File:Nanto in Toyama Prefecture Ja.svg|53x53px]] |- |[[File:Flag of Oyabe, Toyama.svg|25x25px]] [[Oyabe, Toyama|Oyabe]] |小矢部市 |134.07 |30,328 |[[File:Oyabe in Toyama Prefecture Ja.svg|53x53px]] |- |[[File:Flag of Takaoka, Toyama.svg|25x25px]] [[Takaoka, Toyama|Takaoka]] |高岡市 |209.57 |173,086 |[[File:Takaoka in Toyama Prefecture Ja.svg|53x53px]] |- |[[File:Flag of Tonami, Toyama.svg|25x25px]] [[Tonami, Toyama|Tonami]] |砺波市 |127.03 |48,659 |[[File:Tonami in Toyama Prefecture Ja.svg|53x53px]] |- |[[File:Flag of Toyama, Toyama.svg|25x25px]] [[Toyama (city)|Toyama]] (capital) |富山市 |1,241.77 |415,844 |[[File:Toyama in Toyama Prefecture Ja.svg|53x53px]] |- |[[File:Flag of Uozu, Toyama.svg|25x25px]] [[Uozu, Toyama|Uozu]] |魚津市 |200.61 |42,224 |[[File:Uozu in Toyama Prefecture Ja.svg|53x53px]] |} === မြို့ငယ်နှင့် ရွာများ === တိုယမခရိုင်ရှိ ဒေသများတွင် အောက်ပါမြို့ငယ်နှင့် ရွာများ တည်ရှိသည်။ {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |ဒေသ ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Asahi, Toyama.svg|frameless|25x25px]] [[Asahi, Toyama|Asahi]] |朝日町 |226.30 |11,093 |[[Shimoniikawa District, Toyama|Shimoniikawa District]] |[[File:Asahi in Toyama Prefecture Ja.svg|frameless|53x53px]] |- |[[File:Flag of Funahashi, Toyama.svg|frameless|25x25px]] [[Funahashi]] |舟橋村 |3.47 |3,304 |[[Nakaniikawa District, Toyama|Nakaniikawa District]] |[[File:Funahashi in Toyama Prefecture Ja.svg|frameless|53x53px]] |- |[[File:Flag of Kamiichi, Toyama.svg|frameless|25x25px]] [[Kamiichi, Toyama|Kamiichi]] |上市町 |236.71 |20,827 |[[Nakaniikawa District, Toyama|Nakaniikawa District]] |[[File:Kamiichi in Toyama Prefecture Ja.svg|frameless|53x53px]] |- |[[File:Flag of Nyuzen, Toyama.svg|frameless|25x25px]] [[Nyūzen]] |入善町 |71.25 |23,875 |[[Shimoniikawa District, Toyama|Shimoniikawa District]] |[[File:Nyuzen in Toyama Prefecture Ja.svg|frameless|53x53px]] |- |[[File:Flag of Tateyama, Toyama.svg|frameless|25x25px]] [[Tateyama, Toyama|Tateyama]] |立山町 |307.29 |24,862 |[[Nakaniikawa District, Toyama|Nakaniikawa District]] |[[File:Tateyama in Toyama Prefecture Ja.svg|frameless|53x53px]] |} {{Location map+ | Japan Toyama Prefecture | AlternativeMap = Map of Toyama Prefecture Ja.svg | width = 750 | float = none | caption = Municipalities in Toyama Prefecture {{legend0|#EAB|City}} {{legend0|#ED9|Town}} {{legend0|#BFE|Village}} | places = {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Himi, Toyama|Himi]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">氷見市</sub> | label_size = 120 | mark = Flag of Himi Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.86 | lon_deg = 136.9 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Imizu]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">射水市</sub> | label_size = 120 | mark = Flag of Imizu, Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.73 | lon_deg = 137.07 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Kurobe, Toyama|Kurobe]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">黒部市</sub> | label_size = 120 | position = right | mark = Flag of Kurobe, Toyama (no text).svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.8 | lon_deg = 137.56 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Namerikawa, Toyama|Namerikawa]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">滑川市</sub> | label_size = 120 | mark = Flag of Namerikawa Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.76 | lon_deg = 137.32 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Nanto, Toyama|Nanto]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">南砺市</sub> | label_size = 120 | mark = Flag of Nanto Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.48 | lon_deg = 136.88 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Oyabe, Toyama|Oyabe]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">小矢部市</sub> | label_size = 120 | mark = Flag of Oyabe, Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.67 | lon_deg = 136.83 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Takaoka, Toyama|Takaoka]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">高岡市</sub> | label_size = 120 | mark = Flag of Takaoka, Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.73 | lon_deg = 136.92 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Tonami, Toyama|Tonami]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">砺波市</sub> | label_size = 120 | mark = Flag of Tonami, Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.62 | lon_deg = 136.96 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Toyama (city)|Toyama]]&nbsp;(capital)</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">富山市</sub> | label_size = 120 | mark = Flag of Toyama, Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.52 | lon_deg = 137.17 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Uozu, Toyama|Uozu]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">魚津市</sub> | label_size = 120 | position = right | mark = Flag of Uozu, Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.74 | lon_deg = 137.49 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Asahi, Toyama|Asahi]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">朝日町</sub> | label_size = 120 | position = right | mark = Flag of Asahi Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.92 | lon_deg = 137.59 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Funahashi]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">舟橋村</sub> | label_size = 120 | mark = Flag of Funahashi, Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.7 | lon_deg = 137.31 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Kamiichi, Toyama|Kamiichi]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">上市町</sub> | label_size = 120 | mark = Flag of Kamiichi, Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.66 | lon_deg = 137.42 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Nyūzen]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">入善町</sub> | label_size = 120 | position = right | mark = Flag of Nyūzen, Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.92 | lon_deg = 137.47 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Tateyama, Toyama|Tateyama]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">立山町</sub> | label_size = 120 | position = right | mark = Flag of Tateyama, Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.57 | lon_deg = 137.48 }} }} ===ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ=== {{main|တိုယမခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}} ==စီးပွားရေး== ===စိုက်ပျိုးရေး=== ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် တိုယမခရိုင်၏ စပါးထွက်ရှိမှုသည် ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့် ဂျပန်တစ်နိုင်လုံး၏ ၂.၅ ရာခိုင်နှုန်း ရှိခဲ့သည်။ ထိုသို့ ထွက်ရှိရခြင်းမှာ တတဲတောင်မှ ဆင်းသက်လာသည့် ရေအရင်းအမြစ်များ ကြွယ်ဝသည့်အတွက် ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် ဂျပန်ပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းတလျောက်တွင် များစွာသော ငါးဖမ်းလုပ်ငန်းများလည်း ရှိသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.teikokushoin.co.jp/statistics/japan/index13.html|language=ja|title=米の生産 〔2014年〕|access-date=May 11, 2015|archive-date=March 30, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150330230620/http://teikokushoin.co.jp/statistics/japan/index13.html|url-status=dead}}</ref> ===ကုန်ထုပ်လုပ်ငန်း=== တိုယမခရိုင်သည် သမိုင်းကြောင်းအရ ဆေးဝါးလုပ်ငန်းများ ရှိသဖြင့် ထင်ရှားသည်။ လျှပ်စစ်ပစ္စည်းအစိတ်အပိုင်းထုတ်လုပ်သည့်လုပ်ငန်များ၊ အထွေအထွေစက်ပစ္စည်းထုတ်လုပ်သည့် လုပ်ငန်းများ၊ သတ္တုပစ္စည်းများ စသည့်လုပ်ငန်များနောက်တွင် ဆေးဝါးလုပ်ငန်းသည်လည်း အရေးပါသည့်လုပ်ငန်းအဖြစ် ရှိနေသေးသည်။ ===စွမ်းအင်=== [[File:Kurobe Dam (14894503080).jpg|thumb|right|[[ခုရိုဘဲဆည်]]]] [[ခုရိုဘဲဆည်]] သည် ခန်းဆိုင်းလျှပ်စစ်စွမ်းအင်ကုမ္ပဏီအတွက် လျှပ်စစ်ဓာတ်အားများကို ထုတ်လုပ်ပေးလျက်ရှိသည်။ ထိုဆည်သည် တိုယမခရိုင်၊ [[ခုရိုဘဲမြစ်]]တွင် တည်ရှိသည်။ ==လူဦးရေဆိုင်ရာ== ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]] 1bpr21omuv4mwni1vsv3tgfz6owvz12 1052418 1052417 2026-09-12T06:19:42Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* လူဦးရေဆိုင်ရာ */ 1052418 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = တိုယမခရိုင် | native_name = {{nobold|{{lang|ja|富山県}}}} | settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]] | image_skyline = {{multiple image | total_width = 300 | caption_align = center | border = infobox | perrow = 1/2/2/2 | image1 = Tateyama Mountains and Onna-iwa viewed from Amaharashi Coast 20190309134344.jpg | caption1 = Tateyama Mountain Range and [[Toyama Bay]] | image2 = 立山雪の大谷20220507-IMG 2206.jpg | caption2 = [[Tateyama Kurobe Alpine Route|Snow wall in Tateyama Kurobe Alpine Route]] | image3 = 相倉合掌造り集落20221105-IMG 4698.jpg | caption3 = [[Gokayama]] | image4 = チューリップフェア.jpg | caption4 = [[Tulip|Tonami Tulip Fair]] | image5 = 黒部ダム03.jpg | caption5 = [[Kurobe Dam]] | image6 = Owara Kaze no Bon. Midnight event on September 3, 2017. At Kamishin-Machi street.A.jpg | caption6 = [[Kaze no bon|Bon Dance of Owara's Wind]] | image7 = Uozu mirage winter 1.jpg | caption7 = Winter mirage in Toyama Bay and Tateyama Mountain Range }} | translit_lang1 = Japanese | translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]] | translit_lang1_info = {{lang|ja|富山県}} | translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]] | translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Toyama-ken}} | image_flag = Flag of Toyama.svg | flag_size = 100px | image_blank_emblem = Emblem of Toyama Prefecture.svg | blank_emblem_size = 75px | blank_emblem_type = Emblem | image_map = Map of Japan with highlight on 16 Toyama prefecture.svg | coordinates = {{coord|36|43|N|137|9|E|scale:500000_type:adm1st|display=inline,title}} | subdivision_type = Country | subdivision_name = [[Japan]] | subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]] | subdivision_name1 = [[Chūbu region|Chūbu]] ([[Hokuriku region|Hokuriku]]) | subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]] | subdivision_name2 = [[Honshu]] | seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]] | seat = [[Toyama, Toyama|Toyama]] | parts_type = Subdivisions | parts_style = para | p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 2 | p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 15 | leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]] | leader_name = [[Hachiro Nitta (politician)|Hachiro Nitta]] | area_total_km2 = 4247.61 | area_water_percent = 0.1 | area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|33rd]] | population_footnotes = | population_total = 1044588 | population_as_of = June 1, 2019 | population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|37th]] | population_density_km2 = auto | demographics_type2 = GDP | demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}</ref> | demographics2_title1 = Total | demographics2_info1 = [[JP¥]] 4,927 billion<br />[[US$]] 36.4 billion (2022) | iso_code = JP-16 | website = [http://www.pref.toyama.jp/master/02guide/welcome/welcome_e.htm pref.toyama.jp] | module = {{Infobox place symbols | embedded = yes | country = Japan | bird = [[Rock Ptarmigan|Ptarmigan]]<ref name=symbol>{{cite web|script-title=ja:富山県の魅力・観光>シンボル|url=http://www.pref.toyama.jp/gaiyou/symbol.html|work=Toyama Prefectural website|publisher=Toyama Prefecture|access-date=9 September 2011|language=ja}}</ref> | fish = [[Japanese amberjack]]<br />Pasiphaea japonica<br />[[Firefly squid]]<ref name=symbol/> | flower = [[Tulip]] (''Tulipa'')<ref name=symbol/> | tree = Tateyama Cedar (''Cryptomeria&nbsp;japonica'')<ref name=symbol/> }} | anthem = [[:ja:富山県民の歌|Toyama kenmin no uta]] }} [[File:Toyama Prefectural Office Building01st3200.jpg|thumb|250px|တိုယမခရိုင်အုပ်ချုပ်ရေးရုံး]] '''တိုယမခရိုင်''' (富山県, တိုယမခန်း<ref>{{cite book|script-title=ja:NHK日本語発音アクセント新辞典|publisher=NHK Publishing|editor=NHK Broadcasting Culture Research Institute|date=24 May 2016|lang=ja}}</ref>) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ချူးဘုဒေသ]]ရှိ ခရိုင်ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Toyama prefecture" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|''Japan Encyclopedia'', p. 991|page=991}}; "Hokuriku" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 344|page=344}}.</ref> တိုယမခရိုင်တွင် လူဦးရေ ၉၉၃,၈၄၈ဦး (၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့) နေထိုင်ကြသည်။ ဧရိယာ ၄,၂၄၇.၆၁ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁,၆၄၀.၀၁ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ တိုယမခရိုင်သည် အနောက်ဘက်တွင် [[အိရှိခဝခရိုင်]]၊ တောင်ဘက်တွင် [[ဂိဖုခရိုင်]]၊ အရှေ့ဘက်တွင် [[နဂနိုခရိုင်]]၊ အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် [[နီးဂတခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ တိုယမမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်ဖြစ်ကာ အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကမြို့များမှာ တခအိုခမြို့၊ အိမိဇုမြို့နှင့် နန်းတိုမြို့တို့ ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, "Toyama" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 991|page=991}}.</ref> တိုယမခရိုင်သည် ရှေးခေတ် ဟိုခုရိခုဒေသ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။ ခရိုင်၏ အဓိကပင်မလူဦးရေသည် တိုယမပင်လယ်အော်တွင် နေထိုင်ကြသည်။ တိုယမပင်လယ်အော်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံးပင်လယ်အော်များထဲမှ တစ်ခု ဖြစ်သည်။ တိုယမခရိုင်သည် ဂျပန်ပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းရှိ ဒေသများထဲတွင် စက်မှုလုပ်ငန်းဦးဆောင်ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ပေါကြွယ်ဝသည့် ရေအားလျှပ်စစ်ရင်းမြစ်များကြောင့် ခရိုင်သည် လျှပ်စစ်ကို ဈေးသက်သာစွာ အသုံးပြုနိုင်သည်။ တိုယမခရိုင်သည် အရှေ့အာရှဒေသများတွင် ရုရှနိုင်ငံပြင်ပ၌ ရေခဲမြစ်တည်ရှိသည့် တစ်ခုတည်းသောဒေသလည်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ် အချက်အကလက်များအရ ခရိုင်ဧရိယာ၏ ၃၀ ရာခိုင်နှုန်းသည် အမျိုးသားဥယျာဉ်များ ဖြစ်ကြသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.japantimes.co.jp/news/2012/04/06/national/first-glaciers-in-japan-recognized/#.W7lAaWgzaUk|title=First glaciers in Japan recognised|work=The Japan Times|first=Minoru|last=Matsutani|date=April 6, 2012|access-date=May 20, 2012}}</ref> ==သမိုင်းကြောင်း== {{See also|တိုယမခရိုင်ရှိ သမိုင်းဝင်နေရာများ}} ==ပထဝီသွင်ပြင်== တိုယမခရိုင်သည် အနောက်ဘက်တွင် [[အိရှိခဝခရိုင်]]၊ အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် [[နီးဂတခရိုင်]]၊ အရှေ့တောင်ဘက်တွင် [[နဂနိုခရိုင်]]၊ တောင်ဘက်တွင် [[ဂိဖုခရိုင်]]၊ မြောက်ဘက်တွင် [[ဂျပန်ပင်လယ်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့ အချက်အလက်များအရ ခရိုင်ကုန်းမြေဧရိယာ၏ ၃၀ ရာခိုင်နှုန်းသည် အမျိုးသားဥယျာဉ်များ ဖြစ်ကြသည်။ ၎င်းတို့တွင် ချူးဘု - ဆန်းဂခုနှင့် ဟခုဆန်အမျိုးသားဥယျာဉ်များ၊ နိုတိုဟန်းတိုးအမျိုးသားဥယျာဉ်၊ ခရိုင်အမျိုးသားဥယျာဉ် ၆ ခုတို့ ပါဝင်သည်။<ref>{{cite web |url=http://www.env.go.jp/en/nature/nps/park/doc/files/np_6.pdf |title=General overview of area figures for Natural Parks by prefecture |publisher=[[Ministry of the Environment (Japan)|Ministry of the Environment]] |access-date=29 June 2012}}</ref> ==မြို့ပြဒေသများ== {{See also|တိုယမခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက် မြို့များ}} ၂၀၀၀ ခုနှစ်များတွင် ခရိုင်၌ ဒေသများပေါင်းစပ်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သဖြင့် တိုယမခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် အခြားခရိုင်၊ စီရင်စုများနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက မြို့ပြအရေအတွက် အနည်းဆုံး ဖြစ်ခဲ့သည်။ ခရိုင်တွင် မြို့ ၁၀ ခု၊ ဒေသ ၂ နှစ်၊ မြို့ငယ် ၄ ခုနှင့် ရွာ ၁ ရွာ ရှိသည်။ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ မပြုလုပ်ရသေးသမီကာလတွင် ခရိုင်တွင် မြို့ ၉ ခု၊ မြို့ငယ် ၁၈ ခု၊ ရွာ ၈ ရွာ ရှိခဲ့သည်။ ===မြို့များ=== တိုယမခရိုင်တွင် မြို့ပေါင်း ၁၀ ခု ရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ - {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Himi, Toyama.svg|25x25px]] [[Himi, Toyama|Himi]] |氷見市 |230.56 |43,995 |[[File:Himi in Toyama Prefecture Ja.svg|53x53px]] |- |[[File:Flag of Imizu, Toyama.svg|25x25px]] [[Imizu]] |射水市 |109.43 |90,807 |[[File:Imizu in Toyama Prefecture Ja.svg|53x53px]] |- |[[File:Flag of Kurobe, Toyama (no text).svg|25x25px]] [[Kurobe, Toyama|Kurobe]] |黒部市 |426.31 |41,564 |[[File:Kurobe in Toyama Prefecture Ja.svg|53x53px]] |- |[[File:Flag of Namerikawa, Toyama.svg|25x25px]] [[Namerikawa, Toyama|Namerikawa]] |滑川市 |54.63 |32,728 |[[File:Namerikawa in Toyama Prefecture Ja.svg|53x53px]] |- |[[File:Flag of Nanto, Toyama.svg|25x25px]] [[Nanto, Toyama|Nanto]] |南砺市 |668.64 |47,976 |[[File:Nanto in Toyama Prefecture Ja.svg|53x53px]] |- |[[File:Flag of Oyabe, Toyama.svg|25x25px]] [[Oyabe, Toyama|Oyabe]] |小矢部市 |134.07 |30,328 |[[File:Oyabe in Toyama Prefecture Ja.svg|53x53px]] |- |[[File:Flag of Takaoka, Toyama.svg|25x25px]] [[Takaoka, Toyama|Takaoka]] |高岡市 |209.57 |173,086 |[[File:Takaoka in Toyama Prefecture Ja.svg|53x53px]] |- |[[File:Flag of Tonami, Toyama.svg|25x25px]] [[Tonami, Toyama|Tonami]] |砺波市 |127.03 |48,659 |[[File:Tonami in Toyama Prefecture Ja.svg|53x53px]] |- |[[File:Flag of Toyama, Toyama.svg|25x25px]] [[Toyama (city)|Toyama]] (capital) |富山市 |1,241.77 |415,844 |[[File:Toyama in Toyama Prefecture Ja.svg|53x53px]] |- |[[File:Flag of Uozu, Toyama.svg|25x25px]] [[Uozu, Toyama|Uozu]] |魚津市 |200.61 |42,224 |[[File:Uozu in Toyama Prefecture Ja.svg|53x53px]] |} === မြို့ငယ်နှင့် ရွာများ === တိုယမခရိုင်ရှိ ဒေသများတွင် အောက်ပါမြို့ငယ်နှင့် ရွာများ တည်ရှိသည်။ {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |ဒေသ ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Asahi, Toyama.svg|frameless|25x25px]] [[Asahi, Toyama|Asahi]] |朝日町 |226.30 |11,093 |[[Shimoniikawa District, Toyama|Shimoniikawa District]] |[[File:Asahi in Toyama Prefecture Ja.svg|frameless|53x53px]] |- |[[File:Flag of Funahashi, Toyama.svg|frameless|25x25px]] [[Funahashi]] |舟橋村 |3.47 |3,304 |[[Nakaniikawa District, Toyama|Nakaniikawa District]] |[[File:Funahashi in Toyama Prefecture Ja.svg|frameless|53x53px]] |- |[[File:Flag of Kamiichi, Toyama.svg|frameless|25x25px]] [[Kamiichi, Toyama|Kamiichi]] |上市町 |236.71 |20,827 |[[Nakaniikawa District, Toyama|Nakaniikawa District]] |[[File:Kamiichi in Toyama Prefecture Ja.svg|frameless|53x53px]] |- |[[File:Flag of Nyuzen, Toyama.svg|frameless|25x25px]] [[Nyūzen]] |入善町 |71.25 |23,875 |[[Shimoniikawa District, Toyama|Shimoniikawa District]] |[[File:Nyuzen in Toyama Prefecture Ja.svg|frameless|53x53px]] |- |[[File:Flag of Tateyama, Toyama.svg|frameless|25x25px]] [[Tateyama, Toyama|Tateyama]] |立山町 |307.29 |24,862 |[[Nakaniikawa District, Toyama|Nakaniikawa District]] |[[File:Tateyama in Toyama Prefecture Ja.svg|frameless|53x53px]] |} {{Location map+ | Japan Toyama Prefecture | AlternativeMap = Map of Toyama Prefecture Ja.svg | width = 750 | float = none | caption = Municipalities in Toyama Prefecture {{legend0|#EAB|City}} {{legend0|#ED9|Town}} {{legend0|#BFE|Village}} | places = {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Himi, Toyama|Himi]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">氷見市</sub> | label_size = 120 | mark = Flag of Himi Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.86 | lon_deg = 136.9 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Imizu]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">射水市</sub> | label_size = 120 | mark = Flag of Imizu, Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.73 | lon_deg = 137.07 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Kurobe, Toyama|Kurobe]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">黒部市</sub> | label_size = 120 | position = right | mark = Flag of Kurobe, Toyama (no text).svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.8 | lon_deg = 137.56 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Namerikawa, Toyama|Namerikawa]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">滑川市</sub> | label_size = 120 | mark = Flag of Namerikawa Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.76 | lon_deg = 137.32 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Nanto, Toyama|Nanto]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">南砺市</sub> | label_size = 120 | mark = Flag of Nanto Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.48 | lon_deg = 136.88 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Oyabe, Toyama|Oyabe]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">小矢部市</sub> | label_size = 120 | mark = Flag of Oyabe, Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.67 | lon_deg = 136.83 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Takaoka, Toyama|Takaoka]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">高岡市</sub> | label_size = 120 | mark = Flag of Takaoka, Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.73 | lon_deg = 136.92 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Tonami, Toyama|Tonami]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">砺波市</sub> | label_size = 120 | mark = Flag of Tonami, Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.62 | lon_deg = 136.96 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Toyama (city)|Toyama]]&nbsp;(capital)</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">富山市</sub> | label_size = 120 | mark = Flag of Toyama, Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.52 | lon_deg = 137.17 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Uozu, Toyama|Uozu]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">魚津市</sub> | label_size = 120 | position = right | mark = Flag of Uozu, Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.74 | lon_deg = 137.49 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Asahi, Toyama|Asahi]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">朝日町</sub> | label_size = 120 | position = right | mark = Flag of Asahi Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.92 | lon_deg = 137.59 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Funahashi]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">舟橋村</sub> | label_size = 120 | mark = Flag of Funahashi, Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.7 | lon_deg = 137.31 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Kamiichi, Toyama|Kamiichi]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">上市町</sub> | label_size = 120 | mark = Flag of Kamiichi, Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.66 | lon_deg = 137.42 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Nyūzen]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">入善町</sub> | label_size = 120 | position = right | mark = Flag of Nyūzen, Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.92 | lon_deg = 137.47 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Tateyama, Toyama|Tateyama]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">立山町</sub> | label_size = 120 | position = right | mark = Flag of Tateyama, Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.57 | lon_deg = 137.48 }} }} ===ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ=== {{main|တိုယမခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}} ==စီးပွားရေး== ===စိုက်ပျိုးရေး=== ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် တိုယမခရိုင်၏ စပါးထွက်ရှိမှုသည် ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့် ဂျပန်တစ်နိုင်လုံး၏ ၂.၅ ရာခိုင်နှုန်း ရှိခဲ့သည်။ ထိုသို့ ထွက်ရှိရခြင်းမှာ တတဲတောင်မှ ဆင်းသက်လာသည့် ရေအရင်းအမြစ်များ ကြွယ်ဝသည့်အတွက် ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် ဂျပန်ပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းတလျောက်တွင် များစွာသော ငါးဖမ်းလုပ်ငန်းများလည်း ရှိသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.teikokushoin.co.jp/statistics/japan/index13.html|language=ja|title=米の生産 〔2014年〕|access-date=May 11, 2015|archive-date=March 30, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150330230620/http://teikokushoin.co.jp/statistics/japan/index13.html|url-status=dead}}</ref> ===ကုန်ထုပ်လုပ်ငန်း=== တိုယမခရိုင်သည် သမိုင်းကြောင်းအရ ဆေးဝါးလုပ်ငန်းများ ရှိသဖြင့် ထင်ရှားသည်။ လျှပ်စစ်ပစ္စည်းအစိတ်အပိုင်းထုတ်လုပ်သည့်လုပ်ငန်များ၊ အထွေအထွေစက်ပစ္စည်းထုတ်လုပ်သည့် လုပ်ငန်းများ၊ သတ္တုပစ္စည်းများ စသည့်လုပ်ငန်များနောက်တွင် ဆေးဝါးလုပ်ငန်းသည်လည်း အရေးပါသည့်လုပ်ငန်းအဖြစ် ရှိနေသေးသည်။ ===စွမ်းအင်=== [[File:Kurobe Dam (14894503080).jpg|thumb|right|[[ခုရိုဘဲဆည်]]]] [[ခုရိုဘဲဆည်]] သည် ခန်းဆိုင်းလျှပ်စစ်စွမ်းအင်ကုမ္ပဏီအတွက် လျှပ်စစ်ဓာတ်အားများကို ထုတ်လုပ်ပေးလျက်ရှိသည်။ ထိုဆည်သည် တိုယမခရိုင်၊ [[ခုရိုဘဲမြစ်]]တွင် တည်ရှိသည်။ ==လူဦးရေဆိုင်ရာ== [[File:Toyama prefecture population pyramid in 2020.svg|thumb|တိုယမခရိုင်၏ လူဦးရေပိရမစ်၊ ၂၀၂၀ ခုနှစ်]] ဂျပန်နိုင်ငံ၏ လူဦးရေစာရင်းအရ<ref>{{Cite web |title=Statistics Bureau Home Page |url=https://www.stat.go.jp/english/index.html |website=www.stat.go.jp}}</ref> တိုယမခရိုင်၏ လူဦးရေသည် ၁၉၅၀ ခုနှစ်များကတည်းက အတော်လည်း အပြောင်းအလဲမရှိ တည်ငြိမ်လျက်ရှိသည်။ {{Historical populations | 1920 |724,276| 1930 |778,953| 1940 |822,569| 1950 |1,008,790| 1960 |1,032,614| 1970 |1,029,695| 1980 |1,103,459| 1990 |1,120,161| 2000 | 1,120,851 | 2010 | 1,093,247 | 2020 |1,034,814|align = none }} ==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး== ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]] 2180856d8zakrnggm0ehp8p5tpo3jn0 1052419 1052418 2026-09-12T06:20:38Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး */ 1052419 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = တိုယမခရိုင် | native_name = {{nobold|{{lang|ja|富山県}}}} | settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]] | image_skyline = {{multiple image | total_width = 300 | caption_align = center | border = infobox | perrow = 1/2/2/2 | image1 = Tateyama Mountains and Onna-iwa viewed from Amaharashi Coast 20190309134344.jpg | caption1 = Tateyama Mountain Range and [[Toyama Bay]] | image2 = 立山雪の大谷20220507-IMG 2206.jpg | caption2 = [[Tateyama Kurobe Alpine Route|Snow wall in Tateyama Kurobe Alpine Route]] | image3 = 相倉合掌造り集落20221105-IMG 4698.jpg | caption3 = [[Gokayama]] | image4 = チューリップフェア.jpg | caption4 = [[Tulip|Tonami Tulip Fair]] | image5 = 黒部ダム03.jpg | caption5 = [[Kurobe Dam]] | image6 = Owara Kaze no Bon. Midnight event on September 3, 2017. At Kamishin-Machi street.A.jpg | caption6 = [[Kaze no bon|Bon Dance of Owara's Wind]] | image7 = Uozu mirage winter 1.jpg | caption7 = Winter mirage in Toyama Bay and Tateyama Mountain Range }} | translit_lang1 = Japanese | translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]] | translit_lang1_info = {{lang|ja|富山県}} | translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]] | translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Toyama-ken}} | image_flag = Flag of Toyama.svg | flag_size = 100px | image_blank_emblem = Emblem of Toyama Prefecture.svg | blank_emblem_size = 75px | blank_emblem_type = Emblem | image_map = Map of Japan with highlight on 16 Toyama prefecture.svg | coordinates = {{coord|36|43|N|137|9|E|scale:500000_type:adm1st|display=inline,title}} | subdivision_type = Country | subdivision_name = [[Japan]] | subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]] | subdivision_name1 = [[Chūbu region|Chūbu]] ([[Hokuriku region|Hokuriku]]) | subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]] | subdivision_name2 = [[Honshu]] | seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]] | seat = [[Toyama, Toyama|Toyama]] | parts_type = Subdivisions | parts_style = para | p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 2 | p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 15 | leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]] | leader_name = [[Hachiro Nitta (politician)|Hachiro Nitta]] | area_total_km2 = 4247.61 | area_water_percent = 0.1 | area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|33rd]] | population_footnotes = | population_total = 1044588 | population_as_of = June 1, 2019 | population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|37th]] | population_density_km2 = auto | demographics_type2 = GDP | demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}</ref> | demographics2_title1 = Total | demographics2_info1 = [[JP¥]] 4,927 billion<br />[[US$]] 36.4 billion (2022) | iso_code = JP-16 | website = [http://www.pref.toyama.jp/master/02guide/welcome/welcome_e.htm pref.toyama.jp] | module = {{Infobox place symbols | embedded = yes | country = Japan | bird = [[Rock Ptarmigan|Ptarmigan]]<ref name=symbol>{{cite web|script-title=ja:富山県の魅力・観光>シンボル|url=http://www.pref.toyama.jp/gaiyou/symbol.html|work=Toyama Prefectural website|publisher=Toyama Prefecture|access-date=9 September 2011|language=ja}}</ref> | fish = [[Japanese amberjack]]<br />Pasiphaea japonica<br />[[Firefly squid]]<ref name=symbol/> | flower = [[Tulip]] (''Tulipa'')<ref name=symbol/> | tree = Tateyama Cedar (''Cryptomeria&nbsp;japonica'')<ref name=symbol/> }} | anthem = [[:ja:富山県民の歌|Toyama kenmin no uta]] }} [[File:Toyama Prefectural Office Building01st3200.jpg|thumb|250px|တိုယမခရိုင်အုပ်ချုပ်ရေးရုံး]] '''တိုယမခရိုင်''' (富山県, တိုယမခန်း<ref>{{cite book|script-title=ja:NHK日本語発音アクセント新辞典|publisher=NHK Publishing|editor=NHK Broadcasting Culture Research Institute|date=24 May 2016|lang=ja}}</ref>) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ချူးဘုဒေသ]]ရှိ ခရိုင်ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Toyama prefecture" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|''Japan Encyclopedia'', p. 991|page=991}}; "Hokuriku" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 344|page=344}}.</ref> တိုယမခရိုင်တွင် လူဦးရေ ၉၉၃,၈၄၈ဦး (၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့) နေထိုင်ကြသည်။ ဧရိယာ ၄,၂၄၇.၆၁ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁,၆၄၀.၀၁ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ တိုယမခရိုင်သည် အနောက်ဘက်တွင် [[အိရှိခဝခရိုင်]]၊ တောင်ဘက်တွင် [[ဂိဖုခရိုင်]]၊ အရှေ့ဘက်တွင် [[နဂနိုခရိုင်]]၊ အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် [[နီးဂတခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ တိုယမမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်ဖြစ်ကာ အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကမြို့များမှာ တခအိုခမြို့၊ အိမိဇုမြို့နှင့် နန်းတိုမြို့တို့ ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, "Toyama" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 991|page=991}}.</ref> တိုယမခရိုင်သည် ရှေးခေတ် ဟိုခုရိခုဒေသ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။ ခရိုင်၏ အဓိကပင်မလူဦးရေသည် တိုယမပင်လယ်အော်တွင် နေထိုင်ကြသည်။ တိုယမပင်လယ်အော်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံးပင်လယ်အော်များထဲမှ တစ်ခု ဖြစ်သည်။ တိုယမခရိုင်သည် ဂျပန်ပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းရှိ ဒေသများထဲတွင် စက်မှုလုပ်ငန်းဦးဆောင်ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ပေါကြွယ်ဝသည့် ရေအားလျှပ်စစ်ရင်းမြစ်များကြောင့် ခရိုင်သည် လျှပ်စစ်ကို ဈေးသက်သာစွာ အသုံးပြုနိုင်သည်။ တိုယမခရိုင်သည် အရှေ့အာရှဒေသများတွင် ရုရှနိုင်ငံပြင်ပ၌ ရေခဲမြစ်တည်ရှိသည့် တစ်ခုတည်းသောဒေသလည်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ် အချက်အကလက်များအရ ခရိုင်ဧရိယာ၏ ၃၀ ရာခိုင်နှုန်းသည် အမျိုးသားဥယျာဉ်များ ဖြစ်ကြသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.japantimes.co.jp/news/2012/04/06/national/first-glaciers-in-japan-recognized/#.W7lAaWgzaUk|title=First glaciers in Japan recognised|work=The Japan Times|first=Minoru|last=Matsutani|date=April 6, 2012|access-date=May 20, 2012}}</ref> ==သမိုင်းကြောင်း== {{See also|တိုယမခရိုင်ရှိ သမိုင်းဝင်နေရာများ}} ==ပထဝီသွင်ပြင်== တိုယမခရိုင်သည် အနောက်ဘက်တွင် [[အိရှိခဝခရိုင်]]၊ အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် [[နီးဂတခရိုင်]]၊ အရှေ့တောင်ဘက်တွင် [[နဂနိုခရိုင်]]၊ တောင်ဘက်တွင် [[ဂိဖုခရိုင်]]၊ မြောက်ဘက်တွင် [[ဂျပန်ပင်လယ်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့ အချက်အလက်များအရ ခရိုင်ကုန်းမြေဧရိယာ၏ ၃၀ ရာခိုင်နှုန်းသည် အမျိုးသားဥယျာဉ်များ ဖြစ်ကြသည်။ ၎င်းတို့တွင် ချူးဘု - ဆန်းဂခုနှင့် ဟခုဆန်အမျိုးသားဥယျာဉ်များ၊ နိုတိုဟန်းတိုးအမျိုးသားဥယျာဉ်၊ ခရိုင်အမျိုးသားဥယျာဉ် ၆ ခုတို့ ပါဝင်သည်။<ref>{{cite web |url=http://www.env.go.jp/en/nature/nps/park/doc/files/np_6.pdf |title=General overview of area figures for Natural Parks by prefecture |publisher=[[Ministry of the Environment (Japan)|Ministry of the Environment]] |access-date=29 June 2012}}</ref> ==မြို့ပြဒေသများ== {{See also|တိုယမခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက် မြို့များ}} ၂၀၀၀ ခုနှစ်များတွင် ခရိုင်၌ ဒေသများပေါင်းစပ်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သဖြင့် တိုယမခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် အခြားခရိုင်၊ စီရင်စုများနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက မြို့ပြအရေအတွက် အနည်းဆုံး ဖြစ်ခဲ့သည်။ ခရိုင်တွင် မြို့ ၁၀ ခု၊ ဒေသ ၂ နှစ်၊ မြို့ငယ် ၄ ခုနှင့် ရွာ ၁ ရွာ ရှိသည်။ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ မပြုလုပ်ရသေးသမီကာလတွင် ခရိုင်တွင် မြို့ ၉ ခု၊ မြို့ငယ် ၁၈ ခု၊ ရွာ ၈ ရွာ ရှိခဲ့သည်။ ===မြို့များ=== တိုယမခရိုင်တွင် မြို့ပေါင်း ၁၀ ခု ရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ - {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Himi, Toyama.svg|25x25px]] [[Himi, Toyama|Himi]] |氷見市 |230.56 |43,995 |[[File:Himi in Toyama Prefecture Ja.svg|53x53px]] |- |[[File:Flag of Imizu, Toyama.svg|25x25px]] [[Imizu]] |射水市 |109.43 |90,807 |[[File:Imizu in Toyama Prefecture Ja.svg|53x53px]] |- |[[File:Flag of Kurobe, Toyama (no text).svg|25x25px]] [[Kurobe, Toyama|Kurobe]] |黒部市 |426.31 |41,564 |[[File:Kurobe in Toyama Prefecture Ja.svg|53x53px]] |- |[[File:Flag of Namerikawa, Toyama.svg|25x25px]] [[Namerikawa, Toyama|Namerikawa]] |滑川市 |54.63 |32,728 |[[File:Namerikawa in Toyama Prefecture Ja.svg|53x53px]] |- |[[File:Flag of Nanto, Toyama.svg|25x25px]] [[Nanto, Toyama|Nanto]] |南砺市 |668.64 |47,976 |[[File:Nanto in Toyama Prefecture Ja.svg|53x53px]] |- |[[File:Flag of Oyabe, Toyama.svg|25x25px]] [[Oyabe, Toyama|Oyabe]] |小矢部市 |134.07 |30,328 |[[File:Oyabe in Toyama Prefecture Ja.svg|53x53px]] |- |[[File:Flag of Takaoka, Toyama.svg|25x25px]] [[Takaoka, Toyama|Takaoka]] |高岡市 |209.57 |173,086 |[[File:Takaoka in Toyama Prefecture Ja.svg|53x53px]] |- |[[File:Flag of Tonami, Toyama.svg|25x25px]] [[Tonami, Toyama|Tonami]] |砺波市 |127.03 |48,659 |[[File:Tonami in Toyama Prefecture Ja.svg|53x53px]] |- |[[File:Flag of Toyama, Toyama.svg|25x25px]] [[Toyama (city)|Toyama]] (capital) |富山市 |1,241.77 |415,844 |[[File:Toyama in Toyama Prefecture Ja.svg|53x53px]] |- |[[File:Flag of Uozu, Toyama.svg|25x25px]] [[Uozu, Toyama|Uozu]] |魚津市 |200.61 |42,224 |[[File:Uozu in Toyama Prefecture Ja.svg|53x53px]] |} === မြို့ငယ်နှင့် ရွာများ === တိုယမခရိုင်ရှိ ဒေသများတွင် အောက်ပါမြို့ငယ်နှင့် ရွာများ တည်ရှိသည်။ {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |ဒေသ ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Asahi, Toyama.svg|frameless|25x25px]] [[Asahi, Toyama|Asahi]] |朝日町 |226.30 |11,093 |[[Shimoniikawa District, Toyama|Shimoniikawa District]] |[[File:Asahi in Toyama Prefecture Ja.svg|frameless|53x53px]] |- |[[File:Flag of Funahashi, Toyama.svg|frameless|25x25px]] [[Funahashi]] |舟橋村 |3.47 |3,304 |[[Nakaniikawa District, Toyama|Nakaniikawa District]] |[[File:Funahashi in Toyama Prefecture Ja.svg|frameless|53x53px]] |- |[[File:Flag of Kamiichi, Toyama.svg|frameless|25x25px]] [[Kamiichi, Toyama|Kamiichi]] |上市町 |236.71 |20,827 |[[Nakaniikawa District, Toyama|Nakaniikawa District]] |[[File:Kamiichi in Toyama Prefecture Ja.svg|frameless|53x53px]] |- |[[File:Flag of Nyuzen, Toyama.svg|frameless|25x25px]] [[Nyūzen]] |入善町 |71.25 |23,875 |[[Shimoniikawa District, Toyama|Shimoniikawa District]] |[[File:Nyuzen in Toyama Prefecture Ja.svg|frameless|53x53px]] |- |[[File:Flag of Tateyama, Toyama.svg|frameless|25x25px]] [[Tateyama, Toyama|Tateyama]] |立山町 |307.29 |24,862 |[[Nakaniikawa District, Toyama|Nakaniikawa District]] |[[File:Tateyama in Toyama Prefecture Ja.svg|frameless|53x53px]] |} {{Location map+ | Japan Toyama Prefecture | AlternativeMap = Map of Toyama Prefecture Ja.svg | width = 750 | float = none | caption = Municipalities in Toyama Prefecture {{legend0|#EAB|City}} {{legend0|#ED9|Town}} {{legend0|#BFE|Village}} | places = {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Himi, Toyama|Himi]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">氷見市</sub> | label_size = 120 | mark = Flag of Himi Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.86 | lon_deg = 136.9 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Imizu]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">射水市</sub> | label_size = 120 | mark = Flag of Imizu, Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.73 | lon_deg = 137.07 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Kurobe, Toyama|Kurobe]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">黒部市</sub> | label_size = 120 | position = right | mark = Flag of Kurobe, Toyama (no text).svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.8 | lon_deg = 137.56 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Namerikawa, Toyama|Namerikawa]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">滑川市</sub> | label_size = 120 | mark = Flag of Namerikawa Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.76 | lon_deg = 137.32 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Nanto, Toyama|Nanto]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">南砺市</sub> | label_size = 120 | mark = Flag of Nanto Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.48 | lon_deg = 136.88 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Oyabe, Toyama|Oyabe]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">小矢部市</sub> | label_size = 120 | mark = Flag of Oyabe, Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.67 | lon_deg = 136.83 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Takaoka, Toyama|Takaoka]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">高岡市</sub> | label_size = 120 | mark = Flag of Takaoka, Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.73 | lon_deg = 136.92 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Tonami, Toyama|Tonami]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">砺波市</sub> | label_size = 120 | mark = Flag of Tonami, Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.62 | lon_deg = 136.96 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Toyama (city)|Toyama]]&nbsp;(capital)</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">富山市</sub> | label_size = 120 | mark = Flag of Toyama, Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.52 | lon_deg = 137.17 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Uozu, Toyama|Uozu]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">魚津市</sub> | label_size = 120 | position = right | mark = Flag of Uozu, Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.74 | lon_deg = 137.49 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Asahi, Toyama|Asahi]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">朝日町</sub> | label_size = 120 | position = right | mark = Flag of Asahi Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.92 | lon_deg = 137.59 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Funahashi]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">舟橋村</sub> | label_size = 120 | mark = Flag of Funahashi, Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.7 | lon_deg = 137.31 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Kamiichi, Toyama|Kamiichi]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">上市町</sub> | label_size = 120 | mark = Flag of Kamiichi, Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.66 | lon_deg = 137.42 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Nyūzen]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">入善町</sub> | label_size = 120 | position = right | mark = Flag of Nyūzen, Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.92 | lon_deg = 137.47 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Tateyama, Toyama|Tateyama]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">立山町</sub> | label_size = 120 | position = right | mark = Flag of Tateyama, Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.57 | lon_deg = 137.48 }} }} ===ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ=== {{main|တိုယမခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}} ==စီးပွားရေး== ===စိုက်ပျိုးရေး=== ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် တိုယမခရိုင်၏ စပါးထွက်ရှိမှုသည် ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့် ဂျပန်တစ်နိုင်လုံး၏ ၂.၅ ရာခိုင်နှုန်း ရှိခဲ့သည်။ ထိုသို့ ထွက်ရှိရခြင်းမှာ တတဲတောင်မှ ဆင်းသက်လာသည့် ရေအရင်းအမြစ်များ ကြွယ်ဝသည့်အတွက် ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် ဂျပန်ပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းတလျောက်တွင် များစွာသော ငါးဖမ်းလုပ်ငန်းများလည်း ရှိသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.teikokushoin.co.jp/statistics/japan/index13.html|language=ja|title=米の生産 〔2014年〕|access-date=May 11, 2015|archive-date=March 30, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150330230620/http://teikokushoin.co.jp/statistics/japan/index13.html|url-status=dead}}</ref> ===ကုန်ထုပ်လုပ်ငန်း=== တိုယမခရိုင်သည် သမိုင်းကြောင်းအရ ဆေးဝါးလုပ်ငန်းများ ရှိသဖြင့် ထင်ရှားသည်။ လျှပ်စစ်ပစ္စည်းအစိတ်အပိုင်းထုတ်လုပ်သည့်လုပ်ငန်များ၊ အထွေအထွေစက်ပစ္စည်းထုတ်လုပ်သည့် လုပ်ငန်းများ၊ သတ္တုပစ္စည်းများ စသည့်လုပ်ငန်များနောက်တွင် ဆေးဝါးလုပ်ငန်းသည်လည်း အရေးပါသည့်လုပ်ငန်းအဖြစ် ရှိနေသေးသည်။ ===စွမ်းအင်=== [[File:Kurobe Dam (14894503080).jpg|thumb|right|[[ခုရိုဘဲဆည်]]]] [[ခုရိုဘဲဆည်]] သည် ခန်းဆိုင်းလျှပ်စစ်စွမ်းအင်ကုမ္ပဏီအတွက် လျှပ်စစ်ဓာတ်အားများကို ထုတ်လုပ်ပေးလျက်ရှိသည်။ ထိုဆည်သည် တိုယမခရိုင်၊ [[ခုရိုဘဲမြစ်]]တွင် တည်ရှိသည်။ ==လူဦးရေဆိုင်ရာ== [[File:Toyama prefecture population pyramid in 2020.svg|thumb|တိုယမခရိုင်၏ လူဦးရေပိရမစ်၊ ၂၀၂၀ ခုနှစ်]] ဂျပန်နိုင်ငံ၏ လူဦးရေစာရင်းအရ<ref>{{Cite web |title=Statistics Bureau Home Page |url=https://www.stat.go.jp/english/index.html |website=www.stat.go.jp}}</ref> တိုယမခရိုင်၏ လူဦးရေသည် ၁၉၅၀ ခုနှစ်များကတည်းက အတော်လည်း အပြောင်းအလဲမရှိ တည်ငြိမ်လျက်ရှိသည်။ {{Historical populations | 1920 |724,276| 1930 |778,953| 1940 |822,569| 1950 |1,008,790| 1960 |1,032,614| 1970 |1,029,695| 1980 |1,103,459| 1990 |1,120,161| 2000 | 1,120,851 | 2010 | 1,093,247 | 2020 |1,034,814|align = none }} ==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး== ===ရထားလမ်း=== * [[JR West]] ** [[Hokuriku Shinkansen]] ([[Tokyo Station|Tokyo]] to [[Tsuruga Station|Tsuruga]] via [[Kurobe-Unazukionsen Station|Kurobe]], [[Toyama Station|Toyama City]] and [[Shin-Takaoka Station|Takaoka]]) ** [[Takayama Main Line]] ([[Inotani Station|Inotani]] to [[Toyama Station|Toyama City]]) ** [[Himi Line]] ** [[Jōhana Line]] * [[JR Central]] ** [[Takayama Main Line]] ([[Gifu Station|Gifu]] to [[Inotani Station|Inotani]]) * [[Ainokaze Toyama Railway]] ([[Kurikara Station|Kurikara, Ishikawa]] to [[Ichiburi Station|Ichiburi, Niigata]] via [[Takaoka Station (Toyama)|Takaoka]] and [[Toyama Station|Toyama City]]) * [[Manyōsen]] ([[Third-sector railway|Third-sector]] [[tram]] system in [[Takaoka, Toyama|Takaoka]]) ** [[Manyōsen Shinminatokō Line|Shinminatokō Line]] ** [[Manyōsen Takaoka Kidō Line|Takaoka Kidō Line]] * [[Toyama Chihō Railway]] ** [[Toyama Chihō Railway Main Line|Main Line]] ** [[Toyama Chihō Railway Tateyama Line|Tateyama Line]] ** [[Fujikoshi Line]] ** [[Kamidaki Line]] ** [[Toyama City Tram Line|Toyama City Tram]] ===အဝေးပြေးလမ်း=== * [[Hokuriku Expressway]] * [[Nōetsu Expressway]] * [[Tōkai-Hokuriku Expressway]] ===လေကြောင်း=== * [[တိုယမလေဆိပ်]] (TOY) ====ပြည်တွင်း==== * [[Tokyo]]: 1 hr * [[Sapporo]]: 1 hr 20 min ====နိုင်ငံတကာ==== * [[Dalian]]: 2 hr 30 min via [[China Southern Airlines]] * [[Shanghai]]: 2 hr 30 min via [[Shanghai Airlines]] ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]] bnwywxuvy7kf3db9qt3061fdqfno0o3 1052420 1052419 2026-09-12T06:21:04Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* နိုင်ငံတကာ */ 1052420 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = တိုယမခရိုင် | native_name = {{nobold|{{lang|ja|富山県}}}} | settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]] | image_skyline = {{multiple image | total_width = 300 | caption_align = center | border = infobox | perrow = 1/2/2/2 | image1 = Tateyama Mountains and Onna-iwa viewed from Amaharashi Coast 20190309134344.jpg | caption1 = Tateyama Mountain Range and [[Toyama Bay]] | image2 = 立山雪の大谷20220507-IMG 2206.jpg | caption2 = [[Tateyama Kurobe Alpine Route|Snow wall in Tateyama Kurobe Alpine Route]] | image3 = 相倉合掌造り集落20221105-IMG 4698.jpg | caption3 = [[Gokayama]] | image4 = チューリップフェア.jpg | caption4 = [[Tulip|Tonami Tulip Fair]] | image5 = 黒部ダム03.jpg | caption5 = [[Kurobe Dam]] | image6 = Owara Kaze no Bon. Midnight event on September 3, 2017. At Kamishin-Machi street.A.jpg | caption6 = [[Kaze no bon|Bon Dance of Owara's Wind]] | image7 = Uozu mirage winter 1.jpg | caption7 = Winter mirage in Toyama Bay and Tateyama Mountain Range }} | translit_lang1 = Japanese | translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]] | translit_lang1_info = {{lang|ja|富山県}} | translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]] | translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Toyama-ken}} | image_flag = Flag of Toyama.svg | flag_size = 100px | image_blank_emblem = Emblem of Toyama Prefecture.svg | blank_emblem_size = 75px | blank_emblem_type = Emblem | image_map = Map of Japan with highlight on 16 Toyama prefecture.svg | coordinates = {{coord|36|43|N|137|9|E|scale:500000_type:adm1st|display=inline,title}} | subdivision_type = Country | subdivision_name = [[Japan]] | subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]] | subdivision_name1 = [[Chūbu region|Chūbu]] ([[Hokuriku region|Hokuriku]]) | subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]] | subdivision_name2 = [[Honshu]] | seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]] | seat = [[Toyama, Toyama|Toyama]] | parts_type = Subdivisions | parts_style = para | p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 2 | p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 15 | leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]] | leader_name = [[Hachiro Nitta (politician)|Hachiro Nitta]] | area_total_km2 = 4247.61 | area_water_percent = 0.1 | area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|33rd]] | population_footnotes = | population_total = 1044588 | population_as_of = June 1, 2019 | population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|37th]] | population_density_km2 = auto | demographics_type2 = GDP | demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}</ref> | demographics2_title1 = Total | demographics2_info1 = [[JP¥]] 4,927 billion<br />[[US$]] 36.4 billion (2022) | iso_code = JP-16 | website = [http://www.pref.toyama.jp/master/02guide/welcome/welcome_e.htm pref.toyama.jp] | module = {{Infobox place symbols | embedded = yes | country = Japan | bird = [[Rock Ptarmigan|Ptarmigan]]<ref name=symbol>{{cite web|script-title=ja:富山県の魅力・観光>シンボル|url=http://www.pref.toyama.jp/gaiyou/symbol.html|work=Toyama Prefectural website|publisher=Toyama Prefecture|access-date=9 September 2011|language=ja}}</ref> | fish = [[Japanese amberjack]]<br />Pasiphaea japonica<br />[[Firefly squid]]<ref name=symbol/> | flower = [[Tulip]] (''Tulipa'')<ref name=symbol/> | tree = Tateyama Cedar (''Cryptomeria&nbsp;japonica'')<ref name=symbol/> }} | anthem = [[:ja:富山県民の歌|Toyama kenmin no uta]] }} [[File:Toyama Prefectural Office Building01st3200.jpg|thumb|250px|တိုယမခရိုင်အုပ်ချုပ်ရေးရုံး]] '''တိုယမခရိုင်''' (富山県, တိုယမခန်း<ref>{{cite book|script-title=ja:NHK日本語発音アクセント新辞典|publisher=NHK Publishing|editor=NHK Broadcasting Culture Research Institute|date=24 May 2016|lang=ja}}</ref>) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ချူးဘုဒေသ]]ရှိ ခရိုင်ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Toyama prefecture" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|''Japan Encyclopedia'', p. 991|page=991}}; "Hokuriku" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 344|page=344}}.</ref> တိုယမခရိုင်တွင် လူဦးရေ ၉၉၃,၈၄၈ဦး (၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့) နေထိုင်ကြသည်။ ဧရိယာ ၄,၂၄၇.၆၁ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁,၆၄၀.၀၁ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ တိုယမခရိုင်သည် အနောက်ဘက်တွင် [[အိရှိခဝခရိုင်]]၊ တောင်ဘက်တွင် [[ဂိဖုခရိုင်]]၊ အရှေ့ဘက်တွင် [[နဂနိုခရိုင်]]၊ အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် [[နီးဂတခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ တိုယမမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်ဖြစ်ကာ အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကမြို့များမှာ တခအိုခမြို့၊ အိမိဇုမြို့နှင့် နန်းတိုမြို့တို့ ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, "Toyama" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 991|page=991}}.</ref> တိုယမခရိုင်သည် ရှေးခေတ် ဟိုခုရိခုဒေသ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။ ခရိုင်၏ အဓိကပင်မလူဦးရေသည် တိုယမပင်လယ်အော်တွင် နေထိုင်ကြသည်။ တိုယမပင်လယ်အော်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံးပင်လယ်အော်များထဲမှ တစ်ခု ဖြစ်သည်။ တိုယမခရိုင်သည် ဂျပန်ပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းရှိ ဒေသများထဲတွင် စက်မှုလုပ်ငန်းဦးဆောင်ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ပေါကြွယ်ဝသည့် ရေအားလျှပ်စစ်ရင်းမြစ်များကြောင့် ခရိုင်သည် လျှပ်စစ်ကို ဈေးသက်သာစွာ အသုံးပြုနိုင်သည်။ တိုယမခရိုင်သည် အရှေ့အာရှဒေသများတွင် ရုရှနိုင်ငံပြင်ပ၌ ရေခဲမြစ်တည်ရှိသည့် တစ်ခုတည်းသောဒေသလည်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ် အချက်အကလက်များအရ ခရိုင်ဧရိယာ၏ ၃၀ ရာခိုင်နှုန်းသည် အမျိုးသားဥယျာဉ်များ ဖြစ်ကြသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.japantimes.co.jp/news/2012/04/06/national/first-glaciers-in-japan-recognized/#.W7lAaWgzaUk|title=First glaciers in Japan recognised|work=The Japan Times|first=Minoru|last=Matsutani|date=April 6, 2012|access-date=May 20, 2012}}</ref> ==သမိုင်းကြောင်း== {{See also|တိုယမခရိုင်ရှိ သမိုင်းဝင်နေရာများ}} ==ပထဝီသွင်ပြင်== တိုယမခရိုင်သည် အနောက်ဘက်တွင် [[အိရှိခဝခရိုင်]]၊ အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် [[နီးဂတခရိုင်]]၊ အရှေ့တောင်ဘက်တွင် [[နဂနိုခရိုင်]]၊ တောင်ဘက်တွင် [[ဂိဖုခရိုင်]]၊ မြောက်ဘက်တွင် [[ဂျပန်ပင်လယ်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့ အချက်အလက်များအရ ခရိုင်ကုန်းမြေဧရိယာ၏ ၃၀ ရာခိုင်နှုန်းသည် အမျိုးသားဥယျာဉ်များ ဖြစ်ကြသည်။ ၎င်းတို့တွင် ချူးဘု - ဆန်းဂခုနှင့် ဟခုဆန်အမျိုးသားဥယျာဉ်များ၊ နိုတိုဟန်းတိုးအမျိုးသားဥယျာဉ်၊ ခရိုင်အမျိုးသားဥယျာဉ် ၆ ခုတို့ ပါဝင်သည်။<ref>{{cite web |url=http://www.env.go.jp/en/nature/nps/park/doc/files/np_6.pdf |title=General overview of area figures for Natural Parks by prefecture |publisher=[[Ministry of the Environment (Japan)|Ministry of the Environment]] |access-date=29 June 2012}}</ref> ==မြို့ပြဒေသများ== {{See also|တိုယမခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက် မြို့များ}} ၂၀၀၀ ခုနှစ်များတွင် ခရိုင်၌ ဒေသများပေါင်းစပ်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သဖြင့် တိုယမခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် အခြားခရိုင်၊ စီရင်စုများနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက မြို့ပြအရေအတွက် အနည်းဆုံး ဖြစ်ခဲ့သည်။ ခရိုင်တွင် မြို့ ၁၀ ခု၊ ဒေသ ၂ နှစ်၊ မြို့ငယ် ၄ ခုနှင့် ရွာ ၁ ရွာ ရှိသည်။ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ မပြုလုပ်ရသေးသမီကာလတွင် ခရိုင်တွင် မြို့ ၉ ခု၊ မြို့ငယ် ၁၈ ခု၊ ရွာ ၈ ရွာ ရှိခဲ့သည်။ ===မြို့များ=== တိုယမခရိုင်တွင် မြို့ပေါင်း ၁၀ ခု ရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ - {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Himi, Toyama.svg|25x25px]] [[Himi, Toyama|Himi]] |氷見市 |230.56 |43,995 |[[File:Himi in Toyama Prefecture Ja.svg|53x53px]] |- |[[File:Flag of Imizu, Toyama.svg|25x25px]] [[Imizu]] |射水市 |109.43 |90,807 |[[File:Imizu in Toyama Prefecture Ja.svg|53x53px]] |- |[[File:Flag of Kurobe, Toyama (no text).svg|25x25px]] [[Kurobe, Toyama|Kurobe]] |黒部市 |426.31 |41,564 |[[File:Kurobe in Toyama Prefecture Ja.svg|53x53px]] |- |[[File:Flag of Namerikawa, Toyama.svg|25x25px]] [[Namerikawa, Toyama|Namerikawa]] |滑川市 |54.63 |32,728 |[[File:Namerikawa in Toyama Prefecture Ja.svg|53x53px]] |- |[[File:Flag of Nanto, Toyama.svg|25x25px]] [[Nanto, Toyama|Nanto]] |南砺市 |668.64 |47,976 |[[File:Nanto in Toyama Prefecture Ja.svg|53x53px]] |- |[[File:Flag of Oyabe, Toyama.svg|25x25px]] [[Oyabe, Toyama|Oyabe]] |小矢部市 |134.07 |30,328 |[[File:Oyabe in Toyama Prefecture Ja.svg|53x53px]] |- |[[File:Flag of Takaoka, Toyama.svg|25x25px]] [[Takaoka, Toyama|Takaoka]] |高岡市 |209.57 |173,086 |[[File:Takaoka in Toyama Prefecture Ja.svg|53x53px]] |- |[[File:Flag of Tonami, Toyama.svg|25x25px]] [[Tonami, Toyama|Tonami]] |砺波市 |127.03 |48,659 |[[File:Tonami in Toyama Prefecture Ja.svg|53x53px]] |- |[[File:Flag of Toyama, Toyama.svg|25x25px]] [[Toyama (city)|Toyama]] (capital) |富山市 |1,241.77 |415,844 |[[File:Toyama in Toyama Prefecture Ja.svg|53x53px]] |- |[[File:Flag of Uozu, Toyama.svg|25x25px]] [[Uozu, Toyama|Uozu]] |魚津市 |200.61 |42,224 |[[File:Uozu in Toyama Prefecture Ja.svg|53x53px]] |} === မြို့ငယ်နှင့် ရွာများ === တိုယမခရိုင်ရှိ ဒေသများတွင် အောက်ပါမြို့ငယ်နှင့် ရွာများ တည်ရှိသည်။ {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |ဒေသ ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Asahi, Toyama.svg|frameless|25x25px]] [[Asahi, Toyama|Asahi]] |朝日町 |226.30 |11,093 |[[Shimoniikawa District, Toyama|Shimoniikawa District]] |[[File:Asahi in Toyama Prefecture Ja.svg|frameless|53x53px]] |- |[[File:Flag of Funahashi, Toyama.svg|frameless|25x25px]] [[Funahashi]] |舟橋村 |3.47 |3,304 |[[Nakaniikawa District, Toyama|Nakaniikawa District]] |[[File:Funahashi in Toyama Prefecture Ja.svg|frameless|53x53px]] |- |[[File:Flag of Kamiichi, Toyama.svg|frameless|25x25px]] [[Kamiichi, Toyama|Kamiichi]] |上市町 |236.71 |20,827 |[[Nakaniikawa District, Toyama|Nakaniikawa District]] |[[File:Kamiichi in Toyama Prefecture Ja.svg|frameless|53x53px]] |- |[[File:Flag of Nyuzen, Toyama.svg|frameless|25x25px]] [[Nyūzen]] |入善町 |71.25 |23,875 |[[Shimoniikawa District, Toyama|Shimoniikawa District]] |[[File:Nyuzen in Toyama Prefecture Ja.svg|frameless|53x53px]] |- |[[File:Flag of Tateyama, Toyama.svg|frameless|25x25px]] [[Tateyama, Toyama|Tateyama]] |立山町 |307.29 |24,862 |[[Nakaniikawa District, Toyama|Nakaniikawa District]] |[[File:Tateyama in Toyama Prefecture Ja.svg|frameless|53x53px]] |} {{Location map+ | Japan Toyama Prefecture | AlternativeMap = Map of Toyama Prefecture Ja.svg | width = 750 | float = none | caption = Municipalities in Toyama Prefecture {{legend0|#EAB|City}} {{legend0|#ED9|Town}} {{legend0|#BFE|Village}} | places = {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Himi, Toyama|Himi]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">氷見市</sub> | label_size = 120 | mark = Flag of Himi Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.86 | lon_deg = 136.9 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Imizu]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">射水市</sub> | label_size = 120 | mark = Flag of Imizu, Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.73 | lon_deg = 137.07 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Kurobe, Toyama|Kurobe]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">黒部市</sub> | label_size = 120 | position = right | mark = Flag of Kurobe, Toyama (no text).svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.8 | lon_deg = 137.56 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Namerikawa, Toyama|Namerikawa]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">滑川市</sub> | label_size = 120 | mark = Flag of Namerikawa Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.76 | lon_deg = 137.32 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Nanto, Toyama|Nanto]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">南砺市</sub> | label_size = 120 | mark = Flag of Nanto Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.48 | lon_deg = 136.88 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Oyabe, Toyama|Oyabe]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">小矢部市</sub> | label_size = 120 | mark = Flag of Oyabe, Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.67 | lon_deg = 136.83 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Takaoka, Toyama|Takaoka]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">高岡市</sub> | label_size = 120 | mark = Flag of Takaoka, Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.73 | lon_deg = 136.92 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Tonami, Toyama|Tonami]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">砺波市</sub> | label_size = 120 | mark = Flag of Tonami, Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.62 | lon_deg = 136.96 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Toyama (city)|Toyama]]&nbsp;(capital)</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">富山市</sub> | label_size = 120 | mark = Flag of Toyama, Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.52 | lon_deg = 137.17 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Uozu, Toyama|Uozu]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">魚津市</sub> | label_size = 120 | position = right | mark = Flag of Uozu, Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.74 | lon_deg = 137.49 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Asahi, Toyama|Asahi]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">朝日町</sub> | label_size = 120 | position = right | mark = Flag of Asahi Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.92 | lon_deg = 137.59 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Funahashi]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">舟橋村</sub> | label_size = 120 | mark = Flag of Funahashi, Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.7 | lon_deg = 137.31 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Kamiichi, Toyama|Kamiichi]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">上市町</sub> | label_size = 120 | mark = Flag of Kamiichi, Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.66 | lon_deg = 137.42 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Nyūzen]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">入善町</sub> | label_size = 120 | position = right | mark = Flag of Nyūzen, Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.92 | lon_deg = 137.47 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Tateyama, Toyama|Tateyama]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">立山町</sub> | label_size = 120 | position = right | mark = Flag of Tateyama, Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.57 | lon_deg = 137.48 }} }} ===ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ=== {{main|တိုယမခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}} ==စီးပွားရေး== ===စိုက်ပျိုးရေး=== ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် တိုယမခရိုင်၏ စပါးထွက်ရှိမှုသည် ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့် ဂျပန်တစ်နိုင်လုံး၏ ၂.၅ ရာခိုင်နှုန်း ရှိခဲ့သည်။ ထိုသို့ ထွက်ရှိရခြင်းမှာ တတဲတောင်မှ ဆင်းသက်လာသည့် ရေအရင်းအမြစ်များ ကြွယ်ဝသည့်အတွက် ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် ဂျပန်ပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းတလျောက်တွင် များစွာသော ငါးဖမ်းလုပ်ငန်းများလည်း ရှိသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.teikokushoin.co.jp/statistics/japan/index13.html|language=ja|title=米の生産 〔2014年〕|access-date=May 11, 2015|archive-date=March 30, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150330230620/http://teikokushoin.co.jp/statistics/japan/index13.html|url-status=dead}}</ref> ===ကုန်ထုပ်လုပ်ငန်း=== တိုယမခရိုင်သည် သမိုင်းကြောင်းအရ ဆေးဝါးလုပ်ငန်းများ ရှိသဖြင့် ထင်ရှားသည်။ လျှပ်စစ်ပစ္စည်းအစိတ်အပိုင်းထုတ်လုပ်သည့်လုပ်ငန်များ၊ အထွေအထွေစက်ပစ္စည်းထုတ်လုပ်သည့် လုပ်ငန်းများ၊ သတ္တုပစ္စည်းများ စသည့်လုပ်ငန်များနောက်တွင် ဆေးဝါးလုပ်ငန်းသည်လည်း အရေးပါသည့်လုပ်ငန်းအဖြစ် ရှိနေသေးသည်။ ===စွမ်းအင်=== [[File:Kurobe Dam (14894503080).jpg|thumb|right|[[ခုရိုဘဲဆည်]]]] [[ခုရိုဘဲဆည်]] သည် ခန်းဆိုင်းလျှပ်စစ်စွမ်းအင်ကုမ္ပဏီအတွက် လျှပ်စစ်ဓာတ်အားများကို ထုတ်လုပ်ပေးလျက်ရှိသည်။ ထိုဆည်သည် တိုယမခရိုင်၊ [[ခုရိုဘဲမြစ်]]တွင် တည်ရှိသည်။ ==လူဦးရေဆိုင်ရာ== [[File:Toyama prefecture population pyramid in 2020.svg|thumb|တိုယမခရိုင်၏ လူဦးရေပိရမစ်၊ ၂၀၂၀ ခုနှစ်]] ဂျပန်နိုင်ငံ၏ လူဦးရေစာရင်းအရ<ref>{{Cite web |title=Statistics Bureau Home Page |url=https://www.stat.go.jp/english/index.html |website=www.stat.go.jp}}</ref> တိုယမခရိုင်၏ လူဦးရေသည် ၁၉၅၀ ခုနှစ်များကတည်းက အတော်လည်း အပြောင်းအလဲမရှိ တည်ငြိမ်လျက်ရှိသည်။ {{Historical populations | 1920 |724,276| 1930 |778,953| 1940 |822,569| 1950 |1,008,790| 1960 |1,032,614| 1970 |1,029,695| 1980 |1,103,459| 1990 |1,120,161| 2000 | 1,120,851 | 2010 | 1,093,247 | 2020 |1,034,814|align = none }} ==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး== ===ရထားလမ်း=== * [[JR West]] ** [[Hokuriku Shinkansen]] ([[Tokyo Station|Tokyo]] to [[Tsuruga Station|Tsuruga]] via [[Kurobe-Unazukionsen Station|Kurobe]], [[Toyama Station|Toyama City]] and [[Shin-Takaoka Station|Takaoka]]) ** [[Takayama Main Line]] ([[Inotani Station|Inotani]] to [[Toyama Station|Toyama City]]) ** [[Himi Line]] ** [[Jōhana Line]] * [[JR Central]] ** [[Takayama Main Line]] ([[Gifu Station|Gifu]] to [[Inotani Station|Inotani]]) * [[Ainokaze Toyama Railway]] ([[Kurikara Station|Kurikara, Ishikawa]] to [[Ichiburi Station|Ichiburi, Niigata]] via [[Takaoka Station (Toyama)|Takaoka]] and [[Toyama Station|Toyama City]]) * [[Manyōsen]] ([[Third-sector railway|Third-sector]] [[tram]] system in [[Takaoka, Toyama|Takaoka]]) ** [[Manyōsen Shinminatokō Line|Shinminatokō Line]] ** [[Manyōsen Takaoka Kidō Line|Takaoka Kidō Line]] * [[Toyama Chihō Railway]] ** [[Toyama Chihō Railway Main Line|Main Line]] ** [[Toyama Chihō Railway Tateyama Line|Tateyama Line]] ** [[Fujikoshi Line]] ** [[Kamidaki Line]] ** [[Toyama City Tram Line|Toyama City Tram]] ===အဝေးပြေးလမ်း=== * [[Hokuriku Expressway]] * [[Nōetsu Expressway]] * [[Tōkai-Hokuriku Expressway]] ===လေကြောင်း=== * [[တိုယမလေဆိပ်]] (TOY) ====ပြည်တွင်း==== * [[Tokyo]]: 1 hr * [[Sapporo]]: 1 hr 20 min ====နိုင်ငံတကာ==== * [[Dalian]]: 2 hr 30 min via [[China Southern Airlines]] * [[Shanghai]]: 2 hr 30 min via [[Shanghai Airlines]] ==ယဉ်ကျေးမှု== ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]] j5bd1bx0ke292qxtpupi5xeboddhrc4 1052421 1052420 2026-09-12T06:21:41Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* နိုင်ငံတကာ */ 1052421 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = တိုယမခရိုင် | native_name = {{nobold|{{lang|ja|富山県}}}} | settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]] | image_skyline = {{multiple image | total_width = 300 | caption_align = center | border = infobox | perrow = 1/2/2/2 | image1 = Tateyama Mountains and Onna-iwa viewed from Amaharashi Coast 20190309134344.jpg | caption1 = Tateyama Mountain Range and [[Toyama Bay]] | image2 = 立山雪の大谷20220507-IMG 2206.jpg | caption2 = [[Tateyama Kurobe Alpine Route|Snow wall in Tateyama Kurobe Alpine Route]] | image3 = 相倉合掌造り集落20221105-IMG 4698.jpg | caption3 = [[Gokayama]] | image4 = チューリップフェア.jpg | caption4 = [[Tulip|Tonami Tulip Fair]] | image5 = 黒部ダム03.jpg | caption5 = [[Kurobe Dam]] | image6 = Owara Kaze no Bon. Midnight event on September 3, 2017. At Kamishin-Machi street.A.jpg | caption6 = [[Kaze no bon|Bon Dance of Owara's Wind]] | image7 = Uozu mirage winter 1.jpg | caption7 = Winter mirage in Toyama Bay and Tateyama Mountain Range }} | translit_lang1 = Japanese | translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]] | translit_lang1_info = {{lang|ja|富山県}} | translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]] | translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Toyama-ken}} | image_flag = Flag of Toyama.svg | flag_size = 100px | image_blank_emblem = Emblem of Toyama Prefecture.svg | blank_emblem_size = 75px | blank_emblem_type = Emblem | image_map = Map of Japan with highlight on 16 Toyama prefecture.svg | coordinates = {{coord|36|43|N|137|9|E|scale:500000_type:adm1st|display=inline,title}} | subdivision_type = Country | subdivision_name = [[Japan]] | subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]] | subdivision_name1 = [[Chūbu region|Chūbu]] ([[Hokuriku region|Hokuriku]]) | subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]] | subdivision_name2 = [[Honshu]] | seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]] | seat = [[Toyama, Toyama|Toyama]] | parts_type = Subdivisions | parts_style = para | p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 2 | p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 15 | leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]] | leader_name = [[Hachiro Nitta (politician)|Hachiro Nitta]] | area_total_km2 = 4247.61 | area_water_percent = 0.1 | area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|33rd]] | population_footnotes = | population_total = 1044588 | population_as_of = June 1, 2019 | population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|37th]] | population_density_km2 = auto | demographics_type2 = GDP | demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}</ref> | demographics2_title1 = Total | demographics2_info1 = [[JP¥]] 4,927 billion<br />[[US$]] 36.4 billion (2022) | iso_code = JP-16 | website = [http://www.pref.toyama.jp/master/02guide/welcome/welcome_e.htm pref.toyama.jp] | module = {{Infobox place symbols | embedded = yes | country = Japan | bird = [[Rock Ptarmigan|Ptarmigan]]<ref name=symbol>{{cite web|script-title=ja:富山県の魅力・観光>シンボル|url=http://www.pref.toyama.jp/gaiyou/symbol.html|work=Toyama Prefectural website|publisher=Toyama Prefecture|access-date=9 September 2011|language=ja}}</ref> | fish = [[Japanese amberjack]]<br />Pasiphaea japonica<br />[[Firefly squid]]<ref name=symbol/> | flower = [[Tulip]] (''Tulipa'')<ref name=symbol/> | tree = Tateyama Cedar (''Cryptomeria&nbsp;japonica'')<ref name=symbol/> }} | anthem = [[:ja:富山県民の歌|Toyama kenmin no uta]] }} [[File:Toyama Prefectural Office Building01st3200.jpg|thumb|250px|တိုယမခရိုင်အုပ်ချုပ်ရေးရုံး]] '''တိုယမခရိုင်''' (富山県, တိုယမခန်း<ref>{{cite book|script-title=ja:NHK日本語発音アクセント新辞典|publisher=NHK Publishing|editor=NHK Broadcasting Culture Research Institute|date=24 May 2016|lang=ja}}</ref>) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ချူးဘုဒေသ]]ရှိ ခရိုင်ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Toyama prefecture" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|''Japan Encyclopedia'', p. 991|page=991}}; "Hokuriku" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 344|page=344}}.</ref> တိုယမခရိုင်တွင် လူဦးရေ ၉၉၃,၈၄၈ဦး (၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့) နေထိုင်ကြသည်။ ဧရိယာ ၄,၂၄၇.၆၁ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁,၆၄၀.၀၁ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ တိုယမခရိုင်သည် အနောက်ဘက်တွင် [[အိရှိခဝခရိုင်]]၊ တောင်ဘက်တွင် [[ဂိဖုခရိုင်]]၊ အရှေ့ဘက်တွင် [[နဂနိုခရိုင်]]၊ အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် [[နီးဂတခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ တိုယမမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်ဖြစ်ကာ အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကမြို့များမှာ တခအိုခမြို့၊ အိမိဇုမြို့နှင့် နန်းတိုမြို့တို့ ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, "Toyama" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 991|page=991}}.</ref> တိုယမခရိုင်သည် ရှေးခေတ် ဟိုခုရိခုဒေသ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။ ခရိုင်၏ အဓိကပင်မလူဦးရေသည် တိုယမပင်လယ်အော်တွင် နေထိုင်ကြသည်။ တိုယမပင်လယ်အော်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံးပင်လယ်အော်များထဲမှ တစ်ခု ဖြစ်သည်။ တိုယမခရိုင်သည် ဂျပန်ပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းရှိ ဒေသများထဲတွင် စက်မှုလုပ်ငန်းဦးဆောင်ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ပေါကြွယ်ဝသည့် ရေအားလျှပ်စစ်ရင်းမြစ်များကြောင့် ခရိုင်သည် လျှပ်စစ်ကို ဈေးသက်သာစွာ အသုံးပြုနိုင်သည်။ တိုယမခရိုင်သည် အရှေ့အာရှဒေသများတွင် ရုရှနိုင်ငံပြင်ပ၌ ရေခဲမြစ်တည်ရှိသည့် တစ်ခုတည်းသောဒေသလည်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ် အချက်အကလက်များအရ ခရိုင်ဧရိယာ၏ ၃၀ ရာခိုင်နှုန်းသည် အမျိုးသားဥယျာဉ်များ ဖြစ်ကြသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.japantimes.co.jp/news/2012/04/06/national/first-glaciers-in-japan-recognized/#.W7lAaWgzaUk|title=First glaciers in Japan recognised|work=The Japan Times|first=Minoru|last=Matsutani|date=April 6, 2012|access-date=May 20, 2012}}</ref> ==သမိုင်းကြောင်း== {{See also|တိုယမခရိုင်ရှိ သမိုင်းဝင်နေရာများ}} ==ပထဝီသွင်ပြင်== တိုယမခရိုင်သည် အနောက်ဘက်တွင် [[အိရှိခဝခရိုင်]]၊ အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် [[နီးဂတခရိုင်]]၊ အရှေ့တောင်ဘက်တွင် [[နဂနိုခရိုင်]]၊ တောင်ဘက်တွင် [[ဂိဖုခရိုင်]]၊ မြောက်ဘက်တွင် [[ဂျပန်ပင်လယ်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့ အချက်အလက်များအရ ခရိုင်ကုန်းမြေဧရိယာ၏ ၃၀ ရာခိုင်နှုန်းသည် အမျိုးသားဥယျာဉ်များ ဖြစ်ကြသည်။ ၎င်းတို့တွင် ချူးဘု - ဆန်းဂခုနှင့် ဟခုဆန်အမျိုးသားဥယျာဉ်များ၊ နိုတိုဟန်းတိုးအမျိုးသားဥယျာဉ်၊ ခရိုင်အမျိုးသားဥယျာဉ် ၆ ခုတို့ ပါဝင်သည်။<ref>{{cite web |url=http://www.env.go.jp/en/nature/nps/park/doc/files/np_6.pdf |title=General overview of area figures for Natural Parks by prefecture |publisher=[[Ministry of the Environment (Japan)|Ministry of the Environment]] |access-date=29 June 2012}}</ref> ==မြို့ပြဒေသများ== {{See also|တိုယမခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက် မြို့များ}} ၂၀၀၀ ခုနှစ်များတွင် ခရိုင်၌ ဒေသများပေါင်းစပ်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သဖြင့် တိုယမခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် အခြားခရိုင်၊ စီရင်စုများနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက မြို့ပြအရေအတွက် အနည်းဆုံး ဖြစ်ခဲ့သည်။ ခရိုင်တွင် မြို့ ၁၀ ခု၊ ဒေသ ၂ နှစ်၊ မြို့ငယ် ၄ ခုနှင့် ရွာ ၁ ရွာ ရှိသည်။ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ မပြုလုပ်ရသေးသမီကာလတွင် ခရိုင်တွင် မြို့ ၉ ခု၊ မြို့ငယ် ၁၈ ခု၊ ရွာ ၈ ရွာ ရှိခဲ့သည်။ ===မြို့များ=== တိုယမခရိုင်တွင် မြို့ပေါင်း ၁၀ ခု ရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ - {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Himi, Toyama.svg|25x25px]] [[Himi, Toyama|Himi]] |氷見市 |230.56 |43,995 |[[File:Himi in Toyama Prefecture Ja.svg|53x53px]] |- |[[File:Flag of Imizu, Toyama.svg|25x25px]] [[Imizu]] |射水市 |109.43 |90,807 |[[File:Imizu in Toyama Prefecture Ja.svg|53x53px]] |- |[[File:Flag of Kurobe, Toyama (no text).svg|25x25px]] [[Kurobe, Toyama|Kurobe]] |黒部市 |426.31 |41,564 |[[File:Kurobe in Toyama Prefecture Ja.svg|53x53px]] |- |[[File:Flag of Namerikawa, Toyama.svg|25x25px]] [[Namerikawa, Toyama|Namerikawa]] |滑川市 |54.63 |32,728 |[[File:Namerikawa in Toyama Prefecture Ja.svg|53x53px]] |- |[[File:Flag of Nanto, Toyama.svg|25x25px]] [[Nanto, Toyama|Nanto]] |南砺市 |668.64 |47,976 |[[File:Nanto in Toyama Prefecture Ja.svg|53x53px]] |- |[[File:Flag of Oyabe, Toyama.svg|25x25px]] [[Oyabe, Toyama|Oyabe]] |小矢部市 |134.07 |30,328 |[[File:Oyabe in Toyama Prefecture Ja.svg|53x53px]] |- |[[File:Flag of Takaoka, Toyama.svg|25x25px]] [[Takaoka, Toyama|Takaoka]] |高岡市 |209.57 |173,086 |[[File:Takaoka in Toyama Prefecture Ja.svg|53x53px]] |- |[[File:Flag of Tonami, Toyama.svg|25x25px]] [[Tonami, Toyama|Tonami]] |砺波市 |127.03 |48,659 |[[File:Tonami in Toyama Prefecture Ja.svg|53x53px]] |- |[[File:Flag of Toyama, Toyama.svg|25x25px]] [[Toyama (city)|Toyama]] (capital) |富山市 |1,241.77 |415,844 |[[File:Toyama in Toyama Prefecture Ja.svg|53x53px]] |- |[[File:Flag of Uozu, Toyama.svg|25x25px]] [[Uozu, Toyama|Uozu]] |魚津市 |200.61 |42,224 |[[File:Uozu in Toyama Prefecture Ja.svg|53x53px]] |} === မြို့ငယ်နှင့် ရွာများ === တိုယမခရိုင်ရှိ ဒေသများတွင် အောက်ပါမြို့ငယ်နှင့် ရွာများ တည်ရှိသည်။ {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |ဒေသ ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Asahi, Toyama.svg|frameless|25x25px]] [[Asahi, Toyama|Asahi]] |朝日町 |226.30 |11,093 |[[Shimoniikawa District, Toyama|Shimoniikawa District]] |[[File:Asahi in Toyama Prefecture Ja.svg|frameless|53x53px]] |- |[[File:Flag of Funahashi, Toyama.svg|frameless|25x25px]] [[Funahashi]] |舟橋村 |3.47 |3,304 |[[Nakaniikawa District, Toyama|Nakaniikawa District]] |[[File:Funahashi in Toyama Prefecture Ja.svg|frameless|53x53px]] |- |[[File:Flag of Kamiichi, Toyama.svg|frameless|25x25px]] [[Kamiichi, Toyama|Kamiichi]] |上市町 |236.71 |20,827 |[[Nakaniikawa District, Toyama|Nakaniikawa District]] |[[File:Kamiichi in Toyama Prefecture Ja.svg|frameless|53x53px]] |- |[[File:Flag of Nyuzen, Toyama.svg|frameless|25x25px]] [[Nyūzen]] |入善町 |71.25 |23,875 |[[Shimoniikawa District, Toyama|Shimoniikawa District]] |[[File:Nyuzen in Toyama Prefecture Ja.svg|frameless|53x53px]] |- |[[File:Flag of Tateyama, Toyama.svg|frameless|25x25px]] [[Tateyama, Toyama|Tateyama]] |立山町 |307.29 |24,862 |[[Nakaniikawa District, Toyama|Nakaniikawa District]] |[[File:Tateyama in Toyama Prefecture Ja.svg|frameless|53x53px]] |} {{Location map+ | Japan Toyama Prefecture | AlternativeMap = Map of Toyama Prefecture Ja.svg | width = 750 | float = none | caption = Municipalities in Toyama Prefecture {{legend0|#EAB|City}} {{legend0|#ED9|Town}} {{legend0|#BFE|Village}} | places = {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Himi, Toyama|Himi]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">氷見市</sub> | label_size = 120 | mark = Flag of Himi Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.86 | lon_deg = 136.9 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Imizu]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">射水市</sub> | label_size = 120 | mark = Flag of Imizu, Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.73 | lon_deg = 137.07 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Kurobe, Toyama|Kurobe]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">黒部市</sub> | label_size = 120 | position = right | mark = Flag of Kurobe, Toyama (no text).svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.8 | lon_deg = 137.56 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Namerikawa, Toyama|Namerikawa]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">滑川市</sub> | label_size = 120 | mark = Flag of Namerikawa Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.76 | lon_deg = 137.32 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Nanto, Toyama|Nanto]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">南砺市</sub> | label_size = 120 | mark = Flag of Nanto Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.48 | lon_deg = 136.88 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Oyabe, Toyama|Oyabe]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">小矢部市</sub> | label_size = 120 | mark = Flag of Oyabe, Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.67 | lon_deg = 136.83 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Takaoka, Toyama|Takaoka]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">高岡市</sub> | label_size = 120 | mark = Flag of Takaoka, Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.73 | lon_deg = 136.92 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Tonami, Toyama|Tonami]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">砺波市</sub> | label_size = 120 | mark = Flag of Tonami, Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.62 | lon_deg = 136.96 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Toyama (city)|Toyama]]&nbsp;(capital)</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">富山市</sub> | label_size = 120 | mark = Flag of Toyama, Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.52 | lon_deg = 137.17 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Uozu, Toyama|Uozu]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">魚津市</sub> | label_size = 120 | position = right | mark = Flag of Uozu, Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.74 | lon_deg = 137.49 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Asahi, Toyama|Asahi]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">朝日町</sub> | label_size = 120 | position = right | mark = Flag of Asahi Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.92 | lon_deg = 137.59 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Funahashi]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">舟橋村</sub> | label_size = 120 | mark = Flag of Funahashi, Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.7 | lon_deg = 137.31 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Kamiichi, Toyama|Kamiichi]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">上市町</sub> | label_size = 120 | mark = Flag of Kamiichi, Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.66 | lon_deg = 137.42 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Nyūzen]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">入善町</sub> | label_size = 120 | position = right | mark = Flag of Nyūzen, Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.92 | lon_deg = 137.47 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Tateyama, Toyama|Tateyama]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">立山町</sub> | label_size = 120 | position = right | mark = Flag of Tateyama, Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.57 | lon_deg = 137.48 }} }} ===ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ=== {{main|တိုယမခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}} ==စီးပွားရေး== ===စိုက်ပျိုးရေး=== ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် တိုယမခရိုင်၏ စပါးထွက်ရှိမှုသည် ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့် ဂျပန်တစ်နိုင်လုံး၏ ၂.၅ ရာခိုင်နှုန်း ရှိခဲ့သည်။ ထိုသို့ ထွက်ရှိရခြင်းမှာ တတဲတောင်မှ ဆင်းသက်လာသည့် ရေအရင်းအမြစ်များ ကြွယ်ဝသည့်အတွက် ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် ဂျပန်ပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းတလျောက်တွင် များစွာသော ငါးဖမ်းလုပ်ငန်းများလည်း ရှိသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.teikokushoin.co.jp/statistics/japan/index13.html|language=ja|title=米の生産 〔2014年〕|access-date=May 11, 2015|archive-date=March 30, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150330230620/http://teikokushoin.co.jp/statistics/japan/index13.html|url-status=dead}}</ref> ===ကုန်ထုပ်လုပ်ငန်း=== တိုယမခရိုင်သည် သမိုင်းကြောင်းအရ ဆေးဝါးလုပ်ငန်းများ ရှိသဖြင့် ထင်ရှားသည်။ လျှပ်စစ်ပစ္စည်းအစိတ်အပိုင်းထုတ်လုပ်သည့်လုပ်ငန်များ၊ အထွေအထွေစက်ပစ္စည်းထုတ်လုပ်သည့် လုပ်ငန်းများ၊ သတ္တုပစ္စည်းများ စသည့်လုပ်ငန်များနောက်တွင် ဆေးဝါးလုပ်ငန်းသည်လည်း အရေးပါသည့်လုပ်ငန်းအဖြစ် ရှိနေသေးသည်။ ===စွမ်းအင်=== [[File:Kurobe Dam (14894503080).jpg|thumb|right|[[ခုရိုဘဲဆည်]]]] [[ခုရိုဘဲဆည်]] သည် ခန်းဆိုင်းလျှပ်စစ်စွမ်းအင်ကုမ္ပဏီအတွက် လျှပ်စစ်ဓာတ်အားများကို ထုတ်လုပ်ပေးလျက်ရှိသည်။ ထိုဆည်သည် တိုယမခရိုင်၊ [[ခုရိုဘဲမြစ်]]တွင် တည်ရှိသည်။ ==လူဦးရေဆိုင်ရာ== [[File:Toyama prefecture population pyramid in 2020.svg|thumb|တိုယမခရိုင်၏ လူဦးရေပိရမစ်၊ ၂၀၂၀ ခုနှစ်]] ဂျပန်နိုင်ငံ၏ လူဦးရေစာရင်းအရ<ref>{{Cite web |title=Statistics Bureau Home Page |url=https://www.stat.go.jp/english/index.html |website=www.stat.go.jp}}</ref> တိုယမခရိုင်၏ လူဦးရေသည် ၁၉၅၀ ခုနှစ်များကတည်းက အတော်လည်း အပြောင်းအလဲမရှိ တည်ငြိမ်လျက်ရှိသည်။ {{Historical populations | 1920 |724,276| 1930 |778,953| 1940 |822,569| 1950 |1,008,790| 1960 |1,032,614| 1970 |1,029,695| 1980 |1,103,459| 1990 |1,120,161| 2000 | 1,120,851 | 2010 | 1,093,247 | 2020 |1,034,814|align = none }} ==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး== ===ရထားလမ်း=== * [[JR West]] ** [[Hokuriku Shinkansen]] ([[Tokyo Station|Tokyo]] to [[Tsuruga Station|Tsuruga]] via [[Kurobe-Unazukionsen Station|Kurobe]], [[Toyama Station|Toyama City]] and [[Shin-Takaoka Station|Takaoka]]) ** [[Takayama Main Line]] ([[Inotani Station|Inotani]] to [[Toyama Station|Toyama City]]) ** [[Himi Line]] ** [[Jōhana Line]] * [[JR Central]] ** [[Takayama Main Line]] ([[Gifu Station|Gifu]] to [[Inotani Station|Inotani]]) * [[Ainokaze Toyama Railway]] ([[Kurikara Station|Kurikara, Ishikawa]] to [[Ichiburi Station|Ichiburi, Niigata]] via [[Takaoka Station (Toyama)|Takaoka]] and [[Toyama Station|Toyama City]]) * [[Manyōsen]] ([[Third-sector railway|Third-sector]] [[tram]] system in [[Takaoka, Toyama|Takaoka]]) ** [[Manyōsen Shinminatokō Line|Shinminatokō Line]] ** [[Manyōsen Takaoka Kidō Line|Takaoka Kidō Line]] * [[Toyama Chihō Railway]] ** [[Toyama Chihō Railway Main Line|Main Line]] ** [[Toyama Chihō Railway Tateyama Line|Tateyama Line]] ** [[Fujikoshi Line]] ** [[Kamidaki Line]] ** [[Toyama City Tram Line|Toyama City Tram]] ===အဝေးပြေးလမ်း=== * [[Hokuriku Expressway]] * [[Nōetsu Expressway]] * [[Tōkai-Hokuriku Expressway]] ===လေကြောင်း=== * [[တိုယမလေဆိပ်]] (TOY) ====ပြည်တွင်း==== * [[Tokyo]]: 1 hr * [[Sapporo]]: 1 hr 20 min ====နိုင်ငံတကာ==== * [[Dalian]]: 2 hr 30 min via [[China Southern Airlines]] * [[Shanghai]]: 2 hr 30 min via [[Shanghai Airlines]] ==ယဉ်ကျေးမှု== ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]] oilopf0foa7tnfplml382kzz53lhe9o 1052422 1052421 2026-09-12T06:23:10Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ယဉ်ကျေးမှု */ 1052422 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = တိုယမခရိုင် | native_name = {{nobold|{{lang|ja|富山県}}}} | settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]] | image_skyline = {{multiple image | total_width = 300 | caption_align = center | border = infobox | perrow = 1/2/2/2 | image1 = Tateyama Mountains and Onna-iwa viewed from Amaharashi Coast 20190309134344.jpg | caption1 = Tateyama Mountain Range and [[Toyama Bay]] | image2 = 立山雪の大谷20220507-IMG 2206.jpg | caption2 = [[Tateyama Kurobe Alpine Route|Snow wall in Tateyama Kurobe Alpine Route]] | image3 = 相倉合掌造り集落20221105-IMG 4698.jpg | caption3 = [[Gokayama]] | image4 = チューリップフェア.jpg | caption4 = [[Tulip|Tonami Tulip Fair]] | image5 = 黒部ダム03.jpg | caption5 = [[Kurobe Dam]] | image6 = Owara Kaze no Bon. Midnight event on September 3, 2017. At Kamishin-Machi street.A.jpg | caption6 = [[Kaze no bon|Bon Dance of Owara's Wind]] | image7 = Uozu mirage winter 1.jpg | caption7 = Winter mirage in Toyama Bay and Tateyama Mountain Range }} | translit_lang1 = Japanese | translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]] | translit_lang1_info = {{lang|ja|富山県}} | translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]] | translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Toyama-ken}} | image_flag = Flag of Toyama.svg | flag_size = 100px | image_blank_emblem = Emblem of Toyama Prefecture.svg | blank_emblem_size = 75px | blank_emblem_type = Emblem | image_map = Map of Japan with highlight on 16 Toyama prefecture.svg | coordinates = {{coord|36|43|N|137|9|E|scale:500000_type:adm1st|display=inline,title}} | subdivision_type = Country | subdivision_name = [[Japan]] | subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]] | subdivision_name1 = [[Chūbu region|Chūbu]] ([[Hokuriku region|Hokuriku]]) | subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]] | subdivision_name2 = [[Honshu]] | seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]] | seat = [[Toyama, Toyama|Toyama]] | parts_type = Subdivisions | parts_style = para | p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 2 | p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 15 | leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]] | leader_name = [[Hachiro Nitta (politician)|Hachiro Nitta]] | area_total_km2 = 4247.61 | area_water_percent = 0.1 | area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|33rd]] | population_footnotes = | population_total = 1044588 | population_as_of = June 1, 2019 | population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|37th]] | population_density_km2 = auto | demographics_type2 = GDP | demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}</ref> | demographics2_title1 = Total | demographics2_info1 = [[JP¥]] 4,927 billion<br />[[US$]] 36.4 billion (2022) | iso_code = JP-16 | website = [http://www.pref.toyama.jp/master/02guide/welcome/welcome_e.htm pref.toyama.jp] | module = {{Infobox place symbols | embedded = yes | country = Japan | bird = [[Rock Ptarmigan|Ptarmigan]]<ref name=symbol>{{cite web|script-title=ja:富山県の魅力・観光>シンボル|url=http://www.pref.toyama.jp/gaiyou/symbol.html|work=Toyama Prefectural website|publisher=Toyama Prefecture|access-date=9 September 2011|language=ja}}</ref> | fish = [[Japanese amberjack]]<br />Pasiphaea japonica<br />[[Firefly squid]]<ref name=symbol/> | flower = [[Tulip]] (''Tulipa'')<ref name=symbol/> | tree = Tateyama Cedar (''Cryptomeria&nbsp;japonica'')<ref name=symbol/> }} | anthem = [[:ja:富山県民の歌|Toyama kenmin no uta]] }} [[File:Toyama Prefectural Office Building01st3200.jpg|thumb|250px|တိုယမခရိုင်အုပ်ချုပ်ရေးရုံး]] '''တိုယမခရိုင်''' (富山県, တိုယမခန်း<ref>{{cite book|script-title=ja:NHK日本語発音アクセント新辞典|publisher=NHK Publishing|editor=NHK Broadcasting Culture Research Institute|date=24 May 2016|lang=ja}}</ref>) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ချူးဘုဒေသ]]ရှိ ခရိုင်ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Toyama prefecture" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|''Japan Encyclopedia'', p. 991|page=991}}; "Hokuriku" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 344|page=344}}.</ref> တိုယမခရိုင်တွင် လူဦးရေ ၉၉၃,၈၄၈ဦး (၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့) နေထိုင်ကြသည်။ ဧရိယာ ၄,၂၄၇.၆၁ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁,၆၄၀.၀၁ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ တိုယမခရိုင်သည် အနောက်ဘက်တွင် [[အိရှိခဝခရိုင်]]၊ တောင်ဘက်တွင် [[ဂိဖုခရိုင်]]၊ အရှေ့ဘက်တွင် [[နဂနိုခရိုင်]]၊ အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် [[နီးဂတခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ တိုယမမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်ဖြစ်ကာ အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကမြို့များမှာ တခအိုခမြို့၊ အိမိဇုမြို့နှင့် နန်းတိုမြို့တို့ ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, "Toyama" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 991|page=991}}.</ref> တိုယမခရိုင်သည် ရှေးခေတ် ဟိုခုရိခုဒေသ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။ ခရိုင်၏ အဓိကပင်မလူဦးရေသည် တိုယမပင်လယ်အော်တွင် နေထိုင်ကြသည်။ တိုယမပင်လယ်အော်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံးပင်လယ်အော်များထဲမှ တစ်ခု ဖြစ်သည်။ တိုယမခရိုင်သည် ဂျပန်ပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းရှိ ဒေသများထဲတွင် စက်မှုလုပ်ငန်းဦးဆောင်ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ပေါကြွယ်ဝသည့် ရေအားလျှပ်စစ်ရင်းမြစ်များကြောင့် ခရိုင်သည် လျှပ်စစ်ကို ဈေးသက်သာစွာ အသုံးပြုနိုင်သည်။ တိုယမခရိုင်သည် အရှေ့အာရှဒေသများတွင် ရုရှနိုင်ငံပြင်ပ၌ ရေခဲမြစ်တည်ရှိသည့် တစ်ခုတည်းသောဒေသလည်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ် အချက်အကလက်များအရ ခရိုင်ဧရိယာ၏ ၃၀ ရာခိုင်နှုန်းသည် အမျိုးသားဥယျာဉ်များ ဖြစ်ကြသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.japantimes.co.jp/news/2012/04/06/national/first-glaciers-in-japan-recognized/#.W7lAaWgzaUk|title=First glaciers in Japan recognised|work=The Japan Times|first=Minoru|last=Matsutani|date=April 6, 2012|access-date=May 20, 2012}}</ref> ==သမိုင်းကြောင်း== {{See also|တိုယမခရိုင်ရှိ သမိုင်းဝင်နေရာများ}} ==ပထဝီသွင်ပြင်== တိုယမခရိုင်သည် အနောက်ဘက်တွင် [[အိရှိခဝခရိုင်]]၊ အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် [[နီးဂတခရိုင်]]၊ အရှေ့တောင်ဘက်တွင် [[နဂနိုခရိုင်]]၊ တောင်ဘက်တွင် [[ဂိဖုခရိုင်]]၊ မြောက်ဘက်တွင် [[ဂျပန်ပင်လယ်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့ အချက်အလက်များအရ ခရိုင်ကုန်းမြေဧရိယာ၏ ၃၀ ရာခိုင်နှုန်းသည် အမျိုးသားဥယျာဉ်များ ဖြစ်ကြသည်။ ၎င်းတို့တွင် ချူးဘု - ဆန်းဂခုနှင့် ဟခုဆန်အမျိုးသားဥယျာဉ်များ၊ နိုတိုဟန်းတိုးအမျိုးသားဥယျာဉ်၊ ခရိုင်အမျိုးသားဥယျာဉ် ၆ ခုတို့ ပါဝင်သည်။<ref>{{cite web |url=http://www.env.go.jp/en/nature/nps/park/doc/files/np_6.pdf |title=General overview of area figures for Natural Parks by prefecture |publisher=[[Ministry of the Environment (Japan)|Ministry of the Environment]] |access-date=29 June 2012}}</ref> ==မြို့ပြဒေသများ== {{See also|တိုယမခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက် မြို့များ}} ၂၀၀၀ ခုနှစ်များတွင် ခရိုင်၌ ဒေသများပေါင်းစပ်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သဖြင့် တိုယမခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် အခြားခရိုင်၊ စီရင်စုများနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက မြို့ပြအရေအတွက် အနည်းဆုံး ဖြစ်ခဲ့သည်။ ခရိုင်တွင် မြို့ ၁၀ ခု၊ ဒေသ ၂ နှစ်၊ မြို့ငယ် ၄ ခုနှင့် ရွာ ၁ ရွာ ရှိသည်။ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ မပြုလုပ်ရသေးသမီကာလတွင် ခရိုင်တွင် မြို့ ၉ ခု၊ မြို့ငယ် ၁၈ ခု၊ ရွာ ၈ ရွာ ရှိခဲ့သည်။ ===မြို့များ=== တိုယမခရိုင်တွင် မြို့ပေါင်း ၁၀ ခု ရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ - {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Himi, Toyama.svg|25x25px]] [[Himi, Toyama|Himi]] |氷見市 |230.56 |43,995 |[[File:Himi in Toyama Prefecture Ja.svg|53x53px]] |- |[[File:Flag of Imizu, Toyama.svg|25x25px]] [[Imizu]] |射水市 |109.43 |90,807 |[[File:Imizu in Toyama Prefecture Ja.svg|53x53px]] |- |[[File:Flag of Kurobe, Toyama (no text).svg|25x25px]] [[Kurobe, Toyama|Kurobe]] |黒部市 |426.31 |41,564 |[[File:Kurobe in Toyama Prefecture Ja.svg|53x53px]] |- |[[File:Flag of Namerikawa, Toyama.svg|25x25px]] [[Namerikawa, Toyama|Namerikawa]] |滑川市 |54.63 |32,728 |[[File:Namerikawa in Toyama Prefecture Ja.svg|53x53px]] |- |[[File:Flag of Nanto, Toyama.svg|25x25px]] [[Nanto, Toyama|Nanto]] |南砺市 |668.64 |47,976 |[[File:Nanto in Toyama Prefecture Ja.svg|53x53px]] |- |[[File:Flag of Oyabe, Toyama.svg|25x25px]] [[Oyabe, Toyama|Oyabe]] |小矢部市 |134.07 |30,328 |[[File:Oyabe in Toyama Prefecture Ja.svg|53x53px]] |- |[[File:Flag of Takaoka, Toyama.svg|25x25px]] [[Takaoka, Toyama|Takaoka]] |高岡市 |209.57 |173,086 |[[File:Takaoka in Toyama Prefecture Ja.svg|53x53px]] |- |[[File:Flag of Tonami, Toyama.svg|25x25px]] [[Tonami, Toyama|Tonami]] |砺波市 |127.03 |48,659 |[[File:Tonami in Toyama Prefecture Ja.svg|53x53px]] |- |[[File:Flag of Toyama, Toyama.svg|25x25px]] [[Toyama (city)|Toyama]] (capital) |富山市 |1,241.77 |415,844 |[[File:Toyama in Toyama Prefecture Ja.svg|53x53px]] |- |[[File:Flag of Uozu, Toyama.svg|25x25px]] [[Uozu, Toyama|Uozu]] |魚津市 |200.61 |42,224 |[[File:Uozu in Toyama Prefecture Ja.svg|53x53px]] |} === မြို့ငယ်နှင့် ရွာများ === တိုယမခရိုင်ရှိ ဒေသများတွင် အောက်ပါမြို့ငယ်နှင့် ရွာများ တည်ရှိသည်။ {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |ဒေသ ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Asahi, Toyama.svg|frameless|25x25px]] [[Asahi, Toyama|Asahi]] |朝日町 |226.30 |11,093 |[[Shimoniikawa District, Toyama|Shimoniikawa District]] |[[File:Asahi in Toyama Prefecture Ja.svg|frameless|53x53px]] |- |[[File:Flag of Funahashi, Toyama.svg|frameless|25x25px]] [[Funahashi]] |舟橋村 |3.47 |3,304 |[[Nakaniikawa District, Toyama|Nakaniikawa District]] |[[File:Funahashi in Toyama Prefecture Ja.svg|frameless|53x53px]] |- |[[File:Flag of Kamiichi, Toyama.svg|frameless|25x25px]] [[Kamiichi, Toyama|Kamiichi]] |上市町 |236.71 |20,827 |[[Nakaniikawa District, Toyama|Nakaniikawa District]] |[[File:Kamiichi in Toyama Prefecture Ja.svg|frameless|53x53px]] |- |[[File:Flag of Nyuzen, Toyama.svg|frameless|25x25px]] [[Nyūzen]] |入善町 |71.25 |23,875 |[[Shimoniikawa District, Toyama|Shimoniikawa District]] |[[File:Nyuzen in Toyama Prefecture Ja.svg|frameless|53x53px]] |- |[[File:Flag of Tateyama, Toyama.svg|frameless|25x25px]] [[Tateyama, Toyama|Tateyama]] |立山町 |307.29 |24,862 |[[Nakaniikawa District, Toyama|Nakaniikawa District]] |[[File:Tateyama in Toyama Prefecture Ja.svg|frameless|53x53px]] |} {{Location map+ | Japan Toyama Prefecture | AlternativeMap = Map of Toyama Prefecture Ja.svg | width = 750 | float = none | caption = Municipalities in Toyama Prefecture {{legend0|#EAB|City}} {{legend0|#ED9|Town}} {{legend0|#BFE|Village}} | places = {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Himi, Toyama|Himi]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">氷見市</sub> | label_size = 120 | mark = Flag of Himi Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.86 | lon_deg = 136.9 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Imizu]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">射水市</sub> | label_size = 120 | mark = Flag of Imizu, Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.73 | lon_deg = 137.07 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Kurobe, Toyama|Kurobe]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">黒部市</sub> | label_size = 120 | position = right | mark = Flag of Kurobe, Toyama (no text).svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.8 | lon_deg = 137.56 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Namerikawa, Toyama|Namerikawa]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">滑川市</sub> | label_size = 120 | mark = Flag of Namerikawa Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.76 | lon_deg = 137.32 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Nanto, Toyama|Nanto]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">南砺市</sub> | label_size = 120 | mark = Flag of Nanto Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.48 | lon_deg = 136.88 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Oyabe, Toyama|Oyabe]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">小矢部市</sub> | label_size = 120 | mark = Flag of Oyabe, Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.67 | lon_deg = 136.83 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Takaoka, Toyama|Takaoka]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">高岡市</sub> | label_size = 120 | mark = Flag of Takaoka, Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.73 | lon_deg = 136.92 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Tonami, Toyama|Tonami]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">砺波市</sub> | label_size = 120 | mark = Flag of Tonami, Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.62 | lon_deg = 136.96 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Toyama (city)|Toyama]]&nbsp;(capital)</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">富山市</sub> | label_size = 120 | mark = Flag of Toyama, Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.52 | lon_deg = 137.17 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Uozu, Toyama|Uozu]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">魚津市</sub> | label_size = 120 | position = right | mark = Flag of Uozu, Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.74 | lon_deg = 137.49 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Asahi, Toyama|Asahi]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">朝日町</sub> | label_size = 120 | position = right | mark = Flag of Asahi Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.92 | lon_deg = 137.59 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Funahashi]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">舟橋村</sub> | label_size = 120 | mark = Flag of Funahashi, Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.7 | lon_deg = 137.31 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Kamiichi, Toyama|Kamiichi]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">上市町</sub> | label_size = 120 | mark = Flag of Kamiichi, Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.66 | lon_deg = 137.42 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Nyūzen]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">入善町</sub> | label_size = 120 | position = right | mark = Flag of Nyūzen, Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.92 | lon_deg = 137.47 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Tateyama, Toyama|Tateyama]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">立山町</sub> | label_size = 120 | position = right | mark = Flag of Tateyama, Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.57 | lon_deg = 137.48 }} }} ===ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ=== {{main|တိုယမခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}} ==စီးပွားရေး== ===စိုက်ပျိုးရေး=== ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် တိုယမခရိုင်၏ စပါးထွက်ရှိမှုသည် ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့် ဂျပန်တစ်နိုင်လုံး၏ ၂.၅ ရာခိုင်နှုန်း ရှိခဲ့သည်။ ထိုသို့ ထွက်ရှိရခြင်းမှာ တတဲတောင်မှ ဆင်းသက်လာသည့် ရေအရင်းအမြစ်များ ကြွယ်ဝသည့်အတွက် ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် ဂျပန်ပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းတလျောက်တွင် များစွာသော ငါးဖမ်းလုပ်ငန်းများလည်း ရှိသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.teikokushoin.co.jp/statistics/japan/index13.html|language=ja|title=米の生産 〔2014年〕|access-date=May 11, 2015|archive-date=March 30, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150330230620/http://teikokushoin.co.jp/statistics/japan/index13.html|url-status=dead}}</ref> ===ကုန်ထုပ်လုပ်ငန်း=== တိုယမခရိုင်သည် သမိုင်းကြောင်းအရ ဆေးဝါးလုပ်ငန်းများ ရှိသဖြင့် ထင်ရှားသည်။ လျှပ်စစ်ပစ္စည်းအစိတ်အပိုင်းထုတ်လုပ်သည့်လုပ်ငန်များ၊ အထွေအထွေစက်ပစ္စည်းထုတ်လုပ်သည့် လုပ်ငန်းများ၊ သတ္တုပစ္စည်းများ စသည့်လုပ်ငန်များနောက်တွင် ဆေးဝါးလုပ်ငန်းသည်လည်း အရေးပါသည့်လုပ်ငန်းအဖြစ် ရှိနေသေးသည်။ ===စွမ်းအင်=== [[File:Kurobe Dam (14894503080).jpg|thumb|right|[[ခုရိုဘဲဆည်]]]] [[ခုရိုဘဲဆည်]] သည် ခန်းဆိုင်းလျှပ်စစ်စွမ်းအင်ကုမ္ပဏီအတွက် လျှပ်စစ်ဓာတ်အားများကို ထုတ်လုပ်ပေးလျက်ရှိသည်။ ထိုဆည်သည် တိုယမခရိုင်၊ [[ခုရိုဘဲမြစ်]]တွင် တည်ရှိသည်။ ==လူဦးရေဆိုင်ရာ== [[File:Toyama prefecture population pyramid in 2020.svg|thumb|တိုယမခရိုင်၏ လူဦးရေပိရမစ်၊ ၂၀၂၀ ခုနှစ်]] ဂျပန်နိုင်ငံ၏ လူဦးရေစာရင်းအရ<ref>{{Cite web |title=Statistics Bureau Home Page |url=https://www.stat.go.jp/english/index.html |website=www.stat.go.jp}}</ref> တိုယမခရိုင်၏ လူဦးရေသည် ၁၉၅၀ ခုနှစ်များကတည်းက အတော်လည်း အပြောင်းအလဲမရှိ တည်ငြိမ်လျက်ရှိသည်။ {{Historical populations | 1920 |724,276| 1930 |778,953| 1940 |822,569| 1950 |1,008,790| 1960 |1,032,614| 1970 |1,029,695| 1980 |1,103,459| 1990 |1,120,161| 2000 | 1,120,851 | 2010 | 1,093,247 | 2020 |1,034,814|align = none }} ==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး== ===ရထားလမ်း=== * [[JR West]] ** [[Hokuriku Shinkansen]] ([[Tokyo Station|Tokyo]] to [[Tsuruga Station|Tsuruga]] via [[Kurobe-Unazukionsen Station|Kurobe]], [[Toyama Station|Toyama City]] and [[Shin-Takaoka Station|Takaoka]]) ** [[Takayama Main Line]] ([[Inotani Station|Inotani]] to [[Toyama Station|Toyama City]]) ** [[Himi Line]] ** [[Jōhana Line]] * [[JR Central]] ** [[Takayama Main Line]] ([[Gifu Station|Gifu]] to [[Inotani Station|Inotani]]) * [[Ainokaze Toyama Railway]] ([[Kurikara Station|Kurikara, Ishikawa]] to [[Ichiburi Station|Ichiburi, Niigata]] via [[Takaoka Station (Toyama)|Takaoka]] and [[Toyama Station|Toyama City]]) * [[Manyōsen]] ([[Third-sector railway|Third-sector]] [[tram]] system in [[Takaoka, Toyama|Takaoka]]) ** [[Manyōsen Shinminatokō Line|Shinminatokō Line]] ** [[Manyōsen Takaoka Kidō Line|Takaoka Kidō Line]] * [[Toyama Chihō Railway]] ** [[Toyama Chihō Railway Main Line|Main Line]] ** [[Toyama Chihō Railway Tateyama Line|Tateyama Line]] ** [[Fujikoshi Line]] ** [[Kamidaki Line]] ** [[Toyama City Tram Line|Toyama City Tram]] ===အဝေးပြေးလမ်း=== * [[Hokuriku Expressway]] * [[Nōetsu Expressway]] * [[Tōkai-Hokuriku Expressway]] ===လေကြောင်း=== * [[တိုယမလေဆိပ်]] (TOY) ====ပြည်တွင်း==== * [[Tokyo]]: 1 hr * [[Sapporo]]: 1 hr 20 min ====နိုင်ငံတကာ==== * [[Dalian]]: 2 hr 30 min via [[China Southern Airlines]] * [[Shanghai]]: 2 hr 30 min via [[Shanghai Airlines]] ==ယဉ်ကျေးမှု== ===ခရီးသွားနေရာများ=== *[[Tateyama Kurobe Alpine Route]] *[[Kurobe Gorge Railway]] *[[Unazuki Onsen]] *[[Gokayama]] (UNESCO World Heritage Site) *Mitsui Outlet Park, Hokuriku Oyabe ====ယူနက်စကိုကမ္ဘာ့ယဉ်ကျေးမှုစာရင်းဝင်နေရာများ==== *[[Gokayama Historical Village]] ([[Nanto City]]) ====ဂျပန်နိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရတနာများ==== *[[Zuiryū-ji (Toyama)|Zuiryū-ji Temple]] ([[Takaoka City]]) ===ပွဲတော်များ=== {{Unreferenced section|date=December 2013}} ====နွေဦးရာသီ==== [[File:Seizoroi.jpg|thumb|Tonami Yotaka Festival (June)]] [[File:Uozu-tatemon.jpg|thumb|Uozu Tatemon Festival (August)]] *All Japan [[Chindon'ya|Chindon]] Competition ([[Toyama City]] ([[Toyama Castle]] Park), Mid April *Tonami Tulip Fair ([[Tonami City]]), May *Marumage Festival ([[Himi City]]), May 17 ====နွေရာသီ==== *Sassa Narimasa Sengoku Era Festival ([[Toyama City]]), Late July *Japan Wildlife Film Festival (Toyama Prefecture), Early August ====ဆောင်းဦးရာသီ==== *Toyama Festival ([[Toyama City]]), Sept. 1 *[[Owara Kaze no Bon]] ([[Toyama City]] ([[Yatsuo]] Area)), Sept. 1–3 ====ဆောင်းရာသီ==== *Nanto Toga Soba Festival ([[Nanto City]] ([[Toga Village]] Area)), Mid Feb. ===ဒေသအစားအစာများ=== *Trout Sushi (''[[Masuzushi]]'') *White Shrimp (''Shiro Ebi'') *Matured Yellow Tail (''Buri'') *Firefly Squid (''Hotaru Ika'') *Fish Paste (''[[Kamaboko]]'') ===ဒေသထွက် အရက်များ=== *Tateyama (立山) *Narimasa (成政) *Masuizumi (満寿泉) *Sanshoraku (三笑楽) ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]] glvw499ta0lbspesqcp4mo231f3hq5o 1052423 1052422 2026-09-12T06:23:55Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ကိုးကား */ 1052423 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = တိုယမခရိုင် | native_name = {{nobold|{{lang|ja|富山県}}}} | settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]] | image_skyline = {{multiple image | total_width = 300 | caption_align = center | border = infobox | perrow = 1/2/2/2 | image1 = Tateyama Mountains and Onna-iwa viewed from Amaharashi Coast 20190309134344.jpg | caption1 = Tateyama Mountain Range and [[Toyama Bay]] | image2 = 立山雪の大谷20220507-IMG 2206.jpg | caption2 = [[Tateyama Kurobe Alpine Route|Snow wall in Tateyama Kurobe Alpine Route]] | image3 = 相倉合掌造り集落20221105-IMG 4698.jpg | caption3 = [[Gokayama]] | image4 = チューリップフェア.jpg | caption4 = [[Tulip|Tonami Tulip Fair]] | image5 = 黒部ダム03.jpg | caption5 = [[Kurobe Dam]] | image6 = Owara Kaze no Bon. Midnight event on September 3, 2017. At Kamishin-Machi street.A.jpg | caption6 = [[Kaze no bon|Bon Dance of Owara's Wind]] | image7 = Uozu mirage winter 1.jpg | caption7 = Winter mirage in Toyama Bay and Tateyama Mountain Range }} | translit_lang1 = Japanese | translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]] | translit_lang1_info = {{lang|ja|富山県}} | translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]] | translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Toyama-ken}} | image_flag = Flag of Toyama.svg | flag_size = 100px | image_blank_emblem = Emblem of Toyama Prefecture.svg | blank_emblem_size = 75px | blank_emblem_type = Emblem | image_map = Map of Japan with highlight on 16 Toyama prefecture.svg | coordinates = {{coord|36|43|N|137|9|E|scale:500000_type:adm1st|display=inline,title}} | subdivision_type = Country | subdivision_name = [[Japan]] | subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]] | subdivision_name1 = [[Chūbu region|Chūbu]] ([[Hokuriku region|Hokuriku]]) | subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]] | subdivision_name2 = [[Honshu]] | seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]] | seat = [[Toyama, Toyama|Toyama]] | parts_type = Subdivisions | parts_style = para | p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 2 | p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 15 | leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]] | leader_name = [[Hachiro Nitta (politician)|Hachiro Nitta]] | area_total_km2 = 4247.61 | area_water_percent = 0.1 | area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|33rd]] | population_footnotes = | population_total = 1044588 | population_as_of = June 1, 2019 | population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|37th]] | population_density_km2 = auto | demographics_type2 = GDP | demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}</ref> | demographics2_title1 = Total | demographics2_info1 = [[JP¥]] 4,927 billion<br />[[US$]] 36.4 billion (2022) | iso_code = JP-16 | website = [http://www.pref.toyama.jp/master/02guide/welcome/welcome_e.htm pref.toyama.jp] | module = {{Infobox place symbols | embedded = yes | country = Japan | bird = [[Rock Ptarmigan|Ptarmigan]]<ref name=symbol>{{cite web|script-title=ja:富山県の魅力・観光>シンボル|url=http://www.pref.toyama.jp/gaiyou/symbol.html|work=Toyama Prefectural website|publisher=Toyama Prefecture|access-date=9 September 2011|language=ja}}</ref> | fish = [[Japanese amberjack]]<br />Pasiphaea japonica<br />[[Firefly squid]]<ref name=symbol/> | flower = [[Tulip]] (''Tulipa'')<ref name=symbol/> | tree = Tateyama Cedar (''Cryptomeria&nbsp;japonica'')<ref name=symbol/> }} | anthem = [[:ja:富山県民の歌|Toyama kenmin no uta]] }} [[File:Toyama Prefectural Office Building01st3200.jpg|thumb|250px|တိုယမခရိုင်အုပ်ချုပ်ရေးရုံး]] '''တိုယမခရိုင်''' (富山県, တိုယမခန်း<ref>{{cite book|script-title=ja:NHK日本語発音アクセント新辞典|publisher=NHK Publishing|editor=NHK Broadcasting Culture Research Institute|date=24 May 2016|lang=ja}}</ref>) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ချူးဘုဒေသ]]ရှိ ခရိုင်ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Toyama prefecture" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|''Japan Encyclopedia'', p. 991|page=991}}; "Hokuriku" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 344|page=344}}.</ref> တိုယမခရိုင်တွင် လူဦးရေ ၉၉၃,၈၄၈ဦး (၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့) နေထိုင်ကြသည်။ ဧရိယာ ၄,၂၄၇.၆၁ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁,၆၄၀.၀၁ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ တိုယမခရိုင်သည် အနောက်ဘက်တွင် [[အိရှိခဝခရိုင်]]၊ တောင်ဘက်တွင် [[ဂိဖုခရိုင်]]၊ အရှေ့ဘက်တွင် [[နဂနိုခရိုင်]]၊ အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် [[နီးဂတခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ တိုယမမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်ဖြစ်ကာ အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကမြို့များမှာ တခအိုခမြို့၊ အိမိဇုမြို့နှင့် နန်းတိုမြို့တို့ ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, "Toyama" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 991|page=991}}.</ref> တိုယမခရိုင်သည် ရှေးခေတ် ဟိုခုရိခုဒေသ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။ ခရိုင်၏ အဓိကပင်မလူဦးရေသည် တိုယမပင်လယ်အော်တွင် နေထိုင်ကြသည်။ တိုယမပင်လယ်အော်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံးပင်လယ်အော်များထဲမှ တစ်ခု ဖြစ်သည်။ တိုယမခရိုင်သည် ဂျပန်ပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းရှိ ဒေသများထဲတွင် စက်မှုလုပ်ငန်းဦးဆောင်ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ပေါကြွယ်ဝသည့် ရေအားလျှပ်စစ်ရင်းမြစ်များကြောင့် ခရိုင်သည် လျှပ်စစ်ကို ဈေးသက်သာစွာ အသုံးပြုနိုင်သည်။ တိုယမခရိုင်သည် အရှေ့အာရှဒေသများတွင် ရုရှနိုင်ငံပြင်ပ၌ ရေခဲမြစ်တည်ရှိသည့် တစ်ခုတည်းသောဒေသလည်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ် အချက်အကလက်များအရ ခရိုင်ဧရိယာ၏ ၃၀ ရာခိုင်နှုန်းသည် အမျိုးသားဥယျာဉ်များ ဖြစ်ကြသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.japantimes.co.jp/news/2012/04/06/national/first-glaciers-in-japan-recognized/#.W7lAaWgzaUk|title=First glaciers in Japan recognised|work=The Japan Times|first=Minoru|last=Matsutani|date=April 6, 2012|access-date=May 20, 2012}}</ref> ==သမိုင်းကြောင်း== {{See also|တိုယမခရိုင်ရှိ သမိုင်းဝင်နေရာများ}} ==ပထဝီသွင်ပြင်== တိုယမခရိုင်သည် အနောက်ဘက်တွင် [[အိရှိခဝခရိုင်]]၊ အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် [[နီးဂတခရိုင်]]၊ အရှေ့တောင်ဘက်တွင် [[နဂနိုခရိုင်]]၊ တောင်ဘက်တွင် [[ဂိဖုခရိုင်]]၊ မြောက်ဘက်တွင် [[ဂျပန်ပင်လယ်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့ အချက်အလက်များအရ ခရိုင်ကုန်းမြေဧရိယာ၏ ၃၀ ရာခိုင်နှုန်းသည် အမျိုးသားဥယျာဉ်များ ဖြစ်ကြသည်။ ၎င်းတို့တွင် ချူးဘု - ဆန်းဂခုနှင့် ဟခုဆန်အမျိုးသားဥယျာဉ်များ၊ နိုတိုဟန်းတိုးအမျိုးသားဥယျာဉ်၊ ခရိုင်အမျိုးသားဥယျာဉ် ၆ ခုတို့ ပါဝင်သည်။<ref>{{cite web |url=http://www.env.go.jp/en/nature/nps/park/doc/files/np_6.pdf |title=General overview of area figures for Natural Parks by prefecture |publisher=[[Ministry of the Environment (Japan)|Ministry of the Environment]] |access-date=29 June 2012}}</ref> ==မြို့ပြဒေသများ== {{See also|တိုယမခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက် မြို့များ}} ၂၀၀၀ ခုနှစ်များတွင် ခရိုင်၌ ဒေသများပေါင်းစပ်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သဖြင့် တိုယမခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် အခြားခရိုင်၊ စီရင်စုများနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက မြို့ပြအရေအတွက် အနည်းဆုံး ဖြစ်ခဲ့သည်။ ခရိုင်တွင် မြို့ ၁၀ ခု၊ ဒေသ ၂ နှစ်၊ မြို့ငယ် ၄ ခုနှင့် ရွာ ၁ ရွာ ရှိသည်။ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ မပြုလုပ်ရသေးသမီကာလတွင် ခရိုင်တွင် မြို့ ၉ ခု၊ မြို့ငယ် ၁၈ ခု၊ ရွာ ၈ ရွာ ရှိခဲ့သည်။ ===မြို့များ=== တိုယမခရိုင်တွင် မြို့ပေါင်း ၁၀ ခု ရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ - {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Himi, Toyama.svg|25x25px]] [[Himi, Toyama|Himi]] |氷見市 |230.56 |43,995 |[[File:Himi in Toyama Prefecture Ja.svg|53x53px]] |- |[[File:Flag of Imizu, Toyama.svg|25x25px]] [[Imizu]] |射水市 |109.43 |90,807 |[[File:Imizu in Toyama Prefecture Ja.svg|53x53px]] |- |[[File:Flag of Kurobe, Toyama (no text).svg|25x25px]] [[Kurobe, Toyama|Kurobe]] |黒部市 |426.31 |41,564 |[[File:Kurobe in Toyama Prefecture Ja.svg|53x53px]] |- |[[File:Flag of Namerikawa, Toyama.svg|25x25px]] [[Namerikawa, Toyama|Namerikawa]] |滑川市 |54.63 |32,728 |[[File:Namerikawa in Toyama Prefecture Ja.svg|53x53px]] |- |[[File:Flag of Nanto, Toyama.svg|25x25px]] [[Nanto, Toyama|Nanto]] |南砺市 |668.64 |47,976 |[[File:Nanto in Toyama Prefecture Ja.svg|53x53px]] |- |[[File:Flag of Oyabe, Toyama.svg|25x25px]] [[Oyabe, Toyama|Oyabe]] |小矢部市 |134.07 |30,328 |[[File:Oyabe in Toyama Prefecture Ja.svg|53x53px]] |- |[[File:Flag of Takaoka, Toyama.svg|25x25px]] [[Takaoka, Toyama|Takaoka]] |高岡市 |209.57 |173,086 |[[File:Takaoka in Toyama Prefecture Ja.svg|53x53px]] |- |[[File:Flag of Tonami, Toyama.svg|25x25px]] [[Tonami, Toyama|Tonami]] |砺波市 |127.03 |48,659 |[[File:Tonami in Toyama Prefecture Ja.svg|53x53px]] |- |[[File:Flag of Toyama, Toyama.svg|25x25px]] [[Toyama (city)|Toyama]] (capital) |富山市 |1,241.77 |415,844 |[[File:Toyama in Toyama Prefecture Ja.svg|53x53px]] |- |[[File:Flag of Uozu, Toyama.svg|25x25px]] [[Uozu, Toyama|Uozu]] |魚津市 |200.61 |42,224 |[[File:Uozu in Toyama Prefecture Ja.svg|53x53px]] |} === မြို့ငယ်နှင့် ရွာများ === တိုယမခရိုင်ရှိ ဒေသများတွင် အောက်ပါမြို့ငယ်နှင့် ရွာများ တည်ရှိသည်။ {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |ဒေသ ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Asahi, Toyama.svg|frameless|25x25px]] [[Asahi, Toyama|Asahi]] |朝日町 |226.30 |11,093 |[[Shimoniikawa District, Toyama|Shimoniikawa District]] |[[File:Asahi in Toyama Prefecture Ja.svg|frameless|53x53px]] |- |[[File:Flag of Funahashi, Toyama.svg|frameless|25x25px]] [[Funahashi]] |舟橋村 |3.47 |3,304 |[[Nakaniikawa District, Toyama|Nakaniikawa District]] |[[File:Funahashi in Toyama Prefecture Ja.svg|frameless|53x53px]] |- |[[File:Flag of Kamiichi, Toyama.svg|frameless|25x25px]] [[Kamiichi, Toyama|Kamiichi]] |上市町 |236.71 |20,827 |[[Nakaniikawa District, Toyama|Nakaniikawa District]] |[[File:Kamiichi in Toyama Prefecture Ja.svg|frameless|53x53px]] |- |[[File:Flag of Nyuzen, Toyama.svg|frameless|25x25px]] [[Nyūzen]] |入善町 |71.25 |23,875 |[[Shimoniikawa District, Toyama|Shimoniikawa District]] |[[File:Nyuzen in Toyama Prefecture Ja.svg|frameless|53x53px]] |- |[[File:Flag of Tateyama, Toyama.svg|frameless|25x25px]] [[Tateyama, Toyama|Tateyama]] |立山町 |307.29 |24,862 |[[Nakaniikawa District, Toyama|Nakaniikawa District]] |[[File:Tateyama in Toyama Prefecture Ja.svg|frameless|53x53px]] |} {{Location map+ | Japan Toyama Prefecture | AlternativeMap = Map of Toyama Prefecture Ja.svg | width = 750 | float = none | caption = Municipalities in Toyama Prefecture {{legend0|#EAB|City}} {{legend0|#ED9|Town}} {{legend0|#BFE|Village}} | places = {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Himi, Toyama|Himi]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">氷見市</sub> | label_size = 120 | mark = Flag of Himi Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.86 | lon_deg = 136.9 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Imizu]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">射水市</sub> | label_size = 120 | mark = Flag of Imizu, Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.73 | lon_deg = 137.07 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Kurobe, Toyama|Kurobe]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">黒部市</sub> | label_size = 120 | position = right | mark = Flag of Kurobe, Toyama (no text).svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.8 | lon_deg = 137.56 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Namerikawa, Toyama|Namerikawa]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">滑川市</sub> | label_size = 120 | mark = Flag of Namerikawa Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.76 | lon_deg = 137.32 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Nanto, Toyama|Nanto]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">南砺市</sub> | label_size = 120 | mark = Flag of Nanto Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.48 | lon_deg = 136.88 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Oyabe, Toyama|Oyabe]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">小矢部市</sub> | label_size = 120 | mark = Flag of Oyabe, Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.67 | lon_deg = 136.83 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Takaoka, Toyama|Takaoka]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">高岡市</sub> | label_size = 120 | mark = Flag of Takaoka, Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.73 | lon_deg = 136.92 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Tonami, Toyama|Tonami]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">砺波市</sub> | label_size = 120 | mark = Flag of Tonami, Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.62 | lon_deg = 136.96 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Toyama (city)|Toyama]]&nbsp;(capital)</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">富山市</sub> | label_size = 120 | mark = Flag of Toyama, Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.52 | lon_deg = 137.17 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Uozu, Toyama|Uozu]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">魚津市</sub> | label_size = 120 | position = right | mark = Flag of Uozu, Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.74 | lon_deg = 137.49 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Asahi, Toyama|Asahi]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">朝日町</sub> | label_size = 120 | position = right | mark = Flag of Asahi Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.92 | lon_deg = 137.59 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Funahashi]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">舟橋村</sub> | label_size = 120 | mark = Flag of Funahashi, Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.7 | lon_deg = 137.31 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Kamiichi, Toyama|Kamiichi]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">上市町</sub> | label_size = 120 | mark = Flag of Kamiichi, Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.66 | lon_deg = 137.42 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Nyūzen]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">入善町</sub> | label_size = 120 | position = right | mark = Flag of Nyūzen, Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.92 | lon_deg = 137.47 }} {{Location map~ | Japan Toyama Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Tateyama, Toyama|Tateyama]]</sup><sub lang="ja" style="display:block;position:relative;top:-5px;">立山町</sub> | label_size = 120 | position = right | mark = Flag of Tateyama, Toyama.svg | marksize = 25 | lat_deg = 36.57 | lon_deg = 137.48 }} }} ===ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ=== {{main|တိုယမခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}} ==စီးပွားရေး== ===စိုက်ပျိုးရေး=== ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် တိုယမခရိုင်၏ စပါးထွက်ရှိမှုသည် ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့် ဂျပန်တစ်နိုင်လုံး၏ ၂.၅ ရာခိုင်နှုန်း ရှိခဲ့သည်။ ထိုသို့ ထွက်ရှိရခြင်းမှာ တတဲတောင်မှ ဆင်းသက်လာသည့် ရေအရင်းအမြစ်များ ကြွယ်ဝသည့်အတွက် ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် ဂျပန်ပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းတလျောက်တွင် များစွာသော ငါးဖမ်းလုပ်ငန်းများလည်း ရှိသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.teikokushoin.co.jp/statistics/japan/index13.html|language=ja|title=米の生産 〔2014年〕|access-date=May 11, 2015|archive-date=March 30, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150330230620/http://teikokushoin.co.jp/statistics/japan/index13.html|url-status=dead}}</ref> ===ကုန်ထုပ်လုပ်ငန်း=== တိုယမခရိုင်သည် သမိုင်းကြောင်းအရ ဆေးဝါးလုပ်ငန်းများ ရှိသဖြင့် ထင်ရှားသည်။ လျှပ်စစ်ပစ္စည်းအစိတ်အပိုင်းထုတ်လုပ်သည့်လုပ်ငန်များ၊ အထွေအထွေစက်ပစ္စည်းထုတ်လုပ်သည့် လုပ်ငန်းများ၊ သတ္တုပစ္စည်းများ စသည့်လုပ်ငန်များနောက်တွင် ဆေးဝါးလုပ်ငန်းသည်လည်း အရေးပါသည့်လုပ်ငန်းအဖြစ် ရှိနေသေးသည်။ ===စွမ်းအင်=== [[File:Kurobe Dam (14894503080).jpg|thumb|right|[[ခုရိုဘဲဆည်]]]] [[ခုရိုဘဲဆည်]] သည် ခန်းဆိုင်းလျှပ်စစ်စွမ်းအင်ကုမ္ပဏီအတွက် လျှပ်စစ်ဓာတ်အားများကို ထုတ်လုပ်ပေးလျက်ရှိသည်။ ထိုဆည်သည် တိုယမခရိုင်၊ [[ခုရိုဘဲမြစ်]]တွင် တည်ရှိသည်။ ==လူဦးရေဆိုင်ရာ== [[File:Toyama prefecture population pyramid in 2020.svg|thumb|တိုယမခရိုင်၏ လူဦးရေပိရမစ်၊ ၂၀၂၀ ခုနှစ်]] ဂျပန်နိုင်ငံ၏ လူဦးရေစာရင်းအရ<ref>{{Cite web |title=Statistics Bureau Home Page |url=https://www.stat.go.jp/english/index.html |website=www.stat.go.jp}}</ref> တိုယမခရိုင်၏ လူဦးရေသည် ၁၉၅၀ ခုနှစ်များကတည်းက အတော်လည်း အပြောင်းအလဲမရှိ တည်ငြိမ်လျက်ရှိသည်။ {{Historical populations | 1920 |724,276| 1930 |778,953| 1940 |822,569| 1950 |1,008,790| 1960 |1,032,614| 1970 |1,029,695| 1980 |1,103,459| 1990 |1,120,161| 2000 | 1,120,851 | 2010 | 1,093,247 | 2020 |1,034,814|align = none }} ==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး== ===ရထားလမ်း=== * [[JR West]] ** [[Hokuriku Shinkansen]] ([[Tokyo Station|Tokyo]] to [[Tsuruga Station|Tsuruga]] via [[Kurobe-Unazukionsen Station|Kurobe]], [[Toyama Station|Toyama City]] and [[Shin-Takaoka Station|Takaoka]]) ** [[Takayama Main Line]] ([[Inotani Station|Inotani]] to [[Toyama Station|Toyama City]]) ** [[Himi Line]] ** [[Jōhana Line]] * [[JR Central]] ** [[Takayama Main Line]] ([[Gifu Station|Gifu]] to [[Inotani Station|Inotani]]) * [[Ainokaze Toyama Railway]] ([[Kurikara Station|Kurikara, Ishikawa]] to [[Ichiburi Station|Ichiburi, Niigata]] via [[Takaoka Station (Toyama)|Takaoka]] and [[Toyama Station|Toyama City]]) * [[Manyōsen]] ([[Third-sector railway|Third-sector]] [[tram]] system in [[Takaoka, Toyama|Takaoka]]) ** [[Manyōsen Shinminatokō Line|Shinminatokō Line]] ** [[Manyōsen Takaoka Kidō Line|Takaoka Kidō Line]] * [[Toyama Chihō Railway]] ** [[Toyama Chihō Railway Main Line|Main Line]] ** [[Toyama Chihō Railway Tateyama Line|Tateyama Line]] ** [[Fujikoshi Line]] ** [[Kamidaki Line]] ** [[Toyama City Tram Line|Toyama City Tram]] ===အဝေးပြေးလမ်း=== * [[Hokuriku Expressway]] * [[Nōetsu Expressway]] * [[Tōkai-Hokuriku Expressway]] ===လေကြောင်း=== * [[တိုယမလေဆိပ်]] (TOY) ====ပြည်တွင်း==== * [[Tokyo]]: 1 hr * [[Sapporo]]: 1 hr 20 min ====နိုင်ငံတကာ==== * [[Dalian]]: 2 hr 30 min via [[China Southern Airlines]] * [[Shanghai]]: 2 hr 30 min via [[Shanghai Airlines]] ==ယဉ်ကျေးမှု== ===ခရီးသွားနေရာများ=== *[[Tateyama Kurobe Alpine Route]] *[[Kurobe Gorge Railway]] *[[Unazuki Onsen]] *[[Gokayama]] (UNESCO World Heritage Site) *Mitsui Outlet Park, Hokuriku Oyabe ====ယူနက်စကိုကမ္ဘာ့ယဉ်ကျေးမှုစာရင်းဝင်နေရာများ==== *[[Gokayama Historical Village]] ([[Nanto City]]) ====ဂျပန်နိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရတနာများ==== *[[Zuiryū-ji (Toyama)|Zuiryū-ji Temple]] ([[Takaoka City]]) ===ပွဲတော်များ=== {{Unreferenced section|date=December 2013}} ====နွေဦးရာသီ==== [[File:Seizoroi.jpg|thumb|Tonami Yotaka Festival (June)]] [[File:Uozu-tatemon.jpg|thumb|Uozu Tatemon Festival (August)]] *All Japan [[Chindon'ya|Chindon]] Competition ([[Toyama City]] ([[Toyama Castle]] Park), Mid April *Tonami Tulip Fair ([[Tonami City]]), May *Marumage Festival ([[Himi City]]), May 17 ====နွေရာသီ==== *Sassa Narimasa Sengoku Era Festival ([[Toyama City]]), Late July *Japan Wildlife Film Festival (Toyama Prefecture), Early August ====ဆောင်းဦးရာသီ==== *Toyama Festival ([[Toyama City]]), Sept. 1 *[[Owara Kaze no Bon]] ([[Toyama City]] ([[Yatsuo]] Area)), Sept. 1–3 ====ဆောင်းရာသီ==== *Nanto Toga Soba Festival ([[Nanto City]] ([[Toga Village]] Area)), Mid Feb. ===ဒေသအစားအစာများ=== *Trout Sushi (''[[Masuzushi]]'') *White Shrimp (''Shiro Ebi'') *Matured Yellow Tail (''Buri'') *Firefly Squid (''Hotaru Ika'') *Fish Paste (''[[Kamaboko]]'') ===ဒေသထွက် အရက်များ=== *Tateyama (立山) *Narimasa (成政) *Masuizumi (満寿泉) *Sanshoraku (三笑楽) ==ပြင်ပလင့်များ== {{Commons category|Toyama prefecture}} * [http://www.pref.toyama.jp/master/02guide/welcome/welcome_e.htm Official Toyama Prefecture Homepage] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050816203114/http://www.pref.toyama.jp/master/02guide/welcome/welcome_e.htm |date=2005-08-16 }} * [http://www.tic-toyama.or.jp/index_e.html Toyama Prefecture International Center] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120209142416/http://www.tic-toyama.or.jp/index_e.html |date=2012-02-09 }} * [http://jpimg.digital.archives.go.jp/jpg_prg/jgmWeb?%TmpFileDisp%env=jpeg2k_images/ezu/fukenchizu/021_toyama_e.env National Archives of Japan Toyama Map (1891)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090319155307/http://jpimg.digital.archives.go.jp/jpg_prg/jgmWeb?%TmpFileDisp%env=jpeg2k_images/ezu/fukenchizu/021_toyama_e.env |date=2009-03-19 }} ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]] 9sr1t4tt9uu15rsy4n8elhc6rurdcio 0 291390 1052505 1052189 2026-09-12T11:11:27Z Dr Lotus Black 31011 [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ကုန်းဘောင်ခေတ်]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည် 1052505 wikitext text/x-wiki {{အကိုးအကားမဲ့}} {{Cleanup}} မန္တလေးရတနာပုံ ထီးရံနန်းရံ အိမ်ရှေ့စံ ကနောင်မင်းကြီး နှင့် ကျောက်ပတောင်းမြို့စားသမီး ခင်မြင့် (ခ) ရှင်မြင့် တို့မှ ဖွားမြင်တော်မူသော သားတော်သမီးတော်များမှာ- (က) သမီးတော် (ငယ်ကလွန်) ( ခ) မယ်ဖွားစော (ထိပ်ခေါင်တင်စော) ( ဂ) မယ်ဆွေအုံ (ထိပ်ခေါင်တင်အုံ) (ဃ) မောင်ဆွေဝင်း (ထိပ်တင်ကိုယ်တော်ဆွေဝန်း) ( င) မောင်ဆွေငြိမ့် (ထိပ်တင်ကိုယ်တော်ဆွေငြိမ့်) ( စ) မောင်ဆွေဟန် (ထိပ်တင်ကိုယ်တော်ဆွေဟန်) တို့ဖြစ်ကြသည်။ ၁။ ကနောင်မင်းကြီးသည် ၁၈၈၆ ခုနှစ်၊ တူတော် မြင်ကွန်းမင်းသား၊ မြင်းခုံတိုင်မင်းသားတို့၏ ပုန်ကန်ထကြွမှုအရေးတော်ပုံတွင် တူတော်များ လက်ချက်ဖြင့် နတ်ရွာစံကံတော်ကုန်ပြီးသည့်နောက် နောင်တော် ရွှေနန်းစံ မင်းတုန်းမင်းတြားကြီးမှ ညီတော်၏ သားတော် သမီးတော်များကို ရွှေကိုယ်တော်၏ သွေးရင်းသားရင်းများနှင့်မခြား ကျောသားရင်သားမခွဲခြားဘဲ မြှောက်စားတော်မူသောအားဖြင့် မိမိသားတော်များနှင့် အိမ်ရှေ့မင်းသမီးတော်များကို လက်ဆက်ထိမ်းမြှားပေးခြင်း၊ မြို့စားရွာစားပေးခြင်း၊ ဘွဲ့ရည်မည်ပေးခြင်း စသည်အား ဖြင့် တူတော် တူမတော်များ မျက်နှာမငယ်ရစေအောင် အထိုက်အလျောက် ချီးမြှောက်စားခဲ့ပါသည်။ ၂။ သို့သော် သားတော် သီပေါမင်း နန်းတက်စချိန်တွင် နန်းတွင်းရေး နောင်ရေးအေးစေရန် အကြံအစည်ဖြင့် ဆင်ဖြူမရှင် အမှူးပြုပြီး ကြံရာပါ မူးတော်မတ်တော်အချို့နှင့် ဆွေတော်မျိုးတော်အချို့တိုင်ပင်ပြီးနောင် မင်းညီမင်းသား မိဖုရားအများစု ကို ဖမ်းဆီးအကျဉ်းချ ရာမှ တစ်ဆင့် လက်သုံးတော်များဖြင့် စီရင်ဖျောက်တော်မူသည့်အခါ အချို့မင်းညီမင်းသားများမှာ ငယ်ရွယ်လွန်းခြင်း၊ ကိုရင်ရဟန်းဝတ်နေခြင်း၊ ထွက်ပြေးလွတ်မြောက်သွားခြင်း စသည့်ဖြင့် အသက်ရှင်သန်ခဲ့ကြသော်လည်း အများစုမှာ နတ်ရွာစံကံတော်ကုန်ကြတည်းသာ။ ထိုအထဲတွင် အိမ်ရှေ့မင်းနှင့် သခင်ကြီး ရှင်မြင့်တို့၏ သားတော် သမီးတော်များမှာ အန္တရာယ်တွင်းမှ လွတ်မြောက်နေပြီး ၁၂၄၀ နောင်တော် သီပေါဘုရင် နန်းတက်ပြီးနောက် သားတော် ၃ ပါးလုံး နန်းတွင်းမြောက်ကျောင်းတော်၌ ရဟန်းဝတ်ဖြင့် နေထိုင်ခဲ့ကြကာ ထိပ်တင်ဆွေဝန်းမှာ ရဟန်းဘွဲ့-အရှင်ဝါယမ၊ ထိပ်တင်ဆွေငြိမ့်မှာ ရဟန်းဘွဲ့-အရှင်ဇာဂရ၊ ထိပ်တင်ဆွေဟန်မှာ ရဟန်းဘွဲ့-အရှင်သုဇာတ တို့ဖြစ်ကြသည်။ ညီနောင်မင်းသုံးပါးလုံးမှာ အသက်မသေသောကြောင့် နန်းတွင်းအရေးအခင်း အငြိမ်မသက်ရှိနေပြီး ကုလားဖြူရန်သင့်လာသောအကြောင်းတို့ကြောင့် မင်းဆက်ပြုတ်တော့မည်ကို ကြိုတင်ရိပ်စားသိရှိထားကြသော စသည့် အကြောင်းများကြောင့် တိုင်ပင်ကာ နောင်ရေးအေးစေရန်အတွက် နန်းတွင်းမှ တိတ်တဆိတ်ရုပ်ဖျက်ကာ တိမ်းရှောင်ထွက်ခွာခဲ့ကြပါသည်။ ၃။ နောင်တော် သီပေါဘုရင် ပါတော်မူတာကို ကြားသိရသည့်အခါ ထိပ်တင်ဆွေဝန်း နှင့် ထိပ်တင်ငြိမ့်တို့ ညီနောင်နှစ်ပါးမှာ ရဟန်းဝတ်မှ လူဝတ်လဲပြီး ဝန်းသိုနယ်သို့ထွက်ခွာခဲ့ကြသည်။ ဝန်းသိုစော်ဘွားကြီး နှင့် တွေ့ဆုံကာ နယ်ချဲ့ကိုပျောက်ကျားစနစ်ဖြင့် တော်လှန်ရင်းဖြင့် ခမည်းတော် ကနောင်မင်း၏ စစ်ရေးဗီဇကိုပြကာ ထိပ်တင်ဆွေဝန်း သည် ၁၂၄၇ ခုနှစ်တွင်လည်းကောင်း၊ ထိပ်တင်ဆွေငြိမ့် သည် ၁၂၄၉ ခုနှစ်တွင်လည်းကောင်း အရွယ်ကောင်းရှိကြချိန်တွင် အိမ်ရှေ့မင်းသွေးနှစ်စက်တို့မှာ မထင်မရှား ဆောလျင်စွာ ကံတော်ကုန်သွားကြပါသည်။ သမိုင်းမှတ်တမ်းအချို့တွင် ညီတော် မောင်ဆွေဟန် သည် ရဟန်းဝတ်ဖြင့် ကံကုန်တော်မူသည်ဟု အရိပ်အယောင်ပြခဲ့သော်လည်း အမှန်စင်စစ်တွင်မူ နောင်ရေးအေးစေရန်နှင့် တော်ဝင်သွေးအနွယ်အဆက်များ အသက်ဘေးလွတ်စေရန် သမိုင်းလမ်းကြောင်းကိုလွှဲကာ လျှို့ဝှက်သတင်းလွှင့်ခဲ့ခြင်းသာ ဖြစ်သည်။ ၄။ လက်ထက်တော်ကြီးနှင့် လက်ထက်တော်ကလေးတို့တွင် ကျောက်ပတောင်းအိမ်တော်နှင့် ခင်မင်ရင်းနှီးစွဲရှိကြသည့် သီပေါဟော်မှ ပတ်သက်ဆက်နွယ်ရာ အမျိုးသမီးများလည်းရှိကြရာ ထိပ်တင်ကိုယ်တော်ဟန် သည် ၁၈၈၂ ခုနှစ်ခန့်တွင် ရတနာပုံမှဝေးရာ အင်္ဂလိပ်တို့ သိမ်းပိုက်ထားပြီးဖြစ်သော အောက်နယ်အရပ်သို့ နန်းတွင်းမြောက်ကျောင်းမှ ဘုန်းကြီးတစ်ပါး၏ ကပ္ပိယအသွင်ဖြင့် တိတ်တဆိတ်ရုပ်ဖျက် ထွက်တော်မူရာတွင် နောင်တော်နှစ်ပါးနှင့်အတူ ရှမ်းအနွယ် အမျိုးသမီးများ ဖြစ်သည့် စောနန်းခါ၊ စောနန်းဆာ၊ စောနန်းရှမ်း တို့အပြင် ကျွန်ယုံတော် ဦးထီးလတ် ဆိုသူလည်း လိုက်ပါခဲ့ကြသည်။ ကနဦး နန်းတွင်း မြစ်ဆိပ်သို့ ဆင်တော်ဖြင့်လည်းကောင်း၊ မြစ်ဆိပ်မှ အောက်ပြည်သို့ လောင်းလှေကြီးဖြင့်လည်းကောင်း တိမ်းရှောင်စုံဆင်းခဲ့ကြရာ အောက်အရပ် ကျောက်ချောင်းနယ်သို့ရောက်ကြသည်။ ကျောက်ချောင်းမှာ ဧရာဝတီတိုင်းအတွင်း ရေကြည်မြို့နယ်အပိုင်မှ ကျေးရွာ တစ်ရွာဖြစ်ကာ ထိုရွာတွင် လူနှစ်ယောက်ဖက်မှ ပတ်မိသည့် ကျွန်းတိုင်လုံးကြီးများဖြင့် တည်ဆောက်ထားသော ရှေ့ခေတ် မင်းပြစ်မင်းဒဏ်ကြောင့် ထွက်ပေးလာကြသော ပုဂံမင်းဆက် အနွယ်တော်များ ဆောက်လုပ်ခဲ့ကြသည့် မင်းကျောင်းကြီး ရှိသည်။ ထိပ်တင်ဟန် တို့ ရောက်ရှိချိန်တွင် အခြား အနွယ်တော်အချို့လည်း လာရောက်စုဝေးလာကြကာ အားလုံး မင်းညီမင်းသား ၇ ပါးစုဝေးရောက်ရှိနေထိုင်ရာ ကျောက်ချောင်းကျေးရွာရှိ ရပ်ကွက်ကို နွယ်တော်စုရပ်ဟုလည်း ယနေ့တိုင် ခေါ်လျက်ရှိကြသေးရာ ကာလကိုအံတုကျန်ရစ်ခဲ့သည့် ခိုင်မာသော ပထဝီဝင် သက်သေပင်ဖြစ်တော့သည်။ ၅။ ထိပ်တင်ဆွေငြိမ့် (ခ) အရှင်ဇာဂရ သည် ပါလာသည့် ရွှေငွေများကို အညီအမျှခွဲဝေပေးပြီးနောက် ငါးသိုင်းချောင်းအနောက်ရပ်တွင် မြေ ၁၂ ဧကခန့်အား ဝယ်ယူကာ ရှမ်းညီအစ်မများအား နေထိုင်စေလျက် ဦးထီးလတ် အားလည်း အမွေတစ်ပုံပေးစေပြီး ဆက်လက်ကျွန်ခံရန် မလိုတော့ဘဲ သွားလိုရာ လွတ်လပ်စွာ ထွက်သွားနိုင်ကြောင်းပြောခဲ့သော်လည်း ဦးထီးလတ်မှာ ရှမ်းညီအစ်များနှင့်အတူ သက်ဆုံးတိုင် နေထိုင်စောင့်ရှောက်ပေးသွားခဲ့ပါသည်။ အရှင်ဇာဂရမှ ငါ့ညီလေးက မင်းယောကျ်ားအငယ်ဆုံးလည်း ဖြစ်တော့ ဒီမှာထားလို့ စိတ်မချနိုင်လို့ ငါခေါ်သွားမယ်၊ နင်တို့ညီအစ်မတွေက ငါးသိုင်းချောင်းမှာပဲ နေရစ်ခဲ့ကြတော့ဟုဆိုကာ ညီတော် ထိပ်တင်ဟန် အား နောင်ရေးအေးစေရန်အတွက် သီတာရေလိုအေးလတ္တံဟူသော နိမိတ်ကောင်းရှိသည့် သီတာမြို့ဟောင်း ဖြစ်သည့် ကုန်းပြင်နယ် သီတာကျေးရွာသို့ ပို့ဆောင်ကာ ရဟန်းဝတ်စေခဲ့ပြန်သည်။ ထိပ်တင်ငြိမ့် (ခ) အရှင်ဇာဂရမှာ ရှမ်းညီအစ်မများအား ခွဲဝေပေးပြီး ပို့သည့်ရွှေများဖြင့် ငါးသိုင်းချောင်းမြို့ တွင် လူအများမရိပ်မိစေရန် ပထမတွင် ဝါးကျောင်း၊ နောက်တစ်ဖြေးဖြေး သစ်သားကျောင်း၊ နောက် တိုက်ခံကျောင်းအဖြစ် တည်ဆောက် လှူဒါန်းခဲ့ရာ ပိုသည့်ရွှေများဖြင့် တည်ဆောက်ထားသောကြောင့် ရွှေပိုကျောင်း၊ နောင် ရွှေဘိုကျောင်း ဟုတွင်သွားသည်။ ကျောင်းမှာ မူလက ရှမ်းလက်ရာ ကျောင်းဝိုင်းကြီးဖြစ်ပြီး ဆင်ဝင် ဆင်ကပ်များပါ ပါသည်။ ကျောင်းရှေ့က လူနေအိမ်တန်းကိုလည်း ရွှေဘိုတန်း ဟု ယနေ့တိုင် ခေါ်ကြသေးသည်။ ကျောင်းကြီးမှာ ၁၉၆၀ ခုနှစ်ခန့် မုန်တိုင်းကြောင့် ပြိုပျက်သွားရာ ယနေ့ခေတ်မြင်တွေ့ရသော ရိုးရိုးကျောင်းပုံစံ အတိုင်း ပြန်လည်ပြုပြင်တည်ဆောက်ထားကြသည်။ ကျောင်းထိုင်ဆရာတော်အဆက်ဆက် နာမည်တွင် ပထမဦးဆုံး တည်ထောင်သူ ဆရာတော် အရှင် ဇာဂရ ဟုဖော်ပြထားရာ အလွန်ခိုင်မာသော မြေပြင်သက်သေမှတ်တမ်းတစ်ခုဖြစ်သည်သာမက ရွှေဘိုကျောင်း၊ ရွှေဘိုတန်း(ခ) ရွှေဘိုရပ်ကွက် သည် အဆိုပါ ထိပ်တင်ဟန် တို့ ၏ ဆေးစက်ကျရာ အရုပ်ထင်သလို ရာဇဝင်ခိုင်မာသော သမိုင်းမှတ်တမ်း အဆောက်အဦများပင်ဖြစ်ပါတော့သည်။ ၆။ အရှင် သုဇာတ (ခ) ထိပ်တင်ဟန် သည် နောက်ပိုင်းတွင် ရဟန်းဝတ်ရာမှ လူထွက်ပြီးနောက် အနီးအနား မိတ်သလင်ရွာသူ မယ် စန္ဒီးဖြင့် အိမ်ထောင်ပြုရာ သားသမီး မထွန်းကား အဖတ်မတင်ဖြစ်ရာ မင်းညီမင်းသာဖြစ်၍ ဗေဒင်အစီအရင်အထိုက်အလျောက် နားလည်ထားရာ ရှင်စန္ဒီး တွင် ဆင်စွဲပါနေကြောင်း သိရသဖြင့် ဆင်စွဲချွတ်ယတြာအဖြစ် ကြင်ဖက်တော် ရှင်စန္ဒီးမှာ အုံးငှက်ပျောက်ပွဲကို ရွက်ကာ ဆင်ကြီးအောက် ၇ ခေါက်ဖြတ်လျောက်စေခဲ့သည်။ တစ်ခေါက်ဖြတ်လျောက်တိုင်း တော်ဝင်မင်းသွေး(ဘုန်းကံ)ပါသော ကိုယ်ဝန်ကို တိရစ္ဆာန်ပြင်ဖြစ်လင့်ကစား သိရှိ အရိုသေပေးသည့်သဘောဖြင့် ဆင်ကြီးမှာ မခံနိုင်ဘဲ ကုန်း ကုန်းပြီး အော်ရသည်ဟုဆိုကြသည်။ ထိုသို့ ဆင်စွဲချွတ်ပြီးမှသာ ကိုယ်ဝန်အဖတ်တင်ကာ သမီးတော်ကလေး တစ်ပါးဖွားမြင်ခဲ့သည်။ ကျန်းမာရေးအလွန်ချူခြာကာ တိမ်းပါးမည်စိုး သဖြင့် ဓာတ်အစီအရင်အရ လိပ်ကလေးကို ရေစိမ်ပြီး ထိုရေဖြင့် နေ့စဉ်ချိုးပေးမှသာ ကျန်းမာရွှင်လန်း ဝမ်းပမ်းတသာဖြစ်ကြရတော့သည်။ ဤသို့စီရင်မှုကို အကြောင်းပြု၍ အမည်ရင်းပျောက်ကာ မယ်ရွှေလိပ် (ခ) မယ်လိပ်ကလေး အမည်ဖြင့်သာ တွင်တော့သည်။ နောက်တွင် မင်းသား ထိပ်တင်ဟန် သည် ဖန်ခါးပင်ကျေးရွာသို့ ရွှေ့ပြောင်းဇာတ်မြှုပ်နေထိုင်ခဲ့ပြန်သည်။ ရှင်မယ်လိပ် အရွယ်ရောက်သော် ကုန်းဘောင်မင်းသွေးပါသူ မောင်ဘိုးရှင် ဆိုသူဖြင့် လက်ဆက်စေခြင်းဖြင့် ကုန်းဘောင်မင်းသွေးကို မခမ်းစေဘဲ လန်းစေခဲ့ပြန်သည်။ ၎င်းတို့မှ သားတော်သမီးတော် ၈ ပါးထွန်းကားပြန့်ပွားခဲ့ရာ မောင်အောင်ဘ(ထိပ်တင်အောင်ဘ)၊ မောင်အောင်ကျော်ဇံ (ထိပ်တင်အောင်ကျော်ဇံ)၊ မောင်ဘခဲ(ထိပ်တင်ဘခဲ)၊ ရှင်ဝဲတင်(ခေါင်ခေါင်ကြီး)၊ ရှင်ငွေပု(ခေါင်ခေါင်လေး)၊ ရှင်မယ်လတ်(တင်တင်လတ်)၊ ရှင်မယ်ထပ်(တင်တင်ထပ်)နှင့် ရှင်မယ်မြတ်(တင်တင်မြတ် ခ မယ်ညို)တို့ဖြစ်ကြသည်။ ရှင်မယ်လိပ် သည် ငယ်စဉ်အခါက ရွှေအိုးပုတ်ငွေအိုးပုတ်၊ ရွှေချိုးရုပ်ငွေချိုးရုပ်၊ ရွှေကြက်ဖရုပ်ကလေးများဖြင့် ဆော့ကစားခဲ့သည်ဟုဆိုသည်။ သက်တော်ကြီးရင့် သတိမေ့ သူငယ်ပြန်ရာ ရွှေဇလုံ ရွှေပန်းကန် ရွှေဇွန်းများ ကို ပဲလှော်မုန့်များဖြင့် လဲလှယ်စားသောက်ရာ သားသမီးက သိရှိပြီး လိုက်လံရွေးယူ ကြရသည်။ မင်းသားတစ်ဖြစ်လဲ ဦးမောင်ဟန် မှာ အသားဖြူဖြူ လူပုံပါးပါးရှိပြီး ဆင်ကောင်ရေများစွာမွေးထားကာ ဘယ်သွားသွား ခြေလျင်သိပ်မသွားဘဲ ဆင်စီး၍သာ အမြဲသွားလာ တတ်သည်။ သားတော်သမီးတော်များအား ရာဇဝင်ကြောင်းကို မှတ်တမ်းတင်ထားသည့် စာအုပ်အား အသက် ၁၈ နှစ်ပြည့်မှ ဖတ်စေပြီး ဒီအကြောင်းတွေကို သိထားရုံမှတစ်ပါး တစ်ခြားဘယ်သူမှ မပြောကြရန် သားစဉ်မြေးဆက် မှာကြားနုတ်ပိတ်ခဲ့ကြသည်။ ၇။ မင်းသားကြီး ဦးမောင်ဟန် သည် မုခ်သုံးဆင့်ပါသော စေတီအား တည်ထားပြီး ၇ တောင်ပတ်လည် ဌာပနာတိုက်ပြုလုပ်ကာ ရွှေပုခက်၊ မြပုခက်၊ ရွှေပန်းကန်၊ ရွှေဇလုံ၊ ရွှေဇွန်းများနှင့် ကျန်သောရွှေငွေများဖြင့် ရွှေငှက်ပျောသီး ငွေငှက်ပျောသီး ၊ ရွှေအုန်းသီးငွေအုန်းသီးများပြုလုပ်ကာ ထည့်သွင်းဌာပနာခဲ့ပြီး စေတီအမည်မှာ မြပုခက် စေတီဖြစ်သည်။ နောင်တစ်ချိန်ဘုရားပြုပြင်ရန်အတွက် ငွေ ၉ တင်းမြှုပ်နှံကာ အပေါ်မှ အုန်းပင်တစ်ပင်စိုက် ထား အမှတ်အသားပြုခဲ့သည်။ ထိုအကြောင်းအရာအား နှောင်းလူတို့ထိုက်တန်က ရရှိပြုပြင်နိုင်ရန် စကားဝှက်ဖြင့်ထားခဲ့ရာ " ဘုရားထီးကျိုး လက်ညှိုးထိုး၊ ထန်းတစ်ပင်ရင်း ငွေကိုးတင်း၊ မယားမိဖြူ ရအောင်ယူ" ဟုသော သိုက်စာလိုလို စပ်ဆိုထားခဲ့ရာ ၁၉၆၀ မုန်တိုင်းကြောင့် ဘုရားကြီးထီးတော်မှာ ထိုထန်းပင်ရင်းဘက်သို့ ကျိုးလေရာ မြေမခဘဲ တန်းလန်းကြီးဖြင့် လက်ညှိုးထိုးထားသလို ဖြစ်ခဲ့သည်မှာ လည်း အံ့ဩဖွယ်ရာအဖြစ် သိုက်စာကို မှန်စေသကဲ့သို့ ဖြစ်တော့သည်။ ဘုရားပျက်အား ပြုပြင်ရန် အလှူရှင်များက မကြာမကြာ ပြင်ဆင်ခွင့်တောင်းသော်လည်း အမျိုးများက လျှို့ဝှက်ချက်များ ပေါက်ကြားမည်စိုးသဖြင့် မည်သူ့ကိုမျှ ပြင်ဆင်ခွင့်ပြု မိမိတို့လည်း မပြုပြင်နိုင်ဘဝဖြင့် ထားရှိခဲ့ရသည်။ မင်းသားကြီး မောင်ဟန် ဆင်တွေမွေးခဲ့သော နေရာမှာ ယခုတိုင် ဆင်ဝိုင်းရွာဟု အမည်တွင်လျက်ရှိပါသည်။ အိမ်မက်အရ ရွှေငွေရတနာများ တူးဖော်ရရှိပြီး စဉ့်အိုးကြီးဖြင့်ထည့်ကာ သယ်လာရာတွင် လည်း စဉ့်အိုးကြီးကျကွဲသည့် နေရာတွင် ယခုတိုင် စဉ့်အိုးကွဲရွာ ဟုအမည်နာမများ တွင်ခဲ့ရာ သကျသာကီဝင် ကုန်းဘောင်မင်းသွေး များ၏ မမြင်အပ်သော ဘုန်းကံရာဇဝင်တွင်စေတတ်သော မြေပြင်အထောက်အထားများအဖြစ် သမိုင်းမှတ်တမ်း ထင်ကျန်ခဲ့ပါသည်။ ၈။ ဦးမောင်ဟန် သည် သမီးမယ်လိပ်မှ မွေးသော မြေး ၈ ဦးအနက် နောင်ဖြစ်ပေါ်လာမည့် အကြောင်းတရားများအတွက် ကြိုတင်ကာစီမံသင့်သည့်အတိုင်း ဒုတိယမြေးတော် မောင်အောင်ကျော်ဇံ အား မြေးအဖြစ်မှ သားအဖြစ်သို့ ပြန်လည်မွေးစားခဲ့သည်။ မောင် အောင်ကျော်ဇံသည် မွေးစားခမည်းတော်(ဘိုးတော်) ဦးမောင်ဟန် ထံမှ ညစဉ်ညတိုင်း ပုံပြင်သဖွယ်ကြားသိခွင့်ရခဲ့သည့် အတိတ်သမိုင်းများကို နာကြည်းကာ နောင်အရွယ်ရောက်ချိန်တွင် အနောက်ရိုးမ ရခိုင်နယ်စပ်တွင် လက်နက်လူသူစုဆောင်းပြီး ဗိုလ်ဘွဲ့ခံကာ ဗိုလ်အောင်ကျော်ဇံအဖြစ် ကုလားဖြူနယ်ချဲ့ကို မြင်းတပ်ဖြင့် ပြင်းပြင်းထန်ထန် တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ လျှပ်တပြက်ခြုံခိုတိုက်ပွဲများသည် ကုလားဖြူတပ်များကို ခြောက်ခြားစေခဲ့သဖြင့် ဗြိတိသျှအစိုးရက ဗိုလ်အောင်ကျော်ဇံ အား အရှင်ဖမ်းမိဆက်သပါက ငွေ ၅၀၀ ရမည်ဟု ဆုငွေထုတ်ခဲ့ရသည် အထိ ဘိုးတော်အိမ်ရှေ့သွေးပီပီ ရာဇာ့ဗီဇသတ္တိသွေးကို ထင်ထင်ရှားရှားပြသခဲ့သူဖြစ်သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် တပ်ဖွဲ့တွင်း သစ္စာဖောက် မှုကြောင့် သူရဲကောင်းပီသစွာ လက်ရအဖမ်းမခံဘဲ ရခိုင်နယ်စပ်ရိုးမတွင်းသို့ ပုန်းအောင်းနေထိုင်ရာမှ တောတွင်း၌ပင် ငှက်ဖျားရောဂါဖြင့် ကံကုန်ခဲ့သည်။ ၉။ မင်းသားကြီး ဦးမောင်ဟန် သည် ၁၂၇၁ ခုခန့်တွင် ကံတော်ကုန်ရာ အလောင်းတော်အား ခေါင်းနှစ်ထပ်သွင်းပြီး သလွန်တော်ပေါ် တင်ကာ၊ ထိုသလွန်အား သံကြိုး၄ချောင်းဖြင့် ပုခက်သဏ္ဍာန် ချိတ်ဆွဲထားပြီး၊ အပေါ်မှ စကြာယာဉ်ပုံစံဖြင့် အုတ်နန်းပြဿဒ်တင်ကာ ငယ်မည်ဘဝက မောင်ဟန် အား စကြာဟန် ဟုလည်းခေါ်ခဲ့ဖူးသည်ကို အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် စကြာတံဆိပ်ပြုတည်ဆောက်ခဲ့ဟန်တူပါသည်။ ဂူနန်းပြဿဒ်မှာဘုရားဒကာအဖြစ် မြပုခက်စေတီ၏ အနီး အတောင် ၂၀ အကွာတွင် ထားရှိခဲ့ပြီး ယနေ့တိုင် ဂူပြိုကြီးအား တွေ့မြင်နိုင်ပါ သည်။ မင်းသားကြီး ထိပ်တင်ဆွေဟန်၏ မွေးစားသားတော်(မြေးအရင်း) ဗိုလ်အောင်ကျော်ဇံ နှင့် ရှင်သက်မင်း တို့မှ ရှင်အထော်၊ ကိုယ်တော်အေး(မောင်အေး)၊ ကိုယ်တော်သန်း(မောင်သန်း) ဟူသည့် သားသမီး ၃ ယောက် ဖွားမြင်ခဲ့ကြသည်။ ၎င်းတို့အဆက်အနွယ် များနှင့် ရှမ်းမင်းသမီးအဆက်အနွယ်များ အချို့ပြန်လက်ဆက်ကာ ဖန်းခါပင်၊ မိတ်သလင်၊ ကျောက်ချောင်း၊ ငါးသိုင်းချောင်း၊ ရေကြည် နယ်တစ်ဝိုက် သားတော်စဉ် မြေးတော်ဆက် မြစ်တော်ညွှန့်ဆိုသလို မိတ်သလင်ရောက် အိမ်ရှေ့မင်းသွေးများသည် အငြင်းမပွား ထွန်းကားလျက် ရှိပါတော့သည်။ {{ကုန်းဘောင်ခေတ်}} [[ကဏ္ဍ:ကုန်းဘောင်ခေတ်]] 99htk856h3owobljwtl7gaiv7ktxzwg 0 291427 1052424 1052308 2026-09-12T06:27:42Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 1052424 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = အိရှိခဝခရိုင် | native_name = {{nobold|{{lang|ja|石川県}}}} | settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]] | translit_lang1 = Japanese | translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]] | translit_lang1_info = {{lang|ja|石川県}} | translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]] | translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Ishikawa-ken}} | image_skyline = {{multiple image | border = infobox | | perrow = 1/2/2/1 | total_width = 250 | align = center | image1 = Kenrokuen Garden, Kanazawa (53621201294).jpg | caption1 = Before winter season of [[Kenrokuen]], [[Kanazawa]] | image2 = Mount Haku from Meiho Ski Resort.jpg | caption2 = View of Mount Haku, from Meiho ski resort | image3 = Shiroyone Senmaida ac (1).jpg | caption3 = Shiroyone rice terrace in Wajima | image4 = Chirihama Nagisa Driveway 2020.jpg | caption4 = Chiri beach driveway in Hakui | image5 = Wajima Asaichi ac (11).jpg | caption5 = Morning street market in Wajima | image6 = Wajima Kiriko Art Museum ac (13).jpg | caption6 = Noto traditional Kiriko Standstalls in Wajima Kiriko Art Museum }} | image_flag = Flag of Ishikawa Prefecture.svg | flag_size = 100px | image_blank_emblem = Emblem of Ishikawa Prefecture.svg | blank_emblem_size = 80px | blank_emblem_type = Symbol | image_map = Map_of_Japan_with_highlight_on_17_Ishikawa_prefecture.svg | coordinates = {{Coord|36.595|N|136.625|E|format=dms|display=inline,title}} | subdivision_type = Country | subdivision_name = {{flag|Japan}} | subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]] | subdivision_name1 = [[Chūbu region|Chūbu]]<br />[[Hokuriku region|Hokuriku]] | subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]] | subdivision_name2 = [[Honshu]] | seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]] | seat = [[Kanazawa]] | parts_type = Subdivisions | parts_style = para | p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 5 | p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 19 | leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]] | leader_name = [[Yukiyoshi Yamano]] | area_total_km2 = 4,190.94 | area_water_percent = | area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|34th]]<ref>{{cite web |author=<!-- not stated --> |date=2025-09-27 |title=Japan’s Ishikawa Pref. Expanded in Quake, Now Larger Than Fukui Pref.; Such Changes Considered Rare |url=https://japannews.yomiuri.co.jp/science-nature/environment/20250927-283294/ |location= |publisher=The Japan News |access-date=2024-09-27}}</ref> | population_footnotes = | population_total = 1,133,294 | population_as_of = October 1, 2020 | population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|34th]] | population_density_km2 = 270.73 | demographics_type2 = GDP | demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 – 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja |archive-date=September 24, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230924062316/https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |url-status=live }}</ref> | demographics2_title1 = Total | demographics2_info1 = [[JP¥]] 4,717 billion<br />[[US$]] 34.8 billion (2022) | iso_code = JP-17 | module = {{Infobox place symbols |embedded = yes |country = Japan |bird = [[Golden eagle]] (''Aquila&nbsp;chrysaetos'') |fish = |flower = [[Fritillaria camschatcensis|Black lily]] (''Fritillaria&nbsp;camtschatcensis'') |tree = [[Thujopsis|Hiba]] (''Thujopsis&nbsp;dolabrata'') }} | population_blank2_title = Dialects | population_blank2 = [[Kaga dialect|Kaga]]・Noto | anthem = [[:ja:石川県民の歌|Ishikawa Kenmin no Uta]] | website = [http://www.pref.ishikawa.lg.jp] }} '''အိရှိခဝခရိုင်''' (石川県, အိရှိခဝခန်း<ref>{{cite book|script-title=ja:NHK日本語発音アクセント新辞典|publisher=NHK Publishing|editor=NHK Broadcasting Culture Research Institute|date=24 May 2016|lang=ja}}</ref>) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ချူးဘုဒေသ]]ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Chūbu" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|''Japan Encyclopedia'', p. 126|page=126}}.</ref> ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် ခရိုင်လူဦးရေသည် ၁,၀၉၆,၇၂၁ ဦး ရှိခဲ့သည်။ ဧရိယာ ၄,၁၉၁ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁,၆၁၈ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ အိရှိခဝခရိုင်သည် အရှေ့ဘက်တွင် [[တိုယမခရိုင်]]၊ အရှေ့တောင်ဘက်တွင် [[ဂိဖုခရိုင်]]၊ တောင်ဘက်တွင် [[ဖုခုအိခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ ခနဇဝမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်နှင့် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကကျသည့် မြို့များမှာ ဟခုဆန်းမြို့၊ ခိုမဆွတ်မြို့နှင့် ခဂမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ အိရှိခဝသည် ဂျပန်ပင်လယ်ကမ်းရိုးတါင် တည်ရှိသည်။ အိရှိခဝခရိုင်သည် ရှေးခေတ် ဟိုခုရိခုဒေသ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။ ခရိုင်တွင် ခနဇဝရဲတိုက်၊ ခန်းရိုခုအန်း၊ နယောတိုင်းမိုရိနှင့် ခုတနိကြွေထည်လုပ်ငန်းတို့ ရှိသည်။ ==သမိုင်းကြောင်း== {{See also|အိရှိခဝခရိုင်ရှိ သမိုင်းဝင်နေရာများ}} ==ပြင်ပလင့်များ== ==ကိုးကား== {{reflist}} 3pydry9q8tw5wc2wsa1hd9tixf350vj 1052425 1052424 2026-09-12T06:28:10Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* သမိုင်းကြောင်း */ 1052425 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = အိရှိခဝခရိုင် | native_name = {{nobold|{{lang|ja|石川県}}}} | settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]] | translit_lang1 = Japanese | translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]] | translit_lang1_info = {{lang|ja|石川県}} | translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]] | translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Ishikawa-ken}} | image_skyline = {{multiple image | border = infobox | | perrow = 1/2/2/1 | total_width = 250 | align = center | image1 = Kenrokuen Garden, Kanazawa (53621201294).jpg | caption1 = Before winter season of [[Kenrokuen]], [[Kanazawa]] | image2 = Mount Haku from Meiho Ski Resort.jpg | caption2 = View of Mount Haku, from Meiho ski resort | image3 = Shiroyone Senmaida ac (1).jpg | caption3 = Shiroyone rice terrace in Wajima | image4 = Chirihama Nagisa Driveway 2020.jpg | caption4 = Chiri beach driveway in Hakui | image5 = Wajima Asaichi ac (11).jpg | caption5 = Morning street market in Wajima | image6 = Wajima Kiriko Art Museum ac (13).jpg | caption6 = Noto traditional Kiriko Standstalls in Wajima Kiriko Art Museum }} | image_flag = Flag of Ishikawa Prefecture.svg | flag_size = 100px | image_blank_emblem = Emblem of Ishikawa Prefecture.svg | blank_emblem_size = 80px | blank_emblem_type = Symbol | image_map = Map_of_Japan_with_highlight_on_17_Ishikawa_prefecture.svg | coordinates = {{Coord|36.595|N|136.625|E|format=dms|display=inline,title}} | subdivision_type = Country | subdivision_name = {{flag|Japan}} | subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]] | subdivision_name1 = [[Chūbu region|Chūbu]]<br />[[Hokuriku region|Hokuriku]] | subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]] | subdivision_name2 = [[Honshu]] | seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]] | seat = [[Kanazawa]] | parts_type = Subdivisions | parts_style = para | p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 5 | p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 19 | leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]] | leader_name = [[Yukiyoshi Yamano]] | area_total_km2 = 4,190.94 | area_water_percent = | area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|34th]]<ref>{{cite web |author=<!-- not stated --> |date=2025-09-27 |title=Japan’s Ishikawa Pref. Expanded in Quake, Now Larger Than Fukui Pref.; Such Changes Considered Rare |url=https://japannews.yomiuri.co.jp/science-nature/environment/20250927-283294/ |location= |publisher=The Japan News |access-date=2024-09-27}}</ref> | population_footnotes = | population_total = 1,133,294 | population_as_of = October 1, 2020 | population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|34th]] | population_density_km2 = 270.73 | demographics_type2 = GDP | demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 – 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja |archive-date=September 24, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230924062316/https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |url-status=live }}</ref> | demographics2_title1 = Total | demographics2_info1 = [[JP¥]] 4,717 billion<br />[[US$]] 34.8 billion (2022) | iso_code = JP-17 | module = {{Infobox place symbols |embedded = yes |country = Japan |bird = [[Golden eagle]] (''Aquila&nbsp;chrysaetos'') |fish = |flower = [[Fritillaria camschatcensis|Black lily]] (''Fritillaria&nbsp;camtschatcensis'') |tree = [[Thujopsis|Hiba]] (''Thujopsis&nbsp;dolabrata'') }} | population_blank2_title = Dialects | population_blank2 = [[Kaga dialect|Kaga]]・Noto | anthem = [[:ja:石川県民の歌|Ishikawa Kenmin no Uta]] | website = [http://www.pref.ishikawa.lg.jp] }} '''အိရှိခဝခရိုင်''' (石川県, အိရှိခဝခန်း<ref>{{cite book|script-title=ja:NHK日本語発音アクセント新辞典|publisher=NHK Publishing|editor=NHK Broadcasting Culture Research Institute|date=24 May 2016|lang=ja}}</ref>) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ချူးဘုဒေသ]]ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Chūbu" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|''Japan Encyclopedia'', p. 126|page=126}}.</ref> ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် ခရိုင်လူဦးရေသည် ၁,၀၉၆,၇၂၁ ဦး ရှိခဲ့သည်။ ဧရိယာ ၄,၁၉၁ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁,၆၁၈ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ အိရှိခဝခရိုင်သည် အရှေ့ဘက်တွင် [[တိုယမခရိုင်]]၊ အရှေ့တောင်ဘက်တွင် [[ဂိဖုခရိုင်]]၊ တောင်ဘက်တွင် [[ဖုခုအိခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ ခနဇဝမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်နှင့် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကကျသည့် မြို့များမှာ ဟခုဆန်းမြို့၊ ခိုမဆွတ်မြို့နှင့် ခဂမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ အိရှိခဝသည် ဂျပန်ပင်လယ်ကမ်းရိုးတါင် တည်ရှိသည်။ အိရှိခဝခရိုင်သည် ရှေးခေတ် ဟိုခုရိခုဒေသ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။ ခရိုင်တွင် ခနဇဝရဲတိုက်၊ ခန်းရိုခုအန်း၊ နယောတိုင်းမိုရိနှင့် ခုတနိကြွေထည်လုပ်ငန်းတို့ ရှိသည်။ ==သမိုင်းကြောင်း== {{See also|အိရှိခဝခရိုင်ရှိ သမိုင်းဝင်နေရာများ}} ==ပထဝီသွင်ပြင်== ==ပြင်ပလင့်များ== ==ကိုးကား== {{reflist}} cmq3zo68bkqy4mkneg9uqcqqryn39h5 1052426 1052425 2026-09-12T06:31:17Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ပထဝီသွင်ပြင် */ 1052426 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = အိရှိခဝခရိုင် | native_name = {{nobold|{{lang|ja|石川県}}}} | settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]] | translit_lang1 = Japanese | translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]] | translit_lang1_info = {{lang|ja|石川県}} | translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]] | translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Ishikawa-ken}} | image_skyline = {{multiple image | border = infobox | | perrow = 1/2/2/1 | total_width = 250 | align = center | image1 = Kenrokuen Garden, Kanazawa (53621201294).jpg | caption1 = Before winter season of [[Kenrokuen]], [[Kanazawa]] | image2 = Mount Haku from Meiho Ski Resort.jpg | caption2 = View of Mount Haku, from Meiho ski resort | image3 = Shiroyone Senmaida ac (1).jpg | caption3 = Shiroyone rice terrace in Wajima | image4 = Chirihama Nagisa Driveway 2020.jpg | caption4 = Chiri beach driveway in Hakui | image5 = Wajima Asaichi ac (11).jpg | caption5 = Morning street market in Wajima | image6 = Wajima Kiriko Art Museum ac (13).jpg | caption6 = Noto traditional Kiriko Standstalls in Wajima Kiriko Art Museum }} | image_flag = Flag of Ishikawa Prefecture.svg | flag_size = 100px | image_blank_emblem = Emblem of Ishikawa Prefecture.svg | blank_emblem_size = 80px | blank_emblem_type = Symbol | image_map = Map_of_Japan_with_highlight_on_17_Ishikawa_prefecture.svg | coordinates = {{Coord|36.595|N|136.625|E|format=dms|display=inline,title}} | subdivision_type = Country | subdivision_name = {{flag|Japan}} | subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]] | subdivision_name1 = [[Chūbu region|Chūbu]]<br />[[Hokuriku region|Hokuriku]] | subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]] | subdivision_name2 = [[Honshu]] | seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]] | seat = [[Kanazawa]] | parts_type = Subdivisions | parts_style = para | p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 5 | p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 19 | leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]] | leader_name = [[Yukiyoshi Yamano]] | area_total_km2 = 4,190.94 | area_water_percent = | area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|34th]]<ref>{{cite web |author=<!-- not stated --> |date=2025-09-27 |title=Japan’s Ishikawa Pref. Expanded in Quake, Now Larger Than Fukui Pref.; Such Changes Considered Rare |url=https://japannews.yomiuri.co.jp/science-nature/environment/20250927-283294/ |location= |publisher=The Japan News |access-date=2024-09-27}}</ref> | population_footnotes = | population_total = 1,133,294 | population_as_of = October 1, 2020 | population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|34th]] | population_density_km2 = 270.73 | demographics_type2 = GDP | demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 – 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja |archive-date=September 24, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230924062316/https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |url-status=live }}</ref> | demographics2_title1 = Total | demographics2_info1 = [[JP¥]] 4,717 billion<br />[[US$]] 34.8 billion (2022) | iso_code = JP-17 | module = {{Infobox place symbols |embedded = yes |country = Japan |bird = [[Golden eagle]] (''Aquila&nbsp;chrysaetos'') |fish = |flower = [[Fritillaria camschatcensis|Black lily]] (''Fritillaria&nbsp;camtschatcensis'') |tree = [[Thujopsis|Hiba]] (''Thujopsis&nbsp;dolabrata'') }} | population_blank2_title = Dialects | population_blank2 = [[Kaga dialect|Kaga]]・Noto | anthem = [[:ja:石川県民の歌|Ishikawa Kenmin no Uta]] | website = [http://www.pref.ishikawa.lg.jp] }} '''အိရှိခဝခရိုင်''' (石川県, အိရှိခဝခန်း<ref>{{cite book|script-title=ja:NHK日本語発音アクセント新辞典|publisher=NHK Publishing|editor=NHK Broadcasting Culture Research Institute|date=24 May 2016|lang=ja}}</ref>) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ချူးဘုဒေသ]]ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Chūbu" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|''Japan Encyclopedia'', p. 126|page=126}}.</ref> ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် ခရိုင်လူဦးရေသည် ၁,၀၉၆,၇၂၁ ဦး ရှိခဲ့သည်။ ဧရိယာ ၄,၁၉၁ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁,၆၁၈ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ အိရှိခဝခရိုင်သည် အရှေ့ဘက်တွင် [[တိုယမခရိုင်]]၊ အရှေ့တောင်ဘက်တွင် [[ဂိဖုခရိုင်]]၊ တောင်ဘက်တွင် [[ဖုခုအိခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ ခနဇဝမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်နှင့် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကကျသည့် မြို့များမှာ ဟခုဆန်းမြို့၊ ခိုမဆွတ်မြို့နှင့် ခဂမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ အိရှိခဝသည် ဂျပန်ပင်လယ်ကမ်းရိုးတါင် တည်ရှိသည်။ အိရှိခဝခရိုင်သည် ရှေးခေတ် ဟိုခုရိခုဒေသ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။ ခရိုင်တွင် ခနဇဝရဲတိုက်၊ ခန်းရိုခုအန်း၊ နယောတိုင်းမိုရိနှင့် ခုတနိကြွေထည်လုပ်ငန်းတို့ ရှိသည်။ ==သမိုင်းကြောင်း== {{See also|အိရှိခဝခရိုင်ရှိ သမိုင်းဝင်နေရာများ}} ==ပထဝီသွင်ပြင်== အိရှိခဝခရိုင်သည် ဂျပန်ပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းတွင် တည်ရှိသည်။ ခရိုင်၏ မြောက်ဘက်ပိုင်းတွင် ကျဉ်းမြောင်းသည့် နိုတိုကျွန်းဆွယ် တည်ရှိသည်။ ခရိုင်၏ တောင်ဘက်ပိုင်းသည် ကျယ်ပြောကာ များသောအားဖြင့် တောင်တန်းများ တည်ရှိသည်။ ခရိုင်တွင် နိုတိုဂျိမ၊ မိဆွတ်ခဲဂျိမ၊ ဟိဂုရဂျိမ စသည့်ကျွန်းများ တည်ရှိသည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့တွင် ခရိုင်၏ ကုန်းမြေဧရိယာ ၁၃ ရာခိုင်နှုန်းသည် အမျိုးသားဥယျာဉ်များ ဖြစ်ကြသည်။ ၎င်းတို့မှာ ဟခုဆန်အမျိုးသားဥယျာဉ်၊ အဲချိဇန်း - ခဂခိုင်ဂန်းနှင့် နိုတိုဟန်းတိုးအမျိုးသားဥယျာဉ်၊ ခရိုင်အမျိုးသားဥယျာဉ် ငါးခုတို့ ဖြစ်သည်။ ==မြို့ပြဒေသများ== ==ပြင်ပလင့်များ== ==ကိုးကား== {{reflist}} aptye4xwtmbvbeb2l5a0bkhm3hnrcom 0 291428 1052501 1052312 2026-09-12T10:27:28Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1052501 wikitext text/x-wiki '''၂၀၀၃ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံ ဘဏ်လုပ်ငန်းအကျပ်အတည်း'''သည် ၂၀၀၃ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် မြန်မာနိုင်ငံ ၏ ပုဂ္ဂလိကဘဏ်လုပ်ငန်းကဏ္ဍကို ရိုက်ခတ်ခဲ့သော ဘဏ်အပ်နှံငွေများအား အစုလိုက်အပြုံလိုက် ထုတ်ယူမှု (Bank Run) တစ်ခု ဖြစ်သည်။။ ၎င်းသည် ငွေကြေးဆိုင်ရာ အသေးစားလုပ်ငန်းများ ပြိုလဲသွားခြင်းနှင့် အဓိကပုဂ္ဂလိကဘဏ်များ၏ ငွေကြေးအရည်အသွေး (Liquidity) နှင့် ပတ်သက်၍ ကောလာဟလများ ကျယ်ပြန့်လာခြင်းတို့ကြောင့် ပုဂ္ဂလိကဘဏ်များအပေါ် ယုံကြည်ကိုးစားမှု ကျဆင်းလာရာမှ စတင်ခဲ့သည်။ [[အာရှဓနဘဏ်]] တွင် ဘဏ်ငွေထုတ်ယူမှု ပြဿနာများ စတင်ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီးနောက် နိုင်ငံအတွင်းရှိ အဓိကပုဂ္ဂလိကဘဏ်များအားလုံးသို့ အဆိုပါ အကျပ်အတည်းမှာ လျင်မြန်စွာ ပျံ့နှံ့သွားခဲ့သည်။ ၎င်းက ပုဂ္ဂလိကဘဏ်များအတွက် ပြင်းထန်သော ငွေကြေးအရည်အသွေး ကျပ်တည်းမှုပြဿနာများနှင့် ကျပ်ငွေရှားပါးမှုကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။<ref>{{cite web |date=၂ ဧပြီ ၂၀၀၅ |title=မြန်မာမေဖလားဝါးဘဏ်နှင့် အာရှနဘဏ်တို့အား ဘဏ်လုပ်ငန်းလိုင်စင် ပြန်လည်ရုပ်သိမ်း ယင်းဘဏ်များ၌ အပ်နှံထားသောအပ်ငွေများကို ဧပြီ၄ရက်မှစ၍ ထုတ်ပေးသွားမည် နိုင်ငံတော်ဘဏ်များနှင့် အခြားပုဂ္ဂလိကဘဏ်များ၌ ဘဏ်လုပ်ငန်းများ ပုံမှန်ဆောင်ရွက်လျက်ရှိ |url=https://www.burmalibrary.org/sites/burmalibrary.org/files/obl/DocsMirror/Mirror2005-04-02.pdf |access-date=၁၀ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၆ |work=၂၀၀၅ ခုနှစ် ဧပြီ ၂ ရက်နေ့ထုတ်,မြန်မာ့အလင်းသတင်းစာ,စာမျက်နှာ (၇)}}</ref> == နောက်ခံသမိုင်းကြောင်း == မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဘဏ်လုပ်ငန်းစနစ်သည် အကျပ်အတည်းမဖြစ်ပွားမီ ကူးပြောင်းရေးကာလတစ်ခုကို ဖြတ်သန်းနေခဲ့သည်။ ၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် [[နေဝင်း (ဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဗိုလ်ချုပ်နေဝင်း]]ဦးဆောင်သော အစိုးရမှ အာဏာသိမ်းယူချိန်မှစ၍ ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ်အထိ မြန်မာနိုင်ငံ၏ ငွေရေးကြေးရေးကဏ္ဍကို နိုင်ငံပိုင်အဖွဲ့အစည်းများကသာ အဓိက စိုးမိုးထားခဲ့သည်။ ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ်တွင် [[နိုင်ငံတော် ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှု တည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့]] က မြန်မာနိုင်ငံတော် ငွေရေးကြေးရေးအဖွဲ့အစည်းများ ဥပဒေကို အတည်ပြုပြဋ္ဌာန်းမှသာ ပုဂ္ဂလိကဘဏ်များ ဖွဲ့စည်းလုပ်ကိုင်ခွင့် ရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=List of Private Banks {{!}} Central Bank of Myanmar |url=https://www.cbm.gov.mm/my/content/46?q=node/61 |access-date=2026-09-11 |website=www.cbm.gov.mm}}</ref> ၂၀၀၃ ခုနှစ် အစောပိုင်းတွင် နိုင်ငံအတွင်း ပုဂ္ဂလိကဘဏ် ၂၀ ခန့် ရှိခဲ့သည်။ သို့သော် ဤဘဏ်များအနက် အများစုမှာ ဘဏ်သေးများဖြစ်ကြသည်။ ဘဏ် ၅ ခုကသာ ဘဏ်ကဏ္ဍကို ဦးဆောင်စိုးမိုးထားခဲ့သည် ။ ၎င်းတို့မှာ [[အာရှဓနဘဏ်]]၊ [[ရိုးမဘဏ်]]၊ [[ကမ္ဘောဇဘဏ်လီမိတက်|ကမ္ဘောဇဘဏ်]]၊ [[မြန်မာမေဖလားဝါးဘဏ်]] နှင့် [[မြန်မာအရှေ့တိုင်းဘဏ်လီမိတက်|မြန်မာအရှေ့တိုင်းဘဏ်]] တို့ ဖြစ်ကြသည်။ နိုင်ငံတကာ စံနှုန်းများနှင့် ယှဉ်လျှင် ပုဂ္ဂလိကဘဏ်အားလုံး သိသိသာသာ ကြီးထွားလာခြင်း မရှိသော်လည်း၊ ပုဂ္ဂလိကဘဏ်လုပ်ငန်း ကဏ္ဍ၏ ကြီးထွားမှုနှင့် ပုဂ္ဂလိကဘဏ်များတွင် အပ်နှံငွေပမာဏ ရှယ်ယာနှုန်းထားများမှာ ၁၉၉၀ ပြည့်လွန်နှစ်များနှင့် ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ် အစောပိုင်းများတွင် မြင့်တက်လာခဲ့သည်။ ၁၉၉၄ ခုနှစ်တွင် ပုဂ္ဂလိကဘဏ်များ၌ စုငွေ၏ ၁၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့်သာ ရှိခဲ့သော်လည်း ၂၀၀၃ ခုနှစ်တွင် အဆိုပါပမာဏမှာ ၆၆ ရာခိုင်နှုန်းခန့်အထိ မြင့်တက်လာခဲ့သည်။ နိုင်ငံပိုင် [[မြန်မာ့စီးပွားရေးဘဏ်]] တွင် ဘဏ်ခွဲအများဆုံး ရှိသော်လည်း အခြားသော တိုင်းတာချက် အားလုံးနီးပါးတွင် ပုဂ္ဂလိကဘဏ်များသည် အများပိုင်ဘဏ်များကို ကျော်လွန်လာခဲ့သည်။သို့သော် မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပုဂ္ဂလိကဘဏ်များ၏ အရေးပါမှု တိုးလာခဲ့သော်လည်း ပုဂ္ဂလိကဘဏ်များသည် အကောင်းဆုံး စွမ်းဆောင်ရည်ဖြင့် လည်ပတ်နိုင်ခဲ့ခြင်းမရှိကြောင်း ညွှန်ပြနေသည့် ညွှန်းကိန်းများစွာ ရှိနေခဲ့သည်။ ဥပမာအားဖြင့် ရန်ကုန်နှင့် မန္တလေးကဲ့သို့သော မြို့ပြစင်တာအချို့မှလွဲ၍ ဘဏ်လုပ်ငန်းစနစ်သည် လူထု၏ဘဝများဆီသို့ ထိုးဖောက်ဝင်ရောက်နိုင်ခြင်း မရှိခဲ့ပေ။ လူဦးရေအများစုအတွက်မူ စည်းစိမ်ဥစ္စာများကို ရုပ်ဝတ္ထုပစ္စည်းများ (ရွှေ သို့မဟုတ် အခြား အဖိုးတန်သတ္တုများကဲ့သို့သော) ဖြင့် သိမ်းဆည်းခြင်းနှင့် ပုဂ္ဂလိက ငွေချေးသူများထံမှ ချေးငှားခြင်းတို့ကသာ ပုံမှန်အလေ့အထ ဖြစ်နေဆဲဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ်နောက်ပိုင်းတွင် စျေးကွက်သို့ ဝင်ရောက်ခွင့်ရခဲ့သော်လည်း ဘဏ်များသည် အတိုးနှုန်းကန့်သတ်ချက်များ အပါအဝင် ကျယ်ပြန့်လှသော စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းများအောက်တွင်သာ ဆက်လက်လုပ်ကိုင်ကြရဆဲ ဖြစ်သည်။ <ref>{{Cite news |title=၂၀၂၁ မြန်မာ့စီးပွားရေးသုံးသပ်ချက် (အပိုင်း ၁) - အနှစ် ၆၀ အတွင်း အဆိုးဆုံး စီးပွားရေးကျဆင်းမှု ဘယ်လို ဖြစ်ခဲ့လဲ |url=https://www.bbc.com/burmese/59852300 |access-date=2026-09-11 |work=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> အဆိုပါ အတိုးနှုန်းကန့်သတ်ချက်များသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ငွေကြေးဖောင်းပွမှုနှုန်းထက် နိမ့်ကျနေခြင်းကြောင့် ၂၀၀၃ ခုနှစ် အကျပ်အတည်းမဖြစ်ပွားမီကပင် ငွေကြေးဖောင်းပွမှုဒဏ်မှ တန်ဖိုးကို ကာကွယ်ပေးရန် ရည်ရွယ်သည့် စီမံကိန်းများ (အထူးသဖြင့် အိမ်ခြံမြေကဏ္ဍတွင်) ပေါ်ပေါက်လာခဲ့ပြီး၊ နောက်ဆုံးတွင် အိမ်ခြံမြေဈေးနှုန်းများ အလွန်အမင်းမြင့်တက်လာမှုနှင့် ဘဏ္ဍာရေးမတည်ငြိမ်မှုတို့ကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=ဆုမွန် |last2=၀င်းမင်း |date=2021-05-08 |title=မြန်မာနိုင်ငံ ဘဏ်လုပ်ငန်းတွေအပေါ် စိုးရိမ်မှုတွေ ဆက်လက်ထွက်ပေါ် |url=https://burmese.voanews.com/a/myanmar-banking-people-still-have-concern-/5882560.html |access-date=2026-09-11 |website=ဗွီအိုအေ |language=my}}</ref> == အကျပ်အတည်း၏ အစပျိုးရာများ == ၂၀၀၂ ခုနှစ် ဒုတိယနှစ်ဝက်တွင် နိုင်ငံအတွင်းရှိ တရားမဝင်သော ငွေကြေးလုပ်ငန်း အများအပြား ပြိုလဲလာခဲ့သည်။ ဤလုပ်ငန်းများသည် မြန်မာနိုင်ငံတော် ငွေရေးကြေးရေးအဖွဲ့အစည်းများ ဥပဒေအရ အပ်ငွေကောက်ခံခွင့်ပြုထားသော အဖွဲ့အစည်းများ မဟုတ်ကြသော်လည်း အပ်နှံသူများကို “ရှယ်ယာရှင်များ” ဟု အမည်ပေးသည့် ကွက်လပ်ကို အသုံးပြုကာ အပ်ငွေများကို လက်ခံခဲ့ကြသည်။ ၎င်းတို့သည် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများကို ပုဂ္ဂလိကဘဏ်များ ပေးအပ်နေသည်ထက် သိသိသာသာ ပိုမိုမြင့်မားသော အတိုးနှုန်းများ (ပုံမှန်အားဖြင့် တစ်နှစ်လျှင် ၁၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့်) ကို ပေးမည်ဟု ကတိပြုခဲ့ကြသည်။ ဤမျှမြင့်မားသော အတိုးနှုန်းများ (တစ်လလျှင် ၃-၄ ရာခိုင်နှုန်းအထိ ပုံမှန်ရောက်ရှိသည်) သည် ရေရှည်တည်တံ့သော အခြေအနေဖြင့် ပြန်ပေးရန် မဖြစ်နိုင်သလောက် ဖြစ်နေသော်လည်း ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူ အများအပြားသည် ဤအဖွဲ့အစည်းများကို အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ အများအားဖြင့် ဤလုပ်ငန်းများသည် ကတိပြုထားသော အတိုးနှုန်းရရှိရန်အတွက် အလွန်အမင်း စွန့်စားရသည့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများအပေါ်တွင်သာ မှီခိုနေခဲ့ရပြီး တစ်ခါတစ်ရံ Ponzi schemes ထက်ပင် မပိုလောက်အောင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ မည်သို့ပင်ဆိုစေကာမူ အဆိုပါ အလွတ်သဘော ငွေကြေးကုမ္ပဏီများ ပြိုလဲသွားခြင်းသည် အကျပ်အတည်း၏ အစောပိုင်း အစပျိုးချက်တစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။ လုပ်ပိုင်ခွင့်ရှိသော ဘဏ်အချို့သည် ဤလုပ်ငန်းများနှင့် ချေးငွေများနှင့် ရှယ်ယာရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများမှတစ်ဆင့် ဆက်စပ်ပတ်သက်နေမှုကြောင့် တိုက်ရိုက်ဘဏ္ဍာရေး ဆုံးရှုံးမှုများကို ကြုံတွေ့ခဲ့ရုံသာမက အသစ်လွတ်လပ်ခွင့်ပေးထားသော ငွေရေးကြေးရေးကဏ္ဍအပေါ် ယုံကြည်မှု ကင်းမဲ့လာခြင်းကိုလည်း ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |title=Kyatastrophe |url=https://www.economist.com/finance-and-economics/2003/03/20/kyatastrophe |archive-url=https://web.archive.org/web/20240502055550/https://www.economist.com/finance-and-economics/2003/03/20/kyatastrophe |archive-date=2 May 2024 |access-date=2026-09-11 |work=The Economist |language=en |url-status=live }}</ref> ၂၀၀၃ ခုနှစ် အကျပ်အတည်း၏ အစပျိုးရာတွင် အခြေခံကျခဲ့သော ကောလာဟလများနှင့် ယုံကြည်မှုကင်းမဲ့မှု၏ အခြားရင်းမြစ်တစ်ခုမှာ မြန်မာဘဏ်များအပေါ် ငွေကြေးခဝါချမှု စွပ်စွဲချက်များပင် ဖြစ်သည်။ ၂၀၀၁ ခုနှစ် [[စက်တင်ဘာ ၁၁ တိုက်ခိုက်မှု|စက်တင်ဘာ ၁၁ ရက်]] အမေရိကန်နိုင်ငံအပေါ် အကြမ်းဖက်တိုက်ခိုက်မှုများနှင့်အတူ ငွေကြေးခဝါချရေး ပြဿနာသည် အရေးပါလာခဲ့သည်။ ဤအချက်ကို တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် ၂၀၀၂ ခုနှစ် မေလတွင် မြန်မာနိုင်ငံသည် တရားမဝင်ရရှိသော ငွေကြေးနှင့်ပစ္စည်းများကို ထိန်းချုပ်ရေးဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။ ဤဥပဒေသည် အမေရိကန် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန၏ စိုးရိမ်ပူပန်မှုများစွာကို ဖြေရှင်းပေးခဲ့ပြီး အစပိုင်းတွင် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဘဏ်များမှ ငွေကြေးများ ပြည်ပသို့ ထွက်ခွာသွားခြင်း (Flight of funds) ကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။ တကယ်တမ်းတွင် အခြေအနေသည် အလွန်အမင်း ဆိုးရွားလာသဖြင့် အစိုးရအနေဖြင့် ဘဏ်များသည် ဥပဒေအသစ်ကြောင့် ခြိမ်းခြောက်ခံရမည်မဟုတ်ကြောင်း အာမခံချက်ပေးခဲ့ရသည်။ သို့ရာတွင် ငွေကြေးများ ပြည်ပသို့ထွက်ခွာမှု လျော့ကျသွားသည်ဟု ထင်ရသော်လည်း ငွေထုတ်ယူမှုများ ကြီးမားစွာပြုလုပ်နေသည်ဟူသော ကောလာဟလများ ဆက်လက်တည်ရှိနေခဲ့သည်။ ဤကောလာဟလများသည် ငွေကြေးစနစ်အပေါ် ယုံကြည်မှုကို ပိုမိုအားနည်းစေခဲ့ပြီး ငွေထုတ်ယူမှုများနှင့် ရင်ဆိုင်ရချိန်တွင် ဘဏ်များ၏ ငွေကြေးအရည်အသွေး (Liquidity) နှင့် ပတ်သက်သော စိုးရိမ်ပူပန်မှုများကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။<ref>{{Cite journal |last=Turnell |first=Sean |date=2003 |title=Myanmar's Banking Crisis |url=https://www.jstor.org/stable/25773787 |journal=ASEAN Economic Bulletin |publisher=Institute of Southeast Asian Studies (ISEAS) |volume=20 |issue=3 |pages=272–282 |issn=0217-4472}}</ref> နောက်ဆုံးတွင် ၂၀၀၃ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့၌ [[ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန် ဝန်ကြီးဌာန|ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန်ဝန်ကြီးဌာန]] ဝန်ကြီး ဦးခင်မောင်သိန်းသည် အစိုးရ၏ ထပ်ဆောင်း ရှင်းလင်းချက် မပါဘဲ အနားယူခွင့်ပြုခြင်း ခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |title=The New Light of Myanmar |url=https://uzo.sakura.ne.jp/burma/nlm/nlm_data/nlm_2001/nlm_06_2001/nlm_29_06_2001.htm |access-date=2026-09-11 |website=uzo.sakura.ne.jp}}</ref> ဤဖြစ်ရပ်သည် လွတ်လပ်သော ငွေကြေးကုမ္ပဏီများ မတည်ငြိမ်မှုနှင့် ပတ်သက်သည့် စိုးရိမ်ပူပန်မှု အထွတ်အထိပ်သို့ ရောက်ရှိနေချိန်နှင့် တိုက်ဆိုင်နေခဲ့သည်။ ရန်ကုန်အခြေစိုက် စီးပွားရေးမဂ္ဂဇင်း Living Color ၏ ဖေဖော်ဝါရီလထုတ်တွင်လည်း ပုဂ္ဂလိကဘဏ်များသည် ရှိရင်းစွဲ မတည်ငွေရင်းထက် အဆများစွာ ပိုမိုသောချေးငွေများကို ထုတ်ချေးနေကြောင်း ရေးသားဖော်ပြခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် နိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံးပုဂ္ဂလိကဘဏ်ဖြစ်သော အာရှဓနဘဏ်သည် မတည်ငွေရင်းထက် အဆ ၅၀ ပိုများသော ကျသင့်ငွေချေးငွေများ ရှိနေပြီး၊ ရိုးမဘဏ်တွင်မူ ဝင်ငွေထက် အဆ ၃၀ ခန့် ပိုများနေကြောင်း အဆိုပါဆောင်းပါးက စွပ်စွဲဖော်ပြခဲ့သည်။ ထပ်တူထပ်မျှဆိုရသော် အာရှဓနဘဏ်သည် တရုတ်ကုမ္ပဏီတစ်ခုနှင့် ပြုလုပ်သော စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများတွင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ပမာဏအမြောက်အမြား ဆုံးရှုံးခဲ့သည်ဟူသော ကောလာဟလလည်း ပျံ့နှံ့လာခဲ့သည်။ ဤပြဿနာအားလုံးသည် အဓိကဘဏ်ကြီးများ ပြိုလဲလုနီးပါး ဖြစ်နေပြီဟူသော ကောလာဟလများကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့ပြီး အကျပ်အတည်းအတွက် အခြေအနေကို ဖန်တီးပေးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2003-03-20 |title=Burma's banking meltdown goes unnoticed beyond its borders |url=https://www.theage.com.au/business/burmas-banking-meltdown-goes-unnoticed-beyond-its-borders-20030320-gdveip.html |access-date=2026-09-11 |website=The Age |language=en}}</ref> == အချိန်ဇယား == ဖေဖော်ဝါရီလ ၆ ရက်နေ့တွင် ပုဂ္ဂလိကဘဏ်များ ပြိုလဲတော့မည်ဟူသော စိုးရိမ်မှုများကြောင့် သုံးစွဲသူများက ၎င်းတို့၏ ငွေများကို ထုတ်ယူရန် ဘဏ်များသို့ တန်းစီခဲ့ကြသည်။ အာရှဓနဘဏ် မှ စတင်ကာ ငွေထုတ်ယူမှု အစုလိုက်အပြုံလိုက် ဖြစ်ပွားမှုများသည် အခြားသော ပုဂ္ဂလိကဘဏ်များဆီသို့ လျင်မြန်စွာ ပျံ့နှံ့သွားခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၀ ရက်နေ့ အစောပိုင်းတွင်ပင် အခြေအနေမှာ အလွန်ဆိုးရွားလာသဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံတော် ဗဟိုဘဏ်ဥက္ကဋ္ဌ ကျော်ကျော်မောင်က ဘဏ် ၂၀ လုံးသည် ငွေကြေးခိုင်မာမှုရှိပြီး ဗဟိုဘဏ်၏ ကျောထောက်နောက်ခံ ရှိနေကြောင်း အာမခံသည့် သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတစ်ခုကို ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ သို့သော် ဤကြိုးပမ်းမှုသည် စားသုံးသူများ၏ မငြိမ်မသက်မှုကို ရပ်တန့်စေရန် မလုံလောက်ခဲ့ပေ။ ဘဏ်အမျိုးမျိုးတို့သည် ငွေထုတ်ယူခွင့် တောင်းဆိုမှုများကို ငြင်းပယ်စပြုလာကြပြီး အကောင့်ပိုင်ရှင်များကို ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၈ ရက်နေ့နောက်ပိုင်းမှ ပြန်လာရန် တောင်းဆိုခဲ့ကြသည်။ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၂ ရက်နေ့ရောက်ချိန်တွင် အာရှဓနဘဏ်၏ လက်ကျန်ငွေ reserves မှာ ကျဆင်းသွားသဖြင့် ဘဏ်က ဗဟိုဘဏ်ထံ ကျပ်ဘီလီယံ ၃၀ (အမေရိကန်ဒေါ်လာ သန်း ၃၀) လုံခြုံရေး ငွေချေးစာချုပ် (security bond) ကို တောင်းခံခဲ့ရသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၅ ရက်နေ့၌ နိုင်ငံအတွင်း ခရက်ဒစ်ကတ် (credit card) ဝန်ဆောင်မှုရှိသည့် ဘဏ်သုံးခုအနက် တစ်ခုဖြစ်သော ရိုးမဘဏ်သည် အကျပ်အတည်းနှင့် ရင်ဆိုင်ရချိန်တွင် ယင်းဝန်ဆောင်မှုများကို ရပ်ဆိုင်းခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Burma |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/burma/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20260118101131/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/burma/ |archive-date=18 January 2026 |access-date=10 March 2015 |work=The World Factbook |publisher=Central Intelligence Agency}}</ref> ဘဏ္ဍာရေးအခြေအနေများ ပိုမိုဆိုးရွားလာသည်နှင့်အမျှ အုပ်ချုပ်ရမည့်ပါတီသည် နိုင်ငံအတွင်း စီးပွားရေးသတင်းဖော်ပြမှုများနှင့် ပတ်သက်၍ ပိုမိုထိလွယ်ရှလွယ်ဖြစ်လာပြီး၊ လူထုကြားတွင် စိုးရိမ်ပူပန်မှုများ ပျံ့နှံ့မှုကို ရပ်တန့်ရန် ကြိုးပမ်းသည့်အနေဖြင့် သတင်းအမှောင်ချခြင်း (news blackout) ကို ကျင့်သုံးခဲ့ကြောင်း သတင်းများ ထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။ နိုင်ငံပိုင် ကြေးမုံသတင်းစာက ဘဏ်လုပ်ငန်းအကျပ်အတည်းအတွက် ပြည်ပရှိ ဖျက်လိုဖျက်ဆောက် အစိတ်အပိုင်းများဖြစ်သော ပြည်ပရောက်များကို အပြစ်တင်သည့် သတင်းတစ်ပုဒ်ကို ဖော်ပြခဲ့သည်။ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၇ ရက်နေ့တွင် ငွေကြေးအရည်အသွေး (liquidity) ပြဿနာကို ဖြေရှင်းရန်အတွက် ပုဂ္ဂလိကဘဏ်အားလုံးသည် သုံးစွဲသူတစ်ဦးလျှင် တစ်ပတ်လျှင် ကျပ် ၅၀,၀၀၀ နှုန်းဖြင့် ငွေထုတ်ယူမှု ကန့်သတ်ချက်ကို စတင်သတ်မှတ်ခဲ့ကြသည်။ တစ်ပတ်အတွင်းမှာပင် ဤကန့်သတ်ချက်သည် အချို့ဘဏ်များအတွက် ၂၀၀,၀၀၀ နှင့် ၁၀၀,၀၀၀ ကျပ်အထိ ပိုမိုတင်းကျပ်လာခဲ့သည်။ ယူနီဗာဆယ်ဘဏ် (Universal Bank) သည် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၁ ရက်နေ့တွင် ဤကန့်သတ်ချက်ကို တစ်ပတ်လျှင် ၅၀,၀၀၀ ကျပ်အထိ လျှော့ချခဲ့သည်။<ref>{{cite journal |last1=Turnell |first=Sean |date=December 2003 |title=Myanmar’s Banking Crises |url=https://www.jstor.org/stable/25773787 |journal=ASEAN Economic Bulletin |publisher=ISEAS |volume=20 |issue=3}}</ref> ကန့်သတ်ချက်များကို တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် လူအုပ်ကြီးများသည် ဘဏ်များရှေ့တွင် ငွေထုတ်ပေးရန် တောင်းဆိုစုဝေးလာကြသည်။ ရန်ကုန်မြို့ သာကေတ သို့မဟုတ် သင်္ဃန်းကျွန်းနယ်မြေရှိ ဘဏ်တစ်ခုကို အကောင့်ပိုင်ရှင်များက ကျောက်ခဲဖြင့် ပစ်ပေါက်ခဲ့ပြီးနောက် ဘဏ်များကို စောင့်ရှောက်ရန် လူစုခွဲရေး ရဲတပ်ဖွဲ့များ ခေါ်ယူခဲ့ရပြီး ယာဉ်ထိန်းရဲများက အာရှဝယ်လ်သ်ဘဏ်၏ အိုလံပစ်တာဝါ ဘဏ်ခွဲအပြင်ဘက်ရှိ လူအုပ်ကြီးများကို လူစုခွဲရန် ကြိုးပမ်းခဲ့ကြသည်။ မကြာမီမှာပင် အာရှဝယ်လ်သ်ဘဏ်သည် ကန့်သတ်ချက်များ ဆက်လက်တည်ရှိနေသော်လည်း ၎င်းတို့၏ ဘဏ်ခွဲများသည် ပုံမှန်အခြေအနေအတိုင်း လုပ်ဆောင်နေပြီဖြစ်ကြောင်း ကြော်ငြာစာများ ကပ်ခဲ့ကြသည်။ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၀ ရက်နေ့တွင် ဘဏ်အချို့က ၎င်းတို့၏ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများကို ရက်ပိုင်းအတွင်း ဘဏ်သို့ ချေးငွေ၏ ၂၀ ရာခိုင်နှုန်းမှ ၂၅ ရာခိုင်နှုန်းခန့်ကို ပြန်ဆပ်ရန် အမိန့်ပေးခဲ့ကြသည်။ အချို့သော အဆိုအရ ဤအချက်ကို မြန်မာနိုင်ငံတော် ဗဟိုဘဏ်က တောင်းဆိုခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် သုံးစွဲသူများအတွက် နောက်ထပ်အခက်အခဲများကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့ပြီး၊ နယ်မြေဒေသတစ်ခုတွင် အိမ်ဝယ်ယူရန် ချေးငှားခဲ့သူများကို ၎င်းတို့၏ချေးငွေ၏ ၂၅ ရာခိုင်နှုန်းကို ပြန်လည်ပေးအပ်ရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။ နောက်ဆက်တွဲတွင် ဖြစ်ပျက်ခဲ့သည့် တိကျသော အချက်အလက်များ မရှိသော်လည်း ဤချေးငွေတောင်းခံမှုများကို ဖြည့်ဆည်းနိုင်ရန် လူများအနေဖြင့် “ပစ္စည်းများကို ရောင်းချရန် သို့မဟုတ် ၎င်းတို့၏ စီးပွားရေးနှင့် လူနေမှုဘဝများကို လျှော့ချရန်” လိုအပ်ခဲ့ကြောင်း ခေတ်ပြိုင်သတင်းများက ညွှန်ပြနေသည်။ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၅ ရက်နေ့တွင် အချို့ဘဏ်များသည် ထုတ်ပေးထားသော ချေးငွေများ၏ ၂၅ ရာခိုင်နှုန်းကို ပြန်ဆပ်ရန် ယခင်တောင်းဆိုချက်များကို ၅၀ ရာခိုင်နှုန်းအထိ ပြင်ဆင်သတ်မှတ်ခဲ့ကြသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတော် ဗဟိုဘဏ်၏ အချိန်ဇယားအရ လိုအပ်သော ပြန်ဆပ်ငွေများအားလုံးကို ၂၀၀၃ ခုနှစ် မတ်လကုန်တွင် ပေးဆပ်ရမည်ဟု အစပိုင်းတွင် တောင်းဆိုခဲ့သည်။ ဗိုလ်ချုပ်ခင်ညွန့်က မတ်လ ၂၉ ရက်နေ့ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတွင် “ဘဏ်များမှ ငွေချေးယူထားကြသူများအနေဖြင့် ဘဏ်များတွင် ငွေစုဆောင်းထားကြသူများကို ငဲ့ညှာသောအားဖြင့်လည်းကောင်း၊ ဘဏ်များ၏ ရေရှည်အကျိုးစီးပွားကို ရှေးရှု၍လည်းကောင်း၊ နိုင်ငံတော်စီးပွားရေး ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေရန်အတွက်လည်းကောင်း မိမိတို့၏ ကြွေးမြီများကို အမြန်ဆုံးပြန်လည်ဆပ်ကြပါရန် တိုက်တွန်းလိုပါသည်” ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ သို့သော် ပြန်ဆပ်ရမည့်ကြွေးမြီ အများအပြားကို ပြန်မဆပ်နိုင်ခဲ့ကြသဖြင့် နောက်ဆုံးသတ်မှတ်ရက်ကို ၂၀၀၃ ခုနှစ် မေလအထိ နောက်ဆုတ်ပေးခဲ့ရသည်။ မေလကုန်အထိပင် မဖြည့်ဆည်းနိုင်သေးသော ပြန်ဆပ်ရန်အမိန့်များ ရှိနေဆဲဖြစ်သည်။ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၁ ရက်နေ့တွင် ဗဟိုဘဏ်က ပုဂ္ဂလိကဘဏ်များကို ၄ ရာခိုင်နှုန်း အတိုးနှုန်းဖြင့် ကျပ် ၂၅ ဘီလီယံ အရေးပေါ် အကူအညီပေးမည်ဟု ကတိပြုခဲ့သည်။ အဆိုပါငွေကို အကြီးဆုံးပုဂ္ဂလိကဘဏ်သုံးခုဖြစ်သော အာရှဝယ်လ်သ်ဘဏ်၊ ကမ္ဘောဇဘဏ်နှင့် ရိုးမဘဏ်တို့အကြား ခွဲဝေပေးမည်ဖြစ်သည်။ ဤငွေကြေးအရည်အသွေး ပံ့ပိုးမှုသည် ဤဘဏ်များရှိ အပ်နှံငွေစုစုပေါင်း၏ ၃.၅ ရာခိုင်နှုန်းခန့်ကို ကိုယ်စားပြုသည်။ သို့သော် ဧရာဝတီသတင်းဌာန၏ ဖော်ပြချက်အရ ဤငွေကြေးသည် အဆိုပါဘဏ်များသို့ အမှန်တကယ် ရောက်ရှိလာခြင်း မရှိခဲ့ပေ။ နိုင်ငံပြင်ပတွင် သတင်းအမှောင်ချခံထားရခြင်းကြောင့် အကျပ်အတည်းနှင့် ပတ်သက်သည့် သတင်းပေးပို့မှုများ ကန့်သတ်ခံခဲ့ရသော်လည်း ဖေဖော်ဝါရီလကုန်တွင် စင်ကာပူအခြေစိုက် စီးပွားရေးမဂ္ဂဇင်းတစ်ခုက ဤအကျပ်အတည်းကို စိုးရိမ်ပူပန်စွာ စောင့်ကြည့်နေကြောင်းနှင့် ကုမ္ပဏီတစ်ခုမှာ ရန်ကုန်မြို့ရှိ လုပ်ငန်းများကို ပိတ်သိမ်းခဲ့ပြီဖြစ်ကြောင်း ရေးသားခဲ့သည်။ သို့သော် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၄ ရက်နေ့တွင် ကမ္ဘောဇဘဏ်၏ မန်နေဂျင်းဒါရိုက်တာ ဇော်ဝင်းနိုင် က “ကျွန်ုပ်တို့ ရင်ဆိုင်နေရတဲ့ ပြဿနာက မကြာခင် ဖြေရှင်းနိုင်မှာပါ၊ ဒါက ယာယီပြဿနာတစ်ခုပါ” ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ သို့သော် ၂၀၀၃ ခုနှစ် မေလအထိတိုင်အောင် အကျပ်အတည်းမှာ လျော့ပါးသွားခြင်းမရှိခဲ့ဘဲ အကောင့်ပိုင်ရှင်များသည် ၎င်းတို့၏ အကောင့်များကို ပိုမိုဝင်ရောက်အသုံးပြုနိုင်သည့် အခွင့်အလမ်း မရှိခဲ့ပေ။ ဘဏ်လုပ်ငန်း အကျပ်အတည်း စတင်ပြီး သုံးလအကြာတွင် အကြီးဆုံးဘဏ်သုံးခုစလုံးသည် ငွေသားရှားပါးမှုပြဿနာကို ပြင်းထန်စွာ ရင်ဆိုင်နေရသည်။ ရိုးမဘဏ်သည် ငွေကြေးအရည်အသွေး (liquidity) မြင့်တက်လာစေရန်အတွက် ၎င်း၏ မတည်ငွေရင်း ပစ္စည်းများကို ရောင်းချနေကြောင်း သတင်းထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။ == အကျိုးဆက်များ == ကျပ်ငွေတန်ဖိုး ဘဏ်လုပ်ငန်းနှင့် ငွေကြေးအကျပ်အတည်းများသည် အများအားဖြင့် တိုက်ဆိုင်လေ့ရှိသော်လည်း ဘဏ်လုပ်ငန်းအကျပ်အတည်း ကာလအတွင်း ကျပ်ငွေ၏ တန်ဖိုးမှာ မြင့်တက်လာခဲ့သည်။ အကျပ်အတည်းမဖြစ်ပွားမီ ဒေါ်လာနှင့်လဲလှယ်ရာတွင် တန်ဖိုးကျဆင်းကာ တစ်ဒေါ်လာလျှင် ကျပ် ၁၁၀၀ အထိ နိမ့်ကျသွားခဲ့ရာမှ၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၀ ရက်နေ့အထိ ကျပ်ငွေတန်ဖိုးသည် တစ်ဒေါ်လာလျှင် ကျပ် ၉၀၀ (မှောင်ခိုဈေးနှုန်း) အထိ မြင့်တက်လာခဲ့သည်။ မတ်လ ၁၈ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်ရှိ ငွေလဲလှယ်သူများက အရောင်းအဝယ်ဖြစ်မှုနှုန်းမှာ ကျပ် ၈၅၀ အထိ နိမ့်ကျသွားခဲ့ကြောင်း တင်ပြခဲ့ကြသည်။ မြန်မာနိုင်ငံရှိ ပြည်သူများအတွက် နေ့စဉ်နှင့်အမျှ ငွေကြေးလွှဲပြောင်းမှုများတွင် ကျပ်ငွေသည် မရှိမဖြစ် လိုအပ်နေခဲ့သဖြင့် အကျပ်အတည်းမဖြစ်ပွားမီကတည်းကပင် ကျပ်ငွေအပေါ် တည်ငြိမ်သော ဝယ်လိုအား ရှိနေခဲ့သည်။ အကျပ်အတည်းကြောင့် ကျပ်ငွေဖြင့်အပ်နှံထားသော ဘဏ်အပ်ငွေများကို အလွန်အမင်း စွန့်စားရပြီး တန်ဖိုးမရှိသလောက် ဖြစ်သွားစေခဲ့ခြင်း (အကောင့်များ ပိတ်ပင်ခံရခြင်းနှင့် ဘဏ်များတွင် ငွေသားမရှိခြင်းတို့ကြောင့်) က ကျပ်ငွေအပေါ် ဝယ်လိုအားကို မြင့်တက်စေပြီး ကျပ်ငွေပမာဏကို လျော့နည်းစေခဲ့သည်။ ကျပ်ငွေသည် ရှားပါးလာသည်နှင့်အမျှ ဈေးနှုန်းမြင့်တက်လာခဲ့သည်။ စီးပွားရေးပညာရှင် Elliot Turner ကလည်း ဤကျပ်ငွေရှားပါးမှုသည် ဘဏ်လုပ်ငန်းအကျပ်အတည်းကြောင့် တစ်စနစ်လုံးတွင် ငွေကြေးအရည်အသွေး ခြောက်ခန်းနေမှုကို ညွှန်ပြနေခြင်းဖြစ်ကြောင်း မှတ်ချက်ပြုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Kyaw |first=Kyaw Phone |date=2016-07-19 |title=ဘဏ်များ ဖွံ့ဖြိုးလာသော်လည်း ငွေစက္ကူကသာ အဓိက အရေးပါနေဆဲဖြစ် |url=https://www.frontiermyanmar.net/mm/%e1%80%98%e1%80%8f%e1%80%ba%e1%80%99%e1%80%bb%e1%80%ac%e1%80%b8-%e1%80%96%e1%80%bd%e1%80%b6%e1%80%b7%e1%80%96%e1%80%bc%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%b8%e1%80%9c%e1%80%ac%e1%80%9e%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%ba/ |access-date=2026-09-11 |website=Frontier Myanmar |language=mm-MM}}</ref> == စီးပွားရေးအခက်အခဲ == ငွေထုတ်ယူမှု ကန့်သတ်ချက်များ ရှိနေခြင်းနှင့် ဘဏ်များအသုံးပြုသော ချက်လက်မှတ်များ၊ ငွေလွှဲပြောင်းမှု အဆောက်အအုံများ၊ ခရက်ဒစ်ကတ်များနှင့် အီလက်ထရောနစ် ငွေကြေးလွှဲပြောင်းမှုများကဲ့သို့သော အခြားငွေကြေးဖလှယ်ရေး နည်းလမ်းများ ပြင်းထန်စွာ အနှောင့်အယှက်ဖြစ်ခဲ့ရခြင်းကြောင့် အဆိုပါအကျပ်အတည်းသည် တကယ့်စီးပွားရေးစနစ် (Real economy) အပေါ် ထိခိုက်ပျက်စီးစေသော သက်ရောက်မှုများကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၆ ရက်နေ့တွင် ဗဟိုဘဏ်က ဘဏ်အားလုံးကို အကောင့်လွှဲပြောင်းမှု မှန်သမျှကို ရပ်ဆိုင်းရန် အမိန့်ပေးခဲ့ပြီး ပြဿနာကို ပိုမိုဆိုးရွားစေခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူဦးရေအများစုတွင် ဘဏ်အကောင့်များ မရှိကြသော်လည်း စီးပွားရေးလုပ်ငန်း အများစုနီးပါးတွင် ဤရန်ပုံငွေများ ရှိကြပြီး ၎င်းတို့၏ ဝန်ထမ်းများကို လစာပေးချေရန် ဤရန်ပုံငွေများကို အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ အကျပ်အတည်း စတင်ချိန်မှစ၍ စက်ရုံများ၊ ရေလုပ်ငန်းများနှင့် ဆောက်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းကဲ့သို့သော စျေးကွက်နှင့်ဆိုင်သော လုပ်ငန်းများရှိ မြန်မာနိုင်ငံမှ အလုပ်သမားများနှင့် အလုပ်ရှင် အများအပြားသည် လစာငွေများ သိသိသာသာ လျှော့ချခံရခြင်းကို ခံခဲ့ကြရသည်။ အလုပ်သမားများစွာသည် လစာမရရှိဘဲ သီတင်းပတ်ပေါင်းများစွာ ဖြစ်ခဲ့ရခြင်း သို့မဟုတ် အကျပ်အတည်းကြောင့် အလုပ်မှ ထုတ်ပယ်ခံခဲ့ရကြောင်း ညွှန်ပြနေသည့် သတင်းများ ရှိနေသည်။ ထို့အတူ ကန်ထရိုက်တာများ၊ ကုန်ပစ္စည်း သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး လုပ်ငန်းရှင်များ၊ ကုန်ကြမ်းပေးသွင်းသူများနှင့် ဖြန့်ဖြူးသူများ အားလုံးသည်လည်း အကျပ်အတည်း၏ သက်ရောက်မှုကို ခံခဲ့ကြရသည်။ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၈ ရက်နေ့တွင် ကုန်သည်အချို့က ၎င်းတို့၏ ငွေကြေးများ ဘဏ်အကောင့်များထဲတွင် ပိတ်မိနေဆဲဖြစ်သောကြောင့် အခြားကုန်သည်များကို ပေးချေရန်ရှိသည့် ငွေများကို မပေးချေနိုင်တော့ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ကြသည်။ ဖေဖော်ဝါရီလနှောင်းပိုင်းတွင် လုပ်ငန်းရှင် အကောင့်ပိုင်ရှင်အချို့ကို လစာပေးချေရန်အတွက် ငွေပိုမိုထုတ်ယူခွင့်ပြုခဲ့သော်လည်း အကောင့်ငယ်များနှင့် ကိုယ်ပိုင်ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများမှာ ဆက်လက်နှောင့်ယှက်ခံနေရဆဲ ဖြစ်သည်။ မဇ္ဈိမ သတင်းဌာန၏ ဖော်ပြချက်အရ မတ်လ ၂ ရက်နေ့တွင် အိန္ဒိယ-မြန်မာ နယ်စပ်အနီးရှိ တမူးမြို့မှ ဘဏ်များပိတ်သိမ်းခြင်းသည် ကုန်သည်များအတွက် ဆုံးရှုံးမှုများနှင့် ဒေသတွင်း ငွေပေးချေမှုများ ပျက်ကွက်ခြင်းကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။ ဤအချက်ကြောင့် မတ်လ ၁၃ ရက်နေ့တွင် တမူးမြို့ရှိ နယ်စပ်ကုန်သည်များ စုဝေးကာ ဖြစ်ပေါ်နေသော ပြဿနာအတွက် ဖြေရှင်းနည်းများကို ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံနှင့် ကုန်သွယ်မှုပြုနေသော မြန်မာကုန်သည်များက အစိုးရအနေဖြင့် ဤအကျပ်အတည်းကို ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းပေးရန် တောင်းဆိုခဲ့ကြသည်။ စိုက်ပျိုးရေးကုန်သွယ်ရေး ကုမ္ပဏီများ၏ နေ့စဉ်လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်မှုများသည်လည်း ကုမ္ပဏီများအနေဖြင့် လက်ရှိကြွေးမြီများကို မပေးဆပ်နိုင်တော့ခြင်းကြောင့် ထိခိုက်ခဲ့ရသည်။ မတ်လလယ်ပိုင်းတွင် ရန်ကုန်မြို့ရှိ လူများက ဘဏ်များသို့ ပေးဆောင်ရန်ရှိသည့် ကြွေးမြီများကို ဖြည့်ဆည်းရန်အတွက် အသုံးအဆောင်ပစ္စည်းများကို စတင်ရောင်းချခဲ့ကြသည်။ သို့သော် အကျပ်အတည်း ဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေခြင်းကြောင့် ကုန်ပစ္စည်းများအတွက် ဝယ်လိုအား နည်းပါးခဲ့ပြီး ကုန်ပစ္စည်းအချို့၏ ဈေးနှုန်းများမှာ ၅၀ ရာခိုင်နှုန်းအထိ ကျဆင်းသွားခဲ့ရသည်။ ဧရာဝတီသတင်းစာ၏ ဖော်ပြချက်အရ အကျပ်အတည်းကြောင့် ဒေသတွင်း ဖောက်ထွင်းခိုးယူမှု ဖြစ်ပွားနှုန်းများလည်း မြတက်လာခဲ့သည်။ ၂၀၀၃ ခုနှစ် မေလရောက်ချိန်တွင် ပိတ်မိနေသော ဘဏ်အကောင့်များအတွက် ဒုတိယတန်းစား စျေးကွက်တစ်ခု (Secondary market) ပေါ်ထွက်လာခဲ့ပြီး အကောင့်ပိုင်ရှင်များသည် ၎င်းတို့၏ ပိတ်မိနေသော အကောင့်များကို မျက်နှာစာတန်ဖိုး၏ ၆၀ ရာခိုင်နှုန်းမှ ၈၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့်ဖြင့် ရောင်းချနေကြရကာ အကောင့်ပိုင်ရှင်များအတွက် ငွေကြေးဆုံးရှုံးမှုများကို ပိုမိုဆိုးရွားစေခဲ့သည်။ == နောက်ဆက်တွဲသက်ရောက်မှုများ == ၂၀၀၃ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံဘဏ်လုပ်ငန်းအကျပ်အတည်းကြောင့် နိုင်ငံတကာ၏ အထူးအာရုံစိုက်မှုကို ခံခဲ့ရပြီးနောက်ပိုင်းတွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုက မြန်မာနိုင်ငံရှိ အဓိကပုဂ္ဂလိကဘဏ်ကြီးများကို ငွေကြေးခဝါချမှုနှင့် ဆက်စပ်သည်ဟုဆိုကာ ပြင်းထန်စွာ အရေးယူပိတ်ဆို့ခဲ့သည်။ အာရှဓနဘဏ် နှင့် မြန်မာမေဖလားဝါးဘဏ်တို့သည် အမေရိကန်ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာန၏ ငွေကြေးခဝါချမှု တိုက်ဖျက်ရေးကွန်ရက်က ဥပဒေပုဒ်မ ၃၁၁ အရ အဓိကစိုးရိမ်ရသည့် ငွေကြေးဆိုင်ရာအဖွဲ့အစည်းများအဖြစ် ၂၀၀၃ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၁၈ ရက်နေ့တွင် စတင်အဆိုပြုသတ်မှတ်ခဲ့ပြီး၊ ၂၀၀၄ ခုနှစ်၊ မေလ ၁၂ ရက်နေ့တွင်မူ အဆိုပါပိတ်ဆို့မှုကို တရားဝင် နောက်ဆုံးစည်းမျဉ်းအဖြစ် အတည်ပြုခဲ့သည်။ ၎င်းတို့သည် မူးယစ်ဆေးဝါးမှောင်ခိုမှုငွေကြေးများကို ခဝါချရာတွင် အဓိကပါဝင်ပတ်သက်နေသည်ဟု စွပ်စွဲခံခဲ့ရပြီး အမေရိကန်၏ဘဏ္ဍာရေးစနစ်နှင့် တိုက်ရိုက်ချိတ်ဆက်ဆောင်ရွက်ခွင့်များကို အပြီးအပိုင် ပိတ်ပင်ခံခဲ့ရကာ နိုင်ငံတကာငွေကြေးလွှဲပြောင်းမှုများကိုလည်း လုံးဝ ရပ်တန့်သွားစေခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=ဦးအောင်ခင် |last2=ကျော်ကျော်သိန်း |date=2014-09-04 |title=မြန်မာ့ဘဏ်လုပ်ငန်း နှင့် ငွေကြေးခဝါချမှု |url=https://burmese.voanews.com/a/news-analysis-money-laundering/2438035.html |access-date=2026-09-11 |website=ဗွီအိုအေ |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |date=2012-09-26 |title=Treasury Withdraws Actions Against Two Burmese Banks |url=https://home.treasury.gov/news/press-releases/tg1720 |access-date=2026-09-11 |website=U.S. Department of the Treasury |language=en-us}}</ref> ထိုသို့ ပြည်ပမှ အရေးယူမှုများရှိလာသကဲ့သို့ မြန်မာနိုင်ငံဘက်တွင်လည်း အစိုးရက တိကျပြတ်သားသော အရေးယူမှုများကို ဆက်တိုက်လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန်ဝန်ကြီးဌာနသည် မြန်မာနိုင်ငံတော် ငွေရေးကြေးရေးအဖွဲ့အစည်းများ ဥပဒေနှင့် နည်းဥပဒေများကို တိကျစွာ လိုက်နာဆောင်ရွက်ခြင်း မရှိကြောင်း စစ်ဆေးတွေ့ရှိရသဖြင့် ၂၀၀၅ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်စွဲဖြင့် ကြေညာချက်ထုတ်ပြန်ကာ အာရှဓနဘဏ် နှင့် မြန်မာမေဖလားဝါးဘဏ်တို့၏ ဘဏ်လုပ်ငန်း လုပ်ကိုင်ခွင့်လိုင်စင်များကို ၂၀၀၅ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၃၁ ရက်နေ့မှစ၍ အပြီးအပိုင် ရုပ်သိမ်းခဲ့သည်။ ထို့အပြင် မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်မှ အုပ်ချုပ်ရေးမှူးများ ခန့်အပ်၍ ၂၀၀၅ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၄ ရက်နေ့မှစတင်ကာ အပ်နှံငွေများကို တာဝန်ယူ ထုတ်ပေးသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ကြေညာကာ အဆိုပါဘဏ်များကို သိမ်းဆည်းဖျက်သိမ်းခဲ့သည်။အကျပ်အတည်းဒဏ်ကို အပြင်းအထန်ခံခဲ့ရသည့် ရိုးမဘဏ်၊ ကမ္ဘောဇဘဏ်နှင့် မြန်မာအရှေ့တိုင်းဘဏ် တို့မှာမူ လိုင်စင်ရုပ်သိမ်းခံရခြင်းမရှိသော်လည်း ငွေသားရှားပါးမှု၊ ချေးငွေများအမြန်ပြန်ဆပ်ခိုင်းရမှုနှင့် ငွေထုတ်ယူမှုကန့်သတ်ချက်များကြောင့် လုပ်ငန်းလည်ပတ်မှုများ အလွန်တရာကျပ်တည်းခဲ့ရပြီး ဘဏ်များသည် ၎င်းတို့၏ပစ္စည်းဥစ္စာများကို ရောင်းချခြင်းနှင့် မတည်ငွေရင်းမြှင့်တင်ခြင်းတို့ဖြင့် အကျပ်အတည်းကို ရေရှည်ကုစားခဲ့ရသည်။<ref>{{cite news |date=2005-04-02 |title=Licences of Myanmar May Flower Bank,Asia Wealth Bank withdrawn Refunding of deposits will be commenced beginning 4 April State-owned banks, other private banks conduct banking business as usual |url=https://www.burmalibrary.org/sites/burmalibrary.org/files/obl/docs2/NLM2005-04-02.pdf |access-date=2026-09-10 |work=The New Light of Myanmar |page=9}}</ref> == ကိုးကား == {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၀၃ ဖြစ်ရပ်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဘဏ်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ စီးပွားရေး]] nh4jj07fz5h4b173l2n9pwvlstvule1 0 291430 1052439 1052335 2026-09-12T06:58:38Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 2 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1052439 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group|group=လေးတူချင်းမျိုးနွယ်စု|population=37,000(2025)|regions=ရခိုင်ပြည်နယ် (မင်းပြားမြို့နယ်နှင့် မြောက်ဦးမြို့နယ်) ချင်းပြည်နယ် ပလက်ဝမြို့နယ်၊ လေးမြို့ဒေသ|languages=လေးတူချင်းဘာသာစကား၊ တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|religions=ဗုဒ္ဓဘာသာ၊ ခရစ်ယာန်ဘာသာ၊ နတ်ကိုးကွယ်မှု|related_groups=[[ချင်းလူမျိုး၊ ဟီယာတွီးချင်း၊ လိုင်းတူချင်း၊ စုမ်းတူချင်း၊ လောက်တူချင်း ဒိုင်ချင်း၊ ဥပူချင်း၊ နှင့် အရှိုချင်း]]|native_name=Letu Chin}} '''လေးတူချင်း''' (အင်္ဂလိပ်: ''Letu''<ref>{{Cite journal |last=Hartmann |first=Helga |date=1988 |title=Notes on the Southern Chin languages |url=https://glottolog.org/resource/reference/id/137464 |journal=Linguistics of the Tibeto-Burman Area |volume=11 |issue=2 |pages=98–119}}</ref>'', [[ethnologue:clj/|Leitu]], Laytu''<ref>{{Cite book |last=Maung |first=Kyin Lam |title=Ethnographic Textile Art Expressing Symbolic Culture of Asho-Chin Nationals |url=https://meral.edu.mm/records/2203 |language=en}}</ref> ''and Ledu''<ref>{{Cite web |title=The Tribes of Burma - Wikisource, the free online library |url=https://en.wikisource.org/wiki/The_Tribes_of_Burma |access-date=2026-09-11 |website=en.wikisource.org |language=en}}</ref> ) မျိုးနွယ်စုများသည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]] အနောက်ပိုင်း၊ အထူးသဖြင့် ရခိုင်ပြည်နယ်၊ မင်းပြားနှင့် မြောက်ဦးမြို့နယ်များနှင့် ချင်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း၊ ပလက်ဝမြို့နယ်၊ လေးမြို့ဒေသများတွင် မူလ အစဉ်အလာအရ နေထိုင်လာခဲ့သော [[ချင်းလူမျိုး|ချင်းလူမျိုးစု]] တစ်စုဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် တရုတ်–တိဗက် (Sino-Tibetan) ဘာသာစကားမိသားစု၏ တိဗက်–မြန်မာ (Tibeto-Burman) အကိုင်းအခက်တွင် ပါဝင်သော ချင်းလူမျိုးစုကြီး၏ လူမျိုး–ဘာသာစကား (ethnolinguistic) အသိုက်အဝန်းများထဲမှ တစ်စုဖြစ်သည်။ လေးတူချင်းကို မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း အတွဲ(၂) ၊ (ရန်ကုန်၊ စာပေဗိမာန်၊ ၁၉၅၅)၊ စာ ၃၉၅ တွင် [ချင်းလူမျိုး| "လဲဒူ" ] ဟူ၍ လည်းကောင်း၊ ၁၉၇၂ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၉ ရက် ပြည်ထဲရေးနှင့်သာသနာရေးဝန်ကြီးဌာနက ထုတ်ပြန်ကြေညာသော တိုင်းရင်းသားလူမျိုး ၁၄၄ မျိုးစာရင်းမူရင်းထဲတွင် အမှတ်စဉ်(၉၃)တွင် "[[မြန်မာတိုင်းရင်းသားမျိုးနွယ်များ|လဲဒု]]" ဟူ၍လည်းကောင်း ဖော်ပြထားခဲ့သည်။ ဤသည်မှာ ကိုလိုနီခေတ်အင်္ဂလိပ်မှတ်တမ်းများကို မြန်မာဘာသာပြန်ဆိုရာတွင် မှားယွင်းခြင်းသည်ဖြစ်သည်။ လေးတူချင်းများသည် ရခိုင်ပြည်နယ်၊ ချင်းပြည်နယ် တောင်ပိုင်းနှင့် မြန်မာနိုင်ငံအနောက်ပိုင်း တောင်တန်းဒေသများ ပါဝင်သည့် အာရကန်(ရခိုင်) ရိုးမ‌တောင်ကြားနှင့် ၎င်းအနီးအနားတွင် နေကြသည်။<ref>{{Cite book |last=Sang |first=Ro |date=October |year=2020 |title=လူမျိုးစုလေ့လာမှုစာစဉ် |publisher=Myanmar Cultural Research Society |edition=No(7) |location=Yangon, Myanmar |publication-date=October |pages=16-22 |language=Burmese |trans-title=Ethnic Studies Bulletin No.07 (Chin)}}</ref> လေးတူချင်းအား အင်္ဂလိပ်ကိုလိုနီခေတ် သန်းခေါင်စာရင်းများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သော ၁၉၃၁ ခုနှစ်တွင် ကောက်ယူခဲ့သည့် Census of India, Vol-XI, Burma (Part 1)<ref>{{Cite book |last=J. H. Hutton |date=1933 |title=Census Of India 1931 |url=http://archive.org/details/CensusOfIndia1931}}</ref>ထဲတွင်  C.40.Ledu ကုဒ်ဖြင့် ကောက်ယူခဲ့ကြောင်း မှတ်တမ်းတင်ထားပါသည်။ ၁၉၈၃ ခုနှစ် နောက်ပိုင်းမှ စပြီး လေးတူ(ချင်း)သည် “လေးမြို့(ချင်း)” ဧရိယာကုဒ်ထဲသို့‌ ရောက်ရှိသွားသည်။ သို့သော် လေးတူချင်းတို့သည် လေးမြို့ချင်းဟု မခံယူကြပေ ^[<ref>{{Cite web |title=Client Challenge |url=https://www.scribd.com/document/852981104/coll-%E1%80%90%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84-%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%84-%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%9A%E1%80%A5-%E1%80%80%E1%80%BB%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%99%E1%80%BE%E1%80%AF-%E1%80%9B%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%AC%E1%80%93%E1%80%9C%E1%80%B1-%E1%80%91%E1%80%AF%E1%80%B6%E1%80%B8%E1%80%85%E1%80%B6%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%AC%E1%80%B8-%E1%80%81%E1%80%BB%E1%80%84-%E1%80%B8-%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%94-%E1%80%99%E1%80%AC-%E1%80%86%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%9B%E1%80%BE%E1%80%9A-%E1%80%9C%E1%80%85-%E1%80%9C%E1%80%99-%E1%80%B8%E1%80%85%E1%80%89-%E1%80%95%E1%80%AB%E1%80%90%E1%80%AE-1971 |access-date=2026-09-11 |website=www.scribd.com}}</ref>^]။ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်အတွင်း နေထိုင်ကြသော မူရင်းဌာနေတိုင်းရင်းသား(၁၃၅)မျိုးထဲတွင် “[[မြန်မာတိုင်းရင်းသားမျိုးနွယ်များ|လေးမြို့(ချင်း)]]”မှာ အမှတ်စဉ်(၇၃)၊ ချင်း(၅၃)တွင် အမှတ်စဉ်(၄၀) ဖြစ်ပါသည်။ နိုင်ငံတော်မှ ၎င်းအတွက် ဧရိယာကို အခြေခံလျက် ချပေးထားသော ကုဒ်နံပါတ်မှာ ([https://www.networkmyanmar.org/ESW/Files/Census-Codes-2014.pdf ၄၄၁])ဖြစ်ကာ၊ သန်း‌ခေါင်စာရင်း ကောက်ခံသည့်အချိန်တိုင်း၌ ပလက်ဝမြို့နယ်၊ လေးမြို့ဒေသတွင် နေထိုင် ကြသည့် လေးတူ(ချင်း)၊ ဟီယာတွီး(ချင်း)၊ Vet(Yet)ချင်း၊ Haang(ချင်း)၊ Uppu(ချင်း) စကားပြောသော လူမှုအသိုင်းအဝိုင်းများအတွက် အသုံးပြုသည့် စုပေါင်းကုဒ် အမျိုးအစား ဖြစ်သည်။ == အခြေချနေထိုင်မှု == ရခိုင်ပြည်ရှိ ချင်းမျိုးနွယ်စုများနှင့် ပတ်သက်သော သမိုင်းသုတေသနများအရ ချင်းအသိုက်အဝန်းများသည် ရှေးခေတ်ကာလကတည်းကပင် ရခိုင်ဒေသအချို့တွင် အခြေချနေထိုင်နေပြီဖြစ်ကြောင်း တွေ့ရသည်။ ^[^၅] ရခိုင်ရာဇဝင်သစ်ကျမ်းထဲတွင် အေဒီ ၁၄ ရာစုအတွင်း ရခိုင်ရိုးမနှင့် အနီးအနားချိုင့်ဝှမ်းဒေသများ၌ နေထိုင်ကြသော ချင်းလူမျိုးစုများကို ဖော်ပြထားသည်။ ^[<ref>{{Cite web |title=Client Challenge |url=https://www.scribd.com/document/349629612/%E1%80%9B%E1%80%81%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84-%E1%80%9B%E1%80%AC%E1%80%87%E1%80%9D%E1%80%84-%E1%80%9E%E1%80%85-%E1%80%80-%E1%80%99-%E1%80%B8 |access-date=2026-09-11 |website=www.scribd.com}}</ref>^] ရခိုင်ရာဇဝင်များတွင် လေးတူချင်းနှင့် ဆက်စပ်သည်ဟု မနုဿဗေဒသုတေသီအချို့က ယူဆသော “လေးတူ” ဆင်တူအမည်များကို တွေ့ရှိရသည်။ မြောက်ဦးခေတ်အတွင်း ရခိုင်နိုင်ငံ၏ အရှေ့ဘက်တောင်တန်းဒေသများ၌ “လေးထု၊ လေးထူး” ဟုခေါ်သော လူမျိုးစုများ နေထိုင်ခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။ ^[<ref>{{Cite web |title=Client Challenge |url=https://www.scribd.com/document/349629612/%E1%80%9B%E1%80%81%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84-%E1%80%9B%E1%80%AC%E1%80%87%E1%80%9D%E1%80%84-%E1%80%9E%E1%80%85-%E1%80%80-%E1%80%99-%E1%80%B8 |access-date=2026-09-11 |website=www.scribd.com}}</ref>^] ဇိုသမိုင်းပညာရှင်ဖြစ်သူ Vumson ကမူ ချင်း(ဇို)လူမျိုးများ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း ပျံ့နှံ့ နေထိုင်ခဲ့ကြသည်မှာ အေဒီ ၁၀-၁၃ ရာစုနှစ်များအတွင်း အစောဆုံးပြောင်းရွှေ့ အခြေချ နေထိုင်သွားသူများ(Early Migrants)နှင့် နောက်ပိုင်းမှ ပြောင်းရွှေ့အခြေချနေထိုင်သွား သူများ(Late Migrants) ဆိုပြီး အုပ်စု(၂)စု ခွဲထားသည်။ နောက်ပိုင်းမှ ပြောင်းရွှေ့ အခြေချနေထိုင်သွား သူများ(Late Migrants)အုပ်စုမှာ တောင်ပိုင်းချင်း၊ အရှိုချင်းများ ပါဝင်ကြပါသည်။ ၎င်းတို့အနေဖြင့် ချင်းတွင်းမြစ်အောက်ပိုင်းမှသည် အာရကန်(ရခိုင် )ရိုးမအထိ ပြောင်းရွှေ့ကာ ပျံ့နှံ့နေထိုင်သွားကြသည်ဟု ဆိုထားသည်။ ^[<ref>{{Cite news |title=Zo History |url=https://www.burmalibrary.org/en/zo-history |archive-url=https://web.archive.org/web/20210320171314/https://www.burmalibrary.org/en/zo-history |archive-date=20 March 2021 |access-date=2026-09-11 |work=Online Burma/Myanmar Library |language=en |url-status=live }}</ref>^] လေးတူချင်းမျိုးနွယ်စုသည် Hyow အုပ်စုဝင်ဖြစ်သည့်အတွက် ဤနောက်ပိုင်းမှ အခြေချနေထိုင်သူများဖြစ်သည်။ == တောင်ယာစပါးစိုက်ပျိုးခြင်း == တခြားချင်းမျိုးနွယ်စုအများစုကဲ့သို့ပင် တောင်ယာစိုက်ပျိုးရေးကို အဓိက လုပ်ကိုင်ကြသည်။ ရခိုင်ရိုးမတောင်တန်းဒေသတွင် လယ်မြေထွန်ယက်စိုက်ပျိုးနိုင်သည့်မြေပြန့်လွင်ပြင်များမရှိခြင်းကြောင့် အများစုမှာ တောင်ယာစပါးစိုက်ပျိုးခြင်းဖြင့် အသက်မွေးကြသည်။ မြေပြန့်ဒေသရှိ လေးတူတချို့တွင် လယ်မြေများ ထွန်ယက်စိုက်ပျိုးကြသည်လည်းရှိသည်။ ထို့အပြင် ဥယျာဉ်များ၊ နှစ်ရည်သီးနှံများလည်း စိုက်ပျိုးကြသည်။ == လူမှုအဖွဲ့အစည်းနှင့် ယဉ်ကျေးမှု == အစဉ်အလာအရ လေးတူလူမှုအဖွဲ့အစည်းသည် မိသားစု၊ အစိုင်၊ အစိုင်(၆)ခုပါသော အခိုင်တစ်ခုချင်းစီနှင့် ၎င်းတို့ကို ပေါင်းစပ်ကာ ကျေးရွာအခြေပြု အသိုက်အဝန်းများနှင့် ဆွေမျိုးအခြေပြု ဆက်နွယ်မှုများပေါ်တွင် အခြေခံဖွဲ့စည်းထားသည်။ ချင်းလူမျိုးစုအများစုကဲ့သို့ပင် ခိုင်မာသော လူမှုအဖွဲ့အစည်းဆိုင်ရာ စနစ်များကို ထိန်းသိမ်းထားခဲ့ ကြသည်။ * လေးတူယဉ်ကျေးမှု၏ အစိတ်အပိုင်းများတွင်— * အစိုင်(၆)ခု ပါဝင်သော cluster ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားခြင်း * မျိုးနွယ်စု (Clan) အခြေပြု လူမှုဖွဲ့စည်းပုံ * နှုတ်ဖြင့် လက်ဆင့်ကမ်း သမိုင်းနှင့် ရိုးရာပုံပြင်များ * ကလေးကင်ပွန်းတပ် မင်္ဂလာပြုလုပ်ခြင်း * ပါးရဲထိုးသည့်ဓလေ့များကျင့်သုံးခြင်း * ရိုးရာသီချင်းများနှင့် ဂီတအမွေအနှစ်များ * ရက်ကန်းနှင့် အထည်အလိပ်လုပ်ငန်း * လူထုအခမ်းအနားများနှင့် ပွဲတော်များ * ရိုးရာဓလေ့ထုံးတမ်းဥပဒေများ...တို့ ပါဝင်သည်။ [[ဖိုင်:Letu Chin Men in the traditional Attires.jpg|thumb|လေးတူချင်းရိုးရာအကအတွက် ပြင်ဆင်နေကြစဉ်(၂၀၁၉)]] == ကလေးကင်ပွန်းတပ် မင်္ဂလာပြုလုပ်ခြင်း == လေးတူချင်းမျိုးနွယ်စုများသည် ကလေးမွေးပြီး သားယောကျ်ားလေးဖြစ်ပါက (၃)ရက် မြောက်နေ့မှာ လေး(မြှား)နဲ့ အတူ မြေကြီးအား ဆင်းနင်းစေကြသည်။ ဖခင်ဖြစ်သူက ကရင်/ခရင်ဝါးဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော လေးဖြင့် မြှားစင်း (၆)ချောင်း အတိအကျပြုလုပ်ကာ ၎င်းတို့ ကုန်သည်အထိ အပင် (သို့) တစ်စုံတစ်ခုခုကို ပစ်ခတ်သည်။ ထို့နောက် မိဘများက အိမ်ပေါ်မှ ဆင်းပြီး ကလေးကို မြေကြီးအား နင်းခိုင်း ကြရသည်။ ထို့ကြောင့် “လေးတူချင်းများသည် လေးနဲ့အတူ မွေးဖွားလာသော လူမျိုး ဖြစ်သည်” ဟု ၎င်းတို့ ဂုဏ်ယူနေကြသည်။ မိန်းကလေး ဖြစ်ပါက ပလိုင်းနှင့် ယက်သေ့တို့ကို ပေးကိုင်စေပြီး မြေကြီးကို နင်းခိုင်းကြသည်။ ဤသည်ကို အိုးကိုမ်း(Ó Kóm) ဟု‌ ခေါ်ကြသည်။ ဤထုံးတမ်းအစဉ်အလာအား တချို့ဒေသများတွင် ယခုတိုင်အောင် တချို့သော မိသားစုဝင်များက ကျင့်သုံးနေဆဲ ဖြစ်သည်။ ထိုကဲ့သို့ လုပ်ဆောင်ခဲ့ခြင်း၏ အဓိက ရည်ရွယ်ချက်မှာ ယောက်ျား ကလေးဖြစ်ပါက ကြီးပြင်းလာသောအခါ ထက်မြတ်ပြီး အမျိုးဂုဏ်ယူရသည့် ယောကျ်ားကောင်း၊ ယောကျ်ားမြတ်ဖြစ်နိုင်စေရန်နှင့် မိန်းကလေးဖြစ်ပါက မိန်းကလေး ပီသစေရန်နှင့် လူဝင်ဆံ့သော မိန်းကလေးကောင်းဖြစ်စေရန် ဖြစ်သည်။ လေးတူ ချင်းလူမျိုး များသည် တခြားသော ချင်းလူမျိုးများ ကဲ့သို့ပင် ယောကျ်ားဦးစီးစနစ်(male dominant society)ဖြစ်သည့်အတွက် မိမိတို့မျိုးရိုးအား ယောကျ်ားလေးဘက်မှသာ သတ်မှတ်သကဲ့သို့၊ ယောက်ျားကလေးကို ပိုဦးစားပေးသည်ဟု ဆိုရမည်ဖြစ်သည်။ ၎င်းမြှား (၃-၆) ချက်ပစ်ခတ်သည့်အချိန်တွင် ပစ်မှတ်အား ပစ်တိုင်းထိပါက နောင်လာမည့် သူ့အသက်တာ၌ လုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်ရာတွင် အထူးချွှန်ဆုံးဖြစ်မည်၊ အများစုထိမှန်ပါက ထူးချွှန်မည်၊ အနည်းဆုံးသာ ထိမှန်ပါက သာမန်အဆင့်သာ ရှိနိုင်သည်ဟုလည်း ယူဆကြသည်။ ဤသို့ဖြင့် နောင်တွင် လေးတူချင်းဟူ၍ အမည်သွင်သွားကြခြင်း ဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြသည်။ == လေးတူချင်းပါးရဲထိုးခြင်းဓလေ့ == လေးတူချင်းမျိုးနွယ်စုသည် “ပါးရဲထိုးသည့်ချင်း” အုပ်စုဝင်လည်း ဖြစ်ကြသည်။ လေးတူချင်းမျိုးနွယ်စုများသည် တောင်ပိုင်းချင်းအုပ်စုဖြစ်သည်နှင့်အညီ၊ ပါးရဲထိုးခြင်းကို ၎င်းတို့ဘာသာစကားအရ Mháwi Sún Ne^[<ref>{{Cite web |title=Hmäe Sün Näe Ti Cengkhü Nu Hardcover |url=https://www.dylangoldby.com/product/hmae-sun-nae-ti-cengkhu-nu-hardcover/ |access-date=2026-09-11 |website=Dylan Goldby - Photographer |language=en-US}}</ref>^] ဟု ခေါ်သည်။ “မျက်နှာကို ထိုးထား” သည်ဟု ဆိုလိုသည်။ မိန်းကလေး အသက်အရွယ် အားဖြင့် ၁၂ မှ ၁၅ နှစ်တို့အကြား၊ လက်မထပ်မီး ပါးရဲထိုးထားကြသည်ကို အင်္ဂလိပ်မှတ်တမ်းအရ[^{[[iarchive:in.gov.ignca.31115|၁]]}^{[[iarchive:in.gov.ignca.31115|၀]]}] ထဲတွင်လည်း မှတ်တမ်းတင်ထားခဲ့သည်။ တောင်ပေါ်ဒေသတွင် မိန်းကလေး အသက် ၁၂ မှ ၁၃ ခုနှစ်များအတွင်း ထိုးနှံကြသည်ဟု သိရပါသည်။ မင်းပြားချင်းတောင်တန်းအုပ်ချုပ်ရေး မှတ်တမ်းတွင် အသက် ၁၁ မှ ၁၅ နှစ်အတွင်း^[<ref>{{Cite book |title=Minbya Chin Hills Of Akyab Tha Tun Pru 1934 |url=http://archive.org/details/minbya-chin-hills-of-akyab-tha-tun-pru-1934}}</ref>^] ဟု ဖော်ပြထားသည်။ ၁၉၉၅ ခုနှစ်နောက်ပိုင်းအထိ ပါးရဲထိုးခဲ့ကြသည်။ သို့သော် ယခုအခါ ဤထုံးတမ်းဓလေ့များအား ဆက်လက်ကျင့်သုံးခြင်း မပြုကြတော့ပေ။ ခေတ်သစ်ကာလတွင် ချင်းမျိုးနွယ်စုပါးရဲအကြောင်းအား အထူး‌လေ့လာထားသည့် Jens Parkitny ၏ ‌Jens Uwe Parkitny: Marked for Life: Myanmar’s Chin Women and their Facial Tattoos စာအုပ်ထဲတွင် လေးတူချင်းပါးရဲ အကြောင်းတွေ့ရှိရသည်။ ^[<ref>{{Cite web |title=Chin Women Portraits |url=https://jensburma.com/portfolio-3-1/chin-women-portraits |access-date=2026-09-11 |website=Jens Uwe Parkitny - Burma's Tattooed Chin Women |language=en-US}}</ref>^] [[ဖိုင်:A Letu Chin Woman with A Tattoo Face.png|thumb|ပါးရဲထိုးထားသည့် ‌လေးတူချင်းအမျိုးသမီးတစ်ဦး]] == ရိုးရာဝတ်စုံများ == လေးတူချင်း ယောကျ်ားဝတ် သင်တိုင်းအား Khrangim ဟု ခေါ်ပြီး၊ မိန်းကလေးဝတ် သင်တိုင်းအား Khrawnghën ဟု ခေါ်သည်။ ဤဝတ်စုံများအား ရှေ့ခေတ်ကာလများတွင် အထူးနတ်ရိုးရာပွဲများမှသာ ဝတ်ဆင်ကြသည်။ ၎င်းတို့ကို ရိုးရာချည်ထည်များဖြင့် ကိုယ်တိုင်ရက်လုပ်ကြသည်။ ပင်လယ်ခရုအခွံ၊ ကြွေထည်ဖြင့် ပြုလုပ်သော ကြယ်သီးများနှင့် ပုတီးအနီရောင်အလုံးများစွာ တင်ဆင်ရက်လုပ်ထားသည်။ အ‌ရောင်မှာ အနီရင့်‌ရောင်၊ အနက်ရောင်တချို့တို့ ပါဝင်သည်။ ^[<ref>{{Cite web |date=2026-06-16 |title=Cultures & Traditions {{!}} Letu Chinland |url=https://letu.ethnosites.com/en/history-identity-culture-lifestyle/articles/letu-history/cultures-traditions |access-date=2026-09-11 |website=letu.ethnosites.com |language=en}}</ref>^] == ဘာသာစကားအုပ်စုနှင့် မျိုးနွယ်စုခွဲခြားမှု == လေးတူချင်းများသည် ချင်းလူမျိုး–ဘာသာစကားမိသားစု (Chin ethnolinguistic family) တွင် ပါဝင်ပြီး ယေဘုယျအားဖြင့် တောင်ပိုင်းချင်း (Southern Chin) မျိုးနွယ်စုအဖြစ် သတ်မှတ်ခံရသည်။ ဘာသာဗေဒအရ လေးတူချင်းဘာသာစကားသည် တရုတ်–တိဗက် ဘာသာစကားမိသားစုအောက်ရှိ [[ကူကီး-ချင်းနွယ် ဘာသာစကားများ|ကူကီး–ချင်း (Kuki-Chin)]] အကိုင်းအခက်နှင့် ဆက်စပ်သည်။ သုတေသနအများအပြားတွင် လေးတူချင်းများကို [[ဆုမ်းတူဘာသာစကား|စုမ်းတူ]]၊ လောက်တူနှင့် ဥပူ ချင်းမျိုးနွယ်စုများနှင့်အတူ တောင်ပိုင်းချင်း သို့မဟုတ် [[ရှိုဘာသာစကား|ချိုး]] နှင့် [[အရှိုချင်းလူမျိုး|အရှို]]ချင်းတို့အကြားတွင် ရှိသော [https://brill.com/display/book/edcoll/9789004350519/B9789004350519-s012.xml?language=en&srsltid=AfmBOorRunYPrVIWId4bxJoqjQ0-Ieu4OvtNdVJRVlPjR8YERMbMuvli Hyow] အုပ်စုအဖြစ် ဖော်ပြကြသည်။ ထိုအုပ်စုများသည် မိမိတို့၏ သီးခြားလူမျိုးရေးလက္ခဏာများကို ထိန်းသိမ်းထားကြသော်လည်း ဘာသာစကား၊ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် သမိုင်းဆိုင်ရာ ဆက်နွယ်မှုများစွာ ရှိကြသည်။ ထို့ကြောင့် ဘာသာဗေဒနှင့် လူမျိုးဗေဒဆိုင်ရာ လေ့လာမှုများတွင် ၎င်းတို့ကို Cho–Hyow–Asho အုပ်စု သို့မဟုတ် တောင်ပိုင်းချင်း (Southeastern Chin)အုပ်စုအတွင်း ပါဝင်သည့် မျိုးနွယ်စုများအဖြစ် ဆွေးနွေးဖော်ပြလေ့ရှိသည်။<ref>{{Cite news |title=Kuki-Chin {{!}} Ethnologue Free |url=https://www.ethnologue.com/subgroup/4075/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230309064357/https://www.ethnologue.com/subgroup/4075/ |archive-date=9 March 2023 |access-date=2026-09-11 |work=Ethnologue (Free All) |language=en-US |url-status=live }}</ref> === အက္ခရာနှင့်''' '''သရ၊ သရတွဲများပြဇယား === လေးတူ(ချင်း)စာပေအက္ခရာ(Letu Alphabets) {| class="wikitable" | valign="top" |A a | valign="top" |AW aw | valign="top" |B b | valign="top" |C c | valign="top" |D d | valign="top" |E e |- | valign="top" |Ë ë | valign="top" |G g | valign="top" |H h | valign="top" |I i | valign="top" |J j | valign="top" |K k |- | valign="top" |L l | valign="top" |M m | valign="top" |N n | valign="top" |O o | valign="top" |P p | valign="top" |Q q |- | valign="top" |R r | valign="top" |S s | valign="top" |T t | valign="top" |U u | valign="top" |V v | valign="top" |X x |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Y y | valign="top" |Z z | valign="top" | | valign="top" | |} သရ(၁၁) လုံး {| class="wikitable" | valign="top" |A | valign="top" |Aw | valign="top" |E | valign="top" |Ei | valign="top" |Ë | valign="top" |I |- | valign="top" |O | valign="top" |U | valign="top" |X | valign="top" |J | valign="top" |Ä | valign="top" | |} သရတွဲ (၁၆)လုံး {| class="wikitable" | valign="top" |Ai | valign="top" |Awi | valign="top" |Au | valign="top" |Awu | valign="top" |Eu |- | valign="top" |Ëu | valign="top" |Iu | valign="top" |Oi | valign="top" |Uaw | valign="top" |Ui |- | valign="top" |Uj | valign="top" |Xi | valign="top" |Xu | valign="top" |Ji | valign="top" |Ju |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Äi | valign="top" | | valign="top" | |} မြန်မာအသံအခြေပြုအက္ခရာများ (Burmese Script-Based) {| class="wikitable" | valign="top" |K က | valign="top" |Kh ခ | valign="top" |Ng င | valign="top" |C စ | valign="top" |S ဆ |- | valign="top" |Ny ည | valign="top" |T တ/သ | valign="top" |Th ထ | valign="top" |D ဒ/ဓ | valign="top" |N န |- | valign="top" |P ပ | valign="top" |Ph ဖ | valign="top" |B ဘ | valign="top" |M မ | valign="top" |Y ရ/ယ |- | valign="top" |R ရ | valign="top" |L လ | valign="top" |V ဝ | valign="top" |H ဟ | valign="top" | |} == ကိုးကားချက်များ == {{Reflist}} {{မြန်မာပြည် လူမျိုးများ}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံလူမျိုးများ]] 23061ivwlgd6dsu831tuzql8irbjd04 0 291436 1052345 2026-09-11T11:59:57Z Mkant00 135890 "[[သင်္ချာ|သင်္ချာတွင်]] [[ဖန်ရှင်]] (function) တစ်ခု၏ တေလာ [[ကိန်းစဉ်တန်း]] (Taylor series) သို့မဟုတ် တေလာ ဖြန့်ထုတ်ချက် (Taylor expansion) ဆိုသည်မှာ အမှတ်တစ်မ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1052345 wikitext text/x-wiki [[သင်္ချာ|သင်္ချာတွင်]] [[ဖန်ရှင်]] (function) တစ်ခု၏ တေလာ [[ကိန်းစဉ်တန်း]] (Taylor series) သို့မဟုတ် တေလာ ဖြန့်ထုတ်ချက် (Taylor expansion) ဆိုသည်မှာ အမှတ်တစ်မှတ်၌ရှိသော အဆိုပါဖန်ရှင်၏ [[ဆင်းသက်ချက် (ဒစ်ဖရန်ရှယ် ကဲကုလပ်)|ဆင်းသက်ချက်]] (derivative) များဖြင့် ဖော်ပြထားသည့် ကိန်းပိုင်းများ၏ [[အနန္တ]] ပေါင်းလဒ် (infinite sum) ဖြစ်သည်။ အသုံးများသော ဖန်ရှင်အများစုအတွက် ဖန်ရှင်နှင့် ၎င်း၏ တေလာ ကိန်းစဉ်တန်း ပေါင်းလဒ်တို့သည် ဤအမှတ်အနီးတွင် ညီမျှကြသည်။ တေလာ ကိန်းစဉ်တန်းများကို 1715 ခုနှစ်တွင် စတင်မိတ်ဆက်ခဲ့သော ဘရွတ်ခ် တေလာ (Brook Taylor) ကို အစွဲပြု၍ ခေါ်ဝေါ်ခြင်းဖြစ်သည်။ ဆင်းသက်ချက်များကို သုညမှတ်၌ တွက်ချက်သောအခါ တေလာ ကိန်းစဉ်တန်းကို မက်လောရင် ကိန်းစဉ်တန်း (Maclaurin series) ဟုလည်း ခေါ်ဆိုသည်။ 18 ရာစုတွင် တေလာ ကိန်းစဉ်တန်း၏ ဤအထူးအခြေအနေကို ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် အသုံးပြုခဲ့သော ကော်လင် မက်လောရင် (Colin Maclaurin) ကို အစွဲပြု၍ ခေါ်ဝေါ်ခြင်းဖြစ်သည်။ တေလာ ကိန်းစဉ်တန်းတစ်ခု၏ ပထမဆုံး <math>n + 1</math> ကိန်းပိုင်းများ(terms) ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ပေါင်းလဒ် (partial sum) သည် အများဆုံး ဒီဂရီ (degree) <math>n</math> ရှိသော [[ပိုလီနိုမီရယ်]] (polynomial) ဖြစ်သည်။ ၎င်းကို ဖန်ရှင်၏ <math>n</math> ကြိမ်မြောက် တေလာ ပိုလီနိုမီရယ် (Taylor polynomial) ဟု ခေါ်သည်။ တေလာ ပိုလီနိုမီရယ်များသည် ဖန်ရှင်တစ်ခု၏ ခန့်မှန်းတွက်ချက်ခြင်း (approximation) များ ဖြစ်ကြသည်။ <math>n</math> တန်ဖိုး ကြီးမားလာသည်နှင့်အမျှ ယေဘုယျအားဖြင့် ပိုမိုတိကျလာသည်။ တေလာ၏ သီအိုရမ် (Taylor's theorem) သည် ထိုသို့သော ခန့်မှန်းတွက်ချက်ခြင်းများကို အသုံးပြုရာမှ ဖြစ်ပေါ်လာသည့် အမှားအတွက် ပမာဏဆိုင်ရာ ခန့်မှန်းချက်များကို ပေးသည်။ ဖန်ရှင်တစ်ခု၏ တေလာ ကိန်းစဉ်တန်းသည် စုဆုံသော (convergent) ကိန်းစဉ်တန်းဖြစ်ပါက ၎င်း၏ပေါင်းလဒ်သည် တေလာ ပိုလီနိုမီရယ်များပါဝင်သည့် အနန္တ [[ကိန်းစဉ်]] (infinite sequence) ၏ [[စုဆုံမှတ်]] (limit) ဖြစ်သည်။ ဖန်ရှင်တစ်ခု၏ တေလာ ကိန်းစဉ်တန်းသည် စုဆုံသော်ငြားလည်း ဖန်ရှင်ကိုယ်တိုင်မှာမူ ၎င်း၏ တေလာ ကိန်းစဉ်တန်း ပေါင်းလဒ်နှင့် ကွဲပြားနိုင်သည်။ ဖန်ရှင်တစ်ခုသည် ပေးထားသော အမှတ်တစ်ခုကို ငုံထားသည့် အဖွင့် အပိုင်းအခြား (open interval) တစ်ခုအတွင်း၌ ၎င်း၏ တေလာ ကိန်းစဉ်တန်း ပေါင်းလဒ်နှင့် ညီမျှပါက ထိုအမှတ်တွင် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှုဆိုင်ရာ (analytic) ဖန်ရှင်ဖြစ်သည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။ [[ကိန်းထွေးပြင်ညီ]] (complex plane) တွင်မူ ဤအချက်သည် အဖွင့် အပိတ်ပြား (open disk) တစ်ခုအတွက် အကျုံးဝင်သည်။ ဆိုလိုသည်မှာ ဖန်ရှင်သည် အဆိုပါ အပိုင်းအခြား သို့မဟုတ် အပိတ်ပြား၏ အမှတ်တိုင်းတွင် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှုဆိုင်ရာ ဖန်ရှင်ဖြစ်သည်။ == အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက် (Definition) == [[ကိန်းစစ်]] သို့မဟုတ် [[ကိန်းထွေး]] (real or complex number) <math>a</math> တွင် အနန္တအကြိမ် ဆင်းသက်ချက်ရှာ၍ရသော (infinitely differentiable) ကိန်းစစ် သို့မဟုတ် ကိန်းထွေးတန်ဖိုးရှိ [[ဖန်ရှင်]] (real or complex-valued function) <math>f(x)</math> ၏ တေလာ [[ကိန်းစဉ်တန်း]]သည် အောက်ပါ ပါဝါကိန်းစဉ်တန်း (power series) ဖြစ်သည်။ <math display="block"> f(a) + \frac {f'(a)}{1!}(x-a) + \frac{f''(a)}{2!} (x-a)^2+ \cdots = \sum_{n=0} ^ {\infty} \frac {f^{(n)}(a)}{n!} (x-a)^{n}. </math> ဤနေရာတွင် <math>n!</math> သည် <math>n</math> ၏ ဖက်တိုရီရယ် (factorial) ကို ကိုယ်စားပြုသည်။ ဖန်ရှင် <math>f^{(n)}(a)</math> သည် အမှတ် <math>a</math> တွင် တွက်ချက်ထားသော <math>f</math> ၏ <math>n</math> ကြိမ်မြောက် [[ဆင်းသက်ချက် (ဒစ်ဖရန်ရှယ် ကဲကုလပ်)|ဆင်းသက်ချက်]]ကို ကိုယ်စားပြုသည်။ <math>f</math> ၏ အစဉ်သုည ဆင်းသက်ချက်ကို <math>f</math> ကိုယ်တိုင်အဖြစ် သတ်မှတ်သည်။ <math>(x - a)^0</math> နှင့် <math>0!</math> နှစ်ခုစလုံးကို <math>1</math> အဖြစ် သတ်မှတ်သည်။ ဤကိန်းစဉ်တန်းကို ညာဘက်ခြမ်းရှိ ပုံသေနည်းအတိုင်း ဆစ်ဂ်မာ [[သင်္ချာဆိုင်ရာ သင်္ကေတများစာရင်း|သင်္ကေတအသုံးအနှုန်း]] (sigma notation) ကို အသုံးပြု၍ ရေးသားနိုင်သည်။<ref>Banner (2007), p. 530.</ref> ဒီဂရီ <math>n</math> ရှိသော သက်ဆိုင်ရာ တေလာ [[ပိုလီနိုမီရယ်]]မှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။ <math display="block"> T_n(x)=\sum_{k=0}^{n}\frac{f^{(k)}(a)}{k!}(x-a)^k. </math> <math>a = 0</math> တွင် မက်လောရင် ကိန်းစဉ်တန်းသည် အောက်ပါပုံစံကို ယူသည်။<ref>Thomas & Finney (1996), at §8.9.</ref> <math display="block"> f(0)+\frac {f'(0)}{1!} x+ \frac{f''(0)}{2!} x^2+ \cdots = \sum_{n=0} ^ {\infty} \frac {f^{(n)}(0)}{n!} x^{n}. </math> == အခြေခံ ဂုဏ်သတ္တိများ (Basic properties) == တေလာ [[ကိန်းစဉ်တန်း]]များသည် ပါဝါကိန်းစဉ်တန်းများ၏ အခြေခံ ဂုဏ်သတ္တိများကို ဆက်ခံရရှိသည်။ ၎င်းတို့ကို [[အက္ခရာသင်္ချာ|အက္ခရာသင်္ချာနည်းအရ]] ပေါင်းစပ်နိုင်သည်။ တေလာ ကိန်းစဉ်တန်းများ၏ [[ပေါင်းခြင်း|ပေါင်းလဒ်များ]]၊ ခြားနားခြင်းရလဒ်များ၊ [[မြှောက်ခြင်း|မြှောက်လဒ်များ]]နှင့် [[စကေလာ]]ဆတိုးကိန်းများကို ပါဝါကိန်းစဉ်တန်းများအပေါ် သက်ဆိုင်ရာ တွက်ချက်မှုများ ပြုလုပ်ခြင်းဖြင့် ရရှိနိုင်သည်။ အထူးသဖြင့် အမှတ် <math>x=a</math> ပတ်လည်ရှိ <math>f(x)g(x)</math> ၏ တေလာ ကိန်းစဉ်တန်းသည် <math>x=a</math> ပတ်လည်ရှိ <math>f(x)</math> နှင့် <math>g(x)</math> တို့၏ တေလာ ကိန်းစဉ်တန်းများကို ကော်ချီ မြှောက်လဒ် (Cauchy product) ပြုလုပ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>Stewart (2008), at §11.10.</ref> တေလာ ကိန်းစဉ်တန်းများရှိသော [[ဖန်ရှင်]]များကို ပေါင်းစပ်ရာတွင်လည်း တေလာ ကိန်းစဉ်တန်းများကို ရရှိသည်။ ၎င်းကို အကျုံးဝင်သော အခြေအနေများတွင် စုဆုံသော ပါဝါကိန်းစဉ်တန်းတစ်ခုကို အခြားတစ်ခုထဲသို့ အစားထိုးခြင်းဖြင့် ရရှိနိုင်သည်။<ref>Henrici (1974).</ref> ၎င်း၏ အဖွင့် စုဆုံခြင်း အချင်းဝက် (open radius of convergence) အတွင်း၌ တေလာ ကိန်းစဉ်တန်းတစ်ခုကို ကိန်းပိုင်းအလိုက် (term by term) [[ဆင်းသက်ချက် (ဒစ်ဖရန်ရှယ် ကဲကုလပ်)|ဆင်းသက်ချက်ရှာခြင်း]]နှင့် [[အင်တီဂရေးရှင်း|အင်တီဂရိတ်လုပ်ခြင်း]] (integration) တို့ကို တိကျစွာ ပြုလုပ်နိုင်သည်။ <math display="block"> \frac{d}{dx}\sum_{n=0}^{\infty} c_n (x-a)^n = \sum_{n=1}^{\infty} n c_n (x-a)^{n-1}, </math> နှင့် <math display="block"> \int \sum_{n=0}^{\infty} c_n (x-a)^n\,dx = C+\sum_{n=0}^{\infty} \frac{c_n}{n+1}(x-a)^{n+1}. </math> နယ်နိမိတ် (boundary) တွင် စုဆုံခြင်း သဘာဝ ကွဲပြားနိုင်သော်လည်း ဆင်းသက်ချက်ရှာထားသော ကိန်းစဉ်တန်းနှင့် အင်တီဂရိတ်လုပ်ထားသော ကိန်းစဉ်တန်းတို့သည် မူလ ပါဝါကိန်းစဉ်တန်းနှင့် စုဆုံခြင်း အချင်းဝက် တူညီကြသည်။<ref>Stewart (2008), at §11.9.</ref><ref>Ahlfors (1979), pp. 38–40.</ref> ဤဂုဏ်သတ္တိများသည် တစ်ခါတစ်ရံတွင် ရှုပ်ထွေးသော ဖန်ရှင်များ၏ တေလာ ကိန်းစဉ်တန်းများကို ပိုမိုရိုးရှင်းသော ကိန်းစဉ်တန်းများအသွင်ဖြင့် တွက်ချက်နိုင်ရန် အထောက်အကူပြုသည်။ == တေလာ ကိန်းစဉ်တန်း တွက်ချက်ခြင်း (Calculation of Taylor series) == တေလာ [[ကိန်းစဉ်တန်း]]များကို တွက်ချက်ရန် နည်းလမ်းအမျိုးမျိုးကို အသုံးပြုနိုင်သည်။ မြှောက်ဖော်ကိန်းများအတွက် ယေဘုယျ ပုံသေနည်းတစ်ခု ရှာဖွေရန် အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်ကို တိုက်ရိုက် အသုံးချနိုင်သည်။ လက်တွေ့တွင် တေလာ ကိန်းစဉ်တန်းများကို ဖြန့်ထုတ်ချက်များမှတစ်ဆင့် ပါဝါကိန်းစဉ်တန်းများအပေါ် [[အက္ခရာသင်္ချာ|အက္ခရာသင်္ချာနည်းကျ]] တွက်ချက်မှုများဖြစ်သည့် အစားထိုးခြင်း၊ [[မြှောက်ခြင်း]]၊ [[စားခြင်း (သင်္ချာ)|စားခြင်း]]၊ [[ပေါင်းခြင်း]] နှင့် [[နုတ်ခြင်း]]တို့ဖြင့်သော်လည်းကောင်း ကိန်းပိုင်းအလိုက် [[ဆင်းသက်ချက် (ဒစ်ဖရန်ရှယ် ကဲကုလပ်)|ဆင်းသက်ချက်ရှာခြင်း]]နှင့် [[အင်တီဂရေးရှင်း|အင်တီဂရိတ်လုပ်ခြင်း]]တို့ဖြင့်သော်လည်းကောင်း ရယူလေ့ရှိသည်။<ref>Thomas & Finney (1996).</ref> ဤကိန်းစဉ်တန်းများကို အလိုအလျောက် တွက်ချက်ရန်အတွက် ကွန်ပျူတာ အက္ခရာသင်္ချာ စနစ်များ (computer algebra systems) ကို မကြာခဏ အသုံးပြုကြသည်။<ref>Enns & McGuire (2000), at Introduction, pp. 1–2.</ref> အခြားသော တေလာ ကိန်းစဉ်တန်းများကို တွက်ချက်ရာတွင် အောက်ပါ စံ မက်လောရင် ကိန်းစဉ်တန်းများ (standard Maclaurin series) အများအပြားကို ကနဦးအစမှတ်များအဖြစ် အသုံးပြုလေ့ရှိသည်။ {| class="wikitable" |+ အသုံးများသော မက်လောရင် ကိန်းစဉ်တန်းများ ! [[ဖန်ရှင်]] ! မက်လောရင် ကိန်းစဉ်တန်း ! စုဆုံခြင်း |- | <math>e^x</math> | <math>\displaystyle \sum_{n=0}^{\infty}\frac{x^n}{n!} =1+x+\frac{x^2}{2!}+\frac{x^3}{3!}+\cdots</math> | <math>x</math> အားလုံး |- | <math>\sin x</math> | <math>\displaystyle \sum_{n=0}^{\infty}(-1)^n\frac{x^{2n+1}}{(2n+1)!} =x-\frac{x^3}{3!}+\frac{x^5}{5!}-\cdots</math> | <math>x</math> အားလုံး |- | <math>\cos x</math> | <math>\displaystyle \sum_{n=0}^{\infty}(-1)^n\frac{x^{2n}}{(2n)!} =1-\frac{x^2}{2!}+\frac{x^4}{4!}-\cdots</math> | <math>x</math> အားလုံး |- | <math>\frac{1}{1-x}</math> | <math>\displaystyle \sum_{n=0}^{\infty}x^n =1+x+x^2+x^3+\cdots</math> | <math>|x|<1</math> |} == ခန့်မှန်းတွက်ချက်ခြင်း အမှားနှင့် တေလာ၏ သီအိုရမ် (Approximation error and Taylor's theorem) == [[ဖန်ရှင်]]တစ်ခုကို ၎င်း၏ ဒီဂရီ <math>n</math> ရှိသော တေလာ [[ပိုလီနိုမီရယ်]]ဖြင့် ခန့်မှန်းတွက်ချက်ရာတွင် ဖြစ်ပေါ်လာသော အမှားကို အကြွင်း (remainder) ဟု ခေါ်ပြီး ဖန်ရှင် <math>R_n(x)</math> ဖြင့် ကိုယ်စားပြု သတ်မှတ်သည်။ တေလာ၏ သီအိုရမ်ကို အသုံးပြု၍ အကြွင်း၏ ပမာဏအတွက် အကန့်အသတ်တစ်ခုကို ရရှိနိုင်သည်။<ref>Knapp (2000), pp. 43–44.</ref> အထူးသဖြင့် ဖန်ရှင်တစ်ခုသည် <math>a</math> နှင့် <math>x</math> ပါဝင်သော အပိုင်းအခြားတစ်ခုပေါ်တွင် <math>n+1</math> အကြိမ် [[ဆင်းသက်ချက် (ဒစ်ဖရန်ရှယ် ကဲကုလပ်)|ဆင်းသက်ချက်ရှာ၍ရသည်ဟု]] ယူဆပါက တေလာ၏ သီအိုရမ်သည် ဖန်ရှင်ကို အောက်ပါပုံစံဖြင့် ရေးသားပြသည်။ <math display="block"> f(x)=\sum_{k=0}^{n}\frac{f^{(k)}(a)}{k!}(x-a)^k+R_n(x). </math> <math>n</math> သည် [[အနန္တ]] (infinity) သို့ ချဉ်းကပ်သွားသောအခါ အကြွင်း၏ သဘာဝသည် တေလာ [[ကိန်းစဉ်တန်း]]မှ မူလဖန်ရှင်သို့ စုဆုံခြင်း ရှိမရှိကို ဆုံးဖြတ်ပေးသည်။ ခန့်မှန်းတွက်ချက်ခြင်းဆိုင်ရာ သဘောတရား ဥပမာတစ်ခုအနေဖြင့် ဒီဂရီ ခုနစ်ရှိသော ပိုလီနိုမီရယ် <math>\sin{x} \approx x - \frac{x^3}{3!} + \frac{x^5}{5!} - \frac{x^7}{7!}</math> သည် အမှတ် <math>x = 0</math> ပတ်လည်ရှိ <math>\sin x</math> အတွက် တိကျသော ခန့်မှန်းချက်တစ်ခုအဖြစ် အသုံးဝင်သည်။ ယင်းအမှားသည် <math>|x|^9 / 9!</math> ထက် မပိုနိုင်ပေ။ မူလနေရာ (origin) ဗဟိုပြုထားသည့် အပြည့်အဝ စက်ဝန်းတစ်ခုဖြစ်သော <math>-\pi < x < \pi</math> တွင် အမှားသည် 0.08215 ထက် နည်းပါးသည်။ ဆန့်ကျင်ဘက်အနေဖြင့် <math>a = 0</math> ပတ်လည်ရှိ သဘာဝ [[လော့ဂရစ်သမ်]] (natural logarithm) <math>\ln(1 + x)</math> အတွက် တေလာ ပိုလီနိုမီရယ်များသည် <math>-1 < x \le 1</math> နယ်ပယ်အတွင်း၌သာ စုဆုံကြသည်။ ဤနယ်ပယ်အပြင်ဘက်တွင် ဒီဂရီပိုမြင့်သော ပိုလီနိုမီရယ်များသည် ပိုမိုဆိုးရွားသော ခန့်မှန်းချက်များ ဖြစ်ကြသည်။ == အဆုံးရှိ ခြားနားခြင်းရလဒ်များတွင် ယေဘုယျပြုထားခြင်း (Generalization in finite differences) == ဂရီဂေါ်ရီ-နယူတန် ကြားဖြတ်ခန့်မှန်းတွက်ချက်ခြင်း ပုံသေနည်း (Gregory-Newton interpolation formula) ၏ ပုံစံတစ်မျိုးကို အောက်ပါအတိုင်း ရေးသားနိုင်သည်။ <math display="block">f(x)=\sum_{k=0}^\infty\frac{\Delta^k [f](a)}{k!} \,(x-a)_k </math> ၎င်းသည် အမှတ်တစ်မှတ်တည်းဖြစ်သော <math>a</math> တွင် တွက်ချက်ထားသည့် ၎င်း၏ အဆုံးရှိ ခြားနားခြင်းရလဒ်များ (finite differences) ကို အသုံးပြု၍ [[ပိုလီနိုမီရယ်]] <math>f</math> ကို ကြားဖြတ်ခန့်မှန်းတွက်ချက်ပေးသည်။ ဤနေရာတွင် <math>(x-a)_k</math> သည် ကျဆင်းခြင်း ဖက်တိုရီရယ် (falling factorial) ဖြစ်သည်။ <math>(0, \infty)</math> အပေါ်ရှိ မည်သည့် အကန့်အသတ်ရှိသော [[အဆက်မပြတ် ဖန်ရှင်]] (bounded continuous function) အတွက်မဆို ဖန်ရှင်၏တန်ဖိုးဆီသို့ စုဆုံသော တေလာ [[ကိန်းစဉ်တန်း]]၏ ယေဘုယျပြုထားချက်သည် အဆုံးရှိ ခြားနားခြင်းရလဒ်များ၏ ကဲကုလပ် (calculus) ကို အသုံးပြုသည်။ အိုင်နာ ဟီလာ (Einar Hille) ၏ ဖော်ထုတ်ချက်အရ မည်သည့် <math>a > 0</math> နှင့် <math>t > 0</math> အတွက်မဆို အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။<ref>Feller (2003), pp. 230–232; Hille & Phillips (1957), pp. 300–327.</ref> <math display="block" >\lim_{h\to 0^+}\sum_{n=0}^\infty \frac{t^n}{n!}\frac{\Delta_h^nf(a)}{h^n} = f(a+t).</math> ဤနေရာတွင် <math>\Delta_h^n</math> သည် အဆင့်အရွယ်အစား (step size) <math>h</math> ရှိသော <math>n</math> ကြိမ်မြောက် အဆုံးရှိ ခြားနားခြင်း အော်ပရေတာ (finite difference operator) ဖြစ်သည်။ <math>f</math> သည် <math>a</math> တွင် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှုဆိုင်ရာဖြစ်သောအခါ ဤကိန်းစဉ်တန်းရှိ ကိန်းပိုင်းများသည် ရိုးရာ တေလာ ကိန်းစဉ်တန်း၏ ကိန်းပိုင်းများဆီသို့ စုဆုံသွားကြသည်။ == စုဆုံခြင်းနှင့် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှုဆိုင်ရာဖြစ်ခြင်း (Convergence and analyticity) == တေလာ [[ကိန်းစဉ်တန်း]]တစ်ခုကို အမှတ်တစ်မှတ်တည်းရှိ [[ဖန်ရှင်]]တစ်ခု၏ [[ဆင်းသက်ချက် (ဒစ်ဖရန်ရှယ် ကဲကုလပ်)|ဆင်းသက်ချက်]] အားလုံး၏ တန်ဖိုးများမှ ဖွဲ့စည်းထားသော်လည်း ယင်းအချက်သည် ကိန်းစဉ်တန်းမှ ဖန်ရှင်ဆီသို့ စုဆုံသည်ဟု မဆိုလိုပေ။ တေလာ ကိန်းစဉ်တန်းသည် စုဆုံရန် ပျက်ကွက်နိုင်သည် သို့မဟုတ် မူလဖန်ရှင်နှင့် ကွဲပြားသော ဖန်ရှင်တစ်ခုဆီသို့ စုဆုံသွားနိုင်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် ဖန်ရှင် <math display="block"> f(x) = \begin{cases} e^{-1/x^2} & \text{if } x \neq 0, \\[3mu] 0 & \text{if } x = 0 \end{cases} </math> သည် <math>x=0</math> တွင် အနန္တအကြိမ် ဆင်းသက်ချက်ရှာ၍ရပြီး <math>0</math> ရှိ ၎င်း၏ ဆင်းသက်ချက်အားလုံးသည် သုညနှင့် ညီမျှကြသည်။ ထို့ကြောင့် <math>0</math> ရှိ ၎င်း၏ တေလာ ကိန်းစဉ်တန်းသည် သုည ကိန်းစဉ်တန်းဖြစ်ပြီး ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှုဆိုင်ရာမဟုတ်သော ချောမွေ့သည့် ဖန်ရှင် (smooth function) ၏ စံဥပမာတစ်ခုကို ပေးစွမ်းသည်။<ref>Grossman (1984), p. 750.</ref> ဖန်ရှင်တစ်ခုသည် ထိုအမှတ်ပတ်လည်ရှိ အဖွင့် အပိုင်းအခြား တစ်ခုခုအတွင်း သို့မဟုတ် [[ကိန်းထွေး]]ဖြစ်စဉ်တွင် အဖွင့် အပိတ်ပြား တစ်ခုခုအတွင်း ၎င်း၏ တေလာ ကိန်းစဉ်တန်း ပေါင်းလဒ်နှင့် ညီမျှပါက အဆိုပါဖန်ရှင်ကို အမှတ်တစ်ခုတွင် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှုဆိုင်ရာဖြစ်သည်ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှုဆိုင်ရာ ဖန်ရှင်တစ်ခု၏ ပါဝါကိန်းစဉ်တန်း ဖြန့်ထုတ်ချက်သည် ၎င်း၏ တေလာ ကိန်းစဉ်တန်းနှင့် အတိအကျ ထပ်တူညီသည်။<ref>Silverman (1974), p. 139.</ref> မည်သည့် ပါဝါကိန်းစဉ်တန်းအတွက်မဆို စုဆုံခြင်း အချင်းဝက်ဟု ခေါ်သော ကိန်း <math>R</math> တစ်ခုရှိပြီး ယင်းကိန်းစဉ်တန်းသည် <math>|x-a|<R</math> အတွက် အကြွင်းမဲ့ စုဆုံပြီး (converges absolutely) <math>|x-a|>R</math> အတွက် ဖြာထွက်သည် (diverges) ။ ၎င်းကို ကော်ချီ-ဟာဒါမတ် ပုံသေနည်း (Cauchy-Hadamard formula) ဖြင့် အောက်ပါအတိုင်း ဖော်ပြသည်။ <math display="block"> \frac{1}{R}=\limsup_{n\to\infty}|c_n|^{1/n}. </math> ကိန်းထွေး ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှုဆိုင်ရာ ဖန်ရှင်တစ်ခုအတွက် <math>a</math> ရှိ တေလာ ကိန်းစဉ်တန်း၏ စုဆုံခြင်း အချင်းဝက်သည် <math>a</math> မှနေ၍ ဖန်ရှင်ကို ဟိုလိုမော်ဖစ်နည်းကျ (holomorphically) ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်စေရန် မဖြစ်နိုင်တော့သော အနီးဆုံးအမှတ်အထိ အကွာအဝေးဖြစ်သည်။ ယင်းအမှတ်သည် များသောအားဖြင့် ဆင်ဂူလာဖြစ်ခြင်း (singularity) ဖြစ်သည်။ တေလာ ကိန်းစဉ်တန်းတစ်ခုကို ဆင်ဂူလာဖြစ်ခြင်းတွင် ဗဟိုပြု၍ မရနိုင်ပေ။ အနန္တတန်ဖိုးမှတ် (pole) များကဲ့သို့သော ဆင်ဂူလာဖြစ်ခြင်းများကို အနုတ် ထပ်ကိန်းများ ပါဝင်သော လော်ရင့် ကိန်းစဉ်တန်း (Laurent series) ကို အသုံးပြု၍ တွက်ချက်ဖြေရှင်းနိုင်သည်။ အက္ခရာသင်္ချာဆိုင်ရာ ဖြာထွက်အမှတ်များ (algebraic branch points) ကို အပိုင်းကိန်း ထပ်ကိန်းများ (fractional powers) ဆီသို့ ကိန်းရှင်များ ပြောင်းလဲခြင်းဖြင့် ဖြေရှင်းနိုင်ပြီး ယင်းမှတစ်ဆင့် ပွီဇိုး ကိန်းစဉ်တန်း (Puiseux series) ကို ရရှိစေသည်။<ref>Bliss (1933), at Chapter II.</ref> == ကိန်းရှင်အများအပြားပါဝင်သော တေလာ ကိန်းစဉ်တန်း (Taylor series in multiple variables) == တေလာ [[ကိန်းစဉ်တန်း]]ကို ကိန်းရှင်တစ်ခုထက်ပိုသော [[ဖန်ရှင်]]များအတွက်လည်း အောက်ပါအတိုင်း ယေဘုယျပြုနိုင်သည်။<ref>Hörmander (2002), at Eqq. 1.1.7 and 1.1.7′; Kolk & Duistermaat (2010), pp. 59–63.</ref> <math display="block">\begin{align} T(x_1,\ldots,x_d) &= \sum_{n_1=0}^\infty \cdots \sum_{n_d = 0}^\infty \frac{(x_1-a_1)^{n_1}\cdots (x_d-a_d)^{n_d}}{n_1!\cdots n_d!}\,\left(\frac{\partial^{n_1 + \cdots + n_d}f}{\partial x_1^{n_1}\cdots \partial x_d^{n_d}}\right)(a_1,\ldots,a_d) \\ &= \sum_{|\alpha| \geq 0}\frac{(\mathbf{x}-\mathbf{a})^\alpha}{\alpha !} \left({\mathrm{\partial}^{\alpha}}f\right)(\mathbf{a}). \end{align}</math> နောက်ဆုံး ဖော်ပြချက်သည် အညွှန်းစုံ [[သင်္ချာဆိုင်ရာ သင်္ကေတများစာရင်း|သင်္ကေတအသုံးအနှုန်း]] (multi-index notation) ဖြင့် ဖော်ပြထားသော မသိကိန်းများစွာပါ တေလာ ကိန်းစဉ်တန်း (multivariate Taylor series) ဖြစ်သည်။ ကိန်းရှင်တစ်ခုထက်ပိုသော [[စကေလာ|စကေလာတန်ဖိုးရှိ]] ဖန်ရှင် (scalar-valued function) တစ်ခု၏ ဒုတိယအဆင့် တေလာ ကိန်းစဉ်တန်း ဖြန့်ထုတ်ချက်ကို အောက်ပါအတိုင်း ကျစ်လျစ်စွာ ရေးသားနိုင်သည်။ <math display="block">T(\mathbf{x}) = f(\mathbf{a}) + (\mathbf{x} - \mathbf{a})^\mathsf{T} \nabla f(\mathbf{a}) + \frac{1}{2!} (\mathbf{x} - \mathbf{a})^\mathsf{T} \left \{D^2 f(\mathbf{a}) \right \} (\mathbf{x} - \mathbf{a}) + \cdots,</math> ဤနေရာတွင် <math>\nabla f(\mathbf{a})</math> သည် <math>\mathbf{x} = \mathbf{a}</math> ၌ တွက်ချက်ထားသော <math>f</math> ၏ ဂရေးဒီးယင့် (gradient) ဖြစ်ပြီး <math>D^2 f(\mathbf{a})</math> သည် ဟက်ရှန် [[ကိန်းအုံ]] (Hessian matrix) ဖြစ်သည်။ == အချို့သော အသုံးများသည့် ဖန်ရှင်များ၏ မက်လောရင် ကိန်းစဉ်တန်း (Maclaurin series of some common functions) == အရေးကြီးသော မက်လောရင် [[ကိန်းစဉ်တန်း]] ဖြန့်ထုတ်ချက် အချို့ကို အောက်တွင် ဖော်ပြထားသည်။ ဤဖြန့်ထုတ်ချက်အားလုံးသည် [[ကိန်းထွေး]] အဝင်ကိန်းများ (complex arguments) <math>x</math> အတွက် အကျုံးဝင်သည်။ တန်ဖိုးများစွာရှိသော [[ဖန်ရှင်]]များ (multivalued functions) အတွက်ဆိုလျှင် ပင်မ ဖြာထွက်ဖန်ရှင် (principal branch) အနေဖြင့် နားလည်ရမည်ဖြစ်သည်။ === ထပ်ကိန်းတင် ဖန်ရှင် (Exponential function) === အခြေ (base) <math>e</math> ပါရှိသော ထပ်ကိန်းတင် [[ဖန်ရှင်]] (exponential function) <math>e^x</math> တွင် အောက်ပါ မက်လောရင် [[ကိန်းစဉ်တန်း]] ရှိသည်။<ref>Abramowitz & Stegun (1970), p. 69.</ref> <math display="block"> e^{x} = \sum^{\infty}_{n=0} \frac{x^n}{n!} = 1 + x + \frac{x^2}{2!} + \frac{x^3}{3!} + \cdots. </math> ၎င်းသည် <math>x</math> အားလုံးအတွက် စုဆုံသည်။ === သဘာဝ လော့ဂရစ်သမ် (Natural logarithm) === အခြေ <math>e</math> ပါရှိသော သဘာဝ [[လော့ဂရစ်သမ်]]တွင် အောက်ပါ မက်လောရင် [[ကိန်းစဉ်တန်း]] ရှိသည်။<ref>Bilodeau, Thie, & Keough (2010), p. 252; Abramowitz & Stegun (1970), p. 15.</ref> <math display="block"> \begin{align} \ln(1-x) &= - \sum^{\infty}_{n=1} \frac{x^n}n = -x - \frac{x^2}2 - \frac{x^3}3 - \cdots , \\ \ln(1+x) &= \sum^\infty_{n=1} (-1)^{n+1}\frac{x^n}n = x - \frac{x^2}2 + \frac{x^3}3 - \cdots . \end{align}</math> နောက်ပိုင်းအရာကို မာကေတာ ကိန်းစဉ်တန်း (Mercator series) ဟု သိကြသည်။ ၎င်းတို့နှစ်ခုစလုံးသည် <math>|x| < 1</math> အတွက် စုဆုံကြသည်။ === ဂျီဩမေတြီ ကိန်းစဉ်တန်း (Geometric series) === ဂျီဩမေတြီ [[ကိန်းစဉ်တန်း]] (geometric series) နှင့် ၎င်း၏ [[ဆင်းသက်ချက် (ဒစ်ဖရန်ရှယ် ကဲကုလပ်)|ဆင်းသက်ချက်]]များတွင် အောက်ပါ မက်လောရင် ကိန်းစဉ်တန်းများ ရှိသည်။ <math display="block">\begin{align} \frac{1}{1-x} &= \sum^\infty_{n=0} x^n \\ \frac{1}{(1-x)^2} &= \sum^\infty_{n=1} nx^{n-1} \\ \frac{1}{(1-x)^3} &= \sum^\infty_{n=2} \frac{(n-1)n}{2} x^{n-2}. \end{align}</math> ၎င်းတို့အားလုံးသည် <math>|x| < 1</math> အတွက် စုဆုံကြသည်။ === ဘိုင်နိုမီရယ် ကိန်းစဉ်တန်း (Binomial series) === ဘိုင်နိုမီရယ် [[ကိန်းစဉ်တန်း]] (binomial series) သည် အောက်ပါ ပါဝါကိန်းစဉ်တန်း ဖြစ်သည်။ <math display="block">(1+x)^\alpha = \sum_{n=0}^\infty \binom{\alpha}{n} x^n</math> ၎င်း၏ မြှောက်ဖော်ကိန်းများသည် ယေဘုယျပြုထားသော ဘိုင်နိုမီရယ် မြှောက်ဖော်ကိန်းများ (generalized binomial coefficients) ဖြစ်ကြသည်။<ref>Abramowitz & Stegun (1970), p. 14.</ref> <math display="block">\binom{\alpha}{n} = \prod_{k=1}^n \frac{\alpha-k+1}k = \frac{\alpha(\alpha-1)\cdots(\alpha-n+1)}{n!}.</math> မည်သည့် [[ကိန်းစစ်]] သို့မဟုတ် [[ကိန်းထွေး]] <math>\alpha</math> အတွက်မဆို ၎င်းသည် <math>|x| < 1</math> တွင် စုဆုံသည်။ === တြီဂိုနိုမေတြီ ဖန်ရှင်များ (Trigonometric functions) === ပုံမှန် [[တြီဂိုနိုမေတြီ]] [[ဖန်ရှင်]]များနှင့် ၎င်းတို့၏ ပြောင်းပြန်များ (inverses) တွင် အောက်ပါ မက်လောရင် [[ကိန်းစဉ်တန်း]]များ ရှိကြသည်။<ref>Abramowitz & Stegun (1970), pp. 75, 81.</ref> <math display="block">\begin{align} \sin x &= \sum^{\infty}_{n=0} \frac{(-1)^n}{(2n+1)!} x^{2n+1} &&= x - \frac{x^3}{3!} + \frac{x^5}{5!} - \cdots && \text{for all } x\\[6pt] \cos x &= \sum^{\infty}_{n=0} \frac{(-1)^n}{(2n)!} x^{2n} &&= 1 - \frac{x^2}{2!} + \frac{x^4}{4!} - \cdots && \text{for all } x\\[6pt] \tan x &= \sum^{\infty}_{n=1} \frac{B_{2n} (-4)^n \left(1-4^n\right)}{(2n)!} x^{2n-1} &&= x + \frac{x^3}{3} + \frac{2 x^5}{15} + \cdots && \text{for }|x| < \frac{\pi}{2}\\[6pt] \sec x &= \sum^{\infty}_{n=0} \frac{(-1)^n E_{2n}}{(2n)!} x^{2n} &&=1+\frac{x^2}{2}+\frac{5x^4}{24}+\cdots && \text{for }|x| < \frac{\pi}{2}\\[6pt] \arcsin x &= \sum^{\infty}_{n=0} \frac{(2n)!}{4^n (n!)^2 (2n+1)} x^{2n+1} &&=x+\frac{x^3}{6}+\frac{3x^5}{40}+\cdots && \text{for }|x| \le 1\\[6pt] \arccos x &=\frac{\pi}{2}-\arcsin x&&=\frac{\pi}{2}-x-\frac{x^3}{6}-\frac{3x^5}{40}-\cdots&& \text{for }|x| \le 1\\[6pt] \arctan x &= \sum^{\infty}_{n=0} \frac{(-1)^n}{2n+1} x^{2n+1} &&=x-\frac{x^3}{3} + \frac{x^5}{5}-\cdots && \text{for }|x| \le 1,\ x\neq\pm i \end{align}</math> === ဟိုက်ပါဘောလစ် ဖန်ရှင်များ (Hyperbolic functions) === ဟိုက်ပါဘောလစ် [[ဖန်ရှင်]]များ (hyperbolic functions) တွင် သက်ဆိုင်ရာ [[တြီဂိုနိုမေတြီ]] ဖန်ရှင်များအတွက် ကိန်းစဉ်တန်းများနှင့် နီးကပ်စွာ ဆက်စပ်နေသော မက်လောရင် [[ကိန်းစဉ်တန်း]]များ ရှိကြသည်။<ref>Abramowitz & Stegun (1970), p. 85.</ref> <math display="block">\begin{align} \sinh x &= \sum^{\infty}_{n=0} \frac{x^{2n+1}}{(2n+1)!} &&= x + \frac{x^3}{3!} + \frac{x^5}{5!} + \cdots && \text{for all } x\\[6pt] \cosh x &= \sum^{\infty}_{n=0} \frac{x^{2n}}{(2n)!} &&= 1 + \frac{x^2}{2!} + \frac{x^4}{4!} + \cdots && \text{for all } x\\[6pt] \tanh x &= \sum^{\infty}_{n=1} \frac{B_{2n} 4^n \left(4^n-1\right)}{(2n)!} x^{2n-1} &&= x-\frac{x^3}{3}+\frac{2x^5}{15}-\frac{17x^7}{315}+\cdots && \text{for }|x| < \frac{\pi}{2}\\[6pt] \operatorname{arsinh} x &= \sum^{\infty}_{n=0} \frac{(-1)^n (2n)!}{4^n (n!)^2 (2n+1)} x^{2n+1} &&=x - \frac{x^3}{6} + \frac{3x^5}{40} - \cdots && \text{for }|x| \le 1\\[6pt] \operatorname{artanh} x &= \sum^{\infty}_{n=0} \frac{x^{2n+1}}{2n+1} &&=x + \frac{x^3}{3} + \frac{x^5}{5} +\cdots && \text{for }|x| \le 1,\ x\neq\pm 1 \end{align}</math> == ကိုးကား (References) == * {{Citation |last1=Abramowitz |first1=Milton |last2=Stegun |first2=Irene A. |title=Handbook of Mathematical Functions with Formulas, Graphs, and Mathematical Tables |publisher=Dover Publications |publication-place=New York |date=1970}} * {{Citation |last=Ahlfors |first=Lars V. |title=Complex analysis |edition=3rd |publisher=McGraw-Hill |publication-place=New York |date=1979 |isbn=978-0-07-000657-7}} * {{Citation |last=Banner |first=Adrian |title=The Calculus Lifesaver: All the Tools You Need to Excel at Calculus |publisher=Princeton University Press |date=2007 |isbn=978-0-691-13088-0 |url=https://books.google.com/books?id=OrumDwAAQBAJ}} * {{Citation |last1=Bilodeau |first1=Gerald |last2=Thie |first2=Paul |last3=Keough |first3=G. E. |title=An Introduction to Analysis |publisher=Jones & Bartlett Publisher |date=2010 |isbn=978-0-7637-7492-9}} * {{Citation |last=Bliss |first=Gilbert Ames |title=Algebraic Functions |publisher=Dover Publications |date=1933 |isbn=978-0-486-49568-2}} * {{Citation |last1=Boyer |first1=C. |last2=Merzbach |first2=U. |title=A History of Mathematics |edition=2nd |publisher=John Wiley and Sons |date=1991 |isbn=0-471-09763-2 |url=https://archive.org/details/historyofmathema00boye}} * {{Citation |last=Bruce |first=Ian |title=Methodus Incrementorum Directa & Inversa |website=17centurymaths.com |date=2007 |url=https://17centurymaths.com/contents/taylorscontents.html}} * {{Citation |last=Campos |first=Luis Manuel Braga da Costa |title=Complex Analysis with Applications to Flows and Fields |publisher=CRC Press |date=2011 |isbn=978-1-040-17268-1 |url=https://books.google.com/books?id=z6mNEQAAQBAJ}} * {{Citation |last=Choudhary |first=B. |title=The Elements of Complex Analysis |publisher=New Age International Limited |date=1992 |isbn=978-81-224-0399-2 |url=https://books.google.com/books?id=5K9i2YwgTjYC}} * {{Citation |last=Conway |first=John B. |title=Functions of one complex variable. I |series=Graduate Texts in Mathematics |volume=11 |edition=2nd |publisher=Springer-Verlag |publication-place=New York |date=1978 |isbn=978-0-387-90328-6}} * {{Citation |last=Dani |first=S. G. |title=Ancient Indian Mathematics – A Conspectus |journal=Resonance |volume=17 |issue=3 |date=2012 |pages=236–246 |doi=10.1007/s12045-012-0022-y}} * {{Citation |last=Edwards |first=C. Henry |title=The Historical Development of the Calculus |series=Springer study edition |publisher=Springer |date=1994 |isbn=978-0-387-94313-8 |url=https://books.google.com/books?id=ilrlBwAAQBAJ}} * {{Citation |last1=Enns |first1=Richard H. |last2=McGuire |first2=George C. |title=Nonlinear Physics with Maple for Scientists and Engineers |edition=2nd |publisher=John Wiley & Sons |date=2000 |isbn=978-0-471-25709-7 |url=https://books.google.com/books?id=rxadEAAAQBAJ}} * {{Citation |last=Feigenbaum |first=L. |title=Brook Taylor and the method of increments |journal=Archive for History of Exact Sciences |volume=34 |issue=1–2 |date=1985 |pages=1–140 |doi=10.1007/bf00329903}} * {{Citation |last=Feller |first=William |title=An introduction to probability theory and its applications |volume=2 |edition=3rd |publisher=Wiley |orig-year=1971 |date=2003 |isbn=978-9-971-51298-9 |url=https://archive.org/details/introductiontopr0000fell/mode/2up}} * {{Citation |last1=Freitag |first1=Eberhard |last2=Busam |first2=Rolf |title=Complex analysis |publisher=Springer |publication-place=Berlin |date=2005 |isbn=978-3-540-93983-2}} * {{Citation |last=Grossman |first=Stanley I. |title=Calculus |edition=3rd |publisher=Academic Press |date=1984 |isbn=978-1-4832-6239-0 |url=https://books.google.com/books?id=eafiBQAAQBAJ}} * {{Citation |last=Gupta |first=Radha Charan |editor-last=Ramasubramanian |editor-first=K. |title=Gaṇitānanda: Selected Works of Radha Charan Gupta on History of Mathematics |publisher=Springer |date=2019 |doi=10.1007/978-981-13-1229-8_40}} * {{Citation |last=Henrici |first=Peter |title=Applied and Computational Complex Analysis |volume=1 |publisher=Wiley-Interscience |publication-place=New York |date=1974}} * {{Citation |last1=Hille |first1=Einar |last2=Phillips |first2=Ralph S. |title=Functional analysis and semi-groups |series=AMS Colloquium Publications |volume=31 |publisher=American Mathematical Society |date=1957 |url=https://archive.org/details/bwb_T2-CGU-824_31/mode/2up}} * {{Citation |last=Hofmann |first=Josef Ehrenfried |title=On the Discovery of the Logarithmic Series and Its Development in England up to Cotes |journal=National Mathematics Magazine |volume=14 |issue=1 |date=1939 |pages=33–45 |doi=10.2307/3028095 |jstor=3028095}} * {{Citation |last=Hörmander |first=Lars |title=The Analysis of Partial Differential Operators I |chapter=A Review of Differential Calculus |edition=2nd |publisher=Springer |date=2002 |orig-year=1990 |isbn=978-3-642-61497-2 |doi=10.1007/978-3-642-61497-2_2 |chapter-url=https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-3-642-61497-2_2 |at=§ 1.1, pp. 5–13}} * {{Citation |last=Kline |first=M. |title=Mathematical Thought from Ancient to Modern Times |publisher=Oxford University Press |publication-place=New York |date=1990 |isbn=0-19-506135-7 |url=https://archive.org/details/mathematicalthou00klin}} * {{Citation |last=Knapp |first=Anthony W. |title=Basic Real Analysis |publisher=Springer |date=2000 |isbn=978-0-8176-4441-3 |url=https://books.google.com/books?id=DLfxd7StGw8C}} * {{Citation |last1=Kolk |first1=Johan A.C. |last2=Duistermaat |first2=J.J. |title=Distributions: Theory and applications |chapter=Taylor Expansion in Several Variables |publisher=Birkhauser |date=2010 |isbn=978-0-8176-4672-1 |doi=10.1007/978-0-8176-4675-2_6 |chapter-url=https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-0-8176-4675-2_6}} * {{Citation |last=Kreyszig |first=Erwin |title=Advanced Engineering Mathematics |publisher=John Wiley & Sons |date=2011 |isbn=978-1-119-45592-9 |url=https://books.google.com/books?id=w4T3DwAAQBAJ}} * {{Citation |last=Lang |first=Serge |title=Complex analysis |series=Graduate Texts in Mathematics |volume=103 |edition=4th |publisher=Springer |publication-place=New York |date=1999 |isbn=978-0-387-98592-3}} * {{Citation |last=Lindberg |first=David |title=The Beginnings of Western Science |edition=2nd |publisher=University of Chicago Press |date=2007 |isbn=978-0-226-48205-7}} * {{Citation |last=Malet |first=Antoni |title=James Gregorie on Tangents and the "Taylor" Rule for Series Expansions |journal=Archive for History of Exact Sciences |volume=46 |issue=2 |date=1993 |pages=97–137 |doi=10.1007/BF00375656 |jstor=41133959}} * {{Citation |last=Markushevich |first=A. I. |title=Entire Functions |publisher=Elsevier |date=1966 |isbn=978-1-4832-7490-4 |url=https://books.google.com/books?id=-rvSBQAAQBAJ}} * {{Citation |last=Newton |first=Isaac |title=Tractatus de quadratura curvarum: in usum studiosae iuventutis mathematicae explicationibus illustratus |date=1761}} * {{Citation |last=Rowlands |first=Peter |title=Newton and the Great World System |publisher=World Scientific Publishing |date=2017 |isbn=978-1-78634-372-7 |doi=10.1142/q0108}} * {{Citation |last=Roy |first=Ranjan |title=The Discovery of the Series Formula for <math>\pi</math> by Leibniz, Gregory and Nilakantha |journal=Mathematics Magazine |volume=63 |issue=5 |date=1990 |pages=291–306 |doi=10.1080/0025570X.1990.11977541 |url=https://www.maa.org/sites/default/files/images/upload_library/22/Allendoerfer/1991/0025570x.di021167.02p0073q.pdf}} * {{Citation |last=Rudin |first=Walter |title=Principles of mathematical analysis |edition=3rd |publisher=McGraw-Hill |publication-place=New York |date=1976 |isbn=978-0-07-054235-8}} * {{Citation |last=Rudin |first=Walter |title=Real and Complex Analysis |publisher=McGraw-Hill |publication-place=New Delhi |date=1980 |isbn=0-07-099557-5}} * {{Citation |last=Saha |first=Swapan K. |title=Paradigm of Optical Imaging |publisher=CRC Press |date=2026 |isbn=978-1-040-44735-2 |url=https://books.google.com/books?id=ZkF-EQAAQBAJ}} * {{Citation |last=Sandler |first=Stanley I. |title=An Introduction to Applied Statistical Thermodynamics |publisher=John Wiley & Sons |date=2011 |isbn=978-0-470-91347-5 |url=https://books.google.com/books?id=6wtw2c5Cj0QC}} * {{Citation |last=Silverman |first=Richard A. |title=Complex Analysis with Applications |publisher=Dover Publications |date=1974}} * {{Citation |last1=Stein |first1=Elias M. |last2=Shakarchi |first2=Rami |title=Complex analysis |series=Princeton Lectures in Analysis |volume=2 |publisher=Princeton University Press |publication-place=Princeton, New Jersey |date=2003 |isbn=978-0-691-11385-2}} * {{Citation |last=Stewart |first=James |title=Calculus: Early Transcendentals |edition=6th |publisher=Thomson Brooks/Cole |date=2008 |isbn=978-0-495-38273-7}} * {{Citation |last=Struik |first=D. J. |title=A Source Book in Mathematics 1200–1800 |publisher=Harvard University Press |date=1969 |isbn=978-0-674-82355-6}} * {{Citation |last=Taylor |first=Brook |title=Methodus Incrementorum Directa et Inversa |language=la |publisher=William Innys |publication-place=London |date=1715 |url=https://archive.org/details/UFIE003454_TO0324_PNI-2529_000000}} * {{Citation |last1=Thomas |first1=George B. Jr. |last2=Finney |first2=Ross L. |title=Calculus and Analytic Geometry |edition=9th |publisher=Addison Wesley |date=1996 |isbn=0-201-53174-7}} * {{Citation |last=Titchmarsh |first=E. C. |title=The theory of functions |edition=2nd |publisher=Oxford University Press |publication-place=London |date=1939}} * {{Citation |editor-last=Turnbull |editor-first=Herbert Westren |title=James Gregory; Tercentenary Memorial Volume |publisher=G. Bell & Sons |date=1939}} * {{Citation |last1=Varberg |first1=Dale E. |last2=Purcell |first2=Edwin J. |last3=Rigdon |first3=Steven E. |title=Calculus |edition=9th |publisher=Pearson Prentice Hall |date=2007 |isbn=978-0-13-146968-6}} [[ကဏ္ဍ:ကဲကုလပ်]] flv5kzybe1i4yyn9ujqfpo6f3tpjr12 1052404 1052345 2026-09-11T23:29:47Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1052404 wikitext text/x-wiki [[သင်္ချာ|သင်္ချာတွင်]] [[ဖန်ရှင်]] (function) တစ်ခု၏ တေလာ [[ကိန်းစဉ်တန်း]] (Taylor series) သို့မဟုတ် တေလာ ဖြန့်ထုတ်ချက် (Taylor expansion) ဆိုသည်မှာ အမှတ်တစ်မှတ်၌ရှိသော အဆိုပါဖန်ရှင်၏ [[ဆင်းသက်ချက် (ဒစ်ဖရန်ရှယ် ကဲကုလပ်)|ဆင်းသက်ချက်]] (derivative) များဖြင့် ဖော်ပြထားသည့် ကိန်းပိုင်းများ၏ [[အနန္တ]] ပေါင်းလဒ် (infinite sum) ဖြစ်သည်။ အသုံးများသော ဖန်ရှင်အများစုအတွက် ဖန်ရှင်နှင့် ၎င်း၏ တေလာ ကိန်းစဉ်တန်း ပေါင်းလဒ်တို့သည် ဤအမှတ်အနီးတွင် ညီမျှကြသည်။ တေလာ ကိန်းစဉ်တန်းများကို 1715 ခုနှစ်တွင် စတင်မိတ်ဆက်ခဲ့သော ဘရွတ်ခ် တေလာ (Brook Taylor) ကို အစွဲပြု၍ ခေါ်ဝေါ်ခြင်းဖြစ်သည်။ ဆင်းသက်ချက်များကို သုညမှတ်၌ တွက်ချက်သောအခါ တေလာ ကိန်းစဉ်တန်းကို မက်လောရင် ကိန်းစဉ်တန်း (Maclaurin series) ဟုလည်း ခေါ်ဆိုသည်။ 18 ရာစုတွင် တေလာ ကိန်းစဉ်တန်း၏ ဤအထူးအခြေအနေကို ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် အသုံးပြုခဲ့သော ကော်လင် မက်လောရင် (Colin Maclaurin) ကို အစွဲပြု၍ ခေါ်ဝေါ်ခြင်းဖြစ်သည်။ တေလာ ကိန်းစဉ်တန်းတစ်ခု၏ ပထမဆုံး <math>n + 1</math> ကိန်းပိုင်းများ(terms) ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ပေါင်းလဒ် (partial sum) သည် အများဆုံး ဒီဂရီ (degree) <math>n</math> ရှိသော [[ပိုလီနိုမီရယ်]] (polynomial) ဖြစ်သည်။ ၎င်းကို ဖန်ရှင်၏ <math>n</math> ကြိမ်မြောက် တေလာ ပိုလီနိုမီရယ် (Taylor polynomial) ဟု ခေါ်သည်။ တေလာ ပိုလီနိုမီရယ်များသည် ဖန်ရှင်တစ်ခု၏ ခန့်မှန်းတွက်ချက်ခြင်း (approximation) များ ဖြစ်ကြသည်။ <math>n</math> တန်ဖိုး ကြီးမားလာသည်နှင့်အမျှ ယေဘုယျအားဖြင့် ပိုမိုတိကျလာသည်။ တေလာ၏ သီအိုရမ် (Taylor's theorem) သည် ထိုသို့သော ခန့်မှန်းတွက်ချက်ခြင်းများကို အသုံးပြုရာမှ ဖြစ်ပေါ်လာသည့် အမှားအတွက် ပမာဏဆိုင်ရာ ခန့်မှန်းချက်များကို ပေးသည်။ ဖန်ရှင်တစ်ခု၏ တေလာ ကိန်းစဉ်တန်းသည် စုဆုံသော (convergent) ကိန်းစဉ်တန်းဖြစ်ပါက ၎င်း၏ပေါင်းလဒ်သည် တေလာ ပိုလီနိုမီရယ်များပါဝင်သည့် အနန္တ [[ကိန်းစဉ်]] (infinite sequence) ၏ [[စုဆုံမှတ်]] (limit) ဖြစ်သည်။ ဖန်ရှင်တစ်ခု၏ တေလာ ကိန်းစဉ်တန်းသည် စုဆုံသော်ငြားလည်း ဖန်ရှင်ကိုယ်တိုင်မှာမူ ၎င်း၏ တေလာ ကိန်းစဉ်တန်း ပေါင်းလဒ်နှင့် ကွဲပြားနိုင်သည်။ ဖန်ရှင်တစ်ခုသည် ပေးထားသော အမှတ်တစ်ခုကို ငုံထားသည့် အဖွင့် အပိုင်းအခြား (open interval) တစ်ခုအတွင်း၌ ၎င်း၏ တေလာ ကိန်းစဉ်တန်း ပေါင်းလဒ်နှင့် ညီမျှပါက ထိုအမှတ်တွင် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှုဆိုင်ရာ (analytic) ဖန်ရှင်ဖြစ်သည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။ [[ကိန်းထွေးပြင်ညီ]] (complex plane) တွင်မူ ဤအချက်သည် အဖွင့် အပိတ်ပြား (open disk) တစ်ခုအတွက် အကျုံးဝင်သည်။ ဆိုလိုသည်မှာ ဖန်ရှင်သည် အဆိုပါ အပိုင်းအခြား သို့မဟုတ် အပိတ်ပြား၏ အမှတ်တိုင်းတွင် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှုဆိုင်ရာ ဖန်ရှင်ဖြစ်သည်။ == အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက် (Definition) == [[ကိန်းစစ်]] သို့မဟုတ် [[ကိန်းထွေး]] (real or complex number) <math>a</math> တွင် အနန္တအကြိမ် ဆင်းသက်ချက်ရှာ၍ရသော (infinitely differentiable) ကိန်းစစ် သို့မဟုတ် ကိန်းထွေးတန်ဖိုးရှိ [[ဖန်ရှင်]] (real or complex-valued function) <math>f(x)</math> ၏ တေလာ [[ကိန်းစဉ်တန်း]]သည် အောက်ပါ ပါဝါကိန်းစဉ်တန်း (power series) ဖြစ်သည်။ <math display="block"> f(a) + \frac {f'(a)}{1!}(x-a) + \frac{f''(a)}{2!} (x-a)^2+ \cdots = \sum_{n=0} ^ {\infty} \frac {f^{(n)}(a)}{n!} (x-a)^{n}. </math> ဤနေရာတွင် <math>n!</math> သည် <math>n</math> ၏ ဖက်တိုရီရယ် (factorial) ကို ကိုယ်စားပြုသည်။ ဖန်ရှင် <math>f^{(n)}(a)</math> သည် အမှတ် <math>a</math> တွင် တွက်ချက်ထားသော <math>f</math> ၏ <math>n</math> ကြိမ်မြောက် [[ဆင်းသက်ချက် (ဒစ်ဖရန်ရှယ် ကဲကုလပ်)|ဆင်းသက်ချက်]]ကို ကိုယ်စားပြုသည်။ <math>f</math> ၏ အစဉ်သုည ဆင်းသက်ချက်ကို <math>f</math> ကိုယ်တိုင်အဖြစ် သတ်မှတ်သည်။ <math>(x - a)^0</math> နှင့် <math>0!</math> နှစ်ခုစလုံးကို <math>1</math> အဖြစ် သတ်မှတ်သည်။ ဤကိန်းစဉ်တန်းကို ညာဘက်ခြမ်းရှိ ပုံသေနည်းအတိုင်း ဆစ်ဂ်မာ [[သင်္ချာဆိုင်ရာ သင်္ကေတများစာရင်း|သင်္ကေတအသုံးအနှုန်း]] (sigma notation) ကို အသုံးပြု၍ ရေးသားနိုင်သည်။<ref>Banner (2007), p. 530.</ref> ဒီဂရီ <math>n</math> ရှိသော သက်ဆိုင်ရာ တေလာ [[ပိုလီနိုမီရယ်]]မှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။ <math display="block"> T_n(x)=\sum_{k=0}^{n}\frac{f^{(k)}(a)}{k!}(x-a)^k. </math> <math>a = 0</math> တွင် မက်လောရင် ကိန်းစဉ်တန်းသည် အောက်ပါပုံစံကို ယူသည်။<ref>Thomas & Finney (1996), at §8.9.</ref> <math display="block"> f(0)+\frac {f'(0)}{1!} x+ \frac{f''(0)}{2!} x^2+ \cdots = \sum_{n=0} ^ {\infty} \frac {f^{(n)}(0)}{n!} x^{n}. </math> == အခြေခံ ဂုဏ်သတ္တိများ (Basic properties) == တေလာ [[ကိန်းစဉ်တန်း]]များသည် ပါဝါကိန်းစဉ်တန်းများ၏ အခြေခံ ဂုဏ်သတ္တိများကို ဆက်ခံရရှိသည်။ ၎င်းတို့ကို [[အက္ခရာသင်္ချာ|အက္ခရာသင်္ချာနည်းအရ]] ပေါင်းစပ်နိုင်သည်။ တေလာ ကိန်းစဉ်တန်းများ၏ [[ပေါင်းခြင်း|ပေါင်းလဒ်များ]]၊ ခြားနားခြင်းရလဒ်များ၊ [[မြှောက်ခြင်း|မြှောက်လဒ်များ]]နှင့် [[စကေလာ]]ဆတိုးကိန်းများကို ပါဝါကိန်းစဉ်တန်းများအပေါ် သက်ဆိုင်ရာ တွက်ချက်မှုများ ပြုလုပ်ခြင်းဖြင့် ရရှိနိုင်သည်။ အထူးသဖြင့် အမှတ် <math>x=a</math> ပတ်လည်ရှိ <math>f(x)g(x)</math> ၏ တေလာ ကိန်းစဉ်တန်းသည် <math>x=a</math> ပတ်လည်ရှိ <math>f(x)</math> နှင့် <math>g(x)</math> တို့၏ တေလာ ကိန်းစဉ်တန်းများကို ကော်ချီ မြှောက်လဒ် (Cauchy product) ပြုလုပ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>Stewart (2008), at §11.10.</ref> တေလာ ကိန်းစဉ်တန်းများရှိသော [[ဖန်ရှင်]]များကို ပေါင်းစပ်ရာတွင်လည်း တေလာ ကိန်းစဉ်တန်းများကို ရရှိသည်။ ၎င်းကို အကျုံးဝင်သော အခြေအနေများတွင် စုဆုံသော ပါဝါကိန်းစဉ်တန်းတစ်ခုကို အခြားတစ်ခုထဲသို့ အစားထိုးခြင်းဖြင့် ရရှိနိုင်သည်။<ref>Henrici (1974).</ref> ၎င်း၏ အဖွင့် စုဆုံခြင်း အချင်းဝက် (open radius of convergence) အတွင်း၌ တေလာ ကိန်းစဉ်တန်းတစ်ခုကို ကိန်းပိုင်းအလိုက် (term by term) [[ဆင်းသက်ချက် (ဒစ်ဖရန်ရှယ် ကဲကုလပ်)|ဆင်းသက်ချက်ရှာခြင်း]]နှင့် [[အင်တီဂရေးရှင်း|အင်တီဂရိတ်လုပ်ခြင်း]] (integration) တို့ကို တိကျစွာ ပြုလုပ်နိုင်သည်။ <math display="block"> \frac{d}{dx}\sum_{n=0}^{\infty} c_n (x-a)^n = \sum_{n=1}^{\infty} n c_n (x-a)^{n-1}, </math> နှင့် <math display="block"> \int \sum_{n=0}^{\infty} c_n (x-a)^n\,dx = C+\sum_{n=0}^{\infty} \frac{c_n}{n+1}(x-a)^{n+1}. </math> နယ်နိမိတ် (boundary) တွင် စုဆုံခြင်း သဘာဝ ကွဲပြားနိုင်သော်လည်း ဆင်းသက်ချက်ရှာထားသော ကိန်းစဉ်တန်းနှင့် အင်တီဂရိတ်လုပ်ထားသော ကိန်းစဉ်တန်းတို့သည် မူလ ပါဝါကိန်းစဉ်တန်းနှင့် စုဆုံခြင်း အချင်းဝက် တူညီကြသည်။<ref>Stewart (2008), at §11.9.</ref><ref>Ahlfors (1979), pp. 38–40.</ref> ဤဂုဏ်သတ္တိများသည် တစ်ခါတစ်ရံတွင် ရှုပ်ထွေးသော ဖန်ရှင်များ၏ တေလာ ကိန်းစဉ်တန်းများကို ပိုမိုရိုးရှင်းသော ကိန်းစဉ်တန်းများအသွင်ဖြင့် တွက်ချက်နိုင်ရန် အထောက်အကူပြုသည်။ == တေလာ ကိန်းစဉ်တန်း တွက်ချက်ခြင်း (Calculation of Taylor series) == တေလာ [[ကိန်းစဉ်တန်း]]များကို တွက်ချက်ရန် နည်းလမ်းအမျိုးမျိုးကို အသုံးပြုနိုင်သည်။ မြှောက်ဖော်ကိန်းများအတွက် ယေဘုယျ ပုံသေနည်းတစ်ခု ရှာဖွေရန် အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်ကို တိုက်ရိုက် အသုံးချနိုင်သည်။ လက်တွေ့တွင် တေလာ ကိန်းစဉ်တန်းများကို ဖြန့်ထုတ်ချက်များမှတစ်ဆင့် ပါဝါကိန်းစဉ်တန်းများအပေါ် [[အက္ခရာသင်္ချာ|အက္ခရာသင်္ချာနည်းကျ]] တွက်ချက်မှုများဖြစ်သည့် အစားထိုးခြင်း၊ [[မြှောက်ခြင်း]]၊ [[စားခြင်း (သင်္ချာ)|စားခြင်း]]၊ [[ပေါင်းခြင်း]] နှင့် [[နုတ်ခြင်း]]တို့ဖြင့်သော်လည်းကောင်း ကိန်းပိုင်းအလိုက် [[ဆင်းသက်ချက် (ဒစ်ဖရန်ရှယ် ကဲကုလပ်)|ဆင်းသက်ချက်ရှာခြင်း]]နှင့် [[အင်တီဂရေးရှင်း|အင်တီဂရိတ်လုပ်ခြင်း]]တို့ဖြင့်သော်လည်းကောင်း ရယူလေ့ရှိသည်။<ref>Thomas & Finney (1996).</ref> ဤကိန်းစဉ်တန်းများကို အလိုအလျောက် တွက်ချက်ရန်အတွက် ကွန်ပျူတာ အက္ခရာသင်္ချာ စနစ်များ (computer algebra systems) ကို မကြာခဏ အသုံးပြုကြသည်။<ref>Enns & McGuire (2000), at Introduction, pp. 1–2.</ref> အခြားသော တေလာ ကိန်းစဉ်တန်းများကို တွက်ချက်ရာတွင် အောက်ပါ စံ မက်လောရင် ကိန်းစဉ်တန်းများ (standard Maclaurin series) အများအပြားကို ကနဦးအစမှတ်များအဖြစ် အသုံးပြုလေ့ရှိသည်။ {| class="wikitable" |+ အသုံးများသော မက်လောရင် ကိန်းစဉ်တန်းများ ! [[ဖန်ရှင်]] ! မက်လောရင် ကိန်းစဉ်တန်း ! စုဆုံခြင်း |- | <math>e^x</math> | <math>\displaystyle \sum_{n=0}^{\infty}\frac{x^n}{n!} =1+x+\frac{x^2}{2!}+\frac{x^3}{3!}+\cdots</math> | <math>x</math> အားလုံး |- | <math>\sin x</math> | <math>\displaystyle \sum_{n=0}^{\infty}(-1)^n\frac{x^{2n+1}}{(2n+1)!} =x-\frac{x^3}{3!}+\frac{x^5}{5!}-\cdots</math> | <math>x</math> အားလုံး |- | <math>\cos x</math> | <math>\displaystyle \sum_{n=0}^{\infty}(-1)^n\frac{x^{2n}}{(2n)!} =1-\frac{x^2}{2!}+\frac{x^4}{4!}-\cdots</math> | <math>x</math> အားလုံး |- | <math>\frac{1}{1-x}</math> | <math>\displaystyle \sum_{n=0}^{\infty}x^n =1+x+x^2+x^3+\cdots</math> | <math>|x|<1</math> |} == ခန့်မှန်းတွက်ချက်ခြင်း အမှားနှင့် တေလာ၏ သီအိုရမ် (Approximation error and Taylor's theorem) == [[ဖန်ရှင်]]တစ်ခုကို ၎င်း၏ ဒီဂရီ <math>n</math> ရှိသော တေလာ [[ပိုလီနိုမီရယ်]]ဖြင့် ခန့်မှန်းတွက်ချက်ရာတွင် ဖြစ်ပေါ်လာသော အမှားကို အကြွင်း (remainder) ဟု ခေါ်ပြီး ဖန်ရှင် <math>R_n(x)</math> ဖြင့် ကိုယ်စားပြု သတ်မှတ်သည်။ တေလာ၏ သီအိုရမ်ကို အသုံးပြု၍ အကြွင်း၏ ပမာဏအတွက် အကန့်အသတ်တစ်ခုကို ရရှိနိုင်သည်။<ref>Knapp (2000), pp. 43–44.</ref> အထူးသဖြင့် ဖန်ရှင်တစ်ခုသည် <math>a</math> နှင့် <math>x</math> ပါဝင်သော အပိုင်းအခြားတစ်ခုပေါ်တွင် <math>n+1</math> အကြိမ် [[ဆင်းသက်ချက် (ဒစ်ဖရန်ရှယ် ကဲကုလပ်)|ဆင်းသက်ချက်ရှာ၍ရသည်ဟု]] ယူဆပါက တေလာ၏ သီအိုရမ်သည် ဖန်ရှင်ကို အောက်ပါပုံစံဖြင့် ရေးသားပြသည်။ <math display="block"> f(x)=\sum_{k=0}^{n}\frac{f^{(k)}(a)}{k!}(x-a)^k+R_n(x). </math> <math>n</math> သည် [[အနန္တ]] (infinity) သို့ ချဉ်းကပ်သွားသောအခါ အကြွင်း၏ သဘာဝသည် တေလာ [[ကိန်းစဉ်တန်း]]မှ မူလဖန်ရှင်သို့ စုဆုံခြင်း ရှိမရှိကို ဆုံးဖြတ်ပေးသည်။ ခန့်မှန်းတွက်ချက်ခြင်းဆိုင်ရာ သဘောတရား ဥပမာတစ်ခုအနေဖြင့် ဒီဂရီ ခုနစ်ရှိသော ပိုလီနိုမီရယ် <math>\sin{x} \approx x - \frac{x^3}{3!} + \frac{x^5}{5!} - \frac{x^7}{7!}</math> သည် အမှတ် <math>x = 0</math> ပတ်လည်ရှိ <math>\sin x</math> အတွက် တိကျသော ခန့်မှန်းချက်တစ်ခုအဖြစ် အသုံးဝင်သည်။ ယင်းအမှားသည် <math>|x|^9 / 9!</math> ထက် မပိုနိုင်ပေ။ မူလနေရာ (origin) ဗဟိုပြုထားသည့် အပြည့်အဝ စက်ဝန်းတစ်ခုဖြစ်သော <math>-\pi < x < \pi</math> တွင် အမှားသည် 0.08215 ထက် နည်းပါးသည်။ ဆန့်ကျင်ဘက်အနေဖြင့် <math>a = 0</math> ပတ်လည်ရှိ သဘာဝ [[လော့ဂရစ်သမ်]] (natural logarithm) <math>\ln(1 + x)</math> အတွက် တေလာ ပိုလီနိုမီရယ်များသည် <math>-1 < x \le 1</math> နယ်ပယ်အတွင်း၌သာ စုဆုံကြသည်။ ဤနယ်ပယ်အပြင်ဘက်တွင် ဒီဂရီပိုမြင့်သော ပိုလီနိုမီရယ်များသည် ပိုမိုဆိုးရွားသော ခန့်မှန်းချက်များ ဖြစ်ကြသည်။ == အဆုံးရှိ ခြားနားခြင်းရလဒ်များတွင် ယေဘုယျပြုထားခြင်း (Generalization in finite differences) == ဂရီဂေါ်ရီ-နယူတန် ကြားဖြတ်ခန့်မှန်းတွက်ချက်ခြင်း ပုံသေနည်း (Gregory-Newton interpolation formula) ၏ ပုံစံတစ်မျိုးကို အောက်ပါအတိုင်း ရေးသားနိုင်သည်။ <math display="block">f(x)=\sum_{k=0}^\infty\frac{\Delta^k [f](a)}{k!} \,(x-a)_k </math> ၎င်းသည် အမှတ်တစ်မှတ်တည်းဖြစ်သော <math>a</math> တွင် တွက်ချက်ထားသည့် ၎င်း၏ အဆုံးရှိ ခြားနားခြင်းရလဒ်များ (finite differences) ကို အသုံးပြု၍ [[ပိုလီနိုမီရယ်]] <math>f</math> ကို ကြားဖြတ်ခန့်မှန်းတွက်ချက်ပေးသည်။ ဤနေရာတွင် <math>(x-a)_k</math> သည် ကျဆင်းခြင်း ဖက်တိုရီရယ် (falling factorial) ဖြစ်သည်။ <math>(0, \infty)</math> အပေါ်ရှိ မည်သည့် အကန့်အသတ်ရှိသော [[အဆက်မပြတ် ဖန်ရှင်]] (bounded continuous function) အတွက်မဆို ဖန်ရှင်၏တန်ဖိုးဆီသို့ စုဆုံသော တေလာ [[ကိန်းစဉ်တန်း]]၏ ယေဘုယျပြုထားချက်သည် အဆုံးရှိ ခြားနားခြင်းရလဒ်များ၏ ကဲကုလပ် (calculus) ကို အသုံးပြုသည်။ အိုင်နာ ဟီလာ (Einar Hille) ၏ ဖော်ထုတ်ချက်အရ မည်သည့် <math>a > 0</math> နှင့် <math>t > 0</math> အတွက်မဆို အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။<ref>Feller (2003), pp. 230–232; Hille & Phillips (1957), pp. 300–327.</ref> <math display="block" >\lim_{h\to 0^+}\sum_{n=0}^\infty \frac{t^n}{n!}\frac{\Delta_h^nf(a)}{h^n} = f(a+t).</math> ဤနေရာတွင် <math>\Delta_h^n</math> သည် အဆင့်အရွယ်အစား (step size) <math>h</math> ရှိသော <math>n</math> ကြိမ်မြောက် အဆုံးရှိ ခြားနားခြင်း အော်ပရေတာ (finite difference operator) ဖြစ်သည်။ <math>f</math> သည် <math>a</math> တွင် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှုဆိုင်ရာဖြစ်သောအခါ ဤကိန်းစဉ်တန်းရှိ ကိန်းပိုင်းများသည် ရိုးရာ တေလာ ကိန်းစဉ်တန်း၏ ကိန်းပိုင်းများဆီသို့ စုဆုံသွားကြသည်။ == စုဆုံခြင်းနှင့် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှုဆိုင်ရာဖြစ်ခြင်း (Convergence and analyticity) == တေလာ [[ကိန်းစဉ်တန်း]]တစ်ခုကို အမှတ်တစ်မှတ်တည်းရှိ [[ဖန်ရှင်]]တစ်ခု၏ [[ဆင်းသက်ချက် (ဒစ်ဖရန်ရှယ် ကဲကုလပ်)|ဆင်းသက်ချက်]] အားလုံး၏ တန်ဖိုးများမှ ဖွဲ့စည်းထားသော်လည်း ယင်းအချက်သည် ကိန်းစဉ်တန်းမှ ဖန်ရှင်ဆီသို့ စုဆုံသည်ဟု မဆိုလိုပေ။ တေလာ ကိန်းစဉ်တန်းသည် စုဆုံရန် ပျက်ကွက်နိုင်သည် သို့မဟုတ် မူလဖန်ရှင်နှင့် ကွဲပြားသော ဖန်ရှင်တစ်ခုဆီသို့ စုဆုံသွားနိုင်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် ဖန်ရှင် <math display="block"> f(x) = \begin{cases} e^{-1/x^2} & \text{if } x \neq 0, \\[3mu] 0 & \text{if } x = 0 \end{cases} </math> သည် <math>x=0</math> တွင် အနန္တအကြိမ် ဆင်းသက်ချက်ရှာ၍ရပြီး <math>0</math> ရှိ ၎င်း၏ ဆင်းသက်ချက်အားလုံးသည် သုညနှင့် ညီမျှကြသည်။ ထို့ကြောင့် <math>0</math> ရှိ ၎င်း၏ တေလာ ကိန်းစဉ်တန်းသည် သုည ကိန်းစဉ်တန်းဖြစ်ပြီး ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှုဆိုင်ရာမဟုတ်သော ချောမွေ့သည့် ဖန်ရှင် (smooth function) ၏ စံဥပမာတစ်ခုကို ပေးစွမ်းသည်။<ref>Grossman (1984), p. 750.</ref> ဖန်ရှင်တစ်ခုသည် ထိုအမှတ်ပတ်လည်ရှိ အဖွင့် အပိုင်းအခြား တစ်ခုခုအတွင်း သို့မဟုတ် [[ကိန်းထွေး]]ဖြစ်စဉ်တွင် အဖွင့် အပိတ်ပြား တစ်ခုခုအတွင်း ၎င်း၏ တေလာ ကိန်းစဉ်တန်း ပေါင်းလဒ်နှင့် ညီမျှပါက အဆိုပါဖန်ရှင်ကို အမှတ်တစ်ခုတွင် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှုဆိုင်ရာဖြစ်သည်ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှုဆိုင်ရာ ဖန်ရှင်တစ်ခု၏ ပါဝါကိန်းစဉ်တန်း ဖြန့်ထုတ်ချက်သည် ၎င်း၏ တေလာ ကိန်းစဉ်တန်းနှင့် အတိအကျ ထပ်တူညီသည်။<ref>Silverman (1974), p. 139.</ref> မည်သည့် ပါဝါကိန်းစဉ်တန်းအတွက်မဆို စုဆုံခြင်း အချင်းဝက်ဟု ခေါ်သော ကိန်း <math>R</math> တစ်ခုရှိပြီး ယင်းကိန်းစဉ်တန်းသည် <math>|x-a|<R</math> အတွက် အကြွင်းမဲ့ စုဆုံပြီး (converges absolutely) <math>|x-a|>R</math> အတွက် ဖြာထွက်သည် (diverges) ။ ၎င်းကို ကော်ချီ-ဟာဒါမတ် ပုံသေနည်း (Cauchy-Hadamard formula) ဖြင့် အောက်ပါအတိုင်း ဖော်ပြသည်။ <math display="block"> \frac{1}{R}=\limsup_{n\to\infty}|c_n|^{1/n}. </math> ကိန်းထွေး ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှုဆိုင်ရာ ဖန်ရှင်တစ်ခုအတွက် <math>a</math> ရှိ တေလာ ကိန်းစဉ်တန်း၏ စုဆုံခြင်း အချင်းဝက်သည် <math>a</math> မှနေ၍ ဖန်ရှင်ကို ဟိုလိုမော်ဖစ်နည်းကျ (holomorphically) ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်စေရန် မဖြစ်နိုင်တော့သော အနီးဆုံးအမှတ်အထိ အကွာအဝေးဖြစ်သည်။ ယင်းအမှတ်သည် များသောအားဖြင့် ဆင်ဂူလာဖြစ်ခြင်း (singularity) ဖြစ်သည်။ တေလာ ကိန်းစဉ်တန်းတစ်ခုကို ဆင်ဂူလာဖြစ်ခြင်းတွင် ဗဟိုပြု၍ မရနိုင်ပေ။ အနန္တတန်ဖိုးမှတ် (pole) များကဲ့သို့သော ဆင်ဂူလာဖြစ်ခြင်းများကို အနုတ် ထပ်ကိန်းများ ပါဝင်သော လော်ရင့် ကိန်းစဉ်တန်း (Laurent series) ကို အသုံးပြု၍ တွက်ချက်ဖြေရှင်းနိုင်သည်။ အက္ခရာသင်္ချာဆိုင်ရာ ဖြာထွက်အမှတ်များ (algebraic branch points) ကို အပိုင်းကိန်း ထပ်ကိန်းများ (fractional powers) ဆီသို့ ကိန်းရှင်များ ပြောင်းလဲခြင်းဖြင့် ဖြေရှင်းနိုင်ပြီး ယင်းမှတစ်ဆင့် ပွီဇိုး ကိန်းစဉ်တန်း (Puiseux series) ကို ရရှိစေသည်။<ref>Bliss (1933), at Chapter II.</ref> == ကိန်းရှင်အများအပြားပါဝင်သော တေလာ ကိန်းစဉ်တန်း (Taylor series in multiple variables) == တေလာ [[ကိန်းစဉ်တန်း]]ကို ကိန်းရှင်တစ်ခုထက်ပိုသော [[ဖန်ရှင်]]များအတွက်လည်း အောက်ပါအတိုင်း ယေဘုယျပြုနိုင်သည်။<ref>Hörmander (2002), at Eqq. 1.1.7 and 1.1.7′; Kolk & Duistermaat (2010), pp. 59–63.</ref> <math display="block">\begin{align} T(x_1,\ldots,x_d) &= \sum_{n_1=0}^\infty \cdots \sum_{n_d = 0}^\infty \frac{(x_1-a_1)^{n_1}\cdots (x_d-a_d)^{n_d}}{n_1!\cdots n_d!}\,\left(\frac{\partial^{n_1 + \cdots + n_d}f}{\partial x_1^{n_1}\cdots \partial x_d^{n_d}}\right)(a_1,\ldots,a_d) \\ &= \sum_{|\alpha| \geq 0}\frac{(\mathbf{x}-\mathbf{a})^\alpha}{\alpha !} \left({\mathrm{\partial}^{\alpha}}f\right)(\mathbf{a}). \end{align}</math> နောက်ဆုံး ဖော်ပြချက်သည် အညွှန်းစုံ [[သင်္ချာဆိုင်ရာ သင်္ကေတများစာရင်း|သင်္ကေတအသုံးအနှုန်း]] (multi-index notation) ဖြင့် ဖော်ပြထားသော မသိကိန်းများစွာပါ တေလာ ကိန်းစဉ်တန်း (multivariate Taylor series) ဖြစ်သည်။ ကိန်းရှင်တစ်ခုထက်ပိုသော [[စကေလာ|စကေလာတန်ဖိုးရှိ]] ဖန်ရှင် (scalar-valued function) တစ်ခု၏ ဒုတိယအဆင့် တေလာ ကိန်းစဉ်တန်း ဖြန့်ထုတ်ချက်ကို အောက်ပါအတိုင်း ကျစ်လျစ်စွာ ရေးသားနိုင်သည်။ <math display="block">T(\mathbf{x}) = f(\mathbf{a}) + (\mathbf{x} - \mathbf{a})^\mathsf{T} \nabla f(\mathbf{a}) + \frac{1}{2!} (\mathbf{x} - \mathbf{a})^\mathsf{T} \left \{D^2 f(\mathbf{a}) \right \} (\mathbf{x} - \mathbf{a}) + \cdots,</math> ဤနေရာတွင် <math>\nabla f(\mathbf{a})</math> သည် <math>\mathbf{x} = \mathbf{a}</math> ၌ တွက်ချက်ထားသော <math>f</math> ၏ ဂရေးဒီးယင့် (gradient) ဖြစ်ပြီး <math>D^2 f(\mathbf{a})</math> သည် ဟက်ရှန် [[ကိန်းအုံ]] (Hessian matrix) ဖြစ်သည်။ == အချို့သော အသုံးများသည့် ဖန်ရှင်များ၏ မက်လောရင် ကိန်းစဉ်တန်း (Maclaurin series of some common functions) == အရေးကြီးသော မက်လောရင် [[ကိန်းစဉ်တန်း]] ဖြန့်ထုတ်ချက် အချို့ကို အောက်တွင် ဖော်ပြထားသည်။ ဤဖြန့်ထုတ်ချက်အားလုံးသည် [[ကိန်းထွေး]] အဝင်ကိန်းများ (complex arguments) <math>x</math> အတွက် အကျုံးဝင်သည်။ တန်ဖိုးများစွာရှိသော [[ဖန်ရှင်]]များ (multivalued functions) အတွက်ဆိုလျှင် ပင်မ ဖြာထွက်ဖန်ရှင် (principal branch) အနေဖြင့် နားလည်ရမည်ဖြစ်သည်။ === ထပ်ကိန်းတင် ဖန်ရှင် (Exponential function) === အခြေ (base) <math>e</math> ပါရှိသော ထပ်ကိန်းတင် [[ဖန်ရှင်]] (exponential function) <math>e^x</math> တွင် အောက်ပါ မက်လောရင် [[ကိန်းစဉ်တန်း]] ရှိသည်။<ref>Abramowitz & Stegun (1970), p. 69.</ref> <math display="block"> e^{x} = \sum^{\infty}_{n=0} \frac{x^n}{n!} = 1 + x + \frac{x^2}{2!} + \frac{x^3}{3!} + \cdots. </math> ၎င်းသည် <math>x</math> အားလုံးအတွက် စုဆုံသည်။ === သဘာဝ လော့ဂရစ်သမ် (Natural logarithm) === အခြေ <math>e</math> ပါရှိသော သဘာဝ [[လော့ဂရစ်သမ်]]တွင် အောက်ပါ မက်လောရင် [[ကိန်းစဉ်တန်း]] ရှိသည်။<ref>Bilodeau, Thie, & Keough (2010), p. 252; Abramowitz & Stegun (1970), p. 15.</ref> <math display="block"> \begin{align} \ln(1-x) &= - \sum^{\infty}_{n=1} \frac{x^n}n = -x - \frac{x^2}2 - \frac{x^3}3 - \cdots , \\ \ln(1+x) &= \sum^\infty_{n=1} (-1)^{n+1}\frac{x^n}n = x - \frac{x^2}2 + \frac{x^3}3 - \cdots . \end{align}</math> နောက်ပိုင်းအရာကို မာကေတာ ကိန်းစဉ်တန်း (Mercator series) ဟု သိကြသည်။ ၎င်းတို့နှစ်ခုစလုံးသည် <math>|x| < 1</math> အတွက် စုဆုံကြသည်။ === ဂျီဩမေတြီ ကိန်းစဉ်တန်း (Geometric series) === ဂျီဩမေတြီ [[ကိန်းစဉ်တန်း]] (geometric series) နှင့် ၎င်း၏ [[ဆင်းသက်ချက် (ဒစ်ဖရန်ရှယ် ကဲကုလပ်)|ဆင်းသက်ချက်]]များတွင် အောက်ပါ မက်လောရင် ကိန်းစဉ်တန်းများ ရှိသည်။ <math display="block">\begin{align} \frac{1}{1-x} &= \sum^\infty_{n=0} x^n \\ \frac{1}{(1-x)^2} &= \sum^\infty_{n=1} nx^{n-1} \\ \frac{1}{(1-x)^3} &= \sum^\infty_{n=2} \frac{(n-1)n}{2} x^{n-2}. \end{align}</math> ၎င်းတို့အားလုံးသည် <math>|x| < 1</math> အတွက် စုဆုံကြသည်။ === ဘိုင်နိုမီရယ် ကိန်းစဉ်တန်း (Binomial series) === ဘိုင်နိုမီရယ် [[ကိန်းစဉ်တန်း]] (binomial series) သည် အောက်ပါ ပါဝါကိန်းစဉ်တန်း ဖြစ်သည်။ <math display="block">(1+x)^\alpha = \sum_{n=0}^\infty \binom{\alpha}{n} x^n</math> ၎င်း၏ မြှောက်ဖော်ကိန်းများသည် ယေဘုယျပြုထားသော ဘိုင်နိုမီရယ် မြှောက်ဖော်ကိန်းများ (generalized binomial coefficients) ဖြစ်ကြသည်။<ref>Abramowitz & Stegun (1970), p. 14.</ref> <math display="block">\binom{\alpha}{n} = \prod_{k=1}^n \frac{\alpha-k+1}k = \frac{\alpha(\alpha-1)\cdots(\alpha-n+1)}{n!}.</math> မည်သည့် [[ကိန်းစစ်]] သို့မဟုတ် [[ကိန်းထွေး]] <math>\alpha</math> အတွက်မဆို ၎င်းသည် <math>|x| < 1</math> တွင် စုဆုံသည်။ === တြီဂိုနိုမေတြီ ဖန်ရှင်များ (Trigonometric functions) === ပုံမှန် [[တြီဂိုနိုမေတြီ]] [[ဖန်ရှင်]]များနှင့် ၎င်းတို့၏ ပြောင်းပြန်များ (inverses) တွင် အောက်ပါ မက်လောရင် [[ကိန်းစဉ်တန်း]]များ ရှိကြသည်။<ref>Abramowitz & Stegun (1970), pp. 75, 81.</ref> <math display="block">\begin{align} \sin x &= \sum^{\infty}_{n=0} \frac{(-1)^n}{(2n+1)!} x^{2n+1} &&= x - \frac{x^3}{3!} + \frac{x^5}{5!} - \cdots && \text{for all } x\\[6pt] \cos x &= \sum^{\infty}_{n=0} \frac{(-1)^n}{(2n)!} x^{2n} &&= 1 - \frac{x^2}{2!} + \frac{x^4}{4!} - \cdots && \text{for all } x\\[6pt] \tan x &= \sum^{\infty}_{n=1} \frac{B_{2n} (-4)^n \left(1-4^n\right)}{(2n)!} x^{2n-1} &&= x + \frac{x^3}{3} + \frac{2 x^5}{15} + \cdots && \text{for }|x| < \frac{\pi}{2}\\[6pt] \sec x &= \sum^{\infty}_{n=0} \frac{(-1)^n E_{2n}}{(2n)!} x^{2n} &&=1+\frac{x^2}{2}+\frac{5x^4}{24}+\cdots && \text{for }|x| < \frac{\pi}{2}\\[6pt] \arcsin x &= \sum^{\infty}_{n=0} \frac{(2n)!}{4^n (n!)^2 (2n+1)} x^{2n+1} &&=x+\frac{x^3}{6}+\frac{3x^5}{40}+\cdots && \text{for }|x| \le 1\\[6pt] \arccos x &=\frac{\pi}{2}-\arcsin x&&=\frac{\pi}{2}-x-\frac{x^3}{6}-\frac{3x^5}{40}-\cdots&& \text{for }|x| \le 1\\[6pt] \arctan x &= \sum^{\infty}_{n=0} \frac{(-1)^n}{2n+1} x^{2n+1} &&=x-\frac{x^3}{3} + \frac{x^5}{5}-\cdots && \text{for }|x| \le 1,\ x\neq\pm i \end{align}</math> === ဟိုက်ပါဘောလစ် ဖန်ရှင်များ (Hyperbolic functions) === ဟိုက်ပါဘောလစ် [[ဖန်ရှင်]]များ (hyperbolic functions) တွင် သက်ဆိုင်ရာ [[တြီဂိုနိုမေတြီ]] ဖန်ရှင်များအတွက် ကိန်းစဉ်တန်းများနှင့် နီးကပ်စွာ ဆက်စပ်နေသော မက်လောရင် [[ကိန်းစဉ်တန်း]]များ ရှိကြသည်။<ref>Abramowitz & Stegun (1970), p. 85.</ref> <math display="block">\begin{align} \sinh x &= \sum^{\infty}_{n=0} \frac{x^{2n+1}}{(2n+1)!} &&= x + \frac{x^3}{3!} + \frac{x^5}{5!} + \cdots && \text{for all } x\\[6pt] \cosh x &= \sum^{\infty}_{n=0} \frac{x^{2n}}{(2n)!} &&= 1 + \frac{x^2}{2!} + \frac{x^4}{4!} + \cdots && \text{for all } x\\[6pt] \tanh x &= \sum^{\infty}_{n=1} \frac{B_{2n} 4^n \left(4^n-1\right)}{(2n)!} x^{2n-1} &&= x-\frac{x^3}{3}+\frac{2x^5}{15}-\frac{17x^7}{315}+\cdots && \text{for }|x| < \frac{\pi}{2}\\[6pt] \operatorname{arsinh} x &= \sum^{\infty}_{n=0} \frac{(-1)^n (2n)!}{4^n (n!)^2 (2n+1)} x^{2n+1} &&=x - \frac{x^3}{6} + \frac{3x^5}{40} - \cdots && \text{for }|x| \le 1\\[6pt] \operatorname{artanh} x &= \sum^{\infty}_{n=0} \frac{x^{2n+1}}{2n+1} &&=x + \frac{x^3}{3} + \frac{x^5}{5} +\cdots && \text{for }|x| \le 1,\ x\neq\pm 1 \end{align}</math> == ကိုးကား (References) == * {{Citation |last1=Abramowitz |first1=Milton |last2=Stegun |first2=Irene A. |title=Handbook of Mathematical Functions with Formulas, Graphs, and Mathematical Tables |publisher=Dover Publications |publication-place=New York |date=1970}} * {{Citation |last=Ahlfors |first=Lars V. |title=Complex analysis |edition=3rd |publisher=McGraw-Hill |publication-place=New York |date=1979 |isbn=978-0-07-000657-7}} * {{Citation |last=Banner |first=Adrian |title=The Calculus Lifesaver: All the Tools You Need to Excel at Calculus |publisher=Princeton University Press |date=2007 |isbn=978-0-691-13088-0 |url=https://books.google.com/books?id=OrumDwAAQBAJ}} * {{Citation |last1=Bilodeau |first1=Gerald |last2=Thie |first2=Paul |last3=Keough |first3=G. E. |title=An Introduction to Analysis |publisher=Jones & Bartlett Publisher |date=2010 |isbn=978-0-7637-7492-9}} * {{Citation |last=Bliss |first=Gilbert Ames |title=Algebraic Functions |publisher=Dover Publications |date=1933 |isbn=978-0-486-49568-2}} * {{Citation |last1=Boyer |first1=C. |last2=Merzbach |first2=U. |title=A History of Mathematics |edition=2nd |publisher=John Wiley and Sons |date=1991 |isbn=0-471-09763-2 |url=https://archive.org/details/historyofmathema00boye}} * {{Citation |last=Bruce |first=Ian |title=Methodus Incrementorum Directa & Inversa |website=17centurymaths.com |date=2007 |url=https://17centurymaths.com/contents/taylorscontents.html}} * {{Citation |last=Campos |first=Luis Manuel Braga da Costa |title=Complex Analysis with Applications to Flows and Fields |publisher=CRC Press |date=2011 |isbn=978-1-040-17268-1 |url=https://books.google.com/books?id=z6mNEQAAQBAJ}} * {{Citation |last=Choudhary |first=B. |title=The Elements of Complex Analysis |publisher=New Age International Limited |date=1992 |isbn=978-81-224-0399-2 |url=https://books.google.com/books?id=5K9i2YwgTjYC}} * {{Citation |last=Conway |first=John B. |title=Functions of one complex variable. I |series=Graduate Texts in Mathematics |volume=11 |edition=2nd |publisher=Springer-Verlag |publication-place=New York |date=1978 |isbn=978-0-387-90328-6}} * {{Citation |last=Dani |first=S. G. |title=Ancient Indian Mathematics – A Conspectus |journal=Resonance |volume=17 |issue=3 |date=2012 |pages=236–246 |doi=10.1007/s12045-012-0022-y}} * {{Citation |last=Edwards |first=C. Henry |title=The Historical Development of the Calculus |series=Springer study edition |publisher=Springer |date=1994 |isbn=978-0-387-94313-8 |url=https://books.google.com/books?id=ilrlBwAAQBAJ}} * {{Citation |last1=Enns |first1=Richard H. |last2=McGuire |first2=George C. |title=Nonlinear Physics with Maple for Scientists and Engineers |edition=2nd |publisher=John Wiley & Sons |date=2000 |isbn=978-0-471-25709-7 |url=https://books.google.com/books?id=rxadEAAAQBAJ}} * {{Citation |last=Feigenbaum |first=L. |title=Brook Taylor and the method of increments |journal=Archive for History of Exact Sciences |volume=34 |issue=1–2 |date=1985 |pages=1–140 |doi=10.1007/bf00329903}} * {{Citation |last=Feller |first=William |title=An introduction to probability theory and its applications |volume=2 |edition=3rd |publisher=Wiley |orig-year=1971 |date=2003 |isbn=978-9-971-51298-9 |url=https://archive.org/details/introductiontopr0000fell/mode/2up}} * {{Citation |last1=Freitag |first1=Eberhard |last2=Busam |first2=Rolf |title=Complex analysis |publisher=Springer |publication-place=Berlin |date=2005 |isbn=978-3-540-93983-2}} * {{Citation |last=Grossman |first=Stanley I. |title=Calculus |edition=3rd |publisher=Academic Press |date=1984 |isbn=978-1-4832-6239-0 |url=https://books.google.com/books?id=eafiBQAAQBAJ}} * {{Citation |last=Gupta |first=Radha Charan |editor-last=Ramasubramanian |editor-first=K. |title=Gaṇitānanda: Selected Works of Radha Charan Gupta on History of Mathematics |publisher=Springer |date=2019 |doi=10.1007/978-981-13-1229-8_40}} * {{Citation |last=Henrici |first=Peter |title=Applied and Computational Complex Analysis |volume=1 |publisher=Wiley-Interscience |publication-place=New York |date=1974}} * {{Citation |last1=Hille |first1=Einar |last2=Phillips |first2=Ralph S. |title=Functional analysis and semi-groups |series=AMS Colloquium Publications |volume=31 |publisher=American Mathematical Society |date=1957 |url=https://archive.org/details/bwb_T2-CGU-824_31/mode/2up}} * {{Citation |last=Hofmann |first=Josef Ehrenfried |title=On the Discovery of the Logarithmic Series and Its Development in England up to Cotes |journal=National Mathematics Magazine |volume=14 |issue=1 |date=1939 |pages=33–45 |doi=10.2307/3028095 |jstor=3028095}} * {{Citation |last=Hörmander |first=Lars |title=The Analysis of Partial Differential Operators I |chapter=A Review of Differential Calculus |edition=2nd |publisher=Springer |date=2002 |orig-year=1990 |isbn=978-3-642-61497-2 |doi=10.1007/978-3-642-61497-2_2 |chapter-url=https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-3-642-61497-2_2 |at=§ 1.1, pp. 5–13}} * {{Citation |last=Kline |first=M. |title=Mathematical Thought from Ancient to Modern Times |publisher=Oxford University Press |publication-place=New York |date=1990 |isbn=0-19-506135-7 |url=https://archive.org/details/mathematicalthou00klin}} * {{Citation |last=Knapp |first=Anthony W. |title=Basic Real Analysis |publisher=Springer |date=2000 |isbn=978-0-8176-4441-3 |url=https://books.google.com/books?id=DLfxd7StGw8C}} * {{Citation |last1=Kolk |first1=Johan A.C. |last2=Duistermaat |first2=J.J. |title=Distributions: Theory and applications |chapter=Taylor Expansion in Several Variables |publisher=Birkhauser |date=2010 |isbn=978-0-8176-4672-1 |doi=10.1007/978-0-8176-4675-2_6 |chapter-url=https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-0-8176-4675-2_6}} * {{Citation |last=Kreyszig |first=Erwin |title=Advanced Engineering Mathematics |publisher=John Wiley & Sons |date=2011 |isbn=978-1-119-45592-9 |url=https://books.google.com/books?id=w4T3DwAAQBAJ}} * {{Citation |last=Lang |first=Serge |title=Complex analysis |series=Graduate Texts in Mathematics |volume=103 |edition=4th |publisher=Springer |publication-place=New York |date=1999 |isbn=978-0-387-98592-3}} * {{Citation |last=Lindberg |first=David |title=The Beginnings of Western Science |edition=2nd |publisher=University of Chicago Press |date=2007 |isbn=978-0-226-48205-7}} * {{Citation |last=Malet |first=Antoni |title=James Gregorie on Tangents and the "Taylor" Rule for Series Expansions |journal=Archive for History of Exact Sciences |volume=46 |issue=2 |date=1993 |pages=97–137 |doi=10.1007/BF00375656 |jstor=41133959}} * {{Citation |last=Markushevich |first=A. I. |title=Entire Functions |publisher=Elsevier |date=1966 |isbn=978-1-4832-7490-4 |url=https://books.google.com/books?id=-rvSBQAAQBAJ}} * {{Citation |last=Newton |first=Isaac |title=Tractatus de quadratura curvarum: in usum studiosae iuventutis mathematicae explicationibus illustratus |date=1761}} * {{Citation |last=Rowlands |first=Peter |title=Newton and the Great World System |publisher=World Scientific Publishing |date=2017 |isbn=978-1-78634-372-7 |doi=10.1142/q0108}} * {{Citation |last=Roy |first=Ranjan |title=The Discovery of the Series Formula for <math>\pi</math> by Leibniz, Gregory and Nilakantha |journal=Mathematics Magazine |volume=63 |issue=5 |date=1990 |pages=291–306 |doi=10.1080/0025570X.1990.11977541 |url=https://www.maa.org/sites/default/files/images/upload_library/22/Allendoerfer/1991/0025570x.di021167.02p0073q.pdf |access-date=11 September 2026 |archive-date=14 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230314224252/https://www.maa.org/sites/default/files/images/upload_library/22/Allendoerfer/1991/0025570x.di021167.02p0073q.pdf |url-status=dead }} * {{Citation |last=Rudin |first=Walter |title=Principles of mathematical analysis |edition=3rd |publisher=McGraw-Hill |publication-place=New York |date=1976 |isbn=978-0-07-054235-8}} * {{Citation |last=Rudin |first=Walter |title=Real and Complex Analysis |publisher=McGraw-Hill |publication-place=New Delhi |date=1980 |isbn=0-07-099557-5}} * {{Citation |last=Saha |first=Swapan K. |title=Paradigm of Optical Imaging |publisher=CRC Press |date=2026 |isbn=978-1-040-44735-2 |url=https://books.google.com/books?id=ZkF-EQAAQBAJ}} * {{Citation |last=Sandler |first=Stanley I. |title=An Introduction to Applied Statistical Thermodynamics |publisher=John Wiley & Sons |date=2011 |isbn=978-0-470-91347-5 |url=https://books.google.com/books?id=6wtw2c5Cj0QC}} * {{Citation |last=Silverman |first=Richard A. |title=Complex Analysis with Applications |publisher=Dover Publications |date=1974}} * {{Citation |last1=Stein |first1=Elias M. |last2=Shakarchi |first2=Rami |title=Complex analysis |series=Princeton Lectures in Analysis |volume=2 |publisher=Princeton University Press |publication-place=Princeton, New Jersey |date=2003 |isbn=978-0-691-11385-2}} * {{Citation |last=Stewart |first=James |title=Calculus: Early Transcendentals |edition=6th |publisher=Thomson Brooks/Cole |date=2008 |isbn=978-0-495-38273-7}} * {{Citation |last=Struik |first=D. J. |title=A Source Book in Mathematics 1200–1800 |publisher=Harvard University Press |date=1969 |isbn=978-0-674-82355-6}} * {{Citation |last=Taylor |first=Brook |title=Methodus Incrementorum Directa et Inversa |language=la |publisher=William Innys |publication-place=London |date=1715 |url=https://archive.org/details/UFIE003454_TO0324_PNI-2529_000000}} * {{Citation |last1=Thomas |first1=George B. Jr. |last2=Finney |first2=Ross L. |title=Calculus and Analytic Geometry |edition=9th |publisher=Addison Wesley |date=1996 |isbn=0-201-53174-7}} * {{Citation |last=Titchmarsh |first=E. C. |title=The theory of functions |edition=2nd |publisher=Oxford University Press |publication-place=London |date=1939}} * {{Citation |editor-last=Turnbull |editor-first=Herbert Westren |title=James Gregory; Tercentenary Memorial Volume |publisher=G. Bell & Sons |date=1939}} * {{Citation |last1=Varberg |first1=Dale E. |last2=Purcell |first2=Edwin J. |last3=Rigdon |first3=Steven E. |title=Calculus |edition=9th |publisher=Pearson Prentice Hall |date=2007 |isbn=978-0-13-146968-6}} [[ကဏ္ဍ:ကဲကုလပ်]] 3z8760enrh0o3fnds3h7nl2f0w14ylu 3 291437 1052347 2026-09-11T12:07:12Z Vincent Vega 97344 [[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Lionel Cristiano]] စာမျက်နှာကို [[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:LM.CR]] သို့ Vincent Vegaက ရွှေ့ခဲ့သည်: အသုံးပြုသူ "[[Special:CentralAuth/Lionel Cristiano|Lionel Cristiano]]" ကို "[[Special:CentralAuth/LM.CR|LM.CR]]" သို့ အမည်ပြောင်းလဲစဉ် စာမျက်နှာအား အလိုအလျောက် ရွှေ့ပြောင်းခြင်း 1052347 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:LM.CR]] 61rrqf1ffgpoo9u9mutdwaabbgcnnfk 0 291438 1052348 2026-09-11T12:37:16Z Mkant00 135890 "'''ရပ်ဆဲလ်၏ ဝိရောဓိ (Russell's paradox)''' သည် ဘာထရန် ရပ်ဆဲလ် (Bertrand Russell) နှင့် အန်းစ် ဇာမီလို (Ernst Zermelo) တို့မှ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သော ရိုးရှင်းသော အစု..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1052348 wikitext text/x-wiki '''ရပ်ဆဲလ်၏ ဝိရောဓိ (Russell's paradox)''' သည် ဘာထရန် ရပ်ဆဲလ် (Bertrand Russell) နှင့် အန်းစ် ဇာမီလို (Ernst Zermelo) တို့မှ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သော ရိုးရှင်းသော [[အစုသီအိုရီ]] (naive set theory) ဆိုင်ရာ ဝိရောဓိ (paradox) တစ်ခုဖြစ်ပြီး ယင်းကို ရပ်ဆဲလ် က 1903 ခုနှစ်တွင် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ == သဘောတရား နှင့် ပြဿနာ (Concept and problem) == ရပ်ဆဲလ် သည် သူ၏ ဝိရောဓိကို ပုံစံတကျ (formally) အောက်ပါအတိုင်း အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက် (definition) ပေးထားသည့် '''ရပ်ဆဲလ် အတန်းအစား (Russell class)''' ကို အသုံးပြု၍ ဖော်စပ်ခဲ့သည်။<ref>Frege (1980), p. 60.</ref> : <math>R :=\{\,x\mid x\notin x\,\}</math> အတန်းအစားများ (classes) နှင့် [[အစု|အစုများ]] (sets) ကြား ကွဲပြားမှုကို မခွဲခြားရသေးသော ရိုးရှင်းသော [[အစုသီအိုရီ]]တွင် ၎င်းကို မိမိကိုယ်ကိုယ် [[အစုဝင်]] (element) တစ်ခုအနေဖြင့် မငုံထားသော အစုများအားလုံး၏ အစု ဟု နားလည်ထားသည်။ ရပ်ဆဲလ်ကိုယ်ပိုင် ပုံသေနည်းကို ဂေါ့လော့ ဖရေဂါ (Gottlob Frege) ထံသို့ ပေးပို့သော စာတစ်စောင်တွင် တွေ့ရှိနိုင်သည်။ ယင်းပုံသေနည်းကို ပီယာနို (Peano) [[သင်္ချာဆိုင်ရာ သင်္ကေတများစာရင်း|သင်္ကေတအသုံးအနှုန်း]] (notation) ဖြင့် ရေးသားထားသည်။ ရပ်ဆဲလ် သည် ၎င်း၏ ဝိရောဓိကို ယုတ္တိဗေဒအရ (logically) ဆင်းသက်ခဲ့သည်။<ref>Russell (1903), at §101.</ref> အကယ်၍ <math>R</math> သည် မိမိကိုယ်ကိုယ် ငုံထားပါက ၎င်း၏ သတ်မှတ်ချက် ဂုဏ်သတ္တိ (defining property) <math>x \notin x</math> အရ ၎င်းသည် မိမိကိုယ်ကိုယ် မငုံထားပေ။ အကယ်၍ <math>R</math> သည် မိမိကိုယ်ကိုယ် မငုံထားပါက ၎င်းသည် ဂုဏ်သတ္တိကို ပြည့်စုံစေပြီး မိမိကိုယ်ကိုယ် ငုံထားမည်ဖြစ်သည်။ ရိုးရှင်းသော အစုသီအိုရီ၏ ရှေးကျသော ဝိရောဓိများဖြစ်သည့် ဘူရာလီ-ဖို့တီ ဝိရောဓိ (Burali-Forti paradox) နှင့် ကန်တာ ဝိရောဓိ (Cantor's paradox) တို့နှင့်မတူဘဲ ရပ်ဆဲလ်၏ ဝိရောဓိသည် သီးခြား အစု [[နဂိုမှန်အဆို|နဂိုမှန်အဆိုများ]] (axioms) နှင့် အမှီအခိုကင်းသော (independent) အတန်းအစား ဖွဲ့စည်းခြင်းဆိုင်ရာ အခြေခံ ပြဿနာတစ်ခုဖြစ်သည်။ ရှေ့နောက်မညီညွတ်မှု (contradiction) ကို ဆင်းသက်ရန်အတွက် <math>R</math> ၏ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်နှင့် သရုပ်မဲ့ပြုလုပ်ခြင်း မူဝါဒ (principle of abstraction) တို့ကိုသာ လိုအပ်သည်။<ref>Frege (1893), p. 52.</ref> ဂေါ့လော့ ဖရေဂါ သည် ဤ သရုပ်မဲ့ပြုလုပ်ခြင်း မူဝါဒကို ရှင်းပြသည်။ သို့သော် ဖရေဂါ အတွက် ယင်းသည် နဂိုမှန်အဆိုတစ်ခု မဟုတ်ဘဲ အခြားသော နဂိုမှန်အဆိုများမှ ဆင်းသက်ထားသည့် သီအိုရမ် (theorem) တစ်ခုသာဖြစ်သည်။<ref>Russell (1908), at p. 250.</ref> :သရုပ်မဲ့ပြုလုပ်ခြင်း မူဝါဒ :<math>\forall y: (y \in \{\,x\mid \varphi(x)\,\} \iff \varphi(y))</math> <math>\varphi(x) := x \notin x</math> ဖြင့် <math>R</math> တွင် အသုံးချသောအခါ အောက်ပါရလဒ်ကို ရရှိသည်။ :<math>y \in R \iff y \notin y</math> <math>y</math> ကို <math>R</math> ဖြင့် အစားထိုးခြင်းသည် ရှေ့နောက်မညီညွတ်မှုကို ဖော်ပြသည်။ :<math>R \in R \iff R \notin R</math> == သမိုင်း (History) == ရပ်ဆဲလ် သည် ၎င်းဝိရောဓိကို 1901 ခုနှစ်တွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ပြီး 1903 ခုနှစ်တွင် The Principles of Mathematics စာအုပ်၌ ထုတ်ဝေခဲ့သည်။<ref>Russell (1903), at §100.</ref> သူသည် ယင်းကို 1902 ခုနှစ်တွင် ဂေါ့လော့ ဖရေဂါ ထံသို့ အသိပေးခဲ့ပြီး [[အစုသီအိုရီ]] (set-theoretic) ဆိုင်ရာ [[နဂိုမှန်အဆို]] စနစ် (system of axioms) တစ်ခုပေါ်တွင် [[ဂဏန်းသင်္ချာ]] (arithmetic) တည်ဆောက်ရန် ဖရေဂါ ၏ ကြိုးပမ်းမှုသည် ရှေ့နောက်မညီညွတ်မှု ဖြစ်နေကြောင်း [[သင်္ချာဆိုင်ရာ သက်သေပြခြင်း|သက်သေပြခဲ့သည်။]]<ref>Frege (1980), pp. 59-60.</ref> ဤကြိုးပမ်းမှုကို Grundgesetze der Arithmetik တွင် တွေ့နိုင်သည်။ ရပ်ဆဲလ် သည် အစပိုင်းတွင် သရုပ်မဲ့ပြုလုပ်ခြင်း မူဝါဒကို ဆုပ်ကိုင်ထားပြီး သူ၏ အမျိုးအစား သီအိုရီ (type theory) ကို အသုံးပြုကာ ဝိရောဓိကို ဖြေရှင်းရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သည်။ ထိုအမျိုးအစား သီအိုရီသည် ခွင့်ပြုနိုင်သော ဖော်ပြချက်များ (statements) ၏ ဝါကျဖွဲ့ထုံး (syntax) ကို ကန့်သတ်ထားသောကြောင့် မိမိကိုယ်ကိုယ် ငုံထားသော အတန်းအစားကဲ့သို့သော သဘောတရားများကို ဖွဲ့စည်း၍မရနိုင်ပေ။<ref>Russell (1903), at §§497-500.</ref><ref>Whitehead & Russell (1910), p. 26.</ref> တစ်ချိန်တည်းမှာပင် ဝိရောဓိကို သီးခြားလွတ်လပ်စွာ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သော ဇာမီလို သည် သရုပ်မဲ့ပြုလုပ်ခြင်း မူဝါဒကို အသုံးပြု၍ အတန်းအစားများ ဖန်တီးခြင်းကို ငြင်းပယ်ခဲ့သည်။<ref>Frege (1980), pp. 23-47.</ref> သူ၏ 1908 ခုနှစ် အစုသီအိုရီတွင် ဇာမီလို သည် ကြိုတင်ပေးထားသော [[အစု]]တစ်ခုအတွင်း၌သာ ကန့်သတ်ထားသည့် အတန်းအစား ဖွဲ့စည်းခြင်းကို ခွင့်ပြုသော အတိအကျသတ်မှတ်ခြင်း နဂိုမှန်အဆို (axiom of specification) ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ နယ်ပယ် (domain) တစ်ခုအတွင်းရှိ အရာအားလုံးသည် တူညီသော အစုတစ်ခုတည်း၏ [[အစုဝင်|အစုဝင်များ]] မဖြစ်နိုင်ကြောင်းကို ယင်းက သင်္ချာနည်းကျ သက်သေပြခဲ့သည်။<ref>Zermelo (1908), at p. 265.</ref> == ဖြေရှင်းချက် (Solution) == ရိုးရှင်းသော [[အစုသီအိုရီ]]ကို [[နဂိုမှန်အဆို]]ကိုအခြေခံသော အစုသီအိုရီ (axiomatic set theory) ဖြင့် အစားထိုးသည့် ဇာမီလို ၏ ချဉ်းကပ်မှုသည် အောင်မြင်ခဲ့သည်။ သရုပ်မဲ့ပြုလုပ်ခြင်း မူဝါဒကို အသုံးပြု၍ ထုတ်လုပ်ထားသော အရာဝတ္ထုများ (objects) အတွက် အတန်းအစားများ ဟူသော ဝေါဟာရကို ယခုအခါ အများဆုံး အသုံးပြုကြသည်။ :အလုံးစုံပါဝင်သော အတန်းအစား (Universal class) :<math>\mathcal{V} := \{x \mid x = x \}</math> <math>\mathcal{V}</math> သည် ကိန်းရှင်များကို အဓိပ္ပာယ်ကောက်ယူသည့် နယ်ပယ်ဖြစ်သည်။ [[အစု|အစုများသည်]] <math>\mathcal{V}</math> ၏ [[အစုဝင်|အစုဝင်များ]]ဖြစ်သော အတန်းအစားများဖြစ်ပြီး <math>\mathcal{V}</math> တွင် မပါဝင်သော အတန်းအစားများကို '''အတန်းအစားအစစ် (proper classes)''' ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ ရပ်ဆဲလ်၏ ဝိရောဓိကို ဆင်းသက်ရာတွင် <math>x</math> နှင့် <math>y</math> ကဲ့သို့သော ဘောင်ခတ်ထားသော ယုတ္တိဗေဒ ကိန်းရှင်များ (bound logical variables) သည် အစုများပေါ်တွင်သာ သက်ရောက်ရန် တင်းကျပ်စွာ ကန့်သတ်ထားသည်။ ယင်းအစုများသည် <math>\mathcal{V}</math> ၏ အစုဝင်များဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ကိန်းရှင် <math>y</math> ကို <math>R</math> ဖြင့် အစားထိုးခြင်းကို <math>R \in \mathcal{V}</math> ဖြစ်မှသာလျှင် ခွင့်ပြုနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် အစားထိုးမှုက အောက်ပါရလဒ်ကို ပေးသည်။ :<math>{\color{red} R \in \mathcal{V}} \Longrightarrow (R \in R \iff R \notin R)</math> ယင်း၏ ရလဒ်အနေဖြင့် အောက်ပါအတိုင်း ရရှိသည်။ :<math>R \notin \mathcal{V}</math> ရပ်ဆဲလ် အတန်းအစား <math>R</math> သည် ကိန်းရှင်များ၏ နယ်ပယ်တွင် မပါဝင်ပေ။<ref>Oberschelp (1994), p. 37.</ref> အတန်းအစား ဖွဲ့စည်းခြင်း <math>\{x \mid \varphi(x) \}</math> သည် ပေးထားသော နယ်ပယ်တစ်ခု၏ အပြင်ဘက်သို့ ဦးတည်သွားစေသည်။ ၎င်းသည် <math>x < y</math> ဖြစ်ပါက [[နုတ်ခြင်း]] (subtraction) <math>x - y</math> သည် [[သဘာဝကိန်း|သဘာဝကိန်းများ]] (natural numbers) ၏ အပြင်ဘက်သို့ ဦးတည်သွားခြင်းနှင့် နှိုင်းယှဉ်နိုင်သည်။ သီးသန့် ပရက်ဒီကိတ် ယုတ္တိဗေဒ (pure predicate logic) တွင် အောက်ပါအတိုင်း အကျုံးဝင်သည်။ : <math>\neg \exists x: \forall y: (y \in x \Longleftrightarrow y \notin y)</math> ထိုကဲ့သို့သော <math>x</math> သာ တည်ရှိပါက ၎င်းကို <math>y</math> နေရာတွင် အစားထိုးခြင်းဖြင့် <math>x \in x \Longleftrightarrow x \notin x</math> ဟူသော ရှေ့နောက်မညီညွတ်မှုကို ရရှိစေမည်ဖြစ်သည်။ ဤအချက်က ရပ်ဆဲလ် အတန်းအစားသည် ကိန်းရှင်များ၏ နယ်ပယ်အတွင်း မတည်ရှိကြောင်း [[သင်္ချာဆိုင်ရာ သက်သေပြခြင်း|သက်သေပြသည်။]] == ကိုးကား== * {{Citation |last=Frege |first=Gottlob |title=Grundgesetze der Arithmetik: Begriffsschriftlich abgeleitet |volume=I |publication-place=Jena |publisher=Hermann Pohle |date=1893}} * {{Citation |last=Frege |first=Gottlob |editor-last1=Gabriel |editor-first1=Gottfried |editor-last2=Kambartel |editor-first2=Friedrich |editor-last3=Thiel |editor-first3=Christian |title=Gottlob Freges Briefwechsel mit D. Hilbert, E. Husserl, B. Russell, sowie ausgewählte Einzelbriefe Freges |publication-place=Hamburg |publisher=Felix Meiner Verlag |date=1980 |isbn=978-3-7873-0482-0}} * {{Citation |last=Oberschelp |first=Arnold |title=Allgemeine Mengenlehre |publication-place=Mannheim |publisher=BI Wissenschaftlicher Verlag |date=1994 |isbn=3-411-17271-1}} * {{Citation |last=Russell |first=Bertrand |author-link=Bertrand Russell |title=The Principles of Mathematics |publication-place=Cambridge |publisher=Cambridge University Press |date=1903}} * {{Citation |last=Russell |first=Bertrand |title=Mathematical logic as based on the theory of types |journal=American Journal of Mathematics |volume=30 |issue=3 |date=1908 |at=pp. 222–262 |doi=10.2307/2369948}} * {{Citation |last1=Whitehead |first1=Alfred North |last2=Russell |first2=Bertrand |title=Principia mathematica |volume=I |publication-place=Cambridge |publisher=Cambridge University Press |date=1910}} * {{Citation |last=Zermelo |first=Ernst |author-link=Ernst Zermelo |title=Untersuchungen über die Grundlagen der Mengenlehre I |journal=Mathematische Annalen |volume=65 |issue=2 |date=1908 |at=pp. 261–281 |doi=10.1007/BF01449999}} [[ကဏ္ဍ:သင်္ချာယုတ္တိဗေဒ]] g3s5no4rq0t5svi7qaf3l6uk7wjw3nd 3 291439 1052351 2026-09-11T13:08:28Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1052351 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &#126;2026-48996-30 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၃:၀၈၊ ၁၁ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၆ (UTC) tozh0v7wir8vqb542ia6s62zou9sqgb 0 291440 1052352 2026-09-11T13:45:50Z Dr Lotus Black 31011 "{{Automatic taxobox | fossil_range = [[Ypresian]]-recent, {{Fossil range|56.0|0}}<ref>{{cite web |title=Tribe Thunnini Starks 1910 |url=https://paleobiodb.org/classic/checkTaxonInfo?taxon_no=352611&is_real_user=1 |website=The Paleobiology Database |access-date=20 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190121064857/https://p..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1052352 wikitext text/x-wiki {{Automatic taxobox | fossil_range = [[Ypresian]]-recent, {{Fossil range|56.0|0}}<ref>{{cite web |title=Tribe Thunnini Starks 1910 |url=https://paleobiodb.org/classic/checkTaxonInfo?taxon_no=352611&is_real_user=1 |website=The Paleobiology Database |access-date=20 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190121064857/https://paleobiodb.org/classic/checkTaxonInfo?taxon_no=352611&is_real_user=1 |archive-date=21 January 2019 }}</ref> | name = Tuna | image = tuna_assortment.png | image_caption = Tunas (from top): [[albacore]], [[Atlantic bluefin tuna|Atlantic bluefin]], [[Skipjack tuna|skipjack]], [[Yellowfin tuna|yellowfin]], [[Bigeye tuna|bigeye]] | taxon = Thunnini | authority = [[Edwin Chapin Starks|Starks]], 1910 | subdivision_ranks = Genera | subdivision = * ''[[Allothunnus]]'': slender tunas * ''[[Auxis]]'': frigate tunas * ''[[Euthynnus]]'': little tunas * ''[[Katsuwonus]]'': skipjack tunas * ''[[Thunnus]]'': albacores, true tunas }} '''တူနာငါး''' (Tuna) သည် ရေငန်ငါးတမျိုးဖြစ်ပြီး [[မျိုးစု]] (၅) ခု၊ [[မျိုးစိတ်]]ပေါင်း ၁၅ ခုအထိ ရှိသည်။<ref name=Graham2004>{{cite journal|last1=Graham |first1=Jeffrey B. |last2=Dickson |first2=Kathryn A. |title=Tuna Comparative Physiology |journal=The Journal of Experimental Biology |year=2004 |volume=207 |issue=23 |pages=4015–4024 |doi=10.1242/jeb.01267 |pmid=15498947 |doi-access=free|bibcode=2004JExpB.207.4015G }}</ref> အကြီးဆုံးဖြစ်သော ကျည်ဆံတူနာငါး (bullet tuna) သည် အရှည် {{cvt|50|cm|ft|disp=or}} အလေးချိန် {{cvt|1.8|kg|lb|0|disp=or}} အထိ ရှိပြီး အသေးဆုံးမှာ Atlantic bluefin tuna ဖြစ်ကာ အရှည် {{cvt|4.6|m|ft|0|disp=or}} အလေးချိန် {{cvt|684|kg|lb|0|disp=or} ရှိသည်။ တူနာငါး၊ မက်ကီရယ်ငါးမန်း (mackerel shark) တို့သည် ဘေးပတ်ဝန်းကျင်ရေ အပူချိန်ထက် ခန္ဓာကိုယ်အပူချိန်ကို ပိုမြင့်သည့်အနေအထားသို့ ထိန်းသိမ်းထားနိုင်သော မျိုးစိတ်များဖြစ်ကြသည်။ တူနာငါးများသည် ပြောင်လက်ချောမွေ့သော ခန္ဓာကိုယ်ကို ပိုင်ဆိုင်ထားသောကြောင့် ငါးလောကတွင် အမြန်ဆုံးရေကူးခတ်နိုင်သည့် ငါးများဖြစ်ကြကာ ဖျတ်လတ် တက်ကြွသော သားရဲကောင်များ ဖြစ်ကြသည်။ ဥပမာအားဖြင့် အဝါရောင်တောင်ပံရှိ တူနာငါးတမျိုးသည် {{cvt|75|km/h|mph}} အထိ ကူးခတ်နိုင်စွမ်း ရှိကြသည်။<ref>{{cite journal |last1=Walters |first1=Vladimir |last2=Fierstine |first2=Harry L. |title=Measurements of swimming speeds of yellowfin tuna and wahoo |url=https://digitalcommons.calpoly.edu/cgi/viewcontent.cgi?httpsredir=1&article=1001&context=bio_fac |journal=[[Nature (journal)|Nature]] |date=April 1964<!-- fr Nature website --> |volume=202 |pages=208–209 }}</ref>{{rp | 209}} တူနာငါးများကို နွေးထွေးသော ပင်လယ်တွင် တွေ့ရှိရလေ့ရှိပြီး အသားငါးအတွက် စီးပွားဖြစ် ဖမ်းဆီးကြသည်။ တူနားငါးများကို အလွန်အကျွံ ဖမ်းဆီးမှုများကြောင့် အချို့သော တူနာငါးမျိုးစိတ်များသည် [[မျိုးသုဉ်းခြင်း|မျိုးသုဉ်းရန် အန္တရာယ်]] ကျရောက်လျက်ရှိသည်။ ==ကိုးကား== {{Reflist}} [[Category:စီးပွားဖြစ်ငါး]] hm2cidf6z0sioytqy7cq9f8ndbz19ox 1052354 1052352 2026-09-11T13:49:56Z Dr Lotus Black 31011 1052354 wikitext text/x-wiki {{Automatic taxobox | fossil_range = [[:en:Ypresian]]-recent, {{Fossil range|56.0|0}}<ref>{{cite web |title=Tribe Thunnini Starks 1910 |url=https://paleobiodb.org/classic/checkTaxonInfo?taxon_no=352611&is_real_user=1 |website=The Paleobiology Database |access-date=20 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190121064857/https://paleobiodb.org/classic/checkTaxonInfo?taxon_no=352611&is_real_user=1 |archive-date=21 January 2019 }}</ref> | name = Tuna | image = tuna_assortment.png | image_caption = Tunas (from top): [[:en:albacore]], [[:en:Atlantic bluefin tuna|Atlantic bluefin]], [[:en:Skipjack tuna|skipjack]], [[:en:Yellowfin tuna|yellowfin]], [[:en:Bigeye tuna|bigeye]] | taxon = Thunnini | authority = [[:en:Edwin Chapin Starks|Starks]], 1910 | subdivision_ranks = Genera | subdivision = * ''[[:en:Allothunnus]]'': slender tunas * ''[[:en:Auxis]]'': frigate tunas * ''[[:en:Euthynnus]]'': little tunas * ''[[:en:Katsuwonus]]'': skipjack tunas * ''[[:en:Thunnus]]'': albacores, true tunas }} '''တူနာငါး''' (Tuna) သည် ရေငန်ငါးတမျိုးဖြစ်ပြီး [[မျိုးစု]] (၅) ခု၊ [[မျိုးစိတ်]]ပေါင်း ၁၅ ခုအထိ ရှိသည်။<ref name=Graham2004>{{cite journal|last1=Graham |first1=Jeffrey B. |last2=Dickson |first2=Kathryn A. |title=Tuna Comparative Physiology |journal=The Journal of Experimental Biology |year=2004 |volume=207 |issue=23 |pages=4015–4024 |doi=10.1242/jeb.01267 |pmid=15498947 |doi-access=free|bibcode=2004JExpB.207.4015G }}</ref> အကြီးဆုံးဖြစ်သော ကျည်ဆံတူနာငါး (bullet tuna) သည် အရှည် {{cvt|50|cm|ft|disp=or}} အလေးချိန် {{cvt|1.8|kg|lb|0|disp=or}} အထိ ရှိပြီး အသေးဆုံးမှာ Atlantic bluefin tuna ဖြစ်ကာ အရှည် {{cvt|4.6|m|ft|0|disp=or}} အလေးချိန် {{cvt|684|kg|lb|0|disp=or} ရှိသည်။ တူနာငါး၊ မက်ကီရယ်ငါးမန်း (mackerel shark) တို့သည် ဘေးပတ်ဝန်းကျင်ရေ အပူချိန်ထက် ခန္ဓာကိုယ်အပူချိန်ကို ပိုမြင့်သည့်အနေအထားသို့ ထိန်းသိမ်းထားနိုင်သော မျိုးစိတ်များဖြစ်ကြသည်။ တူနာငါးများသည် ပြောင်လက်ချောမွေ့သော ခန္ဓာကိုယ်ကို ပိုင်ဆိုင်ထားသောကြောင့် ငါးလောကတွင် အမြန်ဆုံးရေကူးခတ်နိုင်သည့် ငါးများဖြစ်ကြကာ ဖျတ်လတ် တက်ကြွသော သားရဲကောင်များ ဖြစ်ကြသည်။ ဥပမာအားဖြင့် အဝါရောင်တောင်ပံရှိ တူနာငါးတမျိုးသည် {{cvt|75|km/h|mph}} အထိ ကူးခတ်နိုင်စွမ်း ရှိကြသည်။<ref>{{cite journal |last1=Walters |first1=Vladimir |last2=Fierstine |first2=Harry L. |title=Measurements of swimming speeds of yellowfin tuna and wahoo |url=https://digitalcommons.calpoly.edu/cgi/viewcontent.cgi?httpsredir=1&article=1001&context=bio_fac |journal=[[:en:Nature (journal)|Nature]] |date=April 1964<!-- fr Nature website --> |volume=202 |pages=208–209 }}</ref>{{rp | 209}} တူနာငါးများကို နွေးထွေးသော ပင်လယ်တွင် တွေ့ရှိရလေ့ရှိပြီး အသားငါးအတွက် စီးပွားဖြစ် ဖမ်းဆီးကြသည်။ တူနားငါးများကို အလွန်အကျွံ ဖမ်းဆီးမှုများကြောင့် အချို့သော တူနာငါးမျိုးစိတ်များသည် [[မျိုးသုဉ်းခြင်း|မျိုးသုဉ်းရန် အန္တရာယ်]] ကျရောက်လျက်ရှိသည်။ ==ကိုးကား== {{Reflist}} [[Category:စီးပွားဖြစ်ငါး]] s8l4sjgclrncg802z6j17pqqcelmnth 1052369 1052354 2026-09-11T15:49:58Z Dr Lotus Black 31011 1052369 wikitext text/x-wiki {{Automatic taxobox | fossil_range = [[:en:Ypresian]]-recent, {{Fossil range|56.0|0}}<ref>{{cite web |title=Tribe Thunnini Starks 1910 |url=https://paleobiodb.org/classic/checkTaxonInfo?taxon_no=352611&is_real_user=1 |website=The Paleobiology Database |access-date=20 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190121064857/https://paleobiodb.org/classic/checkTaxonInfo?taxon_no=352611&is_real_user=1 |archive-date=21 January 2019 }}</ref> | name = Tuna | image = tuna_assortment.png | image_caption = Tunas (from top): [[:en:albacore]], [[:en:Atlantic bluefin tuna|Atlantic bluefin]], [[:en:Skipjack tuna|skipjack]], [[:en:Yellowfin tuna|yellowfin]], [[:en:Bigeye tuna|bigeye]] | taxon = Thunnini | authority = [[:en:Edwin Chapin Starks|Starks]], 1910 | subdivision_ranks = Genera | subdivision = * ''[[:en:Allothunnus]]'': slender tunas * ''[[:en:Auxis]]'': frigate tunas * ''[[:en:Euthynnus]]'': little tunas * ''[[:en:Katsuwonus]]'': skipjack tunas * ''[[:en:Thunnus]]'': albacores, true tunas }} '''တူနာငါး''' (Tuna) သည် ရေငန်ငါးတမျိုးဖြစ်ပြီး [[မျိုးစု]] (၅) ခု၊ [[မျိုးစိတ်]]ပေါင်း ၁၅ ခုအထိ ရှိသည်။<ref name=Graham2004>{{cite journal|last1=Graham |first1=Jeffrey B. |last2=Dickson |first2=Kathryn A. |title=Tuna Comparative Physiology |journal=The Journal of Experimental Biology |year=2004 |volume=207 |issue=23 |pages=4015–4024 |doi=10.1242/jeb.01267 |pmid=15498947 |doi-access=free|bibcode=2004JExpB.207.4015G }}</ref> အကြီးဆုံးဖြစ်သော ကျည်ဆံတူနာငါး (bullet tuna) သည် အရှည် {{cvt|50|cm|ft|disp=or}} အလေးချိန် {{cvt|1.8|kg|lb|0|disp=or}} အထိ ရှိပြီး အသေးဆုံးမှာ Atlantic bluefin tuna ဖြစ်ကာ အရှည် {{cvt|4.6|m|ft|0|disp=or}} အလေးချိန် {{cvt|684|kg|lb|0|disp=or} ရှိသည်။ တူနာငါး၊ မက်ကီရယ်ငါးမန်း (mackerel shark) တို့သည် ဘေးပတ်ဝန်းကျင်ရေ အပူချိန်ထက် ခန္ဓာကိုယ်အပူချိန်ကို ပိုမြင့်သည့်အနေအထားသို့ ထိန်းသိမ်းထားနိုင်သော မျိုးစိတ်များဖြစ်ကြသည်။ တူနာငါးများသည် ပြောင်လက်ချောမွေ့သော ခန္ဓာကိုယ်ကို ပိုင်ဆိုင်ထားသောကြောင့် ငါးလောကတွင် အမြန်ဆုံးရေကူးခတ်နိုင်သည့် ငါးများဖြစ်ကြကာ ဖျတ်လတ် တက်ကြွသော သားရဲကောင်များ ဖြစ်ကြသည်။ ဥပမာအားဖြင့် အဝါရောင်တောင်ပံရှိ တူနာငါးတမျိုးသည် {{cvt|75|km/h|mph}} အထိ ကူးခတ်နိုင်စွမ်း ရှိကြသည်။<ref>{{cite journal |last1=Walters |first1=Vladimir |last2=Fierstine |first2=Harry L. |title=Measurements of swimming speeds of yellowfin tuna and wahoo |url=https://digitalcommons.calpoly.edu/cgi/viewcontent.cgi?httpsredir=1&article=1001&context=bio_fac |journal=[[:en:Nature (journal)|Nature]] |date=April 1964<!-- fr Nature website --> |volume=202 |pages=208–209 }}</ref>{{rp | 209}} တူနာငါးများကို နွေးထွေးသော ပင်လယ်တွင် တွေ့ရှိရလေ့ရှိပြီး အသားငါးအတွက် စီးပွားဖြစ် ဖမ်းဆီးကြသည်။ တူနားငါးများကို အလွန်အကျွံ ဖမ်းဆီးမှုများကြောင့် အချို့သော တူနာငါးမျိုးစိတ်များသည် [[မျိုးသုဉ်းခြင်း|မျိုးသုဉ်းရန် အန္တရာယ်]] ကျရောက်လျက်ရှိသည်။ ==မျိုးစိတ်များ== တူနာငါးတွင် အဓိကအားဖြင့် ဆူးတောင်ဝါ တူနာနှင့် ဆူးတောင်ပြာ တူနာဟူ၍ မျိုးစိတ် ၂ ခု ရှိသည်။ {{Clear}} :{{Tuna table/Header|''[[:en:Thunnus]]'', the true tunas}} {{Tuna table/Thunnus (Thunnus)}} {{Tuna table/Thunnus (Neothunnus)}} |} ==ကိုးကား== {{Reflist}} [[Category:စီးပွားဖြစ်ငါး]] jkfga1vbuuzqn2otgxhau92tivsb0hc 1052372 1052369 2026-09-11T15:56:25Z Dr Lotus Black 31011 1052372 wikitext text/x-wiki {{Automatic taxobox | fossil_range = [[:en:Ypresian]]-recent, {{Fossil range|56.0|0}}<ref>{{cite web |title=Tribe Thunnini Starks 1910 |url=https://paleobiodb.org/classic/checkTaxonInfo?taxon_no=352611&is_real_user=1 |website=The Paleobiology Database |access-date=20 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190121064857/https://paleobiodb.org/classic/checkTaxonInfo?taxon_no=352611&is_real_user=1 |archive-date=21 January 2019 }}</ref> | name = Tuna | image = tuna_assortment.png | image_caption = Tunas (from top): [[:en:albacore]], [[:en:Atlantic bluefin tuna|Atlantic bluefin]], [[:en:Skipjack tuna|skipjack]], [[:en:Yellowfin tuna|yellowfin]], [[:en:Bigeye tuna|bigeye]] | taxon = Thunnini | authority = [[:en:Edwin Chapin Starks|Starks]], 1910 | subdivision_ranks = Genera | subdivision = * ''[[:en:Allothunnus]]'': slender tunas * ''[[:en:Auxis]]'': frigate tunas * ''[[:en:Euthynnus]]'': little tunas * ''[[:en:Katsuwonus]]'': skipjack tunas * ''[[:en:Thunnus]]'': albacores, true tunas }} '''တူနာငါး''' (Tuna) သည် ရေငန်ငါးတမျိုးဖြစ်ပြီး [[မျိုးစု]] (၅) ခု၊ [[မျိုးစိတ်]]ပေါင်း ၁၅ ခုအထိ ရှိသည်။<ref name=Graham2004>{{cite journal|last1=Graham |first1=Jeffrey B. |last2=Dickson |first2=Kathryn A. |title=Tuna Comparative Physiology |journal=The Journal of Experimental Biology |year=2004 |volume=207 |issue=23 |pages=4015–4024 |doi=10.1242/jeb.01267 |pmid=15498947 |doi-access=free|bibcode=2004JExpB.207.4015G }}</ref> အကြီးဆုံးဖြစ်သော ကျည်ဆံတူနာငါး (bullet tuna) သည် အရှည် {{cvt|50|cm|ft|disp=or}} အလေးချိန် {{cvt|1.8|kg|lb|0|disp=or}} အထိ ရှိပြီး အသေးဆုံးမှာ Atlantic bluefin tuna ဖြစ်ကာ အရှည် {{cvt|4.6|m|ft|0|disp=or}} အလေးချိန် {{cvt|684|kg|lb|0|disp=or}} ရှိသည်။ တူနာငါး၊ မက်ကီရယ်ငါးမန်း (mackerel shark) တို့သည် ဘေးပတ်ဝန်းကျင်ရေ အပူချိန်ထက် ခန္ဓာကိုယ်အပူချိန်ကို ပိုမြင့်သည့်အနေအထားသို့ ထိန်းသိမ်းထားနိုင်သော မျိုးစိတ်များဖြစ်ကြသည်။ တူနာငါးများသည် ပြောင်လက်ချောမွေ့သော ခန္ဓာကိုယ်ကို ပိုင်ဆိုင်ထားသောကြောင့် ငါးလောကတွင် အမြန်ဆုံးရေကူးခတ်နိုင်သည့် ငါးများဖြစ်ကြကာ ဖျတ်လတ် တက်ကြွသော သားရဲကောင်များ ဖြစ်ကြသည်။ ဥပမာအားဖြင့် အဝါရောင်ဆူးတောင်ရှိ တူနာငါးတမျိုးသည် {{cvt|75|km/h|mph}} အထိ ကူးခတ်နိုင်စွမ်း ရှိကြသည်။<ref>{{cite journal |last1=Walters |first1=Vladimir |last2=Fierstine |first2=Harry L. |title=Measurements of swimming speeds of yellowfin tuna and wahoo |url=https://digitalcommons.calpoly.edu/cgi/viewcontent.cgi?httpsredir=1&article=1001&context=bio_fac |journal=[[:en:Nature (journal)|Nature]] |date=April 1964<!-- fr Nature website --> |volume=202 |pages=208–209 }}</ref>{{rp | 209}} တူနာငါးများကို နွေးထွေးသော ပင်လယ်တွင် တွေ့ရှိရလေ့ရှိပြီး အသားငါးအတွက် စီးပွားဖြစ် ဖမ်းဆီးကြသည်။ တူနားငါးများကို အလွန်အကျွံ ဖမ်းဆီးမှုများကြောင့် အချို့သော တူနာငါးမျိုးစိတ်များသည် [[မျိုးသုဉ်းခြင်း|မျိုးသုဉ်းရန် အန္တရာယ်]] ကျရောက်လျက်ရှိသည်။ ==မျိုးစိတ်များ== တူနာငါးတွင် အဓိကအားဖြင့် ဆူးတောင်ဝါ တူနာနှင့် ဆူးတောင်ပြာ တူနာဟူ၍ မျိုးစိတ် ၂ ခု ရှိသည်။ {{Clear}} :{{Tuna table/Header|''[[:en:Thunnus]]'', the true tunas}} {{Tuna table/Thunnus (Thunnus)}} {{Tuna table/Thunnus (Neothunnus)}} |} ==ကိုးကား== {{Reflist}} [[Category:စီးပွားဖြစ်ငါး]] ail5780dlizmdbbvcnkbdakf7wfq37t 10 291441 1052353 2026-09-11T13:46:43Z Dr Lotus Black 31011 "{{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=tribus |link=တူနာငါး|Thunnini |parent=Scombrinae |extinct= |refs={{ITIS |id=638252|taxon=Thunnini|accessdate=31 October 2012}} }}" အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1052353 wikitext text/x-wiki {{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=tribus |link=တူနာငါး|Thunnini |parent=Scombrinae |extinct= |refs={{ITIS |id=638252|taxon=Thunnini|accessdate=31 October 2012}} }} kqzr8s7mtw7hsrzmkdbakgwylamcs2i 10 291442 1052356 2026-09-11T15:18:31Z Dr Lotus Black 31011 ":{| class="wikitable" |- ! colspan="10"| {{{1}}} |- !style="width:10em" | ပုံ ! style="width:10em" | အများသုံးနာမည် ! style="width:11em" | သိပ္ပံနာမည် ! အများဆုံး<br />အလျား ! ယေဘုယျ<br />အလျား ! အများဆုံး<br />အလ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1052356 wikitext text/x-wiki :{| class="wikitable" |- ! colspan="10"| {{{1}}} |- !style="width:10em" | ပုံ ! style="width:10em" | အများသုံးနာမည် ! style="width:11em" | သိပ္ပံနာမည် ! အများဆုံး<br />အလျား ! ယေဘုယျ<br />အလျား ! အများဆုံး<br />အလေးချိန် ! အများဆုံး<br />သက်တမ်း ! [[:en:Trophic level|Trophic<br />level]] ! ရင်းမြစ် ! style="width:11em" | [[IUCN|IUCN status]]<noinclude> |}</noinclude> 3ngklh7xua74668hzzyrxbppahd3vsb 10 291443 1052358 2026-09-11T15:31:49Z Dr Lotus Black 31011 "<noinclude> {| class="wikitable" |- ! style="width:12em" |&nbsp; ! style="width:12em" | ! ! ! ! ! ! ! style="width:13em" | </noinclude>|- ! style="background-color: #FFFFB7; color:#000000;" colspan="10"| ''Thunnus ([[:en:Thunnus (Neothunnus)|Neothunnus]])'' – အဝါရောင်ဆူးတောင်ရှိ အုပ်..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1052358 wikitext text/x-wiki <noinclude> {| class="wikitable" |- ! style="width:12em" |&nbsp; ! style="width:12em" | ! ! ! ! ! ! ! style="width:13em" | </noinclude>|- ! style="background-color: #FFFFB7; color:#000000;" colspan="10"| ''Thunnus ([[:en:Thunnus (Neothunnus)|Neothunnus]])'' – အဝါရောင်ဆူးတောင်ရှိ အုပ်စု |- |[[File:Blackfin tuna, Duane Raver Jr.jpg|120px]] | [[:en:Blackfin tuna|ဆူးတောင်မည်း တူနာ]] | ''T. atlanticus''<br><small>([[:en:René-Primevère Lesson|Lesson]], 1831)</small> | style="text-align:right;"| {{convert|1.1|m|ft|abbr=on|disp=x| <br>(|)}} | style="text-align:right;"| {{convert|0.7|m|ft|abbr=on|disp=x| <br>(|)}} | style="text-align:right;"| {{convert|22.4|kg|lb|abbr=on|disp=x| <br>(|)}} | style="text-align:right;"| | style="text-align:center;"| ၄.၁၃ | style="text-align:center;"| <ref name=FBatlanticus>{{FishBase | genus = Thunnus | species = atlanticus | month = January | year = 2012}}</ref> | [[File:LC IUCN 3 1.svg|LC IUCN 3 1.svg]] <small>စိုးရိမ်ဖွယ်မရှိ</small><ref name=IUCNatlanticus>{{cite iucn |author1=Collette, B.B. |author2=Diemens, P. |year=2022 |url=https://www.iucnredlist.org/species/155276/46931209 |title=''Thunnus atlanticus'' |access-date=22 June 2026}}</ref> |- |[[File:Thunnus tonggol.jpg|120px]] | [[:en:Longtail tuna|အမြီးရှည် တူနာ]]၊ <br>northern bluefin tuna, <br>tongol tuna | ''T. tonggol''<br><small>([[:en:Pieter Bleeker|Bleeker]], 1851)</small> | style="text-align:right;"| {{convert|1.45|m|ft|abbr=on|disp=x| <br>(|)}} | style="text-align:right;"| {{convert|0.7|m|ft|abbr=on|disp=x| <br>(|)}} | style="text-align:right;"| {{convert|35.9|kg|lb|abbr=on|disp=x| <br>(|)}} | style="text-align:right;"| ၁၈ နှစ် | style="text-align:center;"| ၄.၅၀ | style="text-align:center;"| <ref name=FBtonggol>{{FishBase | genus = Thunnus | species = tonggol | month = January | year = 2012}}</ref><ref name=IUCNtonggol/> | [[File:DD IUCN 3 1.svg|DD IUCN 3 1.svg]] <small>အချက်အလက် မလုံလောက်</small><ref name=IUCNtonggol>{{cite iucn |author1=Collette, B.B. |author2=Griffiths, S. |year=2022 |url=https://www.iucnredlist.org/species/170351/48496004 |title=''Thunnus tonggol'' |access-date=22 June 2026}}</ref> |- |[[File:Thunnus albacares.png|120px]] | [[:en:Yellowfin tuna|ဆူးတောင်ဝါ တူနာ]] | ''T. albacares''<br><small>([[:en:Pierre Joseph Bonnaterre|Bonnaterre]], 1788)</small> :en: | style="text-align:right;"| {{convert|2.4|m|ft|abbr=on|disp=x| <br>(|)}} | style="text-align:right;"| {{convert|1.5|m|ft|abbr=on|disp=x| <br>(|)}} | style="text-align:right;"| {{convert|200|kg|lb|abbr=on|disp=x| <br>(|)}} | style="text-align:right;"| ၅–၉ နှစ် | style="text-align:center;"| ၄.၃၄ | style="text-align:center;"| <ref name=FBalbacares>{{FishBase | genus = Thunnus | species = albacares | month = January | year = 2012}}</ref><ref name=IUCNalbacares/> | [[File:LC IUCN 3 1.svg|LC IUCN 3 1.svg]] <small>စိုးရိမ်ဖွယ်မရှိ</small><ref name=IUCNalbacares>{{cite iucn |author1=Collette, B.B.|author2=Boustany, A.|author3=Fox, W.|author4= Graves, J.|author5=Juan Jorda, M. |author6=Restrepo, V.|year=2021 |url=https://www.iucnredlist.org/species/21857/46624561 |title=''Thunnus albacares'' |access-date=22 June 2026}}</ref> <!--| [[File:NT IUCN 3 1.svg|NT IUCN 3 1.svg]] <small>Near threatened</small><ref name=IUCNalbacares>{{cite iucn |author1=Collette B |display-authors=et al|year=2011 |url=https://www.iucnredlist.org/details/21857/0 |title=''Thunnus albacares'' |access-date=9 January 2015}}</ref>--> <noinclude>|} {{Reflist}} [[Category:တိရစ္ဆာန် တမ်းပလိတ်များ]] </noinclude> 8ua6b30oh7yyu19gc07yefm4edmryhx 10 291444 1052365 2026-09-11T15:44:57Z Dr Lotus Black 31011 "<noinclude> {| class="wikitable" |- ! style="width:12em" |&nbsp; ! style="width:12em" | ! ! ! ! ! ! ! style="width:13em" | </noinclude>|- ! style="background-color: #DDDDFF; color:#000000;" colspan="10"| ''Thunnus ([[:en:Thunnus (Thunnus)|Thunnus]])'' – ဆူးတောင်ပြာ အုပ်စု |- |File:Thunnus alalun..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1052365 wikitext text/x-wiki <noinclude> {| class="wikitable" |- ! style="width:12em" |&nbsp; ! style="width:12em" | ! ! ! ! ! ! ! style="width:13em" | </noinclude>|- ! style="background-color: #DDDDFF; color:#000000;" colspan="10"| ''Thunnus ([[:en:Thunnus (Thunnus)|Thunnus]])'' – ဆူးတောင်ပြာ အုပ်စု |- |[[File:Thunnus alalunga Ford.jpg|120px]] | [[:en:Albacore|Albacore tuna]] | ''T. alalunga''<br><small>([[:en:Pierre Joseph Bonnaterre|Bonnaterre]], 1788)</small> | style="text-align:right;"| {{convert|1.4|m|ft|abbr=on|disp=x| <br>(|)}} | style="text-align:right;"| {{convert|1.0|m|ft|abbr=on|disp=x| <br>(|)}} | style="text-align:right;"| {{convert|60.3|kg|lb|abbr=on|disp=x| <br>(|)}} | style="text-align:right;"| ၉–၁၃ နှစ် | style="text-align:center;"| ၄.၃၁ | style="text-align:center;"| <ref name=FBalalunga>{{FishBase | genus = Thunnus | species = alalunga | month = January | year = 2012}}</ref><ref name=IUCNalalunga/> | [[File:LC IUCN 3 1.svg|LC IUCN 3 1.svg]] <small>မစိုးရိမ်ရ</small><ref name=IUCNalalunga>{{cite iucn |author1=Collette, B. |display-authors=etal |year=2021 |url=https://www.iucnredlist.org/species/21856/46911332 |title=''Thunnus alalunga'' |access-date=29 March 2022}}</ref> <!--| [[File:NT IUCN 3 1.svg|NT IUCN 3 1.svg]] <small>စိုးရိမ်ရနီး</small><ref name=IUCNalalunga>{{cite iucn |author1=Collette B |display-authors=etal |year=2011 |url=https://www.iucnredlist.org/species/21856/0 |title=''Thunnus alalunga'' |access-date=9 January 2015}}</ref>--> |- |[[File:Thmac u0.gif|120px]] | [[:en:Southern bluefin tuna]] | ''T. maccoyii''<br><small>([[:en:François Louis Nompar de Caumat de Laporte Castelnau|Castelnau]], 1872)</small> | style="text-align:right;"| {{convert|2.45|m|ft|abbr=on|disp=x| <br>(|)}} | style="text-align:right;"| {{convert|1.6|m|ft|abbr=on|disp=x| <br>(|)}} | style="text-align:right;"| {{convert|260|kg|lb|abbr=on|disp=x| <br>(|)}} | style="text-align:right;"| ၂၀–၄၀ နှစ် | style="text-align:center;"| ၃.၉၃ | style="text-align:center;"| <ref name=FBmaccoyii>{{FishBase | genus = Thunnus | species = maccoyii | month = January | year = 2012}}</ref><ref name=IUCNmaccoyii/> | [[File:EN IUCN 3 1.svg|EN IUCN 3 1.svg]] <small>အန္တရာယ်ရှိ</small><ref name=IUCNmaccoyii>{{cite iucn |author1=Collette, B. |display-authors=etal |year=2021 |url=https://www.iucnredlist.org/species/21858/170082633 |title=''Thunnus maccoyii'' |access-date=29 March 2022}}</ref> <!--| [[File:CR IUCN 3 1.svg|CR IUCN 3 1.svg]] <small>အလွန်အန္တရာယ်ရှိ</small><ref name=IUCNmaccoyii>{{cite iucn |author1=Collette B |display-authors=etal |year=2011 |url=https://www.iucnredlist.org/details/21858/0 |title=''Thunnus maccoyii'' |access-date=9 January 2015}} "This species has been intensively fished since the early 1950s. Its generation length is conservatively estimated to be 12 years. Estimated spawning stock biomass has declined approximately 85% over the past 36 years (1973–2009) and there is no sign that the spawning stock is rebuilding. It is therefore listed as Critically Endangered. Implementation of effective conservation and management measures are urgently needed."</ref>--> |- |[[File:Thunnus obesus.png|120px]] | [[:en:Bigeye tuna]] | ''T. obesus''<br><small>(Lowe, 1839)</small> | style="text-align:right;"| {{convert|2.5|m|ft|abbr=on|disp=x| <br>(|)}} | style="text-align:right;"| {{convert|1.8|m|ft|abbr=on|disp=x| <br>(|)}} | style="text-align:right;"| {{convert|210|kg|lb|abbr=on|disp=x| <br>(|)}} | style="text-align:right;"| ၅–၁၆ နှစ် | style="text-align:center;"| ၄.၄၉ | style="text-align:center;"| <ref name=FBobesus>{{FishBase | genus = Thunnus | species = obesus | month = January | year = 2012}}</ref><ref name=IUCNobesus/> | [[File:VU IUCN 3 1.svg|VU IUCN 3 1.svg]] <small>စိုးရိမ်ရ</small><ref name=IUCNobesus>{{cite iucn |author1=Collette, B. |display-authors=et al|year=2021 |url=https://www.iucnredlist.org/species/21859/46912402 |title=''Thunnus obesus'' |access-date=29 March 2022}}</ref> <!--| [[File:VU IUCN 3 1.svg|VU IUCN 3 1.svg]] <small>စိုးရိမ်ရ</small><ref name=IUCNobesus>{{cite iucn |author1=Collette B |display-authors=et al|year=2011 |url=https://www.iucnredlist.org/details/21859/0 |title=''Thunnus obesus'' |access-date=9 January 2015}}</ref>--> |- |<span style="{{MirrorH}}">[[File:Bluefin tuna.jpg|120px]]</span> | [[:en:Pacific bluefin tuna]] | ''T. orientalis''<br><small>([[:en:Coenraad Jacob Temminck|Temminck]] & [[:en:Hermann Schlegel|Schlegel]], 1844)</small> | style="text-align:right;"| {{convert|3.0|m|ft|abbr=on|disp=x| <br>(|)}} | style="text-align:right;"| {{convert|2.0|m|ft|abbr=on|disp=x| <br>(|)}} | style="text-align:right;"| {{convert|450|kg|lb|abbr=on|disp=x| <br>(|)}} | style="text-align:right;"| ၁၅–၂၆ နှစ် | style="text-align:center;"| ၄.၂၁ | style="text-align:center;"| <ref name=FBorientalis>{{FishBase | genus = Thunnus | species = orientalis | month = January | year = 2012}}</ref><ref name=IUCNorientalis/> | [[File:NT IUCN 3 1.svg|NT IUCN 3 1.svg]] <small>အန္တရာယ်ကျလုနီး</small><ref name=IUCNorientalis>{{cite iucn |author1=Collette, B. |display-authors=etal|year=2021 |url=https://www.iucnredlist.org/species/170341/170087840|title=''Thunnus orientalis'' |access-date=29 March 2022}}</ref> <!--=| [[File:VU IUCN 3 1.svg|VU IUCN 3 1.svg]] <small>စိုးရိမ်ရ</small><ref name=IUCNorientalis>{{cite iucn |author1=Collette B |display-authors=etal|year=2014 |url=https://www.iucnredlist.org/details/170341/0|title=''Thunnus orientalis'' |access-date=9 January 2015}}</ref>--> |- |[[File:Bluefin-big.jpg|120px]] | [[:en:Atlantic bluefin tuna]] | ''T. thynnus''<br><small>([[ကားလ် လင်းနီးယပ်|Linnaeus]], [[:en:10th edition of Systema Naturae|1758]])</small> | style="text-align:right;"| {{convert|4.6|m|ft|abbr=on|disp=x| <br>(|)}} | style="text-align:right;"| {{convert|2.0|m|ft|abbr=on|disp=x| <br>(|)}} | style="text-align:right;"| {{convert|684|kg|lb|abbr=on|disp=x| <br>(|)}} | style="text-align:right;"| ၃၅–၅၀ နှစ် | style="text-align:center;"| ၄.၄၃ | style="text-align:center;"| <ref name=FBthynnus>{{FishBase | genus = Thunnus | species = thynnus | month = January | year = 2012}}</ref><ref name=IUCNthynnus/> | [[File:LC IUCN 3 1.svg|LC IUCN 3 1.svg]] <small>မစိုးရိမ်ရ</small><ref name=IUCNthynnus>{{cite iucn |author1=Collette, B. |display-authors=et al|year=2021 |url=https://www.iucnredlist.org/species/21860/46913402 |title=''Thunnus thynnus'' |access-date=9 January 2015}}</ref> <!--| [[File:EN IUCN 3 1.svg|EN IUCN 3 1.svg]] <small>အန္တရာယ်ရှိ</small><ref name=IUCNthynnus>{{cite iucn |author1=Collette B |display-authors=et al|year=2011 |url=https://www.iucnredlist.org/details/21860/0 |title=''Thunnus thynnus'' |access-date=9 January 2015}}</ref>--> <noinclude>|} {{Reflist}} [[Category:တိရစ္ဆာန် တမ်းပလိတ်များ]] </noinclude> o4movt9xpfl6al7x9wkvax8tgt3g2yx 0 291445 1052387 2026-09-11T16:13:16Z Mkant00 135890 "[[File:RTCalc.svg|thumb|300 px|right|[[ကိန်းစစ်]] [[ဖန်ရှင်]] <math>f</math> သည် အပိတ် အပိုင်းအခြားအစစ် <math>[a, b]</math> ပေါ်တွင် အဆက်မပြတ် ဖန်ရှင်|အဆက်မပြတ်ဖြစ်သော ဖန်ရ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1052387 wikitext text/x-wiki [[File:RTCalc.svg|thumb|300 px|right|[[ကိန်းစစ်]] [[ဖန်ရှင်]] <math>f</math> သည် အပိတ် အပိုင်းအခြားအစစ် <math>[a, b]</math> ပေါ်တွင် [[အဆက်မပြတ် ဖန်ရှင်|အဆက်မပြတ်ဖြစ်သော ဖန်ရှင်]]ဖြစ်ပြီး အဖွင့် အပိုင်းအခြား <math>(a, b)</math> ပေါ်တွင် [[ဆင်းသက်ချက်_(ဒစ်ဖရန်ရှယ်_ကဲကုလပ်)#ဆင်းသက်ချက်ရှာ၍ရနိုင်မှု_နှင့်_အဆက်မပြတ်ဖြစ်ခြင်း_(Differentiability_and_Continuity)|ဆင်းသက်ချက်ရှာ၍ရသော ဖန်ရှင်]]ဖြစ်သည်ဟု ဆိုပါစို့။ ထို့ပြင် <math>f(a) = f(b)</math> ဖြစ်ပါက <math>f'(c) = 0</math> ဖြစ်စေမည့် <math>c</math> တန်ဖိုးတစ်ခုသည် အဆိုပါ <math>(a, b)</math> ကြားတွင် တည်ရှိမည်ဖြစ်သည်။]] ကဲကုလပ် (calculus) နှင့် ကိန်းစစ် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသင်္ချာ (real analysis) ဘာသာရပ်များတွင် ရိုးလ်၏ သီအိုရမ် (Rolle's theorem) သို့မဟုတ် ရိုးလ်၏ အထောက်အကူပြု သီအိုရမ် (lemma) ဟုခေါ်သော အဆိုအရ ကွဲပြားသော အမှတ်နှစ်ခုတွင် တူညီသောတန်ဖိုးများ ရရှိသည့် ကိန်းစစ်တန်ဖိုးရှိ (real-valued) [[ဆင်းသက်ချက်_(ဒစ်ဖရန်ရှယ်_ကဲကုလပ်)#ဆင်းသက်ချက်ရှာ၍ရနိုင်မှု_နှင့်_အဆက်မပြတ်ဖြစ်ခြင်း_(Differentiability_and_Continuity)|ဆင်းသက်ချက်ရှာ၍ရသော ဖန်ရှင်]] (differentiable function) တစ်ခုသည် ၎င်းအမှတ်နှစ်ခုကြား တစ်နေရာရာတွင် ငြိမ်နေသော အမှတ် (stationary point) တစ်ခု မဖြစ်မနေ ရှိရမည်ဖြစ်သည်။ ဤငြိမ်နေသော အမှတ်ဆိုသည်မှာ ၎င်း၏ [[ဆင်းသက်ချက် (ဒစ်ဖရန်ရှယ် ကဲကုလပ်)|ဆင်းသက်ချက်]] (derivative) သုညဖြစ်သွားသော အမှတ်ဖြစ်သည်။ ဤသီအိုရမ်သည် ပျမ်းမျှတန်ဖိုး သီအိုရမ် (mean value theorem) ၏ အထူးအခြေအနေတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် ၎င်းကို ပျမ်းမျှတန်ဖိုး သီအိုရမ်ကို သက်သေပြရာတွင်လည်း အသုံးချသည်။ == ဖော်ပြချက် (Statement) == [[ကိန်းစစ်]] [[ဖန်ရှင်]] (real function) <math>f</math> တစ်ခုသည် အပိတ် အပိုင်းအခြားအစစ် (proper closed interval) <math>[a, b]</math> ပေါ်တွင် [[အဆက်မပြတ် ဖန်ရှင်|အဆက်မပြတ်ဖြစ်သော ဖန်ရှင်]] (continuous function) ဖြစ်ပြီး အဖွင့် အပိုင်းအခြား (open interval) <math>(a, b)</math> ပေါ်တွင် ဆင်းသက်ချက်ရှာ၍ရသည်ဟု ဆိုပါစို့။ ထို့ပြင် <math>f(a) = f(b)</math> ဖြစ်ပါက အဖွင့် အပိုင်းအခြား <math>(a, b)</math> အတွင်း၌ <math>f'(c) = 0</math> ဖြစ်စေမည့် <math>c</math> တန်ဖိုး အနည်းဆုံးတစ်ခု တည်ရှိသည်။ == သမိုင်းကြောင်း (History) == ဤသီအိုရမ်၏ အစောပိုင်းပုံစံတစ်ခုကို 12 ရာစုတွင် ဘာစကာရာ-၂ က ဖော်ပြခဲ့သည်။<ref>Encyclopedia Britannica (2026).</ref> ဤသီအိုရမ်ကို မီရှဲလ် ရိုးလ် အား အစွဲပြု၍ အမည်ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။ သူသည် 1691 ခုနှစ်တွင် [[ဒစ်ဖရန်ရှယ်]] ကဲကုလပ် (differential calculus) ကို အသုံးမပြုဘဲ [[ပိုလီနိုမီရယ်]] [[ဖန်ရှင်|ဖန်ရှင်များ]] (polynomial functions) အတွက်သာ မှန်ကန်သည့် ကန့်သတ်ပုံစံတစ်ခုကို သက်သေပြခဲ့သည်။ ခေတ်သစ် ပုံစံတကျ သက်သေပြချက် (formal proof) ကို 1823 ခုနှစ်တွင် ကော်ချီ က ပျမ်းမျှတန်ဖိုး သီအိုရမ်၏ အကျိုးဆက်သီအိုရမ် (corollary) အဖြစ် ပထမဆုံး ထုတ်ဝေခဲ့သည်။<ref>Besenyei (2012).</ref><ref>Cajori (1999), p. 224.</ref> == ဥပမာများနှင့် ချေပဥပမာများ (Examples and counterexamples) == *<math>r > 0</math> အတွက် <math>f:[-r,r]\to\mathbb{R}</math> ကို <math>f(x)=\sqrt{r^2 - x^2}</math> အဖြစ် သတ်မှတ်ပါ။ ၎င်း၏ [[ဖန်ရှင်#ဂရပ်များ_(Graphs)|ဂရပ်]] (graph) သည် အထက် စက်ဝိုင်းခြမ်းပုံ ဖြစ်သည်။ အဆိုပါဖန်ရှင်သည် <math>[-r, r]</math> ပေါ်တွင် [[အဆက်မပြတ် ဖန်ရှင်|အဆက်မပြတ်ဖြစ်ပြီး]] <math>(-r, r)</math> ပေါ်တွင် ဆင်းသက်ချက်ရှာ၍ရသည်။ သို့သော် ဒေါင်လိုက် ထိမျဉ်းများ (vertical tangents) ရှိနေခြင်းကြောင့် အစွန်းမှတ်များ (endpoints) ဖြစ်သော <math>-r</math> နှင့် <math>r</math> တို့တွင်မူ ဆင်းသက်ချက်ရှာ၍မရပေ။ <math>f(-r) = f(r)</math> ဖြစ်သောကြောင့် ရိုးလ်၏ သီအိုရမ်ကို အသုံးချနိုင်သည်။ ဤအချက်က ဆင်းသက်ချက်ရှာ၍ရနိုင်မှု (differentiability) သည် အဖွင့် အပိုင်းအခြားပေါ်တွင်သာ မဖြစ်မနေ လိုအပ်ကြောင်း ပြသနေသည်။ [[File:Absolute value.svg|thumb|300px|[[ပကတိတန်ဖိုး]] [[ဖန်ရှင်]]၏ ဂရပ်]] *[[ပကတိတန်ဖိုး]] [[ဖန်ရှင်]] (absolute value function) <math>f(x) = |x|,\quad x \in [-1, 1]</math> ကို စဉ်းစားကြည့်ပါ။ ယင်းဖန်ရှင်သည် [[အဆက်မပြတ် ဖန်ရှင်|အဆက်မပြတ်ဖြစ်သည့်အပြင်]] <math>f(-1) = f(1)</math> ကိုလည်း ပြည့်စုံစေသည်။ သို့သော် <math>f'(c) = 0</math> ဖြစ်စေမည့် <math>c \in (-1, 1)</math> ဟူ၍ မရှိပေ။ ဖန်ရှင် <math>f</math> သည် အတွင်းပိုင်းအမှတ် (interior point) <math>x = 0</math> တွင် ဆင်းသက်ချက်ရှာ၍မရသောကြောင့် ဤသီအိုရမ် မှန်ကန်မှုမရှိခြင်း ဖြစ်သည်။ *အပိုင်းအခြားတစ်ခု၏ နေရာတိုင်းတွင် သုညဖြစ်သော [[ဆင်းသက်ချက် (ဒစ်ဖရန်ရှယ် ကဲကုလပ်)|ဆင်းသက်ချက်]]ရှိသည့် ဆင်းသက်ချက်ရှာ၍ရသော [[ဖန်ရှင်]]တစ်ခုသည် ကိန်းသေ (constant) ဖြစ်ရမည်ဟု ရိုးလ်၏ သီအိုရမ်က ညွှန်းဆိုပြသသည်။ ဖန်ရှင် <math>f</math> ဆင်းသက်ချက်ရှာ၍ရသော အပိုင်းအခြားအတွင်းရှိ ကွဲပြားသော <math>x_1 < x_2</math> တန်ဖိုးတိုင်းအတွက် အောက်ပါအတိုင်း သတ်မှတ်ပါ။ <math display=block>g(x)=f(x)-f(x_1)-\frac{f(x_2)-f(x_1)}{x_2-x_1}(x-x_1)</math> နေရာတိုင်းတွင် <math>f'(x) = 0</math> ဖြစ်သောကြောင့် <math>g'(x) = -\frac{f(x_2)-f(x_1)}{x_2-x_1}</math> ရရှိသည်။ <math>g(x_1) = g(x_2) = 0</math> ဖြစ်သည့်အတွက် <math>g'(c) = 0</math> ဖြစ်စေမည့် <math>c \in (x_1,x_2)</math> တစ်ခုရှိကြောင်း ရိုးလ်၏ သီအိုရမ်က အာမခံချက်ပေးသည်။ ထို့ကြောင့် <math>f(x_1) = f(x_2)</math> ဖြစ်လာပြီး ဖန်ရှင် <math>f</math> သည် ကိန်းသေဖြစ်ကြောင်း သက်သေပြနိုင်သည်။ === အရင်းအမြစ်စု၏ ပြည့်စုံမှုအတွက် လိုအပ်ချက် (Requirement for completeness of domain) === ရိုးလ်၏ သီအိုရမ်သည် [[ကိန်းစစ်|ကိန်းစစ်များ]] (real numbers) ၏ ပြည့်စုံမှု (completeness) အပေါ်တွင် မှီခိုနေသည်။ ပြည့်စုံမှုမရှိဘဲ သိပ်သည်းစွာ [[အစဉ်ကျသော ဖီးလ်ဒ်]] (densely ordered field) တစ်ခုအပေါ်တွင်မူ ဤသီအိုရမ် မှန်ကန်မှုမရှိပေ။ ဥပမာအားဖြင့် <math>f(x)=(x^{2}-2)^{2}</math> ဟု သတ်မှတ်ထားသော [[ဖန်ရှင်]] <math>f:\mathbb{Q}\to\mathbb{Q}</math> သည် [[အတိပြကိန်း|ရာရှင်နယ်ကိန်းများ]] (rational numbers) အစု <math>\mathbb{Q}</math> ပေါ်တွင် [[အဆက်မပြတ် ဖန်ရှင်|အဆက်မပြတ်ဖြစ်ပြီး]] ဆင်းသက်ချက်ရှာ၍ရသည်။ ထို့ပြင် <math>f(0)=f(2)=4</math> ဖြစ်သည်။ သို့ရာတွင် ကိန်းရင်း (root) <math>\sqrt{2}</math> သည် [[အီရာရှင်နယ်ကိန်း]] (irrational number) ဖြစ်နေသောကြောင့် <math>f'(x)=0</math> ဖြစ်စေမည့် <math>x \in (0,2)\cap\mathbb{Q}</math> တစ်ခုမျှ တည်ရှိမနေပေ။ == ယေဘုယျပြုထားခြင်း (Generalization) == <math>[a, b]</math> ပေါ်ရှိ [[အဆက်မပြတ် ဖန်ရှင်|အဆက်မပြတ်]] [[ကိန်းစစ်|ကိန်းစစ်တန်ဖိုးရှိ]] [[ဖန်ရှင်]] <math>f</math> တစ်ခုသည် <math>f(a) = f(b)</math> ကို ပြည့်စုံစေသည်ဟု ဆိုပါစို့။ ထို့ပြင် <math>x \in (a, b)</math> တိုင်းအတွက် အောက်ပါ ညာဘက်မှ [[စုဆုံမှတ်]] နှင့် ဘယ်ဘက်မှ စုဆုံမှတ်များ (right- and left-hand limits) သည် <math display="block">f'(x^+):=\lim_{h \to 0^+}\frac{f(x+h)-f(x)}{h} \quad\text{and}\quad f'(x^-):=\lim_{h \to 0^-}\frac{f(x+h)-f(x)}{h}</math> တိုးချဲ့ထားသော ကိန်းစစ်မျဉ်း (extended real line) <math>[-\infty, \infty]</math> အတွင်း တည်ရှိနေသည်ဟု ဆိုပါစို့။ ထိုသို့ဖြစ်လျှင် စုဆုံမှတ် (limit) တစ်ခုသည် <math>\ge 0</math> ဖြစ်ပြီး အခြားစုဆုံမှတ်တစ်ခုသည် <math>\le 0</math> ဖြစ်စေမည့် <math>c \in (a, b)</math> တစ်ခု တည်ရှိမည်ဖြစ်သည်။ အကယ်၍ ထိုစုဆုံမှတ်နှစ်ခု တူညီနေပါက ၎င်း၏ [[ဆင်းသက်ချက် (ဒစ်ဖရန်ရှယ် ကဲကုလပ်)|ဆင်းသက်ချက်]] တည်ရှိမည်ဖြစ်ပြီး <math>f'(c) = 0</math> ရရှိမည်ဖြစ်သည်။ === မှတ်ချက် === * အကယ်၍ [[ဖန်ရှင်]] <math>f</math> သည် ခုံးသော (convex) သို့မဟုတ် ခွက်သော (concave) ဖန်ရှင်ဖြစ်ပါက ဤစုဆုံမှတ်များသည် တည်ရှိပြီး ၎င်းတို့သည် [[ကိန်းစစ်|ကိန်းစစ်များ]] ဖြစ်ကြသည်။ * တစ်ဖက်သတ် ဆင်းသက်ချက်များ (one-sided derivatives) သည် အစဉ်လိုက် တိုးသော (monotonically increasing) အခြေအနေတွင် ဖန်ရှင်တစ်ခု၏ ခုံးခြင်းသဘာဝကို သက်သေပြရန် ဤယေဘုယျပုံစံက လုံလောက်မှုရှိသည်။ ၎င်းကို အောက်ပါအတိုင်း ရေးသားနိုင်သည်။<ref>Artin (1964), pp. 3–4.</ref> <math display="block">f'(x^-) \le f'(x^+) \le f'(y^-),\quad x < y.</math> == ယေဘုယျပုံစံ၏ သက်သေပြချက် (Proof of the generalized version) == အစွန်းရောက်တန်ဖိုး သီအိုရမ် (extreme value theorem) အရ [[အဆက်မပြတ် ဖန်ရှင်]] <math>f</math> သည် <math>[a, b]</math> ပေါ်တွင် ၎င်း၏ အကြီးဆုံးတန်ဖိုး (maximum) နှင့် အငယ်ဆုံးတန်ဖိုး (minimum) တို့ကို ရရှိသည်။ အကယ်၍ ၎င်းတန်ဖိုးနှစ်ခုစလုံးသည် အစွန်းမှတ်များ၌ ဖြစ်ပေါ်ပါက <math>f</math> သည် ကိန်းသေ [[ဖန်ရှင်]]ဖြစ်သွားပြီး နေရာတိုင်းတွင် <math>f'(x) = 0</math> ဖြစ်မည်ဖြစ်သည်။ ထိုသို့မဟုတ်ပါက အကြီးဆုံးတန်ဖိုးသည် အတွင်းပိုင်းအမှတ် <math>c \in (a, b)</math> တစ်ခု၌ ရှိသည်ဟု ယူဆပါ။ ဤသက်သေပြချက်သည် ဖန်ရှင် <math>-f</math> ၏ အငယ်ဆုံးတန်ဖိုးအတွက်လည်း အလားတူပင် ဖြစ်သည်။ သေးငယ်သော <math>h > 0</math> တန်ဖိုးများအတွက် <math>f(c+h) \le f(c)</math> ရရှိသည်။ ထို့ကြောင့် <math>\frac{f(c+h)-f(c)}{h} \le 0</math> ဖြစ်ပြီး <math>f'(c^+) \le 0</math> ကို ရရှိစေသည်။ ပြောင်းပြန်အားဖြင့် <math>h < 0</math> ဖြစ်သောအခါ ပိုင်းခြေ (denominator) သည် [[အနုတ်ကိန်း]] (negative number) ဖြစ်သွားသောကြောင့် <math>\frac{f(c+h)-f(c)}{h} \ge 0</math> ကို ရရှိစေပြီး <math>f'(c^-) \ge 0</math> ဖြစ်လာသည်။ ထို့ကြောင့် [[စုဆုံမှတ်|စုဆုံမှတ်များ]]သည် ဆန့်ကျင်ဘက် လက္ခဏာများ ရှိကြသည်။ == ပိုမိုမြင့်မားသောအဆင့် ဆင်းသက်ချက်များအတွက် ယေဘုယျပြုထားခြင်း (Generalization to higher derivatives) == [[ဖန်ရှင်]] <math>f</math> ကို <math>[a, b]</math> ပေါ်တွင် <math>n - 1</math> ကြိမ် အဆက်မပြတ် ဆင်းသက်ချက်ရှာ၍ရနိုင်သည်ဟု ယူဆပါ။ ထို့ပြင် ၎င်း၏ <math>n</math> ကြိမ်မြောက် [[ဆင်းသက်ချက် (ဒစ်ဖရန်ရှယ် ကဲကုလပ်)|ဆင်းသက်ချက်]] <math>f^{(n)}</math> သည် <math>(a, b)</math> ပေါ်တွင် တည်ရှိသည်ဟု ထားပါ။ အကယ်၍ 1 မှ <math>n</math> အထိ <math>k</math> တန်ဖိုးတိုင်းအတွက် <math>f(a_k) = f(b_k)</math> ဖြစ်စေမည့် အပိုင်းအခြား <math>n</math> ခု ဖြစ်သော <math>a_1 < b_1 \le a_2 < b_2 \le \dots \le a_n < b_n</math> တို့သည် <math>[a, b]</math> အတွင်း တည်ရှိနေပါက <math>f^{(n)}(c) = 0</math> ဖြစ်စေမည့် <math>c \in (a, b)</math> တစ်ခု တည်ရှိမည်ဖြစ်သည်။ [[File:Rolle Generale.svg|thumb|290x290px|အနီရောင်မျဉ်းကွေးသည် <math>[-3, 2]</math> အပိုင်းအခြားအတွင်း ကိန်းရင်းအဖြေ 3 ခုရှိသော ဖန်ရှင်တစ်ခု၏ ဂရပ်ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် အစိမ်းရောင်ဖြင့် ပြသထားသော ၎င်း၏ ဒုတိယ [[ဆင်းသက်ချက် (ဒစ်ဖရန်ရှယ် ကဲကုလပ်)|ဆင်းသက်ချက်]] (second derivative) သည်လည်း ယင်းအပိုင်းအခြားအတွင်း၌ပင် ကိန်းရင်းအဖြေတစ်ခု ရှိနေသည်။]] အထူးသဖြင့် <math>n - 1</math> ကြိမ် အဆက်မပြတ် ဆင်းသက်ချက်ရှာ၍ရသော ဖန်ရှင်တစ်ခုတွင် ကိန်းရင်း <math>n</math> ခု ရှိနေပါက ယင်း၏ ဆင်းသက်ချက် <math>f^{(n - 1)}</math> သုညဖြစ်သွားသော အတွင်းပိုင်းအမှတ်တစ်ခု မဖြစ်မနေ ရှိနေမည်ဖြစ်သည်။ === သက်သေပြချက် (Proof) === ဤအဆိုကို သင်္ချာဆိုင်ရာ ဆင့်ကဲသက်သေပြနည်း (mathematical induction) ဖြင့် သက်သေပြနိုင်သည်။ <math>n = 1</math> ဖြစ်သည့် အခြေအနေသည် စံပြုထားသော ရိုးလ်၏ သီအိုရမ်ပင် ဖြစ်သည်။ ယခု ဤအဆိုသည် <math>n - 1</math> အတွက် မှန်ကန်သည်ဟု မှတ်ယူပါစို့။ ၎င်းအပိုင်းအခြား <math>n</math> ခုအပေါ် စံပြုထားသော ရိုးလ်၏ သီအိုရမ်ကို အသုံးချလိုက်ပါက <math>f'(c_k) = 0</math> ဖြစ်စေမည့် အမှတ် <math>n</math> ခု ဖြစ်သော <math>c_1 < \dots < c_n</math> တို့ကို ရရှိမည်ဖြစ်သည်။ ယင်းက အစွန်းမှတ်များ၌ <math>f'</math> သုညဖြစ်သွားသည့် အပိတ် အပိုင်းအခြား <math>n - 1</math> ခုကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ ဤ <math>f'</math> အပေါ်သို့ ဆင့်ကဲသက်သေပြနည်းဆိုင်ရာ ယူဆချက် (inductive hypothesis) ကို အသုံးချလိုက်သောအခါ ၎င်း၏ <math>n - 1</math> ကြိမ်မြောက် [[ဆင်းသက်ချက် (ဒစ်ဖရန်ရှယ် ကဲကုလပ်)|ဆင်းသက်ချက်]]သည် တစ်နည်းအားဖြင့် <math>f^{(n)}</math> သည် တစ်ခုသော အမှတ် <math>c</math> ၌ သုညဖြစ်ရမည် ဖြစ်သည်။ == အခြား ဖီးလ်ဒ်များသို့ ယေဘုယျပြုထားခြင်းများ (Generalizations to other fields) == ရိုးလ်၏ သီအိုရမ်သည် [[အစဉ်ကျသော ဖီးလ်ဒ်]] (ordered field) တစ်ခု လိုအပ်ပြီး အခြား [[ဖီးလ်ဒ်|ဖီးလ်ဒ်များ]] (fields) ဆီသို့ တိကျစွာ ယေဘုယျပြု၍ မရနိုင်ပေ။ သို့သော် ၎င်းနှင့်ဆက်စပ်နေသော အကျိုးဆက်သီအိုရမ်တစ်ခုကတော့ ယေဘုယျပြုနိုင်သည်။ ဖီးလ်ဒ်တစ်ခုအပေါ်တွင် အပြည့်အဝ ဆခွဲကိန်းခွဲ၍ရသော (factors completely) [[ပိုလီနိုမီရယ်]]တိုင်းအတွက် ၎င်း၏[[ဆင်းသက်ချက် (ဒစ်ဖရန်ရှယ် ကဲကုလပ်)|ဆင်းသက်ချက်]]ကိုလည်း အပြည့်အဝ ဆခွဲကိန်းခွဲ၍ရနိုင်ပါက ယင်းဖီးလ်ဒ်တွင် ရိုးလ်၏ ဂုဏ်သတ္တိ (Rolle's property) ရှိသည်ဟု သတ်မှတ်သည်။<ref>Brown, Craven & Pelling (1986), pp. 66–78.</ref> မည်သည့် အက္ခရာသင်္ချာဆိုင်ရာ အပိတ်ဖြစ်သော ဖီးလ်ဒ် (algebraically closed field) မဆို ရိုးလ်၏ ဂုဏ်သတ္တိကို ပိုင်ဆိုင်ကြသည်။ ဥပမာအားဖြင့် [[ကိန်းထွေး|ကိန်းထွေးများ]] (complex numbers) ကို ကြည့်နိုင်သည်။ [[အတိပြကိန်း|ရာရှင်နယ်ကိန်းများ]]တွင်မူ ထိုဂုဏ်သတ္တိ မရှိပေ။ ဥပမာအားဖြင့် <math>x^3 - x = x(x - 1)(x + 1)</math> သည် <math>\mathbb{Q}</math> အပေါ်တွင် ဆခွဲကိန်းခွဲ၍ရသော်လည်း ၎င်း၏ ဆင်းသက်ချက်ဖြစ်သော <math>3x^2 - 1</math> မှာမူ ဆခွဲကိန်းခွဲ၍ မရနိုင်ပေ။ [[အဆုံးရှိ ဖီးလ်ဒ်|အဆုံးရှိ ဖီးလ်ဒ်များ]] (finite fields) အနက်မှ <math>\mathbf{F}_2</math> နှင့် <math>\mathbf{F}_4</math> တို့တွင်သာ ရိုးလ်၏ ဂုဏ်သတ္တိ ရှိကြသည်။<ref>Kaplansky (1972).</ref><ref>Craven & Csordas (1977), pp. 801–817.</ref><ref>Ballantine & Roberts (2002), pp. 72–74.</ref> == ကိုးကား == * {{Citation |last=Artin |first=Emil |author-link=Emil Artin |translator-first=Michael |translator-last=Butler |title=The Gamma Function |orig-year=1931 |date=1964 |publication-place=New York |publisher=Holt, Rinehart and Winston |at=pp. 3–4}} * {{Citation |last1=Ballantine |first1=C. |last2=Roberts |first2=J. |title=A Simple Proof of Rolle's Theorem for Finite Fields |journal=The American Mathematical Monthly |volume=109 |issue=1 |date=January 2002 |at=pp. 72–74 |doi=10.2307/2695770 |jstor=2695770 |publisher=Mathematical Association of America}} * {{Citation |last=Besenyei |first=Ádám |title=A brief history of the mean value theorem |date=2012-09-17 |url=http://abesenyei.web.elte.hu/publications/meanvalue.pdf |type=Presentation}} * {{Citation |last1=Brown |first1=Ron |last2=Craven |first2=Thomas C. |last3=Pelling |first3=M. J. |title=Ordered fields satisfying Rolle's theorem |journal=Illinois J. Math. |volume=30 |issue=1 |date=1986 |at=pp. 66–78}} * {{Citation |last=Cajori |first=Florian |author-link=Florian Cajori |title=A History of Mathematics |date=1999 |publication-place=Providence, RI |publisher=American Mathematical Soc. |isbn=978-0-8218-2102-2 |url=https://books.google.com/books?id=mGJRjIC9fZgC&pg=RA1-PA119-IA5 |at=p. 224}} * {{Citation |last1=Craven |first1=Thomas |last2=Csordas |first2=George |title=Multiplier sequences for fields |journal=Illinois J. Math. |volume=21 |issue=4 |date=1977 |at=pp. 801–817 |url=https://projecteuclid.org/euclid.ijm/1256048929 |doi=10.1215/ijm/1256048929}} * {{Citation |title=Rolle's theorem |encyclopedia=Encyclopedia Britannica |publisher=Encyclopædia Britannica, Inc. |url=https://www.britannica.com/science/Rolles-theorem |access-date=2026-09-11}} * {{Citation |last=Kaplansky |first=Irving |author-link=Irving Kaplansky |title=Fields and Rings |edition=2nd |publication-place=Chicago |publisher=University of Chicago Press |date=1972 |isbn=978-0-226-42451-4}} [[Category:ကဲကုလပ်]] rr60tv3zzplv5hv9mntqn6oi5ikdw2v 3 291446 1052398 2026-09-11T18:09:02Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1052398 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &#126;2026-49192-66 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၈:၀၉၊ ၁၁ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၆ (UTC) scv2s2zmfp778hv84wm02hxr0jzc83g 0 291447 1052400 2026-09-11T19:49:50Z Mkant00 135890 "ကဲကုလပ် (calculus) နှင့် ကိန်းစစ် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသင်္ချာ (real analysis) တို့တွင် ပျမ်းမျှတန်ဖိုး သီအိုရမ် (mean value theorem) သို့မဟုတ် လာဂေါင့်၏ ပျမ်..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1052400 wikitext text/x-wiki ကဲကုလပ် (calculus) နှင့် ကိန်းစစ် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသင်္ချာ (real analysis) တို့တွင် ပျမ်းမျှတန်ဖိုး သီအိုရမ် (mean value theorem) သို့မဟုတ် လာဂေါင့်၏ ပျမ်းမျှတန်ဖိုး သီအိုရမ် (Lagrange's mean value theorem) သည် ကိန်းစစ်တန်ဖိုးရှိ [[ဖန်ရှင်]] (real-valued function) တစ်ခုက အပိတ် အပိုင်းအခြား (closed interval) <math>[a,b]</math> ပေါ်တွင် [[အဆက်မပြတ် ဖန်ရှင်|အဆက်မပြတ်ဖြစ်သော]] (continuous) ဖန်ရှင်ဖြစ်ပြီး <math>a<b</math> ဖြစ်ကာ အတွင်းပိုင်း <math>(a,b)</math> ပေါ်တွင် [[ဆင်းသက်ချက် (ဒစ်ဖရန်ရှယ် ကဲကုလပ်)|ဆင်းသက်ချက်]]ရှာ၍ရသော (differentiable) ဖန်ရှင်ဖြစ်ပါက ထိုဖန်ရှင်၏ ဆင်းသက်ချက် (derivative) သည် အပိုင်းအခြားတစ်ခုလုံးအပေါ်ရှိ ဖန်ရှင်၏ ပျမ်းမျှ ပြောင်းလဲနှုန်း (average rate of change) နှင့် ညီမျှသည့် အမှတ်တစ်မှတ်အနည်းဆုံး <math>(a,b)</math> အတွင်း တည်ရှိကြောင်း ဖော်ပြသည်။ ဂျီဩမေတြီအရ ဤသည်မှာ [[ဖန်ရှင်#ဂရပ်များ_(Graphs)|ဂရပ်]]၏ ထိမျဉ်း (tangent line) သည် အပိုင်းအခြား၏ အစွန်းမှတ်များ (endpoints) ကို ဖြတ်သန်းသွားသော ဖြတ်မျဉ်း (secant line) နှင့် ပြိုင်တူဖြစ်သည့် အမှတ်တစ်မှတ် ရှိနေသည်ဟု ဆိုလိုသည်။ == သမိုင်းကြောင်း (History) == [[ပိုလီနိုမီရယ်|ပိုလီနိုမီရယ်များ]] (polynomials) အတွက် ကန့်သတ်ထားသော သီအိုရမ်ပုံစံတစ်ခုကို 1691 ခုနှစ်တွင် မီရှဲလ် ရိုးလ် က သက်သေပြခဲ့သည်။ ယင်းကို [[ရိုးလ်၏ သီအိုရမ်]] (Rolle's theorem) ဟု ခေါ်သည်။ ပျမ်းမျှတန်ဖိုး သီအိုရမ်ကို ယနေ့ခေတ်သုံးပုံစံဖြင့် အော်ဂက်စတင် လူဝီ ကော်ချီ က 1823 ခုနှစ်တွင် ဖော်ပြပြီး သက်သေပြခဲ့သည်။<ref>Besenyei (2012).</ref> == ဖော်ပြချက် (Statement) == [[File:Mittelwertsatz3 c version.svg|thumb|[[ဖန်ရှင်]] <math>f</math> သည် အမှတ် <math>c\in(a,b)</math> ရှိ [[ဆင်းသက်ချက် (ဒစ်ဖရန်ရှယ် ကဲကုလပ်)|ဆင်းသက်ချက်]]အဖြစ် <math>a</math> နှင့် <math>b</math> ကြားရှိ ဖြတ်မျဉ်း၏ စောင်းကိန်း (slope) ကို ရရှိသည်။]] [[File:Mittelwertsatz6.svg|thumb|ဖြတ်မျဉ်းနှင့် ပြိုင်တူဖြစ်သော ထိမျဉ်းများစွာ ရှိနိုင်ခြေလည်း ရှိသည်။]] <math>f:[a,b]\to\R</math> သည် အပိတ် အပိုင်းအခြား <math>[a,b]</math> ပေါ်တွင် [[အဆက်မပြတ် ဖန်ရှင်]] (continuous function) ဖြစ်ပြီး <math>a < b</math> ဖြစ်သည့် အဖွင့် အပိုင်းအခြား (open interval) <math>(a,b)</math> ပေါ်တွင် ဆင်းသက်ချက်ရှာ၍ရသော ဖန်ရှင်ဖြစ်သည်ဟု ဆိုပါစို့။ ထိုအခါ အောက်ပါအခြေအနေကို ပြည့်စုံစေမည့် <math>c</math> တစ်ခုသည် <math>(a,b)</math> အတွင်း တည်ရှိသည်။<ref>Rudin (1976), p. 108.</ref> :<math>f'(c)=\frac{f(b)-f(a)}{b-a}</math> ပျမ်းမျှတန်ဖိုး သီအိုရမ်သည် [[ရိုးလ်၏ သီအိုရမ်]]ကို ယေဘုယျပြုထားခြင်း (generalization) ဖြစ်သည်။ ရိုးလ်၏ သီအိုရမ်က <math>f(a)=f(b)</math> ဟု ယူဆထားသောကြောင့် အထက်ပါ [[ညီမျှခြင်း]]၏ ညာဘက်ခြမ်းသည် သုညဖြစ်သွားသည်။ <math>f</math> သည် <math>[a,b]</math> ပေါ်တွင် အဆက်မပြတ်ဖြစ်ပြီး [[စုဆုံမှတ်]] (limit) :<math>\lim_{h\to 0}\frac{f(x+h)-f(x)}{h}</math> သည် <math>(a,b)</math> အတွင်းရှိ <math>x</math> အားလုံးအတွက် အဆုံးရှိကိန်း (finite number) သို့မဟုတ် <math>\pm\infty</math> အဖြစ် တည်ရှိသည်ဟုသာ ယူဆလျှင်ပင် ဤသီအိုရမ်သည် မှန်ကန်နေဆဲဖြစ်သည်။ ဤပုံစံကို အသုံးချနိုင်သည့် ဥပမာတစ်ခုမှာ သုံးထပ်ကိန်းရင်း ဖန်ရှင် (cube root function) <math>x \mapsto x^{1/3}</math> ဖြစ်သည်။ ၎င်း၏ ဆင်းသက်ချက်သည် မူလနေရာတွင် [[အနန္တ]]သို့ ချဉ်းကပ်သွားသည်။ === သက်သေပြချက် (Proof) === ဖော်ပြချက် <math>\frac{f(b)-f(a)}{b-a}</math> သည် အမှတ် <math>(a,f(a))</math> နှင့် <math>(b,f(b))</math> ကြားရှိ လေးကြိုး (chord) ၏ စောင်းကိန်းကို ပေးသည်။ <math>g(x)=f(x)-rx</math> ဟု သတ်မှတ်ပါ။ <math>g</math> သည် [[ရိုးလ်၏ သီအိုရမ်]]ဆိုင်ရာ အခြေအနေများနှင့် ကိုက်ညီစေရန် <math>r</math> ကို ရွေးချယ်ရမည်။ :<math>g(a)=g(b) \iff f(a)-ra=f(b)-rb \iff r=\frac{f(b)-f(a)}{b-a}</math> <math>g</math> သည် [[ဆင်းသက်ချက် (ဒစ်ဖရန်ရှယ် ကဲကုလပ်)|ဆင်းသက်ချက်]]ရှာ၍ရသောကြောင့် ရိုးလ်၏ သီအိုရမ်အရ <math>g'(c)=0</math> ဖြစ်စေမည့် <math>c \in (a,b)</math> တစ်ခု တည်ရှိသည်။ <math>g'(x)=f'(x)-r</math> ဖြစ်သောကြောင့် အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်လာသည်။ :<math>g'(c) = f'(c) - r = 0 \Rightarrow f'(c) = r = \frac{f(b)-f(a)}{b-a}</math> == သက်ရောက်မှုများ (Implications) == '''သီအိုရမ် 1 -''' အပိုင်းအခြား <math>I</math> ပေါ်တွင် သတ်မှတ်ထားသော [[အဆက်မပြတ် ဖန်ရှင်|အဆက်မပြတ်]] [[ကိန်းစစ်]]တန်ဖိုးရှိ [[ဖန်ရှင်]] <math>f</math> တစ်ခုသည် အတွင်းပိုင်းအမှတ်တိုင်း၌ သုညဖြစ်သော [[ဆင်းသက်ချက် (ဒစ်ဖရန်ရှယ် ကဲကုလပ်)|ဆင်းသက်ချက်]]ရှိပါက ထိုဖန်ရှင် <math>f</math> သည် <math>I</math> ပေါ်တွင် ကိန်းသေ (constant) ဖြစ်သည်။ '''[[သင်္ချာဆိုင်ရာ သက်သေပြခြင်း|သက်သေပြချက်]] -''' <math>a < b</math> ဖြစ်သည့် <math>a, b \in I</math> အမှတ်နှစ်ခုကို ရွေးချယ်ပါ။ <math>[a, b]</math> ပေါ်ရှိ <math>f</math> တွင် ပျမ်းမျှတန်ဖိုး သီအိုရမ်ကို အသုံးချသောအခါ <math>0=f'(c)=\frac{f(b)-f(a)}{b-a}</math> ဖြစ်စေမည့် <math>c \in (a, b)</math> ကို ရရှိပြီး ၎င်းက <math>f(a) = f(b)</math> ဖြစ်ကြောင်း သက်ရောက်စေသည်။ ထို့ကြောင့် <math>f</math> သည် ကိန်းသေဖြစ်သည်။ '''သီအိုရမ် 2 -''' အပိုင်းအခြား <math>I</math> အတွင်းရှိ <math>x</math> အားလုံးအတွက် <math>f'(x) = g'(x)</math> ဖြစ်ပါက ကိန်းသေ <math>C</math> တစ်ခုအတွက် <math>f = g + C</math> ဖြစ်သည်။ '''သက်သေပြချက် -''' <math>F(x) = f(x) - g(x)</math> ဟု သတ်မှတ်ပါ။ ထိုအခါ <math>I</math> ပေါ်တွင် <math>F'(x)=0</math> ဖြစ်သည်။ သီအိုရမ် 1 အရ <math>F</math> သည် ကိန်းသေဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ကိန်းသေ <math>C</math> တစ်ခုအတွက် <math>f = g + C</math> ဖြစ်သည်။ '''သီအိုရမ် 3 -''' <math>F</math> သည် အပိုင်းအခြား <math>I</math> ပေါ်ရှိ <math>f</math> ၏ ပြောင်းပြန်ဆင်းသက်ချက် (antiderivative) ဖြစ်ပါက <math>I</math> ပေါ်ရှိ <math>f</math> ၏ အယေဘုယျဆုံးသော ပြောင်းပြန်ဆင်းသက်ချက်မှာ ကိန်းသေ <math>C</math> တစ်ခုအတွက် <math>F(x) + C</math> ဖြစ်သည်။ '''သက်သေပြချက် -''' ဤသည်မှာ သီအိုရမ် 2 မှ တိုက်ရိုက် ဆင်းသက်လာသည်။ == ကော်ချီ၏ ပျမ်းမျှတန်ဖိုး သီအိုရမ် (Cauchy's mean value theorem) == '''ကော်ချီ၏ ပျမ်းမျှတန်ဖိုး သီအိုရမ်''' ကို တိုးချဲ့ထားသော ပျမ်းမျှတန်ဖိုး သီအိုရမ် (extended mean value theorem) ဟုလည်း လူသိများပြီး ၎င်းသည် ပျမ်းမျှတန်ဖိုး သီအိုရမ်ကို ယေဘုယျပြုထားခြင်းဖြစ်သည်။<ref>Weisstein, Extended Mean-Value Theorem.</ref><ref>Rudin (1976), pp. 107–108.</ref> [[ဖန်ရှင်]] <math>f</math> နှင့် <math>g</math> တို့သည် <math>[a,b]</math> ပေါ်တွင် [[အဆက်မပြတ် ဖန်ရှင်|အဆက်မပြတ်]]ဖြစ်ကာ <math>(a,b)</math> ပေါ်တွင် [[ဆင်းသက်ချက် (ဒစ်ဖရန်ရှယ် ကဲကုလပ်)|ဆင်းသက်ချက်]]ရှာ၍ရပါက အောက်ပါအခြေအနေကို ပြည့်စုံစေမည့် <math>c \in (a,b)</math> တစ်ခု တည်ရှိသည်။ [[File:Cauchy.svg|right|thumb|260px|ကော်ချီ သီအိုရမ်၏ ဂျီဩမေတြီဆိုင်ရာ အဓိပ္ပာယ်]] :<math>(f(b)-f(a))g'(c)=(g(b)-g(a))f'(c)</math> <math>g(a) \neq g(b)</math> နှင့် <math>g'(c) \neq 0</math> ဖြစ်ပါက ၎င်းသည် အောက်ပါဖော်ပြချက်နှင့် ထပ်တူညီသည်။ :<math>\frac{f'(c)}{g'(c)}=\frac{f(b)-f(a)}{g(b)-g(a)}</math> ဂျီဩမေတြီအရ မျဉ်းကွေး <math>t\mapsto (f(t),g(t))</math><ref>Math24, Cauchy's Mean Value Theorem.</ref> သို့ ဆွဲထားသော ထိမျဉ်းသည် <math>(f(a), g(a))</math> နှင့် <math>(f(b), g(b))</math> တို့ဖြင့် သတ်မှတ်ထားသော မျဉ်းနှင့် ပြိုင်တူဖြစ်သည်။ မျဉ်းကွေးသည် <math>c</math> တွင် ငြိမ်နေသော အမှတ် (stationary point) မဟုတ်ဟု ဤနေရာတွင် ယူဆထားသည်။ ဥပမာအားဖြင့် မျဉ်းကွေး <math>t \mapsto (t^3,1-t^2)</math> တွင် အလျားလိုက် ထိမျဉ်း (horizontal tangent) မရှိသော်လည်း <math>t = 0</math> တွင် အချွန်မှတ် (cusp) တစ်ခု ရှိသည်။ ကော်ချီ၏ ပျမ်းမျှတန်ဖိုး သီအိုရမ်ကို လိုပီတယ် စည်းမျဉ်း (L'Hôpital's rule) ကို သက်သေပြရာတွင် အသုံးပြုနိုင်သည်။ === သက်သေပြချက် (Proof) === <math>h(x) = (g(b)-g(a))f(x) - (f(b)-f(a))g(x)</math> ဟု သတ်မှတ်ပါ။ <math>h(a)=h(b)=f(a)g(b)-f(b)g(a)</math> ဖြစ်ကြောင်း တွက်ချက်ရရှိနိုင်သည်။ <math>h</math> သည် <math>[a,b]</math> ပေါ်တွင် [[အဆက်မပြတ် ဖန်ရှင်|အဆက်မပြတ်]]ဖြစ်ပြီး <math>(a,b)</math> ပေါ်တွင် [[ဆင်းသက်ချက် (ဒစ်ဖရန်ရှယ် ကဲကုလပ်)|ဆင်းသက်ချက်]]ရှာ၍ရသောကြောင့် [[ရိုးလ်၏ သီအိုရမ်]]အရ <math>h'(c) = 0</math> ဖြစ်မည့် <math>c \in (a,b)</math> တစ်ခုကို ရရှိသည်။ ထို့ကြောင့် အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်လာသည်။ :<math>0=h'(c)=(g(b)-g(a))f'(c)-(f(b)-f(a))g'(c)</math> == ကိန်းရှင်များစွာရှိသော ပျမ်းမျှတန်ဖိုး သီအိုရမ် (Mean value theorem in several variables) == ဤသီအိုရမ်ကို ကိန်းရှင်ကြားခံညီမျှခြင်းများဖြင့် ဖော်ပြခြင်း (parametrization) နည်းလမ်းကို အသုံးပြု၍ ကိန်းရှင်များစွာပါဝင်သော [[ကိန်းစစ်]] [[ဖန်ရှင်]]များအတွက် ယေဘုယျပြုနိုင်သည်။ <math>G</math> သည် <math>\R^n</math> ၏ အဖွင့်[[အစုပိုင်း]] (open subset) တစ်ခုဖြစ်ပြီး <math>f:G\to\R</math> သည် [[ဆင်းသက်ချက် (ဒစ်ဖရန်ရှယ် ကဲကုလပ်)|ဆင်းသက်ချက်]]ရှာ၍ရသော ဖန်ရှင်တစ်ခု ဖြစ်သည်ဟု ဆိုပါစို့။ ၎င်းတို့နှစ်ခုကြားရှိ မျဉ်းပိုင်းသည် <math>G</math> အတွင်း တည်ရှိစေမည့် <math>x,y\in G</math> အမှတ်များကို ပုံသေထားကာ <math>g(t)=f\big((1-t)x+ty\big)</math> ဟု သတ်မှတ်ပါ။ ထိုအခါ ကိန်းရှင်တစ်ခုတည်းပါ သီအိုရမ်က အောက်ပါရလဒ်ကို ပေးသည်။ :<math>g(1)-g(0)=g'(c)</math> ဤသည်မှာ အချို့သော <math>c \in (0,1)</math> အတွက် ဖြစ်သည်။ <math>g'(c)</math> ကို တွက်ချက်လိုက်သောအခါ အောက်ပါရလဒ်ကို ရရှိသည်။ :<math>f(y)-f(x)=\nabla f\big((1-c)x+cy\big)\cdot (y-x)</math> ဤနေရာတွင် <math>\nabla</math> သည် ဂရေးဒီးယင့် (gradient) ကို ကိုယ်စားပြုဖော်ပြသည်။ [[ကော်ချီ-ရှဗာ့ဇ် မညီမျှခြင်း]] (Cauchy–Schwarz inequality) အရ ဤ[[ညီမျှခြင်း]]က အောက်ပါ ခန့်မှန်းချက်ကို ပေးသည်။ :<math>\Bigl|f(y)-f(x)\Bigr| \le \Bigl|\nabla f\big((1-c)x+cy\big)\Bigr|\ \Bigl|y - x\Bigr|</math> အကယ်၍ <math>G</math> သည် ခုံးသော[[အစု]] (convex set) ဖြစ်ပြီး ကိန်းရှင်ခွဲ ဆင်းသက်ချက်များ (partial derivatives) အကန့်အသတ်ရှိပါက <math>f</math> သည် လစ်ပ်ရှစ်ဇ် အဆက်မပြတ် (Lipschitz continuous) ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် <math>G</math> သည် ဆက်စပ်နေသော (connected) အစုဖြစ်ပြီး ကိန်းရှင်ခွဲ ဆင်းသက်ချက်တိုင်းသည် သုညဖြစ်ပါက <math>f</math> သည် ကိန်းသေဖြစ်သည်။ ယင်းကို သက်သေပြရန် <math>x_0\in G</math> နှင့် <math>E=\{x\in G:f(x)=f(x_0)\}</math> ဟု သတ်မှတ်ပါ။ <math>E</math> သည် အပိတ်စု (closed set) ဖြစ်ပြီး [[ဗလာစု]]မဟုတ်ပါ။ <math>x</math> ဝန်းကျင်ရှိ အဖွင့်စက်လုံး (open ball) အတွင်းရှိ <math>y</math> အတွက် <math>x\in E</math> ဖြစ်သောကြောင့် <math>|f(y)-f(x)|\le 0|y-x|=0</math> ဖြစ်ကာ ၎င်းသည် အဖွင့်စု (open set) လည်း ဖြစ်သည်။ <math>G</math> သည် ဆက်စပ်နေသောကြောင့် <math>E=G</math> ဖြစ်သည်။ == ဗက်တာတန်ဖိုးရှိ ဖန်ရှင်များအတွက် ပျမ်းမျှတန်ဖိုး သီအိုရမ် (Mean value theorem for vector-valued functions) == [[ဗက်တာ]]တန်ဖိုးရှိ [[ဖန်ရှင်]]များ (vector-valued functions) အတွက် ပျမ်းမျှတန်ဖိုး ညီမျှခြင်း၏ တိကျသော အလားတူပုံစံ မရှိပါ။ အစိတ်အပိုင်း <math>f_i</math> တစ်ခုစီတိုင်းသို့ ကိန်းရှင်ကြားခံညီမျှခြင်းများဖြင့် ဖော်ပြခြင်း လုပ်ငန်းစဉ်ကို အသုံးချသောအခါ မျဉ်းပိုင်းပေါ်တွင် ကွဲပြားသော <math>c_i</math> အမှတ်များကို ရရှိစေသော်လည်း ယေဘုယျအားဖြင့် အစိတ်အပိုင်းအားလုံးအတွက် တစ်ပြိုင်နက်တည်း အမှတ်တစ်မှတ်တည်း မရရှိနိုင်ပါ။ ဥပမာအားဖြင့် <math>[0, 2\pi]</math> ပေါ်ရှိ <math>f(x) = (\cos x, \sin x)</math> အတွက် <math>f(2\pi)-f(0)=(0,0)</math> ဖြစ်သော်လည်း <math>f'(x) = (-\sin x, \cos x)</math> သည် မည်သည့်အခါမျှ သုညမဖြစ်ပါ။ ယင်းအစား ပျမ်းမျှတန်ဖိုး မညီမျှခြင်း (mean value inequality) ကို အသုံးချရသည်။<ref>Rudin (1976), p. 113.</ref> '''သီအိုရမ် -''' <math>(a,b)</math> ပေါ်တွင် ဆင်းသက်ချက်ရှာ၍ရသော [[အဆက်မပြတ် ဖန်ရှင်|အဆက်မပြတ်]] ဗက်တာတန်ဖိုးရှိ ဖန်ရှင် <math>\mathbf{f}:[a,b]\to\mathbb{R}^k</math> တစ်ခုအတွက် အောက်ပါအခြေအနေကို ပြည့်စုံစေမည့် ကိန်း <math>c\in(a,b)</math> တစ်ခု တည်ရှိသည်။ :<math>|\mathbf{f}(b)-\mathbf{f}(a)| \le (b-a)\left|\mathbf{f}'(c)\right|</math> '''သက်သေပြချက် -''' <math>\varphi(t) = (\mathbf{f}(b) - \mathbf{f}(a)) \cdot \mathbf{f}(t)</math> ဟု ယူဆပါ။ ပျမ်းမျှတန်ဖိုး သီအိုရမ်အရ အချို့သော <math>c \in (a, b)</math> အတွက် <math>\varphi(b) - \varphi(a) = \varphi'(c)(b-a)</math> ဖြစ်သည်။ <math>\varphi(b) - \varphi(a) = |\mathbf{f}(b) - \mathbf{f}(a)|^2</math> နှင့် <math>\varphi'(c) = (\mathbf{f}(b) - \mathbf{f}(a)) \cdot \mathbf{f}'(c)</math> ဟု ရရှိသည်။ ကော်ချီ-ရှဗာ့ဇ် မညီမျှခြင်းအရ <math>|\mathbf{f}(b) - \mathbf{f}(a)|^2 \le |\mathbf{f}(b) - \mathbf{f}(a)| |\mathbf{f}'(c)|(b-a)</math> ဖြစ်လာသည်။ အကယ်၍ <math>\mathbf{f}(b) \neq \mathbf{f}(a)</math> ဖြစ်ပါက <math> |\mathbf{f}(b) - \mathbf{f}(a)|</math> ဖြင့် စားလိုက်ခြင်းအားဖြင့် သီအိုရမ်ကို ရရှိစေသည်။ === ပျမ်းမျှတန်ဖိုး မညီမျှခြင်း (Mean value inequality) === '''ပျမ်းမျှတန်ဖိုး မညီမျှခြင်း -'''<ref>Hörmander (2015), Theorem 1.1.1 and remark following it.</ref> [[အဆက်မပြတ် ဖန်ရှင်]] <math>\mathbf{f} : [a, b] \to \mathbb{R}^k</math> အတွက် အကယ်၍ <math>\mathbf{f}</math> သည် <math>(a, b)</math> ပေါ်တွင် [[ဆင်းသက်ချက် (ဒစ်ဖရန်ရှယ် ကဲကုလပ်)|ဆင်းသက်ချက်]]ရှာ၍ရပါက အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။ :<math>|\mathbf{f}(b) - \mathbf{f}(a)| \le (b-a)\sup_{(a, b)} |\mathbf{f}'|</math> '''သက်သေပြချက် -''' <math>\sup_{(a, b)} |\mathbf{f}'| < \infty</math> ဟု ယူဆချက်ချပါ။ <math>M > \sup_{(a, b)} |\mathbf{f}'|</math> ဟု သတ်မှတ်ပါ။ <math>E = \{ 0 \le t \le 1 \mid |\mathbf{f}(a + t(b-a)) - \mathbf{f}(a)| \le Mt(b-a) \}</math> ဟု သတ်မှတ်ပါ။ [[အစု]] <math>E</math> သည် အပိတ်စုဖြစ်ပြီး [[ဗလာစု]]မဟုတ်ပါ။ <math>s</math> ကို ၎င်း၏ အကြီးဆုံးတန်ဖိုး အစုဝင်အဖြစ် သတ်မှတ်ပါ။ အကယ်၍ <math>s < 1</math> ဖြစ်ပါက <math>s</math> နှင့် လုံလောက်စွာ နီးစပ်သော <math>t</math> အတွက် ဆင်းသက်ချက်ရှာ၍ရနိုင်စွမ်းကို အသုံးပြု၍ ခြားနားချက်များကို ဘောင်ခတ်လိုက်သောအခါ <math>|\mathbf{f}(a + t(b-a)) - \mathbf{f}(a)| \le tM|b-a|</math> ဖြစ်ကြောင်း ပြသနေပြီး ၎င်းသည် <math>s</math> ၏ အကြီးဆုံးဖြစ်မှု (maximality) ကို ဆန့်ကျင်နေသည်။ ထို့ကြောင့် <math>s=1</math> ဖြစ်ပြီး ၎င်းမှာ <math>|\mathbf{f}(b) - \mathbf{f}(a)| \le M(b-a)</math> ကို ဆိုလိုသည်။ <math>M</math> သည် အလိုရှိသလို ရွေးချယ်ထားသော ကိန်းဖြစ်သောကြောင့် ရလဒ်သည် မှန်ကန်နေဆဲဖြစ်သည်။ အကယ်၍ <math>\mathbf{f}</math> သည် <math>a</math> တွင် ဆင်းသက်ချက်ရှာ၍မရပါက ယင်းကို <math>[a', b]</math> သို့ အသုံးချပြီး <math>a' \to a</math> အဖြစ် စုဆုံမှတ်ကို ယူပါ။ == သီအိုရမ်ကို အသုံးချ၍မရသော အခြေအနေများ (Cases where the theorem cannot be applied) == ပျမ်းမျှတန်ဖိုး သီအိုရမ်အတွက် အခြေအနေအားလုံး လိုအပ်သည်။ *'''<math>\boldsymbol{f} </math> သည် <math>\boldsymbol{(a,b)} </math> ပေါ်တွင် [[ဆင်းသက်ချက် (ဒစ်ဖရန်ရှယ် ကဲကုလပ်)|ဆင်းသက်ချက်]]ရှာ၍ရသည်'''။ <math>[-1,1]</math> ပေါ်ရှိ ဖန်ရှင် <math>f(x)=|x| </math> သည် 0 တွင် ဆင်းသက်ချက်ရှာ၍မရပါ။ *'''<math>\boldsymbol{f} </math> သည် <math>\boldsymbol{[a,b]} </math> ပေါ်တွင် [[အဆက်မပြတ် ဖန်ရှင်|အဆက်မပြတ်]]ဖြစ်သည်'''။ <math>x=0</math> တွင် <math>f(x) = 1</math> ဖြစ်ပြီး <math>(0,1]</math> ပေါ်တွင် <math>f(x)=0</math> ဖြစ်သော ဖန်ရှင်သည် <math>(0,1)</math> ပေါ်တွင် <math>f'(x)=0</math> ဖြစ်သော်လည်း ပျမ်းမျှ ပြောင်းလဲနှုန်းမှာ <math>-1</math> ဖြစ်သည်။ *'''<math>\boldsymbol{f} </math> သည် [[ကိန်းစစ်]]တန်ဖိုးရှိ [[ဖန်ရှင်]]ဖြစ်သည်'''။ <math>f(x) = e^{xi}</math> အတွက် <math>f(2\pi)-f(0)=0</math> ဖြစ်သော်လည်း ကိန်းစစ် <math>x</math> အားလုံးအတွက် <math>f'(x)\ne 0</math> ဖြစ်သည်။ == သတ်မှတ် အင်တီဂရယ်များအတွက် ပျမ်းမျှတန်ဖိုး သီအိုရမ်များ (Mean value theorems for definite integrals) == === သတ်မှတ် အင်တီဂရယ်များအတွက် ပထမ ပျမ်းမျှတန်ဖိုး သီအိုရမ် (First mean value theorem for definite integrals) === [[File:积分中值定理.jpg|thumb|right|ဂျီဩမေတြီအရ <math>f(c)</math> ကို ထောင့်မှန်စတုဂံ၏ အမြင့်အဖြစ် ယူဆပြီး <math>b - a</math> ကို အကျယ်အဖြစ် ယူဆပါက ဤထောင့်မှန်စတုဂံသည် <math>a</math> မှ <math>b</math> အထိ မျဉ်းကွေးအောက်ရှိ နယ်ပယ်နှင့် ဧရိယာ တူညီသည်<ref>Mathwords, Mean Value Theorem for Integrals.</ref>]] <math>f : [a, b] \to \R</math> သည် [[အဆက်မပြတ် ဖန်ရှင်]]တစ်ခု ဖြစ်သည်ဟု ဆိုပါစို့။ ထိုအခါ အောက်ပါအခြေအနေကို ပြည့်စုံစေမည့် <math>c \in [a, b]</math> တစ်ခု တည်ရှိသည်။ :<math>\int_a^b f(x) \, dx = f(c)(b - a)</math> <math>f</math> သည် <math>[a,b]</math> ပေါ်တွင် အငယ်ဆုံးတန်ဖိုး <math>m</math> နှင့် အကြီးဆုံးတန်ဖိုး <math>M</math> ကို ယူသောကြောင့် <math>m \le \frac{1}{b-a}\int_a^b f(x)\,dx\le M</math> ဖြစ်သည်။ ကြားခံတန်ဖိုး သီအိုရမ် (intermediate value theorem) အရ <math>f(c)</math> သည် အချို့သော <math>c</math> အတွက် ဤပျမ်းမျှတန်ဖိုးကို ယူသည်။<ref>Comenetz (2002), p. 159.</ref> ပိုမို ယေဘုယျကျကျဆိုရလျှင် <math>g</math> သည် <math>[a, b]</math> ပေါ်တွင် လက္ခဏာမပြောင်းလဲသော အင်တီဂရိတ်လုပ်နိုင်စွမ်းရှိသည့် ဖန်ရှင် (integrable function) တစ်ခုဖြစ်ပါက အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။ :<math>\int_a^b f(x) g(x) \, dx = f(c) \int_a^b g(x) \, dx</math> === သတ်မှတ် အင်တီဂရယ်များအတွက် ဒုတိယ ပျမ်းမျှတန်ဖိုး သီအိုရမ် (Second mean value theorem for definite integrals) === အကယ်၍ <math>G : [a,b]\to \mathbb{R}</math> သည် အပေါင်းကိန်းဖြစ်သော အစဉ်လိုက် လျော့သော ဖန်ရှင် (monotonically decreasing function) ဖြစ်ပြီး <math>\varphi : [a,b]\to \mathbb{R}</math> သည် အင်တီဂရိတ်လုပ်နိုင်စွမ်းရှိပါက အောက်ပါအခြေအနေကို ပြည့်စုံစေမည့် <math>x \in [a, b]</math> တစ်ခု တည်ရှိသည်။ :<math> \int_a^b G(t)\varphi(t)\,dt = G(a^+) \int_a^x \varphi(t)\,dt</math>။ အကယ်၍ <math>G</math> သည် အစဉ်လိုက်ဖြစ်သော ဖန်ရှင် (monotonic function) ဖြစ်ပါက အောက်ပါအခြေအနေကို ပြည့်စုံစေမည့် <math>x \in [a, b]</math> တစ်ခု တည်ရှိသည်။ ဤနေရာတွင် <math>G</math> သည် လျော့သောဖန်ရှင်နှင့် အပေါင်းကိန်းဖြစ်ရန် မလိုအပ်ပါ။<ref>Hobson (1909).</ref> :<math> \int_a^b G(t)\varphi(t)\,dt = G(a^+) \int_a^x \varphi(t)\,dt + G(b^-) \int_x^b \varphi(t)\,dt</math> ဤ[[အင်တီဂရေးရှင်း|အင်တီဂရယ်]] သီအိုရမ်သည် အတိုင်းအတာများစွာရှိသော [[ဗက်တာ]]တန်ဖိုးရှိ [[ဖန်ရှင်]]များအတွက် မှန်ကန်မှုမရှိပါ။ ဥပမာအားဖြင့် <math>n</math>-အတိုင်းအတာရှိသော ကုဗတုံး <math>[0,2\pi]^n</math> ပေါ်တွင် ဖန်ရှင် <math>G(x_1, \dots, x_n) = (\sin(x_1 + \cdots + x_n), \cos(x_1 + \cdots + x_n))</math> တွင် ပျမ်းမျှ အင်တီဂရယ်တန်ဖိုး <math>(0,0)</math> ရှိသော်လည်း နေရာတိုင်းတွင် <math>|G|=1</math> ဖြစ်နေသည်။ == ယေဘုယျပြုထားခြင်းများ (Generalizations) == === မျဉ်းဖြောင့် အက္ခရာသင်္ချာ (Linear algebra) === <math>f, g, h</math> တို့သည် <math>[a,b]</math> ပေါ်တွင် [[အဆက်မပြတ် ဖန်ရှင်|အဆက်မပြတ်]]ဖြစ်ပြီး <math>(a,b)</math> ပေါ်တွင် [[ဆင်းသက်ချက် (ဒစ်ဖရန်ရှယ် ကဲကုလပ်)|ဆင်းသက်ချက်]]ရှာ၍ရသည်ဟု ယူဆချက်ချပါ။ အောက်ပါအတိုင်း သတ်မှတ်ပါ။ :<math> D(x) = \begin{vmatrix} f(x) & g(x) & h(x)\\ f(a) & g(a) & h(a)\\ f(b) & g(b) & h(b) \end{vmatrix}</math> <math>D(a)</math> နှင့် <math>D(b)</math> တို့သည် တူညီသော အတန်းနှစ်ခုပါဝင်သည့် အဆုံးအဖြတ်တန်ဖိုးများ (determinants) ဖြစ်သောကြောင့် <math>D(a)=D(b)=0</math> ဖြစ်သည်။ [[ရိုးလ်၏ သီအိုရမ်]]သည် <math>D'(c)=0</math> ဖြစ်စေမည့် <math>c\in (a,b)</math> တစ်ခုရှိကြောင်း အာမခံသည်။ <math>h(x)=1</math> ဟု သတ်မှတ်ခြင်းက ကော်ချီ၏ ပျမ်းမျှတန်ဖိုး သီအိုရမ်ကို ရရှိစေပြီး <math>h(x)=1, g(x)=x</math> ဟု သတ်မှတ်ခြင်းက လာဂေါင့်၏ ပျမ်းမျှတန်ဖိုး သီအိုရမ်ကို ရရှိစေသည်။ မျဉ်းဖြောင့် [[အက္ခရာသင်္ချာ]] တွင် ဤသဘောတရားများကို ထပ်မံချဲ့ထွင်နိုင်သည်။ === ကိန်းထွေး ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသင်္ချာ (Complex analysis) === အဖွင့် ခုံးသော[[အစု]] (open convex set) <math>\Omega</math> ပေါ်ရှိ ဟိုလိုမော်ဖစ် ဖန်ရှင် (holomorphic function) <math>f : \Omega \to \mathbb{C}</math> နှင့် <math>a, b \in \Omega</math> ဟူသော မတူညီသောအမှတ်များအတွက် <math>a</math> မှ <math>b</math> သို့သွားသော အတွင်း မျဉ်းပိုင်းပေါ်တွင် အောက်ပါအခြေအနေများကို ပြည့်စုံစေမည့် <math>u, v</math> အမှတ်များ တည်ရှိသည်။<ref>Evard & Jafari (1992).</ref> :<math>\operatorname{Re}(f'(u)) = \operatorname{Re}\left ( \frac{f(b)-f(a)}{b-a} \right)</math>, :<math>\operatorname{Im}(f'(v)) = \operatorname{Im}\left ( \frac{f(b)-f(a)}{b-a} \right)</math> ဤသည်မှာ [[ကိန်းထွေး]] ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသင်္ချာနယ်ပယ်တွင် အသုံးဝင်သော ရလဒ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ == မှတ်စုများ (Notes) == <references /> == ကျမ်းကိုးကားများ (References) == * {{Citation |last=Rudin |first=Walter |title=Principles of Mathematical Analysis |publisher=McGraw-Hill Publishing Company |publication-place=Auckland |date=1976 |isbn=978-0-07-085613-4}} * {{Citation |last=Hörmander |first=Lars |title=The Analysis of Linear Partial Differential Operators I: Distribution Theory and Fourier Analysis |series=Classics in Mathematics |publisher=Springer |publication-place=Berlin |date=2015 |edition=2nd |isbn=978-3-642-61497-2}} * {{Citation |last=Besenyei |first=Ádám |title=Historical development of the mean value theorem |publisher=Eötvös Loránd University |publication-place=Budapest |date=2012 |url=http://abesenyei.web.elte.hu/publications/meanvalue.pdf}} * {{Citation |last=Weisstein |first=Eric W. |title=Extended Mean-Value Theorem |work=MathWorld |publisher=Wolfram Web Resource |url=https://mathworld.wolfram.com/ExtendedMean-ValueTheorem.html}} * {{Citation |title=Cauchy's Mean Value Theorem |work=Math24 |url=https://www.math24.net/cauchys-mean-value-theorem/ |access-date=2018-10-08}} * {{Citation |last=Comenetz |first=Michael |title=Calculus: The Elements |publisher=World Scientific |date=2002 |isbn=978-981-02-4904-5}} * {{Citation |last=Hobson |first=E. W. |title=On the Second Mean-Value Theorem of the Integral Calculus |journal=Proc. London Math. Soc. |volume=s2-7 |issue=1 |date=1909 |pages=14-23 |mr=1575669 |doi=10.1112/plms/s2-7.1.14}} * {{Citation |last1=Evard |first1=J.-Cl. |last2=Jafari |first2=F. |title=A Complex Rolle's Theorem |journal=American Mathematical Monthly |volume=99 |issue=9 |date=1992 |pages=858-861 |doi=10.1080/00029890.1992.11995942}} * {{Citation |title=Mathwords: Mean Value Theorem for Integrals |work=Mathwords |url=http://www.mathwords.com/m/mean_value_theorem_integrals.htm}} [[Category:ကဲကုလပ်]] fuggv8u7ud85dyl4joeub874r4e0vgz 1052406 1052400 2026-09-12T01:21:28Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1052406 wikitext text/x-wiki ကဲကုလပ် (calculus) နှင့် ကိန်းစစ် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသင်္ချာ (real analysis) တို့တွင် ပျမ်းမျှတန်ဖိုး သီအိုရမ် (mean value theorem) သို့မဟုတ် လာဂေါင့်၏ ပျမ်းမျှတန်ဖိုး သီအိုရမ် (Lagrange's mean value theorem) သည် ကိန်းစစ်တန်ဖိုးရှိ [[ဖန်ရှင်]] (real-valued function) တစ်ခုက အပိတ် အပိုင်းအခြား (closed interval) <math>[a,b]</math> ပေါ်တွင် [[အဆက်မပြတ် ဖန်ရှင်|အဆက်မပြတ်ဖြစ်သော]] (continuous) ဖန်ရှင်ဖြစ်ပြီး <math>a<b</math> ဖြစ်ကာ အတွင်းပိုင်း <math>(a,b)</math> ပေါ်တွင် [[ဆင်းသက်ချက် (ဒစ်ဖရန်ရှယ် ကဲကုလပ်)|ဆင်းသက်ချက်]]ရှာ၍ရသော (differentiable) ဖန်ရှင်ဖြစ်ပါက ထိုဖန်ရှင်၏ ဆင်းသက်ချက် (derivative) သည် အပိုင်းအခြားတစ်ခုလုံးအပေါ်ရှိ ဖန်ရှင်၏ ပျမ်းမျှ ပြောင်းလဲနှုန်း (average rate of change) နှင့် ညီမျှသည့် အမှတ်တစ်မှတ်အနည်းဆုံး <math>(a,b)</math> အတွင်း တည်ရှိကြောင်း ဖော်ပြသည်။ ဂျီဩမေတြီအရ ဤသည်မှာ [[ဖန်ရှင်#ဂရပ်များ_(Graphs)|ဂရပ်]]၏ ထိမျဉ်း (tangent line) သည် အပိုင်းအခြား၏ အစွန်းမှတ်များ (endpoints) ကို ဖြတ်သန်းသွားသော ဖြတ်မျဉ်း (secant line) နှင့် ပြိုင်တူဖြစ်သည့် အမှတ်တစ်မှတ် ရှိနေသည်ဟု ဆိုလိုသည်။ == သမိုင်းကြောင်း (History) == [[ပိုလီနိုမီရယ်|ပိုလီနိုမီရယ်များ]] (polynomials) အတွက် ကန့်သတ်ထားသော သီအိုရမ်ပုံစံတစ်ခုကို 1691 ခုနှစ်တွင် မီရှဲလ် ရိုးလ် က သက်သေပြခဲ့သည်။ ယင်းကို [[ရိုးလ်၏ သီအိုရမ်]] (Rolle's theorem) ဟု ခေါ်သည်။ ပျမ်းမျှတန်ဖိုး သီအိုရမ်ကို ယနေ့ခေတ်သုံးပုံစံဖြင့် အော်ဂက်စတင် လူဝီ ကော်ချီ က 1823 ခုနှစ်တွင် ဖော်ပြပြီး သက်သေပြခဲ့သည်။<ref>Besenyei (2012).</ref> == ဖော်ပြချက် (Statement) == [[File:Mittelwertsatz3 c version.svg|thumb|[[ဖန်ရှင်]] <math>f</math> သည် အမှတ် <math>c\in(a,b)</math> ရှိ [[ဆင်းသက်ချက် (ဒစ်ဖရန်ရှယ် ကဲကုလပ်)|ဆင်းသက်ချက်]]အဖြစ် <math>a</math> နှင့် <math>b</math> ကြားရှိ ဖြတ်မျဉ်း၏ စောင်းကိန်း (slope) ကို ရရှိသည်။]] [[File:Mittelwertsatz6.svg|thumb|ဖြတ်မျဉ်းနှင့် ပြိုင်တူဖြစ်သော ထိမျဉ်းများစွာ ရှိနိုင်ခြေလည်း ရှိသည်။]] <math>f:[a,b]\to\R</math> သည် အပိတ် အပိုင်းအခြား <math>[a,b]</math> ပေါ်တွင် [[အဆက်မပြတ် ဖန်ရှင်]] (continuous function) ဖြစ်ပြီး <math>a < b</math> ဖြစ်သည့် အဖွင့် အပိုင်းအခြား (open interval) <math>(a,b)</math> ပေါ်တွင် ဆင်းသက်ချက်ရှာ၍ရသော ဖန်ရှင်ဖြစ်သည်ဟု ဆိုပါစို့။ ထိုအခါ အောက်ပါအခြေအနေကို ပြည့်စုံစေမည့် <math>c</math> တစ်ခုသည် <math>(a,b)</math> အတွင်း တည်ရှိသည်။<ref>Rudin (1976), p. 108.</ref> :<math>f'(c)=\frac{f(b)-f(a)}{b-a}</math> ပျမ်းမျှတန်ဖိုး သီအိုရမ်သည် [[ရိုးလ်၏ သီအိုရမ်]]ကို ယေဘုယျပြုထားခြင်း (generalization) ဖြစ်သည်။ ရိုးလ်၏ သီအိုရမ်က <math>f(a)=f(b)</math> ဟု ယူဆထားသောကြောင့် အထက်ပါ [[ညီမျှခြင်း]]၏ ညာဘက်ခြမ်းသည် သုညဖြစ်သွားသည်။ <math>f</math> သည် <math>[a,b]</math> ပေါ်တွင် အဆက်မပြတ်ဖြစ်ပြီး [[စုဆုံမှတ်]] (limit) :<math>\lim_{h\to 0}\frac{f(x+h)-f(x)}{h}</math> သည် <math>(a,b)</math> အတွင်းရှိ <math>x</math> အားလုံးအတွက် အဆုံးရှိကိန်း (finite number) သို့မဟုတ် <math>\pm\infty</math> အဖြစ် တည်ရှိသည်ဟုသာ ယူဆလျှင်ပင် ဤသီအိုရမ်သည် မှန်ကန်နေဆဲဖြစ်သည်။ ဤပုံစံကို အသုံးချနိုင်သည့် ဥပမာတစ်ခုမှာ သုံးထပ်ကိန်းရင်း ဖန်ရှင် (cube root function) <math>x \mapsto x^{1/3}</math> ဖြစ်သည်။ ၎င်း၏ ဆင်းသက်ချက်သည် မူလနေရာတွင် [[အနန္တ]]သို့ ချဉ်းကပ်သွားသည်။ === သက်သေပြချက် (Proof) === ဖော်ပြချက် <math>\frac{f(b)-f(a)}{b-a}</math> သည် အမှတ် <math>(a,f(a))</math> နှင့် <math>(b,f(b))</math> ကြားရှိ လေးကြိုး (chord) ၏ စောင်းကိန်းကို ပေးသည်။ <math>g(x)=f(x)-rx</math> ဟု သတ်မှတ်ပါ။ <math>g</math> သည် [[ရိုးလ်၏ သီအိုရမ်]]ဆိုင်ရာ အခြေအနေများနှင့် ကိုက်ညီစေရန် <math>r</math> ကို ရွေးချယ်ရမည်။ :<math>g(a)=g(b) \iff f(a)-ra=f(b)-rb \iff r=\frac{f(b)-f(a)}{b-a}</math> <math>g</math> သည် [[ဆင်းသက်ချက် (ဒစ်ဖရန်ရှယ် ကဲကုလပ်)|ဆင်းသက်ချက်]]ရှာ၍ရသောကြောင့် ရိုးလ်၏ သီအိုရမ်အရ <math>g'(c)=0</math> ဖြစ်စေမည့် <math>c \in (a,b)</math> တစ်ခု တည်ရှိသည်။ <math>g'(x)=f'(x)-r</math> ဖြစ်သောကြောင့် အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်လာသည်။ :<math>g'(c) = f'(c) - r = 0 \Rightarrow f'(c) = r = \frac{f(b)-f(a)}{b-a}</math> == သက်ရောက်မှုများ (Implications) == '''သီအိုရမ် 1 -''' အပိုင်းအခြား <math>I</math> ပေါ်တွင် သတ်မှတ်ထားသော [[အဆက်မပြတ် ဖန်ရှင်|အဆက်မပြတ်]] [[ကိန်းစစ်]]တန်ဖိုးရှိ [[ဖန်ရှင်]] <math>f</math> တစ်ခုသည် အတွင်းပိုင်းအမှတ်တိုင်း၌ သုညဖြစ်သော [[ဆင်းသက်ချက် (ဒစ်ဖရန်ရှယ် ကဲကုလပ်)|ဆင်းသက်ချက်]]ရှိပါက ထိုဖန်ရှင် <math>f</math> သည် <math>I</math> ပေါ်တွင် ကိန်းသေ (constant) ဖြစ်သည်။ '''[[သင်္ချာဆိုင်ရာ သက်သေပြခြင်း|သက်သေပြချက်]] -''' <math>a < b</math> ဖြစ်သည့် <math>a, b \in I</math> အမှတ်နှစ်ခုကို ရွေးချယ်ပါ။ <math>[a, b]</math> ပေါ်ရှိ <math>f</math> တွင် ပျမ်းမျှတန်ဖိုး သီအိုရမ်ကို အသုံးချသောအခါ <math>0=f'(c)=\frac{f(b)-f(a)}{b-a}</math> ဖြစ်စေမည့် <math>c \in (a, b)</math> ကို ရရှိပြီး ၎င်းက <math>f(a) = f(b)</math> ဖြစ်ကြောင်း သက်ရောက်စေသည်။ ထို့ကြောင့် <math>f</math> သည် ကိန်းသေဖြစ်သည်။ '''သီအိုရမ် 2 -''' အပိုင်းအခြား <math>I</math> အတွင်းရှိ <math>x</math> အားလုံးအတွက် <math>f'(x) = g'(x)</math> ဖြစ်ပါက ကိန်းသေ <math>C</math> တစ်ခုအတွက် <math>f = g + C</math> ဖြစ်သည်။ '''သက်သေပြချက် -''' <math>F(x) = f(x) - g(x)</math> ဟု သတ်မှတ်ပါ။ ထိုအခါ <math>I</math> ပေါ်တွင် <math>F'(x)=0</math> ဖြစ်သည်။ သီအိုရမ် 1 အရ <math>F</math> သည် ကိန်းသေဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ကိန်းသေ <math>C</math> တစ်ခုအတွက် <math>f = g + C</math> ဖြစ်သည်။ '''သီအိုရမ် 3 -''' <math>F</math> သည် အပိုင်းအခြား <math>I</math> ပေါ်ရှိ <math>f</math> ၏ ပြောင်းပြန်ဆင်းသက်ချက် (antiderivative) ဖြစ်ပါက <math>I</math> ပေါ်ရှိ <math>f</math> ၏ အယေဘုယျဆုံးသော ပြောင်းပြန်ဆင်းသက်ချက်မှာ ကိန်းသေ <math>C</math> တစ်ခုအတွက် <math>F(x) + C</math> ဖြစ်သည်။ '''သက်သေပြချက် -''' ဤသည်မှာ သီအိုရမ် 2 မှ တိုက်ရိုက် ဆင်းသက်လာသည်။ == ကော်ချီ၏ ပျမ်းမျှတန်ဖိုး သီအိုရမ် (Cauchy's mean value theorem) == '''ကော်ချီ၏ ပျမ်းမျှတန်ဖိုး သီအိုရမ်''' ကို တိုးချဲ့ထားသော ပျမ်းမျှတန်ဖိုး သီအိုရမ် (extended mean value theorem) ဟုလည်း လူသိများပြီး ၎င်းသည် ပျမ်းမျှတန်ဖိုး သီအိုရမ်ကို ယေဘုယျပြုထားခြင်းဖြစ်သည်။<ref>Weisstein, Extended Mean-Value Theorem.</ref><ref>Rudin (1976), pp. 107–108.</ref> [[ဖန်ရှင်]] <math>f</math> နှင့် <math>g</math> တို့သည် <math>[a,b]</math> ပေါ်တွင် [[အဆက်မပြတ် ဖန်ရှင်|အဆက်မပြတ်]]ဖြစ်ကာ <math>(a,b)</math> ပေါ်တွင် [[ဆင်းသက်ချက် (ဒစ်ဖရန်ရှယ် ကဲကုလပ်)|ဆင်းသက်ချက်]]ရှာ၍ရပါက အောက်ပါအခြေအနေကို ပြည့်စုံစေမည့် <math>c \in (a,b)</math> တစ်ခု တည်ရှိသည်။ [[File:Cauchy.svg|right|thumb|260px|ကော်ချီ သီအိုရမ်၏ ဂျီဩမေတြီဆိုင်ရာ အဓိပ္ပာယ်]] :<math>(f(b)-f(a))g'(c)=(g(b)-g(a))f'(c)</math> <math>g(a) \neq g(b)</math> နှင့် <math>g'(c) \neq 0</math> ဖြစ်ပါက ၎င်းသည် အောက်ပါဖော်ပြချက်နှင့် ထပ်တူညီသည်။ :<math>\frac{f'(c)}{g'(c)}=\frac{f(b)-f(a)}{g(b)-g(a)}</math> ဂျီဩမေတြီအရ မျဉ်းကွေး <math>t\mapsto (f(t),g(t))</math><ref>Math24, Cauchy's Mean Value Theorem.</ref> သို့ ဆွဲထားသော ထိမျဉ်းသည် <math>(f(a), g(a))</math> နှင့် <math>(f(b), g(b))</math> တို့ဖြင့် သတ်မှတ်ထားသော မျဉ်းနှင့် ပြိုင်တူဖြစ်သည်။ မျဉ်းကွေးသည် <math>c</math> တွင် ငြိမ်နေသော အမှတ် (stationary point) မဟုတ်ဟု ဤနေရာတွင် ယူဆထားသည်။ ဥပမာအားဖြင့် မျဉ်းကွေး <math>t \mapsto (t^3,1-t^2)</math> တွင် အလျားလိုက် ထိမျဉ်း (horizontal tangent) မရှိသော်လည်း <math>t = 0</math> တွင် အချွန်မှတ် (cusp) တစ်ခု ရှိသည်။ ကော်ချီ၏ ပျမ်းမျှတန်ဖိုး သီအိုရမ်ကို လိုပီတယ် စည်းမျဉ်း (L'Hôpital's rule) ကို သက်သေပြရာတွင် အသုံးပြုနိုင်သည်။ === သက်သေပြချက် (Proof) === <math>h(x) = (g(b)-g(a))f(x) - (f(b)-f(a))g(x)</math> ဟု သတ်မှတ်ပါ။ <math>h(a)=h(b)=f(a)g(b)-f(b)g(a)</math> ဖြစ်ကြောင်း တွက်ချက်ရရှိနိုင်သည်။ <math>h</math> သည် <math>[a,b]</math> ပေါ်တွင် [[အဆက်မပြတ် ဖန်ရှင်|အဆက်မပြတ်]]ဖြစ်ပြီး <math>(a,b)</math> ပေါ်တွင် [[ဆင်းသက်ချက် (ဒစ်ဖရန်ရှယ် ကဲကုလပ်)|ဆင်းသက်ချက်]]ရှာ၍ရသောကြောင့် [[ရိုးလ်၏ သီအိုရမ်]]အရ <math>h'(c) = 0</math> ဖြစ်မည့် <math>c \in (a,b)</math> တစ်ခုကို ရရှိသည်။ ထို့ကြောင့် အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်လာသည်။ :<math>0=h'(c)=(g(b)-g(a))f'(c)-(f(b)-f(a))g'(c)</math> == ကိန်းရှင်များစွာရှိသော ပျမ်းမျှတန်ဖိုး သီအိုရမ် (Mean value theorem in several variables) == ဤသီအိုရမ်ကို ကိန်းရှင်ကြားခံညီမျှခြင်းများဖြင့် ဖော်ပြခြင်း (parametrization) နည်းလမ်းကို အသုံးပြု၍ ကိန်းရှင်များစွာပါဝင်သော [[ကိန်းစစ်]] [[ဖန်ရှင်]]များအတွက် ယေဘုယျပြုနိုင်သည်။ <math>G</math> သည် <math>\R^n</math> ၏ အဖွင့်[[အစုပိုင်း]] (open subset) တစ်ခုဖြစ်ပြီး <math>f:G\to\R</math> သည် [[ဆင်းသက်ချက် (ဒစ်ဖရန်ရှယ် ကဲကုလပ်)|ဆင်းသက်ချက်]]ရှာ၍ရသော ဖန်ရှင်တစ်ခု ဖြစ်သည်ဟု ဆိုပါစို့။ ၎င်းတို့နှစ်ခုကြားရှိ မျဉ်းပိုင်းသည် <math>G</math> အတွင်း တည်ရှိစေမည့် <math>x,y\in G</math> အမှတ်များကို ပုံသေထားကာ <math>g(t)=f\big((1-t)x+ty\big)</math> ဟု သတ်မှတ်ပါ။ ထိုအခါ ကိန်းရှင်တစ်ခုတည်းပါ သီအိုရမ်က အောက်ပါရလဒ်ကို ပေးသည်။ :<math>g(1)-g(0)=g'(c)</math> ဤသည်မှာ အချို့သော <math>c \in (0,1)</math> အတွက် ဖြစ်သည်။ <math>g'(c)</math> ကို တွက်ချက်လိုက်သောအခါ အောက်ပါရလဒ်ကို ရရှိသည်။ :<math>f(y)-f(x)=\nabla f\big((1-c)x+cy\big)\cdot (y-x)</math> ဤနေရာတွင် <math>\nabla</math> သည် ဂရေးဒီးယင့် (gradient) ကို ကိုယ်စားပြုဖော်ပြသည်။ [[ကော်ချီ-ရှဗာ့ဇ် မညီမျှခြင်း]] (Cauchy–Schwarz inequality) အရ ဤ[[ညီမျှခြင်း]]က အောက်ပါ ခန့်မှန်းချက်ကို ပေးသည်။ :<math>\Bigl|f(y)-f(x)\Bigr| \le \Bigl|\nabla f\big((1-c)x+cy\big)\Bigr|\ \Bigl|y - x\Bigr|</math> အကယ်၍ <math>G</math> သည် ခုံးသော[[အစု]] (convex set) ဖြစ်ပြီး ကိန်းရှင်ခွဲ ဆင်းသက်ချက်များ (partial derivatives) အကန့်အသတ်ရှိပါက <math>f</math> သည် လစ်ပ်ရှစ်ဇ် အဆက်မပြတ် (Lipschitz continuous) ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် <math>G</math> သည် ဆက်စပ်နေသော (connected) အစုဖြစ်ပြီး ကိန်းရှင်ခွဲ ဆင်းသက်ချက်တိုင်းသည် သုညဖြစ်ပါက <math>f</math> သည် ကိန်းသေဖြစ်သည်။ ယင်းကို သက်သေပြရန် <math>x_0\in G</math> နှင့် <math>E=\{x\in G:f(x)=f(x_0)\}</math> ဟု သတ်မှတ်ပါ။ <math>E</math> သည် အပိတ်စု (closed set) ဖြစ်ပြီး [[ဗလာစု]]မဟုတ်ပါ။ <math>x</math> ဝန်းကျင်ရှိ အဖွင့်စက်လုံး (open ball) အတွင်းရှိ <math>y</math> အတွက် <math>x\in E</math> ဖြစ်သောကြောင့် <math>|f(y)-f(x)|\le 0|y-x|=0</math> ဖြစ်ကာ ၎င်းသည် အဖွင့်စု (open set) လည်း ဖြစ်သည်။ <math>G</math> သည် ဆက်စပ်နေသောကြောင့် <math>E=G</math> ဖြစ်သည်။ == ဗက်တာတန်ဖိုးရှိ ဖန်ရှင်များအတွက် ပျမ်းမျှတန်ဖိုး သီအိုရမ် (Mean value theorem for vector-valued functions) == [[ဗက်တာ]]တန်ဖိုးရှိ [[ဖန်ရှင်]]များ (vector-valued functions) အတွက် ပျမ်းမျှတန်ဖိုး ညီမျှခြင်း၏ တိကျသော အလားတူပုံစံ မရှိပါ။ အစိတ်အပိုင်း <math>f_i</math> တစ်ခုစီတိုင်းသို့ ကိန်းရှင်ကြားခံညီမျှခြင်းများဖြင့် ဖော်ပြခြင်း လုပ်ငန်းစဉ်ကို အသုံးချသောအခါ မျဉ်းပိုင်းပေါ်တွင် ကွဲပြားသော <math>c_i</math> အမှတ်များကို ရရှိစေသော်လည်း ယေဘုယျအားဖြင့် အစိတ်အပိုင်းအားလုံးအတွက် တစ်ပြိုင်နက်တည်း အမှတ်တစ်မှတ်တည်း မရရှိနိုင်ပါ။ ဥပမာအားဖြင့် <math>[0, 2\pi]</math> ပေါ်ရှိ <math>f(x) = (\cos x, \sin x)</math> အတွက် <math>f(2\pi)-f(0)=(0,0)</math> ဖြစ်သော်လည်း <math>f'(x) = (-\sin x, \cos x)</math> သည် မည်သည့်အခါမျှ သုညမဖြစ်ပါ။ ယင်းအစား ပျမ်းမျှတန်ဖိုး မညီမျှခြင်း (mean value inequality) ကို အသုံးချရသည်။<ref>Rudin (1976), p. 113.</ref> '''သီအိုရမ် -''' <math>(a,b)</math> ပေါ်တွင် ဆင်းသက်ချက်ရှာ၍ရသော [[အဆက်မပြတ် ဖန်ရှင်|အဆက်မပြတ်]] ဗက်တာတန်ဖိုးရှိ ဖန်ရှင် <math>\mathbf{f}:[a,b]\to\mathbb{R}^k</math> တစ်ခုအတွက် အောက်ပါအခြေအနေကို ပြည့်စုံစေမည့် ကိန်း <math>c\in(a,b)</math> တစ်ခု တည်ရှိသည်။ :<math>|\mathbf{f}(b)-\mathbf{f}(a)| \le (b-a)\left|\mathbf{f}'(c)\right|</math> '''သက်သေပြချက် -''' <math>\varphi(t) = (\mathbf{f}(b) - \mathbf{f}(a)) \cdot \mathbf{f}(t)</math> ဟု ယူဆပါ။ ပျမ်းမျှတန်ဖိုး သီအိုရမ်အရ အချို့သော <math>c \in (a, b)</math> အတွက် <math>\varphi(b) - \varphi(a) = \varphi'(c)(b-a)</math> ဖြစ်သည်။ <math>\varphi(b) - \varphi(a) = |\mathbf{f}(b) - \mathbf{f}(a)|^2</math> နှင့် <math>\varphi'(c) = (\mathbf{f}(b) - \mathbf{f}(a)) \cdot \mathbf{f}'(c)</math> ဟု ရရှိသည်။ ကော်ချီ-ရှဗာ့ဇ် မညီမျှခြင်းအရ <math>|\mathbf{f}(b) - \mathbf{f}(a)|^2 \le |\mathbf{f}(b) - \mathbf{f}(a)| |\mathbf{f}'(c)|(b-a)</math> ဖြစ်လာသည်။ အကယ်၍ <math>\mathbf{f}(b) \neq \mathbf{f}(a)</math> ဖြစ်ပါက <math> |\mathbf{f}(b) - \mathbf{f}(a)|</math> ဖြင့် စားလိုက်ခြင်းအားဖြင့် သီအိုရမ်ကို ရရှိစေသည်။ === ပျမ်းမျှတန်ဖိုး မညီမျှခြင်း (Mean value inequality) === '''ပျမ်းမျှတန်ဖိုး မညီမျှခြင်း -'''<ref>Hörmander (2015), Theorem 1.1.1 and remark following it.</ref> [[အဆက်မပြတ် ဖန်ရှင်]] <math>\mathbf{f} : [a, b] \to \mathbb{R}^k</math> အတွက် အကယ်၍ <math>\mathbf{f}</math> သည် <math>(a, b)</math> ပေါ်တွင် [[ဆင်းသက်ချက် (ဒစ်ဖရန်ရှယ် ကဲကုလပ်)|ဆင်းသက်ချက်]]ရှာ၍ရပါက အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။ :<math>|\mathbf{f}(b) - \mathbf{f}(a)| \le (b-a)\sup_{(a, b)} |\mathbf{f}'|</math> '''သက်သေပြချက် -''' <math>\sup_{(a, b)} |\mathbf{f}'| < \infty</math> ဟု ယူဆချက်ချပါ။ <math>M > \sup_{(a, b)} |\mathbf{f}'|</math> ဟု သတ်မှတ်ပါ။ <math>E = \{ 0 \le t \le 1 \mid |\mathbf{f}(a + t(b-a)) - \mathbf{f}(a)| \le Mt(b-a) \}</math> ဟု သတ်မှတ်ပါ။ [[အစု]] <math>E</math> သည် အပိတ်စုဖြစ်ပြီး [[ဗလာစု]]မဟုတ်ပါ။ <math>s</math> ကို ၎င်း၏ အကြီးဆုံးတန်ဖိုး အစုဝင်အဖြစ် သတ်မှတ်ပါ။ အကယ်၍ <math>s < 1</math> ဖြစ်ပါက <math>s</math> နှင့် လုံလောက်စွာ နီးစပ်သော <math>t</math> အတွက် ဆင်းသက်ချက်ရှာ၍ရနိုင်စွမ်းကို အသုံးပြု၍ ခြားနားချက်များကို ဘောင်ခတ်လိုက်သောအခါ <math>|\mathbf{f}(a + t(b-a)) - \mathbf{f}(a)| \le tM|b-a|</math> ဖြစ်ကြောင်း ပြသနေပြီး ၎င်းသည် <math>s</math> ၏ အကြီးဆုံးဖြစ်မှု (maximality) ကို ဆန့်ကျင်နေသည်။ ထို့ကြောင့် <math>s=1</math> ဖြစ်ပြီး ၎င်းမှာ <math>|\mathbf{f}(b) - \mathbf{f}(a)| \le M(b-a)</math> ကို ဆိုလိုသည်။ <math>M</math> သည် အလိုရှိသလို ရွေးချယ်ထားသော ကိန်းဖြစ်သောကြောင့် ရလဒ်သည် မှန်ကန်နေဆဲဖြစ်သည်။ အကယ်၍ <math>\mathbf{f}</math> သည် <math>a</math> တွင် ဆင်းသက်ချက်ရှာ၍မရပါက ယင်းကို <math>[a', b]</math> သို့ အသုံးချပြီး <math>a' \to a</math> အဖြစ် စုဆုံမှတ်ကို ယူပါ။ == သီအိုရမ်ကို အသုံးချ၍မရသော အခြေအနေများ (Cases where the theorem cannot be applied) == ပျမ်းမျှတန်ဖိုး သီအိုရမ်အတွက် အခြေအနေအားလုံး လိုအပ်သည်။ *'''<math>\boldsymbol{f} </math> သည် <math>\boldsymbol{(a,b)} </math> ပေါ်တွင် [[ဆင်းသက်ချက် (ဒစ်ဖရန်ရှယ် ကဲကုလပ်)|ဆင်းသက်ချက်]]ရှာ၍ရသည်'''။ <math>[-1,1]</math> ပေါ်ရှိ ဖန်ရှင် <math>f(x)=|x| </math> သည် 0 တွင် ဆင်းသက်ချက်ရှာ၍မရပါ။ *'''<math>\boldsymbol{f} </math> သည် <math>\boldsymbol{[a,b]} </math> ပေါ်တွင် [[အဆက်မပြတ် ဖန်ရှင်|အဆက်မပြတ်]]ဖြစ်သည်'''။ <math>x=0</math> တွင် <math>f(x) = 1</math> ဖြစ်ပြီး <math>(0,1]</math> ပေါ်တွင် <math>f(x)=0</math> ဖြစ်သော ဖန်ရှင်သည် <math>(0,1)</math> ပေါ်တွင် <math>f'(x)=0</math> ဖြစ်သော်လည်း ပျမ်းမျှ ပြောင်းလဲနှုန်းမှာ <math>-1</math> ဖြစ်သည်။ *'''<math>\boldsymbol{f} </math> သည် [[ကိန်းစစ်]]တန်ဖိုးရှိ [[ဖန်ရှင်]]ဖြစ်သည်'''။ <math>f(x) = e^{xi}</math> အတွက် <math>f(2\pi)-f(0)=0</math> ဖြစ်သော်လည်း ကိန်းစစ် <math>x</math> အားလုံးအတွက် <math>f'(x)\ne 0</math> ဖြစ်သည်။ == သတ်မှတ် အင်တီဂရယ်များအတွက် ပျမ်းမျှတန်ဖိုး သီအိုရမ်များ (Mean value theorems for definite integrals) == === သတ်မှတ် အင်တီဂရယ်များအတွက် ပထမ ပျမ်းမျှတန်ဖိုး သီအိုရမ် (First mean value theorem for definite integrals) === [[File:积分中值定理.jpg|thumb|right|ဂျီဩမေတြီအရ <math>f(c)</math> ကို ထောင့်မှန်စတုဂံ၏ အမြင့်အဖြစ် ယူဆပြီး <math>b - a</math> ကို အကျယ်အဖြစ် ယူဆပါက ဤထောင့်မှန်စတုဂံသည် <math>a</math> မှ <math>b</math> အထိ မျဉ်းကွေးအောက်ရှိ နယ်ပယ်နှင့် ဧရိယာ တူညီသည်<ref>Mathwords, Mean Value Theorem for Integrals.</ref>]] <math>f : [a, b] \to \R</math> သည် [[အဆက်မပြတ် ဖန်ရှင်]]တစ်ခု ဖြစ်သည်ဟု ဆိုပါစို့။ ထိုအခါ အောက်ပါအခြေအနေကို ပြည့်စုံစေမည့် <math>c \in [a, b]</math> တစ်ခု တည်ရှိသည်။ :<math>\int_a^b f(x) \, dx = f(c)(b - a)</math> <math>f</math> သည် <math>[a,b]</math> ပေါ်တွင် အငယ်ဆုံးတန်ဖိုး <math>m</math> နှင့် အကြီးဆုံးတန်ဖိုး <math>M</math> ကို ယူသောကြောင့် <math>m \le \frac{1}{b-a}\int_a^b f(x)\,dx\le M</math> ဖြစ်သည်။ ကြားခံတန်ဖိုး သီအိုရမ် (intermediate value theorem) အရ <math>f(c)</math> သည် အချို့သော <math>c</math> အတွက် ဤပျမ်းမျှတန်ဖိုးကို ယူသည်။<ref>Comenetz (2002), p. 159.</ref> ပိုမို ယေဘုယျကျကျဆိုရလျှင် <math>g</math> သည် <math>[a, b]</math> ပေါ်တွင် လက္ခဏာမပြောင်းလဲသော အင်တီဂရိတ်လုပ်နိုင်စွမ်းရှိသည့် ဖန်ရှင် (integrable function) တစ်ခုဖြစ်ပါက အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။ :<math>\int_a^b f(x) g(x) \, dx = f(c) \int_a^b g(x) \, dx</math> === သတ်မှတ် အင်တီဂရယ်များအတွက် ဒုတိယ ပျမ်းမျှတန်ဖိုး သီအိုရမ် (Second mean value theorem for definite integrals) === အကယ်၍ <math>G : [a,b]\to \mathbb{R}</math> သည် အပေါင်းကိန်းဖြစ်သော အစဉ်လိုက် လျော့သော ဖန်ရှင် (monotonically decreasing function) ဖြစ်ပြီး <math>\varphi : [a,b]\to \mathbb{R}</math> သည် အင်တီဂရိတ်လုပ်နိုင်စွမ်းရှိပါက အောက်ပါအခြေအနေကို ပြည့်စုံစေမည့် <math>x \in [a, b]</math> တစ်ခု တည်ရှိသည်။ :<math> \int_a^b G(t)\varphi(t)\,dt = G(a^+) \int_a^x \varphi(t)\,dt</math>။ အကယ်၍ <math>G</math> သည် အစဉ်လိုက်ဖြစ်သော ဖန်ရှင် (monotonic function) ဖြစ်ပါက အောက်ပါအခြေအနေကို ပြည့်စုံစေမည့် <math>x \in [a, b]</math> တစ်ခု တည်ရှိသည်။ ဤနေရာတွင် <math>G</math> သည် လျော့သောဖန်ရှင်နှင့် အပေါင်းကိန်းဖြစ်ရန် မလိုအပ်ပါ။<ref>Hobson (1909).</ref> :<math> \int_a^b G(t)\varphi(t)\,dt = G(a^+) \int_a^x \varphi(t)\,dt + G(b^-) \int_x^b \varphi(t)\,dt</math> ဤ[[အင်တီဂရေးရှင်း|အင်တီဂရယ်]] သီအိုရမ်သည် အတိုင်းအတာများစွာရှိသော [[ဗက်တာ]]တန်ဖိုးရှိ [[ဖန်ရှင်]]များအတွက် မှန်ကန်မှုမရှိပါ။ ဥပမာအားဖြင့် <math>n</math>-အတိုင်းအတာရှိသော ကုဗတုံး <math>[0,2\pi]^n</math> ပေါ်တွင် ဖန်ရှင် <math>G(x_1, \dots, x_n) = (\sin(x_1 + \cdots + x_n), \cos(x_1 + \cdots + x_n))</math> တွင် ပျမ်းမျှ အင်တီဂရယ်တန်ဖိုး <math>(0,0)</math> ရှိသော်လည်း နေရာတိုင်းတွင် <math>|G|=1</math> ဖြစ်နေသည်။ == ယေဘုယျပြုထားခြင်းများ (Generalizations) == === မျဉ်းဖြောင့် အက္ခရာသင်္ချာ (Linear algebra) === <math>f, g, h</math> တို့သည် <math>[a,b]</math> ပေါ်တွင် [[အဆက်မပြတ် ဖန်ရှင်|အဆက်မပြတ်]]ဖြစ်ပြီး <math>(a,b)</math> ပေါ်တွင် [[ဆင်းသက်ချက် (ဒစ်ဖရန်ရှယ် ကဲကုလပ်)|ဆင်းသက်ချက်]]ရှာ၍ရသည်ဟု ယူဆချက်ချပါ။ အောက်ပါအတိုင်း သတ်မှတ်ပါ။ :<math> D(x) = \begin{vmatrix} f(x) & g(x) & h(x)\\ f(a) & g(a) & h(a)\\ f(b) & g(b) & h(b) \end{vmatrix}</math> <math>D(a)</math> နှင့် <math>D(b)</math> တို့သည် တူညီသော အတန်းနှစ်ခုပါဝင်သည့် အဆုံးအဖြတ်တန်ဖိုးများ (determinants) ဖြစ်သောကြောင့် <math>D(a)=D(b)=0</math> ဖြစ်သည်။ [[ရိုးလ်၏ သီအိုရမ်]]သည် <math>D'(c)=0</math> ဖြစ်စေမည့် <math>c\in (a,b)</math> တစ်ခုရှိကြောင်း အာမခံသည်။ <math>h(x)=1</math> ဟု သတ်မှတ်ခြင်းက ကော်ချီ၏ ပျမ်းမျှတန်ဖိုး သီအိုရမ်ကို ရရှိစေပြီး <math>h(x)=1, g(x)=x</math> ဟု သတ်မှတ်ခြင်းက လာဂေါင့်၏ ပျမ်းမျှတန်ဖိုး သီအိုရမ်ကို ရရှိစေသည်။ မျဉ်းဖြောင့် [[အက္ခရာသင်္ချာ]] တွင် ဤသဘောတရားများကို ထပ်မံချဲ့ထွင်နိုင်သည်။ === ကိန်းထွေး ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသင်္ချာ (Complex analysis) === အဖွင့် ခုံးသော[[အစု]] (open convex set) <math>\Omega</math> ပေါ်ရှိ ဟိုလိုမော်ဖစ် ဖန်ရှင် (holomorphic function) <math>f : \Omega \to \mathbb{C}</math> နှင့် <math>a, b \in \Omega</math> ဟူသော မတူညီသောအမှတ်များအတွက် <math>a</math> မှ <math>b</math> သို့သွားသော အတွင်း မျဉ်းပိုင်းပေါ်တွင် အောက်ပါအခြေအနေများကို ပြည့်စုံစေမည့် <math>u, v</math> အမှတ်များ တည်ရှိသည်။<ref>Evard & Jafari (1992).</ref> :<math>\operatorname{Re}(f'(u)) = \operatorname{Re}\left ( \frac{f(b)-f(a)}{b-a} \right)</math>, :<math>\operatorname{Im}(f'(v)) = \operatorname{Im}\left ( \frac{f(b)-f(a)}{b-a} \right)</math> ဤသည်မှာ [[ကိန်းထွေး]] ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသင်္ချာနယ်ပယ်တွင် အသုံးဝင်သော ရလဒ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ == မှတ်စုများ (Notes) == <references /> == ကျမ်းကိုးကားများ (References) == * {{Citation |last=Rudin |first=Walter |title=Principles of Mathematical Analysis |publisher=McGraw-Hill Publishing Company |publication-place=Auckland |date=1976 |isbn=978-0-07-085613-4}} * {{Citation |last=Hörmander |first=Lars |title=The Analysis of Linear Partial Differential Operators I: Distribution Theory and Fourier Analysis |series=Classics in Mathematics |publisher=Springer |publication-place=Berlin |date=2015 |edition=2nd |isbn=978-3-642-61497-2}} * {{Citation |last=Besenyei |first=Ádám |title=Historical development of the mean value theorem |publisher=Eötvös Loránd University |publication-place=Budapest |date=2012 |url=http://abesenyei.web.elte.hu/publications/meanvalue.pdf}} * {{Citation |last=Weisstein |first=Eric W. |title=Extended Mean-Value Theorem |work=MathWorld |publisher=Wolfram Web Resource |url=https://mathworld.wolfram.com/ExtendedMean-ValueTheorem.html}} * {{Citation |title=Cauchy's Mean Value Theorem |work=Math24 |url=https://www.math24.net/cauchys-mean-value-theorem/ |access-date=2018-10-08 |archive-date=18 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230418174503/https://www.math24.net/cauchys-mean-value-theorem/ |url-status=dead }} * {{Citation |last=Comenetz |first=Michael |title=Calculus: The Elements |publisher=World Scientific |date=2002 |isbn=978-981-02-4904-5}} * {{Citation |last=Hobson |first=E. W. |title=On the Second Mean-Value Theorem of the Integral Calculus |journal=Proc. London Math. Soc. |volume=s2-7 |issue=1 |date=1909 |pages=14-23 |mr=1575669 |doi=10.1112/plms/s2-7.1.14}} * {{Citation |last1=Evard |first1=J.-Cl. |last2=Jafari |first2=F. |title=A Complex Rolle's Theorem |journal=American Mathematical Monthly |volume=99 |issue=9 |date=1992 |pages=858-861 |doi=10.1080/00029890.1992.11995942}} * {{Citation |title=Mathwords: Mean Value Theorem for Integrals |work=Mathwords |url=http://www.mathwords.com/m/mean_value_theorem_integrals.htm}} [[Category:ကဲကုလပ်]] 9n0n09x4vm9abweo6jrui6hcepjdilm 0 291448 1052401 2026-09-11T20:35:52Z Mkant00 135890 "'''လိုပီတယ် စည်းမျဉ်း (L'Hôpital's rule)'''<ref>Forster (2016), p. 190.</ref><ref>Heuser (1994), p. 287.</ref> သို့မဟုတ် '''ဘာနူးလီ-ဒေ လိုပီတယ် စည်းမျဉ်း (Bernoulli-de L’Hôpital rule)''' ကို အသုံးပြု၍ သုည..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1052401 wikitext text/x-wiki '''လိုပီတယ် စည်းမျဉ်း (L'Hôpital's rule)'''<ref>Forster (2016), p. 190.</ref><ref>Heuser (1994), p. 287.</ref> သို့မဟုတ် '''ဘာနူးလီ-ဒေ လိုပီတယ် စည်းမျဉ်း (Bernoulli-de L’Hôpital rule)''' ကို အသုံးပြု၍ သုညသို့ စုဆုံသော (convergent) သို့မဟုတ် [[အနန္တ|အနန္တ]] (infinity) သို့ ဖြာထွက်သော (divergent) [[ဖန်ရှင်|ဖန်ရှင်]] (function) နှစ်ခု၏ စားလဒ်များ (quotients) အတွက် [[စုဆုံမှတ်|စုဆုံမှတ်]] (limit) ကို ၎င်းတို့၏ ပထမ [[ဆင်းသက်ချက် (ဒစ်ဖရန်ရှယ် ကဲကုလပ်)|ဆင်းသက်ချက်များ]] (first derivatives) အား အသုံးပြုပြီး တွက်ချက်နိုင်သည် ။ ဤစည်းမျဉ်းကို 1696 ခုနှစ်တွင် ဂီယွန်း ဒေ လိုပီတယ် က ထုတ်ဝေခဲ့သော်လည်း မူလအားဖြင့် ယိုဟန်း ဘာနူးလီ က တွေ့ရှိခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး ၎င်းထံမှ လိုပီတယ်က ဝယ်ယူခဲ့ခြင်းဖြစ်သည် ။<ref>Sonar (2011), pp. 442–443.</ref> == အသုံးချမှု (Application) == လိုပီတယ် စည်းမျဉ်းသည် အောက်ပါကဲ့သို့သော သတ်မှတ်မရသော ပုံစံများ (indeterminate forms) ၏ တန်ဖိုးကို ရှာဖွေပေးသည် ။ :<math>\frac{0}{0}, \quad 0 \cdot \infty, \quad \infty - \infty, \quad \frac{\infty}{\infty}, \quad 0^0, \quad \infty^0, \quad 1^\infty</math> [[စုဆုံမှတ်|စုဆုံမှတ်များသည်]] <math>\tfrac{0}{0}</math> သို့မဟုတ် <math>\pm\tfrac{\infty}{\infty}</math> ရလဒ်ထွက်ပေါ်ပါက <math>x_0</math> ၏ ဗဟိုဖယ်ထုတ်ထားသော ပတ်ဝန်းကျင် (punctured neighborhood) တွင် <math>g'(x) \neq 0</math> ဖြစ်ပြီး <math>\lim_{x\to x_0}\frac{f'(x)}{g'(x)}</math> တည်ရှိလျှင် အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည် ။ :<math>\lim_{x\to x_0}\frac{f(x)}{g(x)} = \lim_{x\to x_0}\frac{f'(x)}{g'(x)}</math> ၎င်း၏ ပြောင်းပြန်အဆို (converse) သည် မမှန်ကန်ပါ ။ အကယ်၍ ဆင်းသက်ချက် စားလဒ်သည် အခြား သတ်မှတ်မရသော ပုံစံ တစ်ခုကို ထပ်မံရရှိစေပါက အဆင့်တိုင်းတွင် လိုအပ်သော ကနဦးအခြေအနေများနှင့် ကိုက်ညီသရွေ့ ဤစည်းမျဉ်းကို ထပ်ကျော့ (repeatedly) အသုံးပြုနိုင်သည် ။ အခြားသော သတ်မှတ်မရသော ပုံစံများကို ပထမဦးစွာ <math>\tfrac{0}{0}</math> သို့မဟုတ် <math>\pm\tfrac{\infty}{\infty}</math> အဖြစ်သို့ [[အက္ခရာသင်္ချာ|အက္ခရာသင်္ချာနည်းကျ]] (algebraically) အသွင်ပြောင်းရမည် ။<ref>Gellert et al. (1970), pp. 408–410.</ref> * <math>0 \cdot \infty</math>: <math>\quad f(x) \cdot g(x) = \frac{f(x)}{\tfrac{1}{g(x)}}</math> * <math>\infty - \infty</math>: <math>\quad f(x) - g(x) = \frac {\tfrac{1}{g(x)} - \tfrac{1}{f(x)}}{\tfrac{1}{f(x)\cdot g(x)}}</math> == ဖွဲ့စည်းဖော်ပြမှု (Formulation) == <math>I=(\tilde{x}_0,x_0)</math> သည် အဖွင့် အပိုင်းအခြား (open interval) တစ်ခုဖြစ်ပြီး <math>f, g \colon I\to\mathbb{R}</math> တို့သည် <math>x\nearrow x_0</math> ဖြစ်စဉ်တွင် <math>0</math> သို့ စုဆုံသော သို့မဟုတ် <math>\pm\infty</math> သို့ ဖြာထွက်သော ဆင်းသက်ချက်ရှာ၍ရသော (differentiable) [[ဖန်ရှင်|ဖန်ရှင်များ]] ဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြပါစို့ ။ အကယ်၍ <math>x \in I</math> အားလုံးအတွက် <math>g'(x) \neq 0</math> ဖြစ်ပြီး <math>\lim_{x\nearrow x_0}\tfrac{f'(x)}{g'(x)} = c</math> ဖြစ်ပါက <math>\lim_{x\nearrow x_0}\tfrac{f(x)}{g(x)} = c</math> ဖြစ်သည် ။ ဤနေရာတွင် <math>c</math> သည် အဆုံးရှိ (finite) သို့မဟုတ် [[အနန္တ|အနန္တတန်ဖိုး]] ဖြစ်သည် ။ ၎င်းသည် <math>x\searrow \tilde{x}_0</math> ဖြစ်သောအခါ သို့မဟုတ် အနန္တဘောင်များ (improper bounds) ဖြစ်သည့် <math>x_0=\pm\infty</math> ဖြစ်သောအခါများအတွက်လည်း အလားတူပင် အကျုံးဝင်သည် ။ === <math>\tfrac{0}{0}</math> အခြေအနေအတွက် သက်သေပြချက် အကြမ်းဖျင်း (Sketch of proof for the 0/0 case) === <math>\lim_{x\nearrow x_0} f(x) = \lim_{x\nearrow x_0} g(x) = 0</math> ဖြစ်သောအခါ <math>f(x_0) = g(x_0) = 0</math> ဟု သတ်မှတ်ခြင်းဖြင့် <math>f</math> နှင့် <math>g</math> တို့ကို [[အဆက်မပြတ် ဖန်ရှင်|အဆက်မပြတ်]] (continuously) တိုးချဲ့ (extended) နိုင်သည် ။ ကော်ချီ၏ [[ပျမ်းမျှတန်ဖိုး သီအိုရမ်|ပျမ်းမျှတန်ဖိုး သီအိုရမ်]] (Cauchy's mean value theorem) အရ <math>x\in I</math> တိုင်းအတွက် <math>x</math> နှင့် <math>x_0</math> ကြားတွင် အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်စေသော <math>\xi</math> တစ်ခု တည်ရှိသည် ။ :<math>\frac{f'(\xi)}{g'(\xi)}=\frac{f(x_0)-f(x)}{g(x_0)-g(x)}=\frac{f(x)}{g(x)}</math> <math>x\nearrow x_0</math> ဖြစ်စဉ် အထက်ပါ အဆို မှန်ကန်ကြောင်း ထွက်ပေါ်လာသည် ။ [[အနန္တ|အနန္တ]]ရှိ အနန္တဘောင် [[စုဆုံမှတ်|စုဆုံမှတ်များဖြစ်သည့်]] <math>x_0 = \pm\infty</math> အခြေအနေကို အရင်းအမြစ်စု (domain) အသွင်ပြောင်းခြင်း (transformation) <math>t = \tfrac{1}{x}</math> မှတစ်ဆင့် ဤအဆုံးရှိသော ဘောင်အခြေအနေသို့ လျှော့ချနိုင်သည် ။ <math>\tfrac{\infty}{\infty}</math> အခြေအနေအတွက် [[သင်္ချာဆိုင်ရာ သက်သေပြခြင်း|သက်သေပြချက်သည်]] အထက် စုဆုံမှတ် (limit superior) နှင့် အောက် စုဆုံမှတ် (limit inferior) တို့ကို အသုံးပြုသည့် ပိုမိုရှုပ်ထွေးသည်များ လိုအပ်သောကြောင့် ဤတွင် ဖော်ပြထားခြင်းမရှိပါ ။ == ဥပမာများ (Examples) == === <math>x \to 0</math> သို့ စုဆုံမှတ် (Limit as <math>x \to 0</math>) === <math>\lim_{x\to 0}\tfrac{\cos(x)-1}{\tan(x)}</math> ၏ တန်ဖိုးကို တွက်ချက်ပါ၊ ၎င်းသည် <math>\tfrac{0}{0}</math> အမျိုးအစား ဖြစ်သည် ။ :<math>\lim_{x\to 0} \frac{-\sin(x)}{\frac{1}{\cos^2(x)}} = \lim_{x\to 0} (-\sin(x)\cos^2(x)) = 0</math> === အနန္တရှိ စုဆုံမှတ် (Limit at infinity) === <math>\lim_{x\to \infty}\tfrac{\sqrt{x}}{\ln(x)}</math> ၏ တန်ဖိုးကို တွက်ချက်ပါ၊ ၎င်းသည် <math>\tfrac{\infty}{\infty}</math> အမျိုးအစား ဖြစ်သည် ။ :<math>\lim_{x\to \infty} \frac{\frac{1}{2\sqrt{x}}}{\frac{1}{x}} = \lim_{x\to \infty} \frac{\sqrt{x}}{2} = \infty</math> == ချေပဥပမာများ (Counterexamples) == === ကနဦးအခြေအနေများကို ဂရုပြုခြင်း (Attention to prerequisites) === <math>f(x) := \sin x + 2x</math> နှင့် <math>g(x) := \cos x + 2x</math> ဟု သတ်မှတ်ပါစို့ ။ <math>x \to \infty</math> ဖြစ်စဉ်တွင် ၎င်းသည် <math>\tfrac{\infty}{\infty}</math> အမျိုးအစား ဖြစ်သည် ။ လိုပီတယ် စည်းမျဉ်းကို အသုံးပြု၍ မရနိုင်ပါ ။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် [[ဆင်းသက်ချက် (ဒစ်ဖရန်ရှယ် ကဲကုလပ်)|ဆင်းသက်ချက်]] စားလဒ်ဖြစ်သည့် <math>\tfrac{f'(x)}{g'(x)} = \tfrac{\cos x + 2}{-\sin x + 2}</math> သည် ၎င်း၏ ကာလမှန် (periodicity) သဘာဝကြောင့် စုဆုံခြင်း မရှိသောကြောင့် ဖြစ်သည် ။ သို့ရာတွင် မူလ[[စုဆုံမှတ်|စုဆုံမှတ်မှာ]] တည်ရှိနေပါသည် ။ :<math>\lim_{x\rightarrow \infty}\frac{f(x)}{g(x)}=\lim_{x\rightarrow \infty}\left(1 + \frac{\sin x - \cos x}{\cos x + 2x}\right)=1</math> === လန်ဒေါက် ကဲကုလပ် (Landau calculus) === [[တေလာ ကိန်းစဉ်တန်း|တေလာ ကိန်းစဉ်တန်း]] (Taylor series) ကို သိရှိထားသောအခါ လန်ဒေါက် ကဲကုလပ် (Landau calculus) ကို အသုံးပြုခြင်းသည် လိုပီတယ် စည်းမျဉ်းအား ထပ်ခါတလဲလဲ အသုံးပြုခြင်းထက် များစွာ ပို၍ရိုးရှင်းပြီး ပိုမိုမြန်ဆန်လေ့ရှိသည် ။ ဥပမာအားဖြင့် အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည် ။ :<math> \lim_{x \to 0} \frac{\sin x -x}{x(1-\cos x)} = \lim_{x \to 0} \frac{-\frac{1}{6}x^3 + \mathcal{O}(x^5)}{x(\frac{x^2}{2}+\mathcal{O}(x^4))} = \lim_{x \to 0} \frac{-\frac{1}{6}+\mathcal{O}(x^2)}{\frac{1}{2}+\mathcal{O}(x^2)} = -\frac{1}{3}</math> == ယေဘုယျပြုထားခြင်းများ (Generalizations) == <math> D </math> နယ်ပယ်အတွင်းရှိ ဟိုလိုမော်ဖစ် [[ဖန်ရှင်|ဖန်ရှင်များ]] (holomorphic functions) ဖြစ်သော <math> f </math> နှင့် <math> g </math> တို့သည် <math> a \in D</math> တွင် တူညီသော သုညမှတ်၏ အစဉ် (order of zero) <math> k </math> ကို မျှဝေပိုင်ဆိုင်ထားပါက အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည် ။ :<math> \lim_{z \to a}\frac{f(z)}{g(z)}=\frac{f^{(k)}(a)}{g^{(k)}(a)}</math> == ကိုးကားများ (References) == <references /> * {{Citation |last=Forster |first=Otto |author-link=Otto Forster |title=Analysis 1: Differential- und Integralrechnung einer Veränderlichen |edition=12th |series=Grundkurs Mathematik |publication-place=Wiesbaden |publisher=Springer Spektrum |date=2016 |isbn=978-3-658-11544-9 |zbl=1328.26001 |doi=10.1007/978-3-658-11545-6}} * {{Citation |last1=Freitag |first1=Eberhard |author-link1=Eberhard Freitag |last2=Busam |first2=Rolf |title=Funktionentheorie 1 |edition=3rd |publication-place=Berlin |publisher=Springer-Verlag |date=2000 |isbn=3-540-67641-4}} * {{Citation |last1=Gellert |first1=Walter |last2=Küstner |first2=Herbert |last3=Hellwich |first3=M. |last4=Kästner |first4=Herbert |author-link4=Herbert Kästner |title=Kleine Enzyklopädie Mathematik |publication-place=Leipzig |publisher=VEB Bibliographisches Institut |date=1970}} * {{Citation |last=Heuser |first=Harro |author-link=Harro Heuser |title=Lehrbuch der Analysis. Teil 1 |edition=11th |publication-place=Stuttgart |publisher=B. G. Teubner |date=1994 |isbn=3-519-42231-X}} * {{Citation |last=Sonar |first=Thomas |title=3000 Jahre Analysis |publication-place=Berlin |publisher=Springer |date=2011 |isbn=978-3-642-17203-8 |doi=10.1007/978-3-642-17204-5}} [[Calculus:ကဲကုလပ်]] lg81cb7wrhqnh84s7n93cjryvajh9gt 1052402 1052401 2026-09-11T20:36:39Z Mkant00 135890 1052402 wikitext text/x-wiki '''လိုပီတယ် စည်းမျဉ်း (L'Hôpital's rule)'''<ref>Forster (2016), p. 190.</ref><ref>Heuser (1994), p. 287.</ref> သို့မဟုတ် '''ဘာနူးလီ-ဒေ လိုပီတယ် စည်းမျဉ်း (Bernoulli-de L’Hôpital rule)''' ကို အသုံးပြု၍ သုညသို့ စုဆုံသော (convergent) သို့မဟုတ် [[အနန္တ|အနန္တ]] (infinity) သို့ ဖြာထွက်သော (divergent) [[ဖန်ရှင်|ဖန်ရှင်]] (function) နှစ်ခု၏ စားလဒ်များ (quotients) အတွက် [[စုဆုံမှတ်|စုဆုံမှတ်]] (limit) ကို ၎င်းတို့၏ ပထမ [[ဆင်းသက်ချက် (ဒစ်ဖရန်ရှယ် ကဲကုလပ်)|ဆင်းသက်ချက်များ]] (first derivatives) အား အသုံးပြုပြီး တွက်ချက်နိုင်သည် ။ ဤစည်းမျဉ်းကို 1696 ခုနှစ်တွင် ဂီယွန်း ဒေ လိုပီတယ် က ထုတ်ဝေခဲ့သော်လည်း မူလအားဖြင့် ယိုဟန်း ဘာနူးလီ က တွေ့ရှိခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး ၎င်းထံမှ လိုပီတယ်က ဝယ်ယူခဲ့ခြင်းဖြစ်သည် ။<ref>Sonar (2011), pp. 442–443.</ref> == အသုံးချမှု (Application) == လိုပီတယ် စည်းမျဉ်းသည် အောက်ပါကဲ့သို့သော သတ်မှတ်မရသော ပုံစံများ (indeterminate forms) ၏ တန်ဖိုးကို ရှာဖွေပေးသည် ။ :<math>\frac{0}{0}, \quad 0 \cdot \infty, \quad \infty - \infty, \quad \frac{\infty}{\infty}, \quad 0^0, \quad \infty^0, \quad 1^\infty</math> [[စုဆုံမှတ်|စုဆုံမှတ်များသည်]] <math>\tfrac{0}{0}</math> သို့မဟုတ် <math>\pm\tfrac{\infty}{\infty}</math> ရလဒ်ထွက်ပေါ်ပါက <math>x_0</math> ၏ ဗဟိုဖယ်ထုတ်ထားသော ပတ်ဝန်းကျင် (punctured neighborhood) တွင် <math>g'(x) \neq 0</math> ဖြစ်ပြီး <math>\lim_{x\to x_0}\frac{f'(x)}{g'(x)}</math> တည်ရှိလျှင် အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည် ။ :<math>\lim_{x\to x_0}\frac{f(x)}{g(x)} = \lim_{x\to x_0}\frac{f'(x)}{g'(x)}</math> ၎င်း၏ ပြောင်းပြန်အဆို (converse) သည် မမှန်ကန်ပါ ။ အကယ်၍ ဆင်းသက်ချက် စားလဒ်သည် အခြား သတ်မှတ်မရသော ပုံစံ တစ်ခုကို ထပ်မံရရှိစေပါက အဆင့်တိုင်းတွင် လိုအပ်သော ကနဦးအခြေအနေများနှင့် ကိုက်ညီသရွေ့ ဤစည်းမျဉ်းကို ထပ်ကျော့ (repeatedly) အသုံးပြုနိုင်သည် ။ အခြားသော သတ်မှတ်မရသော ပုံစံများကို ပထမဦးစွာ <math>\tfrac{0}{0}</math> သို့မဟုတ် <math>\pm\tfrac{\infty}{\infty}</math> အဖြစ်သို့ [[အက္ခရာသင်္ချာ|အက္ခရာသင်္ချာနည်းကျ]] (algebraically) အသွင်ပြောင်းရမည် ။<ref>Gellert et al. (1970), pp. 408–410.</ref> * <math>0 \cdot \infty</math>: <math>\quad f(x) \cdot g(x) = \frac{f(x)}{\tfrac{1}{g(x)}}</math> * <math>\infty - \infty</math>: <math>\quad f(x) - g(x) = \frac {\tfrac{1}{g(x)} - \tfrac{1}{f(x)}}{\tfrac{1}{f(x)\cdot g(x)}}</math> == ဖွဲ့စည်းဖော်ပြမှု (Formulation) == <math>I=(\tilde{x}_0,x_0)</math> သည် အဖွင့် အပိုင်းအခြား (open interval) တစ်ခုဖြစ်ပြီး <math>f, g \colon I\to\mathbb{R}</math> တို့သည် <math>x\nearrow x_0</math> ဖြစ်စဉ်တွင် <math>0</math> သို့ စုဆုံသော သို့မဟုတ် <math>\pm\infty</math> သို့ ဖြာထွက်သော ဆင်းသက်ချက်ရှာ၍ရသော (differentiable) [[ဖန်ရှင်|ဖန်ရှင်များ]] ဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြပါစို့ ။ အကယ်၍ <math>x \in I</math> အားလုံးအတွက် <math>g'(x) \neq 0</math> ဖြစ်ပြီး <math>\lim_{x\nearrow x_0}\tfrac{f'(x)}{g'(x)} = c</math> ဖြစ်ပါက <math>\lim_{x\nearrow x_0}\tfrac{f(x)}{g(x)} = c</math> ဖြစ်သည် ။ ဤနေရာတွင် <math>c</math> သည် အဆုံးရှိ (finite) သို့မဟုတ် [[အနန္တ|အနန္တတန်ဖိုး]] ဖြစ်သည် ။ ၎င်းသည် <math>x\searrow \tilde{x}_0</math> ဖြစ်သောအခါ သို့မဟုတ် အနန္တဘောင်များ (improper bounds) ဖြစ်သည့် <math>x_0=\pm\infty</math> ဖြစ်သောအခါများအတွက်လည်း အလားတူပင် အကျုံးဝင်သည် ။ === <math>\tfrac{0}{0}</math> အခြေအနေအတွက် သက်သေပြချက် အကြမ်းဖျင်း (Sketch of proof for the 0/0 case) === <math>\lim_{x\nearrow x_0} f(x) = \lim_{x\nearrow x_0} g(x) = 0</math> ဖြစ်သောအခါ <math>f(x_0) = g(x_0) = 0</math> ဟု သတ်မှတ်ခြင်းဖြင့် <math>f</math> နှင့် <math>g</math> တို့ကို [[အဆက်မပြတ် ဖန်ရှင်|အဆက်မပြတ်]] (continuously) တိုးချဲ့ (extended) နိုင်သည် ။ ကော်ချီ၏ [[ပျမ်းမျှတန်ဖိုး သီအိုရမ်|ပျမ်းမျှတန်ဖိုး သီအိုရမ်]] (Cauchy's mean value theorem) အရ <math>x\in I</math> တိုင်းအတွက် <math>x</math> နှင့် <math>x_0</math> ကြားတွင် အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်စေသော <math>\xi</math> တစ်ခု တည်ရှိသည် ။ :<math>\frac{f'(\xi)}{g'(\xi)}=\frac{f(x_0)-f(x)}{g(x_0)-g(x)}=\frac{f(x)}{g(x)}</math> <math>x\nearrow x_0</math> ဖြစ်စဉ် အထက်ပါ အဆို မှန်ကန်ကြောင်း ထွက်ပေါ်လာသည် ။ [[အနန္တ|အနန္တ]]ရှိ အနန္တဘောင် [[စုဆုံမှတ်|စုဆုံမှတ်များဖြစ်သည့်]] <math>x_0 = \pm\infty</math> အခြေအနေကို အရင်းအမြစ်စု (domain) အသွင်ပြောင်းခြင်း (transformation) <math>t = \tfrac{1}{x}</math> မှတစ်ဆင့် ဤအဆုံးရှိသော ဘောင်အခြေအနေသို့ လျှော့ချနိုင်သည် ။ <math>\tfrac{\infty}{\infty}</math> အခြေအနေအတွက် [[သင်္ချာဆိုင်ရာ သက်သေပြခြင်း|သက်သေပြချက်သည်]] အထက် စုဆုံမှတ် (limit superior) နှင့် အောက် စုဆုံမှတ် (limit inferior) တို့ကို အသုံးပြုသည့် ပိုမိုရှုပ်ထွေးသည်များ လိုအပ်သောကြောင့် ဤတွင် ဖော်ပြထားခြင်းမရှိပါ ။ == ဥပမာများ (Examples) == === <math>x \to 0</math> သို့ စုဆုံမှတ် (Limit as <math>x \to 0</math>) === <math>\lim_{x\to 0}\tfrac{\cos(x)-1}{\tan(x)}</math> ၏ တန်ဖိုးကို တွက်ချက်ပါ၊ ၎င်းသည် <math>\tfrac{0}{0}</math> အမျိုးအစား ဖြစ်သည် ။ :<math>\lim_{x\to 0} \frac{-\sin(x)}{\frac{1}{\cos^2(x)}} = \lim_{x\to 0} (-\sin(x)\cos^2(x)) = 0</math> === အနန္တရှိ စုဆုံမှတ် (Limit at infinity) === <math>\lim_{x\to \infty}\tfrac{\sqrt{x}}{\ln(x)}</math> ၏ တန်ဖိုးကို တွက်ချက်ပါ၊ ၎င်းသည် <math>\tfrac{\infty}{\infty}</math> အမျိုးအစား ဖြစ်သည် ။ :<math>\lim_{x\to \infty} \frac{\frac{1}{2\sqrt{x}}}{\frac{1}{x}} = \lim_{x\to \infty} \frac{\sqrt{x}}{2} = \infty</math> == ချေပဥပမာများ (Counterexamples) == === ကနဦးအခြေအနေများကို ဂရုပြုခြင်း (Attention to prerequisites) === <math>f(x) := \sin x + 2x</math> နှင့် <math>g(x) := \cos x + 2x</math> ဟု သတ်မှတ်ပါစို့ ။ <math>x \to \infty</math> ဖြစ်စဉ်တွင် ၎င်းသည် <math>\tfrac{\infty}{\infty}</math> အမျိုးအစား ဖြစ်သည် ။ လိုပီတယ် စည်းမျဉ်းကို အသုံးပြု၍ မရနိုင်ပါ ။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် [[ဆင်းသက်ချက် (ဒစ်ဖရန်ရှယ် ကဲကုလပ်)|ဆင်းသက်ချက်]] စားလဒ်ဖြစ်သည့် <math>\tfrac{f'(x)}{g'(x)} = \tfrac{\cos x + 2}{-\sin x + 2}</math> သည် ၎င်း၏ ကာလမှန် (periodicity) သဘာဝကြောင့် စုဆုံခြင်း မရှိသောကြောင့် ဖြစ်သည် ။ သို့ရာတွင် မူလ[[စုဆုံမှတ်|စုဆုံမှတ်မှာ]] တည်ရှိနေပါသည် ။ :<math>\lim_{x\rightarrow \infty}\frac{f(x)}{g(x)}=\lim_{x\rightarrow \infty}\left(1 + \frac{\sin x - \cos x}{\cos x + 2x}\right)=1</math> === လန်ဒေါက် ကဲကုလပ် (Landau calculus) === [[တေလာ ကိန်းစဉ်တန်း|တေလာ ကိန်းစဉ်တန်း]] (Taylor series) ကို သိရှိထားသောအခါ လန်ဒေါက် ကဲကုလပ် (Landau calculus) ကို အသုံးပြုခြင်းသည် လိုပီတယ် စည်းမျဉ်းအား ထပ်ခါတလဲလဲ အသုံးပြုခြင်းထက် များစွာ ပို၍ရိုးရှင်းပြီး ပိုမိုမြန်ဆန်လေ့ရှိသည် ။ ဥပမာအားဖြင့် အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည် ။ :<math> \lim_{x \to 0} \frac{\sin x -x}{x(1-\cos x)} = \lim_{x \to 0} \frac{-\frac{1}{6}x^3 + \mathcal{O}(x^5)}{x(\frac{x^2}{2}+\mathcal{O}(x^4))} = \lim_{x \to 0} \frac{-\frac{1}{6}+\mathcal{O}(x^2)}{\frac{1}{2}+\mathcal{O}(x^2)} = -\frac{1}{3}</math> == ယေဘုယျပြုထားခြင်းများ (Generalizations) == <math> D </math> နယ်ပယ်အတွင်းရှိ ဟိုလိုမော်ဖစ် [[ဖန်ရှင်|ဖန်ရှင်များ]] (holomorphic functions) ဖြစ်သော <math> f </math> နှင့် <math> g </math> တို့သည် <math> a \in D</math> တွင် တူညီသော သုညမှတ်၏ အစဉ် (order of zero) <math> k </math> ကို မျှဝေပိုင်ဆိုင်ထားပါက အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည် ။ :<math> \lim_{z \to a}\frac{f(z)}{g(z)}=\frac{f^{(k)}(a)}{g^{(k)}(a)}</math> == ကိုးကားများ (References) == <references /> * {{Citation |last=Forster |first=Otto |author-link=Otto Forster |title=Analysis 1: Differential- und Integralrechnung einer Veränderlichen |edition=12th |series=Grundkurs Mathematik |publication-place=Wiesbaden |publisher=Springer Spektrum |date=2016 |isbn=978-3-658-11544-9 |zbl=1328.26001 |doi=10.1007/978-3-658-11545-6}} * {{Citation |last1=Freitag |first1=Eberhard |author-link1=Eberhard Freitag |last2=Busam |first2=Rolf |title=Funktionentheorie 1 |edition=3rd |publication-place=Berlin |publisher=Springer-Verlag |date=2000 |isbn=3-540-67641-4}} * {{Citation |last1=Gellert |first1=Walter |last2=Küstner |first2=Herbert |last3=Hellwich |first3=M. |last4=Kästner |first4=Herbert |author-link4=Herbert Kästner |title=Kleine Enzyklopädie Mathematik |publication-place=Leipzig |publisher=VEB Bibliographisches Institut |date=1970}} * {{Citation |last=Heuser |first=Harro |author-link=Harro Heuser |title=Lehrbuch der Analysis. Teil 1 |edition=11th |publication-place=Stuttgart |publisher=B. G. Teubner |date=1994 |isbn=3-519-42231-X}} * {{Citation |last=Sonar |first=Thomas |title=3000 Jahre Analysis |publication-place=Berlin |publisher=Springer |date=2011 |isbn=978-3-642-17203-8 |doi=10.1007/978-3-642-17204-5}} [[Category:ကဲကုလပ်]] 3s2q544ic3t7pah2ex2vqqrw7q9104x 0 291449 1052410 2026-09-12T04:21:50Z Dr Lotus Black 31011 စာမျက်နှာကို [[ဝံပုလွေ]] သို့ ပြန်ညွှန်းလိုက်သည် 1052410 wikitext text/x-wiki #Redirect[[ဝံပုလွေ]] 1ujgz0xabw4cn4gxtempwe60dl41to1 0 291450 1052411 2026-09-12T05:20:35Z Asorev 148069 "{{Infobox person | name = ဘောရစ် ဂျော့ဂီယဲဗစ်ခ်ျ ပဲချက်ကင် | native_name = Бори́с Гео́ргиевич Перча́ткин | image = | caption = | birth_date = [[၁ ဇူလိုင်]] [[၁၉၄၆]] | birth_pla..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1052411 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ဘောရစ် ဂျော့ဂီယဲဗစ်ခ်ျ ပဲချက်ကင် | native_name = Бори́с Гео́ргиевич Перча́ткин | image = | caption = | birth_date = [[၁ ဇူလိုင်]] [[၁၉၄၆]] | birth_place = [[မားဟိုရော့ဒ်]]၊ ယူကရိန်း အက်စ်အက်စ်အာရ်၊ [[ဆိုဗီယက်ယူနီယံ]] | death_date = | death_place = | nationality = [[ဆိုဗီယက်ယူနီယံ]]၊ [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]] | occupation = လူ့အခွင့်အရေး လှုပ်ရှားသူ၊ ဘာသာရေး ခေါင်းဆောင် | religion = [[ခရစ်ယာန်ဘာသာ]] ([[ပင်တေကုတ္တေ]]) | spouse = | children = ၆ | website = {{URL|https://bperchatkin.wordpress.com/}} }} '''ဘောရစ် ဂျော့ဂီယဲဗစ်ခ်ျ ပဲချက်ကင်''' (ရုရှား: ''Бори́с Гео́ргиевич Перча́ткин''၊ ၁၉၄၆ ခုနှစ် [[ဇူလိုင် ၁]] ရက်မွေး) သည် ၁၉၇၀ ပြည့်လွန်နှစ်များနှောင်းပိုင်းနှင့် ၁၉၈၀ ပြည့်လွန်နှစ်များအစောပိုင်း [[နာခေါ့ဒကာ]]မြို့၏ ဘာသာရေးဆိုင်ရာ ပြည်ပထွက်ခွာမှု လှုပ်ရှားမှုတွင် ထင်ရှားသော ပါဝင်ဆောင်ရွက်သူတစ်ဦးဖြစ်ပြီး<ref name="ostrovskaya">{{Cite book|last=Островская|first=О.П.|chapter=Судьбы участников эмиграционного движения пятидесятников на дальнем востоке в 1970-1980-х гг.|title=Владивосток – точка возвращения: прошлое и настоящее русской эмиграции. Материалы Второй международной научной конференции|url=http://dot.kostacademy.kz/bible/files/769476832.pdf#page=65|publisher=Дальневосточный юридический институт Министерства внутренних дел Российской Федерации|location=[[ခါဘာရော့ဗ်စ်ခ်]]|date=2017-06-23|pages=65–71|language=ru|isbn=978-5-9753-0229-8|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926080912/http://dot.kostacademy.kz/bible/files/769476832.pdf#page=65|archive-date=2023-09-26}}</ref> ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]၌ "လောတင်ဘတ် ပြင်ဆင်ချက်" (Lautenberg Amendment) ကို အတည်ပြုပြဋ္ဌာန်းနိုင်ရန် စည်းရုံးလှုံ့ဆော်ခဲ့သည့် လူ့အခွင့်အရေး လှုပ်ရှားသူတစ်ဦးဖြစ်သည်၊ ထိုပြင်ဆင်ချက်ကြောင့် ယခင်[[ဆိုဗီယက်ယူနီယံ]]နိုင်ငံများမှ လူပေါင်း ၁ သန်းခန့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသို့ ပြောင်းရွှေ့အခြေချနိုင်ခဲ့ကြသည်။<ref name="nashaamerica">{{Cite web|url=http://www.nashaamerica.com/blogi/chtivo/item-894/|title=Он спас 1 млн человек. Сегодня они не могут собрать ему на операцию. Как же так?|website=www.nashaamerica.com|access-date=2023-09-26|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926133215/http://www.nashaamerica.com/blogi/chtivo/item-894/|archive-date=2023-09-26}}</ref><ref name="romanovich">{{Cite web|url=https://spasenie.by/publ/pravozashhitnik_boris_perchatkin_smertelno_bolen/4-1-0-82|title=Правозащитник, Борис Перчаткин, смертельно болен|website=spasenie.by|author=Михаил Романович|access-date=2023-09-26}}</ref> == ဇီဝပြရုပ် == === ငယ်ဘဝနှင့် အသင်းတော်သို့ ရောက်ရှိလာခြင်း === ဘောရစ် ပဲချက်ကင်ကို စစ်လေသူရဲမိသားစုတွင် မွေးဖွားခဲ့ပြီး သူ၏ဖခင် ဘောရစ်သည် ဘောရစ်ကို မွေးဖွားပြီး မကြာမီ ကားမတော်တဆမှုဖြင့် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ပထမခင်ပွန်း ကွယ်လွန်ပြီးနောက် ဘောရစ်၏မိခင်သည် အခြားစစ်အရာရှိတစ်ဦးနှင့် အိမ်ထောင်ပြုခဲ့ရာ၊ ထိုသူသည် ၁၉၅၃ ခုနှစ် ဆိုဗီယက်ယူနီယံအတွင်း မငြိမ်မသက်မှုများဖြစ်ပွားစဉ် အမိန့်ကို မနာခံမှုဖြင့် ဖမ်းဆီးခံရပြီး [[ဗောရ်ကူတာ]] စခန်းများတွင် ထောင်ဒဏ် ၂၅ နှစ် ချမှတ်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။ အသက် ၁၆ နှစ်တွင် ဘောရစ်သည် နာခေါ့ဒကာမြို့ရှိ ပင်တေကုတ္တေ အသင်းတော်သို့ ရောက်ရှိပူးပေါင်းခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဘာသာဝင်များ ညှင်းပန်းနှိပ်စက်ခံရမှု သတင်းအချက်အလက်များကို စုဆောင်းကာ နိုင်ငံခြားသတင်းထောက်များထံ တက်ကြွစွာ မျှဝေခဲ့သည်။<ref name="semenova">{{Cite web|url=https://usa.one/2020/01/boris-perchatkin-o-veruyushhix-v-sssr-immigracii-v-ssha-i-aktivizme/|title=Борис Перчаткин — о том, как помогал верующим из СССР попасть в США|website=usa.one|author=Виктория Семёнова|date=2020-01-03|access-date=2023-09-25}}</ref> === ပြည်ပထွက်ခွာရေး လှုပ်ရှားမှုနှင့် အတိုက်အခံများနှင့် ဆက်သွယ်ခြင်း === ၁၉၇၆ ခုနှစ်တွင် ပဲချက်ကင်သည် သူ၏လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်များဖြစ်ကြသော ဗာဆီလီ ပတ်ထရူးရှက်ဗ်၊ ဗီ. အေ. ဘူရ်လာချန်ကို၊ ဗလာဒီမီယာ စတက်ပါနော့ဗ်တို့နှင့်အတူ [[မော်စကို]]မြို့ရှိ အစိုးရအတိုက်အခံများနှင့် ဆက်သွယ်ကာ "ပြည်ပထွက်ခွာရေးလှုပ်ရှားမှုကို စနစ်တကျလမ်းကြောင်းပေါ်သို့ ဦးတည်ရန်" အကြံပြုချက်များကို ရရှိခဲ့သည်။ ထိုနှစ်တွင်ပင် [[မော်စကို ဟဲလ်ဆင်းကီး အဖွဲ့]]မှ ကိုယ်စားလှယ် အယ်လ်. ဗီ. ဝိုရိုနီနာသည် နာခေါ့ဒကာသို့ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ ထိုနှစ်မှစ၍ ပဲချက်ကင်သည် ပင်တေကုတ္တေဘာသာဝင်များ ဆိုဗီယက်ယူနီယံမှ အစုလိုက်အပြုံလိုက် ထွက်ခွာနိုင်ရေးအတွက် တက်ကြွစွာ ကြိုးပမ်းခဲ့သည်။<ref name="ostrovskaya"/> ထိုနှစ်တွင်ပင် ပဲချက်ကင်သည် ကုလသမဂ္ဂ၊ [[ကမ္ဘာ့အသင်းတော်များကောင်စီ]]နှင့် [[ဟဲလ်ဆင်းကီး သဘောတူညီချက်]]လက်မှတ်ရေးထိုးထားသော နိုင်ငံအကြီးအကဲများထံ ဆိုဗီယက်ယူနီယံအတွင်း ဘာသာဝင်များ အမြဲမပြတ် ညှင်းပန်းနှိပ်စက်ခံနေရမှုကို တင်ပြသည့် အယူခံလွှာများ ပေးပို့ခဲ့သည်။<ref name="nashaamerica"/> ၁၉၇၇ ခုနှစ်တွင် နီကိုလိုင်း ဂိုရီတွိုင်းနှင့်အတူ ဖမ်းဆီးခံထားရသော အတိုက်အခံများဖြစ်သည့် [[အလက်ဇန္ဒား ဂင်းဇ်ဘတ်ဂ်]]၊ [[ယူရီ အော်လော့ဗ်]]နှင့် [[အနာတိုလီ ရှာရန်စကီ]]တို့ကို ကာကွယ်ပြောဆိုခဲ့ပြီး ပင်တေကုတ္တေဘာသာဝင်များ၏ ကိုယ်စား ကမ္ဘာ့ခရစ်ယာန်များထံ အယူခံဝင်ခဲ့သည်။<ref name="ostrovskaya"/> ထိုနှစ်တွင်ပင် အခြားကွဲပြားသော ဂိုဏ်းခွဲများမှ ခရစ်ယာန်များနှင့်အတူ ညှင်းပန်းနှိပ်စက်ခံရသော ခရစ်ယာန်များ ဆိုဗီယက်ယူနီယံမှ ထွက်ခွာခွင့်ရရှိရေးအတွက် လူထုဆန္ဒပြ အစာငတ်ခံဆန္ဒပြပွဲတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite journal|title=Dissidents fast across USSR|url=https://archive.ukrweekly.com/print-media/1977/The_Ukrainian_Weekly_1977-38.pdf|language=en|journal=The Ukrainian Weekly|date=9 October 1977|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926074510/https://archive.ukrweekly.com/print-media/1977/The_Ukrainian_Weekly_1977-38.pdf|archive-date=2023-09-26}}</ref> ၁၉၇၈ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၂၀ ရက်နေ့တွင် ပဲချက်ကင်သည် နာခေါ့ဒကာ စာတိုက်မှတဆင့် [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ သမ္မတ|အမေရိကန်သမ္မတ]] [[ဂျင်မီ ကာတာ]]ထံ ဘာသာရေးလွတ်လပ်ခွင့် မရှိသူများအား အာရုံစိုက်ပေးပါရန် နှစ်သစ်ကူး ကြေးနန်းစာ ပေးပို့ခဲ့သည်။<ref name="ostrovskaya"/><ref name="nashaamerica"/><ref>{{Cite book|author=Андрей Дементьев|title=АВЕН-ЕЗЕР. Евангельское движение в Приморье 1898-1990 годы|url=http://www.rusbaptist.stunda.org/aven-ezer-primorje.pdf|publisher=Русский остров|year=2011|pages=213|isbn=987-5-93577-054-2|archive-url=https://web.archive.org/web/20230925212100/http://www.rusbaptist.stunda.org/aven-ezer-primorje.pdf|archive-date=2023-09-25}}</ref> ၁၉၇၉ ခုနှစ်မှစ၍ ဆိုဗီယက်ယူနီယံမှ ထွက်ခွာလိုသော ဘာသာဝင်များ၏ ဗဟိုဌာနကို ထူထောင်ရန် စည်းရုံးရေးလုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး ယင်း၏ခေါင်းဆောင်အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။ ၁၉၈၀ ပြည့်နှစ်တွင် ပြည်ပထွက်ခွာလိုသော ဆိုဗီယက် ပင်တေကုတ္တေ အသင်းတော်များ ကောင်စီ၏ အတွင်းရေးမှူးအဖြစ် ရွေးချယ်ခံခဲ့ရသည်။<ref name="ostrovskaya"/> ၁၉၇၉ ခုနှစ်အကုန်တွင် ပဲချက်ကင်သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ကွန်ဂရက်နှင့် အစိုးရ၊ ကနေဒါ၊ ဩစတြေးလျ၊ အင်္ဂလန်၊ ဂျာမနီ၊ ပြင်သစ်နှင့် အီတလီ အစိုးရများထံ ဆိုဗီယက်၏ လက်တွေ့ဘဝ၊ ဘာသာရေးကိစ္စများတွင် ကွန်မြူနစ်ပါတီ၏ မူဝါဒများနှင့် ဘာသာရေးဥပဒေများကို ထုတ်ဖော်တင်ပြသည့် ကြေညာချက်တစ်စောင် ရေးသားခဲ့သည်။<ref name="nashaamerica"/> === အစိုးရ၏ ဖိနှိပ်မှုများနှင့် ထောင်ဒဏ်ကျခံရခြင်း === သူသည် ပြည်ပထွက်ခွာရန် လျှောက်ထားသော ဘာသာဝင်များ ကော်မတီ၏ အတက်ကြွဆုံး အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦး ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဆိုဗီယက်အစိုးရသည် မြို့နယ်ဗဟိုသတင်းစာတွင် "အက္ချာဒေါင်း လက်လီလက်ကား ကောက်ကျစ်သူများ" ၊ "အဆင်ပြေရာ ယုံကြည်ချက်များ" ၊ "မနောက်ကျမီ" အစရှိသော ဆောင်းပါးများ ထုတ်ဝေ၍ ပဲချက်ကင်နှင့် သူ၏မိသားစုအား နှိပ်ကွပ်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။<ref name="ostrovskaya"/> ၁၉၈၀ ပြည့်နှစ် ဩဂုတ် ၂၁ ရက်နေ့တွင် ပဲချက်ကင်သည် နာခေါ့ဒကာမြို့တွင် ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရပြီး ၁၉၈၁ ခုနှစ် မတ်လအကုန်တွင်<ref name="dtic">[https://apps.dtic.mil/sti/pdfs/ADA145453.pdf Chronology of Soviet Dissidence: January 1970 through December 1982] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231002220919/https://apps.dtic.mil/sti/pdfs/ADA145453.pdf}}</ref> RSFSR ပြစ်မှုဆိုင်ရာ ဥပဒေပုဒ်မ ၁၉၀.၁ ("ဆိုဗီယက်နိုင်ငံတော်နှင့် လူမှုအဖွဲ့အစည်းစနစ်ကို အသိအမှတ်မပြုဘဲ မဟုတ်မမှန် လုပ်ကြံပြောဆိုမှုများ ဖြန့်ဝေခြင်း") အရ ထောင်ဒဏ် ၂ နှစ် ကျခံခဲ့ရသည်။<ref name="dtic"/> [[အမေရိကန်အသံ]] (Voice of America) ရေဒီယိုဌာန၏ ဖော်ပြချက်အရ စုံစမ်းစစ်ဆေးစဉ်နှင့် တရားခွင်တွင် ပဲချက်ကင်အား သတိလစ်မေ့မြောစေသည့် ဓာတုဆေးဝါးများ (စိတ်ငြိမ်ဆေးများ) အသုံးပြုခဲ့သည်။<ref name="ostrovskaya"/> ၁၉၈၂ ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် ပဲချက်ကင် လွတ်မြောက်လာခဲ့ပြီး ဆိုဗီယက်ယူနီယံမှ ထွက်ခွာခွင့်ရရှိရေးအတွက် ဆက်လက်ကြိုးပမ်းခဲ့သည်။ ၁၉၈၃ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် သူသည် တရားမဝင် လက်နက်ကိုင်ဆောင်မှု RSFSR ပြစ်မှုဆိုင်ရာ ဥပဒေပုဒ်မ ၂၁၈ အပိုင်း ၂ အရ ထပ်မံဖမ်းဆီးခံရပြီး အလုပ်စခန်းတွင် ထောင်ဒဏ် ၁.၅ နှစ် ချမှတ်ခံခဲ့ရသည်။<ref name="ostrovskaya"/> === သံတမန်ရေးရာ ဆောင်ရွက်ချက်များနှင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသို့ ပြောင်းရွှေ့ခြင်း === ၁၉၈၇ ခုနှစ်တွင် ပဲချက်ကင်သည် အမေရိကန်ကွန်ဂရက်အတွက် "ဆိုဗီယက်ယူနီယံအတွင်း ဘာသာရေးအခြေအနေ" ဆိုင်ရာ အစီရင်ခံစာကို ပြုစုခဲ့သည်။ ထိုအစီရင်ခံစာကို အမေရိကန်ကွန်ဂရက်တွင် ဖတ်ကြားခဲ့ပြီးနောက် ပဲချက်ကင်သည် အမေရိကန် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး [[ဂျော့ချ် ရှူးလ်ဇ်]]<ref name="romanovich"/>၊ [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု တရားလွှတ်တော်ချုပ်]] တရားသူကြီးချုပ် [[ဝီလျံ ရင်းကွစ်စ်တ်]]<ref name="romanovich"/> နှင့် ဘာသာရေးဆိုင်ရာ အမေရိကန် ဒုတိယနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးတို့နှင့် တွေ့ဆုံရန် ဖိတ်ကြားခံခဲ့ရသည်။ ၁၉၈၈ ခုနှစ် မေလတွင် အမေရိကန်သမ္မတ [[ရော်နယ် ကန့်သလင်း ရီဂန်|ရော်နယ် ရီဂန်]]သည် [[မီးခေးလ် ဂေါ်ဘာချော့ဗ်|ဂေါ်ဘာချော့ဗ်]]နှင့် တွေ့ဆုံရန် ဆိုဗီယက်ယူနီယံသို့ တရားဝင်လာရောက်စဉ် ပဲချက်ကင်သည် ရီဂန်၏ဇနီး [[နန်စီ ရီဂန်]] နှင့် ဘာသာရေးလွတ်လပ်ခွင့် ကိစ္စရပ်များကို ဆွေးနွေးရန် တွေ့ဆုံသည့် လူ ၄၀ ပါဝင်သော အတိုက်အခံအဖွဲ့တွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၈ ခုနှစ် မေ ၃၀ ရက်နေ့တွင် ပဲချက်ကင်သည် ဆိုဗီယက် ပရိုတက်စတင့်များကို ကိုယ်စားပြု၍ နန်စီ ရီဂန်နှင့် ၂ နာရီနီးပါး ဆွေးနွေးခဲ့ပြီးနောက် နန်စီ ရီဂန်က ပဲချက်ကင်အား အမေရိကန်ကွန်ဂရက်တွင် မိန့်ခွန်းပြောကြားရန် ဖိတ်ကြားခဲ့သည်။<ref name="gura">{{Cite journal|last=Гура|first=В.О.|title=Історія та есхатологічні мотиви релігійної еміграції пізніх протестантів із СРСР 1987–2017 рр.|journal=Гілея: науковий вісник|location=[[ကီးဗ်]]|year=2018|issue=135|pages=171–175|language=uk|issn=2076-1554|url=http://www.irbis-nbuv.gov.ua/cgi-bin/irbis_nbuv/cgiirbis_64.exe?C21COM=2&I21DBN=UJRN&P21DBN=UJRN&IMAGE_FILE_DOWNLOAD=1&Image_file_name=PDF/gileya_2018_135_47.pdf}}</ref> ၁၉၈၈ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၂၆ ရက်နေ့တွင် ပဲချက်ကင်သည် သူ၏မိသားစုတစ်စုလုံးနှင့်အတူ [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]သို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်။<ref name="gura"/><ref name="ostrovskaya"/> ဩဂုတ် ၄ ရက်နေ့တွင် သူသည် [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ကွန်ဂရက်]]တွင် ဆိုဗီယက်ယူနီယံအတွင်း ဘာသာဝင်များအား မျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုဆိုင်ရာ အစီရင်ခံစာကို မိန့်ခွန်းပြောကြားခဲ့ပြီး<ref name="ostrovskaya"/><ref name="gura"/><ref>{{Cite web|url=https://russiainphoto.ru/photos/195013/|title=Фото|language=ru|website=russiainphoto.ru|access-date=2023-09-26|archive-date=2023-09-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926063526/https://russiainphoto.ru/photos/195013/}}</ref> ကွန်ဂရက်အဖွဲ့ဝင်များ၊ ဆီးနက်တာများနှင့် သံတမန်များနှင့် ဆွေးနွေးခဲ့သည်။<ref name="gura"/> ထိုဆွေးနွေးမှုများ၏ ရလဒ်အဖြစ်<ref>{{Cite news|title=25-летие начала исхода|url=https://issuu.com/afisha/docs/diaspora_08-11-13/9|language=ru|newspaper=Диаспора. Славянская общественная газета.|author=Виталий Футорный|date=11 August 2013|archive-date=8 May 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240508015913/https://issuu.com/afisha/docs/diaspora_08-11-13/9}}</ref> ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် နယူးဂျာစီပြည်နယ်မှ ဒီမိုကရက်တစ် ဆီးနက်တာ [[ဖရန့်ခ် လောတင်ဘတ်]] ကို အစွဲပြု၍ "လောတင်ဘတ် ပြင်ဆင်ချက်" ကို အတည်ပြုခဲ့သည်။ ထိုပြင်ဆင်ချက်၏ ပထမဆယ်စုနှစ်အတွင်း ဘာသာရေးဒုက္ခသည် ၃၅၀,၀၀၀ ခန့် အမေရိကန်သို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး<ref name="gura"/><ref name="semenova"/> ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်အထိ အရေအတွက်မှာ ၁ သန်းခန့် ရှိခဲ့သည်။<ref name="romanovich"/> နာခေါ့ဒကာမြို့မှ ပင်တေကုတ္တေဘာသာဝင်များ အစုလိုက်အပြုံလိုက် ထွက်ခွာမှုသည် ၁၉၈၈ ခုနှစ်တွင် စတင်ခဲ့ပြီး ကလေးငယ်များမပါ လူကြီး ၁၅၂ ဦး ထွက်ခွာခဲ့သည်။ ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် နာခေါ့ဒကာမှ အခြားလူကြီး ၄၅ ဦး ထပ်မံထွက်ခွာခဲ့သည်။<ref name="ostrovskaya"/> === အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုအတွင်း လူ့အခွင့်အရေး ဆောင်ရွက်ချက်များ === အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် ရှိစဉ် ပဲချက်ကင်သည် ကိုယ်ပိုင်ဝက်ဘ်ဆိုက်တစ်ခု ဖန်တီးခဲ့ပြီး ပြည်ပထွက်ခွာရေး ကြိုးပမ်းစဉ်အတွင်း ဖမ်းဆီးခံရမှုနှင့် ထောင်ဒဏ်ကျခံရမှု အသေးစိတ်များကို ဖော်ပြခဲ့ကာ<ref name="ostrovskaya"/><ref>{{Cite web|url=https://bperchatkin.wordpress.com/|title=Персональный сайт Бориса Перчаткина|access-date=2023-09-25|archive-date=2023-09-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926084710/https://bperchatkin.wordpress.com/}}</ref> ခရစ်ယာန် လူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့အစည်းဖြစ်သော ARRC (American-Russian Relief Committee) ကို ထူထောင်ခဲ့သည်။<ref name="romanovich"/><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=_YhIiVBx_5kC&pg=PA21|title=Unregistered Religious Groups in Russia: Hearing Before the Commission on Security and Cooperation in Europe|publisher=U.S. Government Printing Office|year=2007|language=en|isbn=987-0-16-077910-7}}</ref> သူသည် သူ၏အတ္ထုပ္ပတ္တိစာအုပ်ဖြစ်သော "မီးလျှံလမ်းများ" (Paths of Fire) ကိုလည်း ထုတ်ဝေခဲ့ပြီး အကြိမ်ကြိမ် ပြန်လည်ရိုက်နှိပ်ခဲ့ရသည်။<ref name="ostrovskaya"/> ၂၀၂၅ ခုနှစ် နွေရာသီတွင် ဘောရစ် ပဲချက်ကင်သည် အမေရိကန် နိုင်ငံခြားရေးဌာနနှင့် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ဘာသာရေးလွတ်လပ်ခွင့်ဆိုင်ရာ အမေရိကန်ကော်မရှင်တို့မှ တာဝန်ရှိသူများနှင့်အတူ ယူကရိန်းနှင့် ရုရှားနိုင်ငံတို့ရှိ ငြိမ်းချမ်းရေးဝါဒီ ခရစ်ယာန်များ ညှင်းပန်းနှိပ်စက်ခံရမှု၊ အစားထိုး အရပ်ဘက်ဝန်ဆောင်မှု ပိတ်ပင်ခံရမှု၊ အတင်းအဓမ္မ စစ်ထဲသွင်းခံရမှု၊ ဖမ်းဆီးခံရမှု၊ ညှင်းပန်းနှိပ်စက်ခံရမှုနှင့် တိုက်ပွဲဝင်ရန် ငြင်းဆန်မှုကြောင့် တရားစွဲဆိုခံရမှုများကို သတင်းပို့ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ဘောရစ် ပဲချက်ကင်သည် [[Uniting for Ukraine|U4U]] အစီအစဉ်ဖြင့် အမေရိကန်သို့ ရောက်ရှိလာသော ယူကရိန်း ငြိမ်းချမ်းရေးဝါဒီ ခရစ်ယာန်များအတွက် သီးသန့် လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေး ကိုတာ သတ်မှတ်ပေးရန် စည်းရုံးလှုံ့ဆော်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.slavicsac.com/2025/07/14/ukraine-russian-christians/|title=В США обсуждают защиту христиан из Украины и России|website=Slavic Sacramento|date=2025-07-15|access-date=2025-11-27|archive-date=2025-08-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20250815145842/https://www.slavicsac.com/2025/07/14/ukraine-russian-christians/}}</ref> == ရည်ညွှန်းချက်များ == နိုဘယ်ဆုရှင် သိပ္ပံပညာရှင် [[အန်ဒရဲ ဆာခါရော့ဗ်]] သည် ၁၉၈၁ ခုနှစ်တွင် ရေးသားခဲ့သော "သိပ္ပံပညာရှင်များ၏ တာဝန်ယူမှု" ဆောင်းပါးတွင် ဆိုဗီယက် နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများအနက် ဘောရစ် ပဲချက်ကင် အား ထည့်သွင်းဖော်ပြခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.sakharov.space/lib/otvetstvennost-uchenyh|title=Сахаров. Ответственность учёных|archive-url=https://web.archive.org/web/20231002222415/https://www.sakharov.space/lib/otvetstvennost-uchenyh|archive-date=2023-10-02}}</ref> == မှတ်စုများ == {{reflist}} == ပြင်ပလင့်ခ်များ == * {{Cite journal|author=Michael Rowe|title=The Soviet pentecostal emigration movement|url=https://www.tandfonline.com/doi/epdf/10.1080/09637498308431098|journal=Religion in Communist Lands|date=2008-01-02|volume=11|issue=3|pages=337–339|language=en|doi=10.1080/09637498308431098}} * {{Cite journal|author=Catherine Wanner|title=Religion and Refugee Resettlement: Evolving Connections to Ukraine since World War II|url=https://brill.com/view/journals/css/44/1-2/article-p44_4.xml|journal=Canadian-American Slavic Studies|publisher=Brill Schöningh|date=2010-01|volume=44|issue=1–2|pages=44–66|language=en|issn=2210-2396|doi=10.1163/221023910X512796}} * {{Cite news|author=Special To the New York Times|title=Soviet Pentecostals Meet Illegally and Form Council|url=https://www.nytimes.com/1979/09/05/archives/soviet-pentecostals-meet-illegally-and-form-council-20-delegates.html|newspaper=The New York Times|date=1979-09-05|access-date=2025-12-18|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20180310060316/https://www.nytimes.com/1979/09/05/archives/soviet-pentecostals-meet-illegally-and-form-council-20-delegates.html|archive-date=2018-03-10}} {{Authority control}} [[ကဏ္ဍ:၁၉၄၆ မွေးဖွားသူများ]] [[ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားရှိသူများ]] [[ကဏ္ဍ:လူ့အခွင့်အရေး လှုပ်ရှားသူများ]] [[ကဏ္ဍ:ဆိုဗီယက် အတိုက်အခံများ]] alk0kdgt80tyxplc6tl48l6guecs1ve 1052503 1052411 2026-09-12T10:56:42Z Dr Lotus Black 31011 1052503 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ဘောရစ် ဂျော့ဂီယဲဗစ်ခ်ျ ပဲချက်ကင် | native_name = Бори́с Гео́ргиевич Перча́ткин | image = | caption = | birth_date = [[၁ ဇူလိုင်]] [[၁၉၄၆]] | birth_place = [[မားဟိုရော့ဒ်]]၊ ယူကရိန်း အက်စ်အက်စ်အာရ်၊ [[ဆိုဗီယက်ယူနီယံ]] | death_date = | death_place = | nationality = [[ဆိုဗီယက်ယူနီယံ]]၊ [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]] | occupation = လူ့အခွင့်အရေး လှုပ်ရှားသူ၊ ဘာသာရေး ခေါင်းဆောင် | religion = [[ခရစ်ယာန်ဘာသာ]] ([[ပင်တေကုတ္တေ]]) | spouse = | children = ၆ | website = {{URL|https://bperchatkin.wordpress.com/}} }} '''ဘောရစ် ဂျော့ဂီယဲဗစ်ခ်ျ ပဲချက်ကင်''' (ရုရှား: ''Бори́с Гео́ргиевич Перча́ткин''၊ ၁၉၄၆ ခုနှစ် [[ဇူလိုင် ၁]] ရက်မွေး) သည် ၁၉၇၀ ပြည့်လွန်နှစ်များနှောင်းပိုင်းနှင့် ၁၉၈၀ ပြည့်လွန်နှစ်များအစောပိုင်း [[နာခေါ့ဒကာ]]မြို့၏ ဘာသာရေးဆိုင်ရာ ပြည်ပထွက်ခွာမှု လှုပ်ရှားမှုတွင် ထင်ရှားသော ပါဝင်ဆောင်ရွက်သူတစ်ဦးဖြစ်ပြီး<ref name="ostrovskaya">{{Cite book|last=Островская|first=О.П.|chapter=Судьбы участников эмиграционного движения пятидесятников на дальнем востоке в 1970-1980-х гг.|title=Владивосток – точка возвращения: прошлое и настоящее русской эмиграции. Материалы Второй международной научной конференции|url=http://dot.kostacademy.kz/bible/files/769476832.pdf#page=65|publisher=Дальневосточный юридический институт Министерства внутренних дел Российской Федерации|location=[[ခါဘာရော့ဗ်စ်ခ်]]|date=2017-06-23|pages=65–71|language=ru|isbn=978-5-9753-0229-8|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926080912/http://dot.kostacademy.kz/bible/files/769476832.pdf#page=65|archive-date=2023-09-26}}</ref> ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]၌ "လောတင်ဘတ် ပြင်ဆင်ချက်" (Lautenberg Amendment) ကို အတည်ပြုပြဋ္ဌာန်းနိုင်ရန် စည်းရုံးလှုံ့ဆော်ခဲ့သည့် လူ့အခွင့်အရေး လှုပ်ရှားသူတစ်ဦးဖြစ်သည်၊ ထိုပြင်ဆင်ချက်ကြောင့် ယခင်[[ဆိုဗီယက်ယူနီယံ]]နိုင်ငံများမှ လူပေါင်း ၁ သန်းခန့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသို့ ပြောင်းရွှေ့အခြေချနိုင်ခဲ့ကြသည်။<ref name="nashaamerica">{{Cite web|url=http://www.nashaamerica.com/blogi/chtivo/item-894/|title=Он спас 1 млн человек. Сегодня они не могут собрать ему на операцию. Как же так?|website=www.nashaamerica.com|access-date=2023-09-26|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926133215/http://www.nashaamerica.com/blogi/chtivo/item-894/|archive-date=2023-09-26}}</ref><ref name="romanovich">{{Cite web|url=https://spasenie.by/publ/pravozashhitnik_boris_perchatkin_smertelno_bolen/4-1-0-82|title=Правозащитник, Борис Перчаткин, смертельно болен|website=spasenie.by|author=Михаил Романович|access-date=2023-09-26}}</ref> == ဇီဝပြရုပ် == === ငယ်ဘဝနှင့် အသင်းတော်သို့ ရောက်ရှိလာခြင်း === ဘောရစ် ပဲချက်ကင်ကို စစ်လေသူရဲမိသားစုတွင် မွေးဖွားခဲ့ပြီး သူ၏ဖခင် ဘောရစ်သည် ဘောရစ်ကို မွေးဖွားပြီး မကြာမီ ကားမတော်တဆမှုဖြင့် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ပထမခင်ပွန်း ကွယ်လွန်ပြီးနောက် ဘောရစ်၏မိခင်သည် အခြားစစ်အရာရှိတစ်ဦးနှင့် အိမ်ထောင်ပြုခဲ့ရာ၊ ထိုသူသည် ၁၉၅၃ ခုနှစ် ဆိုဗီယက်ယူနီယံအတွင်း မငြိမ်မသက်မှုများဖြစ်ပွားစဉ် အမိန့်ကို မနာခံမှုဖြင့် ဖမ်းဆီးခံရပြီး [[ဗောရ်ကူတာ]] စခန်းများတွင် ထောင်ဒဏ် ၂၅ နှစ် ချမှတ်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။ အသက် ၁၆ နှစ်တွင် ဘောရစ်သည် နာခေါ့ဒကာမြို့ရှိ ပင်တေကုတ္တေ အသင်းတော်သို့ ရောက်ရှိပူးပေါင်းခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဘာသာဝင်များ ညှင်းပန်းနှိပ်စက်ခံရမှု သတင်းအချက်အလက်များကို စုဆောင်းကာ နိုင်ငံခြားသတင်းထောက်များထံ တက်ကြွစွာ မျှဝေခဲ့သည်။<ref name="semenova">{{Cite web|url=https://usa.one/2020/01/boris-perchatkin-o-veruyushhix-v-sssr-immigracii-v-ssha-i-aktivizme/|title=Борис Перчаткин — о том, как помогал верующим из СССР попасть в США|website=usa.one|author=Виктория Семёнова|date=2020-01-03|access-date=2023-09-25}}</ref> === ပြည်ပထွက်ခွာရေး လှုပ်ရှားမှုနှင့် အတိုက်အခံများနှင့် ဆက်သွယ်ခြင်း === ၁၉၇၆ ခုနှစ်တွင် ပဲချက်ကင်သည် သူ၏လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်များဖြစ်ကြသော ဗာဆီလီ ပတ်ထရူးရှက်ဗ်၊ ဗီ. အေ. ဘူရ်လာချန်ကို၊ ဗလာဒီမီယာ စတက်ပါနော့ဗ်တို့နှင့်အတူ [[မော်စကို]]မြို့ရှိ အစိုးရအတိုက်အခံများနှင့် ဆက်သွယ်ကာ "ပြည်ပထွက်ခွာရေးလှုပ်ရှားမှုကို စနစ်တကျလမ်းကြောင်းပေါ်သို့ ဦးတည်ရန်" အကြံပြုချက်များကို ရရှိခဲ့သည်။ ထိုနှစ်တွင်ပင် [[မော်စကို ဟဲလ်ဆင်းကီး အဖွဲ့]]မှ ကိုယ်စားလှယ် အယ်လ်. ဗီ. ဝိုရိုနီနာသည် နာခေါ့ဒကာသို့ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ ထိုနှစ်မှစ၍ ပဲချက်ကင်သည် ပင်တေကုတ္တေဘာသာဝင်များ ဆိုဗီယက်ယူနီယံမှ အစုလိုက်အပြုံလိုက် ထွက်ခွာနိုင်ရေးအတွက် တက်ကြွစွာ ကြိုးပမ်းခဲ့သည်။<ref name="ostrovskaya"/> ထိုနှစ်တွင်ပင် ပဲချက်ကင်သည် ကုလသမဂ္ဂ၊ [[ကမ္ဘာ့အသင်းတော်များကောင်စီ]]နှင့် [[ဟဲလ်ဆင်းကီး သဘောတူညီချက်]]လက်မှတ်ရေးထိုးထားသော နိုင်ငံအကြီးအကဲများထံ ဆိုဗီယက်ယူနီယံအတွင်း ဘာသာဝင်များ အမြဲမပြတ် ညှင်းပန်းနှိပ်စက်ခံနေရမှုကို တင်ပြသည့် အယူခံလွှာများ ပေးပို့ခဲ့သည်။<ref name="nashaamerica"/> ၁၉၇၇ ခုနှစ်တွင် နီကိုလိုင်း ဂိုရီတွိုင်းနှင့်အတူ ဖမ်းဆီးခံထားရသော အတိုက်အခံများဖြစ်သည့် [[အလက်ဇန္ဒား ဂင်းဇ်ဘတ်ဂ်]]၊ [[ယူရီ အော်လော့ဗ်]]နှင့် [[အနာတိုလီ ရှာရန်စကီ]]တို့ကို ကာကွယ်ပြောဆိုခဲ့ပြီး ပင်တေကုတ္တေဘာသာဝင်များ၏ ကိုယ်စား ကမ္ဘာ့ခရစ်ယာန်များထံ အယူခံဝင်ခဲ့သည်။<ref name="ostrovskaya"/> ထိုနှစ်တွင်ပင် အခြားကွဲပြားသော ဂိုဏ်းခွဲများမှ ခရစ်ယာန်များနှင့်အတူ ညှင်းပန်းနှိပ်စက်ခံရသော ခရစ်ယာန်များ ဆိုဗီယက်ယူနီယံမှ ထွက်ခွာခွင့်ရရှိရေးအတွက် လူထုဆန္ဒပြ အစာငတ်ခံဆန္ဒပြပွဲတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite journal|title=Dissidents fast across USSR|url=https://archive.ukrweekly.com/print-media/1977/The_Ukrainian_Weekly_1977-38.pdf|language=en|journal=The Ukrainian Weekly|date=9 October 1977|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926074510/https://archive.ukrweekly.com/print-media/1977/The_Ukrainian_Weekly_1977-38.pdf|archive-date=2023-09-26}}</ref> ၁၉၇၈ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၂၀ ရက်နေ့တွင် ပဲချက်ကင်သည် နာခေါ့ဒကာ စာတိုက်မှတဆင့် [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ သမ္မတ|အမေရိကန်သမ္မတ]] [[ဂျင်မီ ကာတာ]]ထံ ဘာသာရေးလွတ်လပ်ခွင့် မရှိသူများအား အာရုံစိုက်ပေးပါရန် နှစ်သစ်ကူး ကြေးနန်းစာ ပေးပို့ခဲ့သည်။<ref name="ostrovskaya"/><ref name="nashaamerica"/><ref>{{Cite book|author=Андрей Дементьев|title=АВЕН-ЕЗЕР. Евангельское движение в Приморье 1898-1990 годы|url=http://www.rusbaptist.stunda.org/aven-ezer-primorje.pdf|publisher=Русский остров|year=2011|pages=213|isbn=987-5-93577-054-2|archive-url=https://web.archive.org/web/20230925212100/http://www.rusbaptist.stunda.org/aven-ezer-primorje.pdf|archive-date=2023-09-25}}</ref> ၁၉၇၉ ခုနှစ်မှစ၍ ဆိုဗီယက်ယူနီယံမှ ထွက်ခွာလိုသော ဘာသာဝင်များ၏ ဗဟိုဌာနကို ထူထောင်ရန် စည်းရုံးရေးလုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး ယင်း၏ခေါင်းဆောင်အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။ ၁၉၈၀ ပြည့်နှစ်တွင် ပြည်ပထွက်ခွာလိုသော ဆိုဗီယက် ပင်တေကုတ္တေ အသင်းတော်များ ကောင်စီ၏ အတွင်းရေးမှူးအဖြစ် ရွေးချယ်ခံခဲ့ရသည်။<ref name="ostrovskaya"/> ၁၉၇၉ ခုနှစ်အကုန်တွင် ပဲချက်ကင်သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ကွန်ဂရက်နှင့် အစိုးရ၊ ကနေဒါ၊ ဩစတြေးလျ၊ အင်္ဂလန်၊ ဂျာမနီ၊ ပြင်သစ်နှင့် အီတလီ အစိုးရများထံ ဆိုဗီယက်၏ လက်တွေ့ဘဝ၊ ဘာသာရေးကိစ္စများတွင် ကွန်မြူနစ်ပါတီ၏ မူဝါဒများနှင့် ဘာသာရေးဥပဒေများကို ထုတ်ဖော်တင်ပြသည့် ကြေညာချက်တစ်စောင် ရေးသားခဲ့သည်။<ref name="nashaamerica"/> === အစိုးရ၏ ဖိနှိပ်မှုများနှင့် ထောင်ဒဏ်ကျခံရခြင်း === သူသည် ပြည်ပထွက်ခွာရန် လျှောက်ထားသော ဘာသာဝင်များ ကော်မတီ၏ အတက်ကြွဆုံး အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦး ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဆိုဗီယက်အစိုးရသည် မြို့နယ်ဗဟိုသတင်းစာတွင် "အက္ချာဒေါင်း လက်လီလက်ကား ကောက်ကျစ်သူများ" ၊ "အဆင်ပြေရာ ယုံကြည်ချက်များ" ၊ "မနောက်ကျမီ" အစရှိသော ဆောင်းပါးများ ထုတ်ဝေ၍ ပဲချက်ကင်နှင့် သူ၏မိသားစုအား နှိပ်ကွပ်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။<ref name="ostrovskaya"/> ၁၉၈၀ ပြည့်နှစ် ဩဂုတ် ၂၁ ရက်နေ့တွင် ပဲချက်ကင်သည် နာခေါ့ဒကာမြို့တွင် ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရပြီး ၁၉၈၁ ခုနှစ် မတ်လအကုန်တွင်<ref name="dtic">[https://apps.dtic.mil/sti/pdfs/ADA145453.pdf Chronology of Soviet Dissidence: January 1970 through December 1982] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231002220919/https://apps.dtic.mil/sti/pdfs/ADA145453.pdf}}</ref> RSFSR ပြစ်မှုဆိုင်ရာ ဥပဒေပုဒ်မ ၁၉၀.၁ ("ဆိုဗီယက်နိုင်ငံတော်နှင့် လူမှုအဖွဲ့အစည်းစနစ်ကို အသိအမှတ်မပြုဘဲ မဟုတ်မမှန် လုပ်ကြံပြောဆိုမှုများ ဖြန့်ဝေခြင်း") အရ ထောင်ဒဏ် ၂ နှစ် ကျခံခဲ့ရသည်။<ref name="dtic"/> [[အမေရိကန်အသံ]] (Voice of America) ရေဒီယိုဌာန၏ ဖော်ပြချက်အရ စုံစမ်းစစ်ဆေးစဉ်နှင့် တရားခွင်တွင် ပဲချက်ကင်အား သတိလစ်မေ့မြောစေသည့် ဓာတုဆေးဝါးများ (စိတ်ငြိမ်ဆေးများ) အသုံးပြုခဲ့သည်။<ref name="ostrovskaya"/> ၁၉၈၂ ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် ပဲချက်ကင် လွတ်မြောက်လာခဲ့ပြီး ဆိုဗီယက်ယူနီယံမှ ထွက်ခွာခွင့်ရရှိရေးအတွက် ဆက်လက်ကြိုးပမ်းခဲ့သည်။ ၁၉၈၃ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် သူသည် တရားမဝင် လက်နက်ကိုင်ဆောင်မှု RSFSR ပြစ်မှုဆိုင်ရာ ဥပဒေပုဒ်မ ၂၁၈ အပိုင်း ၂ အရ ထပ်မံဖမ်းဆီးခံရပြီး အလုပ်စခန်းတွင် ထောင်ဒဏ် ၁.၅ နှစ် ချမှတ်ခံခဲ့ရသည်။<ref name="ostrovskaya"/> === သံတမန်ရေးရာ ဆောင်ရွက်ချက်များနှင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသို့ ပြောင်းရွှေ့ခြင်း === ၁၉၈၇ ခုနှစ်တွင် ပဲချက်ကင်သည် အမေရိကန်ကွန်ဂရက်အတွက် "ဆိုဗီယက်ယူနီယံအတွင်း ဘာသာရေးအခြေအနေ" ဆိုင်ရာ အစီရင်ခံစာကို ပြုစုခဲ့သည်။ ထိုအစီရင်ခံစာကို အမေရိကန်ကွန်ဂရက်တွင် ဖတ်ကြားခဲ့ပြီးနောက် ပဲချက်ကင်သည် အမေရိကန် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး [[ဂျော့ချ် ရှူးလ်ဇ်]]<ref name="romanovich"/>၊ [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု တရားလွှတ်တော်ချုပ်]] တရားသူကြီးချုပ် [[ဝီလျံ ရင်းကွစ်စ်တ်]]<ref name="romanovich"/> နှင့် ဘာသာရေးဆိုင်ရာ အမေရိကန် ဒုတိယနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးတို့နှင့် တွေ့ဆုံရန် ဖိတ်ကြားခံခဲ့ရသည်။ ၁၉၈၈ ခုနှစ် မေလတွင် အမေရိကန်သမ္မတ [[ရော်နယ် ကန့်သလင်း ရီဂန်|ရော်နယ် ရီဂန်]]သည် [[မီးခေးလ် ဂေါ်ဘာချော့ဗ်|ဂေါ်ဘာချော့ဗ်]]နှင့် တွေ့ဆုံရန် ဆိုဗီယက်ယူနီယံသို့ တရားဝင်လာရောက်စဉ် ပဲချက်ကင်သည် ရီဂန်၏ဇနီး [[နန်စီ ရီဂန်]] နှင့် ဘာသာရေးလွတ်လပ်ခွင့် ကိစ္စရပ်များကို ဆွေးနွေးရန် တွေ့ဆုံသည့် လူ ၄၀ ပါဝင်သော အတိုက်အခံအဖွဲ့တွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၈ ခုနှစ် မေ ၃၀ ရက်နေ့တွင် ပဲချက်ကင်သည် ဆိုဗီယက် ပရိုတက်စတင့်များကို ကိုယ်စားပြု၍ နန်စီ ရီဂန်နှင့် ၂ နာရီနီးပါး ဆွေးနွေးခဲ့ပြီးနောက် နန်စီ ရီဂန်က ပဲချက်ကင်အား အမေရိကန်ကွန်ဂရက်တွင် မိန့်ခွန်းပြောကြားရန် ဖိတ်ကြားခဲ့သည်။<ref name="gura">{{Cite journal|last=Гура|first=В.О.|title=Історія та есхатологічні мотиви релігійної еміграції пізніх протестантів із СРСР 1987–2017 рр.|journal=Гілея: науковий вісник|location=[[ကီးဗ်]]|year=2018|issue=135|pages=171–175|language=uk|issn=2076-1554|url=http://www.irbis-nbuv.gov.ua/cgi-bin/irbis_nbuv/cgiirbis_64.exe?C21COM=2&I21DBN=UJRN&P21DBN=UJRN&IMAGE_FILE_DOWNLOAD=1&Image_file_name=PDF/gileya_2018_135_47.pdf}}</ref> ၁၉၈၈ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၂၆ ရက်နေ့တွင် ပဲချက်ကင်သည် သူ၏မိသားစုတစ်စုလုံးနှင့်အတူ [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]သို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်။<ref name="gura"/><ref name="ostrovskaya"/> ဩဂုတ် ၄ ရက်နေ့တွင် သူသည် [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ကွန်ဂရက်]]တွင် ဆိုဗီယက်ယူနီယံအတွင်း ဘာသာဝင်များအား မျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုဆိုင်ရာ အစီရင်ခံစာကို မိန့်ခွန်းပြောကြားခဲ့ပြီး<ref name="ostrovskaya"/><ref name="gura"/><ref>{{Cite web|url=https://russiainphoto.ru/photos/195013/|title=Фото|language=ru|website=russiainphoto.ru|access-date=2023-09-26|archive-date=2023-09-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926063526/https://russiainphoto.ru/photos/195013/}}</ref> ကွန်ဂရက်အဖွဲ့ဝင်များ၊ ဆီးနက်တာများနှင့် သံတမန်များနှင့် ဆွေးနွေးခဲ့သည်။<ref name="gura"/> ထိုဆွေးနွေးမှုများ၏ ရလဒ်အဖြစ်<ref>{{Cite news|title=25-летие начала исхода|url=https://issuu.com/afisha/docs/diaspora_08-11-13/9|language=ru|newspaper=Диаспора. Славянская общественная газета.|author=Виталий Футорный|date=11 August 2013|archive-date=8 May 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240508015913/https://issuu.com/afisha/docs/diaspora_08-11-13/9}}</ref> ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် နယူးဂျာစီပြည်နယ်မှ ဒီမိုကရက်တစ် ဆီးနက်တာ [[ဖရန့်ခ် လောတင်ဘတ်]] ကို အစွဲပြု၍ "လောတင်ဘတ် ပြင်ဆင်ချက်" ကို အတည်ပြုခဲ့သည်။ ထိုပြင်ဆင်ချက်၏ ပထမဆယ်စုနှစ်အတွင်း ဘာသာရေးဒုက္ခသည် ၃၅၀,၀၀၀ ခန့် အမေရိကန်သို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး<ref name="gura"/><ref name="semenova"/> ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်အထိ အရေအတွက်မှာ ၁ သန်းခန့် ရှိခဲ့သည်။<ref name="romanovich"/> နာခေါ့ဒကာမြို့မှ ပင်တေကုတ္တေဘာသာဝင်များ အစုလိုက်အပြုံလိုက် ထွက်ခွာမှုသည် ၁၉၈၈ ခုနှစ်တွင် စတင်ခဲ့ပြီး ကလေးငယ်များမပါ လူကြီး ၁၅၂ ဦး ထွက်ခွာခဲ့သည်။ ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် နာခေါ့ဒကာမှ အခြားလူကြီး ၄၅ ဦး ထပ်မံထွက်ခွာခဲ့သည်။<ref name="ostrovskaya"/> === အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုအတွင်း လူ့အခွင့်အရေး ဆောင်ရွက်ချက်များ === အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် ရှိစဉ် ပဲချက်ကင်သည် ကိုယ်ပိုင်ဝက်ဘ်ဆိုက်တစ်ခု ဖန်တီးခဲ့ပြီး ပြည်ပထွက်ခွာရေး ကြိုးပမ်းစဉ်အတွင်း ဖမ်းဆီးခံရမှုနှင့် ထောင်ဒဏ်ကျခံရမှု အသေးစိတ်များကို ဖော်ပြခဲ့ကာ<ref name="ostrovskaya"/><ref>{{Cite web|url=https://bperchatkin.wordpress.com/|title=Персональный сайт Бориса Перчаткина|access-date=2023-09-25|archive-date=2023-09-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926084710/https://bperchatkin.wordpress.com/}}</ref> ခရစ်ယာန် လူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့အစည်းဖြစ်သော ARRC (American-Russian Relief Committee) ကို ထူထောင်ခဲ့သည်။<ref name="romanovich"/><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=_YhIiVBx_5kC&pg=PA21|title=Unregistered Religious Groups in Russia: Hearing Before the Commission on Security and Cooperation in Europe|publisher=U.S. Government Printing Office|year=2007|language=en|isbn=987-0-16-077910-7}}</ref> သူသည် သူ၏အတ္ထုပ္ပတ္တိစာအုပ်ဖြစ်သော "မီးလျှံလမ်းများ" (Paths of Fire) ကိုလည်း ထုတ်ဝေခဲ့ပြီး အကြိမ်ကြိမ် ပြန်လည်ရိုက်နှိပ်ခဲ့ရသည်။<ref name="ostrovskaya"/> ၂၀၂၅ ခုနှစ် နွေရာသီတွင် ဘောရစ် ပဲချက်ကင်သည် အမေရိကန် နိုင်ငံခြားရေးဌာနနှင့် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ဘာသာရေးလွတ်လပ်ခွင့်ဆိုင်ရာ အမေရိကန်ကော်မရှင်တို့မှ တာဝန်ရှိသူများနှင့်အတူ ယူကရိန်းနှင့် ရုရှားနိုင်ငံတို့ရှိ ငြိမ်းချမ်းရေးဝါဒီ ခရစ်ယာန်များ ညှင်းပန်းနှိပ်စက်ခံရမှု၊ အစားထိုး အရပ်ဘက်ဝန်ဆောင်မှု ပိတ်ပင်ခံရမှု၊ အတင်းအဓမ္မ စစ်ထဲသွင်းခံရမှု၊ ဖမ်းဆီးခံရမှု၊ ညှင်းပန်းနှိပ်စက်ခံရမှုနှင့် တိုက်ပွဲဝင်ရန် ငြင်းဆန်မှုကြောင့် တရားစွဲဆိုခံရမှုများကို သတင်းပို့ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ဘောရစ် ပဲချက်ကင်သည် [[Uniting for Ukraine|U4U]] အစီအစဉ်ဖြင့် အမေရိကန်သို့ ရောက်ရှိလာသော ယူကရိန်း ငြိမ်းချမ်းရေးဝါဒီ ခရစ်ယာန်များအတွက် သီးသန့် လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေး ကိုတာ သတ်မှတ်ပေးရန် စည်းရုံးလှုံ့ဆော်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.slavicsac.com/2025/07/14/ukraine-russian-christians/|title=В США обсуждают защиту христиан из Украины и России|website=Slavic Sacramento|date=2025-07-15|access-date=2025-11-27|archive-date=2025-08-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20250815145842/https://www.slavicsac.com/2025/07/14/ukraine-russian-christians/}}</ref> == ရည်ညွှန်းချက်များ == နိုဘယ်ဆုရှင် သိပ္ပံပညာရှင် [[အန်ဒရဲ ဆာခါရော့ဗ်]] သည် ၁၉၈၁ ခုနှစ်တွင် ရေးသားခဲ့သော "သိပ္ပံပညာရှင်များ၏ တာဝန်ယူမှု" ဆောင်းပါးတွင် ဆိုဗီယက် နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများအနက် ဘောရစ် ပဲချက်ကင် အား ထည့်သွင်းဖော်ပြခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.sakharov.space/lib/otvetstvennost-uchenyh|title=Сахаров. Ответственность учёных|archive-url=https://web.archive.org/web/20231002222415/https://www.sakharov.space/lib/otvetstvennost-uchenyh|archive-date=2023-10-02}}</ref> == မှတ်စုများ == {{reflist}} == ပြင်ပလင့်ခ်များ == * {{Cite journal|author=Michael Rowe|title=The Soviet pentecostal emigration movement|url=https://www.tandfonline.com/doi/epdf/10.1080/09637498308431098|journal=Religion in Communist Lands|date=2008-01-02|volume=11|issue=3|pages=337–339|language=en|doi=10.1080/09637498308431098}} * {{Cite journal|author=Catherine Wanner|title=Religion and Refugee Resettlement: Evolving Connections to Ukraine since World War II|url=https://brill.com/view/journals/css/44/1-2/article-p44_4.xml|journal=Canadian-American Slavic Studies|publisher=Brill Schöningh|date=2010-01|volume=44|issue=1–2|pages=44–66|language=en|issn=2210-2396|doi=10.1163/221023910X512796}} * {{Cite news|author=Special To the New York Times|title=Soviet Pentecostals Meet Illegally and Form Council|url=https://www.nytimes.com/1979/09/05/archives/soviet-pentecostals-meet-illegally-and-form-council-20-delegates.html|newspaper=The New York Times|date=1979-09-05|access-date=2025-12-18|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20180310060316/https://www.nytimes.com/1979/09/05/archives/soviet-pentecostals-meet-illegally-and-form-council-20-delegates.html|archive-date=2018-03-10}} {{Authority control}} {{Lifetime|၁၉၄၆}} 5n2k0kaajnijvwqqvkxhg9t24ivaqv3 1052504 1052503 2026-09-12T10:57:27Z Dr Lotus Black 31011 1052504 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ဘောရစ် ဂျော့ဂီယဲဗစ်ခ်ျ ပဲချက်ကင် | native_name = Бори́с Гео́ргиевич Перча́ткин | image = | caption = | birth_date = [[၁ ဇူလိုင်]] [[၁၉၄၆]] | birth_place = [[မားဟိုရော့ဒ်]]၊ ယူကရိန်း အက်စ်အက်စ်အာရ်၊ [[ဆိုဗီယက်ယူနီယံ]] | death_date = | death_place = | nationality = [[ဆိုဗီယက်ယူနီယံ]]၊ [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]] | occupation = လူ့အခွင့်အရေး လှုပ်ရှားသူ၊ ဘာသာရေး ခေါင်းဆောင် | religion = [[ခရစ်ယာန်ဘာသာ]] ([[ပင်တေကုတ္တေ]]) | spouse = | children = ၆ | website = }} '''ဘောရစ် ဂျော့ဂီယဲဗစ်ခ်ျ ပဲချက်ကင်''' (ရုရှား: ''Бори́с Гео́ргиевич Перча́ткин''၊ ၁၉၄၆ ခုနှစ် [[ဇူလိုင် ၁]] ရက်မွေး) သည် ၁၉၇၀ ပြည့်လွန်နှစ်များနှောင်းပိုင်းနှင့် ၁၉၈၀ ပြည့်လွန်နှစ်များအစောပိုင်း [[နာခေါ့ဒကာ]]မြို့၏ ဘာသာရေးဆိုင်ရာ ပြည်ပထွက်ခွာမှု လှုပ်ရှားမှုတွင် ထင်ရှားသော ပါဝင်ဆောင်ရွက်သူတစ်ဦးဖြစ်ပြီး<ref name="ostrovskaya">{{Cite book|last=Островская|first=О.П.|chapter=Судьбы участников эмиграционного движения пятидесятников на дальнем востоке в 1970-1980-х гг.|title=Владивосток – точка возвращения: прошлое и настоящее русской эмиграции. Материалы Второй международной научной конференции|url=http://dot.kostacademy.kz/bible/files/769476832.pdf#page=65|publisher=Дальневосточный юридический институт Министерства внутренних дел Российской Федерации|location=[[ခါဘာရော့ဗ်စ်ခ်]]|date=2017-06-23|pages=65–71|language=ru|isbn=978-5-9753-0229-8|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926080912/http://dot.kostacademy.kz/bible/files/769476832.pdf#page=65|archive-date=2023-09-26}}</ref> ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]၌ "လောတင်ဘတ် ပြင်ဆင်ချက်" (Lautenberg Amendment) ကို အတည်ပြုပြဋ္ဌာန်းနိုင်ရန် စည်းရုံးလှုံ့ဆော်ခဲ့သည့် လူ့အခွင့်အရေး လှုပ်ရှားသူတစ်ဦးဖြစ်သည်၊ ထိုပြင်ဆင်ချက်ကြောင့် ယခင်[[ဆိုဗီယက်ယူနီယံ]]နိုင်ငံများမှ လူပေါင်း ၁ သန်းခန့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသို့ ပြောင်းရွှေ့အခြေချနိုင်ခဲ့ကြသည်။<ref name="nashaamerica">{{Cite web|url=http://www.nashaamerica.com/blogi/chtivo/item-894/|title=Он спас 1 млн человек. Сегодня они не могут собрать ему на операцию. Как же так?|website=www.nashaamerica.com|access-date=2023-09-26|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926133215/http://www.nashaamerica.com/blogi/chtivo/item-894/|archive-date=2023-09-26}}</ref><ref name="romanovich">{{Cite web|url=https://spasenie.by/publ/pravozashhitnik_boris_perchatkin_smertelno_bolen/4-1-0-82|title=Правозащитник, Борис Перчаткин, смертельно болен|website=spasenie.by|author=Михаил Романович|access-date=2023-09-26}}</ref> == ဇီဝပြရုပ် == === ငယ်ဘဝနှင့် အသင်းတော်သို့ ရောက်ရှိလာခြင်း === ဘောရစ် ပဲချက်ကင်ကို စစ်လေသူရဲမိသားစုတွင် မွေးဖွားခဲ့ပြီး သူ၏ဖခင် ဘောရစ်သည် ဘောရစ်ကို မွေးဖွားပြီး မကြာမီ ကားမတော်တဆမှုဖြင့် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ပထမခင်ပွန်း ကွယ်လွန်ပြီးနောက် ဘောရစ်၏မိခင်သည် အခြားစစ်အရာရှိတစ်ဦးနှင့် အိမ်ထောင်ပြုခဲ့ရာ၊ ထိုသူသည် ၁၉၅၃ ခုနှစ် ဆိုဗီယက်ယူနီယံအတွင်း မငြိမ်မသက်မှုများဖြစ်ပွားစဉ် အမိန့်ကို မနာခံမှုဖြင့် ဖမ်းဆီးခံရပြီး [[ဗောရ်ကူတာ]] စခန်းများတွင် ထောင်ဒဏ် ၂၅ နှစ် ချမှတ်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။ အသက် ၁၆ နှစ်တွင် ဘောရစ်သည် နာခေါ့ဒကာမြို့ရှိ ပင်တေကုတ္တေ အသင်းတော်သို့ ရောက်ရှိပူးပေါင်းခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဘာသာဝင်များ ညှင်းပန်းနှိပ်စက်ခံရမှု သတင်းအချက်အလက်များကို စုဆောင်းကာ နိုင်ငံခြားသတင်းထောက်များထံ တက်ကြွစွာ မျှဝေခဲ့သည်။<ref name="semenova">{{Cite web|url=https://usa.one/2020/01/boris-perchatkin-o-veruyushhix-v-sssr-immigracii-v-ssha-i-aktivizme/|title=Борис Перчаткин — о том, как помогал верующим из СССР попасть в США|website=usa.one|author=Виктория Семёнова|date=2020-01-03|access-date=2023-09-25}}</ref> === ပြည်ပထွက်ခွာရေး လှုပ်ရှားမှုနှင့် အတိုက်အခံများနှင့် ဆက်သွယ်ခြင်း === ၁၉၇၆ ခုနှစ်တွင် ပဲချက်ကင်သည် သူ၏လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်များဖြစ်ကြသော ဗာဆီလီ ပတ်ထရူးရှက်ဗ်၊ ဗီ. အေ. ဘူရ်လာချန်ကို၊ ဗလာဒီမီယာ စတက်ပါနော့ဗ်တို့နှင့်အတူ [[မော်စကို]]မြို့ရှိ အစိုးရအတိုက်အခံများနှင့် ဆက်သွယ်ကာ "ပြည်ပထွက်ခွာရေးလှုပ်ရှားမှုကို စနစ်တကျလမ်းကြောင်းပေါ်သို့ ဦးတည်ရန်" အကြံပြုချက်များကို ရရှိခဲ့သည်။ ထိုနှစ်တွင်ပင် [[မော်စကို ဟဲလ်ဆင်းကီး အဖွဲ့]]မှ ကိုယ်စားလှယ် အယ်လ်. ဗီ. ဝိုရိုနီနာသည် နာခေါ့ဒကာသို့ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ ထိုနှစ်မှစ၍ ပဲချက်ကင်သည် ပင်တေကုတ္တေဘာသာဝင်များ ဆိုဗီယက်ယူနီယံမှ အစုလိုက်အပြုံလိုက် ထွက်ခွာနိုင်ရေးအတွက် တက်ကြွစွာ ကြိုးပမ်းခဲ့သည်။<ref name="ostrovskaya"/> ထိုနှစ်တွင်ပင် ပဲချက်ကင်သည် ကုလသမဂ္ဂ၊ [[ကမ္ဘာ့အသင်းတော်များကောင်စီ]]နှင့် [[ဟဲလ်ဆင်းကီး သဘောတူညီချက်]]လက်မှတ်ရေးထိုးထားသော နိုင်ငံအကြီးအကဲများထံ ဆိုဗီယက်ယူနီယံအတွင်း ဘာသာဝင်များ အမြဲမပြတ် ညှင်းပန်းနှိပ်စက်ခံနေရမှုကို တင်ပြသည့် အယူခံလွှာများ ပေးပို့ခဲ့သည်။<ref name="nashaamerica"/> ၁၉၇၇ ခုနှစ်တွင် နီကိုလိုင်း ဂိုရီတွိုင်းနှင့်အတူ ဖမ်းဆီးခံထားရသော အတိုက်အခံများဖြစ်သည့် [[အလက်ဇန္ဒား ဂင်းဇ်ဘတ်ဂ်]]၊ [[ယူရီ အော်လော့ဗ်]]နှင့် [[အနာတိုလီ ရှာရန်စကီ]]တို့ကို ကာကွယ်ပြောဆိုခဲ့ပြီး ပင်တေကုတ္တေဘာသာဝင်များ၏ ကိုယ်စား ကမ္ဘာ့ခရစ်ယာန်များထံ အယူခံဝင်ခဲ့သည်။<ref name="ostrovskaya"/> ထိုနှစ်တွင်ပင် အခြားကွဲပြားသော ဂိုဏ်းခွဲများမှ ခရစ်ယာန်များနှင့်အတူ ညှင်းပန်းနှိပ်စက်ခံရသော ခရစ်ယာန်များ ဆိုဗီယက်ယူနီယံမှ ထွက်ခွာခွင့်ရရှိရေးအတွက် လူထုဆန္ဒပြ အစာငတ်ခံဆန္ဒပြပွဲတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite journal|title=Dissidents fast across USSR|url=https://archive.ukrweekly.com/print-media/1977/The_Ukrainian_Weekly_1977-38.pdf|language=en|journal=The Ukrainian Weekly|date=9 October 1977|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926074510/https://archive.ukrweekly.com/print-media/1977/The_Ukrainian_Weekly_1977-38.pdf|archive-date=2023-09-26}}</ref> ၁၉၇၈ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၂၀ ရက်နေ့တွင် ပဲချက်ကင်သည် နာခေါ့ဒကာ စာတိုက်မှတဆင့် [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ သမ္မတ|အမေရိကန်သမ္မတ]] [[ဂျင်မီ ကာတာ]]ထံ ဘာသာရေးလွတ်လပ်ခွင့် မရှိသူများအား အာရုံစိုက်ပေးပါရန် နှစ်သစ်ကူး ကြေးနန်းစာ ပေးပို့ခဲ့သည်။<ref name="ostrovskaya"/><ref name="nashaamerica"/><ref>{{Cite book|author=Андрей Дементьев|title=АВЕН-ЕЗЕР. Евангельское движение в Приморье 1898-1990 годы|url=http://www.rusbaptist.stunda.org/aven-ezer-primorje.pdf|publisher=Русский остров|year=2011|pages=213|isbn=987-5-93577-054-2|archive-url=https://web.archive.org/web/20230925212100/http://www.rusbaptist.stunda.org/aven-ezer-primorje.pdf|archive-date=2023-09-25}}</ref> ၁၉၇၉ ခုနှစ်မှစ၍ ဆိုဗီယက်ယူနီယံမှ ထွက်ခွာလိုသော ဘာသာဝင်များ၏ ဗဟိုဌာနကို ထူထောင်ရန် စည်းရုံးရေးလုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး ယင်း၏ခေါင်းဆောင်အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။ ၁၉၈၀ ပြည့်နှစ်တွင် ပြည်ပထွက်ခွာလိုသော ဆိုဗီယက် ပင်တေကုတ္တေ အသင်းတော်များ ကောင်စီ၏ အတွင်းရေးမှူးအဖြစ် ရွေးချယ်ခံခဲ့ရသည်။<ref name="ostrovskaya"/> ၁၉၇၉ ခုနှစ်အကုန်တွင် ပဲချက်ကင်သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ကွန်ဂရက်နှင့် အစိုးရ၊ ကနေဒါ၊ ဩစတြေးလျ၊ အင်္ဂလန်၊ ဂျာမနီ၊ ပြင်သစ်နှင့် အီတလီ အစိုးရများထံ ဆိုဗီယက်၏ လက်တွေ့ဘဝ၊ ဘာသာရေးကိစ္စများတွင် ကွန်မြူနစ်ပါတီ၏ မူဝါဒများနှင့် ဘာသာရေးဥပဒေများကို ထုတ်ဖော်တင်ပြသည့် ကြေညာချက်တစ်စောင် ရေးသားခဲ့သည်။<ref name="nashaamerica"/> === အစိုးရ၏ ဖိနှိပ်မှုများနှင့် ထောင်ဒဏ်ကျခံရခြင်း === သူသည် ပြည်ပထွက်ခွာရန် လျှောက်ထားသော ဘာသာဝင်များ ကော်မတီ၏ အတက်ကြွဆုံး အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦး ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဆိုဗီယက်အစိုးရသည် မြို့နယ်ဗဟိုသတင်းစာတွင် "အက္ချာဒေါင်း လက်လီလက်ကား ကောက်ကျစ်သူများ" ၊ "အဆင်ပြေရာ ယုံကြည်ချက်များ" ၊ "မနောက်ကျမီ" အစရှိသော ဆောင်းပါးများ ထုတ်ဝေ၍ ပဲချက်ကင်နှင့် သူ၏မိသားစုအား နှိပ်ကွပ်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။<ref name="ostrovskaya"/> ၁၉၈၀ ပြည့်နှစ် ဩဂုတ် ၂၁ ရက်နေ့တွင် ပဲချက်ကင်သည် နာခေါ့ဒကာမြို့တွင် ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရပြီး ၁၉၈၁ ခုနှစ် မတ်လအကုန်တွင်<ref name="dtic">[https://apps.dtic.mil/sti/pdfs/ADA145453.pdf Chronology of Soviet Dissidence: January 1970 through December 1982] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231002220919/https://apps.dtic.mil/sti/pdfs/ADA145453.pdf}}</ref> RSFSR ပြစ်မှုဆိုင်ရာ ဥပဒေပုဒ်မ ၁၉၀.၁ ("ဆိုဗီယက်နိုင်ငံတော်နှင့် လူမှုအဖွဲ့အစည်းစနစ်ကို အသိအမှတ်မပြုဘဲ မဟုတ်မမှန် လုပ်ကြံပြောဆိုမှုများ ဖြန့်ဝေခြင်း") အရ ထောင်ဒဏ် ၂ နှစ် ကျခံခဲ့ရသည်။<ref name="dtic"/> [[အမေရိကန်အသံ]] (Voice of America) ရေဒီယိုဌာန၏ ဖော်ပြချက်အရ စုံစမ်းစစ်ဆေးစဉ်နှင့် တရားခွင်တွင် ပဲချက်ကင်အား သတိလစ်မေ့မြောစေသည့် ဓာတုဆေးဝါးများ (စိတ်ငြိမ်ဆေးများ) အသုံးပြုခဲ့သည်။<ref name="ostrovskaya"/> ၁၉၈၂ ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် ပဲချက်ကင် လွတ်မြောက်လာခဲ့ပြီး ဆိုဗီယက်ယူနီယံမှ ထွက်ခွာခွင့်ရရှိရေးအတွက် ဆက်လက်ကြိုးပမ်းခဲ့သည်။ ၁၉၈၃ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် သူသည် တရားမဝင် လက်နက်ကိုင်ဆောင်မှု RSFSR ပြစ်မှုဆိုင်ရာ ဥပဒေပုဒ်မ ၂၁၈ အပိုင်း ၂ အရ ထပ်မံဖမ်းဆီးခံရပြီး အလုပ်စခန်းတွင် ထောင်ဒဏ် ၁.၅ နှစ် ချမှတ်ခံခဲ့ရသည်။<ref name="ostrovskaya"/> === သံတမန်ရေးရာ ဆောင်ရွက်ချက်များနှင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသို့ ပြောင်းရွှေ့ခြင်း === ၁၉၈၇ ခုနှစ်တွင် ပဲချက်ကင်သည် အမေရိကန်ကွန်ဂရက်အတွက် "ဆိုဗီယက်ယူနီယံအတွင်း ဘာသာရေးအခြေအနေ" ဆိုင်ရာ အစီရင်ခံစာကို ပြုစုခဲ့သည်။ ထိုအစီရင်ခံစာကို အမေရိကန်ကွန်ဂရက်တွင် ဖတ်ကြားခဲ့ပြီးနောက် ပဲချက်ကင်သည် အမေရိကန် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး [[ဂျော့ချ် ရှူးလ်ဇ်]]<ref name="romanovich"/>၊ [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု တရားလွှတ်တော်ချုပ်]] တရားသူကြီးချုပ် [[ဝီလျံ ရင်းကွစ်စ်တ်]]<ref name="romanovich"/> နှင့် ဘာသာရေးဆိုင်ရာ အမေရိကန် ဒုတိယနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးတို့နှင့် တွေ့ဆုံရန် ဖိတ်ကြားခံခဲ့ရသည်။ ၁၉၈၈ ခုနှစ် မေလတွင် အမေရိကန်သမ္မတ [[ရော်နယ် ကန့်သလင်း ရီဂန်|ရော်နယ် ရီဂန်]]သည် [[မီးခေးလ် ဂေါ်ဘာချော့ဗ်|ဂေါ်ဘာချော့ဗ်]]နှင့် တွေ့ဆုံရန် ဆိုဗီယက်ယူနီယံသို့ တရားဝင်လာရောက်စဉ် ပဲချက်ကင်သည် ရီဂန်၏ဇနီး [[နန်စီ ရီဂန်]] နှင့် ဘာသာရေးလွတ်လပ်ခွင့် ကိစ္စရပ်များကို ဆွေးနွေးရန် တွေ့ဆုံသည့် လူ ၄၀ ပါဝင်သော အတိုက်အခံအဖွဲ့တွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၈ ခုနှစ် မေ ၃၀ ရက်နေ့တွင် ပဲချက်ကင်သည် ဆိုဗီယက် ပရိုတက်စတင့်များကို ကိုယ်စားပြု၍ နန်စီ ရီဂန်နှင့် ၂ နာရီနီးပါး ဆွေးနွေးခဲ့ပြီးနောက် နန်စီ ရီဂန်က ပဲချက်ကင်အား အမေရိကန်ကွန်ဂရက်တွင် မိန့်ခွန်းပြောကြားရန် ဖိတ်ကြားခဲ့သည်။<ref name="gura">{{Cite journal|last=Гура|first=В.О.|title=Історія та есхатологічні мотиви релігійної еміграції пізніх протестантів із СРСР 1987–2017 рр.|journal=Гілея: науковий вісник|location=[[ကီးဗ်]]|year=2018|issue=135|pages=171–175|language=uk|issn=2076-1554|url=http://www.irbis-nbuv.gov.ua/cgi-bin/irbis_nbuv/cgiirbis_64.exe?C21COM=2&I21DBN=UJRN&P21DBN=UJRN&IMAGE_FILE_DOWNLOAD=1&Image_file_name=PDF/gileya_2018_135_47.pdf}}</ref> ၁၉၈၈ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၂၆ ရက်နေ့တွင် ပဲချက်ကင်သည် သူ၏မိသားစုတစ်စုလုံးနှင့်အတူ [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]သို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်။<ref name="gura"/><ref name="ostrovskaya"/> ဩဂုတ် ၄ ရက်နေ့တွင် သူသည် [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ကွန်ဂရက်]]တွင် ဆိုဗီယက်ယူနီယံအတွင်း ဘာသာဝင်များအား မျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုဆိုင်ရာ အစီရင်ခံစာကို မိန့်ခွန်းပြောကြားခဲ့ပြီး<ref name="ostrovskaya"/><ref name="gura"/><ref>{{Cite web|url=https://russiainphoto.ru/photos/195013/|title=Фото|language=ru|website=russiainphoto.ru|access-date=2023-09-26|archive-date=2023-09-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926063526/https://russiainphoto.ru/photos/195013/}}</ref> ကွန်ဂရက်အဖွဲ့ဝင်များ၊ ဆီးနက်တာများနှင့် သံတမန်များနှင့် ဆွေးနွေးခဲ့သည်။<ref name="gura"/> ထိုဆွေးနွေးမှုများ၏ ရလဒ်အဖြစ်<ref>{{Cite news|title=25-летие начала исхода|url=https://issuu.com/afisha/docs/diaspora_08-11-13/9|language=ru|newspaper=Диаспора. Славянская общественная газета.|author=Виталий Футорный|date=11 August 2013|archive-date=8 May 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240508015913/https://issuu.com/afisha/docs/diaspora_08-11-13/9}}</ref> ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် နယူးဂျာစီပြည်နယ်မှ ဒီမိုကရက်တစ် ဆီးနက်တာ [[ဖရန့်ခ် လောတင်ဘတ်]] ကို အစွဲပြု၍ "လောတင်ဘတ် ပြင်ဆင်ချက်" ကို အတည်ပြုခဲ့သည်။ ထိုပြင်ဆင်ချက်၏ ပထမဆယ်စုနှစ်အတွင်း ဘာသာရေးဒုက္ခသည် ၃၅၀,၀၀၀ ခန့် အမေရိကန်သို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး<ref name="gura"/><ref name="semenova"/> ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်အထိ အရေအတွက်မှာ ၁ သန်းခန့် ရှိခဲ့သည်။<ref name="romanovich"/> နာခေါ့ဒကာမြို့မှ ပင်တေကုတ္တေဘာသာဝင်များ အစုလိုက်အပြုံလိုက် ထွက်ခွာမှုသည် ၁၉၈၈ ခုနှစ်တွင် စတင်ခဲ့ပြီး ကလေးငယ်များမပါ လူကြီး ၁၅၂ ဦး ထွက်ခွာခဲ့သည်။ ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် နာခေါ့ဒကာမှ အခြားလူကြီး ၄၅ ဦး ထပ်မံထွက်ခွာခဲ့သည်။<ref name="ostrovskaya"/> === အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုအတွင်း လူ့အခွင့်အရေး ဆောင်ရွက်ချက်များ === အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် ရှိစဉ် ပဲချက်ကင်သည် ကိုယ်ပိုင်ဝက်ဘ်ဆိုက်တစ်ခု ဖန်တီးခဲ့ပြီး ပြည်ပထွက်ခွာရေး ကြိုးပမ်းစဉ်အတွင်း ဖမ်းဆီးခံရမှုနှင့် ထောင်ဒဏ်ကျခံရမှု အသေးစိတ်များကို ဖော်ပြခဲ့ကာ<ref name="ostrovskaya"/><ref>{{Cite web|url=https://bperchatkin.wordpress.com/|title=Персональный сайт Бориса Перчаткина|access-date=2023-09-25|archive-date=2023-09-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926084710/https://bperchatkin.wordpress.com/}}</ref> ခရစ်ယာန် လူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့အစည်းဖြစ်သော ARRC (American-Russian Relief Committee) ကို ထူထောင်ခဲ့သည်။<ref name="romanovich"/><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=_YhIiVBx_5kC&pg=PA21|title=Unregistered Religious Groups in Russia: Hearing Before the Commission on Security and Cooperation in Europe|publisher=U.S. Government Printing Office|year=2007|language=en|isbn=987-0-16-077910-7}}</ref> သူသည် သူ၏အတ္ထုပ္ပတ္တိစာအုပ်ဖြစ်သော "မီးလျှံလမ်းများ" (Paths of Fire) ကိုလည်း ထုတ်ဝေခဲ့ပြီး အကြိမ်ကြိမ် ပြန်လည်ရိုက်နှိပ်ခဲ့ရသည်။<ref name="ostrovskaya"/> ၂၀၂၅ ခုနှစ် နွေရာသီတွင် ဘောရစ် ပဲချက်ကင်သည် အမေရိကန် နိုင်ငံခြားရေးဌာနနှင့် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ဘာသာရေးလွတ်လပ်ခွင့်ဆိုင်ရာ အမေရိကန်ကော်မရှင်တို့မှ တာဝန်ရှိသူများနှင့်အတူ ယူကရိန်းနှင့် ရုရှားနိုင်ငံတို့ရှိ ငြိမ်းချမ်းရေးဝါဒီ ခရစ်ယာန်များ ညှင်းပန်းနှိပ်စက်ခံရမှု၊ အစားထိုး အရပ်ဘက်ဝန်ဆောင်မှု ပိတ်ပင်ခံရမှု၊ အတင်းအဓမ္မ စစ်ထဲသွင်းခံရမှု၊ ဖမ်းဆီးခံရမှု၊ ညှင်းပန်းနှိပ်စက်ခံရမှုနှင့် တိုက်ပွဲဝင်ရန် ငြင်းဆန်မှုကြောင့် တရားစွဲဆိုခံရမှုများကို သတင်းပို့ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ဘောရစ် ပဲချက်ကင်သည် [[Uniting for Ukraine|U4U]] အစီအစဉ်ဖြင့် အမေရိကန်သို့ ရောက်ရှိလာသော ယူကရိန်း ငြိမ်းချမ်းရေးဝါဒီ ခရစ်ယာန်များအတွက် သီးသန့် လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေး ကိုတာ သတ်မှတ်ပေးရန် စည်းရုံးလှုံ့ဆော်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.slavicsac.com/2025/07/14/ukraine-russian-christians/|title=В США обсуждают защиту христиан из Украины и России|website=Slavic Sacramento|date=2025-07-15|access-date=2025-11-27|archive-date=2025-08-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20250815145842/https://www.slavicsac.com/2025/07/14/ukraine-russian-christians/}}</ref> == ရည်ညွှန်းချက်များ == နိုဘယ်ဆုရှင် သိပ္ပံပညာရှင် [[အန်ဒရဲ ဆာခါရော့ဗ်]] သည် ၁၉၈၁ ခုနှစ်တွင် ရေးသားခဲ့သော "သိပ္ပံပညာရှင်များ၏ တာဝန်ယူမှု" ဆောင်းပါးတွင် ဆိုဗီယက် နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများအနက် ဘောရစ် ပဲချက်ကင် အား ထည့်သွင်းဖော်ပြခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.sakharov.space/lib/otvetstvennost-uchenyh|title=Сахаров. Ответственность учёных|archive-url=https://web.archive.org/web/20231002222415/https://www.sakharov.space/lib/otvetstvennost-uchenyh|archive-date=2023-10-02}}</ref> == မှတ်စုများ == {{reflist}} == ပြင်ပလင့်ခ်များ == * {{Cite journal|author=Michael Rowe|title=The Soviet pentecostal emigration movement|url=https://www.tandfonline.com/doi/epdf/10.1080/09637498308431098|journal=Religion in Communist Lands|date=2008-01-02|volume=11|issue=3|pages=337–339|language=en|doi=10.1080/09637498308431098}} * {{Cite journal|author=Catherine Wanner|title=Religion and Refugee Resettlement: Evolving Connections to Ukraine since World War II|url=https://brill.com/view/journals/css/44/1-2/article-p44_4.xml|journal=Canadian-American Slavic Studies|publisher=Brill Schöningh|date=2010-01|volume=44|issue=1–2|pages=44–66|language=en|issn=2210-2396|doi=10.1163/221023910X512796}} * {{Cite news|author=Special To the New York Times|title=Soviet Pentecostals Meet Illegally and Form Council|url=https://www.nytimes.com/1979/09/05/archives/soviet-pentecostals-meet-illegally-and-form-council-20-delegates.html|newspaper=The New York Times|date=1979-09-05|access-date=2025-12-18|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20180310060316/https://www.nytimes.com/1979/09/05/archives/soviet-pentecostals-meet-illegally-and-form-council-20-delegates.html|archive-date=2018-03-10}} {{Lifetime|၁၉၄၆}} 0dx2ddk4t2ew9hexvvja97jckvnwast 3 291451 1052413 2026-09-12T06:10:20Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1052413 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Asorev ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၆:၁၀၊ ၁၂ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၆ (UTC) dxk5o7rfxzyvcdunyr0422jo12osm5y 0 291452 1052427 2026-09-12T06:38:20Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "'''အ.ထ.က - တပ်နယ်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ရွှေကျင်မြို့နယ်]]၊ [[ရွှေကျင်မြို့]]၊ ရှမ်ကြေးရပ်ကွက်ရှိ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1052427 wikitext text/x-wiki '''အ.ထ.က - တပ်နယ်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ရွှေကျင်မြို့နယ်]]၊ [[ရွှေကျင်မြို့]]၊ ရှမ်ကြေးရပ်ကွက်ရှိ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၈ ခုနှစ်၊ မတ်လတွင် ကျောင်းသား ၁၀၅၁ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/shwegyin-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ရွှေကျင်မြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} d60si3rd9jezjgqf6dtgqzyrxz7wyel 0 291453 1052428 2026-09-12T06:41:20Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "'''အ.ထ.က - တံခွန်တိုင်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ရွှေကျင်မြို့နယ်]]၊ [[တံခွန်တိုင်ရွာ၊ ရွှေကျင်မြို့နယ်|တံခွန်တိုင်ရွာ]]ရှိ အခြ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1052428 wikitext text/x-wiki '''အ.ထ.က - တံခွန်တိုင်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ရွှေကျင်မြို့နယ်]]၊ [[တံခွန်တိုင်ရွာ၊ ရွှေကျင်မြို့နယ်|တံခွန်တိုင်ရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၈ ခုနှစ်၊ မတ်လတွင် ကျောင်းသား ၄၄၂ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/shwegyin-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|17.897676789795774| 96.85831125780916|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[ကဏ္ဍ:ရွှေကျင်မြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} 8ejv2ydl9i4kh2p0ivxu75g32qogxga 0 291454 1052429 2026-09-12T06:42:54Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "'''အ.ထ.က - ပျဉ်ရေ''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ရွှေကျင်မြို့နယ်]]၊ [[ပျဉ်ရေရွာ၊ ရွှေကျင်မြို့နယ်|ပျဉ်ရေရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအထက်တန်းက..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1052429 wikitext text/x-wiki '''အ.ထ.က - ပျဉ်ရေ''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ရွှေကျင်မြို့နယ်]]၊ [[ပျဉ်ရေရွာ၊ ရွှေကျင်မြို့နယ်|ပျဉ်ရေရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၈ ခုနှစ်၊ မတ်လတွင် ကျောင်းသား ၇၂၁ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/shwegyin-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|18.02791977953239| 96.80735044746692|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[ကဏ္ဍ:ရွှေကျင်မြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} 6y6oyz4f006emqtw9aoqul9pwuds5b2 0 291455 1052430 2026-09-12T06:44:36Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "'''အ.ထ.က - ဒုံဇရစ်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ရွှေကျင်မြို့နယ်]]၊ [[ဒုံဇရစ်ရွာ၊ ရွှေကျင်မြို့နယ်|ဒုံဇရစ်ရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအထက်တန..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1052430 wikitext text/x-wiki '''အ.ထ.က - ဒုံဇရစ်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ရွှေကျင်မြို့နယ်]]၊ [[ဒုံဇရစ်ရွာ၊ ရွှေကျင်မြို့နယ်|ဒုံဇရစ်ရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၈ ခုနှစ်၊ မတ်လတွင် ကျောင်းသား ၁၄၃၉ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/shwegyin-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|17.773733517379625| 96.88939533152212|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[ကဏ္ဍ:ရွှေကျင်မြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} 7kv3eyln508rfz3e8dexguuuz1v6qxg 0 291456 1052431 2026-09-12T06:46:11Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "'''အ.ထ.က - ပဒဲကော''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ရွှေကျင်မြို့နယ်]]၊ [[ပဒဲကောရွာ၊ ရွှေကျင်မြို့နယ်|ပဒဲကောရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအထက်တန်းက..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1052431 wikitext text/x-wiki '''အ.ထ.က - ပဒဲကော''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ရွှေကျင်မြို့နယ်]]၊ [[ပဒဲကောရွာ၊ ရွှေကျင်မြို့နယ်|ပဒဲကောရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၈ ခုနှစ်၊ မတ်လတွင် ကျောင်းသား ၆၅၆ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/shwegyin-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ရွှေကျင်မြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} bu0oaj7vpqjzwjiu8t69549lvvd9ums 0 291457 1052432 2026-09-12T06:48:03Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "'''အ.ထ.က - ကွမ်းဆိပ်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ရွှေကျင်မြို့နယ်]]၊ [[ကွမ်းဆိပ်ရွာ၊ ရွှေကျင်မြို့နယ်|ကွမ်းဆိပ်ရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1052432 wikitext text/x-wiki '''အ.ထ.က - ကွမ်းဆိပ်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ရွှေကျင်မြို့နယ်]]၊ [[ကွမ်းဆိပ်ရွာ၊ ရွှေကျင်မြို့နယ်|ကွမ်းဆိပ်ရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၈ ခုနှစ်၊ မတ်လတွင် ကျောင်းသား ၇၅၀ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/shwegyin-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|17.68507357382114| 96.9068717698592|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[ကဏ္ဍ:ရွှေကျင်မြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} ovi95pn09fe0ccor6rhkv7i0xhr16gk 0 291458 1052433 2026-09-12T06:49:15Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "'''အ.ထ.က - သံဆိပ်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ရွှေကျင်မြို့နယ်]]၊ [[သံဆိပ်ရွာ၊ ရွှေကျင်မြို့နယ်|သံဆိပ်ရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအထက်တန်းက..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1052433 wikitext text/x-wiki '''အ.ထ.က - သံဆိပ်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ရွှေကျင်မြို့နယ်]]၊ [[သံဆိပ်ရွာ၊ ရွှေကျင်မြို့နယ်|သံဆိပ်ရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၈ ခုနှစ်၊ မတ်လတွင် ကျောင်းသား ၅၀၈ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/shwegyin-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ရွှေကျင်မြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} ir3qtgbd2d4z6v0o45wbh5nh3ba5gdv 0 291459 1052434 2026-09-12T06:51:42Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "'''အ.ထ.က (ခွဲ) ဇောတိ''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ရွှေကျင်မြို့နယ်]]၊ [[ဇောတိရွာ၊ ရွှေကျင်မြို့နယ်|ဇောတိရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအထက်တန်း..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1052434 wikitext text/x-wiki '''အ.ထ.က (ခွဲ) ဇောတိ''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ရွှေကျင်မြို့နယ်]]၊ [[ဇောတိရွာ၊ ရွှေကျင်မြို့နယ်|ဇောတိရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၈ ခုနှစ်၊ မတ်လတွင် ကျောင်းသား ၇၄၁ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/shwegyin-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|17.912880249298613| 96.88971758760869|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[ကဏ္ဍ:ရွှေကျင်မြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} nztoff8r71mf54gik79twcc1fgh95e4 14 291460 1052440 2026-09-12T06:58:48Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "[[ကဏ္ဍ:ကဝမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]]" အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1052440 wikitext text/x-wiki [[ကဏ္ဍ:ကဝမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] b9cu5bwgwyf0v6wuy0t2sldranyok85 0 291461 1052502 2026-09-12T10:41:43Z Mkant00 135890 "'''ဇွန်း၏ အထောက်အကူပြု သီအိုရမ်''' ကို '''ကူရာတော့ဗ်စကီး-ဇွန်း အထောက်အကူပြု သီအိုရမ် (Kuratowski-Zorn lemma)''' ဟုလည်း ခေါ်ကြပြီး ၎င်းသည် အစုသီအ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1052502 wikitext text/x-wiki '''ဇွန်း၏ အထောက်အကူပြု သီအိုရမ်''' ကို '''ကူရာတော့ဗ်စကီး-ဇွန်း အထောက်အကူပြု သီအိုရမ် (Kuratowski-Zorn lemma)''' ဟုလည်း ခေါ်ကြပြီး ၎င်းသည် [[အစုသီအိုရီ]] (set theory) ဆိုင်ရာ အဆိုတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းအဆိုအရ ချိတ်တန်း (chain) တိုင်းအတွက် အထက်ဘောင်များ ပါဝင်သည့် တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း အစဉ်ကျသောအစု (partially ordered set) တိုင်းတွင် အနည်းဆုံး အကြီးဆုံးတန်ဖိုး [[အစုဝင်]] (maximal element) တစ်ခု မဖြစ်မနေ ပါဝင်ရမည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။ ချိတ်တန်းဆိုသည်မှာ အပြည့်အဝ အစဉ်ကျသော [[အစုပိုင်း]] (totally ordered subset) တိုင်းကို ဆိုလိုသည်။ ဤအထောက်အကူပြု သီအိုရမ်ကို 1922 ခုနှစ်တွင် ကာဇီမျက်ရှ် ကူရာတော့ဗ်စကီး (Kazimierz Kuratowski) က [[ရွေးချယ်ခြင်း နဂိုမှန်အဆို]] (axiom of choice) ကို ယူဆချက်အနေဖြင့် အသုံးပြု၍ သက်သေပြခဲ့သည်။ ထို့အပြင် 1935 ခုနှစ်တွင် မက်စ် ဇွန်း (Max Zorn) ကလည်း သီးခြားလွတ်လပ်စွာ သက်သေပြခဲ့သည်။ <ref>Moore (2013), p. 168.</ref> ၎င်းကို အလွန်အရေးပါသော သီအိုရမ်များစွာ၏ [[သင်္ချာဆိုင်ရာ သက်သေပြခြင်း|သက်သေပြချက်များ]] တွင် အသုံးပြုသည်။ ထိုသီအိုရမ်များတွင် ဟန်း-ဘာနက် သီအိုရမ် (Hahn-Banach theorem) နှင့် [[ဗက်တာရပ်ဝန်း]] (vector space) တိုင်း၌ အခြေအစု (basis) တစ်ခုရှိသည်ဟူသော သီအိုရမ်တို့ ပါဝင်သည်။ <ref>Wilansky (1964), pp. 16–17.</ref> ထို့အပြင် [[တိုပေါ်လော်ဂျီ]] (topology) ဘာသာရပ်ရှိ တီခိုနော့ဗ်၏ သီအိုရမ် (Tychonoff's theorem) နှင့် [[ခေတ်သစ်အက္ခရာသင်္ချာ|သရုပ်မဲ့ အက္ခရာသင်္ချာ]] (abstract algebra) ရှိ သီအိုရမ်များတွင်လည်း ပါဝင်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် [[ကွင်း (အက္ခရာသင်္ချာ)|ကွင်းများ]] (rings) တွင် အကြီးဆုံး အိုင်ဒီးလ်များ (maximal ideals) တည်ရှိခြင်းနှင့် [[ဖီးလ်ဒ်|ဖီးလ်ဒ်များ]] (fields) အတွက် အက္ခရာသင်္ချာဆိုင်ရာ အပိတ်များ (algebraic closures) တည်ရှိခြင်းဆိုင်ရာ သီအိုရမ်များတွင် အသုံးပြုသည်။ <ref>Jech (2008), at=ch. 2, §2.</ref> ရွေးချယ်ခြင်း နဂိုမှန်အဆို မပါဝင်သော ဇာမီလို-ဖရန်ကယ် အစုသီအိုရီ (Zermelo-Fraenkel set theory) ဖြစ်သည့် ZF စနစ်အတွင်းတွင် ဇွန်း၏ အထောက်အကူပြု သီအိုရမ်သည် ကောင်းစွာအစဉ်ကျခြင်း သီအိုရမ် (well-ordering theorem) နှင့် ရွေးချယ်ခြင်း နဂိုမှန်အဆို နှစ်ခုစလုံးနှင့် ထပ်တူညီသည်။ <ref>Jech (2008), p. 9.</ref> == ဖော်ပြချက် (Statement) == အခြေခံ သဘောတရားများတွင် အောက်ပါတို့ ပါဝင်သည် ။ * '''တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း အစဉ်ကျသောအစု (Partially ordered set)- '''၎င်းသည် ဘိုင်နရီ ဆက်သွယ်ချက် (binary relation) <math>\le</math> တစ်ခု ပါဝင်သော [[အစု]] <math>P</math> ဖြစ်သည်။ ၎င်းဆက်သွယ်ချက်သည် ကိုယ်ပြန်ဟပ်ဂုဏ်သတ္တိပြည့်စုံသော (reflexive) သဘောအရ <math>x \le x</math> ကို ပြည့်စုံစေသည်။ ဆန့်ကျင်အချိုးညီမှု (antisymmetric) သဘောအရ <math>x \le y</math> နှင့် <math>y \le x</math> ဖြစ်ပါက <math>x = y</math> ဖြစ်ရမည်။ ထို့အပြင် ကူးပြောင်းနိုင်သော (transitive) ဂုဏ်သတ္တိအရ <math>x \le y</math> နှင့် <math>y \le z</math> ဖြစ်ပါက <math>x \le z</math> ဖြစ်ရမည်။ * '''ချိတ်တန်း (Chain)- ''' ၎င်းသည် အပြည့်အဝ အစဉ်ကျသော <math>P</math> ၏ [[အစုပိုင်း]] <math>S</math> ဖြစ်သည်။ ဤနေရာတွင် [[အစုဝင်]] အတွဲတိုင်းကို နှိုင်းယှဉ်နိုင်သည်။ * '''အကြီးဆုံးတန်ဖိုး အစုဝင် (Maximal element)- ''' ၎င်းသည် <math>P</math> ထဲရှိ အစုဝင် <math>m \in P</math> တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ထို <math>m</math> ထက် တိကျစွာ ပိုမိုကြီးမားသော (strictly greater than) အစုဝင် <math>s \in P</math> သည် <math>P</math> ထဲတွင် မရှိနိုင်ပါ။ သင်္ချာနည်းအရ <math>m \le s</math> သည် <math>m = s</math> ကို သက်ရောက်စေသည်။ * '''အထက်ဘောင် (Upper bound)- ''' အစုပိုင်း <math>S \subseteq P</math> တစ်ခုအတွက် အစုဝင် <math>x \in S</math> အားလုံးအပေါ် <math>x \le u</math> ဖြစ်စေသော <math>u \in P</math> ကို အထက်ဘောင်ဟု ခေါ်သည်။ '''ဇွန်း၏ အထောက်အကူပြု သီအိုရမ်- ''' <ref>Halmos (1960), § 16.</ref><ref>Lang (2002), p. 880; Dummit & Foote (1998), p. 875; Bergman (2015), p. 162.</ref> <math>P</math> ကို တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း အစဉ်ကျသောအစုအဖြစ် ထားရှိပါ။ အကယ်၍ <math>P</math> အတွင်းရှိ ချိတ်တန်းတိုင်းအတွက် <math>P</math> ၌ အထက်ဘောင်တစ်ခုစီ ရှိပါက <math>P</math> တွင် အနည်းဆုံး အကြီးဆုံးတန်ဖိုး အစုဝင်တစ်ခု ရှိရမည်။ ဘော်ဘာကီ ဝေါဟာရအသုံးအနှုန်း (Bourbaki terminology) တွင် အကယ်၍ ချိတ်တန်းတိုင်းအတွက် ၎င်းအစုအတွင်း အထက်ဘောင်တစ်ခုစီ ရှိနေပါက ထိုတစ်စိတ်တစ်ပိုင်း အစဉ်ကျသောအစုကို '''ဆင့်ကဲအစု (inductive set)''' ဟု ခေါ်သည်။ <ref>Bourbaki (1970), Ch. III., §2., no. 4., Definition 3.</ref> '''ဇွန်း၏ အထောက်အကူပြု သီအိုရမ်- ''' <ref>Bourbaki (1970), Ch. III., §2., no. 4., Théorème 2.</ref> ဆင့်ကဲအစုတိုင်းတွင် အကြီးဆုံးတန်ဖိုး အစုဝင်တစ်ခု ရှိသည်။ '''အကျိုးဆက်သီအိုရမ် (Corollary)- ''' <ref>Bourbaki (1970), Ch. III., §2., no. 4., Corollaire 1.</ref> <math>P</math> သည် ဆင့်ကဲ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း အစဉ်ကျသောအစုဖြစ်ပြီး <math>a \in P</math> ဖြစ်သည်ဟု ထားပါ။ ထို့နောက် <math>b \ge a</math> ဖြစ်စေမည့် အကြီးဆုံးတန်ဖိုး အစုဝင် <math>b \in P</math> တစ်ခု တည်ရှိသည်။ '''မှတ်ချက် (Remark)- ''' <ref>Tao (2009).</ref> ဇွန်း၏ အထောက်အကူပြု သီအိုရမ်သည် တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း အစဉ်ကျသော အတန်းအစား (class) တစ်ခုအတွက် မှားယွင်းနိုင်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် အော်ဒီနယ်များ (ordinals) အားလုံးပါဝင်သည့် အတန်းအစားသည် ချိတ်တန်း ယူဆချက်ကို ပြည့်စုံစေသည်။ အော်ဒီနယ်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော ချိတ်တန်းတစ်ခု၏ ပေါင်းစပ်စုသည် အော်ဒီနယ်တစ်ခုပင် ဖြစ်သည်။ သို့သော် ၎င်းတွင် အကြီးဆုံးတန်ဖိုး အစုဝင် မရှိပါ။ ဤအချက်သည် ဘူရာလီ-ဖို့တီ ဝိရောဓိ (Burali-Forti paradox) နှင့် ဆက်စပ်နေသည်။ == ဥပမာများ (Examples) == === ဗက်တာရပ်ဝန်းတိုင်း၌ အခြေအစုတစ်ခု ရှိသည် (Every vector space has a basis) === <math>V \neq \{0\}</math> ကို [[ဗက်တာရပ်ဝန်း|ဗက်တာရပ်ဝန်းတစ်ခုအဖြစ်]] ထားပါ။ <ref>Smits (2022).</ref> <math>V</math> ၏ မျဉ်းဖြောင့်နည်းကျ အမှီအခိုကင်းသော [[အစုပိုင်း|အစုပိုင်းများ]] (linearly independent subsets) အားလုံးပါဝင်သည့် [[အစု]] ကို <math>P</math> ဟု သတ်မှတ်ပြီး ၎င်းကို ပါဝင်ခြင်းအရ အစဉ်ကျအောင် စီစဉ်ပါ။ <math>P</math> အတွင်းရှိ ဗလာမဟုတ်သော ချိတ်တန်း <math>T</math> တစ်ခုအတွက် ၎င်း၏ ပေါင်းစပ်စုဖြစ်သော <math>B = \bigcup T</math> သည် အထက်ဘောင်တစ်ခုအဖြစ် ဆောင်ရွက်သည်။ <math>B</math> သည် မျဉ်းဖြောင့်နည်းကျ အမှီအခိုကင်းသော အစုဖြစ်သည်။ အကြောင်းမှာ မည်သည့် မျဉ်းဖြောင့်ဆိုင်ရာ မှီခိုမှု (linear dependence) တွင်မဆို အဆုံးရှိသော ဗက်တာအရေအတွက်သာ ပါဝင်မည်ဖြစ်သည်။ ထိုဗက်တာများအားလုံးသည် ချိတ်တန်း <math>T</math> အတွင်းရှိ အမှီအခိုကင်းသော အစုတစ်ခုတည်း၌ မဖြစ်မနေ ပါဝင်ရမည်ဖြစ်သောကြောင့် ရှေ့နောက်မညီညွတ်မှု (contradiction) ကို ဖြစ်စေသည်။ ထို့ကြောင့် ဇွန်း၏ အထောက်အကူပြု သီအိုရမ်အရ <math>P</math> တွင် အကြီးဆုံးတန်ဖိုး အစုဝင်တစ်ခု ရှိပြီး ၎င်းသည် <math>V</math> အတွက် အခြေအစုတစ်ခုကို ဖွဲ့စည်းပေးသည်။ === အသေးအဖွဲမဟုတ်သော ထပ်တူရပါသော ကွင်းတိုင်းတွင် အကြီးဆုံး အိုင်ဒီးလ်တစ်ခု ပါဝင်သည် (Every nontrivial ring with unity contains a maximal ideal) === <math>R</math> ကို အသေးအဖွဲမဟုတ်သော ထပ်တူရပါသော [[ကွင်း (အက္ခရာသင်္ချာ)|ကွင်း]] (nontrivial ring with unity) တစ်ခုအဖြစ် ထားပါ။ <math>R</math> ထဲရှိ အိုင်ဒီးလ်အစစ်များ (proper ideals) အားလုံး၏ အစုကို <math>P</math> ဟု သတ်မှတ်ပြီး ပါဝင်ခြင်းအရ အစဉ်ကျအောင် စီစဉ်ပါ။ အဆိုပါ အစု <math>P</math> တွင် သုည အိုင်ဒီးလ် (zero ideal) ပါဝင်သောကြောင့် ၎င်းသည် [[ဗလာစု]] မဟုတ်ပါ။ ဗလာမဟုတ်သော အိုင်ဒီးလ်အစစ် ချိတ်တန်း <math>T</math> တိုင်းအတွက် ၎င်းတို့၏ ပေါင်းစပ်စု <math>I = \bigcup T</math> သည်လည်း အိုင်ဒီးလ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ အိုင်ဒီးလ်တစ်ခုတွင် <math>1</math> မပါဝင်မှသာ ၎င်းကို အိုင်ဒီးလ်အစစ်ဟု သတ်မှတ်သည်။ <math>T</math> ထဲရှိ မည်သည့်အိုင်ဒီးလ်တွင်မျှ <math>1</math> မပါဝင်သောကြောင့် ၎င်းတို့၏ ပေါင်းစပ်စု <math>I</math> တွင်လည်း <math>1</math> ကင်းစင်သည်။ ထို့ကြောင့် ၎င်းသည် အိုင်ဒီးလ်အစစ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး <math>T</math> အတွက် အထက်ဘောင်အဖြစ် ဆောင်ရွက်သည်။ ဇွန်း၏ အထောက်အကူပြု သီအိုရမ်အရ <math>R</math> အတွင်း၌ အကြီးဆုံး အိုင်ဒီးလ်အစစ်တစ်ခု တည်ရှိကြောင်း ဖော်ပြနိုင်သည်။ === တီခိုနော့ဗ်၏ သီအိုရမ် (Tychonoff's theorem) === ဇွန်း၏ အထောက်အကူပြု သီအိုရမ်သည် လွန်ကဲ ဖစ်လ်တာ အထောက်အကူပြု သီအိုရမ် (ultrafilter lemma) ကို သက်ရောက်စေပြီး ထိုအချက်ကို တီခိုနော့ဗ်၏ သီအိုရမ်အား သက်သေပြရန် အဓိကအားဖြင့် အသုံးပြုလေ့ရှိသည်။ သို့သော် ၎င်းကို တိုက်ရိုက်လည်း သက်သေပြနိုင်သည်။ <ref>Costin.</ref> <math>X = \prod_i X_i</math> ကို ကျစ်လျစ်သော ရပ်ဝန်းများ၏ မြှောက်လဒ် (product of compact spaces) ဟု သတ်မှတ်ပါ။ <math>X</math> ၏ အစုပိုင်း မိသားစုများအားလုံးပါဝင်သော အစု <math>P</math> သည် အဆုံးရှိ ထပ်တူပိုင်းအစု ဂုဏ်သတ္တိ (finite intersection property) ကို ပြည့်စုံစေသည်ဟု ထားကာ ၎င်းကို ပါဝင်ခြင်းအရ အစဉ်ကျအောင် စီစဉ်ပါ။ ၎င်းပေါင်းစပ်စုထဲမှ ရယူထားသော အဆုံးရှိ အစုပိုင်း စုစည်းမှုတိုင်းသည် အပြည့်အဝ အစဉ်ကျသော ချိတ်တန်းရှိ မိသားစုတစ်ခုတည်းအတွင်း၌ မဖြစ်မနေ ပါဝင်နေမည်ဖြစ်ပြီး ၎င်းမိသားစုသည် အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်အရ ၎င်းဂုဏ်သတ္တိကို ပိုင်ဆိုင်ထားသည်။ ထို့ကြောင့် <math>P</math> ရှိ ချိတ်တန်းတိုင်း၏ ပေါင်းစပ်စုသည် အဆိုပါ အဆုံးရှိ ထပ်တူပိုင်းအစု ဂုဏ်သတ္တိကို ထိန်းသိမ်းထားသည်။ ဇွန်း၏ အထောက်အကူပြု သီအိုရမ်အရ အဆိုပါ ဂုဏ်သတ္တိပါရှိသော မည်သည့် မိသားစု <math>F</math> မဆို အကြီးဆုံး မိသားစု <math>M</math> အတွင်း ပါဝင်သည်။ ၎င်း၏ အကြီးဆုံးဖြစ်မှုကြောင့် <math>M</math> တွင် အဆုံးရှိ ထပ်တူပိုင်းအစုများနှင့် ၎င်း၏ အစုများမှ အပိတ်များ (closures) အားလုံး ပါဝင်သည်။ <math>M</math> ၏ ဂုဏ်သတ္တိများနှင့် ကိုဩဒိနိတ် ရပ်ဝန်းများ (coordinate spaces) <math>X_i</math> ၏ ကျစ်လျစ်မှုတို့ ပေါင်းစပ်လိုက်သောအခါ <math>M</math> ရှိ အစုများ၏ အပိတ်များ၏ ထပ်တူပိုင်းအစုသည် ဗလာစုမဟုတ်ကြောင်း သေချာစေသည်။ ဤအချက်က <math>X</math> သည် ကျစ်လျစ်သော ရပ်ဝန်းဖြစ်ကြောင်း သက်သေပြသည်။ == သမိုင်းကြောင်း (History) == ကာဇီမျက်ရှ် ကူရာတော့ဗ်စကီးသည် 1922 ခုနှစ်တွင် ယခုလက်ရှိ ခေတ်သစ်ဖွဲ့စည်းဖော်ပြချက်နှင့် နီးစပ်သော ဤအထောက်အကူပြု သီအိုရမ်၏ ပုံစံတစ်ခုကို သက်သေပြခဲ့သည်။ <ref>Kuratowski (1922), pp. 76–108.</ref> အခြေခံအားဖြင့် တူညီသော ဖွဲ့စည်းဖော်ပြချက်ကို မက်စ် ဇွန်း က 1935 ခုနှစ်တွင် သီးခြားလွတ်လပ်စွာ တွေ့ရှိခဲ့သည်။ <ref>Zorn (1935), pp. 667–670.</ref> ထို့နောက် ၎င်းကို ကောင်းစွာအစဉ်ကျခြင်း သီအိုရမ် နေရာတွင် အစားထိုးရန်အတွက် အစုသီအိုရီ၏ [[နဂိုမှန်အဆို|နဂိုမှန်အဆိုအသစ်တစ်ခုအဖြစ်]] သူက အဆိုပြုခဲ့သည်။ "ဇွန်း၏ အထောက်အကူပြု သီအိုရမ်" ဟူသော အမည်ကို 1940 ပြည့်နှစ်တွင် ဂျွန် တူးကီး (John Tukey) က စတင်အသုံးပြုခဲ့သည်ဟု မှတ်ယူကြသည်။ အခြားတစ်ဖက်တွင် ဘော်ဘာကီ က ၎င်းကို "le théorème de Zorn" ဟု 1939 ခုနှစ်တွင် ရည်ညွှန်းခဲ့သည်။ <ref>Campbell (1978), p. 82.</ref> ပိုလန်နှင့် ရုရှားနိုင်ငံတို့တွင် ၎င်းကို ကူရာတော့ဗ်စကီး-ဇွန်း အထောက်အကူပြု သီအိုရမ် အဖြစ် အများအားဖြင့် လူသိများကြသည်။ == ဇွန်း၏ အထောက်အကူပြု သီအိုရမ်နှင့် ထပ်တူညီသော ပုံစံများ (Equivalent forms of Zorn's lemma) == ZF စနစ်အတွင်း ဇွန်း၏ အထောက်အကူပြု သီအိုရမ်သည် ဟောက်စ်ဒေါ့ဖ် အကြီးဆုံးဖြစ်မှု မူဝါဒ၊ [[ရွေးချယ်ခြင်း နဂိုမှန်အဆို]] နှင့် ကောင်းစွာအစဉ်ကျခြင်း သီအိုရမ် တို့နှင့် ထပ်တူညီသည်။ <ref>Bell & Slomson (1969), p. 103.</ref> ဇွန်း၏ အထောက်အကူပြု သီအိုရမ်သည် [[သင်္ချာ|သင်္ချာနယ်ပယ်အနှံ့အပြားရှိ]] အဓိက သီအိုရမ်များစွာကို သက်ရောက်စေသည်။ ထိုသီအိုရမ်များအနက် အချို့သည် ဇွန်း၏ အထောက်အကူပြု သီအိုရမ်ကို ပြန်လည်သက်ရောက်စေနိုင်စွမ်းရှိပြီး အချို့မှာမူ တိကျစွာ ပိုမိုအားနည်းသော သီအိုရမ်များ ဖြစ်ကြသည်။ ၎င်းတို့တွင် အောက်ပါတို့ ပါဝင်သည် ။ * ဘာနက်၏ တိုးချဲ့ချက် သီအိုရမ် (Banach's extension theorem) နှင့် ဟန်း-ဘာနက် သီအိုရမ် * [[ဗက်တာရပ်ဝန်း|ဗက်တာရပ်ဝန်းတိုင်း၌]] အခြေအစုတစ်ခု ရှိသည် <ref>Blass (1984), pp. 31–33.</ref> * ခရူးလ်၏ သီအိုရမ် (Krull's theorem)၊ ဤသီအိုရမ်အရ ထပ်တူရပါသော [[ဖလှယ်ရ ကွင်း|ဖလှယ်ရ ကွင်း]] (commutative unital ring) တိုင်းတွင် အကြီးဆုံး အိုင်ဒီးလ်တစ်ခု ရှိသည်။ <ref>Hodges (1979), pp. 285–287.</ref> * [[တိုပေါ်လော်ဂျီ]]ရှိ တီခိုနော့ဗ်၏ သီအိုရမ် <ref>Kelley (1950), pp. 75–76.</ref> * ဖစ်လ်တာအစစ် (proper filter) တိုင်းသည် လွန်ကဲ ဖစ်လ်တာတစ်ခုအတွင်း ပါဝင်သည်။ ဤအချက်က ပထမအဆင့် ယုတ္တိဗေဒ၏ ပြည့်စုံမှု သီအိုရမ် (completeness theorem of first-order logic) ကို ရရှိစေသည်။ <ref>Bell & Slomson (1969).</ref> === ရွေးချယ်ခြင်း နဂိုမှန်အဆိုအား အားနည်းစေသော အခြေအနေအောက်ရှိ ဆင်တူညီမျှချက်များ (Analogs under weakenings of the axiom of choice) === မှီခို ရွေးချယ်ခြင်း နဂိုမှန်အဆို (axiom of dependent choice) ဖြစ်သည့် DC ပါဝင်သော ZF + DC စနစ်တွင် ချိတ်တန်းတိုင်းကို ရေတွက်နိုင်သော (countable) ဖြစ်ပြီး အထက်ဘောင်တစ်ခုစီ ရှိသည့် မည်သည့် တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း အစဉ်ကျသောအစု ၌မဆို အကြီးဆုံးတန်ဖိုး [[အစုဝင်|အစုဝင်တစ်ခု]] မဖြစ်မနေ ရှိရမည်ဖြစ်သည်။ DC ကို ပိုမိုမြင့်မားသော အော်ဒီနယ်များသို့ ယေဘုယျပြုထားခြင်းအားဖြင့် ဇွန်း၏ အထောက်အကူပြု သီအိုရမ်၏ ပိုမိုကြီးမားသော ကွဲပြားမှုပုံစံများကို ပြန်လည်ရရှိနိုင်သည်။ <ref>Wolk (1983), pp. 365–367.</ref> == အကြိုအစဉ်ကျခြင်း ပုံစံ (Preorder version) == '''ဇွန်း၏ အထောက်အကူပြု သီအိုရမ်''' — <ref>Gadgil (2023).</ref> <math>(P, \lesssim)</math> ကို အကြိုအစဉ်ကျသောအစု (preordered set) တစ်ခုအဖြစ် ထားရှိပြီး ၎င်းအတွင်းရှိ ချိတ်တန်းတိုင်းတွင် အထက်ဘောင်တစ်ခုစီ ရှိသည်ဟု သတ်မှတ်ပါ။ ထိုအခါ <math>P</math> တွင် <math>x</math> ဟူသော [[အစုဝင်|အစုဝင်တစ်ခု]] ပါရှိပြီး အခြား အစုဝင် <math>y \in P</math> တိုင်းအတွက် <math>x \lesssim y</math> ဖြစ်ပါက <math>y \lesssim x</math> ဖြစ်လာမည်ဖြစ်သည်။ ဤပုံစံသည် သာမန် ဇွန်း၏ အထောက်အကူပြု သီအိုရမ်မှ အလွယ်တကူ ဆင်းသက်လာခြင်းဖြစ်သည်။ ၎င်းကို တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း အစဉ်ကျသော စားလဒ် (partially ordered quotient) <math>Q = P/\sim</math> ကို စဉ်းစားခြင်းအားဖြင့် ရရှိနိုင်သည်။ ဤနေရာတွင် <math>x \sim y</math> ဆိုသည်မှာ <math>x \lesssim y</math> နှင့် <math>y \lesssim x</math> နှစ်ခုစလုံး ဖြစ်ကြောင်းကို ဆိုလိုသည်။ == ကိုးကား == * {{Citation |last=Bell |first=J. L. |last2=Slomson |first2=A. B. |title=Models and Ultraproducts |publication-place=Amsterdam |publisher=North Holland Publishing Company |date=1969}} * {{Citation |last=Bergman |first=George M. |title=An Invitation to General Algebra and Universal Constructions |edition=2nd |series=Universitext |publication-place=New York |publisher=Springer-Verlag |date=2015 |isbn=978-3-319-11477-4 |url=https://math.berkeley.edu/~gbergman/245/}} * {{Citation |last=Blass |first=Andreas |title=Existence of bases implies the Axiom of Choice |journal=Contemporary Mathematics |volume=31 |publisher=American Mathematical Society |date=1984 |doi=10.1090/conm/031/763890 |isbn=978-0-8218-5026-8}} * {{Citation |last=Bourbaki |first=N. |title=Théorie des Ensembles |publication-place=Paris |publisher=Hermann |date=1970}} * {{Citation |last=Campbell |first=Paul J. |title=The Origin of 'Zorn's Lemma' |journal=Historia Mathematica |volume=5 |issue=1 |date=1978 |doi=10.1016/0315-0860(78)90136-2 |doi-access=free}} * {{Citation |last=Ciesielski |first=Krzysztof |title=Set Theory for the Working Mathematician |publication-place=Cambridge |publisher=Cambridge University Press |date=1997 |isbn=978-0-521-59465-3}} * {{Citation |last=Costin |title=A proof of Tychonoff's theorem |url=https://people.math.osu.edu/costin.9/6212/tychonoff.pdf |format=PDF |website=People.math.osu.edu}} * {{Citation |last1=Dummit |first1=David S. |last2=Foote |first2=Richard M. |title=Abstract Algebra |edition=2nd |publisher=Prentice Hall |date=1998 |isbn=978-0-13-569302-5}} * {{Citation |last=Gadgil |first=Siddhartha |title=Zorn's lemmas |url=https://math.iisc.ac.in/~gadgil/proofs-and-programs-2023/doc/Mathlib/Order/Zorn.html |website=Math.iisc.ac.in |date=2023}} * {{Citation |last=Halmos |first=Paul |title=Naive Set Theory |publication-place=Princeton, New Jersey |publisher=D. Van Nostrand Company |date=1960}} * {{Citation |last=Hodges |first=W. |title=Krull implies Zorn |journal=Journal of the London Mathematical Society |volume=s2-19 |issue=2 |date=1979 |doi=10.1112/jlms/s2-19.2.285}} * {{Citation |last=Jech |first=Thomas |title=The Axiom of Choice |publication-place=Mineola, New York |publisher=Dover Publications |date=2008 |orig-date=1973 |isbn=978-0-486-46624-8}} * {{Citation |last=Kelley |first=John L. |title=The Tychonoff product theorem implies the axiom of choice |journal=Fundamenta Mathematicae |volume=37 |date=1950 |doi=10.4064/fm-37-1-75-76 |doi-access=free}} * {{Citation |last=Kuratowski |first=Casimir |title=Une méthode d'élimination des nombres transfinis des raisonnements mathématiques |trans-title=A method of disposing of transfinite numbers of mathematical reasoning |journal=Fundamenta Mathematicae |volume=3 |date=1922 |doi=10.4064/fm-3-1-76-108 |url=http://matwbn.icm.edu.pl/ksiazki/fm/fm3/fm3114.pdf |language=fr |doi-access=free}} * {{Citation |last=Lang |first=Serge |title=Algebra |edition=Revised 3rd |series=Graduate Texts in Mathematics |volume=211 |publication-place=New York |publisher=Springer-Verlag |date=2002 |isbn=978-0-387-95385-4}} * {{Citation |last=Matsuzaka |first=Kazuo |title=集合・位相入門 |language=Japanese |publication-place=Tokyo |publisher=Iwanami Shoten |date=1968 |url=https://cir.nii.ac.jp/crid/1971149384867694882}} * {{Citation |last=Moore |first=Gregory H. |title=Zermelo's Axiom of Choice: Its Origins, Development, and Influence |publication-place=Mineola, New York |publisher=Dover Publications |date=2013 |orig-date=1982 |isbn=978-0-486-48841-7}} * {{Citation |last=Serre |first=Jean-Pierre |title=Trees |series=Springer Monographs in Mathematics |publication-place=Berlin, New York |publisher=Springer-Verlag |date=2003 |isbn=978-3-540-44237-0}} * {{Citation |last=Smits |first=Tim |title=A Proof that every Vector Space has a Basis |url=https://www.math.ucla.edu/~tsmits/115B/115A/Zorn%27s%20Lemma.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20230320103521/https://www.math.ucla.edu/~tsmits/115B/115A/Zorn%27s%20Lemma.pdf |archive-date=20 March 2023 |url-status=dead |date=2022}} * {{Citation |last=Tao |first=Terence |title=Remark 12 |url=https://terrytao.wordpress.com/2009/01/28/245b-notes-7-well-ordered-sets-ordinals-and-zorns-lemma-optional/ |website=Terrytao.wordpress.com |date=2009}} * {{Citation |last=Taylor |first=Paul |title=Practical Foundations of Mathematics |publication-place=Cambridge |publisher=Cambridge University Press |date=1999 |isbn=978-0-521-63107-5 |url=https://books.google.com/books?id=iSCqyNgzamcC}} * {{Citation |title=The Zorn Identity |url=https://golem.ph.utexas.edu/category/2012/10/the_zorn_identity.html |website=The n-Category Café |date=2012}} * {{Citation |last=Wilansky |first=Albert |title=Functional Analysis |publication-place=New York |publisher=Blaisdell Publishing Company |date=1964}} * {{Citation |last=Wolk |first=Elliot S. |title=On the principle of dependent choices and some forms of Zorn's lemma |journal=Canadian Mathematical Bulletin |volume=26 |issue=3 |date=1983 |doi=10.4153/CMB-1983-062-5 |doi-access=free}} [[Category:အစုသီအိုရီ]] s9g25fegycxu83uc6jwe4yks8cn8pd3 0 291462 1052508 2026-09-12T11:36:42Z Mkant00 135890 "[[အက္ခရာသင်္ချာ]] (algebra) တွင် [[ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်|ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်]] (homomorphism) တစ်ခု၏ ကာနယ် (kernel) သည် [[ဖန်ရှင်|အရင်းအမြစ်စု]] (domain) အတွင်းရှိ ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1052508 wikitext text/x-wiki [[အက္ခရာသင်္ချာ]] (algebra) တွင် [[ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်|ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်]] (homomorphism) တစ်ခု၏ ကာနယ် (kernel) သည် [[ဖန်ရှင်|အရင်းအမြစ်စု]] (domain) အတွင်းရှိ [[အစုဝင်|အစုဝင်]] (element) များက [[ပုံရိပ်_နှင့်_မူလပုံရိပ်#ပုံရိပ်_(Image)|ပုံရိပ်]] (image) တွင် မည်သို့ ဆက်စပ်သွားသည်ကို ဖော်ပြသော ဆက်သွယ်ချက် (relation) ဖြစ်သည်။<ref>McKenzie, McNulty & Taylor (1987), pp. 27–29.</ref> ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်တစ်ခုသည် အရင်းအမြစ်စုမှ ၎င်း၏ပုံရိပ်ဆီသို့ အခြေခံ အက္ခရာသင်္ချာ တည်ဆောက်ပုံ (algebraic structure) ကို မပြောင်းလဲဘဲ ထိန်းသိမ်းပေးသည်။ အဆိုပါ တည်ဆောက်ပုံများတွင် အခြေခံ [[အုပ်စု (သင်္ချာ)|အုပ်စု]] (group) တစ်ခု ပါဝင်သောအခါ ကာနယ်သည် ပုံရိပ်အတွင်းရှိ [[ထပ်တူရအစုဝင်]] (identity element) ၏ [[ပုံရိပ်_နှင့်_မူလပုံရိပ်#မူလပုံရိပ်_(Preimage)|မူလပုံရိပ်]] (preimage) ဖြစ်သည်။<ref>Dummit & Foote (2004), p. 75.</ref> ဥပမာအားဖြင့် [[ကိန်းပြည့်|ကိန်းပြည့်များ]]ကို ၎င်းတို့၏ မော်ဂျူလို <math>2</math> ဆီသို့ ပုံဖော်သော ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်တစ်ခုသည် စုံကိန်းပြည့်များ (even integers) ကို ၎င်း၏ကာနယ်အဖြစ် ပိုင်ဆိုင်သည်။ ၎င်းစုံကိန်းပြည့်များသည် ထပ်တူရ <math>0</math> ဆီသို့ ပုံဖော်ခံရသောကြောင့် ဖြစ်သည်။<ref>Dummit & Foote (2004), p. 240.</ref> ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်သည် [[အင်ဂျက်တစ် ဖန်ရှင်|အင်ဂျက်တစ်]]ဖြစ်သည် (injective) ဆိုသည့် အချက်သည် ကာနယ်အတွင်း၌ ထပ်တူရအစုဝင်သာ ပါဝင်ရန် လိုအပ်လုံလောက်သောအခြေအနေ ဖြစ်သည်။ ဤအချက်က ကာနယ်ကို ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်တစ်ခု အင်ဂျက်တစ်ဖြစ်ခြင်းမှ မည်မျှကွာဝေးနေကြောင်း တိုင်းတာသည့် အရာတစ်ခု ဖြစ်စေသည်။<ref>Dummit & Foote (2004), p. 97.</ref> ကာနယ်များသည် တိကျသော တည်ဆောက်ပုံပိုင်းများနှင့် ကိုက်ညီမှုရှိသည်။ အုပ်စုများအတွက် မူမှန်အုပ်စုပိုင်းများ (normal subgroups)<ref>Dummit & Foote (2004), p. 82.</ref> နှင့် [[ကွင်း (အက္ခရာသင်္ချာ)|ကွင်းများ]] (rings) အတွက် နှစ်ဖက် အိုင်ဒီးလ်များ (two-sided ideals)<ref>Dummit & Foote (2004), pp. 239–247.</ref> ကဲ့သို့သော တည်ဆောက်ပုံပိုင်းများ ဖြစ်ကြသည်။ အစုဝင်တစ်ခုတည်း၏ မူလပုံရိပ်က အင်ဂျက်တစ်ဖြစ်ခြင်းကို ဆုံးဖြတ်ရန် မလုံလောက်သော ယေဘုယျ တည်ဆောက်ပုံများအတွက် ကာနယ်ကို ထပ်တူညီမှုဆက်သွယ်ချက် (congruence relation) တစ်ခုအဖြစ် အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ထားသည်။<ref>McKenzie, McNulty & Taylor (1987), pp. 27–29.</ref> ကာနယ်များသည် စားလဒ် အရာဝတ္ထုများ (quotient objects) သို့မဟုတ် စားလဒ် အက္ခရာသင်္ချာများ (quotient algebras) ကို အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ရန် ခွင့်ပြုသည်။ ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်များ၏ အခြေခံသီအိုရမ် (fundamental theorem on homomorphisms) က ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်တစ်ခု၏ ပုံရိပ်သည် ကာနယ်ဖြင့်စားထားသော စားလဒ် (quotient) နှင့် [[အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်|အိုင်ဆိုမော်ဖစ်]]ဖြစ်သည် (isomorphic) ဟု ဖော်ပြသည်။<ref>McKenzie, McNulty & Taylor (1987), pp. 27–29.</ref><ref>Dummit & Foote (2004), p. 97.</ref> == အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက် (Definition) == === အုပ်စု ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်များ (Group homomorphisms) === <math>G</math> နှင့် <math>H</math> တို့ကို [[အုပ်စု (သင်္ချာ)|အုပ်စုများ]]ဟု သတ်မှတ်မည်။<ref>Fraleigh & Katz (2003), pp. 23, 37–39.</ref> [[အုပ်စု ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်]] <math>f: G \to H</math> သည် <math>f(ab)=f(a)f(b)</math> ကို ပြည့်စုံစေသော [[ဖန်ရှင်]] (function) တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>Fraleigh & Katz (2003), p. 125.</ref> <math>e_H</math> ကို <math>H</math> ၏ [[ထပ်တူရအစုဝင်]]အဖြစ် ထားရှိမည်။ <math>\ker f</math> ဖြင့် သင်္ကေတပြုသော <math>f</math> ၏ ကာနယ်သည် <math>\{e_H\}</math> ၏ [[ပုံရိပ်_နှင့်_မူလပုံရိပ်#မူလပုံရိပ်_(Preimage)|မူလပုံရိပ်]] ဖြစ်သည်။ ၎င်းကို အောက်ပါအတိုင်း ဖော်ပြသည်။ : <math> \ker f = \{g \in G : f(g) = e_{H}\} .</math> ထပ်တူရ <math>e_G \in G</math> သည် ကာနယ်တွင် အမြဲ ပါဝင်သည်။<ref>Dummit & Foote (2004), p. 75.</ref><ref>Hungerford (2014), p. 263.</ref> ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင် <math>f</math> [[အင်ဂျက်တစ် ဖန်ရှင်|အင်ဂျက်တစ်]]ဖြစ်ရန်အတွက် <math>\ker f = \{e_G\}</math> ဖြစ်ခြင်းသည် လိုအပ်လုံလောက်သောအခြေအနေ ဖြစ်သည်။<ref>Hungerford (2014), p. 264.</ref> <math>\ker f</math> သည် <math>G</math> ၏ မူမှန်အုပ်စုပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤအချက်က [[စားလဒ်အုပ်စု]] (quotient group) <math>G/\ker f</math> ကို ဖွဲ့စည်းရန် ခွင့်ပြုပေးသည်။ ထိုစားလဒ်အုပ်စုသည် <math>f(G)</math> နှင့် [[အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်|အိုင်ဆိုမော်ဖစ်]]ဖြစ်သည်။<ref>Dummit & Foote (2004), p. 97.</ref> === ကွင်း ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်များ (Ring homomorphisms) === <math>R</math> နှင့် <math>S</math> တို့ကို [[ကွင်း (အက္ခရာသင်္ချာ)|ကွင်းများ]]ဟု သတ်မှတ်မည်။<ref>Fraleigh & Katz (2003), pp. 167, 172.</ref><ref>Dummit & Foote (2004), pp. 223–224.</ref> [[ကွင်း ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်]] <math>f: R \to S</math> သည် [[ပေါင်းခြင်း]] (addition) နှင့် [[မြှောက်ခြင်း]] (multiplication) နှစ်ခုစလုံးကို ထိန်းသိမ်းပေးသည်။<ref>Fraleigh & Katz (2003), p. 171.</ref> ၎င်း၏ ကာနယ်သည် သုည [[အစုဝင်]] (zero element) <math>0_S</math> ၏ မူလပုံရိပ် ဖြစ်သည်။<ref>Fraleigh & Katz (2003), p. 238.</ref> ၎င်းကို အောက်ပါအတိုင်း ဖော်ပြသည်။ : <math> \operatorname{ker} f = \{r \in R : f(r) = 0_{S}\} .</math> ကာနယ်သည် <math>R</math> ၏ နှစ်ဖက် အိုင်ဒီးလ် (two-sided ideal) တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ကွင်းပိုင်းများ (subrings) သည် မူလကွင်း၏ မြှောက်ခြင်းဆိုင်ရာ ထပ်တူရ (multiplicative identity) ကို မျှဝေသုံးစွဲရမည်ဟူသော သတ်မှတ်ချက်အရ ကာနယ်သည် ယေဘုယျအားဖြင့် ကွင်းပိုင်းတစ်ခု မဟုတ်ပေ။ အကြောင်းမှာ ၎င်းတွင် ထပ်တူရအစုဝင် ပါဝင်လေ့မရှိသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ စားလဒ်ကွင်း (quotient ring) <math>R/\ker f</math> သည် <math>f</math> ၏ ပုံရိပ်နှင့် [[အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်|အိုင်ဆိုမော်ဖစ်]]ဖြစ်သည်။<ref>Dummit & Foote (2004), pp. 239–247.</ref> === မျဉ်းဖြောင့် ပုံဖော်မှုများ နှင့် မော်ဂျူးများ (Linear maps and modules) === <math>V</math> နှင့် <math>W</math> တို့ကို [[ဖီးလ်ဒ်]] (field) <math>F</math> တစ်ခုအပေါ်ရှိ [[ဗက်တာရပ်ဝန်း|ဗက်တာရပ်ဝန်းများ]] (vector spaces) ဟု သတ်မှတ်မည်။<ref>Fraleigh & Katz (2003), pp. 274–275.</ref> [[မျဉ်းဖြောင့် အော်ပရေတာ|မျဉ်းဖြောင့် ပုံဖော်မှု]] (linear map) <math>T: V \to W</math> တစ်ခုအတွက်<ref>Fraleigh & Katz (2003), p. 282.</ref> ကာနယ် သို့မဟုတ် သုညရပ်ဝန်း (null space)<ref>Axler (2024), p. 59.</ref> သည် သုည[[ဗက်တာ]] (zero vector) <math>\mathbf{0}_W</math> ၏ မူလပုံရိပ် ဖြစ်သည်။ ၎င်းကို အောက်ပါအတိုင်း ဖော်ပြသည်။ : <math> \ker T = \{\mathbf{v} \in V : T(\mathbf{v}) = \mathbf{0}_{W}\} . </math> <math>\ker T</math> သည် <math>V</math> ၏ မျဉ်းဖြောင့် ရပ်ဝန်းပိုင်း (linear subspace) တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် စားလဒ်ရပ်ဝန်း (quotient space) <math>V/\ker T</math> သည် <math>T</math> ၏ ပုံရိပ်နှင့် [[အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်|အိုင်ဆိုမော်ဖစ်]]ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် <math>V</math> သည် [[အတိုင်းအတာ (သင်္ချာ)|အတိုင်းအတာ]]အဆုံးရှိသော (finite-dimensional) ဖြစ်လျှင် <math>\dim(V) = \dim(\ker T) + \dim(\text{im } T)</math> ဖြစ်သည်။<ref>Dummit & Foote (2004), p. 413.</ref> အလားတူပင် ကွင်း <math>R</math> တစ်ခုအပေါ်ရှိ [[မော်ဂျူး|မော်ဂျူးများ]] (modules) အတွက် မော်ဂျူး ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင် (module homomorphism) <math>\varphi: M \to N </math> တွင် တူညီစွာ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ထားသော ကာနယ်တစ်ခု ရှိသည်။ ထိုကာနယ်သည် <math>M</math> ၏ မော်ဂျူးပိုင်း (submodule) တစ်ခုကို ဖွဲ့စည်းသည်။<ref>Dummit & Foote (2004), pp. 345–346.</ref> == ဥပမာများ (Examples) == * <math>f: \mathbb{Z}_6 \to \mathbb{Z}_2</math> ကို <math>g \mapsto g \pmod 2</math> သို့ ပုံဖော်သည်ဟု သတ်မှတ်မည်။ ထို့နောက် <math>\ker f = \{0,2,4\}</math> ဖြစ်သည်။ စားလဒ် <math>\mathbb{Z}_6 / \ker f</math> တွင် အစုဝင်နှစ်ခု ပါဝင်ပြီး ၎င်းသည် <math>\mathbb{Z}_2</math> နှင့် [[အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်|အိုင်ဆိုမော်ဖစ်]]ဖြစ်သည်။<ref>Dummit & Foote (2004), pp. 78–80.</ref> * [[အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်]] (isomorphism) <math>\varphi: G \to H</math> တစ်ခုအတွက် <math>\ker \varphi = \{e_G\}</math> ဖြစ်သည်။ အသေးအဖွဲ အုပ်စု (trivial group) ဆီသို့ သွားသော [[ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်]]တစ်ခုအတွက် <math>\ker \varphi = G</math> ဖြစ်သည်။<ref>Dummit & Foote (2004), pp. 78–80.</ref> * <math>\varphi(x,y) = x</math> ဖြင့် ဖော်ပြသော ပုံဖော်မှု <math>\varphi: \mathbb{R}^2 \to \mathbb{R}</math> တွင် ကာနယ် <math>(0,y)</math> ရှိသည်။ ၎င်းသည် <math>y</math>-ဝင်ရိုး (y-axis) ဖြစ်သည်။<ref>Dummit & Foote (2004), pp. 78–80.</ref><ref>Hungerford (2014), p. 263.</ref> * <math>x \mapsto e^{2\pi ix}</math> သို့ ပို့ပေးသော ဖန်ရှင် <math>f: \mathbb{R} \to S^1</math> သည် [[ကိန်းပြည့်|ကိန်းပြည့်များ]][[အစု]] <math>\mathbb{Z}</math> ကို ၎င်း၏ ကာနယ်အဖြစ် ပိုင်ဆိုင်သည်။ ၎င်းက <math>\mathbb{R}/\mathbb{Z} \cong S^1</math> ကို ရရှိစေသည်။<ref>Rotman (2002), p. 53.</ref><ref>Rotman (2002), pp. 86–87.</ref> * ပါမြူတေးရှင်းတစ်ခုကို ၎င်း၏စုံမသဘာဝဆီသို့ ပုံဖော်ပေးသော [[ဆာဂျက်တစ် ဖန်ရှင်|ဆာဂျက်တစ်ဖြစ်သော]] ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင် (surjective homomorphism) <math>\epsilon: S_n \to \mathbb{Z}_2</math> သည် အလှည့်ကျ [[အုပ်စု (သင်္ချာ)|အုပ်စု]] (alternating group) <math>A_n</math> ကို ၎င်း၏ ကာနယ်အဖြစ် ပိုင်ဆိုင်သည်။ အဆိုပါ အလှည့်ကျ အုပ်စုတွင် စုံကိန်းဖြစ်သော ပါမြူတေးရှင်းများ (even permutations) ပါဝင်သည်။<ref>Dummit & Foote (2004), pp. 106–111.</ref> * ယေဘုယျ မျဉ်းဖြောင့်အုပ်စု (general linear group) <math>GL(n, \mathbb{R})</math> မှ <math>\mathbb{R}^\times</math> သို့ သွားသော အဆုံးအဖြတ်တန်ဖိုး (determinant) ပုံဖော်မှုသည် အထူး မျဉ်းဖြောင့်အုပ်စု (special linear group) <math>SL(n,\mathbb{R})</math> ကို ၎င်း၏ ကာနယ်အဖြစ် ပိုင်ဆိုင်သည်။ ဤအထူး မျဉ်းဖြောင့်အုပ်စုတွင် အဆုံးအဖြတ်တန်ဖိုး <math>1</math> ရှိသော [[ကိန်းအုံ|ကိန်းအုံများ]] (matrices) ပါဝင်သည်။<ref>Rotman (2002), p. 76.</ref> * [[အစုဝင်|အစုဝင်များ]]ကို ၎င်းတို့၏ အတွင်း [[အော်တိုမော်ဖစ်ဇင်|အော်တိုမော်ဖစ်ဇင်များ]] (inner automorphisms) ဆီသို့ ပုံဖော်ပေးသည့် <math>G</math> မှ ၎င်း၏ [[အော်တိုမော်ဖစ်ဇင် အုပ်စု]] (automorphism group) <math>\text{Aut}(G)</math> သို့ သွားသော အုပ်စု ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်တစ်ခုသည် ဗဟို (center) <math>Z(G)</math> ကို ၎င်း၏ ကာနယ်အဖြစ် ပိုင်ဆိုင်သည်။<ref>Dummit & Foote (2004), pp. 133–134.</ref> * <math>p(x) \mapsto p(0)</math> သို့ ပုံဖော်ပေးသော [[ကွင်း ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်]] <math>\varphi: \mathbb{Q}[x] \to \mathbb{Q}</math> သည် သုည ကိန်းသေကိန်းပိုင်း (constant term) ပါဝင်သော [[ပိုလီနိုမီရယ်|ပိုလီနိုမီရယ်များ]] (polynomials) ကို ၎င်း၏ ကာနယ်အဖြစ် ပိုင်ဆိုင်သည်။<ref>Dummit & Foote (2004), p. 240.</ref><ref>Hungerford (2014), p. 155.</ref> * [[ကိန်းစစ်]] ပိုလီနိုမီရယ်များ (real polynomials) အပေါ်ရှိ [[ဆင်းသက်ချက် (ဒစ်ဖရန်ရှယ် ကဲကုလပ်)|ဆင်းသက်ချက်]]ရှာခြင်း အော်ပရေတာ (derivative operator) <math>D</math> သည် ကိန်းသေ [[ဖန်ရှင်|ဖန်ရှင်များ]] (constant functions) ကို ၎င်း၏ ကာနယ်အဖြစ် ပိုင်ဆိုင်သည်။<ref>Axler (2024), p. 59.</ref> == စားလဒ် အက္ခရာသင်္ချာများ နှင့် ကာနယ် တည်ဆောက်ပုံများ (Quotient algebras and Kernel structures) == <math>K = \ker f</math> ဖြစ်သော [[အုပ်စု ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်]] <math>f: G \to H</math> တစ်ခု ရှိသည်ဟု သတ်မှတ်မည်။ <math>f</math> ၏ [[ပုံရိပ်_နှင့်_မူလပုံရိပ်#ဖိုက်ဘာ_(Fiber)|ဖိုက်ဘာများ]] (fibers) သည် စားလဒ် [[အက္ခရာသင်္ချာ]] <math>G/K</math> တစ်ခုကို ဖွဲ့စည်းသည်။<ref>Dummit & Foote (2004), pp. 74, 76–77, 80–82.</ref> မည်သည့် <math>u \in G</math> အတွက်မဆို ဤဖိုက်ဘာများသည် ဘယ်နှင့် ညာ [[ကိုဆက်|ကိုဆက်များ]] (left and right cosets) ဖြစ်သော <math>uK = Ku</math> များ ဖြစ်ကြသည်။<ref>Dummit & Foote (2004), pp. 74, 76–77, 80–82.</ref><ref>Hungerford (2014), pp. 237–239.</ref><ref>Fraleigh & Katz (2003), p. 97.</ref> ကိုဆက်များအပေါ်ရှိ [[အုပ်စု (သင်္ချာ)|အုပ်စု]] တွက်ချက်မှုများ (group operations) ကို <math>uK \circ vK = (uv)K</math> ဖြင့် ပေးထားသည်။<ref>Dummit & Foote (2004), pp. 74, 76–77, 80–82.</ref><ref>Fraleigh & Katz (2003), p. 138.</ref> ဤတွက်ချက်မှုများ မှန်ကန်စွာ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုထားခြင်း (well-defined) ဖြစ်ရန်အတွက် <math>K</math> သည် ကွန်ဂျူဂိတ် (conjugation) အောက်တွင် အပိတ် (closed) ဖြစ်ရန် လိုအပ်လုံလောက်သောအခြေအနေ ဖြစ်သည်။ ၎င်းဆိုလိုသည်မှာ <math>K</math> သည် မူမှန်[[အုပ်စုပိုင်း]]တစ်ခု ဖြစ်ခြင်းပင်ဖြစ်သည်။ အုပ်စုတစ်ခု၏ ကာနယ်တိုင်းသည် မူမှန်အုပ်စုပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ပြောင်းပြန်အားဖြင့် (conversely) မူမှန်အုပ်စုပိုင်းတိုင်းသည် သဘာဝ ပရိုဂျက်ရှင်း (natural projection) <math>\pi: G \to G/K</math> ၏ ကာနယ်များ ဖြစ်ကြသည်။<ref>Dummit & Foote (2004), pp. 74, 76–77, 80–82.</ref><ref>Dummit & Foote (2004), p. 82.</ref> အလားတူပင် [[ကွင်း (အက္ခရာသင်္ချာ)|ကွင်း]] <math>R</math> တစ်ခုအတွက် အလိုရှိသလို ရွေးချယ်ထားသော (arbitrary) အပေါင်းအခြေခံ အုပ်စုပိုင်း (additive subgroup) <math>I</math> ၏ ကိုဆက်များကို ရယူရာတွင် ကွင်း[[မြှောက်ခြင်း]] (ring multiplication) <math>(r+I)(s+I) = rs + I</math> ကို မှန်ကန်စွာ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုထားကြောင်း သေချာစေရန် <math>I</math> သည် အလိုရှိရာ ဘယ်နှင့် ညာ မြှောက်ခြင်းအောက်တွင် အပိတ်ဖြစ်ရန် လိုအပ်သည်။<ref>Dummit & Foote (2004), pp. 239–247.</ref> ထိုကဲ့သို့သော အစုပိုင်းများကို အိုင်ဒီးလ်များ (ideals) ဟု ခေါ်သည်။ ယင်းမှာ အိုင်ဒီးလ်များသည် ကွင်း ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်များ၏ ကာနယ်များ အတိအကျဖြစ်ကြောင်း ဆိုလိုသည်။<ref>Dummit & Foote (2004), pp. 239–247.</ref> ပထမ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ် (first isomorphism theorem) အရ ပုံဖော်မှု <math>\mu(uK)=f(u)</math> သည် မှန်ကန်စွာ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုထားသော [[အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်]] <math>\mu: G/K \to f(G)</math> ကို ပေးစွမ်းသည်။<ref>Dummit & Foote (2004), p. 97.</ref><ref>Fraleigh & Katz (2003), p. 307.</ref><ref>Dummit & Foote (2004), pp. 345–349.</ref> == တိကျသော ကိန်းစဉ် (Exact sequence) == ကာနယ်များသည် ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်များ၏ [[တိကျသော ကိန်းစဉ်|တိကျသော ကိန်းစဉ်များ]] (exact sequences) ကို အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ပေးသည်။ [[မော်ဂျူး|မော်ဂျူးများ]]နှင့် ပုံဖော်မှုများ၏ ကိန်းစဉ် (sequence of modules and maps) <math>A \xrightarrow{\psi} B \xrightarrow{\varphi} C</math> တစ်ခုသည် <math>\text{im } \psi = \ker \varphi</math> ဖြစ်ပါက <math>B</math> နေရာတွင် တိကျသည်။ တိကျသော ကိန်းစဉ် <math>\cdots \to X_{n-1} \to X_n \to X_{n+1} \to \cdots</math> တစ်ခုသည် နေရာတိုင်းတွင် တိကျသည်။<ref>Dummit & Foote (2004), pp. 378–380.</ref> သုည မော်ဂျူး (zero module) ဆီသို့ သို့မဟုတ် ၎င်းမှ လာသော [[ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်|ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်များ]]သည် တစ်ခုတည်းသီးသန့်ဖြစ်သော (unique) အရာများ ဖြစ်ကြသည်။<ref>Rotman (2002), p. 435.</ref> <math>0</math> သည် အသေးအဖွဲ အရာဝတ္ထု (trivial object) သို့မဟုတ် သုည မော်ဂျူးကို ကိုယ်စားပြုသည့် နေရာများတွင် ကိန်းစဉ်များဖြစ်သည့် <math>0 \to A \xrightarrow{f} B</math>၊ <math>B \xrightarrow{g} C \to 0</math> နှင့် <math>0 \to A \xrightarrow{h} B \to 0</math> တို့သည် အသီးသီးအားဖြင့် <math>f</math> [[အင်ဂျက်တစ် ဖန်ရှင်|အင်ဂျက်တစ်]]ဖြစ်ခြင်း၊ <math>g</math> [[ဆာဂျက်တစ် ဖန်ရှင်|ဆာဂျက်တစ်]]ဖြစ်ခြင်း နှင့် <math>h</math> [[အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်]]ဖြစ်ခြင်း တို့ကို ကိုက်ညီဖော်ပြသည်။<ref>Dummit & Foote (2004), pp. 378–380.</ref><ref>Rotman (2002), p. 436.</ref> အတိုချုံး တိကျသော ကိန်းစဉ် (short exact sequence) <math>0 \to A \xrightarrow{\psi} B \xrightarrow{\varphi} C \to 0</math> တစ်ခုသည် <math>C</math> ကို <math>A</math> ဖြင့် တိုးချဲ့ချက် (extension) တစ်ခုအနေဖြင့် ဖော်ပြသည်။ သို့မဟုတ် ယင်း၏ ပြောင်းပြန်အနေဖြင့်လည်း ဖော်ပြသည်။<ref>Dummit & Foote (2004), pp. 378–380.</ref> ဤနေရာတွင် <math>A \cong \psi(A)</math> ဖြစ်ပြီး <math>\psi(A)</math> သည် <math>\varphi</math> ၏ ကာနယ် ဖြစ်သည်။<ref>Rotman (2002), p. 436.</ref> == အလုံးစုံအကျုံးဝင်သော အက္ခရာသင်္ချာ (Universal algebra) == အလုံးစုံအကျုံးဝင်သော [[အက္ခရာသင်္ချာ]] (universal algebra) တွင် အက္ခရာသင်္ချာ တည်ဆောက်ပုံများ (algebraic structures) <math>\langle A, F \rangle</math> ၌ အခြေခံ[[အစု|အစုများ]] (underlying sets) နှင့် ကွဲပြားသော ထည့်သွင်းရမည့် ကိန်းအရေအတွက်များ (arities) ပါရှိသည့် အညွှန်းတပ် တွက်ချက်မှုများ (indexed operations) ပါဝင်သည်။ [[ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်]] <math>f: A \to B</math> တစ်ခုသည် ဆင်တူသော အက္ခရာသင်္ချာ တည်ဆောက်ပုံများ၏ တွက်ချက်မှုများကို လိုက်နာသည်။<ref>Burris & Sankappanavar (2012), p. 23.</ref><ref>McKenzie, McNulty & Taylor (1987), pp. 11–13.</ref><ref>Burris & Sankappanavar (2012), p. 28.</ref><ref>McKenzie, McNulty & Taylor (1987), p. 20.</ref> <math>f</math> ၏ ကာနယ်သည် အက္ခရာသင်္ချာ <math>A</math> အပေါ်ရှိ ထပ်တူညီမှုဆက်သွယ်ချက် (congruence relation) တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် <math>A \times A</math> ၏ အစုပိုင်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး <math>B</math> အတွင်းရှိ တူညီသော အစုဝင်ဆီသို့ ပုံဖော်ခံရသည့် [[အစီအစဉ်ကျအတွဲ|အစီအစဉ်ကျအတွဲများ]] (ordered pairs) ဖြင့် ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားသည်။<ref>Burris & Sankappanavar (2012), p. 44.</ref><ref>McKenzie, McNulty & Taylor (1987), pp. 27–29.</ref> : <math>\ker f = \left\{\left(a, b\right) \in A \times A : f(a) = f\left(b\right)\right\}\mbox{.}</math> စားလဒ် အက္ခရာသင်္ချာ <math>A/\ker f</math> သည် ထပ်တူညီမှုအတန်းအစားများ (equivalence classes) အပေါ်တွင် အလုပ်လုပ်ပြီး ၎င်းသည် <math>f</math> ၏ [[ပုံရိပ်_နှင့်_မူလပုံရိပ်#ပုံရိပ်_(Image)|ပုံရိပ်]]နှင့် သဘာဝအရ [[အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်|အိုင်ဆိုမော်ဖစ်]]ဖြစ်သည်။<ref>Burris & Sankappanavar (2012), p. 36.</ref><ref>Burris & Sankappanavar (2012), pp. 44–46.</ref> == ကတ်တဂိုရီ သီအိုရီ (Category theory) == === မော်ဖစ်ဇင်များ၏ ကာနယ်များ (Kernels of morphisms) === သုည အရာဝတ္ထုများ (zero objects) ပါဝင်သော [[ကတ်တဂိုရီသီအိုရီ|ကတ်တဂိုရီများ]] (categories) တွင် <math>0</math> မော်ဖစ်ဇင် (morphism) သည် ပေါင်းစပ်ခြင်း (composition) <math>0: A \to 0 \to B</math> ဖြစ်သည်။<ref>Vakil (2024), pp. 29–30.</ref><ref>Vakil (2024), p. 35.</ref> သုည အရာဝတ္ထုများ ဆိုသည်မှာ အခြားသော အရာဝတ္ထုတိုင်းဆီသို့ သွားရန်နှင့် ၎င်းတို့ထံမှ လာရန်အတွက် တိကျစွာ တစ်ခုတည်းသီးသန့်ဖြစ်သော မော်ဖစ်ဇင်တစ်ခုစီသာ ရှိသော အရာဝတ္ထုများကို ဆိုလိုသည်။<ref>Vakil (2024), pp. 53–54.</ref> မော်ဖစ်ဇင် <math>f: B \to C</math> တစ်ခု၏ ကာနယ်သည် <math>f \circ i = 0</math> ဖြစ်စေမည့် အလုံးစုံအကျုံးဝင်သော မော်ဖစ်ဇင် (universal morphism) <math>i: A \to B</math> တစ်ခု ဖြစ်သည်။ <math>f \circ j = 0</math> ဖြစ်သော မည်သည့် <math>j: Z \to B</math> အတွက်မဆို <math>j = i \circ k</math> ဖြစ်စေမည့် တစ်ခုတည်းသီးသန့်ဖြစ်သော <math>k: Z \to A</math> တစ်ခု ရှိသည်။<ref>Vakil (2024), pp. 53–54.</ref> မော်ဖစ်ဇင် လားရာများကို ပြောင်းပြန်လှန်လိုက်ပါက ဒွန်တွဲကာနယ် (cokernel) ကို ရရှိမည်ဖြစ်သည်။ အပေါင်းအခြေခံ ကတ်တဂိုရီ (additive category) သည် မော်ဖစ်ဇင်များကို [[အဘီလီယန်အုပ်စု|အဘီလီယန်အုပ်စုများ]] ဖွဲ့စည်းခွင့်ပြုထားသည်။ ထိုသို့သော ကတ်တဂိုရီတစ်ခုတွင် [[ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်|ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်]]တိုင်း၌ ကာနယ်နှင့် ဒွန်တွဲကာနယ် ပါရှိပြီး [[မိုနိုမော်ဖစ်ဇင်]] (monomorphism) နှင့် [[အပီမော်ဖစ်ဇင်]] (epimorphism) တိုင်းသည် မူမှန် (normal) နှင့် ဒွန်တွဲမူမှန် (conormal) အသီးသီး ဖြစ်နေပါက အဘီလီယန် ကတ်တဂိုရီ (abelian category) တစ်ခုကို ဖွဲ့စည်းပေးသည်။<ref>Vakil (2024), pp. 53–54.</ref> === ညီမျှပိုင်းများ နှင့် ကာနယ်အတွဲများ (Equalizers and Kernel pairs) === <math>f, g: A \to B</math> အတွက် ညီမျှပိုင်း (equalizer) သည် <math>f \circ e = g \circ e</math> ဖြစ်စေသော အလုံးစုံအကျုံးဝင်သော အရာဝတ္ထု (universal object) <math>E</math> နှင့် မော်ဖစ်ဇင် <math>e: E \to A</math> တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ညီမျှပိုင်းများသည် မိုနိုမော်ဖစ်ဇင်ဖြစ်သော (monic) အရာများ ဖြစ်ကြရန် လိုအပ်သည်။<ref>Awodey (2006), pp. 54–57.</ref> [[အဘီလီယန်အုပ်စု|အဘီလီယန်အုပ်စုများ]]အတွက် ကာနယ်သည် [[ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်]]တစ်ခုနှင့် သုည ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင် (zero homomorphism) တို့ကြားရှိ ညီမျှပိုင်း အတိအကျပင် ဖြစ်သည်။<ref>Awodey (2006), pp. 54–57.</ref><ref>Riehl (2017), p. 139.</ref> ပူးလ်ဘက်များ (pullbacks) ပါဝင်သော ကတ်တဂိုရီတစ်ခုတွင် မော်ဖစ်ဇင် <math>f: X \to Y</math> ၏ ကာနယ်အတွဲ (kernel pair) သည် ဤမော်ဖစ်ဇင်နှင့် ၎င်းကိုယ်တိုင်ကို တွဲဖက်ထားသော ပူးလ်ဘက် ဖြစ်သည်။<ref>Riehl (2017), p. 103.</ref> === ဖန်တာများ၏ ကာနယ်များ (Kernels of functors) === [[ဖန်တာ]] (functor) <math>F: \bold{C} \to \bold{D}</math> တစ်ခုအတွက်<ref>Awodey (2006), p. 8.</ref> ထပ်တူညီမှု ကတ်တဂိုရီ (congruence category) <math>\sim_F</math> သည် <math>F(f) = F(g)</math> ဖြစ်သော နေရာရှိ တူညီသည့် [[ဖန်ရှင်|အရင်းအမြစ်များ]] (domains) နှင့် ပစ်မှတ်များ (codomains) ကို မျှဝေသုံးစွဲသည့် မော်ဖစ်ဇင်များကို ချိတ်ဆက်ပေးသည်။ <math>F</math> ၏ ကာနယ်သည် <math>\bold{C}</math> အပေါ်ရှိ ထပ်တူညီမှု <math>\sim_F</math> ဖြစ်သည်။<ref>Awodey (2006), pp. 71–72.</ref> == ကိုးကား (References) == * Awodey, Steve (2006). Category theory. Oxford: Clarendon Press. * Axler, Sheldon (2024). Linear Algebra Done Right (4th ed.). New York: Springer. * Burris, Stanley; Sankappanavar, H. P. (2012). A Course in Universal Algebra (Millennium ed.). S. Burris and H.P. Sankappanavar. * Dummit, David Steven; Foote, Richard M. (2004). Abstract algebra (3rd ed.). Hoboken, NJ: Wiley. * Fraleigh, John B.; Katz, Victor J. (2003). A first course in abstract algebra (7th ed.). Boston: Addison-Wesley. * Hungerford, Thomas W. (2014). Abstract Algebra: an introduction (3rd ed.). Boston, MA: Brooks/Cole, Cengage Learning. * McKenzie, Ralph; McNulty, George F.; Taylor, Walter (1987). Algebras, lattices, varieties. Monterey, CA: Wadsworth & Brooks/Cole Advanced Books & Software. * Riehl, Emily (2017). Category Theory in Context. Mineola, New York: Dover Publications. * Rotman, Joseph J. (2002). Advanced modern algebra. Upper Saddle River, NJ: Prentice Hall. * Vakil, Ravi (2024). The Rising Sea: Foundations of Algebraic Geometry. [[Category:အက္ခရာသင်္ချာ]] qhv57iprdd44cxtx9enpm63w3f4u6no 14 291463 1052514 2026-09-12T11:43:44Z Dr Lotus Black 31011 "{{Commons category|Inorganic chemistry}} [[ကဏ္ဍ:ဓာတုဗေဒ ပညာရပ်ခွဲများ]]" အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1052514 wikitext text/x-wiki {{Commons category|Inorganic chemistry}} [[ကဏ္ဍ:ဓာတုဗေဒ ပညာရပ်ခွဲများ]] f1ca1mhlutlkj4ja3u4e5dimbwjvpxk